^

GɛnÞ PobÞrÞ

The New Testament in the Gikyode language

copyright © 2020 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Gikyode
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

All rights reserved.

2025-04-25

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 25 Apr 2025

4cc402b4-139a-5f33-9af9-fbf62307f663

Matiyu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Matiyu

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Yesu Kirisito Gɛsu Gɛbono Dɔ Ɔ Lii Mɔ

1 Yesu Kirisito gi lii daa aye Isirale awura Oloobu Deefidi ɔpaa dɔ, ne Deefidi mɔ gi lii aye Isirale awura aye-naana gyangbarasɛ Aberaham ɔpaa dɔ. Ɔwolɛ baarɛ dɔ gɛrɛ ne a ŋmarasɛ Yesu mɔ-naanaana gɛkorogɛ gigyan so gigyan so yela. A ŋmarasɛ mɔmɔ-anyen lii aye Isirale awura ɔnaana gyangbarasɛ aberɛ kpaa fo Yesu-lɛɛ aberɛ dɔ de fɛꞌ nyɛ bii gɛsu gɛbono dɔ Yesu Kirisito gi lii mɔ.

2 Oloobu Aberaham mɔ-bi ne n gyɛ Ayisiki,

Ayisiki mɔ-bi ne n gyɛ Gyeekɔpo.

Gyeekɔpo mɔ-biana ne n gyɛ Gyuda mɔ‑rɛ mɔ-daana de mɔ-tedɛana.

3 Gyuda mɔ-biana ne n gyɛ Pɛrɛsɛ de Saara. (Mɔmɔ-nyi ne n gyɛ Tamarɛ.)

Pɛrɛsɛ mɔ-bi ne n gyɛ Hɛsuron,

Hɛsuron mɔ-bi ne n gyɛ Ram.

4 Ram mɔ-bi ne n gyɛ Aminadabɛ,

Aminadabɛ mɔ-bi ne n gyɛ Naason.

Naason mɔ-bi ne n gyɛ Salimon,

5 Salimon mɔ-bi ne n gyɛ Bowasɛ. (Bowasɛ mɔ-nyi ne n gyɛ Rahabɛ.)

Bowasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Obɛdɛ. (Mɔ-nyi ne n gyɛ Ruuti.)

Obɛdɛ mɔ-bi ne n gyɛ Gyɛsi,

6 Gyɛsi mɔ-bi ne n gyɛ Wura Deefidi.

Wura Deefidi mɔ-bi ne n gyɛ Solomon. (Nkana Solomon mɔ-nyi mɔ-kuli ne n gyɛ Yuraya.)

7 Solomon mɔ-bi ne n gyɛ Rɛhobowan,

Rɛhobowan mɔ-bi ne n gyɛ Abigya.

Abigya mɔ-bi ne n gyɛ Asa,

8 Asa mɔ-bi ne n gyɛ Gyehosafatɛ.

Gyehosafatɛ mɔ-bi ne n gyɛ Gyoram,

Gyoram mɔ-bi ne n gyɛ Usiya.

9 Usiya mɔ-bi ne n gyɛ Gyotam,

Gyotam mɔ-bi ne n gyɛ Ahasɛ.

Ahasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Hɛsekaya,

10 Hɛsekaya mɔ-bi ne n gyɛ Menasɛ.

Menasɛ mɔ-bi ne n gyɛ Amon,

Amon mɔ-bi ne n gyɛ Gyosaya.

11 Gyosaya mɔ-bi ne n gyɛ Gyɛkoniya mɔ‑rɛ mɔ-daa de mɔ-tedɛana.

Gyɛkoniya baarɛ aberɛ dɔ ne Babilon awura mɛ nyise aye Isirale awura adedaabo kpaa kyena Babilon. 12 Mɛ bo Babilon mɔ, Gyɛkoniya gi korogɛ Sɛɛletɛɛ.

Sɛɛletɛɛ mɔ-bi ne n gyɛ Serubabelɛ.

13 Serubabelɛ mɔ-bi ne n gyɛ Abiwudi,

Abiwudi mɔ-bi ne n gyɛ Eliyakim.

Eliyakim mɔ-bi ne n gyɛ Asoro.

14 Asoro mɔ-bi ne n gyɛ Sadokɛ.

Sadokɛ mɔ-bi ne n gyɛ Akim,

Akim mɔ-bi ne n gyɛ Eliwudi.

15 Eliwudi mɔ-bi ne n gyɛ Eliyeesa,

Eliyeesa mɔ-bi ne n gyɛ Matan.

Matan mɔ-bi ne n gyɛ Gyeekɔpo,

16 Gyeekɔpo mɔ-bi ne n gyɛ Gyosɛfo, Mariya mɔ-kuli.

Mariya baarɛ ne n korogɛ Yesu ɔbono ɔ gyɛ Kirisito mɔ. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.

17 Imɔso aye-naana gyangbarasɛ Aberaham gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ. Ne mɔ-naana ɔbono gi korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne i baa korogɛ Wura Deefidi. Gɛnen kee ne Deefidi gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ, ne mɔ-naana ɔbono gi baa korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne Babilon awura mɛ nyise aye Gyuda awura adedaabo kpaa kyena Babilon ɔsowolɛ so mɔ. Gɛnen kee ne lii ibono mɛ kpe Babilon gɛnen mɔ, ɔnaana ɔbono ɔ tɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ gi korogɛ, ne mɔ-bi gi baa korogɛ. Ne mɔ-naana ɔbono gi korogɛ. Mɛ korogɛ-korogɛ gɛnen gyanꞌgyan abara so gikpadɔ gudu ginan pɛi ne i kyu korogɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.

Gyosɛfo Gi Kuu Oderi Wu Yesu Gɛkorogɛ Ilaa

18 Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono i ba ne mɛ kyu korogɛ Yesu Kirisito mɔ. Imɔ ne nan baa tɔgɛ faa. Owi ɔbono Gyosɛfo kya yɛ Yesu mɔ-nyi Mariya ne mɛŋ ti dɛ de abara mɔ, mɛ san wu daa yɛɛ Mariya laa korogɛ gɛbii naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so. 19 Gyosɛfo, Mariya mɔ-kuli mɔ, gyɛ isa ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ, ne ɔŋ kya laarɛ fɛɛ ɔkyii mɔ oꞌ gyi ipeeli sansana. Imɔso o kyu gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kine mɔ ŋara dɔ. 20 Ɔ kya sa gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ mɔ, ɔ naa dɛ ginsi gidɛ, ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba mɔ asɛ oderi dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gyosɛfo, Wura Deefidi mɔ-naana, gɛŋ sa foꞌ selɛ yɛɛ foŋ baa dena fo-ka Mariya. Ɔtɔ ɔbono ɔ dɛ faa, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n yɛgɛ ne ɔ dɛ mɔ. 21 Ɔnyen ne ɔ laa korogɛ, ne fo laa yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu, i kya nyiile yɛɛ ɔ laa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

22 Mariya ilaa idɛ pɛwu i ba daa de iꞌ nyɛ kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔ wolaa tɔgɛ yela dedaa mɔ. Ɔ wolaa tɔgɛ imɔ yela naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo mɔ so yɛɛ,

23 “Ɔbono ɔ mɛŋ nyi ɔnyen mɔ

laa da ɔtɔ de ɔꞌ korogɛ gɛbii nyensɛɛ,

ne mɛ laa terɛ gɛmɔ yɛɛ Imanuɛlɛ.”

(Imanuɛlɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ “Wurubuaarɛ bo aye asɛ.”)

24 Gyosɛfo gi kyingi mɔ, o kyule ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ mɔ mɔ, ne o kyu Mariya dena. 25 Mɔ‑rɛ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ dɛ ginyen de gikyii kaaborɛ ɔ korogɛ gɛbii mɔ. Ne Gyosɛfo gi yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu.

2

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Ba De Mɛꞌ Baa Faala Yesu

1 Mɛ korogɛ Yesu daa Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so owi ɔbono Hɛrodɛ gyɛ Gyudiya wura mɔ. Mɛ korogɛ mɔ mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ nyi agyɛkpebi ilaa mɔ ako mɛ lii de owi ɔbaaliiten so ba Gyɛrusalem ɔsowolɛ so. 2 Mɛ baa taasɛ yɛɛ, “Aꞌ kerɛ gɛbii gɛbono mɛ korogɛ ne gɛ laa baa gyi gɛwura sa Gyuda awura mɔ. A wu gɛmɔ-gigyɛkpebi gi baa lii de owi ɔbaaliiten so. Imɔ ne a ba de aꞌ baa ŋmii gɛmɔ de aꞌ kyu buubuu ɔbono ɔ gyɛ gɛmɔ-lɛɛ mɔ kyu sa gɛmɔ faa.”

3 Wura Hɛrodɛ gi nu ilaa ibono so mɛ naa mɔ, i kyogedɛ mɔ-gisen dɔ. Gɛnen kee ne i kyogedɛ Gyɛrusalem awura mɔ pɛwu asen dɔ ne. 4 Wura Hɛrodɛ gi terɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ pɛwu baa gyan. Ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Nyamesɛ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura aye pɛwu so mɔ, fonɛ ne mɛ laa korogɛ mɔ?” 5 Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɛ laa korogɛ mɔ daa Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa yɛgɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi ŋmarasɛ Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ mɔ so ilaa yela. 6 Ɔ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Fo, Bɛtelɛhɛm, Gyudiya gɛsinkpan so ɔsowolɛ,

Gyudiya isowolɛ dɔ mɔ, mɛ kya kyu fo yɛɛ foŋ gyɛ ɔsowolɛ gbaa ɔko.

Iŋ gyɛ gɛnen.

Fo mɔ dɔ ne mɛ laa korogɛ wura belɛ.

Mɔ ne nan kerɛ Wurubuaarɛ adɛ Isirale awura mɔ so.’ ”

7 Hɛrodɛ adɛ mɔ mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ terɛ asafo mɔ lii nkan, ne ɔ taasɛ ɔmɔ de ɔꞌ bii aberɛ abono mɛ wu gigyɛkpebi mɔ gi lii mɔ. 8 Mɛ tɔgɛ mɔ mɔ, o nyiile ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpe Bɛtelɛhɛm, ne ɔ tɔgɛ dengɛ ɔmɔ-ansi yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa laarɛ gɛbii mɔ dandan. Fɛ wu gɛmɔ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ me-aso aꞌ nu de me kee nꞌ kpaa ŋmii gɛmɔ de nꞌ kyu buubuu ɔbono ɔ gyɛ gɛmɔ-lɛɛ mɔ sa gɛmɔ.”

9 Asafo mɔ mɛ nu Wura Hɛrodɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, ne mɛ kyon. Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kii wu gigyɛkpebi gibono mɛ wolaa wu owi ɔbaaliiten so mɔ gi gyangbara gi sa ɔmɔ. Aberɛ abono gi fo nfono gɛbii mɔ gɛ bo mɔ, gi yelɛ. 10 Mɛ wu gigyɛkpebi mɔ gi yelɛ gɛnen mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon gikyɔ kyɔde. 11 Mɛ loo gɛten mɔ dɔ, ne mɛ wu gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi Mariya. Mɛ wu gɛmɔ mɔ, mɛ ŋmii gɛmɔ ne mɛ kyu buubuu sa gɛmɔ. Mɛ bugi mɔmɔ-atɔ ne mɛ lɛɛ ilaa boɔgyalonsɛ sa gɛmɔ. Ilaa mɔ ne n gyɛ sika kɔkɔɔ de onufuii de gitikee.

12 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ gi ka sa asafo mɔ oderi dɔ yɛɛ mɛŋꞌ baa kii naa de Hɛrodɛ asɛ. Imɔso mɛ kyu de ɔkpa banban ɔko kpe gɛwi.

Mɛ Kyu Kyokyoo Mɔ Selɛ Kpe Igyipiti

13 Asafo mɔ mɛ kyon mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba Gyosɛfo asɛ oderi dɔ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Koso puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi de fɛꞌ selɛ kpe Igyipiti gɛsinkpan so. Fɛꞌ kyena nno kaaborɛ aberɛ abono nan tɔgɛ fo yɛɛ fɛꞌ kii ba. Wura Hɛrodɛ kya laarɛ gɛbii mɔ imɔɔten.”

14 Imɔso Gyosɛfo gi koso ne o puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi gɛnyɛ gɛbono selɛ kpe Igyipiti. 15 Mɛ kyena nno kaaborɛ Wura Hɛrodɛ gi wuꞌ. Mɛ kyu gɛbii mɔ kpe Igyipiti gɛnen mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo mɔ so mɔ i yɛgɛ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Nɛ terɛ me-bi lii Igyipiti gɛsinkpan so.”

Mɛ Mɔɔ Nbii

16 Wura Hɛrodɛ gi wu yɛɛ asafo mɔ mɛ penɛ mɔ mɛŋ baa naa de mɔ asɛ mɔ, i wɔra mɔ ginyadon gikyɔ kyɔde. Imɔso o sun asa, ne mɛ kpe Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ mɔ‑rɛ mɔ-nsowolɛbi pɛwu ibono i kyaabɔɔ mɔ mɔ, ne mɛ mɔɔ nbii nyensɛ nbono pɛwu gi fo nsi nnyɔ kyu kpelegɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ Hɛrodɛ gi nu lii asafo mɔ asɛ yɛɛ gigyɛkpebi mɔ gi lii mɔ, imɔ-nsi nnyɔ ne. 17 Kyu naa de nbii ndɛ lɛwu so ne ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Gyɛrɛmaya mɔ gi tɔgɛ yela mɔ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ Gyɛrɛmaya baarɛ gi wolaa wu asa gikpen giko lɛwu ilaa tɔgɛ yela yɛɛ,

18 “Mɛ nu osulon Rama ɔsowolɛ so.

Ako mɛ kya su ne mɛ kya saawo ken-ken.

Oloobu Reekyɛlɛ mɔ-naanaana ne n kya su ma‑a sa mɔmɔ-biana.

Mɛ tɔgɛ wɔra mɔmɔ kpon. Mɛ mɛŋ nu.

I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-biana mɛŋ baa mɛ bo no.”

Mɛ Lii Igyipiti Kpe Nasarɛtɛ

19 Wura Hɛrodɛ lɛwu gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi baa lɛɛ mɔ-nyoro nyiile Gyosɛfo oderi dɔ Igyipiti. 20 Ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Koso, puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi de foꞌ kii kpe Isirale gɛsinkpan so. Abono nkana mɛ kya laarɛ gɛbii mɔ-imɔɔten mɔ mɛ wuꞌ.” 21 Gɛnen so Gyosɛfo gi koso puru gɛbii mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nyi kii kpe Isirale gɛsinkpan so.

22 Ɔ fo nno mɔ, o nu yɛɛ Hɛrodɛ lɛwu gɛmara mɔ, mɔ-bi Arekilosɛ ne n yii mɔ-sɛ giyaa Gyudiya gibaafon so. O nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔ gifuu yɛɛ mɛꞌ kii kpe nno kpaa kyena. Ne Wurubuaarɛ gi gya mɔ oderi dɔ yɛɛ ɔŋ sa oꞌ kpe nno. Imɔso mɛ bagɛ kpe Galeli gibaafon so. 23 Mɛ fo nno mɔ, mɛ kpaa kyena ɔsowolɛ ɔko so mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Nasarɛtɛ. Mɛ kyu gɛbii mɔ kpaa kyena nno gɛnen mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa tɔgɛ kyu lii gɛmɔ so mɔ i ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Mɛ laa terɛ mɔ yɛɛ Nasarɛtɛnyen.”

3

Gyɔn Gi Tɔgɛ Tɔgɛ Sa Asa

Yɛɛ Mɛꞌ Lɔrɔ Mɔmɔ-Gɛkyena Dɔ Gyoo Wurubuaarɛ

1 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Gyɔn ɔbono ɔ baa gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi kpe ɔ tɛ Gyudiya gipen dɔ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa abono mɛ kya kpe mɔ asɛ mɔ yɛɛ, 2 “Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.”

3 Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo, Isaya, gi wolaa wu Gyɔn baarɛ ilaa ŋmarasɛ yela yɛɛ,

“Asa mɛ laa nu ɔko gigyɛbiꞌ gipen dɔ

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-gɛkyena dɔ gyoo Wurubuaarɛ

de ɔꞌ nyɛ naa de ɔkpa ntintin ba fɛye asɛ.’ ”

4 Gyɔn gɛgbɛ suusɛ mɔ, mɛ kyu daa gɛkpatitii ifuu kyu luo gɛmɔ, ne o kyu gɛbuɛ ɔwolɛ wɔra liide. Mɔ-ilaa gyisɛ ne n gyɛ nkpenfuree nko oyuduu de ŋmasan.

5 Ɔ bo gipen mɔ dɔ nno mɔ, asa sakyɔ mɛ kya lii Gyɛrusalem ɔsowolɛ so, Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so, de gɛsinkpan gɛbono gɛ kyaabɔɔ Gyɔɔdan ɔbon mɔ pɛwu so mɛ kya kpe mɔ asɛ. 6 Mɛ kya kpaa lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibonoana mɛ wɔra mɔ tɔgɛ, ne ɔ kya gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Gyɔɔdan ɔbon dɔ.

7 Farasii de Saadusii akpen dɔ awura sakyɔ kee mɛ kpe mɔ asɛ yɛɛ oꞌ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Gyɔn gi wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen! Wurubuaarɛ ginyadon gɛkɛ mɔ gɛ kya ba. Ɔ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso. Imɔso fɛye kee fɛ wu yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ selɛ lii Wurubuaarɛ ginyadon mɔ dɔ? 8 Fɛꞌ wɔra ilaa wɔrasɛ ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ gɛsintin mɔ daa. 9 Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro yɛɛ ibono fɛ kpɛ nyɛ fɛ gyɛ Aberaham ɔpaa dɔ asa faa so mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ kyɛɛ fɛye. Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ yɛgɛ abui adɛ aꞌ bingiri Aberaham ɔpaa dɔ asa. 10 Anyamesɛ mɛ dɛ fɛɛ iyii. Oyii kamaasɛ ɔbono ɔŋ kya sɔrɔ abi mɔ, Wurubuaarɛ gi ti puru mɔ-gɛkyɔɔ ɔ laa ŋɛ mɔ too kyu kpaa wɔra ɔgya dɔ. 11 Me, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ, fɛ laa kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ɔbono ɔ laa ba me-gɛmara mɔ berɛ, ɔ don me ilaa kamaasɛ dɔ. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ puru mɔ-ayaawolɛ keda sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo. Gɛnen kaasɛ ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu de ɔgya ne ɔ laa kyu gyere asa Wurubuaarɛ sagyere.

12 “Kaasɛ ɔbono gi ti baala de ɔꞌ baragɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lii ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ. Ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ kyu kpaa yela mɔ asɛ de ɔꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ giso gɛkpaa-gɛkpaa. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya fon ɔmɔlɔgɔ mɔ. Mɛ kya kyu ɔmɔlɔgɔ abi mɔ yela gɛten dɛnsɛ de mɛꞌ kyu afonfontɛɛ mɔ kpaa fuɛ de mɛꞌ yii amɔ ɔgya. Gɛnen ɔgya ɔbono mɛŋ kya nu giwuꞌ.”

Gyɔn Gi Gyere Yesu Wurubuaarɛ Sagyere

13 Nkɛ nbono dɔ mɔ ne Yesu gi lii Galeli gɛsinkpan so kpaa tu Gyɔn Gyɔɔdan ɔbon mɔ asɛ yɛɛ oꞌ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 14 Yesu gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, Gyɔn mɛŋ laarɛ de oꞌ kyule. Ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ne n kaaborɛ foꞌ gyere me Wurubuaarɛ sagyere. Ne fo ne n kii ba me asɛ yɛɛ nꞌ gyere fo Wurubuaarɛ sagyere?” 15 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yɛgɛ de iꞌ ba gɛnen aberɛ adɛ dɔ. Imɔ-ɔkpa so ne de aꞌ nyɛ wɔra ilaa ibono i gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ pɛwu.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyɔn gi nu gɛsɛ, ne o gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ.

16 Ɔ kpɛ gyere Yesu Wurubuaarɛ sagyere mɔ ta mɔ, Yesu gi lii nkyu mɔ dɔ. Ɔ baa diirɛ mɔ-ansi kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ i bugi, ne o wu Wurubuaarɛ Oduduu gi kpelegɛ lii nno fɛɛ bonbuɛ baa gyanꞌ mɔ so. 17 Wurubuaarɛ gi tɔngɛ lii soso yɛɛ, “Me-bi ne. Mɔ-ilaa i bo me-gisen dɔ. Ɔ kya gyi me-ginsi.”

4

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Gi Soo Yesu Idoo

1 Imɔ gɛmara mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kyu Yesu kpe gipen dɔ de ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔꞌ nyɛ soo mɔ idoo kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ de oꞌ nu mɔ asɛ? 2 Yesu bo gipen mɔ dɔ mɔ, ɔ ŋminde gɛnɔ toloowi kalaadɛ gɛnen‑n nkɛ ikue-inyɔ. Nkɛ ikue-inyɔ mɔ gɛmara mɔ, akon a kya mɔɔ mɔ. 3 Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ, mɔ ɔbono ɔ kya soo anyamesɛ idoo mɔ, gi ba mɔ asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gɛsintin fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, tɔgɛ abui adɛ yɛɛ aꞌ bingiri agyudɔ.” 4 Yesu gi kine, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘I mɛŋ gyɛ agyudɔ wolɛ so ne nyamesɛ laa nyɛ gɛkyena;

i gyɛ daa Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ gigyɛbi kamaasɛ so.’ ”

5 Lii nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ. Mɛ fo nno mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nfono i bo lege-lege mɔ, 6 ne o kii soo mɔ ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin mɔ, lɛɛ fo-nyoro kpaa too gɛsɛ; Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, i tɔgɛ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ fo so.’

Ne

‘mɛ laa kɔɔlɛ fo. Gisidi gbaa fo maŋ sidi.’ ”

7 Yesu gi kine, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ kee a tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛŋ sa foꞌ daasɛ fo-Wura Wurubuaarɛ kerɛ yɛɛ ɔ laa wɔra fo-gɛlaarɛ sa fo.’ ”

8 Yesu gi kii kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpe gibii belɛ giko gimu so, ne ɔ yɛgɛ Yesu gi wu gɛsinkpan so isowolɛ kpɛi-kpɛi pɛwu imɔ‑rɛ imɔ-nyisigyi mɔ. 9 O nyiile Yesu gɛnen mɔ, ne o kii soo Yesu ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo laa ŋmii de foꞌ kyu buubuu son me mɔ, nan kyu ilaa ibono nɛ nyiile fo faa pɛwu sa fo.” 10 Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ gɛnɔ kine yɛɛ, “Lii me asɛ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu! Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Ŋmii de foꞌ kyu buubuu sa fo-Wura Wurubuaarɛ.

Mɔ-wolɛ guan ne i kaaborɛ fo nyamesɛ foꞌ son.’ ”

11 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi taa mɔ yɛgɛ, ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ kpe mɔ asɛ kpaa kerɛ mɔ so.

Yesu Gi Kyon Kpe Galeli

12 Yesu gi nu yɛɛ mɛ keda Gyɔn tii de obu mɔ, ɔ lii nfono kyon kpe Galeli gɛsinkpan so. 13 Ɔŋ baa kyena Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so. Ɔ kyon kpaa kyena Kapɛɛniyon ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen giko so. Gɛnen gigengen gibono gi bo de Sɛbulun de Nafitali nsinkpan so. 14 Ɔ kpaa kyena nno daa de asa abono mɛ bo nno mɔ mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ fatela ɔbono Isaya darɛ mɔ-ɔwolɛ dɔ mɔ. Isaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Mɔ-ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ 15 yɛɛ

“Fɛꞌ nu Sɛbulun de Nafitali nsinkpan so asa ilaa.

Gɛnen gɛsinkpan gɛbono gɛ bo de Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ giko so

kyu kpe de Galeli ɔbon belɛ mɔ asɛ.

Asa sakyɔ abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ

mɛ tɛ saarɛ Gyuda awura dɔ Galeli nno.

16 Asa abono mɛ tɛ ilaa nyɛnyɛn gibiri dɔ mɔ

mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ fatela oꞌ wu ɔmɔ hayin.

Gɛsinkpan so nfono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔkpa mɔ,

idɛ kon gɛdɛ gɛ laa kɛ mɔmɔ.”

17 Lii owi ɔbono Yesu gi kpe Galeli mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa asa yɛɛ, “Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ taa fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ ne.”

Yesu Gi Yii Gɛsɛ Ɔ Kya Lɛɛ Mɔ-Akasɛbo

18 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu naa Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so mɔ, o wu iken alɛɛbo anyɔ ako, Simon Piita mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ Andiru, mɛ kya too asɛwu. 19 Yesu gi wu mɔmɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ baa buu me de fɛꞌ wɔra me-akasɛbo. Nɛ wu yɛɛ nkana fɛ gyɛ iken alɛɛbo. Nperɛ berɛ nan yɛgɛ fɛꞌ san laarɛ daa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.” 20 Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-asɛwu mɔ yɛgɛ, ne mɛ naa buu mɔ. 21 Mɛ naa kpe ansi dɔ ŋmaraa mɔ, o kii wu ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ, Gyeemesi de Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana. O wu mɔmɔ mɔ, mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-sɛ mɛ bo gikolii dɔ mɛ kya lɔrɔ mɔmɔ-asɛwu, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ baa wɔra mɔ-akasɛbo. 22 Ayaa abono so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-gikolii mɔ de mɔmɔ-sɛ yɛgɛ, ne mɛ naa buu mɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Ɔkalan Mɔ Ne Ɔ Kyɛ Alɔbo

23 Yesu gi kingi de Galeli gɛsinkpan so pɛwu ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ kya sa asa. Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa ne ɔ dɛ ɔ kya nyiile ɔmɔ gɛnen. Ɔ naa mɔmɔ Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya nyiile asa, ne ɔ naa asa mɔ dɔ ɔ kya kyɛ mɔmɔ-alɔbi kpɛi-kpɛi kamaasɛ. 24 Mɔ-ilaa wɔrasɛ i kpaa nu gyanꞌ de Siiriya gɛsinkpan so, imɔso asa mɛ sola mɔmɔ-alɔbo pɛwu ba mɔ asɛ. Alɔbo mɔ mɛ kya lɔ alɔbi nyɛnyɛn de alɔbi kpɛi-kpɛi. Ako mɛ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ ne ako mɛ gyɛ ɔtɛgɛsɛana, ne ɔ kyɛ mɔmɔ pɛwu. Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii ako so kee. 25 Sakpii belɛ naa o buu mɔ. Ako mɛ lii Galeli, ne ako mɛ lii Isowolɛ Gudu gɛsinkpan so. Ako mɛ lii Gyɛrusalem de isowolɛ sɛnsɛ ibono i bo Gyudiya gɛsinkpan mɔ so. Ako kee mɛ lii gɛsinkpan gɛbono gɛ bo Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ giko mɔ so.

5

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Gibii Giko So

1 Yesu gi wu sakpii belɛ mɔ mɔ, ɔ dii kpe gibii giko so, ne ɔ kpelegɛ kyena. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa kyena kyaabɔɔ mɔ, 2 ne o yii gɛsɛ ɔ kya nyiile ɔmɔ ilaa yɛɛ,

3 “Amudɛnsɛbo ne n gyɛ abono ilaa i tiri mɔmɔ ne mɛ kerɛ daa Wurubuaarɛ mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ mɔmɔ-lɛɛ.

4 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɔmɔ-asen dɔ i kya dɛɛ mɔmɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔmɔ-asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ.

5 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ mɔ.

Mɔmɔ ne nan baa nyɛ gɛsinkpan mɔ so gɛkyena gɛbono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ-adɛ mɔ.

6 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ

ne i kya tiri mɔmɔ fɛɛ akon abɛɛ bolefɔ ne n dɛ ɔmɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa kpaa mɔmɔ de mɛꞌ taalɛ gyi gɛsintin sa mɔ.

7 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya su asa gitolon mɔ.

Wurubuaarɛ laa su mɔmɔ gitolon kee.

8 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɔmɔ-asen dɔ i fuuli mɔ.

Mɛ laa nyɛ wu Wurubuaarɛ de mɔmɔ-ansi.

9 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya bara gisen yuuli asa dɔ mɔ.

Wurubuaarɛ laa terɛ mɔmɔ yɛɛ mɔ-biana gɛsintin.

10 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ,

ne ako mɛ kya ka mɔmɔ-ansi kyu lii imɔ so mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ mɔmɔ-lɛɛ.

11 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ gyɛ me-akasɛbo

ne me so ne asa mɛ kya saalɛ fɛye,

ne mɛ kya ka fɛye-ansi,

ne mɛ kya kɛɛ abon kpɛi-kpɛi ma‑a gyan fɛye so.

12 Fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ kyaa.

I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ntɛɛla belɛ gi dɛ sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ.

Fafaanan ne mɛ ka Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo

abono mɛ kyena kyena kyon mɔ ansi kee ne.”

Yesu Akasɛbo Mɛ Dɛ Fɛɛ Nfɔlɛ De Fatela

13 Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ fɛɛ nfɔlɛ sa gɛsinkpan so asa. Ne fɛɛ nfɔlɛ gi ta nmɔ-ɔkon mɔ, nnɛ ne fɛ laa wɔra de giꞌ kii wɔra ɔkon? Nmɔ-agyan a ta. Mɛ laa too nmɔ fuɛ daa de asa mɛꞌ kyise nmɔ de ayaa.

14 “Fɛ dɛ fɛɛ fatela sa gɛsinkpan so asa. Fɛye so mɔ, asa mɛ laa bii Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa mɔ kusaa fɛɛ gɛnɔɔbono ɔsowolɛ gyan gibii so ne ɔŋ kya ŋara mɔ. 15 Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu fɛɛ gɛlɔbi bun mɔ so. Ɔ laa kyu kyɔlɔga daa de iꞌ nyɛ wu ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo gɛten mɔ dɔ mɔ. 16 Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ yɛgɛ fɛye-idɛnsɛ ibono fɛ kya wɔra mɔ iꞌ wɔra fɛɛ fatela de asa mɛꞌ nyɛ wu de mɛꞌ yen fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ.

Yesu Anyiilebi Kyu Lii Mosisi Nbara Mɔ So

17 “Fɛ nyi yɛɛ nɛ ba de nꞌ baa kyɛɛgɛ Mosisi nbara mɔ abɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela mɔ daa? Kuaa, nɛ ba daa de nꞌ baa yɛgɛ iꞌ ba fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ. 18 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ iŋ tii yela ɔkara faa mɔ, Wurubuaarɛ nbara nbono ɔ yela mɔ, ba‑a nmɔ-gigyɛbi kolon gi maŋ kyɛɛgɛ kaaborɛ ilaa kamaasɛ ibono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ i ba gɛsintin. 19 Lii gɛnen so mɔ fo ɔbono fo laa tɔgɛ yɛɛ nbara nko giŋ tiri ne fo maŋ gyi nmɔ so mɔ, fo kee fo maŋ wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Ne fo ɔbono fo nyiile asa kee yɛɛ iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ nko so mɔ, fo kee fo maŋ wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Fo ɔbono, mɔ, fo laa gyi nmɔ so ne fo laa nyiile asa yɛɛ mɛꞌ gyi nmɔ so mɔ, fo ne nan wɔra nyamesɛ tirisɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. 20 Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ gyi gɛsintin don ibono nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ kya wɔra mɔ, fɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ kpa‑a.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ginyadon So

21 “Fɛ nu yɛɛ dedaa mɔ, Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛŋ sa fɛꞌ mɔɔ isa. Ɔbono ɔ mɔɔ isa mɔ,

mɛꞌ kperɛ mɔ nbɛlɛ agyibo asɛ.’

22 Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i tigi fɛye yɛɛ fo ɔkamaasɛ ɔbono fo kpɛ nyɛ sɔɔ ginyadon wɔra fo-nanbo gbaa mɔ, mɛꞌ kperɛ fo nbɛlɛ agyibo asɛ. Fo ɔbono fo saalɛ fo-nanbo yɛɛ ɔŋ bo giko dɔ mɔ, mɛꞌ kperɛ fo nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ asɛ. Ɔbono, mɔ, ɔ laa tɔgɛ sa mɔ-nanbo yɛɛ ɔŋ bo asa dɔ mɔ, mɔ berɛ, ɔ kya sa mɔ-nyoro ɔkpa de oꞌ kpe ɔgya ɔbono Wurubuaarɛ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ dɔ ne.

23-24 “Lii imɔ idɛ so mɔ, nengyene fo ɔko fo kpe Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten foꞌ kpaa lɛɛ asunbi ne fo nyingi yɛɛ fo tɔrɔ fo-nanbo so mɔ, taa fo-asunbi atɔ mɔ yɛgɛ nno de foꞌ kpe de fo‑rɛ fo-nanbo mɔ fɛꞌ kpaa tɔgɛ lɔrɔ pɛi de foꞌ lɔɔ kii baa lɛɛ gɛnen asunbi abono sa Wurubuaarɛ. 25 Nengyene ɔko gi terɛ fo ɔko nbɛlɛ ne fɛ kya kpe nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ, fɛꞌ wolaa tɔgɛ lɔrɔ ɔkpa dɔ nno pɛi de fɛꞌ lɔɔ loo. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii ɔ laa kyu fo kpe nbɛlɛ ogyibo mɔ asɛ de ɔbono, mɔ, oꞌ kyu fo kpaa wɔra ngbɛ awura ɔbelɛnsɛ abaa dɔ de ɔꞌ keda fo tii de obu. 26 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɛ keda fo tii de obu gɛnen mɔ, fo laa sii nno gɛnen‑n kpaa fo owi ɔbono ɔkara mɛꞌ wu yɛɛ fo ka fo-ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ ta, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi fo.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Gɛdena Gɛnyida So

27 “Fɛ nu mɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛŋ sa foꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara.’

28 Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fo ɔbono fo wu ɔkyii ne fo sa gɛwɔnsa yɛɛ fo nyɛ mɔ, fo laa laarɛ mɔ mɔ, fo ti nyida gɛdena ne.

29 “Nengyene fo ɔko fo gyisɛ ginsi gi kya wu ilaa ne i kya yɛgɛ fo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, lɔgedɛ gimɔ lɛɛ fuɛ! Fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden ne fo nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i boran don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo-nyoro gimumuli too wɔra ɔgya dɔ mɔ. 30 Ne fɛɛ fo gyisɛ gibaa ne n kya yɛgɛ fo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ. Fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden ne fo nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i boran don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo-nyoro gimumuli too wɔra ɔgya dɔ mɔ.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ɔkyii Gikine Ilaa So

31 “Gɛnen kee ne mɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ,

‘Ɔbono ɔ laa kine mɔ-ka mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ sa mɔ gikine ɔwolɛ.’

32 Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene i mɛŋ gyɛ yɛɛ fo-ka gi lii fo-gɛmara daa so ne fo kine mɔ ne ɔkyii mɔ gi kpaa dena ɔbanban mɔ, fo ne n yɛgɛ mɔ ɔ nyida gɛdena gɛnen. Ne ɔnyen ɔbono ɔ dena gɛnen ɔkyii ɔbono mɔ, mɔ, kee gi tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Wurubuaarɛ kya kyu imɔ yɛɛ ɔko mɔ-ka ne ɔ laarɛ gɛnen.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Ntan Gika So

33 “Gɛnen kee ne fɛ nu yɛɛ dedaa mɔ nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa asa yɛɛ,

‘Nengyene fɛ ka ntan sa Wurubuaarɛ mɔ,

fɛꞌ gyi nmɔ so; fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ gbangɛ.’

34 Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ, ntan ne n gyɛ ntan, fɛŋ sa fɛꞌ ka. Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ soso,’ i lii fɛɛ soso nno mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ gɛwura gɛgyapaa. 35 Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ gɛsinkpan.’ Gɛsinkpan ne n gyɛ Wurubuaarɛ ayaa okyiseten. Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ Gyɛrusalem.’ Wurubuaarɛ gyɛ Wura belɛ sa ɔkamaasɛ, ne Gyɛrusalem ne n gyɛ mɔ-ɔsowolɛ gbaaꞌ gɛsinkpan gɛdɛ so. 36 Fɛŋ sa fɛꞌ ka yɛɛ ‘a kerɛ fɛɛ aye-amu’. I kya nyiile yɛɛ fɛ maŋ taalɛ yɛgɛ fɛye-amu ɔman kolon oꞌ fuuli abɛɛ oꞌ biiri. 37 Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-‘ɛn’ ɔꞌ wɔra ‘ɛn’, de fɛye-‘kuaa’ ɔꞌ wɔra ‘kuaa’. Ilaa ibono i laa kii bɔla imɔ idɛ so mɔ, i laa lii daa Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ asɛ.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ Kyu Lii Akyobo So

38 “Mɛ kii tɔgɛ sa adedaabo mɔ yɛɛ,

‘Ɔbono ɔ boori mɔ-nanbo ginsi mɔ, mɛꞌ boori mɔ-lɛɛ kee ka gikɔ.

Ɔbono ɔ kyigi mɔ-nanbo ginyi mɔ, mɛꞌ kyigi mɔ-lɛɛ kee ka gikɔ.’

39 Me, mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene ɔko gi wɔra fo ɔko ilaa nyɛnyɛn mɔ, gɛŋ sa foꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ka mɔ gikɔ. Ɔko gi da fo ɔtan gyisɛ so mɔ, kisee benɛ-lɛɛ mɔ kee sa mɔ de oꞌ kii da. 40 Fo dɛ ɔko gikɔ ne ɔ terɛ fo nbɛlɛ, ne yɛɛ ɔ laa kyu fo-gɛgbɛ kyu yii giyaa mɔ, tɛsɛ kyu fo awo gɛgbɛ kee bɔla mɔ. 41 Ɔko gi nyise fo yɛɛ foꞌ sola mɔ-gɛsola sa mɔ gikpaaten kolon mɔ, sola sa mɔ de fo‑rɛ mɔ fɛꞌ naa akpaaten anyɔ. 42 Ɔko gi kolɛ fo ilaa iko ne fo bo mɔ, sa mɔ. Ne ɔko kya laarɛ de ɔꞌ paa fo ilaa iko ne fo bo imɔ mɔ, paa mɔ.

43 “Fɛ nu mɛ tɔgɛ gɛdɛ gɛko yɛɛ,

‘Fɛꞌ laarɛ fɛye-nanboana ilaa de fɛꞌ kyo fɛye-akyobo.’

44 Me berɛ n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo kee ilaa de fɛꞌ dalaa sa asa abono mɛ kya ka fɛye-ansi mɔ. 45 Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa wɔra fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ mɔ-biana. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ kya yɛgɛ owi kya lii sa anyamesɛ dɛnsɛ de anyɛnyɛn pɛwu. Ɔ kya yɛgɛ nyangbon kya da sa abono mɛ kya gyi gɛsintin sa mɔ de abono mɛŋ kya gyi gɛsintin sa mɔ mɔ pɛwu. 46 Fɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa wolɛ mɔ, nnɛ so ne Wurubuaarɛ laa tɛɛla fɛye? Lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ gbaa kee mɛ kya laarɛ daa abono mɛ kya laarɛ mɔmɔ-ilaa mɔ. 47 Nengyene fɛ kya faala daa fɛye-subuana wolɛ mɔ, fɛ wɔra ilaa don asa sɛnsɛ mɔ ne? Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ gbaa mɛ kya faala mɔmɔ-subuana gɛnen. 48 Imɔso fɛꞌ yɛgɛ fɛye-ginyamesɛ dɛnsɛ giꞌ ta gudu fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-sɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ gi ta gudu mɔ.

6

Gidɛnsɛ Awɔrabi

1 “Fɛ laa wɔra gidɛnsɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ asa so ne fɛ kya wɔra de mɛꞌ wu de mɛꞌ yen fɛye. Nengyene gɛnen ne n gyɛ fɛye-nwɔnsa mɔ, fɛ maŋ baa nyɛ ntɛɛla nko lii fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ asɛ. 2 Fɛɛ fɛ wɔra idɛnsɛ sa ayenbo mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ kyu imɔ kyu da gikpengboo. Gɛnen ne abono mɛ kya diirɛ mɔmɔ-nyoro mɔ mɛ kya wɔra mɔmɔ-akyangbon dɔ de sansana de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ ne. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 3 Nengyene fo kyu benɛ wɔra gidɛnsɛ sa yenbo mɔ, gɛŋ yɛgɛ de gyisɛ ɔꞌ bii 4 de gɛnen gidɛnsɛ gibono fo wɔra mɔ giŋ sa giꞌ lii gɛwi. I ba gɛnen mɔ, fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ ne nan tɛɛla fo.

Adalaabi

5 “Fɛ laa dalaa kee mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra fɛɛ asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ ansi so giyan mɔ. Mɛ kya dalaa mɔ, mɔmɔ-ilaa laarɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa yelɛ mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ sansana de nyamesɛ kamaasɛ ɔꞌ nyɛ wu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ ne n yelɛ mɛ kya dalaa faa. Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 6 Fɛye berɛ, fo ɔko fo laa dalaa mɔ, loo fo-obu dɔ de foꞌ tii gisin wɔra fo-nyoro de foꞌ dalaa sa fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono asa mɛŋ kya wu mɔ de ansi mɔ. Mɔ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ laa nu fo-gɛdalaa.

7 “Fɛ laa dalaa mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa kolon fɛ kya kpe fɛ kya ba bolo-bolo. Gɛnen ne asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɛ kya dalaa ne. Mɔmɔ asɛ mɔ mɛ nyi daa yɛɛ nengyene mɛ kya dalaa ilaa kolon mɛ kya kpe mɛ kya ba bolo-bolo gɛnen mɔ, imɔ ne nan yɛgɛ mɔmɔ-ikperɛ iꞌ nu mɔmɔ asɛ. 8 Fɛye berɛ, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra fɛɛ mɔmɔ. Pɛi de fɛ dalaa mɔ, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ti o nyi ilaa ibono i tiri fɛye mɔ.

9 “Imɔso ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu dalaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ:

‘Aye-sɛ, fo ɔbono fo bo soso,

yɛgɛ asa mɛꞌ buu fo yɛɛ fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ.

10 Yɛgɛ fo-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.

Yɛgɛ fo-gɛlaarɛ gɛꞌ wɔra gɛsinkpan so,

fɛɛ gɛnɔɔbono fo-gɛlaarɛ gɛ kya wɔra soso fo asɛ nno mɔ.

11 Sa aye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ-lɛɛ ilaa gyisɛ.

12 Kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ aye

fɛɛ gɛnɔɔbono aye kee a kyu ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ wɔra aye mɔ kyu kyɛɛ ɔmɔ mɔ.

13 Kpaa aye de ilaa iko iŋ sa iꞌ nyɛ aye penɛ de aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.

Mɛŋ sa foꞌ yɛgɛ de aꞌ loo ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ.

[I lii fɛɛ gɛwuragyi, ɔlon, de nyisigyi

i gyɛ daa fo-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.]’

14 “Nengyene fɛ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra fɛye mɔ kyu kyɛɛ ɔmɔ mɔ, fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee laa kyu fɛye-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye. 15 Nengyene fɛ maŋ kyu asa ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ mɔ, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ kee maŋ kyu fɛye-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye.

Gɛnɔ Aŋmindebi

16 “Fɛ laa ŋminde gɛnɔ kee mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bɔɔda. Gɛnen ne asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ ansi so giyan mɔ mɛ kya wɔra ne. Mɛ kya taa mɔmɔ-nyoro yɛgɛ de ɔkamaasɛ gi nyɛ ne o wu mɔmɔ mɔ ɔꞌ nyɛ bii yɛɛ mɛ ŋminde nnɔ. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, ntɛɛla nbono mɛ laa nyɛ mɔ pɛwu ne. 17 Fɛye berɛ fo ɔko fo laa ŋminde gɛnɔ mɔ, foro fo-ansi de foꞌ pubuu fo-gimu 18 de ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ bii yɛɛ fo ŋminde gɛnɔ. Gɛnen mɔ, fo-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono asa mɛŋ kya wu de ansi mɔ wolɛ ne ɔꞌ bii sa fo. Mɔ ɔbono ɔ kya wu asiiri dɔ mɔ ne nan tɛɛla fo.

Fɛꞌ Kyu Fɛye-Ansi Gyanꞌ Wurubuaarɛ Dɔ Ilaa So

19 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ baala atɔ yela sa fɛye-nyoro gɛsɛ gɛrɛ.

Gɛrɛnaa mɔ ntakpenbi gi laa nyida amɔ abɛɛ a laa kuu ideri

abɛɛ iyu mɛ laa boori loo puru koso.

20 Fɛꞌ wɔra idɛnsɛ gɛsɛ gɛrɛ de fɛꞌ kpaa nyɛ imɔ so ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ.

Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ ntɛɛla berɛ, ntakpenbi giŋ kya nyida imɔ ne iŋ kya kuu ideri

ne iyu mɛŋ kya nyɛ boori loo nno kpaa puru.

21 I lii fɛɛ nfono fɛye-atɔ a bo mɔ

nfono kee ne fɛye-nwɔnsa gi bo.

22 “Fɛye-nwɔnsa gi boran mɔ, fɛ dɛ fɛɛ ɔbono mɔ-ansi a boran mɔ. Fɛye-ansi a boran mɔ, fɛ laa wu ilaa kamaasɛ. 23 Ne fɛɛ fɛye-ansi aŋ boran mɔ, fɛye-ilaa kamaasɛ i bo daa gibiri dɔ. Nengyene feyɛ-gɛwɔnsa gɛbono gɛ kya yɛgɛ fɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ gɛ nyida mɔ, fɛ laa wɔra fɛɛ agyaatanbo. Fɛ laa tansi kyena gibiri dɔ sirim!

24 “Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ son awura anyɔ. Ɔ laa laarɛ ɔko ilaa de ɔꞌ kyo ɔko, abɛɛ ɔ laa buu ɔko, ne ɔ maŋ kyu ɔbanban mɔ terɛ sɛi. Fɛ maŋ taalɛ son Wurubuaarɛ de fɛꞌ kii son aterenbi.

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Suiili Kyu Lii Fɛye-Gɛkyena Dɔ Ilaa Tirisɛ So

25 “Imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ so, fɛɛ ilaa ibonoana fɛ laa gyi abɛɛ fɛ laa nun abɛɛ fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ sa fɛye nkpa mɔ maŋ taalɛ sa fɛye agyudɔ kee? Ɔbono ɔ sa fɛye nyoro gibi mɔ maŋ taalɛ sa fɛye ilaa ibono fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ? 26 Fɛꞌ taa laa ansi kerɛ nbuii. Giŋ kya duu, giŋ kya tɛɛ, ne giŋ bo agyudɔ ikoolayelaten. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kya sa mɔmɔ agyudɔ owi kamaasɛ dɔ. Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ don nbuii gbaa bun? 27 Fɛye dɔ anɛ ne nan sa gɛwɔnsa mɔ-nyoro so de ɔꞌ taalɛ kyu ba‑a gɛkɛ kolon bɔla mɔ-nkpa so?

28 “Ne menɛtɔ so ne fɛ kya suiili ilaa ibono fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro mɔ so? Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono iyii i kya wɔra afototo mɔ. Iŋ kya wɔra gɛsun, ne iŋ kya luo akuru sa imɔ-nyoro. 29 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ, Wura Solomon mɔ‑rɛ mɔ-awuratɔ pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ akuru abono a wɔra ɔdan fo gɛnen afototo adɛ. 30 Iyii ibono i kya bingiri ngya mɔ gbaa ne Wurubuaarɛ kya gyere imɔ lɔrɔ kanpɛ faa. Fɛye anyamesɛ ne ɔ laa lɛɛ ansi yɛgɛ de fɛꞌ naa gibolonbukpan? O, fɛye asa adɛ! Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ kyɔ. 31 Fɛŋ baa suiili yɛɛ, ‘Menɛ ne a laa gyi? Menɛ ne a laa nun? Menɛ ne a laa kyu gyanꞌ aye-nyoro so?’ 32 Asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ansi ne n kya pɛɛrɛ gɛnen ilaa idɛana so. Fɛye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ nyi yɛɛ i tiri fɛye. 33 Fɛye berɛ, fɛꞌ laarɛ daa gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a laa ba asa dɔ mɔ de fɛꞌ nyanga ansi gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Fɛ ti fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa sɛnsɛ idɛana pɛwu kee iꞌ yii fɛye-abaa. 34 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii ɔkɛ-lɛɛ so. Ɔkɛ gɛkɛ mɔ gɛ laa bara gɛmɔ-lɛɛ. Imɔso iŋ kaaborɛ fɛꞌ baa kyu ɔkɛ-lɛɛ gikpon kyu too ndɛ-lɛɛ gikpon so.

7

Yesu Gi Nyiile Asa Yɛɛ Mɛ Mɛŋ Sa Mɛꞌ Tɔgɛ Yɛɛ Ɔko Mɛŋ Boran

1 “Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ ɔko ilaa wɔrasɛ de fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔŋ boran de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ kerɛ fɛye-ilaa wɔrasɛ tɔgɛ yɛɛ fɛŋ boran. 2 Gɛnɔɔbono ɔkara fɛ kya kyu tɔgɛ yɛɛ fɛye-nanboana mɛŋ boran mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa kyu tɔgɛ yɛɛ fɛŋ boran ne. Ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu bun fɛye-nanboana gipuɛɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu gɛnen ɔkpa ɔbono so kee bun fɛye gipuɛɛ. 3 Menɛ n wɔra so ne fo kya wu fo-nanbo ilaa nyɛnyɛn pii ibono ɔ kya wɔra mɔ tɔgɛ ne foŋ kya wu fo-lɛɛ ibelɛ idɛ? I dɛ daa fɛɛ fo wu gikpara gi bo ɔko ginsi dɔ, ne foŋ kya wu yɛɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ. 4 Nnɛ so ne fo laa tɔgɛ sa fo-nanbo yɛɛ, ‘O, me-nanbo, kerɛ, gikpara gi bo fo-ginsi dɔ. Yɛgɛ nꞌ lɛɛ gimɔ sa fo.’ --Yɛgɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ? 5 O, gikerɛansi anyamesɛ! Fɛꞌ lɛɛ ngyakpaabi nbono gi taa fɛye-ansibi dɔ mɔ de fɛꞌ nyɛ wu dɔɔdan kpaa lɛɛ akpara abono a bo fɛye-nanboana lɛɛ ansi abi dɔ mɔ.

6 “Fɛŋ sa fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ kpaa tɔgɛ sa asa abono Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa giwɔra iŋ fɛ mɔmɔ-giso mɔ. Gɛnen asa abono mɛ dɛ daa fɛɛ igyoono kpensɛ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa kyu ginyadon kisee dun fɛye. I dɛ daa kee fɛɛ fɛ kyu awuratɔ too sa akuuri. Mɛ laa kyise-kyise amɔ daa nugidi giyan.

Fɛꞌ Kolɛ Wurubuaarɛ

7 “Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ; ɔ laa sa fɛye. Fɛ laarɛ mɔ, fɛ laa nyɛ. Fɛ ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ laa tigi fɛye. 8 I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, ɔ laa sa mɔ. Ne ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya laarɛ mɔ, ɔ laa nyɛ, ne ɔbono mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ laa tigi mɔ. 9 Fɛye dɔ ɔsɛ ɔmɔ ne n bo no yɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ bodobodo de oꞌ kyu daa gibui kyu sa mɔ? 10 Abɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ ɔken de oꞌ kyu daa giwɔɔ sa mɔ? 11 Fɛye abono fɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awura mɔ gbaa ne n kya bii kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa fɛye-biana faa. Menɛtɔ so ne aye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ maŋ kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa asa abono mɛ kya kolɛ mɔ mɔ?

12 “Gɛnɔɔbono fɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ wɔra sa fɛye mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ ɔnan kee sa asa. Mosisi nbara mɔ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ gɛsɛ pɛwu ne. 13 Fɛꞌ loo de gɛbunono pi‑i gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ. Wurubuaarɛ gisobiidɛ gɛten mɔ gɛbunono lɛɛ mɔ berɛ gɛ ŋmangɛ, ne ɔkpa ɔbono ɔ dɛ kpe gɛnen gɛbunono mɔ asɛ mɔ gyɛ daa otinpon. Asa sakyɔ mɛ naa mɔ so. 14 Gɛbunono gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ gɛŋ ŋmangɛ, ne ɔkpa ɔbono ɔ dɛ kpe gɛnen gɛbunono mɔ asɛ mɔ gyɛ daa gɛkpasuɛɛ. Asa kalɛsɛ ne n kya wu gɛnen ɔkpa ɔbono bii.

Asa Ako Mɛ Kya Kɛɛ Abon Yɛɛ Wurubuaarɛ Ɔkalan Ne Mɛ Kya Tɔgɛ

15 “Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so de asa abono mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ne mɛ kya tɔgɛ mɔ. Ansi so mɔ, mɛ dɛ fɛɛ isandɛ, yɛgɛ mɔmɔ-itɔ dɔ mɔ, mɛ don agbowugbowu. 16 Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii mɔmɔ-gisen dɔ ilaa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ kya kerɛ oyii abi kyu bii mɔ-gidebi mɔ. Mɛ kya tɛɛ mango lii giwii oyii so? Mɛ kya tɛɛ payaa abi lii fɔlɔgɛ oyii so? 17 Nyamesɛ ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran mɔ kya wɔra daa ilaa dɛnsɛ, ne ɔbono mɔ-gisen dɔ iŋ boran mɔ kya wɔra daa ilaa nyɛnyɛn. 18 I dɛ daa fɛɛ iyii. Oyii ɔbono ɔ bo alanfiya mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi nyɛnyɛn, ne oyii ɔbono ɔ kya lɔ mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi dɛnsɛ. 19 Oyii kamaasɛ ɔbono ɔ maŋ sɔrɔ abi dɛnsɛ mɔ mɛ laa ŋɛ mɔ kyu wɔra ɔgya dɔ. 20 Imɔso asa ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo gɛsintin?

21 “I mɛŋ gyɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ nyɛ ɔ kya terɛ me yɛɛ, ‘Me-wura, me-wura’ mɔ ne nan nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ. Gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya wɔra me-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ gɛlaarɛ mɔ wolɛ. 22 Gɛkaabono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, asa sakyɔ mɛ laa terɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, aye-wura’ de mɛꞌ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘A tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan sa asa, a gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so, ne a wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile asa mɔ fo-ginyen dɔ.’ 23 Nfono ne nan tɔgɛ tigi mɔmɔ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye. Fɛ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. Fɛꞌ naa me-ansi so!’

Yesu Yɛɛ Asa Mɛꞌ Gyi Mɔ-Ilaa Tɔgɛsɛ So

24 “Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ idɛ ne ɔ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, ɔ dɛ fɛɛ ɔsɛɛbo ɔbono o yii obu. Ɔ laa yii gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ, o kuru kpaa tu gifolɛ, pɛi ne ɔ too ɔpɔɔrɛ gyanꞌ gifolɛ mɔ so. 25 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, nyangbon gi baa da, afuu belɛ a da ne ibon i bɔla baa da de gɛnen obu mɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, ɔ mɛŋ boori, i lii fɛɛ ɔ pɔrɔ mɔ dandan gyan gifolɛ so. 26 Nyamesɛ ɔbono, mɔ, ɔ kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ idɛ ne ɔ mɛŋ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔnyen ɔbono oŋ nyi ɔlaako ne o yii obu gyanꞌ daa giŋɛsii so mɔ. Ɔ mɛŋ kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten. 27 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, nyangbon de afuu belɛ a baa da, ne ibon i bɔla baa da de obu mɔ. Obu mɔ yii daa giŋɛsii so so mɔ, ɔ tɔrɔ daa wurum!”

28 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛana ta mɔ, mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ i wɔra sakpii ɔbono o nu imɔ mɔ giyan. 29 I lii fɛɛ mɛ nu mɔ-anyiilebi mɔ, mɛ wolaa wu yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ gɛnen ilaa nyiilesɛ mɔ. I mɛŋ gyɛ gɛnen ne mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya nyiile ilaa ne.

8

Yesu Gi Kyɛ Okononbu Ɔko

1 Yesu gi nyiile asa ilaa mɔ ta mɔ, mɔ‑rɛ sakpii belɛ ɔbono o buu mɔ mɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so mɛ kya ba. 2 Nfono mɔ okononbu ɔko gi lii tu mɔ. Okononbu mɔ gi kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ, ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, nengyene i gyɛ fo-gɛlaarɛ dɔ mɔ, fo laa taalɛ kyɛ me.” 3 Ɔ kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa kpaa yii mɔ, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “I gyɛ me-gɛlaarɛ; fo-gilɔ mɔ giꞌ ta.” Ayaa abono so mɔ, okononbu mɔ alɔtɔ mɔ a ta, ne 4 Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fo. Naa kpaa wɔra nbara ilaa ibono Mosisi gi yela sa okononbu kamaasɛ ɔbono mɔ-gilɔ gi ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo laa kperɛ fo-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo de ɔꞌ kerɛ fo-nyoro pɛwu gyanꞌ. Ɔ laa wu yɛɛ fo-gilɔ mɔ gi ta, de foꞌ kyu fo-afaala kyu sa mɔ de oꞌ kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ sa fo. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ fo-alɔtɔ mɔ a ta gɛsintin.”

Yesu Gi Kyɛ Asogya Ɔbelɛnsɛ Ɔko Dega

5 Yesu gi kyon kpe Kapɛɛniyon. Ɔ loo nno mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔko gi lii kpaa gyangara mɔ ne ɔ kolɛ mɔ 6 yɛɛ, “Me-wura, me-dega dɛ me-gɛten dɔ, ɔ kya lɔ ibono i bo lon. Nfono ɔ kpɛ ɔ dɛ mɔ ne ɔ dɛ. Ɔ tansi ɔ kya yiyɛɛ. Imɔso gyanꞌ me-giwoo.” 7 Yesu gi kyule sa mɔ yɛɛ, “Nan kpaa kyɛ mɔ sa fo.” 8 Yesu gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, me ɔdɛ meŋ kaaborɛ ibono foꞌ kpe me-gɛten dɔ. Fo kpɛ nyɛ lɛɛ gɛnɔ mɔ, me-dega mɔ gilɔ mɔ gi laa ta. 9 Me gbaa-gbaa kee n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono n bo abelɛnsɛ ako gɛsɛ. Ne nꞌ bo abono, mɔ, mɛ bo me gɛsɛ mɔ. Nengyene nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘fo ɔdɛ, kpe faa’ mɔ, kaasɛ mɔ laa kpe, abɛɛ nꞌ tɔgɛ yɛɛ, ‘fo ɔdɛ, ba gɛrɛ’ mɔ, kaasɛ mɔ laa ba. Nengyene nɛ tɔgɛ me-dega yɛɛ ‘wɔra idɛ!’ mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra.”

10 Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa sakpii ɔbono o buu mɔ mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ba‑a aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa, meŋ wu nyamesɛ ɔbono ɔ bo gisɔɔgyi belɛ gidɛ ɔnan sa me fɛɛ Rom ɔbelɛnsɛ baarɛ. 11 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaako mɔ asa sakyɔ mɛ laa lii nsinkpan kpɛi-kpɛi so baa nyɛ ikyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ taa aye-Isirale awura ako yɛgɛ. Gɛnen asa abono mɔmɔ‑rɛ aye-naanaana Aberaham de Ayisiki de Gyeekɔpo mɛ laa wɔra abaa gyi. 12 I san aye Isirale awura abono nkana Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ gɛ gyɛ aye-lɛɛ mɔ, aye dɔ abono mɛŋ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ berɛ, Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔmɔ lii mɔ asɛ kyu kpaa too wɔra nfono i tansi i bo gibiri mɔ. Gɛnen gibiri gibono dɔ mɔ osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.” 13 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Naa fo kya kpe. Iꞌ wɔra sa fo fɛɛ gɛnɔɔbono fo sɔɔ me gyi faa.” Gɛnen owi ɔbono dɔ gbaa-gbaa mɔ, mɔ-dega mɔ gi nyɛ alanfiya mɔ-gɛten dɔ.

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Sakyɔ

14 Yesu gi naa kpe Piita gɛwi. Ɔ loo gɛten mɔ dɔ mɔ, o wu Piita mɔ-saa kyiisɛ dɛ ɔ kya lɔ ɔkyagyii, 15 ne Yesu gi yii mɔ. O yii mɔ mɔ, ɔkyagyii mɔ gi taa mɔ yɛgɛ, ne ɔ taalɛ kii koso keda mɔ-gisafo. 16 Imɔ gɛdɔɔdɛ mɔ asa mɛ kyu alɔbo de asa sakyɔ abono ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i tɛ mɔmɔ so mɔ kyu ba Yesu asɛ. Yesu gi kpɛ lɛɛ gɛnɔ daa ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso mɔmɔ so. Ɔ kyɛ asa abono mɛ kya lɔ mɔ pɛwu kee. 17 Yesu gi wɔra gɛnen ilaa idɛ mɔ, i kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi wolaa tɔgɛ lii mɔ so mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Ibono a gyɛ nbaari so mɔ,

o kyu imɔ yɛɛ mɔ-nyoro ne i gyɛ.

Ne ɔ kyɛ aye-alɔtɔ sa aye.”

Asa Ako Mɛ Kolɛ Yesu Yɛɛ Mɛ Laa Buu Mɔ

18 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ bo Galeli ɔbon belɛ mɔ asɛ, ne Yesu gi wu yɛɛ sakpii mɔ gi kyaabɔɔ mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ fara kpe gibenbɛ.” 19 Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyon mɔ, Gyuda awura nbara ɔŋmarasɛbo ɔko gi ba Yesu asɛ, ne ɔ kolɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nan buu fo kpe gɛten kamaasɛ gɛbono fo kya kpe mɔ.” 20 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Agbowugbowu gbaa mɛ bo ibɔ dɛsɛ, ne nbuii mɛ bo asisaa. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ berɛ, meŋ bo me-gimu okunten.” 21 Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko berɛ gi kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, yɛgɛ me nꞌ kpaa pule me-sɛ pɛi de nꞌ lɔɔ baa buu fo.” 22 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo berɛ, baa buu me daa de asa abono Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ ilaa iŋ fɛ ɔmɔ-giso mɔ mɛꞌ pule abara.”

Yesu Gi Yɛgɛ Afuu A Taa Gida Yɛgɛ

23 Yesu gi dii loo gikolii dɔ mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɛ kyon. 24 Mɛ kpaa fo nkyu mɔ nsana gɛtɛɛko mɔ de‑e, afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. I yɛgɛ nkyu gi kya loo gikolii mɔ dɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ Yesu berɛ gi dɛ ginsi gidɛ. 25 Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ da mɔ kyingi, ne mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, mɔlɛgɛ aye! A kya laarɛ de aꞌ sii.” 26 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “O, fɛye asa adɛ! Menɛ n wɔra ne i bo fɛye gifuu gɛnen? Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ pɛwu ne?” Nfono ne ɔ koso ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ de nkyu mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Nfono mɔ, ilaa kamaasɛ i sii faa kurun. 27 Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, afuu de nkyu gbaa gi kya nu mɔ-gɛdɛ.”

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Anyen Anyɔ Ako So

28 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ fara nkyu kpe gibenbɛ Gadara awura gɛsinkpan so. Ɔ fo nno mɔ, anyen anyɔ ako mɛ lii ibuni opuleten baa gyangara mɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i tɛ mɔmɔ so, i kya yɛgɛ mɛ kya tansi wɔra asa abono mɛ kya kyu de nno mɔ anyanyan. Imɔso asa mɛ selɛ de mɛꞌ kyu de ɔkpa ɔbono. 29 Anyen anyɔ adɛ mɛ wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ mɔmɔ so mɔ i kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ mɔ-bi, aye‑rɛ fo menɛ asɛ? Fo ba de foꞌ baa wɔra aye-awɔrɔfɔɔ pɛi de Wurubuaarɛ gisobiidɛ owi mɔ ɔꞌ lɔɔ fo abɛɛ?” 30 Aberɛ abono mɔ, akuuri gikpen belɛ giko gi yelɛ gi kya gyi sindi nfono. 31 Imɔso ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ anyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ, “Nengyene fo laa gya aye koso mɔ, yɛgɛ aꞌ kpaa kyena akuuri gikpen gidɛ so.” 32 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ koso naa.” Imɔso ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ i koso anyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Ayaa abono so mɔ, akuuri gikpen mɔ pɛwu gi selɛ kpelegɛ de ogee kpaa loo ɔbon dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ. 33 Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ, mɛ selɛ kpe nten dɔ kpaa tɔgɛ ilaa ibono i ba mɔmɔ-akuuri mɔ so de ilaa ibono Yesu gi wɔra sa anyen anyɔ mɔ pɛwu sa asa. 34 Ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ lii baa kerɛ Yesu. Mɛ wu mɔ mɔ, mɛ dɛ mɔ giserɛ yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so.

9

Yesu Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

1 Yesu gi dii loo gikolii mɔ dɔ kii fara ɔbon mɔ kpe ɔsowolɛ ɔbono so ɔ tɛ mɔ. 2 Yesu bo nno mɔ, asa ako mɛ sola ɔtɛgɛsɛ ɔko de gifengen kyu bara mɔ yɛɛ ɔꞌ kyɛ mɔ. Yesu gi wu yɛɛ asa adɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, yɛgɛ fo-gisen giꞌ tɔrɔ fo. Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ fo.” 3 Nfono mɔ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kya tɔngɛ fɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ!”

4 Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya sa gɛnen nwɔnsa nyɛnyɛn ndɛ? 5 Nan tɔgɛ ilaa inyɔ sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ. Giko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.’

Ginyɔsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Koso de foꞌ naa.’

Imɔ idɛ dɔ mɔ, imɔmɔ ne fɛ laa wu de fɛye-ansi? 6 N kya laarɛ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔkpa gɛsinkpan so de nꞌ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ.” Gɛnen so mɔ o kisee tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Koso puru fo-gifengen de foꞌ naa kpe gɛwi.” 7 Gɛsintin mɔ, ɔtɛgɛsɛ mɔ gi koso, ne ɔ naa kyon kpe mɔ-gɛwi. 8 Sakpii mɔ gi wu gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ ne mɛ yen Wurubuaarɛ yɛɛ o kyu gɛnen ɔlon baarɛ ɔnan kyu sa nyamesɛ.

Yesu Gi Terɛ Matiyu Yɛɛ Ɔꞌ Wɔra Mɔ-Ɔkasɛbo

9 Yesu gi lii nfono ɔ kya kpe mɔ, o wu ɔnyen ɔko tɛ mɔ-gɛsun ɔwɔraten. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Matiyu. Gɛnen Matiyu mɔ gyɛ daa lɛnpoo sɔɔbo. Yesu gi wu mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” Gɛsintin mɔ, Matiyu gi koso buu mɔ.

10 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe Matiyu gɛwi. Mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, lɛnpoo asɔɔbo abono Gyuda awura asɛ mɔ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ sakyɔ mɛ baa tu mɔmɔ, ne mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ wɔra abaa gyi dabɔlɛ. 11 Farasii awura mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ baa taasɛ Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛye-ɔbelɛnsɛ kya wɔra abaa gyi de lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ daa?” 12 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa Farasii awura mɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono ɔlɔbo tiri ɔkyɛbo mɔ, gɛnen kee ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tiri me ne. I mɛŋ gyɛ abono mɛ bo alanfiya mɔ ne n tiri ɔkyɛbo. 13 Mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono nan baa tɔgɛ faa yela Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Me, Wurubuaarɛ, n kya laarɛ fɛꞌ su asa gitolon daa;

i mɛŋ gyɛ asunbi abono fɛ laa lɛɛ sa me mɔ

ne nꞌ kya laarɛ.’

Fɛꞌ nu gɛnen ilaa idɛ, fɛꞌ kasɛ imɔ gɛsɛ, de fɛꞌ bii yɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ne nɛ ba de nꞌ baa tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra me-akasɛbo. I mɛŋ gyɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɛ ti mɛ gyɛ gɛsintin awura mɔ.”

Ako Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa Kyu Lii Nnɔ Giŋminde So

14 Nfono mɔ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ akasɛbo ako mɛ ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye‑rɛ Farasii awura a kya ŋminde nnɔ. Ne menɛ n wɔra ne fo-lɛɛ akasɛbo mɔ berɛ mɛŋ kya ŋminde nnɔ daa?” 15 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ aberɛ adɛ ne mɛ laa wɔra gɛnen. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono aye Gyuda awura a kya kpii ɔkyii mɔ. Aꞌ kyu yɛɛ me ne n gyɛ ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ. Me-kyɛmenɛana mɛ ba me asɛ a san a kya gyi ɔkon mɔ, i laa sa de mɛꞌ bɔɔda? Kuaa. I laa baa fo owi ɔko mɔ, i laa baa puru ɔkyiifɔ mɔ kuli mɔ lii mɔ-kyɛmenɛana mɔ asɛ. Lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ kon.”

Akyenabi Pobɔrɔ Abono Yesu Gi Bara Mɔ Gikpalɛ

16 Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ kyu nyiile yɛɛ mɔ berɛ ɔ bara akyenabi pobɔrɔ. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gikuru dedaa gi tɛɛ mɔ, mɛŋ kya kyu gikuru pobɔrɔ gipanan kyu baa tii ɔtɛɛten mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, gikuru pobɔrɔ mɔ gɛten i laa kyigi lɛɛ de iꞌ wɔra ɔbɔ belɛ nyɛ ibono i wolaa tɛɛ mɔ. 17 Aꞌ kii laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu nta kyu wɔra nbuɛ iwolɛ dɔ mɔ de aꞌ kerɛ. Ɔko maŋ kyule kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra nta ɔwɔraten iwolɛ dedaa dɔ. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, gyɛrɛbi ne ɔ kya laarɛ. Nta mɔ gi laa paadɛ nta ɔwɔraten iwolɛ mɔ de nta mɔ giꞌ duuli fuɛ de iwolɛ mɔ, mɔ, kee iꞌ nyida. Mɛ kya kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra daa nta ɔwɔraten iwolɛ pobɔrɔ dɔ. Gɛnen ne mɛ laa kerɛ nta mɔ nmɔ‑rɛ nmɔ-iwɔraten mɔ pɛwu so ne i maŋ gyi gyɛrɛbi.”

Yesu Gi Kyingi Gɛbolonbubii Gɛko Ne Ɔ Kyɛ Ɔkyii Ɔko

18 Yesu san ɔ kya tɔngɛ de mɔmɔ mɔ, Gyuda awura ɔbelɛnsɛ ɔko gi baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi kyiisɛ gi kpɛ wuꞌ ayaa adɛ so ne. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fo kpe ne fo kpaa kyu fo-abaa gyanꞌ mɔ so mɔ, ɔ laa kyingi.” 19 Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ, ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koso buu mɔ.

20 Mɛ kya kpe mɔ, ɔkyii ɔko gi naa de Yesu gɛmara-gɛmara, ne ɔ kpaa yii Yesu gɛgbɛ ginɛbi. I kya da de gɛnen ɔkyii ɔbono mɔ, imɔ-nsi gudu nnyɔ ne. 21 Pɛi ne ɔ laa yii Yesu gɛgbɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Me-gibaa gi taa kpɛ nyɛ yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, n nyi ibono i laa kyɛ me.” 22 O yii gɛgbɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kisee kerɛ. O wu mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-bi, yɛgɛ fo-gisen gi tɔrɔ fo! Gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne nan kyɛ fo.” Ayaa abono so mɔ, ɔkyii mɔ gilɔ mɔ gi ta.

23 Yesu gi kyon kpaa loo Gyuda awura ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ nfono gɛbii kyiisɛ mɔ gɛ wuꞌ mɔ. O wu gɛnɔɔbono ilon abiibo de asa abono mɛ ba gɛli mɔ mɛ kya saawo mɛ kya wɔra ɔlanba mɔ, 24 ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔꞌ lii gɛrɛ! Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ. Gɛ dɛ daa.” Ɔ tɔgɛ yɛɛ gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. 25 Yesu gi gya mɔmɔ lii mɔ, ɔ loo obu ɔbono dɔ obuni mɔ dɛ mɔ. Ɔ kpaa keda mɔ gibaa dɔ, ne o kyingi koso yelɛ. 26 Gɛnɔɔbono Yesu gi kyingi gɛbii mɔ mɔ i nu gyanꞌ de gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu.

Yesu Gi Kyɛ Agyaatanbo Anyɔ Ako

27 Yesu gi lii gɛten mɔ dɔ ɔ kya kyon mɔ, agyaatanbo anyɔ ako mɛ buu mɔ gɛmara-gɛmara mɛ kya kpen mɔ yɛɛ, “Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 28 Yesu gi loo gɛten gɛbono dɔ ɔ bo mɔ, agyaatanbo mɔ mɛ naa kpaa tu mɔ nno. Ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ sɔɔ gyi yɛɛ nan taalɛ bugi fɛye-ansi adɛ sa fɛye?” Mɛ kyule yɛɛ, “Ɛɛn, aye-wura.” 29 Nfono ne Yesu gi kyu mɔ-abaa gyan mɔmɔ-ansi mɔ so, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Iꞌ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ sɔɔ me gyi mɔ sa fɛye.” 30 Nfono mɔ, mɔmɔ-ansi mɔ a bugi, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnsipɛɛrɛ so yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fɛye.” 31 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ lii mɔ asɛ mɔ, mɛ naa kpaa tɔgɛ ibono ɔ wɔra sa mɔmɔ mɔ sa asa gɛnen gɛsinkpan gɛbono gɛten kamaasɛ.

Yesu Gi Kyɛ Omuumuu

32 Abono nkana mɛ gyɛ agyaatanbo mɔ mɛ kya lii Yesu asɛ mɔ, asa ako mɛ kyu ɔnyen ɔko bara Yesu yɛɛ ɔꞌ kyɛ mɔ. Ɔ mɛŋ kya tɔngɛ, i kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so. 33 Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii ɔnyen mɔ so, ne ɔ taalɛ ɔ kya tɔngɛ. Sakpii ɔbono ɔ yelɛ nfono mɔ gi wu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan, mɛ san tɔgɛ yɛɛ, “A mɛŋ ti wu gɛnen ilaa idɛ ɔnan Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so kerɛ.” 34 Farasii gikpen mɔ dɔ awura berɛ, mɛ kya tɔgɛ daa yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ne n kya sa Yesu ɔlon. Imɔso ne ɔ kya taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu koso asa so gɛnen.”

Yesu Gi Su Asa So

35 Yesu gi naa de isowolɛ belɛ-belɛ de iburu-buru ibono i kyaabɔɔ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɔ pɛwu. Ɔ naa Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya nyiile asa Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa. Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ne ɔ dɛ ɔ naa gɛnen, ne ɔ kya kyɛ asa alɔbi kpɛi-kpɛi kamaasɛ. 36 Yesu gi wu sakpii belɛ ɔbono ɔ kya kyena ba mɔ asɛ mɔ, mɔmɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen. I lii fɛɛ ilaa kpɛi-kpɛi i kya nyala mɔmɔ, ne mɛ mɛŋ nyi gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra de iꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ mɔ. Mɛ wɔra fɛɛ isandɛ ibono mɛŋ bo ɔkparɛbo mɔ. 37 Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Asa abono i kaaborɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ ndɔɔ belɛ nko dɔ. Akɛbibo mɔ, mɔ, mɛŋ kyɔ sa ndɔɔ wura mɔ. 38 Imɔso fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ndɔɔ Wura mɔ yɛɛ mɔ gbaa-gbaa oꞌ kyu abono mɛ laa kɛbi ɔmɔlɔgɔ mɔ ba mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ.”

10

Yesu Gi Sun Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ Mɔ

1 Yesu gi terɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ sa mɔmɔ ɔlon de mɛꞌ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so. Gɛnen ɔlon mɔ laa yɛgɛ mɛ laa taalɛ kyɛ asa alɔtɔ kpɛi-kpɛi kamaasɛ kee. 2 Gɛnen asa gudu anyɔ abono ne n wɔra mɔ-isɔɔ. Mɔmɔ ne n gyɛ

Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ,

de Simon mɔ-tedɛ Andiru,

Gyeemesi de mɔ-tedɛ Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana;

3 Filipo de Batolomiyu,

Tomaasɛ de Matiyu ɔbono nkana ɔ kya sɔɔ lɛnpoo mɔ,

Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi, de Taadiyusɛ,

4 Simon ɔbono ɔŋ kya kyule mɔ-ɔsowolɛ so mɔ,

de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono gɛmara-gɛmara ɔ fɛ Yesu sa mɔ-akyobo mɔ.

5 Yesu gi keda mɔ-isɔɔ gudu anyɔ adɛ sun. Ɔ laa sun mɔmɔ mɔ, ɔ ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ kpe de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gibaafon, ne fɛŋ sa fɛꞌ loo Samariya awura isowolɛ iko so. 6 Fɛꞌ kpe daa Isirale awura wolɛ asɛ. Mɛ dɛ fɛɛ isandɛ ibono i fuɛ mɔ. 7 Fɛ naa mɔ, fɛꞌ tɔgɛ tɔgɛ sa asa yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya laarɛ aꞌ ba asa dɔ kon.’ 8 Fɛꞌ kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ, de fɛꞌ kyingi asa abono fɛ wu mɛ wuꞌ mɔ. Fɛꞌ kyɛ ikononbu de fɛꞌ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi asa so. Nɛ kyu gɛnen ɔlon baarɛ kyɛɛ fɛye; fɛye kee fɛ kyɛ asa mɔ, fɛꞌ kyu kyɛɛ mɔmɔ. 9 Fɛ mɛŋꞌ kyu aterenbi ne n gyɛ aterenbi wɔra fɛye-igo ibɔ dɔ. 10 Fɛ mɛŋꞌ puru ba‑a atɔ ɔwɔraten abɛɛ gɛgbɛ giwɔra nyɔsɛ. Fɛ mɛŋꞌ puru ayaawolɛ abɛɛ oyii tugɛsɛ keda. Gɛsun ɔwɔrabo gi kaaborɛ ɔꞌ nyɛ mɛꞌ kerɛ mɔ so.

11 “Ɔsowolɛ kamaasɛ ɔbono so fɛ laa loo mɔ, fɛꞌ laarɛ ɔbono asa mɛ kya buu mɔ mɔ de fɛꞌ kpaa loo mɔ asɛ. Fɛꞌ kyena mɔ asɛ kaaborɛ fɛ laa lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. 12 Gɛten gɛbono dɔ fɛ laa sogɛ gɛnen mɔ, fɛ loo mɔ, fɛꞌ faala gɛmɔ dɔ asa. 13 Nengyene gisen yuuli gi kaaborɛ mɔmɔ mɔ, gisen yuuli gi laa wɔra mɔmɔ-lɛɛ. Ne gisen yuuli giŋ kaaborɛ ɔmɔ mɔ, gi laa kii ba fɛye asɛ. 14 Nfono fɛ loo ne nno asa mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ fɛye abaa anyɔ abɛɛ mɛ mɛŋ nu fɛye asɛ mɔ, fɛ lii ɔsowolɛ mɔ so abɛɛ gɛten gɛbono dɔ mɔ, fɛꞌ kpiisi mɔmɔ-ɔsowolɛ so abɛɛ mɔmɔ-gɛten dɔ isɛ ibono i yii fɛye-ayaa mɔ yela mɔmɔ. 15 N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa pɛwu giso mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so asa-lɛɛ gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ don Sodom de Gomora isowolɛ so awura-lɛɛ mɔ.

16 “Fɛꞌ nu yɛɛ n kya sun fɛye fɛɛ nsandɛbii ne n kya kpe agbowugbowu dɔ. Imɔso fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Fɛꞌ wɔra fɛye-nyoro faa dolon‑n fɛɛ abonbuɛ. 17 Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so de asa abono n kya sun fɛye mɔmɔ asɛ mɔ. Mɔmɔ dɔ ako mɛ laa kparɛ fɛye kpe nbɛlɛ agyibo asɛ de mɛꞌ taa fɛye awulibi mɔmɔ-akyangbon dɔ. 18 Me so mɔ, mɛ laa biidɛ fɛye ako kpe abɛyin abelɛnsɛ de awura-awura ansi dɔ. Mɛ kyu fɛye kpe gɛnen mɔ, i laa bugi ɔkpa sa fɛye de fɛꞌ nyɛ tɔgɛ me-ilaa sa mɔmɔ‑rɛ gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi. 19 Mɛ keda fɛye mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa yɛɛ fafaanan ne i kaaborɛ fɛꞌ kpaa tɔgɛ abɛɛ ilaa idɛ ne fɛ laa tɔgɛ nbɛlɛ nbono dɔ ne. Owi mɔ gi fo mɔ, Wurubuaarɛ laa sa fɛye ilaa ibono i kaaborɛ fɛꞌ tɔgɛ mɔ. 20 I kya nyiile yɛɛ iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa ne nan tɔngɛ fɛye-gibaa so. Fɛye-sɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne nan tɔngɛ naa de fɛye so. 21 I laa ba yɛɛ fɛye dɔ ako fɛye-daana abɛɛ fɛye-tedɛana gbaa mɛ laa fɛ fɛye sa asa de mɛꞌ mɔɔ fɛye. Ɔsɛ laa kyu gɛnen kee wɔra mɔ-bi. Ne gɛbii gɛ laa koso yelɛ gɛmɔ-sɛ de gɛmɔ-nyi so de gɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ. 22 Me so mɔ, ɔkamaasɛ laa kyo fɛye. Ɔbono ɔ laa yelɛ mɔ-ayaa so ka gyanꞌ me so kpaa lii mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ. 23 Nengyene mɛ ka fɛye-ansi ɔsowolɛ ɔko so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe ɔsowolɛ banban so. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ maŋ naa aye-Isirale awura isowolɛ mɔ pɛwu so gyanꞌ pɛi ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so.

24 “Ilaa ɔkasɛbo maŋ taalɛ don mɔ-onyiilebo, ne dega maŋ taalɛ don mɔ-wura. 25 Nengyene fo gyɛ ɔkasɛbo ne ilaa ibono asa mɛ dɛ mɛ kya wɔra fo-onyiilebo mɔ mɛ dɛ ma‑a wɔra fo kee mɔ, bii yɛɛ gɛnen ne i kaaborɛ iꞌ ba ne. Nengyene fo gyɛ dega ne mɛ dɛ ilaa ibono mɛ kya wɔra fo-wura mɔ ma‑a wɔra fo mɔ, bii yɛɛ gɛnen ne i kaaborɛ iꞌ ba ne. Nengyene asa mɛ terɛ me ɔbono n gyɛ gɛten wura mɔ yɛɛ Besibuli, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, me-adɛ ne mɛ laa yɛgɛ? Mɔmɔ-lɛɛ asebi a laa don me-lɛɛ adɛ gbaa.

26 “Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ anyamesɛ. Sɛi mɛŋ bo no i ŋara yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i bo asiiri dɔ yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 27 Imɔso ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye gɛnyɛ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa asa owi kenken, ne ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye adɛɛdɛɛ dɔ aye-wolɛ mɔ, fɛꞌ liirɛ imɔ da gikpengboo. 28 Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ abono mɛ laa mɔɔ nyamesɛ nyoro gibi mɔ wolɛ ne mɛ maŋ taalɛ nyida mɔ-oduduu bɔla mɔ. Fɛꞌ selɛ daa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ laa taalɛ kyu fɛye too wɔra ɔgya dɔ fɛye-lɛwu gɛmara de iꞌ nyida fɛye-nyoro de oduduu pɛwu mɔ. 29 Abonbuɛ abono mɛ kya fɛ mɔmɔ anyɔ aterenbi gibi kolon daa mɔ gbaa, fɛye-sɛ Wurubuaarɛ nyi mɔmɔ pɛwu so. Mɔmɔ dɔ ɔkolon mɛŋ kya wuꞌ yɛɛ ɔ mɛŋ nyi mɔ so. 30 Ne fɛye mɔ de‑e? Wurubuaarɛ nyi dabɔlɛ fɛye-gimu dɔ iman gɛgyɔnɔ gbaa. 31 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Fɛ tiri sa Wurubuaarɛ gikyɔ don gɛnen abonbuɛ abono gikpadɔ gifonɛɛ-gifonɛɛ.

32 “Ɔbono ɔ yelɛ asa dɔ tɔgɛ yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan lɛɛ tɔgɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ gyɛ me-sonbo. 33 Ne ɔbono, mɔ, o kine me sansana yɛɛ meŋ gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan kine mɔ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ansi dɔ yɛɛ meŋ nyi mɔ.

34 “Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ nɛ ba gɛsinkpan so faa mɔ, i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli kyu kyena de abara. Me-giba mɔ gi laa baragɛ asa abono mɛ kya nu me-gɛdɛ mɔ lii abono mɛŋ kya nu me-gɛdɛ mɔ dɔ.

35 Ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-sɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-nyi mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ne ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-saa kyiisɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

36 Asa abono mɛ laa kyo fɛye gikyɔ mɔ mɛ laa lii daa fɛye-giyaa dɔ.

37 “Fo ɔbono fo kya laarɛ fo-sɛ abɛɛ fo-nyi ilaa don gɛnɔɔbono fo kya laarɛ me-ilaa mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. Fo ɔbono fo kya laarɛ fo-bi nyensɛ abɛɛ fo-bi kyiisɛ ilaa don me-lɛɛ mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. 38 Ne fo ɔbono fo maŋ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so de foꞌ kasɛ me-gidebi, ba‑a mɛ laa da fo-aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fo maŋ kyule gɛnen mɔ, foŋ kaaborɛ foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo. 39 Fo ɔbono fo kya kɔrɔsɛ fo-nkpa fii yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

40 “Isa ɔbono ɔ sɔɔ fɛye abaa anyɔ mɔ, me ne ɔ sɔɔ abaa anyɔ gɛnen. Ne ɔbono ɔ sɔɔ me abaa anyɔ mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne ɔ sɔɔ gɛnen. 41 Ɔbono o wu Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo bii, ne gɛnen so ne ɔ sɔɔ mɔ abaa anyɔ mɔ, ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ntɛɛla Wurubuaarɛ asɛ. Ɔbono o wu bii yɛɛ ɔko kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ, ne gɛnen so ne ɔ sɔɔ mɔ abaa anyɔ mɔ, ɔ laa nyɛ gɛsintin agyibo ntɛɛla Wurubuaarɛ asɛ. 42 Ɔko gi wu nbii ndɛ dɔ gɛko bii yɛɛ me-ɔkasɛbo ne ɔ gyɛ, ne gɛnen so ne ɔ sa mɔ nkyu nunsɛ mɔ, n kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, kaasɛ mɔ maŋ wɔra imɔ too nkyu dɔ. Wurubuaarɛ ntɛɛla gi dɛ sa mɔ.”

11

Gyɔn Ɔbono Ɔ Gyere Asa Wurubuaarɛ Sagyere Mɔ

Gi Sun Asa Yesu Asɛ

1 Yesu gi ka mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ ta mɔ, ɔ koso ɔ naa de isowolɛ kpɛi-kpɛi ibono i bo gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɔ ɔ kya nyiile asa ilaa ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ sa mɔmɔ.

2 Yesu naa ɔ kya nyiile ilaa gɛnen mɔ, Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ tii de obu, ne o nu Yesu Kirisito ilaa wɔrasɛ mɔ so. Gɛnen so mɔ o sun mɔ-lɛɛ akasɛbo ako Yesu asɛ 3 yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?”

4 Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ kpe kpaa taasɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa tɔgɛ ilaa kamaasɛ ibono fɛ baa nu de fɛye-aso de ibono fɛ baa wu de fɛye-ansi n kya wɔra faa sa mɔ.

5 Nɛ yɛgɛ agyaatanbo ansi a bugi,

ne ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ naa.

Nɛ yɛgɛ ikononbu alɔtɔ a ta,

ne isintiribu mɛ kya nu ilaa.

Nɛ kyingi abono mɛ wuꞌ mɔ ako.

Ne nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ayenbo.

6 Imɔso omudɛnsɛbo ne n gyɛ ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi maŋ koso me so mɔ.”

Yesu Gi Tɔgɛ Gyɔn Ilaa Sa Sakpii Mɔ

7 Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ kya kii mɔ, Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Gyɔn ilaa ɔ kya sa sakpii ɔbono ɔ bo mɔ asɛ nfono mɔ. Mɔ-gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fɛ kpe Gyɔn asɛ gipen mɔ dɔ kpaa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpaa kerɛ daa? Fɛ wu mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gifɛdaa ne afuu a kya da gimɔ a kya kpe a kya ba abɛɛ? 8 Ne ɔŋ dɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne ɔ dɛ? Fɛ wu o bun gikuru dɛnsɛ? Kuaa, nkana akuru dɛnsɛ abunbo ne fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kpaa kerɛ berɛ mɔ, ɔfaanan fɛ kpe daa awura-awura nwi. 9 Imɔso fɛ kpe Gyɔn asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ɔnan ne fɛ kpaa kerɛ daa? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ? Ɛn, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔ don Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gbaa. 10 Gyɔn ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun mɔ de ɔꞌ gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-akyenabi gyoo me ɔbono nan baa mɔlɛgɛ asa mɔ. 11 Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, iŋ ti korogɛ nyamesɛ ɔbono ɔ don Gyɔn baarɛ. Abono, mɔ, mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi lii nperɛ kyu kyon mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔŋ fo sɛi gbaa mɔ, laa don Gyɔn. 12 Lii aberɛ abono Gyɔn gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ ɔ kya sa asa baa lii de ndɛ mɔ, asa mɛ kya nyanga ansi ma‑a nyise de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Gɛnsipɛɛrɛ awura adɛ mɛ dɛ ansiɔlon mɛ kya nyɛ gɛnen akyenabi abono. 13 Lii ko‑o dedaa kyu baa lii Gyɔn aberɛ adɛ mɔ, asa mɛ wolaa wu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi abono so ilaa tɔgɛ yela, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ wɔra Wurubuaarɛ nbara iwolɛ dɔ de mɔ-ikalan atɔgɛbo iwolɛ dɔ. 14 Nꞌ tɔgɛ sa fɛye abono fɛ laa kyule sɔɔ imɔ gyi mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi tɔgɛ yɛɛ ‘Ilaagya laa kii ba’. Gyɔn ne ɔ darɛ gɛnen. 15 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

16 Yesu gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Menɛtɔ gbaa ne nan nyɛ kyu kɛserɛ de ndɛ asa adɛ ne?” Yesu gi taasɛ gɛnen mɔ, o kii lɛɛ gɛsɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ndɛ asa mɛ dɛ fɛɛ nbii ne n kpaa gyanꞌ sansana gɛtɛɛko. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara 17 yɛɛ,

‘A lan akɔrɛ ne a bii ilon sa fɛye mɔ, fɛ kine, fɛŋ kyaa.

A kpen saawo bii lɛwu ilon de fɛꞌ saawo mɔ, fɛ kine, fɛŋ saawo.’ ”

18 Yesu gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gyɔn gi ba gɛsinkpan so faa mɔ, ɔ kya ŋminde gɛnɔ belen-belen ne ɔ mɛŋ kya nun nta. Imɔso asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so.’ 19 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so faa, n kya gyi n kya nun. Imɔso asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔnyen baarɛ! Ogyibelɛbo de nta nunbo ne ɔ gyɛ. Mɔ-kyɛmenɛana ne n gyɛ lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ.’ Fɛŋ nu ndɛ asa mɔ ilaa tɔgɛsɛ?” Ne Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Ilaa ibono nyamesɛ kya kyu ɔlaako ginyi wɔra mɔ ne n kya nyiile yɛɛ mɔ-ɔlaako ginyi mɔ gi boran.”

Gisobiidɛ Gi Dɛ Gi Gyoo Isowolɛ Iko So Asa

20 Nfono mɔ Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ isowolɛ iko so asa ilaa yɛɛ mɛ bo ilaa nyɛnyɛn, yɛgɛ nkana o kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa gikyɔ ne mɛ mɛŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ de mɛꞌ taa mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. 21 Ɔ tɔgɛ yɛɛ, “O, Korasin ɔsowolɛ so asa, fɛye laako! O, Bɛsayida ɔsowolɛ so asa, fɛye laako! Nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa fɛye-isowolɛ so ibono fɛ wu de ansi. Nengyene nkana Taya de Sidon awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ ti wolaa taa mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Nkana ɔfaanan mɛ kya bɔɔda kyena mɛ kya pɛɛrɛ ansi lɛɛ nyiile Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ. 22 N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Taya de Sidon awura-lɛɛ. 23 Ne fɛye Kapɛɛniyon awura mɔ de‑e? Fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu fɛye kpe mɔ asɛ? Kuaa, ɔ laa too fɛye wɔra daa ɔbɔ dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ. I lii fɛɛ nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa fɛye-ɔsowolɛ so ne fɛ wu de fɛye-ansi. Nengyene nkana Sodom awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɔmɔ-ɔsowolɛ san o yii baa lii de ndɛ. 24 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Sodom awura-lɛɛ mɔ.”

Yesu Yɛɛ Asa Mɛꞌ Ba Mɔ Asɛ De Mɛꞌ Nyɛ Nkyoola

25 Owi ɔbono Yesu san ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ so ilaa ɔ sa asa mɔ, Yesu gi faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, soso de gɛsinkpan pɛwu Wura, n kya faala fo yɛɛ fo kyu gɛnen ilaa idɛ ŋara abono mɛ nyi ɔlaako mɔ de abono mɛ sɛɛ mɔ, ne fo san lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile daa nbii de asa abono mɛ mɛŋ nyi gisɛɛ mɔ. 26 Gɛsintin, me-sɛ. Imɔ ibono ne n wɔra fo ɔbolɛ.” 27 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa kamaasɛ wɔra me-abaa dɔ. Ɔko mɛŋ bo no o nyi me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ wolɛ. Gɛnen kee ne ɔko mɛŋ bo no o nyi Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, me ɔbono n gyɛ mɔ-bi mɔ; me‑rɛ asa abono nꞌ kya laarɛ de nꞌ lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile ɔmɔ mɔ wolɛ ne nan nyɛ bii mɔ.

28 “Fɛye abono pɛwu fɛye-gɛkyena dɔ ilaa i bo ɔlon sa fɛye, ne i wɔra fɛɛ gɛsola i kya nu fɛye mɔ, fɛꞌ ba me asɛ. Nan sɔɔ fɛye de fɛꞌ kyoola. 29 Fɛꞌ nu me-gɛdɛ de fɛꞌ kasɛ me-gidebi. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛye-asen a laa kyena fɛye gɛten kolon. I kya nyiile yɛɛ n gyɛ nyamesɛ ɔbono n kya bara me-nyoro gɛsɛ, ne nꞌ pɔɔ lii me-gisen dɔ. 30 Me asɛ gɛkyena gɛŋ bo sen, ne gɛsola gɛbono nan kyu sola fɛye mɔ gɛŋ bo duduu.”

12

Yesu Bo Ɔlon Gɛkɛ Kyoolasɛ So

1 Gɛnen nkɛ nbono dɔ imɔ gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe gɛtɛɛko, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ kya kyon mɔ, akon a dɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ. 2 Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Kerɛ, fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, gɛsun ne mɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ mɔ faa. Aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”

3 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, akon a dɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana. 4 Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan mɔ dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kyu bara Wurubuaarɛ mɔ, ne o gyi ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa yɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. 5 Ne fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ nfono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛsun wɔrasɛ ilaa mɔ? Nno i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ mɛ bo mɔmɔ-gɛsun wɔrasɛ mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ, ne Wurubuaarɛ mɛŋ kya kyu imɔ yɛɛ mɛ tɔrɔ gɛkɛ kyoolasɛ nbara. 6 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, me ɔbono n yelɛ fɛye asɛ gɛrɛnaa faa nɛ don Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ. 7 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela mɔ-agyɛbi ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

‘Me Wurubuaarɛ, n kya laarɛ fɛꞌ su asa gitolon;

i mɛŋ gyɛ asunbi abono fɛ laa lɛɛ sa me mɔ

ne nꞌ kya laarɛ.’

Fɛmɛn nu agyɛbi adɛ gɛsɛ mɔ, nkana fɛ maŋ bun me-akasɛbo adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ mɛ mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko. 8 Imɔso fɛꞌ nu yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”

Yesu Gi Kyɛ Gibaa Wusɛ Wura Gɛkɛ Kyoolasɛ

9 Yesu gi lii nfono ne ɔ naa kpaa loo Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. 10 Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa giko gi wuꞌ. Ne asa abono mɛ bo gɛnen gikyangbon gibono dɔ mɔ ako mɛ kya dii Yesu de mɛꞌ nyɛ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-nbara gi kya sa ɔkpa yɛɛ aꞌ kyɛ alɔbo gɛkɛ kyoolasɛ?” 11 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛɛ fɛye ɔko bo sandɛ ne ɔ tɔrɔ ɔbɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ de‑e? Ɔ maŋ kpaa lɛɛ mɔ lii gɛnen ɔbɔ mɔ dɔ? 12 Ne nyamesɛ mɔ mɛŋ tiri don sandɛ gbaa bun? Imɔso fɛꞌ bii yɛɛ aye-nbara gi kya sa aye ɔkpa de aꞌ wɔra idɛnsɛ gɛkɛ kyoolasɛ.” 13 Nfono mɔ ɔ tɔgɛ sa ɔnyen gibaa wusɛ wura mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ, ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi wɔra fɛɛ gidɛnsɛ mɔ. 14 Farasii gikpen mɔ dɔ awura mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ lii kpaa da gɛdɛ gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ Yesu mɔɔ mɔ.

Yesu Mɛŋ Laarɛ Mɛꞌ Sola Mɔ-Ginyen Yɛɛ Ɔ Kya Kyɛ Alɔbo

15 Yesu gi nu yɛɛ mɛ da gɛdɛ mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten mɔ, ɔ lii nfono kpe gɛten pobɔrɔ. Ɔ kya kpe mɔ, sakpii belɛ ɔko gi buu mɔ. Ɔ kyɛ abono pɛwu mɛ kya lɔ mɔ, 16 ne ɔ ka sa mɔmɔ yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ isa ɔbono ɔnan ɔ gyɛ mɔ sa asa. 17 Ɔ ka sa mɔmɔ gɛnen daa de mɔ Yesu ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ kyu naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

18 “Fɛꞌ kerɛ ɔbono nɛ lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔꞌ wɔra me-gɛsun mɔ.

Mɔ-ilaa i bo me-gisen dɔ; ɔ tansi ɔ kya gyi me-ginsi.

Nan yɛgɛ me-Oduduu mɔ ɔꞌ kyena mɔ dɔ,

de ɔꞌ tɔgɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi yɛɛ

nan gyi mɔmɔ pɛwu nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so.

19 Ɔ maŋ lɔgedɛ de ɔko, ne ɔ maŋ puiidɛ asa so.

Asa mɛ maŋ nu yɛɛ mɔ ne n naa ɔ kya kpen de ikpa faa.

20 Abono mɛ gyɛ afɔlɛbo de abono mɛŋ ti sɔɔ Wurubuaarɛ gyi dandan mɔ,

ɔ maŋ ŋaala mɔmɔ ne ɔ maŋ yɛgɛ iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro.

Ɔ maŋ lɛɛ ansi yɛgɛ mɔmɔ kpaa fo gɛkaabono ɔ laa yɛgɛ gɛsintin gɛꞌ gyi ilaa kamaasɛ so mɔ.

21 Mɔ so ne gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa kyu mɔmɔ-ansi gyanꞌ.”

Yesu Gi Gyi Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu So

22 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, asa ako mɛ kyu ɔnyen ɔko kyu bara Yesu. Gɛnen ɔnyen mɔ gyɛ gyaatanbo ne o kii ɔ gyɛ omuumuu. I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so. Yesu gi kosorɛ gɛnen oduduu nyɛnyɛn ɔbono lii ɔnyen mɔ so, ne ɔ taalɛ ɔ kya tɔngɛ ne ɔ kya wu ilaa. 23 Asa abono mɛ koola nfono mɔ mɛ wu gɛnɔɔbono Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii ɔnyen mɔ so mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Itɛfaa ɔdɛ ne n gyɛ Wura Deefidi ɔnaanabi ɔbono a kerɛ mɔ-ɔkpa mɔ do‑o?”

24 Farasii awura mɛ nu ilaa idɛ mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɔ ɔdɛ berɛ, ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Besibuli mɔ ne n kya sa mɔ ɔlon. Imɔso ne ɔ taalɛ ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so gɛnen.” 25 Yesu, mɔ, gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Nengyene ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ne n kya yɛgɛ nꞌ kosorɛ mɔ-adɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ wura mɔ‑rɛ mɔ-adɛ ne n kya kɔ de abara. Mɛ kya kɔ gɛnen mɔ, mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ laa nyida. Ɔsowolɛ kolon dɔ asa abɛɛ gɛten kolon dɔ asa mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ mɛ kya kɔ mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono abɛɛ gɛten gɛbono gɛ laa boori. 26 Imɔso nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya kosorɛ mɔ-adɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ, mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ ne. Nnɛ so ne mɔ-gɛwuragyi gɛ laa dɛ kpe?

27 “Fɛye yɛɛ Besibuli ɔlon dɔ ne nꞌ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so? Ne ibono fɛye-adɛ ako, mɔ, kee mɛ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so faa mɔ de‑e? Anɛ ɔlon dɔ ne mɛ kya kosorɛ imɔ gɛnen daa? Fɛye gbaa-gbaa adɛ mɔ mɛ laa kyɔɔlɛ fɛye yɛɛ iŋ gyɛ Besibuli ɔlon dɔ ne isa laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi. 28 Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne nꞌ dɛ mi‑i kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so. Imɔso i kya lɛɛ i kya nyiile fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a ti a bo fɛye dɔ ne.”

29 Ne Yesu gi kii da gikpalɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ dɛ daa fɛɛ ɔnyen bolonsɛ ɔbono ɔ kya dii mɔ-gɛten dandan. Nnɛ ne fo ɔko fo laa wɔra de foꞌ loo gɛnen gɛten gɛbono dɔ yuuri mɔ-atɔ? Pɛi ne fo laa yuuri mɔ-atɔ mɔ, gɛnen mɔ, fo ŋminde mɔ.

30 “Fɛꞌ nu yɛɛ ɔbono ɔŋ kya buu me mɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de me ne. Ɔbono ɔŋ kya kpaa me de nꞌ koola asa mɔ, ɔ kya yaasɛ mɔmɔ ne. 31 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi kamaasɛ ibono fo nyamesɛ fo laa wɔra mɔ de asebi kamaasɛ abono fo laa saalɛ Wurubuaarɛ mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu imɔ kyu kyɛɛ fo. Ibono ɔko laa saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu imɔ ibono kyu kyɛɛ mɔ. 32 Fo ɔbono fo tɔgɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nyoro so ilaa nyɛnyɛn mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu kyɛɛ fo. Ɔbono, mɔ, ɔ laa saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu kyɛɛ mɔ gɛkyena gɛdɛ dɔ ne ɔ maŋ kyu kyɛɛ mɔ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono gɛ laa baa ba gɛkaako mɔ dɔ.

Nyamesɛ Laawɔra Ne N Kya Nyiile Mɔ-Gidebi

33 “Fɛꞌ kerɛ nyamesɛ ilaa wɔrasɛ de fɛꞌ kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono oyii bo alanfiya ne mɔ-abi sɔrɔsɛ kee mɔ a boran mɔ. Ne fɛɛ ɔŋ bo alanfiya mɔ, mɔ-abi kee aŋ boran. Oyii abi ne mɛ kya kyu bii mɔ-alanfiya. Nyamesɛ ilaa wɔrasɛ kee ne mɛ kya kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. 34 Fɛ dɛ fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen. Fɛye ilaa nyɛnyɛn awura adɛ, ilaa dɛnsɛ imɔ ne nan lii fɛye-nnɔ dɔ? Ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ, imɔ ne ɔ kya lɛɛ tɔgɛ. 35 Nyamesɛ dɛnsɛ berɛ, ilaa dɛnsɛ ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa dɛnsɛ ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Ne nyamesɛ nyɛnyɛn, mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa nyɛnyɛn kee ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. 36 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, anyantɔgɛ kamaasɛ abono fo ɔko fo tɔgɛ mɔ fo laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ lɛɛ fo-gɛnɔ ilaa ibono so fo tɔgɛ amɔ mɔ. 37 Fo nyamesɛ fo-gɛnɔ dɔ ilaa tɔgɛsɛ ibono fo laa tɔgɛ gɛsinkpan so mɔ ne Wurubuaarɛ laa kyu gyi fo-nbɛlɛ de oꞌ bun fo gipuɛɛ abɛɛ ɔꞌ sa fo aso.”

Asa Mɛ Laarɛ Ilaa Lɛɛnyiilesɛ Lii Yesu Asɛ

38 Nfono mɔ nbara aŋmarasɛbo ako de Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ foꞌ wɔra ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa fo ɔlon ɔbono fo dɛ mɔ.” 39 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ndɛ asa adɛ! Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa so! Gɛnen so ne fɛ kpɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu ilaa lɛɛnyiilesɛ faa. Ilaa kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa fɛye de fɛꞌ wu. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Gyoona so mɔ. 40 Fɛɛ gɛnɔɔbono Gyoona gi gyi nkɛ nsa toloowi kalaadɛ ɔken belɛ ɔtɔ dɔ mɔ, gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan gyi nkɛ nsa toloowi kalaadɛ gɛsinkpan ɔbɔ dɔ ne.

41 “Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, Ninifa awura mɛ laa koso yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa gipuɛɛ. I lii fɛɛ Gyoona owi mɔ, Gyoona gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan sa Ninifa awura mɔ, mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Gyoona mɔ n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ faa, ne fɛ maŋ sɔɔ gyi. 42 Gɛkaabono kee mɔ wura kyiisɛ ɔbono o gyi gɛwura Siiba gɛsinkpan so dedaa mɔ laa koso yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ Wura Solomon owi mɔ, gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu mɔ-ɔlaako ginyi mɔ so, ne ɔ koso lii ko‑o mɔ-gɛwi gɛten bogɛtasɛ kpaa nu Wura Solomon ɔlaako ginyi ilaa nyiilesɛ mɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Wura Solomon mɔ, n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ kine fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi.

43 “Nengyene ilaa nyɛnyɛn oduduu i koso isa so mɔ, i kya naa kingi, ne i kya wɔra imɔ fɛɛ i naa gɛsinkpan so nfono nkyu giŋ bo mɔ. I naa i naa i kya laarɛ ɔkyoolaten. Nengyene iŋ nyɛ ɔkyoolaten mɔ, 44 i kya tɔgɛ sa imɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan kii kpaa kyena isa ɔbono n wolaa n tɛ mɔ so mɔ.’ I kii kpe isa mɔ asɛ mɔ, i kya kpaa wu yɛɛ isa mɔ gi wɔra fɛɛ gɛten gɛbono mɛ kpa gɛmɔ lɔrɔ, gɛ wɔra ɔdan, ne ɔko mɛŋ tɛ gɛmɔ dɔ mɔ. 45 Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya kpaa terɛ imɔ-nanboana sono ibono i bo ilaa nyɛnyɛn don imɔ-nyoro mɔ kyu baa bɔla imɔ-nyoro so de iꞌ kii kpaa kyena isa mɔ so. Nengyene i ba gɛnen mɔ, i kya lɔrɔ wɔra nyɛnyɛn sa isa mɔ don gigyangbarasɛ mɔ. Gɛnen ne i laa wɔra sa ndɛ nkɛ ndɛ dɔ asa abono mɛ bo ilaa nyɛnyɛn mɔ ne.”

Yesu Gi Nyiile Asa Abono Ɔnan Mɛ Gyɛ Mɔ-Subuana Mɔ

46 Yesu san ɔ kya tɔngɛ de asa mɔ mɔ, mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba, mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu mɔ. 47 Ɔko gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Kerɛ, fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo.” 48 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n gyɛ me-nyi? Anɛana ne n gyɛ me-tedɛana?” 49 Nfono mɔ ɔ lɛɛ gibaa nyiile mɔ-akasɛbo mɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-nyi de me-tedɛana ne! 50 Isa ɔbono ɔ kya wɔra me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ gɛlaarɛ mɔ, mɔ ne n gyɛ me-tedɛ, mɔ ne n gyɛ me-pikyii, mɔ ne n gyɛ me-nyi.”

13

Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ

1 Gɛnen gɛkɛ kolon gɛbono mɔ, Yesu gi lii gɛten mɔ dɔ kyon ɔbon belɛ mɔ gigengen. Ɔ fo nno mɔ, ɔ kpelegɛ kyena ne o nyiile asa ilaa. 2 Sakpii belɛ ɔko gi kyaabɔɔ mɔ. Gɛnen so mɔ ɔ dii loo gikolii dɔ ɔ tɛ; asa mɔ, mɔ, mɛ san mɛ yelɛ gigengen so.

3 Ɔ tɔgɛ mɔmɔ ilaa gikyɔ akpalɛ dɔ. Ɔ da gikpalɛ giko sa mɔmɔ yɛɛ, “Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. 4 Ɔ kya ŋmadɛ ayu mɔ mɔ, ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ, ne nbuii mɛ baa tɔɔsɛ amɔ gyi. 5 Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. Amɔ abono a kpaala kɔrɔ. I kya nyiile yɛɛ isɛ ibono i bo kpandan mɔ so mɔ iŋ kyɔ, 6 imɔso ayu mɔ a mɛŋ nyɛ de amɔ-ilin iꞌ loo gɛsɛ. Owi gi dii mɔ, a wiili ne a wuꞌ. 7 Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ i koso bun wɔra amɔ, ne a wuꞌ. 8 Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ, ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, amɔ ako ikue-inun, ako ikue-isa, ne ako mɔ oko de saalaa.” 9 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu!”

10 Nfono mɔ Yesu akasɛbo mɔ mɛ tu sindi mɔ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fo kya tɔngɛ daa akpalɛ dɔ fi‑i sa mɔmɔ?” 11 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile fɛye. I mɛŋ gyɛ mɔmɔ asa sɛnsɛ adɛ. 12 I lii fɛɛ ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nu de oꞌ nu imɔ gɛsɛ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ. 13 Gɛnen asa abono ɔnan berɛ, mɛ dɛ mɔmɔ-ansi mɛ kya kerɛ, mɛŋ kii mɛ wu sɛi, mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso, mɛŋ kii ma‑a nu imɔ gɛsɛ. Imɔso ne nꞌ kya tɔngɛ de mɔmɔ akpalɛ dɔ mɔ. 14 Mɔmɔ-ilaa idɛ i kyena de ilaa ibono Isaya gi wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

‘Mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu imɔ gɛsɛ.

Mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ ilaa, mɛ maŋ kii wu sɛi.

15 I lii fɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iŋ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Mɔmɔ-aso a tii, ne mɛ baala mɔmɔ-ansi bun.

Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ kya wu ilaa.

Mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso, ne mɛ kya nu ilaa gɛsɛ.

Ne fɛɛ mɛ nyɛ mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ,

nkana mɛ laa kii ba me asɛ de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ mɔ.’ ”

16 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ, amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye. Fɛye-ansi a kya wu ilaa, ne fɛye-aso a kya nu. 17 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de asɛnsɛ abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ baa kyon mɔ mɔmɔ sakyɔ mɛ tansi laarɛ mɛꞌ nyɛ wu ilaa ibono fɛ kya wu faa, mɛŋ kii nyɛ. Mɛ tansi laarɛ mɛꞌ nyɛ nu ilaa ibono fɛ kya nu faa, mɛŋ kii nyɛ.

Yesu Gi Lɛɛ Dɔɔbo Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ

18 “Fɛꞌ nu dɔɔbo mɔ gikpalɛ mɔ gɛsɛ kon. 19 Ayu abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa ne mɛŋ kya nu imɔ gɛsɛ mɔ. Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ ne n kya baa sɔgɛ amɔ lii mɔmɔ-asen dɔ. 20 Ayu abono a tɔrɔ kpandan so mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kpɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ kya sɔɔ amɔ de ɔkon, 21 yɛgɛ mɛŋ kya sɔɔ amɔ wɔra mɔmɔ-asen dɔ mɔ. Mɛ dɛ daa fɛɛ nbokyu. Ɔgɛnda ɔko gi kpɛ tu mɔmɔ abɛɛ asa mɛ kpɛ ka mɔmɔ-ansi kyu lii agyɛbi mɔ so mɔ, fɛ laa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 22 Ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi, ne gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili de aterenbi gilaarɛ i kya gyi mɔmɔ-amu mɔ. Imɔso mɛŋ baa ma‑a taalɛ wɔra agyɛbi mɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 23 Ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ berɛ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ nu gɛsɛ wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono dɔɔbo mɔ gi nyɛ ayu abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, ako gikpadɔ ikue-inun, ako ikue-isa, ne ako mɔ oko de saalaa mɔ.”

Ifɛ Gikpalɛ

24 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya ba asa dɔ mɔ i dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Dɔɔbo ɔko gi duu awayu mɔ-ndɔɔ dɔ. 25 Imɔ gɛnyɛ asa pɛwu mɛ dɛ mɔ, mɔ-ɔkyobo gi kpaa duu ifɛ wɔra mɔ-awayu mɔ dɔ, ne ɔ naa kyon. 26 Awayu mɔ de ifɛ mɔ i kɔrɔ. Owi ɔbono awayu mɔ a boori a kya mada mɔ, ne mɛ wu yɛɛ ifɛ i saarɛ awayu mɔ dɔ. 27 Nfono mɔ dɔɔbo mɔ adega mɔ mɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, iŋ gyɛ awayu ne fo duu fo-ndɔɔ mɔ dɔ? Fonɛ dɔ ne ifɛ idɛ ɔnan i lii?’ 28 Ne dɔɔbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔkyobo ɔko ne n duu ifɛ mɔ gɛnen.’ Ne mɔ-adega mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Fo kya laarɛ aꞌ kpaa kyigi ifɛ mɔ de iꞌ san awayu mɔ wolɛ?’ 29 Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa. Nengyene fɛ laa kyigi ifɛ mɔ mɔ, fɛ laa naa kyigi dabɔlɛ de awayu mɔ. 30 Imɔso fɛꞌ yɛgɛ awayu mɔ de ifɛ mɔ pɛwu iꞌ yelɛ dabɔlɛ. I baa fo owi ɔbono a laa gbaa awayu mɔ mɔ, nan tɔgɛ gɛsun awɔrabo mɔ yɛɛ mɛꞌ daa gikɛbi ifɛ mɔ ŋminde imɔ adiila-adiila de mɛꞌ yii imɔ ɔgya pɛi de mɛꞌ lɔɔ gbaa awayu mɔ kyu kpaa gyanꞌ me-gigbaran so.’ ”

Maasadɛ Gibi De Bodobodo Gɛlin Akpalɛ

31 Yesu gi kii da gikpalɛ giko sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ Maasadɛ giponfɛ ilaa. 32 Maasadɛ gibi gi kerɛ faa ŋini-ŋini. Aponfɛ abi pɛwu dɔ mɔ, gimɔ ne mɛŋ kiirɛ. Dɔɔbo gi duu Maasadɛ gibi mɔ-ndɔɔ dɔ mɔ, gi kya kɔrɔ wɔra giponfɛ belɛ baa don giponfɛ kamaasɛ. Gi kya wɔra oyii gbaa, ne nbuii gi kya baa luo asisaa gimɔ-ngyalenbi dɔ.”

33 Yesu gi kii da asa mɔ gikpalɛ giko yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono mɛ kya kyu wɔra bodobodo ne ɔ kya ŋan dii mɔ. Mɛ kya kyu gɛnen gɛlin gɛbono kyu bagadɛ bodobodo nnyufo fɛɛ imudu isaꞌ dɔ mɔ, gɛ kya yɛlegɛ loo saarɛ nnyufo mɔ pɛwu dɔ de bodobodo mɔ ɔꞌ nyɛ dii.”

Yesu Gi Lɛɛ Akpalɛ Mɔ Gɛsɛ Sa Mɔ-Akasɛbo Mɔ

34 Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ imɔ pɛwu daa akpalɛ dɔ. Ɔ mɛŋ tɔgɛ mɔmɔ ilaa iko yɛɛ ɔŋ da gikpalɛ. Ɔ kya tɔngɛ akpalɛ dɔ gɛnen mɔ, 35 i nyɛ kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi wolaa tɔgɛ yela mɔ. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

“Nan tɔngɛ akpalɛ dɔ sa mɔmɔ.

Nan tɔgɛ mɔmɔ asiiri ilaa

ibono asa mɛ mɛŋ ti nu imɔ kerɛ gɛkaako mɔ.”

36 Yesu gi tɔngɛ ta mɔ, ɔ lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa, ne ɔ naa kpaa loo gɛten dɔ. Ɔ loo gɛten dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ifɛ mɔ gikpalɛ gibono fo da mɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ menɛ?” 37 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Dɔɔbo ɔbono o duu awayu mɔ ne n gyɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ. 38 Ndɔɔ mɔ ne n gyɛ gɛsinkpan. Awayu mɔ ne n gyɛ asa abono mɛ kya nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ mɔ, ne ifɛ mɔ, mɔ, ne n gyɛ asa abono mɛ bo Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ gikpen dɔ mɔ. 39 Ɔkyobo ɔbono, mɔ, ɔ baa duu ifɛ mɔ ne n gyɛ gɛnen Ɔbonsan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Awayu mɔ gigbaa owi mɔ ne n gyɛ owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. Adega abono mɛ laa gbaa awayu mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ. 40 Fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ laa koola ifɛ de mɛꞌ dɛɛ imɔ mɔ, gɛnen kee ne mɛ laa kyu wɔra asa nyɛnyɛn owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. 41 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan sun me-isɔɔ yɛɛ mɛꞌ kpe me-adɛ abono n kya gyi gɛwura mɔmɔ so mɔ asɛ. Isɔɔ mɔ mɛ ba mɔ, mɛ laa baa tɔɔsɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo pɛwu de ilaa ibono pɛwu i kya yɛgɛ me-adɛ mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ lɛɛ lii me-gɛwuragyi mɔ dɔ. 42 Mɛ tɔɔsɛ mɔmɔ lɛɛ gɛnen mɔ, mɛ laa kyu mɔmɔ too wɔra ɔgya gin-gin dɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno. 43 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ asa abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ mɛ laa ŋɛlegi fɛɛ owi mɔmɔ-sɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ dɔ. Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

Awuratɔ Abono A Ŋara De Gɛgyi Boɔgyalonsɛ Akpalɛ

44 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ i dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Awuratɔ gbaaꞌ ako a ŋara ndɔɔ nko dɔ, ne ɔnyen ɔko gi kpaa beendi amɔ. I tansi wɔra mɔ ɔkon gikyɔ, ne ɔ lɔrɔ amɔ ŋara, ne ɔ kpaa fɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ bo mɔ, ne o kii kpaa sɔɔ gɛsinkpan gɛbono dɔ awuratɔ mɔ a bo mɔ.”

45 Yesu gi da gikpalɛ banban kyu lii Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so yɛɛ, “Ilaa ɔfɛbo ɔko kya laarɛ ngyi boɔgyalonsɛ nko de ɔꞌ sɔɔ. 46 O wu nko nbono gi bo kanpɛ ne gi tansi gi bo ɔgyalon mɔ. O wu nmɔ gɛnen mɔ, ɔ kpaa fɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ bo mɔ ne ɔ kpaa sɔɔ gɛnen ngyi nbono.

Asɛwu Gikpalɛ

47-48 “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ gɛ fo mɔ, gɛ laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono iken akedabo mɛ kya too asɛwu mɔ. Asɛwu mɔ a kya keda iken kpɛi-kpɛi gikyɔ de mɛꞌ biidɛ amɔ‑rɛ iken mɔ lii gyanꞌ gigengen so. Mɛ lɛɛ iken mɔ mɔ, mɛ kya kyɛɛ iken nyɛnyɛn lii idɛnsɛ dɔ. Mɛ kya kyu idɛnsɛ mɔ wɔra nkeebii dɔ, ne mɛ kya kyu inyɛnyɛn mɔ, mɔ, kyu too fuɛ. 49 Fafaanan kee ne i laa wɔra owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ ne. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ laa baa kyɛɛ abono mɛ bo ilaa nyɛnyɛn mɔ lɛɛ lii abono mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ dɔ 50 de mɛꞌ kyu asa nyɛnyɛn mɔ kpaa too ɔgya gin-gin dɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.”

51 Yesu gi da akpalɛ adɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nu ilaa ibono nɛ tɔgɛ fɛye faa pɛwu gɛsɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛɛn.” 52 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nbara ɔŋmarasɛbo kamaasɛ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi dedaa ne o kii nyɛ kasɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa bɔla mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gɛten wura ɔbono ɔ bo ilaa dedaa de ilaa pobɔrɔ pɛwu mɔ-ilaa ɔyelaten mɔ. Nengyene i gyɛ ilaa dedaa ilaa mɔ, ɔ bo nno, ne i kii i gyɛ ilaa pobɔrɔ ilaa kee mɔ, ɔ bo nno.”

Yesu Gɛwi Awura Mɛ Mɛŋ Sɔɔ Mɔ Gyi

53 Yesu gi da gɛnen akpalɛ adɛ pɛwu ta mɔ, ɔ koso lii nfono 54 ne o kii kpe ɔsowolɛ ɔbono so mɛ bela mɔ mɔ. O nyiile asa ilaa mɔmɔ-gikyangbon dɔ. Mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ asa mɔ gɛnɔ, ne mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Fonɛ ne ɔdɛ gi kpaa nyɛ gɛnen ɔlaako ginyi gidɛ lii? Nnɛ ne ɔ wɔra ne ɔ nyɛ ɔlon baarɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya dɛ gɛnɔ faa? 55 Iŋ gyɛ kaafenta mɔ-bi mɔ ne? Iŋ gyɛ mɔ-nyi ne n gyɛ Mariya? Ne iŋ gyɛ Gyeemesi, de Gyosɛfo, de Simon de Gyudasɛ mɔmɔ-daa mɔ ne? 56 Iŋ gyɛ aye‑rɛ mɔ-pikyiiana ne n tɛ gɛrɛ? Ne fonɛ dɔ ne ɔ nyɛ imɔ idɛ pɛwu lii daa?” 57 Yesu mɛŋ gyɛ isafo sa mɔmɔ so mɔ, mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi. Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo kya gyi ginsi gɛten kamaasɛ, gɛnen mɔ, mɔ gbaa-gbaa mɔ-gɛwi abɛɛ mɔ-gɛten dɔ wolɛ.” 58 Asa mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi so mɔ, oŋ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra amunale ilaa gbaaꞌgbaa nno gikyɔ.

14

1 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, Wura Hɛrodɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Galeli gɛsinkpan so mɔ gi nu Yesu ilaa wɔrasɛ so. 2 O nu imɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-adega yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne. O kyingi lii ibuni dɔ daa so ne ɔ nyɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa gɛnen faa.”

Gɛnɔɔbono I Ba Ne Gyɔn Gi Nyɛ Lɛwu Mɔ

3-4 Gɛnɔɔbono i ba ne Gyɔn gi nyɛ lɛwu mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wura Hɛrodɛ mɔ-tedɛ Filipo gi dena ɔkyii ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Hɛrodiyasɛ, ne wura mɔ gi sɔgɛ ɔkyii mɔ kyu dena. Gyɔn gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ yɛɛ ibono ɔ sɔgɛ mɔ-tedɛ mɔ-ka dena mɔ, iŋ boran, iŋ dɛ ɔkpa gɛnen. Ɔ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, wura mɔ gi yɛgɛ mɛ kpaa keda mɔ, ne mɛ ŋminde mɔ kyu kpaa tii de obu. 5 Nkana wura mɔ gi laarɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ. O kii ɔ selɛ sakpii mɔ. I kya nyiile yɛɛ sakpii mɔ kya buu Gyɔn yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.

6 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Wura Hɛrodɛ kya gyi mɔ-gɛkɛ korogɛsɛ gɛsi. Mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ tɛ mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ mɔ, Hɛrodiyasɛ mɔ-bi obolonbu ɔko gi lii kyaa tala asa mɔ ansi. Mɔ-gɛkyaa mɔ gɛ wɔra Wura Hɛrodɛ ɔbolɛ gikyɔ. 7 Imɔso ɔ ka sa obolonbu mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono fo kya laarɛ mɔ, tɔgɛ me, nan kyu sa fo. Nengyene fo taasɛ me ne meŋ nyɛ sa fo mɔ, nɛ tɔrɔ ntan.” 8 Obolonbu mɔ gi lii kpaa taasɛ mɔ-nyi, ne mɔ-nyi gi tɔgɛ mɔ ilaa ibono i kaaborɛ ɔꞌ taasɛ mɔ. Imɔso obolonbu mɔ gi kii baa tɔgɛ wura mɔ yɛɛ, “N kya laarɛ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gimu tangalan dɔ fɛye-ansi dɔ gɛrɛ.” 9 Obolonbu mɔ gi taasɛ gɛnen mɔ, Wura Hɛrodɛ gisen dɔ i nyida mɔ. Ɔ ti ka ntan abelɛnsɛ mɔ ansi dɔ so mɔ, ɔ kyule ne ɔ tɔgɛ mɔ-adega mɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono obolonbu mɔ kya laarɛ mɔ sa mɔ. 10 Imɔso o sun ne mɛ kpaa ten Gyɔn gimu nfono o tii de obu mɔ, 11 ne mɛ kyu gimɔ taga tangalan dɔ kyu bara obolonbu mɔ, ne obolonbu mɔ gi kyu kperɛ mɔ-nyi. 12 Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kpaa kyu mɔ-gibuni mɔ kyu kpaa pule, ne mɛ kpaa buu sa Yesu.

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Agyudɔ Ne Mɛ Gyi Kaabo

13 Yesu gi nu Gyɔn lɛwu mɔ so mɔ, ɔ dii loo gikolii dɔ ne ɔ lii nfono ɔ bo mɔ de oꞌ kpe nfono asa mɛŋ tɛ mɔ. Asa sakyɔ mɛ nu yɛɛ Yesu gi koso nfono mɔ, mɛ naa de ayaa lii mɔmɔ-isowolɛ so de mɛꞌ kpaa tu mɔ. 14 Yesu gi fo nfono ɔ kya kpe mɔ, ɔ baa lii gikolii mɔ dɔ mɔ, o wu sakpii belɛ ti ɔ yelɛ. O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen, ne ɔ kyɛ-kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ.

15 I wɔra gɛdɔɔdɛ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nfono a bo faa, i gyɛ daa ifɛ nsana, ne owi gi ta. Imɔso lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de mɛꞌ naa kpe isowolɛ ibono i sindi gɛrɛ mɔ de mɛꞌ kpaa nyɛ agyudɔ sɔɔ gyi.” 16 Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ kpe gɛtɛɛko. Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ sa mɔmɔ ilaa iko de mɛꞌ gyi.” 17 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye asɛ gɛrɛ a bo daa ibodobodo inun de iken inyɔ.” 18 Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu imɔ bara me gɛrɛ.” 19 Mɛ kyu kperɛ mɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena ifɛ bonboli mɔ so. Mɛ kyena mɔ, o puru ibodobodo inun de iken inyɔ mɔ ne ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa gbaa ibodobodo mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɔmɔ, mɔ, mɛ yɛ sa sakpii mɔ. 20 Ɔkamaasɛ gi gyi kaabo, ne i kii san. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, a bɔla nkeebii gudu nnyɔ. 21 Anyen abono mɛ saarɛ asa abono mɛ gyi agyudɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ anyen nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. Akyii de nbii-lɛɛ gɛgyɔnɔ gɛŋ too.

Yesu Gi Naa Nkyu So, I Mɛŋ Muiinɛ Mɔ Loo

22 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi yɛgɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii dɔ de mɛꞌ gyangbara mɔ fara kpe gibenbɛ giko mɔ so de mɔ mɔ ɔꞌ lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de ɔꞌ baa tu mɔmɔ. 23 Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa ta ne i san mɔ-wolɛ mɔ, ɔ dii kpe gibii giko so ɔꞌ kpaa dalaa. O sii nno mɔ-wolɛ gɛnen kaaborɛ i bun. 24 Gɛnen owi ɔbono mɔ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ti palɛ gikolii mɔ kyon gɛta. Afuu a kya da nkyu mɔ so, ne i yɛgɛ gikolii mɔ gi kya kyengben. Afuu mɔ a kya da a kya ba de mɔmɔ asɛ so. 25 I baa fo gibaadiikɛ mɔ, Yesu naa nkyu mɔ so ɔ kya kpe de mɔ-akasɛbo mɔ asɛ. 26 Mɛ wu mɔ ɔ naa nkyu mɔ so ɔ kya ba mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen, mɛ kya kpen yɛɛ, “Obuni ne!” Ne i wɔra mɔmɔ gifuu, mɛ san ma‑a saawo. 27 Ayaa abono so mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ keda nyoro! Me Yesu ne. Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.”

28 Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-wura, nengyene i gyɛ fo mɔ, tɔgɛ me kee de nꞌ naa nkyu mɔ so baa tu fo.” 29 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Naa ba.” Nfono mɔ Piita gi lii gikolii mɔ dɔ ɔ naa nkyu mɔ so ɔ kya kpe Yesu asɛ. 30 O wu ibono afuu mɔ a kya da de ɔlon mɔ, i wɔra mɔ gifuu. Gɛnen so mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya muiinɛ ɔ kya loo nkyu mɔ dɔ. Ɔ kya loo mɔ, ɔ saawo yɛɛ, “Me-wura, mɔlɛgɛ me!” 31 Ayaa abono so mɔ, Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa keda mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Kerɛ, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ pɛwu ne? I wonɛ ne fo sɔɔ fo-nyoro akyɔɔlɛ?” 32 Yesu mɔ‑rɛ Piita mɛ baa dii loo gikolii mɔ dɔ mɔ, nfono mɔ, afuu mɔ a taa gida yɛgɛ. 33 Mɔ-akasɛbo abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ mɛ ŋmii mɔ kyu buubuu sa mɔ ne mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi!”

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Gɛnɛsarɛtɛ

34 Mɛ fara ɔbon belɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ lii gikolii mɔ dɔ dii gyanꞌ Gɛnɛsarɛtɛ gɛsinkpan so. 35 Gɛnɛsaretɛ awura mɛ wu Yesu bii mɔ, mɛ yɛgɛ i nu gyanꞌ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu yɛɛ Yesu gi loo mɔmɔ asɛ. Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-asa abono mɛ kya lɔ mɔ pɛwu bara mɔ. 36 Mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ yii ba‑a mɔ-gɛgbɛ ginɛbi. Ne gɛsintin mɔ, ɔkamaasɛ ɔbono ɔ nyɛ ne o yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, mɔ-alɔtɔ a kya ta.

15

Ako Mɛ Kya Penɛ Asa Yɛɛ Mɔmɔ-Nbara Gi Gyɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, 2 “I wonɛ so ne fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kerɛ ansi taa aye-itiibilaa mɔ giwɔra yɛgɛ daa? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa gyi mɔ, mɛŋ kya foro mɔmɔ-abaa aye-itiibilaa aforobi de sɛi ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

3 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de‑e? I wonɛ so ne fɛye-itiibilaa so mɔ, fɛ kya kerɛ ansi taa Wurubuaarɛ nbara mɔ yɛgɛ daa? 4 Wurubuaarɛ gi yela nbara yɛɛ, ‘Buu fo-sɛ de fo-nyi.’ Nko kee ne n gyɛ yɛɛ, ‘Fo ɔbono fo tɔgɛ nnɔ wɔra fo-nyi abɛɛ fo-sɛ mɔ, mɛꞌ mɔɔ fo.’ 5 Fɛye Farasii awura de nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, fɛ kya nyiile daa yɛɛ ɔko laa taalɛ tɔgɛ sa mɔ-nyi abɛɛ mɔ-sɛ yɛɛ, ‘Ilaa ibono n bo ne nkana nan kyu kpaa fɛye mɔ, nan lɔrɔ imɔ yela sa Wurubuaarɛ.’ Nengyene ɔ nyɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, fɛye yɛɛ iŋ baa i tiri yɛɛ ɔ baa buu mɔ-sɛ de mɔ-nyi de ɔꞌ kpaa mɔmɔ. 6 Fɛye-anyamesɛ itiibilaa idɛ so mɔ, fɛ kya nyaa Wurubuaarɛ nbara mɔ yela nkan. 7 Fɛ bo gikerɛansi! Wurubuaarɛ ɔkalan ɔbono Isaya gi nu tɔgɛ mɔ i kyena de fɛye-ilaa wɔrasɛ idɛ gɛsintin so.

8 “Isaya gi nu Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Ansi so ne me-asa adɛ mɛ kya lɛɛ me-ginyen;

Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ berɛ, me‑rɛ ɔmɔ aŋ bo gɛsu.

9 Mɛ kya son me daa ansi so giyan.

I kya nyiile yɛɛ anyamesɛ-lɛɛ nbara ne mɛ dɛ mɛ kya penɛ

mɛ kya nyiile asa yɛɛ i gyɛ me Wurubuaarɛ-lɛɛ.’ ”

Nyamesɛ Nwɔnsa Ne N Kya Kyɔlesɛ Mɔ-Wurubuaarɛ Ɔson

10 Nfono ne Yesu gi terɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ, 11 i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i kya loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Ilaa ibono i kya lii nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

12 Nfono mɔ Yesu akasɛbo mɔ mɛ tu sindi mɔ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo bii yɛɛ ilaa ibono fo tɔgɛ mɔ i loo Farasii awura mɔ?” 13 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Farasii awura ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ fɛɛ iyii ibono i mɛŋ gyɛ me-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ne n duu imɔ mɔ. Ɔ laa kyigi imɔ pɛwu fuɛ daa. 14 Gɛnen so mɔ, fɛꞌ taa ɔmɔ yɛgɛ! Mɛ gyɛ daa agyaatanbo abono mɛ dɛ mɔmɔ-nanboana agyaatanbo de iyii! Nengyene gyaatanbo laa keda mɔ-nanbo gɛnen mɔ, mɔmɔ anyɔ mɛ laa wolaa tɔrɔ ɔbɔ dɔ.”

15 Nfono ne Piita yɛɛ, “Lɛɛ ilaa ibono fo tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛsɛ sa aye.” 16 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Imɔso fɛye kee fɛye-nwɔnsa dɔ iŋ ti bugi de fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ? 17 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ ilaa ibono i kya loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ mɔ i kya kyon kpe mɔ-ɔtɔ dɔ de ɔꞌ kɔɔ fuɛ? 18 Ilaa ibono i kya lii fo-gɛnɔ dɔ mɔ i kya lii daa fo-gɛwɔnsa dɔ. Imɔ ibono ne n kya kyɔlesɛ nyamesɛ Wurubuaarɛ ɔson. 19 I kya nyiile yɛɛ nyamesɛ kya sa gɛwɔnsa pɛi ne ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn fɛɛ ɔ kya mɔɔ isa, ɔ kya lii mɔ-ka abɛɛ mɔ-kuli gɛmara, ɔ kya laarɛ ogyibara, ɔ kya yuuri, ɔ kya ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ, abɛɛ ɔ kya nyida asa. 20 Gɛnen ilaa idɛana ne n kya kyɔlesɛ nyamesɛ Wurubuaarɛ ɔson. Nyamesɛ gi gyi ne ɔŋ foro mɔ-abaa aye-itiibilaa aforobi mɔ, imɔ ibono i maŋ taalɛ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

Isafokyii Gi Sɔɔ Yesu Gyi

21 Yesu gi lii nno, ne ɔ kyon kpe gɛsinkpan gɛko so, gɛ sindi Taya de Sidon isowolɛ. 22 Ɔkyii ɔko tɛ nno, ɔ gyɛ daa Keenakyii. O nu Yesu so. Imɔso ɔ naa ɔ kya kpe mɔ asɛ mɔ, ɔ kya kpen ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, Deefidi ɔnaanabi, su me so! Ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ me-bi kyiisɛ so, i kya nyala mɔ gikyɔ!”

23 Ɔkyii mɔ gi kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu mɛŋ tɔgɛ mɔ sɛi-sɛi. Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tu ba mɔ asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gya ɔkyii mɔ. O buu aye ɔ kya wɔra ɔlanba.” 24 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa kpaa daa aye Isirale awura abono mɛ dɛ fɛɛ isandɛ ibono i fuɛ mɔ.”

25 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi dabɔlɛ kpaa ŋmii Yesu ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, kpaa me!” 26 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Iŋ kaaborɛ fɛɛ ɔko oꞌ kyu nbii agyudɔ abono mɛ laa gyi mɔ kyu too sa igyoono.” 27 Ne ɔkyii mɔ gi tɔgɛ yɛɛ, “Me-wura, i gyɛ gɛsintin berɛ. Imɔ, mɔ, igyoono gbaa kee mɛ kya nyɛ tɔɔsɛ ibono mɔmɔ-wuraana mɛ kya gyi ne i kya lii tɔrɔ lɛpɛ gikɔɔdɔ mɔ gyi.” 28 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ gi tansi gi nyaakyɔ! Ibono fo kolɛ me mɔ, iꞌ wɔra sa fo.” Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, mɔ-bi mɔ gi nyɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ abaa dɔ.

Yesu Gi Kyɛ Asa Alɔtɔ Ne Ɔ Sa Asa Sakyɔ Agyudɔ

29 Yesu gi lii nno kpaa naa Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so. Ɔ dii gyanꞌ gibii giko so, ne ɔ kpelegɛ kyena. 30 Ɔ kpelegɛ kyena mɔ, sakpii belɛ ɔko gi ba mɔ asɛ. Mɛ kyu alɔbo sakyɔ bara mɔ yɛɛ ɔꞌ kyɛ, fɛɛ itɛgɛsɛana, agyaatanbo, isintiribu, asa abono mɛ lii adin, de abono mɛ kya lɔ alɔbi kpɛi-kpɛi mɔ. Mɛ kyu mɔmɔ baa yela Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 31 Sakpii mɔ gi wu ibono agyaatanbo mɛ kya wu ilaa, ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ kya naa, abono mɛ lii adin mɔ mɛ kii nyɛ mɔmɔ-nyoro, ne imuumuu mɛ kya tɔngɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ yen Wurubuaarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono mɔmɔ Isirale awura mɛ kya son mɔ ne n sa Yesu ɔlon ne ɔ kya kpaa asa gɛnen.

32 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi terɛ mɔ-akasɛbo mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Asa adɛ ilaa i bo me ayen. Ndɛ nkɛ nsa ne mɛ bo me asɛ faa, mɛŋ baa mɛ bo sɛi de mɛꞌ gyi. Meŋ kya laarɛ nꞌ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ naa kpe mɔmɔ-nwi yɛgɛ mɛ mɛŋ nyɛ sɛi gyi. Nɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa tɔrɔ agbalɛ ɔkpa dɔ.” 33 Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ dɔ ne a laa nyɛ agyudɔ sa gɛnyamesɛbi gɛdɛ de mɛꞌ gyi kaabo ifɛ nsana gɛrɛ?” 34 Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ibodobodo ifonɛ ne fɛ bo?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “A bo ibodobodo sono de nkenbii kalɛsɛ nko.” 35 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa asa abono pɛwu mɛ buu ɔmɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena. Mɛ kpelegɛ kyena gɛsinkpan mɔ, 36 o puru ibodobodo sono mɔ de iken mɔ, o kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa gbaa imɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ yɛ sa sakpii mɔ de mɛꞌ gyi. Ne mɛ sɔɔ yɛ sa mɔmɔ. 37 Mɛ yɛ gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gyi kaabo, ne i fo mɔmɔ kii san. Yesu akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, i bɔla nkeebii sono. 38 Anyen abono mɛ gyi gɛnen agyudɔ abono mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ nwɛ ikue-inyɔ. Akyii de nbii-lɛɛ gɛgyɔnɔ gɛŋ too. 39 Asa mɔ mɛ gyi ta mɔ, Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa, ne ɔ dii loo gikolii dɔ kyon kpe Magadan gɛsinkpan so.

16

Asa Ako Mɛ Kolɛ Yesu Yɛɛ

Ɔꞌ Wɔra Ilaa Lɛɛnyiilesɛ Lii Wurubuaarɛ Dɔ

1 Farasii de Saadusii akpen mɔ dɔ asa ako mɛ ba Yesu asɛ mɛꞌ baa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ lii Wurubuaarɛ dɔ sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlon ɔbono ɔ dɛ mɔ. Mɛ kya kolɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ kya daasɛ mɔ mɛ kya kerɛ daa. 2 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi kya kpe ɔꞌ kpaa tɔrɔ ne ɔ pɛɛrɛ kɔ‑ɔ mɔ, fɛ kya wu bii tɔgɛ yɛɛ, ‘Ɔkɛ owi laa lii.’ 3 Gɛnen kee ne gɛdɛ gɛ kɛ ne fɛ wu nyangbon gi sin kiti-kiti-kiti mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ yɛɛ, ‘Ndɛ nyangbon laa da.’ Fɛ kya wu Wurubuaarɛ awolɛ bii tɔgɛ yɛɛ idɛ ne nan wɔra, ne gɛsintin i kya ba gɛnen. I wonɛ ne fɛŋ kii fa‑a bii kerɛ nkɛ ndɛ dɔ lɛɛ ilaa dɔ de fɛꞌ bii ilaa ibono Wurubuaarɛ kya lɛɛ ɔ kya nyiile fɛye mɔ? 4 Fɛye ndɛ asa adɛ! Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa so! Gɛnen so ne fɛ kpɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu ilaa lɛɛnyiilesɛ faa. Ilaa kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa fɛye de fɛꞌ wu. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Gyoona so mɔ.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ naa kyon taa mɔmɔ yɛgɛ.

Bodobodo Gɛlin Gikpalɛ

5 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kyon kpe gibenbɛ giko mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nyingi yɛɛ mɛ tan bodobodo so. 6 Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Farasii awura de Saadusii awura ilaa i dɛ fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ.” 7 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Ibono a mɛŋ dɛ bodobodo mɔ so ne ɔ tɔgɛ aye gɛnen faa abɛɛ?”

8 Mɛ kya taasɛ abara gɛnen mɔ, Yesu gi ti bii ilaa ibono mɛ darɛ mɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya tɔgɛ kyu lii bodobodo ɔbono fɛ mɛŋ dɛ mɔ so? Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ pɛwu ne? 9 Fɛŋ ti bii isa ɔbono n gyɛ mɔ? Fɛ tan ibodobodo inun ibono nɛ gbaa-gbaa imɔ dɔ sa asa nwɛ ikue-inyɔ de saalaa ne mɛ gyi kpon mɔ so? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ? 10 Ne fɛ tan ibodobodo sono ibono nɛ gbaa-gbaa imɔ dɔ sa asa nwɛ ikue-inyɔ ne mɛ gyi kpon mɔ so? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ? 11 Nkana i kaaborɛ fɛ wolaa nu gɛsɛ yɛɛ iŋ gyɛ bodobodo ilaa ne nꞌ darɛ. N kya nyiile fɛye daa yɛɛ fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so kyu lii Farasii de Saadusii awura mɔ so. Mɔmɔ-ilaa i dɛ fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ.” 12 Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nu gɛsɛ kon yɛɛ iŋ gyɛ bodobodo ilaa ne ɔ darɛ. Ɔ darɛ daa Farasii awura de Saadusii awura mɔ ilaa nyiilesɛ ibono i kya yɛlegɛ i kya nyida ilaa mɔ.

Piita Gi Lɛɛ Tɔgɛ Isa Ɔbono Ɔnan Yesu Gyɛ Mɔ

13 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ sindi Sɛsariya-Filipayi ɔsowolɛ mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Asa asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ɔnan ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n gyɛ daa?” 14 Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. Ako mɔ yɛɛ kuaa. Fo ne n gyɛ Oloobu Ilaagya. Ne ako, mɔ, yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iloobu mɔ dɔ ɔko fɛɛ Gyɛrɛmaya abɛɛ ɔbanban ɔko ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.” 15 Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de‑e? Menɛ nyamesɛ ɔnan ne fɛ nyi yɛɛ nꞌ gyɛ?”

16 Simon Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. Mɔ ɔbono ɔ bo nno gɛkpaa-gɛkpaa mɔ mɔ-bi ne n gyɛ fo.” 17 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo Simon, Gyoona mɔ-bi, fo gyɛ omudɛnsɛbo! I mɛŋ gyɛ nyamesɛ ne n lɛɛ ilaa idɛ nyiile fo. Me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ne n lɛɛ nyiile fo gɛnen. 18 Nꞌ buu sa fo yɛɛ nan terɛ fo yɛɛ Piita. (Piita gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ gifolɛ.) Fɛɛ gɛnɔɔbono gifolɛ gi laa taalɛ yɛgɛ obu ɔꞌ wɔra ɔlon mɔ, gɛnen kee ne nengyene nɛ koola me-asonbo gikpen mɔ mɔ, gɛnen gifolɛ gidɛ ne nan wɔra mɔmɔ-gɛkpara. Ba‑a lɛwu gbaa maŋ taalɛ tii me-asonbo gikpen mɔ. 19 Nan yɛgɛ foꞌ kerɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ gɛbunono mɔ so; ilaa ibono fo maŋ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee maŋ sa ɔkpa, ne ibono fo sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee gi sa ɔkpa.” 20 Nfono ne Yesu gi ka sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ-adɛ de mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena mɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

21 Lii nfono mɔ Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ ɔ laa kpe Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ abaa dɔ. Asa mɛ laa mɔɔ mɔ. Mɛ mɔɔ mɔ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, ɔ laa kyingi lii ibuni dɔ.

22 Nfono mɔ Piita gi kyu Yesu lii nkan ne o yii gɛsɛ ɔ kya gya mɔ yɛɛ ɔŋ baa tɔgɛ gɛnen. Ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, Wurubuaarɛ ɔꞌ kparɛ fuɛ! I mɛŋ sa iꞌ ba fo so gɛkaako!” 23 Yesu gi kisee tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Naa me asɛ, ilaa nyɛnyɛn gɛmu! Fo kya laarɛ foꞌ nyida me-ilaa sa me. Fo-gɛwɔnsa gɛŋ gyanꞌ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so. Anyamesɛ-lɛɛ gɛlaarɛ so ne fo-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ.”

24 Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, kaasɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro fuɛ me so de oꞌ kyule sɔɔ awɔrɔfɔɔ abono a laa tu mɔ me so mɔ abaa anyɔ, ba‑a mɛ laa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ me so mɔ, mɛꞌ da mɔ. 25 I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo kya kɔrɔsɛ fo-nkpa fo kya yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 26 Fo nyamesɛ fo nyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa kamaasɛ pɛwu, ne fo too fo-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ fuɛ mɔ, fo nyi yɛɛ fo nyɛ gɛkyena ne? Menɛ ne fo laa kyu sa Wurubuaarɛ de foꞌ kii nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ? 27 Fɛꞌ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne nan ba. Me-sɛ Wurubuaarɛ nyisigyi ne nan kyu ba. Nɛ kii ba mɔ, nan kyu nyamesɛ kamaasɛ gɛkyena dɔ ilaa wɔrasɛ kyu tɛɛla mɔ. 28 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛye abono fɛ yelɛ gɛrɛnaa faa fɛ maŋ wuꞌ ta pɛi de fɛꞌ lɔɔ wu yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n dɛ me-gɛwuragyi n kya kpelegɛ mii ba gɛsinkpan so.”

17

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yesu Nyisigyi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Asaꞌ Ako

1 Imɔ nkɛ nsee gɛmara mɔ, Yesu gi kyu Piita de Gyeemesi de Gyɔn, Gyeemesi mɔ-tedɛ, ne mɛ dii kpe gibii belɛ giko so mɔmɔ wolɛ. 2 Mɛ bo nno gɛnen mɔ, Yesu nyoro gi kyɛɛgɛ kii lɔrɔ wɔra ɔdan too, ne mɔ-ansi dɔ i kya ŋɛlegi fɛɛ owi. Mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ gi fuuli gi kya ŋɛlegi faa ŋela-ŋela. 3 Mɛ baa kii kerɛ mɔ, iloobu inyɔ iko ne: Mosisi mɔ‑rɛ Ilaagya. Mɛ ba Yesu asɛ, mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kya gyi nsingyi. 4 Mɛ yelɛ gɛnen mɔ, Piita gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, i wɔra ɔdan yɛɛ a bo gɛrɛnaa. Nengyene fo kya laarɛ mɔ, nan yii ipanpan isaꞌ sa fɛye: fo-lɛɛ ɔko, Mosisi-lɛɛ ɔko, de Ilaagya-lɛɛ ɔko.” 5 Piita mɛŋ ti taa tɔgɛ ta mɔ, gibuntɔ ŋɛlegisɛ giko gi baa bun mɔmɔ so faa kpem, ne Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ gi lii gibuntɔ mɔ dɔ tɔgɛ akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me-gisen dɔ obi ne n gyɛ Yesu. Ɔ kya gyi me-ginsi. Fɛꞌ nu mɔ asɛ.”

6 Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nu gigyɛbiꞌ mɔ gɛnen mɔ, i tansi wɔra mɔmɔ gifuu, ne mɛ kpelegɛ dɛ kyu mɔmɔ-ansi bun gɛsinkpan. 7 Nfono ne Yesu gi tu kpe mɔmɔ asɛ, ne o yii mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ koso, fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.” 8 Mɛ diirɛ mɔmɔ-ansi kerɛ mɔ, mɛŋ baa wu ɔko baa too de Yesu.

9 Mɛ kii kpelegɛ mɛ kya ba mɔ, Yesu gi da mɔmɔ tii yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile fɛye faa sa ɔko nperɛ. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ nɛ wuꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ mɔ pɛi de fɛꞌ lɔɔ gyi imɔ so gɛsingyi sa asa.” 10 Yesu akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya kyena tɔgɛ sa aye yɛɛ Oloobu Ilaagya laa kii lii Wurubuaarɛ dɔ ba pɛi ne ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ ɔꞌ lɔɔ ba. Ne fo ne n gyɛ gɛnen isa ɔbono mɔ, menɛ n wɔra so ne Ilaagya mɛŋ wolaa gyangbara fo ba?” 11 Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin yɛɛ i kaaborɛ Ilaagya ɔꞌ gyangbara ba de ɔꞌ baa lɔrɔ ilaa kamaasɛ yela pɛi de nꞌ lɔɔ ba. 12 Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ Ilaagya gi ti wolaa kii ba ne Gyuda awura mɛ mɛŋ bii mɔ. Mɛ wɔra mɔ gɛnɔɔbono mɛ kya laarɛ mɔ. Gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wu awɔrɔfɔɔ mɔmɔ-abaa dɔ ne.” 13 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen mɔ, idɛ kon mɛ bii yɛɛ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne ɔ darɛ gɛnen.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Gɛbii Gɛko So

14 Mɛ kii kpaa tu sakpii mɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ, ne ɔ ŋmii mɔ-ansi dɔ kolɛ mɔ 15 yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, su me-bi baarɛ so sa me. Ɔ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ, ɔ kya yiyɛɛ gikyɔ. I kya taalɛ kuu mɔ too ɔgya dɔ, nkɛ nko mɔ, nkyu dɔ. 16 Nɛ kyu mɔ bara fo-akasɛbo mɔ mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ kyɛ mɔ.”

17 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “O! Fɛye nkɛ ndɛ dɔ asa! Fɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Fɛ bo gɛnɔbiidɛ! Nkɛ nfonɛ ne nan kyena fɛye asɛ, n kpɛ mi‑i nyɛ gisen mi‑i sa fɛye daa? Fɛꞌ kyu gɛbii mɔ bara me gɛrɛnaa.” 18 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ gɛbii mɔ so ne gɛ kya lɔ gilɔ tɔrɔsɛ mɔ yɛɛ iꞌ koso gɛbii mɔ so ɔ kerɛ imɔ faa. Ayaa abono so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso gɛbii mɔ so, ne gɛbii mɔ gilɔ mɔ gi ta.

19 Imɔ gɛmara mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa taasɛ Yesu mɔmɔ-wolɛ yɛɛ, “I wonɛ so ne aye berɛ a mɛŋ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ koso gɛbii mɔ so daa?” 20 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ fo ilaa iko so daa ne n yɛgɛ ne i ba gɛnen. Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, nkana fɛye-gisɔɔgyi mɔ gi dabɔlɛ gi kerɛ pii fɛɛ Maasadɛ giponfɛ gibi gbaa mɔ, fɛ laa taalɛ tɔgɛ sa gɛnen gibii gibono fɛ kya wu faa yɛɛ, ‘Koso gɛrɛ kpe faanaa.’ Gɛsintin mɔ gi laa koso. Sɛi maŋ don fɛye-giwɔra. [ 21 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, pɛi ne fɛ laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu idɛ ɔnan mɔ, i tiri gɛnɔ ŋminde de ndalaa.]”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

22 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa de Galeli mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ako mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra asa abaa dɔ 23 de mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” Akasɛbo mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ-asen dɔ i tansi wɔra mɔmɔ ayen gikyɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Wurubuaarɛ Ɔson Obu Mɔ Too-Too So Ilaa

24 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe Kapɛɛniyon mɔ, Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too asɔɔbo ako mɛ ba Piita asɛ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fɛye-ɔbelɛnsɛ kya too Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too ne?” 25 Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɛn, ɔ kya too.” Piita gi loo gɛten dɔ mɔ, Yesu ne n daa gikyu too-too mɔ ilaa kyu tu mɔ. Ɔ taasɛ Simon Piita yɛɛ, “Simon, fo asɛ mɔ, nengyene wura gi bara gɛsinkpan so too-too sa asafo abɛɛ fɛɛ mɛꞌ dɔɔ de mɛꞌ yɛ ne gɛmɔ so too-too gi ba mɔ, i kaaborɛ nten abi kee mɛꞌ too gɛnen too-too mɔ?” 26 Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa.” Ne Yesu yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin. Nten abi mɔ berɛ mɛŋ bo too-too ɔbono dɔ. Imɔso me kee meŋ bo me-sɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ too-too mɔ gitoo dɔ. 27 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, aŋ kya laarɛ aꞌ wɔra too-too asɔɔbo mɔ ginyadon. Imɔso kpe ɔbon mɔ dɔ kpaa too daaruwa. Ɔken ɔbono fo laa daa gilɛɛ mɔ, kerɛ mɔ-gɛnɔ dɔ, fo laa wu aterenbi gibi. Lɛɛ gimɔ de foꞌ kyu kpaa too me‑rɛ fo-lɛɛ.”

18

Nbii Ilaa I Tiri Wurubuaarɛ

1 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo?” 2 Nfono mɔ Yesu gi terɛ gɛbii gɛko ba mɔ asɛ ne o kyu gɛmɔ yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ. 3 Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, nengyene fɛ maŋ kyɛɛgɛ wɔra fɛye-nyoro fɛɛ nbii mɔ, fɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ kpa‑a. 4 Imɔso fo ɔbono fo bara fo-nyoro gɛsɛ wɔra fɛɛ gɛnen gɛbii gɛdɛ mɔ, fo ne nan don fo-nanboana Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ dɔ. 5 Nengyene me so ne fo ɔko fo sɔɔ gɛbii fɛɛ gɛdɛ ɔnan abaa anyɔ mɔ, me ne fo sɔɔ gɛnen.

6 “Ɔbono, mɔ, ɔ laa yɛgɛ apiipii abono mɛ sɔɔ me gyi mɔ dɔ ɔko gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, nengyene fɛɛ mɛ kyu gibui belɛ ŋminde kyaga de kaasɛ ɔbono gibɔ ne mɛ too mɔ wɔra apoo dɔ mɔ, i tɛsɛ i bɔ. 7 Ilaa ibono i kya yɛgɛ asa gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ i nyaakyɔ gɛsinkpan so, imɔso gɛsinkpan so asa, mɔmɔ laako! I wɔra nnɛ mɔ, gɛnen ilaa ibonoana i laa ba. Ɔbono ɔ laa yɛgɛ iꞌ ba gɛnen mɔ berɛ, mɔ laako! 8 Nengyene fo-gibaa abɛɛ fo-giyaa gi kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ! I boran yɛɛ fo-nyoro gɛtɛɛko i lii giden de foꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-abaa anyɔ de fo-ayaa anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ mɔ. 9 Ne fɛɛ fo-ginsi ne n kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, lɔgedɛ gimɔ lɛɛ fuɛ! I boran yɛɛ foꞌ kyu ginsi kolon kpaa kyena Wurubuaarɛ asɛ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-ansi anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono dɔ ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ.

10 “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ apiipii adɛ dɔ ɔko mɛŋ gyɛ sɛi. N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono mɛ kya kerɛ mɔmɔ so mɔ mɛ kya wu me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ owi kamaasɛ. [ 11 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so de nꞌ baa mɔlɛgɛ abono mɛ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ de mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ.]”

Sandɛ Fuɛsɛ Gikpalɛ

12 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ taasɛ fɛye ilaa iko. Nengyene nyamesɛ bo isandɛ ikue-inun ne ɔkolon gi fuɛ mɔ, ɔ maŋ taa asɛnsɛ mɔ yɛgɛ abii dɔ nfono mɛ kya gyi mɔ de ɔꞌ kpaa laarɛ ɔbono ɔ fuɛ mɔ? 13 Gɛsintin, ɔ laa laarɛ sandɛ mɔ kpaa wu mɔ. O wu mɔ mɔ, i laa wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde don isandɛ ikue-inan de saalaa isandɛ sango mɔ mɛ san mɔ. 14 Gɛnen kee ne fɛye-sɛ Wurubuaarɛ dɛ ne. Iŋ gyɛ mɔ-gɛlaarɛ yɛɛ apiipii adɛ dɔ ɔko ɔꞌ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ de mɔ-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ ɔꞌ lii mɔ-gibaa.

Gɛnɔɔbono Fo Laa Lɔrɔ Fo‑rɛ Fo-Nanbo Yesu Sonbo Nsana

15 “Nengyene fo-nanbo ɔbono ɔ sɔɔ me gyi mɔ gi wɔra fo ilaa nyɛnyɛn mɔ, kpe mɔ asɛ de foꞌ kpaa tɔgɛ mɔ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra fo mɔ fo‑rɛ mɔ wolɛ. Nengyene o nu fo gɛsɛ mɔ, fo‑rɛ mɔ nsana i lɔrɔ ne. 16 Ne fɛɛ ɔ mɛŋ nu fo gɛsɛ mɔ, laarɛ me-sonbo ɔko abɛɛ anyɔ bɔla de fo-nyoro de fɛye pɛwu foꞌ kpe mɔ asɛ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i tɔgɛ yɛɛ

pɛi ne fɛ laa bun isa gipuɛɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ,

i kaaborɛ iꞌ nyɛ asa anyɔ abɛɛ asaꞌ abono mɛ kyule

yɛɛ ɔ wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono gɛsintin.

17 Nengyene ɔ mɛŋ nu mɔmɔ kee gɛsɛ mɔ, kyu gɛnen ilaa ibono kyu kpaa too me-asonbo gikpen mɔ ansi dɔ. Ne fɛɛ ɔ mɛŋ nu me-asonbo gikpen mɔ gɛsɛ kee mɔ, fɛꞌ kyu mɔ fɛɛ ɔ gyɛ daa abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ dɔ ɔko abɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ dɔ ɔko.

18 “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ilaa ibono fɛŋ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee maŋ sa ɔkpa; ne ibono fɛ sa ɔkpa gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ kee gi sa ɔkpa. 19 Nꞌ kii tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nengyene fɛye dɔ anyamesɛ anyɔ fɛ wɔra gɛnɔ dalaa kolɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ ilaa iko mɔ, ɔ laa wɔra imɔ sa fɛye. 20 Fɛꞌ nu yɛɛ nfono asa anyɔ abɛɛ asaꞌ mɛ gyanꞌ me-ginyen dɔ mɔ, n bo mɔmɔ asɛ.”

Dega Ɔbono Ɔŋ Bo Gitolon Mɔ Gikpalɛ

21 Nfono mɔ Piita gi ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, gikpadɔ gifonɛ ne fɛɛ me-nanbo gi wɔra me ilaa nyɛnyɛn ne i kaaborɛ nꞌ kyu kyɛɛ mɔ? Gikpadɔ sono abɛ‑ɛ?” 22 Yesu yɛɛ, “Kuaa, i mɛŋ gyɛ gikpadɔ sono wolɛ. Nꞌ tɔgɛ sa fo yɛɛ ikue-isa de saalaa gɛnen‑n gikpadɔ sono.

23 “Imɔso fɛꞌ nu. Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a dɛ fɛɛ gikpalɛ gibono nan da faa. Owi ɔko dɔ mɔ, wura ɔko gi kyena. Ɔ bo adega. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa terɛ mɔ-adega mɔ de mɛꞌ baa buu-buu akɔ abono mɛ dɛ mɔ mɔ sa mɔ. 24 Ɔ terɛ mɔmɔ ɔko ɔko. Dega gyangbarasɛ ɔbono ɔ ba mɔ dɛ mɔ gikɔ ibono i tansi i gyɛ gikɔ belɛ. Nengyene fo buu-buu aterenbi mɔ mɔ, fo maŋ bii amɔ-gɛgyɔnɔ. 25 Ɔ taasɛ mɔ mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ de ɔꞌ ka. Imɔso wura mɔ yɛɛ mɛꞌ keda mɔ‑rɛ mɔ-ka de mɔ-biana, de mɛꞌ kpaa kyu mɔ-atɔ abono ɔ bo mɔ pɛwu dabɔlɛ kyu kpaa fɛ de mɛꞌ kyu baa ka mɔ gikɔ mɔ. 26 Nfono ne dega mɔ gi kpelegɛ ŋmii wura mɔ ansi dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Nyɛ gisen sa me. I wɔra mɔ, nan baa ka fo.’ 27 Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔ ayen, ne o kyu gikɔ mɔ pɛwu kyu kyɛɛ mɔ. Ne ɔ sa mɔ ɔkpa yɛɛ ɔꞌ naa.

28 “Dega mɔ gi kpɛ lii mɔ-wura mɔ asɛ mɔ, ɔ kpaa gyangara mɔ-nanbo dega ɔko. Mɔ-nanbo ɔbono dɛ mɔ gikɔ kee. Gikɔ gibono ɔ dɛ mɔ mɔ gi laa wɔra fɛɛ aterenbi abono ɔnan gɛsun ɔwɔrabo laa nyɛ ibosɛ isaꞌ dɔ mɔ. Gɛnen gikɔ mɔ so mɔ, ɔ kpɛ wu mɔ mɔ, ɔ too keda mɔ. Ne ɔ ŋmere mɔ-gibɔ dɔ yɛɛ ɔꞌ ka mɔ-gikɔ mɔ. 29 Mɔ-nanbo mɔ, mɔ, gi kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Nyɛ gisen sa me. I wɔra mɔ, nan baa ka fo.’ 30 Oŋ kyule, ne ɔ yɛgɛ mɛ keda mɔ kpaa tii de obu. Nengyene ɔꞌ ka gikɔ mɔ mɔ, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi mɔ.

31 “Mɔ-nanboana adega mɛ nu gɛnɔɔbono dega mɔ gi kyu wɔra mɔ-nanbo mɔ mɔ, i mɛŋ wɔra mɔmɔ ɔkon, ne mɛ kpaa buu sa mɔmɔ-wura mɔ. 32 Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ yɛgɛ mɛ kpaa terɛ mɔ ba mɔ asɛ. Ɔ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔnyen, gɛnen ne fo dɛ ne? Fo dɛ me gikɔ belɛ ne fo kolɛ me mɔ, meŋ kyu kyɛɛ fo? 33 Fo mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ foꞌ su fo-nanbo so fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ su fo so mɔ?’ 34 Ilaa ibono dega mɔ gi kyu wɔra mɔ-nanbo mɔ i kyu wura mɔ ginyadon gikyɔ. Imɔso ɔ yɛgɛ mɛ keda mɔ kpaa tii de obu de mɛꞌ kii biidɛ mɔ-giso bɔla kpaa fo owi ɔbono ɔkara ɔ laa ka gikɔ mɔ pɛwu mɔ.”

35 Yesu gi lɛɛ gikpalɛ mɔ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a dɛ ne. Fo ɔbono fo-nanbo laa wɔra fo ilaa nyɛnyɛn ne fo maŋ kyu kyɛɛ mɔ lii fo-gisen dɔ mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ laa wɔra fo fɛɛ gɛnɔɔbono wura mɔ gi wɔra mɔ-dega ɔbono oŋ su mɔ-nanbo so mɔ.”

19

Yesu Gi Tɔgɛ Ɔkyii Gikine Ilaa

1 Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ ta mɔ, ɔ lii Galeli nfono kyon kpe ɔbon Gyɔɔdan gibenbɛ giko so Gyudiya gɛsinkpan so. 2 Sakpii belɛ gi buu mɔ. Mɛ loo nno mɔ, ɔ kyɛ kyɛ abono mɛ kya lɔ mɔ.

3 Farasii gikpen dɔ awura ako mɛ ba mɔ asɛ de mɛꞌ baa soo mɔ idoo kerɛ. Gɛnen so mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Imɔso aye-nbara gi kya nyiile yɛɛ nyamesɛ laa taalɛ yelɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ kya laarɛ mɔ so kine mɔ-ka?” 4 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi kyu lii imɔ so do‑o? Mɔ-agyɛbi mɔ a kya nyiile yɛɛ lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ɔnyen oyuduu de ɔkyii oyuduu. 5 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nfono yɛɛ,

‘Imɔ idɛ so mɔ,

ɔnyen laa taa mɔ-sɛ de mɔ-nyi yɛgɛ

de oꞌ kyu mɔ-nyoro mada de mɔ-ka

de mɔmɔ asa anyɔ mɛꞌ bingiri nyamesɛ kolon.’

6 Imɔso ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛŋ baa mɛ gyɛ asa anyɔ, mɛ bingiri nyamesɛ kolon. Ibono Wurubuaarɛ ne n kyu mɔmɔ dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon faa mɔ, ɔko ɔŋ sa ɔꞌ baragɛ mɔmɔ dɔ.”

7 Farasii awura mɔ mɛ kii taasɛ Yesu yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, menɛ ne n wɔra so ne Mosisi gi yela nbara yɛɛ nengyene ɔnyen laa kine mɔ-ka mɔ, ɔꞌ sa mɔ gikine ɔwolɛ de ɔꞌ lɛɛ mɔ-ɔkpa mɔ daa?” 8 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu so daa ne Mosisi gi sa fɛye ɔkpa de fɛꞌ kine fɛye-kaana gɛnen. Nkana lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, i mɛŋ dɛ gɛnen. 9 Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nengyene i mɛŋ gyɛ yɛɛ fo-ka gi lii fo-gɛmara so ne fo kine mɔ kpaa kyu ɔkyii pobɔrɔ mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Ɔ kya kyu imɔ yɛɛ ɔko mɔ-ka ne fo laarɛ gɛnen.”

10 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene fafaanan ne gɛdena ilaa i dɛ berɛ mɔ, nyamesɛ maŋ tɛsɛ dena mɔ, nkana i boran.” 11 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gimaadena mɔ iŋ gyɛ nyamesɛ kamaasɛ ne nan taalɛ kyena, gɛnen mɔ, abono Wurubuaarɛ gi kyu sa mɔmɔ mɔ wolɛ. 12 I kya nyiile yɛɛ i bo ilaa kpɛi-kpɛi ibono so anyen ako mɛŋ kya dena mɔ. Ako berɛ, i korogɛ ɔmɔ de gɛnen daa. Ako mɔ, mɔ, mɔmɔ-nanboana anyamesɛ ne n kya keda mɔmɔ lɛɛ awɔrɛbi. Ako, mɔ, mɛŋ kya dena mɔ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ nyɛ nyoro kpaa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Ɔbono ɔ laa taalɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔꞌ wɔra.”

Yesu Gi Sɔɔ Nbii Buru-buru Abaa Anyɔ

13 Owi ɔko dɔ mɔ, asa ako mɛ dɛ nbii ma‑a bara Yesu yɛɛ oꞌ kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so de ɔꞌ dalaa sa mɔmɔ. Mɔ-akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ kya gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kiiri nbii mɔ. 14 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ nbii mɔ mɛꞌ ba me asɛ; fɛŋꞌ baa tii mɔmɔ-ɔkpa. Abono mɛ dɛ fɛɛ gɛnen nbii ndɛana ɔnan mɔ ne nan nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ.” 15 Ne o kyu mɔ-abaa gyanꞌ nbii mɔ so, ne ɔ naa lii nno kyon.

Anɛ Ne Nan Nyɛ Ɔkyenaten Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ?

16 Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, menɛ ilaa dɛnsɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa?” 17 Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya taasɛ me kyu lii ilaa dɛnsɛ so faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne n gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ? Nengyene fo kya laarɛ foꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gyi mɔ-nbara mɔ so.” 18 Ne ɔnyen mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Nbara nmɔ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ mɔɔ isa, gɛŋꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara, gɛŋꞌ yuuri, gɛŋꞌ ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ. 19 Buu fo-sɛ de fo-nyi de foꞌ laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.”

20 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “N ti n kya gyi gɛnen nbara ndɛ pɛwu so. Menɛ ne n kii san me?” 21 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene fo kya laarɛ fo ta gudu berɛ mɔ, naa kpaa fɛ fo-ilaa ibono fo bo mɔ pɛwu de foꞌ kyu aterenbi mɔ kyu yɛ sa ayenbo. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ, de foꞌ san naa baa buu me wɔra me-ɔkasɛbo.” 22 Ɔnyen mɔ gi nu gɛnen mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ, ne ɔ naa kyon. I kya nyiile yɛɛ ɔ tansi ɔ bo atɔ gikyɔ. Ɔ kerɛ mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra gɛnen.

23 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ i tansi i bo lon sa aterenbi awura de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ. 24 Nꞌ kii tɔgɛ sa fɛye yɛɛ pɛi de aterenbi wura ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ mɔ, i laa wɔra ɔlon sa mɔ don gɛnɔɔbono gɛkpatitii gɛ laa loo ɔbaatɔ ɔbɔ dɔ lii mɔ.” 25 Yesu akasɛbo mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, i tansi dɛ ɔmɔ-gɛnɔ, ne mɛ san taasɛ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, anɛ kaasɛ ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ne?” 26 Yesu gi kerɛ mɔmɔ faa yiridididi ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Imɔ idɛ i don nyamesɛ giwɔra; Wurubuaarɛ berɛ, sɛi mɛŋ fo mɔ-giwɔra.”

27 Nfono mɔ Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye, mɔ, ibono a taa gɛsinkpan so ilaa kamaasɛ yɛgɛ ne a naa a buu fo faa mɔ, nnɛ ne?” 28 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, gɛkaako mɔ, Wurubuaarɛ laa lɛɛ gɛkyena pobɔrɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kyena me-nyisigyi gɛgyapaa so n kya gyi gɛwura. Fɛye abono, mɔ, fɛ gyɛ me-akasɛbo gudu anyɔ mɔ kee fɛ laa kyena ngyapaa so fɛ kya gyi gɛwura Isirale nten gudu nnyɔ mɔ so fɛ kya gyi mɔmɔ-nbɛlɛ fa‑a sa mɔmɔ. 29 Ne nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ taa mɔ-gɛten yɛgɛ abɛɛ mɔ-sɛ, abɛɛ mɔ-nyi, abɛɛ mɔ-daana, abɛɛ mɔ-tedɛana, abɛɛ mɔ-pikyiiana, abɛɛ mɔ-biana abɛɛ mɔ-nsinkpan yɛgɛ me so mɔ, kaasɛ laa nyɛ imɔ-ɔnan gikpadɔ ikue-inun de oꞌ kii nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

30 Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ mɔ abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa bingiri nbii, ne abono mɛ gyɛ nbii gɛsɛ gɛrɛ ilaa dɔ mɔ ako, mɔ, mɛ laa kpaa wɔra abelɛnsɛ.”

20

Gɛsun Awɔrabo Gikpalɛ

1 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ i laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Gɛten wura ɔko ne n kyena. Ɔ bo gifɔlɛ giko ndɔɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, o kyingi nyɛnyɛngɛ fu‑u kpaa laarɛ gɛsun awɔrabo de mɛꞌ kpaa wɔra gɛsun mɔ-ndɔɔ dɔ sa mɔ de ɔꞌ ka ɔmɔ gikɔ. 2 Mɔ‑rɛ gɛsun awɔrabo mɔ mɛ gyi gigya, ne o kyule yɛɛ ɔ laa ka ɔmɔ gɛnɔɔbono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi-lɛɛ gikɔ mɔ, ne ɔ yɛgɛ mɛ kyon ndɔɔ mɔ dɔ. 3 Owi gi dii mɔ, o kpe oyiidɔ, ne ɔ kpaa wu anyen banban ako mɛ tɛ mɛŋ kya wɔra sɛi. 4 O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛye kee fɛꞌ baa kyon kpaa wɔra gɛsun sa me me-ndɔɔ dɔ de nꞌ ka fɛye gikɔ gɛnɔɔbono i laa kyena sa me‑rɛ fɛye mɔ.’ 5 Gɛsintin mɔ, asa mɔ mɛ kpe. Owi gi kyena nten nsana mɔ, o kii kpaa nyɛ ako ne mɛ kpe. Owi gi gbaa mɔ, o kii kpaa nyɛ abanban, ne mɛ kpe. 6 I san ŋmaraa de owi ɔꞌ tɔrɔ mɔ, o kii kpe oyiidɔ kpaa wu anyen ako mɛ tɛ giyan mɛŋ kya wɔra sɛi. Ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, ‘Menɛ n wɔra ne fɛ kya waala gɛkɛ mumuli, fɛ mɛŋ kya wɔra sɛi?’ 7 Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘A mɛŋ nyɛ ɔko de ɔꞌ baa sa aye gɛsun de aꞌ wɔra de ɔꞌ ka aye gikɔ.’ Ne ndɔɔ wura mɔ yɛɛ, ‘To, fɛye kee fɛꞌ kii baa kyon kpe me-ndɔɔ dɔ.’

8 “Owi gi ta mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi tɔgɛ ɔbono ɔ kya kerɛ mɔ-ndɔɔ mɔ so ɔ kya sa mɔ mɔ yɛɛ, ‘Terɛ gɛsun awɔrabo mɔ de foꞌ ka mɔmɔ gikɔ. Ka lii abono mɛ ba gɛmara gɛmara mɔ, de foꞌ kyu kpaa logɛ de abono mɛ daa gikpe ndɔɔ mɔ dɔ mɔ.’ 9 Ɔ ka abono mɛ kpe ndɔɔ mɔ dɔ owi kya laarɛ ɔꞌ tɔrɔ mɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ gi nyɛ aterenbi abono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi gikɔ mɔ. 10 I tu abono mɛ daa gikpe ndɔɔ mɔ dɔ mɔ, mɛ nyi yɛɛ mɔmɔ berɛ mɛ laa nyɛ aterenbi don abono mɛŋ kpe belen mɔ. Imɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ nyɛ daa gɛnɔɔbono mɛ kya ka gɛkɛ toloowi-lɛɛ gikɔ mɔ. 11 Mɛ sɔɔ mɔmɔ-aterenbi kalɛ mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya lɔgedɛ de ndɔɔ wura mɔ yɛɛ, 12 ‘Asa abono mɛ ba gɛmara gɛmara mɔ mɛŋ wɔra gɛsun kɛɛla iko. Aye, mɔ, a yelɛ owi kɛlɛlɛ so wɔra gɛsun toloowi mɔ, fo kya ka aye‑rɛ ɔmɔ pɛwu gikɔ kyɛɛ-kyɛɛ?’

13 “Ndɔɔ wura mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ dɔ ɔko yɛɛ, ‘Ɔnyen, meŋ kudi fo gyi. Me‑rɛ fo aŋ tɔgɛ kyule daa yɛɛ gɛkɛ gikɔ ne nan ka fo? 14 Imɔso kyu fo-aterenbi de foꞌ naa fo kya kpe. N kya laarɛ de nꞌ ka ɔkamaasɛ ɔbono nɛ nyɛ gɛmara gɛmara mɔ kee gikɔ fɛɛ fo-lɛɛ mɔ ɔnan. 15 Meŋ bo ɔkpa de nꞌ kyu me-aterenbi kyu wɔra ilaa ibono n kya laarɛ mɔ? Abɛɛ fo wu me-gidɛnsɛ gibono nɛ wɔra mɔ, i kya loo fo daa?’ ” 16 Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen ne i laa wɔra ne. Owi ɔbono asa mɛ laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ, abono mɛ gyɛ nbii gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa wɔra abelɛnsɛ, ne abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ gɛsɛ gɛrɛ ilaa dɔ mɔ ako, mɔ, mɛ laa kpaa bingiri nbii.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Lɛwu Mɔ So Ilaa

17 Yesu kya kpe Gyɛrusalem mɔ, o kyu mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ lii nkan ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ 18 yɛɛ, “Fɛꞌ nu. A kya kpe Gyɛrusalem faa, ako mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de aye-nbara aŋmarasɛbo abaa dɔ. Mɔmɔ, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ n gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo, imɔso nꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ, 19 de mɔmɔ kee mɛꞌ kyu me wɔra asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa gyaabii me ikpa kpɛi-kpɛi so, de mɛꞌ taa me awulibi, de mɛꞌ da me aŋanbi oyii so mɔɔ. Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.”

Ɔkyii Ɔko Gi Kpaa Kolɛ Gɛbelɛnsɛ Yesu Asɛ Sa Mɔ-Biana

20 Imɔ gɛmara mɔ Yesu akasɛbo ako mɔmɔ-nyi gi kyu mɔmɔ ba mɔ asɛ baa kolɛ mɔ ilaa iko. Akasɛbo mɔ mɛ gyɛ Sɛbedi mɔ-biana. Ɔkyii mɔ gi baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ 21 ne Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ?” Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fo laa gyi gɛwura mɔ, yɛgɛ me-biana anyɔ adɛ mɛꞌ wɔra fo-nwurabi nbono mɛ laa sindi fo titiritii, ɔko ɔꞌ kyena fo-gibaa gyisɛ so de ɔko, mɔ, ɔꞌ kyena fo-benɛ so.” 22 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo anyɔ mɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya kolɛ faa. Imɔso fɛ laa taalɛ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan ɔ dɛ ɔ gyoo me mɔ?” Mɛ kyule mɔ yɛɛ, “Ɛn, a laa taalɛ.” 23 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin mɔ, fɛ laa wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan nan wu mɔ. Me asɛ ikyenaten mɔ berɛ, meŋ bo ɔkpa de nꞌ lɛɛ yɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-gibaa gyisɛ so abɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-benɛ so. Gɛnen ikyenaten ibono i gyɛ sa daa abono me-sɛ Wurubuaarɛ gi wolaa lɔrɔ yela sa mɔmɔ mɔ.”

24 Yesu akasɛbo sɛnsɛ gudu mɔ mɛ nu ilaa ibono mɔmɔ-nanboana anyɔ, nyamesɛ mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ mɔ, mɛ kpaa kolɛ Yesu mɔ, i loo ɔmɔ. 25 Imɔso Yesu gi terɛ mɔmɔ pɛwu baa mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɔmɔ-awura awura mɛ kya kyu abono mɛ bo mɔmɔ gɛsɛ mɔ kyu wɔra fɛɛ mɔmɔ-nbide. Mɔmɔ-anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ kee mɛ kya kyu ɔlon mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ asa sɛnsɛ so. 26 Fɛye-lɛɛ berɛ, iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛɛ asa adɛ. Nengyene ɔko kya laarɛ ɔꞌ wɔra nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-dega, 27 ne ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra fɛye-wura mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-gɛbide. 28 I lii fɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ gbaa, meŋ ba gɛsinkpan so yɛɛ asa mɛꞌ son me. Nɛ ba daa de nꞌ baa son asa de nꞌ kyu me-nkpa kyɛɛ de iꞌ lɛɛ asa sakyɔ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kiiri mɔmɔ sa Wurubuaarɛ.”

Yesu Gi Bugi Agyaatanbo Anyɔ Ako Ansi

29 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya lii Gyɛriko ɔsowolɛ so mɔ, sakpii belɛ ɔko buu mɔmɔ. 30 Mɛ kya kpe mɔ, agyaatanbo anyɔ ako ne n tɛ ɔkpa nkan. Mɛ kpɛ nu yɛɛ Yesu ne n kya kyon faa mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Aye-wura, Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 31 Sakpii ɔbono o buu Yesu mɔ gi gya ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ bun ɔmɔ-nnɔ so. Mɛ kya gya mɔmɔ gɛnen mɔ, idɛ kon gbaa ne mɛ lɔrɔ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Aye-wura, Wura Deefidi ɔnaanabi, su aye so!” 32 Nfono mɔ Yesu gi sii yelɛ ne ɔ terɛ mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ ne fɛ kya laarɛ nꞌ wɔra sa fɛye?” 33 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye-wura, a kya laarɛ aye-ansi aꞌ bugi.” 34 Mɔmɔ-ilaa i wɔra Yesu ayen ne o kyu mɔ-abaa yii mɔmɔ-ansi mɔ. Ayaa abono so mɔ, mɔmɔ-ansi a bugi mɛ kya wu ilaa kamaasɛ, ne mɛ san naa buu mɔ.

21

Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

1 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya fuude Gyɛrusalem mɔ, mɛ kpaa fo Bɛtɛfagye ɔsowolɛ ɔbono ɔ gyanꞌ Nfɔ Iyii Gibii Mɔ so mɔ. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 2 yɛɛ, “Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kpɛ fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee kyiisɛ kyaa de ɔfɛ, mɔ-bi yelɛ mɔ asɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ de fɛꞌ kyu mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara me. 3 Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye ilaa iko mɔ, fɛꞌ tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Wura mɔ yɛɛ ɔ tiri abee mɔ.’ Fɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ laa yɛgɛ de fɛꞌ kyu abee mɔ ba ayaa adɛ so.” 4 Gɛnɔɔbono Yesu laa gyanꞌ bee so loo Gyɛrusalem mɔ, i laa yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo ɔko so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ wolaa tɔgɛ Gyɛrusalem ilaa yela. (Gyɛrusalem ginyen giko ne n gyɛ Sayon.) Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

5 “Fɛꞌ tɔgɛ sa Sayon awura yɛɛ,

‘Fɛꞌ kerɛ fɛye-wura kya ba fɛye asɛ. Ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ;

ɔ gyanꞌ bee so. Mɔ-bee ɔbono gyɛ daa bee fɔlɛ; ɔ mɛŋ ti sɛɛ.’ ”

6 Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpe kpaa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ mɔmɔ mɔ. 7 Mɛ kyu bee mɔ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara mɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-akuru too bun abee mɔ so, ne ɔ dii gyanꞌ. 8 Sakpii mɔ dɔ ako mɛ kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ, ne ako mɛ ŋɛ iyii afɛdaa mɛ kya too de ɔkpa yɛɛ ɔꞌ baa naa. 9 Asa abono mɛ gyangbara Yesu de abono mɛ buu mɔ-gɛmara mɔ pɛwu mɛ kya kpen yɛɛ,

“Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ, Wura Deefidi ɔnaanabi!

Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

Ayenbi aꞌ wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso-soso mɔ-lɛɛ!”

10 Yesu gi loo Gyɛrusalem mɔ, ɔsowolɛ mɔ gi gyigisi. Nno asa mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Anɛ ne n ba daa?” 11 Sakpii mɔ mɔ‑rɛ Yesu mɛ naa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Yesu, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ ne n ba. Ɔ lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ.”

Yesu Gi Gya Gigya Agyibo Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

12 Yesu gi loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, ne ɔ gya abono mɛ kya gyi gigya nno mɔ. Ɔ da abono mɛ kya boori aterenbi mɔ iteebulu too. Ɔ da abono mɛ kya fɛ abonbuɛ mɔ ngyapaa kee too, ne 13 ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Me-ɔson obu mɔ laa wɔra daa ɔdalaaten.’

Fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan.”

14 Agyaatanbo de itɛgɛsɛ mɛ yɛgɛ asa mɛ kyu mɔmɔ ba Yesu asɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno, ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 15 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya wu ilaa dɛnsɛ ibono Yesu kya wɔra ne i kya dɛ asa gɛnɔ mɔ ne mɛ kya nu ibono nbii mɛ kya yen mɔ mɔ, i kya loo mɔmɔ. Nbii mɔ mɛ kya kpen mɛ kya yen mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno yɛɛ, “Ayenbi aꞌ wɔra Wura Deefidi ɔnaanabi mɔ-lɛɛ!” Gɛnen so mɔ, i kyu abelɛnsɛ mɔ ginyadon, 16 ne mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Ibono adɛ mɛ kya tɔgɛ faa, foŋ kya nu de foꞌ gya mɔmɔ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya nu kyɔde. Wurubuaarɛ agyɛbi ako a tɔgɛ yɛɛ,

‘Nbii de abono mɛ san ma‑a nyabo mɔ ne fo yɛgɛ mɛ kya yen fo de iꞌ tansi gyi fo-ginsi.’

Imɔso fɛŋ ti kalɛ nno?” 17 Yesu gi taasɛ abelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ ne ɔ kyon kpaa dɛ Bɛtani.

Yesu Gi Tɔgɛ Nnɔ Wɔra Gifeeya Oyii Ɔko

18 Gɛdɛ kɛsɛ nyɛnyɛngɛ mɔ, Yesu gi kii ɔ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, akon a dɛ mɔ. 19 O wu gifeeya oyii ɔko yelɛ ɔkpa nkan. Ɔ bagɛ kpe mɔ asɛ mɔ, ɔŋ wu ba‑a gibi kolon oyii mɔ so, afɛdaa wolɛ ne o wu. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ nnɔ wɔra oyii mɔ yɛɛ, “Foŋ baa nyɛ sɔrɔ abi gɛkaako!” Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, oyii mɔ gi wuꞌ. 20 Owi ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu imɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne gifeeya oyii mɔ gi ti kpɛ wuꞌ kusaa gɛnen?” 21 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, nengyene fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi ne fɛŋ sɔɔ fɛye-nyoro akyɔɔlɛ fɛye-asen dɔ mɔ, fɛ laa wɔra ilaa ibono nɛ kyu wɔra oyii baarɛ faa mɔ ɔnan. Ne i mɛŋ gyɛ imɔ ibono wolɛ gbaa. Nkana fɛ laa taalɛ tɔgɛ gibii gidɛ yɛɛ, ‘Koso gɛrɛ kpaa tɔrɔ apoo dɔ,’ gɛsintin mɔ, i laa wɔra gɛnen. 22 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, nengyene fɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ ɔ laa wɔra sa fɛye mɔ, i laa yii fɛye-gibaa.”

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ

23 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi kii kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so ɔ kya nyiile asa ilaa, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ?” 24 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me kee nan taasɛ fɛye ilaa kolon. Nengyene fɛ lɛɛ gɛnɔ sa me mɔ, nan tɔgɛ fɛye ɔbono ginyen n dɛ n kya wɔra ilaa mɔ. 25 Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ?” Yesu gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nengyene a kyule sa mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ ne menɛ n wɔra ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 26 Ne fɛɛ a kii tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, aŋ nyi ilaa ibono sakpii baarɛ laa kyu wɔra aye mɔ. I lii fɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ kya buu Gyɔn yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra gɛnen ne ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.” 27 Gɛnen so mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “A mɛŋ nyi.” Ne Yesu gi kisee tɔgɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ.”

Nbii Nnyɔ Nko Gikpalɛ

28 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu gikpalɛ gidɛ de nꞌ taasɛ fɛye gimɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo nbii nyensɛɛ nnyɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kpaa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, ndɛ kpe me-ndɔɔ kpaa wɔra gɛsun sa me.’ 29 Mɔ-bi mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Maŋ kpe.’ Imɔ gɛmara mɔ, o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ oŋ kpe mɔ, iŋ boran, ne ɔ koso kpe ndɔɔ mɔ. 30 Mɔmɔ-sɛ mɔ gi kpaa tɔgɛ ɔpii mɔ ilaa kolon ibono kee. Ɔpii mɔ gi kyule yɛɛ, ‘Yo‑o, me-sɛ, nan kpe,’ ne oŋ kii kpe. 31 Imɔso nbii nnyɔ ndɛ dɔ mɔ, ɔmɔ mɔ ne n wɔra mɔ-sɛ mɔ gɛlaarɛ ne?” Yesu gi taasɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɔ-bi belɛnsɛ mɔ.” Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ, tutu akyii de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena taa fɛye yɛgɛ. 32 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Gyɔn gi baa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ, fɛ mɛŋ kyule sɔɔ mɔ gyi. Lɛnpoo asɔɔbo de tutu akyii mɔ berɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi. Fɛ dabɔlɛ wu ibono gɛnen asa adɛ mɛ sɔɔ Gyɔn gyi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, fɛ mɛŋ kyɛɛgɛ fɛye-nwɔnsa de fɛye kee fɛꞌ sɔɔ mɔ gyi.”

Yesu Gi Kii Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ Giko

33 Yesu gi tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kii nu gikpalɛ giko. Gɛten wura ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. (Mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kyu wɔra nta.) Ɔ pɔrɔ ɔpɔɔrɛ kyaabɔɔ ndɔɔ mɔ, ɔ wɔra nta mɔ ɔdooten, ne ɔ pɔrɔ obu faa lege-lege nfono asa mɛ laa nyɛ dii ndɔɔ mɔ mɔ. Ɔ wɔra imɔ idɛ ta mɔ, o kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so sa mɔ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe gɛsinkpan gɛko so kpaa kɛɛla. 34 Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi lɛɛ mɔ-adega ako sun mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa sɔɔ mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. 35 Adega mɔ mɛ kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ keda mɔmɔ ne mɛ daarɛ ɔko ne mɛ mɔɔ ɔko ne mɛ da ɔbanban abui. 36 Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun adega abono mɛ nyaakyɔ nyɛ agyangbarasɛ mɔ. Mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kii wɔra ɔmɔ fɛɛ agyangbarasɛ mɔ-lɛɛ mɔ. 37 Imɔ tiikara mɔ, ɔ lɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi sun mɔmɔ asɛ. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-bi mɔ berɛ, mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ 38 Mɔ-bi mɔ gi kpe mɔ, mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’ 39 Mɛ tɔgɛ sa abara gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ ne mɛ biidɛ mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ ne mɛ mɔɔ mɔ.”

40 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ndɔɔ wura mɔ gi kpaa ba mɔ, menɛ ne ɔ laa kyu wɔra mɔ-ndɔɔ akerɛbo abono?” 41 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔ laa yɛgɛ gɛnen asa nyɛnyɛn abono mɛ laa wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu de oꞌ kyu mɔ-ndɔɔ mɔ kyu sa akerɛbo dɛnsɛ abono mɛ laa kyu mɔ-lɛɛ ogyiten sa mɔ imɔ-aberɛ dɔ mɔ.”

42 Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ

gɛnen gibui gibono

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.

Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ.

I bo aye ɔbolɛ ne i kya dɛ aye-gɛnɔ.’ ”

43 Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Imɔso nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ ɔkpa ɔbono Wurubuaarɛ gi sa fɛye ne fɛ kya kerɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa so mɔ, ɔ laa sɔgɛ lii fɛye asɛ de oꞌ kyu sa asa abono mɛ laa wɔra ilaa ibono i laa kaaborɛ gɛnen akyenabi abono mɔ. 44 Fɛꞌ kii nu Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ kee.

‘Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa tɔrɔ gibui gibono so mɔ,

kaasɛ laa gbaa gberi-gberi.

Ne gibui mɔ, mɔ, ne n kii baa tɔrɔ fo ɔko so mɔ,

fo laa kɔrɔ faa dogo-dogo wɔra fɛɛ nnyufo.’ ”

45 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ nu Yesu akpalɛ adɛ mɔ, mɛ bii ibono mɔmɔ ne ɔ darɛ. 46 Imɔso mɛ laarɛ de mɛꞌ keda mɔ. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ gifuu. I lii fɛɛ sakpii mɔ gi sɔɔ Yesu gyi yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.

22

Wura Mɔ-Bi Mɔ Gɛdenakɛ Gɛkɛ Belɛ Gigyi Gikpalɛ

1 Yesu gi kii da gikpalɛ sa asa 2-3 yɛɛ, “Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkaako mɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ wura ɔko gi wolaa tɔgɛ asa yela yɛɛ ɔ laa kpii ɔkyii sa mɔ-bi. Imɔso, i wɔra mɔ, mɛꞌ baa gyi gɛnen gɛkɛ belɛ mɔ kpaa mɔ.

“Gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, o sun mɔ-adega ako yɛɛ mɛꞌ naa terɛ terɛ abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba. Adega mɔ mɛ kpaa terɛ mɔmɔ mɔ, mɛ kine yɛɛ mɛ maŋ ba. 4 Ne o kii sun mɔ-adega banban yɛɛ mɛꞌ kpaa tɔgɛ sa abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ! Nɛ yɛgɛ mɛ mɔɔ anaadɛ abono mɛ kiirɛ mɔ de abono mɛ bo nfɔ mɔ kyu wɔra agyudɔ; mɛ wɔra ilaa kamaasɛ logɛ; imɔso fɛꞌ baa gyi.’ 5 Adega mɔ mɛ kpaa tɔgɛ asa mɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ ka mɔmɔ-gɛnɔ; mɔmɔ ɔkamaasɛ gi koso mɔ, ɔ kyon mɔ-gɛsun dɔ. Ɔko gi kyon mɔ-ndɔɔ dɔ ne ɔbanban mɔ gi kyon mɔ-ilaa ɔfɛten. 6 Ne ako, mɔ, mɛ keda wura mɔ adega mɔ daarɛ mɔɔ. 7 Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i kyu mɔ ginyadon, ne o sun mɔ-asogya ne mɛ kpaa mɔɔ gɛnen asa amɔɔbo abono, ne mɛ yii mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ ɔgya.

8 “Nfono mɔ ɔ terɛ mɔ-adega mɔ ako ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Mɛ wɔra gɛdena mɔ agyudɔ mɔ ta. Abono nɛ da gibaa terɛ mɔ, mɔ, mɛ mɛŋ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ agyudɔ mɔ gyi ne. 9 Imɔso fɛꞌ naa loo nten dɔ de fɛꞌ kpaa terɛ asa abono ɔkara fɛ laa nyɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi.’ 10 Gɛsintin mɔ, mɔ-adega mɔ mɛ naa loo nten mɔ dɔ ne mɛ kpaa koola asa abono ɔkara mɛ nyɛ mɔ, adɛnsɛ de anyɛnyɛn pɛwu, ne asa mɔ mɛ baa bɔla obu ɔbono dɔ mɛ kya wɔra gɛdena mɔ ilaa mɔ.

11 “Wura mɔ gi loo obu mɔ dɔ de ɔꞌ faala abono mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ ma‑a kpaa mɔ mɔ, o wu ɔnyen ɔko bo nno. Oŋ suu gɛgbɛ gɛbono ɔnan mɛ kya kyu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ. 12 Wura mɔ gi wu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔnyen, nnɛ ne fo wɔra ne fo nyɛ loo gɛrɛ yɛgɛ foŋ suu gɛgbɛ gɛbono mɛ kya suu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ?’ Ɔnyen mɔ mɛŋ nyɛ gɛnɔ. 13 Nfono mɔ wura mɔ gi tɔgɛ mɔ-adega abono mɛ kya kerɛ gɛkɛ mɔ gigyi so mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ ŋminde ɔnyen mɔ ayaa de abaa de fɛꞌ kyu mɔ lii kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.’ ” 14 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I bo nno yɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ asa sakyɔ yɛɛ mɛꞌ baa nyɛ ɔkyenaten mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Akalɛsɛ, mɔ, ne ɔ tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ gɛnen gɛkyena gɛbono.”

Mɛ Soo Yesu Idoo

15 Nfono mɔ Farasii awura gikpen mɔ dɔ ako mɛ lii asa mɔ dɔ kpaa da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa soo Yesu idoo de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ-ilaa tɔgɛsɛ dɔ mɔ. 16 Imɔso mɛ sun mɔmɔ-akasɛbo ako de Wura Hɛrodɛ gɛmara abuubo ako kpe mɔ asɛ. Abono mɛ kpaa too mɔ soso taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo gyɛ gɛsintin wura. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa gɛsintin ɔkpa so, ne fo mɛŋ selɛ ɔko. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. 17 A dɛ fo giserɛ, tɔgɛ aye, imɔso Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?” 18 Yesu, mɔ, gi dɛsɛ yɛɛ mɛ dɛ nwɔnsa nyɛnyɛn, imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ gyɛ o-dun-me, o-fon-me anyamesɛ! Menɛ so ne fɛ kya soo me idoo gɛnen? 19 Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi abono fɛ kya kyu sɔɔ lɛnpoo mɔ gibi ba de nꞌ kerɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi mɔ gibi mɔ kyu sa mɔ. 20 Ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyanꞌ aterenbi gibi gidɛ so faa?” 21 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.” Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “To. Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ fɛꞌ kyu sa mɔ, ne ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” 22 Mɛ nu gɛnɔɔbono Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ san naa kyon taa mɔ yɛgɛ.

Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa

23 Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, Saadusii gikpen dɔ awura ako mɛ ba Yesu asɛ. (Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nengyene nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi asa gɛkaako.) Gɛnen asa adɛ mɛ baa tɔgɛ sa Yesu 24 yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ,

‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-daa abɛɛ mɔ-tedɛ oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’

25 To. Owi ɔko dɔ mɔ ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee mɛ kyena aye-ɔsowolɛ baarɛ so gɛrɛ. Gɛnen ɔnyen mɔ gi dena ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ, ne o wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyanmara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. 26 Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔsasɛ mɔ kee, gɛnen; ne mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. 27 Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ.” 28 Mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa gɛsintin mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ dɔ mɔ, anɛ ne n bo ɔkyii mɔ gɛnen gɛkyena pobɔrɔ mɔ dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dena mɔ gyanꞌ.”

29 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ kee. 30 Asa abono Wurubuaarɛ laa kyingi de mɛꞌ kyena gɛkyena pobɔrɔ mɔ, gɛdena gɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan.”

31 Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ kya kpaa kyena faa mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Imɔso fɛ mɛŋ ti kalɛ mɔ-agyɛbi abono mɛ ŋmarasɛ yela sa fɛye nno 32 yɛɛ,

‘Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.

N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,

ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ’ mɔ?

Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ ” 33 Sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ gi nu gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ gɛsɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Nbara Nbono Gi Tansi Gi Tiri Mɔ

34 Farasii awura mɔ mɛ nu yɛɛ Saadusii awura mɔ ayaa aŋ fo gɛsɛ Yesu asɛ mɔ, mɔmɔ kee mɛ kpaa ŋminde ba. 35 Mɛ fo mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔ gyɛ nbara onyiilebo mɔ gi taasɛ Yesu ilaa iko de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ. Ɔ taasɛ yɛɛ, 36 “Ɔbelɛnsɛ, Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ, nmɔ mɔ ne n tansi gi tiri daa?” 37 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Nbono gi tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ. Kyu fo-gisen pɛwu de fo-gɛwɔnsa pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.’ 38 Gɛnen nbara ndɛ ne n don nsɛnsɛ mɔ, ne nmɔ ne n tansi gi tiri. 39 Nnyɔsɛ nbono kee gi tiri mɔ gi dɛ fɛɛ nbono nɛ tɔgɛ kyon mɔ. Nmɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.’ 40 Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ilaa nyiilesɛ mɔ de Mosisi nbara mɔ pɛwu dɔ mɔ gɛnen nbara nnyɔ ndɛ ne n gyɛ nmɔ-gɛmu.”

Yesu Gi Kisee Taasɛ Farasii Awura Mɔ Ilaa Iko

41 Owi ɔbono Farasii awura mɔ mɛ san mɛ bo Yesu asɛ mɔ, Yesu kee gi taasɛ mɔmɔ ilaa taasɛsɛ yɛɛ, 42 “Ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ, nnɛ ne n gyɛ fɛye-gɛwɔnsa kyu lii mɔ so? Anɛ ɔnaanabi ne ɔ gyɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ daa Deefidi ɔnaanabi.” 43 Ne Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne i wonɛ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ Deefidi gi wolaa terɛ gɛnen ɔnaanabi mɔ yɛɛ, ‘Me-Wura’ mɔ daa? Deefidi gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

44 ‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’ ”

45 Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Deefidi kya terɛ mɔ yɛɛ, ‘Me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kii kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?” 46 Asa mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu. San kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ da otu taasɛ Yesu ilaa de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ.

23

Wɔra Abelɛnsɛ Mɔ Ilaa Nyiilesɛ; Gɛŋ Wɔra Mɔmɔ-Ilaa Wɔrasɛ

1 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa sakpii mɔ de mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 2 “Nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ ne n bo ɔkpa de mɛꞌ lɛɛ Mosisi nbara mɔ gɛsɛ sa asa. 3 Imɔso ilaa kamaasɛ ibono mɛ kya tɔgɛ fɛye kyu lii nmɔ so mɔ fɛꞌ nu de fɛꞌ wɔra imɔ. Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ berɛ ne fɛŋ sa fɛꞌ wɔra. I lii fɛɛ ilaa ibono mɛ kya nyiile fɛye mɔ, iŋ gyɛ imɔ ne mɛ kya wɔra. 4 Mɔmɔ-anyiilebi mɔ a dɛ daa fɛɛ nsola boduduusɛ nbono giŋ bo gisola mɔ ne mɛ dɛ ma‑a nyise asa. Mɔmɔ gbaa-gbaa berɛ, mɛ maŋ kyu ba‑a mɔmɔ-gibaa taa puru kpaa mɔmɔ.

5 “Mɛ kya wɔra ilaa kamaasɛ mɔ, mɛ kya laarɛ daa de asa mɛꞌ wu de mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ. Wurubuaarɛ agyɛbi abono aye Gyuda awura a kya kyu mada aye-asegbelɛ so de abono a kya kyu kyaga aye-abaa dɔ mɔ, mɛ kya yɛgɛ mɔmɔ-lɛɛ berɛ i kya wɔra ibelɛ-belɛ. Aye-itiibilaa ibono a kya kyu kyaga de aye-ngbɛ mɔ, mɛ kya yɛgɛ mɔmɔ-lɛɛ berɛ i kya tansi wɔra gisoro. 6 Ne fɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abɛɛ mɛ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ. 7 Mɛ kya laarɛ de asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Anyiilebo’ de mɛꞌ kyu buubuu faala mɔmɔ sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu.

8 “Fɛye berɛ fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ terɛ fɛye dɔ ɔko yɛɛ ‘Onyiilebo.’ I lii fɛɛ fɛye pɛwu fɛ gyɛ gikpen kolon dɔ asa ne onyiilebo kolon ne fɛ bo. Me ne n gyɛ fɛye-onyiilebo ɔbono. 9 Fɛŋ sa fɛꞌ terɛ ɔko yɛɛ ‘aye-sɛ’ gɛsinkpan so gɛrɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ bo daa ɔsɛ kolon, mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ. 10 Gɛnen kee ne fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ terɛ fɛye dɔ ɔko yɛɛ ‘Ɔgyangbarabo’; ɔgyangbarabo kolon guan‑n ne fɛ bo, mɔ ne n gyɛ me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ nꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. 11 Ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ mɔ gi kaaborɛ ɔꞌ wɔra daa fɛye-dega. 12 Ɔbono ɔ diirɛ mɔ-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa kpelegɛrɛ mɔ gɛsɛ, ne ɔbono, mɔ, ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ mɔ.”

Nbara Aŋmarasɛbo De Farasii Awura, Fɛye Laako!

13 Nfono mɔ, Yesu gi kisee tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ ako yɛɛ, “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kyu ilaa ibono nkana i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ kyu ŋara mɔmɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ mɛŋ kya kyu gɛnen akyenabi mɔ kyu kyena, ne abono, mɔ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyena gɛnen gɛkyena mɔ, fɛ kya ŋɛ fɔlɔgɛ fɛ kya tii mɔmɔ-ɔkpa. [ 14 Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ fɛye, mɔ, ne n kii fa‑a dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen fɛye yɛɛ fɛye ne n nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi fɛye-nbɛlɛ mɔ, fɛye-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.] 15 Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya naa nkyu so de nsinkpan so gyanꞌ de fɛꞌ taa nyɛ ba‑a nyamesɛ kolon ɔꞌ kyɛɛgɛ baa buu fɛye-lɛɛ Wurubuaarɛ asonbi mɔ. Fɛ nyɛ ɔkolon gɛnen mɔ, fɛ kya yɛgɛ ɔ kya kii bingiri daa isa ɔbono ɔ kaaborɛ oꞌ kpe ɔgya dɔ mɔ-lɛwu gɛmara mɔ kii don fɛye-lɛɛ mɔ!

16 “Fɛye laako! Fɛ dɛ daa fɛɛ agyaatanbo ne n gyangbara mɛ sa agyaatanbo. Fɛ kya nyiile asa yɛɛ nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ ntan mɔ, ɔ laa taalɛ yɛgɛ iꞌ gbangɛ. Sika kɔkɔɔ ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ berɛ ne ɔko gi kyu ka ntan mɔ, fɛye asɛ mɔ, gi gyɛ ntan belɛ. 17 Fɛ dɛ fɛɛ agyaatanbo, ne fɛ mɛŋ nyi ɔlaako! Imɔ imɔmɔ ne n tiri gikyɔ, sika kɔkɔɔ mɔ abɛɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ daa? Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne sika kɔkɔɔ mɔ dɛ so ne ɔ gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ? 18 Fɛ kya nyiile asa kee yɛɛ nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ntan mɔ, mɔ-ntan mɔ giŋ gyɛ ntan nko. Nengyene o kyu ilaa ibono ɔ laa kyu lɛɛ asunbi mɔ berɛ daa kyu ka ntan mɔ, fɛ kya kyu nmɔ yɛɛ gi gyɛ ntan belɛ. 19 Menɛ gigyaatanbo ne n kya mɔɔ fɛye faa? Ilaa ibono mɛ kyu ba mɛꞌ baa lɛɛ asunbi mɔ ne n tiri abɛɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ne n tiri daa? Iŋ gyɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ne n kya yɛgɛ asunbi atɔ mɔ a kya nyɛ bingiri Wurubuaarɛ-lɛɛ? 20 Imɔso nengyene isa gi ka Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ ntan mɔ, ɔ ka dabɔlɛ de asunbi atɔ abono a gyanꞌ asunbi ɔlɛɛten mɔ so mɔ pɛwu ne. 21 Nengyene ɔko gi ka Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ ntan mɔ, ɔ ka dabɔlɛ de Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo obu mɔ dɔ mɔ kee ne. 22 Ne fɛɛ ɔko gi ka Wurubuaarɛ dɔ ntan mɔ, ɔ ka Wurubuaarɛ gɛwuragyapaa mɔ ntan de Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛwuragyapaa mɔ so mɔ ntan kee ne.

23 “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me-ana gikyɔ! Ansi so mɔ, fɛ kya yɛ fɛye-afɛdaa gyisɛ fɛɛ agbɛɛma de malebokyu de benkeni afɛdaa dɔ gikpadɔ gudu-gudu de fɛꞌ kyu gikolon-gikolon kyu kpaa kyɛɛ Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ sa fɛye mɔ. Ilaa ibono i tiri gikyɔ Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ berɛ, fɛ kya nyaa imɔ ibono yela nkan. Fɛɛ fɛ laa gyi gɛsintin sa asa abɛɛ fɛꞌ su asa so, abɛɛ fɛꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, fɛ kya lɛɛ ansi taa imɔ ibono yɛgɛ. Nbara nbono ne i kaaborɛ fɛꞌ tansi gyi nmɔ so. Iŋ gyɛ yɛɛ fɛꞌ taa nbono fɛ ti fɛ kya gyi nmɔ so mɔ yɛgɛ berɛ. 24 Fɛ dɛ fɛɛ agyaatanbo ne n gyangbara mɛ sa agyaatanbo. Fɛ kya wɔra fɛɛ ɔbono ɔ laa wu kyɛsen mɔ-agyudɔ dɔ de ɔꞌ bii lɛɛ pɛi de oꞌ gyi mɔ, ne tɛtɛmenyi berɛ gi bo mɔ-agyudɔ dɔ ne ɔ maŋ bii lɛɛ mɔ!

25 “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ gɛsintin! Fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya foro mɔmɔ-nwɛ de mɔmɔ-ilɛpɛ nyoro so taa imɔ tudɔ yɛgɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ansi so giyan ne fɛ kya gyere lɔrɔ fɛye-nyoro. Fɛye-itɔ dɔ de fɛye-amu dɔ berɛ onsipara de gɛkyo ne n bɔla nno. 26 Farasii awura, fɛ gyɛ agyaatanbo gɛsintin! Fɛꞌ foro fɛye-nwɛ tudɔ de imɔ-nyoro so kee iꞌ wɔra ɔdan.

Wurubuaarɛ Laa Biidɛ Fɛye Ndɛ Asa Adɛ Giso

27 “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ daa o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ dɛ fɛɛ nkyan nbono mɛ pɔrɔ nmɔ ne gi bo kanpɛ ansi so, yɛgɛ nmɔ tudɔ mɔ, awuye de anyamesɛ gyɔsɛ ne n bo nno! 28 Gɛnen ne ansi so mɔ, asa mɛ laa kyu fɛye yɛɛ gɛsintin awura ne fɛ gyɛ, yɛgɛ gikerɛansi de ilaa nyɛnyɛn ne n bɔla fɛye-itɔ dɔ.

29 “Fɛye nbara aŋmarasɛbo de fɛye Farasii awura, fɛye laako! Fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ! Fɛ kya kerɛ ansi pɔrɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ baa kyon mɔ ako nkyan, ne fɛ kya dɛnkyi mɔmɔ ako-lɛɛ, 30 de fɛꞌ kyu gyaabii asa yɛɛ, ‘Fɛɛ aye ne nan kyena aye-naanaana aberɛ dɔ mɔ, nkana a maŋ kyule ibono mɛ mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ.’ 31 Imɔ mɔ mɔ, ibono fɛ nyɛ kyule yɛɛ fɛye-naanaana ne n mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ faa mɔ, fɛye‑rɛ mɔmɔ fɛ gyɛ daa oyuduu kolon. 32 Imɔso fɛꞌ tɛsɛ logɛ fɛye-naanaana gɛsun gɛbono mɛ yii gɛsɛ mɔ!

33 “Fɛ bo ilaa nyɛnyɛn ne fɛ gyɛ asa amɔɔbo fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ! Wurubuaarɛ laa bun fɛye gipuɛɛ de oꞌ kyu fɛye too wɔra ɔgya ɔbono dɔ ɔ laa biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ. Fɛ maŋ nyɛ lii gɛnen gisobiidɛ gibono dɔ. 34 Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ pɛi de iꞌ lɔɔ fo gɛnen mɔ, nan sun Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo de asɛɛbo de Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo fɛye asɛ. Fɛ laa mɔɔ mɔmɔ ako, de fɛꞌ da mɔmɔ ako aŋanbi iyii so mɔɔ de fɛꞌ taa mɔmɔ ako awulibi fɛye-akyangbon dɔ de fɛꞌ ka mɔmɔ ako ansi lii isowolɛ so kpe isowolɛ so. 35 Imɔ idɛ so mɔ, asa abono mɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ ne asa mɛ mɔɔ mɔmɔ mɔ pɛwu, Wurubuaarɛ laa kyu imɔ-ilaa kyu taasɛ fɛye ndɛ asa de ɔꞌ biidɛ fɛye-giso. Ɔ laa yii gɛsɛ taasɛ fɛye ilaa kyu lii Abelɛ ɔbono ɔŋ wɔra sɛi ne mɛ mɔɔ mɔ mɔ kyu gɛnen‑n kyu kpaa fo Sakariya, Barakaya mɔ-bi mɔ-lɛɛ lɛwu mɔ so. Sakariya ɔbono mɔ mɛ mɔɔ mɔ daa Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten de Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ nsana. 36 N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ laa biidɛ fɛye ndɛ asa adɛ giso kyu lii gɛnen asa abono so.

37 “O, Gyɛrusalem asa! Fɛye ne n kpɛ fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, ne fɛ kya too abui fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ isɔɔ ibono ɔ kya sun fɛye asɛ mɔ. Nɛ tansi laarɛ fɛɛ nꞌ nyaa fɛye ba me asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono kyaasɛ kya nyaa mɔ-biana baa wɔra mɔ-abantɛɛ dɔ mɔ. Gikpadɔ gifonɛɛ ne nɛ laarɛ nꞌ koola fɛye gɛnen ne fɛŋ kya kyule faa. 38 Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ ansi taa fɛye-ɔsowolɛ yɛgɛ sa fɛye. 39 N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛ maŋ baa wu me kpaa fo gɛkɛ gɛbono fɛ laa bugi fɛye-nnɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ ɔnyen baarɛ gimu! Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne ɔ naa ɔ kya ba faa!’ ”

24

Yesu Gi Tɔgɛ Yela Yɛɛ Gyɛrusalem Laa Baa Boori

1 Yesu kya lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa kpaa tu mɔ, ne mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ ibu mɔ ɔdan! 2 Yesu, mɔ, gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nga fɛ wu ibu idɛ pɛwu? Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin, i laa baa fo owi ɔko mɔ, ako mɛ laa baa boori imɔ bun. Ba‑a imɔ-gisodoo kolon gi maŋ san yɛɛ gi maŋ dɛ gɛsɛ.”

3 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu tɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ mɔmɔ-wolɛ ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Owi ɔmɔ dɔ ne mɛ laa boori imɔ bun gɛnen? Menɛ ilaa ne nan ba de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ fo kya laarɛ foꞌ kii ba gɛsinkpan so abɛɛ gɛsinkpan so gɛkyena gɛ kya laarɛ gɛꞌ yela ɔkara? A kya kolɛ fo, tɔgɛ aye.”

Ilaa Ibono I Laa Ba Gɛsinkpan So Nkɛ Laalaalogɛ Dɔ Mɔ

4 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan daa de ɔko ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Gɛnen ilaa ibono i maŋ ba nperɛ. 5 Pɛi de iꞌ lɔɔ ba gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ ne gyɛ me, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ nꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa nyɛ asa sakyɔ penɛ. 6 Fɛ laa nu ikɔ so titiritii de koo-koo. Fɛ kya nu gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. Imɔ idɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba daa. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ i kya yela ɔkara ayaa abono so ne. 7 I kya nyiile yɛɛ fɛ laa nu gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa laarɛ ikɔ too abara so. Abɛyin de abɛyin mɛ laa koso yelɛ mɛ kya kɔ de abara. Nten kpɛi-kpɛi so mɔ, akon a laa tɔrɔ, ne gɛsinkpan gɛ laa gyigisi. 8 Imɔ idɛana pɛwu i laa nyiile yɛɛ gɛkyena gɛdɛ ilaa i kya kpe laalaalogɛ ne. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya daa gitu ɔkyii ne i mɛŋ gyɛ nfono-nfono ne ɔ kya korogɛ mɔ.

9 “Gɛnen aberɛ abono mɔ, ibono fɛ gyɛ me-akasɛbo faa so mɔ, asa mɛ laa kyu fɛye wɔra ako abaa dɔ de mɛꞌ wɔra fɛye awɔrɔfɔɔ de mɛꞌ mɔɔ fɛye ako. Me so mɔ, asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa kyo fɛye. 10 Nfono mɔ, me-akasɛbo sakyɔ mɛ laa taa me yɛgɛ, mɛŋ baa wɔra me-akasɛbo. Mɛ laa fɛ abara sa mɔmɔ-akyobo de mɛꞌ kyo abara. 11 Asa sakyɔ mɛ laa koso mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ne mɛ gyɛ, de mɛꞌ penɛ asa sakyɔ kee. 12 Ilaa nyɛnyɛn giwɔra i laa gbigi gikyɔ so mɔ, asa sakyɔ mɛ laa taa gɛsalaarɛ yɛgɛ. 13 Fo ɔbono, mɔ, fo sɔɔ me gyi ne fo yelɛ fo-ayaa so girin gɛnen kaaborɛ fo wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ. 14 Asa mɛ laa naa gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ pɛwu gyanꞌ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu de mɛꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa de mɔmɔ-aso. I nyɛ ba gɛnen ta mɔ, gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara.

Nkɛ Nbono Dɔ-Lɛɛ Awɔrɔfɔɔ A Laa Don Awɔrɔfɔɔ Kamaasɛ

15 “Pɛi de iꞌ lɔɔ ba gɛnen mɔ, fɛ laa wu ilaa kyosɛ ibono i kya nyida Wurubuaarɛ ɔson ilaa mɔ i yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Danyɛlɛ mɔ gi wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. (Fo ɔbono fo kya kalɛ ilaa idɛ mɔ, nu imɔ gɛsɛ.) Fɛ wu ilaa kyosɛ mɔ nno gɛnen mɔ, 16 fɛye abono fɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe abii dɔ. 17 Fo ɔbono fo bo nŋmaŋman gɛnen owi ɔbono mɔ, selɛ. Gɛŋ sa foꞌ kii loo obu dɔ yɛɛ fo laa kpaa puru ilaa iko. 18 Ne fo ɔbono fo bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, gɛŋ baa kii ba gɛwi yɛɛ fo kya ba de foꞌ baa kyu fo-gikuru. 19 Awɔrɔfɔɔ a laa nyaakyɔ gikyɔ so mɔ, akyii abono mɛ dɛ itɔ gɛnen nkɛ nbono dɔ abɛɛ mɔmɔ-biana mɛ san mɛ kya nyabo mɔ, mɔmɔ laako! 20 Fɛꞌ dalaa yɛɛ gɛnen ilaa idɛ i mɛŋ sa iꞌ ba gikyɛ abɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ. 21 I lii fɛɛ gɛnen nkɛ nbono dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ a laa don awɔrɔfɔɔ kamaasɛ abono nyamesɛ gi ti wu kerɛ kpɛ kyu lii ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ baa lii de ndɛ mɔ. Gɛnen awɔrɔfɔɔ abono ɔnan kee a maŋ baa ba gɛkaako. 22 Abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so mɔ, ɔ keda awɔrɔfɔɔ nkɛ nbono kɔɔgɛ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, nkana pɛi de nkɛ mɔ giꞌ baa logɛ mɔ, iŋ baa san ba‑a isa.

23 “Gɛnen owi ɔbono mɔ, ako mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ ne gɛrɛ.’ Ako, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Mɔ ne n gyɛ ɔdɛ.’ Nengyene mɛ tɔgɛ fɛye gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi. 24 I kya nyiile yɛɛ gɛnen owi ɔbono mɔ, i laa nyɛ abonbo ako. Ɔko laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Me ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.’ Ɔbanban, mɔ, laa tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.’ Mɛ laa wɔra ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ de ilaa ibono i kya lɛɛ ɔlon belɛ nyiile mɔ. Nkana mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ i laa penɛ asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ gbaa. I maŋ kii sa gɛnen. 25 Imɔso fɛ wu gɛnen ilaa idɛana mɔ, fɛꞌ nyingi yɛɛ nɛ wolaa gyɔ fɛye imɔ so ɔwɔlii yela. 26 Nengyene ako mɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ, ɔ bo gipen dɔ’ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ buu mɔmɔ kpe nno. Ne mɛ kii tɔgɛ yɛɛ, ‘Fɛꞌ kerɛ, ɔ bo obu dɔ’ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi. 27 I lii fɛɛ owi ɔbono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya kyan gikolon kel‑l lii owi ɔbaaliiten kpaa lii owi ɔtɔrɔten ne i kya wu gɛsinkpan so pɛwu mɔ. 28 Nfono gɛbuɛ wusɛ gɛ dɛ mɔ, nno ne ipatɛɛ mɛ kya da gikilen.

Kirisito Laa Lii Wurubuaarɛ Awolɛ Dɔ Ba De Nyisigyi De Ɔlon Belɛ

29 “Awɔrɔfɔɔ mɔ nkɛ mɔ gi baa kyon mɔ, owi laa biiri. Bosɛ laa yela asa gikulaa. Agyɛkpebi a laa kyigi giyan-giyan. Wurubuaarɛ laa keda ilaa ibono i bo soso mɔ gyigisi. 30 Nfono mɔ asa mɛ laa wu ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n kya laarɛ nꞌ kii ba gɛsinkpan so mɔ. Mɛ wu imɔ gɛnen mɔ, gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa saawo. Mɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan naa lii Wurubuaarɛ awolɛ dɔ n kya ba, n dɛ nyisigyi de ɔlon belɛ. 31 Nan yɛgɛ gɛgandan belɛ gɛꞌ su de nꞌ sun Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de mɛꞌ kpaa koola asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Mɛ laa koola-koola mɔmɔ lii gɛsinkpan gɛdɛ gɛten kamaasɛ pɛwu so.”

32 Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kasɛ ilaa lii gifeeya oyii so. Aye gɛrɛ mɔ, nengyene fɛ wu gifeeya ngyalenbi gi punge ne gi kya pɔrɔgɛ afɛdaa mɔ, fɛ kya bii yɛɛ gikyɛ gi kya fuude ne. 33 Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛ wu ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ sa fɛye faa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ me-gikiiba gɛsinkpan so mɔ gi tansi fuude ne. N ti n yelɛ fɛye-gɛbunono gbaa-gbaa. 34 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. Gɛsinkpan so asa adɛ mɛ maŋ wuꞌ logɛ pɛi de gɛnen ilaa idɛana pɛwu iꞌ lɔɔ ba. 35 Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara. Me-agyɛbi mɔ berɛ, a maŋ yela ɔkara gɛkaako kpa‑a.

Wurubuaarɛ Mɔ Nkon Ne N Nyi Owi Ɔbono Kirisito Laa Kii Ba Mɔ

36 “Gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ berɛ, ɔko mɛŋ nyi. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa mɛ mɛŋ nyi, ne me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ kee, meŋ nyi. Gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ mɔ-nkon ne n nyi. 37 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i kya fuude mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ Nowa aberɛ dɔ-lɛɛ mɔ. 38 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ pɛi de nkyu gi lɔɔ gyi asa Nowa aberɛ mɔ dɔ mɔ, asa mɛ kpɛ san mɛ dɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ laawɔra, fɛɛ gigyi, ginun, de gɛdena gɛnen‑n kaaborɛ gɛkaabono Nowa gi dii loo gikolii mɔ dɔ mɔ. Ɔ loo gikolii mɔ dɔ mɔ, 39 nkyu mɔ gi baa gyi asa mɔ pɛwu, ibono mɛ mɛŋ dɛsɛ. Gɛnen kee ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i laa wɔra ne. 40 Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, i laa nyɛ fɛɛ asa anyɔ mɛ yelɛ ndɔɔ dɔ dabɔlɛ. Wurubuaarɛ laa baa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ. 41 Akyii anyɔ mɛ yelɛ dabɔlɛ mɛ kya kɔrɔ fɛɛ awayu mɔ, Wurubuaarɛ laa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔnyɔsɛ mɔ yɛgɛ. 42 Imɔso fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so gyoo me-giba. Fɛ mɛŋ nyi gɛkaabono me, fɛye-wura mɔ, nan kii ba mɔ.”

43 Yesu gi da imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi? Nkana gɛten wura nyi yɛɛ owi baarɛ ɔkara ne oyu laa ba mɔ, naafo ɔ maŋ dɛ ginsi gidɛ. Ɔ laa dii mɔ-gɛten de oyu ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ boori loo gɛmɔ dɔ yuuri mɔ. 44 Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi owi kamaasɛ dɔ ne. I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lii Wurubuaarɛ dɔ kii ba daa owi ɔbono fɛ mɛŋ dɛsɛ mɔ.”

45 Nfono mɔ, Wura Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Anɛ ne n dɛ fɛɛ dega ɔbono ilaa nan baa tɔgɛ faa? Ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ-wura ne o nyi ɔlaako. Mɔ-wura mɔ gi kyu mɔ-gɛten dɔ ilaa wɔra mɔ-abaa dɔ de owi gyisɛ gi fo mɔ, ɔꞌ yɛ agyudɔ sa mɔ-nanboana adega abono kee mɛ tɛ mɔ-wura mɔ asɛ mɔ. 46 Nengyene mɔ-wura mɔ gi baa tu mɔ ɔ kya wɔra ibono ɔ yela sa mɔ mɔ, ɔ laa gyi ginsi.” 47 Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɔ-wura mɔ laa kyu mɔ-ilaa pɛwu wɔra gɛnen dega ɔbono abaa dɔ.

48 “To, ne fɛɛ gɛnen dega ɔbono gyɛ nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, foŋbii mɔ, ɔ laa tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Ilaa iko i keda me-wura yela.’ 49 Fo baa kerɛ mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya daarɛ mɔ-nanboana sɛnsɛ mɔ, ɔ kya gyi ne ɔ kya nun nta ɔ kya boo. 50 Ɔ kya wɔra gɛnen mɔ, mɔ-wura mɔ laa baa tuule mɔ owi ɔbono ɔ mɛŋ dɛsɛ mɔ. 51 Ɔ laa tansi biidɛ dega ɔbono giso de ɔꞌ kalɛ mɔ bɔla gikerɛansi awura mɔ so. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.”

25

Abolonbu Gudu Gikpalɛ

1 Yesu gi tɔgɛ idɛ ta mɔ, o kii da gikpalɛ giko yɛɛ, “Aꞌ kyu asa abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ ilaa kyu kɛserɛ de me-gikpalɛ gidɛ. Abolonbu gudu ne n kyena. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ mɛ puru mɔmɔ-ifatela de mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli. Nengyene ɔnyen mɔ gi kpii ɔkyii mɔ ɔ kya kpe mɔ-gɛwi mɔ, de mɛꞌ buu ɔmɔ kpaa kyaa de mɛꞌ gyi de mɛꞌ nun kpaa mɔmɔ. 2 Gɛnen abolonbu gudu adɛ dɔ mɔ, anun mɛ gyɛ asɛɛbo ne anun banban mɔ mɛ mɛŋ nyi ɔlaako. 3 Abolonbu mɔ mɛ kya kpe mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛŋ bii puru ifatela nfɔ baa keda too, nengyene fɛɛ nfɔ gi ta mɔmɔ-ifatela mɔ dɔ mɔ, de mɛꞌ nyɛ kii kɔ wɔra. 4 Asɛɛbo mɔ berɛ mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛ bii puru ifatela nfɔ keda too. 5 Mɛ gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, ɔŋ ba belen, ne ginsi gidɛ gi kyu mɔmɔ.

6 “I baa fo gɛnyɛ de nsana mɔ, mɛ nu ɔko gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ kya ba‑o! Fɛꞌ koso de fɛꞌ kpaa gyangara mɔ.’ 7 Nfono ne abolonbu gudu mɔ mɛ koso diirɛ mɔmɔ-ifatela mɔ. 8 Anun abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ kolɛ asɛɛbo mɔ yɛɛ, ‘Aye-ifatela i kya wu. Fɛꞌ sa aye nfɔ.’ 9 Asɛɛbo mɔ mɛ kine yɛɛ, ‘Kuaa. Ibono a dɛ mɔ i maŋ fo aye‑rɛ fɛye. Fɛꞌ kpe ɔfɛten de fɛꞌ kpaa sɔɔ.’ 10 Gɛsintin mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ koso kyon ɔfɛten mɔ. Mɔmɔ-gɛmara mɔ, ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi ba, ne abolonbu abono mɛ bii baala mɔmɔ-nyoro gyoo mɔ mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ san naa loo gɛten dɔ de mɛꞌ kpaa gyi de mɛꞌ nun de mɛꞌ kyaa. Mɛ loo mɔ, mɛ keda gisin tii wɔra mɔmɔ-nyoro.

11 “Iŋ kɛɛla iko mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ kpaa ba, mɛ kya ŋmɛɛ gisin yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, tigi aye!’ 12 Ne ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Gɛsintin ne n boran, meŋ nyi fɛye.’ ” 13 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. I lii fɛɛ fɛ mɛŋ nyi gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ.”

Adega Abono Mɛ Buɛɛdɛ Gyoo Mɔmɔ-Wura Mɔ Gikpalɛ

14 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-gikiiba mɔ i laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan ba da faa. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbelɛnsɛ ɔko kya laarɛ oꞌ kpe ɔkpa. Imɔso ɔ terɛ mɔ-adega ba mɔ asɛ ne o kyu mɔ-ilaa wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. 15 Ne ɔ yɛ mɔ-sika kɔkɔɔ sa mɔmɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa bii kerɛ imɔ so mɔ. Ɔko gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa, ne ɔbanban gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko, ne ɔsasɛ, mɔ, gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu. Ɔ yɛ sika kɔkɔɔ mɔ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, o yii kyon mɔ-ɔkpa mɔ. 16 Ɔ kpɛ kyon mɔ, dega gyangbarasɛ ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ, ɔ kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi ɔ dɛ ɔ kya buɛɛdɛ, ne o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 17 Gɛnen kee ne dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ gi kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi kyu buɛɛdɛ. Ɔ buɛɛdɛ mɔ, o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 18 Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu mɔ gi kpaa kuru ɔbɔ, ne o kyu mɔ-ɔbelɛnsɛ sika kɔkɔɔ mɔ ŋara nno.

19 “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kɛɛla nfono o kpe mɔ. Ɔ ba mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega yɛɛ mɛꞌ baa buu-buu agyan abono ɔkamaasɛ gi nyɛ mɔ sa mɔ. 20 Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ o kyu amɔ-ɔnan gikpadɔ ginyɔ ba, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa ne fo kyu sa me. Amɔ ne. Kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.’ 21 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.’ 22 Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ kee gi baa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko ne fo kyu sa me; kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.’ 23 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa ɔbono kee yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.’ 24 Nfono mɔ dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ nwɛ gudu mɔ gi baa tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, nɛ wu yɛɛ fo-ilaa i bo lon, fo bo onsipara. Fo kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ fo ne n wɔra gɛmɔ mɔ dɔ. 25 Imɔso nɛ selɛ fo gifuu, ne nɛ kyu fo-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa ŋara ɔbɔ dɔ. Kerɛ, fo-sika kɔkɔɔ mɔ ne.’ 26 Dega mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo gyɛ dega nyɛnyɛn, ne fo bo wolɛgyɔ. Fo nyi yɛɛ me-ilaa i bo lon. N gyɛ onsipara wura. N kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ me ne n wɔra mɔ dɔ. 27 Ne i wonɛ so ne foŋ kyu me-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa fɛ de foꞌ kyu aterenbi abono fo laa nyɛ mɔ kpaa yela aterenbi ɔyelaten de owi ɔbono nɛ ba ne nan kpaa lɛɛ amɔ mɔ, nꞌ nyɛ de aꞌ korogɛ sa me?’ 28 Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ nno mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔgɛ me-sika kɔkɔɔ mɔ lii dega baarɛ asɛ kyu bɔla ɔbono ɔ nyɛ agyan nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ lɛɛ mɔ so. 29 I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ bo ne ɔ kya kyu wɔra ilaa mɔ, ɔ laa kii nyɛ too de iꞌ tansi nyaakyɔ sa mɔ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo ne ɔŋ kya wɔra sɛi mɔ, ipii ibono ɔ nyɛ mɔ gbaa mɛ laa sɔgɛ imɔ lii mɔ asɛ. 30 Fɛꞌ kyu dega ɔbono ɔŋ bo agyan faa kyu lii me asɛ kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.’ ”

Yesu Laa Tɛɛla Ilaa Dɛnsɛ Awɔrabo

31 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛkaako mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so de nꞌ baa gyi gɛwura de nyisigyi. Nan kii ba mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne nan ba de nꞌ kpelegɛ kyena me-gɛwuragyapaa so. 32 Nfono mɔ, asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa koola baa gyanꞌ me-ansi dɔ. Nan kyɛɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lɛɛ lii asa sɛnsɛ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono nbuɛ ɔkparɛbo kya kyɛɛ mɔ-isandɛ lɛɛ lii itiidɛ dɔ mɔ. 33 Nɛ kyɛ asa mɔ dɔ mɔ, nan kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ yela me-gibaa gyisɛ so, de nꞌ kyu asa sɛnsɛ mɔ, mɔ, yela me-benɛ gibaa so.

34 “Nfono mɔ me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-gibaa gyisɛ so mɔ yɛɛ, ‘Fɛye berɛ, fɛ wɔra amudɛnsɛbo me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. Fɛꞌ baa kyena mɔ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Ɔ wolaa lɔrɔ nno yela sa fɛye lii ko‑o aberɛ abono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ. 35 I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛ sa me nkyu, n gyɛ isafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛ keda me-gisafo, 36 meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛ sa me; nɛ lɔ mɔ, fɛ kerɛ me so; ne mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛ kpaa laa me.’ 37 Nfono mɔ, ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ mɛ laa taasɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo ne a sa fo agyudɔ, abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo ne a sa fo nkyu? 38 Gɛmenkɛ ne fo ba aye-ɔsowolɛ so ne a keda fo gisafo, abɛɛ a wu yɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ ne a sa fo? 39 Gɛmenkɛ ne a wu fo fo kya lɔ abɛɛ mɛ tii fo de obu, ne a kpaa laa fo?’ 40 Me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, owi ɔbono fɛ wɔra gɛnen ilaa idɛana sa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii pii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fo wɔra sa gɛnen.’

41 “Nfono mɔ, nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-benɛ gibaa so mɔ yɛɛ, ‘Fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra fɛye. Fɛꞌ naa me asɛ kpe ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ! Wurubuaarɛ gi baala ɔgya ɔbono yela sa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ. 42 I lii fɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛŋ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛŋ sa me nkyu; 43 nɛ gyi gisafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛŋ sɔɔ me abaa anyɔ; meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛŋ sa me; nɛ lɔ abɛɛ mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛŋ kpaa laa me.’ 44 Nfono mɔ, mɛ laa taasɛ me yɛɛ, ‘Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo abɛɛ fo kya gyi gisafo abɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ abɛɛ fo kya lɔ abɛɛ mɛ keda fo tii de obu, ne a mɛŋ kerɛ fo so?’ 45 Nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ gɛnɔɔbono fɛŋ kpaa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fɛŋ kpaa gɛnen.’ 46 Nfono mɔ, gɛnen asa abono mɛ laa kpe daa nfono Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔmɔ-giso gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ berɛ, mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

26

Mɛ Da Gɛnɔ Yesu So

1 Yesu gi nyiile asa ilaa idɛ pɛwu ta mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 2 “Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, i san nkɛ nnyɔ de aꞌ gyi aye-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ. Gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono gigyi dɔ mɔ, mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ de mɛꞌ da me aŋanbi oyii so mɔɔ.”

3 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Kayifasɛ gɛwi. Kayifasɛ ne n gyɛ mɔmɔ-asunbi alɛɛbo gɛmu. 4 Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, mɛ da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa ŋara keda Yesu de mɛꞌ mɔɔ mɔ mɔ. 5 Mɛ tɔgɛ yɛɛ iŋ kaaborɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ gɛsi mɔ gigyi dɔ; iŋ gyɛ gɛnen mɔ, i laa naa bara ikɔ.

Ɔkyii Ɔko Gi Kyɛɛgɛ Anuwanterɛ Worogɛ Yesu

6 Yesu gi kpe Bɛtani ɔsowolɛ so. Ɔ bo nno mɔ, o kpe Simon ɔbono nkana ɔ gyɛ okononbu mɔ gɛten dɔ. 7 Mɛ wɔra agyudɔ, Yesu tɛ ɔ kya gyi mɔ, ɔkyii ɔko gi ba mɔ asɛ, ɔ dɛ puruntuwa dɛnsɛ ɔko de anuwanterɛ boɔgyalonsɛ. Ɔ fo Yesu asɛ mɔ, ɔ kyɛɛgɛ anuwanterɛ mɔ worogɛ mɔ-gimu so. 8 Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, i loo mɔmɔ, ne mɛ taasɛ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne ɔkyii baarɛ gi gyi anuwanterɛ mɔ gyɛrɛbi faa? 9 Anuwanterɛ baarɛ mɛn wɔra ɔfɛsɛ mɔ, nkana a laa nyɛ aterenbi belɛ de aꞌ kyu yɛ sa ayenbo!”

10 Yesu gi nu mɔmɔ asɛ, imɔso ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya nyala ɔkyii baarɛ? Ilaa dɛnsɛ ne ɔ wɔra sa me faa. 11 Ayenbo abono fɛ darɛ faa, mɛ bo fɛye asɛ adaa-adaa. Me berɛ fɛ maŋ nyɛ me nꞌ kyena fɛye asɛ kpaa lii. 12 Ɔ kyɛɛgɛ anuwanterɛ baarɛ worogɛ me-gimu so faa mɔ, o gyere me yela gyoo me-gipule ne. 13 Fɛꞌ sɔɔ gibui yela. Gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ gɛbono mɛ laa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii me so mɔ, mɛ laa tɔgɛ ilaa ibono ɔkyii baarɛ gi wɔra sa me faa kee kyu nyingi mɔ.”

Gyudasɛ Gi Kyule Yɛɛ Ɔ Laa Kyu Yesu Wɔra Mɔ-Akyobo Abaa Dɔ

14 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono ɔ gyɛ Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko gi kpe kpaa wu Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ, 15 ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene nɛ taalɛ kyu Yesu wɔra fɛye abaa dɔ mɔ, menɛ ne fɛ laa sa me?” Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kalɛ aterenbi boduduusɛ ako abi oko de saalaa kyu sa mɔ. 16 San kyu lii nfono mɔ, Gyudasɛ gi san ɔ kya kerɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa yɛgɛ abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ nyɛ Yesu mɔ.

Yesu Mɔ‑rɛ Mɔ-Adɛ Mɛ Gyi Gɛkɛ Belɛ

17 Gɛkɛ gɛbono Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ mɔ gɛ kya yii gɛsɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ ne fo kya laarɛ aꞌ kpaa baala de aꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ?” 18 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ naa loo nten dɔ de fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa ɔnyen ɔko yɛɛ, ‘Me, fɛye-onyiilebo mɔ yɛɛ, “Me-owi gi fo. Fo-gɛten dɔ ne me‑rɛ me-akasɛbo a laa baa kyena de aꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ agyudɔ mɔ.” ’ ” 19 Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpaa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ, ne mɛ kerɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ mɔ yela nno.

20 I fo gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kpe ogyiten mɔ. 21 Mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, fɛye dɔ ɔko laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me.” 22 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ-akasɛbo mɔ ayen gikyɔ, ne mɛ san mɛ kya taasɛ mɔ ɔko-ɔko yɛɛ, “Me-wura, imɔso me ne nan wɔra fo gɛnen?” 23 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me mɔ me‑rɛ kaasɛ ne n kya wɔra abaa gyi lɛpɛ kolon dɔ. 24 I bo no yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wuꞌ lɛwu ɔbono ɔnan mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kyu lii me so mɔ. Ɔbono ɔ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ mɔ berɛ, mɔ laako. I mɛŋnan korogɛ mɔ mɔ, i boran sa mɔ.” 25 Nfono mɔ Gyudasɛ ɔbono ɔ laa kyu Yesu wɔra mɔ-akyobo abaa dɔ mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, me ne nan wɔra fo gɛnen?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.”

Yesu Lɛwu Laa Lɔrɔ Anyamesɛ Mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana

26 Mɛ san mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi puru bodobodo keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ gyi. Me-nyoro ne.” 27 O puru konkon de nta kee keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne o kyu nta mɔ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛye pɛwu fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ nun kɔɔlɛ. 28 Nta nbono n dɛ mi‑i sa fɛye faa, me-nkalan ne. Nan wuꞌ mɔ, me-nkalan gi laa kyɛɛgɛ fuɛ sa asa sakyɔ de Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. 29 Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ pɛi ne nan kii nun nta fafaanan mɔ, gɛnen mɔ, gɛkaabono me‑rɛ fɛye a tɛ a kya nun nmɔ npobɔrɔ me-sɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ.” 30 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ gyi ta mɔ, mɛ bii afaala ɔlon sa Wurubuaarɛ, ne mɛ lii kyon Nfɔ Iyii Gibii mɔ so.

Yesu Yɛɛ Piita Laa Sorogɛ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

31 Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ fɛye pɛwu fɛ laa selɛ taa me yɛgɛ. I kya nyiile yɛɛ mɛ wolaa ŋmarasɛ me-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa mɔɔ isandɛ ɔkparɛbo mɔ.

I ba gɛnen mɔ, isandɛ gikpen mɔ gi laa yaasɛ giyan-giyan.’ ”

32 Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, nan gyangbara fɛye kpe Galeli.”

33 Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ba‑a me-nanboana pɛwu mɛ laa selɛ taa fo yɛgɛ mɔ, me berɛ maŋ selɛ taa fo yɛgɛ kpa‑a.” 34 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sɔɔ gibui yela, ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ gbaa, pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” 35 Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ba‑a mɛ laa mɔɔ me‑rɛ fo mɔ, maŋ sorogɛ yɛɛ meŋ nyi fo.” Ne Yesu akasɛbo sɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen kee.

Yesu Gi Kpaa Dalaa Gɛsɛmeni

36 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gɛsɛmeni. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyena gɛrɛ gyoo me. Nan tu kpe faanaa kpaa dalaa.” 37 Ɔ yɛgɛ Piita mɔ‑rɛ Sɛbedi mɔ-biana anyɔ mɔ berɛ mɛ buu mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, mɔ-gisen dɔ i yii gɛsɛ i kya dɛɛ mɔ, ne mɔ-nyoro gi kya togɛ mɔ. 38 Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya wuꞌ mi‑i fuɛ. I kya laarɛ iꞌ mɔɔ me gbaa. Fɛꞌ kyena gɛrɛ de fɛꞌ dii ilaa kamaasɛ ibono i laa ba mɔ kpaa me.”

39 Ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kpe ansi dɔ ŋmaraa, ne o kyu mɔ-nyoro da bun gɛsinkpan, ɔ kya dalaa ɔ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene i laa sa mɔ, yɛgɛ awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon. Nɛ dabɔlɛ dalaa gɛnen faa mɔ, yɛgɛ fo-lɛɛ fo-gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra, iŋ gyɛ me-lɛɛ me-gɛlaarɛ.” 40 Ɔ dalaa gɛnen mɔ, o kii kpe mɔ-akasɛbo asaꞌ mɔ asɛ. Ɔ baa kpe mɔ, mɛ dɛ ginsi gidɛ. O kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ Piita yɛɛ, “Imɔso fɛŋ taalɛ kyena ba‑a ŋmaraa de fɛꞌ dii ilaa ibono i laa ba mɔ kpaa me? 41 Fɛꞌ dii ilaa ibono i kya ba mɔ de fɛꞌ dalaa yɛɛ imɔ iko i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nɛ wu yɛɛ fɛye-asen dɔ mɔ, nkana fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra me-gɛlaarɛ, fɛye anyamesɛ-lɛɛ ɔlon ne mɛŋ kya taalɛ.”

42 Yesu gi kii kyon taa mɔmɔ yɛgɛ ginyɔsɛ kpaa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene i maŋ sa de awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon sa me berɛ mɔ, yɛgɛ fo-gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.” 43 Ɔ baa kii kpe mɔ-akasɛbo mɔ asɛ mɔ, mɛ kii dɛ. I lii fɛɛ ginsi gidɛ gi dɛ mɔmɔ. 44 Yesu gi taa ɔmɔ yɛgɛ ne o kii kpaa dalaa gɛsasɛ. Gɛdalaa kolon gɛbono ne ɔ kpɛ ɔ kya dalaa. 45-46 O kii ba tu mɔ-akasɛbo mɔ, o kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ san fɛ dɛ fɛ kya kyoola? Owi mɔ gi fo. Kon ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ laa nyɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne. Fɛꞌ kerɛ. Ɔbono ɔ laa kyu me wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ ne n kya ba faa. Fɛꞌ koso de aꞌ gyangara mɔ.”

Mɛ Keda Yesu

47 Yesu san ɔ kya tɔngɛ mɔ, Gyudasɛ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko, gi ba nfono. Sakpii belɛ buu mɔ, mɛ dɛ nki de nkpotii. Mɛ lii Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ asɛ. 48 Gyudasɛ ɔbono ɔ laa kyu Yesu ɔ kya wɔra abelɛnsɛ mɔ abaa dɔ gɛnen mɔ gi wolaa tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ɔbono fɛ wu nɛ faala mɔ da mɔ gya-gya mɔ, mɔ ne; fɛꞌ keda mɔ.” 49 Imɔso mɛ kpaa fo nno mɔ, gɛsintin mɔ, Gyudasɛ gi naa kpe Yesu asɛ, ɔ terɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ,” ne ɔ faala mɔ da mɔ gya-gya. 50 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, ilaa ibono fo ba de foꞌ baa wɔra mɔ, wɔra.” Ɔ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, sakpii mɔ dɔ asa mɛ lii keda Yesu.

51 Nfono mɔ, asa abono mɛ bo Yesu asɛ mɔ dɔ ɔko gi loorɛ mɔ-gɛki lɛɛ, ne ɔ ŋɛɛlɛ dega ɔko giso fuɛ. Dega mɔ wura ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. 52 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kiiri gɛki mɔ wɔra gɛmɔ-gifɔrɔ dɔ. Abono mɛ kya kɔ de nki mɔ, nki lɛwu ne mɛ kya wuꞌ. 53 Fɛ nyi yɛɛ maŋ taalɛ saawo terɛ me-sɛ Wurubuaarɛ de ɔꞌ baa kpaa me? Fɛɛ nɛ saawo terɛ mɔ mɔ, ayaa adɛ so mɔ, ɔ laa sun mɔ-isɔɔ akpen afonɛɛ-afonɛɛ de mɛꞌ kpelegɛ baa kpaa me. 54 Ne fɛɛ mɛ baa kpaa me mɔ, nnɛ ne i laa nyɛ kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ ilaa? I bo mɔ-ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ i kaaborɛ gɛnen ilaa idɛ iꞌ ba me so.”

55 Mɛ bo nno mɔ, Yesu gi taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “I gyɛ yɛɛ n gyɛ oyu nyɛnyɛn daa ne fɛ kyu nki de nkpotii baa keda me faa? N kya kpaa kyena Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛkɛ kamaasɛ n kya nyiile asa ilaa. I wonɛ so ne fɛŋ keda me nno? 56 Imɔ idɛ pɛwu i ba me so faa, i kyena daa de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ.” Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ pɛwu mɛ selɛ taa mɔ yɛgɛ.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Nbɛlɛ Agyibo Ansi Dɔ

57 Abono mɛ keda Yesu mɔ mɛ kparɛ mɔ kpe Kayifasɛ gɛwi. Mɔ ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu. Mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ kya gyi asa nbɛlɛ mɔ mɛ gyanꞌ mɔ-gɛwi. 58 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, Piita gi buu mɔmɔ giyaa-giyaa gɛnen‑n kpaa loo asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gikpaara mɔ so. Ɔ loo nno mɔ, ɔ kpaa kyena saarɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo mɔ dɔ de oꞌ wu ilaa ibono i laa ba mɔ.

59 Mɛ kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ pɛwu mɛ laarɛ asa abono mɛ laa baa kɛɛ abon gyanꞌ Yesu so de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔɔ mɔ, 60 mɛ mɛŋ nyɛ. Asa sakyɔ mɛ baa kɛɛ abon gyanꞌ mɔ so berɛ. Mɛ mɛŋ kii nyɛ abon abono mɛ laa yelɛ amɔ so de mɛꞌ mɔɔ mɔ mɔ. Laalaalogɛ mɔ asa anyɔ ako mɛ lii yelɛ 61 tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa taalɛ boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de oꞌ kyu nkɛ nsa kii kyu yii mɔ.” 62 Nfono mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi koso yelɛ ne ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Ibono pɛwu mɛ dɛ ma‑a gyan fo so faa, foŋ bo gɛnɔ lɛɛ?” 63 Yesu mɛŋ tɔgɛ sɛi. Asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi kii tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ilaa ibono nan baa taasɛ fo faa, ne foŋ tɔgɛ gɛsintin mɔ, fo‑rɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo nno gɛkpaa-gɛkpaa mɔ abaa anyɔ. Imɔso fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun fo yɛɛ foꞌ baa gyi gɛwura mɔ-adɛ so mɔ? Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ?” 64 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n tɔgɛ. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛkaako mɔ fɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n tɛ Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gyisɛ gibaa so, n kya gyi gɛwura mɔ asɛ, ne nan kyena Wurubuaarɛ awolɛ so kpelegɛ ba gɛsinkpan so.”

65 Asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi nu imɔ idɛ mɔ, ɔ biidɛ mɔ-gɛgbɛ kyadɛ de iꞌ nyiile yɛɛ ilaa i ba, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔ dɛ mɔ-nyoro ɔ kya kɛserɛ de Wurubuaarɛ! Ilaa imɔ ne a baa a kya laarɛ de aꞌ baa nu lii mɔ asɛ baa don de idɛ? Ilaa ibono ɔ tɔgɛ faa, idɛ kon fɛye gbaa-gbaa fɛ nu de fɛye-aso. 66 Menɛ nwɔnsa ne fɛ dɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔ kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ.” 67 Nfono mɔ, mɛ too akyɔlɛ wɔra mɔ-ansi dɔ ne mɛ ŋɛ ŋɛ mɔ akɔn. Ako mɛ da mɔ itan, 68 ne mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ gyi gɛwura aye Gyuda awura so mɔ, bii ɔbono ɔ ŋɛ fo mɔ.”

Piita Gi Sorogɛ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

69 Piita tɛ gikpaara mɔ so mɔ, obolonbu ɔko gi baa tu mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo kee fo‑rɛ Yesu Galelinyen mɔ ne n naa.” 70 Piita gi sorogɛ mɔmɔ pɛwu ansi dɔ yɛɛ, “Meŋ nyi ilaa ibono fo kya tɔgɛ faa so.” 71 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ koso lii kpe gɛten mɔ gɛbunono. Obolonbu ɔko kee gi kii wu mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa abono mɛ bo nfono mɔ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ ne n naa.” 72 Piita gi ka sa mɔ yɛɛ, “Meŋ nyi gɛnen ɔnyen ɔbono!” 73 I kii wɔra ŋmaraa too mɔ, anyen abono mɛ yelɛ nfono mɔ mɛ naa ba Piita asɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin fo tansi fo gyɛ ɔmɔ dɔ ɔko. Fo-gɛdɛ atɔgɛbi gbaa i kya nyiile gɛnen.” 74 Nfono mɔ, Piita gi ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Wurubuaarɛ. Meŋ nyi ɔnyen ɔbono fɛ darɛ faa. Nengyene abon ne nꞌ kya kɛɛ mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.” Ayaa abono so mɔ, kyaasɛ gi folɛ. 75 Nfono mɔ Piita gi nyingi ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ sa mɔ mɔ. Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ ɔꞌ baa folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” Piita gi nyingi gɛnen mɔ, ɔ lii gikpaara mɔ so kpaa su gɛnsipɛɛrɛ so.

27

Mɛ Kyu Yesu Kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato Ansi Dɔ

1 Nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ kya gyi nbɛlɛ mɔ pɛwu mɛ da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra de Yesu ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. 2 Imɔso mɛ ŋminde mɔ, ne mɛ kparɛ mɔ kyu kpaa wɔra ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ tɛ sa Rom wura mɔ abaa dɔ yɛɛ oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbelɛnsɛ ɔbono yɛɛ Pilato.

Gyudasɛ Gi Wɔra Mɔ-Nyoro Ɔfɛ

3 Gyudasɛ ɔbono ɔ yɛgɛ Yesu akyobo mɛ nyɛ mɔ mɔ gi nu yɛɛ Yesu laa wɔra ɔmɔɔsɛ. Imɔso o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Gɛnen so mɔ o kiiri aterenbi abi oko de saalaa mɔ kperɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ, 4 ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ fɛ ɔnyen ɔbono ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ sa fɛye kaaborɛ ɔ kya laarɛ ɔꞌ nyɛ lɛwu faa, nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn!” Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Imɔ ibono iŋ fɛ aye-giso. Fo-nkon ilaa ne!”

5 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyudasɛ gi ŋmanyan aterenbi mɔ too mɔmɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nfono, ne ɔ naa kyon kpaa wɔra mɔ-nyoro ɔfɛ mɔɔ. 6 Asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔɔsɛ aterenbi mɔ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Aterenbi adɛ mɔ, nkalan aterenbi ne. I lii fɛɛ amɔ ne a kyu sɔɔ isa ɔbono a laa yɛgɛ de ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ, imɔso iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ kyu amɔ kpaa saarɛ aye-ɔson aterenbi dɔ.” 7 Mɔmɔ pɛwu mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛꞌ kyu gɛnen aterenbi mɔ kpaa sɔɔ gɛsinkpan gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Nlɔbi Ɔpɔrɔbo Gɛsinkpan mɔ de mɛꞌ kyu nno wɔra asafo opuleten. 8 Imɔ idɛ so mɔ, asa mɛ yela gɛsinkpan gɛbono ginyen giko yɛɛ Nkalan Gɛsinkpan. Mɛ san ma‑a terɛ gɛnen ginyen mɔ baa lii de ndɛ. 9 Imɔ idɛ mɔ i yɛgɛ ilaa ibono Gyɛrɛmaya gi wolaa wu tɔgɛ mɔ i wɔra gɛsintin. Gyɛrɛmaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Ɔ tɔgɛ yela yɛɛ,

“Isirale awura mɛ kyule yɛɛ

mɛ laa sɔɔ mɔ aterenbi boduduusɛ abi oko de saalaa.

10 Ne mɛ kyu gɛnen aterenbi mɔ kpaa sɔɔ nlɔbi ɔpɔrɔbo gɛsinkpan.

Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ wɔra ne.”

Ɔbelɛnsɛ Pilato Gi Taasɛ Yesu Ilaa

11 Ɔbelɛnsɛ Pilato kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.” 12 Gɛnɔten gɛbono Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ ten gyanꞌ Yesu so mɔ berɛ, Yesu mɛŋ tɔgɛ sɛi kyu naa de imɔ so. 13 Pilato gi kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Foŋ kya nu ilaa ibono pɛwu mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ fo so faa?” 14 Yesu mɛŋ baa bugi mɔ-gɛnɔ tɔgɛ sɛi, imɔso i tansi dɛ ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnɔ.

Pilato Gi Sa Ɔkpa Yɛɛ Mɛꞌ Mɔɔ Yesu

15 Gɛsi kamaasɛ Gyuda awura mɛ laa gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Sorogɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Pilato kya kyena tigi mɔmɔ-asa abono mɛ tii de obu mɔ dɔ ɔko de kaasɛ ɔꞌ nyɛ mɔ-nyoro naa. Gyuda awura mɔ gbaa-gbaa ne n kya lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔdɛ ne mɛ kya laarɛ, ne Pilato kya tigi mɔ. 16 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ɔnyen ɔko tii de obu, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ [Yesu] Barabasɛ. Asa sakyɔ mɛ nyi mɔ-ilaa so. 17 Imɔso asa mɛ koola mɛ yelɛ, ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ tigi anɛ sa fɛye? [Yesu] Barabasɛ abɛɛ Yesu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kirisito mɔ?” 18 Pilato gi wu yɛɛ Yesu ilaa i bo Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gɛlaaloo daa so ne mɛ kyu mɔ bara mɔ.

19 Pilato san ɔ tɛ nbɛlɛ ogyiten ɔ kya gyi nbɛlɛ mɔ gɛnen mɔ, mɔ-ka gi sun isa mɔ asɛ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono fo kya gyi mɔ-nbɛlɛ faa mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Imɔso gɛŋ sa foꞌ wɔra mɔ sɛi. Deeri gɛnyɛ nɛ kuu oderi wu mɔ, ne baa lii de ndɛ faa, iŋ gyɛ me ne n tɛ.”

20 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ wolaa tɔgɛ wɔra sakpii mɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ Pilato yɛɛ oꞌ tigi daa Barabasɛ de ɔꞌ yɛgɛ Yesu ne ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 21 Pilato gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Gɛnen asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, anɛ ne fɛ kya laarɛ yɛɛ nꞌ tigi sa fɛye?” Mɔmɔ pɛwu mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Barabasɛ.” 22 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Mɔ, nnɛ ne nꞌ wɔra Yesu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kirisito mɔ?” Nfono mɔ asa mɔ pɛwu mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ!” 23 Ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “De iꞌ wonɛ? Menɛ ilaa nyɛnyɛn ne ɔ wɔra?” Nfono mɔ, mɛ lɔrɔ kpen ken-ken daa yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ!”

24 Pilato gi wu yɛɛ ɔ buɛɛlɛ sakpii mɔ kpon. I kya laarɛ iꞌ bara ikɔ. Gɛnen so mɔ, o kyu nkyu foro mɔ-abaa sakpii mɔ ansi dɔ nfono, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ lɛwu berɛ, meŋ nyi mɔ so sɛi. Fɛꞌ wolaa bii yɛɛ fɛye ne n yɛgɛ ne ɔ laa wɔra ɔmɔɔsɛ faa.” 25 Sakpii mɔ pɛwu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ mɔ-lɛwu mɔ ɔꞌ sola daa aye‑rɛ aye-biana de aye-naanaana!”

26 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi tigi Barabasɛ sa mɔmɔ, ne ɔ yɛgɛ asogya mɛ taa Yesu awulibi ne ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔ naa kpaa da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.

Pilato Asogya Mɔ Mɛ Kyɛfoo Yesu

27 Nfono mɔ Pilato asogya mɔ mɛ kyu Yesu kyu loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten, ne mɛ terɛ mɔmɔ Rom asogya gikpen pɛwu ba mɔ asɛ nno. 28 Mɛ luu mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ ne mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ. 29 Mɛ luo iwe kyu wɔra fɛɛ wura gɛpɛ kyu bun mɔ-gimu, ne mɛ kyu oyii tugɛsɛ kyu wɔra mɔ-gibaa gyisɛ dɔ fɛɛ ɔ gyɛ daa wura. Mɛ san mɛ kya gyaabii mɛ kya ŋmii mɔ mɛ kya koso mɛ kya faala mɔ yɛɛ, “Gyuda awura wura! Fo‑rɛ gimu dɛnsɛ!” 30 Mɛ kya too akyɔlɛ ma‑a bun mɔ, ne mɛ sɔgɛ oyii tugɛsɛ mɔ lii mɔ-gibaa dɔ kiiri taa mɔ-gimu dɔ. 31 Mɛ kyɛfoo Yesu gɛnen ta mɔ, mɛ maragɛ giwurakuru mɔ, ne mɛ kiiri mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ngbɛ kyu suu mɔ, ne mɛ san kparɛ mɔ lii de mɛꞌ kpaa da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Lɛwu Oyii So

32 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya lii ɔsowolɛ mɔ so mɛꞌ kpaa mɔɔ mɔ mɔ, mɛ gyangara ɔnyen ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Ɔ gyɛ daa Siirinnyen. Ne mɛ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ sola Yesu lɛwu oyii mɔ. 33 Mɛ naa gɛnen kpaa fo gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gologota. (Gologota gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan.) 34 Mɛ fo nno mɔ, mɛ kyu ilaa bololosɛ iko kyu wɔra nta dɔ ne mɛ kyu sa Yesu; ɔ da kerɛ mɔ, o kine yɛɛ ɔ maŋ nun.

35 Mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ, ne mɛ yɛ mɔ-nyoro so atɔ kyu. Mɛ kya yɛ atɔ mɔ mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ. Ibono ɔko gi gyi mɔ, o kyu. 36 Mɛ yɛ atɔ mɔ ta mɔ, mɛ san sii mɛ tɛ mɛ kya dii mɔ. 37 Ilaa ibono so mɛ da mɔ aŋanbi oyii so gɛnen mɔ i mada mɔ-amu so yɛɛ,

YESU, GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

38 Mɛ da iyu inyɔ iko kee aŋanbi lɛwu iyii so fɛɛ Yesu-lɛɛ mɔ. Ɔko bo de Yesu gyisɛ gibaa so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ so.

39 Yesu kyɔlɛ oyii mɔ so gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya kyon de nfono mɔ mɛ kya tugi mɔ inosun, ne mɛ kya saalɛ mɔ yɛɛ, 40 “Fo ne yɛɛ fo laa boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de foꞌ kyu nkɛ nsa kii yii mɔ mɔ? Kii mɔlɛgɛ fo-nyoro! Nengyene fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gɛsintin mɔ, kpelegɛ lii lɛwu oyii mɔ so de aꞌ kerɛ.” 41 Gɛnen kee ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ yoole mɔ ne. Mɛ kya tɔgɛ 42 yɛɛ, “Mɔ ne n mɔlɛgɛ asa. Ɔ maŋ taalɛ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro. Iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ Isirale awura wura mɔ? Oꞌ kii kpelegɛ oyii baarɛ so de aꞌ sɔɔ mɔ gyi! 43 Mɔ ne yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ. Mɔ ne n kya ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so. Imɔso nengyene Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ, ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ kon de aꞌ kerɛ!” 44 Ne iyu ibono mɛ da mɔmɔ‑rɛ Yesu aŋanbi mɔ kee mɛ saalɛ mɔ gɛnen.

Yesu Gi Lɛɛ Ɔŋɛ

45 I fo owi ken-ken gerɛ-gerɛ mɔ, i wɔra gibiri sirim gɛnen gɛsinkpan mɔ pɛwu so kaaborɛ owi gbaasɛ. 46 Gɛnen owi gbaasɛ ɔbono dɔ mɔ, Yesu gi kpen ken-ken tɔgɛ mɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Ilayi, Ilayi, lama sabakitani?” (Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ, “Me-Wurubuaarɛ, me-Wurubuaarɛ, i wonɛ ne fo lɛɛ ansi taa me yɛgɛ gɛnen?”) 47 Asa abono mɛ yelɛ nno mɔ ako mɛ nu mɔ asɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔ kya terɛ Oloobu Ilaagya!” 48 Nfono mɔ, ɔko gi selɛ kyu taatɔ dufu-dufu ɔko kyu kpaa nyise wɔra mɔmɔ-nta bonyansɛ nko dɔ, ne o kyu de gɛyabii diirɛ kpe Yesu gɛnɔ asɛ yɛɛ ɔꞌ kyogyoo. 49 Abono mɛ yelɛ nno mɔ ako mɛ tɔgɛ sa kaasɛ mɔ yɛɛ, “Yelɛ de aꞌ kerɛ yɛɛ Ilaagya laa lii Wurubuaarɛ dɔ baa mɔlɛgɛ mɔ?”

50 Yesu gi kii kpen ken-ken ne ɔ lɛɛ ɔŋɛ. 51 Nfono mɔ gikuru gibono gi tii Wurubuaarɛ tudɔ-lɛɛ obu belɛ mɔ gi kyan ginyɔ lii soso baa yii gɛsɛ kyim. Gɛsinkpan gɛ gyigisi, ne afolɛ a boori-boori. 52 Nkyan nbono gi bo afolɛ dɔ mɔ gi bugi-bugi ne asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ sakyɔ mɛ kyingi lii ibuni dɔ, 53 ne mɛ lii nkyan mɔ dɔ. Yesu gi kyingi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, gɛnen ibuni ibono mɛ naa baa loo Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ, ne mɛ lɛɛ mɔmɔ-nyoro gɛwi nyiile asa sakyɔ. 54 Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ asogya sɛnsɛ abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɛ wu gɛsinkpan gigyigisibi mɔ de ilaa ibono i wɔra-wɔra nfono mɔ, i tansi dɛ ɔmɔ-gɛnɔ ne i wɔra ɔmɔ gifuu, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, ɔnyen baarɛ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi!”

55 Akyii sakyɔ abono mɛ buu Yesu lii Galeli ba Gyɛrusalem mɛ kya kpaa mɔ mɔ kee mɛ bo nno. Mɛ yelɛ gɛta-gɛta wu ilaa idɛ pɛwu. 56 Gɛnen akyii abono dɔ ako ne n gyɛ Mariya Magadalakyii mɔ, de Mariya, Gyeemesi de Gyosɛfo mɔmɔ-nyi, de Sɛbedi mɔ-ka ɔbono ɔ korogɛ Yesu akasɛbo anyɔ ako mɔ.

Yesu Gipule

57 I baa wɔra gɛdɔɔdɛ mɔ, aterenbi wura ɔko gi ba. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ gyɛ daa Arimatiyanyen, ne ɔ sɔɔ Yesu gyi. 58 O kpe Pilato asɛ ne ɔ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔ laa kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii lɛwu oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato gi sa mɔ ɔkpa. 59 Imɔso Gyosɛfo gi kpaa saga Yesu gibuni mɔ. O kyu gikɛlɛlɛ kyabi-kyabi kyu mili Yesu gibuni mɔ, 60 ne o kyu kpaa pule mɔ Gyosɛfo gbaa-gbaa gɛkyan pobɔrɔ dɔ. Gɛ gyɛ daa folɛbɔ ɔbono ɔ wolaa yɛgɛ mɛ logedi yela sa ibuni gipule mɔ. Nno ne o pule Yesu, ne ɔ belen gibui belɛ-belɛ baa tii ɔbɔ mɔ gɛbunono ne ɔ naa. 61 Ɔ kya pule Yesu gɛnen mɔ, Mariya Magadalakyii mɔ de Mariya banban ɔko mɔ mɛ tɛ nno mɔmɔ-ansi a sa de gɛkyan mɔ.

Abelɛnsɛ Mɔ Mɛ Yɛgɛ Asogya Mɛ Dii Yesu Gɛkyan Mɔ

62 Gɛkaabono Yesu gi wuꞌ mɔ gɛ gyɛ gɛkɛ gɛbono Gyuda awura mɛ kya baala nyoro ma‑a gyoo mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ. Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de Farasii gikpen mɔ dɔ asa mɛ kpaa gyanꞌ Pilato asɛ. 63 Mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya nyingi yɛɛ nkɛ nbono gɛnen ɔbonbo mɔ tɛ de ansi mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ Wurubuaarɛ laa kyingi me lii ibuni dɔ.’ 64 Imɔso sa fo-asogya gɛnɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa dii mɔ-gɛkyan mɔ dandan kaaborɛ nkɛ nsa mɔ giꞌ lɔɔ gyanꞌ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ laa naa kpaa yuuri mɔ-gibuni mɔ de mɛꞌ kyu naa mɛ kya kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Gɛnen gɛmara-gɛmara abon abono a laa wɔra nyɛnyɛn don abono mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ gbaa-gbaa tɛ de ansi ne ɔ kɛɛ mɔ.” 65 Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Yo, nan sa fɛye asogya gikpen de mɛꞌ kpaa dii gɛkyan mɔ sa fɛye. Fɛye, mɔ, fɛꞌ kpaa wɔra ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa taalɛ mɔ de ɔko ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kpaa yii folɛbɔ mɔ.” 66 Pilato gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ koso lii, ne mɛ kyon kpe gɛkyan mɔ gɛten. Mɛ kpaa wɔra adawo ako kyu daasɛ folɛbɔ mɔ. Ne mɛ san yɛgɛ asogya mɔ mɛꞌ yelɛ nno mɛ kya dii.

28

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1 Gɛkɛ kyoolasɛ mɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, i gyɛ Kosida. Imɔ nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ, Mariya Magadalakyii de Mariya nyɔsɛ mɔ mɛ kpe de mɛꞌ kpaa kerɛ Yesu gɛkyan mɔ. 2 Nfono mɔ, gɛsinkpan gɛ gyigisi ibono i wɔra ɔlon. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi kpelegɛ lii soso baa belen gibui belɛ gibono gi tii folɛbɔ mɔ gɛbunono mɔ yela nkan, ne ɔ dii ɔ tɛ gimɔ so. 3 Ɔsɔɔ mɔ kya ŋɛlegi fɛɛ nyangbon gi wiisɛɛ, ne mɔ-ilaa ibono o suu mɔ i fuuli parɛ-parɛ fɛɛ okurufɛpuu. 4 Asogya abono mɛ kya dii gɛkyan mɔ mɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ mɔ, i tansi wɔra mɔmɔ gifuu, ne mɛ kya seli faa gyin-gyin. Ne mɛ lii tɔrɔ gɛsinkpan, mɛ dɛ fɛɛ mɛ wuꞌ daa.

5 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa akyii mɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Iŋ gyɛ Yesu ɔbono mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fɛ kya laarɛ? 6 Ɔŋ baa ɔ bo gɛrɛnaa. O kyingi lii ibuni dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa tɔgɛ fɛye mɔ. Fɛꞌ baa kerɛ nfono nkana mɔ-gibuni mɔ gi dɛ mɔ. 7 Fɛꞌ kii belen kpaa tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ o kyingi lii ibuni dɔ. Fɛꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ ɔ laa gyangbara mɔmɔ kpe Galeli. Nno ne mɛ laa kii wu mɔ. Mɔ-ɔkalan ɔbono ɔ sa me yɛɛ nꞌ tɔgɛ fɛye mɔ ne.” 8 Imɔso akyii mɔ mɛ nu mɔ, mɛ selɛ belen lii gɛkyan mɔ gɛten de mɛꞌ kpaa tɔgɛ ɔkalan mɔ sa Yesu akasɛbo mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, ɔkon belɛ bɔla mɔmɔ-asen dɔ, ne i kii koso i bo mɔmɔ-gifuu.

9 Mɛ baa kerɛ mɔ, Yesu ne! Mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ gyanꞌ, ne ɔ faala mɔmɔ. Nfono mɔ, mɛ tu sindi mɔ. Mɛ ŋmii keda mɔ-ayaa dɔ ne mɛ yen mɔ. 10 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu! Fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa me-akasɛbo, mɔmɔ abono mɛ dɛ fɛɛ me-tedɛana mɔ, yɛɛ mɛꞌ kpe Galeli. Nno ne mɛ laa wu me.”

Asogya Mɔ Mɛ Kpaa Buu Sa Abelɛnsɛ Mɔ Yɛɛ Yesu Gi Kyingi

11 Akyii mɔ mɛ kya kpe mɔ, asogya abono mɛ kya dii Yesu gɛkyan mɔ dɔ ako mɛ koso kpe nten dɔ kpaa buu ilaa ibono i tu ɔmɔ gɛkyan mɔ gidii mɔ dɔ mɔ pɛwu sa Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ. 12 Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɔmɔ‑rɛ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ, ne mɛ da gɛdɛ gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra ne Yesu gikyingi mɔ i maŋ nyɛ lii gɛwi mɔ. Mɛ da gɛdɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu aterenbi belɛ kyu sa asogya mɔ yɛɛ, 13 “Fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ naa tɔgɛ sa asa yɛɛ gɛnyɛ fɛ dɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa yuuri mɔ-gibuni mɔ koso. 14 Nengyene ilaa idɛ i kpaa nu Ɔbelɛnsɛ Pilato mɔ, aye ne nan buɛɛlɛ mɔ de ɔŋ sa oꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn iko kyu wɔra fɛye.” 15 Gɛsintin mɔ, asogya mɔ mɛ sɔɔ aterenbi mɔ, ne mɛ san mɛ naa mɛ kya tɔgɛ gɛnen ilaa ibono ma‑a sa asa. Gɛnen ilaa idɛ i gbigi mɔmɔ Gyuda awura mɔ dɔ ne mɛ san mɛ kya tɔgɛ imɔ baa lii de ndɛ.

Yesu Gi Ka Mɔ-Akasɛbo Mɔ Gika Laalaalogɛsɛ

16 Yesu akasɛbo gudu ɔko mɔ mɛ kpe Galeli mɔ, mɛ kyon kpe gibii gibono so Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa gyanꞌ mɔ. 17 Mɛ wu Yesu mɔ, mɛ ŋmii mɔ ne mɛ yen mɔ. Mɔmɔ ako berɛ, i wɔra mɔmɔ fɛɛ i mɛŋ gyɛ Yesu gbaa-gbaa ne. 18 Yesu gi tu sindi mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu soso de gɛsinkpan so ɔlon kamaasɛ kyu wɔra me-abaa dɔ. 19 Imɔso fɛꞌ kpaa yɛgɛ gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛꞌ bingiri me-akasɛbo de fɛꞌ kyu aye-sɛ Wurubuaarɛ ginyen, de me, mɔ-bi mɔ ginyen, de mɔ-Oduduu mɔ ginyen kyu gyere gɛnen asa abono Wurubuaarɛ sagyere, 20 de fɛꞌ nyiile mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa kamaasɛ ibono nɛ ka sa fɛye yɛɛ fɛꞌ wɔra mɔ. N bo fɛye asɛ aberɛ kamaasɛ dɔ kpaa lii owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ.”

Maako

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Maako

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Gyɔn Gi Tɔgɛ Asa Yɛɛ Mɛꞌ Lɔrɔ Mɔmɔ-Gɛkyena Dɔ Gyoo Yesu

1 Ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu Kirisito, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ so giyiigɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ, 2-3 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ-bi mɔ yɛɛ ɔ laa yɛgɛ mɔ de ɔꞌ ba gɛsinkpan so. O kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ,

“Pɛi ne fo laa kpe mɔ,

nan sun ɔko de ɔꞌ gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ

mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ gyoo fo.

Nengyene o kpe mɔ, asa mɛ laa nu mɔ-gigyɛbiꞌ gipen dɔ,

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-gɛkyena dɔ gyoo Wurubuaarɛ

de ɔꞌ nyɛ naa de ɔkpa ntintin ba fɛye asɛ.’ ”

Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ-bi mɔ gɛnen mɔ, ɔ yɛgɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi wolaa wu imɔ ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela ɔwolɛ dɔ, 4 ne gɛnen ilaa ibono i ba gɛsintin. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi sun ɔnyen ɔko mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn yɛɛ ɔꞌ gyangbara mɔ-bi mɔ. Gyɔn gi kpe gipen dɔ ɔ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Ɔ kya tɔgɛ ɔ sa asa yɛɛ, “Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, nan gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere de iꞌ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye.” 5 Gɛsintin mɔ asa sakyɔ mɛ kya lii ma‑a lii Gyudiya gɛsinkpan so de Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɛ kya ba Gyɔn asɛ gipen mɔ dɔ. Mɛ kya kpe mɛ kya tɔgɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ, ne Gyɔn kya gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Gyɔɔdan ɔbon dɔ.

6 Gyɔn gɛgbɛ suusɛ mɔ, mɛ kyu daa gɛkpatitii ifuu kyu luo gɛmɔ, ne o kyu gɛbuɛ ɔwolɛ wɔra liide. Mɔ-ilaa gyisɛ ne n gyɛ nkpenfuree nko oyuduu de ŋmasan.

7 Gyɔn ilaa tɔgɛsɛ dɔ mɔ, ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa asa yɛɛ, “Me-gɛmara mɔ, ɔko laa ba. Ɔ don me ilaa kamaasɛ dɔ. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ kyu mɔ-ayaawolɛ tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo. 8 Me, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. Mɔ, ɔbono ɔ don me mɔ berɛ, Wurubuaarɛ Oduduu ne ɔ laa kyu gyere fɛye.”

Gyɔn Gi Gyere Yesu Wurubuaarɛ Sagyere

9 Gɛnen nkɛ nbono Gyɔn kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne Yesu gi lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ Galeli gɛsinkpan so ba Gyɔn asɛ. Ne Gyɔn gi gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere Gyɔɔdan ɔbon dɔ. 10 Yesu gi kpɛ lii nkyu mɔ dɔ dii gyan gigengen so mɔ, o wu Wurubuaarɛ dɔ i kya bugi, ne Wurubuaarɛ Oduduu gi kpelegɛ lii nno fɛɛ bonbuɛ baa gyan mɔ so. 11 Ne Wurubuaarɛ gi tɔngɛ lii soso yɛɛ, “Fo gyɛ me-bi. Fo-ilaa i bo me-gisen dɔ. Fo kya gyi me-ginsi.”

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Gi Soo Yesu Idoo

12 Ayaa abono so mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ Yesu gi kpe gipen mɔ dɔ. 13 Ɔ kyena gipen mɔ dɔ nkɛ ikue-inyɔ. Ɔ bo nno mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi baa soo mɔ idoo kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ de oꞌ nu mɔ asɛ? Ɔ mɛŋ kii nyɛ mɔ. Aberɛ abono mɔ, ɔko mɛŋ bo Yesu asɛ nno, ifɛ dɔ nbuɛ wolɛ. Ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ kpaa kerɛ mɔ so.

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Akasɛbo Gyangbarasɛ

14 I baa fo aberɛ ako dɔ mɔ, mɛ keda Gyɔn tii de obu. Imɔ gɛmara mɔ Yesu gi baa kpe Galeli gɛsinkpan so ɔ naa ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ sa asa. 15 Mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Nkɛ nbono Wurubuaarɛ gi yela mɔ gi fo. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a laa ba asa dɔ ne. Imɔso fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ de fɛꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi.”

16 Yesu naa Galeli ɔbon gigengen mɔ so, ɔ baa kerɛ mɔ, iken alɛɛbo ako ne, Simon mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ Andiru. Mɛ kya too asɛwu. 17 O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ baa wɔra me-akasɛbo. Nɛ wu yɛɛ nkana fɛ gyɛ iken alɛɛbo. Nperɛ nan yɛgɛ de fɛꞌ san laarɛ daa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.” 18 Ayaa abono so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-asɛwu mɔ yɛgɛ, ne mɛ naa buu mɔ.

19 Ɔ naa kpe ansi dɔ ŋmaraa mɔ, o wu Gyeemesi mɔ‑rɛ mɔ-tedɛ Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana, mɛ tɛ gikolii dɔ, mɛ kya lɔrɔ mɔmɔ-asɛwu. 20 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ kee yɛɛ mɛꞌ baa buu mɔ de mɛꞌ wɔra mɔ-akasɛbo. Ne gɛsintin mɔ, mɛ taa mɔmɔ-sɛ Sɛbedi de mɔ-gɛsun awɔrabo yɛgɛ, ne mɛ naa buu Yesu.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Ɔnyen Ɔko So

21 Yesu mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ naa kpaa loo Kapɛɛniyon. Mɛ bo nno mɔ, mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ gɛ fo. Asa mɛ kpaa gyan mɔmɔ-gikyangbon dɔ, ne Yesu gi nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ ilaa nno. 22 Yesu ilaa nyiilesɛ mɔ i kya dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. I lii fɛɛ mɛ nu mɔ-anyiilebi mɔ, mɛ wolaa wu yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ mɔ-ilaa nyiilesɛ pɛi ne ɔ kya nyiile gɛnen. I mɛŋ gyɛ gɛnen ne mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya nyiile ilaa ne.

23 Ɔnyen ɔko bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔ so. Ɔnyen mɔ gi kpɛ wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ mɔ so mɔ i tɔgɛ ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, 24 “Yesu, Nasarɛtɛnyen, menɛ ne fo kya laarɛ aye asɛ? Fo ba de foꞌ baa nyida aye ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ abɛɛ?” Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kii tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “N nyi isa ɔbono fo Yesu fo gyɛ. Fo ne n gyɛ gisen fufuli wura ɔbono fo-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ.”

25 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ, “Bun fo-gɛnɔ so de foꞌ koso lii ɔnyen baarɛ so, n kerɛ fo faa.” 26 Gɛsintin mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i saawo ken-ken kuu ɔnyen mɔ da gɛsɛ, i kya gbebi mɔ, pɛi ne i koso lii ɔnyen mɔ so. 27 Gɛnen ilaa idɛ i wɔra asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu giyan. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne idɛ? Ilaa pobɔrɔ iko mɔ ne? Yesu gɛnɔ dɔ agyɛbi a bo gya! Ilaa nyɛnyɛn oduduu gbaa i kya nu mɔ asɛ!” 28 Nfono mɔ, ilaa ibono Yesu kya wɔra mɔ i nu gyanꞌ de Galeli gɛsinkpan gɛbono so pɛwu.

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Sakyɔ

29 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpɛ lii gikyangbon mɔ dɔ mɔ, Simon mɔ‑rɛ Andiru mɛ kyu Yesu kpe mɔmɔ-gɛwi. Gyeemesi mɔ‑rɛ Gyɔn kee mɛ buu mɔmɔ kpe. 30 Simon mɔ-saa kyiisɛ kya lɔ ɔkyagyii, ɔ dɛ gifengen so. Imɔso Yesu gi loo mɔmɔ-gikpaara so mɔ, mɛ buu sa mɔ yɛɛ ɔkyii mɔ kya lɔ. 31 Yesu gi loo ɔkyii mɔ asɛ, ne ɔ keda mɔ-gibaa dɔ kosorɛ mɔ kyena. Nfono mɔ ɔkyii mɔ nyoro mɔ gi taa mɔ yɛgɛ, ne ɔ koso kii taalɛ keda mɔmɔ-gisafo.

32 Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛdɔɔdɛ owi gi tɔrɔ mɔ, asa mɛ kyu alɔbo bara Yesu yɛɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ. Ne ako, mɔ, mɛ kyu abono ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ i tɛ mɔmɔ so mɔ ba yɛɛ Yesu ɔꞌ kosorɛ imɔ lii asa mɔ so. 33 Ɔsowolɛ ɔbono so asa pɛwu mɛ ba Yesu asɛ nfono. Mɛ yelɛ gikpaara mɔ so sindi obu mɔ gibunono. 34 Ne Yesu gi kyɛ asa alɔbi kpɛi-kpɛi gikyɔ ne ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii asa so kee gikyɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i nyi Yesu, imɔso Yesu mɛŋ sa imɔ ɔkpa de iꞌ nyɛ tɔngɛ.

Yesu Gi Tɔgɛ Wurubuaarɛ Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ Galeli

35 I kya laarɛ iꞌ fo gibaadiikɛ mɔ, Yesu gi koso lii kpe nfono ɔko mɛŋ bo mɔ ne ɔ kpaa dalaa sa Wurubuaarɛ. 36 Simon mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ naa ma‑a laarɛ Yesu. 37 Mɛ wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ kya laarɛ fo-gɛten.” 38 Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aꞌ kpe gɛten banban isowolɛ ibono i sindi gɛrɛ mɔ de nꞌ nyɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ilaa sa imɔ so awura kee. Imɔso ne nɛ ba.” 39 Gɛsintin ɔ naa gyan de Galeli isowolɛ mɔ so. Ɔ naa mɔ, ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔmɔ-akyangbon dɔ ne ɔ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii asa so.

Yesu Gi Kyɛ Okononbu Ɔko

40 Okononbu ɔko gi ba Yesu asɛ baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene i gyɛ fo-gɛlaarɛ dɔ mɔ, fo laa taalɛ kyɛ me.” 41 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa i wɔra Yesu ayen. Imɔso Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa kpaa yii mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ me-gɛlaarɛ. Fo-gilɔ mɔ giꞌ ta.” 42 Gɛsintin mɔ, ayaa abono so mɔ, gilɔ mɔ gi ta. 43 Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Naa fo kya kpe.” Ne o kii ka mɔ yɛɛ, 44 “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fo. Naa kpaa wɔra nbara ilaa ibono Mosisi gi yela sa okononbu kamaasɛ ɔbono mɔ-gilɔ gi ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo laa kperɛ fo-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo de ɔꞌ kerɛ fo-nyoro pɛwu gyanꞌ. Ɔ laa wu yɛɛ fo-gilɔ mɔ gi ta de foꞌ kyu fo-afaala sa mɔ de oꞌ kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ sa fo. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ fo-alɔtɔ mɔ a ta.”

45 Ɔnyen mɔ gi kyon mɔ, ɔ san ɔ naa ɔ kya da imɔ so gikpengboo ɔ sa asa. Gɛten kamaasɛ nfono ɔ kpɛ nyɛ ne ɔ loo mɔ, ɔ kya tɔgɛ imɔ so ilaa daa. Imɔso i yɛgɛ Yesu mɛŋ baa nyɛ loo isowolɛ so tentegelen. I lii fɛɛ asa mɛ kya ŋmaa mɔ gikyɔ. Ɔ san ɔ tɛ daa ifɛ dɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, asa mɛ kya lii gɛten kamaasɛ ba mɔ asɛ ifɛ mɔ dɔ nno.

2

Yesu Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

1 Imɔ nkɛ kalɛsɛ gɛmara mɔ, Yesu gi kii ba Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. Ne i nu gyan de ɔsowolɛ mɔ yɛɛ Yesu gi kii ba; ɔ bo mɔ-gɛten dɔ. 2 Imɔso asa mɛ baa gyan mɔ asɛ faa fiye‑e. Mɛ gɛnda, ibono isa mɛŋ baa nyɛ ɔkpa tu ba gɛbunono asɛ. Ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔ kya sa mɔmɔ. 3 Mɛ bo nno gɛnen mɔ, asa ako mɛ kpaa kyu ɔtɛgɛsɛ ɔko ba mɔ asɛ. Anyen anan ne n sola mɔ ba. 4 Asa mɛ nyaakyɔ nno so mɔ, abono mɛ sola ɔlɔbo mɔ ba mɔ mɛŋ nyɛ ɔkpa kyu mɔ loo Yesu asɛ obu mɔ dɔ de gɛbunono so. Imɔso mɛ dii obu mɔ soso maragɛ mɔ de nfono so Yesu yelɛ mɔ ŋmaraa, ne mɛ kpelegɛrɛ ɔlɔbo mɔ mɔ‑rɛ mɔ-gifengen loo de ɔmaragɛten mɔ kyu mɔ yela Yesu asɛ. 5 Yesu gi wu yɛɛ asa adɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ fo.”

6 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ tɛ nno. Mɛ kya taasɛ mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ, 7 “Ɔkpa ɔmɔ so ne ɔnyen baarɛ kya tɔgɛ gɛnen? Ɔ kya tɔngɛ fɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ. Ne iŋ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ mɔ, fo anɛ ne nan taalɛ kyu ɔko ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ mɔ?” 8 Ayaa abono so mɔ, Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa nbono mɛ kya sa mɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya sa gɛnen nwɔnsa ndɛ? 9 Nan tɔgɛ ilaa inyɔ sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ. Giko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.’

Ginyɔsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Koso, puru fo-gifengen de foꞌ naa.’

Imɔ inyɔ idɛ dɔ mɔ, imɔmɔ ne fɛ laa wu de fɛye-ansi? 10 N kya laarɛ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔkpa gɛsinkpan so de nꞌ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ.”

Gɛnen so mɔ, o kisee tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, 11 “Nꞌ tɔgɛ sa fo yɛɛ koso, puru fo-gifengen de foꞌ naa kpe gɛwi.” 12 Gɛsintin, ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gi koso ne o puru mɔ-gifengen, ne ɔ naa lii asa mɔ dɔ. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo nfono mɔ gi wu mɔ mɔ, i wɔra mɔ giyan. Mɛ san mɛ kya yen Wurubuaarɛ, mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɛ mɛŋ ti wu imɔ idɛ ɔnan gɛkaako kerɛ.

Yesu Gi Terɛ Lɛfi Yɛɛ Ɔꞌ Baa Wɔra Mɔ-Ɔkasɛbo

13 Yesu gi kii naa kpe ɔbon mɔ gigengen. Sakpii belɛ ɔko gi ba mɔ asɛ nno, ne o nyiile mɔmɔ ilaa. 14 Yesu gi nyiile mɔmɔ ilaa ta mɔ, ɔ naa ɔ kya kyon mɔ, o wu Lɛfi, Alefayo mɔ-bi, tɛ lɛnpoo ɔsɔɔten, ɔ kya sɔɔ lɛnpoo, ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” Ne Lɛfi gi koso baa buu mɔ.

15 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu tɛ Lɛfi gɛten dɔ ɔ kya gyi mɔ, lɛnpoo asɔɔbo abono Gyuda awura asɛ mɔ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ sakyɔ mɛ baa tu mɔmɔ, ne mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ wɔra abaa gyi dabɔlɛ. Lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abono mɛ buu Yesu mɔ mɛ nyaakyɔ. 16 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo abono mɛ gyɛ Farasii gikpen mɔ dɔ awura mɔ mɛ wu yɛɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔmɔ‑rɛ Yesu mɛ kya gyi mɔ, mɛ taasɛ Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛye-ɔbelɛnsɛ kya wɔra abaa gyi de gɛnen asa adɛ?”

17 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono ɔlɔbo tiri ɔkyɛbo mɔ, gɛnen kee ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tiri me, Yesu, ne. I mɛŋ gyɛ abono mɛ bo alanfiya mɔ ne n tiri ɔkyɛbo. Fɛꞌ bii yɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ne nɛ ba de nꞌ baa tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra me-akasɛbo. I mɛŋ gyɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɛ ti mɛ gyɛ gɛsintin awura mɔ so ne nɛ ba.”

Asa Ako Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa Kyu Lii Nnɔ Ŋminde So

18 Owi ɔko dɔ mɔ, i ba yɛɛ Gyɔn akasɛbo de Farasii awura akasɛbo mɛ kya ŋminde nnɔ. Nfono ne asa ako mɛ baa taasɛ Yesu yɛɛ, “Gyɔn akasɛbo mɛ kya ŋminde nnɔ. Farasii awura akasɛbo kee mɛ kya ŋminde nnɔ. Ne menɛ n wɔra ne fo-lɛɛ akasɛbo mɔ berɛ, mɛŋ kya ŋminde nnɔ daa?”

19 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ aberɛ adɛ ne mɛ laa wɔra gɛnen. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono aye Gyuda awura a kya kpii ɔkyii mɔ. Aꞌ kyu yɛɛ me ne n gyɛ ɔkyiifɔ mɔ-kuli. Owi ɔbono me-kyɛmenɛana mɛ ba me asɛ a san a kya gyi ɔkon mɔ, i kaaborɛ mɛꞌ ŋminde nnɔ? I maŋ sa gɛnen. 20 I laa baa fo owi ɔko mɔ, i laa puru ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ lii mɔ-kyɛmenɛana asɛ. Lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, i laa sa de mɛ ŋminde nnɔ kon.”

Yesu Gi Nyiile Asa Yɛɛ Ɔ Bara Akyenabi Pobɔrɔ

21 Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ kyu nyiile yɛɛ ɔ bara akyenabi pobɔrɔ. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gikuru dedaa gi tɛɛ mɔ, mɛŋ kya kyu gikuru pobɔrɔ gipanan kyu baa tii ɔtɛɛten mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, gikuru pobɔrɔ mɔ gɛten i laa kyigi lɛɛ de iꞌ wɔra ɔbɔ belɛ nyɛ ibono i wolaa tɛɛ mɔ.”

22 Aꞌ kii laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu nta kyu wɔra nbuɛ iwolɛ dɔ mɔ de aꞌ kerɛ. Ɔko maŋ kyule kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra nta ɔwɔraten iwolɛ dedaa dɔ. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, gyɛrɛbi ne ɔ kya laarɛ. Nta mɔ gi laa paadɛ nta ɔwɔraten iwolɛ mɔ de nta mɔ giꞌ duuli fuɛ de iwolɛ mɔ, mɔ, kee iꞌ nyida. Mɛ kya kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra daa nta ɔwɔraten iwolɛ pobɔrɔ dɔ.

Yesu Bo Ɔlon Gɛkɛ Kyoolasɛ So

23 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa mɛ kya kpe mɔmɔ-nten kpesɛ, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ naa awayu mɔ dɔ mɛ kya kpe mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ. 24 Farasii gikpen mɔ dɔ awura ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Kerɛ, fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, fo mɛŋ nyi yɛɛ gɛsun ne mɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ mɔ dɔ faa? Aye-nbara giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”

25-26 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Wura Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ Abiyata gi wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. Abiyata gɛkyena dɔ mɔ, gɛkɛ gɛko dɔ mɔ, Wura Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ kya wu gɛnsipɛɛrɛ ne akon a dɛ ɔmɔ. Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan mɔ dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kya kyu bara Wurubuaarɛ mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa fɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. Wura Deefidi, mɔ, gi gyi bodobodo mɔ iko ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ.”

27 Imɔso Yesu gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ gi yela gɛkɛ kyoolasɛ sa daa anyamesɛ. Ɔ mɛŋ lɛɛ anyamesɛ mɔ sa gɛkɛ kyoolasɛ. 28 Imɔso me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”

3

Yesu Gi Kyɛ Gibaa Wusɛ Wura Gɛkɛ Kyoolasɛ

1 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko kee mɔ Yesu gi kii kpaa loo Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa giko gi wuꞌ. 2 Yesu gi loo nno mɔ, asa ako mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ yɛɛ ɔ laa kyɛ gibaa wusɛ wura mɔ abɛɛ? Nengyene ɔ nyɛ kyɛ mɔ gɛnen gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono dɔ mɔ de mɛꞌ nyɛ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ yɛɛ ɔ wɔra gɛsun gɛkɛ kyoolasɛ.

3 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Koso baa yelɛ asa ansi dɔ gɛrɛ.” Ne ɔnyen mɔ gi naa kpaa yelɛ ansi dɔ. 4 Nfono ne Yesu gi taasɛ asa mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile yɛɛ aꞌ wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ dɔ? Aꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ abɛɛ aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Aꞌ sɔɔ abara nkpa abɛɛ aꞌ mɔɔ abara?”

Yesu gi taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛŋ tɔgɛ sɛi. 5 Ɔ kerɛ mɔmɔ dɔ pɛwu gyan. Mɔmɔ-gisoɔlon so mɔ, i yɛgɛ o kyu ginyadon mɔmɔ so, ne mɔmɔ-ilaa i kii kisee wɔra mɔ ayen. Ɔ tɔgɛ sa ɔnyen gibaa wusɛ wura mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi. 6 Nfono mɔ, Farasii awura mɔ mɛ lii kpaa wu Wura Hɛrodɛ adɛ, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya ŋminde gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ Yesu mɔɔ mɔ.

Sakpii Belɛ Buu Yesu

7-8 Imɔso Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lii kyon Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so. Asa mɛ nu Yesu ilaa wɔrasɛ so, imɔso sakpii belɛ gi lii Galeli buu mɔ. Ne ako kee mɛ lii Gyudiya de Gyɛrusalem de Idumiya nsinkpan so. Ako, mɔ, mɛ lii Gyɔɔdan gɛmara nno so de Taya de Sidon isowolɛ so ba mɔ asɛ.

9 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ sakpii mɔ gi don abaa. Imɔso mɛꞌ kyu gikolii ba. Nengyene asa mɛ laa gɛnda de mɔ gikyɔ mɔ de ɔꞌ dii loo gikolii mɔ dɔ. 10 Mɔ-asa gikyɛ so mɔ, ɔlɔbo kamaasɛ kya laarɛ de ɔꞌ kpaa yii mɔ de mɔ-alɔtɔ aꞌ nyɛ ta. 11 Nengyene asa abono ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔmɔ so mɔ mɛ wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya yɛgɛ asa mɔ mɛ kya kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ de ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ iꞌ saawo tɔgɛ yɛɛ, “Yesu, fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.” 12 Yesu kya da ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ tii yɛɛ i mɛŋꞌ sa iꞌ lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile asa.

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ

13 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi dii kpe gibii giko so, ne ɔ terɛ asa abono ɔ kya laarɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba mɔ asɛ. Gɛsintin mɔ, mɛ kpe, 14 ne ɔ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa gudu anyɔ abono mɛ laa kyena mɔ asɛ de ɔꞌ kyena ɔ kya sun mɔmɔ de mɛꞌ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ilaa sa asa. 15 Ɔ sa mɔmɔ ɔlon de mɛꞌ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so.

16 Gɛnen asa gudu anyɔ abono ɔ lɛɛ mɔ ɔko ne n gyɛ Simon. Yesu gi yela mɔ-ginyen giko yɛɛ Piita. 17 Ako ne n gyɛ Gyeemesi de mɔ-tedɛ Gyɔn Sɛbedi mɔ-biana, abono Yesu gi yela mɔmɔ ayenbi yɛɛ Buwaneegyisi. (Buwaneegyisi gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ “abono mɛ dɛ fɛɛ nyangbon gigbere mɔ.”) 18 Mɛ kya terɛ ako kee yɛɛ Andiru de Filipo de Batolomiyu de Matiyu de Tomaasɛ de Gyeemesi ɔko kee; Alefayo mɔ-bi, de Taadiyusɛ, 19 de Simon ɔko kee, ɔbono ɔŋ kya kyule mɔ-ɔsowolɛ so mɔ de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ, ɔbono gɛmara gɛmara ɔ fɛ Yesu sa mɔ-akyobo mɔ.

Yesu Gi Gyi Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu So

Yesu ɔ baa lii gibii mɔ so kpe gɛwi mɔ, 20 sakpii gi ti baa bɔla mɔ-gɛten dɔ ibono i yɛgɛ mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛŋ kya nyɛ nyoro de mɛꞌ kpɛɛ agyudɔ wɔra gɛnɔ. 21 Yesu mɔ-subuana mɛ kya nu asa mɛ kya tɔngɛ nkan-nkan yɛɛ, “Yesu mɛŋ baa ɔ bo gimu. Itɛfaa i kya pɛɛdɛ mɔ.” Imɔso mɛ kpe mɛꞌ kpaa keda mɔ lii sakpii mɔ dɔ de mɛꞌ baa kerɛ mɔ so.

22 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem baa nu yɛɛ Yesu kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu lii asa so. Gɛnen so mɔ, mɛ kya nyida mɔ-ginyen yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ giyan so ne Yesu kya taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu koso asa so gɛnen. Ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Besibuli mɔ ne n tɛ mɔ so, ɔ kya sa mɔ ɔlon gɛnen.”

23 Yesu gi nu yɛɛ mɛ kya nyida mɔ-ginyen gɛnen mɔ, ɔ terɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ, ne ɔ tɔngɛ sa mɔmɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu de ilaa nyɛnyɛn oduduu kamaasɛ mɛ gyɛ nyamesɛ kolon. Imɔso ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ maŋ gya mɔ-adɛ koso asa so. 24 Ɔ tɔgɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra gɛnen mɔ, i laa wɔra fɛɛ wura mɔ‑rɛ mɔ-adɛ ne n kya kɔ de abara. Mɛ kya kɔ gɛnen mɔ, mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ maŋ dɛ kpe. 25 Gɛten kolon dɔ asa mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ mɛ kya kɔ de abara mɔ, gɛnen gɛten gɛbono gɛ laa boori. 26 Imɔso nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n kya kɔ de mɔ-adɛ ne mɛŋ bo gɛnɔ kolon mɔ, gɛnen berɛ mɔ, mɔ-gɛwuragyi gɛ maŋ dɛ kpe. Ɔ maŋ baa nyɛ ɔlon asa so.”

27 Ne Yesu gi kii da gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ dɛ daa fɛɛ ɔnyen bolonsɛ ɔbono ɔ kya dii mɔ-gɛten dɔ atɔ pɛwu dandan. Nnɛ ne fo ɔko fo laa wɔra de foꞌ loo gɛnen gɛten gɛbono dɔ sɔgɛ ɔnyen mɔ atɔ kyu kyon daa? Gɛnen mɔ, fo taalɛ ŋminde mɔ yela.

28 “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi kamaasɛ ibono fo nyamesɛ fo laa wɔra mɔ, de asebi kamaasɛ abono fo laa saalɛ Wurubuaarɛ mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu kyɛɛ fo. 29 Ibono ɔko laa saalɛ mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu imɔ ibono kyu kyɛɛ mɔ. Gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono berɛ, i laa sii fo kaasɛ mɔ so gɛkpaa.” 30 Nkana Yesu gi nu yɛɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya nyida mɔ-ginyen yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so. Imɔso ne o bugi mɔ-gɛnɔ tɔgɛ ilaa idɛ sa mɔmɔ gɛnen.

Yesu Gi Nyiile Asa Abono Ɔnan Mɛ Gyɛ Mɔ-Subuana Mɔ

31 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba mɛ yelɛ nŋmaŋman, ne mɛ sun terɛ mɔ. 32 Sakpii tɛ kyaabɔɔ mɔ. Imɔso sakpii mɔ dɔ ako mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo.”

33 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛana ne n gyɛ me-nyi de me-tedɛana?” 34 Ɔ kerɛ abono mɛ tɛ kyaabɔɔ mɔ mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-nyi de me-tedɛana ne! 35 Isa ɔbono ɔ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ, mɔ ne n gyɛ me-tedɛ, mɔ ne n gyɛ me-pikyii, mɔ ne n gyɛ me-nyi.”

4

Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ

1 Yesu kii ɔ kya nyiile asa ilaa Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen so. Asa mɛ kyaabɔɔ mɔ faa fiye‑e. Imɔso ɔ dii loo gikolii dɔ ɔ gyan nkyu so, yɛgɛ asa mɔ mɛ san mɛ yelɛ gigengen, mɛ kya nu mɔ asɛ. 2 O nyiile mɔmɔ ilaa gikyɔ akpalɛ dɔ. Ɔ kya nyiile mɔmɔ ilaa ɔ kya kpe mɔ, ɔ baa tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ,

3 “Fɛꞌ nu gikpalɛ gibono nan baa da faa. Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. 4 Ɔ kya ŋmadɛ mɔ, amɔ ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ ne nbuii mɛ tɔɔsɛ amɔ gyi. 5 Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. Amɔ abono a kpaala kɔrɔ. I kya nyiile yɛɛ isɛ mɔ i bo kpandan mɔ so mɔ iŋ kyɔ, 6 imɔso ayu mɔ a mɛŋ nyɛ de amɔ-ilin iꞌ loo gɛsɛ. Owi gi dii mɔ, a wiili ne a wuꞌ. 7 Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ kee i kɔrɔ koso gɛɛlɛ amɔ, ne a mɛŋ nyɛ da amu de aꞌ wɔra abi. 8 Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ, ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, amɔ ako oko de saalaa, ako ikue-isa, ne ako mɔ ikue-inun.” 9 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

Yesu Gi Lɛɛ Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ Sa Mɔ-Akasɛbo Mɔ

10 I san Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ de asa kalɛsɛ ako mɔ, mɛ taasɛ mɔ akpalɛ mɔ gɛsɛ. 11 Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ne n gyɛ abono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile. Asɛnsɛ mɔ berɛ, mɛ laa nu ilaa kamaasɛ daa akpalɛ dɔ 12 de iꞌ nyɛ kyena de ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ ɔwolɛ mɔ agyɛbi dɔ mɔ. I bo nno yɛɛ,

‘Mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ ilaa, mɛ maŋ kii wu sɛi;

Mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu ilaa gɛsɛ.

Nkana mɛ nyɛ nu ilaa gɛsɛ mɔ,

mɛ laa naa kii ba Wurubuaarɛ asɛ

de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ.’ ”

13 Ne Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ nu gikpalɛ gidɛ gɛsɛ? Gidɛ ne fɛŋ nu gɛsɛ faa, nnɛ ne fɛ laa wɔra de fɛꞌ nu akpalɛ sɛnsɛ gɛsɛ?” Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 14 “Ayu abono dɔɔbo mɔ gi ŋmadɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 15 Asa ako mɛ dɛ fɛɛ ayu abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ. Asa abono mɔ, mɛ kpɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ayaa abono so mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu kya baa lɛɛ agyɛbi mɔ lii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. 16-17 Gɛnen kee ne asa ako mɔ mɛ dɛ fɛɛ ayu abono a tɔrɔ kpandan so, ne amɔ-ilin i mɛŋ nyɛ isɛ loo gɛsɛ mɔ. Gɛnen asa mɔ mɛ dɛ daa fɛɛ nbokyu. Mɛ kpɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, mɛ kya sɔɔ amɔ de ɔkon. Ɔgɛnda ɔko gi kpɛ tu mɔmɔ abɛɛ asa mɛ kpɛ ka mɔmɔ-ansi kyu lii agyɛbi mɔ so mɔ, fɛ laa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 18 Asa ako mɔ, mɛ dɛ fɛɛ ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ. Nengyene mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, 19 gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili, de nkyoola, de ilaa kpɛi-kpɛi kamaasɛ gilaarɛ i kya gyi mɔmɔ-gimu. Imɔso i kya gɛɛlɛ agyɛbi abono mɛ nu mɔ, ne mɛŋ baa ma‑a taalɛ wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 20 Asa ako mɔ, mɛ dɛ fɛɛ ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ. Mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, de mɛꞌ nu gɛsɛ wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono dɔɔbo mɔ gi nyɛ ayu abono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, ako gikpadɔ oko de saalaa, ako ikue-isa, ne ako mɔ gikpadɔ ikue-inun mɔ.”

Yesu Gi Kii Da Akpalɛ Ako

21 Yesu san ɔ kya nyiile ɔmɔ ilaa mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela kyu loo obu dɔ de oꞌ kyu fɛɛ gɛlɔbi baala bun mɔ so, abɛɛ oꞌ kyu wɔra npa gɛsɛ. Ɔ laa kyu mɔ gyanꞌ daa nfono i laa wu asa mɔ. 22 I lii fɛɛ sɛi mɛŋ bo no i bo ɔbɔ dɔ yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 23 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

24 Ne Yesu yɛɛ, “Ilaa ibono fɛ nu mɔ, fɛꞌ kerɛ imɔ dɔ dɔɔdan. Kaala ɔbono fɛ laa kyu kaala mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-ɔnan kaala sa fɛye kee de oꞌ kii too fɛye. 25 Ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nyɛ nu too, ne ɔbono ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ.”

26 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ a dɛ fɛɛ ilaa duusɛ. Dɔɔbo kya kpaa ŋmadɛ fɛɛ ayu de ɔꞌ naa ba gɛwi mɔ. 27 Gɛnyɛ de gɛpɛ, ɔ dɛ‑o, ɔ kerɛ‑o, gɛnɔɔbono ayu mɔ a kya kɔrɔ de aꞌ sen mɔ, ɔ mɛŋ nyi. 28 Gɛsinkpan mɔ gbaa-gbaa ne n kya yɛgɛ ne ayu mɔ a kya kɔrɔ amɔ-gibaa so. A kɔrɔ mɔ de aꞌ baa da itɔ. A da itɔ mɔ de aꞌ boori wɔra abi de aꞌ pɛɛrɛ. 29 A pɛɛrɛ mɔ, dɔɔbo mɔ mɛŋ baa ɔ waala nkɛ. Ɔ kya loo amɔ dɔ gikɛbi daa. I kya nyiile yɛɛ ayu mɔ akɛbiberɛ a fo.”

Maasadɛ Gibi Gikpalɛ

30 O kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ ne a laa tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a dɛ? Menɛ gikpalɛ ne a laa kyu kɛserɛ ne? 31 Gɛnɔɔbono gɛnen akyenabi abono a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ fɛɛ Maasadɛ giponfɛ ilaa. Pɛi ne fo laa duu gimɔ mɔ, gibi mɔ gi kerɛ faa ŋini-ŋini. Aponfɛ abi dɔ pɛwu mɔ, gimɔ ne mɛŋ kiirɛ. 32 Nengyene fo kyu gimɔ duu ne gi kɔrɔ mɔ, gi kya wɔra giponfɛ belɛ don giponfɛ kamaasɛ. Gi kya ba-ba ngyalenbi kiirɛsɛ de nbuii giꞌ taalɛ luo asisaa kyena gimɔ-oyuli dɔ.”

33 Akpalɛ gikyɔ fafaanan so‑o ne Yesu gi kyu tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa mɔmɔ, gɛnɔɔbono ɔkara mɛ laa taalɛ nu gɛsɛ mɔ. 34 Ɔŋ tɔngɛ de mɔmɔ yɛɛ ɔ mɛŋ da gikpalɛ. Nengyene i san mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ wolɛ mɔ, ɔ kya lɛɛ ilaa kamaasɛ gɛsɛ sa mɔmɔ.

Yesu Gi Yɛgɛ Afuu Belɛ A Taa Gida Yɛgɛ

35-36 Gɛnen gɛkaabono gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ san mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aꞌ fara kpe gibenbɛ.” Ne gɛsintin mɔ, akasɛbo mɔ mɛ palɛ Yesu de gikolii mɔ lii nfono kyon taa asa mɔ yɛgɛ. Akolii ako kee a buu mɔmɔ. 37-38 Mɛ kya kpe mɔ, Yesu tɛ gikolii mɔ gɛmara. Ɔ dɛ ginsi gidɛ, o sin gɛputu. Nfono mɔ afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. A kya yɛgɛ nkyu mɔ gi kya loo gikolii mɔ dɔ. I wɔra mɔmɔ gifuu, ne mɛ da Yesu kyingi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ aꞌ sii faa, iŋ fɛ fo-giso?”

39 Yesu gi kyingi, ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ, de nkyu mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Gɛsintin mɔ, afuu mɔ a tɔrɔ ne ilaa kamaasɛ i sii faa kurun. 40 Ne ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “I wonɛ so ne fɛ gyɛ afuubo gɛnen? Fɛŋ kya sɔɔ me gyi?”

41 Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu ilaa ibono ɔ wɔra gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ ne i wɔra mɔmɔ gifuu, mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, afuu de nkyu gbaa gi kya nu mɔ-gɛdɛ.”

5

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Ɔnyen Ɔko So

1 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ fara ɔbon belɛ mɔ kpe gibenbɛ giko so Gerigasa gɛsinkpan so. 2 Yesu gi kpɛ lii gikolii mɔ dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi da lii ibuni opuleten ba de ɔꞌ baa gyangara mɔ.

Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i tɛ gɛnen ɔnyen ɔbono so. 3 Ibuni opuleten mɔ nno ne ɔnyen mɔ tɛ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ mɔ so mɔ so mɔ i yɛgɛ ɔko mɛŋ baa ɔ kya taalɛ ŋminde mɔ yela. Ba‑a fo ne n kine fo kyu agbangbaran, fo maŋ taalɛ. 4 Gikpadɔ gifonɛɛ gifonɛɛ mɔ, asa mɛ da mɔ abaa de ayaa ilaran de ipan. Fɛɛ mɛ da mɔ ilaran de ipan gɛnen mɔ, ɔ kya wolaa gbaa-gbaa imɔ. Ɔ bo ɔlon gikyɔ ibono ɔko mɛŋ kya taalɛ mɔ. 5 Gɛnyɛ de gɛpɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya yɛgɛ ɔnyen mɔ kya saawo ken-ken, ɔ kya kpen ibuni opuleten mɔ de abii so. I san mɔ, ɔ dɛ abui ɔ kya ten mɔ-nyoro giyan-giyan.

6 Gɛnen ɔnyen baarɛ gi wu Yesu koo-koo ne ɔ selɛ kpaa ŋmii Yesu ayaa dɔ. 7-8 Nfono ne Yesu gi ka sa ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso lii ɔnyen mɔ so ɔ kerɛ imɔ faa. Yesu gi ka sa imɔ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, “Me‑rɛ fo menɛ asɛ, Yesu, Gitɔbelɛ mɔ mɔ-bi? N dɛ Wurubuaarɛ ginyen n kya kolɛ fo, gɛŋ wɔra me awɔrɔfɔɔ.”

9 Yesu gi taasɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ, “Mɛ kya terɛ fo-ginyen yɛɛ menɛ?” 10 Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɛ kya terɛ me yɛɛ Sakpii, i kya nyiile yɛɛ a kyɔ.” Nfono ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i kpɛ i kya dɛ Yesu giserɛ i kya kolɛ mɔ yɛɛ ɔ mɛŋꞌ sa ɔꞌ gya imɔ lii gɛnen gɛsinkpan gɛbono so.

11 Aberɛ abono mɔ, akuuri gikpen belɛ giko gi yelɛ gibii mɔ alan dɔ nno mɛ kya gyi. 12 Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ imɔ iꞌ nyɛ kpe kpaa kyena akuuri mɔ so. 13 Imɔso Yesu gi sa imɔ ɔkpa, ne i koso lii ɔnyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Akuuri mɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ oko. Mɔmɔ pɛwu mɛ selɛ kpelegɛ de gibii mɔ kpaa loo ɔbon belɛ mɔ dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ.

14 Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ, mɛ selɛ kpe nten dɔ de ndɔɔana dɔ mɛ kya tɔgɛ ilaa ibono i ba mɔmɔ-akuuri mɔ so mɔ ma‑a sa asa nno. Ne asa mɔ mɛ lii kpaa kerɛ. 15 Mɛ ba Yesu asɛ mɔ, mɛ wu ɔnyen mɔ nkana ilaa nyɛnyɛn oduduu gikpen mɔ gi tɛ mɔ so mɔ, o bun gikuru ɔ tɛ Yesu asɛ. Ɔ nyɛ mɔ-ginyamesɛ gɛwɔnsa. I wɔra asa mɔ gifuu ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. 16 Abono mɛ yelɛ nfono ne mɛ wu ilaa kamaasɛ mɔ mɛ buu ilaa ibono i wɔra ɔnyen mɔ de ilaa ibono i wɔra akuuri mɔ sa asa abono mɛ selɛ baa tu ɔmɔ mɔ.

17 Asa abono mɛ tɛ gɛnen gɛsinkpan mɔ so mɔ mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so. 18 Yesu kya dii ɔ loo gikolii dɔ mɔ, ɔnyen ɔbono nkana ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ mɔ so mɔ gi kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ de ɔꞌ baa buu mɔ. 19 Yesu mɔ mɛŋ kyule sa mɔ. Ɔ tɔgɛ mɔ daa yɛɛ ɔꞌ naa kpe gɛwi de ɔꞌ kpaa tɔgɛ sa mɔ-adɛ ilaa gbaaꞌ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa mɔ mɔ de gɛnɔɔbono o su mɔ gitolon mɔ.

20 Imɔso ɔnyen mɔ gi naa kyon gɛsinkpan gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Isowolɛ Gudu mɔ so. Ɔ kpaa tɔgɛ ilaa ibono pɛwu Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ. Asa mɛ nu mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan.

Yesu Gi Kyingi Gɛbii Kyiisɛ Gɛko Ne Ɔ Kyɛ Ɔlɔbo Ɔko

21 Yesu gi kyu gikolii mɔ kii fara kpe ɔbon belɛ mɔ gibenbɛ giko so. O kpe mɔ, asa sakyɔ mɛ ba gigengen mɔ so nno baa kyaabɔɔ mɔ faa fina‑a. 22 Nfono mɔ ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyarasɛ. Ɔ gyɛ Gyuda awura gikyangbon akerɛbo mɔ dɔ ɔko.

Gyarasɛ gi wu Yesu mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ 23 ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ gyan mɔ giwoo. Mɔ-bi kyiisɛ pii ɔko kya lɔ, ɔ kya laarɛ de oꞌ wu. Imɔso ɔꞌ kpaa kyu mɔ-abaa gyan gɛbii mɔ so de ɔꞌ kyɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ nkpa. 24 Yesu gi kyule ne o buu ɔnyen mɔ mɛ kya kpe ɔnyen mɔ gɛwi.

Mɛ kya kpe mɔ, asa abono mɛ buu mɔmɔ mɔ mɛ nyaakyɔ, mɛ kya gɛnda de abara. Imɔso mɛ dɛ mɔmɔ-nyoro ma‑a kpiidɛ de mɔ.

25 Mɛŋ ti taa loo ɔnyen mɔ gɛwi mɔ, ɔkyii ɔko bo sakpii mɔ dɔ i kya da de mɔ. I kya da de mɔ faa, imɔ nsi gudu nnyɔ ne. 26 O kpe-kpe alɔtɔ akyɛbo asɛ, ne o wu ɔlaa mɔmɔ-abaa dɔ gikyɔ. Iŋ lɛɛ mɔ, i kya kii lɔrɔ kine daa. Ɔ nyida mɔ-aterenbi abono ɔ bo mɔ pɛwu, iŋ taa wɔra sɛi. 27-28 O nu Yesu so mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Me-gibaa gi taa kpɛ nyɛ yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, n nyi ibono i laa kyɛ me.” Ɔkyii mɔ gi buu Yesu gɛmara gɛmara baa loo sakpii mɔ dɔ lii kpaa yii Yesu gɛgbɛ.

29 Ayaa abono so mɔ, ibono i kya da de ɔkyii mɔ mɔ, i ten. Gɛnɔɔbono i tɛɛ mɔ-nyoro dɔ mɔ, i yɛgɛ ɔ bii yɛɛ mɔ-gilɔ mɔ gi ta. 30 Nfono mɔ, Yesu gi dɛsɛ yɛɛ mɔ-oduduu gi wɔra ilaa iko, ne o kisee kerɛ asa mɔ dɔ, ne ɔ taasɛ yɛɛ, “Anɛ ne n yii me-gɛgbɛ mɔ?” 31 Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ buu mɔ mɔ mɛ kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Ne aye asa kpatakperɛ abono a kya gɛnda de abara faa, i wonɛ so ne fo kya taasɛ yɛɛ ɔko gi yii fo?” 32 Yesu gi kisee ɔ kya kerɛ de oꞌ wu ɔkolon ɔbono o yii mɔ-gɛgbɛ mɔ.

33 Ɔkyii mɔ nyi ilaa ibono i wɔra mɔ-nyoro dɔ so mɔ, ɔ lii kpaa ŋmii Yesu ansi dɔ, ɔ kya seli gyin-gyin. I wɔra mɔ gifuu, ne ɔ tɔgɛ ilaa ibono i ba mɔ pɛwu gɛsintin sa Yesu. 34 Ɔkyii mɔ gi tɔgɛ ta mɔ ne Yesu yɛɛ, “Me-bi, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne n kyɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli. Fo-nyoro giꞌ tɔrɔ fo.”

35 Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa ɔkyii mɔ mɔ, ako mɛ lii Gyarasɛ gɛwi ba. Gyarasɛ ne n gyɛ gikyangbon ɔkerɛbo ɔbono ɔ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ-bi sa mɔ mɔ. Mɛ baa tɔgɛ Gyarasɛ yɛɛ, “Fo-bi mɔ gi wuꞌ. Menɛ so ne fo ba fi‑i nyala ɔbelɛnsɛ mɔ?” 36 Yesu gi nu ɔkalan ɔbono mɛ baa tɔgɛ Ɔbelɛnsɛ Gyarasɛ mɔ, o kisee tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Fo berɛ, kpɛ sɔɔ me gyi daa.”

37 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ gya asa mɔ pɛwu. Ɔŋ baa yɛgɛ mɛ buu mɔ baa too de Piita, Gyeemesi, de Gyɔn, Gyeemesi mɔ-tedɛ. 38 Mɛ naa kpaa loo ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, ɔlanba ne. Asa mɛ dɛ osulon mɛ yelɛ. 39 Yesu gi loo nno mɔ, ɔ taasɛ yɛɛ, “Menɛ ɔlanba de osulon ne fɛ dɛ fɛ yelɛ gɛnen? Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ, gɛ dɛ daa.”

40 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Nfono mɔ ɔ gya asa mɔ lii gɛten mɔ dɔ, ne i san gɛbii mɔ mɔ-sɛ de mɔ-nyi de mɔ-akasɛbo asaꞌ abono mɛ buu mɔ mɔ, ne o kyu mɔmɔ loo obu mɔ dɔ nfono obuni mɔ dɛ mɔ. 41 Ɔ keda gɛbii mɔ gibaa dɔ, ne ɔ tɔgɛ de mɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Talita kum!” (“Talita kum” gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ “Gɛbolonbubii, koso.”)

42 Ayaa abono so mɔ, gɛbii kyiisɛ mɔ gɛ koso gɛ naa. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ kyɔde. Gɛbii kyiisɛ mɔ gɛ gyi nsi gudu nnyɔ gɛnen owi ɔbono. 43 Ne Yesu gi ka sa mɔmɔ yɛɛ mɛŋꞌ sa mɛꞌ tɔgɛ imɔ sa ɔko‑rɛ ɔko. Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ laarɛ ilaa iko sa gɛbii mɔ de gɛꞌ gyi.

6

Yesu Gɛwi Awura Mɛ Mɛŋ Sɔɔ Mɔ Abaa Anyɔ

1 Yesu gi lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so kpe mɔ-gɛwi. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ buu mɔ kpe. 2 I fo gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya nyiile asa ilaa mɔmɔ-gikyangbon dɔ. Asa abono mɛ bo nno mɔ mɛ nyaakyɔ. Mɛ nu mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Fonɛ ne ɔdɛ gi nyɛ imɔ idɛ pɛwu lii? Fonɛ ne ɔ nyɛ ɔlaako ginyi gidɛ lii? Nnɛ so nnɛ so ne ɔ kya nyɛ wɔra amunale ilaa gɛnen? 3 Iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ kaafenta mɔ? Iŋ gyɛ mɔ-nyi ne n gyɛ Mariya? Iŋ gyɛ mɔ-tedɛana ne n gyɛ Gyeemesi, Gyosɛfo, Gyudasɛ de Simon? Iŋ gyɛ aye‑rɛ mɔ-pikyiiana ne n tɛ gɛrɛ?” Yesu mɛŋ gyɛ isafo sa mɔmɔ so mɔ, mɛ mɛŋ kyule nu mɔ asɛ.

4 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo kya gyi ginsi gɛten kamaasɛ, gɛnen mɔ, mɔ-gɛwi, mɔ gbaa-gbaa gɛten dɔ de mɔ-subuana asɛ wolɛ.”

5 Yesu mɛŋ taalɛ wɔra amunale ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ nfono. O kyu mɔ-abaa gyan daa alɔbo kalɛsɛ ako so ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 6 I dɛ Yesu gɛnɔ yɛɛ asa mɔ mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi.

Yesu Gi Sun Mɔ-Akasɛbo Gudu Anyɔ Mɔ

Yesu gi lii nno mɔ, ɔ naa de isowolɛ ibono i sindi nfono mɔ ɔ kya nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ agyɛbi. 7 Ɔ terɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ, ne o sun mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ naa anyɔ-anyɔ kpe isowolɛ so, ne ɔ sa mɔmɔ ɔlon de mɛꞌ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so. 8 Ɔ ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kpe faa, fɛŋ sa fɛꞌ puru sɛi-sɛi keda baa too de fɛye-iyii tugɛsɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ puru agyudɔ keda. Fɛ mɛŋꞌ keda atɔ ɔwɔraten. Fɛ mɛŋꞌ puru aterenbi wɔra fɛye-igo ibɔ dɔ. 9 Fɛŋꞌ sa fɛꞌ suu ngbɛ nnyɔ. Ayaawolɛ berɛ fɛꞌ wɔra.” 10 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛten gɛbono dɔ fɛ loo mɔ, fɛꞌ kyena nno kaaborɛ fɛ laa lii ɔsowolɛ ɔbono so. 11 Nengyene fɛ loo ɔsowolɛ ɔko so ne nno asa mɛ kine mɛ mɛŋ bugi ansi de fɛye abɛɛ mɛ mɛŋ nu fɛye asɛ mɔ, fɛ lii ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛꞌ kpiisi fɛye-ayaa isɛ yela mɔmɔ. Imɔ ne nan lɛɛ nyiile asa yɛɛ mɛ kine Wurubuaarɛ ɔkalan faa mɔ, gisobiidɛ gi dɛ gi gyoo mɔmɔ.”

12 Gɛsintin mɔ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kyon kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. 13 Mɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gikyɔ ibono i tɛ asa so mɔ, ne mɛ kyu nfɔ nko kyu nyaa alɔbo sakyɔ, ne mɔmɔ-alɔtɔ a ta.

Gɛnɔɔbono I Ba Ne Gyɔn Gi Nyɛ Lɛwu Mɔ

14 Wura Hɛrodɛ kee gi nu Yesu ilaa wɔrasɛ mɔ so. I kya nyiile yɛɛ Yesu ginyen gi nu gyan de gɛten kamaasɛ. Ako yɛɛ, “Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne. O kyingi lii ibuni dɔ daa so ne ɔ nyɛ ɔlon ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya dɛ gɛnɔ gɛnen faa.” 15 Ako mɔ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ, “Kuaa. Oloobu Ilaagya ne n kii ba.” Abanban mɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo fɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adedaabo mɔ ɔko.” 16 Wura Hɛrodɛ gi nu Yesu ilaa mɔ mɔ, mɔ-lɛɛ ibono ɔ kya tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Gyɔn ɔbono nɛ yɛgɛ mɛ ten mɔ-gimu mɔ ne n kii kyingi faa.”

17 Gɛnɔɔbono i ba ne Wura Hɛrodɛ gi yɛgɛ mɛꞌ ten Gyɔn gimu mɔ ne n gyɛ yɛɛ, wura mɔ mɔ-tedɛ Filipo gi dena ɔkyii ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Hɛrodiyasɛ, ne Wura Hɛrodɛ gi sɔgɛ ɔkyii mɔ kyu dena. 18 Gyɔn mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ kya tɔgɛ wura mɔ yɛɛ, “Fo sɔgɛ fo-tedɛ mɔ-ka faa, iŋ boran. Iŋ dɛ ɔkpa gɛnen.”

19 Ɔkyii mɔ gi nu yɛɛ Gyɔn kya kyɔɔlɛ mɔ‑rɛ wura mɔ gɛdena mɔ mɔ, ɔ sɔɔ ginyadon de Gyɔn. Imɔso mɔ-kuli wura mɔ gi kpaa keda Gyɔn ŋminde tii de obu. Ɔkyii mɔ gi laarɛ fɛɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ; oŋ kii nyɛ. 20 I kya nyiile yɛɛ wura mɔ nyi yɛɛ Gyɔn gi lɔrɔ mɔ-nyoro yela ne ɔ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Imɔso ɔ selɛ mɔ, ne ɔ mɛŋ yɛgɛ de mɛꞌ mɔɔ mɔ. Ɔ kya kyena nu Gyɔn agyɛbi tɔgɛsɛ mɔ, mɔ-gɛwɔnsa dɔ iŋ kya kyena mɔ ɔkpa kolon. I kii i dɛ mɔ agyɛbi mɔ ginu.

21 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Wura Hɛrodɛ kya gyi mɔ-gɛkɛ korogɛsɛ gɛsi. Imɔso ɔ da gibaa terɛ mɔ-abelɛnsɛ de mɔ-asogya abelɛnsɛ de Galeli abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa yɛɛ mɛꞌ baa gyi gɛkɛ mɔ kpaa mɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ i bugi ɔkpa sa Hɛrodiyasɛ de ɔꞌ nyɛ Gyɔn mɔɔ.

22 Asa mɔ mɛ gyan mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ, Hɛrodiyasɛ mɔ-bi obolonbu ɔko gi lii kyaa tala asa mɔ ansi. Mɔ-gɛkyaa mɔ gɛ wɔra Wura Hɛrodɛ mɔ‑rɛ mɔ-asafo mɔ ɔbolɛ gikyɔ. Imɔso ɔ ka sa obolonbu mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono fo kya laarɛ mɔ, tɔgɛ me, nan kyu sa fo.” 23 O kii ka sa obolonbu mɔ yɛɛ, “Nengyene fo taasɛ me ne meŋ nyɛ sa fo mɔ, nɛ tɔrɔ ntan. Ba‑a me-gɛsinkpan mɔ de gɛmɔ-asa mɔ gibaafon pɛwu ne fo kya laarɛ mɔ, nan kyu sa fo.” 24 Obolonbu mɔ gi lii kpaa taasɛ mɔ-nyi yɛɛ, “Menɛ ne nꞌ tɔgɛ wura mɔ yɛɛ ɔꞌ sa me?” Ne mɔ-nyi yɛɛ, “Tɔgɛ mɔ yɛɛ Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gimu ne fo kya laarɛ.”

25 Ayaa abono so mɔ, obolonbu mɔ gi selɛ kpaa tɔgɛ wura mɔ yɛɛ, “N kya laarɛ daa Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gimu tangalan dɔ ayaa adɛ so.” 26 Obolonbu mɔ gi taasɛ gɛnen mɔ, i yɛgɛ Wura Hɛrodɛ gisen dɔ i nyida mɔ. Ɔ ti ka ntan abelɛnsɛ mɔ ansi dɔ so mɔ, mɔ, iŋ kya sa mɔ gikine.

27 Imɔso ayaa abono so mɔ, o sun mɔ-nten amuana mɔ dɔ ɔko yɛɛ ɔꞌ kpaa kyu Gyɔn gimu ba, ne ɔ kpaa ten mɔ-gimu nfono o tii de obu mɔ, 28 ne o kyu gimɔ taga tangalan dɔ kyu bara obolonbu mɔ, ne obolonbu mɔ gi kyu kperɛ mɔ-nyi.

29 Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kpaa kyu mɔ-gibuni mɔ kyu kpaa pule.

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Ɔko Agyudɔ

30 Yesu akasɛbo mɔ mɛ lii nfono o sun mɔmɔ mɔ ba mɔ, mɛ baa buu ilaa ibono mɛ wɔra mɔ de ibono mɛ nyiile mɔ pɛwu sa mɔ. 31 Mɛ ba mɔ, asa mɛ kpɛ ma‑a dii ma‑a kpelegɛ mɔmɔ so. Imɔso i yɛgɛ mɛŋ kya nyɛ nyoro de mɛꞌ gyi gbaa. Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ koso de aye-wolɛ aꞌ kpe nfono asa mɛŋ tɛ mɔ de fɛꞌ nyɛ kyoola ŋmaraa.” 32 Ne gɛsintin mɔ, mɛ dii loo mɔmɔ-gikolii dɔ ne mɛ kyon nfono asa mɛŋ bo mɔ.

33 Mɛ kya kpe mɔ, asa sakyɔ mɛ wu mɔmɔ bii. Imɔso mɛ kuu ɔnangya lii isowolɛ mɔ pɛwu so kyu de gigengen so, ne mɛ gyangbara kpaa gyoo mɔmɔ. 34 Yesu gi lii gikolii mɔ dɔ yelɛ gigengen mɔ, o wu sakpii belɛ-belɛ ti ɔ yelɛ. O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen, i lii fɛɛ mɛ dɛ fɛɛ isandɛ ibono mɛŋ bo ɔkparɛbo. Ne o nyiile mɔmɔ ilaa gikyɔ. 35 Ɔ kya nyiile asa mɔ ilaa ɔ kya kpe mɔ, owi kya ta. Imɔso mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpaa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Nfono a bo faa, i gyɛ daa ifɛ nsana, ne owi kya ta. 36 Imɔso lɛɛ asa mɔ ɔkpa de mɛꞌ naa kpe isowolɛ de ndɔɔana nbono gi sindi gɛrɛ mɔ de mɛꞌ kpaa nyɛ agyudɔ sɔɔ gyi.”

37 Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sa mɔmɔ ilaa iko de mɛꞌ gyi.” Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aꞌ kyu aterenbi belɛ kyu kpaa sɔɔ bodobodo bara asa adɛ de mɛꞌ gyi?” 38 Nfono ne Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ibodobodo ifonɛ ne fɛ bo? Fɛꞌ kpaa kerɛ de fɛꞌ baa buu sa me.” Mɛ kpaa kerɛ, ne mɛ baa buu sa mɔ yɛɛ, “A bo daa ibodobodo inun de iken inyɔ.”

39 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ asa mɔ pɛwu mɛꞌ kpelegɛ kyena ifɛ bonboli mɔ so akpen-akpen. 40 Gɛsintin mɔ, mɛ kyena ifɛ mɔ so akpen ako dɔ, ikue inun-inun, de akpen ako mɔ dɔ, ikue-inyɔ de saalaa-saalaa. 41 Mɛ kyena gɛnen mɔ, Yesu gi puru ibodobodo inun mɔ de iken inyɔ mɔ, ne ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa ibodobodo mɔ dɔ ne o kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ de mɛꞌ kyu sa asa mɔ. Ɔ yɛ iken inyɔ mɔ kee sa asa mɔ pɛwu. 42 Mɔmɔ pɛwu mɛ gyi kaabo. 43 Yesu akasɛbo mɔ mɛ koola-koola bodobodo mɔ de iken agyisan mɔ pɛwu mɔ, i bɔla nkeebii gudu nnyɔ. 44 Anyen abono mɛ saarɛ asa abono mɛ gyi agyudɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ anyen nwɛ ikue-inyɔ de saalaa.

Yesu Gi Naa Nkyu So, I Mɛŋ Muiinɛ Mɔ Loo

45 Nfono mɔ, Yesu gi yɛgɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii mɔ dɔ de mɛꞌ gyangbara mɔ fara kpe Bɛsayida, gibenbɛ giko mɔ so de mɔ mɔ ɔꞌ lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de ɔꞌ baa tu ɔmɔ. 46 Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa ta mɔ, ɔ dii kpe abii dɔ de ɔꞌ kpaa dalaa. 47 I kya bun mɔ, i san Yesu wolɛ gɛsinkpan mɔ so nno yɛgɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɛ gyan nkyu so mɛ kya kpe. Mɛ ti fo nkyu mɔ nsansana. 48 Yesu gi wu mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya yiyɛɛ de gikolii mɔ nkyu mɔ so. I kya nyiile yɛɛ afuu a kya da ken-ken kyu kpe de nfono so mɛ lii de mɔ. Imɔso i yɛgɛ mɛ kya palɛ gikolii mɔ mɛ kya kpon. I baa fo sindi gibaadiikɛ mɔ, Yesu naa nkyu mɔ so ɔ kya kpe de mɔmɔ asɛ. Ɔ kerɛ ansi wɔra fɛɛ ɔ laa kyon mɔmɔ so. 49 Mɛ wu mɔ ɔ naa nkyu mɔ so ɔ kya ba mɔ, mɛ nyi yɛɛ obuni. Mɛ san mɛ kya saawo.

50 Mɔmɔ pɛwu mɛ wu mɔ mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-asen. Ayaa abono so mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ keda nyoro. Me Yesu ne. Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.” 51 Nfono mɔ ɔ dii loo mɔmɔ asɛ gikolii mɔ dɔ ne afuu mɔ a taa gida yɛgɛ. A taa yɛgɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ kyɔde. 52 I kya nyiile yɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi yɛgɛ ibodobodo mɔ iꞌ ŋan mɔ, mɛ mɛŋ ti nu imɔ gɛsɛ. Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iŋ bugi de mɛꞌ bii isa ɔbono ɔnan Yesu gyɛ mɔ.

Yesu Gi Kyɛ Alɔbo Gɛnɛsarɛtɛ Gɛsinkpan So

53 Mɛ fara ɔbon belɛ mɔ lii kpe gibenbɛ giko mɔ so, Gɛnɛsarɛtɛ gɛsinkpan so, ne mɛ ŋminde mɔmɔ-gikolii mɔ kyaga nfono. 54 Mɛ kpɛ mɛ kya lii gikolii mɔ dɔ mɔ, asa mɛ wu Yesu bii, 55 imɔso mɛ selɛ gyan de gɛsinkpan mɔ pɛwu mɛ kya sola alɔbo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-afengen mɛ dɛ ma‑a kpe nfono mɛ kya nu yɛɛ Yesu bo mɔ. 56 Gɛten kamaasɛ gɛbono Yesu gi kpɛ nyɛ loo mɔ, isowolɛ belɛ-belɛ so‑o, nsowolɛbi so‑o, ndɔɔ dɔ‑o, mɛ kya kyu alɔbo kpaa yela sansana, de mɛꞌ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ yii ba‑a mɔ-gɛgbɛ ginɛbi. Gɛsintin mɔ, ɔkamaasɛ ɔbono ɔ nyɛ yii mɔ-gɛgbɛ mɔ, mɔ-alɔtɔ a kya ta.

7

Ako Mɛ Kya Penɛ Asa Yɛɛ Mɔmɔ-Nbara Gi Gyɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ

1 Farasii gikpen dɔ awura ako de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem ɔsowolɛ so baa gyan Yesu asɛ. 2 Nfono mɔ mɛ wu Yesu akasɛbo ako mɛ tɛ mɛ kya gyi ibono mɛ mɛŋ foro mɔmɔ-abaa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa aforobi de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ sa mɔmɔ pɛi de mɛꞌ lɔɔ gyi.

3 Farasii awura de mɔmɔ Gyuda awura asɛnsɛ mɔ pɛwu berɛ mɛ kya wɔra mɔmɔ-tiibi ilaa wɔrasɛ ibono mɛ kasɛ lii mɔmɔ-sɛana asɛ mɔ, imɔso mɛŋ kya gyi yɛɛ mɛ mɛŋ foro mɔmɔ-abaa itiibilaa aforobi. 4 Mɔmɔ-ilaa kyosɛ i nyaakyɔ gikyɔ. Nengyene ba‑a mɛ lii gigya ba mɔ, mɛ kya kyu nkyu ŋmadɛ mɔmɔ-nyoro pɛi de mɛꞌ lɔɔ nyɛ gyi. Ne mɛ kya kyu nkyu ŋmadɛ nwɛ, nlɔbi, de ikuruwa de sɛi ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson.

5 Imɔso Farasii awura mɔ de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “I wonɛ so ne fo-akasɛbo mɔ mɛ kya kerɛ ansi taa aye-itiibilaa mɔ giwɔra yɛgɛ daa? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa gyi mɔ, mɛŋ kya foro mɔmɔ-abaa aye-itiibilaa aforobi mɔ de sɛi ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

6 Abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ kyu bun mɔmɔ gipuɛɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ɔkalan ɔbono Isaya gi nu tɔgɛ mɔ i kyena de fɛye-gikerɛansi ilaa wɔrasɛ idɛ gɛsintin so. Isaya gi nu Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Ansi so ne me-asa adɛ mɛ kya lɛɛ me-ginyen;

Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ berɛ, me‑rɛ mɔmɔ aŋ bo gɛsu.

7 Mɛ kya son me daa ansi so giyan.

I kya nyiile yɛɛ anyamesɛ-lɛɛ nbara ne mɛ dɛ mɛ kya penɛ

mɛ kya nyiile asa yɛɛ i gyɛ me Wurubuaarɛ-lɛɛ.’

8 Fɛye Farasii awura de nbara aŋmarasɛbo mɔ, fɛ too Wurubuaarɛ-lɛɛ nbara mɔ fuɛ ne fɛ san fɛ kya gyi daa anyamesɛ-lɛɛ tiibi ilaa wɔrasɛ mɔ so.”

9 Yesu gi kii tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fɛ nyaa Wurubuaarɛ nbara mɔ yela nkan de fɛꞌ nyɛ sii de fɛye anyamesɛ itiibilaa faa mɔ, fɛ wɔra ilaa ne? 10 Adedaabo owi mɔ, Wurubuaarɛ gi yela nbara sa Mosisi yɛɛ oꞌ kyu sa fɛye. Nbara mɔ nko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Buu fo-sɛ de fo-nyi.’

Nko kee ne n gyɛ yɛɛ,

‘Fo ɔbono fo tɔgɛ nnɔ wɔra fo-sɛ abɛɛ fo-nyi mɔ,

mɛꞌ mɔɔ fo.’

11 Fɛye Farasii awura de nbara aŋmarasɛbo adɛ berɛ, fɛŋ kya gyi nbara ndɛ so. Ɔko bo no, ɔ laa sɔɔ ginyadon wɔra mɔ-nyi de mɔ-sɛ, ɔŋ kya laarɛ mɛꞌ yii mɔ-ilaa. Ɔ laa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Ilaa ibono n bo ne nkana nan kyu kpaa fɛye mɔ, fɛŋ baa nyɛ yii imɔ, i gyɛ Koriban.’ (Koriban gyɛ ntan nbono i kya nyiile yɛɛ nɛ lɔrɔ imɔ yela sa Wurubuaarɛ.) 12 Ɔ ka Koriban ntan ne gɛmara o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ iŋ boran mɔ, fɛye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo de Farasii awura mɔ fɛŋ baa fa‑a yɛgɛ mɔ de ɔꞌ lɛɛ Koriban ntan mɔ de mɔ-nyi abɛɛ mɔ-sɛ mɛꞌ nyɛ yii mɔ-ilaa. 13 Fɛye-anyamesɛ itiibilaa idɛ so mɔ, fɛ kya nyaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ yela nkan. Fɛye-itiibilaa idɛ ne fɛ dɛ fɛ kya nyiile fɛye-biana baa lii de ndɛ faa. Iŋ gyɛ yɛɛ Koriban ntan ndɛ wolɛ gbaa; fɛ kya wɔra imɔ idɛ ɔnan kee gikyɔ.”

Nyamesɛ Nwɔnsa Ne N Kya Kyɔlesɛ Mɔ-Wurubuaarɛ Ɔson

14 Yesu gi kii terɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye pɛwu fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ 15 sɛi mɛŋ bo no i laa loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ de iꞌ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Gɛnen mɔ, ilaa ibono i kya lii mɔ-gɛnɔ dɔ mɔ wolɛ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. [ 16 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”]

17 Yesu gi taa sakpii mɔ yɛgɛ ne ɔ loo gɛten dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ ilaa ibono ɔ tɔgɛ sa sakpii mɔ mɔ gɛsɛ. 18 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Imɔso fɛye kee fɛye-nwɔnsa dɔ iŋ ti bugi de fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ? Imɔso fɛ mɛŋ nyi yɛɛ sɛi mɛŋ bo no i laa loo nyamesɛ gɛnɔ dɔ de iꞌ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson? 19 I kya nyiile yɛɛ iŋ kya loo mɔ-gɛwɔnsa dɔ, i kya loo daa mɔ-ɔtɔ dɔ de ɔꞌ kɔɔ fuɛ.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa gyisɛ kamaasɛ i boran; iŋ kya kyɔlesɛ nyamesɛ Wurubuaarɛ ɔson.

20 Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ bɔla yɛɛ, “Ilaa ibono i kya lii nyamesɛ gɛwɔnsa dɔ mɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. 21 I kya nyiile yɛɛ nyamesɛ kya sa gɛwɔnsa pɛi ne ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn fɛɛ ɔ kya laarɛ ogyibara, ɔ kya yuuri, ɔ kya mɔɔ asa, 22 ɔ kya lii mɔ-ka abɛɛ mɔ-kuli gɛmara, ɔ kya wɔra onsipara, ɔ kya sa gɛkpɛ nwɔnsa, ɔ kya penɛ asa, ɔ kya wɔra ilaayan, ɔ bo gɛlaaloo, ɔ kya nyida asa, ɔ kya nyiile mɔ-nyoro, ne ɔ kya wɔra ilaa gyaga. 23 Gɛnen ilaa nyɛnyɛn idɛana pɛwu i kya lii nyamesɛ gɛwɔnsa dɔ ne imɔ ne n kya kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson.”

Isafokyii Gi Sɔɔ Yesu Gyi

24 Yesu gi koso lii nno kyon kpe gɛsinkpan gɛko so, gɛ sindi Taya [de Sidon isowolɛ]. Ɔ fo nno mɔ, ɔ kpaa loo gɛten gɛko dɔ. Ɔŋ kya laarɛ de ɔko oꞌ wu mɔ. Ɔŋ bo ŋara dɔ so mɔ, imɔ pɛwu i wɔra giyan. 25-26 Mɔ‑rɛ mɔ-giloo mɔ, ɔkyii ɔko gi nu mɔ so. Ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ gɛnen ɔkyii mɔ mɔ-bi kyiisɛ so. Ɔkyii mɔ gi baa kpelegɛ dɛ Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ gya gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ koso mɔ-bi mɔ so sa mɔ. Ɔkyii mɔ gi lii Sirofinisiya gɛsinkpan so. Ɔŋ gyɛ asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ dɔ isa. 27 Ɔkyii mɔ gi kolɛ Yesu mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Iŋ kaaborɛ fɛɛ ɔko oꞌ kyu nbii agyudɔ kyu too sa igyoono aberɛ abono nbii mɔ mɛŋ ti gyi mɔ.”

28 Ɔkyii mɔ yɛɛ, “Me-wura, i gyɛ gɛsintin berɛ. Imɔ, mɔ, igyoono gbaa kee mɛ kya nyɛ tɔɔsɛ ibono nbii mɛ kya gyi ne i kya lii tɔrɔ lɛpɛ gikɔɔdɔ mɔ gyi.”

29 Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ibono fo tɔgɛ faa so mɔ, nɛ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ gi koso fo-bi mɔ so, imɔso fo berɛ, naa kpe gɛwi.” 30 Gɛsintin mɔ, ɔkyii mɔ gi kii kpe gɛwi mɔ, ɔ kpaa wu mɔ-bi mɔ dɛ gifengen so; ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono nkana i tɛ gɛbii mɔ so mɔ i koso.

Yesu Gi Kyɛ Omuumuu

31 Yesu gi lii gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi Taya ɔsowolɛ so mɔ kpaa loo lii Sidon ɔsowolɛ so kyu gɛnen‑n kpaa lii gɛsinkpan gɛbono so Isowolɛ Gudu mɔ i bo mɔ baa fo ɔbon belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Galeli mɔ asɛ. 32 Asa ako mɛ kyu ɔlɔbo ɔko kyu baa tu Yesu. Ɔlɔbo mɔ gyɛ daa osintiribu ne ɔ kya tɔngɛ mɔ, iŋ kya lii dɔɔdan. Nfono mɔ asa mɔ mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de oꞌ kyu mɔ-gibaa gyan ɔlɔbo mɔ so de mɔ-gilɔ mɔ giꞌ ta. 33 Yesu gi kyu ɔnyen mɔ lii sakpii mɔ dɔ kpe nkan ne o kyu mɔ-abaabi wɔra ɔnyen mɔ aso dɔ. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ too akyɔlɛ bun mɔ-gibaabi so ne o kyu yii ɔnyen mɔ ɔnandii. 34 Ne Yesu gi diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso ne ɔ muusi. Ɔ kisee kerɛ ɔnyen mɔ ne ɔ tɔgɛ de mɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ “Ɛfata”. (Ɛfata gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ, “Tigi”.)

35 Nfono mɔ ɔnyen mɔ aso mɔ a tigi, ne ɔ san ɔ kya nu ilaa, ne mɔ-ɔnandii kee gi sangɛ ɔ san ɔ kya tɔngɛ dandan. 36 Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ mɔ, ɔ da asa mɔ tii yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ buu ilaa idɛ sa ɔko‑rɛ ɔko. Ɔ kya gya mɔmɔ mɔ, i kya lɔrɔ wɔra mɔmɔ iwen daa. 37 Gɛnɔɔbono Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ mɔ, i wɔra ɔkamaasɛ giyan. Mɛ san ma‑a tɔgɛ yɛɛ, “Yesu kya wɔra daa ilaa dɛnsɛ so‑o. Isintiribu de imuumuu gbaa, ɔ kya kyɛ mɔmɔ mɛ kya nu ilaa ne mɛ kya tɔngɛ.”

8

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Agyudɔ

1 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ asa mɛ kii gyan Yesu asɛ faa fiye‑e. Ɔsowolɛ mɛŋ bo nno, ne asa mɔ mɛŋ bo agyudɔ de mɛꞌ gyi. Nfono mɔ Yesu gi terɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 2 “Ndɛ nkɛ nsa ne asa gikpen belɛ gidɛ mɛ buu me faa, mɛ mɛŋ baa mɛ bo agyudɔ de mɛꞌ gyi. Imɔso mɔmɔ-ilaa i bo me ayen. 3 Nengyene nɛ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ naa kpe mɔmɔ-nwi yɛgɛ mɛ mɛŋ nyɛ sɛi gyi mɔ, mɛ laa tɔrɔ agbalɛ ɔkpa dɔ. Ako mɛ maŋ taalɛ loo gɛwi. Mɔmɔ ako mɛ lii gɛta-gɛta.”

4 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ifɛ nsana gɛrɛ, nnɛ ne a laa nyɛ agyudɔ sa gɛnyamesɛbi gɛdɛ de mɛꞌ gyi?”

5 Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, mɔmɔ-lɛɛ bodobodo mɔ mɛ bo mɔ i gyɛ ifonɛ? Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ i gyɛ sono.

6 Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ asa abono pɛwu mɛ buu mɔmɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyena. Mɛ kpelegɛ kyena gɛsinkpan mɔ, o puru ibodobodo sono mɔ, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa imɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ yɛ sa sakpii mɔ de mɛꞌ gyi. Ne mɛ sɔɔ yɛ sa mɔmɔ. 7 Mɔ, mɛ bo nkenbii kalɛsɛ nko. Nfono ne ɔ sɔɔ nkenbii mɔ ne o kii kyu afaala sa Wurubuaarɛ ne o kiiri sa mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kyu yɛ sa asa mɔ de mɛꞌ kyu gyi de mɔmɔ-bodobodo mɔ. 8 Mɛ yɛ gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gyi kaabo, ne i fo mɔmɔ kii san. Mɛ koola agyisan mɔ, i bɔla nkeebii sono. 9 Asa abono mɛ gyi amɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ ikue-inyɔ.

Asa mɔ mɛ gyi ta mɔ, Yesu gi lɛɛ mɔmɔ-ɔkpa, ne mɛ kyon gɛwi. 10 Nfono mɔ Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ san dii loo mɔmɔ-gikolii dɔ ne mɛ kyon Dɔmanuta gɛsinkpan so.

Farasii Awura Ako Yɛɛ Yesu Ɔꞌ Wɔra Ilaa Lɛɛnyiilesɛ Sa Ɔmɔ

11 Mɛ bo nno mɔ, Farasii gikpen dɔ awura ako mɛ baa sɔɔ akyɔɔlɛ de Yesu. Mɛ laarɛ fɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ lii Wurubuaarɛ dɔ sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlon ɔbono ɔ dɛ mɔ. Mɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra gɛnen mɔ, mɛ kya daasɛ mɔ mɛ kya kerɛ. 12 Yesu gi sɔnga faa fo‑o ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne ndɛ asa adɛ mɛ kya laarɛ ilaa lɛɛnyiilesɛ de mɛꞌ wu gɛnen? Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɛ maŋ nyɛ ba‑a ilaa kolon wu de ansi.”

13 Nfono ne ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ, ne o kii dii loo gikolii mɔ dɔ fara kpe ɔbon belɛ mɔ gibenbɛ giko mɔ so.

Bodobodo Gɛlin Gikpalɛ

14 Mɛ kya kpe mɔ, mɛ tan mɛ mɛŋ laarɛ agyudɔ keda. Bodobodo kolon ne n san mɔmɔ asɛ gikolii mɔ dɔ. 15 Yesu gi ka mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Farasii gikpen dɔ awura de Wura Hɛrodɛ ilaa mɔ i dɛ fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ.”

16 Yesu gi ka mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Ibono a mɛŋ dɛ bodobodo mɔ so ne ɔ tɔgɛ aye gɛnen faa abɛɛ?” 17 Mɛ kya taasɛ abara gɛnen mɔ, Yesu gi ti bii ilaa ibono mɛ darɛ mɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya tɔngɛ kyu lii bodobodo ɔbono fɛ mɛŋ dɛ mɔ so? Fɛŋ ti bii isa ɔbono n gyɛ mɔ? Menɛtɔ so ne fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu gɛnen? 18 Fɛ bo ansi, yɛgɛ fɛ mɛŋ kya wu. Fɛ bo aso, yɛgɛ fɛ mɛŋ kya nu. Imɔso fɛ tan 19 owi ɔbono nɛ gbaa-gbaa ibodobodo inun dɔ ne asa nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɛ gyi kpon mɔ? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ?” Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nkeebii gudu nnyɔ.” 20 Ne Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne owi ɔbono nɛ gbaa-gbaa ibodobodo sono mɔ dɔ kyu sa asa nwɛ ikue-inyɔ mɔ de? Agyisan nkeebii nfonɛ ne fɛ koola mɔ?” Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nkeebii sono.” 21 Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Imɔso fɛŋ ti nu gɛsɛ?”

Yesu Gi Kyɛ Gyaatanbo

22 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa fo Bɛsayida ɔsowolɛ so. Ɔsowolɛ mɔ so asa ako mɛ kyu ɔnyen ɔko baa tu Yesu. Ɔnyen mɔ gyɛ daa gyaatanbo. Mɛ ba mɔ, mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de oꞌ kyu mɔ-abaa gyan mɔ so sa mɔmɔ de mɔ-ansi mɔ aꞌ bugi. 23 Yesu gi keda gyaatanbo mɔ gibaa dɔ kyu mɔ lii nten nkan ne ɔ too akyɔlɛ wɔra mɔ-ansi dɔ ne o kyu mɔ-abaa bun mɔ-ansi mɔ so. Yesu gi lɛɛ mɔ-abaa ɔnyen mɔ-ansi mɔ so ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya wu ilaa iko?”

24 Gyaatanbo mɔ gi diirɛ mɔ-ansi ne ɔ kerɛ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “N kya wu asa. Mɔ, mɛ dɛ fɛɛ iyii mɛ naa mɛ naa.” 25 Ne Yesu gi kii kyu mɔ-abaa bun gyaatanbo mɔ ansi mɔ so ne ɔ lɛɛ. Nfono mɔ gyaatanbo mɔ gi kii lɔrɔ kerɛ mɔ, mɔ-ansi mɔ a bugi. Ɔ san ɔ kya wu ilaa kamaasɛ dɔɔdan. 26 Yesu gi kyɛ gyaatanbo mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ naa kpe mɔ-gɛwi. Ɔ mɛŋꞌ sa oꞌ kyu de ɔsowolɛ mɔ so.

Piita Gi Lɛɛ Tɔgɛ Isa Ɔbono Ɔnan Yesu Gyɛ Mɔ

27 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ yii ɔkpa mɛ kya kpe isowolɛ ibono i sindi Sɛsariya Filipayi ɔsowolɛ so mɔ. Mɛ naa mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Asa asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ɔnan ne nꞌ gyɛ?”

28 Ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. Ako mɔ yɛɛ Kuaa! Fo ne n gyɛ Oloobu Ilaagya. Ne ako, mɔ, yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iloobu mɔ dɔ ɔko kpɛi ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.”

29 Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de? Menɛ nyamesɛ ɔnan ne fɛ nyi yɛɛ nꞌ gyɛ?” Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de foꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.”

30 Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi ka sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛ mɛŋꞌ sa mɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko nyamesɛ ɔbono ɔnan ɔ gyɛ mɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

31 Nfono ne Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya nyiile mɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ ibono i laa ba yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nꞌ wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ laa kine me, ne mɛ laa yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” 32 Ɔ tɔgɛ tigi mɔmɔ, ɔŋ ŋara mɔmɔ. Ne Piita gi kyu mɔ lii nkan ne ɔ gya mɔ yɛɛ ɔŋ baa tɔgɛ gɛnen. 33 Ne Yesu gi kisee kerɛ mɔ-akasɛbo sɛnsɛ mɔ, ne ɔ gya Piita yɛɛ, “Naa me asɛ; ilaa nyɛnyɛn gɛmu! Fo-gɛwɔnsa gɛŋ gyan Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so. Anyamesɛ-lɛɛ gɛlaarɛ so ne fo-gɛwɔnsa gɛ gyan.”

34 Nfono ne Yesu gi terɛ sakpii mɔ ba mɔ asɛ dabɔlɛ de mɔ-akasɛbo mɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, kaasɛ mɔ oꞌ kyu mɔ-nyoro fuɛ, oꞌ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so, de ɔꞌ kasɛ me-gidebi. Ba‑a mɛ laa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ, mɛꞌ da mɔ. 35 I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo kya kɔrɔsɛ fo-nkpa fo kya yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, kyu lii me‑rɛ me-ɔkalan konkonsɛ mɔ so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 36 Fo nyamesɛ fo nyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa kamaasɛ pɛwu gyan ne fo too fo-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ fuɛ mɔ, fo nyi yɛɛ fo nyɛ gɛkyena ne? 37 Menɛ ne fo laa kyu sa Wurubuaarɛ de foꞌ kii nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ? 38 Gɛkyena gɛdɛ dɔ mɔ fɛ tɛ saarɛ asa abono mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ne mɛŋ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ. Imɔso fɛꞌ keda fɛye-nyoro. Nengyene asa adɛ ansi dɔ ne i bo fo ɔko ipeeli yɛɛ fo kya son me abɛɛ fo kya sɔɔ me-agyɛbi mɔ gyi mɔ, gɛnen kee ne i laa wɔra me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, ipeeli sa fo gɛnen kaasɛ ɔbono, gɛkaabono nan kii ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛnen gɛkaabono mɔ me-sɛ Wurubuaarɛ laa keda mɔ-isɔɔ sun lii Wurubuaarɛ dɔ. Me‑rɛ ɔmɔ ne nan ba, ne me-sɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ me-nyisigyi nyiile asa.”

9

1 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛye abono fɛ yelɛ gɛrɛnaa faa, fɛ maŋ wuꞌ ta pɛi ne fɛ laa wu Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena gɛ ba anyamesɛ dɔ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-ɔlon nyiile.”

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yesu Nyisigyi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Asaꞌ Ako

2 Imɔ nkɛ nsee gɛmara mɔ, Yesu gi kyu mɔ-akasɛbo Piita, Gyeemesi, de Gyɔn ne mɛ dii kpe gibii belɛ giko so mɔmɔ wolɛ. Mɛ bo nno gɛnen mɔ, Yesu nyoro gi kyɛɛgɛ kii lɔrɔ wɔra ɔdan too, 3 ne mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ gi fuuli faa parɛ-parɛ, gi kya ŋɛlegi. Gɛsinkpan gɛdɛ so mɔ, nyamesɛ maŋ taalɛ foro ilaa de iꞌ lii fuuli parɛ-parɛ gɛnen. 4 Mɛ baa kii kerɛ mɔ, iloobu inyɔ iko ne: Ilaagya mɔ‑rɛ Mosisi. Mɛ ba Yesu asɛ, mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kya gyi nsingyi. 5 Mɛ yelɛ gɛnen mɔ, Piita gi ten loo tɔgɛ atɔgɛkpandɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, i wɔra ɔdan yɛɛ a bo gɛrɛ. Yɛgɛ de aꞌ yii ipanpan isaꞌ sa fɛye: fo-lɛɛ ɔko, Ilaagya-lɛɛ ɔko, de Mosisi-lɛɛ ɔko.” 6 Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu iloobu mɔ gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen ne i wɔra mɔmɔ gifuu. Piita mɛŋ bii ilaa ibono ɔ laa tɔgɛ mɔ. Imɔ ne n bara mɔ-atɔgɛkpandɛ mɔ gɛnen.

7 Mɔmɔ pɛwu mɛ san mɛ yelɛ mɔ, gibuntɔ giko gi ba baa bun mɔmɔ so faa kpem, ne Wurubuaarɛ gigyɛbi gi lii gibuntɔ mɔ dɔ tɔgɛ sa akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me-gisen dɔ obi ne n gyɛ Yesu, fɛꞌ nu mɔ asɛ.” 8 Ayaa abono so mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kerɛ kyaabɔɔ mɔ, mɛŋ baa wu ɔko baa too de Yesu.

9 Mɛ kya kpelegɛ ma‑a ba mɔ, Yesu gi da mɔmɔ tii yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono fɛ wu faa sa ɔko nperɛ. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ wuꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ mɔ, pɛi de fɛꞌ lɔɔ gyi imɔ so gɛsingyi sa asa.” 10 Ɔ gya mɔmɔ mɔ, mɛ nu mɔ asɛ; mɛ mɛŋ buu sa ɔko. Mɔmɔ-wolɛ ne n taasɛ abara yɛɛ, “Ibono ɔ darɛ yɛɛ ɔ laa wuꞌ de oꞌ kii kyingi faa mɔ, imɔ gɛsɛ ne n gyɛ nnɛ?” 11 Ne Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya kyena tɔgɛ sa aye yɛɛ Oloobu Ilaagya laa kii lii Wurubuaarɛ dɔ ba pɛi de ɔbono Wurubuaarɛ laa sun yɛɛ ɔꞌ baa gyi gɛwura Wurubuaarɛ adɛ so mɔ ɔꞌ lɔɔ ba. Ne fo ne n gyɛ gɛnen isa ɔbono mɔ, menɛ n wɔra so ne Ilaagya mɛŋ baa gyangbara fo ba?”

12 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin yɛɛ i kaaborɛ Ilaagya ɔꞌ gyangbara ba de ɔꞌ baa lɔrɔ ilaa kamaasɛ pɛi de nꞌ lɔɔ ba. Mɛ ŋmarasɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yela yɛɛ i gyɛ ibono i laa ba yɛɛ nꞌ wu awɔrɔfɔɔ gikyɔ asa abaa dɔ de mɛŋꞌ kyu me terɛ sɛi. Ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ gɛnen mɔ gɛsɛ ne n gyɛ menɛ? 13 Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ Ilaagya gi ti wolaa kii ba, ne ibono Gyuda awura mɛ kya laarɛ mɔ mɛ ti kyu wɔra mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ.”

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Gɛbii Gɛko So

14 Mɛ kpelegɛ mɛ kya ba Yesu akasɛbo sɛnsɛ mɔ asɛ mɔ, mɛ wu sakpii yelɛ kyaabɔɔ mɔmɔ; mɔmɔ‑rɛ nbara aŋmarasɛbo mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ. 15 Sakpii mɔ gi da de ginsi wu Yesu kya ba mɔ, i dɛ sakpii mɔ gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ selɛ kpaa gyangara mɔ, ne mɛ faala mɔ. 16 Ne Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ gɛsingyi ne fɛye‑rɛ me-akasɛbo fɛ kya gyi mɔ?”

17 Nfono mɔ ɔko gi lɛɛ gɛnɔ lii sakpii mɔ dɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔko tɛ me-bi nyensɛ so, i kya yɛgɛ gɛŋ kya taalɛ tɔngɛ. Imɔso nɛ kyu mɔ ba fo asɛ. 18 Nengyene i kyena gɛmɔ so mɔ, i kya kuu gɛmɔ too gɛsinkpan. I san mɔ, gɛmɔ-gɛnɔ dɔ i kya furu afuru, ne gɛ kya wɛ gɛmɔ-anyi. Gɛmɔ-nyoro gi kya san faa kenkesen. Nɛ ba ne meŋ tu fo mɔ, nɛ kolɛ fo-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ gya gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ koso gɛmɔ so sa me mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ.”

19 Ne Yesu gi tɔgɛ sakpii mɔ yɛɛ, “O! Fɛye nkɛ ndɛ dɔ asa! Fɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Nkɛ nfonɛ ne nan kyena fɛye asɛ, n kpɛ mi‑i nyɛ gisen mi‑i sa fɛye daa? Fɛꞌ kyu gɛbii mɔ bara me.” 20 Ne mɛ kyu gɛmɔ bara mɔ.

Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ gi wu Yesu mɔ, ayaa abono so mɔ, i kyu gɛbii mɔ too gɛsinkpan. Gɛ san gɛ kya belen, gɛ kya kpiri, ne gɛmɔ-gɛnɔ dɔ i kya furu. 21 Ne Yesu gi taasɛ gɛbii mɔ mɔ-sɛ yɛɛ, “I kya wɔra gɛmɔ ɔfaanan faa, i ti kɛɛla?” Gɛbii mɔ mɔ-sɛ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Lii ko‑o gɛmɔ-nbii dɔ ne i yii gɛmɔ. 22 I kya laarɛ iꞌ mɔɔ gɛmɔ so mɔ, i kya kyu gɛmɔ kyu too ɔgya dɔ de nkyu dɔ. Nengyene fo laa taalɛ wɔra ilaa iko kyu lii imɔ so mɔ, su aye so de foꞌ mɔlɛgɛ aye.” 23 Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo yɛɛ, ‘nengyene nan taalɛ mɔ’? Imɔso fo kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ maŋ taalɛ? Nu yɛɛ ɔbono ɔ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, ilaa kamaasɛ i kya wɔra sa mɔ.” 24 Gɛbii mɔ mɔ-sɛ gi kpɛ nu yɛɛ gisɔɔgyi ne n tiri mɔ, o kyu osulon kolɛ mɔ yɛɛ, “N kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi berɛ. Ibono meŋ sɔɔ gyi mɔ, yɛgɛ nꞌ sɔɔ gyi.”

25 Yesu gi wu yɛɛ sakpii mɔ kya nyaakyɔ ɔ kya too mɔ, ɔ tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ, “Fo ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔbono fo tɛ gɛbii gɛdɛ so, ne fo yɛgɛ gɛ bingiri gɛmugamuga de osintiribu mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fo yɛɛ, koso gɛmɔ so, n kerɛ fo faa, de foŋꞌ baa kii ba gɛmɔ so gɛkaako.” 26 Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ gi lɔgedɛ saawo, ne i kyu ɔlon nyala gɛbii mɔ kerii-kerii pɛi ne i koso gɛmɔ so. I koso taa gɛbii mɔ yɛgɛ mɔ, gɛ san gɛ dɛ fɛɛ obuni. Asa sakyɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ gɛ wuꞌ daa. 27 Nfono ne Yesu gi keda gɛmɔ-gibaa dɔ puru ne gɛ koso yelɛ.

28 Yesu gi kpaa loo obu dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ baa taasɛ mɔ mɔmɔ-wolɛ yɛɛ, “I wonɛ so ne aye berɛ, a mɛŋ taalɛ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ koso gɛbii mɔ so daa?” 29 Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Sɛi mɛŋ bo no i laa taalɛ gya ilaa idɛana ɔnan koso, gɛnen mɔ, [gɛnɔ ŋminde de] gɛdalaa.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

30 Mɛ lii nfono mɔ, mɛ naa loo Galeli gɛsinkpan so mɛ kya kyon. Yesu mɛŋ kya laarɛ de ɔko ɔꞌ bii nfono so mɛ bo de mɔ. 31 I kya nyiile yɛɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ nyiile mɔ-akasɛbo mɔ ilaa mɔmɔ-wolɛ. Ɔ kya nyiile mɔmɔ ilaa mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi mɔ gi fo ibono me-akyobo mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra asa ako abaa dɔ de mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” 32 O buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu imɔ gɛsɛ. I kii i bo mɔmɔ gifuu de mɛꞌ taasɛ mɔ.

Isa Ɔbono Ɔnan Ɔ Don Mɔ-Nanboana Mɔ

33-34 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. Mɛ naa ɔkpa dɔ mɛ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ mɔmɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo. Mɛ loo gɛten dɔ mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “A kya ba mɔ, menɛ akyɔɔlɛ ne fɛ kya sɔɔ mɔ?” Mɛ sii kurun. I kya nyiile yɛɛ ipeeli i gyi mɔmɔ kyu lii akyɔɔlɛ mɔ so. 35 Ne Yesu gi kpelegɛ kyena ne ɔ terɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene ɔko kya laarɛ gɛbelɛnsɛ oꞌ gyi mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ gɛbii de ɔꞌ wɔra dega sa ɔkamaasɛ.” 36 Nfono ne Yesu gi keda gɛbii pii gɛko, ne o kyu gɛmɔ yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ, ne o kyu mɔ-abaa mili gɛmɔ kyaabɔɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 37 “Nengyene me so ne fo ɔko fo bugi ansi de gɛbii gɛko fɛɛ gɛdɛ ɔnan mɔ, me ne fo bugi ansi de gɛnen. Ne fo bugi ansi de me mɔ, fo bugi ansi de me-sɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne.”

Yesu Yɛɛ Ɔbono Ɔŋ Kya Kyo Mɔ Mɔ Yelɛ Mɔ-Gɛmara Ne

38 Ne Gyɔn gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu ɔnyen ɔko ɔ dɛ fo-ginyen ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ɔ kya koso asa so. Kaasɛ mɔ mɛŋ kii ɔ bo aye dɔ, imɔso a gya mɔ yɛɛ ɔŋꞌ baa wɔra gɛnen.” 39 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fɛ san wu gɛnen mɔ, fɛŋꞌ baa gya mɔ. Ɔbono ɔ dɛ me-ginyen ɔ kya wɔra amunale ilaa mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono maŋ baa kii tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn iko kyu lii me so ayaa abono so. 40 I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔŋ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de aye mɔ, ɔ yelɛ aye-gɛmara ne. 41 Ibono fɛ kya son me, Kirisito, mɔ so ne ɔko gi sa fɛye ba‑a nkyu nunsɛ mɔ, n kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, kaasɛ mɔ maŋ wɔra imɔ too nkyu dɔ giyan. Wurubuaarɛ ntɛɛla gi dɛ sa mɔ.

Fɛŋ Kerɛ Dandan Mɔ, Fɛ Maŋ Nyɛ Kyena Wurubuaarɛ Asɛ

42 “Ɔbono, mɔ, ɔ laa yɛgɛ apiipii abono mɛ sɔɔ me gyi mɔ dɔ ɔko gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, nengyene fɛɛ mɛ kyu gibui belɛ ŋminde kyaga de kaasɛ ɔbono gibɔ ne mɛ too mɔ wɔra apoo dɔ mɔ, i tɛsɛ i bɔ. 43-44 Imɔso nengyene fo-gibaa gi kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ! I boran yɛɛ fo kyu gibaa kolon de foꞌ kpaa kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-abaa anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ mɔ.

45-46 “Nengyene fo-giyaa gi kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, kɛbi gimɔ fuɛ! I boran yɛɛ fo kyu giyaa kolon kpaa kyena Wurubuaarɛ asɛ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-ayaa anyɔ too wɔra ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ mɔ.

47 “Nengyene fo-ginsi gi kya yɛgɛ fo-gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ, lɔgedɛ gimɔ lɛɛ fuɛ. I boran yɛɛ foꞌ kyu ginsi kolon kpaa kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ don ibono Wurubuaarɛ laa kyu fo‑rɛ fo-ansi anyɔ too wɔra ɔgya dɔ mɔ.

48 Nno berɛ i don gɛsinkpan so gibiinaa de gɛkyan gbaa bun.

Imɔ-lɛɛ ɔgya ɔnan mɛŋ kya nu giwuꞌ,

ne nno ilaa gyɔsɛ-lɛɛ asonsɔɔ aŋ kya wuꞌ gɛkaako.

49 “Ɔgya laa fuo ɔkamaasɛ. Ɔbono ɔ loo lii mɔ, i laa lɔrɔ mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono nfɔlɛ gi kya lɔrɔ ipɔ mɔ. 50 Nfɔlɛ gi bo kon. Nengyene fɛɛ nfɔlɛ gi ta nmɔ-ɔkon mɔ, nnɛ ne fɛ laa wɔra nmɔ de giꞌ kii wɔra ɔkon? Iŋ bo sɛi fɛ laa taalɛ wɔra. Imɔso fɛꞌ wɔra fɛɛ nfɔlɛ sa abara de fɛꞌ nyɛ gisen yuuli kyu kyena.”

10

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Mɔ Ɔkyii Gikine Ilaa

1 Yesu gi koso lii nno, ne o kpe Gyudiya gɛsinkpan so de Gyɔɔdan ɔbon mɔ gibenbɛ giko so. Sakpii gi ti kpaa kyaabɔɔ mɔ, ne o nyiile mɔmɔ ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ɔ kya wɔra mɔ.

2 Nfono mɔ Farasii gikpen mɔ dɔ awura ako mɛ baa soo Yesu idoo kerɛ. Gɛnen so mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-nbara dɔ mɔ, i dɛ ɔkpa fɛɛ ɔnyen oꞌ kine mɔ-ka?” 3 Ne Yesu gi kisee taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ nbara ne Mosisi gi yela sa fɛye kyu lii ɔkyii gikine so?” 4 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mosisi yɛɛ, nengyene ɔnyen laa kine mɔ-ka mɔ, ɔꞌ sa mɔ gikine ɔwolɛ de ɔꞌ lɛɛ mɔ ɔkpa.”

5 Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ibono fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu mɔ so ne Mosisi gi yela nbara ndɛ sa fɛye gɛnen. 6 Nkana mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ lii ko‑o aberɛ abono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ,

‘ɔ lɛɛ ɔnyen oyuduu de ɔkyii oyuduu’.

Mɛ kii ŋmarasɛ yɛɛ,

7 ‘Imɔ idɛ so ne ɔnyen kya taa mɔ-sɛ de mɔ-nyi yɛgɛ

de oꞌ kyu mɔ-nyoro mada de mɔ-ka

8 de mɛꞌ bingiri nyamesɛ kolon mɔ.’

Imɔso ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛŋ baa mɛ gyɛ asa anyɔ, mɛ bingiri nyamesɛ kolon. 9 Ibono Wurubuaarɛ ne n kyu mɔmɔ dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon faa mɔ, ɔko ɔŋ sa ɔꞌ baragɛ mɔmɔ dɔ.”

10 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii ba gɛten dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii lɔrɔ taasɛ mɔ kyu lii gɛdena gɛsingyi mɔ so. 11 Ne Yesu gi tɔgɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene fo kine fo-ka kpaa kyu ɔkyii pobɔrɔ mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Ɔ kya kyu imɔ yɛɛ ɔko mɔ-ka ne fo laarɛ gɛnen. 12 Ne fo ɔkyii ɔbono fo kine fo-kuli kpaa dena ɔnyen pobɔrɔ mɔ, fo kee fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara mɔ. Ɔ kya kyu imɔ fɛɛ fo lii fo-kuli gɛmara ne.”

Yesu Gi Sɔɔ Nbii Buru-buru Abaa Anyɔ

13 Owi ɔko dɔ mɔ, asa ako mɛ kpɛ mɛ dɛ nbii ma‑a bara Yesu yɛɛ oꞌ kyu mɔ-abaa gyan nmɔ so de ɔꞌ dalaa sa mɔmɔ. Yesu akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ kya gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kiiri nbii mɔ. 14 Yesu gi wu gɛnen mɔ, i loo mɔ. Ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ nbii mɔ giꞌ ba me asɛ; fɛŋꞌ baa tii mɔmɔ-ɔkpa. Abono mɛ dɛ fɛɛ gɛnen nbii ndɛana ɔnan mɔ ne n kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 15 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo mɛŋ kyu fo-nyoro wɔra fɛɛ gɛbii de foꞌ kyule kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ, fo maŋ nyɛ gɛnen gɛkyena gɛbono kpa‑a.” 16 Imɔso Yesu gi puge nbii mɔ ne ɔ kyu mɔ-abaa gyan mɔmɔ so kolɛ Wurubuaarɛ ayuule sa mɔmɔ.

Anɛ Ne Nan Nyɛ Ɔkyenaten Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ?

17 Yesu kya laarɛ oꞌ kpe ɔkpa mɔ, ɔnyen ɔko gi selɛ baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ dɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa?” 18 Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya terɛ me yɛɛ nyamesɛ dɛnsɛ faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne n gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ? 19 Iŋ gyɛ fo nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ? Nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ gɛŋꞌ sa foꞌ mɔɔ isa, gɛŋꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara, gɛŋꞌ yuuri, gɛŋꞌ ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ, gɛŋꞌ kudi ɔko gyi, buu fo-sɛ de fo-nyi.” 20 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kpɛ kyu lii me-nbii dɔ mɔ, n kya gyi nbara ndɛ pɛwu so.”

21 Yesu gi kisee kerɛ ɔnyen mɔ mɔ, mɔ-ilaa i loo mɔ-gisen dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “I kya san fo ilaa kolon. Naa kpaa fɛ fo-ilaa ibono fo bo mɔ pɛwu de foꞌ kyu aterenbi mɔ kyu yɛ sa ayenbo. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ, de foꞌ san naa baa buu me wɔra me-ɔkasɛbo.” 22 Ɔnyen mɔ gi nu ibono Yesu gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ, i yɔɔ mɔ-nyoro, ne ɔ naa kyon. I kya nyiile yɛɛ ɔ tansi ɔ bo atɔ gikyɔ. Ɔ kerɛ mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra gɛnen.

23 Nfono mɔ, Yesu gi kerɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ gyan, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “I tansi i bo lon sa aterenbi awura de mɛꞌ kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi.” 24 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-akasɛbo mɔ gɛnɔ gikyɔ. Ne o kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-biana, i tansi i bo lon de nyamesɛ ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi. 25 Pɛi de aterenbi wura ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ, i bo lon sa mɔ don gɛnɔɔbono gɛkpatitii gɛ laa loo ɔbaatɔ ɔbɔ dɔ lii mɔ.” 26 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i lɔrɔ dɛ mɔ-akasɛbo mɔ gɛnɔ too, ne mɛ san taasɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, anɛ kaasɛ ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ne?” 27 Yesu gi kerɛ mɔmɔ faa yiridididi, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Imɔ idɛ i don nyamesɛ giwɔra. Wurubuaarɛ-lɛɛ kpɛi. I lii fɛɛ sɛi mɛŋ fo Wurubuaarɛ berɛ giwɔra.”

28 Nfono mɔ Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye, mɔ, ibono a taa gɛsinkpan ilaa kamaasɛ yɛgɛ, ne a naa a buu fo faa mɔ, nnɛ ne?” 29-30 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ taa ilaa iko yɛgɛ me so abɛɛ me-ɔkalan konkonsɛ mɔ so mɔ, kaasɛ laa nyɛ gɛnen ilaa ibono ɔnan gikpadɔ ikue-inun. Fɛɛ ɔko gi taa mɔ-gɛten yɛgɛ, abɛɛ mɔ-sɛ, abɛɛ mɔ-nyi, abɛɛ mɔ-daana, abɛɛ mɔ-tedɛana, abɛɛ mɔ-pikyiiana, abɛɛ mɔ-biana, abɛɛ mɔ-nsinkpan yɛgɛ me so mɔ, kaasɛ laa nyɛ nten, adaa, atedɛ, anyi, apikyii, nbii de nsinkpan aberɛ abono ɔ tɛ de ansi faa. Iko kee ne n gyɛ yɛɛ asa mɛ laa ka mɔ-ansi. Ne gɛkyena gɛbono gɛ laa kii ba mɔ dɔ mɔ, ɔ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.” 31 Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ mɔ, abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa bingiri nbii. Ne abono mɛ gyɛ nbii gɛsɛ gɛrɛ ilaa dɔ mɔ ako mɔ, mɔ, mɛ laa kpaa wɔra abelɛnsɛ.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

32 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe Gyɛrusalem. Asa ako kee mɛ buu mɔmɔ. Mɛ naa mɛ kya kpe mɔ, Yesu ne n gyangbara. Ako mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ Yesu Gyɛrusalem, imɔso ibono mɛ kii mɛ kya kpe nno mɔ, i dɛ mɔ-akasɛbo mɔ gɛnɔ ne i bo abono mɛ buu mɔmɔ mɔ gifuu. Yesu gi kii kyu mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ lii nkan ne o kii tɔgɛ ɔmɔ ilaa ibono i laa ba mɔ so Gyɛrusalem mɔ. 33 Ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu. A kya kpe Gyɛrusalem faa, ako mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de aye-nbara aŋmarasɛbo abaa dɔ. Mɔmɔ, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ n gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo, imɔso nꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ, de mɔmɔ kee mɛꞌ kyu me wɔra asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ abaa dɔ. 34 Gɛnen asa abono mɛ laa gyaabii me ikpa kpɛi-kpɛi so, de mɛꞌ too akyɔlɛ bun me. Mɛ laa taa me awulibi de mɛꞌ mɔɔ me. Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.”

Gyeemesi Mɔ‑rɛ Gyɔn Mɛ Kolɛ Yesu Gɛbelɛnsɛ

35 Imɔ gɛmara mɔ Gyeemesi mɔ‑rɛ Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana mɔ, mɛ ba Yesu asɛ, ne mɛ baa kolɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a dɛ fo giserɛ, ilaa ibono a kya laarɛ aꞌ baa kolɛ fo faa, wɔra aniya de foꞌ wɔra imɔ sa aye.” 36 Ne Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ ne fɛ kya laarɛ nꞌ wɔra sa fɛye?” 37 Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aberɛ abono fo laa baa gyi gɛwura de nyisigyi mɔ, yɛgɛ aye ne aꞌ wɔra fo-nwurabi nbono a laa sindi fo titiritii mɔ, ɔko ɔꞌ kyena fo-gibaa gyisɛ so de ɔko, mɔ, ɔꞌ kyena fo-benɛ so.”

38 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya kolɛ faa. Imɔso fɛ laa taalɛ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan ɔ dɛ ɔ gyoo me mɔ? Me-awɔrɔfɔɔ sagyere ɔbono mɛ laa kyu gyere me mɔ, fɛ laa taalɛ de mɛꞌ gyere fɛye gɛnen sagyere ɔbono ɔnan kee?” 39 Mɛ kyule mɔ yɛɛ, “Ɛn, a laa taalɛ.” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin berɛ. Fɛ laa wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan ɔ dɛ ɔ gyoo me mɔ, ne awɔrɔfɔɔ sagyere ɔbono nan gyere mɔ, fɛye kee fɛ laa gyere gɛnen sagyere ɔbono. 40 Me asɛ ikyenaten mɔ berɛ, meŋ bo ɔkpa de nꞌ lɛɛ yɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-gibaa gyisɛ so abɛɛ ɔdɛ ne ɔꞌ kyena me-benɛ so. Gɛnen ikyenaten ibono i gyɛ sa daa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ imɔ yela sa mɔ.”

41 Yesu akasɛbo sɛnsɛ gudu mɔ mɛ nu ilaa ibono Gyeemesi de Gyɔn mɛ kpaa kolɛ Yesu mɔ, i loo ɔmɔ. 42 Imɔso Yesu gi terɛ mɔmɔ pɛwu ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɔmɔ-awura awura mɛ kya kyu abono mɛ bo mɔmɔ gɛsɛ mɔ wɔra fɛɛ mɔmɔ-nbide. Mɔmɔ-anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ kee, mɛ kya kyu ɔlon gyi gɛbelɛnsɛ asa sɛnsɛ so. 43 Fɛye-lɛɛ berɛ, iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛɛ asa adɛ. Nengyene ɔko kya laarɛ ɔꞌ wɔra nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-dega, 44 ne ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra fɛye-wura mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ gɛbide sa ɔkamaasɛ. 45 I lii fɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ gbaa, meŋ ba gɛsinkpan so yɛɛ asa mɛꞌ son me. Nɛ ba daa de nꞌ baa son asa de nꞌ kyu me-nkpa kyɛɛ de iꞌ lɛɛ asa sakyɔ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kiiri mɔmɔ sa Wurubuaarɛ.”

Yesu Gi Kyɛ Gyaatanbo

46 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo de sakpii belɛ mɛ loo Gyɛriko ɔsowolɛ so. Mɛ loo mɛ kya lii mɔ, gyaatanbo ɔko tɛ ɔkpa nkan. Mɛ kya terɛ gɛnen gyaatanbo ɔbono yɛɛ Batimeyasɛ. Mɔ-sɛ ne n gyɛ Timeyasɛ. 47 Gyaatanbo mɔ gi nu yɛɛ Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ ne n ba ɔ kya kyon mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Yesu, Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!” 48 Ɔ kya kpen gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ kya gya mɔ yɛɛ, “Bun fo-gɛnɔ so!” Mɛ kya gya mɔ gɛnen mɔ, idɛ kon gbaa ne ɔ lɔrɔ ɔ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!” 49 Yesu gi nu gɛnen mɔ, o sii yelɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ terɛ mɔ sa me.” Gɛsintin mɔ, mɛ terɛ gyaatanbo mɔ yɛɛ, “Fo-gisen giꞌ yuule fo, koso, Yesu kya terɛ fo.”

50 Gyaatanbo mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ ŋmanyan mɔ-gikuru too nkan, ne ɔ firigi yelɛ mɔ-ayaa so, ne ɔ naa kpe Yesu asɛ. 51 Ne Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ nꞌ wɔra sa fo?” Gyaatanbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, n kya laarɛ me-ansi aꞌ bugi.” 52 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa fo kya kpe. Gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne nan bugi fo-ansi faa.” Ayaa abono so mɔ, mɔ-ansi mɔ a bugi, ne ɔ san naa buu Yesu.

11

Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

1 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya fuude Gyɛrusalem mɔ, mɛ kpaa fo Bɛtɛfagye de Bɛtani isowolɛ ibono i gyanꞌ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 2 yɛɛ, “Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kpɛ fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee fɔlɛ ɔbono ɔko mɛŋ ti gyanꞌ mɔ kerɛ mɔ kyaa de ɔfɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ de fɛꞌ kyu mɔ bara me gɛrɛ. 3 Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye yɛɛ, ‘Menɛ ne fɛ kya wɔra gɛnen?’ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Wura mɔ tiri bee mɔ.’ Fɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ laa yɛgɛ de fɛꞌ kyu mɔ ba ayaa adɛ so.”

4 Imɔso mɛ kpe, ne gɛsintin mɔ, mɛ kpaa wu bee fɔlɛ kyaa de ɔfɛ gɛbunono gɛko asɛ ɔkpa nkan, ne mɛ sangɛ mɔ. 5 Mɛ kya sangɛ mɔ mɔ, abono mɛ yelɛ nfono mɔ mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya sangɛ bee mɔ?” 6 Ne akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ, imɔso mɛ taa mɔmɔ yɛgɛ, ne mɛ sangɛ bee mɔ kyon.

7 Mɛ kyu bee mɔ bara Yesu mɔ, mɛ kyu akuru too gyan mɔ so, ne Yesu gi dii gyanꞌ. 8 Asa sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ, ne ako mɛ kyadɛ afɛdaa mɛ kya too de ɔkpa yɛɛ ɔꞌ baa naa. 9 Abono mɛ gyangbara de abono mɛ buu mɔ-gɛmara mɔ pɛwu, mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ!

Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

10 Aye-naana Wura Deefidi gɛwuragyi

gɛbono fo dɛ fo kya ba mɔ gɛꞌ bara nkyoola!

Ayenbi aꞌ wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso-soso mɔ-lɛɛ!”

11 Yesu gi naa kpaa loo Gyɛrusalem, ne ɔ kyon kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so. Ɔ kerɛ kerɛ ilaa kamaasɛ gyan. Owi kya ta so mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ lii Gyɛrusalem kpe Bɛtani.

Yesu Gi Tɔgɛ Nnɔ Wɔra Gifeeya Oyii

12 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, mɛ kii lii Bɛtani mɛ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, akon a dɛ Yesu. 13 Ɔ lɛɛ ansi kerɛ mɔ, o wu gifeeya oyii ɔko mɔ‑rɛ mɔ-afɛdaa. Ne ɔ naa kpe mɔ asɛ de ɔꞌ kpaa kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ-abi de oꞌ gyi abɛɛ. O kpe mɔ, oŋ wu ba‑a gibi kolon oyii mɔ so, afɛdaa wolɛ ne o wu. I lii fɛɛ oyii mɔ owi sɔrɔsɛ mɛŋ ti fo. 14 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ nnɔ wɔra oyii mɔ yɛɛ, “Foŋ baa nyɛ sɔrɔ de ɔko ɔꞌ nyɛ fo-abi gyi gɛkaako.” Yesu gi tɔgɛ sa oyii mɔ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nu.

Yesu Gi Gya Asa Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

15 Mɛ kpaa fo Gyɛrusalem mɔ, Yesu gi kii naa kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so. Ɔ fo nno mɔ, o wu yɛɛ asa mɛ kyu nno bingiri gigya ogyiten. Ɔ gya gigya agyibo abono lii gikpaara mɔ so. Asa ako mɛ tɛ mɛ kya boori aterenbi, ne ako mɔ mɛ kya fɛ abonbuɛ nno. O wu mɔmɔ mɔ, ɔ da abono mɛ kya boori aterenbi mɔ iteebulu bun, ne ɔ da abono mɛ kya fɛ abonbuɛ mɔ ngyapaa too-too. 16 O kine kee yɛɛ ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋꞌ sa ɔꞌ sola gɛsola baa kyu de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so. 17 O nyiile asa abono mɛ bo nfono mɔ ilaa yɛɛ, “Mɛ wolaa ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Me-ɔson obu mɔ laa wɔra ɔdalaaten sa asa kpɛi-kpɛi pɛwu.’

Ne i wonɛ ne fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan?”

18 Yesu ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ sakpii mɔ pɛwu gɛnɔ, ne i tɔrɔ mɔmɔ-gisen. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, mɛ nu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ, mɛ laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ mɔɔ mɔ mɔ. Mɛ kii mɛ selɛ Yesu gifuu. I kya nyiile yɛɛ mɛ wu yɛɛ sakpii mɔ yelɛ mɔ-gɛmara. 19 I baa fo gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lii ɔsowolɛ mɔ so.

Gifeeya Oyii Mɔ Gi Wuꞌ

20 Gɛdɛ kɛsɛ nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii mɛ kya kyon mɔ, mɛ wu gifeeya oyii mɔ gi wuꞌ lii mɔ-ilin dɔ kyu dii. 21 Piita gi wu gɛnen mɔ, o nyingi ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ sa oyii mɔ mɔ, ne o nyiile Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kerɛ, gifeeya oyii ɔbono fo tɔgɛ nnɔ wɔra mɔ gi wuꞌ mɔ!”

22 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. 23 Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, nengyene fo ɔko fo tɔgɛ sa gibii gidɛ yɛɛ, ‘Koso gɛrɛ kpaa tɔrɔ apoo dɔ’, ne fo mɛŋ sɔɔ fo-nyoro akyɔɔlɛ fo-gisen dɔ ne fo sɔɔ gyi yɛɛ i laa wɔra mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ iꞌ wɔra sa fo gɛsintin. 24 Imɔso n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono fo ɔko fo laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, sɔɔ gyi yɛɛ i laa yii fo-gibaa, ne gɛsintin, ɔ laa sa fo imɔ. 25 Fo yelɛ fo kya dalaa ne fo nyi yɛɛ ɔko gi wɔra fo ilaa nyɛnyɛn mɔ, kyu kyɛɛ mɔ, de fo-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ oꞌ kyu fo-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo. [ 26 Nengyene fo maŋ kyu kyɛɛ fo-nanboana mɔ, gɛnen kee ne fo-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ maŋ kyu fo-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo ne.]”

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ

27 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii ba Gyɛrusalem ɔsowolɛ so. Ɔ naa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɛ ba mɔ asɛ 28 ne mɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibono fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ?” 29 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nan taasɛ fɛye ilaa kolon. Fɛ lɛɛ gɛnɔ sa me mɔ, nan tɔgɛ fɛye ɔbono ginyen n dɛ n kya wɔra gɛnen ilaa idɛ mɔ. 30 Ilaa taasɛsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ anyamesɛ?’ Fɛꞌ lɛɛ gɛnɔ de nꞌ nu.”

31 Yesu gi taasɛ abelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nengyene a tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ ne menɛ n wɔra so ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 32 Abɛɛ aꞌ tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono daa? Kuaa!” Ibono so mɛ mɛŋ taalɛ tɔgɛ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ selɛ sakpii mɔ gifuu. I lii fɛɛ sakpii mɔ kya buu Gyɔn yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ ne ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gɛsintin. 33 Imɔso mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “A mɛŋ nyi.” Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ.”

12

Yesu Gi Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ

1 Yesu gi kii tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. (Mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kyu wɔra nta.) Ɔ pɔrɔ ɔpɔɔrɛ kyaabɔɔ ndɔɔ mɔ, ɔ wɔra nta mɔ ɔdooten ndɔɔ mɔ dɔ, ne ɔ pɔrɔ obu faa lege-lege nfono asa mɛ laa nyɛ dii ndɔɔ mɔ mɔ. Ɔ wɔra imɔ idɛ ta mɔ, o kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so de mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe ɔkpa kpaa kɛɛla.

2 “Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi sun mɔ-dega ɔko yɛɛ oꞌ kpe mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ de ɔꞌ kpaa sɔɔ mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. 3 Mɔ-dega mɔ gi kpe mɔ, mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ keda mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ, ne mɛ gya mɔ kii abaa gikpan. 4 Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun mɔ-dega ɔko ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ. Mɛ daarɛ ɔbono kee gooli mɔ-gimu, ne mɛ wɔra mɔ ibono i mɛŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ. 5 Ndɔɔ wura mɔ gi kii sun mɔ-dega ɔko kee. Ɔbono berɛ mɔ, mɛ mɔɔ mɔ kpem! O sun mɔ-adega sɛnsɛ gɛnen, ne ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kya daarɛ ako, ne mɛ kya mɔɔ ako.

6 “I san ndɔɔ wura mɔ isa kolon ɔko ɔŋ ti sun mɔ. Mɔ ne n gyɛ mɔ-bi kolon ɔbono ɔ bo ne mɔ-ilaa ne n bo mɔ-gisen dɔ mɔ. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-bi mɔ berɛ, mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ Gɛsintin mɔ, o sun mɔ-bi mɔ mɔmɔ asɛ. 7 Ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ wu mɔ ɔ kya ba mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’ 8 Gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ mɔɔ, ne mɛ too mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ.”

9 Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ taasɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ menɛ ne ndɔɔ wura mɔ laa wɔra? Nꞌ tɔgɛ sa fɛye: ɔ laa kpaa mɔɔ mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ de oꞌ kyu ndɔɔ mɔ wɔra apobɔrɔ abaa dɔ.” 10 Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Imɔso fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ ɔwolɛ mɔ agyɛbi adɛ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ,

gɛnen gibui kolon gibono ne n baa yɛgɛ obu mɔ giꞌ wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.

11 Gɛnen ilaa idɛ i kya lii Wurubuaarɛ asɛ daa.

I bo aye ɔbolɛ ne i kya dɛ aye-gɛnɔ.’ ”

12 Gikpalɛ mɔ Yesu gi da kyu lii ndɔɔ akerɛbo mɔ so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ yɛɛ mɛꞌ keda mɔ. I lii fɛɛ mɛ bii yɛɛ mɔmɔ ne ɔ darɛ. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ. Imɔso mɛ naa taa mɔ yɛgɛ.

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ Ilaa Taasɛsɛ Dɔ

13 Abelɛnsɛ mɔ mɛ naa gɛnen mɔ, mɛ kpaa sun Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako de Wura Hɛrodɛ gɛmara abuubo mɔ ako kpe Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ ilaa adawo so; nengyene fɛɛ ɔ lɛɛ gɛnɔ ɔkpa so mɔ, de ɔꞌ nyɛ tɔrɔ mɔmɔ-ɔdoo dɔ. 14 Asunbo mɔ mɛ kpe, ne mɛ kpaa too Yesu soso yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo bo gɛsintin ne fo mɛŋ selɛ ɔko. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa daa gɛsintin ɔkpa so. Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa Wurubuaarɛ asɛ fɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?”

15 Yesu gi dɛsɛ yɛɛ mɛ kerɛ ansi daa ne mɛ kya taasɛ mɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ so ne fɛ kya soo me idoo gɛnen? Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi gibi ba de nꞌ kerɛ.” 16 Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi gibi kyu sa mɔ, ne Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyan aterenbi gibi gidɛ so faa?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.” 17 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “To. Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa mɔ, de ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” Gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ.

Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa

18 Saadusii gikpen dɔ awura ako kee mɛ ba Yesu asɛ. Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko ɔ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi asa gɛkaako. Imɔso gɛnen asa adɛ mɛ ba de mɛꞌ baa nu Yesu gɛnɔ dɔ. Mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, 19 “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ, ‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-tedɛ abɛɛ mɔ-daa oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’

20 “To. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee mɛ kyena. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi kyu ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ pɛi ne ɔnyen mɔ gi wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. 21 Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyanmara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔsasɛ mɔ kee gɛnen. 22 Mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ. 23 To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa mɔ, anɛ ne n bo ɔkyii mɔ gɛnen gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ pɛwu mɛ dena mɔ gyan.”

24 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ, ne fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ. 25 Asa abono Wurubuaarɛ laa kyingi de mɛꞌ nyɛ gɛkyena pobɔrɔ mɔ, gɛdena gɛ mɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan.”

26 Ne Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena mɔ faa mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Imɔso fɛŋ ti kalɛ aye-naana Mosisi ilaa nno? Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yelɛ giponfɛ giko dɔ tɔngɛ sa mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ Mosisi yɛɛ,

‘Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.

N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,

ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ.’

27 Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ Fɛ fuɛ gɛsintin.”

Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Nbara Nbono Gi Tansi Gi Tiri Mɔ

28 Mɛ yelɛ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara ɔŋmarasɛbo ɔko gi ba ɔ kya nu mɔmɔ asɛ. O nu ibono Yesu gi lɛɛ gɛnɔ kanpɛ mɔ, mɔ kee gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ pɛwu mɔ, nmɔ ne n tansi gi tiri don nsɛnsɛ?”

29 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nbono gi tiri don nsɛnsɛ mɔ ne n gyɛ nbono gi kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Isirale awura, fɛꞌ yela fɛye-aso de fɛꞌ nu!

Aye-Wura Wurubuaarɛ gyɛ daa ɔkolon.

30 Imɔso laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ ilaa lii fo-gisen dɔ.

Kyu fo-gisen pɛwu, fo-gɛwɔnsa pɛwu de fo-ɔlon pɛwu kyu

laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.’

31 Nbara nyɔsɛ nbono kee gi baa gi tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.’

I mɛŋ baa i bo nbara nko gi tiri don nmɔ ndɛ.”

32 Nbara ɔŋmarasɛbo mɔ gi tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ibono fo tɔgɛ mɔ, i gyɛ gɛsintin; Wurubuaarɛ kolon ne n bo no. Mɔ-gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ ɔko mɛŋ baa ɔ bo no. 33 I kaaborɛ nyamesɛ oꞌ kyu mɔ-gisen pɛwu, mɔ-nwɔnsa pɛwu, de mɔ-nyoro ɔlon pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa de ɔꞌ laarɛ mɔ-nanbo ilaa fɛɛ mɔ-nyoro. Nyamesɛ gi gyi gɛnen nbara nnyɔ ndɛ so mɔ, imɔ ne n tiri gikyɔ don ibono ɔ laa kyu nbuɛ lɛɛ asunbi kamaasɛ sa Wurubuaarɛ mɔ.” 34 Yesu gi nu gɛnɔɔbono ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ fɛɛ ɔlaako onyibo mɔ, ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ iŋ bo gɛta de abara.”

San kyu lii nfono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ da otu taasɛ Yesu ilaa de mɛꞌ daasɛ mɔ kerɛ.

Yesu Gi Kisee Taasɛ Asa Mɔ Ilaa

35 Imɔ gɛmara mɔ Yesu kya nyiile ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, ɔ taasɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne nbara anyiilebo mɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ laa kisee wɔra daa Wura Deefidi ɔnaanabi? 36 Yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi nyiile Wura Deefidi ne mɔ gbaa-gbaa gi wolaa tɔgɛ kaasɛ mɔ ilaa yela yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’ ”

37 Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Imɔso Deefidi gbaa-gbaa kya terɛ kaasɛ yɛɛ ‘me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?”

Sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ pɛwu gi nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon kyɔde.

Yesu Gi Lɛɛ Nbara Aŋmarasɛbo Mɔ Gidebi Nyiile

38 Yesu kya nyiile asa mɔ ilaa mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo adɛ. Mɛ kya laarɛ daa ngbɛ belɛ-belɛ gisuu naa asa dɔ. Mɛ kya laarɛ de asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Abelɛnsɛ’ de mɛꞌ kyu buubuu faala ɔmɔ sansana de ɔkamaasɛ oꞌ wu. 39 Ne fɛɛ mɛ kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ gikyena. 40 Mɔmɔ gɛnen asa abono ne n kya kii kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ mɛ laa dalaa mɔ, mɛ kya dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ yɛɛ mɛ nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ, mɔmɔ-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.”

Yesu Gi Yen Okulaabo Yenbo Ɔko

41 Yesu tɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, mɔ-ansi a sa de aterenbi gidɛkaa. Nno ne asa mɛ kya kyu aterenbi abono mɛ kya kyɛɛ Wurubuaarɛ mɔ wɔra. Imɔso Yesu tɛ ɔ kerɛ asa sakyɔ abono mɛ kya baa too aterenbi mɔ. O wu aterenbi awura sakyɔ mɛ kya baa too aterenbi belɛ-belɛ mɛ kya wɔra gidɛkaa mɔ dɔ. 42 Nfono mɔ, ɔkyii okulaabo yenbo ɔko gi ba. Ne o kyu aterenbi abi anyɔ kyu too wɔra gidɛkaa mɔ dɔ. 43 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne o nyiile mɔmɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛ wu okulaabo yenbo baarɛ? Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ɔkyii baarɛ gi kyɛɛ Wurubuaarɛ aterenbi don asa sɛnsɛ abono mɛ kya too mɔ pɛwu. 44 I kya nyiile yɛɛ asa adɛ pɛwu mɛ kya gyɔgɛ mɔmɔ-aterenbi dɔ daa kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ. Ɔkyii mɔ berɛ, ipii ibono ɔ bo ne nkana imɔ ne ɔ tɛ ɔ kpasa de mɔ, imɔ pɛwu ne o kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ faa.”

13

Ilaa Ibono I Laa Ba Gɛsinkpan Mɔ Nkɛ Laalaalogɛ Dɔ

1 Yesu kya lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ dɔ ɔko gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kerɛ ibu mɔ ɔdan. Kerɛ gɛnɔɔbono imɔ-abui mɔ a kiirɛ ne a bo kanpɛ mɔ.” 2 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛ kya wu ibu belɛ-belɛ idɛ? Ako mɛ laa baa boori imɔ bun. Ba‑a gibui kolon gi maŋ san yɛɛ gi maŋ dɛ gɛsɛ.”

3 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu tɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so mɔ-ansi a sa de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ, ne Piita, Gyeemesi, Gyɔn, de Andiru mɛ ba mɛ kya taasɛ mɔ ilaa mɔmɔ wolɛ. Mɛ taasɛ yɛɛ, 4 “Owi ɔmɔ dɔ ne mɛ laa boori imɔ bun gɛnen? Menɛ ilaa ne nan ba de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa idɛ pɛwu i kya laarɛ iꞌ ba gɛsintin? A kya kolɛ fo, tɔgɛ aye.”

5 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de ɔko ɔ mɛŋꞌ sa ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Gɛnen ilaa ibono i maŋ ba nperɛ. 6 Pɛi de iꞌ lɔɔ ba gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun mɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa nyɛ asa sakyɔ penɛ. 7 Nengyene fɛ kya nu ikɔ so titiritii de koo-koo mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. I lii fɛɛ gɛnen ilaa idɛ i kaaborɛ iꞌ ba. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ i kya yela ɔkara ayaa abono so ne. 8 I kya nyiile yɛɛ fɛ laa nu gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa laarɛ ikɔ too abara so. Abɛyin de abɛyin mɛ laa koso yelɛ mɛ kya kɔ de abara. Nten kpɛi-kpɛi so mɔ, gɛsinkpan gɛ laa gyigisi. Akon kee a laa tɔrɔ. Imɔ idɛana i laa nyiile yɛɛ gɛkyena gɛdɛ ilaa i kya yii gɛsɛ i kya kpe laalaalogɛ daa. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya tu ɔkyii, ne i mɛŋ gyɛ ayaa abono so ne ɔ kya korogɛ mɔ.

9 “Fɛye abono fɛ kya son me mɔ berɛ, fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Ibono fɛ gyɛ me-akasɛbo faa so mɔ, mɛ laa kyu fɛye kyu kpe nbɛlɛ agyibo asɛ. Mɛ laa taa fɛye awulibi mɔmɔ-akyangbon dɔ. Me so mɔ, fɛ laa yelɛ awura de abɛyin abelɛnsɛ ansi dɔ de mɛꞌ nyɛ nu me-ilaa lii fɛye-gɛnɔ dɔ. 10 Pɛi ne gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa ta ɔkara mɔ, gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ me-ɔkalan konkonsɛ mɔ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu gyanꞌ.

11 “Nengyene mɛ kyu fɛye kyu kpe nbɛlɛ agyibo asɛ mɔ, fɛ mɛŋꞌ sa fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa yɛɛ menɛ ne fɛ laa kpaa tɔgɛ nbɛlɛ ogyiten mɔ. Owi mɔ gi fo mɔ, fɛꞌ bugi fɛye-nnɔ de fɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ laa sa fɛye yɛɛ fɛꞌ tɔgɛ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne nan tɔngɛ naa de fɛye so, i mɛŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa ne nan tɔngɛ.

12 “I laa ba yɛɛ fɛye abono fɛ kya son me faa dɔ ako, fɛye-daana abɛɛ fɛye-tedɛana mɛ laa fɛ fɛye sa fɛye-akyobo de mɛꞌ mɔɔ fɛye. Ɔsɛ gbaa laa kyu gɛnen wɔra mɔ-bi, ne gɛbii gɛ laa koso yelɛ gɛmɔ-sɛ de gɛmɔ-nyi so de gɛꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ. 13 Me so mɔ, ɔkamaasɛ laa kyo fɛye. Ɔbono ɔ laa yelɛ mɔ-ayaa so ka gyan me so kpaa lii mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ.

Nkɛ Nbono Dɔ-Lɛɛ Awɔrɔfɔɔ Mɔ A Laa Don Awɔrɔfɔɔ Kamaasɛ

14 “Pɛi de gɛkyena gɛdɛ gɛꞌ yela ɔkara mɔ, fɛ laa wu ilaa kyosɛ ibono i kya nyida Wurubuaarɛ ɔson ilaa mɔ i yelɛ nfono i mɛŋ kaaborɛ iꞌ yelɛ mɔ. (Fo ɔbono fo kya kalɛ ilaa idɛ mɔ, nu imɔ gɛsɛ.) Fɛ wu ilaa kyosɛ mɔ nno gɛnen mɔ, fɛye abono fɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe abii dɔ. 15 Fo ɔbono fo bo nŋmaŋman gɛnen owi ɔbono mɔ, selɛ. Gɛŋ sa foꞌ kii gɛmara abɛɛ foꞌ loo obu dɔ yɛɛ fo laa kpaa puru ilaa iko. 16 Fo ɔbono fo bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, gɛŋ baa kii ba gɛwi yɛɛ fo kya ba de foꞌ baa kyu fo-gikuru. 17 Awɔrɔfɔɔ a laa nyaakyɔ gikyɔ so mɔ, akyii abono mɛ dɛ itɔ gɛnen nkɛ nbono dɔ abɛɛ mɔmɔ-biana mɛ san mɛ kya nyabo mɔ, mɔmɔ laako! 18 Fɛꞌ dalaa sa Wurubuaarɛ yɛɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, i mɛŋꞌ sa iꞌ ba gikyɛ dɔ. 19 I lii fɛɛ gɛnen nkɛ nbono dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ a laa don awɔrɔfɔɔ kamaasɛ abono nyamesɛ gi ti wu kerɛ kpɛ kyu lii ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ baa lii de ndɛ faa. Ne awɔrɔfɔɔ abono ɔnan kee a maŋ baa ba gɛkaako. 20 Asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so mɔ, ɔ keda awɔrɔfɔɔ nkɛ mɔ kɔɔgɛ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, nkana pɛi de nkɛ mɔ gi baa logɛ mɔ, iŋ baa san ba‑a isa.

21 “Gɛnen owi ɔbono mɔ, ako mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ ne gɛrɛ.’ Ako, mɔ, mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, mɔ ne n gyɛ ɔdɛ.’ Nengyene mɛ nyiile fɛye gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ mɔmɔ gyi. 22 I kya nyiile yɛɛ gɛnen owi ɔbono mɔ, i laa nyɛ abonbo ako. Ɔko laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Me ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.’ Ɔbanban, mɔ, laa tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.’ Mɛ laa wɔra ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ de ilaa ibono i kya lɛɛ ɔlon belɛ nyiile mɔ. Nkana mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ i laa penɛ asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ gbaa. I maŋ kii sa gɛnen.

23 “Imɔso fɛye abono fɛ kya son me mɔ berɛ, fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. Nɛ wolaa gyɔ fɛye ilaa kamaasɛ ɔwɔlii yela.

Kirisito Laa Lii Wurubuaarɛ Awolɛ Dɔ Ba De Nyisigyi De Ɔlon Belɛ

24 “Awɔrɔfɔɔ mɔ nkɛ mɔ gi baa kyon mɔ, gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, owi laa biiri. Bosɛ laa yela asa gikulaa. 25 Agyɛkpebi a laa kyigi giyan-giyan. Wurubuaarɛ laa keda ilaa ibono i bo soso mɔ gyigisi. 26 Nfono ne asa mɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan naa lii Wurubuaarɛ awolɛ dɔ n kya ba, n dɛ nyisigyi de ɔlon belɛ. 27 Nan sun Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de mɛꞌ kpaa koola asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Mɛ laa koola mɔmɔ lii gɛsinkpan gɛdɛ gɛten kamaasɛ.”

Owi Ɔbono Kirisito Laa Kyu Ba Mɔ, Wurubuaarɛ Mɔ-Nkon Ne N Nyi

28 Ne Yesu gi da gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kasɛ ilaa lii gifeeya oyii so. Aye gɛrɛ mɔ, nengyene fɛ wu gifeeya ngyalenbi gi punge ne gi boori afɛdaa mɔ, fɛ kya bii yɛɛ gikyɛ gi kya fuude ne. 29 Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛ wu ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ sa fɛye faa i kya ba mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ me-gikiiba mɔ gi tansi fuude ne. N ti n yelɛ fɛye-gɛbunono gbaa-gbaa. 30 Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa. Asa abono mɛ tɛ gɛsinkpan so gɛnen aberɛ adɛ dɔ mɔ mɛ maŋ wuꞌ ta pɛi de gɛnen ilaa idɛana pɛwu iꞌ lɔɔ ba. 31 Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara. Me-agyɛbi mɔ berɛ, a maŋ yela ɔkara gɛkaako kpa‑a.

32 “Gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ berɛ, ɔko mɛŋ nyi. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa mɛ mɛŋ nyi, ne me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ kee, meŋ nyi, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ mɔ-nkon ne n nyi. 33 Imɔso fɛ mɛŋ nyi owi ɔbono nan kii ba faa mɔ, fɛꞌ kerɛ dandan de fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so.

34 “I laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan baa da faa. Ɔbelɛnsɛ ɔko ne n kyena, ɔ kya laarɛ oꞌ kpe ɔkpa. Gɛkaabono ɔ laa koso gɛwi mɔ, o kyu mɔ-gɛsun wɔra mɔ-adega abaa dɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ gɛsun wɔrasɛ. Ɔ tɔgɛ sa ɔbono ɔ tɛ ɔ kya dii mɔ-gɛbunono mɔ yɛɛ ɔ kya kyon faa, ɔꞌ kerɛ dɔɔdan; ɔ mɛŋꞌ sa ɔꞌ dɛ ginsi gidɛ.” 35 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Imɔso fɛye kee, fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ nyi aberɛ abono me, fɛye-gɛten wura mɔ, nan kii ba mɔ. I gyɛ gɛnyɛ‑o, gɛnyɛ de nsana‑o, kyaasɛ gyangbarasɛ afolɛberɛ‑o, abɛɛ gibaadiikɛ daa‑o, ɔko mɛŋ nyi. 36 Meŋꞌ kya laarɛ fɛɛ nꞌ baa tuule fɛye ibono fɛ mɛŋ dɛsɛ. 37 Iŋ gyɛ fɛye-wolɛ ne nꞌ kya tɔgɛ ilaa idɛ mi‑i sa. N darɛ daa nyamesɛ kamaasɛ yɛɛ ɔꞌ dɛsɛ mɔ-nyoro so gyoo me-giba.”

14

Abelɛnsɛ Mɛ Da Gɛdɛ Yela De Mɛꞌ Nyɛ Yesu Mɔɔ

1 I kya san nkɛ nnyɔ de Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ de Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ gɛsi. Gɛnen owi ɔbono mɔ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɛ san mɛ kya laarɛ gɛnɔɔbono mɛ laa ŋara keda Yesu de mɛꞌ mɔɔ mɔ mɔ. 2 I kya nyiile yɛɛ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ iŋ kaaborɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ gɛsi mɔ gigyi dɔ; iŋ gyɛ gɛnen mɔ, i laa naa bara ikɔ.

Ɔkyii Ɔko Gi Lɔrɔ Yesu Gyoo Gipule

3 Yesu gi kpe Bɛtani ɔsowolɛ so. Ɔ bo nno mɔ, o kpe Simon ɔbono nkana ɔ gyɛ okononbu mɔ gɛwi. Mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, ɔkyii ɔko gi ba Yesu asɛ ɔ dɛ anuwanterɛ boɔgyalonsɛ ɔko ɔnan. Nadi oyii ilin ne mɛ kyu wɔra mɔ. Ɔ fo Yesu asɛ mɔ, ɔ keda puruntuwa dɛnsɛ ɔbono anuwanterɛ mɔ bo mɔ dɔ mɔ gibɔ kpɛɛdɛ, ne ɔ kyɛɛgɛ anuwanterɛ mɔ worogɛ Yesu gimu so. 4 Ibono ɔkyii mɔ gi wɔra mɔ i loo asa abono mɛ bo nno mɔ ako. Imɔso mɛ taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne ɔkyii baarɛ gi gyi anuwanterɛ mɔ gyɛrɛbi faa? 5 Anuwanterɛ baarɛ mɛn wɔra ɔfɛsɛ mɔ, nkana a laa nyɛ aterenbi belɛ de aꞌ kyu yɛ yɛ sa ayenbo!” Imɔso mɛ saalɛ ɔkyii mɔ.

6 Yesu, mɔ, gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya nyala ɔkyii mɔ gɛnen? Fɛꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ilaa dɛnsɛ ne ɔ wɔra sa me faa. 7 Ayenbo abono fɛ darɛ faa, mɛ bo fɛye asɛ adaa-adaa. Nengyene fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra mɔmɔ idɛnsɛ mɔ, fɛ laa taalɛ wɔra sa mɔmɔ aberɛ kamaasɛ. Me berɛ, fɛ maŋ nyɛ me nꞌ kyena fɛye asɛ kpaa lii. 8 Ɔkyii mɔ gi wɔra ibono ɔ laa taalɛ mɔ sa me. O gyere me yela gyoo me-gipule ne. 9 Fɛꞌ sɔɔ gibui yela. Gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ gɛbono mɛ laa tɔgɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii me so mɔ, mɛ laa tɔgɛ ilaa ibono ɔkyii baarɛ gi wɔra sa me faa kee kyu nyingi mɔ.”

Gyudasɛ Laa Fɛ Yesu Sa Gyuda Awura Abelɛnsɛ

10 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyudasɛ Isikaayɔtɛ mɔ, gi kpe kpaa wu Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ ɔ laa kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Yesu. 11 Mɛ nu ibono Gyudasɛ gi tɔgɛ mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon, ne mɛ ka sa mɔ yɛɛ nengyene ɔ taalɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa sa mɔ aterenbi. Imɔso ɔ san ɔ kya kerɛ owi ɔbono i laa sa de ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ nyɛ Yesu mɔ.

Yesu Mɔ‑rɛ Mɔ-Akasɛbo Mɔ Mɛ Laa Gyi Gɛkɛ Belɛ

12 Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ gɛkɛ belɛ mɔ gɛ kya yii gɛsɛ mɔ, mɛ kya kyɔɔlɛ isandɛ de mɛꞌ kyu gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ ne fo kya laarɛ aꞌ kpaa kerɛ agyudɔ yela de aꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ?”

13 Ne Yesu gi lɛɛ mɔ-akasɛbo anyɔ sun, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ naa loo nten dɔ. Fɛ kya loo mɔ, fɛ laa wu ɔnyen ɔko so nkyu de gɛlɔbi. Fɛꞌ buu mɔ kpaa loo gɛten gɛbono dɔ ɔ laa loo mɔ, 14 de fɛꞌ taasɛ gɛten wura mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ asafo obu ɔmɔ dɔ ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ laa baa kyena de mɛꞌ gyi gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ mɔ?’ 15 Gɛten wura mɔ laa nyiile fɛye soso-lɛɛ obu belɛ ɔko. Ikyenaten de ikamaasɛ i ti i bo nno. Fɛꞌ baala agyudɔ mɔ yela sa aye nno.”

16 Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyon kpaa loo nten mɔ dɔ. Gɛsintin mɔ, mɛ wu ibono pɛwu Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ. Ne mɛ kerɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ mɔ yela nno.

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Mɔ Yɛɛ Ɔ Laa Wuꞌ

De Iꞌ Yɛgɛ Wurubuaarɛ Mɔ‑rɛ Anyamesɛ Mɛꞌ Nyɛ Wɔra Gɛnɔ Pobɔrɔ

17 I fo gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kpe nno de mɛꞌ kpaa gyi. 18 Mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa; fɛye dɔ ɔko laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me. Me‑rɛ kaasɛ ne n kya wɔra abaa gyi.” 19 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ-akasɛbo mɔ ayen, ne mɛ san mɛ kya taasɛ mɔ ɔko-ɔko yɛɛ, “Me ne nan wɔra fo gɛnen?” 20 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye gudu anyɔ adɛ dɔ ɔko laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me. Me‑rɛ kaasɛ a kya wɔra abaa gyi lɛpɛ kolon dɔ faa. 21 I bo no yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wuꞌ lɛwu ɔbono ɔnan mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kyu lii me so mɔ. Ɔbono ɔ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ mɔ berɛ, kaasɛ mɔ laako. I mɛŋnan korogɛ mɔ mɔ, i bɔ sa mɔ.”

22 Mɛ san mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi puru bodobodo keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ de fɛꞌ gyi. Me-nyoro ne.” 23 Ne o puru konkon de nta keda, ne o kyu afaala sa Wurubuaarɛ. O kyu nta mɔ sa mɔ-akasɛbo mɔ, ne mɔmɔ pɛwu mɛ nun kɔɔlɛ. 24 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nta nbono nɛ sa fɛye faa, me-nkalan ne. Nan wuꞌ mɔ, me-nkalan gi laa kyɛɛgɛ fuɛ sa asa sakyɔ de iꞌ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. 25 Gɛsintin ne n kya tɔgɛ fɛye faa, pɛi ne nan kii nun nta mɔ, gɛnen mɔ, gɛkaabono n tɛ n kya nun nmɔ npobɔrɔ Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ mɔ.”

26 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ gyi ta mɔ, mɛ bii afaala ɔlon sa Wurubuaarɛ, ne mɛ lii kyon Nfɔ Iyii Gibii mɔ so.

Piita Laa Sorogɛ Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Yesu

27 Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛye pɛwu fɛ laa selɛ taa me yɛgɛ. I kya nyiile yɛɛ mɛ wolaa ŋmarasɛ me-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa mɔɔ isandɛ ɔkparɛbo mɔ;

i ba gɛnen mɔ, isandɛ mɔ mɛ laa yaasɛ giyan-giyan.’ ”

28 Ne Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, nan gyangbara fɛye kpe Galeli.”

29 Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ba‑a asɛnsɛ mɔ pɛwu mɛ laa selɛ taa fo yɛgɛ mɔ, me berɛ, maŋ selɛ taa fo yɛgɛ kpa‑a.” 30 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sɔɔ gibui yela, ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de ikyaasɛ iꞌ baa folɛ ginyɔ mɔ, fo gbaa ne nan sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” 31 Ne Piita gi kii tɔgɛ mɔ ginsi pɛɛrɛ so yɛɛ, “Ba‑a mɛ laa mɔɔ me‑rɛ fo mɔ, maŋ sorogɛ yɛɛ meŋ nyi fo.” Ne akasɛbo sɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen kee.

Yesu Gi Kpaa Dalaa Gɛsɛmeni

32 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpe gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gɛsɛmeni. Mɛ fo nno mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyena gɛrɛ gyoo me de nꞌ kpaa dalaa.” 33 Ɔ yɛgɛ Piita, Gyeemesi, de Gyɔn berɛ mɛꞌ buu mɔ.

Mɛ kya kpe mɔ, mɔ-gisen dɔ i yii gɛsɛ i kya dɛɛ mɔ, ne mɔ-nyoro gi kya togɛ mɔ. 34 Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya wuꞌ mi‑i fuɛ. I kya laarɛ de iꞌ mɔɔ me gbaa. Fɛꞌ kyena gɛrɛ de fɛꞌ dii ilaa kamaasɛ ibono i laa ba mɔ.” 35 Ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kpe ansi dɔ ŋmaraa, ne o kyu mɔ-nyoro too gɛsinkpan, ɔ kya dalaa ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ nengyene i laa sa mɔ, ɔꞌ yɛgɛ gɛnen ilaa ibono i kya ba mɔ so faa, iꞌ baa kyon nkan sa mɔ. 36 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛ, sɛi mɛŋ don fo giwɔra. Nengyene fo laa kyule mɔ, nkana yɛgɛ awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon. Nɛ dabɔlɛ kolɛ gɛnen faa, yɛgɛ fo-lɛɛ fo-gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra. I mɛŋ gyɛ me-lɛɛ gɛlaarɛ.”

37 Ɔ dalaa gɛnen mɔ, o kii kpe mɔ-akasɛbo asaꞌ mɔ asɛ. Ɔ baa kpe mɔ, mɛ dɛ ginsi gidɛ. O kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ Simon Piita yɛɛ, “Simon, fɛ dɛ daa? Fɛ mɛŋ taalɛ kyena ba‑a ŋmaraa de fɛꞌ dii ilaa ibono i laa ba mɔ?” 38 Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ dii ilaa ibono i laa ba mɔ de fɛꞌ dalaa yɛɛ imɔ iko i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nɛ wu yɛɛ fɛye-asen dɔ berɛ mɔ nkana fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra me-gɛlaarɛ; fɛye anyamesɛ-lɛɛ ɔlon ne mɛŋ kya taalɛ.”

39 O kii kyon taa mɔmɔ yɛgɛ kpaa dalaa gɛnen gɛdalaa kolon gɛbono kee sa Wurubuaarɛ. 40 Ɔ baa kii kpe mɔ-akasɛbo mɔ asɛ mɔ, mɛ kii dɛ. I lii fɛɛ ginsi gidɛ gi dɛ mɔmɔ. O kyingi ɔmɔ mɔ, mɛ mɛŋ bii ilaa ibono mɛ laa tɔgɛ mɔ.

41-42 Gisasɛ mɔ, o kpe kii baa tu mɔ-akasɛbo mɔ, o kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ san fɛ dɛ, fɛ kya kyoola? Fɛꞌ koso gɛnen; owi mɔ gi fo. Kon ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ laa nyɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ. Fɛꞌ kerɛ. Ɔbono ɔ laa kyu me wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ ne n kya ba faa. Fɛꞌ koso de aꞌ kpaa gyangara mɔ.”

Yesu Akyobo Abaa A Gyanꞌ Mɔ So

43 Yesu san ɔ kya tɔngɛ mɔ, ayaa abono so mɔ, Gyudasɛ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko, gi ba nfono. Sakpii buu mɔ, mɛ dɛ nki de nkpotii. Mɛ lii Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ asɛ. 44 Gyudasɛ ɔbono ɔ laa kyu Yesu wɔra abelɛnsɛ mɔ abaa dɔ gɛnen mɔ gi wolaa tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ɔbono fɛ wu nɛ faala mɔ da mɔ gya-gya mɔ, mɔ ne. Fɛꞌ keda mɔ de fɛꞌ kparɛ mɔ kpe abelɛnsɛ mɔ asɛ.”

45 Imɔso mɛ kpaa fo nno mɔ, gɛsintin mɔ, Gyudasɛ gi naa kpe Yesu asɛ, ne ɔ terɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ!” ne ɔ faala mɔ da mɔ gya-gya. 46 Nfono mɔ sakpii mɔ gi keda Yesu. 47 Ne Yesu asa abono mɛ bo nfono mɔ dɔ ɔko gi loorɛ mɔ-gɛki lɛɛ, ne ɔ ŋɛɛlɛ dega ɔko giso fuɛ. Dega mɔ wura ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu.

48 Nfono ne Yesu gi taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “N gyɛ oyu nyɛnyɛn daa, ne fɛ kyu nki de nkpotii ba de fɛꞌ baa keda me faa? 49 Iŋ gyɛ me‑rɛ fɛye ne n bo no gɛkɛ kamaasɛ n kya nyiile asa ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so? I wonɛ so ne fɛ mɛŋ keda me nno? To. Ɔfaanan ne fɛ laa kyu wɔra me de iꞌ yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin.”

50 Nfono mɔ mɔ-akasɛbo mɔ pɛwu mɛ selɛ taa mɔ yɛgɛ. 51 Sakpii mɔ dɛ Yesu ɔ kya kpe mɔ, gɛdegabi gɛko berɛ gɛ buu mɔ. Gikuru boɔgyalonsɛ wolɛ ne gɛ bun. Sakpii mɔ gi laarɛ ɔꞌ keda mɔ. 52 Ne o luu mɔ-nyoro lii gikuru mɔ dɔ sa mɔmɔ selɛ kyon gibolonbukpan.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Nbɛlɛ Agyibo Asɛ

53 Mɛ kparɛ Yesu kpe Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛwi, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ kya gyi nbɛlɛ mɔ pɛwu mɛ baa gyanꞌ. 54 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, Piita gi buu mɔmɔ giyaa-giyaa kpaa loo asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gikpaara mɔ so. Ɔ loo nno mɔ, o sii kyena saarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ngbɛ awura dɔ, mɛ tɛ mɛ kya wolɛ ɔgya.

55 Mɛ kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbɛlɛ agyibo mɔ pɛwu mɛ kya laarɛ ilaa ibono mɛ laa nyɛ yelɛ imɔ so kyu bun Yesu gipuɛɛ de mɛꞌ nyɛ mɔɔ mɔ mɔ. Mɛ mɛŋ kya nyɛ. 56 Abono mɛ ten Yesu gɛnɔ mɔ mɛ nyaakyɔ. Mɔmɔ pɛwu nnɔ mɔ gɛŋ wɔra gikolon. 57 Ako mɛ koso kɛɛ abon gyan mɔ so yɛɛ, 58 “A nu Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, ‘Nan boori Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ bun de nꞌ kyu nkɛ nsa yii ɔpobɔrɔ. Anyamesɛ abaa ne mɛ kyu pɔrɔ ɔdɛ; ɔbono nan yii mɔ berɛ, iŋ gyɛ anyamesɛ abaa ne nan kyu yii mɔ.’ ” 59 Imɔ idɛ gɛnen gbaa mɔ, mɔmɔ abono mɛ tɔgɛ mɔ nnɔ gi mɛŋ wɔra gikolon.

60 Nfono ne asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi koso yelɛ sansana, ne ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Ibono pɛwu mɛ dɛ ma‑a gyan fo so faa, foŋ bo gɛnɔ lɛɛ?” 61 O sii kurun, ɔŋ tɔgɛ sɛi. Nfono ne asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi kii taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de oꞌ gyi gɛwura mɔ-adɛ so mɔ? Fo-sɛ ne n gyɛ mɔ ɔbono ayenbi pɛwu a kaaborɛ mɔ mɔ?” 62 Yesu yɛɛ, “Ɛn, me ne. Ne fɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n tɛ Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gyisɛ gibaa so, n kya gyi gɛwura mɔ asɛ. Nan kyena Wurubuaarɛ awolɛ so kpelegɛ ba gɛsinkpan so.”

63 Asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi nu imɔ idɛ mɔ, ɔ biidɛ mɔ-gɛgbɛ kyadɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa i ba. Ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Abelɛnsɛ, ibono ɔ tɔgɛ faa, iŋ don abaa? Ilaa imɔ ne a baa a kya laarɛ de aꞌ baa nu lii mɔ so? 64 Fɛ nu gɛnɔɔbono o kyu mɔ-nyoro kɛserɛ de Wurubuaarɛ mɔ, fɛ dɛ nnɛ?” Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ bun Yesu gipuɛɛ, ne mɛ kyule yɛɛ ɔ kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ.

65 Nfono mɔ, mɔmɔ ako mɛ too akyɔlɛ bun mɔ. Ne mɛ kyu ilaa iko ŋminde mɔ-ansi, mɛ kya ŋɛ ma‑a ŋɛ mɔ akɔn, ne mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ bii ɔbono ɔ ŋɛ mɔ mɔ. Mɛ kyu mɔ sa asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ngbɛ awura mɔ, ne mɛ da-da mɔ itan.

Piita Gi Sorogɛ Gikpadɔ Gisaꞌ Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Yesu

66 Piita san ɔ tɛ gikpaara mɔ so gɛsɛ nno mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ obolonbu ɔko gi ba nfono. 67 O wu Piita tɛ ɔ kya wolɛ ɔgya. Ɔ kpɛɛlɛ kerɛ mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fo kee fo‑rɛ Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ ne n naa.” 68 Ne Piita gi sorogɛ yɛɛ, “Meŋ nyi ilaa ibono fo darɛ faa. Meŋ kya nu imɔ gɛsɛ gbaa.” Piita gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ naa kpe gɛbunono asɛ. [Ayaa abono so mɔ, ikyaasɛ i folɛ.] 69 Obolonbu ɔko gi wu Piita ne ɔ tɔgɛ sa abono mɛ bo nfono mɔ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ bo Yesu adɛ mɔ dɔ.” 70 Piita gi kii sorogɛ imɔ lɛɛ ɔkpa. I kii wɔra ŋmaraa too mɔ, abono mɛ yelɛ nfono mɔ mɛ tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin daa. Fo bo Yesu adɛ mɔ dɔ, i lii fɛɛ fo kee fo gyɛ Galelinyen.” 71 Ne Piita gi ka sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Wurubuaarɛ, meŋ nyi ɔnyen ɔbono fɛ darɛ faa. Nengyene abon ne n kya kɛɛ mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.” 72 Ayaa abono so mɔ, ikyaasɛ i folɛ [ginyɔsɛ]. Ne Piita gi nyingi gɛnɔɔbono Yesu gi wolaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de ikyaasɛ i baa folɛ ginyɔsɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” Piita gi nyingi gɛnen mɔ, ɔ loo osuten.

15

Mɛ Kyu Yesu Kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato Ansi Dɔ

1 Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, nbɛlɛ agyibo mɔ pɛwu mɛ kii gyan. Gɛnen nbɛlɛ agyibo abono ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-isowolɛ so abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo. Mɛ gyan gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ kyule abara gɛnɔɔbono mɛ laa wɔra Yesu mɔ. Imɔso mɛ ŋminde mɔ, ne mɛ kparɛ mɔ lii kyu kpaa wɔra ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ tɛ sa Rom wura mɔ abaa dɔ yɛɛ oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbelɛnsɛ ɔbono yɛɛ Pilato.

2 Ɔbelɛnsɛ Pilato kya gyi Yesu nbɛlɛ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.”

3 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ kyu ilaa kpɛi-kpɛi gikyɔ gyan Yesu so. 4 Imɔso Ɔbelɛnsɛ Pilato gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Foŋ kya nu gɛnɔɔbono mɛ dɛ ilaa kpɛi-kpɛi gikyɔ ma‑a gyan fo so mɔ? Fo maŋ lɛɛ gɛnɔ?” 5 Yesu mɛŋ baa bugi mɔ-gɛnɔ tɔgɛ sɛi, imɔso i dɛ Ɔbelɛnsɛ Pilato gɛnɔ gikyɔ.

Mɛ Tɔgɛ Yɛɛ Yesu Ɔꞌ Wɔra Ɔmɔɔsɛ

6 Gɛsi kamaasɛ i wolaa i gyɛ ilaa ibono Ɔbelɛnsɛ Pilato kya wɔra sa Gyuda awura mɔ yɛɛ nengyene mɛ laa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kya tigi mɔmɔ-asa abono ɔ keda tii de obu mɔ dɔ nyamesɛ kolon de ɔꞌ naa. Mɔmɔ gbaa-gbaa ne n kya lɛɛ yii yɛɛ ɔdɛ ne mɛ kya laarɛ, ne Pilato kya tigi mɔ sa mɔmɔ. 7 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, ɔnyen ɔko tii de obu mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Barabasɛ. Owi ɔko dɔ mɔ, mɔ‑rɛ asa ako mɛ koso kɔ de abɛyin awura. Ikɔ mɔ dɔ mɔ mɛ mɔɔ asa, imɔso mɛ keda ɔmɔ tii de obu. Gɛnen Barabasɛ baarɛ bo mɔmɔ dɔ.

8 Gɛkɛ belɛ mɔ so mɔ, sakpii gi kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato asɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ oꞌ tigi abono o tii de obu mɔ dɔ ɔko sa mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ kya kyena wɔra mɔ. 9 Ne Ɔbelɛnsɛ Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ tigi Yesu, fɛye Gyuda awura wura mɔ sa fɛye de ɔꞌ naa abɛɛ?” 10 I kya nyiile yɛɛ Pilato gi wu yɛɛ Yesu ilaa i bo Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ gɛlaaloo daa so ne mɛ kyu mɔ bara mɔ. 11 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ ti wolaa wu sakpii mɔ yela yɛɛ, “Nengyene Pilato gi taasɛ fɛye yɛɛ anɛ ne ɔꞌ taa yɛgɛ sa fɛye mɔ, fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔꞌ tigi daa Barabasɛ; iŋ gyɛ Yesu.” Imɔso mɛ tɔgɛ sa Pilato yɛɛ Barabasɛ ne mɛ kya laarɛ. 12 Ne Pilato gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Mɔ, nnɛ ne nꞌ wɔra Yesu ɔbono fɛ kya terɛ yɛɛ fɛye Gyuda awura wura mɔ?”

13 Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kpen tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ!” 14 Ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “De iꞌ wonɛ? Menɛ ilaa nyɛnyɛn ne ɔ wɔra?” Nfono mɔ mɛ lɔrɔ kpen ken-ken daa yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ!”

15 Pilato kya laarɛ ɔꞌ buɛɛlɛ sakpii mɔ de iꞌ yuuli so mɔ, o tigi Barabasɛ, ne ɔ yɛgɛ asogya mɛꞌ taa Yesu awulibi, ne yɛɛ mɛꞌ kyu mɔ kpaa da aŋanbi oyii so mɔɔ.

Asogya Mɛ Kyɛfoo Yesu

16 Nfono mɔ, asogya mɔ mɛ kyu Yesu kyu loo Pilato gɛwi nfono i gyɛ mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten mɔ. Ne mɛ terɛ mɔmɔ Rom asogya gikpen mɔ pɛwu baa gyan nno. 17 Nfono mɔ, mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ, ne mɛ luo iwe wɔra fɛɛ wura gɛpɛ ne mɛ kyu bun mɔ. 18 Mɛ san mɛ kya gyaabii faala mɔ yɛɛ, “Gyuda awura wura! Fo‑rɛ gimu dɛnsɛ!” 19 Mɛ dɛ gɛyabii mɛ kya taa mɔ-gimu so ma‑a kpe ma‑a ba, ne mɛ kya too akyɔlɛ ma‑a bun mɔ. Mɛ san mɛ kya faala mɔ mɛ kya ŋmii mɛ kya koso fɛɛ wura-lɛɛ mɔ ɔnan. 20 Mɛ gyaabii mɔ gɛnen ta mɔ, mɛ maragɛ giwurakuru mɔ, ne mɛ kiiri mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ngbɛ kyu suu mɔ, ne mɛ san kparɛ mɔ lii de mɛꞌ kpaa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ.

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Mada De Oyii

21 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe mɔ, mɛ gyangara ɔnyen ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Ɔ gyɛ daa Siirinnyen. Mɔ-biana ne n gyɛ Alɛsanda de Rufusɛ. Mɛ wu mɔ mɔ, ɔ naa ɔ kya ba ɔꞌ baa loo ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ sola Yesu lɛwu oyii mɔ. 22 Mɛ kyu Yesu kpaa fo gɛtɛɛko, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gologota. (Gologota gɛsɛ ne n gyɛ Gimu Giwuye Gikpalan.) 23 Mɛ fo nno mɔ, mɛ kyu gɛlin gɛko mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ miira kyu saarɛ nta dɔ sa Yesu yɛɛ oꞌ nun, ne o kine.

24 Nfono mɔ, mɛ luu Yesu ngbɛ nbono o suu mɔ ne mɛ da mɔ aŋanbi mada de oyii mɔ. Ne mɛ yɛ mɔ-nyoro so atɔ kyu. Mɛ kya yɛ atɔ mɔ mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ. Ibono i yii de fo mɔ, fo kyu. 25 Nyɛnyɛngɛ iwi sango ne mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ. 26 Mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono so mɛ kyu bun mɔ gipuɛɛ mɔ mada mɔ-amu so yɛɛ,

GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

27 Mɛ da iyu inyɔ iko kee aŋanbi mada de iyii Yesu asɛ nfono, ɔko bo mɔ-gyisɛ gibaa so, ne ɔko bo mɔ-benɛ so. [ 28 Gɛnen ilaa idɛ i yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kyu lii Yesu so mɔ iꞌ ba gɛsintin. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Mɛ laa kalɛ mɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ.”]

29 Asa abono mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔ, mɛ kya tugi mɔ inosun, mɛ kya yoole mɔ yɛɛ, “Fo ne yɛɛ fo laa boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de foꞌ kyu nkɛ nsa kii yii mɔ mɔ? 30 Kii mɔlɛgɛ fo-nyoro! Kpelegɛ lii oyii mɔ so de aꞌ kerɛ!”

31 Gɛnen kee ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔmɔ‑rɛ nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ yoole mɔ ne. Mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Mɔ ne n mɔlɛgɛ asa, ne ɔŋ kya taalɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro faa. 32 Iŋ gyɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ? Iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ wura sa Isirale awura mɔ? Oꞌ kii kpelegɛ oyii baarɛ so de aꞌ kerɛ de aꞌ sɔɔ mɔ gyi.”

Ne abono mɛ da mɔmɔ‑rɛ Yesu aŋanbi mɔ kee mɛ kya saalɛ mɔ gɛnen.

Yesu Gi Lɛɛ Ɔŋɛ

33 I fo owi ken-ken gerɛ-gerɛ mɔ, i wɔra gibiri sirim gɛnen gɛsinkpan mɔ pɛwu so kaaborɛ owi gbaasɛ. 34 Gɛnen owi gbaasɛ ɔbono mɔ, Yesu gi kpen ken-ken tɔgɛ mɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Ilayi, Ilayi, lama sabakitani?” (Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ, “Me-Wurubuaarɛ, me-Wurubuaarɛ, i wonɛ ne fo lɛɛ ansi taa me yɛgɛ gɛnen?”)

35 Asa abono mɛ yelɛ nno mɔ ako mɛ nu mɔ asɛ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛꞌ nu! Ɔ kya terɛ Oloobu Ilaagya.” 36 Nfono mɔ ɔko gi selɛ kyu taatɔ dufu-dufu ɔko kyu kpaa nyise wɔra mɔmɔ-nta bonyansɛ nko dɔ, ne o kyu de gɛyabii diirɛ kpe Yesu gɛnɔ asɛ yɛɛ ɔꞌ kyogyoo. Ne kaasɛ mɔ gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ taa mɔ yɛgɛ de aꞌ kerɛ yɛɛ Ilaagya laa lii Wurubuaarɛ dɔ baa kpelegɛrɛ mɔ oyii mɔ so?”

37 Nfono mɔ Yesu gi kpen ken-ken, ne ɔ lɛɛ ɔŋɛ.

38 Yesu gi wuꞌ gɛnen mɔ, gikuru gibono gi tii Wurubuaarɛ tudɔ-lɛɛ obu belɛ mɔ gi kyan ginyɔ lii soso baa yii gɛsɛ kyim. 39 Asogya mɔ ɔbelɛnsɛ yelɛ nfono mɔ‑rɛ Yesu ansi a kerɛ abara. O wu gɛnɔɔbono i ba ne Yesu gi kyu lɛɛ ɔŋɛ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, ɔnyen baarɛ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi.”

40 Akyii kee mɛ yelɛ gɛta-gɛta wu ilaa idɛ pɛwu. Mɔmɔ ako ne n gyɛ Mariya Magadalakyii, de Salome, de Mariya ɔbono ɔ gyɛ Gyeemesi ɔpiiasɛ de Gyosesi mɔmɔ-nyi mɔ. 41 Aberɛ abono Yesu naa de Galeli gɛsinkpan so mɔ, mɔmɔ ne n buu mɔ mɛ kya kerɛ mɔ so. Akyii sakyɔ abono mɛ buu mɔ ba Gyɛrusalem mɔ kee mɛ bo mɔ-owuten mɔ nfono.

Mɛ Pule Yesu

42 Gɛnen gɛkaabono mɛ mɔɔ Yesu mɔ gɛ gyɛ abaala gɛkɛ sa Gyuda awura. Mɛ kya baala ma‑a gyoo mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ. Imɔso i kya fo gɛdɔɔdɛ mɔ, 43 ɔnyen ɔko gi da otu kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato asɛ kpaa tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ de ɔꞌ kpaa saga Yesu gibuni mɔ kpaa pule. Mɛ kya terɛ ɔnyen ɔbono yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ lii Arimatiya ɔsowolɛ so. Ɔ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo mɔ dɔ, ne mɔ-gisen dɔ mɔ, mɔ-ansi a gyan gɛkaabono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ so. 44 Ɔbelɛnsɛ Pilato gi nu yɛɛ Yesu gi wuꞌ belen gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ. Imɔso ɔ terɛ asogya ɔbelɛnsɛ mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin yɛɛ Yesu gi ti wuꞌ?” 45 Ne asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyule yɛɛ, “Ɛn, Yesu gi ti wuꞌ.” Nfono mɔ, Pilato gi sa Gyosɛfo ɔkpa de ɔꞌ taalɛ kpaa saga Yesu gibuni mɔ kpaa pule. 46 Gyosɛfo gi kpaa sɔɔ gikɛlɛlɛ ne ɔ baa saga Yesu gibuni mɔ lii oyii mɔ so, ne o kyu gikɛlɛlɛ mɔ kyu mili mɔ pɛwu. Ɔ mili mɔ ta mɔ, o kyu obuni mɔ kpaa pule folɛbɔ ɔbono mɛ wolaa logedi yela sa ibuni gipule mɔ dɔ. Ne ɔ belen gibui kpaatakpɛrɛ baa tii folɛbɔ mɔ gɛbunono.

47 Mariya Magadalakyii mɔ de Mariya, Gyosesi mɔ-nyi mɔ, mɛ bo nno mɛ kperɛ mɔmɔ-ansi kpaa wu Yesu opuleten.

16

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1 Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ mɔ gɛ kyon mɔ, Mariya Magadalakyii mɔ de Mariya, Gyeemesi mɔ-nyi, de Salome mɛ kpaa sɔɔ ilaa iko i dɛ fɛɛ atikee. Mɛ laa kyu kpe folɛbɔ mɔ dɔ de mɛꞌ kyu kpaa bɔ Yesu gibuni mɔ.

2 Gɛkɛ kyoolasɛ mɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, i gyɛ Kosida. Imɔ nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ, gɛnen akyii adɛ mɛ puru ilaa ibono mɛ kpaa sɔɔ mɔ, ne owi mɔ‑rɛ mɔ-gibalii mɔ, mɛ ba Yesu opuleten mɔ. 3 Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Anɛ ne a laa nyɛ de ɔꞌ belen gibui mɔ lii folɛbɔ mɔ gɛbunono sa aye ne?” 4 Mɛ baa diirɛ ansi kerɛ mɔ, gibui kpaatakpɛrɛ mɔ gi dɛ nkan, giŋ baa gi tii folɛbɔ mɔ gɛbunono.

5 Mɛ loo folɛbɔ mɔ dɔ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, mɛ wu dega ɔko tɛ de gyisɛ so, o suu gɛgbɛ fufuli wurugakyaa. Akyii mɔ mɛ wu dega mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen. 6 Ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. Iŋ gyɛ Yesu Nasarɛtɛnyen ɔbono mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fɛ kya laarɛ faa? O kyingi lii ibuni dɔ. Ɔŋ baa ɔ bo gɛrɛnaa. Fɛꞌ kerɛ. Nfono nkana mɔ-gibuni mɔ gi dɛ mɔ ne. 7 Imɔso fɛꞌ kpaa tɔgɛ Piita mɔ‑rɛ Yesu akasɛbo sɛnsɛ mɔ yɛɛ ɔ gyangbara mɔmɔ kyon Galeli. Nno ne mɛ laa kii wu mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa tɔgɛ mɔmɔ yela mɔ.”

8 Nfono mɔ akyii mɔ mɛ lii ɔbɔ mɔ dɔ selɛ kyon. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, ne mɔmɔ-nyoro gi kya da mɔmɔ. I wɔra mɔmɔ gifuu so mɔ, mɛŋ tɔgɛ sɛi sa ɔko‑rɛ ɔko.

[ 9 Kosida gɛkɛ mɔ Yesu gi kyingi lii ibuni dɔ mɔ, imɔ nyɛnyɛngɛ fu‑u mɔ, ɔ daa gilɛɛ mɔ-nyoro nyiile daa Mariya Magadalakyii mɔ. (Mɔ ne n gyɛ ɔkyii ɔbono fɛ nu yɛɛ Yesu gi naa kyena gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi sono koso mɔ so mɔ.) 10 Yesu gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi naa kpe abono nkana mɛ buu Yesu mɔ asɛ. Ɔ baa kpe mɔ, mɛ kya su, mɛ kya nyingi Yesu. O buu sa mɔmɔ 11 yɛɛ o wu Yesu tɛ nkpa. O buu sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi.

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mɔ-Akasɛbo Ako

12 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ-nanboana anyɔ ako mɛ lii ɔsowolɛ belɛ ɔko so mɛ kya kpe gɛtɛɛko. Mɛ naa mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi baa lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ. Gɛnɔɔbono ɔ kyɛɛgɛ mɔ, mɛ mɛŋ bii mɔ belen. 13 Ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kii kpe ɔsowolɛ belɛ mɔ so kpaa buu sa mɔmɔ-nanboana asɛnsɛ mɔ. Mɔmɔ-nanboana mɔ berɛ mɛ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi.

14 Yesu akasɛbo gudu ɔko mɔ mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi kpaa lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ. Ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ bo akyɔɔlɛ ne fɛŋ kya sɔɔ ilaa gyi gɛnen? I kya nyiile yɛɛ asa mɛ wu me nɛ kyingi lii ibuni dɔ ne mɛ baa buu sa fɛye mɔ, fɛ mɛŋ sɔɔ mɔmɔ gyi.”

15 Ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpe gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so de fɛꞌ kpaa tɔgɛ me-ɔkalan konkonsɛ mɔ sa nyamesɛ kamaasɛ. 16 Ɔbono ɔ sɔɔ ɔkalan mɔ gyi ne fɛ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔbono mɔ, ɔ mɛŋ sɔɔ ɔkalan mɔ gyi mɔ, Wurubuaarɛ laa bun mɔ gipuɛɛ. 17 Abono mɛ sɔɔ me-ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi mɔ, mɛ laa wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa kyu me Yesu ginyen gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so; mɛ laa dalaa de ndɛ nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ; 18 mɛ laa keda awɔɔ de abaa ne mɛ laa nun gibɔrɔ kamaasɛ, i maŋ wɔra mɔmɔ sɛi. Mɛ laa kyu mɔmɔ-abaa gyan alɔbo so, de mɔmɔ-alɔbi mɔ aꞌ ta.”

Wurubuaarɛ Gi Puru Yesu Kyon Wurubuaarɛ Dɔ

19 Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen ta mɔ, i puru mɔ kyon Wurubuaarɛ dɔ, ne o kpe ɔ tɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so ɔ kya gyi gɛwura. 20 Yesu akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ naa kpe gɛten kamaasɛ mɛ kya tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa asa, ne Wura Yesu gbaa-gbaa gi naa de mɔmɔ so wɔra ilaa gbaaꞌgbaa de iꞌ lɛɛ nyiile asa yɛɛ mɔ-ɔkalan mɔ gyɛ gɛsintin.]

Luka

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Luka

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Ilaa Ibono So Luka Gi Ŋmarasɛ Yesu Ilaa Yela Mɔ

1 Ɔbelɛnsɛ Tiyofilo, fo wolaa fo nyi yɛɛ asa sakyɔ mɛ kyu too mɔmɔ-nyoro so yɛɛ mɛ laa tɔɔsɛ ilaa ibono Yesu gi wɔra aye dɔ mɔ de mɛꞌ ŋmarasɛ imɔ yela. 2 Mɛ ŋmarasɛ imɔ yela de iꞌ kyu kyena gɛnɔ kolon fɛɛ gɛnɔɔbono asa ako mɛ wu tɔgɛ mɔ. Gɛnen asa abono berɛ ne n wu Yesu ilaa wɔrasɛ de mɔmɔ-ansi lii gɛsɛ de gɛsɛ ne mɛ naa wɔra Yesu agyɛbi mɔ so gɛsun. 3 Me kee, fɛɛ gɛnɔɔbono aŋmarasɛbo mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔ, n wolaa mi‑i laarɛ Yesu gɛkyena dɔ ilaa mɔ dɔ dɔɔdan lii imɔ gɛsɛ de gɛsɛ. Ɔbelɛnsɛ Tiyofilo, nɛ laarɛ imɔ dɔ wu mɔ, nɛ wɔra me-gɛwɔnsa yɛɛ me kee, nan ŋmarasɛ imɔ so ilaa gigyan so gigyan so sa fo 4 de foꞌ nyɛ bii gɛsintin kyu lii ilaa ibono fo nu mɔ so.

Gyɔn Mɔ-Nyi De Mɔ-Sɛ Ilaa

5 Owi ɔbono Hɛrodɛ kya gyi gɛwura Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ dɔ ɔko bo no, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Sakariya. Asunbi alɛɛbo akpen mɔ dɔ mɔ, Sakariya gyɛ Oloobu Abigya-lɛɛ gikpen dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ka yɛɛ Elisabɛtɛ. Mɔ kee gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛsu dɔ. 6 Sakariya mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Mɛ kya gyi mɔ-nbara so, ne mɛ kya wɔra itiibilaa pɛwu imɔ-ikpa so. 7 Imɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ gɛkorogɛ. Elisabɛtɛ gyɛ daa ɔlabanbo, ne mɔmɔ anyɔ mɛ ti mɛ kya belɛ.

8 Owi ɔko dɔ mɔ, i tu Sakariya-lɛɛ gikpen dɔ awura yɛɛ mɔmɔ ne mɛꞌ wɔra asunbi ilaa sa Wurubuaarɛ. Imɔso gɛkɛ gɛdɛ mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ɔson ilaa 9 fɛɛ gɛnɔɔbono Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ mɛ kya wɔra mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ de mɛꞌ wu ɔbono ɔ laa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ kpaa dɛɛ onufuii de iꞌ wɔra ofen mɔ. Mɛ too imɔ kerɛ gɛnen mɔ, i baa yii daa de Sakariya. 10 Imɔso mɛ kya son mɔ, i fo onufuii adɛɛberɛ mɔ, ɔ loo ɔson obu mɔ dɔ, yɛgɛ sakpii mɔ pɛwu yelɛ nŋmaŋman mɛ kya dalaa.

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Ɔko Gi Ba Sakariya Asɛ

11 Ɔ bo obu mɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba mɔ asɛ baa yelɛ Wurubuaarɛ onufuii ɔdɛɛten mɔ gyisɛ so. 12 Sakariya gi wu mɔ gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔ-gisen ne i wɔra mɔ gifuu. 13 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sakariya, gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fo gifuu. Wurubuaarɛ gi nu fo-gɛdalaa. Fo-ka Elisabɛtɛ laa korogɛ gɛbii nyensɛɛ sa fo. Yela mɔ-ginyen yɛɛ Gyɔn. 14 I laa wɔra fo-gisen dɔ ɔkon gikyɔ. Asa sakyɔ kee mɛ laa gyi ɔkon yɛɛ i korogɛ gɛnen gɛbii gɛbono. 15 Ɔ laa baa wɔra nyamesɛ gbaaꞌ sa Wurubuaarɛ. Nta ne n gyɛ nta gi maŋ yii mɔ-gɛnɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa suu de mɔ lii ko‑o mɔ-nyi ɔtɔ dɔ. 16 Ɔ laa yɛgɛ fɛye-Isirale awura sakyɔ mɛꞌ kii ba mɔmɔ-Wura Wurubuaarɛ asɛ baa son mɔ. 17 Pɛi ne Wurubuaarɛ laa ba mɔ-adɛ asɛ mɔ, Gyɔn baarɛ laa kyu oduduu de ɔlon belɛ fɛɛ Oloobu Ilaagya-lɛɛ mɔ ɔnan gyangbara mɔ. Ɔ laa lɔrɔ nbii de asɛ nsana. Ɔ laa yɛgɛ abono mɛ bo gisomaanu sa Wurubuaarɛ mɔ mɛꞌ bii ɔlaako fɛɛ abono mɛ kya gyi gɛsintin sa mɔ mɔ. Ɔ laa lɔrɔ Wurubuaarɛ adɛ sa Wurubuaarɛ de mɛꞌ wɔra asa abono mɛ baala mɔmɔ-nyoro yela mɔ.”

Sakariya Mɛŋ Sɔɔ Gaberiyɛlɛ Gyi

18 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Sakariya gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne nan wɔra de nꞌ bii yɛɛ gɛnen ilaa ibono fo tɔgɛ faa i laa ba gɛsintin? N gyɛ daa ɔnyen belɛnsɛ ne me-ka kee gi belɛ.” 19 Nfono mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ Gaberiyɛlɛ. Me‑rɛ Wurubuaarɛ ne owi kamaasɛ dɔ. Mɔ ne n keda me sun fo asɛ yɛɛ nꞌ baa tɔgɛ fo gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ. 20 Sɔɔ gibui yela. Fo maŋ baa tɔngɛ. Fo laa bingiri omuumuu kaaborɛ gɛnen ilaa idɛ i laa ba gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono nɛ tɔgɛ sa fo mɔ fo mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. Owi mɔ gi fo mɔ, i laa ba gɛsintin.”

21 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ asa abono mɛ bo nŋmaŋman mɔ mɛ gyoo Sakariya mɛ kya kpon. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ ɔ kɛɛla Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gikyɔ. 22 Owi ɔbono ɔ kpaa lii ba mɔ, ɔŋ baa ɔ taalɛ ɔꞌ tɔngɛ. Nfono mɔ, mɛ bii ibono o wu ilaa iko lii Wurubuaarɛ asɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Mɔ-abaa ne ɔ san ɔ dɛ ɔ kya kaala. O bingiri omuumuu.

23 Sakariya-lɛɛ owi ɔbono ɔ kya kyu wɔra asunbi ilaa sa Wurubuaarɛ mɔ gi logɛ mɔ, o kii kyon mɔ-ɔsowolɛ so. 24 Imɔ gɛmara mɔ, mɔ-ka Elisabɛtɛ gi da ɔtɔ. Ɔ da ɔtɔ mɔ, ɔ mɛŋ kyule lii gikpaara so gɛnen‑n ibosɛ inun. Ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-nyoro yɛɛ, 25 “Kerɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa me! Idɛ berɛ, o nyingi me so yɛɛ ɔ laa dengɛ me-ansi ipeeli me-nanboana dɔ.”

Gaberiyɛlɛ Gi Ba Mariya Ɔbono Ɔ Laa Korogɛ Yesu Mɔ Asɛ

26 Elisabɛtɛ ɔtɔ ibosɛ isee dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi sun mɔ-ɔsɔɔ Gaberiyɛlɛ lii Wurubuaarɛ dɔ kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so Galeli gɛsinkpan so yɛɛ oꞌ kpe obolonbu ɔko asɛ. 27 Obolonbu mɔ mɛŋ ti taa bii ɔnyen. Ɔnyen ɔko ne n kya yɛ mɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ gyɛ Oloobu Deefidi gɛsu dɔ. Obolonbu mɔ ginyen ne n gyɛ Mariya. 28 Imɔso Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi ba Mariya baarɛ asɛ baa faala mɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Omudɛnsɛbo! Wurubuaarɛ yelɛ fo-gɛmara.” 29 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ i wɔra Mariya gɛwɔnsa gikyɔ. Ɔ san ɔ kya taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, “Menɛ afaala ɔnan ne?” 30 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Mariya, gɛŋ yɛgɛ iꞌ wɔra fo gifuu. Wurubuaarɛ gibaa gi gyan fo so. 31 Nu yɛɛ fo laa nyɛ ɔtɔ de foꞌ korogɛ ɔnyen. Yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu. 32 Ɔ laa wɔra nyamesɛ gbaaꞌ ne mɛ laa terɛ mɔ yɛɛ Gitɔbelɛ mɔ-bi. Wura Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-naana Oloobu Deefidi gɛwuragyi mɔ sa mɔ 33 de oꞌ gyi gɛwura Oloobu Gyeekɔpo gɛsu pɛwu so gɛkpaa-gɛkpaa. Mɔ-gɛwuragyi gɛ maŋ ta ɔkara.”

34 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Mariya gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne i laa ba gɛnen? Meŋ ti bii ɔnyen kerɛ.” 35 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ Oduduu laa ba fo so. Gitɔbelɛ mɔ ɔlon laa baa bun fo so. Gɛnen so mɔ mɛ laa terɛ gɛbii gɛbono fo laa baa korogɛ faa yɛɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ, Wurubuaarɛ mɔ-bi. 36 Nu yɛɛ fo-subu Elisabɛtɛ kee gi nyɛ ɔtɔ mɔ-gikyiibelɛnsɛ gidɛ dɔ. Mɔ ɔbono nkana mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ ɔlabanbo mɔ, mɔ-ɔtɔ mɔ ibosɛ isee ne. Mɔ kee laa korogɛ ɔnyen. 37 I kya nyiile yɛɛ sɛi mɛŋ bo no i don Wurubuaarɛ giwɔra.”

38 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Mariya gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yo, nɛ nu. N tɛ sa daa Wurubuaarɛ. Iꞌ ba sa me fɛɛ gɛnɔɔbono fo tɔgɛ faa.” Nfono mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi lii kyon taa Mariya yɛgɛ.

Mariya Gi Kpaa Laa Elisabɛtɛ

39 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, Mariya gi koso kyon belen-belen kpe Gyudiya gɛsinkpan so abii dɔ ɔsowolɛ ɔko so. 40 Ɔ fo nno mɔ, ɔ naa loo Ɔbelɛnsɛ Sakariya gɛten dɔ kpaa faala mɔ-ka Elisabɛtɛ. 41 Elisabɛtɛ gi kpɛ nu Mariya afaala de mɔ-aso mɔ, gɛbii mɔ gɛ kisee gikolon Elisabɛtɛ ɔtɔ dɔ. Ayaa abono so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi baa suu de Elisabɛtɛ, 42 ne o bugi gɛnɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ ilaa ken-ken sa Mariya yɛɛ,

“Akyii dɔ pɛwu mɔ, fo ne Wurubuaarɛ gi yuule,

ne gɛbii gɛbono fo laa korogɛ mɔ,

Wurubuaarɛ ayuule a bun gɛmɔ so.

43 Fo ɔbono fo laa wɔra me-ɔmɔlɛgɛbo de me-wura mɔ-nyi mɔ

ne n naa de fo-ayaa baa laa me ɔdɛ faa?

44 Kerɛ! Nɛ kpɛ nu fo-afaala mɔ, ayaa abono so mɔ,

gɛbii gɛbono gɛ bo me-ɔtɔ dɔ mɔ gɛ kyu ɔkon kisee.

45 Fo ɔkyii baarɛ, ibono fo sɔɔ gyi yɛɛ

ɔkalan ɔbono Wurubuaarɛ gi sa fo mɔ laa ba gɛsintin faa,

Wurubuaarɛ ayuule a gyɛ fo-lɛɛ.”

Mariya Gi Bii Afaala Ɔlon Yen Wurubuaarɛ

46 Mariya gi tɔgɛ yɛɛ,

“N kya yen me Wura Wurubuaarɛ lii me-gisen dɔ.

47 Wurubuaarɛ, me-ɔmɔlɛgɛbo mɔ so mɔ, ɔkon bɔla me-gisen dɔ.

48 Me, Wurubuaarɛ obolonbu ɔbono meŋ bo gikɔ dɔ mɔ,

me-ilaa i tiri Wurubuaarɛ ne ɔ kalɛ me wɔra asa dɔ.

Lii ndɛ kyu kyon mɔ, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono i korogɛ mɔ mɔ

laa san terɛ me yɛɛ Omudɛnsɛbo.

49 Gɛsintin, Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ɔlolonbo mɔ

gi wɔra ilaa gbaaꞌ sa me. Mɔ ne n gyɛ Gisen Fuuli Wura.

50 Asa abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ,

Wurubuaarɛ laa kpɛ ɔ kya su mɔmɔ gitolon

san sa abi san sa anaana.

51 Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ɔlon belɛ nyiile.

Abono mɛ kya diirɛ mɔmɔ-nyoro mɔ, ɔ laa bara mɔmɔ gɛsɛ.

52 Ɔ laa kyigi awura mɔmɔ-ngyapaa so

de ɔꞌ diirɛ abono mɛ mɛŋ bo gikɔ dɔ mɔ loo asa dɔ.

53 Abono mɛŋ bo sɛi mɔ ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ kyu kyɛɛ ɔmɔ

de iꞌ tɔrɔ ɔmɔ-asen.

Aterenbi awura berɛ, ɔ laa lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa abaa gudu, ayaa gudu.

54 Ɔ laa lɛɛ mɔ-gitolon gibono ɔ bo mɔ nyiile

de ɔꞌ kpaa aye Isirale awura abono a gyɛ mɔ-asonbo mɔ.

55 Ɔ laa kpaa Isirale fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ka yela

sa aye-naanaana agyangbarasɛ mɔ.

Ɔ ka yɛɛ ɔ laa su Oloobu Aberaham mɔ‑rɛ mɔ-naana naanaana

pɛwu so gɛkpaa-gɛkpaa.”

56 Mariya gi ba Elisabɛtɛ asɛ gɛnen mɔ, ɔ kyena nno fɛɛ ibosɛ isaꞌ pɛi ne ɔ lɔɔ kii gɛwi.

Elisabɛtɛ Gi Korogɛ Gyɔn

57 Elisabɛtɛ owi korogɛsɛ gi fo mɔ, ɔ korogɛ ɔnyen. 58 Ɔ korogɛ mɔ, mɔ-nanboana de mɔ-subuana mɛ nu yɛɛ Wurubuaarɛ gi tansi su mɔ gitolon, ne mɛ gyi ɔkon kpaa mɔ.

59 Mɔ-gɛkorogɛ mɔ nkɛ gukue gɛmara mɔ, mɛ ba de mɛꞌ baa ten kyokyoo mɔ giwɔrɛ de mɛꞌ yela mɔ-ginyen fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-itiibilaa i kya nyiile mɔ. Nkana mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu mɔ-sɛ Sakariya ginyen kyu yela mɔ, 60 ne kyokyoo mɔ mɔ-nyi gi kine yɛɛ, “Kuaa. A laa terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn.” 61 Talabo mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fɛye-gɛsu dɔ mɔ, mɛ mɛŋ ti yela ɔko‑rɛ ɔko ginyen gidɛ.”

62 Nfono mɔ mɛ kaala abaa dɔ kyu taasɛ kyokyoo mɔ mɔ-sɛ de mɛꞌ bii ginyen gibono ɔ kya laarɛ mɛꞌ terɛ gɛbii mɔ mɔ. 63 Mɛ kaala nyiile mɔ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ taatɔ ŋmarasɛsɛ so, ne ɔ ŋmarasɛ gyan yɛɛ, “Mɛꞌ terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn.” Ɔ ŋmarasɛ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ. 64 Ayaa abono so mɔ, Sakariya gɛnɔ gɛ bugi ne o kii taalɛ ɔ kya tɔngɛ, ne o yii gɛsɛ ɔ kya yen Wurubuaarɛ. 65 Abono mɛ tɛ sindi mɔmɔ mɔ pɛwu mɛ nu imɔ mɔ, i wɔra mɔmɔ gifuu. Gɛnen ilaa idɛ pɛwu ne n san wɔra gɛsingyi gyisɛ sola kyon kpaa lii Gyudiya abii mɔ dɔ isowolɛ mɔ so. 66 Ɔkamaasɛ ɔbono o nu ilaa ibono i ba mɔ pɛwu mɔ gi sa imɔ so nwɔnsa gikyɔ ne ɔ san ɔ kya taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, “Menɛ ne gɛbii gɛdɛ gɛ laa baa wɔra gɛkaako?” I kya nyiile yɛɛ mɛ wu ibono Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ.

Sakariya Gi Bii Ɔlon Yen Wurubuaarɛ

67 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de gɛbii mɔ mɔ-sɛ, Sakariya ne o wu Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ yɛɛ,

68 “Ayenbi a gyɛ sa Isirale awura wura, Wurubuaarɛ.

Ɔ ba aye abono a gyɛ mɔ-adɛ mɔ asɛ

de ɔꞌ lɛɛ aye lii ilaa nyɛnyɛn dɔ

de aꞌ nyɛ kyena sa mɔ.

69 Ɔ laa bara aye ɔlolonbo de ɔmɔlɛgɛbo ɔko

lii Deefidi ɔbono ɔ wɔra Wurubuaarɛ sonbo mɔ gɛsu dɔ.

70 Ɔ wolaa tɔgɛ gɛnen ɔmɔlɛgɛbo baarɛ so ilaa yela

lii ko‑o dedaa kyu naa de mɔ-ikalan atɔgɛbo abono

ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-gɛsun mɔ so.

71 Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ aye lii aye-akyobo asɛ.

Ɔ laa sɔgɛ aye lii asa abono pɛwu

mɛ mɛŋ kya laarɛ aye-ilaa mɔ abaa dɔ.

72 Ɔ laa mɔlɛgɛ aye gɛnen de oꞌ su aye gitolon

fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ ka yela sa aye-naanaana mɔ.

Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ

ɔ laa yɛgɛ aye‑rɛ mɔ aꞌ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

Ɔ maŋ lɛɛ ansi yɛgɛ gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono.

73 Ɔ laa gyi ntan nbono ɔ ka yela sa aye Gyuda awura ɔnaana gyangbarasɛ, Aberaham, mɔ so.

74 Ɔ ka ntan mɔ yɛɛ ɔ laa sɔgɛ aye lii aye-akyobo abaa dɔ

de ɔꞌ sa aye ɔkpa yɛɛ aꞌ son mɔ ibono a maŋ selɛ sɛi.

75 A laa kyu gisen fufuli de gɛsintin son mɔ aye-nkɛ ɔkara.

76 Me-bi, fo‑o fo mɔ,

mɛ laa terɛ fo yɛɛ Gitɔbelɛ mɔ ikalan ɔtɔgɛbo.

I kya nyiile yɛɛ fo laa gyangbara sa aye-Wura

ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ aye mɔ de foꞌ lɔrɔ ɔkpa gyoo mɔ.

77 Fo laa yɛgɛ mɔ-adɛ mɛꞌ nu mɔ-amɔlɛgɛ mɔ so

yɛɛ ɔ laa kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ mɔmɔ.

78 Aye-Wurubuaarɛ mɔ gyɛ otolonbo lii mɔ-gisen dɔ.

Mɔ-gitolon mɔ so mɔ, ɔ laa yɛgɛ gɛdɛ dɛnsɛ gɛꞌ kɛ sa aye

79 de aye abono a tɛ gibiri dɔ ne a selɛ lɛwu mɔ,

iꞌ nyɛ wu aye de aꞌ naa de gisen yuuli ɔkpa mɔ.”

80 Gɛbii mɔ gɛ sɛɛ, ne ɔ nyɛ oduduu dɔ ɔlon. Ɔ san kyena daa gipen dɔ kpaa fo gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi baa lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile Isirale awura mɔ.

2

Mariya Gɛkorogɛ Ilaa

1 Owi ɔbono dɔ mɔ, Gyuda awura de asa oyuduu kpɛi-kpɛi mɛ tɛ sa daa Rom awura. Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ i ba yɛɛ mɔmɔ Rom wura belɛ, Siisa Ɔgustusɛ, gi yela nbara sa ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ ŋmarasɛ mɔ-ginyen de mɛꞌ kalɛ abono pɛwu mɛ tɛ gɛsinkpan gɛbono so mɔ. 2 Imɔ idɛ ne n gyɛ ibono i gyangbara yɛɛ mɛ kalɛ asa de mɛꞌ bii gɛsinkpan so asa gɛgyɔnɔ. I ba daa aberɛ abono Ɔbelɛnsɛ Kuriniyusɛ tɛ sa Rom abɛyin Siiriya gɛsinkpan so mɔ. 3 Mɛ kya kalɛ asa gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ gi kpe mɔ-gɛwi de ɔꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ-ginyen.

4 Imɔso Gyosɛfo kee gi koso lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ, ne o kpe Gyudiya gɛsinkpan so de ɔꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ-ginyen Bɛtelɛhɛm ɔsowolɛ so nfono mɛ korogɛ mɔ-naana Oloobu Deefidi mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ gyɛ daa Oloobu Deefidi gɛsu dɔ de mɔ-gɛten dɔ isa. 5 Imɔso o kpe nno de mɛꞌ kpaa ŋmarasɛ mɔ‑rɛ mɔ-ka Mariya ɔbono ɔ kya yɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ ɔ da ɔtɔ mɔ anyen.

6 Mɛ bo Bɛtelɛhɛm nno mɔ, owi gi fo ibono Mariya laa korogɛ, 7 ne ɔ korogɛ mɔ-bi gyangbarasɛ, gɛbii nyensɛɛ. O kyu ataaban mili mɔ ne o kyu mɔ diila nbuɛ ogyiten gidɛkaa dɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa kpaa sogɛ asafo ɔlooten. Nno mɔ i ti bɔla.

Isandɛ Akparɛbo Ako Mɛ Nu Yɛɛ I Korogɛ Yesu

8 Gɛnen gɛsinkpan gɛbono so kee mɔ, isandɛ akparɛbo ako mɛ bo ndɔɔ dɔ mɛ kya dii ɔmɔ-nbuɛ gɛnyɛ. 9 Mɛ bo nno gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi lii ɔmɔ so. Ɔsɔɔ mɔ gi lii ɔmɔ so gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ nyisigyi gi baa ŋɛlegi kyaabɔɔ ɔmɔ. Mɛ wu gɛnen mɔ, i wɔra isandɛ akparɛbo mɔ gifuu gikyɔ kyɔde.

10 I wɔra ɔmɔ gifuu gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. N dɛ ɔkalan konkonsɛ mi‑i bara fɛye! Ɔkon belɛ ɔko kya ba. Ɔ kya ba daa sa anyamesɛ pɛwu. 11 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ndɛ gɛkɛ gɛdɛ Oloobu Deefidi ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ korogɛ ɔmɔlɛgɛbo. Mɔ ne n gyɛ Wura. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fɛye mɔ. 12 Ilaa ibono i laa lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ laa wu kyokyoo mɛ kyu ataaban kyu mili mɔ, ɔ dɛ nbuɛ ogyiten gidɛkaa dɔ.” 13 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ alolonbo gikpen belɛ ne n lii Wurubuaarɛ dɔ ba. Mɛ ba mɛ yelɛ ɔsɔɔ gyangbarasɛ mɔ asɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

14 “Nyisigyi ɔꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ Wurubuaarɛ dɔ,

de gɛsinkpan gɛdɛ so mɔ, gisen yuuli giꞌ wɔra abono

mɛ kya gyi Wurubuaarɛ ginsi mɔ-lɛɛ.”

15 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ naa taa ɔmɔ yɛgɛ kii kpe Wurubuaarɛ dɔ. Mɛ kyon mɔ, isandɛ akparɛbo mɔ mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara yɛɛ, “Aꞌ kpe Bɛtelɛhɛm de aꞌ kpaa kerɛ ilaa ibono i ba nno ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye faa.” 16 Ne gɛsintin mɛ yii ɔkpa kyon belen-belen. Mɛ kpe mɔ, mɛ kpaa wu Mariya mɔ‑rɛ Gyosɛfo. Ne mɛ wu kyokyoo mɔ dɛ nbuɛ ogyiten gidɛkaa mɔ dɔ.

17 Mɛ wu mɔ gɛnen mɔ, mɛ buu ɔkalan ɔbono mɛ nu lii mɔ so mɔ sa mɔ-sɛ de mɔ-nyi. 18 Ne i dɛ abono pɛwu mɛ nu imɔ mɔ gɛnɔ gikyɔ. 19 Mariya berɛ, gi kyu ilaa mɔ wɔra mɔ-gisen dɔ, ɔ kpɛ ɔ kya sa imɔ so gɛwɔnsa. 20 Isandɛ akparɛbo mɔ, mɔ, mɛ kii kpe mɔmɔ-isandɛ mɔ asɛ mɛ kpɛ mɛ dɛ nyisigyi mɛ kya sa Wurubuaarɛ, mɛ kya yen mɔ kyu lii ilaa ibono pɛwu mɛ nu ne mɛ kpaa wu de mɔmɔ-ansi mɔ so. I kya nyiile yɛɛ mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi wolaa tɔgɛ ɔmɔ mɔ.

Mɛ Yela Yesu Ginyen

21 Mariya gi korogɛ mɔ imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, mɛ ten kyokyoo mɔ-giwɔrɛ. Mɛ wɔra kyokyoo mɔ itiibilaa idɛ gɛnen mɔ, mɛ yela mɔ-ginyen yɛɛ Yesu. Ginyen gidɛ ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi wolaa sa mɔ pɛi ne mɔ-nyi gi lɔɔ da mɔ-ɔtɔ. 22 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, owi mɔ gi fo ibono mɛ laa wɔra tiibi ilaa sa Mariya de iꞌ nyiile yɛɛ ɔ kɔ lii fɛɛ gɛnɔɔbono Oloobu Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile sa atalabo mɔ. Imɔso mɛ kyu kyokyoo mɔ kpe mɔmɔ-ɔsowolɛ gɛmu Gyɛrusalem, kyon kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara so de mɛꞌ kyu mɔ kpaa wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ. 23 (I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ yela sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Gɛbii nyensɛɛ kamaasɛ gɛbono mɛ laa daa gikorogɛ mɔ mɛꞌ kyu gɛmɔ yɛɛ gɛ gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ.”)

24 Mɛ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so gɛnen mɔ, tiibi ilaa ibono mɛ laa wɔra sa talabo mɔ de ɔꞌ wɔra fɛɛ ɔ kɔ lii mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa kyu abonbuɛ anyɔ abɛɛ gɛwi nbuii nko ɔnan nmɔ nnyɔ kpaa lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ.

Ɔbelɛnsɛ Simon Gi Wu Yesu Ilaa Tɔgɛ

25 Gɛnen owi ɔbono mɔ, ɔnyen ɔko tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Simon. Ɔ gyɛ isa ɔbono ɔ selɛ Wurubuaarɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ. Ɔnyen mɔ tɛ ɔ gyoo owi ɔbono Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ Isirale awura de mɔmɔ-asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. 26 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi wolaa lɛɛ nyiile Simon baarɛ yɛɛ pɛi ne ɔ laa wuꞌ mɔ, gɛnen mɔ, oꞌ wu isa ɔbono Wura Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ mɔ Wurubuaarɛ adɛ mɔ de mɔ-ansi.

27 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Simon ne ɔ kparɛ mɔ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Owi ɔbono Yesu mɔ-sɛ de mɔ-nyi mɛ kyu kyokyoo Yesu baa loo nno de mɛꞌ baa wɔra Wurubuaarɛ nbara tiibi ilaa sa mɔ mɔ, 28 Simon gi wu mɔmɔ. O wu mɔmɔ mɔ, ɔ sɔɔ kyokyoo mɔ keda, ne ɔ yen Wurubuaarɛ yɛɛ,

29 “Me-Wurubuaarɛ, ɔbono ilaa kamaasɛ i bo daa fo-abaa dɔ,

idɛ kon berɛ, fo laa taalɛ terɛ me

de nꞌ ba fo asɛ de gisen yuuli

fɛɛ gɛnɔɔbono fo wolaa tɔgɛ yela mɔ.

30 I kya nyiile yɛɛ nɛ wu ɔbono fo sun

de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ de me-ansi.

31 Amɔlɛgɛ abono fo baala

fo laa lɛɛ nyiile asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɔ,

nɛ wu amɔ de me-ansi.

32 Kyokyoo baarɛ laa baa wɔra fatela

de ɔꞌ lɛɛ fo Wurubuaarɛ ilaa nyiile asa kpɛi-kpɛi

abono mɛ mɛŋ nyi fo Wurubuaarɛ mɔ

de oꞌ kyu nyisigyi kyu bara fo-adɛ Isirale awura.”

33 Ilaa ibono Simon gi tɔgɛ kyu lii kyokyoo mɔ so gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-sɛ de mɔ-nyi gɛnɔ. 34 Simon gi faala Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule bun mɔmɔ so ne ɔ tɔgɛ sa kyokyoo mɔ mɔ-nyi Mariya yɛɛ, “Fo wu fo-bi baarɛ? Ɔ paa ba yɛɛ ɔ laa yɛgɛ iꞌ diirɛ asa sakyɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ de asa sakyɔ mɔ kee mɛꞌ lii tɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Ɔ paa ba yɛɛ ɔ laa wɔra ɔbono ɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ nyiile asa de mɛꞌ sɔɔ imɔ akyɔɔlɛ. 35 I laa yɛgɛ asa nwɔnsa nbono mɛ dɛ mɔ giꞌ lii gɛwi. Fo, Mariya mɔ, fo-gisen dɔ i laa sogya fo fɛɛ gɛki ne mɛ yii fo.”

Ɔkyii belɛnsɛ Ana Gi Bii Kirisito

36 Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo kyiisɛ ɔko kee bo nno. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Ana. Ɔ wɔra ɔkyii belɛnsɛ. Mɔ-sɛ ginyen ne n gyɛ Fanuwɛlɛ, Akya gɛsu dɔ ne ɔ lii. Mɔ-gibolonbu dɔ mɔ, ɔ dena nsi sono ɔkara ne mɔ-kuli gi wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. 37 Mɔ-kuli gi wuꞌ mɔ, ɔŋ baa dena. Owi ɔbono mɛ kyu kyokyoo Yesu ba Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi gyi nsi ikue-inan nsi nnan. Owi kamaasɛ dɔ mɔ ɔ kpɛ ɔ bo daa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ɔ kya son Wurubuaarɛ ɔ kya ŋminde gɛnɔ, ɔ kya dalaa gɛnyɛ de gɛpɛ.

38 Gɛnen ɔkyii belɛnsɛ baarɛ gi kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, i kpɛ kpaa gyangara owi ɔbono Gyosɛfo mɔ‑rɛ Mariya de kyokyoo mɔ mɛ bo nno mɔ. Mɛ kpaa gyan gɛnen mɔ, ɔkyii belɛnsɛ mɔ gi kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ilaa ibono kyokyoo mɔ laa baa wɔra mɔ ɔ kya sa asa. Ɔ tɔgɛ kyokyoo mɔ ilaa sa abono pɛwu mɛ kya kerɛ ɔmɔlɛgɛbo mɔ ɔkpa mɔ. Mɔmɔ-gɛwɔnsa gɛ gyan yɛɛ gɛnen kaasɛ ɔbono laa yɛgɛ Gyɛrusalem, mɔmɔ-ɔsowolɛ gɛmu mɔ, oꞌ nyɛ mɔ-nyoro lii mɔ-akyobo abaa dɔ.

39 Yesu mɔ-sɛ de mɔ-nyi mɛ wɔra ilaa kamaasɛ logɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile mɔ, mɛ kii kpe Galeli gɛsinkpan so ne mɛ kii kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono so mɛ tɛ mɔ.

Gɛbii Yesu

40 Gɛbii mɔ gɛ sɛɛ ne gɛ wɔra ɔlon. Ɔlaako ginyi gi bɔla mɔ dɔ, ne Wurubuaarɛ gibaa gi gyan mɔ so.

41 Gɛsi kamaasɛ dɔ mɔ owi ɔbono mɛ kya gyi mɔmɔ Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ kya kyena kpe Gyɛrusalem. 42 Imɔso gɛsi gɛbono Yesu gi gyi nsi gudu nnyɔ mɔ, mɛ kyon kpe Gyɛrusalem de mɛꞌ kpaa gyi gɛkɛ belɛ mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ Gyuda awura mɛ kya wɔra mɔ. 43 Mɛ gyi gɛkɛ belɛ mɔ ta mɛ kya kii mɔ, Yesu berɛ, gi sii kyena Gyɛrusalem yɛgɛ mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ mɛŋ bii. 44 Mɛ kyu imɔ yɛɛ ɔ bo mɔmɔ-gikpen gibono mɛ naa mɔ dɔ. Mɛ naa gɛkɛ mumuli toloowi pɛi ne mɛ lɔɔ laarɛ mɔ-gɛten mɔmɔ-subuana de mɔmɔ-kyɛmenɛana asɛ. 45 Mɛ mɛŋ wu mɔ. Gɛnen so mɛ kii kpe Gyɛrusalem mɛꞌ kpaa laarɛ mɔ.

46 Mɛ kya laarɛ mɔ gɛnen mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, mɛ kpaa wu mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Ɔ tɛ Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo mɔ dɔ ɔ kya nu mɔmɔ asɛ, ne ɔ kya taasɛ mɔmɔ ilaa. 47 Gɛnɔɔbono gɛbii mɔ gɛ kya nu gɛsɛ ne gɛ kya lɛɛ gɛnɔ mɔ i dɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya nu mɔ asɛ mɔ gɛnɔ. 48 Mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ kpaa wu mɔ gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ. Ne mɔ-nyi gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, menɛtɔ ne n wɔra ne fo wɔra aye gɛnen? Kerɛ gɛnɔɔbono me‑rɛ fo-sɛ a naa a kya yiyɛɛ a kya laarɛ fo a kya kpon mɔ.” 49 Mɔ-nyi gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kii taasɛ ɔmɔ daa yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ naa fɛ kya laarɛ me? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ ɔfaanan n bo me-sɛ gɛten dɔ?” 50 Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu mɔ gɛsɛ. 51 Imɔ idɛ gɛmara mɔ Yesu gi buu mɔ-nyi de mɔ-sɛ lii ne mɛ kii kyon Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so nfono mɛ tɛ mɔ. Mɔmɔ-gɛkyena dɔ mɔ, ɔ kya bara mɔ-nyoro gɛsɛ sa ɔmɔ. Mɔ-nyi gi kyu gɛnen ilaa idɛ pɛwu kyu wɔra mɔ-nwɔnsa dɔ. 52 Yesu gi sɛɛ, ne mɔ-ɔlaako ginyi gi nyaakyɔ, ne o gyi Wurubuaarɛ de anyamesɛ pɛwu ginsi.

3

Gyɔn Gi Tɔgɛ Sa Asa Yɛɛ Mɛꞌ Lɔrɔ Mɔmɔ-Gɛkyena Dɔ Gyoo Yesu

1-2 Owi ɔbono Tabiriyusɛ gyɛ Rom wura belɛ mɔ, imɔ nsi gudu nnun dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn, Sakariya mɔ-bi. Gɛnen aberɛ abono mɔ, i bo abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Gyuda awura so sa Rom wura belɛ mɔ. Ɔbono ɔ kya kerɛ Gyudiya gɛsinkpan so mɔ ne n gyɛ Pontiyusɛ Pilato. Wura Hɛrodɛ ne n kya kerɛ Galeli so, ne mɔ-tedɛ Filipo gyɛ wura ɔ kya kerɛ Ituriya de Tirakonitɛ so. Wura Lisaniya mɔ ne n kya kerɛ Abelin gɛsinkpan so. Abono mɛ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ne n gyɛ Anasɛ de Kayifasɛ. Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn gipen dɔ.

3 Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Gyɔn gɛnen mɔ, Gyɔn gi naa gɛsinkpan gɛbono gɛ kyaabɔɔ Gyɔɔdan ɔbon mɔ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa asa yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔ laa gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere de iꞌ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ ɔmɔ. 4 Gyɔn naa ɔ kya tɔgɛ ilaa idɛ ɔ kya sa asa gɛnen mɔ, i kyena de ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi wolaa wu tɔgɛ mɔ. Mɛ wolaa ŋmarasɛ Isaya agyɛbi abono yela ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

“Asa mɛ laa nu ɔko gigyɛbi gipen dɔ

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-gɛkyena dɔ gyoo Wurubuaarɛ

de ɔꞌ naa de ɔkpa ntintin ba fɛye asɛ.

5 Nfonoana i wɔra fɛɛ i bo igee mɔ

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ isɛ i dii bɔla imɔ.

Ɔ laa yɛgɛ abii de nbiibi mɔ pɛwu

giꞌ boori de giꞌ dɛ gitaga.

Nfonoana i mɛɛ mɛɛ mɔ, ɔ laa yɛgɛ i laa kyirigi

ne nfonoana i bo ibɔ logoto-logoto mɔ,

Wurubuaarɛ laa waalɛ imɔ isɛ de iꞌ dii kyaga.

6 Amɔlɛgɛ abono Wurubuaarɛ laa kyu mɔlɛgɛ anyamesɛ

de iꞌ lɔrɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana mɔ,

mɔmɔ pɛwu mɛ laa wu amɔ de ansi.’ ”

7 Sakpii kya kpe Gyɔn asɛ de oꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ daa fɛɛ awɔɔ abono a bo gibɔrɔ mɔ gikpen! Wurubuaarɛ ginyadon gɛkɛ mɔ gɛ kya ba. Ɔ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso. Imɔso fɛye kee fɛ wu yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ selɛ lii Wurubuaarɛ ginyadon mɔ dɔ? 8 Gɛnen berɛ mɔ, fɛꞌ wɔra ilaa wɔrasɛ ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ gɛsintin mɔ daa. Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro yɛɛ ibono fɛ kpɛ nyɛ fɛ gyɛ Aberaham ɔpaa dɔ asa faa so mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ kyɛɛ fɛye. Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ yɛgɛ abui adɛ aꞌ bingiri Aberaham ɔpaa dɔ asa. 9 Anyamesɛ mɛ dɛ fɛɛ iyii ibono Wurubuaarɛ gi duu mɔ. Oyii kamaasɛ ɔbono ɔŋ kya sɔrɔ abi mɔ, Wurubuaarɛ gi ti puru mɔ-gɛkyɔɔ ɔ laa ŋɛ mɔ too kyu kpaa wɔra ɔgya dɔ.”

10 Gyɔn gi tɔgɛ sa sakpii mɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” 11 Ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye abono fɛ bo ngbɛ nnyɔ-nnyɔ mɔ, fɛꞌ kyu gɛko-gɛko sa abono mɛ mɛŋ bo ba‑a gɛkolon mɔ. Ɔbono, mɔ, ɔ bo agyudɔ mɔ, mɔ kee ɔꞌ sa mɔ-nanbo ɔbono ɔ mɛŋ bo mɔ.”

12 Lɛnpoo asɔɔbo ako kee mɛ saarɛ sakpii mɔ dɔ. Mɛ kpe Gyɔn asɛ yɛɛ oꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Pɛi ne ɔ laa gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” 13 Lɛnpoo asɔɔbo mɔ mɛ taasɛ Gyɔn gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ laa sɔɔ asa lɛnpoo mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ mɔmɔ aterenbi de iꞌ don gɛnɔɔbono i kaaborɛ fɛꞌ sɔɔ mɔ.” 14 Asogya kee mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ne aye mɔ de‑e? Nnɛ ne a laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ a kyɛɛgɛ?” Mɛ taasɛ Gyɔn gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɛŋ kyu fɛye-gisogya ɔlon ɔbono fɛ bo mɔ kyu sɔgɛ aterenbi lii ako asɛ abɛɛ fɛꞌ ŋaala mɔmɔ yɛɛ nengyene mɛ maŋ sa fɛye aterenbi mɔ, fɛ laa kyu mɔmɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Gikɔ gibono abɛyin kya ka fɛye mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ gyi fɛye-ginsi.”

15 Gɛnen aberɛ abono mɔ asa nwɔnsa gi gyanꞌ daa yɛɛ ɔfaanan Gyɔn ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. 16 Lii gɛnen so mɔ, Gyɔn gi tɔgɛ sa ɔmɔ pɛwu yɛɛ, “Me, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. Ɔbono ɔ don me mɔ kya ba. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ kyu mɔ-ayaawolɛ tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo. Gɛnen kaasɛ ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu de ɔgya ne ɔ laa kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. 17 Kaasɛ ɔbono gi ti baala de ɔꞌ baragɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lii ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ. Ɔ laa kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ kpaa yela mɔ asɛ de ɔꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ giso gɛkpaa-gɛkpaa. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya fon ɔmɔlɔgɔ mɔ. Mɛ kya kyu ɔmɔlɔgɔ abi mɔ yela gɛten dɛnsɛ de mɛꞌ kyu afonfontɛɛ mɔ kpaa fuɛ de mɛꞌ yii amɔ ɔgya. Gɛnen ɔgya ɔbono mɛŋ kya nu giwuꞌ.” 18 Gyɔn gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa sakpii mɔ, ne ɔ ka mɔmɔ kyu lii ilaa kpɛi-kpɛi gikyɔ so.

19 Gɛnen aberɛ abono mɔ Gyɔn wolaa ɔ kya ka Wura Hɛrodɛ kee kyu lii ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ kya wɔra mɔ pɛwu so. Imɔ iko ne n gyɛ yɛɛ Wura Hɛrodɛ gi sɔgɛ mɔ-tedɛ mɔ-ka Hɛrodiyasɛ kyu dena. Gyɔn mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ yɛɛ ibono ɔ wɔra faa, iŋ boran. Ɔ ka wura mɔ gɛnen mɔ, i loo wura mɔ, 20 ne ɔ keda Gyɔn kpaa tii de obu. O tii Gyɔn de obu gɛnen mɔ, i yɛgɛ o kii lɔrɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn bɔla ibono ɔ ti wolaa wɔra mɔ so.

Gyɔn Gi Gyere Yesu Wurubuaarɛ Sagyere

21 Mɛŋ ti keda Gyɔn tii de obu ne asa pɛwu mɛ kya ba mɔ asɛ de oꞌ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere ɔbon dɔ mɔ, o gyere Yesu kee Wurubuaarɛ sagyere. Ɔ gyere mɔ ta ne Yesu kya dalaa mɔ, Wurubuaarɛ dɔ i bugi. 22 Nfono mɔ asa mɛ wu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ lii soso fɛɛ bonbuɛ baa gyanꞌ Yesu so, ne Wurubuaarɛ gi tɔngɛ lii soso yɛɛ, “Fo gyɛ me-bi. Fo-ilaa i bo me-gisen dɔ. Fo kya gyi me-ginsi.”

Ɔpaa Ɔbono Dɔ Asa Mɛ Nyi Yɛɛ Yesu Gi Lii Mɔ

23 Yesu gi gyi fɛɛ nsi oko de saalaa pɛi ne o yii gɛsɛ ɔ naa ɔ naa ɔ kya wɔra gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ. Asa mɛ nyi mɔ mɔ, mɛ nyi mɔ daa yɛɛ Gyosɛfo mɔ-bi.

Gyosɛfo-lɛɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Heeli,

24 Heeli mɔ-sɛ ne n gyɛ Matati,

Matati mɔ-sɛ ne n gyɛ Lɛfi,

Lɛfi mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliki,

Mɛliki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyanayi,

Gyanayi mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyosɛfo ɔko.

25 Gɛnen Gyosɛfo ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Matatiya,

Matatiya mɔ-sɛ ne n gyɛ Amɔsɛ,

Amɔsɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Nahum,

Nahum mɔ-sɛ ne n gyɛ Esili,

Esili mɔ-sɛ ne n gyɛ Nagayi,

26 Nagayi mɔ-sɛ ne n gyɛ Maati,

Maati mɔ-sɛ ne n gyɛ Matatiya ɔko,

Matatiya ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Semeyin,

Semeyin mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyoseki,

Gyoseki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyoodɛ,

27 Gyoodɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyowanan,

Gyowanan mɔ-sɛ ne n gyɛ Resa,

Resa mɔ-sɛ ne n gyɛ Serubabelɛ,

Serubabelɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sɛɛletɛɛ,

Sɛɛletɛɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Neri,

28 Neri mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliki ɔko.

Mɛliki ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Adi,

Adi mɔ-sɛ ne n gyɛ Koosam,

Koosam mɔ-sɛ ne n gyɛ Elimadam,

Elimadam mɔ-sɛ ne n gyɛ Erɛ,

29 Erɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyiisasɛ,

Gyiisasɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Eliyasa,

Eliyasa mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyorim,

Gyorim mɔ-sɛ ne n gyɛ Matati ɔko.

Matati ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Lɛfi ɔko.

30 Lɛfi ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Simiyon,

Simiyon mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyuda,

Gyuda mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyosɛfo ɔko kee.

Gyosɛfo ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyonam,

Gyonam mɔ-sɛ ne n gyɛ Eliyakim,

31 Eliyakim mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛliya,

Mɛliya mɔ-sɛ ne n gyɛ Mena,

Mena mɔ-sɛ ne n gyɛ Matata,

Matata mɔ-sɛ ne n gyɛ Natan,

Natan mɔ-sɛ ne n gyɛ Deefidi,

32 Deefidi mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyɛsi,

Gyɛsi mɔ-sɛ ne n gyɛ Obɛdɛ,

Obɛdɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Bowasɛ,

Bowasɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Salimon,

Salimon mɔ-sɛ ne n gyɛ Naason,

33 Naason mɔ-sɛ ne n gyɛ Aminadabɛ,

Aminadabɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Adamin,

Adamin mɔ-sɛ ne n gyɛ Hɛsuron,

Hɛsuron mɔ-sɛ ne n gyɛ Pɛrɛsɛ,

Pɛrɛsɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyuda ɔko.

34 Gyuda ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyeekɔpo,

Gyeekɔpo mɔ-sɛ ne n gyɛ Ayisiki,

Ayisiki mɔ-sɛ ne n gyɛ Aberaham,

Aberaham mɔ-sɛ ne n gyɛ Tera,

Tera mɔ-sɛ ne n gyɛ Neehɔ,

35 Neehɔ mɔ-sɛ ne n gyɛ Serugi,

Serugi mɔ-sɛ ne n gyɛ Rewu,

Rewu mɔ-sɛ ne n gyɛ Pelegi,

Pelegi mɔ-sɛ ne n gyɛ Ebɛ,

Ebɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sila,

36 Sila mɔ-sɛ ne n gyɛ Kayinan,

Kayinan mɔ-sɛ ne n gyɛ Afakisadɛ,

Afakisadɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Sem,

Sem mɔ-sɛ ne n gyɛ Nowa,

Nowa mɔ-sɛ ne n gyɛ Lamɛki,

37 Lamɛki mɔ-sɛ ne n gyɛ Mɛtusala,

Mɛtusala mɔ-sɛ ne n gyɛ Inɔki,

Inɔki mɔ-sɛ ne n gyɛ Gyaradɛ,

Gyaradɛ mɔ-sɛ ne n gyɛ Mahalali,

Mahalali mɔ-sɛ ne gyɛ Kayinan ɔko.

38 Kayinan ɔbono mɔ-sɛ ne n gyɛ Inosi,

Inosi mɔ-sɛ ne n gyɛ Sɛti,

Sɛti mɔ-sɛ ne n gyɛ Adam.

Adam berɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ daa kyu ba gɛsinkpan so.

4

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Gi Soo Yesu Idoo Kerɛ

1 Yesu gi lii Gyɔɔdan ɔbon mɔ dɔ nfono Gyɔn gi gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi suu de mɔ, ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kyu mɔ kpe ɔ naa gipen mɔ dɔ. 2 Yesu gi gyi gipen mɔ dɔ nkɛ ikue-inyɔ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya soo mɔ idoo ɔ kya kerɛ yɛɛ ɔ laa nu mɔ asɛ? Nkɛ nbono pɛwu dɔ mɔ, Yesu mɛŋ gyi sɛi-sɛi. Nkɛ mɔ gi baa logɛ mɔ, akon a kya mɔɔ mɔ kon.

3 Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Nengyene gɛsintin fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, tɔgɛ sa gibui gidɛ de giꞌ bingiri bodobodo sa fo de foꞌ gyi.” 4 Yesu gi kine ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, ‘I mɛŋ gyɛ agyudɔ wolɛ so ne nyamesɛ laa nyɛ gɛkyena.’ ”

5 Yesu gi kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu Yesu kpaa yelɛ soso-soso gɛtɛɛko, ne ɔ yɛgɛ Yesu gi kerɛ gɛsinkpan so isowolɛ kpɛi-kpɛi imɔ‑rɛ imɔ-awura pɛwu gyanꞌ gikolon. 6 O nyiile Yesu gɛnen mɔ, o kii soo Yesu ɔdoo yɛɛ, “Gɛsinkpan so gɛwuragyi pɛwu de gɛmɔ-nyisigyi ɔbono fo kya wu faa mɔ, i san i bo daa me-gibaa dɔ. Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono n kya laarɛ mɔ, nan taalɛ kyu kyɛɛ mɔ. 7 Imɔso nengyene fo laa ŋmii son me mɔ, imɔ ibono fo kya wu faa nan kyu imɔ pɛwu sa fo.” 8 Nfono mɔ, Yesu gi kine, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, ‘Ŋmii de foꞌ kyu buubuu sa fo-Wura Wurubuaarɛ. Mɔ-wolɛ guan ne i kaaborɛ fo nyamesɛ foꞌ son.’ ”

9 Yesu gi kii kine gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu mɔ kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ so. Mɛ fo nno mɔ, o kyu mɔ kpaa gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nfono i bo lege-lege mɔ ne o kii soo mɔ ɔdoo kerɛ yɛɛ, “Nengyene fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin mɔ, lɛɛ fo-nyoro lii soso gɛrɛnaa kpaa too gɛsɛ. 10 A nyi ibono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ

yɛɛ mɛꞌ dii fo dandan.

11 Mɛ laa kɔɔlɛ fo. Gisidi gbaa fo maŋ sidi.’ ”

12 Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi ako kee a tɔgɛ yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ daasɛ fo-Wura Wurubuaarɛ kerɛ yɛɛ ɔ laa wɔra fo-gɛlaarɛ sa fo.’ ” 13 Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi soo Yesu idoo ikpa kamaasɛ so kpon gɛnen mɔ, ɔ naa kyon taa Yesu yɛgɛ kpe ɔ gyoo owi ɔbono ɔ laa kii nyɛ ɔkpa soo mɔ idoo mɔ.

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Galeli

14 Yesu gi kii kpe Galeli gɛsinkpan so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya wɔra ilaa kyu naa de Yesu so. Imɔso mɔ-ilaa i nu gyanꞌ de isowolɛ ibono i sindi nno mɔ pɛwu. 15 Ɔ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ kpaa nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ ilaa, ne ɔkamaasɛ kya yen mɔ.

16 Yesu gi kyon kpe Nasarɛtɛ ɔsowolɛ so nfono mɛ bela mɔ mɔ. Ɔ bo nno mɔ, mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, o kpe mɔmɔ-gikyangbon dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ kya kyena wɔra mɔ. Ɔ bo gikyangbon mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔ koso yelɛ de ɔꞌ kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 17 Nfono mɔ mɛ kyu ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya mɔ gi wolaa ŋmarasɛ yela mɔ kyu sa mɔ. Yesu gi sɔɔ ɔwolɛ mɔ, ne o bugi mɔ, ne ɔ kalɛ kyu lii nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ so. Nno mɔ isa mɔ gi tɔgɛ yɛɛ,

18 “Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ gi suu de me,

ne o sun me de nꞌ baa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ

sa abono ilaa i tiri mɔmɔ mɔ.

Ne abono ilaa i ŋminde mɔmɔ fɛɛ mɛ keda mɔmɔ tii de ibu mɔ

Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ

mɛ laa nyɛ mɔmɔ-nyoro.

O sun me yɛɛ nꞌ baa bugi agyaatanbo ansi

de nꞌ yɛgɛ abono i kya ka mɔmɔ-ansi mɔ

mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-nyoro.

19 O sun me de nꞌ baa buu sa asa yɛɛ

owi ɔbono Wura Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ ɔmɔ mɔ gi fo kon.”

20 Yesu gi kalɛ imɔ idɛ ta mɔ, ɔ baala ɔwolɛ mɔ bun ne o kiiri sa ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon mɔ so mɔ, ne ɔ gbaa kyena de ɔꞌ lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ. Ɔ kpelegɛ ɔ tɛ gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ nfono mɔ pɛwu ansi a san a yii daa mɔ so. 21 Nfono mɔ, o yii gɛsɛ ɔ laa tɔngɛ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi abono nɛ kalɛ sa fɛye faa, i kyena de me-gɛkyena dɔ ilaa. Ndɛꞌ gɛkɛ gɛdɛ mɔ agyɛbi abono nɛ kalɛ faa a ba gɛsintin fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nu mɔ.”

Wurubuaarɛ Ikalan Atɔgɛbo Mɛŋ Kya Gyi Ginsi Mɔmɔ-Nwi

22 Mɔmɔ abono pɛwu mɛ bo nno mɔ mɛ kya yen mɔ. I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ ɔ kya taalɛ bii tɔgɛ agyɛbi abono a kya gyi ginsi gɛnen. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Iŋ gyɛ Gyosɛfo mɔ-bi mɔ ne?” 23 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ bii fɛye-nwɔnsa dɔ yɛɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ tɔgɛ me yɛɛ, ‘Fo gyɛ asa ɔkyɛbo faa mɔ, kyɛ fo gbaa-gbaa fo-adɛ. Ilaa ibonoana a nu fo naa fo kya wɔra Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so mɔ, wɔra fo-ɔsowolɛ gbaa-gbaa so gɛrɛ kee de aꞌ kerɛ.’ ” 24 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛŋ bo no ɔ kya gyi ginsi mɔ-gɛwi. 25 Nꞌ sa fɛye sinkaala ɔko de fɛꞌ nu. Dedaa mɔ, ikulaabo mɛ nyaakyɔ aye Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi kyena. Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ilaagya. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ owi ɔko dɔ mɔ, i ba yɛɛ nyangbon mɛŋ baa da nsi nsa de gibaafon. Imɔso i yɛgɛ akon belɛ ako a baa tɔrɔ gɛsinkpan gɛdɛ pɛwu so. 26 Nfono mɔ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Ilaagya giꞌ kpaa wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ sa daa okulaabo kolon ɔko ne ɔ nyɛ agyudɔ gyi kpaa lii owi ɔbono akon mɔ aberɛ mɔ a baa kyon mɔ. Okulaabo ɔbono gbaa mɛŋ taa gyɛ aye Isirale awura dɔ. Gɛnen okulaabo ɔbono mɔ ɔ kyena daa Sarefa ɔsowolɛ so. Sarefa mɔ gyɛ gɛsowolɛbi sindi Sidon ɔsowolɛ. 27 Sinkaala nyɔsɛ kee ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko kee gi kyena, Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Elisiya. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ, akononbu mɛ nyaakyɔ aye Isirale gɛsinkpan gɛdɛ so. Mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyɛ de Elisiya ɔbono nꞌ darɛ faa ɔꞌ kyɛ mɔ. Siiriyanyen kolon ɔko wolɛ ne n nyɛ ne Elisiya gi kyɛ mɔ. Mɔ gbaa kee mɛŋ gyɛ aye Isirale awura mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Naaman.”

28 Ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ faa so mɔ, i yɛgɛ asa abono mɛ bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ nno mɔ pɛwu mɛ kyu ginyadon de mɔ. 29 Mɛ koso ne mɛ nen mɔ kyu lii ɔsowolɛ mɔ so kpe ogee gɛnɔ de mɛꞌ kpaa nen mɔ too wɔra ogee mɔ dɔ. Mɛ yii ɔsowolɛ mɔ gyanꞌ daa gibii so. 30 Mɛ yelɛ ogee mɔ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi naa loo mɔmɔ dɔ lii kyon taa mɔmɔ yɛgɛ, ne mɛ mɛŋ baa nyɛ nen mɔ wɔra ogee mɔ dɔ.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Ɔnyen Ɔko So

31 Yesu gi lii nno mɔ, o kii kyon kpe Kapɛɛniyon ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ. Ɔ bo nno mɔ, ɔ kya kyena nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ ilaa mɔmɔ-nkɛ kyoolasɛ. 32 Mɔ-anyiilebi mɔ a kya dɛ asa gɛnɔ. I lii fɛɛ mɛ kya wolaa wu bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ.

33 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, ɔnyen ɔko bo mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔ so. Ɔnyen mɔ gi wu Yesu mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ mɔ so mɔ i tɔgɛ ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, 34 “Ndo‑o! Yesu Nasarɛtɛnyen, menɛ ne fo kya laarɛ aye asɛ? Fo ba de foꞌ baa nyida aye ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi mɔ abɛɛ?” Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kii tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “N nyi isa ɔbono fo, Yesu, fo gyɛ. Fo ne n gyɛ gisen fufuli wura ɔbono fo-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ.”

35 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ, “Bun fo-gɛnɔ so de foꞌ koso lii ɔnyen baarɛ so, n kerɛ fo faa.” Gɛsintin mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kuu ɔnyen mɔ da gɛsɛ asa mɔ ansi dɔ nfono, ne i koso lii ɔnyen mɔ so, iŋ wɔra ɔnyen mɔ sɛi. 36 Gɛnen ilaa idɛ i wɔra asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu giyan. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne idɛ? Yesu gɛnɔ dɔ agyɛbi a bo gya! Ɔ bo ɔkpa lii Wurubuaarɛ asɛ yɛɛ ɔꞌ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu de iꞌ nu mɔ asɛ!” 37 Ilaa ibono Yesu kya wɔra mɔ i nu gyanꞌ de gɛnen gɛsinkpan gɛbono so pɛwu.

Yesu Gi Kyɛ Asa Sakyɔ Alɔbi

38 Yesu gi lii mɔmɔ-gikyangbon mɔ dɔ mɔ, ɔ kyon kpe Simon gɛwi. Gɛnen aberɛ abono mɔ, Simon mɔ-saa kyiisɛ kya lɔ. Ɔkyagyii dɛ mɔ. Imɔso Yesu gi loo Simon gɛwi mɔ, abono mɛ bo gɛten mɔ dɔ mɔ mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ kyɛ ɔkyii mɔ sa mɔmɔ. 39 Nfono mɔ Yesu gi kpaa yelɛ ɔkyii mɔ amu so, ne ɔ tɔgɛ sa gilɔtɔ mɔ yɛɛ giꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ ɔ kerɛ gimɔ faa. Ayaa abono so mɔ, ɔkyii mɔ gi nyɛ alanfiya, ne ɔ koso kii taalɛ keda mɔmɔ-gisafo.

40 Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ owi mɔ kya kpe ɔꞌ kpaa tɔrɔ mɔ, asa abono mɛ dɛ alɔbo mɔ mɛ kyu ɔmɔ pɛwu bara Yesu. Ne o kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ ɔkamaasɛ so, ɔ kya kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ ɔ sa ɔmɔ. 41 Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi lii asa so gikyɔ. Gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya koso mɔ, i kya saawo ken-ken tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.” Imɔso Yesu kya da imɔ tii. Ɔ mɛŋ kya sa imɔ ɔkpa de iꞌ nyɛ tɔngɛ. I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i wu Yesu bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.

42 Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, Yesu gi kpe nfono asa mɛŋ bo mɔ. Asa mɛ laarɛ mɔ ne mɛ laarɛ mɔ gɛnen‑n kpaa wu mɔ ne mɛ buɛɛlɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena mɔmɔ asɛ, ɔŋ baa naa taa mɔmɔ yɛgɛ. 43 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I kaaborɛ nꞌ naa isowolɛ banban so de nꞌ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so sa nno asa. Imɔso ne Wurubuaarɛ gi sun me ba gɛsinkpan so.” 44 Imɔso Yesu gi naa Gyudiya gɛsinkpan so tɔgɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa mɔmɔ-akyangbon dɔ.

5

Yesu Gi Yii Gɛsɛ Ɔ Kya Lɛɛ Mɔ-Akasɛbo

1 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Yesu yelɛ ɔbon belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gɛnɛsarɛtɛ mɔ gigengen so. Asa mɛ ba mɔ asɛ mɛ kya nyise ma‑a loo abara dɔ de mɛꞌ nyɛ tu sindi mɔ de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔ kya tɔgɛ mɔ. 2 O wu akolii anyɔ ako a yii ɔbon mɔ gigengen. Iken akedabo ne n taa amɔ yɛgɛ mɛ kya foro mɔmɔ-asɛwu nkyu mɔ dɔ. 3 Yesu gi wu akolii mɔ gɛnen mɔ, ɔ dii loo giko dɔ. Simon ne n bo gɛnen gikolii gibono. Yesu tɛ gikolii mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ Simon yɛɛ ɔꞌ nen gikolii mɔ loo nkyu mɔ dɔ ŋmaraa. Gɛsintin mɔ, Simon gi nen gikolii mɔ loo nkyu mɔ dɔ. Yesu gi san ɔ gyanꞌ nkyu mɔ so ɔ kya nyiile asa Wurubuaarɛ ilaa.

4 Yesu gi nyiile asa mɔ ilaa ta mɔ, ɔ tɔgɛ Simon mɔ‑rɛ mɔ-nanboana abono mɛ bo Yesu asɛ gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ palɛ gikolii mɔ kpe nkyu bokensɛ mɔ dɔ de fɛꞌ too fɛye-asɛwu mɔ de fɛꞌ keda iken.” 5 Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, deeri gɛnyɛ pɛwu mɔ a too asɛwu adɛ kalaadɛ, aŋ nyɛ sɛi-sɛi mɔ, idɛ dɔ gɛrɛ ne a laa nyɛ ilaa iko? To! Fo ne n nyɛ tɔgɛ faa mɔ, a laa too.” 6 Gɛsintin mɔ, mɛ too asɛwu mɔ mɔ, mɛ keda iken gikyɔ-gikyɔ. Mɛ kya biidɛ iken mɔ mɔ, asɛwu mɔ gbaa a kya laarɛ de aꞌ tɛɛ. 7 Mɛ terɛ mɔmɔ-nanboana abono mɛ dɛ gikolii nyɔsɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ baa kpaa mɔmɔ. Gɛsintin mɔ, mɛ kpe ne mɛ kpaa lɛɛ iken mɔ bɔla akolii mɔ anyɔ. Iken mɔ oduduu so mɔ, akolii mɔ a kya laarɛ de aꞌ muiinɛ loo nkyu mɔ dɔ.

8 Simon Piita gi wu ilaa ibono Yesu gi wɔra sa ɔmɔ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii Yesu ayaa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, n gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Imɔso tu lii me asɛ.” 9 Ilaa ibono so Simon gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ iken mɔ ilaa mɔ i tansi dɛ mɔ‑rɛ abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ pɛwu gɛnɔ gikyɔ. 10 I dɛ Gyeemesi de Gyɔn, Sɛbedi mɔ-biana mɔ gɛnɔ kee. Mɔmɔ‑rɛ Simon ne n kya wɔra gɛsun gɛbono dabɔlɛ. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ Simon yɛɛ, “Gɛŋ selɛ gifuu. Nɛ wu yɛɛ fo kya lɛɛ daa iken. Lii nperɛ kyu i kya kpe mɔ nan yɛgɛ fo laa san laarɛ daa asa de mɛꞌ baa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.” 11 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Simon mɔ‑rɛ mɔ-nanboana Gyeemesi de Gyɔn, mɛ palɛ akolii mɔ lii gyanꞌ gigengen so, ne mɛ kyon taa ilaa kamaasɛ yɛgɛ san mɛ naa mɛ buu daa Yesu.

Yesu Gi Kyɛ Okononbu Ɔko

12 Yesu bo gɛsinkpan gɛbono so mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ bo mɔmɔ-isowolɛ mɔ ɔko so, ne ɔnyen ɔko gi baa tu mɔ. Ɔ gyɛ okononbu. O wu Yesu mɔ, ɔ kpelegɛ bun Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nengyene i gyɛ fo-gɛlaarɛ mɔ, n nyi yɛɛ fo laa taalɛ kyɛ me.” 13 Yesu gi tengɛ mɔ-gibaa kpaa yii okononbu mɔ, ne ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “I gyɛ me-gɛlaarɛ; fo-gilɔ mɔ giꞌ ta.” Ayaa abono so mɔ, mɔ-gikononbu mɔ gi ta.

14 Yesu gi ka sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ me ne n kyɛ fo. Naa kpaa wɔra ilaa ibono Mosisi gi yela sa okononbu kamaasɛ ɔbono mɔ-gilɔ gi ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo laa kperɛ fo-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo de ɔꞌ kerɛ fo-nyoro pɛwu gyanꞌ. Ɔ laa wu yɛɛ fo-gilɔ mɔ gi ta, de foꞌ kyu fo-afaala abono fo laa kyu faala Wurubuaarɛ mɔ kyu sa mɔ de oꞌ kyu lɛɛ asunbi sa fo. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ fo-alɔtɔ mɔ a ta gɛsintin.”

15 Yesu gi da ɔnyen mɔ tii yɛɛ ɔŋ sa oꞌ buu sa isa gbaa faa, Yesu ilaa i dabɔlɛ nu gyanꞌ nten kpɛi-kpɛi. Imɔso i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ kya san kpandɛ kpaa mili Yesu. Mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu ilaa ibono ɔ kya nyiile asa mɔ ne mɛ kya laarɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ sa ɔmɔ. 16 Asa mɛ kya mili Yesu gikyɔ so mɔ, ɔ kya kyena lii sakpii mɔ dɔ kpe nfonoana asa mɛŋ bo mɔ kpaa dalaa.

Yesu Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

17 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ Yesu kya nyiile asa Wurubuaarɛ ilaa mɔ, Farasii awura gikpen mɔ dɔ ako de Gyuda awura nbara anyiilebo mɔ ako mɛ tɛ mɔ asɛ. Mɛ lii isowolɛ kpɛi-kpɛi so. Mɔmɔ ako mɛ lii Galeli isowolɛ so de Gyudiya isowolɛ so de Gyɛrusalem. Wurubuaarɛ ɔlon bo Yesu so ɔ kya kyɛ asa alɔtɔ. 18 Anyen ako kee mɛ sola ɔtɛgɛsɛ ɔko de gifengen kyu ba de ɔꞌ kyɛ mɔ sa mɔmɔ. Mɛ laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ kyu ɔtɛgɛsɛ mɔ loo obu mɔ dɔ de mɛꞌ kyu mɔ kpaa yela Yesu ansi dɔ. 19 Sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ kyɔ so mɔ, mɛŋ kya nyɛ ɔkpa. Imɔso mɛ sola ɔtɛgɛsɛ mɔ dii kpaa gyanꞌ obu mɔ soso. Mɛ maragɛ obu mɔ ŋmaraa, ne mɛ kyu ɔtɔgɛsɛ mɔ loo de ɔmaragɛten mɔ kpelegɛrɛ mɔ‑rɛ gifengen mɔ loo yela Yesu asɛ asa mɔ nsana. 20 Yesu gi wu yɛɛ asa adɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.”

21 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura gikpen mɔ dɔ asa mɔ mɛ kya taasɛ mɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Mɔ ne n gyɛ anɛ ne ɔ kya tɔngɛ fɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ gɛnen? Ne iŋ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ mɔ, fo anɛ ne nan taalɛ kyu ɔko ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyu kyɛɛ mɔ?” 22 Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya sa gɛnen nwɔnsa ndɛ? 23 Nan tɔgɛ ilaa inyɔ sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ. Giko ne n gyɛ yɛɛ,

‘Nɛ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn ibono fo wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ fo.’

Ginyɔsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

‘Koso de foꞌ naa.’

Imɔ inyɔ idɛ dɔ mɔ, imɔmɔ ne fɛ laa wu de fɛye-ansi? 24 N kya laarɛ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔkpa gɛsinkpan so de nꞌ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ.” Gɛnen so mɔ, o kisee tɔgɛ sa ɔtɛgɛsɛ mɔ yɛɛ, “Koso, puru fo-gifengen de foꞌ naa kpe gɛwi.” 25 Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gi koso yelɛ mɔmɔ pɛwu‑u ansi dɔ. O puru mɔ-gifengen gibono so ɔ dɛ mɔ ne o yen Wurubuaarɛ. 26 I wɔra mɔmɔ abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu giyan, mɛ kya yen Wurubuaarɛ, ne i kya wɔra ɔmɔ gifuu. Mɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne a wu ndɛ gɛkɛ gɛdɛ faa?”

Ilaa Nyɛnyɛn Awɔrabo So Ne Yesu Gi Ba Gɛsinkpan So

27 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu kya kpe gɛtɛɛko ne o wu lɛnpoo ɔsɔɔbo ɔko. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lɛfi. Ɔ tɛ mɔ-gɛsun ɔwɔraten. Yesu gi wu Lɛfi gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” 28 Gɛsintin mɔ, Lɛfi gi koso taa ilaa kamaasɛ yɛgɛ ne ɔ san ɔ naa o buu Yesu. 29 Lɛfi naa o buu Yesu gɛnen mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ ɔ yɛgɛ mɛꞌ gyi gɛkɛ belɛ mɔ-gɛten dɔ sa Yesu. Imɔso lɛnpoo asɔɔbo abono Gyuda awura asɛ mɔ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ sakyɔ de Yesu akasɛbo mɔ de asa kpɛi-kpɛi sakyɔ mɛ baa wɔra abaa gyi dabɔlɛ. 30 Imɔso Farasii awura ako mɔmɔ‑rɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ lɔgedɛ de Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛye‑rɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo fɛ kya gyi fɛ kya nun de abara gɛnen?” 31 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono ɔlɔbo ne n tiri ɔkyɛbo mɔ, gɛnen kee ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tiri me, Yesu, ne. I mɛŋ gyɛ abono mɛ bo alanfiya mɔ ne n tiri ɔkyɛbo. 32 Imɔso i mɛŋ gyɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɛ ti mɛ gyɛ gɛsintin awura mɔ so ne nɛ ba gɛsinkpan so. Nɛ ba daa de nꞌ baa tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

Nnɔ Ŋminde

33 Asa ako mɛ baa tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Gyɔn akasɛbo mɛ kya ŋminde nnɔ belen-belen de mɛꞌ dalaa. Farasii awura mɔ-lɛɛ akasɛbo mɔ kee mɛ kya wɔra gɛnen. Ne menɛ n wɔra ne fo-lɛɛ akasɛbo mɔ berɛ mɛŋ kya ŋminde nnɔ daa?” 34 Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ aberɛ adɛ ne mɛ laa wɔra gɛnen. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono aye Gyuda awura a kya kpii ɔkyii mɔ. Aꞌ kyu yɛɛ me ne n gyɛ ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ. Me-kyɛmenɛana mɔ mɛ ba me asɛ a kya gyi ɔkon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ? 35 Kuaa. I laa baa fo owi ɔko mɔ, i laa baa puru ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ lii me-kyɛmenɛana asɛ. Lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, i laa sa de mɛꞌ ŋminde nnɔ kon.”

Akyenabi Pobɔrɔ Abono Yesu Gi Bara Mɔ Gikpalɛ

36 Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ kyu nyiile yɛɛ mɔ berɛ ɔ bara akyenabi pobɔrɔ. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene gikuru dedaa gi tɛɛ mɔ, mɛŋ kya ten gikuru pobɔrɔ kyu baa tii ɔtɛɛten mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyida gikuru pobɔrɔ mɔ daa giyan. Gi maŋ kyena de gidedaa mɔ.” 37 Yesu gi kii da ɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Aꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu nta kyu wɔra nbuɛ iwolɛ dɔ mɔ de aꞌ kerɛ. Ɔko maŋ kyule kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra nta ɔwɔraten iwolɛ dedaa dɔ. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, gyɛrɛbi ne ɔ kya laarɛ. Nta mɔ gi laa paadɛ nta ɔwɔraten iwolɛ mɔ de nta mɔ giꞌ duuli fuɛ de iwolɛ mɔ, mɔ, kee iꞌ nyida. 38 Mɛ kya kyu nta pobɔrɔ kyu wɔra daa nta ɔwɔraten iwolɛ pobɔrɔ dɔ. 39 Fɛꞌ nu kee yɛɛ ɔko maŋ nun nta dedaa de ɔꞌ koso ayaa abono so kpe kpaa laarɛ nta pobɔrɔ gɛten. O nun nta dedaa mɔ, ilaa ibono ɔ laa tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ nta ndɛ gi boran.”

6

Yesu Bo Ɔlon Gɛkɛ Kyoolasɛ So

1 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe gɛtɛɛko, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ naa awayu mɔ dɔ mɛ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ. 2 Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ gɛsun ne fɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ dɔ faa? Aye-nbara giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.” 3 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Wura Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, akon a dɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana. 4 Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kyu bara Wurubuaarɛ mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa yɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. Wura Deefidi mɔ gi gyi bodobodo mɔ iko ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ.” 5 Imɔso Yesu gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”

6 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko kee mɔ, Yesu gi kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon giko dɔ, ne ɔ kpaa nyiile asa ilaa. Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa gyisɛ gi wuꞌ. 7 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako de Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ kyu Yesu wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ yɛɛ ɔ laa kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono? Nengyene ɔ kyɛ mɔ mɔ, mɛ laa kyu imɔ yɛɛ Yesu gi tɔrɔ nbara wɔra gɛsun gɛkɛ kyoolasɛ. 8 Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Koso yelɛ de foꞌ naa ba ansi dɔ gɛrɛ.” Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi koso naa kpaa yelɛ asa mɔ ansi dɔ. 9 Nfono mɔ Yesu gi taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ ne Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile aye yɛɛ aꞌ wɔra gɛkɛ kyoolasɛ? Aꞌ wɔra idɛnsɛ abɛɛ aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Aꞌ sɔɔ abara nkpa abɛɛ aꞌ mɔɔ abara daa?” 10 Ɔ kerɛ asa mɔ dɔ pɛwu gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ, ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi. 11 Gɛnɔɔbono Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so mɔ, nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ keda mɔ ginyadon, ne mɛ lii kpe mɛ kya ŋminde ilaa ibono mɛ laa kyu wɔra Yesu mɔ.

Yesu Gi Dalaa Ne Ɔ Lɛɛ Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ

12 Gɛnen owi ɔbono mɔ Yesu gi dii kpe gibii giko so ɔꞌ kpaa dalaa, ne ɔ dalaa sa Wurubuaarɛ gɛnen‑n kalaadɛ. 13 Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa gudu anyɔ, ne ɔ yela ɔmɔ ginyen yɛɛ mɔ-isɔɔ. 14 Gɛnen asa gudu anyɔ mɔ ne n gyɛ

Simon ɔbono Yesu gi yela mɔ ginyen nyɔsɛ yɛɛ Piita mɔ,

de Simon mɔ-tedɛ Andiru,

Gyeemesi de Gyɔn,

Filipo de Batolomiyu,

15 Matiyu de Tomaasɛ,

Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi,

de Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ɔbono Ɔŋ Kya Kyule Mɔ-Ɔsowolɛ So mɔ,

de Gyudasɛ, Gyeemesi mɔ-tedɛ,

16 de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono gɛmara gɛmara ɔ fɛ Yesu sa Yesu akyobo mɔ.

Yesu Kya Nyiile Asa Wurubuaarɛ Ilaa Ne Ɔ Kya Kyɛ Alɔbo

17 Yesu gi lɛɛ mɔ-isɔɔ mɔ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so ba gitaga giko dɔ. Mɛ fo gitaga mɔ dɔ mɔ, mɛ tu sakpii belɛ yelɛ ɔ gyoo Yesu. Mɔ-akasɛbo mɔ sakyɔ mɛ bo nno. Asa abono mɛ lii nten kpɛi-kpɛi mɔ sakyɔ kee mɛ bo sakpii mɔ dɔ. Asa sakyɔ mɛ lii Gyudiya isowolɛ so, Gyɛrusalem ɔsowolɛ so, de isowolɛ ibono i bo apoo gɛnɔ gɛnɔ ne i sindi Taya de Sidon isowolɛ so mɔ. 18 Mɛ ba de mɛꞌ baa nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ de mɛꞌ nyɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ. Abono ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i kya nyala mɔmɔ mɔ kee mɛ ba, ne Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔmɔ so ne mɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro. 19 Sakpii mɔ dɔ nyamesɛ kamaasɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa nyɛ de oꞌ yii Yesu mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o yii Yesu mɔ, ɔlon ɔko kya lii Yesu dɔ kpaa kyɛ kaasɛ mɔ.

Abono Mɛ Gyɛ Amudɛnsɛbo

20 Yesu yelɛ ɔ kerɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ,

“Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ gyɛ ayenbo mɔ.

Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a gyɛ fɛye-lɛɛ.

21 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono akon a kya mɔɔ fɛye nperɛ faa mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fɛ laa gyi kaabo.

Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ dɛ ginsikyu dɔ nperɛ mɔ.

Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fɛ laa baa ŋmasɛ.

22 Fɛye abono kyu lii me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so ne

asa mɛ laa kyo fɛye,

ne mɛ maŋ yɛgɛ fɛꞌ saarɛ mɔmɔ dɔ, mɛ laa saalɛ fɛye,

ne mɛ laa kpa fɛye-giso yɛɛ fɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ,

fɛ gyɛ amudɛnsɛbo.

23 I ba gɛnen mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ kyaa.

I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ntɛɛla belɛ gi dɛ gi sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ.

Fafaanan kee ne fɛye-akyobo mɔmɔ-naanaana mɔ mɛ kyu wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ baa kyon mɔ.

Abono Mɛ Mɛŋ Gyɛ Amudɛnsɛbo

24 Ne fɛye abono fɛ gyɛ aterenbi awura nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Fɛye berɛ, fɛ ti nyɛ fɛye-lɛɛ nkyoola ne.

Fɛye abono fɛ kya nyɛ fɛ kya gyi fɛ kya kaabo nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Akon a laa baa mɔɔ fɛye.

25 Fɛye abono fɛ kya ŋmasɛ nperɛ faa mɔ,

fɛye laako.

Fɛ laa suiili de fɛꞌ ŋɛ gɛnɔ saawo.

26 Dedaa mɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ako

mɛ taa Wurubuaarɛ ikalan mɔ yɛgɛ

san tɔgɛ daa mɔmɔ gbaa-gbaa lɛɛ gɛwɔnsa dɔ ilaa sa asa,

ne fɛye-naanaana mɛ yen mɔmɔ.

Fɛye abono asa pɛwu mɛ laa yen fɛye gɛnen kee mɔ,

fɛye laako.

Yesu Yɛɛ Aꞌ Laarɛ Aye-Akyobo Ilaa

27 Fɛye abono fɛ kya nu me asɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo ilaa.

Fɛꞌ wɔra gidɛnsɛ sa abono mɛ kya kyo fɛye mɔ.

28 Fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule sa abono

mɛ kya tɔgɛ nnɔ mɛ kya wɔra fɛye mɔ.

Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa abono

mɛ kya wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn mɔ.

29 Nengyene ɔko gi da fo-ɔtan gyisɛ so mɔ,

kisee ɔnyɔsɛ mɔ sa mɔ de oꞌ kii da.

Nengyene ɔko gi sɔgɛ fo soso-lɛɛ gɛgbɛ mɔ,

yɛgɛ de oꞌ kyu gɛsɛ-lɛɛ mɔ kee bɔla.

30 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa kolɛ fo ilaa iko ne fo bo mɔ, sa mɔ.

Nengyene ɔko gi sɔgɛ ilaa ibono i gyɛ fo-lɛɛ mɔ,

gɛŋ tɔgɛ mɔ yɛɛ oꞌ kiiri imɔ sa fo.

31 Gɛnɔɔbono fɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ wɔra sa fɛye mɔ,

fɛꞌ wɔra imɔ ɔnan kee sa asa.

32 “Nengyene fɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ ɔmɔ-ilaa mɔ. 33 Nengyene fɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa daa abono mɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa fɛye wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya wɔra gɛnen. 34 Fɛ kya kyu fɛye-aterenbi kyu paa daa abono fɛ nyi mɔmɔ so yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa taalɛ kii nyɛ ka fɛye mɔ wolɛ mɔ, i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Kuaa. Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya kyu mɔmɔ-aterenbi paa mɔmɔ-nanboana ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. I lii fɛɛ mɛ nyi yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa kiiri mɔmɔ-atɔ mɔ bara mɔmɔ. 35 Imɔso fɛye abono fɛ gyɛ me-akasɛbo mɔ berɛ, fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo ilaa de fɛꞌ wɔra gidɛnsɛ sa ɔmɔ. Mɛ laa paa fɛye ilaa iko ne fɛ bo mɔ, fɛꞌ sa mɔmɔ de fɛŋ sa fɛꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ mɛꞌ kiiri bara fɛye. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ ntɛɛla belɛ, ne fɛ laa wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ mɔ-biana. I kya nyiile yɛɛ ɔ bo gidɛnsɛ sa dabɔlɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de abono ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ sa mɔmɔ ne iŋ kya gyi mɔmɔ-ginsi mɔ pɛwu.

Fɛꞌ Su Asa Gitolon

36 “Fɛꞌ wɔra gitolon awura fɛɛ fɛye-sɛ gitolon wura Wurubuaarɛ. 37 Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ ansi so tɔgɛ yɛɛ fɛye-nanboana ilaa iŋ boran, de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ kerɛ fɛye-ilaa ansi so tɔgɛ yɛɛ iŋ boran. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bun fɛye-nanboana gipuɛɛ de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ bun fɛye gipuɛɛ. Fɛꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ kya wɔra fɛye mɔ kyu kyɛɛ mɔmɔ, de Wurubuaarɛ kee oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye. 38 Fɛꞌ kyɛɛ ilaa. Fɛ kya kyɛɛ ilaa mɔ, Wurubuaarɛ laa tansi kyɛɛ fɛye ilaa kee. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu mudu dɛnsɛ kyu kaala fɛɛ nnyufo faa. Akaalabo dɛnsɛ mɔ mɛ kya kaala bɔla de mɛꞌ gyigisi de mɛꞌ nyise de iꞌ loo gɛnda abara dɔ de mɛꞌ kii gyɔgɛ too de iꞌ bɔla i kya fuɛ. Mudu ɔbono ɔnan fɛ kyu kaala sa ako mɔ, mɔ-ɔnan kee ne Wurubuaarɛ laa kyu kaala sa fɛye.”

Kerɛ Fo-Lɛɛ Ilaa Nyɛnyɛn So Pɛi De Foꞌ Kerɛ Fo Nanbo-Lɛɛ

39 Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ gidɛ kee taasɛ yɛɛ, “Gyaatanbo laa taalɛ keda mɔ-nanbo gyaatanbo de oyii de iꞌ kyena? Mɔmɔ anyɔ mɛ maŋ tɔrɔ ɔbɔ dɔ? 40 Ilaa ɔkasɛbo maŋ taalɛ don mɔ-onyiilebo. Ɔkasɛbo, mɔ, gi kasɛ ilaa kpaa logɛ mɔ, ɔ laa wɔra daa fɛɛ mɔ-onyiilebo.

41 “Menɛ n wɔra so ne fo kya wu fo-nanbo ilaa nyɛnyɛn pii ibono ɔ kya wɔra mɔ ne foŋ kya wu fo-lɛɛ ibelɛbelɛ idɛ? I dɛ daa fɛɛ fo wu gikpara gi bo ɔko ginsi dɔ ne fo maŋ wu yɛɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ. 42 Nnɛ so ne fo laa tɔgɛ sa fo-nanbo yɛɛ, ‘O, me-nanbo, kerɛ, gikpara gi bo fo-ginsi dɔ. Yɛgɛ nꞌ lɛɛ gimɔ sa fo.’ --Yɛgɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ? O, gikerɛansi anyamesɛ! Fɛꞌ lɛɛ ngyakpaabi nbono gi taa fɛye-lɛɛ ansi dɔ mɔ de fɛꞌ nyɛ wu dɔɔdan kpaa lɛɛ akpara abono a bo fɛye-nanboana lɛɛ ansi abi dɔ mɔ sa mɔmɔ.

Nyamesɛ Laawɔra Ne N Kya Nyiile Mɔ-Gidebi

43-44 “Nyamesɛ ilaa wɔrasɛ ne fɛ laa kyu bii mɔ-gisen dɔ ilaa. Oyii ɔbono ɔ bo alanfiya mɔ maŋ taalɛ sɔrɔ abi nyɛnyɛn. Ne oyii ɔbono ɔ kya lɔ mɔ kee maŋ taalɛ sɔrɔ abi dɛnsɛ. Oyii kamaasɛ kee mɔ, mɔ-abi ne mɛ kya kyu bii mɔ. Ɔko maŋ nyɛ mango tɛɛ lii giwii oyii dɔ. Ɔko maŋ nyɛ payaa tɛɛ lii fɔlɔgɛ oyii dɔ. 45 Nyamesɛ dɛnsɛ berɛ, ilaa dɛnsɛ ne n bo mɔ-gisen dɔ; ne ilaa dɛnsɛ ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa nyɛnyɛn ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ, imɔ ne ɔ kya lɛɛ tɔgɛ.”

46 Yesu gi taasɛ asa abono mɛ buu mɔ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya terɛ me yɛɛ, ‘Aye-Wura, Aye-Wura,’ yɛgɛ fɛŋ kya wɔra ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye mɔ daa? 47 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ ba me asɛ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, nan nyiile fɛye gɛnen nyamesɛ ɔbono oyuduu. 48 Kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔsɛɛbo ɔbono o yii obu. Ɔ laa yii obu mɔ mɔ, o kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten kpaa tu gifolɛ pɛi ne ɔ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gyanꞌ gifolɛ mɔ so. Ɔsɛɛbo mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de gɛnen obu mɔ. Nkyu gi da de mɔ gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ boori. I lii fɛɛ ɔ pɔrɔ mɔ dɔɔdan gyan gifolɛ so. 49 Nyamesɛ ɔbono, mɔ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ mɛŋ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔnyen ɔbono oŋ nyi ɔlaako ne o yii obu gyanꞌ daa giŋɛsii so giyan mɔ. Ɔ mɛŋ kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten. Ɔnyen mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de obu mɔ. Ayaa abono so mɔ, obu mɔ gi tɔrɔ daa wurum!”

7

Rom Asogya Ɔbelɛnsɛ Ɔko Gi Sɔɔ Yesu Gyi

1 Yesu gi tɔngɛ sa sakpii mɔ ta mɔ, ɔ naa loo Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. 2 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔko bo ɔsowolɛ mɔ so, mɔ-dega ɔbono mɔ-ilaa i bo mɔ-gisen dɔ mɔ kya lɔ, ibono i bo lon. Ɔ kya laarɛ de ɔꞌ lɛɛ gibaa. 3 Ɔbelɛnsɛ baarɛ gi nu Yesu so, ne ɔ keda Gyuda awura abelɛnsɛ ako sun Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa kolɛ mɔ de ɔꞌ baa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 4 Isɔɔ mɔ o sun mɔ mɛ kpe Yesu asɛ mɔ, mɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya ɔꞌ kpaa kyɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ dega mɔ sa mɔ. Mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kaaborɛ ibono foꞌ kpe de foꞌ kpaa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 5 Ɔ kya laarɛ aye Gyuda awura ilaa. Ɔ pɔrɔ aye-gikyangbon kyɛɛ aye giyan.”

6 Isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi naa buu mɔmɔ. Mɛ kya fuude ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi kii sun mɔ-kyɛmenɛana ako Yesu asɛ yɛɛ, “Me-Wura, me ɔdɛ meŋ kaaborɛ ibono foꞌ ba me-gɛten dɔ. Imɔso gɛŋꞌ baa nyala fo-nyoro. 7 Me gbaa-gbaa kee nɛ wu yɛɛ meŋ kaaborɛ nꞌ ba fo asɛ baa yelɛ fo-ansi dɔ. Gɛnen so mɔ, wɔra aniya, fo berɛ, kpɛ lɛɛ gɛnɔ. Fo nyɛ lɛɛ gɛnɔ mɔ, me-dega mɔ gilɔ mɔ gi laa ta. 8 Me kee n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono n bo ɔko gɛsɛ, ne nꞌ bo abono, mɔ, mɛ bo me gɛsɛ mɔ. Nengyene nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ ‘fo ɔdɛ, kpe faa’ mɔ, kaasɛ mɔ laa kpe, abɛɛ nꞌ tɔgɛ yɛɛ ‘fo ɔdɛ, ba gɛrɛ’ mɔ, kaasɛ mɔ laa ba. Nengyene nɛ tɔgɛ sa me-dega yɛɛ, ‘wɔra idɛ’ mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra.”

9 Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa sakpii ɔbono o buu mɔ mɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ ba‑a aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa, meŋ wu nyamesɛ ɔbono ɔ bo gisɔɔgyi belɛ gidɛ ɔnan sa me fɛɛ Rom ɔbelɛnsɛ baarɛ.” 10 Ɔbelɛnsɛ mɔ isɔɔ mɔ mɛ baa kii kpe mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, mɛ kpaa wu daa dega mɔ gi nyɛ alanfiya.

Yesu Gi Kyingi Obuni

11 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi naa kpe ɔsowolɛ ɔko so mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Neen. Ɔ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ de sakpii belɛ mɛ buu mɔ kpe. 12 Mɛ yii gɛkpen kyaabɔɔ Neen ɔsowolɛ mɔ ne mɛ lɛɛ gɛbunono. Yesu kpɛ ɔ kya sindi Neen gɛkpen mɔ gɛbunono mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, asa mɛ so obuni mɛ kya lii mɛ kya kpe mɔmɔ-ibuni opuleten mɛꞌ kpaa pule. Gɛnen ɔnyen ɔbono o wuꞌ mɔ, mɔ-nkon ne gyɛ mɔ-nyi mɔ-bi, ne mɔ-nyi mɔ gyɛ daa okulaabo. Mɛ so obuni mɔ mɛ kya lii gɛnen mɔ, obuni mɔ mɔ-nyi de sakpii belɛ mɛ buu mɔ mɛ kya kpe opuleten mɔ.

13 Wura Yesu gi wu ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen gikyɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, gɛŋ baa su.” 14 Nfono mɔ Yesu gi tu sindi obuni mɔ ne o kyu mɔ-gibaa yii ilaa ibono obuni mɔ dɛ imɔ so mɔ. O yii imɔ gɛnen mɔ, asa abono mɛ so obuni mɔ mɛ sii yelɛ. Ne Yesu gi tɔgɛ sa obuni mɔ yɛɛ, “Dega, n kya tɔgɛ mi‑i sa fo yɛɛ, kyingi.” 15 Nfono nfono mɔ, ɔnyen mɔ o wuꞌ mɔ gi kyingi koso ɔ tɛ ɔ kya tɔngɛ. Ne Yesu gi kiiri mɔ kyu wɔra mɔ-nyi mɔ abaa dɔ.

16 Ibono Yesu gi kyingi ɔnyen mɔ mɔ, i wɔra asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu gifuu. Mɛ yen Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so. Mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “I korogɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gbaaꞌ saarɛ aye dɔ. Wurubuaarɛ gi ba de ɔꞌ baa laa mɔ-adɛ.” 17 Yesu ilaa idɛ i kpaa nu gyanꞌ de Gyudiya gɛsinkpan so de gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi nno mɔ pɛwu.

Gyɔn Gi Sun Asa Yesu Asɛ

18 Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ-lɛɛ akasɛbo mɛ kpaa buu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ pɛwu sa mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ. 19 Ibono Gyɔn gi nu imɔ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ asa anyɔ ne o sun mɔmɔ Wura Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?”

20 Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ kpe Yesu asɛ ne mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n sun aye fo asɛ faa. O sun aye de aꞌ baa taasɛ fo yɛɛ, ‘Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ aꞌ kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?’ ”

21 Pɛi de Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, mɛ wu Yesu gi kpɛ kyɛ asa sakyɔ alɔbi ta ne. Ɔ kyɛ dabɔlɛ de alɔtɔ abono aŋ boran a kya nyala asa gikyɔ gikyɔ mɔ. Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ asa ako so mɔ. O bugi agyaatanbo sakyɔ ansi, ne mɛ kii nyɛ mɛ kya wu ilaa. 22 Yesu laa lɛɛ gɛnɔ sa Gyɔn isɔɔ mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kii kpe kpaa buu ilaa ibono fɛ baa nu de fɛye-aso de ilaa ibono fɛ wu de fɛye-ansi n kya wɔra faa sa Gyɔn.

Nɛ yɛgɛ agyaatanbo ansi a bugi,

ne ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ naa.

Nɛ yɛgɛ akononbu alɔtɔ a ta, ne isintiribu mɛ kya nu ilaa.

Nɛ kyingi abono mɛ wuꞌ mɔ ako.

Ne nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ayenbo.

23 Imɔso omudɛnsɛbo ne n gyɛ nyamesɛ ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi maŋ koso me so mɔ.”

Yesu Gi Yen Gyɔn Sa Sakpii Mɔ

24 Yesu gi tɔngɛ de Gyɔn isɔɔ mɔ ta ne mɛ kyon mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Gyɔn ilaa ɔ kya sa sakpii ɔbono ɔ bo mɔ asɛ nfono mɔ. Mɔ-gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono fɛ kpe Gyɔn asɛ gipen dɔ kpaa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe fɛꞌ kpaa kerɛ daa? Fɛ wu mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gifɛdaa ne afuu a kya da gimɔ a kya kpe a kya ba abɛɛ? 25 Ne ɔŋ dɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne ɔ dɛ? Fɛ wu o bun gikuru dɛnsɛ? Kuaa, asa abono mɛ kya bun akuru dɛnsɛ ne mɛ kyoola mɔ mɛ kya kyena daa awura nten dɔ. 26 Imɔso fɛ kpe Gyɔn asɛ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe de fɛꞌ kpaa kerɛ daa? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ne fɛ kpaa wu gɛsintin. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔ don gɛnen gbaa. 27 Gyɔn ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun mɔ de ɔꞌ gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ gyoo me ɔbono nan baa mɔlɛgɛ asa mɔ.

28 “N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ iŋ ti korogɛ nyamesɛ ɔbono ɔ don Gyɔn baarɛ mɔ. Abono, mɔ, mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi lii nperɛ kyu kyon mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔŋ fo sɛi gbaa mɔ laa don Gyɔn. 29 Asa abono pɛwu mɛ kpaa nu Gyɔn ilaa tɔgɛsɛ mɔ de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ gbaa mɛ sɔɔ kyule yɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin, ne mɛ yɛgɛ Gyɔn gi gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 30 Farasii gikpen mɔ dɔ asa de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, mɛ nu Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, mɛŋ sɔɔ kyule, ne mɛ kine yɛɛ Gyɔn maŋ nyɛ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere.”

31 Yesu gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Menɛtɔ gbaa ne nan nyɛ kyu kɛserɛ de ndɛ asa adɛ ne? Nnɛ ne mɛ dɛ daa?” 32 Yesu gi taasɛ gɛnen ne o kii lɛɛ gɛsɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Ndɛ asa mɔ mɛ dɛ fɛɛ nbii ne n kpaa gyanꞌ sansana. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, nfono mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara yɛɛ,

‘A lan akɔrɛ ne a bii ilon sa fɛye mɔ, fɛ kine, fɛŋ kyaa.

A kpen saawo bii lɛwu ilon de fɛꞌ saawo mɔ, fɛ kine, fɛŋ saawo.’ ”

33 Yesu gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ, ɔ kya ŋminde gɛnɔ belen-belen ne ɔ mɛŋ kya nun nta. Imɔso fɛ tɔgɛ yɛɛ, ‘Ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so.’ 34 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so faa, n kya gyi n kya nun. Imɔso fɛ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Kerɛ, ɔnyen baarɛ! Ogyibelɛbo de nta nunbo ne ɔ gyɛ. Mɔ-kyɛmenɛana ne n gyɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ.’ Fɛŋ nu ndɛ asa ilaa tɔgɛsɛ?” 35 Ne Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Abono mɛ buu ɔlaako ginyi ɔkpa mɔ berɛ ne nan lɛɛ gimɔ-gɛwi nyiile yɛɛ gi gyɛ ɔlaako ginyi gɛsintin.”

Yesu Gi Kpaa Gyi Simon Farasiinyen Asɛ

36 Owi ɔko dɔ mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ ɔnyen ɔko gi sun kpaa terɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ ba mɔ-gɛten dɔ de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi dabɔlɛ. Yesu gi kpe ne ɔ kpaa kyena saarɛ abono mɛ tɛ ogyiten mɔ dɔ mɔ. 37 Ɔkyii ɔko bo ɔsowolɛ ɔbono so. Asa pɛwu mɛ nyi mɔ so yɛɛ mɔ-gɛkyena dɔ mɔ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu yɛɛ Yesu tɛ Farasiinyen mɔ gɛten dɔ ɔ kya gyi mɔ, o kpe gɛten mɔ dɔ. Yesu gi wolaa kyu ɔkyii mɔ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔ. Ɔkyii mɔ kya kpe mɔ, ɔ dɛ anuwanterɛ de puruntuwa. 38 Ɔkyii mɔ gi loo gɛten mɔ dɔ mɔ, o kyu de Yesu gɛmara-gɛmara kpe Yesu ayaa asɛ. Ɔ kya nyingi gitolon gibono Yesu gi su mɔ mɔ, i wɔra mɔ ɔkon, ne i kii kyu wɔra mɔ gisu. O sii ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne o su gɛnen‑n kaaborɛ mɔ-ansikyu a palɛ Yesu ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman kyu kpaarɛ Yesu ayaa. Ɔ kpɛ ɔ kya faala mɔ lii mɔ-gisen dɔ, ne o kyu anuwanterɛ mɔ ɔ dɛ mɔ kyu kyɛɛgɛ worogɛ Yesu ayaa so.

39 Farasiinyen ɔbono ɔ da gibaa terɛ Yesu mɔ gi wu ibono ɔkyii mɔ gi wɔra gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Ɔkyii ɔbono ɔ kya pusaa ɔnyen baarɛ faa gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Nengyene fɛɛ ɔnyen baarɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gɛsintin mɔ, ɔfaanan ɔ laa bii nyamesɛ ɔbono ɔnan ɔkyii baarɛ gyɛ mɔ.” 40 Farasiinyen mɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-nyoro gɛnen mɔ, Yesu gi bii. Imɔso Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Simon, n bo ilaa iko n kya laarɛ nꞌ tɔgɛ sa fo.” Ne Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, tɔgɛ me, n kya nu.”

41 Nfono ne Yesu gi da mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Asa anyɔ ako mɛ dɛ aterenbi wura ɔko gikɔ. Ɔko dɛ mɔ gikɔ belɛ fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ gɛsi dɔ mɔ. Ne ɔko, mɔ, dɛ mɔ gikɔ pi‑i fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ bosɛ dɔ mɔ. 42 Ɔ yela mɔmɔ owi ɔbono mɛ laa kyu baa ka mɔ mɔ. Owi mɔ gi fo ne mɛ mɛŋ kya taalɛ de mɛꞌ ka mɔ mɔ, o kyu kyɛɛ mɔmɔ asa anyɔ.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ Simon yɛɛ, “Mɔmɔ asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, ɔmɔ ne nan laarɛ aterenbi wura mɔ ilaa gikyɔ don mɔ-nanbo?” 43 Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Itɛfaa i laa wɔra ɔbono mɔ-lɛɛ gikɔ gi nyaakyɔ mɔ.” Simon gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “I kyena.”

44 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa Simon yɛɛ, “Gɛnen ne fo‑rɛ ɔkyii baarɛ ilaa i dɛ faa. Nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn i dɛ fɛɛ gikɔ ne ɔ dɛ Wurubuaarɛ. Me n gyɛ isafo ne nɛ ba fo-gɛten dɔ. Nɛ ba faa, fo mɛŋ yɛgɛ mɛꞌ sa me nkyu de nꞌ foro me-ayaa. Ɔkyii baarɛ, mɔ, mɔ-ansikyu ne o kyu foro me-ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman lɛɛ me-ayaa nkyu. 45 Fo faala me mɔ, foŋ da me gya-gya; ɔkyii baarɛ berɛ, lii aberɛ abono ɔ ba gɛrɛnaa faa, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa me-ayaa dɔ ɔ kya faala me lii mɔ-gisen dɔ. 46 Fo mɛŋ worogɛ me-gimu nfɔ sa me. Ɔkyii baarɛ, mɔ, anuwanterɛ ne o kyu worogɛ me-ayaa gbaa. 47 Nꞌ tɔgɛ fo yɛɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono i nyaakyɔ ne nɛ kyu kyɛɛ mɔ mɔ ne n yɛgɛ ɔ nyɛ gɛlaarɛꞌ belɛ sa me faa. Isa ɔbono, mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn iŋ kyɔ ne ɔko gi kyu kyɛɛ mɔ mɔ, gɛlaarɛꞌ pi‑i ne ɔ laa nyɛ sa kaasɛ kee.”

48 Yesu gi kisee tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, fo wɔra Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn, ne nɛ kyu kyɛɛ fo.” 49 Nfono mɔ, abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ tɛ ogyiten mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Mɔ ne n gyɛ anɛ de ɔꞌ taalɛ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ?” 50 Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fo sɔɔ me gyi mɔ ne n mɔlɛgɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli.”

8

Yesu Gi Naa Naa De Isowolɛ

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ i mɛŋ kɛɛla ne Yesu gi naa de isowolɛ belɛ-belɛ de iburu-buru so ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ asa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa. Yesu naa de isowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ buu mɔ. 2 Akyii ako kee mɛ buu ɔmɔ. Ɔ wolaa gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso gɛnen akyii abono ako so ne ɔ kyɛ mɔmɔ ako alɔbi kee. Mɔmɔ dɔ ɔko ne n gyɛ Mariya Magadalakyii. Ɔkyii baarɛ so ne Yesu gi naa kyena gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi sono koso mɔ. 3 Akyii mɔ dɔ ɔko kee ginyen ne n gyɛ Gyowana. Gyowana mɔ-kuli ne n gyɛ Kyusa ɔbono ɔ kya kerɛ Wura Hɛrodɛ gɛten de mɔ-ilaa so mɔ. Mɛ kya terɛ akyii mɔ dɔ ɔko kee yɛɛ Susana. Akyii sakyɔ ako kee mɛ buu Yesu. Mɛ naa mɛ naa gɛnen mɔ, akyii adɛ mɛ dɛ mɔmɔ gbaa-gbaa aterenbi mɛ kya kpaa Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ.

Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ

4 Asa mɛ kpɛ ma‑a lii ma‑a lii isowolɛ so ma‑a ba Yesu asɛ. Sakpii mɔ gi nyaakyɔ mɔ, ɔ da gikpalɛ gidɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 5 “Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. Ɔ kya ŋmadɛ ayu mɔ, ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ, ne asa mɛ kyise-kyise amɔ ne nbuii mɛ baa tɔɔsɛ amɔ gyi. 6 Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. A kɔrɔ lii mɔ, a kii wuꞌ. I nyiile yɛɛ gɛsinkpan mɔ nfono iŋ bo isɛ gikyɔ. 7 Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ i koso bun wɔra amɔ, ne a wuꞌ. 8 Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ ibono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, gikpadɔ ikue-inun.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

9 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gikpalɛ mɔ gɛsɛ. 10 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ne n gyɛ abono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile. Asɛnsɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ sa ɔmɔ daa akpalɛ dɔ de iꞌ nyɛ kyena de ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. I bo nno yɛɛ,

‘mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ, mɛ maŋ kii wu sɛi;

mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu gɛsɛ.’

Yesu Gi Lɛɛ Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ

11 “Fɛꞌ nu gikpalɛ mɔ gɛsɛ kon. Ayu abono dɔɔbo mɔ gi ŋmadɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 12 Abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya baa lɛɛ amɔ lii ɔmɔ-asen dɔ mɔ. Ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ mɛŋ kya laarɛ de mɛꞌ nyɛ sɔɔ agyɛbi mɔ gyi de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ. 13 Ayu abono a tɔrɔ kpandan so ne amɔ-ilin i mɛŋ nyɛ isɛ loo gɛsɛ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ nu gɛsɛ de ɔkon, yɛgɛ mɛ mɛŋ kya kyu amɔ wɔra mɔmɔ-asen dɔ mɔ. Mɛ kya sɔɔ amɔ gyi ŋmaraa, ne ɔgɛnda ɔko gi tu mɔmɔ mɔ, fo baa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 14 Ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili, aterenbi gilaarɛ, de anyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa i kya gyi ɔmɔ-amu mɔ. Imɔso mɛŋ kya kpe ansi dɔ de mɛꞌ wɔra agyɛbi mɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 15 Ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ berɛ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya kyu gɛsintin de gisen dɛnsɛ kyu nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Mɛ nu amɔ mɔ, mɛ kya sɔɔ amɔ wɔra mɔmɔ-amu dɔ de mɛꞌ nyɛ gisen mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ.”

16 Yesu gi kii da sakpii mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu ŋara gɛlɔbi dɔ, abɛɛ oꞌ kyu wɔra npa gɛsɛ. Ɔ laa kyu mɔ kyɔlɔga daa de iꞌ nyɛ wu asa abono mɛ laa baa loo mɔ. 17 Sɛi mɛŋ bo no i bo ɔbɔ dɔ yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 18 Imɔso ibono fɛ kya nu Wurubuaarɛ ilaa faa, fɛꞌ kerɛ imɔ so dɔɔdan. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nyɛ nu too. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ.”

19 Gɛnen aberɛ abono mɔ Yesu mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba mɔ asɛ nno. Sakpii mɔ so mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa tu sindi mɔ. 20 Nfono mɔ, ako mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “Fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo.” 21 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nyi de me-tedɛana ne n gyɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔ.”

Yesu Gi Tɔngɛ Sa Afuu Ne A Taa Gida Yɛgɛ

22 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɛ bo ɔbon belɛ mɔ asɛ mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ fara kpe gibenbɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ yii ɔkpa. 23 Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi dɛ ginsi gidɛ gikolii mɔ dɔ. Nfono mɔ, afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. A kya yɛgɛ nkyu mɔ gi kya loo gi kya bɔla gikolii mɔ, ne gɛnsipɛɛrɛ gɛ tu ɔmɔ. 24 Mɛ da Yesu kyingi mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ de aꞌ sii!” Yesu gi kyingi mɔ, ɔ koso ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ de nkyu nbono gi kya koso mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Gɛsintin mɔ, afuu mɔ a taa gida yɛgɛ, ne ilaa kamaasɛ i sii kurun. 25 Nfono mɔ, ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gisɔɔgyi gibono fɛye yɛɛ fɛ bo sa me mɔ gi bo fonɛ dɔ daa?” Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ, i wɔra mɔmɔ gifuu ne i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, ɔ kya tɔngɛ sa afuu de nkyu gbaa ne i kya nu mɔ gɛdɛ.”

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Kpɛi-Kpɛi Lii Oyeebu Ɔko So

26 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii palɛ gikolii mɔ kpaa fo Gerigasa awura gɛsinkpan so. Fo lii Galeli gɛsinkpan so mɔ, mɔmɔ-gɛsinkpan gɛ bo ɔbon belɛ mɔ gibenbɛ giko mɔ so. 27 Yesu gi lii gikolii mɔ dɔ dii gyanꞌ gigengen mɔ, ɔsowolɛ mɔ so ɔnyen ɔko gi baa gyangara mɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ gɛnen ɔnyen ɔbono so, i yɛgɛ ɔ san ɔ naa daa gibolonbukpan, ne ɔŋ baa ɔ tɛ nten dɔ. Ibuni opuleten ne ɔ san ɔ tɛ gɛkpaa-gɛkpaa. I wɔra mɔ gɛnen mɔ, i kɛɛla. 28-29 O wu Yesu mɔ, Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso lii ɔnyen mɔ so, ɔ kerɛ imɔ faa. Nfono mɔ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi saawo kpaa gyaa ŋmii Yesu ansi dɔ, ne i kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, “Yesu, Wurubuaarɛ Gitɔbelɛ mɔ-bi, menɛ ne fo kya laarɛ foꞌ wɔra me? N kya kolɛ fo, gɛŋ wɔra me awɔrɔfɔɔ.” Pɛi de Yesu mɔ‑rɛ ɔnyen mɔ mɛꞌ gyanꞌ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya kyena ba ɔnyen mɔ so belen-belen. I ba mɔ so mɔ, asa mɛ kya kyu agbangbaran ŋminde mɔ abɛɛ mɛ kya da mɔ ilaran yela, ne mɛ kya dii mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kpaa wɔra ilaa iko. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ ɔlon so mɔ, ɔ kya wolaa gbaa gbaa agbangbaran mɔ fuɛ, de iꞌ kparɛ mɔ kyu lii kpe gipen dɔ.

30 Ɔnyen mɔ gi kpen gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Mɛ kya terɛ fo-ginyen yɛɛ menɛ?” Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Mɛ kya terɛ me yɛɛ Sakpii.” I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gikyɔ ne n tɛ ɔnyen mɔ so. 31 Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kpɛ i kya kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ gya imɔ koso lii ɔnyen mɔ so kyu kpe nfono Wurubuaarɛ kya tii ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi wɔra ɔbɔ dɔ mɔ.

32 Akuuri gikpen giko gi yelɛ gibii giko alan dɔ nfono, mɛ kya gyi. Ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ nengyene ɔ laa gya imɔ koso mɔ, ɔꞌ yɛgɛ de iꞌ kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne Yesu gi sa imɔ ɔkpa. 33 Imɔso i koso lii ɔnyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne akuuri gikpen mɔ pɛwu gi selɛ kpelegɛ de gibii mɔ kpaa loo ɔbon belɛ mɔ dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ.

34 Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ mɛ wu ilaa ibono i ba mɔ pɛwu. Imɔso mɛ selɛ kpe ɔsowolɛ mɔ so de ndɔɔana dɔ mɔ kpaa buu ilaa idɛ sa asa. 35 Gɛnen so mɔ, asa mɔ mɛ kpaa wu ilaa ibono i ba mɔ de ansi. Mɛ ba Yesu asɛ mɔ, mɛ wu ɔnyen ɔbono ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso mɔ so mɔ. O bun gikuru, ɔ nyɛ mɔ-ginyamesɛ gɛwɔnsa, ɔ tɛ Yesu gilan dɔ ɔ kya nu mɔ asɛ. I wɔra asa mɔ gifuu, ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. 36 Abono mɛ wu ilaa kamaasɛ de ansi mɔ mɛ buu gɛnɔɔbono Yesu gi kyu mɔlɛgɛ ɔnyen mɔ mɔ pɛwu sa abono mɛ selɛ baa tu mɔmɔ mɔ. 37 Mɛ nu imɔ mɔ, mɔmɔ Gerigasa awura mɔ pɛwu mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so. I lii fɛɛ Yesu ilaa mɔ i don wɔra mɔmɔ gifuu gikyɔ. Gɛsintin mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii dɔ de mɛꞌ kii.

38 Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kii mɔ, ɔnyen ɔbono Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔ so mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, “Yɛgɛ me nꞌ buu fo de nꞌ kpaa kyena fo asɛ.” Yesu mɔ mɛŋ kyule sa mɔ. Ɔ tɔgɛ mɔ daa yɛɛ, 39 “Kii kpe fo-gɛwi de foꞌ kpaa tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa fo faa sa fo-gɛwi awura.” Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi kii kpe mɔ-gɛwi, ne ɔ naa gyanꞌ de ɔsowolɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ.

Yesu Gi Wɔra Ilaa Belɛ Sa Gyarasɛ De Ɔkyii Ɔlɔbo Ɔko

40 Yesu gi kii kpe ɔbon belɛ mɔ gigengen gibono so ɔ daa gilii mɔ. Ɔ baa loo nno mɔ, sakpii belɛ ti ɔ yelɛ ɔ gyoo mɔ mɛ kya faala mɔ mɔ‑rɛ ginaa-naa. 41 Ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ nno. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Gyarasɛ. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Gyuda awura gikyangbon giko so. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi baa kpelegɛ ŋmii Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya, ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kpe mɔ-gɛwi. 42 I kya nyiile yɛɛ gɛbii kolon ne ɔ korogɛ; gɛ gyɛ daa ɔkyii. Gɛ gyi fɛɛ nsi gudu nnyɔ. Gɛ kya lɔ gɛ kya laarɛ gɛꞌ wu. O buu sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi nu mɔ asɛ, ne ɔ naa buu mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, asa mɛ kya kpiidɛ de Yesu.

43 Ɔkyii ɔko bo ɔmɔ dɔ. I kya da de mɔ. I kya da de mɔ mɔ, imɔ nsi gudu nnyɔ ne. [Ɔ nyida aterenbi abono ɔ bo mɔ pɛwu] kpe-kpe alɔtɔ akyɛbo asɛ; mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ kyɛ mɔ. 44 Gɛnen ɔkyii baarɛ kya laarɛ mɔ-gilɔ mɔ giꞌ ta so mɔ, o kyu de Yesu gɛmara gɛmara kpaa yii Yesu gɛgbɛ ginɛbi. Ayaa abono so mɔ, ibono i kya da de mɔ mɔ, i ten. 45 Ɔkyii mɔ gi yuuri kpaa yii Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi dɛsɛ, ne ɔ taasɛ yɛɛ, “Anɛ ne n yii me mɔ?” Ɔkamaasɛ kya kine yɛɛ iŋ gyɛ mɔ ne n yii mɔ, ne Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, sakpii ɔbono ɔ kyaabɔɔ fo mɛ kya kpiidɛ de fo faa mɔ, fo kya tɔgɛ yɛɛ ɔko gi yii fo?” 46 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔko gi yii me. I kya nyiile yɛɛ nɛ bii me-nyoro dɔ yɛɛ me-oduduu gi wɔra ilaa iko.” 47 Ɔkyii mɔ gi wu yɛɛ ibono o yii Yesu mɔ i mɛŋ ŋara mɔ. Imɔso ɔ lii baa ŋmii Yesu ayaa dɔ, ɔ kya seli faa gyin-gyin. Ɔ tɔgɛ ilaa ibono so o yii mɔ mɔ de gɛnɔɔbono i kpɛ kyɛ mɔ ayaa abono so mɔ asa mɔ pɛwu ansi dɔ. 48 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-bi, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne n kyɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli.”

49 Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ mɔ, ɔko gi lii Ɔbelɛnsɛ Gyarasɛ gɛten dɔ baa tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, “Fo-bi mɔ gi wuꞌ. Imɔso gɛŋ baa nyala ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ.” 50 Yesu gi nu imɔ idɛ mɔ, o kisee tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Fo berɛ, kpɛ sɔɔ me gyi, ne gɛ laa kii nyɛ nkpa kyena sa fo.” 51 Yesu gi kpaa loo Gyarasɛ gɛten dɔ mɔ, ɔ mɛŋ yɛgɛ de asa mɛꞌ nyɛ loo obu mɔ dɔ obuni mɔ asɛ baa too de mɔ‑rɛ Piita, Gyɔn, de Gyeemesi, de gɛbii mɔ mɔ-sɛ de mɔ-nyi. 52 Asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu mɛ dɛ osulon mɛ yelɛ. Mɛ kya yiyɛɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ baa saawo. Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ. Gɛ dɛ daa.” 53 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Mɛ nyi ibono gɛbii mɔ gɛ wuꞌ gɛsintin. 54 Yesu, mɔ, mɛŋ taa ka ɔmɔ gɛnɔ. Ɔ keda gɛbii mɔ gibaa dɔ ne ɔ tɔgɛ sa gɛmɔ yɛɛ, “Gɛbii, koso.” 55 Yesu gi tɔgɛ sa gɛbii mɔ gɛnen mɔ, o kiiri gɛmɔ-ɔŋɛ baa wɔra gɛmɔ dɔ. Ayaa abono so mɔ gɛ koso, ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ laarɛ ilaa iko sa gɛmɔ de gɛꞌ gyi.” 56 I dɛ gɛbii mɔ mɔ-nyi de mɔ-sɛ gɛnɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono i ba faa sa ɔko‑rɛ ɔko.

9

Yesu Gi Keda Mɔ-Isɔɔ Gudu Anyɔ Mɔ Sun

1 Yesu gi terɛ mɔ-isɔɔ gudu anyɔ mɔ baa gyanꞌ ne ɔ sa mɔmɔ ɔkpa de mɛꞌ kyu mɔ-ginyen de mɛꞌ nyɛ ɔlon ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi pɛwu so. Gɛnen ɔlon mɔ laa yɛgɛ mɛ laa taalɛ kyɛ asa alɔtɔ kee. 2 Ɔ sa mɔmɔ ɔlon mɔ gɛnen mɔ, ɔ keda mɔmɔ sun yɛɛ mɛꞌ naa tɔgɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa de mɛꞌ kyɛ asa alɔbi. 3 Ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kpe faa, fɛŋ sa fɛꞌ puru sɛi-sɛi keda. Fɛ mɛŋꞌ puru ba‑a oyii tugɛsɛ, abɛɛ gidiiku, abɛɛ agyudɔ, abɛɛ aterenbi keda. Fɛ mɛŋꞌ puru gɛgbɛ giwɔra nyɔsɛ gbaa baa keda. 4 Gɛten gɛbono dɔ fɛ loo ne mɛ kya kerɛ fɛye so mɔ, fɛꞌ kyena nno kaaborɛ fɛ laa lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. 5 Ɔsowolɛ ɔbono fɛ loo ne nno asa mɛ kine mɛ mɛŋ bugi ansi de fɛye mɔ, fɛ lii mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛꞌ kpiisi fɛye-ayaa isɛ yela mɔmɔ. Imɔ ne nan yɛgɛ mɛꞌ bii yɛɛ mɛ kine Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ faa mɔ, gisobiidɛ gi dɛ gi gyoo ɔmɔ.” 6 Yesu gi sun mɔ-asunbo mɔ gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ, mɛ yii ɔkpa ne mɛ naa de isowolɛ, ne gɛten kamaasɛ gɛbono mɛ kya kpe mɔ, mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ne mɛ kya kyɛ asa alɔbi.

Wura Hɛrodɛ Kya Laarɛ Oꞌ Wu Yesu De Ansi

7 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wura Hɛrodɛ gi nu ilaa ibono Yesu kya wɔra mɔ. O nu imɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ giyan, ne ɔŋ kya bii imɔ dɔ. I lii fɛɛ asa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.” 8 Ako mɔ yɛɛ, “Kuaa. Oloobu Ilaagya ne n kii ba.” Abanban, mɔ, yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adedaabo mɔ dɔ ɔko ne n kyingi lii ibuni dɔ kii ba gɛnen.” 9 Wura Hɛrodɛ-lɛɛ ibono ɔ tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Nɛ yɛgɛ mɛ ten Gyɔn gimu. Ne anɛ, mɔ, ne n ba ɔ gyɛ ɔbono n kya nu mɔ so gɛnen faa?” Ne Wura Hɛrodɛ gi san ɔ kya laarɛ gɛnɔɔbono ɔ laa nyɛ wu Yesu de ansi mɔ.

Yesu Gi Sa Sakpii Belɛ Agyudɔ Ifɛ Nsana

10 Yesu asunbo mɔ mɛ kpe nfono o sun mɔmɔ mɔ ne mɛ kii ba mɔ, mɛ baa buu ilaa ibono mɛ wɔra mɔ pɛwu sa mɔ. Mɛ buu sa mɔ ta mɔ, ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ mɔmɔ wolɛ mɛ kpe ɔsowolɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Bɛsayida mɔ so. 11 Mɛ laa kpe mɔ, sakpii ɔbono ɔ bo mɔmɔ asɛ mɔ gi bii nfono mɛ kya kpe mɔ, ne mɛ buu mɔmɔ. Sakpii mɔ gi kpaa tu mɔmɔ mɔ, Yesu gi faala ɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa mɔmɔ, ne ɔ kyɛ kyɛ abono mɔ mɛ kya lɔ mɔ.

12 Owi gi kpelegɛ mɔ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Lɛɛ sakpii mɔ ɔkpa de mɛꞌ naa kpe isowolɛ de ndɔɔana nbono gi sindi gɛrɛ mɔ de mɛꞌ kpaa laarɛ nten nko loo de mɛꞌ nyɛ agyudɔ gyi. Nfono a bo faa, i gyɛ daa ifɛ nsana.” 13 Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ sa mɔmɔ ilaa iko de mɛꞌ gyi.” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye asɛ gɛrɛ mɔ, a bo daa ibodobodo inun de iken inyɔ. A laa taalɛ sɔɔ agyudɔ sa ginyamesɛbi gidɛ pɛwu?” 14 Anyen abono mɛ bo gɛnen sakpii belɛ ɔbono dɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ de asa mɔ mɛꞌ kpelegɛ kyena akpen-akpen; gikpen kamaasɛ dɔ asa mɛꞌ wɔra fɛɛ ikue-inyɔ de saalaa.” 15 Gɛsintin mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ yɛgɛ asa mɔ pɛwu mɛ kpelegɛ kyena gɛsinkpan. 16 Mɛ kyena gɛnen mɔ, Yesu gi puru ibodobodo inun mɔ de iken inyɔ mɔ, ne ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ Wurubuaarɛ, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa ibodobodo mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu yɛ sa sakpii mɔ de mɛꞌ gyi. 17 Mɛ yɛ sa mɔmɔ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ nyɛ gyi kaabo kii san. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ koola agyisan mɔ mɔ, i bɔla nkeebii gudu nnyɔ.

Piita Gi Bii Tɔgɛ Nyamesɛ Ɔbono Yesu Gyɛ Mɔ

18 Owi ɔko dɔ mɔ Yesu kya dalaa mɔ wolɛ, ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ bo mɔ asɛ. Nfono mɔ ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Sakpii mɔ asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ne nꞌ gyɛ?” 19 Ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Asa ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ Oloobu Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. Ako mɔ yɛɛ Kuaa! Fo ne n gyɛ Oloobu Ilaagya. Ne ako, mɔ, yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adedaabo mɔ dɔ ɔko kpɛi ne n kyingi lii ibuni dɔ ba gɛnen.”

20 Nfono ne Yesu gi kii taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ne fɛye asɛ mɔ de‑e? Menɛ nyamesɛ ɔnan ne nꞌ gyɛ?” Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.” 21 Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi ka sa ɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ sa ɔko‑rɛ ɔko yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun mɔ. 22 Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ laa kine me, ne mɛ laa yɛgɛ asa mɛꞌ mɔɔ me. Mɛ mɔɔ me mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.”

23 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ abono mɛ bo nno mɔ pɛwu yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, kaasɛ mɔ oꞌ kyu mɔ-nyoro fuɛ, gɛkɛ kamaasɛ mɔ oꞌ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so, de ɔꞌ kasɛ me-gidebi. Ba‑a mɛ laa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ, mɛꞌ da mɔ. 24 I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo laa kɔrɔsɛ fo-nkpa yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne fo-nkpa gi lii fo-gibaa mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 25 Fo nyamesɛ fo nyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa kamaasɛ pɛwu gyanꞌ ne foŋ nyɛ ɔkpa kpe Wurubuaarɛ asɛ mɔ, fo nyi yɛɛ fo nyɛ gɛkyena ne? 26 Nengyene i bo fo ɔko ipeeli yɛɛ fo gyɛ me-sonbo abɛɛ fo kya sɔɔ me-agyɛbi mɔ gyi mɔ, gɛnen kee ne i laa wɔra me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, ipeeli sa fo, gɛkaabono nan kii ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛnen gɛkaabono mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ laa keda mɔ-isɔɔ sun, ne mɛ laa sun me ba de nyisigyi. Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-lɛɛ nyisigyi ɔnan kyu sa me de asa mɛꞌ wu de ansi. 27 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛye abono fɛ yelɛ gɛrɛnaa faa fɛ maŋ wuꞌ ta pɛi de fɛꞌ lɔɔ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛkyena mɔ gɛ ba anyamesɛ dɔ.”

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yesu Nyisigyi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Asaꞌ Ako

28 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, fɛɛ nkɛ gukue gɛmara mɔ, o kyu Piita de Gyɔn de Gyeemesi, ne mɛ dii kpe gibii giko so de ɔꞌ kpaa dalaa. 29 Ɔ kya dalaa gɛnen mɔ, mɔ-ansi dɔ i kyɛɛgɛ kii lɔrɔ wɔra ɔdan too ne mɔ-ngbɛ nbono o suu mɔ gi fuuli gi kya ŋɛlegi faa ŋela-ŋela-ŋela. 30 Mɛ baa kerɛ mɔ, iloobu inyɔ iko ne: Mosisi mɔ‑rɛ Ilaagya. Mɛ ba Yesu asɛ, mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kya gyi nsingyi. 31 Ibono mɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ so mɔ, mɛ bo nyisigyi. Mɔmɔ‑rɛ Yesu mɛ tɔgɛ lɛwu ɔbono ɔ laa wuꞌ Gyɛrusalem mɔ so ilaa. 32 Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ berɛ, gɛnen aberɛ abono pɛwu mɔ ginsi gidɛ gi kya boo ɔmɔ. Imɔso i ŋmangɛ mɔmɔ-ansi so mɔ, mɛ wu Yesu de nyisigyi de iloobu inyɔ mɔ mɛ yelɛ mɔ asɛ. 33 Iloobu mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyon taa Yesu yɛgɛ mɔ, Piita gi ten loo tɔgɛ atɔgɛkpandɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, i wɔra ɔdan yɛɛ a bo gɛrɛnaa. Yɛgɛ de aꞌ yii ipanpan isaꞌ sa fɛye: fo-lɛɛ panpan ɔko, Mosisi-lɛɛ ɔko de Ilaagya-lɛɛ ɔko.”

34 Piita mɛŋ ti taa tɔngɛ ta mɔ, gibuntɔ giko gi ba baa bun mɔmɔ so faa kpem. Aberɛ abono gibuntɔ mɔ gi kya laarɛ giꞌ bun mɔmɔ so gɛnen mɔ, i wɔra Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ gifuu. 35 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ gi lii gibuntɔ mɔ dɔ tɔgɛ kyu lii Yesu so yɛɛ, “Me-bi ne. Mɔ ne nɛ lɛɛ gibaa yii de ɔꞌ wɔra me-gisen dɔ ilaa. Fɛꞌ nu mɔ asɛ.” 36 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kerɛ mɔ, mɔmɔ‑rɛ Yesu wolɛ ne n san mɛ yelɛ. Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, mɛ mɛŋ tɔgɛ gɛnen ilaa ibono mɛ kpaa wu gibii mɔ so mɔ sa ɔko‑rɛ ɔko.

Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Lii Gɛbii Gɛko So

37 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo asaꞌ mɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so mɛ kya ba mɔ, sakpii belɛ gi baa gyangara mɔmɔ. 38 Mɛ gyanꞌ mɔ, ɔnyen ɔko gi kpen tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, n dɛ fo giserɛ, kerɛ me-bi so sa me. Mɔ-nkon ne nꞌ bo. 39 I bo no i bo no mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kya baa kyena mɔ so. I kyena mɔ so gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, i kya yɛgɛ ɔ kya kpen ken-ken gikolon de iꞌ kuu mɔ taa gɛsinkpan, i kya gbebi mɔ yɛgɛ mɔ-gɛnɔ dɔ i kya furu afuru. I kya nyala mɔ gɛnen‑n kɛɛla pɛi de iꞌ lɔɔ ba‑a kyon mɔ so. 40 Nɛ kolɛ fo-akasɛbo yɛɛ mɛꞌ wɔra aniya de mɛꞌ gya gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔbono koso mɔ so sa me mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ.”

41 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “O! Ndɛ fɛye nkɛ ndɛ dɔ asa! Fɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Fɛ kpɛ fa‑a biidɛ gɛnɔ daa so‑o! Nkɛ nfonɛ ne nan kyena fɛye asɛ n kpɛ mi‑i nyɛ gisen mi‑i sa fɛye daa?” Ne ɔ tɔgɛ gɛbii mɔ mɔ-sɛ yɛɛ, “Kyu fo-bi mɔ ba gɛrɛ.” 42 Gɛbii mɔ gɛ kya ba Yesu asɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kuu gɛmɔ taa gɛsinkpan, i san i kya gbebi gɛmɔ. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso gɛbii mɔ so ɔ kerɛ imɔ faa. Yesu gi kyɛ gɛbii mɔ, ne o kiiri gɛmɔ sa gɛmɔ-sɛ. 43 Gɛnɔɔbono Yesu gi kyu lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon belɛ gɛwi nyiile asa mɔ nfono mɔ, i dɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛnɔ.

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Kyu Lii Mɔ-Lɛwu So

Owi ɔbono sakpii mɔ kya diilɛ Yesu ilaa wɔrasɛ mɔ ne i kya dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 44 “Fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu dɔɔdan: me-akyobo mɛ laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra asa ako abaa dɔ de mɛꞌ wɔra me ilaa ibono mɛ kya laarɛ mɔ.” 45 O buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu imɔ gɛsɛ. Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ i mɛŋ bugi de mɛꞌ bii imɔ so ilaa. I kii i bo mɔmɔ gifuu de mɛꞌ taasɛ mɔ.

Yesu Akasɛbo Mɔ Dɔ Mɔ, Anɛ Ne N Don Mɔ-Nanbo?

46 Owi ɔko dɔ mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ Yesu akasɛbo mɔ so. Mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ mɔmɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo? 47 Yesu gi bii yɛɛ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ gɛnen mɔ, ɔ keda gɛbii gɛko ba mɔ asɛ, 48 ne o buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ me so ne fo ɔko fo bugi ansi de gɛnen gɛbii gɛdɛ ɔnan mɔ, me ne fo bugi ansi de gɛnen. Ne fo bugi ansi de me mɔ, fo bugi ansi de Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya wɔra mɔ-nyoro fɛɛ mɔ ne n gyɛ gɛbii fɛye dɔ mɔ, mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ fɛye dɔ.”

49 Ne Gyɔn gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu ɔnyen ɔko dɛ fo-ginyen ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ɔ kya koso asa so. I mɛŋ kii i gyɛ aye‑rɛ mɔ ne n naa. Imɔso a gya mɔ yɛɛ ɔŋ baa wɔra gɛnen.” 50 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fɛ san wu mɔ gɛnen mɔ, fɛŋꞌ baa gya mɔ. I kya nyiile yɛɛ isa ɔbono ɔ mɛŋ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de fɛye mɔ, ɔ yelɛ fɛye-gɛmara ne.”

Ako Mɛ Kine Yɛɛ Yesu Maŋ Nyɛ Kyena Mɔmɔ-Ɔsowolɛ So

51 Owi mɔ kya fuude ibono Wurubuaarɛ laa puru Yesu lii gɛsinkpan so kii kpe mɔ asɛ mɔ, Yesu gi kyu mɔ-ansi kyu yii de Gyɛrusalem ɔsowolɛ so yɛɛ nno ne ɔ laa kpe kon. 52 Pɛi ne ɔ laa yii ɔkpa mɔ, o sun isɔɔ yɛɛ mɛꞌ gyangbara mɔ. Isɔɔ mɔ mɛ kyon mɔ, mɛ kpaa loo Samariya ɔsowolɛ ɔko so de mɛꞌ lɔrɔ ɔkpa sa mɔ. 53 Ibono Yesu gi tɔgɛ yɛɛ Gyɛrusalem ne ɔ kya kpe so mɔ, ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ mɛŋ kyule sɔɔ mɔ gisafo.

54 Isɔɔ mɔ mɛ kpaa buu sa Yesu yɛɛ ɔsowolɛ mɔ so asa mɛ kine mɔ. Mɔ akasɛbo, Gyeemesi mɔ‑rɛ Gyɔn, mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, fo kya laarɛ aꞌ terɛ ɔgya lii Wurubuaarɛ dɔ kpelegɛ ba de ɔꞌ baa dɛɛ mɔmɔ?” 55 Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, o kisee kerɛ mɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ ibono mɛ tɔgɛ faa iŋ boran. 56 Nfono mɔ, mɛ naa kyon kpe ɔsowolɛ banban ɔko so.

Abono Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Wɔra Yesu Akasɛbo

57 Mɛ sɔɔ de ɔkpa ɔko mɛ kya kpe mɔ, ɔnyen ɔko gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Nan buu fo kpe gɛten kamaasɛ gɛbono fo laa kpe mɔ.” 58 Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Agbowugbowu gbaa mɛ bo ibɔ dɛsɛ, ne nbuii kee mɛ bo asisaa. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ berɛ, meŋ bo me-gimu okunten.”

59 Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen banban ɔko berɛ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” Ɔbono gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, yɛgɛ me nꞌ kpaa pule me-sɛ pɛi de nꞌ lɔɔ baa buu fo.” 60 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ asa abono Wurubuaarɛ ilaa iŋ fɛ ɔmɔ-giso mɔ mɛꞌ pule abara. Fo berɛ, baa kyon kpe de foꞌ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa asa.”

61 Ɔko mɔ gi buu sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, nan baa buu fo de nꞌ wɔra fo-ɔkasɛbo. Imɔ mɔ mɔ, yɛgɛ de nꞌ kpaa kalɛ me-gɛten dɔ awura de nꞌ ba.” 62 Ɔ kolɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ɔbono fo yii gɛsɛ fo kya baalɛ baalɛ ne fo kya kpɛɛlɛ fɛ kya kerɛ fo-gɛmara mɔ, bii yɛɛ foŋ kaaborɛ foꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ ne.”

10

Yesu Gi Keda Asa Ikue-Isa De Saalaa Asa Anyɔ Sun

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi lɛɛ asa ikue-isa de saalaa asa anyɔ ako kee ne ɔ keda ɔmɔ sun yɛɛ mɛꞌ naa anyɔ-anyɔ kpe isowolɛ de nten kpɛi-kpɛi nfonoana mɔ gbaa-gbaa laa baa kpe mɔ yɛɛ mɛꞌ gyangbara mɔ kpe nnoana. 2 Mɛ laa kyon mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asa abono i kaaborɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ ndɔɔ belɛ nko dɔ. Akɛbibo mɔ, mɔ, mɛŋ kyɔ sa ndɔɔ wura mɔ. Imɔso fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ndɔɔ Wura mɔ yɛɛ mɔ gbaa-gbaa oꞌ kyu akɛbibo ba mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ.

3 “Fɛꞌ naa fɛ kya kpe. Fɛꞌ bii yɛɛ n kya sun fɛye fɛɛ nsandɛbii ne n kya kpe agbowugbowu dɔ. 4 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu aterenbi, atɔ ɔwɔraten, abɛɛ ayaawolɛ keda. Fɛ kya kpe mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ waala fɛye-nyoro yɛɛ fɛ kya faala ɔko‑rɛ ɔko ɔkpa dɔ. 5 Gɛtenꞌ gɛbono dɔ fɛ laa loo mɔ, fɛꞌ daa gifaala gɛmɔ dɔ asa yɛɛ, ‘Gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.’ 6 Nengyene gisen yuuli awura mɛ bo gɛtenꞌ gɛbono dɔ mɔ, mɛ laa nyɛ gisen yuuli. Nengyene gisen yuuli awura mɛŋ bo nno mɔ, gisen yuuli mɔ gi laa kii ba fɛye asɛ.

7 “Gɛtenꞌ gɛbono dɔ fɛ sogɛ mɔ, fɛꞌ kyena gɛmɔ dɔ kaaborɛ fɛ laa lii ɔsowolɛ ɔbono so. Ilaa ibono mɛ laa sa fɛye mɔ, fɛꞌ gyi de fɛꞌ nun. I kya nyiile yɛɛ gɛsun ɔwɔrabo gi kaaborɛ ɔꞌ nyɛ mɛꞌ kerɛ mɔ so. Fɛꞌ sii de gɛtenꞌ kolon, fɛŋ sa fɛꞌ sogɛ gɛtenꞌ gɛdɛ dɔ de fɛꞌ lii kii kpaa sogɛ gɛbanban gɛko dɔ.

8 “Nengyene fɛ loo ɔsowolɛ so ne ɔsowolɛ ɔbono so asa mɛ kya keda fɛye gisafo mɔ, agyudɔ abono mɛ laa kyu baa yii fɛye-ansi dɔ mɔ, fɛꞌ gyi amɔ. 9 Fɛꞌ kyɛ alɔbo abono mɛ bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so mɔ de fɛꞌ tɔgɛ sa ɔsowolɛ mɔ so asa mɔ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ kalɛ fɛye bɔla mɔ-adɛ so mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ.’

10 “Nengyene fɛ loo ɔsowolɛ ɔko so ne nno asa mɛ kine mɛ maŋ bugi ansi de fɛye mɔ, fɛꞌ lii kpaa yelɛ ɔsowolɛ ɔbono ikpa dɔ de fɛꞌ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, 11 ‘Fɛye-ɔsowolɛ mɔ so isɛ ibono i yii aye-ayaa mɔ gbaa, a kpiisi yela fɛye. Idɛ berɛ, fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ gi laarɛ ɔꞌ kalɛ fɛye bɔla mɔ-adɛ so mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Fɛye ne n kine.’ ”

12 Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔsowolɛ ɔbono fɛ loo ne mɛ maŋ keda fɛye gisafo mɔ, gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa pɛwu giso mɔ, gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so asa-lɛɛ gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ don Sodom awura lɛɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Laa Bun Isowolɛ Iko Asa Gipuɛɛ

13 “O, Korasin awura, fɛye laako! O, Bɛsayida awura, fɛye laako! Nɛ kyu Wurubuaarɛ ɔlon wɔra ilaa gbaaꞌgbaa fɛye asɛ ibono fɛ wu de ansi. Nengyene nkana Taya de Sidon awura ne nen nyɛ me-ilaa ibono wu gɛnen mɔ, ɔfaanan mɛ ti wolaa taa mɔmɔ ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ. Nkana ɔfaanan mɛ kya bɔɔda kyena mɛ kya pɛɛrɛ ansi nyiile Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ. 14 Fɛꞌ bii yɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa biidɛ asa nyɛnyɛn pɛwu giso mɔ, fɛye-lɛɛ i laa wɔra nyɛnyɛn don Taya de Sidon awura-lɛɛ. 15 Ne fɛye Kapɛɛniyon awura mɔ de‑e? Gɛnen gɛkaabono mɔ fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu fɛye kpe mɔ asɛ? Kuaa, ɔ laa too fɛye wɔra daa ɔbɔ dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ.” 16 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Ɔbono o nu fɛye asɛ mɔ, me asɛ ne o nu gɛnen, ne ɔbono o kine yɛɛ ɔ maŋ nu fɛye asɛ mɔ, me ne kaasɛ mɔ gi kine gɛnen. Ɔbono o kine yɛɛ ɔ maŋ nu me asɛ kee mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me ba gɛsinkpan so mɔ ne kaasɛ mɔ gi kine gɛnen.”

Yesu Asunbo Mɔ Mɛ Kpe Kii Ba

17 Asa ikue-isa de saalaa anyamesɛ anyɔ abono Yesu gi sun mɔ mɛ kpe ne mɛ kii ba de ɔkon. Mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gbaa i bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa aye fo-ginyen dɔ.” 18 Mɛ buu sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ wu ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ faa pila‑a fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya wiisɛɛ gikolon mɔ baa kyon kpaa tɔrɔ. 19 Fɛꞌ nu yɛɛ nɛ sa fɛye ɔlon de fɛꞌ taalɛ kyise awɔɔ de nnan so de fɛꞌ taalɛ kyise ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ɔkyobo mɔ ɔlon pɛwu so. Sɛi maŋ wɔra fɛye. 20 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye ɔkon yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa fɛye. Fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye ɔkon daa yɛɛ Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ fɛye-anyen yela Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ fɛ laa baa kyena nno.”

21 Owi ɔbono Yesu kya tɔngɛ de mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa mɔ ɔkon belɛ mɔ-gisen dɔ, ne ɔ faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, soso de gɛsinkpan pɛwu Wura, n kya faala fo yɛɛ fo kyu gɛnen ilaa idɛ ŋara abono mɛ nyi ɔlaako mɔ de abono mɛ sɛɛ mɔ, ne fo san lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile daa nbii de asa abono mɛ mɛŋ nyi gisɛɛ mɔ. Gɛsintin, me-sɛ. Imɔ ibono ne n wɔra fo ɔbolɛ.” 22 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa kamaasɛ kyu wɔra me-abaa dɔ. Ɔko mɛŋ bo no o nyi me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ wolɛ. Gɛnen kee ne ɔko mɛŋ bo no o nyi Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, me ɔbono n gyɛ mɔ-bi mɔ; me‑rɛ asa abono n kya laarɛ de nꞌ lɛɛ mɔ gɛwi nyiile ɔmɔ mɔ wolɛ ne n nyi mɔ.”

23 Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ wolɛ yɛɛ, “Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono fɛ kya nyɛ wu me-ilaa wɔrasɛ de ansi. 24 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo kpɛi-kpɛi de awura-awura sakyɔ mɛ laarɛ mɛꞌ wu ilaa ibono fɛ kya wu faa, mɛŋ kii nyɛ; mɛ laarɛ mɛꞌ nu ilaa ibono fɛ kya nu faa, mɛŋ kii nyɛ.”

Yesu Gi Nyiile Asa Ilaa Ibono I Tiri Sa Wurubuaarɛ Mɔ

25 Owi ɔko dɔ mɔ, Wurubuaarɛ nbara onyiilebo ɔko gi ba de ɔꞌ baa daasɛ Yesu kerɛ. Imɔso ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa?”

26 Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya kalɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ mɔ, fo kya nu nmɔ gɛsɛ nnɛ?”

27 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ, ‘Laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ. Kyu fo-gisen pɛwu, fo-ɔlon pɛwu de fo-gɛwɔnsa pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.’ Ne i kya nyiile kee yɛɛ, ‘Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.’ ”

28 Nfono ne Yesu yɛɛ, “Fo lɛɛ gɛnɔ mɔ, i kyena. Fo gyi nmɔ ndɛ so mɔ, fo laa kyena Wurubuaarɛ asɛ.” 29 Nbara onyiilebo mɔ gi laarɛ ɔꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔŋ fuɛ. Gɛnen so mɔ o kii taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile yɛɛ nꞌ laarɛ me-nanbo fɛɛ me-nyoro faa mɔ, anɛ mɔ ne n gyɛ me-nanbo daa?”

30 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ gikpalɛ dɔ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ aye-nanbo, Gyudanyen ɔko gi lii Gyɛrusalem ɔ kya kpe Gyɛriko. Ɔ kya kpe mɔ, nkyɛɛ iyu mɛ bun ɔkpa dɔ ne. Mɛ lii tu mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ san ŋmaraa de oꞌ wuꞌ. Mɛ puru mɔ-atɔ pɛwu ne mɛ selɛ taa mɔ yɛgɛ. 31 Ɔ dɛ nfono gɛnen mɔ, aye gbaa-gbaa aye-isa ɔko gi baa kyu de nno. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo. Ɔ fuɛ lii mɔ so gɛnen mɔ, o wu ibono ɔ dɛ, ne ɔ gelegɛ kyon. 32 Aye Gyudanyen ɔko kee gi baa tu mɔ. Ɔ gyɛ Lɛfi gɛten dɔ isa. Ɔ baa tu ɔnyen mɔ dɛ gɛnen mɔ, mɔ kee gi gelegɛ kyon mɔ so.

33 “Nfono mɔ, Samariyanyen ɔko gi baa lii mɔ so. Ɔŋ taa gyɛ aye isa gbaa. Ɔ baa tu mɔ ɔ dɛ mɔ, mɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen gikyɔ. 34 Ɔ gyanꞌ bee so, imɔso ɔ kpelegɛ mɔ-bee so naa kpe ɔnyen mɔ asɛ. O wu ibono ɔnyen mɔ gi gooli mɔ, o kyu nfɔ de nta nko kyu worogɛ mɔ-ilɔ mɔ so ne ɔ ŋminde imɔ. Ɔ ŋminde imɔ ta mɔ, ne o puru mɔ gyanꞌ mɔ-bee so kyu mɔ kpe ɔsowolɛ ɔbono o sindi nfono mɔ. Ɔ gyɛ isafo so mɔ, ɔ kpaa loo asafo ɔsogɛten. Imɔso o kyu ɔlɔbo mɔ kee kpe nno, ne ɔ kerɛ mɔ so. 35 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-aterenbi kyu sa gɛten wura mɔ ne ɔ tɔgɛ sa gɛten wura mɔ yɛɛ, ‘Kerɛ ɔlɔbo baarɛ so sa me. N kya kpe de nꞌ ba. Aterenbi abono fo laa kii nyida bɔla de adɛ so mɔ, nɛ ba mɔ, nan ba ka fo.’ ”

36 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ne ɔ taasɛ nbara onyiilebo mɔ yɛɛ, “Fo asɛ mɔ, gɛnen asa asaꞌ adɛ dɔ mɔ, anɛ ne n wɔra gɛnanbo ilaa sa aye-nanbo Gyudanyen ɔbono iyu mɔ mɛ daarɛ mɔ?”

37 Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbono o su mɔ gitolon mɔ.”

Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛsintin, fo lɛɛ gɛnɔ mɔ, i kyena. Imɔso naa fo kya kpe de foꞌ kpaa wɔra gɛnen kee.”

Mariya Gi Bii Lɛɛ Ilaa Dɛnsɛ

38 Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ naa mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa fo ɔsowolɛ ɔko so. Ɔkyii ɔko bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Maata. Mɔ-gɛwi ne Yesu gi sogɛ. 39 Maata bo ɔtedɛ ɔko mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Mariya.

Wura Yesu gi loo gɛten mɔ dɔ gɛnen mɔ, Mariya gi naa kpaa gbaa kyena mɔ-ayaa dɔ ɔ kya nu mɔ-ilaa nyiilesɛ. 40 Maata berɛ ilaa ibono ɔ kya wɔra de oꞌ kyu keda asafo mɔ i nyaakyɔ ne imɔ ne n kpɛ i bo mɔ-ansi so. Imɔso ɔ kpaa taasɛ Yesu yɛɛ, “Me-wura, ibono me-tedɛ gi taa gɛsun mɔ giwɔra pɛwu yɛgɛ sa me-nkon faa, i mɛŋ fɛ fo-giso do‑o? Tɔgɛ sa mɔ de ɔꞌ koso baa kpaa me.”

41 Maata gi tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, Wura Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “O, Maata! Ilaa kpɛi-kpɛi i kya wɔra fo nwɔnsa gikyɔ, ne foŋ kya nyɛ fo-nyoro. 42 Ilaa kolon, mɔ, ne n tiri sa nyamesɛ. Imɔ ne Mariya berɛ gi bii lɛɛ faa. Ɔko maŋ taalɛ sɔgɛ imɔ lii mɔ asɛ.”

11

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Akasɛbo Mɔ Adalaabi

1 I ba yɛɛ Yesu bo gɛtɛɛko ɔ kya dalaa. Ɔ dalaa ta mɔ, mɔ-ɔkasɛbo ɔko gi kolɛ mɔ yɛɛ, “Aye-wura, nyiile aye gɛdalaa fɛɛ gɛnɔɔbono Gyɔn gi nyiile mɔ-lɛɛ akasɛbo mɔ.” 2 Nfono ne Yesu gi nyiile mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ laa dalaa mɔ, fɛꞌ dalaa yɛɛ:

Aye-sɛ,

yɛgɛ asa mɛꞌ buu fo yɛɛ fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ.

Yɛgɛ fo-gɛwuragyi dɔ akyenabi aꞌ ba asa dɔ.

3 Sa aye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ-lɛɛ ilaa gyisɛ.

4 Kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye.

Aye, mɔ, kee, a dɛ ilaa nyɛnyɛn ibono nyamesɛ kamaasɛ gi wɔra aye mɔ a kya kyɛɛ mɔ.

Kpaa aye de ilaa iko iŋ sa iꞌ nyɛ aye penɛ de aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.”

5 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aꞌ kyu yɛɛ fɛye dɔ ɔko bo ɔkyɛmenɛ. Gɛnyɛ de nsana gɛko mɔ, ɔ koso kpe mɔ-kyɛmenɛ mɔ-gɛwi kpaa ŋmɛɛ mɔ-gisen ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 6 ‘Me-kyɛmenɛ, nperɛ-nperɛ ne me-kyɛmenɛ ɔko gi kpɛ baa sogɛ me so faa. Meŋ bo sɛi de nꞌ sa mɔ. Imɔso paa me ibodobodo isaꞌ.’ 7 Ɔ kolɛ mɔ gɛnen mɔ, mɔ-kyɛmenɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ nyala me. Nɛ ti tii. Me-biana mɛ dɛ me asɛ. Maŋ baa taalɛ koso de nꞌ baa sa fo ilaa iko!’ 8 Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ nkana fɛɛ gɛkyɛmenɛ mɔ wolɛ so ne ɔ maŋ koso sa mɔ sɛi mɔ, gɛnɔɔbono mɔ-kyɛmenɛ mɔ laa kpɛ mada mɔ-gikolɛ mɔ, i wɔra nnɛ mɔ, ɔ laa koso de ɔꞌ sa mɔ ilaa kamaasɛ ibono i tiri mɔ mɔ. 9 Imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ, ‘Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ; ɔ laa sa fɛye. Fɛꞌ laarɛ; fɛ laa nyɛ. Fɛꞌ ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin; ɔ laa tigi fɛye.’ 10 I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya kolɛ mɔ, Wurubuaarɛ kya sa mɔ. Ne ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya laarɛ mɔ, ɔ kya nyɛ. Ɔbono mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya ŋmɛɛ Wurubuaarɛ gisin mɔ, ɔ kya tigi mɔ. 11 Fɛye dɔ ɔsɛ ɔmɔ ne n bo no yɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ ɔken de oꞌ kyu daa giwɔɔ kyu sa mɔ? 12 Abɛɛ mɔ-bi laa kolɛ mɔ gibɔli de oꞌ kyu daa gɛnan kyu sa mɔ? 13 Fɛye abono fɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awura mɔ gbaa ne n kya bii kyu ilaa dɛnsɛ kyu sa fɛye-biana faa. Menɛtɔ so ne aye-sɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ maŋ kyu mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kyu sa asa abono mɛ kya kolɛ mɔ mɔ?”

Yesu Ne N Kya Gyi Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu So

14 Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔnyen ɔko so. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ mɛŋ kya tɔngɛ, ne i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi wɔra omuumuu. Yesu gi kosorɛ gɛnen oduduu ɔbono ɔnyen mɔ so mɔ, ɔnyen mɔ gi taalɛ ɔ kya tɔngɛ. I dɛ sakpii ɔbono ɔ gyanꞌ nno mɔ gɛnɔ. 15 Asa mɔ ako berɛ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu pɛwu gɛmu mɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Besibuli mɔ ne n kya sa Yesu ɔlon. Imɔso ne ɔ kya taalɛ ɔ kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso asa so gɛnen.” 16 Mɔmɔ ako, mɔ, mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa lii Wurubuaarɛ dɔ sa mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlon ɔbono ɔ dɛ mɔ. Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ kya daasɛ mɔ mɛ kya kerɛ.

17 Yesu, mɔ, gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Nengyene ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ne n kya yɛgɛ nꞌ kosorɛ mɔ-adɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ wura mɔ‑rɛ mɔ-adɛ ne n kya kɔ de abara. Mɛ kya kɔ gɛnen mɔ, mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ laa nyida. Ne gɛten kolon dɔ asa mɛ yɛ mɔmɔ-nyoro dɔ mɛ kya kɔ de abara mɔ, gɛnen gɛten gɛbono gɛ laa boori. 18 Imɔso nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya kɔ de mɔ-adɛ mɔ, nnɛ so ne mɔ-gɛwuragyi gɛ laa dɛ kpe? Fɛye yɛɛ ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ɔlon ne nꞌ dɛ n kya kosorɛ mɔ gbaa-gbaa adɛ. Fɛ sɔɔ gyi yɛɛ ɔ laa kyule sa me gɛnen? Ɔ maŋ kyule. 19 Ne ibono fɛye-adɛ ako, mɔ, mɛ kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so faa mɔ de‑e? Anɛ ɔlon dɔ ne mɛ kya kosorɛ imɔ gɛnen daa? Fɛye gbaa-gbaa adɛ mɔ mɛ laa kyɔɔlɛ fɛye yɛɛ iŋ gyɛ Besibuli ɔlon dɔ ne isa laa taalɛ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi. 20 Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ ɔlon ne nꞌ dɛ mi‑i kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu asa so. Imɔso i kya lɛɛ i kya nyiile fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a ti ba fɛye dɔ ne.”

Yesu Kya Sɔgɛ Asa Lii Ilaa Nyɛnyɛn Gɛmu Mɔ Abaa Dɔ

21 Ne Yesu gi kii da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ dɛ daa fɛɛ ɔnyen bolonsɛ ɔbono ɔ dɛ adontɔ ɔ kya dii mɔ-gɛten dɔ atɔ pɛwu dandan. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ɔko maŋ nyɛ sɔgɛ sɛi lii mɔ-abaa dɔ. 22 Ne fɛɛ ɔko gi ba ne ɔ bo lon don mɔ mɔ, ɔbono laa baa kɔ de mɔ. O gyi mɔ so mɔ, ɔ laa sɔgɛ mɔ-adontɔ abono ɔ kya ka gyanꞌ amɔ so mɔ lii mɔ asɛ de ɔꞌ san kyu atɔ mɔ yɛ-yɛ sa asa.

23 “Fɛꞌ nu yɛɛ ɔbono ɔŋ kya buu me mɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de me ne. Ɔbono ɔŋ kya kpaa me de nꞌ koola asa mɔ kya yaasɛ mɔmɔ ne.

24 “Nengyene ilaa nyɛnyɛn oduduu i koso isa so mɔ, i kya naa kingi, ne i kya wɔra imɔ fɛɛ i naa gɛsinkpan so nfono nkyu giŋ bo mɔ i kya laarɛ ɔkyoolaten. Nengyene iŋ nyɛ ɔkyoolaten mɔ, i kya tɔgɛ sa imɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan kii kpaa kyena isa ɔbono so n wolaa n tɛ mɔ.’ 25 I kii kpe isa mɔ asɛ mɔ, i kya kpaa wu yɛɛ isa mɔ gi wɔra fɛɛ gɛten gɛbono mɛ kpa gɛmɔ lɔrɔ gɛmɔ dɔ ne gɛ wɔra ɔdan mɔ. 26 Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ kya kpaa terɛ imɔ-nanboana sono ibono i bo ilaa nyɛnyɛn don imɔ-nyoro mɔ kyu baa bɔla imɔ-nyoro so de iꞌ kpaa kyena isa mɔ so kon. Nengyene i ba gɛnen mɔ, i kya lɔrɔ wɔra nyɛnyɛn sa isa mɔ don gigyangbarasɛ mɔ.”

Yesu Gi Nyiile Isa Ɔbono Ɔ Gyɛ Omudɛnsɛbo Mɔ

27 Ɔkyii ɔko bo sakpii mɔ dɔ. Yesu gi tɔgɛ idɛ ta mɔ, o kpen tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Kaasɛ ɔbono ɔ korogɛ fo ne fo nyabo mɔ mɔ, mɔ‑rɛ gimu dɛnsɛ.” 28 Yesu, mɔ, gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “Omudɛnsɛbo gbaa-gbaa, mɔ, ne n gyɛ ɔbono ɔ laa nu Wurubuaarɛ agyɛbi ne ɔ laa gyi amɔ so mɔ.”

29 Sakpii ɔbono ɔ kya ba Yesu asɛ mɔ kpɛ ɔ kya nyaakyɔ ɔ kya too mɔ, Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔmɔ yɛɛ, “Ndɛ nkɛ ndɛ asa mɛ bo ilaa nyɛnyɛn. Mɛ kpɛ mɛ kya laarɛ yɛɛ nꞌ wɔra ilaa sa mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa me ɔlon ɔbono n dɛ mɔ. Ilaa lɛɛnyiilesɛ kolon guan‑n ne Wurubuaarɛ laa wɔra sa ɔmɔ. Gɛnen ilaa ibono mɔ i laa wɔra daa fɛɛ ibono i ba Gyoona so mɔ ɔnan. 30 Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ɔlon wɔra ilaa sa mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Gyoona, ne i wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ sa Ninifa awura. Gɛnen kee ne ɔ laa kyu mɔ-ɔlon wɔra ilaa sa me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne. I laa wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ sa ndɛ asa adɛ.

31 “Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ, wura kyiisɛ ɔbono o gyi gɛwura Siiba gɛsinkpan so dedaa mɔ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa adɛ gipuɛɛ. I lii fɛɛ Wura Solomon owi mɔ, gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu Solomon ɔlaako ginyi mɔ so, ne ɔ koso lii koo-koo mɔ-gɛwi kpaa nu Wura Solomon ɔlaako ginyi ilaa nyiilesɛ mɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Wura Solomon mɔ n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi. 32 Gɛkaabono kee mɔ, Ninifa awura mɛ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye ndɛ asa gipuɛɛ. I lii fɛɛ Gyoona owi mɔ, Gyoona gi tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan sa Ninifa awura mɔ, mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyɛ me ɔbono nɛ don Gyoona mɔ, n bo fɛye asɛ gɛrɛ ndɛ, ne fɛ mɛŋ sɔɔ me gyi.”

33 Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu yii nfono i ŋara mɔ abɛɛ oꞌ kyu fɛɛ tasa baala bun mɔ so. Ɔ laa kyu mɔ kyɔlɔga daa de asa abono mɛ laa ba fatela mɔ asɛ mɔ iꞌ nyɛ wu mɔmɔ peren‑n. 34 Fɛye-nwɔnsa gi boran mɔ, fɛ dɛ fɛɛ ɔbono mɔ-ansi a boran mɔ. Fɛye-ansi a boran mɔ, fɛ laa wu ilaa kamaasɛ. Ne fɛɛ fɛye-ansi aŋ boran mɔ, fɛye-ilaa kamaasɛ i bo daa gibiri dɔ. 35 Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛye-gɛwɔnsa gɛbono gɛ kya yɛgɛ fɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ gɛŋ sa gɛꞌ nyida. 36 Nengyene Wurubuaarɛ kya yɛgɛ fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ ne sɛi mɛŋ sii gibiri dɔ sa fɛye mɔ, fɛye-gɛkyena dɔ ilaa i laa wɔra fɛɛ fatela ne n kya wu hayin.”

Nbara Aŋmarasɛbo de Farasii Awura, Fɛye Laako!

37 Ibono Yesu gi tɔngɛ ta mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ ɔnyen ɔko gi da gibaa terɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ ba mɔ-gɛten dɔ de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi. Yesu gi kpe kpaa tu asa ako ogyiten mɔ. 38 Yesu gi yii gɛsɛ ɔ kya gyi agyudɔ mɔ mɔ, i dɛ Farasiinyen mɔ gɛnɔ yɛɛ Yesu mɛŋ foro mɔ-abaa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa aforobi de iŋ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔ-Wurubuaarɛ ɔson. 39 Gɛnen so mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono fɛye Farasii awura fɛ kya wɔra mɔ, fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya foro mɔmɔ-nwɛ de mɔmɔ-ilɛpɛ imɔ-nyoro so taa imɔ tudɔ yɛgɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ansi so giyan ne fɛ kya gyere lɔrɔ fɛye-nyoro. Fɛye-itɔ dɔ de fɛye-amu dɔ berɛ, onsipara de gɛkyo ne n bɔla nno. 40 Fɛŋ kya sa gɛwɔnsa kpe gɛta! Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ kolon ɔbono ɔ pɔrɔ nyoro mɔ kee ne n pɔrɔ ɔtɔ? 41 Fɛꞌ kyu ilaa ibono i bo fɛye-asen dɔ mɔ kyu wɔra gidɛnsɛ sa ayenbo. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa wu yɛɛ sɛi maŋ baa kyɔlesɛ fɛye-ɔson mɔ.

42 “Fɛye Farasii awura adɛ, fɛye laako! Ansi so berɛ mɔ, fɛ kya bii yɛ fɛye-ilaa dɔ gikpadɔ gudu-gudu de fɛꞌ kyu gikpadɔ kolon-kolon kyu sa Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ sa fɛye mɔ, dabɔlɛ de afɛdaa gyisɛ fɛɛ agbɛɛma de malebokyu gbaa. Fɛ kya wɔra imɔ idɛ pɛwu faa mɔ, gɛnɔɔbono fɛ laa gyi gɛsintin sa asa abɛɛ fɛꞌ laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ berɛ, fɛ kya lɛɛ ansi yɛgɛ imɔ. Nbara nbono, mɔ, ne i kaaborɛ fɛꞌ tansi gyi nmɔ so. Iŋ gyɛ yɛɛ fɛꞌ taa nbono fɛ ti fɛ kya gyi nmɔ so mɔ yɛgɛ daa.

43 “Fɛye Farasii awura, fɛye laako! Nengyene fɛ kya kpe fɛye-akyangbon dɔ mɔ, abelɛnsɛ ikyenaten gikyena ne n tiri fɛye. Fɛ kya laarɛ asa mɛꞌ kyu buubuu faala fɛye sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu.

44 “Fɛye laako! Fɛye-ilaa nyɛnyɛn i ŋara fɛye-itɔ dɔ fɛɛ nkyan nbono mɛ mɛŋ daasɛ nmɔ ne asa mɛ kya kyise nmɔ so kyon mɔ.”

45 Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ mɔ, Gyuda awura nbara anyiilebo mɔ dɔ ɔko gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo tɔgɛ ilaa idɛ mɔ, fɛ saalɛ aye kee ne.” 46 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye nbara anyiilebo mɔ kee, fɛye laako! Fɛye-anyiilebi mɔ a dɛ daa fɛɛ nsola boduduusɛ nbono giŋ bo gisola ne fɛ dɛ fa‑a nyise asa. Fɛye gbaa-gbaa berɛ fɛ maŋ kyu ba‑a fɛye-gibaa kolon taa puru kpaa mɔmɔ.

47 “Fɛye laako! Fɛ kya pɔrɔ nkyan fɛ kya wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono fɛye-naanaana mɛ mɔɔ mɔ. 48 Fɛ kya pɔrɔ mɔmɔ-nkyan mɔ faa mɔ, fɛ kya kyule yɛɛ ibono fɛye-naanaana mɔ mɛ mɔɔ mɔmɔ gɛnen mɔ, i boran sa fɛye ne. 49 Fɛye‑rɛ fɛye-naanaana ilaa wɔrasɛ i kyena de ibono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ mɔ-Ɔlaako Ginyi Ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Nan sun me-ikalan atɔgɛbo de me-isɔɔ mɔmɔ asɛ.

Mɛ laa mɔɔ mɔmɔ ako, ne mɛ laa ka mɔmɔ ako ansi.’

50 “Imɔ idɛ so mɔ, Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono pɛwu asa mɛ mɔɔ kyu lii gɛsinkpan so gɛkyena giyiigɛsɛ kyu baa lii de ndɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu imɔ-ilaa kyu taasɛ ndɛ asa de ɔꞌ biidɛ mɔmɔ-giso. I lii fɛɛ mɛ kyule yɛɛ ibono mɛ mɔɔ mɔmɔ mɔ, i kyena sa mɔmɔ. 51 Ɔ laa yii gɛsɛ taasɛ ndɛ asa ilaa kyu lii Abelɛ ɔbono mɛ gyangbara mɔɔ mɔ mɔ kyu gɛnen‑n baa lii Sakariya-lɛɛ lɛwu mɔ so. Ɔbono, mɔ, mɛ mɔɔ mɔ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten de Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ nsana. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ laa biidɛ fɛye ndɛ asa adɛ giso kyu lii gɛnen asa abono lɛwu so.

52 “Fɛye nbara anyiilebo, fɛye laako! Fɛ kyu ilaa ibono nkana i laa yɛgɛ de asa mɛꞌ bii Wurubuaarɛ ilaa mɔ kyu ŋara mɔmɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ mɛŋ kya kyu de ɔlaako ginyi ɔkpa mɔ, ne fɛ kii koso ŋɛ fɔlɔgɛ tii abono mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu de ɔkpa ɔbono mɔ.”

53 Lii owi ɔbono Yesu gi lii Farasiinyen mɔ gɛwi mɔ, nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ san mɛ dɛ mɔ ginyadon, ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu mɔ-gɛnɔ dɔ. 54 Mɛ kya soo mɔ idoo de ɔꞌ nyɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn iko de mɛꞌ nyɛ mɔ.

12

Yesu Gi Ka Mɔ-Akasɛbo Mɔ Kyu Lii Farasii Awura Mɔ So

1 Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ, asa sakyɔ mɛ koola gyanꞌ Yesu asɛ kaaborɛ mɛ kya kyise abara ayaa. Mɛ ba gɛnen mɔ, Yesu gi daa gitɔngɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Farasii awura mɔ mɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ. Mɔmɔ-ilaa nyiilesɛ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono gɛ kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan mɔ. 2 I lii fɛɛ sɛi mɛŋ bo no i bo asiiri dɔ yɛɛ i maŋ lii gɛwi, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gifuuli. 3 Imɔso ilaa ibono fɛ ŋara tɔgɛ gɛnyɛ mɔ, asa mɛ laa nu imɔ owi ken-ken, ne ilaa ibono fɛ tɔgɛ adɛɛdɛɛ dɔ wɔra abara aso dɔ obu dɔ fɛye-wolɛ mɔ, asa mɛ laa liirɛ imɔ da gikpengboo.

4 “Nꞌ buu sa fɛye abono fɛ gyɛ me-kyɛmenɛana mɔ yɛɛ fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ mɔmɔ abono mɛ laa mɔɔ daa nyamesɛ nyoro gibi mɔ wolɛ ne mɛ maŋ baa taalɛ nyida mɔ-oduduu bɔla mɔ. 5 Nan tɔgɛ fɛye ɔbono i kaaborɛ fɛꞌ selɛ mɔ. Fɛꞌ selɛ daa Wurubuaarɛ. Mɔ berɛ, nengyene ɔ mɔɔ fɛye-nyoro gibi mɔ, ɔ bo ɔlon de oꞌ kii taalɛ too fɛye wɔra ɔgya dɔ nfono ɔ kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso mɔ. Ɛn, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ mɔ ne fɛꞌ selɛ. 6 Abonbuɛ abono mɛ kya fɛ mɔmɔ anun aterenbi abi anyɔ gbaa mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ kya tan mɔmɔ dɔ ɔkolon so. 7 Ne fɛye mɔ de‑e? Wurubuaarɛ nyi dabɔlɛ fɛye-gimu dɔ iman gɛgyɔnɔ gbaa. Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. Fɛ tiri sa Wurubuaarɛ gikyɔ don gɛnen abonbuɛ abono afonɛɛ-afonɛɛ.

8 “Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ, ɔbono ɔ yelɛ asa dɔ tɔgɛ yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ kee, nan lɛɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ gyɛ me-sonbo. 9 Ne ɔbono, mɔ, o kine me sansana yɛɛ meŋ gyɛ mɔ-wura mɔ, gɛnen ne me kee nan kine mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ ansi dɔ yɛɛ ɔ mɛŋ gyɛ me-sonbo. 10 Fo ɔbono fo saalɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ mɔ, i laa sa de Wurubuaarɛ oꞌ kyu kyɛɛ fo. Ɔbono, mɔ, ɔ saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɔ berɛ, Wurubuaarɛ maŋ kyu imɔ ibono kyɛɛ kaasɛ mɔ. 11 Nengyene fɛɛ asa mɛ kyu fɛye kpe akyangbon dɔ, awura-awura asɛ de abelɛnsɛ asɛ mɔ, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa yɛɛ nnɛ ne fɛ laa lɛɛ gɛnɔ abɛɛ menɛ ilaa ne fɛ laa tɔgɛ. 12 Owi mɔ gi fo mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa lɛɛ gɛnɔ mɔ.”

Fo Kya Ka Gyanꞌ Fo-Atɔ So Mɔ, Fo Mɛŋ Nyi Ɔlaako

13 Ɔnyen ɔko bo sakpii mɔ dɔ nfono. Ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, tɔgɛ sa me-daa de ɔꞌ yɛgɛ aꞌ gyi aye-sɛ atɔ abono o wuꞌ taa yɛgɛ sa aye mɔ.” 14 Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, me ne n gyɛ fɛye-atɔ ɔyɛbo? Iŋ gyɛ fɛye-atɔ giyɛ so ne Wurubuaarɛ gi sun me ba gɛsinkpan so.” 15 Yesu gi kine sa ɔnyen mɔ gɛnen mɔ, o kisee tɔgɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan. Onsipara ne n gyɛ onsipara, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra. Fo nyamesɛ ne n kine fo bo awuratɔ nnɛ, i maŋ yɛgɛ foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.”

16 Nfono ne Yesu gi too ɔtarɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aberɛ ako dɔ mɔ, aterenbi wura ɔko gi kyena ibono ɔ bo ndɔɔ. Gɛsi gɛko dɔ mɔ, mɔ-ndɔɔ gi wɔra ɔdan sa mɔ. 17 Ne ɔ sa gɛwɔnsa yɛɛ, ‘Nnɛ ne nan wɔra? Me-agbaran mɔ aŋ kyɔ sa me-agyudɔ abono nɛ dɔɔ faa. 18 Nbuo, nɛ bii ilaa ibono nan wɔra mɔ. Nan singi agbaran adɛ, de nꞌ kii lɔrɔ yii abelɛ-belɛ. Nfono ne nan kyu me-ilaa gyisɛ mɔ pɛwu yela. 19 Nɛ wɔra gɛnen ta mɔ, nan tɔgɛ sa me-nyoro yɛɛ n bo ilaa gyisɛ ibono i laa fo me gigyi nsi nfonɛ nfonɛ. Imɔso nan kyoola, de nꞌ gyi, de nꞌ nun, de me-gisen giꞌ tɔrɔ me.’

20 “Ɔ kpɛ ɔ kya sa idɛana pɛwu gɛwɔnsa mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo mɛŋ nyi ɔlaako. Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ kpini fo laa wuꞌ. Fo wuꞌ mɔ, anɛ ne nan san nyɛ gyi ilaa ibono fo baala baala yela sa fo-nyoro gɛnen mɔ?’ ”

21 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Gɛnen kee ne i laa wɔra fo ɔbono fo baala awuratɔ yela sa fo-nyoro ne foŋ wɔra gidɛnsɛ de foꞌ nyɛ awuratɔ Wurubuaarɛ dɔ mɔ.”

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Yɛgɛ Gɛkyena Dɔ Ilaa Tirisɛ Iꞌ Wɔra Fɛye Nwɔnsa

22 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ suiili kyu lii fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ so, fɛɛ ilaa ibonoana fɛ laa gyi abɛɛ fɛ laa kyu gyanꞌ fɛye-nyoro so mɔ. 23 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ sa fɛye-nkpa mɔ maŋ taalɛ sa fɛye agyudɔ kee? Ɔbono ɔ sa fɛye nyoro gibi mɔ maŋ taalɛ sa fɛye ilaa ibono fɛ laa kyu gyan fɛye-nyoro so mɔ? 24 Fɛꞌ taa laa ansi kerɛ nbuii. Giŋ kya duu. Giŋ kya tɛɛ. Giŋ bo agyudɔ ikoolayelaten. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, Wurubuaarɛ kya sa mɔmɔ agyudɔ owi kamaasɛ dɔ. Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ don nbuii gbaa bun?

25 “Fɛ suiili fɛye-gɛkyena dɔ ilaa so mɔ, nnɛ ne i laa kpaa fɛye? I maŋ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kyena ba‑a gɛkɛ kolon bɔla. 26 Nengyene fɛ maŋ taalɛ wɔra gɛnen ilaa petɛ-petɛ idɛ mɔ, menɛ n wɔra so ne fɛ kya nyala fɛye-nyoro de ilaa sɛnsɛ?

27 “Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono iyii i kya wɔra afototo mɔ. Iŋ kya wɔra gɛsun ne iŋ kya luo akuru sa imɔ-nyoro. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ Wura Solomon mɔ‑rɛ mɔ-awuratɔ pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ akuru abono a wɔra ɔdan fo gɛnen afototo adɛ. 28 Iyii ibono i kya bingiri ngya mɔ gbaa ne Wurubuaarɛ kya gyere imɔ lɔrɔ kanpɛ faa. Fɛye anyamesɛ ne ɔ laa lɛɛ ansi yɛgɛ de fɛꞌ naa gibolonbukpan? O, fɛye asa adɛ, gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ giŋ ti taa wɔra sɛi.

29 “Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ pɛɛrɛ ginsi ilaa ibono fɛ laa gyi de fɛꞌ nun mɔ so. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye nwɔnsa. 30 Asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ansi ne n kya pɛɛrɛ gɛnen ilaa idɛana so. Fɛye-sɛ Wurubuaarɛ nyi yɛɛ i tiri fɛye. 31 Imɔso fɛye berɛ, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi daa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ aꞌ ba asa dɔ. Fɛ ti fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa sɛnsɛ idɛana pɛwu kee iꞌ yii fɛye-abaa.”

I Bo Wurubuaarɛ Ɔbolɛ Yɛɛ Ɔꞌ Sa Fɛye Mɔ-Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi

32 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Me-adɛ kalɛsɛ, fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu. I gyɛ fɛye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa fɛye ikyenaten dɛnsɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. 33 Fɛꞌ fɛ fɛye-atɔ de fɛꞌ kyu amɔ-aterenbi kyɛɛ ayenbo. Fɛꞌ laarɛ daa ikpengyo ibono ɔnan i mɛŋ kya nyida mɔ yela sa fɛye-nyoro. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ laa wɔra idɛnsɛ yela de fɛꞌ nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ. Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ ntɛɛla mɔ berɛ, giŋ kya ta, oyu mɛŋ kya tu sindi nmɔ ne ntakpenbi giŋ kya nyida nmɔ. 34 Imɔso fɛꞌ laarɛ daa soso-lɛɛ awuratɔ. I lii fɛɛ nfono fo-awuratɔ a bo mɔ, nfono kee ne fo-nwɔnsa gi bo.”

Fɛꞌ Baala Fɛye-Nyoro Gyoo Me-Gikiiba Mɔ

35-36 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ baala fɛye-nyoro gyoo owi ɔbono nan kii lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ de fɛꞌ wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan da faa. Adega ako mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-wura ne n bo nno. Mɔmɔ-wura mɔ gi koso kyon gɛkɛ belɛ gigyi de ɔꞌ ba. Mɛ baala mɔmɔ-nyoro mɛ tɛ mɛ gyoo mɔ. Mɛ wu yɛɛ owi gi ta ne ɔŋ ti ba mɔ, mɛ nyɔga ifatela yela, mɛ kya kerɛ mɔ-ɔkpa. Mɛ kya laarɛ fɛɛ ɔ baa ŋmɛɛ gisin mɔ, de mɛꞌ nyɛ koso tigi mɔ kusaa. 37 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ adega abono mɔmɔ-wura laa kii baa tu mɔmɔ, mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa gɛnen mɔ. Fɛye kee fɛꞌ kyena kerɛ me-ɔkpa de fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi gɛnen. Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, aberɛ abono adega mɔ wura mɔ gi kii baa tu ɔmɔ mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa mɔ, ɔ laa lɔrɔ mɔ-nyoro de ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kpelegɛ kyena ogyiten, de mɔ gbaa-gbaa ne ɔꞌ san kyu agyudɔ baa yii mɔmɔ. 38 Gɛnyɛ de nsana abɛɛ gibaadiikɛ gbaa ne ɔ kpaa kii ba mɔ, ɔ baa tu mɔmɔ mɛ tɛ mɛ kerɛ mɔ-ɔkpa gɛnen mɔ, mɛ laa gyi mɔ-ginsi.”

39 Yesu gi da imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi? Nkana gɛten wura nyi yɛɛ owi baarɛ ɔkara ne oyu laa ba mɔ, naafo ɔ maŋ yɛgɛ de oyu ɔꞌ nyɛ loo mɔ-gɛten dɔ baa yuuri mɔ. 40 Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi owi kamaasɛ dɔ. I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lii Wurubuaarɛ dɔ kii ba daa owi ɔbono fɛ mɛŋ dɛsɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Gi Kyɛɛ Fo Gikyɔ Mɔ, Ɔ Laa Taasɛ Fo Gikyɔ Kee

41 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, aye fo-akasɛbo mɔ wolɛ ne fo kya da gikpalɛ gidɛ faa abɛɛ ɔkamaasɛ daa?” 42 Nfono mɔ, Wura Yesu gi da mɔ gikpalɛ yɛɛ, “Anɛ ne n dɛ fɛɛ dega ɔbono ilaa nan baa tɔgɛ faa? Ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ-wura ne o nyi ɔlaako. Mɔ-wura mɔ gi kyu mɔ-gɛten dɔ ilaa wɔra mɔ-abaa dɔ de owi gyisɛ gi fo mɔ, ɔꞌ yɛ agyudɔ sa gɛten mɔ dɔ awura. 43 Nengyene mɔ-wura mɔ gi baa tu mɔ ɔ kya wɔra ibono ɔ ka yela sa mɔ mɔ, ɔ laa gyi mɔ-ginsi.” 44 Ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, mɔ-wura mɔ laa kyu mɔ-ilaa pɛwu kyu wɔra gɛnen dega ɔbono abaa dɔ.

45 “To, ne fɛɛ dega mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Ilaa iko i keda me-wura yela,’ fo baa kerɛ mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya daarɛ mɔ-nanboana sɛnsɛ, anyen de akyii mɔ, ɔ kya gyi ne ɔ kya nun nta ɔ kya boo. 46 Ɔ kya wɔra gɛnen mɔ, mɔ-wura mɔ laa baa tuule mɔ owi ɔbono ɔ mɛŋ dɛsɛ mɔ. Ɔ baa tuule mɔ mɔ, ɔ laa tansi biidɛ mɔ-giso de ɔꞌ kalɛ mɔ bɔla asa abono mɛŋ kya gyi gɛsintin mɔ so.

47 “Dega ɔbono o nyi mɔ-wura gɛlaarɛ ne ɔ mɛŋ baala ilaa yela abɛɛ ɔ mɛŋ wɔra mɔ-wura mɔ gɛlaarɛ mɔ, wura mɔ laa yɛgɛ mɛ laa tansi koree mɔ gɛsintin so. 48 Dega ɔbono, mɔ, ɔ mɛŋ nyi ne ɔ kpaa wɔra ilaa ibono i gyɛ ilaa koreesɛ mɔ, wura mɔ laa yɛgɛ mɛ laa koree mɔ ŋmaraa daa de mɛꞌ taa mɔ yɛgɛ.” Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi kyɛɛ mɔ gikyɔ mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa taasɛ ilaa gikyɔ lii mɔ asɛ. Ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu ilaa gikyɔ wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ laa baa taasɛ lii mɔ asɛ mɔ kee i laa nyaakyɔ.”

Yesu Gi Ba Baa Nyɔga Ɔgya Kyu Too Gɛsinkpan So

49 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ ba gɛsinkpan so faa, ɔgya ne nɛ ba de nꞌ baa nyɔga kyu too gɛmɔ so. Nkana fɛɛ gɛnen ɔgya ɔbono gi ti kyangɛ gbaa mɔ, i gyɛ me-gɛlaarɛ. 50 Pɛi de nꞌ wɔra gɛnen mɔ, ɔlaawusɛ ɔko laa tu me. Gɛnen ɔlaawusɛ ɔbono ne nan yɛgɛ nꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ kpaa logɛ. Ɔlaawusɛ ɔbono mɛŋ ti tu me faa mɔ, me-gisen giŋ tɛ me gɛten kolon.

51 “Imɔso fɛ nyi yɛɛ nɛ ba faa mɔ, i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli kyu kyena de abara daa? Kuaa! Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ me-giba mɔ gi laa baragɛ asa abono mɛ kya nu me-gɛdɛ mɔ lii abono mɛŋ kya nu me-gɛdɛ mɔ dɔ. 52 Kpɛ kyu lii ndɛ kyu kyon mɔ, gɛten kolon dɔ asa anun dɔ mɔ, asaꞌ mɛ laa wɔra gɛnɔ anyɔ mɔ so, ne anyɔ mɔ, mɔ, mɛ laa wɔra gɛnɔ asaꞌ mɔ so.

53 Ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-sɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-nyi mɛ maŋ nu abara asɛ.

Ne ɔkyii mɔ‑rɛ mɔ-saa kyiisɛ mɛ maŋ nu abara asɛ.”

I Kaaborɛ Fɛꞌ Taalɛ Kerɛ Ndɛ Ilaa De Fɛꞌ Bii Ilaa Ibono I Kya Ba Mɔ

54 Yesu gi kii tɔgɛ sa sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ kpɛ nyɛ ne fɛ wu nyangbon kya yii mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ yɛɛ nyangbon laa da. Gɛsintin mɔ, nyangbon mɔ kya baa da. 55 Ne fɛ wu yɛɛ owi gi baa lii nyɛnyɛngɛ fu‑u awulun aberɛ mɔ, fɛ kya bii tɔgɛ kee yɛɛ, ‘Ndɛ berɛ owi laa lii de ɔlon.’ Gɛsintin mɔ, i kya ba gɛnen. 56 Gikerɛansi awura! Fɛ kya kerɛ soso de gɛsinkpan adebi de fɛꞌ bii tɔgɛ yɛɛ ilaa idɛ ne nan wɔra. Fɛŋ kaaborɛ fɛꞌ bii kerɛ nkɛ ndɛ-lɛɛ ilaa dɔ de fɛꞌ bii ilaa ibono Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ baa wɔra mɔ? 57 Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ ilaa dɛnsɛ de ilaa nyɛnyɛn dɔ de fɛꞌ lɛɛ ibono i boran mɔ wɔra.

58 “Nengyene ɔko gi terɛ fo ɔko nbɛlɛ ne fɛ kya kpe nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ, kyu aniya de fo‑rɛ mɔ fɛꞌ tɔgɛ lɔrɔ ɔkpa dɔ pɛi de fɛꞌ lɔɔ loo. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii ɔ laa kyu fo kpe nbɛlɛ ogyibo mɔ asɛ de ɔbono, mɔ, oꞌ kyu fo kpaa wɔra ngbɛ awura ɔbelɛnsɛ abaa dɔ de ɔꞌ keda fo tii de obu. 59 N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ mɛ keda fo tii de obu gɛnen mɔ, fo laa sii nno gɛnen‑n kpaa fo owi ɔbono ɔkara mɛꞌ wu yɛɛ fo ka fo-ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ ta mɔ, pɛi de mɛꞌ lɔɔ tigi fo.”

13

Fɛŋ Kyɛɛgɛ Mɔ, Fɛ Laa Nyɛ Lɛwu

1 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, asa ako mɛ baa buu sa Yesu yɛɛ Ɔbelɛnsɛ Pilato gi mɔɔ Galeli asa ako. Owi ɔbono ɔ mɔɔ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ yelɛ mɛ kya kyan asunbi mɛ kya sa Wurubuaarɛ. Imɔso i yɛgɛ mɔmɔ-nkalan gbaa gi saarɛ nbuɛ nbono mɛ kyu kyan asunbi mɔ lɛɛ nkalan dɔ. 2 Mɛ buu sa Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ taasɛ yɛɛ, “Gɛnɔɔbono gɛnen asa adɛ mɛ wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu faa mɔ, fɛ nyi yɛɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn i kyɔ don Galeli asa sɛnsɛ daa abɛɛ? 3 Kuaa. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne fɛye pɛwu fɛ laa wuꞌ ne.” 4 Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ne asa gudu gukue abono obu lege-lege mɔ gi gbaa mɔɔ mɔmɔ Silowam mɔ de‑e? Fɛ nyi yɛɛ gɛnen asa abono kee, mɔmɔ-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn i kyɔ don Gyɛrusalem awura-lɛɛ? 5 Kuaa. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ nengyene fɛ maŋ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne fɛye pɛwu fɛ laa wuꞌ ne.”

6 Nfono mɔ, Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo ndɔɔ, ne o duu oyii ɔko ɔ laa sɔrɔ abi gyisɛ mɔ-ndɔɔ mɔ dɔ. Ɔ bo ɔko kya kerɛ ndɔɔ mɔ so ɔ sa mɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, o kpe ndɔɔ, ne ɔ naa kpe oyii mɔ asɛ de ɔꞌ kpaa kerɛ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ-abi de oꞌ gyi abɛɛ? O kpe gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ ba‑a gibi kolon. 7 Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔ-ndɔɔ ɔkerɛbo mɔ yɛɛ ɔꞌ ŋɛ oyii mɔ fuɛ. I lii fɛɛ nsi nsa ne ɔ kya ba gɛrɛ faa, ɔŋ kya nyɛ oyii mɔ abi. Ɔ yelɛ giyan. Ɔ mɛŋ bo agyan. 8 Nfono mɔ ne mɔ-ndɔɔ ɔkerɛbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, yɛgɛ ɔꞌ yelɛ gɛsi kolon de aꞌ kerɛ. Nan puligi mɔ-gikɔɔrɛ dɔ kyaabɔɔ de nꞌ kyu fɛɛ inaadɛbin worogɛ opuligiten mɔ. 9 Gɛsi gɛꞌ baa gyanꞌ mɔ, foŋbii mɔ ɔ laa sɔrɔ. Nengyene ɔ mɛŋ kii sɔrɔ berɛ mɔ, pɛi de ɔꞌ lɔɔ wɔra ɔŋɛfuɛsɛ.’ ”

Yesu Gi Kyɛ Ɔkyii Ɔko Gɛkɛ Kyoolasɛ Dɔ

10 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu kya nyiile asa ilaa Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. 11 Ɔkyii ɔko bo nno, ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so, ne i yɛgɛ ɔ loo gilɔ. Ɔ mɛɛ faa gɔnꞌgerɔnꞌgɔn. Ɔ mɛŋ kya taalɛ yelɛ ntintin. I wɔra ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, imɔ nsi gudu gukue ne. 12 Yesu gi wu ɔkyii mɔ mɔ, ɔ terɛ mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, fo-gilɔ mɔ giꞌ ta sa fo!” 13 Ne o kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ ɔkyii mɔ so. Ayaa abono so mɔ, gilɔ mɔ gi ta ne ɔkyii mɔ gi tengɛ yelɛ ntintin ne ɔ yen Wurubuaarɛ kyu lii ilaa ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ so.

14 Yesu gi kyɛ ɔkyii mɔ gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, i kya loo ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon gibono so mɔ. Gɛnen so mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa asa abono mɛ bo gikyangbon mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Nkɛ sono dɔ mɔ, nkɛ nsee ne i kaaborɛ fɛɛ aꞌ kyu wɔra gɛsun; gɛkɛ sonosɛ mɔ gɛ gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ sa aye. Imɔso fɛꞌ kyena ba daa nkɛ nbono dɔ i kaaborɛ asa mɛꞌ wɔra gɛsun mɔ de mɛꞌ kyɛ fɛye. Fɛ mɛŋꞌ baa kyena ba nkɛ kyoolasɛ yɛɛ mɛꞌ kyɛ fɛye.”

15 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ gɛnen sa asa mɔ mɔ, Wura Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ abono fɛ dɛ gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ mɔ, fɛ gyɛ o-dun-me, ɔ-fon-me anyamesɛ. Imɔso aye-gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, fɛye ɔkamaasɛ mɛŋ kya sangɛ mɔ-gɛbuɛ fɛɛ naadɛ abɛɛ bee de ɔꞌ kparɛ mɔ lii mɔ-ɔdɛten kyu mɔ kpe de ɔꞌ kpaa nun nkyu? 16 To! Fɛꞌ kerɛ gɛnen ɔkyii baarɛ, aye-naana Aberaham ɔpaa dɔ isa ne. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi nyɛ mɔ wɔra mɔ-gyɔlɔ dɔ faa, imɔ nsi gudu gukue ne. Imɔso i mɛŋ kaaborɛ fɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ fɛɛ gɛdɛ faa mɔ, ɔkyii baarɛ ɔꞌ nyɛ de nꞌ lɛɛ mɔ lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ?” 17 Yesu ilaa taasɛsɛ mɔ ɔ taasɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ-akyobo pɛwu ipeeli. Sakpii ɔbono ɔ kya kyena buu mɔ mɔ pɛwu berɛ ilaa dɛnsɛ ibono Yesu kya kyena wɔra fɛɛ idɛ ɔnan pɛwu mɔ i bo mɔmɔ ɔbolɛ gikyɔ kyɔde.

Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi A Dɛ Nnɛ?

18 Nfono mɔ, Yesu gi taasɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a dɛ nnɛ? Menɛ ne nan kyu kɛserɛ de amɔ ne? 19 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ, i dɛ daa fɛɛ Maasadɛ giponfɛ ilaa. Dɔɔbo gi duu gimɔ abi ŋini-ŋini ndɔɔ dɔ mɔ, gi laa kɔrɔ de giꞌ sen wɔra giponfɛ kpatakperɛ. Nbuii gbaa gi laa baa luo asisaa gimɔ-ngyalenbi dɔ.”

20 Yesu gi kii taasɛ yɛɛ, “Menɛ ne nan kyu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi kyu kɛserɛ de ne? 21 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a kya yɛlegɛ asa dɔ mɔ i dɛ daa fɛɛ gɛlin gɛbono mɛ kya kyu wɔra bodobodo ne ɔ kya ŋan dii mɔ. Mɛ kya kyu gɛnen gɛlin gɛbono kyu bagadɛ bodobodo nnyufo fɛɛ imudu isaꞌ dɔ mɔ, gɛ kya yɛlegɛ loo saarɛ nnyufo mɔ pɛwu dɔ de bodobodo mɔ ɔꞌ ŋan dii.”

22 Yesu kya kpe Gyɛrusalem mɔ, ɔ naa de isowolɛ belɛ-belɛ de ipii-pii so ɔ kya nyiile asa ilaa. 23 Owi ɔko dɔ mɔ, ɔko gi kpaa taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, imɔso asa abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ mɔ mɛ laa wɔra daa asa kalɛsɛ?” Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa asa abono mɛ bo mɔ asɛ nfono mɔ yɛɛ, 24 “Fɛꞌ nyanga ansi de fɛꞌ loo de gɛbunono pi‑i gɛbono gɛ dɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ mɔ. Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ asa abono mɛ laa laarɛ yɛɛ mɛꞌ nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ ne mɛ maŋ nyɛ mɔ, mɛ laa nyaakyɔ.”

25 Yesu gi da imɔ so gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi gi ta mɔ, gɛten wura laa yɛgɛ mɛꞌ tii mɔ-gikpaara gɛbunono wɔra giŋanbi, asa mɛŋ baa nyɛ loo. Fɛye dɔ ako fɛ laa san fɛ yelɛ nŋmaŋman fɛ kya ŋmɛɛ mɔ-gisin yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, tigi aye!’ Nfono mɔ, mɔ mɔ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye.’ 26 I ba gɛnen mɔ, fɛ laa dɛ mɔ giserɛ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, aye‑rɛ fo a gyi ne a nun dabɔlɛ kerɛ. Fo nyiile asa ilaa aye-isowolɛ so.’ 27 Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ laa kii lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Meŋ nyi fɛye. Me ne n tɔgɛ sa fɛye. Fɛ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. Fɛꞌ naa me-ansi so!’ 28 Nfono mɔ osulon de anɛbi giwɛ i laa tɔrɔ fɛye so. I lii fɛɛ fɛ laa wu Iloobu Aberaham, Ayisiki, de Gyeekɔpo de mɔmɔ abono pɛwu mɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan baa kyon mɔ mɛ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ, ne fɛye, mɔ, Wurubuaarɛ gi gya fɛye lii mɔ asɛ. 29 Asa mɛ laa lii ansi de gɛmara de benɛ so de gyisɛ so pɛwu ba, de mɛꞌ baa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gɛwuragyi mɔ dɔ. Mɛ laa gyi de mɛꞌ nun de ɔkon. 30 Gɛnen gɛwuragyi gɛbono dɔ mɔ, fɛ laa wu yɛɛ abono mɛ gyɛ gɛmara awura gɛsinkpan so ilaa dɔ mɔ ako mɛ laa kpaa wɔra agyangbarabo, ne abono mɛ gyɛ agyangbarabo gɛsɛ gɛrɛ mɔ ako mɛ laa kpaa bingiri gɛmara awura.”

Gyɛrusalem Ilaa I Kya Loo Yesu

31 Yesu gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ayaa abono so mɔ, Farasii awura ako mɛ baa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa lii gɛrɛ kpe gɛten banban. I kya nyiile yɛɛ Wura Hɛrodɛ kya laarɛ fo-imɔɔten.” 32 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa tɔgɛ sa Wura Hɛrodɛ ɔbono ɔ dɛ fɛɛ agyagaa mɔ yɛɛ, ‘Nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, n kya gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi n kya koso asa so ne nꞌ kya kyɛ asa alɔtɔ. Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nan wɔra ilaa ibono so nɛ ba gɛsinkpan so mɔ.’ 33 To. Nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, i kaaborɛ nꞌ yii ɔkpa de nꞌ kpaa loo Gyɛrusalem de iꞌ kyu kyena de fɛye-gɛlaarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ba‑a ɔkolon maŋ wɔra ɔmɔɔsɛ ɔsowolɛ banban ɔko so baa too de Gyɛrusalem.

34 “O, Gyɛrusalem asa! Fɛye ne n kpɛ fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ ne fɛ kya too fa‑a too abui fa‑a mɔɔ Wurubuaarɛ isɔɔ ibono ɔ kya sun fɛye asɛ mɔ. Nɛ tansi laarɛ fɛɛ nꞌ nyaa fɛye ba me asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono kyaasɛ kya nyaa mɔ-biana baa wɔra mɔ-abantɛɛ dɔ mɔ. Gikpadɔ gifonɛɛ ne nɛ laarɛ nꞌ koola fɛye gɛnen ne fɛŋ kya kyule faa. 35 Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ ansi taa fɛye-ɔsowolɛ yɛgɛ sa fɛye. N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ maŋ baa wu me kpaa fo gɛkɛ gɛbono fɛ laa bugi fɛye-nnɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ ɔnyen baarɛ gimu! Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne ɔ naa ɔ kya ba faa!’ ”

14

Yesu Gi Kyɛ Ɔnyen Ɔbono Ɔ Kya Lɔ Kyankpan Mɔ Gɛkɛ Kyoolasɛ

1 Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Farasii awura ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko gi da gibaa terɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa gyi mɔ-gɛwi. Yesu gi kpe mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ abono mɛ bo mɔ asɛ mɔ mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ ilaa ibono ɔ laa wɔra mɔ. 2 Nfono mɔ, ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ, ɔ kya lɔ kyankpan. 3 Yesu gi wu ɔlɔbo mɔ mɔ, ɔ taasɛ Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura abono mɛ bo nfono mɔ yɛɛ, “I dɛ ɔkpa fɛɛ aꞌ kyɛ alɔtɔ gɛkɛ kyoolasɛ abɛɛ i mɛŋ dɛ ɔkpa?” 4 Yesu gi taasɛ mɔmɔ mɔ, mɛ mɛŋ lɛɛ gɛnɔ. Nfono ne ɔ tengɛ gibaa yii ɔlɔbo mɔ ne ɔ kyɛ mɔ ne ɔ lɛɛ mɔ-ɔkpa yɛɛ ɔꞌ naa kpe gɛwi. 5 Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ asa mɔ yɛɛ, “Fɛye ɔko mɔ-bi abɛɛ mɔ-naadɛ gi tɔrɔ lɔkɔ dɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, ɔ maŋ lɛɛ mɔ ayaa abono so? Ɔ laa kyena yɛɛ i gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, ɔ maŋ lɛɛ mɔ?” 6 Yesu gi taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛŋ taa lɛɛ gɛnɔ.

Abelɛnsɛ De Nbii Ikyenaten Gikpalɛ

7 Yesu gi wu yɛɛ asa abono gɛten wura mɔ gi da gibaa terɛ mɔ mɛ kya laarɛ daa abelɛnsɛ ikyenaten. Imɔso ɔ da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, 8 “Nengyene ɔko gi da gibaa terɛ fo ɔko yɛɛ foꞌ baa gyi gɛkɛ belɛ kpaa mɔ mɔ, fo kpe mɔ, gɛŋ kpaa laarɛ abelɛnsɛ ikyenaten. Foŋbii mɔ, nyamesɛ gbaaꞌ ɔbono ɔ don fo mɔ kee laa ba giterɛ mɔ. 9 I ba gɛnen mɔ, ɔbono ɔ da gibaa terɛ fɛye mɔ laa baa tɔgɛ sa fo yɛɛ, ‘Koso de foꞌ sa ɔbelɛnsɛ gɛgyapaa.’ Nfono mɔ, fo laa koso de ansi ipeeli kpaa kyena nbii ikyenaten. 10 Imɔso nengyene ɔko gi da gibaa terɛ fo ɔko mɔ, fo kpe mɔ, fo berɛ, kpaa laarɛ daa nbii ɔkyenaten de foꞌ kyena. Ɔbono ɔ terɛ fo mɔ gi wu yɛɛ fo gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ sa mɔ mɔ, ɔ laa baa tɔgɛ sa fo yɛɛ, ‘Me-kyɛmenɛ, koso baa kyena ansi dɔ gɛrɛ.’ Nfono mɔ fo laa gyi ginsi asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu asɛ. 11 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya diirɛ mɔ-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa bara mɔ gɛsɛ. Ne ɔbono, mɔ, ɔ kya bara mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ mɔ.”

12 Yesu gi tɔgɛ sa ɔbono ɔ da gibaa terɛ mɔ mɔ kee yɛɛ, “Fo laa wɔra gɛkɛ belɛ agyudɔ owi kenken abɛɛ gɛdɔɔdɛ ne fo laa da gibaa terɛ asa mɔ, gɛŋ terɛ fo-kyɛmenɛana, fo-daana, fo-tedɛana, fo-subuana, de aterenbi awura wolɛ. Fo terɛ mɔmɔ mɔ, mɔmɔ kee mɛ laa da gibaa terɛ fo gɛkaako ka gikɔ. 13 Imɔso fo laa da gibaa terɛ asa gɛnen mɔ, terɛ daa ayenbo, abono mɛ lii giden, ɔtɛgɛsɛana, de agyaatanbo. 14 Abono ne fo terɛ mɔ, fo laa wɔra omudɛnsɛbo Wurubuaarɛ asɛ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ berɛ, mɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ ɔnan ka fo gikɔ. Wurubuaarɛ ne nan ka fo gikɔ sa mɔmɔ gɛkaabono ɔ laa kyingi gɛsintin awura lii ibuni dɔ de mɛꞌ kpaa kyena mɔ asɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Gɛkɛ Belɛ Gikpalɛ

15 Asa abono mɔmɔ‑rɛ Yesu mɛ tɛ ogyiten mɔ dɔ ɔko gi nu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono mɛ laa nyɛ gyi Wurubuaarɛ gɛkɛ belɛ agyudɔ gɛkaabono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ.”

16 Nfono ne Yesu gi da gikpalɛ kyu lii imɔ so sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko bo nno. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ da gibaa terɛ asa sakyɔ yɛɛ ɔ laa gyi gɛkɛ belɛ, imɔso mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi de mɛꞌ nun kpaa mɔ. 17 Owi mɔ gi fo mɔ, o sun mɔ-dega yɛɛ ɔꞌ naa kpaa terɛ abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba. Mɛ gyan ta. 18 Dega mɔ gi kpe asa mɔ asɛ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ nyɛ ikyɛɛrɛgyanten yɛɛ mɛ maŋ nyɛ nyoro ba. Mɔmɔ ɔko yɛɛ ɔ sɔɔ gɛsinkpan gɛtɛɛko. Ɔ kya kpe de ɔꞌ kpaa kerɛ gɛmɔ. Imɔso ɔꞌ kpaa tɔgɛ mɔ-wura mɔ yɛɛ ɔ dɛ mɔ giserɛ, ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. 19 Ɔbanban kee yɛɛ ɔ sɔɔ inaadɛ gudu ibono ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa kerɛ mɔmɔ-gidebi. Imɔso ɔ dɛ mɔ-wura mɔ giserɛ yɛɛ ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. 20 Ɔko kee yɛɛ ɔ kpɛ dena ɔkyii ne, imɔso ɔ maŋ nyɛ nyoro ba.

21 “Dega mɔ gi kii baa buu sa mɔ-wura mɔ yɛɛ nfono o sun mɔ mɔ, o kpe mɔ, asa mɔ ɔkamaasɛ yɛɛ ɔ maŋ nyɛ nyoro ba. Mɔ-wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i kyu mɔ ginyadon ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kpaala de ɔꞌ naa kpe nten-ana dɔ de gɛbɔgɔlɔn kamaasɛ dɔ de ɔꞌ kpaa terɛ ayenbo, ɔtɛgɛsɛana, abono mɛ lii giden mɔ, de agyaatanbo pɛwu yɛɛ mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi. 22 Dega mɔ gi kpe kpaa terɛ mɔmɔ ba, ne ɔ baa tɔgɛ mɔ-wura mɔ yɛɛ, ‘Nfono fo sun me mɔ, nɛ kpe ba. Abono nɛ nyɛ mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ bɔla ikyenaten mɔ.’ 23 Nfono ne mɔ-wura mɔ yɛɛ, ‘Kii naa kpe ibunmara de ndɔɔ ikpa dɔ de foꞌ kpaa pɛɛrɛ ansi wɔra asa abono fo laa nyɛ mɔ pɛwu yɛɛ mɛꞌ baa bɔla me-gɛwi. 24 N kya buu mi‑i sa fɛye abono fɛ bo gɛrɛnaa mɔ yɛɛ abono nɛ terɛ yɛɛ mɛꞌ ba ne mɛ kine mɔ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ agyudɔ abono nɛ yɛgɛ mɛꞌ gyan yela mɔmɔ mɔ daa kerɛ.’ ”

Ɔbono Ɔ Kya Laarɛ Oꞌ Buu Yesu Mɔ Ɔꞌ Taasɛ Mɔ-Nyoro Ilaa

25 Owi ɔko dɔ mɔ, sakpii belɛ ɔko buu Yesu. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 26 “Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ fɛɛ ɔꞌ ba me asɛ de ɔꞌ baa wɔra me-ɔkasɛbo mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ-sɛ de mɔ-nyi de mɔ-subuana pɛwu so. Ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ-ka de mɔ-biana kee so de ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa lii mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro kee so. Nengyene ɔ mɛŋ wɔra gɛnen mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo. 27 Ne fo ɔbono fo maŋ kyule wu awɔrɔfɔɔ me so de foꞌ kasɛ me-gidebi, ba‑a mɛ laa da fo aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ne fo maŋ kyule gɛnen mɔ, fo maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo.

28 “Imɔso i kaaborɛ ɔbono ɔ laa buu me mɔ ɔꞌ taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ ɔ laa taalɛ buu me kpaa lii? I dɛ daa fɛɛ ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ pɔrɔ gikagya mɔ. Pɛi ne ɔ laa pɔrɔ gɛnen obu ɔbono mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ kyena de oꞌ buu-buu kerɛ yɛɛ ɔ laa taalɛ yii mɔ kpaa logɛ? 29 I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, ɔ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ ne ɔŋ baa taalɛ logɛ obu mɔ mɔ, asa mɛ laa ŋmasɛ mɔ yɛɛ, 30 ‘Kaasɛ baarɛ gi yii gɛsɛ ɔ kya pɔrɔ gikagya ne ɔ kponderɛ gimɔ.’

31 “Abɛɛ aꞌ kyu yɛɛ wura ɔko laa kpaa kɔ de wura banban. Mɔ-lɛɛ ikɔ akɔbo mɔ mɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ gɛwɛ. Ne mɔ-nanbo mɔ-lɛɛ, mɔ, mɛ laa wɔra fɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. Pɛi ne ɔ laa kpe ikɔ mɔ mɔ, ɔ maŋ daa gikyena de ɔꞌ taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ imɔso nan taalɛ kɔ de wura ɔbono mɔ-ikɔ akɔbo mɔ mɛ kyɔ don me-lɛɛ mɔ gikpadɔ ginyɔ faa? 32 Nengyene o wu yɛɛ ɔ maŋ taalɛ mɔ, ɔ laa lɛɛ isɔɔ wolaa sun wura banban mɔ asɛ owi ɔbono mɛ san mɛ bo gɛta de abara mɔ de ɔꞌ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ kyule abara de mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ nsana de gisen yuuli giꞌ ba. 33 Gɛnen kee ne i kaaborɛ fɛꞌ taasɛ fɛye-nyoro ilaa ne. I lii fɛɛ ɔbono ɔ maŋ lɛɛ mɔ-ansi lii mɔ-atɔ abono ɔ bo mɔ pɛwu so de ɔꞌ baa buu me mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono maŋ taalɛ wɔra me-ɔkasɛbo.”

Fɛꞌ Yɛgɛ Fɛye-Akyenabi Aꞌ Wɔra Fɛɛ Nfɔlɛ

34 Yesu gi da mɔmɔ imɔ so gikpalɛ yɛɛ, “Nfɔlɛ gi bo kon. Ne fɛɛ nfɔlɛ mɔ gi ta nmɔ-ɔkon mɔ? Nnɛ ne fɛ laa wɔra nmɔ de giꞌ kii wɔra ɔkon? Iŋ bo sɛi fɛ laa wɔra. 35 Gɛnen nfɔlɛ nbono giŋ baa gi bo giko dɔ. Mɛ kya too nmɔ fuɛ daa. Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu.”

15

Sandɛ Fuɛsɛ Gikpalɛ

1 Aberɛ ako dɔ mɔ, ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de lɛnpoo asɔɔbo abono mɛ kya kudi asa gyi mɔ mɛ ba Yesu asɛ baa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ. 2 Gɛnen so mɔ Farasii awura de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ, “Menɛ ne n ba ne Yesu kya bugi ansi de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo adɛ ne ɔ kya gyi de mɔmɔ?” 3 Nfono mɔ, Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ yɛɛ, 4 “Nꞌ taasɛ fɛye ilaa iko. Nengyene nyamesɛ bo isandɛ ikue-inun ne ɔkolon gi fuɛ mɔ, ɔ maŋ taa asɛnsɛ mɔ yɛgɛ mɔmɔ-ogyiten de ɔꞌ kpaa laarɛ ɔbono ɔ fuɛ mɔ? Gɛsintin, ɔ laa laarɛ mɔ gɛnen‑n kaaborɛ oꞌ wu mɔ. 5 O wu mɔ mɔ, i kya wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde, de oꞌ puru mɔ gyanꞌ gigɔngɔn kyu mɔ ba gɛwi. 6 Ɔ ba gɛwi mɔ, ɔ laa terɛ mɔ-gɛten dɔ awura de mɔ-nanboana de ɔꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye pɛwu aꞌ gyi ɔkon me-sandɛ fuɛsɛ mɔ so. I lii fɛɛ nɛ kpaa wu mɔ baa bɔla asɛnsɛ mɔ so.’ 7 Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛɛ gɛsinkpan so gɛrɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo kolon gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, abono mɛ bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ mɛ laa gyi ɔkon belɛ. Fɛɛ asa ikue-inan de saalaa asa sango mɛ bo no mɛ nyi yɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura ne iŋ tiri yɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ mɔ, nꞌ buu sa fɛye yɛɛ mɔmɔ-ilaa i maŋ wɔra Wurubuaarɛ dɔ asa mɔ ɔkon fɛɛ nyamesɛ kolon ɔbono ɔ kyɛɛgɛ mɔ lɛɛ mɔ.”

Aterenbi Gibi Fuɛsɛ Gikpalɛ

8 Yesu gi kii da gikpalɛ yɛɛ, “Ɔkyii ɔko bo aterenbi abi tirisɛ gudu, ne gɛnyɛ gɛko mɔ, gikolon gi fuɛ mɔ asɛ mɔ-obu dɔ. Nnɛ ne ɔ laa wɔra? Ɔ laa nyɔga fatela de ɔꞌ kpa mɔ-obu mɔ laarɛ gimɔ dɔɔdan kaaborɛ ɔꞌ kpaa wu gimɔ. 9 Nengyene o wu gimɔ mɔ, ɔ kya terɛ mɔ-gɛten dɔ awura de mɔ-nanboana baa gyanꞌ de ɔꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye pɛwu aꞌ gyi ɔkon, i lii fɛɛ nɛ wu me-aterenbi gibi gibono gi fuɛ mɔ.’ ” 10 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nengyene fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo kolon gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, gɛnen kee ne i kya wɔra Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ɔkon ne.”

Gɛbii Fuɛsɛ Gikpalɛ

11 Yesu gi kii da gikpalɛ kyu lii Wurubuaarɛ so yɛɛ, “Aberɛ ako dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo nbii nyensɛɛ nnyɔ. 12 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔpiiasɛ mɔ gi koso kpaa tɔgɛ mɔ-sɛ yɛɛ, ‘Me-sɛ, yɛ fo-atɔ de foꞌ kyu me-lɛɛ ogyiten sa me, ibono fo san fo tɛ de ansi faa.’ Gɛsintin mɔ, mɔmɔ-sɛ gi yɛ mɔ-atɔ mɔ dɔ sa mɔmɔ. 13 Ɔ yɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, imɔ nkɛ kalɛsɛ nko mɔ, ɔpiiasɛ mɔ gi baala mɔ-ilaa pɛwu ne ibono i gyɛ ifɛsɛ mɔ, ɔ fɛ. Ne ɔ koso taa mɔ-sɛ de mɔ-daa yɛgɛ kyon kpe ɔsowolɛ ɔko so koo gɛta-gɛta. O kpe nno mɔ, ɔ kpaa gyi ɔkon giyan-giyan nyida mɔ-aterenbi mɔ. 14 Aberɛ abono mɔ-aterenbi mɔ a ta wɔra mɔ mɔ, akon belɛ ako a tɔrɔ gɛsinkpan gɛbono so ɔ tɛ mɔ. Nfono mɔ, ayen a keda mɔ. Ɔŋ baa ɔ dɛ sɛi. 15 Ɔ san koso kyu mɔ-nyoro kpaa da mada de nten obi ɔko ne ɔbono, mɔ, yɛɛ ɔꞌ kpaa kyena mɔ-ndɔɔ dɔ de ɔꞌ kerɛ akuuri so. 16 Akon mɔ a don mɔ-abaa so mɔ, nengyene fɛɛ ɔ nyɛ akuuri mɔ ilaa gyisɛ gbaa mɔ, nkana ɔ kya laarɛ kyɔde. Imɔ gɛnen mɔ, ɔko mɛŋ kya sa mɔ imɔ iko‑rɛ iko. 17 Gɛkɛ gɛdɛ, ɔ baa nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Adega abono mɛ tɛ me-sɛ asɛ mɔ gbaa, mɔmɔ pɛwu mɛ kya nyɛ gyi kaabo kii san. Kerɛ, me ne n tɛ gɛrɛnaa, n kya wu akon mɔ. 18 Nan koso de nꞌ kpe me-sɛ asɛ de nꞌ kpaa dɛ mɔ giserɛ. Nɛ loo mɔ asɛ mɔ, nan tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me-sɛ, nɛ wɔra fo‑rɛ Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. 19 Meŋ kaaborɛ foꞌ baa terɛ me yɛɛ fo-bi. Imɔso, me-sɛ, n dɛ fo giserɛ, sɔɔ me de foꞌ kyu me wɔra fɛɛ fo-adega mɔ dɔ ɔko.” ’

20 “Ɔ sa gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ ta mɔ, gɛsintin mɔ, ɔ koso ne ɔ kyon mɔ-sɛ asɛ. Ɔ kya fuude mɔ-sɛ gɛten mɔ, mɔ-sɛ gi wu mɔ koo-koo gɛta. O wu mɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔ ayen. Ne o kuu ɔnangya kpaa puge mɔ ɔ kya da mɔ gya-gya. 21 Ɔ faala mɔ ta mɔ, mɔ-bi mɔ gi dɛ mɔ giserɛ yɛɛ, ‘Me-sɛ, nɛ wɔra fo‑rɛ Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. Meŋ baa kaaborɛ foꞌ baa terɛ me yɛɛ fo-bi.’ 22 Mɔ-sɛ mɔ, mɔ, gi kyu mɔ naa loo gɛten dɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-adega yɛɛ, ‘Belen! Fɛꞌ kpaala! Fɛꞌ kyu gɛgbɛ dɛnsɛ baa suu mɔ de fɛꞌ wɔra mɔ gɛbɔɔrɛ gibaa dɔ de fɛꞌ kyu ayaawolɛ kyu tolɛ mɔ-ayaa dɔ. 23 De fɛꞌ kpaa keda naadɛ kiirɛsɛ ɔbono ɔ laa wɔra nfɔ mɔ de fɛꞌ baa mɔɔ de fɛꞌ kyu wɔra agyudɔ de aꞌ gyi de aꞌ nun de aꞌ kyaa. 24 I kya nyiile yɛɛ me-bi baarɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔbono o wuꞌ ne o kii kyingi. Ɔ fuɛ, ne a kii wu mɔ.’ Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ adega mɔ mɛ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-wura mɔ gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, ne mɛ gyi ne mɛ nun ne mɛ kyaa.

25 “Gɛnen owi ɔbono dɔ pɛwu mɔ, ɔnyen mɔ mɔ-bi belɛnsɛ mɔ, mɔ, bo ndɔɔ dɔ. Ɔ lii ndɔɔ ɔ kya ba gɛwi ne o kya fuude gɛten dɔ mɔ, ɔ kya nu ilon de gɛkyaa i dɛ i yelɛ mɔ-sɛ gɛten dɔ. 26 Nfono mɔ, ɔ terɛ mɔ-sɛ adega mɔ dɔ ɔko ne ɔ taasɛ mɔ ilaa ibono i ba nno mɔ. 27 Ɔ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo-tedɛ ne n ba ne fo-sɛ gi yɛgɛ mɛ keda naadɛ ɔbono ɔ wɔra nfɔ mɔ mɔɔ yɛɛ mɔ-bi gi kii ba baa tu mɔ gimu nkpa de alanfiya.’

28 “O nu gɛnen mɔ, ɔ sɔɔ ginyadon ne o kine yɛɛ ɔ maŋ baa loo gɛten dɔ. Mɔ-sɛ gi nu yɛɛ mɔ-bi belɛnsɛ mɔ gi sɔɔ ginyadon mɔ, ɔ lii kpe mɔ asɛ, ɔ kya buɛɛlɛ mɔ. 29 Nfono mɔ, mɔ-bi mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-sɛ, fo gbaa-gbaa kerɛ, nsi ndɛ dɔ pɛwu mɔ, n yelɛ n kya son fo. Meŋ wɔra gisomaanu sa fo gɛkaako kerɛ. Mi‑i me mɔ, fo mɛŋ sa me ba‑a gɛtiidɛbi yɛɛ nꞌ mɔɔ de me‑rɛ me-kyɛmenɛana aꞌ kyu gyi ɔkon. 30 Foŋ wu fo-bi ɔbono ɔ kpaa nyida fo-aterenbi akyii so giyan mɔ gi kpaa kii ba mɔ, fo bii yɛgɛ mɛ keda naadɛ ɔbono ɔ wɔra nfɔ mɔ mɔɔ sa mɔ mɔ?’ 31 Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, mɔ-sɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, fo bo me asɛ gɛrɛ owi kamaasɛ dɔ. Ilaa ibono n bo mɔ pɛwu i gyɛ daa fo-lɛɛ. 32 Fo-tedɛ baarɛ, mɔ, i kaaborɛ aꞌ kyaa sa mɔ de aꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra aye ɔkon. I kya nyiile yɛɛ ɔ dɛ fɛɛ ɔbono o wuꞌ ne o kii kyingi. Ɔ wɔra fɛɛ ɔbono o fuɛ ne a kii wu mɔ mɔ.’ ”

16

Dega Ɔbono O Nyi Gisɛɛ Mɔ Gikpalɛ

1 Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ aterenbi wura ɔko gi kyena. Ɔ bo dega ɔbono ɔ kya kerɛ mɔ-ilaa so ɔ kya sa mɔ. Owi ɔko dɔ mɔ i ba yɛɛ aterenbi wura mɔ gi nu yɛɛ mɔ-dega mɔ kya gyi mɔ-aterenbi mɔ gyɛrɛbi. 2 O nu gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-dega mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘N kya nu yɛɛ fo kya gyi me gyɛrɛbi. Imɔso meŋ baa mi‑i laarɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ me-ilaa so sa me. Baa buu-buu ilaa ibono fo kya kerɛ imɔ so mɔ gɛgyɔnɔ sa me de foꞌ nyɛ ɔkpa.’

3 “Mɔ-dega mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-ɔbelɛnsɛ kya gya me ɔ kya lii gɛsun gɛdɛ dɔ ne. Nnɛ ne nan wɔra? Me ne, meŋ bo lon de nꞌ taalɛ wɔra gɛsun bolonsɛ, ne i laa wɔra me ipeeli yɛɛ nꞌ lii kpaa kolɛ pɛi de nꞌ lɔɔ nyɛ gyi. 4 Nbuo! Nɛ bii ilaa ibono nan wɔra mɔ. Nan wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ nꞌ nyɛ akyɛmenɛ de owi ɔbono me-wura mɔ gi lɛɛ me-ɔkpa mɔ, mɛꞌ nyɛ sɔɔ me kyena mɔmɔ asɛ mɔmɔ-nten-ana dɔ.’

5 “Dega mɔ gi sa gɛwɔnsa gɛnen ta mɔ, ɔ terɛ asa abono mɛ dɛ mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ akɔ mɔ pɛwu ɔko-ɔko. Ɔ taasɛ ɔgyangbarasɛ mɔ yɛɛ, ‘Nnɛ ne fo dɛ me-ɔbelɛnsɛ gikɔ?’ 6 Ɔbono gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Nfɔ nlɔ gɛwɛ.’ Dega mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sɔɔ ɔwolɛ de foꞌ ŋmarasɛ gɛwɛfan yela, imɔ ne n gyɛ fo-gikɔ gibono fɛ laa kɔ mɔ.’ 7 O kii taasɛ ɔnyɔsɛ mɔ yɛɛ, ‘Ne fo‑o fo mɔ de‑e? Nnɛ ne fo dɛ me-ɔbelɛnsɛ gikɔ?’ Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Awayu ikotoku gɛwɛ.’ Dega mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sɔɔ ɔwolɛ de foꞌ ŋmarasɛ akpanyaa ikue-inan. Fo-gikɔ gibono fo laa ka mɔ ne.’

8 “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ yen mɔ-dega ɔbono ɔŋ bo gɛsintin faa yɛɛ ɔ bii sa gɛwɔnsa kyu lii ɔkɛ so. Me Yesu, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ asa abono gɛsinkpan gɛrɛ-lɛɛ gɛkyena ne n tiri mɔmɔ mɔ mɛ kya bii sa gɛwɔnsa kyu lii ɔkɛ so. Fɛye abono fɛ nyɛ Wurubuaarɛ fatela mɔ berɛ, fɛŋ kya bii sa gɛwɔnsa kyu lii Wurubuaarɛ ilaa so gɛnen. 9 Asa mɛ dɛ aterenbi ma‑a kudi abara. Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛye berɛ fɛꞌ kyu fɛye-aterenbi kyu lɛɛ akyɛmenɛ; de owi ɔbono iŋ baa i gyɛ aterenbi ilaa mɔ fɛꞌ nyɛ akyɛmenɛ mɛꞌ da fɛye gya-gya Wurubuaarɛ gɛten dɔ de fɛꞌ kyena.

10 “Ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin ilaa buru-buru dɔ mɔ mɔ kee ne nan gyi gɛsintin ilaa belɛ-belɛ dɔ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya gyi gɛsintin ilaa buru-buru dɔ mɔ, ɔ maŋ taalɛ gyi gɛsintin ilaa belɛ-belɛ dɔ kee. 11 To! Nengyene gɛsinkpan so-lɛɛ awuratɔ ne fɛŋ kya gyi gɛsintin kyu kerɛ amɔ so faa, fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyule kyu awuratɔ gbaa-gbaa mɔ wɔra fɛye-abaa dɔ? 12 Ne fɛɛ gɛsinkpan so ilaa ibono i maŋ wɔra fɛye-lɛɛ kpaa lii mɔ ne fɛŋ kya gyi gɛsintin kyu kerɛ imɔ so mɔ, fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyule kyu ilaa ibono i laa wɔra fɛye-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ kyu sa fɛye? 13 Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ son awura anyɔ. Ɔ laa laarɛ ɔko ilaa de ɔꞌ kyo ɔko, abɛɛ ɔ laa buu ɔko, ne ɔ maŋ kyu ɔbanban mɔ kyu terɛ sɛi. Fɛ maŋ taalɛ son Wurubuaarɛ de foꞌ kii son aterenbi.”

Wurubuaarɛ-Lɛɛ Gɛlaarɛ Kpɛi ne Anyamesɛ-Lɛɛ Gɛlaarɛ Kee Kpɛi

14 Yesu gi tɔgɛ ilaa idɛ pɛwu mɔ, Farasii awura gikpen mɔ dɔ asa mɛ nu mɔ asɛ. Mɔmɔ berɛ, mɛ kya laarɛ aterenbi ilaa. Imɔso mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. 15 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye berɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ gyi ginsi asa ansi so. Wurubuaarɛ nyi fɛye-asen dɔ. Ilaa ibono i gyɛ ilaa gbaaꞌ sa anyamesɛ mɔ i gyɛ daa ilaa kyosɛ sa Wurubuaarɛ.

16 “Pɛi ne Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ, asa mɛ kya kasɛ daa Wurubuaarɛ nbara de mɔ-ikalan atɔgɛbo ilaa ŋmarasɛsɛ mɔ de mɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono mɛ laa kyena sa Wurubuaarɛ mɔ. San kyu lii Gyɔn owi mɔ, asa mɛ yii gɛsɛ mɛ kya nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so. Imɔso ɔkamaasɛ kya nyise ɔ kya loo ɔlon so de ɔꞌ nyɛ gɛnen awuragyibo akyenabi mɔ. 17 Iŋ gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ giŋ bo no daa. Fɛꞌ nu yɛɛ gɛnɔɔbono soso de gɛsɛ ilaa pɛwu i laa ŋaa mɔ i maŋ wɔra ɔsen fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-nbara mɔ gigyɛbi kolon fuɛ mɔ. 18 Fo ɔbono fo kine fo-ka kpaa kyu ɔkyii pobɔrɔ mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara. Ɔ kya kyu imɔ fɛɛ ɔko mɔ-ka ne fo laarɛ gɛnen. Ne ɔnyen ɔbono ɔ dena fo-ka dedaa mɔ, mɔ, kee gi tɔrɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ adenabi nbara fɛɛ ɔko mɔ-ka ne ɔ laarɛ gɛnen.”

Lasarosɛ Mɔ‑rɛ Aterenbi Wura Mɔ Ilaa

19 Yesu gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Aterenbi wura ɔko gi kyena. Ɔ kya bun daa akuru dɛnsɛ de akuru boɔgyalonsɛ ne ɔ kpɛ ɔ kya gyi ɔkon adaa-adaa. 20 Ɔnyen ɔko kee gi kyena. Ɔ gyɛ daa yenbo. Mɔ-nyoro gi tigi ilɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lasarosɛ. Asa mɛ kya kyena kyu mɔ kpaa yela aterenbi wura mɔ-gɛbunono asɛ. 21 Lasarosɛ kya laarɛ yɛɛ aterenbi wura mɔ gi gyi ta mɔ, ɔꞌ nyɛ ɔ kya tɔɔsɛ mɔ-lɛpɛ gikɔɔdɔ ɔ kya gyi. Aterenbi wura mɔ mɛŋ kya sa mɔ ɔkpa. Ɔ tɛ gɛbunono asɛ gɛnen mɔ, igyoono i kya baa ninde mɔ-ilɔ mɔ kii siile mɔ bɔla.

22 “Gɛkɛ gɛdɛ mɔ yenbo mɔ gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ, ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ baa kyu mɔ kpaa yela aye-naana Aberaham gɛkɛlɛbi dɔ Wurubuaarɛ dɔ. Aterenbi wura mɔ kee gi baa wuꞌ ne mɛ pule mɔ. 23 O kpe ɔgya dɔ nfono asa nyɛnyɛn mɛ kya nyɛ gisobiidɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ, i kya ka mɔ-ansi. Ɔ bo nno mɔ, ɔ baa diirɛ mɔ-ansi mɔ, o wu Aberaham koo-koo Wurubuaarɛ dɔ. Lasarosɛ tɛ mɔ-gɛkɛlɛbi dɔ.

24 “O wu mɔmɔ gɛnen mɔ, o kpen ken-ken tɔgɛ sa Aberaham yɛɛ, ‘Me-sɛ Aberaham, su me gitolon; sun Lasarosɛ de oꞌ kyu mɔ-gibaabi kpaa nyɔɔ nkyu dɔ de ɔꞌ taa kyu baa yuule me-ɔnandii sa me. I kya nyiile yɛɛ n kya yiyɛɛ ɔgya baarɛ dɔ gɛrɛ.’

25 “Nfono mɔ, Aberaham gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Me-bi, nyingi yɛɛ owi ɔbono fo kyena gɛsinkpan so mɔ, fo nyɛ ilaa dɛnsɛ, ne Lasarosɛ, mɔ, gi nyɛ ilaa nyɛnyɛn. Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Lasarosɛ nyoro gi tɔrɔ mɔ, ne fo, mɔ, fo kya yiyɛɛ. 26 Imɔ idɛ pɛwu gɛmara kee mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔbɔ belɛ gi dɛ aye‑rɛ fɛye nsana. Ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ lii aye asɛ kpe fɛye asɛ nno mɔ, maŋ taalɛ. Ne ɔko mɔ kee maŋ taalɛ lii fɛye asɛ nno ba aye asɛ gɛrɛnaa.’

27 “Aberaham gi tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ Aberaham yɛɛ, ‘Me-sɛ, n dɛ fo giserɛ, gɛnen berɛ mɔ, sun Lasarosɛ de oꞌ kpe me-sɛ gɛten dɔ gɛsinkpan so sa me. 28 N bo atedɛ anun. Oꞌ kpe de ɔꞌ kpaa ka mɔmɔ sa me. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ laa baa loo gɛnen ɔlaawusɛ baarɛ dɔ.’

29 “Ɔ kolɛ Aberaham gɛnen mɔ, Aberaham gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo-tedɛana mɔ mɛ ti mɛ bo ɔkpa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ. Imɔso mɛꞌ nu imɔ ibono.’

30 “Nfono mɔ, ɔbono nkana ɔ gyɛ aterenbi wura mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa, me-sɛ Aberaham, mɛ maŋ taa nu imɔ ibono. Nengyene fɛɛ fo yɛgɛ ɔko gi lii ibuni dɔ fɛye asɛ kii kpe gɛsinkpan so kpaa tɔngɛ sa mɔmɔ mɔ, mɛ laa nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.’ 31 Ne Aberaham yɛɛ, ‘Nengyene mɛ maŋ nu Wurubuaarɛ agyɛbi abono Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ, gɛnen kee ne ba‑a ɔko gi kii lii ibuni dɔ kpe mɔmɔ asɛ mɔ, mɛ maŋ taa nu kaasɛ ɔbono asɛ.’ ”

17

Aŋ Sa Aꞌ Yɛgɛ Aye-Nanboana Mɛꞌ Fuɛ Wurubuaarɛ Ɔkpa

1 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “I wɔra nnɛ mɔ, ilaa ibonoana i laa yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ i laa ba. Imɔ mɔ, ɔbono ɔ laa yɛgɛ i ba gɛnen mɔ, kaasɛ mɔ laako! 2 Nengyene fɛɛ mɛ kyu gibui belɛ ŋminde kyaga de mɔ-gibɔ ne mɛ too mɔ wɔra apoo dɔ mɔ, i bɔ sa mɔ nyɛ ibono ɔ laa yɛgɛ apiipii abono mɛ sɔɔ me gyi mɔ dɔ ɔko gisɔɔgyi giꞌ koso me so mɔ. 3 Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan! Nengyene fɛɛ fo-nanbo ɔko gi wɔra fo ilaa nyɛnyɛn mɔ, tɔgɛ mɔ. Fo tɔgɛ mɔ ne o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ wɔra, iŋ boran mɔ, kyu kyɛɛ mɔ. 4 Nengyene fɛɛ ɔ wɔra fo ilaa nyɛnyɛn gikpadɔ sono gɛkɛ kolon dɔ ne imɔ ikamaasɛ dɔ ɔ kya ba fo asɛ baa tɔgɛ sa fo yɛɛ o nu mɔ-nyoro gɛsɛ mɔ, kpɛ fo dɛ fo kya kyɛɛ mɔ gɛnen kee.”

Gɛdegabi Dɛnsɛ Gikpalɛ

5 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ mɛ kolɛ mɔ yɛɛ, “Aye-Wura, kpaa aye de aꞌ nyɛ kii sɔɔ fo gyi too.” 6 Mɛ kolɛ gɛnen mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛye-gisɔɔgyi mɔ gi dabɔlɛ gi kerɛ pi‑i fɛɛ Maasadɛ giponfɛ gibi gbaa mɔ, fɛ laa taalɛ tɔgɛ sa gɛnen oyii belɛ-belɛ ɔbono ɔ yelɛ faa yɛɛ, ‘Kyigi koso gɛrɛ de foꞌ kyu fo-nyoro kpaa too wɔra apoo dɔ.’ Gɛsintin mɔ, oyii mɔ laa nu fɛye asɛ de oꞌ kyigi.

7 “Aꞌ kyu imɔ yɛɛ ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko bo gɛdegabi gɛ tɛ mɔ asɛ, ne o sun gɛmɔ yɛɛ gɛꞌ kpaa dɔɔ mɔ-ndɔɔ abɛɛ gɛꞌ kerɛ mɔ-nbuɛ so. Ne fɛɛ gɛ lii aponfɛ dɔ ba mɔ, nnɛ ne ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ? Imɔso ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ yɛɛ, ‘Ba de nꞌ kyu agyudɔ baa yii fo?’ 8 Kuaa. Ɔ laa tɔgɛ sa gɛmɔ daa yɛɛ, ‘Ba kyon kpaa gyere, de foꞌ baa laarɛ agyudɔ ako sa me de nꞌ gyi. Nɛ gyi ta mɔ, de foꞌ kpaa gyi kon.’

9 “Fɛɛ fɛye dɔ ɔko bo dega ɔ tɛ fo asɛ ne fo sa mɔ gɛsun ne ɔ wɔra mɔ, iŋ tiri yɛɛ foꞌ yen mɔ. 10 Wurubuaarɛ kee gi sa fɛye nsun wɔrasɛ. Fɛ wɔra nmɔ ta mɔ, fɛꞌ tɔgɛ daa yɛɛ, ‘A gyɛ daa Wurubuaarɛ adega. Nsun nbono gi gyɛ aye-nwɔrasɛ mɔ ne a wɔra. Iŋ tiri yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ yen aye.’ ”

Yesu Gi Kyɛ Ikononbu Gudu

11 Yesu naa ɔ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, o kyu de Samariya de Galeli nsinkpan mɔ nsana. 12 Ɔ naa ɔ kya kpe gɛnen mɔ, ibono ɔ kya laarɛ de oꞌ loo ɔsowolɛ ɔko so mɔ, mɔ‑rɛ ikononbu gudu iko mɛ gyanꞌ. Ikononbu mɔ mɛ laa gyangara Yesu gɛnen mɔ, mɛ sii yelɛ fɛɛ koo-koo faa, 13 ne mɛ kpen tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ Yesu, a dɛ fo giserɛ, su aye so.”

14 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro kpaa nyiile Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo de mɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so gyanꞌ de mɛꞌ bii yɛɛ fɛye-gilɔ mɔ gi ta sa fɛye.” Akononbu mɔ mɛ naa mɛ kya kpe Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, mɔmɔ-gilɔ mɔ gi ta. 15 Nfono mɔ, mɔmɔ dɔ ɔko berɛ, ibono o wu yɛɛ mɔ-gilɔ mɔ gi ta mɔ, o kii kpe Yesu asɛ. Ɔ kya kpe gɛnen mɔ, ɔ kya kpen ɔ kya faala Wurubuaarɛ kyu lii ilaa ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ so. 16 Ɔ kpaa fo Yesu asɛ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ ɔ kya faala mɔ. Gɛnen okononbu baarɛ gyɛ daa Samariyanyen. 17 O kii ba ɔ kya faala Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ asa gudu ne nɛ kyɛ mɔ? Ne sango abono mɛ san mɔ mɛ bo fonɛ? 18 Imɔso mɔmɔ dɔ ba‑a ɔkolon mɛŋ taalɛ kii ba de ɔꞌ baa kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, gɛnen mɔ, ɔbono ɔ gyɛ isafo mɔ wolɛ?” 19 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ɔnyen ɔbono o kii baa ɔ kya faala mɔ mɔ yɛɛ, “Koso naa. Gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ ne n mɔlɛgɛ fo faa.”

Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi A Laa Ba Mɔ

20 Farasii awura ako mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Owi ɔmɔ dɔ ne asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi a laa ba mɔ, fɛ maŋ wu ilaa ibono i laa lɛɛ imɔ nyiile tentegelen. 21 Ɔko maŋ tɔgɛ sa mɔ-nanbo yɛɛ, ‘Kerɛ, Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ ne.’ I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ a ti a bo fɛye asɛ.” 22 Nfono mɔ ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Gɛkaako fɛ laa laarɛ yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nꞌ kii kyena fɛye asɛ fɛɛ gɛkɛ kolon gbaa mɔ, fɛ maŋ nyɛ. 23 I laa baa nyɛ abono mɛ laa tɔgɛ fɛye yɛɛ, ‘Kerɛ, mɔ ne faanaa’ abɛɛ ‘Kerɛ, mɔ ne gɛrɛ!’ I ba gɛnen mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ ka mɔmɔ-gɛnɔ. 24 I kya nyiile yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyangbon kya wiisɛɛ pila-a baa kyon ne i kya wu gɛsinkpan so mɔ. 25 Pɛi de nꞌ lɔɔ lii gɛsinkpan so kpe Wurubuaarɛ dɔ mɔ, i tiri yɛɛ nꞌ wu ɔlaawusɛ de ndɛ nkɛ ndɛ dɔ asa mɛꞌ kine me.

26 “Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, gikiiba gɛsinkpan so mɔ i kya fuude mɔ, i laa wɔra daa fɛɛ Nowa aberɛ dɔ-lɛɛ mɔ kee. 27 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ pɛi de nkyu gi lɔɔ gyi asa Nowa aberɛ mɔ, asa mɛ kpɛ san mɛ dɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ laawɔra mɛ kya wɔra, fɛɛ gigyi, ginun, de gɛdena gɛnen‑n kaaborɛ gɛkaabono Nowa gi dii loo gikolii mɔ dɔ. Ɔ loo gikolii mɔ dɔ gɛnen mɔ, nkyu gi baa gyi asa mɔ pɛwu. 28 Me-gikiiba mɔ gi laa wɔra fɛɛ Lɔtɛ owi mɔ kee. Lɔtɛ owi mɔ dɔ mɔ asa mɛ kya gyi mɛ kya nun. Mɔmɔ ako mɛ dɛ gɛbuɛɛdɛ dɔ. Abanban, mɔ, mɛ kya dɔɔ, ne ako, mɔ, mɛ kya pɔrɔ ibu. 29 Gɛkɛ gɛbono Lɔtɛ giyaa gi lii Sodom mɔ, ɔgya de fɛrɛwuta i lii Wurubuaarɛ dɔ baa ŋmadɛ ɔsowolɛ mɔ ne i dɛɛ asa mɔ pɛwu mɔɔ. 30 Gɛnɔɔbono nɛ kaala faa pɛwu mɔ, gɛnen ne i laa wɔra asa gɛkɛ gɛbono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan lɛɛ me-nyoro gɛwi nyiile mɔ.

31 “Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, fo ɔbono fo bo nŋmaŋman mɔ, selɛ. Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ fo-ilaa i bo obu dɔ, fo laa kpaa puru. Gɛnen kee ne fo ɔbono fo bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, gɛŋ tɔgɛ yɛɛ fo laa kii gɛwi kpaa puru ilaa iko. 32 Fɛꞌ nyingi ilaa ibono i wɔra Lɔtɛ mɔ-ka mɔ! 33 Ɔbono ɔ laa kɔrɔsɛ mɔ-nkpa yela mɔ-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛ laa lii mɔ-gibaa, ne ɔbono, mɔ, kyu lii me so ne mɔ-nkpa gi lii mɔ-gibaa mɔ, kaasɛ mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

34 “N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ gɛnen gɛkɛ gɛbono nan lɛɛ me-nyoro gɛwi nyiile asa mɔ, i laa nyɛ fɛɛ asa anyɔ mɛ dɛ npa kolon so mɔ, Wurubuaarɛ laa baa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ. 35 Akyii anyɔ mɛ yelɛ dabɔlɛ mɛ kya kɔrɔ fɛɛ awayu mɔ, Wurubuaarɛ laa puru ɔko de ɔꞌ taa ɔnyɔsɛ mɔ yɛgɛ. [ 36 Anyen anyɔ mɛ bo ndɔɔ dɔ dabɔlɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyɔlɛ ɔko lɛɛ de ɔꞌ taa ɔko yɛgɛ.]” 37 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fonɛ dɔ ne ilaa idɛ pɛwu i laa ba gɛnen?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nfono gɛbuɛ wusɛ gɛ dɛ mɔ, nno ne ipatɛɛ mɛ kya da gikilen.”

18

Tɔɔraa Wurubuaarɛ De Gɛdalaa; Ɔ Laa Nu Fo Asɛ

1 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu gi da gikpalɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ kyu nyiile mɔmɔ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ dalaa owi kamaasɛ dɔ. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro de mɛꞌ taa yɛgɛ. 2 Yesu gi da gimɔ yɛɛ, “Owi ɔko dɔ mɔ nbɛlɛ gyibo ɔko gi kyena ɔsowolɛ ɔko so. Gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ kya kyu Wurubuaarɛ kyu terɛ sɛi, iꞌ baa yɛgɛ nyamesɛ. 3 Owi ɔbono dɔ mɔ ɔkyii okulaabo ɔko mɔ kee bo gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so. Okulaabo baarɛ kpɛ ɔ kya dii ɔ kya kpelegɛ nbɛlɛ gyibo mɔ so ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, n dɛ fo giserɛ, ɔko kya gɛnda me. Imɔso gyi me‑rɛ mɔ nbɛlɛ de nꞌ nyɛ me-nyoro.’ 4 Okulaabo mɔ gi tɔɔraa nbɛlɛ gyibo mɔ gɛnen‑n kɛɛla. Nbɛlɛ gyibo baarɛ gi kine lɛɛ ɔkpa. Okulaabo mɔ, mɔ, mɛŋ taa mɔ-gitɔɔraa yɛgɛ. Imɔso nbɛlɛ gyibo mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘I bo no yɛɛ meŋ kya kyu Wurubuaarɛ terɛ sɛi iꞌ baa yɛgɛ nyamesɛ. 5 Gɛnɔɔbono ɔkyii baarɛ kya tɔɔraa me faa berɛ, nan kerɛ de nꞌ kɛbi mɔ-nbɛlɛ ndɛ lɛɛ lii me-ayaa dɔ de nꞌ kyu mɔ-amɔlɛgɛ abono a gyɛ mɔ-lɛɛ mɔ sa mɔ. Meŋ wɔra gɛnen mɔ, ɔ laa tɔɔraa me don idɛ.’ ”

6 Aye-Wura Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ nu ilaa ibono nbɛlɛ gyibo ɔbono ɔŋ bo gɛsintin mɔ gbaa gi tɔgɛ sa mɔ-nyoro mɔ? 7-8 To, ne Wurubuaarɛ, Gɛsintin Wura mɔ, mɔ de‑e? Ɔ maŋ gyi gɛsintin sa fɛye abono ɔ tɔɔsɛ fɛye lɛɛ ne fɛ kya tɔɔraa mɔ gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ de ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye? N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ, Wurubuaarɛ maŋ yɛgɛ de iꞌ kɛɛla ne ɔ laa wolaa mɔlɛgɛ fɛye. Imɔ‑rɛ imɔ ibono Wurubuaarɛ kya gyi gɛsintin sa fɛye faa mɔ, imɔso me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nꞌ baa kii ba gɛsinkpan so mɔ, nan baa wu yɛɛ anyamesɛ mɛ kya ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so berɛ ne?”

Farasiinyen De Lɛnpoo Sɔɔbo Gikpalɛ

9 Yesu gi kii da gikpalɛ giko sa asa abono mɛ kya sɔɔ mɔmɔ-nyoro gyi yɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura ne mɛŋ kya kyu mɔmɔ-nanboana anyamesɛ terɛ sɛi mɔ, 10 yɛɛ, “Anyen anyɔ ako mɛ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so de mɛꞌ kpaa dalaa. Gɛnen anyen anyɔ adɛ dɔ mɔ, ɔko gyɛ Farasii awura gikpen mɔ dɔ isa ne ɔko, mɔ, gyɛ lɛnpoo sɔɔbo.

11 “Mɛ loo ɔdalaaten mɔ gɛnen mɔ, Farasiinyen mɔ gi koso dalaa mɔ-gɛwɔnsa dɔ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ, n kya faala fo yɛɛ meŋ dɛ fɛɛ asa sɛnsɛ. Asa sɛnsɛ berɛ mɛ kya kudi asa gyi, mɛŋ kya gyi gɛsintin, ne mɛ kya laarɛ asa mɔmɔ-kaana. Meŋ kii n dɛ fɛɛ lɛnpoo sɔɔbo baarɛ. 12 Fo-ɔson mɔ so mɔ, nkɛ sono kamaasɛ dɔ mɔ, n kya kyu nkɛ nnyɔ kyu ŋminde gɛnɔ. Ne me-aterenbi abono n kya nyɛ bosɛ mumuli dɔ mɔ, n kya yɛ amɔ dɔ gikpadɔ gudu de nꞌ kyu giko kyu sa fo Wurubuaarɛ.’

13 “Lɛnpoo ɔsɔɔbo mɔ, mɔ, gi yelɛ koo-koo. O nyi yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo so mɔ, ɔ selɛ Wurubuaarɛ ansi ipeeli, imɔso o kyu mɔ-gimu kyu too gɛsɛ, ne ɔ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ, su me so. N gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo.’ ” 14 Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ mɔmɔ asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, lɛnpoo ɔsɔɔbo baarɛ ne n wɔra nyamesɛ dɛnsɛ Wurubuaarɛ ansi so; i mɛŋ gyɛ Farasiinyen mɔ. I kya nyiile yɛɛ fo nyamesɛ ɔbono fo kya diirɛ fo-nyoro mɔ, Wurubuaarɛ laa bara fo gɛsɛ. Ne fo ɔbono fo kya bara fo-nyoro gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa diirɛ fo.”

Yesu Mɔ‑rɛ Nbii Buru-buru

15 Owi ɔko dɔ mɔ, asa ako mɛ dɛ nbii buru-buru kee ma‑a bara Yesu yɛɛ oꞌ kyu mɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so de ɔꞌ dalaa sa mɔmɔ. Yesu akasɛbo mɔ, mɔ, mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ kya gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kiiri nbii mɔ. 16 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ terɛ nbii mɔ ba mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ nbii mɔ mɛꞌ ba me asɛ; fɛŋꞌ baa tii mɔmɔ-ɔkpa. Abono mɛ dɛ fɛɛ gɛnen nbii ndɛana ɔnan mɔ ne n kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 17 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo mɛŋ kyu fo-nyoro wɔra fɛɛ gɛbii pii de foꞌ kyule kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ, fo maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ kpa‑a.”

Anɛ Ne Nan Nyɛ Kyena Wurubuaarɛ Asɛ?

18 Owi ɔko dɔ mɔ, Gyuda awura ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ɔko gi baa taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ dɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa?” 19 Yesu gi kisee taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya terɛ me yɛɛ ɔbelɛnsɛ dɛnsɛ faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne n gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ? 20 Iŋ gyɛ fo nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ? Nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ, ‘Gɛŋ sa foꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara laarɛ ɔko. Gɛŋꞌ mɔɔ isa. Gɛŋꞌ yuuri. Gɛŋꞌ ten ɔko gɛnɔ nbɛlɛ dɔ. Buu fo-sɛ de fo-nyi.’ ” 21 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kpɛ kyu lii me-nbii dɔ mɔ, n kya gyi nbara ndɛ pɛwu so.”

22 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “I kya san fo ilaa kolon. Kpaa fɛ fo-ilaa ibono fo bo mɔ pɛwu de foꞌ kyu aterenbi mɔ yɛ sa ayenbo. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo laa nyɛ ntɛɛla Wurubuaarɛ dɔ de foꞌ san naa baa buu me wɔra me-ɔkasɛbo.” 23 Ɔnyen mɔ gi nu gɛnen mɔ, i yɔɔ mɔ-nyoro. I kya nyiile yɛɛ ɔ tansi ɔ bo atɔ gikyɔ. Ɔ kerɛ mɔ, ɔ maŋ taalɛ wɔra gɛnen.

24 Yesu gi kerɛ ɔnyen mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I tansi i bo lon sa aterenbi awura de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 25 Gɛsintin, pɛi de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ, i laa wɔra ɔlon sa mɔmɔ don gɛnɔɔbono gɛkpatitii gɛ laa loo ɔbaatɔ ɔbɔ dɔ lii mɔ.” 26 Asa mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ taasɛ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, anɛ kaasɛ ne nan nyɛ amɔlɛgɛ de ɔꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ ne?” 27 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i don nyamesɛ giwɔra mɔ, iŋ fo Wurubuaarɛ berɛ giwɔra.”

28 Nfono mɔ Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, aye berɛ, a taa ilaa ibono a bo mɔ pɛwu yɛgɛ ne a ba a naa a buu fo faa, nnɛ ne?” 29 Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ taa mɔ-gɛten yɛgɛ, abɛɛ mɔ-sɛ, abɛɛ mɔ-nyi, abɛɛ mɔ-daana, abɛɛ mɔ-tedɛana, abɛɛ mɔ-biana abɛɛ mɔ-ka yɛgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so mɔ, 30 kaasɛ laa nyɛ imɔ ɔnan gikpadɔ gifonɛɛ gifonɛɛ aberɛ abono ɔ tɛ de ansi faa. Ne gɛkyena gɛbono gɛ laa kii ba mɔ dɔ mɔ, ɔ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.”

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Yɛɛ Ɔ Laa Wuꞌ De Oꞌ Kyingi Lii Ibuni Dɔ

31 Yesu gi kyu mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ lii nkan ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu. A kya kpe Gyɛrusalem faa, ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela kyu lii me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so mɔ, i laa ba gɛsintin kon. 32 Gyuda awura mɛ laa kyu me wɔra asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Gɛnen asa abono mɛ laa gyaabii me ikpa kpɛi-kpɛi so. Mɛ laa saalɛ me, de mɛꞌ too akyɔlɛ bun me. 33 Mɛ laa taa me awulibi, de mɛꞌ mɔɔ me. Nɛ wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, nan kyingi lii ibuni dɔ.” 34 Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ nu ilaa ibono ɔ tɔgɛ mɔ iko‑rɛ iko gɛsɛ. Imɔ gɛsɛ ginu i ŋara mɔmɔ, ne mɛ mɛŋ taalɛ bii ilaa ibono ɔ darɛ mɔ.

Yesu Gi Kyɛ Gyaatanbo Gyɛriko Ɔsowolɛ So

35 Yesu kya sindi Gyɛriko ɔsowolɛ mɔ, gyaatanbo ɔko tɛ ɔkpa nkan ɔ kya kolɛ ilaa. 36 O nu sakpii mɔ kya kyon mɔ, ɔ taasɛ yɛɛ, “Menɛ ne n ba daa?” 37 Asa mɔ dɔ ako mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ ne n ba ɔ kya kyon.” 38 Nfono mɔ gyaatanbo mɔ gi kpen ken-ken yɛɛ, “Yesu! Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!” 39 Asa abono mɛ gyangbara Yesu ansi dɔ mɔ mɛ gya ɔnyen mɔ yɛɛ oꞌ bun mɔ-gɛnɔ so. Mɛ gya mɔ gɛnen mɔ, idɛ kon gbaa ne ɔ lɔrɔ ɔ kya kpen ken-ken daa yɛɛ, “Wura Deefidi ɔnaanabi, su me so!”

40 Yesu gi nu gɛnen mɔ, o sii yelɛ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu gyaatanbo mɔ ba. Mɛ kyu mɔ ba mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, 41 “Menɛ ne fo kya laarɛ nꞌ wɔra sa fo?” Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, n kya laarɛ me-ansi aꞌ bugi.” 42 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Fo-ansi aꞌ bugi! Gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne nan kyɛ fo faa.” 43 Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ ansi a bugi, ɔ kya wu ilaa kamaasɛ, ne ɔ san naa buu Yesu ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ginyen. Sakpii mɔ gi wu ilaa ibono i ba mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ yen Wurubuaarɛ.

19

Sakiyɔsɛ Gi Nyɛ Wurubuaarɛ Amɔlɛgɛ

1 Yesu gi loo Gyɛriko ɔ kya lii mɔ, 2 ɔbelɛnsɛ ɔko bo nno. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sakiyɔsɛ. Ɔ bo abono mɛ kya sɔɔ lɛnpoo ne mɛ kya kudi asa gyi mɔ gikpen mɔ dɔ. Ɔ gyɛ aterenbi wura gɛsintin. 3 Yesu gi loo ɔsowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, Sakiyɔsɛ baarɛ ginsi gi pɛɛrɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ wu Yesu de mɔ-ansi. Sakiyɔsɛ gyɛ daa nyamesɛ din. Imɔso ibono sakpii mɔ kyɔ gikyɔ so mɔ, ɔ mɛŋ kya nyɛ de oꞌ wu Yesu. 4 Gɛnen so mɔ, o kuu ɔnangya kyon asa mɔ so ne ɔ kpaa dii ɔ gyanꞌ Siikamɔɔ oyii belɛ ɔko so nfono Yesu laa kyu de mɔ. Yesu laa kyon mɔ, de ɔꞌ nyɛ wu mɔ.

5 Yesu gi baa fo oyii mɔ gikɔɔdɔ mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ oyii mɔ dɔ, ne ɔ terɛ yɛɛ, “Sakiyɔsɛ, kpelegɛ ba belen. Fo-gɛwi ne i kaaborɛ nꞌ kyena ndɛ.” 6 Nfono mɔ Sakiyɔsɛ gi kpelegɛ lii oyii mɔ so ne o kyu Yesu kpe mɔ-gɛwi kpaa keda mɔ gisafo de ɔkon.

7 Asa abono mɛ wu yɛɛ Yesu gi kpe ɔ bo Sakiyɔsɛ gɛten dɔ mɔ pɛwu, mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ, “Kerɛ, Yesu gi kpe kpaa sogɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo gɛwi.” 8 Yesu bo Sakiyɔsɛ gɛwi gɛnen mɔ, Sakiyɔsɛ gi koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, nu me asɛ. Nan yɛ me-ilaa kamaasɛ ibono n bo mɔ dɔ de nꞌ kyu gibaafon kyu yɛ-yɛ sa ayenbo. Asa abono pɛwu nɛ kudi mɔmɔ gyi baa kyon mɔ nan ka ibono nɛ kudi mɔmɔ gyi mɔ sa mɔmɔ de nꞌ kii ka da gyanꞌ mɔmɔ gikpadɔ ginan.”

9 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Ndɛ berɛ, gɛnen gɛten gɛdɛ dɔ asa mɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ. Fɛye abono pɛwu fɛ bo gɛrɛnaa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ aye-naana Aberaham ɔpaa dɔ isa fɛɛ fɛye kee. 10 Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ ba daa de nꞌ baa laarɛ asa abono mɛ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ gɛten de nꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ kii wu ɔkpa mɔ.”

Yesu Gɛwuragyi Mɔ Gikpalɛ

11 Asa mɔ mɛ san mɛ kya nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ, ɔ da mɔmɔ gikpalɛ giko. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa ne n gyɛ yɛɛ ɔ kya fuude Gyɛrusalem faa mɔ, Wurubuaarɛ gɛwuragyi gɛbono o kyu sa mɔ mɔ gɛ laa lii gɛwi kon ne. Gikpalɛ gɛbono ɔ da mɔmɔ mɔ ne n gyɛ 12 yɛɛ, “Nyamesɛ gbaaꞌ ɔko gi kyena, ɔ gyɛ wuragyibo. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ kya laarɛ de oꞌ kpe ɔbono ɔ gyɛ Wura belɛ mɔ asɛ de Wura belɛ mɔ ɔꞌ kpaa yii mɔ gɛwura de oꞌ kyu baa gyi mɔ-lɛɛ ɔsowolɛ so.

13 “Pɛi ne ɔ laa kyon mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega gudu abono mɛ tɛ mɔ asɛ mɔ ne ɔ yɛ aterenbi sa mɔmɔ ɔkamaasɛ. Mɔmɔ ɔkamaasɛ gi nyɛ kyɛɛ-kyɛɛ. Ɔ laa yɛ aterenbi mɔ sa mɔmɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔɔ aterenbi adɛ buɛɛdɛ gyoo me de nꞌ baa kii ba mɔ aꞌ wɔra agyan sa me.’ 14 Mɔ-ɔsowolɛ mɔ so asa, mɔ, mɛ kya kyo mɔ. Imɔso ɔ kyon mɔ, mɛ sun isɔɔ kpe Wura belɛ mɔ asɛ de mɛꞌ kpaa tɔgɛ sa Wura belɛ mɔ yɛɛ mɛŋ kya laarɛ yɛɛ oꞌ gyi gɛwura sa mɔmɔ.

15 “Wura belɛ mɔ mɔ gi dabɔlɛ kyu gɛwuragyi mɔ sa mɔ, ne o kii ba mɔ-ɔsowolɛ mɔ so. Ɔ ba mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega abono ɔ sa ɔmɔ aterenbi mɔ ba mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ baa buu-buu agyan abono ɔkara mɛ nyɛ mɔ. 16 Mɔ-dega gyangbarasɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, kerɛ, aterenbi abono fo kyu sa me mɔ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu.’ 17 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa ipii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu isowolɛ gudu kyu sa fo de foꞌ kerɛ imɔ so.’ 18 Mɔ-dega nyɔsɛ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, aterenbi abono fo kyu sa me mɔ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ ginun.’ 19 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Fo, mɔ, nan yɛgɛ fo laa kerɛ isowolɛ inun so.’

20 “Mɔ-dega mɔ ɔko berɛ, gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, fo-aterenbi ne! Nɛ kyu amɔ ŋminde de gipanan ŋara kyin‑n. 21 Nɛ wu yɛɛ fo-ilaa i bo lon, imɔso nɛ selɛ fo gifuu. Fo bo onsipara. Fo kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ fo ne n wɔra mɔ dɔ.’ 22 Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, ‘Fo gyɛ dega nyɛnyɛn. Nan kyu fo-ilaa tɔgɛsɛ idɛ kyu bun fo gipuɛɛ. Fo nyi yɛɛ me-ilaa i bo lon. N gyɛ onsipara wura. N kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ me ne n wɔra mɔ dɔ. 23 Ne i wonɛ ne foŋ kyu me-aterenbi mɔ kpaa yela aterenbi ɔyelaten de owi ɔbono nɛ ba ne nan kpaa lɛɛ amɔ mɔ, nꞌ nyɛ de aꞌ korogɛ sa me?’

24 “Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ nno mɔ yɛɛ, ‘Fɛꞌ sɔgɛ me-aterenbi mɔ lii dega baarɛ asɛ kyu bɔla ɔbono ɔ nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu mɔ.’ 25 Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ, ɔ ti nyɛ amɔ-ɔnan gikpadɔ gudu!’ 26 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ ɔbono ɔ bo ne ɔ kya kyu wɔra ilaa mɔ, ɔ laa kii nyɛ too. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo ne ɔŋ kya kyu wɔra sɛi mɔ, ipii ibono ɔ nyɛ mɔ gbaa mɛ laa sɔgɛ lii mɔ asɛ. 27 I san abono mɛ gyɛ me-akyobo ne mɛ mɛŋ kya laarɛ nꞌ wɔra mɔmɔ-wura mɔ, fɛꞌ kyu mɔmɔ baa mɔɔ me-ansi dɔ gɛrɛnaa.’ ”

Yesu Gi Naa Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

28 Yesu gi tɔgɛ imɔ idɛ ta mɔ, idɛ kon mɔ o yii ɔkpa ɔ kya dii ɔ kya kpe Gyɛrusalem. 29 O sindi Bɛtɛfagye de Bɛtani isowolɛ ibono i gyanꞌ Nfɔ Iyii gibii mɔ so mɔ, o sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 30 yɛɛ, “Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee fɔlɛ ɔbono ɔko mɛŋ ti gyanꞌ mɔ kerɛ mɔ kyaa de ɔfɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ kyu bara me gɛrɛ. 31 Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye yɛɛ, ‘Menɛ n wɔra ne fɛ kya sangɛ bee mɔ’ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Wura mɔ tiri bee mɔ.’ ”

32 Abono o sun mɔ mɛ kyon mɔ, mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ. 33 Mɛ kya sangɛ bee mɔ mɔ, bee mɔ mɔ-wuraana mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya sangɛ bee mɔ?” 34 Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wura mɔ tiri bee mɔ.” 35 Imɔso mɛ sangɛ bee mɔ kyu kperɛ Yesu. Ne mɛ kyu mɔmɔ-akuru too gyanꞌ bee mɔ so, ne mɛ puru Yesu gyanꞌ. 36 Asa sakyɔ mɛ buu mɔ. Ako, mɔ, mɛ gyangbara sa mɔ mɛ kya kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ yɛɛ ɔꞌ baa naa amɔ so kyon.

37 Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kpelegɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ mɔ, i bo mɔ-akasɛbo gikpen belɛ mɔ ɔkon kyɔde, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ ken-ken kyu lii ilaa gbaaꞌgbaa ibono pɛwu Yesu gi kyu Wurubuaarɛ ɔlon kyu kpaa asa ne mɛ wu de mɔmɔ-ansi mɔ so. 38 Mɛ naa mɛ kya kpen yɛɛ,

“Fo ne n gyɛ Wura!

Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

Gisen yuuli gi bo Wurubuaarɛ dɔ!

Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ tansi ɔ bo nyisigyi!”

39 Farasii awura abono mɛ bo sakpii mɔ dɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, gya fo-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ sii kurun.” 40 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ ba‑a mɛꞌ sii kurun mɔ, abui gbaa a laa bugi gɛnɔ kpen.”

Yesu Gi Su Sa Gyɛrusalem

41 Yesu kya fuude Gyɛrusalem. Ɔ da de ginsi ne o wu ɔsowolɛ mɔ mɔ, o su sa nno asa. 42 Ɔ kya su gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gyɛrusalem awura, me-gisen dɔ gɛlaarɛ ne yɛɛ nkana fɛꞌ bii ɔkpa ɔbono so fɛ laa kyu de fɛꞌ nyɛ gisen yuuli ndɛ gɛkɛ gɛdɛ mɔ! Imɔ, mɔ, mɔ, i baala fɛye-ansi bun; fɛŋ nyɛ bii gɛnen ɔkpa ɔbono. 43 Gɛkaako mɔ fɛye-akyobo mɛ laa kyaabɔɔ fɛye faa kilenten. Mɛ laa sola isɛ mada gɛkpen gɛbono fɛ yii kyaabɔɔ fɛye-ɔsowolɛ mɔ de iꞌ dii kyaga de ɔpɔɔrɛ mɔ. I dii kyaga mɔ, mɛ laa kyu de nfono so kpelegɛ loo fɛye-ɔsowolɛ dɔ baa kɔ de fɛye. Mɛ laa tii fɛye wɔra nsana. 44 Fɛye-akyobo mɛ laa boori fɛye-ibu bun, ba‑a ɔpɔɔrɛ kolon maŋ san, ne mɛ laa mɔɔ fɛye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi sun me yɛɛ nꞌ baa kerɛ fɛye mɔ, fɛŋ wu me bii.”

Yesu Gi Gya Asa Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

45 Yesu gi loo Gyɛrusalem mɔ, ɔ kyon kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpara mɔ so. Ɔ fo nno mɔ, o wu yɛɛ asa mɛ kyu nno bingiri gigya ogyiten. O wu gɛnen mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya gya abono mɛ kya fɛ ilaa nno mɔ, 46 ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

‘Me-ɔson obu mɔ laa wɔra daa ɔdalaaten.’

Fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan.”

47 Gɛkɛ kamaasɛ mɔ Yesu kya nyiile asa ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ, mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo, de mɔmɔ-anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten. 48 Mɔmɔ-asa sɛnsɛ mɔ so mɔ, mɛŋ kii mɛ kya nyɛ de mɛꞌ keda mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ abono pɛwu mɛ kpɛ mɛ kya nu mɔ asɛ.

20

Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ

1 Gɛkɛ gɛdɛ, Yesu kya nyiile asa ilaa ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɔ mɛ kpe mɔ asɛ, 2 ne mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ? Tɔgɛ aye.”

3 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me kee nan taasɛ fɛye ilaa kolon de fɛꞌ lɛɛ gɛnɔ sa me. 4 Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ? Fɛꞌ lɛɛ gɛnɔ de nꞌ nu.”

5 Yesu gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nengyene a kyule sa mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ, ne menɛ n wɔra ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 6 Ne fɛɛ a kii tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, asa mɔ pɛwu mɛ laa da aye abui mɔɔ. I lii fɛɛ mɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun Gyɔn ne ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.” 7 Gɛnen so mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, “A mɛŋ nyi ɔbono ɔ sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ.”

8 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ.”

Yesu Gi Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ

9 Ne Yesu gi da gikpalɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. Ɔ dɔɔ ndɔɔ mɔ gɛnen mɔ, o kyu nmɔ wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so sa mɔ de mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe ɔkpa kpaa kɛɛla. 10 Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi sun mɔ-dega ɔko yɛɛ, ɔꞌ kpe mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ de mɛꞌ kyu mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. Mɔ-dega mɔ gi kpe mɔ, mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ mɔ, ne mɛ gya mɔ kii abaa gikpan. 11 Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun mɔ-dega ɔko mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ. Ɔbono kee gi kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ mɔ ne mɛ wɔra mɔ ibono i mɛŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ gya mɔ kii abaa gikpan. 12 Ndɔɔ wura mɔ gi sun dega sasɛ. O kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ daarɛ ɔbono kee gooli mɔ, ne mɛ too mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ. 13 Nfono mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi taasɛ mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nnɛ ne nan wɔra me-ilaa idɛ ne?’ Ne o kii tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Nan sun me gbaa-gbaa me-gisen dɔ obi me-ndɔɔ akerɛbo adɛ asɛ. Mɔ berɛ, nɛ sɔɔ gyi yɛɛ mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ Gɛsintin mɔ, o sun mɔ-bi mɔ mɔmɔ asɛ. 14 Mɔ-bi mɔ gi kpe mɔ, mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’ 15 Gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ biidɛ lii ndɔɔ mɔ dɔ ne mɛ mɔɔ mɔ.”

Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ taasɛ asa mɔ yɛɛ, “Imɔso menɛ ne ndɔɔ wura mɔ laa wɔra mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ? 16 Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ ndɔɔ wura mɔ laa kpaa mɔɔ mɔmɔ de oꞌ kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra akerɛbo pobɔrɔ abaa dɔ.” Asa mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Iŋ sa iꞌ ba gɛnen!”

17 Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kerɛ ɔmɔ faa yiridididi ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Ne fɛɛ i maŋ ba gɛnen mɔ, i wonɛ so ne mɛ ŋmarasɛ imɔ idɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ

gɛnen gibui kolon gibono

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon

ɔ yelɛ faa.

18 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono

ɔ laa tɔrɔ gɛnen gibui gibono so mɔ,

kaasɛ laa gbaa gberi-gberi.

Ne gibui mɔ, mɔ, ne n kii baa tɔrɔ fo ɔko so mɔ berɛ,

fo laa kɔrɔ faa dogo-dogo wɔra fɛɛ nnyufo.’ ”

19 Yesu gi da gikpalɛ mɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ bii yɛɛ mɔmɔ ne ɔ darɛ. Imɔso mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ keda mɔ gɛnen owi ɔbono. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ gifuu.

Mɛ Soo Yesu Idoo Kyu Lii Lɛnpoo Gisɔɔ So

20 Imɔso abelɛnsɛ abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ keda Yesu mɔ mɛ san mɛ kya dii mɔ daa. Mɛ sun asa ako mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa penɛ fɛɛ mɛ gyɛ gɛsintin awura; nengyene ɔ tɔgɛ ilaa ibono mɛ laa nyɛ yelɛ imɔ so mɔ, de mɛꞌ kyu mɔ wɔra mɔmɔ-abɛyin ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ mɔmɔ so mɔ abaa dɔ. 21 Imɔso isɔɔ mɔ mɛ kpe Yesu asɛ ne mɛ kpaa too mɔ soso yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo kya tɔgɛ ne fo kya nyiile ilaa de iꞌ kyena ɔkpa so. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa daa de iꞌ kyena de Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ. 22 A dɛ fo giserɛ, tɔgɛ aye, imɔso Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa Wurubuaarɛ asɛ yɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?” 23 Yesu, mɔ, gi dɛsɛ yɛɛ mɛ kya soo mɔ idoo daa. Ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, 24 “Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi gibi ba de nꞌ kerɛ.” Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi gibi kyu sa mɔ, ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyanꞌ aterenbi gibi gidɛ so faa?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.” 25 Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “To! Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ fɛꞌ kyu sa mɔ, ne ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” 26 Gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Mɛ mɛŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko lii ilaa ibono ɔ tɔgɛ sansana mɔ de mɛꞌ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ mɛŋ baa taalɛ tɔgɛ sɛi.

Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Lɛwu Gɛmara Ilaa

27 Saadusii gikpen dɔ awura ako kee mɛ ba Yesu asɛ. Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nengyene nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko ɔ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ baa kyingi asa gɛkaako. 28 Gɛnen asa adɛ mɛ ba Yesu asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ, ‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-daa abɛɛ mɔ-tedɛ oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’ 29 To. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee ne n kyena. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi kyu ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ ne o wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. 30 Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyaamara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. 31 Ɔsasɛ mɔ kee gɛnen, ne mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ gyanꞌ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. 32 Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ. 33 To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa mɔ, anɛ ne n bo gɛnen ɔkyii baarɛ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ pɛwu mɛ dena mɔ.”

34 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Abono mɛ tɛ de ansi mɔ ne n kya dena. 35 Asa abono Wurubuaarɛ gi wu yɛɛ mɛ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ ne ɔ laa kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ gɛkaako mɔ, mɔmɔ berɛ, gɛdena gɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. 36 Mɛ maŋ baa wuꞌ gɛkaako. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. Mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ.”

37 Ne Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, Mosisi gbaaꞌ gi wolaa lɛɛ nyiile aye yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, mɛ bo gɛtɛɛko mɛ kya kpaa kyena. O nu Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa mɔ lii giponfɛ giko dɔ ne ɔ ŋmarasɛ agyɛbi mɔ yela yɛɛ,

‘Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.

N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,

ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ.’

38 Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ Imɔso Wurubuaarɛ nyi yɛɛ mɛ bo gɛtɛɛko mɛ tɛ.” 39 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ ako mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo lɛɛ gɛnɔ kanpɛ.” 40 Kpɛ kyu lii nfono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ too Yesu soso kerɛ.

Yesu Gi Kisee Taasɛ Asa Mɔ Wura Deefidi Ilaa

41 Nfono mɔ, Yesu, mɔ, gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne ɔkamaasɛ kya tɔgɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ laa kisee wɔra daa Wura Deefidi ɔnaanabi? 42 Yɛgɛ Deefidi gbaa-gbaa gi ti tɔgɛ kaasɛ mɔ ilaa wolaa yela. Ɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

43 de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’ ”

44 Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Imɔso Deefidi kya terɛ kaasɛ yɛɛ, ‘Me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?”

Fɛꞌ Kerɛ Fɛye-Nyoro So De Nbara Aŋmarasɛbo Mɔ

45 Owi ɔbono asa mɔ pɛwu mɛ kya nu Yesu asɛ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, 46 “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo adɛ. Mɛ kya laarɛ daa ngbɛ belɛ-belɛ gisuu naa asa dɔ. Mɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Abelɛnsɛ’ de mɛꞌ kyu buubuu faala ɔmɔ sakpii dɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu. Ne fɛɛ mɛ kya kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ mɔ, abɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ. 47 Mɔmɔ gɛnen asa abono ne n kya kii kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ mɛ laa dalaa mɔ, mɛ kya dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ ne n nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ, mɔmɔ-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.”

21

Yesu Gi Yen Okulaabo Yenbo Ɔko

1 Yesu bo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ gidɛkaa gibono asa mɛ kya kyu aterenbi wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ. O wu aterenbi awura mɛ kya lɛɛ mɔmɔ-aterenbi mɛ kya wɔra. 2 Nfono mɔ, o wu ɔkyii okulaabo yenbo ɔko, mɔ, gi baa kyu aterenbi abi anyɔ ako baa wɔra gidɛkaa mɔ dɔ. 3 Yesu gi wu gɛnen mɔ, o nyiile mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛ wu okulaabo yenbo baarɛ? Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ɔkyii baarɛ gi kyɛɛ Wurubuaarɛ aterenbi don asa sɛnsɛ adɛ pɛwu. 4 I kya nyiile yɛɛ asa adɛ pɛwu mɛ lɛɛ mɔmɔ-aterenbi dɔ daa kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ. Ɔkyii baarɛ, mɔ, ipii ibono ɔ bo ne nkana imɔ ne ɔ tɛ kpasa de mɔ, imɔ pɛwu ne o kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ faa.”

Yesu Gi Tɔgɛ Yela Yɛɛ Gyɛrusalem Laa Baa Boori

5 Yesu akasɛbo mɔ ako mɛ kya gyi nsingyi kyu lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ so. Mɛ kya diilɛ mɔ-ɔdan ne mɛ kya kerɛ abui dɛnsɛ-dɛnsɛ abono mɛ kyu pɔrɔ mɔ mɔ de ilaa dɛnsɛ ibono asa mɛ kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ ne mɛ kyu lɔrɔ obu mɔ mɔ. Yesu, mɔ, gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 6 “Imɔ ibono pɛwu fɛ kya wu faa, i laa baa fo owi ɔko mɔ, ako mɛ laa baa boori imɔ bun. Ba‑a gibui kolon gi maŋ san yɛɛ gi maŋ dɛ gɛsɛ.” 7 Yesu akasɛbo mɔ dɔ ako mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, owi ɔmɔ dɔ ne mɛ laa boori imɔ bun gɛnen? Menɛ ilaa ne nan ba de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa idɛ i kya laarɛ iꞌ ba gɛsintin?” 8 Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan daa de ɔko ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Asa sakyɔ mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun mɔ. Mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Owi mɔ gi fuude.’ Fɛ nu gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ buu mɔmɔ-gitan.

9 “Nengyene fɛ kya nu yɛɛ faanaa isowolɛ mɛ kya kɔ de abara, de faanaa asa mɛŋ kya kyule mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen giꞌ ŋmaa fɛye. Imɔ idɛ i gyɛ ilaa ibono i laa daa giba mɔ daa. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ i kya yela ɔkara ayaa abono so ne.” 10 Ne Yesu gi kii tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ laa nu asa kpɛi-kpɛi mɛ laa laarɛ ikɔ too abara so. Abɛyin de abɛyin mɛ laa koso yelɛ mɛ kya kɔ de abara. 11 Nten kpɛi-kpɛi so mɔ, gɛsinkpan gɛ laa gyigisi de ɔlon, akon a laa tɔrɔ, ne alɔtɔ abono a kya kyangɛ asa mɔ a laa gbigi. Ilaa ibono i laa wɔra gɛsinkpan mɔ so mɔ, i laa wɔra asa gifuu. Ilaa belɛ-belɛ i laa wɔra Wurubuaarɛ awolɛ dɔ, ne i laa lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile asa.

12 “Pɛi ne gɛnen ilaa idɛana pɛwu i laa baa ba mɔ, ibono fɛ gyɛ me-akasɛbo faa so mɔ, asa abaa a laa gyanꞌ fɛye so de mɛꞌ ka fɛye-ansi. Mɛ laa kparɛ fɛye kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ kpaa gyi fɛye-nbɛlɛ de mɛꞌ kyu fɛye tii de ibu. Mɛ laa kparɛ fɛye kpe awura de abɛyin abelɛnsɛ ansi dɔ. Me so ne mɛ laa wɔra fɛye imɔ idɛ pɛwu. 13 I ba gɛnen mɔ, i laa bugi ɔkpa sa fɛye daa de fɛꞌ nyɛ tɔgɛ me-ilaa sa mɔmɔ. 14 Fɛꞌ kyu too fɛye-nyoro so yɛɛ fɛ maŋ sa gɛwɔnsa yela yɛɛ idɛ ne a laa kpaa tɔgɛ nbɛlɛ mɔ ogyiten. 15 Owi mɔ gi fo mɔ, me, Yesu ne nan sa fɛye agyɛbi de ɔlaako ginyi de fɛꞌ kyu lɛɛ gɛnɔ. Fɛye-akyobo mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ lɛɛ imɔ gɛnɔ abɛɛ mɛꞌ sɔɔ imɔ akyɔɔlɛ. 16 Fɛye abono fɛ kya son me faa dɔ ako akorogɛbo, abɛɛ fɛye-daana, abɛɛ fɛye-tedɛana, abɛɛ fɛye-subuana, abɛɛ fɛye-kyɛmenɛana, mɛ laa fɛ fɛye dɔ ako sa fɛye-akyobo de mɛꞌ mɔɔ fɛye dɔ ako. 17 Me so mɔ, ɔkamaasɛ laa kyo fɛye. 18 Mɛ dabɔlɛ kyo fɛye nnɛ mɔ, mɛ maŋ taalɛ wɔra fɛye sɛi. 19 Fo ɔbono fo ka gyan me so kpaa lii mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

20 “Nengyene fɛ wu asogya mɛ kyaabɔɔ Gyɛrusalem mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ i maŋ kɛɛla ne ɔsowolɛ mɔ laa boori bun. 21 Fɛ wu gɛnen mɔ, fɛye abono fɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ selɛ kpe abii dɔ. Fɛye abono fɛ bo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛꞌ lii mɔ dɔ, ne fɛye abono, mɔ, fɛ bo ndɔɔ dɔ gɛnen owi ɔbono mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ fɛ laa kii ba nten dɔ. 22 Gɛnen owi ɔbono ne Wurubuaarɛ laa ka asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ gikɔ. Ɔ biidɛ mɔmɔ-giso gɛnen mɔ, i laa yɛgɛ ilaa kamaasɛ ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. 23 Awɔrɔfɔɔ a laa nyaakyɔ gikyɔ so mɔ, akyii abono mɛ da itɔ gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ abɛɛ mɔmɔ-biana mɛ san mɛ kya nyabo mɔmɔ mɔ, mɔmɔ laako. I kya nyiile yɛɛ gɛyiyɛɛ belɛ gɛ laa tɔrɔ gɛsinkpan so, ne Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ginyadon gɛwi nyiile fɛye Gyuda awura adɛ. 24 Asa mɛ laa mɔɔ Gyuda awura ako de nki. Mɛ laa keda mɔmɔ ako gikyii ŋminde mɔmɔ kyu kpaa bingiri asafo gɛten kamaasɛ kyaabɔɔ de gɛsinkpan so. Asafo ne nan san kyu Gyɛrusalem ɔsowolɛ kyu bingiri mɔmɔ-lɛɛ kpaa fo owi ɔbono mɔmɔ-lɛɛ ɔlon laa yela ɔkara mɔ.

Yesu Gi Kii Tɔgɛ Mɔ-Gɛsinkpan So Gikiiba Ilaa

25 “Asa mɛ laa wu ilaa lɛɛnyiilesɛ owi de bosɛ de agyɛkpebi dɔ. Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ laa nu apoo kya gbere, ne mɛ laa nu afuu abono a laa da apoo so mɔ, i laa ŋmaa mɔmɔ-asen, ne mɔmɔ-nyoro gi laa togɛ mɔmɔ. 26 Asa mɛ laa wu ilaa ibono i kya wɔra gɛsinkpan so mɔ, imɔ-gifuu dɔ so‑o so mɔ, i laa yɛgɛ mɛ laa lii tɔrɔ mɛ kya kiidɛ ma‑a wu. I kya nyiile yɛɛ ɔlon kpɛi-kpɛi ɔbono ɔ bo soso ne i yɛgɛ a taalɛ a tɛ gɛsɛ gɛrɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa keda mɔ kyɛɛgɛ. 27 Nfono mɔ, asa mɛ laa wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan naa lii Wurubuaarɛ awolɛ dɔ n kya ba, n dɛ ɔlon de nyisigyi belɛ. 28 Nengyene fɛ wu gɛnen ilaa idɛana i yii gɛsɛ i kya ba mɔ, fɛꞌ diirɛ fɛye-ansi kerɛ soso. I lii fɛɛ owi ɔbono Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ fɛye-nyoro mɔ gi fuude ne.”

Fɛꞌ Kerɛ Dɔɔdan De Kirisito Gikiiba Mɔ Gi Mɛŋ Tuule Fɛye

29 Ne Yesu gi da gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ gifeeya oyii de iyii sɛnsɛ. 30 Nengyene fɛ kya wu iyii i kya yaa ne i kya laarɛ iꞌ pɔrɔgɛ mɔ, fɛ kya bii yɛɛ gikyɛ gi kya fuude ne. 31 Gɛnen kee ne i dɛ ne. Nengyene fɛ wu ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ sa fɛye faa i kya ba mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ nyiile asa kon. 32 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. Asa abono mɛ tɛ gɛsinkpan so gɛnen aberɛ adɛ dɔ mɔ mɛ maŋ wuꞌ logɛ pɛi de gɛnen ilaa idɛana pɛwu iꞌ lɔɔ ba. 33 Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara. Me-agyɛbi mɔ berɛ a maŋ yela ɔkara gɛkaako kpa‑a.

34 “Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔkon gigyi de nta giboo de fɛye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ iꞌ gyi fɛye-amu. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, gɛkɛ gɛbono nan kii ba mɔ, i laa tuule fɛye; fɛ maŋ dɛsɛ. 35 I kya nyiile yɛɛ gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ laa tuule asa sɛnsɛ pɛwu abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔdoo kya too gɛbuɛ mɔ. 36 Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so owi kamaasɛ dɔ fɛ kpɛ fɛ kya dalaa fɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa fɛye ɔlon de nengyene gɛnen ilaa idɛ pɛwu i ba i kya wɔra mɔ de fɛꞌ nyɛ taalɛ lii imɔ dɔ de fɛꞌ nyɛ ayaa yelɛsɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ-ansi dɔ.”

37 Gɛkɛ kamaasɛ mɔ Yesu kya nyiile asa ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Owi gi ta mɔ, ɔ kya lii Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa dɛ Nfɔ Iyii Gibii mɔ so. 38 Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, ɔ kya kii ba Gyɛrusalem Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Asa mɔ pɛwu mɛ kya ba mɔ asɛ nno nyɛnyɛngɛ fu‑u de mɛꞌ nyɛ nu mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ.

22

Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɛ Da Gɛdɛ Yela De Mɛꞌ Nyɛ Yesu Mɔɔ

1 Gyuda awura Bodobodo Maadiisɛ gɛkɛ belɛ gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So mɔ gɛ kya fuude. 2 Ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya laarɛ gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ Yesu mɔɔ mɔ, mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ yelɛ Yesu gɛmara mɔ.

3 Nfono mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi suu de Gyudasɛ. Ɔ gyɛ Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko. Mɔ-ginyen giko ne n gyɛ Isikaayɔtɛ. 4 Ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ gi suu de Gyudasɛ mɔ, o kpe kpaa wu gɛnen asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo abelɛnsɛ. Ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ ɔ laa laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa nyɛ kyu Yesu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ. 5 Mɛ nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ ɔ taalɛ wɔra gɛnen mɔ, mɔmɔ, mɔ, mɛ laa sɔɔ mɔ ka gikɔ. 6 O kyule ne ɔ san ɔ kya laarɛ owi ɔbono i laa sa de oꞌ kyu Yesu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ ne asa sɛnsɛ mɔ mɛ maŋ bii mɔ.

Yesu Mɔ‑rɛ Mɔ-Adɛ Mɛ Gyi Gɛkɛ Belɛ

7 Gɛkɛ gɛbono Bodobodo Maadiisɛ Agyiberɛ mɔ gɛ kya yii gɛsɛ mɔ, mɛ kya kyɔɔlɛ isandɛ de mɛꞌ kyu gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ. 8 Gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ mɔ, Yesu gi lɛɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn sun yɛɛ, “Fɛꞌ kpe de fɛꞌ kpaa baala Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ agyudɔ sa aye de aꞌ baa gyi.” 9 Ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fonɛ ne fo kya laarɛ aꞌ kpaa baala agyudɔ mɔ yela?” 10 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ naa loo nten dɔ. Fɛ kya loo mɔ, fɛ laa wu ɔnyen ɔko, ɔ so nkyu de gɛlɔbi. Fɛꞌ buu mɔ kpaa loo gɛten gɛbono dɔ ɔ laa loo mɔ 11 de fɛꞌ taasɛ gɛten wura mɔ yɛɛ, ‘Ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ asafo obu ɔmɔ dɔ ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ laa kyena de mɛꞌ gyi Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛkɛ Belɛ agyudɔ mɔ?’ 12 Gɛten wura mɔ laa nyiile fɛye soso-lɛɛ obu belɛ ɔko. Ikyenaten de ikamaasɛ i ti i bo nno. Fɛꞌ kerɛ agyudɔ mɔ yela sa aye nno.”

13 Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyon. Gɛsintin mɔ, mɛ kpaa wu ilaa kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu gi nyiile mɔmɔ mɔ. Ne mɛ kerɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ agyudɔ mɔ yela nno.

Yesu Gi Nyiile Mɔ-Isɔɔ Mɔ Yɛɛ Ɔ Laa Wuꞌ Sa Mɔmɔ

14 Owi gyisɛ mɔ gi fo mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ kpe nno kpaa kyena mɛ kya gyi. 15 Mɛ kya gyi mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nɛ tansi laarɛ yɛɛ me‑rɛ fɛye aꞌ gyi gɛnen Lɛwu Gi Seregɛ Aye So agyudɔ adɛ dabɔlɛ pɛi de nꞌ lɔɔ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔ dɛ sa me mɔ. 16 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ meŋ baa kii gyi gɛnen gɛsi gɛdɛ. Pɛi de nꞌ kii gyi gɛmɔ mɔ, gɛnen mɔ, ilaa ibono so a kya gyi gɛmɔ gɛsi kamaasɛ mɔ i ba gɛsintin ne Wurubuaarɛ gi ti yɛgɛ asa mɛ nyɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ gɛkyena.”

17 Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, o puru konkon de nta, ne o kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ, ne o kyu sa mɔ-isɔɔ mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ nta ndɛ de fɛꞌ nun kɔɔlɛ. 18 Nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ pɛi ne nan kii nun nta mɔ, gɛnen mɔ, asa mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena.”

19 Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, o puru bodobodo keda, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ gbaa-gbaa mɔ dɔ kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me-nyoro ne. N dɛ mi‑i sa fɛye. Fɛꞌ wɔra imɔ idɛ kyu nyingi me.” 20 Gɛnen kee ne mɛ gyi ta mɔ, o puru konkon de nta keda, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nta nbono n dɛ mii sa fɛye faa, me-nkalan ne. Nan wuꞌ mɔ, me-nkalan gi laa kyɛɛgɛ fuɛ sa fɛye, de Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛye‑rɛ mɔ fɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

21 “Ɔbono ɔ laa yɛgɛ me-akyobo mɛꞌ nyɛ me mɔ bo me asɛ gɛnen ogyiten baarɛ. 22 I bo no yɛɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan wuꞌ lɛwu ɔbono ɔnan Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela mɔ. Ɔbono ɔ laa kyu me wɔra me-akyobo mɔ abaa dɔ mɔ berɛ, kaasɛ laako!” 23 Nfono mɔ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya taasɛ abara de mɛꞌ bii mɔmɔ dɔ ɔkolon ɔbono ɔ laa wɔra gɛnen mɔ.

24 Nfono mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ yɛɛ mɔmɔ pɛwu dɔ mɔ anɛ ne n don mɔ-nanbo. 25 Imɔso Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, mɔmɔ-awura mɛ kya kyu abono mɛ bo mɔmɔ gɛsɛ mɔ wɔra fɛɛ mɔmɔ-nbide, ne abono mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ mɔmɔ so mɔ, mɛ kya yɛgɛ ɔmɔ mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye-sɛana.’ 26 Fɛye-lɛɛ berɛ, iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛɛ asa abono. Ɔbono ɔ don mɔ-nanboana mɔ gi kaaborɛ ɔꞌ bara mɔ-nyoro gɛsɛ de oꞌ bingiri fɛɛ gɛbii pii gɛkpaa fɛye dɔ de ɔbono ɔ gyɛ fɛye-ɔgyangbarabo mɔ ɔꞌ wɔra mɔ-nyoro fɛɛ fɛye-dega. 27 Ɔbono ɔ tɛ ne mɛ kya kyu agyudɔ baa yii mɔ de oꞌ gyi mɔ, de ɔbono ɔ laa kyu agyudɔ mɔ baa yii mɔ mɔ, ɔmɔ dɔ mɔ, anɛ ne n don mɔ-nanbo? Asa asɛ mɔ, ɔbono ɔ tɛ ne mɛ kya kyu agyudɔ baa yii mɔ mɔ ne n don. Me berɛ nɛ ba daa de nꞌ baa son fɛye.

28 “Me-ɔlaawusɛ kamaasɛ dɔ mɔ, fɛye ne n gyɛ abono fɛ mili me. 29 Fɛɛ gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi sa me gɛwuragyi mɔ, me kee nɛ sa fɛye gɛwuragyi. 30 Aberɛ abono n kya gyi gɛwura mɔ, me‑rɛ fɛye a laa wɔra abaa gyi de aꞌ nun dabɔlɛ. Fɛ laa gyi gɛwura Isirale nten gudu nnyɔ mɔ so de fɛꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ sa mɔmɔ.”

Yesu Gi Tɔgɛ Yɛɛ Piita Laa Kine Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Mɔ

31 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa Simon yɛɛ, “Simon, Simon, kerɛ! Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kolɛ ɔkpa de ɔꞌ nyɛ fo‑rɛ fo-nanboana adɛ de ɔꞌ daasɛ gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa me mɔ kerɛ. 32 Fo berɛ nɛ dalaa sa fo yɛɛ fo-gisɔɔgyi mɔ giŋ sa giꞌ koso me so. Nengyene fo-gisɔɔgyi gi kii wɔra ɔlon mɔ, kpaa fo-nanboana de mɔmɔ-lɛɛ giꞌ wɔra ɔlon kee.” 33 Simon Piita, mɔ, gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, mɛ laa tii fo de obu‑o, mɛ laa mɔɔ fo daa‑o, me‑rɛ fo ne.” 34 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Sɔɔ gibui yela, gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.”

35 Nfono mɔ Yesu gi taasɛ mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ, “Owi ɔbono nɛ sun fɛye ne fɛ mɛŋ keda aterenbi, abɛɛ ilaa ɔwɔraten abɛɛ ayaawolɛ mɔ, fɛ kponderɛ ilaa iko?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, aŋ kponderɛ sɛi sɛi.” 36 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nperɛ berɛ fɛye dɔ ɔbono ɔ bo aterenbi ɔwɔraten abɛɛ atɔ ɔwɔraten mɔ oꞌ puru keda. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo gɛki mɔ ɔꞌ fɛ mɔ-gɛgbɛ de oꞌ kyu sɔɔ gɛki. 37 I bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

‘Mɛ kalɛ mɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ.’

N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ i laa ba me so gɛnen. Me-gɛsinkpan so gɛkyena gɛ kya ba laalaalogɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ.” 38 Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, kerɛ, a bo nki nnyɔ.” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I kaabo gɛnen.”

Yesu Gi Kpaa Dalaa Nfɔ Iyii Gibii So

39 Yesu gi lii kpe Nfɔ Iyii Gibii mɔ so, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ɔ kya wɔra mɔ, ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ buu mɔ. 40 Mɛ fo nno mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ dalaa yɛɛ ilaa ibono i kya ba mɔ i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.” 41 Ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ tu kpe ansi dɔ ŋmaraa, ne o sii ŋmii ɔ kya dalaa. 42 Ɔ dalaa yɛɛ, “Me-sɛ, nengyene fo laa kyule mɔ, nkana yɛgɛ awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon. Nɛ dabɔlɛ kolɛ gɛnen faa, i mɛŋ gyɛ me-lɛɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra. Fo-lɛɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.” [ 43 Ɔ dalaa gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ asɛ baa sa mɔ ɔlon. 44 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɔ-gisen dɔ i kya dɛɛ mɔ, ne o kii lɔrɔ pɛɛrɛ ansi dalaa. Gisisiri gibono gi kya lii mɔ-nyoro so gi kya tɔrɔ gɛsinkpan mɔ gi dɛ fɛɛ nkalan.] 45 Yesu gi kyon ɔꞌ kpaa dalaa mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya yiyɛɛ mɔ so, ne ginsi gidɛ gi baa yuuri mɔmɔ. Yesu gi dalaa ta ne ɔ baa tu mɔmɔ mɔ, mɛ dɛ ginsi gidɛ. 46 O kyingi mɔmɔ, ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ dɛ daa? Fɛꞌ koso de fɛꞌ dalaa yɛɛ ilaa ibono i kya ba mɔ i mɛŋꞌ nyɛ fɛye penɛ de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.”

Yesu Akyobo Abaa A Gyanꞌ Mɔ So

47 Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ mɔ, sakpii belɛ ɔko gi dii lii mɔmɔ so. Gyudasɛ ɔbono ɔ gyɛ mɔ-isɔɔ gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko gyangbara ɔ sa mɔmɔ. Gyudasɛ gi fo mɔ, ɔ naa kpe Yesu asɛ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ faala mɔ da mɔ gya-gya. 48 O kpe Yesu asɛ mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Gyudasɛ, me-afaala ne? Gɛnen ne fo laa kyu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, wɔra me-akyobo abaa dɔ ne?” 49 Yesu isɔɔ mɔ mɛ wu ilaa ibono i kya ba mɔ, mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Aye-wura, aꞌ ŋɛ mɔmɔ nki?” 50 Yesu mɛŋ ti lɛɛ gɛnɔ mɔ, mɔ-isɔɔ mɔ dɔ ɔko gi ŋɛɛlɛ dega ɔko gyisɛ giso fuɛ. Dega mɔ wura ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. 51 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ taa yɛgɛ!” Ne ɔ tengɛ mɔ-gibaa yii dega mɔ giso, ne giso mɔ gi kii baa kyaga.

52 Ne Yesu gi taasɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo abelɛnsɛ de abelɛnsɛ sɛnsɛ abono mɛ ba de mɛꞌ baa keda mɔ mɔ yɛɛ, “N gyɛ oyu nyɛnyɛn daa, ne fɛ kyu nki de nkpotii baa keda me faa? 53 Iŋ gyɛ me‑rɛ fɛye ne, Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so adaa-adaa? I wonɛ ne fɛ mɛŋ keda me nno? Idɛ kon berɛ fɛye-owi mɔ ne n fo faa, ne ilaa nyɛnyɛn gɛmu ɔbono ɔ bo lon gibiri dɔ mɔ laa nyɛ mɔ-nyoro wɔra mɔ-gɛlaarɛ kon.”

Piita Gi Sorogɛ Gikpadɔ Gisaꞌ Yɛɛ Oŋ Nyi Yesu

54 Imɔso mɛ keda Yesu, ne mɛ kparɛ mɔ kpe asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛten dɔ. Mɛ kya kpe gɛnen mɔ, Piita gi buu mɔmɔ giyaa-giyaa. 55 Mɛ loo asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛten dɔ mɔ, mɛ wu yɛɛ asa mɛ baada ɔgya gikpaara mɔ so mɛ tɛ kyaabɔɔ ɔgya mɔ mɛ kya wolɛ, ne Piita gi naa kpaa kyena mɔmɔ asɛ. 56 Obolonbu ɔko gi wu Piita tɛ ɔgya mɔ asɛ, ne ɔ kerɛ mɔ-ansi dɔ faa yiridididi, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu ne n naa.” 57 Piita gi sorogɛ kpalɛ-kpalɛ yɛɛ, “Ɔkyii, meŋ taa nyi mɔ!”

58 I wɔra ŋmaraa mɔ, ɔnyen ɔko kee gi wu Piita ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo kee fo gyɛ gɛnen asa abono dɔ.” Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔnyen, meŋ bo mɔmɔ dɔ!”

59 I kii wɔra ŋmaraa too mɔ, ɔnyen ɔko kee gi tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin daa. Ɔnyen baarɛ kee mɔ‑rɛ Yesu ne n naa. I lii fɛɛ mɔ kee gyɛ Galelinyen.” 60 Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔbono kee yɛɛ, “Ɔnyen, meŋ taa nyi ilaa ibono fo kya tɔgɛ faa.” Piita san ɔ kya tɔngɛ mɔ, ayaa abono so mɔ, kyaasɛ gyangbarasɛ gi folɛ. 61 Nfono mɔ Wura Yesu gi kpɛɛlɛ kerɛ mɔ. Mɔmɔ-ansi a gyanꞌ mɔ, Piita gi nyingi gɛnɔɔbono Wura Yesu gi wolaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.” 62 Piita gi nyingi gɛnen mɔ, ɔ lii gikpaara mɔ so kpaa su gɛnsipɛɛrɛ so.

Mɛ Daarɛ Yesu Ne Mɛ Tɔgɛ Gɛlaaloo Agyɛbi Sa Mɔ

63 Nfono mɔ, ngbɛ awura abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɛ gyaabii mɔ ikpa kpɛi-kpɛi so, ne mɛ daarɛ mɔ. 64 Mɛ ŋminde mɔ-ansi yɛgɛ mɛ kya ŋɛ mɔ, ne mɛ kya taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n ŋɛ fo? Bii ɔbono ɔ ŋɛ fo mɔ de aꞌ kerɛ.” 65 Mɛ tɔgɛ agyɛbi loosɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ sa mɔ kee.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Nbɛlɛ Agyibo Asɛ

66 Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ nbara aŋmarasɛbo de mɔmɔ abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa ako mɛ baa gyanꞌ, ne mɛ yɛgɛ mɛ kpaa kyu Yesu bara mɔmɔ. 67 Mɛ kyu mɔ ba mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ-adɛ so mɔ? Tɔgɛ aye.” Ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me ne n kine nꞌ tɔgɛ fɛye nnɛ mɔ, fɛ maŋ sɔɔ me gyi. 68 Nengyene nɛ kii taasɛ fɛye ilaa iko kee mɔ, fɛ maŋ lɛɛ gɛnɔ sa me. 69 Lii ndɛ kyu i kya kpe mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan san kyena daa Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gyisɛ gibaa so n kya gyi gɛwura.” 70 Ɔ tɔgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ ne!” Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛ bii ne.” 71 Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ taasɛ abara yɛɛ, “Ilaa imɔ ne a baa a kya laarɛ de aꞌ baa nu lii mɔ so? Aye gbaa-gbaa a nu de aye-aso lii mɔ-gɛnɔ dɔ kon.”

23

Mɛ Kyu Yesu Kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato Asɛ

1 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, abelɛnsɛ gikpen mɔ pɛwu mɛ koso ne mɛ kyu Yesu kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato asɛ. 2 Mɛ kpɛ fo Pilato asɛ mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya buu mɔmɔ-lɛɛ gɛnɔ mɛ kya sa Pilato yɛɛ, “A wu ɔnyen baarɛ yelɛ ɔ kya penɛ aye-adɛ Gyuda awura. Ɔ gya mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ mɛŋ sa mɛꞌ sɔɔ Rom awura wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so mɔ lɛnpoo. Ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ mɔ ne n gyɛ wura ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.”

3 Imɔso Pilato gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo-gɛnɔ dɔ ne i lii.” 4 Nfono mɔ Pilato gi tɔgɛ sa Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de sakpii mɔ yɛɛ, “Me berɛ, meŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko lii gɛnen ɔnyen baarɛ so.” 5 Pilato gi buu sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kii lɔrɔ tɔgɛ bɔla yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ kya yogesi asa mɔ-ilaa nyiilesɛ dɔ Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so. O yii gɛsɛ lii Galeli gɛsinkpan so kaaborɛ o kyu baa loo gɛrɛnaa.” 6 Pilato gi nu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ Galelinyen daa?” 7 Pilato gi bii yɛɛ Yesu gi lii daa nfono so Wura Hɛrodɛ kya kerɛ mɔ, ɔ yɛgɛ mɛ kyu Yesu kyu kperɛ Hɛrodɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ Hɛrodɛ gbaa-gbaa kee bo Gyɛrusalem nno.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Wura Hɛrodɛ Asɛ

8 Hɛrodɛ gi da dɛ ginsi ne o wu Yesu mɔ, i wɔra mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde. I kya nyiile yɛɛ o nu Yesu so mɔ, i kɛɛla, ne ɔ kya laarɛ oꞌ wu mɔ de ansi. Ɔ kya laarɛ fɛɛ Yesu ɔꞌ wɔra ilaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ iko de ɔꞌ kerɛ. 9 Hɛrodɛ gi taasɛ Yesu ilaa gikyɔ. Yesu, mɔ, mɛŋ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ. 10 Gyuda awura asunbi alɛɛbo mɔ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɛ yelɛ nno mɛ kya kyu ilaa ibono i bo lon mɔ mɛ kya gyanꞌ Yesu so. 11 Nfono mɔ Hɛrodɛ mɔ‑rɛ mɔ-ngbɛ awura mɔ mɛ kyɛfoo Yesu, ne mɛ gyaabii mɔ ikpa kpɛi-kpɛi so. Mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ, ne Hɛrodɛ gi yɛgɛ mɛ kyu mɔ kiiri kperɛ Ɔbelɛnsɛ Pilato. 12 Nkana Pilato mɔ‑rɛ Hɛrodɛ mɛ mɛŋ kya loo. Kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono kyu kyon mɔ, mɛ kyu abara gɛkyɛmenɛ.

Mɛ Tɔgɛ Yɛɛ Yesu Ɔꞌ Wɔra Ɔmɔɔsɛ

13 Mɛ kiiri Yesu bara Pilato mɔ, ɔ terɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo de mɔmɔ-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa de mɔmɔ-asa sɛnsɛ abono mɛ bo nfono mɔ, 14 ne o buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kyu gɛnen ɔnyen baarɛ ba me asɛ mɔ, fɛye yɛɛ ɔ kya yogesi asa. Ilaa ibono fɛ dɛ fɛ kya gyanꞌ mɔ so mɔ, nɛ taasɛ mɔ fɛye-ansi dɔ gɛrɛnaa mɔ, meŋ wu yɛɛ ɔ wɔra imɔ iko‑rɛ iko. 15 Hɛrodɛ kee mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko mɔ so. I kya nyiile yɛɛ nɛ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kpe Hɛrodɛ ansi dɔ ne Hɛrodɛ gi kpaa kiiri mɔ bara me‑rɛ fɛye faa. Fɛꞌ nu yɛɛ ilaa iko i mɛŋ bo no i kya nyiile yɛɛ ɔnyen baarɛ gi wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. 16 Imɔso nan yɛgɛ mɛꞌ biidɛ mɔ-giso de nꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa.” [ 17 I wolaa i gyɛ ilaa ibono Ɔbelɛnsɛ Pilato kya wɔra sa Gyuda awura mɔ yɛɛ nengyene mɛ laa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kya tigi mɔmɔ-asa abono ɔ keda tii de obu mɔ dɔ nyamesɛ kolon de ɔꞌ naa. Gɛnen so mɔ, Pilato gi taasɛ Gyuda awura mɔ yɛɛ anɛ ne mɛ kya laarɛ de oꞌ tigi sa mɔmɔ gɛnen gɛsi gɛbono dɔ?] 18 Sakpii mɔ gi nu yɛɛ ɔ laa tigi Yesu mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ kpen gikolon yɛɛ, “Fɛꞌ kyu gɛnen ɔnyen baarɛ kpaa mɔɔ! Fɛꞌ tigi daa Barabasɛ sa aye!” 19 Ibono so Barabasɛ tii de obu gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, mɔ‑rɛ asa ako mɛ koso kɔ de abɛyin awura Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so, ne ɔ mɔɔ isa gɛnen ikɔ ibono dɔ.

20 Pilato gi laarɛ fɛɛ nkana ɔ taa Yesu yɛgɛ de ɔꞌ naa. Gɛnen so mɔ, o kii kpen tɔngɛ sa sakpii mɔ de ɔꞌ buɛɛlɛ mɔmɔ. 21 Sakpii mɔ, mɔ, kpɛ ɔ kya kpen ɔ kya sa mɔ yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi oyii so! Da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ!” 22 Mɛ tɔgɛ sa Pilato gɛnen mɔ, o kii taasɛ mɔmɔ gisasɛ yɛɛ, “De iꞌ wonɛ? Menɛ ilaa nyɛnyɛn ne ɔ wɔra? Meŋ wu ilaa ibono ɔ wɔra ne i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Imɔso nan yɛgɛ mɛꞌ biidɛ mɔ-giso de nꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa.”

23 Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɔrɔ mɛ kya kpen ken-ken yɛɛ ɔꞌ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ. Mɛ kpɛ ma‑a kpen gɛnen mɔ, mɔmɔ-lɛɛ mɔ ne Pilato gi san nu. 24 O kyule yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa ibono mɛ kya laarɛ mɔ sa ɔmɔ. 25 Ɔ tigi ɔnyen ɔbono ɔ bara ikɔ ne ɔ mɔɔ isa mɔ sa mɔmɔ. Yesu berɛ, ɔ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyon de ɔꞌ kpaa wɔra ɔmɔɔsɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya laarɛ mɔ.

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Mada De Oyii

26 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ gyangara Simon ɔbono ɔ lii Siirini mɔ. Mɛ wu mɔ mɔ, ɔ naa ɔ kya ba ɔꞌ baa loo ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ sola Yesu lɛwu oyii mɔ. Mɛ kyu oyii mɔ sola mɔ yɛɛ oꞌ buu Yesu de mɛꞌ kpe. 27 Sakpii belɛ buu mɔmɔ. Akyii ako kee mɛ buu mɔmɔ mɛ kya saawo mɛ kya yiyɛɛ mɛ kya sa Yesu. 28 Yesu gi kisee tɔgɛ sa akyii mɔ yɛɛ, “Gyɛrusalem akyii, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ su sa me. Fɛꞌ su sa daa fɛye-nyoro de fɛye-biana. 29 Awɔrɔfɔɔ owi kya ba. Asa abono mɛ laa wu awɔrɔfɔɔ abono mɔ mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘Amudɛnsɛbo ne n gyɛ alabanbo de abono nbii mɛŋ nyabo mɔmɔ kerɛ mɔ.’ 30 Awɔrɔfɔɔ belɛ abono so mɔ, asa mɛ laa tɔgɛ sa abii de nbiibi yɛɛ, ‘Fɛꞌ boori bun aye so.’ 31 Asa mɛ dɛ me ɔbono n dɛ fɛɛ oyii bonboli mɛ kya wɔra ɔgya faa mɔ, fɛye abono fɛ dɛ fɛɛ ngya wolɛsɛ mɔ berɛ ne mɛ laa yɛgɛ?”

32 Asa mɔ mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ dɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ ako kee mɛ kya kpe mɛꞌ kpaa da aŋanbi iyii so mɔɔ. 33 Mɛ naa gɛnen kpaa fo gikpalan giko asɛ. Mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan. Nno ne mɛ da Yesu mɔ‑rɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ mɔ aŋanbi mada de iyii. Mɔmɔ dɔ ɔko bo de Yesu gyisɛ so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ so. I san Yesu, mɔ, bo nsana. [ 34 Nfono ne Yesu gi dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa abono mɛ da mɔ aŋanbi mada de oyii mɔ yɛɛ, “Me-sɛ, kyu kyɛɛ mɔmɔ. Mɛ mɛŋ nyi ilaa ibono mɛ kya wɔra faa.”] Mɛ wɔra ilaa idɛ pɛwu ta mɔ, mɛ yɛ mɔ-nyoro so atɔ kyu. Mɛ kya yɛ atɔ mɔ mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ. Ɔbono i yii de mɔ mɔ, o kyu.

35 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, asa mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔ. Ne Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya yoole mɔ. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Mɔ ne n mɔlɛgɛ asa; ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro. Nengyene ɔ gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ ne n lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ asa mɔ, ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-nyoro de aꞌ kerɛ.” 36 Asogya mɔ kee mɛ yoole mɔ, ne mɛ kpaa kyu mɔmɔ-nta bonyansɛ nko kyu ba mɛ kya sa mɔ, 37 ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ gɛsintin mɔ, mɔlɛgɛ fo-nyoro de aꞌ kerɛ.”

38 Mɛ ŋmarasɛ kpaa mada Yesu amu so yɛɛ,

GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

39 Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo anyɔ mɔ dɔ ɔko mada de mɔ-lɛɛ oyii mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ ilaa loosɛ sa Yesu yɛɛ, “Iŋ gyɛ fo ne Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ foꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ? Kii mɔlɛgɛ fo-nyoro de foꞌ mɔlɛgɛ aye kee.” 40 Ɔ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-nanbo ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ gi gya mɔ yɛɛ ɔŋꞌ baa tɔgɛ gɛnen, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ do‑o? Aye‑rɛ mɔ pɛwu ne mɛ kya biidɛ giso mɛ kya mɔɔ faa. 41 Aye berɛ, i kaaborɛ aye. I lii fɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ gikɔ ne mɛ kya ka aye faa. Ɔnyen baarɛ, mɔ, ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko.” 42 Ɔnyen mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nanbo mɔ gɛnen mɔ, ne o kisee tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Yesu, n dɛ fo giserɛ, nyingi me so owi ɔbono fo-gɛwuragyi mɔ gɛ laa yii fo-gibaa mɔ.” 43 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne n kya buu mi‑i sa fo faa, ndɛ gɛkɛ gɛdɛ fo laa loo ɔkyoolaten me asɛ Wurubuaarɛ dɔ.”

Yesu Gi Lɛɛ Ɔŋɛ

44-45 I baa wɔra fɛɛ owi ken-ken gerɛ-gerɛ mɔ, owi mɛŋ baa ɔ kya lii ne i wɔra gibiri sirim gɛnen gɛsinkpan mɔ pɛwu so kaaborɛ owi gbaasɛ. Gikuru gibono gi tii Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ gi kyan ginyɔ lii soso baa yii gɛsɛ kyim. 46 Nfono mɔ, Yesu gi kpen ken-ken tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, fo-abaa dɔ ne nꞌ dɛ me-ɔŋɛ mi‑i wɔra.” Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ lɛɛ ɔŋɛ.

47 Asogya abono mɛ kya dii Yesu mɔ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ gi wu ilaa ibono i ba gɛnen mɔ, ɔ yen Wurubuaarɛ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsintin, ɔnyen baarɛ tansi ɔ gyɛ gɛsintin wura.” 48 Gɛnen kee ne sakpii belɛ ɔbono ɔ kpaa yelɛ kerɛ Yesu gimɔɔ ne mɛ wu ilaa kamaasɛ mɔ mɛ kii mɛ kya kpe gɛwi mɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ kya wɛ nyoro ɔ kpɛ ɔ dɛ mɔ-abaa ɔ kya suii mɔ-gikan. I kya nyiile yɛɛ, mɔmɔ-asen dɔ i nyida mɔmɔ gikyɔ. 49 Yesu mɔ-kyɛmenɛana de akyii abono mɛ buu mɔ lii Galeli kpe Gyɛrusalem mɔ mɛ yelɛ gɛta-gɛta wu ilaa idɛ pɛwu.

Mɛ Pule Yesu

50 Ɔnyen ɔko bo gɛnen ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyosɛfo. Ɔ lii Arimatiya, Gyudiya awura ɔsowolɛ ɔko so. Ɔ gyɛ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko. Ɔ gyɛ isa dɛnsɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin. 51 Mɔ berɛ, ɔ mɛŋ yelɛ kyule ibono mɛ kyu wɔra Yesu mɔ. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, mɔ-ansi a gyanꞌ gɛkaabono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ. 52 Gɛnen Gyosɛfo baarɛ gi kpe Pilato asɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii lɛwu oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato mɛŋ kine. 53 Imɔso Gyosɛfo gi kpaa saga Yesu gibuni mɔ. O kyu gikɛlɛlɛ kyu mili obuni mɔ ne o kyu mɔ kpaa pule gifolɛ gibono mɛ wolaa logedi wɔra ɔbɔ yela sa ibuni gipule mɔ dɔ. Mɛ mɛŋ ti taa pule obuni gɛnen folɛbɔ ɔbono dɔ kerɛ. 54 Owi kya ta mɔmɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ gyɛ abaala gɛkɛ kyu sa mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, mɛ kya kpaala. 55 Akyii abono mɛ buu Yesu lii Galeli ba Gyɛrusalem nfono mɔ mɛ buu Gyosɛfo kpe, ne mɛ kperɛ mɔmɔ-ansi kpaa wu folɛbɔ mɔ de gɛnɔɔbono Gyosɛfo gi kyu pule Yesu mɔ. 56 Owi kya ta so mɔ, akyii mɔ mɛ kii kpe gɛwi, ne mɛ kpaa baala ilaa ikoana ibono mɛ kya kyu bɔ ibuni mɔ fɛɛ onufuii de piperɛ yela. Mɛ kyena kyoola gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ-nbara gi kya nyiile mɔ.

24

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1 Mɛ pule Yesu mɔ, imɔ Kosida gibaadiikɛ mɔ, akyii mɔ mɛ kyu ibono mɛ kpaa baala yela i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ mɔ kyu kyon kpe Yesu folɛbɔ gɛkyan mɔ asɛ de mɛꞌ kyu imɔ kyu kpaa bɔ mɔ. 2 Mɛ fo nno mɔ, mɛ wu gibui belɛ gɛbono nkana gi tii folɛbɔ mɔ gɛbunono mɔ gi belen kpe gi dɛ nkan. 3 Nfono mɔ, mɛ loo folɛbɔ mɔ dɔ. Mɛ loo nno gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ wu Wura Yesu gibuni mɔ.

4 I wɔra ɔmɔ ya‑a. Mɛ san sii mɛ yelɛ. Mɛ yelɛ mɔ, anyen anyɔ ako mɛ lii tuule mɔmɔ. Mɛ suu ngbɛ, gi kya ŋɛlegi ŋalɛ-ŋalɛ. 5 I wɔra akyii mɔ gifuu gikyɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-ansi too gɛsɛ. Nfono mɔ anyen mɔ mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ ba ibuni opuleten ba fɛ kya laarɛ ɔbono ɔ tɛ de ansi mɔ? 6 Ɔ mɛŋ bo gɛrɛ. O kyingi lii ibuni dɔ. Fɛꞌ nyingi ilaa ibono ɔ wolaa tɔgɛ fɛye nkɛ nbono ɔ bo fɛye asɛ Galeli gɛsinkpan so mɔ. 7 Ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ i gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ mɛ laa kyu mɔ ɔbono ɔ gyɛ anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ kyu wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abaa dɔ de mɛꞌ da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ. Imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, ɔ laa kyingi lii ibuni dɔ.” 8 Anyen mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, nfono mɔ, akyii mɔ mɛ nyingi yɛɛ Yesu gi naa kyena tɔgɛ ɔmɔ gɛnen ilaa idɛ.

9 Akyii mɔ mɛ lii opuleten mɔ mɔ, mɛ kyon Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ de mɔ-akasɛbo sɛnsɛ mɔ asɛ, ne mɛ kpaa buu ilaa ibono mɛ kpaa wu nno mɔ pɛwu sa mɔmɔ. 10 Akyii abono mɛ kpaa buu ilaa idɛ sa Yesu isɔɔ mɔ ne n gyɛ Mariya Magadalakyii de Gyowana de Mariya, Gyeemesi mɔ-nyi. Akyii ako kee mɛ bɔla mɔmɔ so. 11 Yesu isɔɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono akyii mɔ mɛ kpaa wu mɔ, mɛ mɛŋ kyu imɔ kyu wɔra ilaa dɔ; mɛ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. [ 12 Piita berɛ gi nu gɛnen mɔ, ɔ koso ne o kuu ɔnangya kyon gɛkyan mɔ gɛten. Ɔ fo nno mɔ, o sunge kerɛ folɛbɔ mɔ dɔ, mɔ, o wu daa gikɛlɛlɛ gibono mɛ kyu mili Yesu mɔ wolɛ ne n dɛ. I wɔra mɔ giyan, ne ɔ lii nno san ɔ kya sa imɔ so gɛwɔnsa.]

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mɔ-Akasɛbo Anyɔ Ako

13 Gɛnen gɛkɛ kolon gɛbono mɔ, Yesu akasɛbo mɔ dɔ anyɔ ako mɛ kya kpe ɔsowolɛ ɔko so. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔsowolɛ mɔ yɛɛ Imayɔsɛ. Lii Gyɛrusalem kpe nno mɔ, i gyɛ akpaaten sono. 14 Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kya gyi nsingyi kyu lii ilaa ibono pɛwu i ba Yesu so mɔ, 15 ne mɛ kya sa imɔ so gɛwɔnsa. Nfono mɔ, Yesu gbaa-gbaa gi kpaa tu mɔmɔ, ne mɔmɔ pɛwu mɛ san naa dabɔlɛ mɛ kya kpe. 16 Mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ naa gɛnen mɔ, i lɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa, mɛ mɛŋ nyɛ bii mɔ. 17 Nfono mɔ, Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ nsingyi ne fɛ naa fɛ kya gyi ne i bo fɛye ayen gɛnen?” Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ sii yelɛ. 18 Ne mɔmɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Kulopasɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i ba Gyɛrusalem gɛnen nkɛ nsa ndɛ dɔ faa, imɔso fo-wolɛ ne n gyɛ isafo ɔbono fo mɛŋ ti nu imɔ?” 19 Yesu gi kisee taasɛ yɛɛ, “Menɛ ilaa?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa ibono i ba Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ so mɔ ne a darɛ. Nkana ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Wurubuaarɛ gbaa-gbaa de anyamesɛ pɛwu mɛ wu yɛɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ de mɔ-ilaa tɔgɛsɛ i bo duduu. 20 Aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de aye-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa mɛ kyu mɔ wɔra abɛyin abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ, ne gɛsintin mɔ, mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ.

21 “Aye, mɔ, aye-ansi a gyanꞌ yɛɛ nkana mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa lɛɛ aye Isirale awura lii aye-akyobo abaa dɔ de aye-nyoro giꞌ tɔrɔ aye. Mɛ mɔɔ mɔ faa, ndɛ nkɛ nsa ne. 22 Imɔ idɛ pɛwu gɛmara mɔ, ndɛ mɔ aye-gikpen mɔ dɔ akyii ako mɛ yɛgɛ i wɔra aye ya‑a. I lii fɛɛ gibaadiikɛ mɔ, mɛ koso kpe Yesu gɛkyan mɔ gɛten; 23 mɔ, mɛ mɛŋ wu mɔ-gibuni mɔ. Mɛ kii ba baa tɔgɛ sa aye yɛɛ mɛ kpe mɔ, mɛ wu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ iko. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ Yesu tɛ de ansi. 24 Aye dɔ ako kee mɛ kpe gɛkyan mɔ gɛten nno. Mɛ kpaa wu fɛɛ gɛnɔɔbono akyii mɔ mɛ baa tɔgɛ mɔ. Mɔmɔ kee mɛ mɛŋ wu mɔ.”

25 Mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ ŋaabaa‑o! Imɔso kookoomenɛ fɛ kya nu ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela pɛwu faa mɔ, fɛŋ ti sɔɔ imɔ gyi? 26 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ i kaaborɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ oꞌ wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan pɛi de mɔ-nyisigyi mɔ ɔꞌ lɔɔ yii mɔ-gibaa?” 27 Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi abono mɛ tɔgɛ kyu naa de mɔ so mɔ gɛsɛ sa mɔmɔ. O yii gɛsɛ lii Mosisi iwolɛ mɔ dɔ kyu kpaa lii Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo asɛnsɛ mɔ pɛwu-lɛɛ mɔ dɔ.

Akasɛbo Mɔ Ansi A Bugi, Ne Mɛ Bii Yesu Kon

28 Mɛ fo ɔsowolɛ ɔbono so mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi wɔra fɛɛ mɔ berɛ ɔ kya loo ɔ kya lii daa. 29 Mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ keda mɔ yela yɛɛ, “Owi gi ta. I laa bun fo ɔkpa dɔ. Naa dɛ aye asɛ gɛrɛ.” Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, o nu mɔmɔ asɛ. 30 I fo owi gyisɛ mɔ, o puru bodobodo ne ɔ faala Wurubuaarɛ ne ɔ gbaa-gbaa bodobodo mɔ dɔ ne o kyu sa mɔmɔ. 31 Nfono mɔ, mɔmɔ-ansi a bugi ne mɛ bii mɔ kon. Ayaa abono so mɔ, mɛŋ baa wu mɔ. 32 Mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Nkyɛɛ imɔso ne ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ ɔ kya sa aye ɔkpa dɔ ne i keda aye-nyoro ne i wɔra aye-asen dɔ ɔkon mɔ.”

33 Mɛŋ baa wu Yesu gɛnen mɔ, mɛ nyise koso ayaa abono so kii kpe Gyɛrusalem nfono Yesu isɔɔ mɔ mɛ bo mɔ. Mɛ loo nno mɔ, mɛ wu Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ mɔmɔ‑rɛ Yesu akasɛbo ako mɛ koola mɛ tɛ, 34 ne mɛ nu mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Aye-wura mɔ gi kyingi lii ibuni dɔ gɛsintin. Ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile Simon.” 35 Nfono mɔ, anyen anyɔ mɔ kee mɛ lɛɛ mɔmɔ-lɛɛ ibono mɛ wu mɔ tɔgɛ sa mɔmɔ. Mɛ tɔgɛ ibono i ba ɔkpa dɔ mɔ de gɛnɔɔbono mɔmɔ-wura mɔ gi gbaa gbaa bodobodo dɔ kyu sa mɔmɔ ne mɛ lɔɔ bii mɔ mɔ kee sa mɔmɔ.

36 Anyɔ mɔ mɛ san mɛ kya tɔgɛ imɔ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, Wura Yesu gbaa-gbaa ne n yelɛ mɔmɔ dɔ. [Ne ɔ faala ɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.”] 37 Mɛ wu Yesu gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen ne i wɔra mɔmɔ gifuu. Mɛ nyi yɛɛ obuni. 38 Nfono mɔ Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne i bo fɛye-nwɔnsa dɔ kpada-kpada? Menɛ n wɔra ne fɛ bo akyɔɔlɛ gɛnen? 39 Fɛꞌ kerɛ me-abaa, de fɛꞌ kerɛ me-ayaa. Me gbaa-gbaa ne. Meŋ gyɛ obuni. Fɛꞌ tabo me de fɛꞌ kerɛ. Obuni mɛŋ bo awuye de nyoro inun fɛɛ me-lɛɛ idɛ.” [ 40 Ɔ tɔgɛ imɔ idɛ mɔ, o kyu mɔ-abaa de mɔ-ayaa kyu nyiile mɔmɔ.] 41 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, gɛnɔɔbono i wɔra mɔmɔ ɔkon kyɔde so mɔ, i dɛ mɔmɔ fɛɛ i gyɛ daa abon ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Imɔso Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ bo ilaa gyisɛ iko gɛrɛ?” 42 Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, mɛ sa mɔ ɔken. 43 Ɔ sɔɔ ɔken mɔ ne ɔ wɛ, mɔmɔ pɛwu ansi dɔ nfono.

44 Nfono ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibonoana fɛ wu i ba me so faa, owi ɔbono n bo fɛye asɛ mɔ, nɛ wolaa tɔgɛ sa fɛye yɛɛ i laa ba gɛsintin fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ. Ilaa ibono i bo Mosisi nbara mɔ dɔ mɔ de ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ yela mɔ de ibono i bo Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ kyu lii me so mɔ pɛwu i kaaborɛ iꞌ ba gɛsintin.” 45 Nfono mɔ ɔ yɛgɛ mɛ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ, 46 ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ i dɛ sa ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔ-adɛ mɔ yɛɛ oꞌ wu ɔlaawusɛ lɛwu de imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ oꞌ kyingi lii ibuni dɔ. 47 Mɛ kii ŋmarasɛ yɛɛ asa mɛ laa naa kaasɛ mɔ ginyen dɔ mɛ kya tɔgɛ ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔ. Mɛ laa tɔgɛ ilaa idɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu. Mɛ laa yii gɛsɛ lii daa Gyɛrusalem gɛrɛ. 48 Fɛye ne n gyɛ abono fɛ wu ilaa ibono nɛ wɔra de ilaa ibono i ba me so mɔ pɛwu de fɛye-ansi. Fɛye ne nan tɔgɛ me-ilaa sa asa de mɛꞌ nu. 49 Fɛꞌ nu! Nan kyu me-sɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ ka yela sa fɛye mɔ kyu bunge fɛye. Imɔso, fɛꞌ kyena Gyɛrusalem gɛrɛ gyoo gɛnen ɔlon mɔ. Ɔ laa kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ baa bun fɛye so.”

Wurubuaarɛ Gi Puru Yesu Kyu Dii Kpe Mɔ Asɛ

50 Yesu gi tɔngɛ sa mɔmɔ ta mɔ, ɔ kparɛ mɔmɔ lii ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kpaa fo sindi Bɛtani mɔ, ɔ diirɛ mɔ-abaa mɔmɔ so ne ɔ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule bun ɔmɔ so. 51 Ɔ san ɔ kya yuule mɔmɔ mɔ, i puru mɔ dii kyon kpe Wurubuaarɛ dɔ taa mɔmɔ yɛgɛ. 52 Mɛ son Yesu nno, ne mɛ kii kpe Gyɛrusalem de ɔkon belɛ. 53 Kpɛ kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, mɛ kya kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛkɛ kamaasɛ kpaa yen Wurubuaarɛ.

Gyɔn

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Gyɔn

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ

Kyu Lii Yesu So Mɔ

1

Wurubuaarɛ Gigyɛbi Mɔ Gi Baa Bingiri Nyamesɛ

1 Lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ Gigyɛbi mɔ gi bo no. Ɔbono ɔ gyɛ gɛnen Gigyɛbi mɔ ti ɔ bo Wurubuaarɛ asɛ, ne Gigyɛbi mɔ kee gi gyɛ Wurubuaarɛ. 2 Gigyɛbi mɔ gi bo Wurubuaarɛ asɛ lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ. 3 Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ pɛwu mɔ, ɔ lɛɛ imɔ naa daa de mɔ-Gigyɛbi mɔ so. Sɛi mɛŋ bo no ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ iŋ gyɛ mɔ‑rɛ mɔ-Gigyɛbi mɔ ne n lɛɛ imɔ. 4 Lii Wurubuaarɛ Gigyɛbi mɔ so ne anyamesɛ mɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan ne gɛnen gɛkyena mɔ gɛ gyɛ fatela sa anyamesɛ. 5 Fatela mɔ kya wu gibiri dɔ, ne gibiri mɔ gi mɛŋ taalɛ mɔɔ fatela mɔ.

6 Wurubuaarɛ gi sun ɔnyen ɔko mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyɔn. 7 O sun mɔ de ɔꞌ baa tɔgɛ ilaa ibono o nyi kyu lii fatela mɔ so mɔ sa asa de ɔkamaasɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro too fatela mɔ so kyu lii ilaa ibono gɛnen Gyɔn baarɛ laa buu sa mɔmɔ mɔ so. 8 Gyɔn mɛŋ gyɛ fatela mɔ berɛ. Ɔ ba de ɔꞌ baa buu fatela mɔ nyoro so ilaa sa asa daa. 9 Fatela mɔ gbaa-gbaa bo no. Mɔ ne n kya kyangɛ sa nyamesɛ kamaasɛ ne i kya wu mɔ mɔ. Gɛnen fatela mɔ ne n kya ba gɛsinkpan so faa.

10 Ɔ wolaa ɔ bo gɛsinkpan mɔ so ne mɔ ne n lɛɛ gɛsinkpan mɔ, ne gɛsinkpan so anyamesɛ mɛ mɛŋ bii mɔ. 11 Ɔ ba mɔ gbaa-gbaa mɔ-gɛsinkpan so, ne mɔ gbaa-gbaa asa mɛŋ kyule sɔɔ mɔ. 12 Asa abono mɛ sɔɔ mɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too mɔ so mɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ ɔkpa de mɛꞌ wɔra mɔ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. 13 Gɛnen Wurubuaarɛ mɔ-biana abono, mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ gɛsɛ de gibi mɔ gi mɛŋ dɛ fɛɛ ibono anyamesɛ mɛ kya da itɔ korogɛ mɔ. Ne iŋ gyɛ nyamesɛ anɔkyu abɛɛ nyamesɛ ne n wɔra adawo sa gɛwɔnsa kyu korogɛ mɔmɔ. Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n yɛgɛ ne mɛ wɔra mɔ-biana.

14 Gɛnen Wurubuaarɛ Gigyɛbi gibono gi baa wɔra nyamesɛ ne ɔ kyena saarɛ aye dɔ. A wu mɔ-nyisigyi de aye-ansi. Gɛnen nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ kya nyiile yɛɛ mɔ-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi ɔbono ɔ lii Wurubuaarɛ asɛ. Ɔ kpɛ ɔ kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ ne ɔ tansi ɔ gyɛ gɛsintin wura.

15 Gɛnen Wurubuaarɛ Gigyɛbi gibono ilaa ne Gyɔn gi tɔgɛ mɔ. Gyɔn gi lɛɛ gibaa nyiile mɔ yɛɛ, “Ɔdɛ ilaa ne nɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ, ‘Mɔ ɔbono ɔ laa ba me-gɛmara mɔ gi don me ilaa kamaasɛ dɔ mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ wolaa ɔ bo no pɛi ne i lɔɔ korogɛ me.’ ”

16 Ɔ ta gudu ilaa kamaasɛ dɔ so mɔ, ɔ kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ ne ɔ kya wɔra ilaa ɔ kya sa aye pɛwu ɔ kya kpe ɔ kya ba. 17 Dedaa Wurubuaarɛ gi sa anyamesɛ mɔ-ɔson nbara mɔ, o kyu naa daa de Oloobu Mosisi so. Ne Wurubuaarɛ gi san lɛɛ mɔ-gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɔ-gɛsintin nyiile anyamesɛ mɔ, o kyu naa daa de Yesu Kirisito so. 18 Nyamesɛ kamaasɛ mɛŋ ti taa wu Wurubuaarɛ kerɛ. Wurubuaarɛ mɔ-bi kolon ɔbono o nyi Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa mɔ ne n lɛɛ Wurubuaarɛ gidebi nyiile anyamesɛ.

Gyɔn Ɔbono Ɔ Lɔrɔ Ɔkpa Sa Ɔmɔlɛgɛbo Mɔ

19 Fɛꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ gi sun Gyɔn yɛɛ ɔꞌ baa tɔgɛ anyamesɛ mɔ. I lii fɛɛ Gyuda awura abelɛnsɛ abono mɛ bo Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ, mɛ sun Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo ako de Lɛfi gikpen dɔ asa ako Gyɔn asɛ, ne mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ anɛ? 20 Mɛ kpaa taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ gɛsintin sa mɔmɔ. Ɔ mɛŋ ŋara ɔmɔ. Ɔ tɔgɛ tigi mɔmɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ me ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa sun mɔ.” 21 Gyɔn gi tɔgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Ne iŋ gyɛ fo ne n gyɛ kaasɛ ɔbono mɔ, fo ne n gyɛ anɛ? Fo gyɛ Oloobu Ilaagya abɛɛ?” Gyɔn gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, meŋ gyɛ Ilaagya.” “Mɔ, fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ?” Ne Gyɔn gi kii lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa.”

22 Nfono mɔ, isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Kii tɔgɛ aye isa ɔbono fo gyɛ mɔ. I kaaborɛ aꞌ nyɛ ilaa iko kpaa tɔgɛ abono mɛ sun aye mɔ. Fo gbaa-gbaa asɛ mɔ, fo ne n gyɛ anɛ daa?” 23 Gyɔn gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Isaya mɔ gi ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

Mɛ laa nu ɔko gigyɛbi gipen dɔ,

ɔ laa kpen ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔmɔ yɛɛ,

‘Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-akyenabi de fɛꞌ baala fɛye-nyoro gyoo Wurubuaarɛ.’

Me ne n gyɛ gɛnen kaasɛ ɔbono Isaya darɛ mɔ.”

24 Gyuda awura abelɛnsɛ abono mɛ sun isɔɔ mɔ Gyɔn asɛ gɛnen mɔ mɛ gyɛ daa Farasii gikpen dɔ asa. 25 Imɔso isɔɔ mɔ mɛ taasɛ Gyɔn yɛɛ, “Fo yɛɛ iŋ gyɛ fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ, foŋ gyɛ Oloobu Ilaagya, ne foŋ kii fo gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ, i wonɛ so ne fo kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere?” 26 Mɛ taasɛ Gyɔn gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me berɛ, n dɛ daa nkyu n kya gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere. Ɔko, mɔ, gi ti ba ɔ saarɛ fɛye dɔ gbaa, fɛŋ kii fɛ nyi mɔ. 27 I bo no yɛɛ n gyɛ mɔ-ɔbelɛnsɛ berɛ. Meŋ kii fo mɔ de sɛi. Fɛɛ nꞌ ba gɛsɛ de nꞌ kyu mɔ-ayaawolɛ kyu tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa mɔ, meŋ fo.”

28 Gɛnen ilaa idɛ pɛwu i ba daa Bɛtani ɔsowolɛ so Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ giko mɔ so owi ɔbono Gyɔn kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ.

Yesu Gi Wɔra Fɛɛ Wurubuaarɛ Sandɛ

29 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Gyɔn gi wu Yesu naa ɔ kya ba de mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa kyu lɛɛ asunbi fɛɛ sandɛ mɔ. Ɔnyen baarɛ lɛwu ne nan kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ. 30 Ɔdɛ ilaa ne nɛ naa kyena tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔ-ɔbelɛnsɛ berɛ. Meŋ kii fo mɔ de sɛi mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ wolaa ɔ bo no pɛi ne iꞌ lɔɔ korogɛ me.’ 31 Me-gibaa so mɔ, maŋ wu mɔ bii. Mɔ so ne Wurubuaarɛ gi sun me ba gɛsinkpan so de nꞌ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere de nꞌ baa lɛɛ mɔ gɛwi nyiile Isirale awura.” 32 Gyɔn gi buu Yesu ilaa sa asa mɔ yɛɛ, “Nɛ wu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ fɛɛ bonbuɛ lii soso, ne ɔ baa suu de Yesu. 33 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, meŋ wolaa bii mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono o sun me yɛɛ nꞌ baa gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Nyamesɛ ɔbono fo wu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ lii soso baa suu de mɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan kyu Wurubuaarɛ Oduduu kyu gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ.’ 34 Nɛ wu imɔ de me-ansi. Imɔso ne nꞌ kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.”

Yesu Akasɛbo Gyangbarasɛ

35 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ kee mɔ, Gyɔn mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ ako mɛ yelɛ. 36 O wu Yesu naa ɔ kya kyon mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ. Ɔbono Wurubuaarɛ laa kyu lɛɛ asunbi fɛɛ sandɛ mɔ ne.” 37 Gyɔn akasɛbo mɔ mɛ nu ibono ɔ tɔgɛ gɛnen so mɔ, mɛ naa buu Yesu. 38 Yesu gi kisee kerɛ ne o wu mɔmɔ mɛ buu mɔ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ ne fɛ kya laarɛ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rabi! Fonɛ ne fo sogɛ?” (Rabi gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ onyiilebo.) 39 Mɛ taasɛ mɔ-ɔlooten gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ baa kpe de fɛꞌ kpaa kerɛ.” Imɔso mɛ naa buu mɔ kpaa fo nfono ɔ bo mɔ. Mɛ kyena mɔ asɛ nno owi ɔbono ɔkara ɔ san gɛnen gɛkɛ mɔ dɔ mɔ pɛwu. Owi ɔbono mɛ naa buu Yesu gɛnen mɔ, i laa wɔra fɛɛ owi gbaasɛ, iwi inan dɔ.

40 Andiru, Simon Piita mɔ-tedɛ, gyɛ asa anyɔ abono mɛ nu ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔ ne mɛ naa buu Yesu mɔ dɔ ɔko. 41 Andiru gi kpe nno kii ba mɔ, ilaa ibono ɔ daa giwɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ kpaa laarɛ mɔ-tedɛ Simon gɛten, ne o buu sa mɔ yɛɛ, “A wu Masaya mɔ.” (Masaya gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.) 42 Andiru gi buu sa mɔ-tedɛ Simon gɛnen mɔ, o kyu mɔ kpe Yesu asɛ. Yesu gi kerɛ mɔ, ne ɔ terɛ mɔ-ginyen sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ Simon, Gyɔn mɔ-bi mɔ. Mɛ laa san terɛ fo-ginyen yɛɛ Sɛfasɛ.” (Sɛfasɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Piita abɛɛ gifolɛ.)

Yesu Gi Terɛ Filipo De Natanelɛ

43 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Yesu gi sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kpe Galeli gɛsinkpan so. O wu Filipo ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra me-ɔkasɛbo.” 44 Filipo kee gi lii Bɛsayida, ɔsowolɛ ɔbono so Andiru de Piita mɛ lii mɔ. 45 Filipo gi wu Natanelɛ ne o buu sa mɔ yɛɛ, “Nyamesɛ ɔbono Mosisi gi wolaa tɔgɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ kee mɛ kpɛ ma‑a tɔgɛ mɔ-ilaa mɔ, ndɛ berɛ, a wu mɔ de aye-ansi. Mɔ ne n gyɛ Yesu Nasarɛtɛnyen, Gyosɛfo mɔ-bi mɔ.” 46 Filipo gi tɔgɛ Yesu ilaa sa mɔ gɛnen mɔ, Natanelɛ gi kisee taasɛ Filipo yɛɛ, “Imɔso nyamesɛ gbaaꞌ ɔko laa taalɛ lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono so?” Nfono ne Filipo gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo berɛ, baa kerɛ.”

47 Yesu gi wu Natanelɛ naa ɔ kya ba mɔ asɛ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ, Isiralenyen gbaa-gbaa, ɔŋ kya penɛ asa.” 48 Yesu gi tɔgɛ sa Natanelɛ gɛnen mɔ, Natanelɛ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ ne fo wɔra ne fo bii me-gidebi?” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Pɛi de Filipo ɔꞌ lɔɔ terɛ fo lii gifeeya oyii mɔ asɛ mɔ, nɛ ti wolaa wu fo.” 49 Yesu gi buu Natanelɛ nyoro so ilaa sa mɔ gɛnen mɔ, Natanelɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ. Fo ne n gyɛ wura sa aye Isirale awura mɔ.” 50 Nfono ne Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ibono nɛ buu sa fo yɛɛ nɛ wolaa wu fo gifeeya oyii mɔ asɛ mɔ so ne n yɛgɛ ne fo sɔɔ me gyi faa? Fo berɛ, yɛgɛ! Fo laa baa wu ilaa gbaaꞌgbaa don idɛ gbaa. 51 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, fɛ laa wu Wurubuaarɛ dɔ i laa bugi de fɛꞌ wu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ laa dii mɛ kya kpelegɛ me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so.”

2

Mɛ Kpii Ɔkyii Keena Ɔsowolɛ So

1 Imɔ nkɛ nsa gɛmara mɔ, mɛ kya kpii ɔkyii Keena ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ. Yesu mɔ-nyi bo nno. 2 Mɛ da gibaa terɛ Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ kee. Gɛsintin mɔ, mɛ kpe gɛdena mɔ gɛten. 3 Mɛ tɛ mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ mɔ, mɔmɔ-nta gi ta wɔra ɔmɔ. Ne Yesu mɔ-nyi gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Mɛŋ baa mɛ bo nta.”

4 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, idɛ i gyɛ me‑rɛ fo ilaa iko? Me-owi mɛŋ ti fo.” 5 Nfono ne Yesu mɔ-nyi gi tɔgɛ sa adega abono mɛ kya kerɛ gɛten gɛbono so mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono Yesu laa tɔgɛ fɛye mɔ, fɛꞌ wɔra.”

6 Gɛten mɔ dɔ mɔ, nkyu nlɔ nsee nko gi yii nno. Afolɛ ne mɛ kyu wɔra gɛnen nlɔ nbono. Mɛ kya saa nkyu lii nlɔ nbono dɔ kyu foro mɔmɔ-ayaa de abaa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so de iŋꞌ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Nkyu fɛɛ ankɔrɔn gidin ne nan loo gɛnen nlɔ nbono gɛkamaasɛ dɔ. 7 Yesu gi tɔgɛ sa gɛten mɔ dɔ adega mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ saa nkyu wɔra nlɔ ndɛ dɔ.” Ne mɛ saa nkyu wɔra nmɔ dɔ ne gi bɔla yelɛ-yelɛ. 8 Nkyu mɔ gi bɔla nlɔ mɔ gɛnen mɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Idɛ kon, fɛꞌ saa nko kyu kperɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gɛkɛ belɛ gɛdɛ so mɔ.” Gɛsintin mɔ, adega mɔ mɛ saa nmɔ nko kperɛ mɔ. 9 Ɔ daa kerɛ mɔ, gi gyɛ nta. Ɔ mɛŋ nyi nfono gɛnen nta mɔ gi lii mɔ. (Adega mɔ mɛ saa nkyu mɔ mɔ berɛ mɛ nyi yɛɛ nkyu ne Yesu gi yɛgɛ gi bingiri nta.) Ɔbelɛnsɛ mɔ gi terɛ ɔkyiifɔ mɔ mɔ-kuli mɔ, 10 ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kpii ɔkyii fafaanan mɔ kya daa gikyu nta dɛnsɛ yɛ pɛi. Nengyene mɛ ti nun ne i fo mɔmɔ mɔ, idɛ kon mɔ de ɔꞌ san loo nta nbono giŋ boran mɔ dɔ. Fo‑o fo mɔ, fo kyu nta dɛnsɛ mɔ daa yela baa fo gɛnen aberɛ adɛ?”

11 Yesu gi wɔra gɛnen ilaa lɛɛnyiilesɛ idɛ Keena ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ. I gyɛ ilaa ibono ɔ da giwɔra ne i lɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ gɛwi nyiile, ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ. 12 Ɔkyiifɔ mɔ gikpii mɔ i kyon mɔ, imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-nyi, de mɔ-tedɛana de mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kyon kpe Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. Ne mɛ kyena nno nkɛ kalɛsɛ nko.

Yesu Gi Gya Asa Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So

13 Gyuda awura mɔ gɛkɛ belɛ gɛbono mɛ kya terɛ yɛɛ Lɛwu gi Seregɛ Aye So mɔ gɛ kya fo mɔ, Yesu gi kpe Gyɛrusalem. 14 Ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, o wu asa mɛ kya fɛ inaadɛ de isandɛ de abonbuɛ. O wu asa abono mɛ kya boori aterenbi nno mɛ dɛ mɔmɔ-gɛsun dɔ. 15 Yesu gi wu gɛnen asa mɔ, o fili ɔfɛ wɔra giwulibi ne o kyu gya asa mɔ pɛwu de isandɛ mɔ de inaadɛ mɔ lii Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Abono mɛ kya boori aterenbi mɔ ɔ kyɛɛgɛ mɔmɔ-aterenbi abi mɔ fuɛ ne ɔ da mɔmɔ-iteebulu mɔ too-too. 16 Ne ɔ tɔgɛ sa asa abono mɛ kya fɛ abonbuɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ puru fɛye-abonbuɛ lii gɛrɛ. Fɛŋꞌ sa fɛ kyu me-sɛ, Wurubuaarɛ gɛten dɔ kyu bingiri gigya ogyiten.” 17 Ibono Yesu gi gya asa mɔ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nyingi ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yela nno yɛɛ,

Gɛnɔɔbono me-gɛwɔnsa gɛ gyan fo-ɔson obu mɔ so mɔ,

i gyi me-gimu.

18 Gɛnen ilaa ibono Yesu gi kyu wɔra asa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, i yɛgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo laa taalɛ wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra gɛnen ilaa idɛ?” 19 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ boori Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ bun mɔ, nan kyu nkɛ nsa kii yii mɔ.” 20 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ɔson obu ɔbono a kyu nsi ikue-inyɔ nsi nsee kyu yii mɔ, ne fo yɛɛ fo laa kyu nkɛ nsa kyu yii mɔ faa?” 21 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-nyoro ne ɔ darɛ gɛnen. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gbaa-gbaa. 22 Imɔso, ibono asa mɛ mɔɔ Yesu ne o kii kyingi lii ibuni dɔ mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ nyingi yɛɛ ɔ wolaa tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ kyu lii mɔ-nyoro so baa kyon, ne mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ de mɔ Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi.

Yesu Nyi Ɔkamaasɛ Dɔ Son Lii

23 Gyuda awura mɛ kya gyi mɔmɔ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu san ɔ bo Gyɛrusalem. Ɔ wɔra ilaa ibono i lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ, ne asa sakyɔ mɛ sɔɔ mɔ gyi. 24 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Yesu mɛŋ kyu mɔmɔ-gisɔɔgyi mɔ kyu wɔra ilaa dɔ. 25 I kya nyiile yɛɛ o nyi ɔkamaasɛ dɔ son lii. Ɔŋ tɛ de ɔko ne ɔꞌ baa buu ɔko nyoro so ilaa sa mɔ. Mɔ gbaa-gbaa gi ti wolaa o nyi ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ.

3

Yesu Gi Nyiile Nikodemusi Ilaa

1 Mɛ kya terɛ ɔnyen ɔko yɛɛ Nikodemusi. Ɔ gyɛ Farasii gikpen mɔ dɔ de Gyuda awura isowolɛ so abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko. 2 Gɛnyɛ gɛko mɔ, gɛnen Nikodemusi baarɛ gi ba Yesu asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo gyɛ onyiilebo ɔbono Wurubuaarɛ ne n sun fo mɔ. I lii fɛɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ gbaaꞌgbaa ibono ɔnan fo kya wɔra faa, gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ.”

3 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fo faa, iŋ kii lɔrɔ korogɛ nyamesɛ mɔ, ɔ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ.” 4 Nfono ne Nikodemusi gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Nnɛ so ne i laa sa de mɛꞌ kii lɔrɔ korogɛ nyamesɛ aberɛ abono ɔ ti sɛɛ mɔ? Ɔ maŋ taalɛ kii kpaa loo mɔ-nyi ɔtɔ dɔ de mɔ-nyi oꞌ kii lɔrɔ korogɛ mɔ ginyɔsɛ.” 5 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Foŋ ti nu me gɛsɛ. Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fo faa, nengyene mɛ mɛŋ kyu nkyu de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kii kyu lɔrɔ korogɛ nyamesɛ mɔ, ɔ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 6 Ilaa ibono nyamesɛ gi korogɛ mɔ, nyamesɛ oyuduu ne i gyɛ. Ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi korogɛ mɔ berɛ, oduduu ne i gyɛ. 7 Imɔso nengyene nɛ tɔgɛ sa fo yɛɛ i kaaborɛ iꞌ kii lɔrɔ korogɛ fo mɔ, gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ de iꞌ dɛ fo-gɛnɔ.

8 “Afuu a kya da kpe de nfono so a kya laarɛ mɔ daa. Nengyene a kya da gɛnen mɔ, fo nyamesɛ fo laa nu amɔ-ɔlanba daa de fo-aso: fo maŋ wu amɔ de fo-ansi. Fo mɛŋ nyi nfono so a kya lii de mɔ, ne fo mɛŋ nyi nfono so a kya kpe de mɔ. Gɛnen kee ne i dɛ sa nyamesɛ ɔbono i kya kyu Wurubuaarɛ Oduduu lɔrɔ korogɛ mɔ mɔ.”

9 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Nikodemusi gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so nnɛ so ne i laa taalɛ ba gɛnen?” 10 Nfono ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ɔbono fo gyɛ Wurubuaarɛ nbara onyiilebo sa Isirale awura mɔ ne mɛŋ kya nu gɛnen ilaa idɛ gɛsɛ faa? 11 N kya tɔgɛ fo gɛsintin, ilaa ibono a nyi mɔ, imɔ so ilaa ne a kya tɔgɛ, ne ilaa ibono a wu de ansi mɔ ne a kya buu sa asa. Fɛye mɔ, fɛŋ kya laarɛ fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi. 12 Gɛsinkpan so ilaa ne nɛ tɔgɛ sa fɛye ne fɛ mɛŋ kya sɔɔ gyi faa, nengyene nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ dɔ ilaa sa fɛye mɔ, nnɛ ne fɛ laa wɔra de fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi? 13 Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ ti dii kpe Wurubuaarɛ asɛ, gɛnen mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa ɔbono nɛ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ wolɛ.

14 “Dedaa mɔ Oloobu Mosisi gi puru giwɔɔ de oyii diirɛ soso gipen mɔ dɔ, ne asa mɛ nyɛ nkpa. Gɛnen kee ne i gyɛ ilaa ibono i laa ba yɛɛ asa mɛ laa puru me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ diirɛ soso, 15 de nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ ɔꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

16 “Ibono Wurubuaarɛ kya laarɛ aye anyamesɛ ilaa gikyɔ so mɔ, o kyu mɔ-bi kolon sa aye yɛɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too mɔ-bi mɔ so mɔ ɔꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔ mɛŋ sa ɔꞌ fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. 17 Wurubuaarɛ mɛŋ sun mɔ-bi mɔ ba gɛsinkpan so yɛɛ ɔꞌ baa bun asa gipuɛɛ. O sun mɔ daa yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana iꞌ lɔrɔ kyu naa de mɔ-bi mɔ so.

18 “Fo nyamesɛ ɔbono fo kyu fo-nyoro too mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ maŋ bun fo gipuɛɛ. Fo ɔbono fo mɛŋ kyu fo-nyoro too mɔ so mɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi ti wolaa bun fo gipuɛɛ. I kya nyiile yɛɛ foŋ kyu fo-nyoro too Wurubuaarɛ mɔ-bi kolon mɔ so. 19 Ilaa ibono so Wurubuaarɛ laa kyu bun anyamesɛ gipuɛɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono ɔ gyɛ fatela mɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ ba anyamesɛ dɔ mɔ, mɛ laarɛ gibiri mɔ ilaa daa taa fatela mɔ yɛgɛ. I lii fɛɛ mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ iŋ boran. 20 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ kya kyo fatela, ɔŋ kya tu sindi mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ kya wɔra mɔ i laa naa lii gɛwi. 21 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin mɔ berɛ, kya kyu mɔ-nyoro ba fatela asɛ de asa mɛꞌ wu mɔ-ilaa wɔrasɛ de mɔmɔ-ansi yɛɛ ilaa ibono ɔ wɔra mɔ, ɔ wɔra imɔ naa daa de Wurubuaarɛ so.”

Gyɔn Gi Lɛɛ Isa Ɔbono Ɔnan Yesu Gyɛ Mɔ Tɔgɛ

22 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kyon kpe Gyudiya gɛsinkpan so ne mɛ kyena nno nkɛ kalɛsɛ nko, ne ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. 23 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Gyɔn kee kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere Ayinon ɔsowolɛ ɔbono o sindi Salim mɔ so. I kya nyiile yɛɛ nkyu gi nyaakyɔ nno. Asa mɛ kya kpe Gyɔn asɛ nno ne ɔ kya gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 24 (Gɛnen owi ɔbono mɔ, mɛ mɛŋ ti taa keda Gyɔn tii de obu.)

25 Gyɔn-lɛɛ akasɛbo mɔ de Gyuda awura mɔ dɔ ɔko mɛ nyɛ biidɛ kyu lii gɛnɔɔbono mɔmɔ Gyuda awura mɛ kya wɔra de iŋ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson mɔ. 26 Mɛ biidɛ ta mɔ, mɛ naa kpe Gyɔn asɛ ne mɛ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ɔnyen ɔbono ɔ baa tu aye Gyɔɔdan ɔbon gibenbɛ ne fo lɛɛ mɔ nyiile aye mɔ gi ba ɔ bo faanaa ɔ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Kerɛ asa mɔ pɛwu mɛ san ma‑a kpe daa mɔ asɛ.” 27 Gyɔn gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi kyu sa ɔko lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ wolɛ guan‑n ne nan taalɛ wɔra mɔ-lɛɛ. 28 Fɛye gbaa-gbaa fɛ nu lii me-gɛnɔ dɔ yɛɛ i mɛŋ gyɛ me ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de nꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Me berɛ, n gyɛ daa ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ nꞌ baa lɔrɔ ɔkpa sa mɔ.

29 “Ɔkyiifɔ mɔ-kuli ne n bo mɔ-ka. Pɛi de ɔnyen ɔꞌ nyɛ ɔkyii mɔ, ɔ kya nyɛ okpowura. Mɛ dena ne ɔnyen mɔ kya tɔgɛ gɛdena mɔ so ilaa mɔ, i kya wɔra okpowura mɔ ɔkon gikyɔ kyɔde. Imɔso me nꞌ dɛ daa fɛɛ okpowura. Yesu ne n bo mɔ-adɛ. Nɛ nyɛ wu yɛɛ asa mɛ san mɛ kya kpe daa mɔ asɛ faa mɔ, idɛ kon ne i wɔra me ɔkon kpaa logɛ ne. 30 Imɔso mɔ-lɛɛ nyisigyi ɔꞌ kpɛ ɔ kya ŋan ɔ kya too de me-lɛɛ mɔ, ɔꞌ kɔɔgɛ.”

31 “Nyamesɛ ɔbono ɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ba mɔ gi don nyamesɛ kamaasɛ. Ɔbono ɔ lii gɛsinkpan so mɔ ɔ gyɛ daa gɛsinkpan so isa. Ne ilaa ibono ɔ kya tɔngɛ mɔ, ɔ kya tɔngɛ naa daa de gɛsinkpan so ilaa. Ɔbono ɔ lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ gi don nyamesɛ kamaasɛ. 32 Ilaa ibono o wu de mɔ-ansi mɔ de ibono o nu de mɔ-aso mɔ ne ɔ kya tɔgɛ. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii ɔ laarɛ oꞌ nu mɔ asɛ. 33 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya nu mɔ asɛ mɔ berɛ, kaasɛ mɔ gi kyule ne ɔ nyise gibaa yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ gɛsintin wura. 34 I kya nyiile yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ agyɛbi ne n kya lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ pɛwu giꞌ suu de mɔ. Ɔŋ sa mɔ-Oduduu mɔ san. 35 Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ-bi mɔ ilaa ne o kyu ilaa kamaasɛ wɔra mɔ-abaa dɔ. 36 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro kyu too Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ so mɔ laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Ne ɔbono mɔ ɔ mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gɛdɛ mɔ, maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan kpa‑a. Wurubuaarɛ ginyadon ne nan sii de mɔ.”

4

Samariyakyii Gi Sɔɔ Yesu Gyi

1 Farasii awura mɔ mɛ nu yɛɛ Yesu kya nyɛ asa don Gyɔn. Mɛ nu yɛɛ asa sakyɔ mɛ buu Yesu ne ɔ kya gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 2 (Gɛsintin berɛ mɔ, Yesu gbaa-gbaa mɛŋ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Mɔ-akasɛbo mɔ ne n gyere mɔmɔ.) 3 Wura Yesu gi nu ilaa ibono Farasii awura mɔ mɛ kya tɔgɛ kyu lii mɔ so gɛnen mɔ, ɔ koso lii Gyudiya gɛsinkpan mɔ so kyon kpe Galeli.

4 Ɔ laa kpe Galeli mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ naa daa de Samariya gɛsinkpan so. 5 Imɔso ɔ kya kpe mɔ, ɔ kpaa fo Samariya awura ɔsowolɛ ɔko so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sayikaa. Sayikaa ɔsowolɛ baarɛ sindi gɛsinkpan gɛbono aye Gyuda awura naana Gyeekɔpo gi kyu sa mɔ-bi Gyosɛfo mɔ. 6 Gyeekɔpo lɔkɔ bo gɛnen gɛsinkpan gɛbono so. Yesu gi kpaa fo nno mɔ, i tagerɛ mɔ, ne ɔ kpaa kyena lɔkɔ mɔ asɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ owi kenken gerɛ-gerɛ fɛɛ iwi gudu inyɔ.

7 Yesu tɛ lɔkɔ mɔ asɛ ɔ kya kyoola mɔ, Samariyakyii ɔko gi ba de ɔꞌ baa saa nkyu. Nfono ne Yesu gi kolɛ ɔkyii mɔ yɛɛ, “Sa me nkyu de nꞌ nun.” 8 (Ɔkyii mɔ gi ba ne Yesu gi kolɛ mɔ nkyu mɔ gɛnen mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyon nten dɔ mɛꞌ kpaa sɔɔ agyudɔ.) 9 Yesu gi kolɛ Samariyakyii mɔ nkyu mɔ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne fo Gyudanyen fo kya kolɛ me, Samariyakyii nkyu de foꞌ nun?” (Ɔkyii mɔ mɛŋ taasɛ Yesu gɛnen giyan. Gyuda awura mɔmɔ‑rɛ Samariya awura mɛ mɛŋ kya yii abara ilaa.) 10 Ɔkyii mɔ gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ fo nyi gidɛnsɛ gibono Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra sa fo de nyamesɛ ɔbono ɔnan n gyɛ ne nɛ kolɛ fo yɛɛ foꞌ sa me nkyu de nꞌ nun faa mɔ, nkana fo gbaa ne nan kolɛ me nkyu. Gɛnen nkyu nbono mɔ gi laa kpɛ gi kya kyon gi kya sa fo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.”

11 Nfono mɔ, ɔkyii mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo mɛŋ dɛ ilaa ibono fo laa kyu saa nkyu mɔ. Lɔkɔ baarɛ bo kin. Fonɛ dɔ ne fo laa nyɛ gɛnen nkyu nbono gi laa kpɛ gi kya kyon mɔ sa isa? 12 Fo ne n don aye-naana Gyeekɔpo ɔbono o kyu lɔkɔ mɔ sa aye mɔ abɛɛ? Gyeekɔpo gbaa-gbaa de mɔ-biana de mɔ-nbuɛ kee mɛ nun lɔkɔ baarɛ nkyu.” 13 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔkamaasɛ ɔbono o nun lɔkɔ baarɛ nkyu mɔ, bolefɔ laa kii mɔɔ mɔ. 14 Ɔbono, mɔ, ɔ laa nun me-lɛɛ nkyu nbono nan sa mɔ mɔ berɛ, bolefɔ maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a. I laa sa mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan fɛɛ ɔbon ɔbono mɔ-gɛmu gɛŋ kya ŋaa mɔ.” 15 Nfono mɔ, ɔkyii mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, sa me gɛnen nkyu nbono fo darɛ faa de bolefɔ ɔ mɛŋ baa mɔɔ me, de meŋ baa ba gɛrɛ baa saa nkyu.”

16 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa kpe gɛwi de foꞌ kpaa terɛ fo-kuli de fɛꞌ ba.” 17 Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Meŋ bo ɔnyen.” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo bo gɛsintin fɛɛ ibono fo tɔgɛ yɛɛ foŋ bo ɔnyen faa. 18 Fo ti dena anyen anun ne ɔbono fo‑rɛ mɔ fɛ bo no nperɛ faa kee mɛŋ gyɛ fo-kuli. Gɛnen so mɔ fo tɔgɛ yɛɛ foŋ bo ɔnyen faa mɔ, fo tɔgɛ gɛsintin.”

19 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, n kya wu fo faa, fo gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. 20 Aye-naanaana Samariya awura mɛ baa son Wurubuaarɛ daa gibii gidɛ so. Ne fɛye Gyuda awura, mɔ, fɛ kya tɔgɛ yɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so ne i kaaborɛ asa mɛꞌ kpaa son Wurubuaarɛ.” 21 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, gɛsintin ne n kya tɔgɛ fo faa, owi mɔ kya fo ibono Wurubuaarɛ gison giŋ baa tiri yɛɛ gibii gidɛ so abɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so ne mɛ laa son Wurubuaarɛ. 22 Fɛye Samariya awura fɛ kya wu daa ɔson fɛ kya son giyan. Fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya son mɔ. Aye Gyuda awura berɛ, a nyi ɔbono a kya son mɔ. Gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ kyena mɔ i laa lii daa aye Gyuda awura asɛ.

23 “Owi ɔko kya ba, owi mɔ gi ti fo gbaa ibono aye-sɛ Wurubuaarɛ asonbo mɛ laa kyu gɛsintin son mɔ oduduu dɔ. Gɛnen asonbo abono ɔnan ne n gyɛ asonbo gbaa-gbaa abono aye-sɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ. 24 Wurubuaarɛ gyɛ daa Oduduu. Abono mɛ laa son mɔ mɔ, i kaaborɛ mɛꞌ kyu gɛsintin son mɔ oduduu dɔ.”

25 Nfono mɔ, ɔkyii mɔ yɛɛ, “N nyi ibono Masaya mɔ kya ba, mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Nengyene ɔ ba mɔ, ɔ laa lɛɛ ilaa kamaasɛ gɛsɛ sa aye.” 26 Yesu gi buu sa mɔ yɛɛ, “Me ɔbono n kya tɔngɛ de fo faa, me ne n gyɛ Masaya ɔbono fo-gɛwɔnsa gɛ gyan mɔ so mɔ.”

Akasɛbo Mɔ Mɛ Kii Ba Yesu Asɛ

27 Yesu mɔ‑rɛ Samariyakyii mɔ mɛ yelɛ mɛ kya tɔngɛ gɛnen mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa tu mɔmɔ. Mɛ baa wu mɔmɔ gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ Yesu mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ kya tɔngɛ. Mɔmɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii taalɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ lii ɔkyii mɔ asɛ?” abɛɛ “Menɛ n wɔra ne fo kya tɔngɛ de ɔkyii mɔ?” 28 Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi taa mɔ-nkyu gɛlɔbi mɔ yɛgɛ ne ɔ selɛ kpe ɔsowolɛ mɔ dɔ kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ, 29 “Fɛꞌ baa kpe fɛꞌ kpaa kerɛ ɔnyen ɔko! O buu ilaa kamaasɛ ibono nɛ wɔra me-gɛkyena dɔ mɔ pɛwu sa me. Abɛ‑ɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ fɛɛ?” 30 Ɔkyii mɔ gi kpaa buu sa asa gɛnen mɔ, mɛ koso lii ɔsowolɛ mɔ so mɛ kya kpe Yesu asɛ.

31 Ɔkyii mɔ gi kyon nten dɔ ɔꞌ kpaa terɛ asa mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyu agyudɔ mɔ mɛ kpaa sɔɔ mɔ sa mɔ, ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, wɔra aniya, sɔɔ agyudɔ mɔ gyi.” 32 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N bo agyudɔ abono n kya gyi ne fɛ mɛŋ nyi amɔ so sɛi.” 33 Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Abɛɛ ɔko gi ti kyu agyudɔ bara mɔ daa?”

34 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-ilaa gyisɛ ne n gyɛ yɛɛ nꞌ wɔra ɔbono o sun me ba gɛsinkpan so mɔ gɛlaarɛ de nꞌ wɔra mɔ-gɛsun mɔ kpaa logɛ. 35 Fɛye fɛ laa tɔgɛ yɛɛ, ‘I san daa ibosɛ inan de ɔmɔlɔgɔ akɛbiberɛ aꞌ fo.’ Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛꞌ laa ansi de fɛꞌ kerɛ asa abono i tiri yɛɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ de gikɛbi. 36 Abono mɛ kya kpaa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ mɛ dɛ fɛɛ adɔɔbo abono mɛ kya koola agyudɔ kyu kpaa gyanꞌ agbaran so mɔ. Gɛnen Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo abono mɛ ti loo gɛsun mɔ dɔ mɛ kya wɔra. Mɛ ti mɛ kya nyɛ mɔmɔ-ntɛɛla ne. I kya ba gɛnen de aduubo mɔ de akoolabo mɔ mɛꞌ nyɛ gyi ɔkon kolon dabɔlɛ. 37 Ilaa ibono adedaabo mɛ tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin yɛɛ, ‘Ɔko kya duu de ɔko, mɔ, ɔꞌ kɛbi de ɔꞌ koola.’ 38 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nɛ sun fɛye ne i wɔra fɛɛ fɛ kpaa koola agyudɔ abono i mɛŋ gyɛ fɛye ne n nyaadɛ gisisiri duu amɔ. Asa ako kpɛi ne n nyaadɛ mɔmɔ-gisisiri kyu duu amɔ, ne fɛye mɔ, fɛ baa kyu gɛnen gɛsun mɔ fɛ kya wɔra faa.”

Samariya Awura Sakyɔ Mɛ Sɔɔ Yesu Gyi

39 Gɛnen Samariya awura ɔsowolɛ mɔ so asa sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi kyu lii ilaa ibono ɔkyii mɔ gi buu sa mɔmɔ mɔ so. Ɔkyii mɔ gi buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔ tɔgɛ me-nyoro so ilaa kamaasɛ ibono nɛ wɔra mɔ sa me.” 40 Asa mɔ mɛ lii ɔsowolɛ mɔ so ba Yesu asɛ gɛnen mɔ, mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena mɔmɔ asɛ. Imɔso ɔ kyena nno nkɛ nnyɔ. 41 Kyu lii Yesu ilaa nyiilesɛ so mɔ, asa sakyɔ mɛꞌ kii sɔɔ mɔ gyi too. 42 Asa mɔ mɛ tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, “I mɛŋ baa i gyɛ mɔ-ilaa ibono fo tɔgɛ aye mɔ so ne a kya sɔɔ mɔ gyi. Aye gbaa-gbaa a nu de aye-aso, ne a nyi yɛɛ i mɛŋ bo sɛi, ɔnyen baarɛ gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.”

Yesu Gi Kyɛ Galelinyen Ɔko Mɔ-Bi

43 Yesu gi kyena Samariya awura asɛ nkɛ nnyɔ mɔ, ɔ koso lii nno, ne ɔ kyon kpe Galeli gɛsinkpan so. 44 Yesu gbaa-gbaa gi wolaa tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛŋ bo no ɔ kya gyi ginsi mɔ-gɛwi. 45 Yesu gi loo Galeli gɛsinkpan so gɛnen mɔ, Galeli awura mɔ mɛ sɔɔ mɔ abaa anyɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ kee mɛ kpe kpaa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ, mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ.

46 Yesu naa de Galeli gɛsinkpan so mɔ, o kii kpe Keena ɔsowolɛ so. Nno ne ɔ yɛgɛ nkyu gi bingiri nta mɔ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ ɔko bo Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so, mɔ-bi nyensɛ kya lɔ. 47 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu yɛɛ Yesu gi lii Gyudiya gɛsinkpan so ba Galeli gɛsinkpan so mɔ, ɔ kpaa kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ-bi mɔ sa mɔ. Ɔ kya laarɛ de oꞌ wu. 48 Ɔ kolɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Imɔso fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ sɔɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun me, gɛnen mɔ, fɛ wu amunale ilaa de ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ de fɛye-ansi?” 49 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, yɛgɛ de aꞌ kpe gɛbii mɔ asɛ pɛi de gɛꞌ lɔɔ lɛɛ ɔŋɛ.” 50 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Kii kpe gɛwi. Nɛ yɛgɛ fo-bi mɔ gi nyɛ nkpa.” Ɔbelɛnsɛ mɔ gi sɔɔ Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi. Imɔso o kii kyon gɛwi.

51 Ɔ kya kpe gɛwi mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-adega mɔ ako mɛ gyan ɔkpa dɔ ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ mɔ-bi mɔ gi nyɛ alanfiya. 52 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔ-adega mɔ, “Owi ɔmɔ dɔ ne gilɔ mɔ gi ta?” Ne mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “Deeri owi gi kpɛɛlɛ mɔ ne ɔkyagyii mɔ gi taa gɛmɔ yɛgɛ.” 53 Nfono mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen owi ɔbono gbaa-gbaa ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kii; nɛ yɛgɛ fo-bi mɔ gi nyɛ nkpa” mɔ. Imɔso mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa pɛwu mɛ sɔɔ Yesu gyi. 54 Yesu gi lii Gyudiya gɛsinkpan so ba Galeli mɔ, gɛnen ilaa idɛ ne n gyɛ ilaa lɛɛnyiilesɛ nyɔsɛ ibono ɔ wɔra ne i lɛɛ nyiile asa yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ.

5

Yesu Gi Kyɛ Ɔlɔbo Bɛsayida Gibun Mɔ Asɛ

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ belɛ gɛko gɛ baa gyanꞌ. Ne Yesu gi kpe Gyɛrusalem mɔmɔ ɔsowolɛ gɛmu mɔ so. 2 Gibun giko gi bo Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. De Gyuda awura gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ gibun gibono yɛɛ Bɛtesata. Gibun mɔ gi sindi ɔsowolɛ mɔ gɛkpen gɛbunono gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Isandɛ Gɛbunono mɔ. Mɛ yii ipanpan inun kyaabɔɔ gibun mɔ. 3 Mɛ kya kyu alɔbo sakyɔ abono mɛ mɛŋ kya taalɛ wɔra sɛi, fɛɛ agyaatanbo, ɔtɛgɛsɛana, de abono mɔmɔ-nyoro abaafon a wuꞌ mɔ kyu kpaa yela gɛnen ipanpan mɔ dɔ [de mɛꞌ gyoo owi ɔbono nkyu mɔ gi laa luburu mɔ. 4 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ kya kyena kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ baa luburu nkyu mɔ. Owi ɔbono nkyu mɔ gi kya luburu gɛnen mɔ, ɔlɔbo ɔbono ɔ daa ginyɛ loo nkyu mɔ dɔ mɔ, mɔ-gilɔ mɔ gi kya ta]. 5 Ɔnyen ɔko bo gɛnen alɔbo adɛ dɔ ɔ kya lɔ faa, imɔ nsi oko de saalaa nsi gukue ne.

6 Yesu gi wu gɛnen ɔnyen baarɛ ne ɔ bii yɛɛ ɔ dɛ nno kɛɛla gikyɔ mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya laarɛ fo-gilɔ mɔ giꞌ ta sa fo?” 7 Ɔlɔbo mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, meŋ bo ɔko de ɔꞌ kpaa me de nꞌ nyɛ loo nkyu mɔ dɔ. Owi ɔbono nkyu mɔ gi kya luburu ne nꞌ kya laarɛ de nꞌ loo nmɔ dɔ mɔ, ɔko kya wolaa da me.” 8 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Koso yelɛ, puru fo-gifengen de foꞌ naa.” 9 Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gilɔ mɔ gi ta. Ɔ koso puru mɔ-gifengen ne ɔ naa.

Gɛnen gɛkɛ gɛbono Yesu gi kyu kyɛ gɛnen ɔlɔbo baarɛ mɔ, gɛ gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ. 10 Imɔso Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ wu ɔnyen ɔbono Yesu gi kyɛ mɔ so mɔ-gifengen mɔ, mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ndɛ i gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ. I mɛŋ dɛ ɔkpa yɛɛ foꞌ sola gifengen.” 11 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ kyɛ me mɔ ne n tɔgɛ sa me yɛɛ nꞌ koso, puru me-gifengen de nꞌ naa.” 12 Nfono mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ ɔnyen mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n gyɛ ɔnyen ɔbono ɔ tɔgɛ sa fo yɛɛ ‘koso puru fo-gifengen de foꞌ naa’ mɔ?” 13 Ɔnyen mɔ maŋ bii Yesu. I lii fɛɛ asa mɛ nyaakyɔ nno, ne Yesu gi naa loo mɔmɔ dɔ kyon.

14 Imɔ gɛmara mɔ Yesu gi kpe kpaa wu ɔnyen mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo wu gɛnɔɔbono fo kii nyɛ alanfiya mɔ? Taa ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ de ilaa iko i mɛŋ sa iꞌ kii baa wɔra fo de iꞌ don gilɔ gibono fo lɔ faa.” 15 Ɔnyen mɔ gi kyon kpe Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ asɛ ne ɔ kpaa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ kyɛ mɔ mɔ.

16 Imɔ idɛ so mɔ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya ka Yesu ansi. I kya nyiile yɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ ne Yesu gi kyu kyɛ ɔnyen mɔ. 17 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi kamaasɛ dɔ mɔ me-sɛ Wurubuaarɛ kya wɔra gɛsun. Imɔso me kee n kpɛ mi‑i wɔra gɛsun.”

18 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, i yɛgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kii lɔrɔ keda nyoro mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten. Mɔmɔ asɛ mɔ Yesu gi tɔrɔ mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ nbara mɔ ne mɛ kii tɔgɛ yɛɛ iŋ gyɛ ibono wolɛ gbaa. Ɔ tɔgɛ kee yɛɛ Wurubuaarɛ ne n gyɛ mɔ-sɛ. Mɛ kyu imɔ yɛɛ Yesu kya nyiile yɛɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ kyɛɛ-kyɛɛ. Ɔko mɛŋ don mɔ-nanbo.

Wurubuaarɛ Gi Kyu Asa Nbɛlɛ Gigyi Sa Yesu

19 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, maŋ wɔra ilaa iko me-gibaa so. N kya wɔra daa ilaa ibono n kya wu me-sɛ Wurubuaarɛ kya wɔra mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono ɔ kya wɔra mɔ, imɔ kee ne me, mɔ-bi mɔ kya wɔra. 20 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ me, mɔ-bi mɔ, ilaa. Imɔso ɔ kya kyu ilaa ibono mɔ gbaa-gbaa kya wɔra mɔ pɛwu kyu nyiile me. Ɔ laa baa kyu ilaa belɛ-belɛ ibono i don idɛ mɔ gbaa kyu nyiile me de iꞌ dɛ fɛye-gɛnɔ. 21 Fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa baa kyingi asa abono mɛ wuꞌ mɔ de ɔꞌ sa mɔmɔ nkpa mɔ, gɛnen kee ne me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nꞌ kya kyu Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan sa asa abono n kya laarɛ nꞌ sa mɔmɔ mɔ.

22 “Wurubuaarɛ mɛŋ kya gyi asa nbɛlɛ. O kyu asa nbɛlɛ gigyi kyu sa daa me, mɔ-bi mɔ 23 de ɔkamaasɛ oꞌ kyu buubuu kyu sa me, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu buubuu sa Wurubuaarɛ mɔ. Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo mɛŋ kya buu me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gɛnen kee ne fo mɛŋ kya buu Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ kee ne.

24 “Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, fo ɔbono fo nu me-gɛdɛ ne fo kyu fo-nyoro too ɔbono o sun me mɔ so mɔ, fo gɛnen kaasɛ ɔbono fo ti fo bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Maŋ bun fo kaasɛ ɔbono gipuɛɛ. Fo lii Wurubuaarɛ gisobiidɛ mɔ dɔ baa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 25 N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, owi mɔ kya ba, owi mɔ gi ti fo gbaa. Asa abono mɛ wɔra fɛɛ mɛ wuꞌ mɛ naa mɔ, mɛ laa nu me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gigyɛbiꞌ, ne mɔmɔ abono mɛ nu me-gɛdɛ mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan kon. 26 I kya nyiile yɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ne n dɛ nkpa de mɔ-gibaa mɔ, gɛnen ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ me, mɔ-bi mɔ kee nꞌ dɛ nkpa de me-gibaa ne. 27 Wurubuaarɛ gi sa me, mɔ-bi mɔ ɔkpa yɛɛ nꞌ gyi asa nbɛlɛ, i kya nyiile yɛɛ me ne n gyɛ anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ. 28 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ilaa idɛ iꞌ dɛ fɛye-gɛnɔ. I kya nyiile yɛɛ owi mɔ kya ba, asa abono mɛ dɛ nkyan dɔ mɔ pɛwu mɛ laa nu me-gigyɛbiꞌ kon. 29 Abono mɛ wɔra idɛnsɛ mɔ mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ ba de mɛꞌ kyena Wurubuaarɛ asɛ, ne abono, mɔ, mɛ wɔra inyɛnyɛn mɔ, mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ ba de nꞌ bun mɔmɔ gipuɛɛ.

Ilaa Ibonoana I Kya Yɛgɛ Asa Mɛꞌ Wu Yesu Gidebi Mɔ Bii

30 “Maŋ taalɛ wɔra sɛi me-gibaa so. Gɛnɔɔbono n kya nu mɔ, gɛnen ne nꞌ kya kyu kerɛ asa ilaa dɔ wu mɔmɔ-gidebi ne. Gɛnɔɔbono n kya kyu wu asa ilaa mɔ, i gyɛ gɛsintin ɔkpa so. I kya nyiile yɛɛ meŋ kya laarɛ me-lɛɛ gɛlaarɛ. Ɔbono o sun me mɔ gɛlaarɛ ne nꞌ kya laarɛ. 31 Nengyene nɛ tɔgɛ yɛɛ me gbaa-gbaa nꞌ buu sa asa isa ɔbono ɔnan n gyɛ mɔ, i maŋ sa de asa mɛꞌ bii yɛɛ i gyɛ gɛsintin. 32 Ɔko bo soso ɔ kya lɛɛ me-gidebi nyiile, ne nꞌ nyi yɛɛ ilaa ibono ɔ kya lɛɛ nyiile mɔ i gyɛ gɛsintin.

33 “Fɛ sun kpaa taasɛ Gyɔn kyu lii me so, ne ɔ lɛɛ gɛsintin gɛbono o nyi mɔ tɔgɛ sa fɛye. 34 Iŋ gyɛ yɛɛ n kya sɔɔ ilaa ibono anyamesɛ mɛ kya tɔgɛ kyu lii me so mɔ kyule berɛ. Nɛ taa tɔgɛ Gyɔn ilaa idɛ daa de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye. 35 Gyɔn gi wɔra fɛɛ fatela ɔbono ɔ kyangɛ ne i kya wu mɔ. Fɛ kyule kyena de mɔ-fatela mɔ ŋmaraa daa ne fɛ gyi ɔkon.

36 “N bo ilaa ibono i kya lɛɛ me-gidebi nyiile ne i don Gyɔn-lɛɛ mɔ gbaa. I kya nyiile yɛɛ nsun nbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu wɔra me-abaa dɔ de nꞌ wɔra logɛ mɔ, nmɔ dɔ ne nꞌ kpɛ n dɛ faa. Gɛnen nsun mɔ ne n kya lɛɛ me nyiile asa yɛɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ne n sun me.

37 “Me-sɛ ɔbono o sun me mɔ gbaa-gbaa kee gi lɛɛ isa ɔbono ɔnan nꞌ gyɛ mɔ nyiile. Fɛŋ ti taa nu mɔ-gigyɛbiꞌ, ne fɛŋ ti taa wu mɔ de fɛye-ansi kerɛ. 38 Ne mɔ-agyɛbi mɔ kee aŋ bo fɛye-asen dɔ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ kya kyu fɛye-nyoro too me ɔbono Wurubuaarɛ gi sun me mɔ so.

39 “Fɛ kya pɛɛrɛ ansi kasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Fɛ nyi yɛɛ amɔ ne nan yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa. To! Gɛnen Wurubuaarɛ agyɛbi abono kee ne n kya lɛɛ me-ilaa nyiile. 40 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ kine fɛ maŋ ba me asɛ de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. 41 Nengyene anyamesɛ mɛ kya yen me mɔ, meŋ kya kyu imɔ wɔra ilaa dɔ. 42 N nyi fɛye, fɛŋ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa fɛye-asen dɔ. 43 Nɛ ba me-sɛ Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fɛŋ kya laarɛ fɛꞌ nu me asɛ. Nengyene fɛɛ ɔko kpɛi ne n ba fɛye asɛ mɔ-gibaa so mɔ, ɔbono berɛ, fɛ laa nu mɔ asɛ. 44 Fɛ kpɛ fa‑a laarɛ de fɛꞌ gyi ginsi fɛye-nanboana asɛ. Iŋ tiri fɛye yɛɛ fɛꞌ gyi ginsi ɔbono mɔ-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ asɛ. Nnɛ ne fɛ laa taalɛ sɔɔ me gyi? 45 Imɔso fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ me ne nan kpaa tɔgɛ fɛye-gidebi sa Wurubuaarɛ. Mosisi ɔbono fɛye-ansi a gyan mɔ so mɔ ne nan kpaa tɔgɛ fɛye-gidebi sa Wurubuaarɛ de oꞌ gyi fɛye-nbɛlɛ. 46 Nengyene fɛɛ fɛ sɔɔ Mosisi gyi gɛsintin mɔ, nkana fɛ laa sɔɔ me kee gyi. I kya nyiile yɛɛ ɔ ŋmarasɛ me-ilaa yela. 47 Ibono fɛ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi faa, nnɛ so ne fɛ laa sɔɔ ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ gyi?”

6

Yesu Gi Sa Asa Nwɛ Ikue-Inyɔ De Saalaa Agyudɔ

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi fara kpe Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen giko so. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbon mɔ ginyen giko yɛɛ Tabiriyasɛ. 2 Sakpii belɛ buu mɔ. I lii fɛɛ asa mɛ kya wu Yesu kya kyɛ alɔbo ne i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ. 3 Yesu gi kpe nno mɔ, o dii kpe gibii giko so, ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpelegɛ kyena. 4 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Gyuda awura gɛkɛ belɛ gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So mɔ gɛ kya fuude.

5 Yesu tɛ gibii mɔ so gɛnen mɔ, o wu sakpii belɛ kya ba mɔ asɛ. Imɔso ɔ taasɛ Filipo yɛɛ, “Nnɛ ne a laa wɔra de aꞌ nyɛ agyudɔ sɔɔ de asa adɛ mɛꞌ nyɛ gyi ne?” 6 Yesu gi taasɛ Filipo gɛnen mɔ, ɔ kya too mɔ soso daa. Ɔ ti wolaa o nyi ilaa ibono ɔ laa wɔra mɔ. 7 Filipo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye ne n kine a nyɛ aterenbi abono ɔnan gɛsun ɔwɔrabo laa nyɛ ibosɛ gukue dɔ kyu kpaa sɔɔ agyudɔ gbaa mɔ, iŋ gyɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ ne nan nyɛ baa pii faa gyi.” 8 Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Andiru, Simon Piita mɔ-tedɛ mɔ, gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, 9 “Gɛdegabi gɛko gɛ dɛ ibodobodo pii-pii inun de nkenbii nnyɔ nko. Gɛnen agyudɔ pii adɛ mɔ, menɛ ne i laa wɔra sa asa belɛ adɛ pɛwu?”

10 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ asa mɔ mɛꞌ kpelegɛ kyena.” Ifɛ bonboli i nyaakyɔ nfono, imɔso mɛ kpelegɛ kyena. Mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. 11 Mɛ kyena mɔ, Yesu gi puru ibodobodo mɔ, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ yɛgɛ mɛꞌ yɛ sa asa mɔ nfono mɛ tɛ mɔ. Gɛnɔɔbono Yesu gi wɔra ibodobodo mɔ, gɛnen kee ne o wɔra iken mɔ, ne mɛ gyi kaabo kii san. 12 Mɛ gyi kaabo mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa puru agyisan mɔ de imɔ iko i mɛŋ sa iꞌ dɛ nyida.” 13 Imɔso mɛ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ mɔmɔ mɔ. Agyisan mɔ mɛ kii nyɛ lii ibodobodo inun mɔ dɔ mɔ, i bɔla nkeebii gudu nnyɔ.

14 Asa mɔ mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra ne i lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ dɔ mɔ nyiile mɔ, mɛ tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin yɛɛ ɔdɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa ba gɛsinkpan so mɔ.” 15 Gɛnen so mɔ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ baa keda mɔ ɔlon so kyu kpaa yii gɛwura. Yesu gi bii gɛnen mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kii kpe gibii mɔ so mɔ-wolɛ.

Yesu Gi Naa Nkyu So, Iŋ Muiinɛ Mɔ Loo

16 I baa fo gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kii kpelegɛ kpe ɔbon belɛ mɔ dɔ. 17 Mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ palɛ gimɔ foro mɛ kya kpe de Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. I wɔra gɛnyɛ ne Yesu mɛŋ ti taa baa tu ɔmɔ. 18 Gɛnen aberɛ abono kee mɔ, afuu belɛ a koso a kya da ne i yɛgɛ nkyu mɔ gi kya gyigisi. 19 Yesu akasɛbo mɔ mɛ palɛ gikolii mɔ gɛnen‑n kpe ansi dɔ fɛɛ akpaaten asaꞌ abɛɛ anan mɔ, mɛ wu isa naa nkyu mɔ so ɔ kya ba de mɔmɔ asɛ so sindi gikolii mɔ. Mɛ wu mɔ gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen. 20 Ne isa mɔ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me Yesu ne. Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.” 21 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ yɛgɛ mɔ ɔꞌ baa loo gikolii mɔ dɔ. Mɔ‑rɛ mɔ-gidiiloo gikolii mɔ dɔ mɔ, mɛ ti loo nfono mɛ kya kpe mɔ.

Asa Mɛ Naa Mɛ Kya Laarɛ Yesu

22 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ asa abono mɛ san ɔbon belɛ mɔ gigengen mɔ so mɔ mɛ wu ibono nkana gikolii kolon ne n san nno. Mɛŋ kii wu Yesu ɔꞌ loo gikolii mɔ dɔ mɔ-akasɛbo mɔ asɛ. Mɔmɔ-wolɛ ne n kyon. 23 Akolii ako a lii Tabiriyasɛ baa sindi nfono. (Nno ne Yesu gi kyu afaala sa Wurubuaarɛ ne o kyu bodobodo sa asa mɔ ne mɛ gyi mɔ.) 24 Imɔso ibono asa mɔ mɛŋ wu Yesu abɛɛ mɔ-akasɛbo mɔ nfono mɔ, mɛ dii loo akolii abono a ba nfono mɔ dɔ ne mɛ kyon Kapɛɛniyon mɛꞌ kpaa laarɛ Yesu.

Yesu Ne N Gyɛ Agyudɔ Abono A Kya Sa Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena

25 Asa mɔ mɛ kpaa wu Yesu ɔbon belɛ mɔ gigengen giko mɔ so mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, owi mɔmɔ dɔ ne fo ti baa loo gɛrɛ?” 26 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ naa fɛ kya laarɛ me faa, bodobodo ɔbono fɛ nyɛ gyi kaabo mɔ so. Nkana i mɛŋ gyɛ ilaa ibono nɛ wɔra ne i lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo me dɔ mɔ so. 27 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra gɛsun kyu laarɛ gɛsinkpan-lɛɛ agyudɔ wolɛ. Fɛꞌ wɔra gɛsun laarɛ daa agyudɔ abono a laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne nan sa fɛye gɛnen agyudɔ abono. Aye-sɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile yɛɛ me ne o sun de nꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena.”

28 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ gɛsun ne Wurubuaarɛ kya laarɛ aꞌ wɔra?” 29 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ kya laarɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too me, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun me mɔ so.”

Asa Mɛ Dɛ Nwɔnsa Nnyɔ Kyu Lii Yesu Ilaa Nyiilesɛ So

30 Nfono ne asa mɔ mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Menɛ ne fo laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun fo de aꞌ kyu aye-nyoro too fo so? Menɛ gɛsun ne fo laa wɔra? 31 Owi ɔko dɔ mɔ, aye-naanaana adedaabo mɔ mɛ nyɛ agyudɔ abono mɛ kya terɛ yɛɛ ‘mana’ mɔ gyi gipen dɔ. Ne mɛ ŋmarasɛ imɔ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yela yɛɛ,

Ɔ sa mɔmɔ agyudɔ lii soso ne mɛ gyi.”

32 Asa mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, i mɛŋ gyɛ Mosisi ne n sa fɛye-adedaabo agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Me-sɛ Wurubuaarɛ ne n sa ɔmɔ gɛnen agyudɔ abono. Ne idɛ kon mɔ ɔ kya sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ agyudɔ gbaa-gbaa. 33 Gɛnen Wurubuaarɛ dɔ agyudɔ abono n darɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ne ɔ kya sa anyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.”

34 Nfono mɔ, asa mɔ mɛ kolɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, sa aye gɛnen agyudɔ abono owi kamaasɛ.” 35 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ ba me asɛ mɔ, akon a maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a. Ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, bolefɔ maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a.

36 “Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ wolaa buu sa fɛye mɔ, fɛ wu me, fɛŋ kii kyu fɛye-nyoro too me so. 37 Abono pɛwu me-sɛ Wurubuaarɛ kya sa me mɔ, mɛ laa ba me asɛ. Ne ɔbono ɔ ba gɛnen mɔ, maŋ gya mɔ yɛɛ oꞌ kii. 38 I kya nyiile yɛɛ nɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba de nꞌ baa wɔra ɔbono o sun me mɔ ɔbolɛ gɛlaarɛ, i mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa lɛɛ gɛlaarɛ. Ɔbono o sun me mɔ-gɛlaarɛ so ne n naa. 39 Mɔ-gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ abono o kyu sa me mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa ɔꞌ fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. Ɔ kya laarɛ daa fɛɛ nꞌ kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ. 40 Me-sɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o wu me bii yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-bi mɔ ne o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, gɛnen kaasɛ mɔ ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ.”

41 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Me ne n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ.” 42 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya ŋuiini kyu lii imɔ so yɛɛ, “Iŋ gyɛ Yesu, Gyosɛfo mɔ-bi mɔ ne? Iŋ gyɛ mɔ-sɛ de mɔ-nyi ne a nyi mɔ? Ne menɛ so ne idɛ kon ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ daa?”

43 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ yɛgɛ giŋuiini mɔ. 44 Ɔko maŋ taalɛ ba me asɛ mɔ-gibaa so, gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ gi biidɛ mɔ ba. Ne nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 45 Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, mɛ ŋmarasɛ yela yɛɛ,

Wurubuaarɛ laa nyiile asa pɛwu ilaa.

N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o nu imɔ ne ɔ kasɛ lii me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono laa ba me asɛ. 46 Nɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ n kya tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ɔko gi ti wu Wurubuaarɛ de ansi kerɛ. Ɔbono ɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ mɔ-nkon ne n ti wu Wurubuaarɛ de ansi. 47 Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ laa kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 48 Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. 49 I gyɛ gɛsintin yɛɛ fɛye-naanaana mɛ gyi agyudɔ abono mɛ kya terɛ yɛɛ ‘mana’ mɔ gipen dɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ wuꞌ. 50 Me berɛ, n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ. Nengyene fo ɔko fo gyi amɔ mɔ, fo maŋ wu fuɛ fo-lɛwu gɛmara. 51 Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nɛ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba. Nengyene ɔko gi gyi gɛnen agyudɔ adɛ mɔ, ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa. Gɛnen agyudɔ abono nan kyu sa anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ ne n gyɛ me-nyoro.”

Yesu Ilaa Tɔgɛsɛ I Yɛgɛ Akyɔɔlɛ A Tɔrɔ Abelɛnsɛ Mɔ So

52 Ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i yɛgɛ akyɔɔlɛ a tɔrɔ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ so. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Nnɛ ne ɔnyen baarɛ laa taalɛ kyu mɔ-nyoro sa aye de aꞌ gyi?” 53 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin; nengyene fɛŋ kya gyi me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ-nyoro ne fɛ mɛŋ kya nun me-nkalan mɔ, fɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 54 Ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro ne o kya nun me-nkalan mɔ, ɔ ti nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa. Nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono nan gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 55 Me-nyoro gi gyɛ agyudɔ gɛsintin so, ne me-nkalan gi gyɛ nkyu nunsɛ gɛsintin so. 56 Ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro ne ɔ kya nun me-nkalan mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono bo me dɔ, ne me kee n bo mɔ dɔ.

57 “Me-sɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ ne n sun me. Kyu lii mɔ so ne nꞌ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan faa. Gɛnen kee ne, kyu lii me so mɔ, ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 58 Me ne n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ. Meŋ dɛ fɛɛ agyudɔ abono ɔnan aye-naanaana mɔ mɛ gyi ne mɛ dabɔlɛ wuꞌ mɔ. Nyamesɛ ɔbono o gyi gɛnen agyudɔ abono n darɛ faa berɛ, laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa.”

59 Yesu gi tɔgɛ imɔ idɛana gikyangbon dɔ aberɛ abono ɔ kya nyiile ilaa Kapɛɛniyon mɔ.

60 Akasɛbo mɔ mɛ nu ibono ɔ tɔgɛ mɔ, mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ilaa idɛ berɛ, i bo lon. Anɛ ne nan taalɛ sɔɔ imɔ idɛ kyule?” 61 Yesu gi ti wolaa bii mɔ-gisen dɔ yɛɛ mɛ kya ŋuiinɛ kyu lii ilaa idɛ so. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Imɔ idɛ i kya laarɛ iꞌ yɛgɛ fɛye-gisɔɔgyi giꞌ koso me so? 62 To! Imɔ idɛ gbaa ne. N baa kerɛ fɛ wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ kii dii n kya kpe Wurubuaarɛ dɔ nfono nkana n wolaa n bo pɛi ne nɛ kpelegɛ ba gɛsinkpan so mɔ.

63 “Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n kya sa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Nyamesɛ gibaa so mɔ ɔ maŋ taalɛ wɔra sɛi de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Agyɛbi abono nɛ tɔgɛ sa fɛye faa a gyɛ daa oduduu dɔ ilaa ne a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 64 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, fɛye ako fɛŋ kya sɔɔ gyi.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ ti wolaa o nyi asa mɔ dɔ abono mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi mɔ de ɔbono ɔ laa yɛgɛ mɔ-akyobo mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ. 65 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Imɔ idɛ so ne nɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ ba me asɛ mɔ-gibaa so, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ gi sa mɔ ɔkpa.”

66 Lii gɛnen aberɛ abono mɔ, akasɛbo mɔ sakyɔ mɛ tɛɛ mɔmɔ-nyoro lii mɔ dɔ, mɛŋ baa mɛ naa buu mɔ. 67 Imɔso Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ yɛɛ, “Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛye kee fɛ laa tɛɛ fɛye-nyoro lii me dɔ?” 68 Nfono mɔ Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye-Wura, anɛ asɛ ne a laa kpe? Fo ne n bo agyɛbi abono a laa yɛgɛ nyamesɛ ɔꞌ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. 69 A ti kyu aye-nyoro too fo so ne a bii yɛɛ fo ne n gyɛ gisen fufuli wura ɔbono fo-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ.”

70 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me ne n lɛɛ fɛye gudu anyɔ adɛ. Fɛye dɔ ɔko, mɔ, bo nwɔnsa nyɛnyɛn.” 71 Yesu kya tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyudasɛ, Simon Isikaayɔtɛ mɔ-bi mɔ ne ɔ darɛ gɛnen. Gɛsintin mɔ, Gyudasɛ baarɛ gi baa kyu Yesu wɔra mɔ-akyobo abaa dɔ, yɛgɛ ɔ gyɛ Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko.

7

Yesu Mɔ-Tedɛana Mɛŋ Kya Sɔɔ Mɔ Gyi

1 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi san naa-naa daa de Galeli isowolɛ so. Ɔ mɛŋ baa kyule kpe Gyudiya isowolɛ so. I kya nyiile yɛɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya laarɛ mɔ-imɔɔten.

2 Mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gɛko gɛ kya fuude. Gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono gigyi dɔ mɔ, mɛ kya lii kpaa da ipanpan kyena imɔ dɔ. 3 Gɛnen so mɔ, Yesu mɔ-tedɛana mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Koso lii gɛrɛ de foꞌ kpe aye-isowolɛ gɛmu Gyudiya gɛsinkpan so de fo-akasɛbo mɛꞌ nyɛ wu ilaa gbaaꞌgbaa ibono fo kya wɔra mɔ de mɔmɔ-ansi. 4 Nengyene ɔko kya laarɛ de asa mɛꞌ bii mɔ so mɔ, ɔ mɛŋ kya wɔra mɔ-ilaa kyu ŋara. Nengyene fo kya taalɛ wɔra gɛnen ilaa idɛ mɔ, tɛsɛ lɛɛ fo-nyoro gɛwi nyiile asa tentegelen.” 5 Yesu mɔ-tedɛana mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, i kya nyiile yɛɛ mɔmɔ gbaa mɛ mɛŋ kya sɔɔ Yesu gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ. 6 Mɛ tɔgɛ sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-owi mɔ mɛŋ ti fo. Fɛye berɛ, owi kamaasɛ dɔ mɔ, fɛye-owi gi fo sa fɛye. 7 Asa abono gɛsinkpan so ilaa ne n bo mɔmɔ-ansi so mɔ mɛ maŋ taalɛ kyo fɛye. Me berɛ mɛ kya kyo me. I kya nyiile yɛɛ n kya tɔgɛ mɔmɔ gɛsintin yɛɛ mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ iŋ boran. 8 Fɛꞌ koso kpe gɛkɛ belɛ mɔ gigyi. Me berɛ, maŋ kpe. Me-owi ɔbono nan kyu lɛɛ me-nyoro gɛwi sa asa mɔ mɛŋ ti fo.” 9 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-tedɛana mɔ gɛnen mɔ, o sii kyena Galeli. Mɔ-tedɛana mɔ, mɔ, mɛ kyon.

Abelɛnsɛ Mɔ Mɛ Laarɛ Yesu Gɛkɛ Belɛ Ogyiten Mɔ Kpon

10 Yesu mɔ-tedɛana mɔ mɛ kyon gɛnen mɔ, imɔ gɛmara mɔ ne Yesu mɔ kee gi koso kpe nno. Ɔ mɛŋ kyule naa kpe tentegelen de oꞌ kyu mɔ-nyoro saarɛ asa dɔ. 11 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya laarɛ mɔ gɛkɛ belɛ ogyiten mɔ mɛ kya kpon. Mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Ɔ bo fonɛ daa?” 12 Sakpii mɔ dɔ asa kee mɛ kya gyi nsingyi adɛɛdɛɛ dɔ kyu lii mɔ so gikyɔ. Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ɔ gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ.” Mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Kuaa. Ɔ kya penɛ asa daa de mɛꞌ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa.” 13 Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ tɔgɛ imɔ so ilaa tentegelen. I kya nyiile yɛɛ mɛ selɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ.

Yesu Ilaa Nyiilesɛ I Lii Wurubuaarɛ Asɛ

14 Mɛ gyi Ipanpan Dɔ Gikyena gɛsi mɔ baa fo nsansana mɔ, idɛ kon mɔ, Yesu gi koso kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so kpe ɔ kya nyiile asa ilaa. 15 Yesu ilaa nyiilesɛ mɔ i dɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gɛnɔ. Mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Nnɛ so ne mɔ ɔbono ɔ mɛŋ kpe imɔ-ɔwolɛ mɔ ne n kii o nyi ilaa mɔ gɛnen?” 16 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-ilaa nyiilesɛ i mɛŋ lii me gbaa-gbaa asɛ. I lii daa ɔbono o sun me mɔ asɛ. 17 Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo kya laarɛ foꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ, fo ne n gyɛ ɔbono fo laa bii yɛɛ me-ilaa nyiilesɛ idɛ i lii daa Wurubuaarɛ asɛ, abɛɛ me gbaa-gbaa gibaa so ne nꞌ kya kyu nyiile ilaa gɛnen. 18 Ɔbono ɔ kya nyiile asa ilaa mɔ-gibaa so mɔ kya laarɛ daa nyisigyi ɔ kya sa mɔ-nyoro. Ne ɔbono, mɔ, ɔ kya laarɛ fɛɛ ɔbono o sun mɔ mɔ ne ɔꞌ nyɛ nyisigyi mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne n bo gɛsintin. Ɔŋ kya penɛ asa. 19 Iŋ gyɛ Mosisi ne n kyu Wurubuaarɛ nbara sa fɛye? Ne i wonɛ so ne fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kya gyi nmɔ so ne fɛ kii fɛ kya laarɛ me-imɔɔten daa?” 20 Yesu gi taasɛ asa mɔ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ fo so. Anɛ ne n kya laarɛ ɔꞌ mɔɔ fo?”

21 Nfono mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ilaa kolon ne nɛ wɔra gɛkɛ kyoolasɛ ne i dɛ fɛye gɛnɔ faa. 22 Iŋ gyɛ Mosisi gi yela awɔrɛ giten nbara sa fɛye? I mɛŋ lii Mosisi gbaa-gbaa asɛ berɛ. Gɛnen nbara nbono gi lii daa aye-naanaana agyangbarabo mɔ asɛ. Fɛ korogɛ gɛbii nyensɛɛ ne gɛkɛ gɛbono mɛ laa kyu ten gɛmɔ-giwɔrɛ mɔ i baa yii de gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, fɛ mɛŋ kya tɔgɛ yɛɛ i gyɛ gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ fɛꞌ kosorɛ yela gɛkɛ pobɔrɔ. 23 Ibono i ti i gyɛ nbara so mɔ fɛ kya dabɔlɛ ten awɔrɛ nkɛ kyoolasɛ gɛnɔɔbono i laa wɔra ne fɛ maŋ tɔrɔ Mosisi nbara mɔ. Menɛ n wɔra ne fɛ kyu ginyadon me so yɛɛ nɛ kyɛ nyamesɛ gɛkɛ kyoolasɛ? 24 Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ asa ansi so tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ-ilaa iŋ boran. Fɛꞌ kyu gɛsintin bun asa gipuɛɛ de fɛꞌ sa aso.”

Yesu Ne N Gyɛ Ɔbono Wurubuaarɛ Yɛɛ Ɔ Laa Sun Mɔ Abɛɛ?

25 Yesu kya tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so nten abi abono mɛ bo nfono mɔ, mɛ kya taasɛ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ gɛnen ɔnyen baarɛ ne mɛ kya laarɛ de mɛꞌ mɔɔ mɔ? 26 Kerɛ, mɔ ne n yelɛ tentegelen sansana ɔ kya tɔngɛ ne ɔko mɛŋ kya tɔgɛ mɔ sɛi mɔ. Abɛɛ idɛ kon, abelɛnsɛ mɔ mɛ bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ daa? 27 Ɔdɛ berɛ a nyi ɔsowolɛ ɔbono so ɔ lii mɔ. Ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ, nkana a nyi yɛɛ ɔko‑rɛ ɔko maŋ bii nfono ɔ laa lii mɔ.”

28 Akyɔɔlɛ mɔ so mɔ, Yesu san ɔ kya nyiile ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛnen mɔ, ɔ taasɛ ɔmɔ ken-ken yɛɛ, “Fɛ nyi me? Fɛ nyi nfono nɛ lii mɔ? I mɛŋ gyɛ me-gibaa so ne nɛ ba. Ɔbono o sun me mɔ bo no gɛsintin. Fɛye berɛ, fɛ mɛŋ nyi mɔ. 29 Me berɛ, n nyi mɔ. Mɔ asɛ ne nɛ lii ne mɔ ne n sun me.” 30 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, nfono mɔ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ san mɛ kya laarɛ ɔkpa de mɛꞌ nyɛ keda mɔ. Imɔ gɛnen mɔ, ɔko‑rɛ ɔko gibaa gi mɛŋ yii mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔ-owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yela mɔ mɛŋ ti taa fo. 31 Sakpii mɔ dɔ asa sakyɔ berɛ, mɛ sɔɔ Yesu gyi ne mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ laa ba mɔ, ɔbono laa taalɛ baa wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ de iꞌ don ibono ɔnyen baarɛ gi wɔra faa?”

Mɛ Keda Yesu

32 Farasii awura mɔ mɛ kya nu ibono sakpii mɔ mɛ kya gyi nsingyi kyu lii Yesu so gɛnen mɔ, mɔmɔ‑rɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɛ sun Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ako yɛɛ mɛꞌ kpaa keda Yesu ba. 33 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Nan kii kyena fɛye asɛ daa ŋmaraa faa bɔla de nꞌ kii kpe ɔbono o sun me mɔ asɛ. 34 Gɛnen owi ɔbono mɔ, fɛ laa laarɛ me, fɛ maŋ kii nyɛ me wu. Nfono nan kpaa kyena mɔ fɛye berɛ, fɛ maŋ taalɛ ba nno.” 35 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, “Ndo, fɛꞌ nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ! Fonɛ ne ɔnyen baarɛ kya laarɛ oꞌ kpe daa ne ɔ kya tɔgɛ yɛɛ a laa laarɛ mɔ-gɛten, a maŋ wu mɔ faa? Abɛɛ ɔ laa selɛ kpaa kyena aye-adɛ abono mɛ tɛ saarɛ Geriiki awura dɔ mɔ de oꞌ nyiile Geriiki awura mɔ ilaa daa? 36 Ibono ɔ tɔgɛ yɛɛ a laa laarɛ mɔ-gɛten kpon, a maŋ wu mɔ, ne nfono ɔ laa kpe mɔ, a maŋ taalɛ kpe nno mɔ, menɛ ne ɔ darɛ gɛnen?”

37 Gɛkɛ gɛbono gɛ tiikara mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gigyi dɔ mɔ ne n gyɛ gɛkɛ gbaaꞌ sa mɔmɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, Yesu gi koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ ken-ken yɛɛ, “Nengyene bolefɔ dɛ ɔko mɔ, kaasɛ ɔꞌ ba me asɛ de ɔꞌ baa nun nkyu. 38 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

‘Ɔbon laa kyon lii mɔ-gisen dɔ.

Gɛnen ɔbon ɔbono maŋ ŋaa gɛkaako.’ ”

39 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-Oduduu mɔ sa asa abono mɛ laa kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ. Aberɛ abono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ ti taa kyu mɔ-Oduduu mɔ sa ɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ ti lɛɛ Yesu nyisigyi gɛwi nyiile asa.

Akyɔɔlɛ A Tɔrɔ Asa Mɔ So

40 Asa mɔ mɛ nu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔmɔ ako yɛɛ, “Gɛsintin mɔ, ɔnyen baarɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono a nyi yɛɛ ɔ laa ba mɔ.” 41 Mɔmɔ ako, mɔ, yɛɛ, “Mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.” Ne mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Ɔ maŋ taalɛ wɔra isa ɔbono Wurubuaarɛ laa sun mɔ. Gɛnen kaasɛ ɔbono maŋ lii Galeli gɛsinkpan so. 42 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ, i tɔgɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun gɛnen mɔ laa wɔra daa Deefidi mɔ-naanaana dɔ de ɔꞌ lii Bɛtelɛhɛm, Deefidi gɛwi.” 43 Mɔmɔ-nnɔ giŋ wɔra gikolon kyu lii Yesu so. 44 Mɔmɔ ako mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ keda mɔ kpaa tii. Mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko gibaa gi mɛŋ kii nyɛ yii mɔ.

Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɔ Mɛ Mɛŋ Sɔɔ Yesu Gyi

45 Nfono mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ adiibo mɔ mɛ kii kpe Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ asɛ. Ne abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ adiibo mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ mɛŋ bara mɔ?” 46 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ tɔngɛ lɛɛ ɔnyen baarɛ.” 47 Nfono mɔ Farasii awura mɔ mɛ taasɛ adiibo mɔ yɛɛ, “Imɔso ɔ kpaa nyɛ fɛye kee penɛ? 48 Abelɛnsɛ mɔ ako abɛɛ aye Farasii awura mɔ dɔ ako kee mɛ sɔɔ mɔ gyi do‑o? 49 Gɛnen asa abono mɛ sɔɔ mɔ gyi mɔ berɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ nbara nbono Mosisi gi yela mɔ. Imɔso mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.” 50 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ ɔko bo mɔmɔ Farasii awura mɔ dɔ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Nikodemusi. (Gɛnen Nikodemusi baarɛ ne n gyɛ ɔnyen ɔbono ɔ naa kyena kpaa wu Yesu gɛnyɛ gɛko mɔ.) Nikodemusi gi taasɛ mɔ-nanboana abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, 51 “Aye-nbara gi kya bun nyamesɛ gipuɛɛ owi ɔbono ɔŋ ti taa buu mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa de aꞌ nu de aꞌ bii ilaa ibono ɔ wɔra mɔ?” 52 Mɛ kisee taasɛ mɔ daa yɛɛ, “Fo kee fo lii Galeli daa do‑o? Lɔrɔ kpaa kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ dandan. Fo laa wu de foꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ lii Galeli gɛsinkpan so.”

[ 53 Mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɔmɔ ɔkamaasɛ gi yaasɛ kyon mɔ-gɛten dɔ.

8

Mɛ Keda Ɔkyii Ɔko

1 Yesu berɛ, gi naa kyon kpe Nfɔ Iyii Gibii mɔ so. 2 Gibaadiikɛ fu‑u mɔ, Yesu gi baa loo ɔsowolɛ mɔ so ne o kii naa kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so. Asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu mɛ naa ba Yesu asɛ, ne o kpelegɛ kyena ɔ kya nyiile mɔmɔ ilaa. 3 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ kpaa kyu ɔkyii ɔko ba Yesu asɛ nfono. Mɛ keda mɔ de ɔnyen. Mɛ kyu mɔ baa yelɛ sansana 4 ne mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a keda ɔkyii baarɛ de ɔnyen. 5 To, Wurubuaarɛ nbara dɔ mɔ Mosisi gi ŋmarasɛ yela yɛɛ aꞌ too abui mɔɔ gɛnen asa abono ɔnan. Fo‑o fo mɔ, nnɛ ne fo dɛ?”

6 Mɛ taasɛ Yesu gɛnen ilaa idɛ daa kyu soo mɔ idoo kerɛ de mɛꞌ kyu mɔ wɔra nbɛlɛ dɔ. Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, o sii wuruge ne o kyu mɔ-gibaabi ɔ kya ŋmarasɛ gɛsinkpan. 7 Mɛ kpɛ ma‑a taasɛ mɔ gɛnen so mɔ, ɔ koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye dɔ ɔbono ɔŋ ti wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, ɔꞌ daa gigyangbara too gibui da ɔkyii mɔ.” 8 Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, o kii sii wuruge kyu mɔ-gibaabi ɔ kya ŋmarasɛ gɛsinkpan mɔ. 9 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ nu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ yaasɛ gɛbelɛnsɛ so gɛkuii-gɛkuii ne i san ɔkyii mɔ wolɛ gi san ɔ yelɛ Yesu asɛ sakpii mɔ dɔ.

10 I san mɔmɔ-wolɛ gɛnen mɔ, Yesu gi koso yelɛ ne ɔ taasɛ ɔkyii mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, mɛ bo fonɛ? I mɛŋ nyɛ ɔko de oꞌ bun fo gipuɛɛ?” 11 Ɔkyii mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, me-wura.” Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me kee maŋ bun fo gipuɛɛ. Naa fo kya kpe de foꞌ taa fo-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ.”]

Yesu Ne N Gyɛ Fatela Sa Anyamesɛ

12 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ fatela sa anyamesɛ. Ɔbono ɔ laa wɔra me-ɔkasɛbo mɔ maŋ naa gibiri dɔ. Ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan de iꞌ wɔra fɛɛ fatela ne n kya wu mɔ.”

13 Nfono mɔ Farasii awura mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-wolɛ ne n kya buu faa. I maŋ sa de aꞌ kyu imɔ wɔra ilaa dɔ.” 14 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-wolɛ ne n kya buu gbaa mɔ, i kaaborɛ fɛꞌ nu me asɛ. I kya nyiile yɛɛ me ne n nyi nfono nɛ lii mɔ ne me ne n nyi nfono nan kii kpe mɔ. Fɛye berɛ, fɛ mɛŋ nyi nfono nɛ lii mɔ ne fɛ mɛŋ nyi nfono nan kii kpe mɔ. 15 Ansi so ne fɛ kya kerɛ de fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔko ilaa i boran abɛɛ iŋ boran. Me berɛ, meŋ kya kerɛ asa ilaa dɔ tɔgɛ sɛi. 16 Nengyene fɛɛ nꞌ taa tɔgɛ ɔko ilaa gbaa mɔ, nkana i laa kyena. I kya nyiile yɛɛ i mɛŋ gyɛ me-wolɛ ne n kya kerɛ imɔ dɔ. Me‑rɛ me-sɛ ɔbono o sun me mɔ ne n kya kerɛ imɔ dɔ. 17 Fɛye gbaa-gbaa nbara dɔ mɔ, mɛ wolaa ŋmarasɛ yela yɛɛ nengyene fɛɛ asa anyɔ nnɔ gi wɔra gikolon nbɛlɛ dɔ mɔ i kaaborɛ fɛꞌ nu mɔmɔ asɛ. 18 To, me n kya tɔgɛ me-nyoro so ilaa ne; me-sɛ ɔbono o sun me mɔ kee laa lɛɛ nyiile yɛɛ me-ilaa tɔgɛsɛ idɛ i gyɛ gɛsintin.”

19 Lii gɛnen so mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo-sɛ mɔ bo fonɛ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ nyi me. Me-sɛ ne fɛ laa bii? Nengyene fɛ nyi me mɔ, nkana ɔfaanan fɛ nyi me-sɛ kee.” 20 Owi ɔbono Yesu gi tɔgɛ gɛnen agyɛbi adɛ sa mɔmɔ mɔ, o sindi nfono mɛ kya too aterenbi wɔra sa Wurubuaarɛ, ɔson obu gikpaara mɔ so. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii keda mɔ nfono, i kya nyiile yɛɛ mɔ-owi kedasɛ mɛŋ ti fo.

Nfono N Kya Kpe Mɔ, Fɛ Maŋ Taalɛ Kpe Nno

21 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya kii mi‑i kyon ne. Fɛ laa san laarɛ me de Wurubuaarɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fɛye, fɛŋ baa nyɛ. Fɛ laa wuꞌ de fɛye-ilaa nyɛnyɛn daa. Nfono n kya kpe mɔ, fɛ maŋ taalɛ ba nno.” 22 Nfono mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara mɛ kya ŋmasɛ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ tɛ faa, ɔ laa mɔɔ mɔ-nyoro. Fɛ mɛŋ kya nu gɛnɔɔbono ɔ kya kalɛ aye mɔ? Ɔ tɔgɛ yɛɛ nfono ɔ kya kpe mɔ a maŋ taalɛ ba nno.”

23 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ lii daa gɛsɛ gɛrɛ. Me berɛ, nɛ lii daa Wurubuaarɛ dɔ. Gɛsinkpan gɛrɛ-lɛɛ wolɛ asa ne fɛ gyɛ. Fɛŋ kya nyingi Wurubuaarɛ so. Me berɛ, meŋ dɛ fɛɛ fɛye gɛnen asa abono ɔnan. 24 Nɛ ti wolaa tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛ laa wuꞌ daa de fɛye-ilaa nyɛnyɛn. I gyɛ gɛsintin yɛɛ nengyene fɛ kine fɛ maŋ sɔɔ me gyi yɛɛ me ne n bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no mɔ fɛ laa wuꞌ daa de fɛye-ilaa nyɛnyɛn.”

25 Yesu gi tɔgɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ anɛ?” Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ ti wolaa tɔgɛ fɛye lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ. 26 N bo ilaa gikyɔ nan tɔgɛ kyu lii fɛye so de iꞌ kyu bun fɛye gipuɛɛ. Ɔbono o sun me mɔ, mɔ, ne n bo gɛsintin. Ilaa ibono nɛ nu lii mɔ asɛ mɔ wolɛ ne nꞌ kya lɛɛ tɔgɛ sa anyamesɛ.”

27 Yesu kya tɔngɛ de ɔmɔ gɛnen pɛwu faa, mɛ mɛŋ nu gɛsɛ yɛɛ mɔ-sɛ Wurubuaarɛ ne ɔ darɛ yɛɛ mɔ ne n sun mɔ mɔ. 28 Imɔso Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene mɛ ti puru me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, diirɛ gyan lɛwu oyii so mɔ, nfono ne fɛ laa bii yɛɛ me ne n bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no. Gɛnen kee mɔ fɛ laa bii yɛɛ meŋ kya wɔra ilaa iko abɛɛ nꞌ tɔgɛ ilaa iko me-gibaa so. Ilaa ibono me-sɛ Wurubuaarɛ gi nyiile me mɔ ne nꞌ kya tɔgɛ. 29 Ɔbono o sun me mɔ bo me asɛ. Ɔ mɛŋ taa me yɛgɛ. I kya nyiile yɛɛ owi kamaasɛ dɔ mɔ, n kya wɔra daa ilaa ibono i kya gyi mɔ-ginsi mɔ.” 30 Asa mɔ mɛ nu Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ.

Asa Abono Mɛ Mɛŋ Gyɛ Nbide De Abono Mɛ Gyɛ Nbide Mɔ

31 Yesu gi tɔgɛ sa Gyuda awura abono mɛ sɔɔ mɔ gyi mɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ keda me-ilaa nyiilesɛ ibono n kya nyiile fɛye faa dɔ mɔ, fɛ gyɛ me-akasɛbo gɛsintin. 32 Fɛ laa bii Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa mɔ, ne gɛnen gɛsintin ilaa ibono mɔ i laa yɛgɛ fɛ laa nyɛ fɛye-nyoro. Fɛŋ baa wɔra nbide.” 33 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aberaham mɔ-naanaana ne a gyɛ. Gɛkaako a mɛŋ ti taa wɔra nbide sa ako. Ne nnɛ so ne fo kya tɔgɛ yɛɛ a laa nyɛ aye-nyoro?”

34 Nfono mɔ Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ gyɛ daa gɛbide sa ilaa nyɛnyɛn. 35 Gɛbide ne n kine gɛ kɛɛla nnɛ mɔ, gɛ maŋ bingiri gɛmɔ-wura mɔ-bi. Gɛten wura mɔ-bi mɔ berɛ, gyɛ gɛten mɔ dɔ gɛkpaa. 36 Imɔso nengyene me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nɛ yɛgɛ fo ɔko foꞌ nyɛ fo-nyoro lii gɛbide dɔ mɔ, fo nyɛ fo-nyoro gɛsintin. 37 N nyi ibono Aberaham mɔ-naanaana ne fɛ gyɛ. Fɛ kii fɛ kya laarɛ me-imɔɔten. I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono n kya nyiile mɔ fɛŋ kya nu gɛsɛ sa me. 38 Ilaa ibono nɛ wu me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ ne nꞌ kya tɔgɛ. Fɛye mɔ kee, ilaa ibono fɛ nu lii fɛye-sɛ asɛ mɔ ne fɛ kya wɔra.”

39 Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aberaham ne n gyɛ daa aye-naana.” Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ Aberaham mɔ-naanaana ne fɛ gyɛ gɛsintin mɔ, nkana fɛ laa wɔra ilaa ibono Aberaham gi wɔra mɔ ɔnan. 40 Imɔmɔ mɔ, n kya tɔgɛ gɛsintin gɛbono nɛ nu lii me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ n kya sa fɛye mɔ, fɛ kya laarɛ me-imɔɔten daa. Aberaham berɛ mɛŋ wɔra fɛye-lɛɛ idɛ ɔnan. 41 Ɔbono ɔ gyɛ fɛye-sɛ gbaa-gbaa mɔ ilaa wɔrasɛ mɔ ɔnan ne fɛ kya wɔra faa.” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aye berɛ, a mɛŋ gyɛ agyibara nbii. Ɔsɛ kolon ne a bo. Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ.”

42 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene Wurubuaarɛ ne n gyɛ fɛye-sɛ mɔ, nkana fɛ laa laarɛ me-ilaa. Nɛ lii daa Wurubuaarɛ asɛ ne nɛ ba. Wurubuaarɛ ne n sun me. I mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa me-gibaa so ne nɛ ba. 43 Menɛ n wɔra ne fɛ mɛŋ kya nu ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ gɛsɛ daa? Fɛ kya kyo me me-ilaa tɔgɛsɛ so. Gɛnen so ne fɛ mɛŋ kya nu me-gɛsɛ faa. 44 Fɛ lii fɛye-sɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ asɛ. Imɔso fɛye-gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra fɛye-sɛ mɔ gɛlaarɛ. Lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, ɔ gyɛ daa ɔbono ɔ kya mɔɔ asa. Mɔ‑rɛ gɛsintin mɛŋ kya wu abara ginsi. Gɛsintin gɛ mɛŋ bo mɔ dɔ. Nengyene ɔ kya kɛɛ abon mɔ, mɔ-ilaa wɔrasɛ ne i wolaa i gyɛ. Mɔ-oyuduu ne. Ɔ gyɛ daa ɔbonbo, ne mɔ ne n gyɛ abon pɛwu gɛmu. 45 Me berɛ, n kya tɔgɛ daa gɛsintin. Imɔso ne fɛ mɛŋ kya sɔɔ me gyi faa.

46 “Fɛye dɔ anɛ ne nan taalɛ lɛɛ yii me yɛɛ nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko kerɛ? Fɛ nyi ibono gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ. Ne menɛ n wɔra ne fɛ maŋ sɔɔ me gyi? 47 Abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ adɛ mɔ mɛ kya nu Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛsɛ. Fɛ mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ adɛ so ne fɛ mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛsɛ faa.”

Yesu Mɔ‑rɛ Aberaham

48 Yesu gi tɔgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ a tɔgɛ yɛɛ i tɛ faa fo gyɛ daa Samariyanyen, ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ fo so, i mɛŋ gyɛ imɔ ne?” 49 Nfono ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu iŋ taa tɛ me so. N kya kyu buubuu kyu sa me-sɛ Wurubuaarɛ daa, ne fɛye berɛ, fɛ mɛŋ kya buu me. 50 Nɛ tɔgɛ gɛnen faa, meŋ kya laarɛ nyisigyi mi‑i sa me-nyoro. I bo ɔbono ɔ kya laarɛ nyisigyi ɔ sa me mɔ. Mɔ ne nan gyi me‑rɛ fɛye-nbɛlɛ. 51 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ɔbono ɔ kya nu me-gɛdɛ mɔ, maŋ wuꞌ lɛwu gbaa-gbaa gɛkaako kpa‑a.”

52 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, a wu gɛsintin yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ fo so. Aberaham gi wuꞌ. Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ kee mɛ wuꞌ. Fo‑o fo berɛ, fo kya tɔgɛ daa yɛɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya nu fo-gɛdɛ mɔ, maŋ wuꞌ gɛkaako kpa‑a. 53 Fo ne n don aye-naana Aberaham? Aberaham gi wuꞌ ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ kee mɛ wuꞌ. Ne menɛ nyamesɛ ɔnan ne fo kya tɔgɛ yɛɛ fo gyɛ daa?”

54 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ n kya lɛɛ me-nyisigyi nyiile asa me-gibaa so mɔ, gɛnen nyisigyi ɔbono mɛŋ gyɛ sɛi. Me-sɛ Wurubuaarɛ ne n kya lɛɛ me-nyisigyi nyiile. Mɔ ne n gyɛ ɔbono fɛ kya ten fɛye-nyoro gɛnɔ yɛɛ fɛye-Wurubuaarɛ mɔ. 55 Yɛgɛ fɛ mɛŋ nyi mɔ. Me berɛ, n nyi mɔ. Nengyene nɛ tɔgɛ yɛɛ meŋ nyi mɔ mɔ, nan wɔra ɔbonbo fɛɛ fɛye. N nyi mɔ, ne nꞌ kya nu mɔ-gɛdɛ.

56 “Fɛye-naana Aberaham gi nu yɛɛ ɔ laa nyɛ wu me-gɛsinkpan so giba mɔ, i wɔra mɔ ɔkon. Ne gɛsintin mɔ, o wu me-giba, ne o gyi ɔkon.” 57 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo ɔbono foŋ ti taa gyi nsi ikue-inyɔ de saalaa mɔ, nnɛ ne fo wɔra ne fo‑rɛ Aberaham fɛ wu abara?” 58 Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ pɛi de iꞌ lɔɔ korogɛ Aberaham mɔ, n wolaa n bo no. Me ne n bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no.” 59 Ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen so mɔ, mɛ puru abui mɛ laa too da mɔ mɔɔ. O wu gɛnen mɔ, ɔ ŋara lii Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so ne ɔ kyon taa mɔmɔ yɛgɛ.

9

Yesu Gi Kyɛ Ɔnyen Ɔbono I Korogɛ Mɔ De Gigyaatanbo Mɔ

1 Yesu gi lii Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so ɔ kya kyon mɔ, o wu ɔnyen gyaatanbo ɔko. Mɛ korogɛ mɔ daa de gigyaatanbo mɔ. 2 Nfono mɔ Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, anɛ ilaa nyɛnyɛn so ne mɛ korogɛ ɔnyen baarɛ de gigyaatanbo faa? Mɔ-sɛ de mɔ-nyi abɛɛ mɔ gbaa-gbaa daa?” 3 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ ɔnyen baarɛ ilaa nyɛnyɛn so, ne i mɛŋ kii i gyɛ mɔ-sɛ abɛɛ mɔ-nyi ilaa nyɛnyɛn so ne mɛ korogɛ mɔ de gigyaatanbo. I ba gɛnen daa de Wurubuaarɛ gɛsun wɔrasɛ mɔ gɛꞌ lii gɛwi kyu naa de ɔnyen mɔ so. 4 Aye berɛ, ilaa ibono i kaaborɛ aꞌ wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ aꞌ kpɛ keda ɔbono o sun me mɔ gɛsun mɔ dɔ aꞌ kpɛ a kya wɔra aberɛ abono a bo nyoro faa. Gɛnyɛ gɛ kya ba. I baa bun wɔra aye mɔ, ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa taalɛ wɔra sɛi. 5 Aberɛ abono me n san n bo gɛsinkpan so faa, n gyɛ fatela sa gɛsinkpan so anyamesɛ.”

6 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ too akyɔlɛ bun yela gɛsinkpan ne ɔ fɔgedɛ wɔra gipatɛɛ ne o kyu bɔ gyaatanbo mɔ ansi. Ɔ bɔ mɔ ta mɔ, 7 ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa kpaa foro fo-ansi Silowam gibun dɔ.” (Silowam gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ abunge.) Ɔnyen mɔ gi naa kpaa foro mɔ-ansi ne ɔ lii nfono mɔ, mɔ-ansi mɔ a bugi. Idɛ kon mɔ, ɔ san ɔ kya wu.

8 Asa abono mɔmɔ‑rɛ gyaatanbo mɔ-lɛɛ nten gi sindi abara mɔ de abono pɛwu nkana mɛ nyi mɔ yɛɛ ɔ kya kyena kolɛ aterenbi mɔ, mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ ɔnyen baarɛ ne n kya kyena ikpa nkan-nkan kolɛ aterenbi mɔ?” 9 Asa ako mɛ kyule yɛɛ, “Ɛn, mɔ ne.” Ne mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Kuaa, i mɛŋ gyɛ mɔ ne. Ɔ lii mɔ daa.” Mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ gɛnen mɔ, ɔnyen mɔ gbaa-gbaa gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Me ne.” 10 Imɔso asa mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ne nnɛ ne fo-ansi mɔ a wɔra ne a bugi?” 11 Ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Yesu mɔ ne n wɔra gipatɛɛ ne o kyu bɔ me-ansi ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Naa kpaa foro fo-ansi Silowam gibun dɔ.’ Gɛsintin mɔ, nɛ naa kpaa foro me-ansi mɔ, me-ansi a bugi. Imɔ ne nɛ nyɛ n kya wu faa.” 12 Ɔnyen mɔ gi tɔgɛ sa asa mɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔ bo fonɛ dɔ?” Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Meŋ nyi.”

Abelɛnsɛ Mɛ Kya Taasɛ Gɛnɔɔbono Yesu Gi Kyɛ Gyaatanbo Mɔ

13 Nfono mɔ, asa mɔ mɛ kyu ɔnyen mɔ kpe Farasii awura mɔ ansi dɔ. 14 Gɛkɛ gɛbono Yesu gi wɔra gipatɛɛ mɔ kyu bugi gyaatanbo baarɛ ansi mɔ, gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ gyɛ mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ. 15 Asa mɔ mɛ kyu ɔnyen mɔ kperɛ Farasii awura mɔ gɛnen mɔ, Farasii awura mɔ kee mɛ taasɛ mɔ gɛnɔɔbono i ba ne mɔ-ansi a bugi ne ɔ nyɛ ɔ kya wu mɔ. Ɔnyen mɔ gi buu sa mɔmɔ yɛɛ, “O kyu gipatɛɛ kyu bɔ me-ansi ne nɛ kpaa foro me-ansi ne a bugi ne nɛ nyɛ n kya wu faa.” 16 Ɔnyen mɔ gi buu sa Farasii awura mɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ ako mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono ɔ wɔra gɛnen ilaa idɛ faa, i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ mɛŋ kya gyi Wurubuaarɛ gɛkɛ kyoolasɛ nbara mɔ so.” Mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Nengyene ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ, nnɛ so ne ɔ laa taalɛ wɔra amunale ilaa idɛ ɔnan?” Mɔmɔ pɛwu nnɔ gi wɔra kpɛi-kpɛi. 17 Nfono mɔ, Farasii awura mɔ mɛ kii taasɛ ɔnyen mɔ yɛɛ, “Fo‑o fo mɔ, fo-ansi ne o bugi sa fo mɔ. Imɔso menɛ ilaa ne fo bo fo laa tɔgɛ kyu lii mɔ so?” Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.”

18 Imɔ idɛ gɛmara pɛwu mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ mɛŋ sɔɔ gyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin fɛɛ nkana gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ daa gyaatanbo. Imɔso mɛ sun kpaa terɛ mɔ-nyi de mɔ-sɛ, 19 ne mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye-bi ɔbono fɛ kya tɔgɛ yɛɛ fɛ korogɛ mɔ de gigyaatanbo mɔ ne? Ne menɛ n wɔra ne mɔ-ansi a bugi ne ɔ kya wu kon?” 20 Nfono mɔ, ɔnyen mɔ mɔ-sɛ de mɔ-nyi mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “A nyi ibono aye-bi ne. A korogɛ mɔ de gigyaatanbo daa. 21 To, gɛnɔɔbono i ba ne idɛ kon ɔ kya wu faa berɛ, aye a maŋ taalɛ bii. A mɛŋ kii a nyi nyamesɛ kolon ɔbono o bugi mɔ-ansi mɔ. Ɔ mɛŋ baa ɔ gyɛ gɛbii. Fɛꞌ taasɛ mɔ gbaa-gbaa. Ɔ laa taalɛ tɔngɛ sa mɔ-nyoro.” 22 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gifuu so‑o so ne n yɛgɛ ne ɔnyen mɔ mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ tɔgɛ gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ ti tɔgɛ yela yɛɛ ɔbono ɔ laa lɛɛ tɔgɛ sansana yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔmɔlɛgɛbo ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa sun ne mɛ nu mɔ, mɛ laa tii kaasɛ yɛɛ mɔ-giyaa gi maŋ baa nyɛ yii mɔmɔ-gikyangbon dɔ. 23 Gɛnen ilaa ibono so ne mɛ tɔgɛ sa Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔ mɛŋ baa ɔ gyɛ gɛbii. Fɛꞌ taasɛ mɔ gbaa-gbaa” mɔ.

Ɔnyen Mɔ Giyaa Gi Maŋ Baa Nyɛ Yii Gikyangbon Dɔ

24 Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kii terɛ ɔnyen mɔ nkana ɔ gyɛ gyaatanbo mɔ ba mɔmɔ asɛ ginyɔsɛ, ne mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Kerɛ fɛɛ Wurubuaarɛ de foꞌ tɔgɛ gɛsintin gɛbono fo nyi mɔ. Aye berɛ, a nyi ibono gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo.” 25 Mɛ tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me ne yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo abɛɛ fɛye daa? Ilaa kolon ibono n nyi mɔ ne n gyɛ yɛɛ nkana n gyɛ daa gyaatanbo, ne idɛ kon mɔ n kya wu ilaa.” 26 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne o kyu wɔra fo? Nnɛ so nnɛ so ne ɔ wɔra ne o bugi fo-ansi mɔ sa fo daa?” 27 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ ti wolaa buu sa fɛye gɛnɔɔbono i ba mɔ, ne fɛ mɛŋ nu me asɛ. Menɛ ne fɛ kii fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kii nu? Abɛɛ fɛye kee fɛ kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ baa wɔra mɔ-akasɛbo daa?” 28 Ɔnyen mɔ gi taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔrɔ loo mɔ-asebi dɔ, ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ mɔ-ɔkasɛbo. Aye berɛ, a gyɛ daa Mosisi-lɛɛ. 29 A nyi ibono Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa Mosisi. Gɛnen ɔnyen baarɛ berɛ, a mɛŋ nyi nfono ɔ lii mɔ.”

30 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, i gyɛ ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ ne. Fɛye yɛɛ fɛ mɛŋ nyi nfono ɔ lii mɔ. Mɔ, mɔ ne n kii bugi me-ansi sa me faa. 31 A nyi ibono Wurubuaarɛ mɛŋ kya nu ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ndalaa. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya selɛ mɔ Wurubuaarɛ, ne ɔ kya wɔra mɔ-gɛlaarɛ ilaa mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne Wurubuaarɛ kya nu mɔ-gɛdalaa. 32 Kpɛ kyu lii ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ baa fo gɛnen owi baarɛ faa, a mɛŋ ti taa nu yɛɛ nyamesɛ ɔko gi ti taalɛ bugi gyaatanbo ɔbono mɛ korogɛ mɔ de gigyaatanbo mɔ ansi gɛkaako kerɛ. 33 Imɔso, nengyene i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ ne n sun gɛnen ɔnyen baarɛ mɔ, nkana ɔfaanan ɔ mɛnaŋ taalɛ wɔra sɛi.” 34 Ɔnyen mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo ɔbono i korogɛ fo de gibusafo mɔ, fo ne nan kii baa nyiile aye ilaa?” Nfono ne mɛ tii mɔ yɛɛ mɔ-giyaa gi maŋ baa nyɛ yii mɔmɔ-gikyangbon dɔ.

Mɛ Gyɛ Agyaatanbo Yɛgɛ Mɔmɔ-Ansi A Mɛŋ Kii Boori

35 Yesu gi nu yɛɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tii ɔnyen mɔ gɛnen mɔ, ɔ kpaa wu ɔnyen mɔ, ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo sɔɔ anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ gyi?” 36 Ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne n gyɛ anɛ? Nyiile me mɔ de nꞌ sɔɔ mɔ gyi.” 37 Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo ti wu mɔ ne. Mɔ ne n kya tɔngɛ de fo faa.” 38 Nfono mɔ, ɔnyen mɔ gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Me-wura, nɛ sɔɔ gyi,” ne o ŋmii mɔ ne o kyu buubuu sa mɔ.

39 Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ ba gɛsinkpan so daa de iꞌ baragɛ anyamesɛ dɔ de asa abono iŋ kya wu ɔmɔ mɔ, mɛꞌ nyɛ wu ilaa, de abono, mɔ, mɛ kya wu mɔ, mɛꞌ bingiri agyaatanbo.” 40 Farasii awura abono mɛ bo Yesu asɛ nfono mɔ mɛ nu ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye ne n gyɛ agyaatanbo mɔ faa?” 41 Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ gyɛ agyaatanbo mɔ, nkana fɛ maŋ gyi gipuɛɛ. To, ibono mɔ, fɛ kya tɔgɛ yɛɛ fɛ kya wu faa, fɛye-gipuɛɛ mɔ gi sii de fɛye.”

10

Isandɛ Gɛkpen Gɛbunono Gikpalɛ

1 Yesu gi da gikpalɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, nyamesɛ ɔbono ɔ mɛŋ kyu de gɛbunono so kyu loo isandɛ gɛkpen mɔ dɔ ne ɔ kpaa dii de gɛtɛɛko so kyu loo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono gyɛ daa oyu abɛɛ ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa yuuri gɛyu pinini daa. 2 Ne nyamesɛ ɔbono, mɔ, o kyu de gɛbunono so kyu loo isandɛ gɛkpen mɔ dɔ mɔ ne n gyɛ isandɛ mɔ ɔkparɛbo. 3 Isandɛ ɔkparɛbo mɔ kya naa kpe gɛbunono asɛ ne ɔbono ɔ kya dii isandɛ gɛbunono mɔ kya tigi gisen sa mɔ de ɔꞌ loo. Ɔ kya terɛ mɔ-isandɛ mɔ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-ginyen de oꞌ kyu mɔmɔ kyu kpe gigyi. 4 Ɔkparɛbo mɔ gi kparɛ mɔ-isandɛ mɔ lii gɛkpen mɔ dɔ mɔ, ɔ kya gyangbara sa mɔmɔ de mɛꞌ buu mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ kya bii mɔ-gɛnɔ de mɛꞌ nu mɔ asɛ. 5 Isa ɔko giyan berɛ, mɛ maŋ kyule naa buu mɔ. Mɛ laa selɛ taa mɔ yɛgɛ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ kya bii mɔ-gɛnɔ de mɛꞌ nu mɔ asɛ.” 6 Yesu gi da Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gikpalɛ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ nu gimɔ gɛsɛ.

7 Gɛnen so mɔ, o kii tɔgɛ yɛɛ, “N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin. Me ne n gyɛ isandɛ gɛkpen mɔ gɛbunono mɔ. 8 Mɔmɔ abono pɛwu mɛ da gibaa wɔra fɛɛ me-lɛɛ ɔnan mɔ, mɛ dɛ daa fɛɛ iyu abɛɛ abono mɛ kya yuuri gɛyu pinini mɔ. Isandɛ mɔ mɛ mɛŋ ka mɔmɔ abono gɛnɔ. 9 Me n dɛ fɛɛ gɛkpen gɛbunono mɔ. Nengyene ɔko laa naa de me so kyu loo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono laa nyɛ amɔlɛgɛ. Ɔ laa loo de ɔꞌ lii owi kamaasɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ ogyiten. 10 Iyu mɔ mɛ ba daa de mɛꞌ baa yuuri, mɛꞌ mɔɔ de mɛꞌ nyida. Mi‑i me berɛ, nɛ ba daa de nꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa.

Yesu Ne N Gyɛ Isandɛ Ɔkparɛbo Dɛnsɛ Mɔ

11 “Me ne n gyɛ isandɛ ɔkparɛbo dɛnsɛ mɔ. Ɔbono ɔ gyɛ isandɛ ɔkparɛbo dɛnsɛ mɔ ne n kya kyu mɔ-nyoro fuɛ de ɔꞌ sɔɔ mɔ-isandɛ lɛwu. 12 Ɔbono ɔ kya kparɛ isandɛ de mɛꞌ ka mɔ gikɔ mɔ berɛ, i mɛŋ gyɛ mɔ ne n bo isandɛ mɔ. Nengyene o wu fɛɛ kuntun kya ba isandɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ laa selɛ taa isandɛ mɔ yɛgɛ de kuntun mɔ ɔꞌ baa keda isandɛ mɔ, de ɔꞌ yaasɛ mɔmɔ. 13 Ibono so ɔ kya selɛ taa isandɛ mɔ yɛgɛ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ kya kerɛ mɔmɔ so daa de mɛꞌ ka mɔ gikɔ. Isandɛ mɔ ilaa i mɛŋ tiri mɔ de sɛi.

14 “Me ne n gyɛ isandɛ ɔkparɛbo dɛnsɛ mɔ. N nyi me-isandɛ ne me-isandɛ, mɔ, kee mɛ nyi me, 15 fɛɛ gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ nyi me ne me kee n nyi mɔ mɔ. Nan kyu me-nyoro fuɛ de nꞌ sɔɔ me-isandɛ mɔ lɛwu. 16 N bo isandɛ iko kee nten nko. Mɔmɔ abono mɛ mɛŋ bo gikpen gidɛ dɔ. I kaaborɛ nꞌ kyu mɔmɔ ba kee de mɛꞌ nu me asɛ de mɛꞌ wɔra isandɛ gikpen kolon de mɛꞌ nyɛ isandɛ ɔkparɛbo kolon.

17 “Wurubuaarɛ kya laarɛ me-ilaa. I kya nyiile yɛɛ nan kyu me-nkpa fuɛ de nꞌ kii kpaa kyu. 18 Ɔko maŋ sɔgɛ me-nkpa lii me-abaa dɔ. Me gbaa-gbaa me-gibaa so ne nꞌ kya kyu me-nkpa kyu fuɛ. N bo ɔkpa de nꞌ kyu me-nkpa fuɛ ne nꞌ bo ɔkpa de nꞌ kii kpaa kyu me-gibaa so. Gɛnen ne me-sɛ Wurubuaarɛ gi ka sa me ne.”

19 Ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ faa so mɔ, i yɛgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ nwɔnsa nbono mɛ kya sa kyu lii mɔ so mɔ gi kii wɔra kpɛi-kpɛi. 20 Asa mɔ dɔ sakyɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ Yesu so. Ɔ kya lɔ giyee daa. Ma‑a nuꞌ ɔdɛ asɛ?” 21 Mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ isa ɔbono ɔnan ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔ so mɔ atɔngɛbi ne. Nnɛ so ne ilaa nyɛnyɛn oduduu i laa taalɛ bugi agyaatanbo ansi?”

Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɛ Mɛŋ Gyɛ Yesu Isandɛ Mɔ Dɔ

22 Owi ɔko dɔ mɔ Yesu bo Gyɛrusalem, ne owi gi fo ibono Gyuda awura mɔ mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ kyu nyingi gɛnɔɔbono mɛ lɔrɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ. 23 Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ awo aberɛ. Yesu naa de Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so gɛsalaga gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Solomon gɛsalaga mɔ dɔ. 24 Nfono mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ baa kyaabɔɔ Yesu ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya laarɛ aꞌ kyena kpaa fo owi ɔmɔ daa? Nengyene fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ, tɛsɛ tɔgɛ tigi aye.” 25 Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ wolaa tɔgɛ sa fɛye. Fɛŋ sɔɔ me gyi daa. Ilaa gbaaꞌgbaa ibono n dɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ginyen n kya wɔra mɔ ne n kya lɛɛ nyamesɛ ɔbono ɔnan n gyɛ mɔ gɛwi nyiile. 26 Fɛye mɔ, fɛ mɛŋ kii sɔɔ me gyi. I kya nyiile yɛɛ fɛŋ gyɛ me-isandɛ.

Abono Mɛ Gyɛ Yesu Isandɛ Mɔ

27 “Isandɛ ibono i gyɛ me-lɛɛ mɔ, mɛ kya nu me-gɛdɛ. N nyi mɔmɔ ne mɛ kya naa buu me. 28 N kya sa mɔmɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa. Iŋ bo no yɛɛ mɔmɔ dɔ ɔko laa fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa sɔgɛ mɔmɔ lii me-abaa dɔ. 29 Me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono o kyu mɔmɔ sa me mɔ bo lon don ilaa kamaasɛ. Ne ɔko mɛŋ bo no, ɔ laa taalɛ sɔgɛ mɔmɔ lii me-sɛ Wurubuaarɛ abaa dɔ. 30 Me‑rɛ me-sɛ Wurubuaarɛ mɔ a gyɛ daa gikolon.”

Abelɛnsɛ Mɔ Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Da Yesu Abui Mɔɔ

31 Ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kii puru abui mɛ laa da mɔ mɔɔ. 32 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi yɛgɛ nɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa fɛye-ansi so. Imɔ imɔmɔ so ne fɛ kya laarɛ de fɛꞌ da me abui faa?” 33 Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ ilaa gbaaꞌgbaa ibono fo wɔra mɔ so ne a kya laarɛ de aꞌ da fo abui mɔɔ. Ibono fo kya kyu fo-nyoro kɛserɛ de Wurubuaarɛ mɔ so ne a kya laarɛ de aꞌ mɔɔ fo gɛnen. Fo gyɛ daa nyamesɛ ne fo kya kyu fo-nyoro yɛɛ fo gyɛ Wurubuaarɛ.” 34 Yesu gi kii taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Mɛ mɛŋ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ fɛ gyɛ Wurubuaarɛ ɔnan?

35 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ berɛ, a mɛŋ kya kɛɛ abon gɛkaako. Asa abono mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa mɔmɔ mɔ gbaa ne Wurubuaarɛ gi terɛ mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ɔnan faa. 36 Ne me, ɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi lɔrɔ me yela sa mɔ-nyoro ne o sun me ba gɛsinkpan so mɔ, n kya tɔgɛ yɛɛ ‘N gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi’ mɔ, nnɛ so ne fo laa tɔgɛ yɛɛ n dɛ me-nyoro mi‑i kɛserɛ de Wurubuaarɛ?

37 “Nengyene fɛɛ fɛ wu yɛɛ meŋ kya wɔra ilaa ibono i gyɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ me gyi. 38 Ne fɛɛ fɛ wu yɛɛ n kya wɔra imɔ berɛ mɔ, ba‑a ne fɛ maŋ sɔɔ me gbaa-gbaa gyi mɔ, fɛꞌ sɔɔ me-sɛ ilaa wɔrasɛ ibono n kya wɔra mɔ gyi de fɛꞌ nu gɛsɛ de fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ bo me dɔ ne me kee n bo mɔ dɔ.” 39 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ kii laarɛ fɛɛ mɛꞌ keda mɔ. Mɛ mɛŋ nyɛ mɔ. Ɔ lii mɔmɔ-abaa dɔ.

40 Yesu gi kii naa foro Gyɔɔdan ɔbon mɔ, ne ɔ san kpaa kyena nfono Gyɔn gi naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ. 41 Asa sakyɔ mɛ kya kpe mɔ asɛ nno. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Gyɔn mɛŋ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ iko. Ilaa kamaasɛ ibono ɔ tɔgɛ kyu lii ɔnyen baarɛ so mɔ berɛ, i gyɛ gɛsintin.” 42 Imɔso asa sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi nno.

11

Lasarosɛ Lɛwu

1 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ɔnyen ɔko kya lɔ gɛnsipɛɛrɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lasarosɛ. Ɔ gyɛ Bɛtaninyen. (Bɛtani ɔsowolɛ baarɛ gyɛ Mariya de mɔ-daa Maata gɛwi. 2 Mariya ne n gyɛ ɔkyii ɔbono fɛ nu yɛɛ o kyu anuwanterɛ worogɛ Yesu ne o kyu mɔ-gimu iman kpaarɛ Yesu ayaa mɔ. Gɛnen Mariya baarɛ mɔ-pinyen ne n gyɛ Lasarosɛ ɔbono ɔ kya lɔ mɔ.)

3 Ɔ kya lɔ gɛnen mɔ, mɔ-pikyiiana adɛ mɛ sun kpaa tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Aye-wura, fo-kyɛmenɛ ɔbono fo kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ kya lɔ.” 4 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gilɔ gidɛ giŋ ba de giꞌ baa mɔɔ Lasarosɛ. Gi ba daa de giꞌ baa lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ nyiile de Wurubuaarɛ ɔꞌ lɛɛ me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nyisigyi mɔ kee nyiile.” 5 Yesu kya laarɛ Maata de mɔ-tedɛ de mɔmɔ-pinyen Lasarosɛ ilaa. 6 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, o nu Lasarosɛ gilɔ mɔ so mɔ, o sii kyena nfono ɔ bo mɔ nkɛ nnyɔ bɔla.

7 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ kii kpe Gyudiya.” 8 Ɔ tɔgɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ de mɛꞌ da fo abui mɔɔ faa, iŋ ti gyi nkɛ nko. Fo laa kii kpe nno?” 9 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, o kisee da mɔmɔ gikpalɛ de oꞌ kyu nyiile mɔmɔ yɛɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ iŋ bo gifuu. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ iwi gudu inyɔ ne n bo gɛkɛ dɔ? Nyamesɛ ɔbono ɔ naa owi kenken mɔ, mɛŋ kya sidi. I kya nyiile yɛɛ gɛsinkpan gɛdɛ so fatela kya wu mɔ. 10 Ne ɔbono, mɔ, ɔ naa gɛnyɛ mɔ kya sidi. I kya nyiile yɛɛ ɔŋ bo fatela mɔ asɛ.”

11 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne o kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aye-kyɛmenɛ Lasarosɛ gi dɛ. Nan kpaa kyingi mɔ.” 12 Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nengyene ɔ dɛ ginsi gidɛ berɛ mɔ, ɔ laa nyɛ alanfiya ne.” 13 Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ bii yɛɛ ɔ kya tɔgɛ kyu lii Lasarosɛ lɛwu so daa. Mɛ nyi daa yɛɛ ginsi gidɛ gbaa-gbaa ne ɔ darɛ. 14 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ tigi mɔmɔ yɛɛ, “Lasarosɛ gi wuꞌ. 15 Fɛye so mɔ, i wɔra me ɔkon fɛɛ meŋ bo nno pɛi ne o wuꞌ de fɛꞌ nyɛ sɔɔ me gyi. Imɔso fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ kpe mɔ asɛ.” 16 Nfono mɔ, Tomaasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ata mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nanboana mɔ yɛɛ, “Aye‑rɛ mɔ pɛwu aꞌ kpe. Nengyene i gyɛ lɛwu mɔ, aye‑rɛ Yesu pɛwu aꞌ kpe de aꞌ kpaa wuꞌ.”

Yesu Ne N Kya Sa Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena Ɔnan

17 Yesu gi kpaa loo nno mɔ, o nu yɛɛ Lasarosɛ gi wuꞌ. O wuꞌ ne mɛ pule mɔ mɔ, imɔ nkɛ nnan ne. 18 Bɛtani ɔsowolɛ mɔ de Gyɛrusalem i mɛŋ bo gɛta de abara. I maŋ fo akpaaten anyɔ dandan. 19 Imɔso i yɛgɛ Gyuda awura mɔ asa sakyɔ mɛ kpe Maata de Mariya asɛ de mɛꞌ kpaa tɔgɛ wɔra mɔmɔ kyu lii mɔmɔ-pinyen lɛwu mɔ so. 20 Maata gi nu Yesu so mɔ, ɔ lii kyon ɔꞌ kpaa gyangara mɔ, yɛgɛ Mariya, mɔ, tɛ gɛten dɔ.

21 Maata gi wu Yesu mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, ne fɛɛ fo bo gɛrɛ mɔ, nkana me-pinyen ɔ mɛŋnan wuꞌ. 22 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, n nyi yɛɛ ba‑a nperɛ, ilaa kamaasɛ ibono fo kolɛ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ ɔ laa kyu sa fo.” 23 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-pinyen laa kii kyingi kyena nkpa.” 24 Maata gi kyule mɔ yɛɛ, “N nyi ibono me-pinyen laa kii nyɛ nkpa gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa kyingi ibuni de oꞌ gyi ɔmɔ-nbɛlɛ mɔ.” 25 Nfono mɔ, Yesu gi kii lɔrɔ tɔgɛ sa Maata yɛɛ, “Me ne n gyɛ ɔbono n bo ɔkpa de nꞌ kyingi asa abono mɛ wuꞌ mɔ. Me ne n gyɛ ɔbono n kya sa asa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nyamesɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, ba‑a o wuꞌ mɔ, ɔ laa kyena Wurubuaarɛ asɛ. 26 Ne nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ tɛ ne o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, mɔ-Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ maŋ lii mɔ-gibaa kpa‑a. Maata, fo kya sɔɔ ilaa idɛ gyi?” 27 Maata gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛɛn, me-wura. Nɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de foꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi ɔbono aye-ansi a gyan mɔ so yɛɛ ɔ laa kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba gɛsinkpan so mɔ.”

Mariya Gi Kpaa Gyangara Yesu

28 Maata gi tɔgɛ Yesu gɛnen ta mɔ, ɔ kpaa terɛ mɔ-tedɛ Mariya lii nkan ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi ba, ɔ bo faanaa, ɔ kya terɛ fo.” 29 Mariya gi nu gɛnen mɔ, ɔ kpɛ koso daa ne ɔ lii kpaa gyangara mɔ. 30 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Yesu mɛŋ ti loo ɔsowolɛ mɔ gbaa-gbaa so. Ɔ san ɔ bo nfono Maata gi kpaa gyangara mɔ mɔ. 31 Gyuda awura abono mɛ bo Mariya asɛ gɛten mɔ dɔ mɔ mɛ kya tɔgɛ ma‑a wɔra mɔ mɔ, mɛ wu gɛnɔɔbono Mariya gi kpɛ nyise koso lii gɛnen mɔ, mɛ nyi fɛɛ ɔ kya kpe nfono mɛ pule mɔ-pinyen mɔ ɔꞌ kpaa saawo daa. Imɔso mɛ buu mɔ.

32 Mariya gi kpaa fo nfono Yesu bo mɔ, ɔ da de ginsi wu mɔ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, nengyene fɛɛ fo bo gɛrɛ daa mɔ, nkana me-pinyen ɔ mɛŋnan wuꞌ.” 33 Ibono Yesu gi wu gɛnɔɔbono Mariya kya saawo de Gyuda awura abono mɛ buu mɔ mɔ kee mɛ kya saawo mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ, ne i loo mɔ kee gikyɔ. 34 Ne ɔ taasɛ yɛɛ, “Fonɛ dɔ ne fɛ pule mɔ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ba de foꞌ baa kerɛ.” 35 Nfono mɔ Yesu gi su. 36 Gyuda awura mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ, ɔ laarɛ mɔ-ilaa gikyɔ ne‑o!” 37 Asa mɔ ako, mɔ, yɛɛ, “Mɔ ɔbono ɔ kyɛ gyaatanbo mɔ mɔ mɛŋ taalɛ yɛgɛ de Lasarosɛ ɔ mɛŋ sa oꞌ wuꞌ?” 38 Imɔso Yesu gisen gi kii nyida mɔ ginyɔsɛ. Nfono mɔ ɔ naa kpe nfono mɛ pule mɔ mɔ.

Yesu Gi Kyingi Lasarosɛ Lii Ibuni Dɔ

Folɛbɔ dɔ ne mɛ pule Lasarosɛ ne mɛ kyu gibui belɛ giko kyu tii gifolɛ mɔ gɛbunono. 39 Yesu gi naa kpe nno gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ belen gibui mɔ lii folɛbɔ mɔ gɛbunono.” Nfono mɔ Lasarosɛ mɔ-pikyii Maata gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, mɛ pule mɔ faa, ndɛ nkɛ nnan ne. Ɔ laa lii son.” 40 Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Meŋ tɔgɛ sa fo yɛɛ nengyene fo kyu fo-nyoro too me so mɔ, fo laa wu Wurubuaarɛ nyisigyi?”

41 Nfono mɔ, mɛ belen gibui belɛ mɔ lii folɛbɔ mɔ gɛbunono, ne Yesu gi diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso ne ɔ faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, foꞌsun, fɛɛ fo nu me asɛ. 42 N nyi yɛɛ fo kya nu me asɛ owi kamaasɛ dɔ. Asa abono mɛ yelɛ gɛrɛnaa faa so ne nꞌ kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ faa de mɛꞌ nyɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n sun me.”

43 Yesu gi dalaa ta mɔ, o kpen ken-ken yɛɛ, “Lasarosɛ, lii ba!” 44 Nfono mɔ Lasarosɛ ɔbono o wuꞌ mɔ gi lii ba Yesu asɛ gɛsintin. Ɔ lii ba gɛnen mɔ, akuru abono mɛ kyu dela mɔ-gibuni mɔ a kpɛ san a mili mɔ-ayaa de mɔ-abaa de mɔ-ansi gɛnen. Yesu gi tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ maragɛ akuru mɔ lii mɔ-nyoro so de ɔꞌ naa.”

Abelɛnsɛ Mɛ Da Gɛdɛ Yela De Mɛꞌ Nyɛ Yesu Mɔɔ

45 Gyuda awura mɔ mɛ buu Mariya kpe nno mɔ mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra faa mɔ, mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi. 46 Mɔmɔ ako mɔ, mɛ naa kpe Farasii awura mɔ asɛ ne mɛ kpaa buu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ sa mɔmɔ.

47 Imɔso Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ terɛ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo baa gyanꞌ ne mɛ taasɛ abara yɛɛ, “Ilaa lɛɛnyiilesɛ kpɛi-kpɛi ibono ɔnyen baarɛ kya wɔra faa, nnɛ ne a laa wɔra mɔ? 48 A taa mɔ yɛgɛ mɔ, asa mɔ pɛwu mɛ laa naa sɔɔ mɔ gyi yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Nengyene i ba gɛnen mɔ, Rom awura mɔ mɛ laa baa boori aye Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de mɛꞌ sɔgɛ gɛwura mɔ lii aye asɛ.”

49 Mɔmɔ dɔ ɔbono ɔ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ ginyen ne n gyɛ Kayifasɛ. Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ gyan mɛ kya sa gɛwɔnsa gɛnen mɔ, Kayifasɛ baarɛ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ taa nyi ɔlaako. 50 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ nengyene asa mɔ pɛwu lɛwu so ne nyamesɛ kolon gi tɛsɛ wuꞌ sa mɔmɔ mɔ, i boran?” 51 Gɛsintin so mɔ, Kayifasɛ baarɛ, mɛŋ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ gbaa-gbaa gibaa so. Ibono mɔ ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ wolaa wu tɔgɛ ilaa ibono i laa baa ba Yesu so mɔ gɛnen. Ɔ wu yɛɛ Yesu laa wuꞌ sa mɔmɔ Gyuda awura pɛwu. 52 Gɛnen gbaa mɔ, Kayifasɛ mɛŋ bii yɛɛ i mɛŋ gyɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ wolɛ ne Yesu laa wuꞌ sa. Yesu gi nyɛ wuꞌ mɔ, de iꞌ koola Wurubuaarɛ mɔ-biana gbaa-gbaa abono mɛ yaasɛ mɛ bo nten kpɛi-kpɛi mɔ pɛwu, kyu baa wɔra nyamesɛ kolon.

53 San kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ gyanꞌ kyu kyon mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ adɛ mɛ da gɛdɛ yela de mɛꞌ nyɛ Yesu mɔɔ. 54 Kyu lii gɛnen so mɔ, Yesu mɛŋ baa naa tentegelen saarɛ Gyuda awura mɔ dɔ. Mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ san naa kpaa kyena daa Ifiram ɔsowolɛ so sindi gipen giko.

55 Mɛ bo nno mɔ, mɔmɔ Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ gɛ kya fuude. Imɔso asa sakyɔ mɛ kya lii gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɛ kya kpe Gyɛrusalem, mɔmɔ-isowolɛ gɛmu mɔ so. Mɛ kya daa gigyangbara kpe nno kpaa wɔra itiibilaa iko baala gyoo mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ gigyi de iŋꞌ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. 56 I fo gɛnen owi ɔbono mɔ, asa mɔ mɛ yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, mɛ kya laarɛ Yesu. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Nnɛ ne n gyɛ fɛye-nwɔnsa? Fɛ nyi yɛɛ ɔ laa baa gyi gɛkɛ belɛ gɛdɛ abɛɛ?” 57 Asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ wolaa ka sa asa yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o nyi nfono Yesu bo mɔ ɔꞌ baa buu sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ keda mɔ kpaa tii.

12

Mariya Gi Kyɛɛgɛ Anuwanterɛ Worogɛ Yesu Ayaa So

1 I kya san nkɛ nsee de Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu gi kpe Bɛtani ɔsowolɛ ɔbono so Lasarosɛ tɛ mɔ. (Lasarosɛ ne n gyɛ ɔnyen ɔbono o wuꞌ ne mɛ pule mɔ ne Yesu gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ.) 2 Ɔ loo nno mɔ, mɛ wɔra agyudɔ ne mɛ kyu gyi gɛkɛ belɛ sa mɔ. Lasarosɛ mɔ-pikyii Maata ne n kerɛ gɛgyan mɔ so. Lasarosɛ kee bo mɔmɔ dɔ ogyiten mɔ.

3 Mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, Lasarosɛ mɔ-pikyii Mariya gi kpaa kyu puruntuwa de anuwanterɛ boɔgyalonsɛ ɔko ɔnan kyu ba. Nadi oyii ilin ne mɛ kyu wɔra mɔ. Mariya gi kyu anuwanterɛ mɔ ba mɔ, ɔ kyɛɛgɛ worogɛ Yesu ayaa so ne o kyu mɔ-gimu iman kyu kpaarɛ Yesu ayaa. Ɔ wɔra gɛnen mɔ, anuwanterɛ mɔ-ofen gi sɔɔ gɛten gɛbono dɔ mɛ bo mɔ pɛwu gyi.

4 Owi ɔbono mɔ, Gyudasɛ Isikaayɔtɛ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko bo nno. (Mɔ ne n baa yɛgɛ Yesu akyobo mɛ nyɛ mɔ mɔ.) 5 O wu ilaa ibono Mariya gi wɔra mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Anuwanterɛ baarɛ mɛn wɔra ɔfɛsɛ mɔ, nkana a laa nyɛ aterenbi belɛ de aꞌ kyu yɛ sa ayenbo!” 6 Gyudasɛ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ ayenbo mɔ so gɛsintin daa. Ɔ gyɛ daa oyu. Mɔ ne n kya keda mɔmɔ-aterenbi ɔwɔraten. Ɔ kya kyena yuuri aterenbi mɔ ako. Imɔ ne n yɛgɛ ne ɔ tɔgɛ gɛnen. 7 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔ wɔra imɔ yela gyoo me-gipule ne. 8 Ayenbo abono fo darɛ faa, mɛ bo fɛye asɛ adaa-adaa. Me berɛ, fɛ maŋ nyɛ me de nꞌ kyena fɛye asɛ kpaa lii.”

Asunbi Alɛɛbo Abelɛnsɛ Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Mɔɔ Lasarosɛ

9 Ibono Gyuda awura sakyɔ mɛ nu yɛɛ Yesu bo Bɛtani ɔsowolɛ so mɔ, mɛ kpe mɔ asɛ nno. I mɛŋ gyɛ Yesu mɔ-nkon so ne sakpii belɛ mɔ gi kpe nno gɛnen. Mɛ kpe nno kee daa de mɛꞌ kpaa kerɛ Lasarosɛ ɔbono o wuꞌ ne Yesu gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ. 10 Imɔso Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ de mɛꞌ mɔɔ Lasarosɛ kee mɔ. 11 I lii fɛɛ kyu lii Lasarosɛ so mɔ, mɔmɔ Gyuda awura sakyɔ mɛ san ma‑a kine mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ-lɛɛ mɔ, ne mɛ san ma‑a sɔɔ Yesu gyi.

Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura

12 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, sakpii belɛ ɔbono ɔ ba Gyɛrusalem de mɛꞌ baa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ mɛ nu yɛɛ Yesu bo ɔkpa dɔ ɔ kya ba Gyɛrusalem. 13 Gɛnen so mɔ, mɛ kyadɛ-kyadɛ abelafɛ ne mɛ kyu lii kpe mɛꞌ kpaa gyangara mɔ. Mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ!

Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!

Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!

Fo ne n gyɛ ɔbono fo laa gyi gɛwura aye Isirale awura so!”

14 Yesu gi laarɛ bee fɔlɛ ɔko ne ɔ dii gyanꞌ mɔ so ɔ kya kpe, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yela yɛɛ,

15 Sayon! Ɔsowolɛ belɛ so awura!

Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.

Fɛꞌ kerɛ, fɛye-wura ne n gyanꞌ bee fɔlɛ so

ɔ kya ba mɔ.

16 I ba gɛnen pɛwu faa, Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ nu gɛsɛ ayaa abono so. Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu nyisigyi kyu sa Yesu mɔ, pɛi ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɔɔ baa nyingi yɛɛ ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ, nkyɛɛ Yesu ne mɛ darɛ gɛnen.

17 Sakpii ɔbono o wu Yesu gi kyingi Lasarosɛ ne ɔ terɛ mɔ lii folɛbɔ gɛkyan mɔ dɔ mɔ, mɛ naa tɔgɛ tɔgɛ imɔ so ilaa sa asa pɛi ne mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gigyi mɔ gi lɔɔ fo. 18 Amunale ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ so ne asa sakyɔ mɛ lii kpaa gyangara mɔ gɛnen. 19 Sakpii ɔbono o buu Yesu mɔ so mɔ, Farasii awura mɔ mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛ mɛŋ wu? A laa taa kpon daa. Fɛꞌ kerɛ. Asa mɔ pɛwu ne n kpandɛ kpaa mili mɔ mɔ.”

Yesu Gi Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa

20 Owi ɔbono asa mɛ kpe Gyɛrusalem kpaa son Wurubuaarɛ gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono mɔ, abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ ako kee mɛ saarɛ mɔmɔ dɔ. 21 Gɛnen asa adɛ mɛ ba Filipo asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ fɛɛ aꞌ wu Yesu.” (Gɛnen Filipo baarɛ gyɛ Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko. Ɔ lii Bɛsayida, Galeli gɛsinkpan so.) 22 Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ kpaa tɔgɛ imɔ sa Andiru, ne mɔmɔ asa anyɔ mɛ naa kpaa tɔgɛ sa Yesu.

23 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, owi mɔ gi fo ibono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan nyɛ nyisigyi belɛ. 24 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa; nengyene giwayu gibi giŋ tɔrɔ isɛ dɔ de giꞌ wuꞌ mɔ, gi kya sii de gimɔ-nkon. Nengyene giwayu gibi mɔ gi wuꞌ isɛ dɔ mɔ, gi kya kɔrɔ de giꞌ sɔga wɔra abi gikyɔ. 25 Imɔso fo ɔbono fo-nkpa ne n tiri fo ne fo kya kɔrɔsɛ nmɔ fi‑i yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, Wurubuaarɛ ilaa so ne fo yɛɛ fo-nkpa giŋ tiri fo gɛsɛ gɛrɛ mɔ, fo kya baala nmɔ fi‑i yela de foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa ne. 26 Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo kya laarɛ de foꞌ son me mɔ, i kaaborɛ foꞌ baa wɔra me-ɔkasɛbo. Nfono mɛ laa wu me mɔ, nno kee ne mɛ laa wu me-asonbo. Me-sɛ Wurubuaarɛ laa tɛɛla ɔbono ɔ kya son me mɔ.

Yesu Gi Tɔgɛ Lɛwu Ɔbono Ɔnan Ɔ Laa Wuꞌ Mɔ

27 “Idɛ kon, me-gisen dɔ i kya dɛɛ me fɛɛ ɔgya. Nnɛ ne nan tɔgɛ ne? Nꞌ kolɛ me-sɛ yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ me de awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon abɛɛ? Kuaa. Gɛnen awɔrɔfɔɔ adɛ so ne nɛ ba gɛsinkpan so.” 28 Yesu gi dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, lɛɛ fo-nyisigyi gɛwi.” Ɔ dalaa gɛnen mɔ, gigyɛbiꞌ giko gi lii Wurubuaarɛ dɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ ti wolaa lɛɛ me-nyisigyi gɛwi nyiile, ne nan kii lɛɛ mɔ gɛwi.”

29 Sakpii mɔ ɔ yelɛ nfono mɔ gi nu gigyɛbiꞌ mɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ ako mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nyangbon gi gbere.” Ako mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ne n tɔngɛ sa mɔ.” 30 Asa mɔ mɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fɛye so ne gigyɛbiꞌ gidɛ gi tɔngɛ gɛnen, nkana i mɛŋ gyɛ me so. 31 Idɛ kon Wurubuaarɛ laa bun gɛsinkpan so asa gipuɛɛ kyu lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn so. Nkana ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n bo ɔlon gɛsinkpan so. Idɛ kon Wurubuaarɛ laa kosorɛ mɔ gɛgyapaa mɔ so. 32 Nengyene i puru me diirɛ lɛwu oyii so ne nɛ wuꞌ mɔ, nan biidɛ asa kpɛi-kpɛi pɛwu kyu ba me asɛ de iꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ.” 33 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ kyu lɛɛ nyiile lɛwu ɔbono ɔnan ɔ laa kyu wuꞌ mɔ.

34 Nfono mɔ asa mɔ mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “A nu lii Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ laa kyena gɛkpaa-gɛkpaa. Ne i wonɛ so ne fo kya tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ puru anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ diirɛ lɛwu oyii so de oꞌ wuꞌ? Anɛ ne n gyɛ gɛnen anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ daa?” 35 Asa mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ da gikpalɛ kyu lii mɔ-nyoro so sa mɔmɔ yɛɛ, “I san ŋmaraa daa de owi ɔꞌ ta. Owi san ɔ bo no faa, fɛꞌ naa de owi mɔ. Nengyene i bun wɔra fɛye mɔ, fɛ laa naa gibiri. Nyamesɛ ɔbono ɔ naa gibiri mɔ, mɛŋ kya bii nfono so ɔ kya kpe de. 36 Imɔso ibono owi san ɔ bo no faa, fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too mɔ so de fɛꞌ nyɛ wɔra fɛɛ asa abono fɛ gyɛ owi mɔ asa.” Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kpaa ŋara.

Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɔ Mɛŋ Kya Sɔɔ Yesu Gyi

37 Ilaa lɛɛnyiilesɛ ibono Yesu gi wɔra mɔ i nyaakyɔ gikyɔ, ne asa mɔ mɛ wu imɔ de mɔmɔ-ansi. Mɛŋ kii sɔɔ mɔ gyi. 38 I mɛŋ gyɛ giyan. I ba gɛnen mɔ i nyɛ kyena de ilaa ibono Isaya gi wolaa ŋmarasɛ yela mɔ daa. Isaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo, ne ɔ naa kyena taasɛ Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Me-Wura Wurubuaarɛ, mɔmɔ dɔ anɛ

ne n sɔɔ fo-ɔkalan ɔbono a tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ gyi?

Ne amɔlɛgɛ abono fo kya laarɛ foꞌ kyu mɔlɛgɛ asa mɔ

anɛana ne n wu amɔ bii?”

39 Gɛnen kee ibono mɛ mɛŋ taalɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, i dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono Isaya baarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

40 “Wurubuaarɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ wɔra fɛɛ agyaatanbo.

Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iŋ sa iꞌ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Mɔmɔ adɛ berɛ mɛ maŋ nyɛ wu ilaa ibono i bo no mɔ,

abɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iꞌ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Nkana mɛ nu ilaa gɛsɛ mɔ,

mɛ laa kii ba me Wurubuaarɛ asɛ

de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ faa.”

41 Isaya mɛŋ tɔgɛ gɛnen giyan. Ɔ wolaa wu Yesu nyisigyi mɔ, imɔso ne ɔ tɔgɛ kyu lii mɔ so gɛnen.

42 Gyuda awura mɔ mɛ kine Yesu faa, imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi, dabɔlɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ mɔ ako. Mɛ mɛŋ kyule lɛɛ mɔmɔ-gisɔɔgyi mɔ gɛwi daa. I kya nyiile yɛɛ mɛ selɛ Farasii awura mɔ gifuu yɛɛ mɛ laa naa gya mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-giyaa giŋ baa nyɛ yii mɔmɔ-gikyangbon dɔ. 43 Nyisigyi ɔbono asa mɛ laa kyu sa mɔmɔ mɔ ne mɛ kya laarɛ don Wurubuaarɛ-lɛɛ nyisigyi ɔbono ɔ laa sa mɔmɔ mɔ.

44 Yesu gi kpen tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ sɔɔ me gyi mɔ, i mɛŋ gyɛ me-wolɛ ne ɔ sɔɔ gyi. Kaasɛ gi sɔɔ ɔbono ɔ sun me mɔ kee gyi ne. 45 Ɔbono o wu me mɔ gi wu ɔbono o sun me mɔ kee ne. 46 Me nɛ ba gɛsinkpan so daa fɛɛ fatela de ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ ɔ mɛŋ sa oꞌ sii gibiri dɔ.

47 “Nengyene fo ɔko fo kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ ne foŋ kya gyi imɔ so mɔ, iŋ gyɛ me ne nan bun fo gipuɛɛ. I kya nyiile yɛɛ meŋ ba gɛsinkpan so de nꞌ baa bun anyamesɛ gipuɛɛ. Nɛ ba daa de nꞌ baa mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ. 48 Nyamesɛ ɔbono o kine me ne o kine de me-ilaa tɔgɛsɛ mɔ berɛ bo ɔbono ɔ laa bun mɔ gipuɛɛ mɔ. Me-agyɛbi abono nɛ tɔgɛ mɔ ne nan bun mɔ gipuɛɛ gɛkɛ gɛbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. 49 I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ me-gibaa so ne n kya tɔgɛ imɔ. Me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ gbaa-gbaa ne n ka sa me yɛɛ idɛ de idɛ ne nꞌ tɔgɛ. 50 N nyi yɛɛ ilaa ibono ɔ ka sa me gɛnen mɔ i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ gɛkpaa. Imɔso ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ, n kya tɔgɛ daa gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ tɔgɛ mɔ.”

13

Yesu Gi Foro Mɔ-Akasɛbo Mɔ Ayaa

1 I san gɛkɛ kolon de Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu gi bii yɛɛ owi mɔ gi fo ibono ɔ laa lii gɛsinkpan so de oꞌ kii kpe mɔ-sɛ asɛ. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ, ɔ laarɛ mɔ-akasɛbo abono mɛ bo mɔ asɛ mɔ ilaa. Gɛnen aberɛ adɛ dɔ mɔ Yesu kya laarɛ ɔꞌ baa lɛɛ nyiile gɛnɔɔbono ɔkara ɔ kya laarɛ ɔmɔ-ilaa mɔ.

2 Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi ti suu de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ, ɔbono ɔ gyɛ Simon mɔ-bi mɔ de ɔꞌ yɛgɛ Yesu akyobo mɛꞌ nyɛ mɔ. 3 Yesu nyi ibono mɔ-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa kamaasɛ kyu wɔra mɔ Yesu abaa dɔ. O nyi kee yɛɛ ɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne ɔ laa kii kpe mɔ asɛ. 4 Mɛ gyi ta mɔ, ɔ koso yelɛ ne o luu soso-lɛɛ gɛgbɛ gɛbono o suu mɔ, ne o kyu bɔdɛbaa kyu dela mɔ-gɛsara dɔ. 5 Nfono mɔ, ɔ kyɛɛgɛ nkyu wɔra tasa dɔ ne o yii gɛsɛ ɔ kya foro mɔ-akasɛbo mɔ-ayaa ɔko ɔko yɛgɛ ɔ dɛ bɔdɛbaa mɔ o kyu dela mɔ-gɛsara dɔ mɔ, ɔ kya lɛɛ mɔmɔ-ayaa nkyu.

6 Yesu gi baa fo Simon Piita asɛ mɔ, Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-Wura, fo ne nan foro me-ayaa sa me?” 7 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo mɛŋ nyi ilaa ibono n kya wɔra faa. Gɛmara mɔ, fo laa baa bii.” 8 Piita gi kii tɔgɛ mɔ yɛɛ, “O kuaa! Iŋ kaaborɛ foꞌ foro me-ayaa sa me gɛkaako.” Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene maŋ foro fo-ayaa sa fo mɔ, gɛnen berɛ mɔ, me‑rɛ fo a mɛŋ baa a bo sɛi giwɔra.” 9 Nfono mɔ, Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, gɛnen berɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ me-ayaa wolɛ. Tɛsɛ foro me-abaa de me-gimu kee sa me.”

10 Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene nyamesɛ gi gyere mɔ, mɔ-nyoro gɛtɛɛko giŋ baa gi bo ineesi ibono i tiri yɛɛ oꞌ kii gyere. Mɔ-ayaa dɔ wolɛ ne n tiri yɛɛ ɔꞌ foro. Fɛye adɛ pɛwu fɛŋ bo ineesi, gɛnen mɔ, fɛye dɔ nyamesɛ kolon guan ne n bo ineesi.” 11 Yesu ti wolaa o nyi ɔbono ɔ laa yɛgɛ mɔ-akyobo mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ. Imɔso ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Fɛye adɛ pɛwu fɛŋ bo ineesi, gɛnen mɔ, fɛye dɔ nyamesɛ kolon guan.”

12 Yesu gi foro mɔ-akasɛbo mɔ ayaa ta mɔ, o kiiri mɔ-soso lɛɛ gɛgbɛ mɔ suu ne ɔ naa kii kpaa kyena mɔ-ɔkyenaten ogyiten mɔ. Nfono mɔ ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ nu ilaa ibono nɛ wɔra sa fɛye faa gɛsɛ? 13 Fɛ kya terɛ me yɛɛ fɛye-Ɔbelɛnsɛ de fɛye-Wura. Fɛ terɛ me gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ gɛnen nyamesɛ ne nꞌ gyɛ. 14 To, me ɔbono n gyɛ fɛye-ɔbelɛnsɛ de fɛye-wura mɔ ne n bara me-nyoro gɛsɛ, ne nɛ foro fɛye-ayaa sa fɛye faa. Imɔso, fɛye kee fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ foro abara ayaa sa abara gɛnen. 15 Nɛ wɔra sinkaala yela sa fɛye ne. Fɛye kee fɛꞌ wɔra ilaa ibono nɛ wɔra sa fɛye faa ɔnan. 16 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, dega mɛŋ kya don mɔ-ɔbelɛnsɛ. Ɔsɔɔ mɛŋ kya don ɔbono o sun mɔ mɔ. 17 Ibono fɛ nyɛ bii yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ son abara faa, ne fɛ kya son abara gɛsintin mɔ, fɛ laa wɔra amudɛnsɛbo.

18 “I mɛŋ gyɛ fɛye pɛwu ne nꞌ darɛ. N nyi fɛye abono nɛ lɛɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra me-gɛsun mɔ. I tiri yɛɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ, mɔ, iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Mɛ wolaa ŋmarasɛ yela yɛɛ,

‘Nyamesɛ ɔbono me‑rɛ mɔ a kya wɔra abaa gyi mɔ

ne nan kisee dii yelɛ me so.’

19 N wolaa mi‑i tɔgɛ fɛye gɛnen ilaa idɛ nperɛ pɛi de iꞌ lɔɔ ba. Nengyene i san ba mɔ, de fɛꞌ sɔɔ me gyi yɛɛ me ne n bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no. 20 Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ɔbono ɔ sɔɔ ɔbono nɛ sun mɔ abaa anyɔ mɔ, me ne ɔ sɔɔ gɛnen. Ne ɔbono ɔ sɔɔ me abaa anyɔ mɔ, ɔbono o sun me mɔ ne ɔ sɔɔ gɛnen.”

Yesu Yɛɛ Ɔko Laa Kyu Mɔ Wɔra Mɔ-Akyobo Abaa Dɔ

21 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ ne o buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa; fɛye dɔ ɔko laa kyu me wɔra me-akyobo abaa dɔ.” 22 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpɛɛlɛ kerɛ abara. Mɛ mɛŋ nyi ɔbono ɔ darɛ mɔ. 23 Me, Yesu ɔkasɛbo ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa mɔ ne n tɛ n sindi mɔ ogyiten mɔ. 24 Nfono ne Simon Piita gi da gimu sa me yɛɛ nꞌ taasɛ mɔ yɛɛ aye dɔ anɛ ne ɔ darɛ daa?

25 Gɛsintin mɔ, nɛ tu sindi Yesu ne nɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, anɛ ne fo darɛ daa?” 26 Yesu gi tɔgɛ sa me yɛɛ, “Kaasɛ ɔbono nan kyu bodobodo nyɔɔ ipɔ dɔ sa mɔ de oꞌ gyi mɔ, mɔ ne nꞌ darɛ gɛnen.” Nfono mɔ Yesu gi kyu bodobodo ɔbono ɔ dɛ mɔ kyu nyɔɔ ipɔ mɔ dɔ gɛsintin ne o kyu sa Gyudasɛ, Simon Isikaayɔtɛ mɔ-bi yɛɛ ɔꞌ sɔɔ gyi.

27 Gyudasɛ gi kpɛ sɔɔ bodobodo mɔ gyi mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi suu de mɔ. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa Gyudasɛ yɛɛ, “Idɛ kon ilaa ibono fo laa wɔra mɔ, wɔra imɔ kusaa.” 28 (Aye akasɛbo sɛnsɛ abono aye‑rɛ Yesu a tɛ a kya gyi mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ sa Gyudasɛ mɔ gɛsɛ. 29 Mɔmɔ ako berɛ, mɛ nyi daa yɛɛ Yesu kya tɔgɛ ɔ kya sa Gyudasɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa sɔɔ ilaa ibonoana mɛ laa kyu gyi gɛkɛ belɛ mɔ abɛɛ ɔꞌ kpaa kyu ilaa iko kpaa sa ayenbo. I kya nyiile yɛɛ Gyudasɛ ne n kya keda mɔmɔ-aterenbi.)

30 Gyudasɛ gi kpɛ gyi bodobodo mɔ, ayaa abono so mɔ, ɔ lii taa mɔmɔ yɛgɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ gɛnyɛ.

Nbara Pobɔrɔ

31 Gyudasɛ gi lii, ne i san Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo sɛnsɛ mɔ, Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Idɛ kon ne me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ nyisigyi mɔ laa lii gɛwi ne. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ-lɛɛ nyisigyi mɔ laa lii gɛwi kyu lii me so ne. 32 Nengyene Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ gi lii gɛwi kyu lii me so mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ me-lɛɛ nyisigyi mɔ ɔꞌ lii gɛwi kyu lii mɔ Wurubuaarɛ so ne. Ayaa adɛ so ne Wurubuaarɛ laa wɔra gɛnen ilaa idɛ.” 33 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-biana, nan kyena fɛye dɔ ŋmaraa daa faa bɔla. Fɛ laa laarɛ me-gɛten. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ sa Gyuda awura abelɛnsɛ baa kyon mɔ, nperɛ n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye kee yɛɛ nfono n kya kpe mɔ, fɛ maŋ taalɛ kpe nno. 34 Pɛi ne nan kyon mɔ, n kya yela nbara pobɔrɔ n kya sa fɛye yɛɛ fɛꞌ laarɛ abara ilaa. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ laarɛ fɛye-ilaa mɔ, fɛye kee fɛꞌ laarɛ abara ilaa gɛnen. 35 Nengyene fɛ laarɛ abara ilaa mɔ, imɔ ne nan yɛgɛ ɔkamaasɛ ɔꞌ bii yɛɛ me-akasɛbo ne fɛ gyɛ.”

Yesu Yɛɛ Piita Laa Kine Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Mɔ

36 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Simon Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, fo laa kpe fonɛ?” Nfono ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Nfono n kya kpe mɔ, fo maŋ taalɛ buu me kpe nno nperɛ. Gɛmara mɔ fo laa buu me ba nno.” 37 Piita gi kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, menɛ n wɔra so ne maŋ taalɛ buu fo kpe nno nperɛ yɛgɛ nan taalɛ sɔɔ fo-lɛwu wuꞌ?” 38 Ne Yesu gi taasɛ Piita yɛɛ, “Fo laa sɔɔ me-lɛwu wuꞌ? Sɔɔ gibui yela, pɛi de kyaasɛ gyangbarasɛ ɔꞌ lɔɔ folɛ ndɛ mɔ, fo laa sorogɛ gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ fo mɛŋ nyi me.”

14

Yesu Gi Tɔgɛ Wɔra Mɔ-Akasɛbo Mɔ

1 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-asen dɔ iꞌ nyida fɛye. Fɛye berɛ fɛꞌ kpɛ kyu fɛye-nyoro too Wurubuaarɛ so daa. Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too me so kee. 2 Ibu kyenasɛ i nyaakyɔ me-sɛ Wurubuaarɛ gɛten dɔ. Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, nkana maŋ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nan kpaa lɔrɔ gɛtɛɛko gyoo fɛye. 3 Nengyene nɛ kpaa lɔrɔ nno yela sa fɛye gɛnen mɔ, nan kii ba fɛye asɛ de nꞌ baa puru fɛye kyu kpe me asɛ. Nfono nan kyena mɔ, nno ne fɛye kee fɛ laa kyena. 4 Ɔkpa ɔbono so nan naa de nꞌ kpe mɔ, fɛ ti fɛ nyi gɛnen ɔkpa mɔ.”

5 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Tomaasɛ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura, a mɛŋ nyi nfono fo kya kpe mɔ. Ne nnɛ ne a laa wɔra de aꞌ bii ɔkpa mɔ?” 6 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ ɔkpa mɔ. Me so ne asa mɛ laa bii gɛsintin mɔ ne mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ kpe Wurubuaarɛ asɛ, gɛnen mɔ, kaasɛ mɔ gi kyu de me so. 7 Fɛɛ fɛ bii me mɔ, fɛ bii me-sɛ Wurubuaarɛ kee ne. San kyu lii nperɛ kyu i kya kpe mɔ, fɛ ti nyɛ me-sɛ Wurubuaarɛ bii, ne fɛ nyɛ mɔ wu de fɛye-ansi ne.”

8 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Filipo gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, nyiile aye aye-sɛ Wurubuaarɛ. A nyɛ bii mɔ mɔ, i kaabo aye.” 9 Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Filipo, ko‑o ibono me‑rɛ fɛye a kyena kaaborɛ faa, imɔso fo mɛŋ ti taa bii me? Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o wu me mɔ, o wu me-sɛ Wurubuaarɛ ne, ne nnɛ so ne fo kii fi‑i tɔgɛ me yɛɛ nꞌ nyiile fɛye me-sɛ Wurubuaarɛ? 10 Fo mɛŋ kya sɔɔ me gyi yɛɛ me-sɛ Wurubuaarɛ bo me dɔ ne me kee n bo mɔ dɔ? Ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ i mɛŋ gyɛ me-gibaa so ne nꞌ kya tɔgɛ imɔ. I gyɛ daa me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ me dɔ mɔ ne n kya wɔra mɔ-gɛsun. 11 Sɔɔ me gyi yɛɛ n bo me-sɛ dɔ, ne mɔ kee bo me dɔ. Nɛ tɔgɛ faa ne fo maŋ sɔɔ gyi mɔ, kii sɔɔ me gyi kyu lii me-ilaa ibono n dɛ Wurubuaarɛ ɔlon n kya wɔra mɔ so.

12 “Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye; ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ laa wɔra ilaa ibono ɔnan n kya wɔra mɔ de iꞌ kii don me-lɛɛ mɔ gbaa. I kya nyiile yɛɛ nan kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. 13 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ naa de me so mɔ, nan wɔra sa fɛye de asa mɛꞌ nyɛ wu Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ kyu naa de me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ so. 14 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ dalaa kolɛ me-ginyen dɔ mɔ, gɛsintin, nan wɔra sa fɛye.

Yesu Gi Ka Yɛɛ Ɔ Laa Kpaa Sun Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Ba

15 “Nengyene fɛ kya laarɛ me-ilaa mɔ, fɛ laa gyi me-nbara mɔ so. 16 Nan dalaa kolɛ me-sɛ Wurubuaarɛ de oꞌ kii sun ɔkpaabo ɔko de ɔꞌ baa kyena fɛye asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 17 Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo gɛsintin mɔ. Abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ mɛ maŋ taalɛ sɔɔ mɔ abaa anyɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ nyi yɛɛ ɔ bo no, ne mɛ mɛŋ kii mɛ nyi mɔ. Fɛye berɛ, fɛ nyi mɔ. Ɔ tɛ fɛye asɛ ne ɔ laa kyena fɛye-asen dɔ.

18 “Maŋ taa fɛye yɛgɛ fɛye-nkon fɛɛ aŋmenbi. Nɛ kpe mɔ, nan kii ba fɛye asɛ. 19 I kpɛ san ŋmaraa daa, abono mɛ mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ mɛ maŋ baa wu me. Fɛye berɛ, fɛ laa wu me. Me, n ti n bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Imɔso fɛye kee fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 20 Gɛnen owi ɔbono mɔ, fɛ laa nyɛ bii yɛɛ n bo me-sɛ Wurubuaarɛ dɔ ne fɛye mɔ, fɛ bo me dɔ, ne mi‑i me mɔ, n bo fɛye dɔ. 21 Fo nyamesɛ ɔbono fo kya sɔɔ me-nbara wɔra fo-gisen dɔ ne fo kya gyi nmɔ so mɔ, fo ne n kya laarɛ me-ilaa. Me-sɛ Wurubuaarɛ laa laarɛ fo gɛnen kaasɛ ɔbono ilaa. Me kee nan laarɛ fo-ilaa ne nan lɛɛ me-nyoro gɛwi nyiile fo.”

22 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyudasɛ mɔ (I mɛŋ gyɛ Gyudasɛ Isikaayɔtɛ berɛ) gɛnen Gyudasɛ baarɛ gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Me-Wura, menɛ n wɔra so ne aye-wolɛ ne fo laa lɛɛ fo-nyoro gɛwi nyiile, ne abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ berɛ, fo maŋ lɛɛ fo-nyoro gɛwi nyiile mɔmɔ daa?” 23 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa mɔ kya nu me-gɛdɛ. Me-sɛ Wurubuaarɛ laa laarɛ mɔ-ilaa, ne me‑rɛ me-sɛ Wurubuaarɛ a laa ba mɔ asɛ de aꞌ baa kyena mɔ dɔ. 24 Ɔbono ɔ mɛŋ kya laarɛ me-ilaa mɔ, mɛŋ kya nu me-gɛdɛ. Ɔkalan ɔbono nɛ tɔgɛ sa fɛye faa mɛŋ lii me asɛ, ɔ lii daa Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ asɛ.

25 “Ibono a san a tɛ dabɔlɛ faa ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye gɛnen ilaa idɛ faa. 26 Nengyene nɛ kyon mɔ, Wurubuaarɛ laa sun ɔko de ɔꞌ baa yii me-giyaa de ɔꞌ kpaa fɛye. Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ. Ɔ laa baa nyiile fɛye ilaa kamaasɛ de oꞌ nyingi fɛye-ilaa ibono pɛwu nɛ tɔgɛ fɛye mɔ. 27 Gisen yuuli ne nꞌ dɛ mi‑i yela fɛye. Me-gisen yuuli ne nꞌ dɛ mi‑i sa fɛye. I mɛŋ gyɛ gɛsinkpan gɛdɛ so gisen yuuli mɔ ɔnan. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-asen aꞌ nyida fɛye. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye gifuu.

28 “Fɛ ti wolaa nu me nɛ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nan kpe de nꞌ kii ba fɛye asɛ. Nengyene fɛ kya laarɛ me-ilaa gɛsintin mɔ, nkana fɛ nu yɛɛ n kya kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i laa wɔra fɛye ɔkon daa. I kya nyiile yɛɛ me-sɛ gi don me. 29 N wolaa mi‑i buu mi‑i sa fɛye aberɛ adɛ pɛi de iꞌ lɔɔ ba. I san ba mɔ, de fɛꞌ nyɛ sɔɔ me gyi. 30 Maŋ baa nyɛ tɔngɛ de fɛye gikyɔ iko. I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu ɔbono ɔ bo ɔlon gɛsinkpan so mɔ kya ba. Me berɛ, ɔ mɛŋ bo ɔlon ɔko me so. 31 Ilaa ibono me-sɛ Wurubuaarɛ gi ka sa me mɔ ne nꞌ kya wɔra. Imɔ ne nan yɛgɛ asa mɛ laa wu bii yɛɛ n kya laarɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ilaa.

“Fɛꞌ koso de aꞌ lii gɛrɛ.”

15

Yesu Dɛ Fɛɛ Oyii

1 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ akasɛbo mɔ yɛɛ, “Me n dɛ fɛɛ oyii duusɛ kolon ɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi duu mɔ. Mɔ ne n kya kerɛ gɛnen oyii ɔbono so. 2 Me-gɛgyalenbi kamaasɛ gɛbono gɛ mɛŋ kya sɔrɔ abi mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ kya ŋɛ gɛmɔ fuɛ, ne me-gɛgyalenbi gɛbono, mɔ, gɛ kya sen ne gɛŋ kya sɔrɔ abi gikyɔ mɔ, ɔ kya ŋɛɛlɛ gɛmɔ-gimu so de gɛꞌ ba ngyalenbi de giꞌ nyɛ sɔrɔ gikyɔ. 3 Fɛye ne n gyɛ me-ngyalenbi nbono Wurubuaarɛ kya kerɛ nmɔ so gɛnen mɔ. I kya nyiile yɛɛ kyu lii Wurubuaarɛ agyɛbi abono nɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ so mɔ, fɛ nyɛ ne i kpaarɛ fɛye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa fɛye. 4 Fɛꞌ kyena me dɔ de me kee nꞌ kyena fɛye dɔ. Oyii gɛgyalenbi wolɛ gɛ maŋ taalɛ sɔrɔ abi gɛmɔ-gibaa so, gɛnen mɔ, gɛ kyaa de oyii mɔ. Gɛnen kee ne i dɛ sa fɛye ɔkamaasɛ faa. Fo-wolɛ fo maŋ taalɛ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa wɔrasɛ, gɛnen mɔ, me‑rɛ fo ne n tɛ.

5 “Me ne n gyɛ oyii mɔ. Fɛye mɔ, ne n gyɛ oyii mɔ ngyalenbi mɔ. Ɔbono ɔ tɛ me dɔ ne me kee n tɛ mɔ dɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan tansi wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa wɔrasɛ mɔ. Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ me‑rɛ fo ne n tɛ mɔ fo maŋ taalɛ wɔra imɔ iko‑rɛ iko. 6 Nengyene nyamesɛ mɛŋ tɛ me dɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gɛgyalenbi gɛbono mɛ kya ŋɛɛlɛ fuɛ. Gɛ wolɛ ne asa mɛ kya puru kpaa too wɔra ɔgya dɔ de gɛꞌ dɛɛ mɔ.

7 “Nengyene fɛ tɛ me dɔ ne me-agyɛbi a tɛ fɛye dɔ mɔ, ilaa kamaasɛ ibono fɛ kya laarɛ ne fɛ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, ɔ laa wɔra imɔ sa fɛye. 8 Ilaa ibono i laa lɛɛ me-sɛ Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ nyiile mɔ ne n gyɛ yɛɛ foꞌ tansi wɔra mɔ-gɛlaarɛ ilaa wɔrasɛ. Imɔ ne nan lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ gyɛ me-akasɛbo gɛsintin.

9 “Fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi laarɛ me-ilaa mɔ, gɛnen ne me kee nɛ laarɛ fɛye-ilaa faa. Fɛꞌ kpɛ fɛ tɛ me dɔ de nꞌ laarɛ fɛye-ilaa gɛnen kyu i kya kpe. 10 Nengyene fɛ kya gyi me-nbara so mɔ, fɛ laa kyena me dɔ de nꞌ laarɛ fɛye-ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ gyi me-sɛ Wurubuaarɛ nbara so, ne nꞌ tɛ mɔ dɔ ɔ kya laarɛ me-ilaa faa. 11 Nɛ buu gɛnen ilaa idɛ sa fɛye de iꞌ nyɛ wɔra fɛye ɔkon fɛɛ gɛnɔɔbono i bo me ɔkon mɔ. N kya laarɛ iꞌ wɔra fɛye-gisen dɔ ɔkon kpaa logɛ.

12 “Me-nbara nbono n dɛ n kya sa fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ laarɛ abara ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ laarɛ fɛye-ilaa mɔ. 13 Gɛlaarɛ gɛko gɛŋ bo no gɛ baa don de ibono nyamesɛ laa sɔɔ mɔ-kyɛmenɛana lɛwu mɔ. 14 Ilaa ibono n kya ka fɛye yɛɛ fɛꞌ wɔra faa, ne fɛ wɔra imɔ mɔ, fɛ gyɛ me-kyɛmenɛana. 15 Meŋ baa n kya terɛ fɛye yɛɛ me-adega. I kya nyiile yɛɛ dega mɛŋ nyi mɔ-ɔbelɛnsɛ gɛwɔnsa. Idɛ berɛ, nɛ terɛ fɛye daa yɛɛ me-kyɛmenɛana. I kya nyiile yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono nɛ nu lii me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, nɛ kyu nyiile fɛye.

16 “I mɛŋ gyɛ fɛye ne n tɔɔsɛ me lɛɛ de nꞌ wɔra fɛye-ɔbelɛnsɛ. Me ne n tɔɔsɛ fɛye lɛɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛsun de iꞌ bara ilaa dɛnsɛ fɛɛ gɛnɔɔbono oyii kya sɔrɔ abi mɔ. N kya laarɛ yɛɛ gɛnen ilaa dɛnsɛ mɔ iꞌ dɛ kpe gɛkpaa-gɛkpaa. I ba gɛnen mɔ, fɛ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ilaa kamaasɛ me-ginyen dɔ mɔ, ɔ laa yɛgɛ iꞌ yii fɛye-gibaa. 17 Ilaa ibono n kya ka fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ laarɛ abara ilaa.

Asa Abono Mɛ Mɛŋ Kya Sɔɔ Wurubuaarɛ Gyi Mɔ Mɛ Laa Kyo Fɛye

18 “Nengyene abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ mɛ kya kyo fɛye mɔ, fɛꞌ nyingi yɛɛ me ne mɛ wolaa kyo pɛi ne i tu fɛye gɛnen. 19 Fɛɛ fɛye‑rɛ ɔmɔ fɛ gyɛ nyamesɛ kolon daa mɔ, nkana mɛ laa laarɛ fɛye-ilaa. Idɛ mɔ faa mɔ, fɛ mɛŋ baa fɛ gyɛ mɔmɔ dɔ. Nɛ tɔɔsɛ fɛye lɛɛ lii mɔmɔ dɔ. Imɔso ne mɛ kya kyo fɛye gɛnen. 20 Fɛꞌ nyingi gigyɛbi gibono nɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ. Nɛ tɔgɛ yɛɛ, ‘Dega mɛŋ kya don mɔ-ɔbelɛnsɛ.’ Nengyene mɛ ka me ɔbono n gyɛ fɛye-ɔbelɛnsɛ mɔ ansi mɔ, i dɛ i gyoo fɛye kee. Nengyene mɛ nu me-gɛdɛ mɔ, mɛ laa nu fɛye-gɛdɛ kee. 21 Me so ne mɛ laa ka fɛye-ansi gɛnen. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ nyi ɔbono o sun me mɔ.

22 “Nengyene fɛɛ meŋ ba gɛsinkpan gɛdɛ so de nꞌ baa tɔngɛ sa asa mɔ, nkana ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, Wurubuaarɛ maŋ bun mɔmɔ gipuɛɛ. Imɔ idɛ, mɔ, nɛ ba ne mɛ nu lii me asɛ faa, mɛ mɛŋ baa mɛ bo ɔkyɛɛrɛgyanten. 23 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya kyo me mɔ kya kyo me-sɛ Wurubuaarɛ kee ne. 24 Nɛ wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ ibonoana ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ ti taa wɔra kerɛ. Ne fɛɛ nkana meŋ wɔra gɛnen de mɛꞌ wu de mɔmɔ-ansi mɔ, nkana ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, Wurubuaarɛ maŋ bun mɔmɔ gipuɛɛ. Imɔ idɛ, mɔ, mɛ wu de mɔmɔ-ansi ne mɛ dabɔlɛ kyo me‑rɛ me-sɛ Wurubuaarɛ pɛwu. 25 I mɛŋ ba gɛnen giyan. I ba gɛnen mɔ, i kyena daa de ilaa ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ yela mɔ-agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ sa mɔmɔ mɔ. Mɛ wolaa ŋmarasɛ nno yɛɛ,

I mɛŋ bo ilaa kolon ibono so mɛ kyo me mɔ.

26 “Nan sun ɔbono ɔ laa kpaa fɛye mɔ fɛye asɛ. Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ laa lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ. Ɔ gyɛ gɛsintin wura. Nengyene ɔ ba mɔ, ɔ laa lɛɛ me-ilaa nyiile asa. 27 Fɛye kee fɛ laa lɛɛ me-ilaa nyiile asa. I kya nyiile yɛɛ kpɛ kyu lii owi ɔbono nɛ yii me-gɛsun mɔ gɛsɛ mɔ, me‑rɛ fɛye ne.”

16

1 “Awɔrɔfɔɔ abono a dɛ a gyoo fɛye mɔ so ne nɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ pɛwu sa fɛye, de fɛye-gisɔɔgyi mɔ gi mɛŋ sa giꞌ koso me so. 2 Asa mɛ laa tii fɛye yɛɛ fɛye-giyaa gi maŋ nyɛ yii mɔmɔ-akyangbon dɔ. I mɛŋ gyɛ ibono wolɛ gbaa. Owi ɔko kya ba ibono fɛɛ ɔko gi mɔɔ fɛye dɔ ɔko mɔ, ɔ laa kyu imɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ ne ɔ kpɛ ɔ dɛ gɛnen yɛgɛ iŋ gyɛ gɛnen ne. 3 Ibono mɛ mɛŋ nyi me abɛɛ me-sɛ Wurubuaarɛ mɔ so ne mɛ laa wɔra fɛye gɛnen ilaa ibonoana faa. 4 I mɛŋ gyɛ giyan so ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye gɛnen ilaa idɛ. Meŋ kya laarɛ awɔrɔfɔɔ mɔ aꞌ baa tuule fɛye. N kya laarɛ daa fɛɛ nengyene awɔrɔfɔɔ mɔ a baa tu fɛye mɔ de fɛꞌ nyingi yɛɛ nɛ wolaa tɔgɛ fɛye amɔ so ilaa yela de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro.

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Gɛsun Wɔrasɛ

“Meŋ wolaa tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa fɛye lii gɛsɛ de gɛsɛ. I kya nyiile yɛɛ n san n bo fɛye asɛ. 5 Idɛ kon berɛ, n kya kii n kya kpe ɔbono o sun me mɔ asɛ. Fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii taasɛ me yɛɛ fonɛ ne n kya kpe. 6 Nɛ wu yɛɛ ilaa ibono pɛwu nɛ tɔgɛ sa fɛye faa ne n yɛgɛ ne fɛye-asen dɔ i nyida fɛye gikyɔ gɛnen. 7 N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ nɛ kii kpe mɔ, fɛye ne i laa wɔra ɔdan sa. I kya nyiile yɛɛ nengyene meŋ kii kpe Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔbono nan sun de ɔꞌ baa kpaa fɛye mɔ maŋ ba. Nengyene nɛ kii kpe mɔ, pɛi ne nan sun mɔ fɛye asɛ.

8 “Ɔ ba mɔ, ɔ laa bugi anyamesɛ nwɔnsa kyu lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra de gɛsintin gigyi de gipuɛɛ gibun so. Ɔ laa nyiile mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa nbono mɛ dɛ kyu lii gɛnen ilaa ibonoana so mɔ iŋ kyena. 9 Kyu lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ mɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. I lii fɛɛ mɛ mɛŋ kyu mɔmɔ-nyoro too me so. 10 Kyu lii gɛsintin gigyi so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ bii yɛɛ nɛ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. I lii fɛɛ nan kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ne fɛŋ baa wu me. 11 Ne kyu lii gipuɛɛ gibun so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ bii kee yɛɛ mɛŋ kyɛɛgɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa bun ɔmɔ gipuɛɛ. I lii fɛɛ ɔ ti bun ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu ɔbono ɔ bo ɔlon gɛsinkpan so mɔ gipuɛɛ.

12 “N san n bo ilaa gikyɔ nan tɔgɛ sa fɛye. Imɔ gɛnen mɔ, nengyene nɛ tɔgɛ imɔ pɛwu ayaa adɛ so mɔ, i laa don fɛye-abaa, fɛ maŋ taalɛ nu imɔ gɛsɛ. 13 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa nyiile. Nengyene gɛnen Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono gi ba mɔ, mɔ ne nan baa gyangbara sa fɛye de fɛꞌ bii Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa mɔ pɛwu. I kya nyiile yɛɛ i mɛŋ gyɛ mɔ-gibaa so ne ɔ laa baa tɔngɛ. Ilaa ibono o nu mɔ, imɔ ne ɔ laa tɔgɛ, ne ɔ laa tɔgɛ fɛye ilaa ibono i laa baa ba mɔ. 14 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa kyu nyisigyi bara me. Ɔ laa lɛɛ ilaa ibono i gyɛ me-lɛɛ mɔ gɛwi nyiile fɛye. 15 Ilaa ibono pɛwu me-sɛ Wurubuaarɛ bo mɔ, i gyɛ me-lɛɛ. Imɔso ne nɛ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa lɛɛ ilaa ibono i gyɛ me-lɛɛ mɔ gɛwi nyiile fɛye mɔ.

Gɛyiyɛɛ De Ɔkon

16 “I san daa ŋmaraa faa, fɛ maŋ baa wu me ne i kii wɔra ŋmaraa mɔ, fɛ laa kii wu me.” 17 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ ako mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ilaa ne ɔ darɛ gɛnen? Ɔ kya tɔgɛ yɛɛ i san daa ŋmaraa faa, a maŋ baa wu mɔ, ne i kii wɔra ŋmaraa mɔ, a laa kii wu mɔ. O kii tɔgɛ kee yɛɛ ɔ kya kpe mɔ-sɛ Wurubuaarɛ asɛ.” 18 Mɛ kpɛ san ma‑a taasɛ abara yɛɛ, “Menɛ ne ɔ darɛ yɛɛ, ‘ŋmaraa daa faa’? A mɛŋ kya nu imɔ gɛsɛ.”

19 Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpɛ ma‑a taasɛ abara gɛnen mɔ, ɔ bii yɛɛ mɛ kya laarɛ fɛɛ mɛꞌ taasɛ mɔ imɔ gɛsɛ. Ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Ibono nɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ, ‘I san daa ŋmaraa faa, fɛ maŋ baa wu me; ne i kii wɔra ŋmaraa mɔ, fɛ laa kii wu me’ mɔ, imɔ gɛsɛ ne fɛ kya taasɛ abara faa? 20 N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin; ilaa ibono i laa ba me so mɔ, fɛ laa saawo de fɛꞌ yiyɛɛ. Asa abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ berɛ i laa wɔra mɔmɔ ɔkon. Imɔ gɛnen mɔ, fɛye-gɛyiyɛɛ mɔ gɛ laa baa bingiri ɔkon sa fɛye. 21 I laa wɔra fɛye fɛɛ owi ɔbono ɔkyii kya dun mɔ. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, ɔ kya yiyɛɛ, i kya nyiile yɛɛ gɛdun gɛ yii mɔ. Nengyene ɔ nyɛ ne ɔ korogɛ mɔ, ɔ kya tan mɔ-gɛyiyɛɛ mɔ so. Ɔŋ baa ɔ kya nyingi imɔ. I kya nyiile yɛɛ i kya wɔra mɔ ɔkon yɛɛ ɔ korogɛ nyamesɛ ba gɛsinkpan so. 22 Gɛnen ne i laa baa wɔra fɛye kee ne. Nperɛ faa berɛ mɔ, fɛ bo gɛyiyɛɛ dɔ. Nan kii ba fɛye asɛ de fɛye-gisen giꞌ tɔrɔ fɛye. Gɛnen owi ɔbono mɔ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ sɔgɛ ɔkon ɔbono fɛ laa gyi mɔ lii fɛye-abaa dɔ. 23 Nengyene gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ fo mɔ, fɛ maŋ baa taasɛ me ilaa taasɛsɛ iko.

“Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa; ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa dalaa kolɛ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa yɛgɛ de iꞌ yii fɛye-gibaa kyu lii me Yesu so. 24 Fɛ mɛŋ ti taa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ilaa iko kyu naa de me so gɛkaako kerɛ. Fɛꞌ dalaa kolɛ mɔ kyu naa de me so. Ɔ laa yɛgɛ iꞌ yii fɛye-gibaa de iꞌ tansi wɔra fɛye-asen dɔ ɔkon.

Yesu Gi Ti Gyi Gɛsinkpan So Ilaa Kamaasɛ So

25 “Akpalɛ dɔ ne nɛ tɔgɛ me-sɛ ilaa sa fɛye faa. Owi ɔko kya ba ibono maŋ baa da fɛye akpalɛ kyu lii mɔ so. Nan san tɔgɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ilaa sa fɛye mɔ, nan tɔgɛ tigi fɛye daa. 26 San kyu lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, fɛ laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ilaa kyu naa de me so. I mɛŋ gyɛ yɛɛ me ne nan kolɛ me-sɛ Wurubuaarɛ sa fɛye. 27 Me-sɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa kya laarɛ fɛye-ilaa. I kya nyiile yɛɛ fɛ laarɛ me-ilaa ne fɛ sɔɔ me gyi yɛɛ nɛ kpelegɛ lii daa Wurubuaarɛ asɛ. 28 Nɛ lii me-sɛ asɛ ne nɛ ba gɛsinkpan so. Nperɛ mɔ n kya lii gɛsinkpan so n kya kii mi‑i kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ.”

29 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Foŋ wu? Idɛ kon berɛ ne fo tɔgɛ tigi aye ne. Foŋ baa tɔngɛ akpalɛ dɔ sa aye. 30 Idɛ kon ne a bii yɛɛ fo nyi ilaa kamaasɛ. I mɛŋ baa i tiri yɛɛ ɔko ɔꞌ baa taasɛ fo ilaa. Imɔ idɛ i yɛgɛ aꞌ sɔɔ fo gyi yɛɛ fo lii daa Wurubuaarɛ asɛ gɛsintin.”

31 Mɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, fɛ sɔɔ me gyi? 32 To, owi ɔko kya ba, ɔ ti fo gbaa, ibono fɛ laa yaasɛ giyan-giyan de fɛꞌ kii kpe fɛye-nwi taa me yɛgɛ de iꞌ san me-nkon. I maŋ kii san me-nkon berɛ. Me-sɛ Wurubuaarɛ bo me asɛ. 33 Nɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa fɛye daa de fɛꞌ nyɛ gisen yuuli. I lii fɛɛ me‑rɛ fɛye a wɔra nyamesɛ kolon. Asa mɛ laa yɛgɛ fɛꞌ wu awɔrɔfɔɔ gɛsinkpan so gɛrɛ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ keda fɛye-nyoro. Nɛ ti gyi anyamesɛ ɔlon pɛwu so.”

17

Yesu Gi Dalaa Sa Mɔ-Nyoro

1 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso ne ɔ dalaa sa Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, owi mɔ gi fo. Lɛɛ me, fo-bi mɔ nyisigyi nyiile asa. Fo lɛɛ me-nyisigyi nyiile mɔ, de me, fo-bi mɔ nꞌ lɛɛ fo-lɛɛ nyisigyi mɔ nyiile. 2 Fo sa me ɔlon nyamesɛ kamaasɛ so de nꞌ yɛgɛ asa abono fo sa me mɔ mɛꞌ kyena fo Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 3 Gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ fo asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛꞌ bii fo ɔbono fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ, de mɛꞌ bii me, Yesu Kirisito ɔbono fo sun me mɔ. 4 Nɛ lɛɛ fo-nyisigyi mɔ gɛwi nyiile. I lii fɛɛ nɛ logɛ gɛsun gɛbono fo sa me yɛɛ nꞌ baa wɔra gɛsinkpan so mɔ. 5 Idɛ kon, me-sɛ, fo‑o fo mɔ, yɛgɛ nꞌ gyi ginsi fo asɛ, de foꞌ kiiri me-nyisigyi ɔbono n wolaa n bo mɔ fo asɛ pɛi ne soso de gɛsɛ iꞌ lɔɔ wɔra ilɛɛsɛ mɔ sa me.

Yesu Gi Dalaa Sa Mɔ-Akasɛbo

6 “Asa abono fo sa me lii asa sɛnsɛ dɔ mɔ, nɛ lɛɛ fo-gidebi mɔ nyiile mɔmɔ. Mɛ wolaa mɛ gyɛ daa fo-lɛɛ pɛi ne fo kyu ɔmɔ kyu sa me. Mɔmɔ, mɔ, mɛ nu fo-gɛdɛ. 7 Idɛ kon mɛ bii yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono fo kyu sa me mɔ, i lii daa fo asɛ. 8 Ikalan ibono fo sa me mɔ, nɛ tɔgɛ mɔmɔ, ne mɔmɔ, mɔ, mɛ nu me asɛ, ne mɛ bii ibono i gyɛ gɛsintin yɛɛ nɛ lii fo asɛ. Mɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n sun me.

9 “Mɔmɔ ne nꞌ kya dalaa mi‑i sa faa. Iŋ gyɛ asa sɛnsɛ ne n kya dalaa mi‑i sa. Mɔmɔ abono fo kyu sa me ne mɛ sɔɔ me gyi mɔ ne nꞌ kya dalaa n kya sa. I kya nyiile yɛɛ mɛ gyɛ daa fo-lɛɛ. 10 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ gyɛ me-lɛɛ mɔ, ɔ gyɛ daa fo-lɛɛ ne ɔkamaasɛ ɔbono ɔ gyɛ fo-lɛɛ mɔ, ɔ gyɛ me-lɛɛ kee. N kya nyɛ nyisigyi kyu naa de mɔmɔ so. 11 Idɛ kon berɛ maŋ baa kyena gɛsinkpan so. Mɔmɔ adɛ berɛ mɛ san mɛ tɛ saarɛ asa abono mɛ mɛŋ sɔɔ fo gyi mɔ dɔ. Mi‑i me mɔ, n kya kii n kya ba fo asɛ mi‑i taa ɔmɔ mi‑i yɛgɛ. Imɔso, me-sɛ, fo ɔbono fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ, kyu ɔlon ɔbono fo sa me mɔ, kyu kerɛ mɔmɔ so de mɛꞌ wɔra nyamesɛ kolon fɛɛ gɛnɔɔbono me‑rɛ fo a gyɛ nyamesɛ kolon mɔ. 12 Owi ɔbono n bo mɔmɔ asɛ mɔ, nɛ kyu fo-ɔlon kerɛ mɔmɔ so, gɛnen ɔlon ɔbono ne fo kyu sa me mɔ. Nɛ kun mɔmɔ, ne mɔmɔ dɔ ba‑a nyamesɛ kolon meŋ yɛgɛ mɔ-ɔkyenaten ɔbono ɔ laa nyɛ fo asɛ mɔ ɔꞌ lii mɔ-gibaa, gɛnen mɔ, ɔkolon ɔbono i wolaa i gyɛ mɔ-npaaba mɔ wolɛ, de iꞌ yɛgɛ ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ yela fo-agyɛbi mɔ dɔ mɔ iꞌ ba gɛsintin.

13 “Idɛ kon n kya kii mi‑i ba fo asɛ ne. N san n bo gɛsinkpan so faa mɔ, n kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ, de ɔkon ɔbono nɛ nyɛ mɔ, mɔmɔ adɛ kee mɛꞌ nyɛ gɛnen ɔkon ɔbono kpaa logɛ. 14 Nɛ tɔgɛ fo-ɔkalan mɔ sa me-adɛ adɛ, ne abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ mɛ kya kyo mɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛŋ gyɛ ɔmɔ dɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono me kee, meŋ gyɛ mɔmɔ dɔ mɔ. 15 Meŋ kya dalaa yɛɛ foꞌ lɛɛ mɔmɔ lii abono mɛ mɛŋ kya sɔɔ fo Wurubuaarɛ gyi mɔ dɔ daa. N kya kolɛ fo daa yɛɛ foꞌ kerɛ mɔmɔ so de Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ ɔmɔ. 16 Meŋ gyɛ abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ dɔ. Gɛnen kee me-adɛ adɛ mɛŋ gyɛ abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ dɔ. 17 Lɔrɔ mɔmɔ yela sa fo-nyoro kyu naa de fo Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ so. Fo-agyɛbi mɔ ne n gyɛ gɛnen gɛsintin gɛbono. 18 Fɛɛ gɛnɔɔbono fo Wurubuaarɛ fo sun me ba abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ asɛ mɔ, gɛnen ne me kee n kya sun me-akasɛbo adɛ asa abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ asɛ ne. 19 Mɔmɔ so mɔ, nɛ lɔrɔ me-nyoro yela sa fo de mɔmɔ kee mɛꞌ nyɛ lɔrɔ ɔmɔ-nyoro yela sa fo gɛsintin mɔ.”

Yesu Gi Dalaa Sa Ɔkamaasɛ Ɔbono Ɔ Laa Sɔɔ Mɔ Gyi Mɔ

20 Yesu gi kii dalaa yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ adɛ wolɛ ne nꞌ kya dalaa n kya sa. N kya dalaa n kya sa asa abono kee mɛ laa kyu mɔmɔ-nyoro too me so kyu lii ɔkalan ɔbono adɛ mɛ laa tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ so. 21 Me-sɛ, yɛgɛ mɔmɔ pɛwu mɛ wɔra nyamesɛ kolon. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo bo me dɔ ne me kee n bo fo dɔ mɔ, yɛgɛ mɔmɔ kee mɛꞌ kyena aye dɔ de iꞌ yɛgɛ asa abono mɛ mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ mɛꞌ nyɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n sun me. 22 Fo-nyisigyi ɔbono fo kyu sa me mɔ, nɛ kyu sa mɔmɔ. Imɔ ne nan yɛgɛ mɛꞌ wɔra nyamesɛ kolon fɛɛ gɛnɔɔbono me‑rɛ fo a gyɛ nyamesɛ kolon faa. 23 Nan kyena mɔmɔ dɔ de fo fo, mɔ, foꞌ kyena me dɔ, de mɛꞌ nyɛ wɔra nyamesɛ kolon kpaa logɛ. I ba gɛnen mɔ, asa abono mɛŋ kya sɔɔ fo gyi mɔ mɛ laa nyɛ bii yɛɛ fo ne n sun me ne fo kya laarɛ mɔmɔ-ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono fo kya laarɛ me-ilaa mɔ.

24 “Me-sɛ, me-gisen dɔ mɔ, n kya laarɛ fɛɛ nfono nan kyena mɔ, mɔmɔ abono fo kyu sa me mɔ me‑rɛ ɔmɔ aꞌ kyena nno de mɛꞌ nyɛ wu me-nyisigyi ɔbono fo kyu sa me pɛi ne soso de gɛsɛ iꞌ lɔɔ wɔra ilɛɛsɛ mɔ. Gɛnɔɔbono fo laarɛ me-ilaa mɔ ne n yɛgɛ ne fo kyu gɛnen nyisigyi ɔbono sa me. 25 O, me-sɛ, Gɛsintin Wura, anyamesɛ mɛ mɛŋ nyi fo gɛsinkpan gɛdɛ so. Me berɛ n nyi fo. Ne me-adɛ mɔ kee, mɛ nyɛ bii yɛɛ fo ne n sun me. 26 Nɛ lɛɛ fo-gidebi mɔ nyiile mɔmɔ. Ne nan kpɛ mi‑i lɛɛ fo-gidebi mɔ n kya nyiile mɔmɔ de gɛlaarɛꞌ gɛbono fo bo sa me mɔ gɛꞌ kyena mɔmɔ dɔ, de me kee nꞌ kyena mɔmɔ dɔ.”

18

Mɛ Keda Yesu

1 Yesu gi dalaa gɛnen ta mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lii fara Kideron gɛkolobi mɔ kyon kpe ndɔɔ nko dɔ. 2 Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kyena kpaa gyanꞌ nno. Imɔso Gyudasɛ ɔbono ɔ kya laarɛ oꞌ kyu Yesu wɔra abelɛnsɛ mɔ abaa dɔ mɔ nyi nno. 3 Gyudasɛ baarɛ gi kpe Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de Farasii awura asɛ ne mɛ lɛɛ mɔmɔ-asogya gikpen belɛ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ adiibo ako kyu wɔra de mɔ yɛɛ mɛꞌ kpe ndɔɔ mɔ dɔ kpaa keda Yesu. Mɛ kya kpe mɔ, mɛ dɛ ifatela de afulaa de adontɔ.

4 Yesu gi ti wolaa bii ilaa ibono i kya ba mɔ so mɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ lii kpaa gyangara mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ ne fɛ kya laarɛ?” 5 Yesu gi taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ ne a kya laarɛ.” Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me ne.” (Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Gyudasɛ ɔbono ɔ yɛgɛ abelɛnsɛ mɔ mɛ nyɛ mɔ gɛnen mɔ yelɛ mɔmɔ asɛ nfono.) 6 Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ “Me ne” mɔ, mɛ kii gɛmara ŋmaraa ne mɛ lii-lii tɔrɔ. 7 Yesu gi kii lɔrɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ ne fɛ kya laarɛ?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ ne a kya laarɛ.” 8 Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Meŋ buu sa fɛye yɛɛ, ‘Me ne’? Imɔso nengyene me ne fɛ kya laarɛ berɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ de me-akasɛbo adɛ mɛꞌ naa.” 9 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ de iꞌ yɛgɛ ibono ɔ wolaa daa gitɔgɛ mɔ, iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ wolaa tɔgɛ sa mɔ-sɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “Asa abono fo kyu sa me mɔ, meŋ yɛgɛ mɔmɔ dɔ ba‑a ɔkolon ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ ɔꞌ lii mɔ-gibaa.”

10 Mɛ kya laarɛ de mɛꞌ keda Yesu mɔ, Simon Piita gi loorɛ gɛki gɛbono ɔ dɛ mɔ lɛɛ ne ɔ ŋɛɛlɛ dega ɔko giso fuɛ. Mɛ kya terɛ dega mɔ yɛɛ Malekosi. Mɔ-wura ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ. 11 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Kiiri gɛki mɔ wɔra gɛmɔ-gifɔrɔ dɔ.” Ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Meŋ sa nꞌ wu awɔrɔfɔɔ abono me-sɛ Wurubuaarɛ yɛɛ nꞌ wu mɔ?”

Mɛ Kyu Yesu Kyu Kpe Anasɛ Ansi Dɔ

12 Nfono mɔ, asogya mɔ de mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo mɔ mɛ keda Yesu ne mɛ ŋminde mɔ. 13 Mɛ ŋminde mɔ gɛnen mɔ, mɛ daa gikyu mɔ kpe Anasɛ asɛ daa pɛi. (Anasɛ ne n gyɛ Kayifasɛ mɔ-saa nyensɛ. Gɛnen Kayifasɛ baarɛ ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen gɛsi gɛbono. 14 Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ wolaa tɔgɛ gigyɛbi giko sa Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ baa kyon mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nyamesɛ kolon gi tɛsɛ wuꞌ sa asa mɔ pɛwu mɔ, i boran.”)

Piita Gi Sorogɛ Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Yesu

15 Mɛ dɛ Yesu mɛ kya kpe Anasɛ asɛ gɛnen mɔ, Simon Piita de me, Yesu ɔkasɛbo ɔko, a buu mɔ. Me berɛ, me‑rɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ a nyi abara so mɔ, nɛ nyɛ buu Yesu loo gikpaara mɔ so. Ne i san Piita gi sii ɔ yelɛ nŋmaŋman gɛbunono asɛ. 16 O sii gɛnen mɔ, nɛ kii kpe gɛbunono mɔ asɛ ne nɛ kpaa tɔngɛ de obolonbu ɔbono ɔ kya kerɛ gɛbunono mɔ so mɔ, ne o kyu Piita loo.

17 Piita kya loo mɔ, obolonbu mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kee foŋ bo ɔnyen baarɛ akasɛbo mɔ dɔ?” Piita gi kine yɛɛ, “Kuaa! Meŋ gyɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ.” 18 Gɛnen owi ɔbono gyɛ awo aberɛ so mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ adega de abono mɛ kya dii mɔ-gɛten mɔ mɛ wɔra ɔgya gikpaara mɔ so mɛ yelɛ mɛ kya wolɛ. Piita gi naa sii yelɛ mɔmɔ asɛ, mɔ kee kya wolɛ ɔgya mɔ.

Asunbi Alɛɛbo Abelɛnsɛ Gɛmu Mɔ Gi Taasɛ Yesu Ilaa

19 Yesu bo Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ asɛ gɛnen mɔ, ɔ taasɛ Yesu ilaa kyu lii mɔ-akasɛbo de mɔ-ilaa nyiilesɛ mɔ so. 20 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ yelɛ tentegelen tɔngɛ Wurubuaarɛ ilaa sa ɔkamaasɛ. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, nɛ nyiile asa ilaa akyangbon dɔ de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, nfono Gyuda awura pɛwu mɛ kya kpaa gyanꞌ mɔ. Meŋ tɔgɛ sɛi asiiri dɔ. 21 Imɔso gɛŋ sa foꞌ taasɛ me. Kpaa taasɛ asa abono mɛ nu me-ilaa nyiilesɛ mɔ. Mɛ nyi ilaa ibono nɛ tɔgɛ mɔ.” 22 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, abono mɛ kya dii gɛten mɔ dɔ ɔko yelɛ sindi Yesu. Ɔ fon Yesu ɔtan ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen ne i kaaborɛ foꞌ tɔngɛ de asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ne?” 23 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Nengyene nɛ tɔgɛ ilaa iko ne i mɛŋ boran mɔ, tɔgɛ de nꞌ nu. Ne i gyɛ ilaa dɛnsɛ ne nɛ kii tɔgɛ daa mɔ, i gyɛ itan ilaa daa?” 24 Nfono mɔ mɛ kparɛ Yesu de ɔfɛ kpe Kayifasɛ ɔbono ɔ gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ asɛ.

Piita Gi Kii Sorogɛ Yɛɛ Ɔ Mɛŋ Nyi Yesu

25 Simon Piita san ɔ yelɛ ɔgya mɔ asɛ ɔ kya wolɛ mɔ, nfono mɔ, asa abono mɛ bo ɔgya mɔ asɛ mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kee fo mɛŋ gyɛ Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko?” Ne Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa! Meŋ gyɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ.” 26 Mɛ taasɛ Piita gɛnen mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ-dega ɔko bo nfono, mɔ‑rɛ ɔbono Piita gi kɛbi mɔ-giso mɔ mɛ bo gɛsu. Gɛnen dega baarɛ gi taasɛ Piita yɛɛ, “Meŋ wu fo Yesu asɛ ndɔɔ mɔ dɔ?” 27 Ne Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa.” Ayaa abono so mɔ, kyaasɛ gi folɛ.

Mɛ Kyu Yesu Kpe Pilato Ansi Dɔ

28 Gɛdɛ gɛ kpɛ kɛ mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kyu Yesu lii Kayifasɛ asɛ kyu mɔ kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato gɛwi. Ɔbelɛnsɛ Pilato baarɛ tɛ sa Rom awura ɔ kya kerɛ mɔmɔ Gyuda awura so. Gyuda awura mɔ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ gɛ fo so mɔ, mɛ kpe Ɔbelɛnsɛ Pilato gɛwi gɛnen mɔ, mɔmɔ gbaa-gbaa berɛ, mɛ mɛŋ loo gɛten mɔ dɔ. I kya nyiile yɛɛ nengyene mɛ loo gɛten mɔ dɔ mɔ, i laa kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. I kyɔlesɛ mɔmɔ mɔ, mɛ maŋ nyɛ gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ. 29 Gɛnen so mɔ, Ɔbelɛnsɛ Pilato gi lii kpe mɔmɔ asɛ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ ilaa ne ɔnyen baarɛ gi wɔra so ne fɛ dɛ mɔ fɛ kya bara me?”

30 Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nengyene ɔ mɛŋ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ, nkana a maŋ kyu mɔ baa wɔra fo-abaa dɔ.” 31 Nfono ne Ɔbelɛnsɛ Pilato gi tɔgɛ sa Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu mɔ naa, de fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kpaa kyu fɛye-lɛɛ nbara kpaa gyi mɔ-nbɛlɛ.” Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Rom awura abɛyin mɔ mɛŋ sa aye ɔkpa yɛɛ aꞌ mɔɔ isa.” 32 Gɛnen ilaa ibono Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa Pilato faa, i yɛgɛ ilaa ibono Yesu gi wolaa tɔgɛ kyu lii lɛwu ɔbono ɔnan ɔ laa wuꞌ mɔ so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin.

33 Ɔbelɛnsɛ Pilato gi nu gɛnen mɔ, o kii naa loo mɔ-gɛten dɔ ne ɔ terɛ Yesu ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ wura sa Gyuda awura mɔ?” 34 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo gbaa-gbaa ne n kya tɔgɛ abɛɛ ako ne n tɔgɛ me-ilaa sa fo daa?” 35 Ne Pilato gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo nyi yɛɛ n gyɛ Gyudanyen? Fo gbaa-gbaa fo-gɛwi awura de mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ ne n kyu fo baa wɔra me-abaa dɔ. Menɛ ilaa ne fo tansi wɔra daa?” 36 Nfono ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ gɛsinkpan so gɛwura ɔnan ne nꞌ kya gyi. Nengyene me-gɛwuragyi gɛ gyɛ gɛsinkpan so lɛɛ ɔnan mɔ, nkana me-adɛ mɛ laa kɔ de meŋ sa nꞌ loo Gyuda awura abelɛnsɛ adɛ abaa dɔ. Idɛ mɔ faa mɔ, me-gɛwuragyi gɛŋ bo gɛrɛ.” 37 Ɔbelɛnsɛ Pilato gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen berɛ mɔ, fo gyɛ wura ne?” Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Fo ne n kya tɔgɛ yɛɛ n gyɛ wura. I korogɛ me ba gɛsinkpan so de nꞌ baa lɛɛ gɛsintin nyiile anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ bii gɛmɔ-ilaa. Imɔso ne nɛ ba. Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya laarɛ gɛsintin mɔ kya nu me asɛ.” 38 Nfono mɔ, Ɔbelɛnsɛ Pilato gi taasɛ yɛɛ, “Menɛ, mɔ, ne n gyɛ gɛsintin?”

Mɛ Tɔgɛ Yɛɛ Yesu Ɔꞌ Wɔra Ɔmɔɔsɛ

Nfono mɔ Pilato gi lii kpe Gyuda awura mɔ asɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Meŋ wu ilaa nyɛnyɛn kolon ibono ɔnyen baarɛ gi wɔra mɔ. 39 I wolaa i gyɛ ilaa ibono a kya wɔra sa fɛye gɛsi kamaasɛ yɛɛ nengyene fɛ kya gyi fɛye Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, n kya tigi fɛye asa abono nɛ keda tii de obu mɔ dɔ nyamesɛ kolon de ɔꞌ naa. Imɔso nꞌ tigi fɛye Gyuda awura wura mɔ sa fɛye de ɔꞌ naa?” 40 Ɔbelɛnsɛ Pilato gi taasɛ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa! I mɛŋ gyɛ ɔbono. Tigi daa Barabasɛ sa aye!” (Owi ɔko dɔ mɔ, Barabasɛ baarɛ mɔ‑rɛ asa ako mɛ koso kɔ de abɛyin awura. Imɔso ne mɛ keda mɔ tii de obu.)

19

1 Imɔ gɛmara mɔ, Pilato gi yɛgɛ mɛ taa Yesu awulibi. 2 Ne asogya mɔ mɛ luo iwe wɔra fɛɛ wura gɛpɛ ne mɛ kyu bun mɔ, ne mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ. 3 Nfono mɔ, mɛ san mɛ kya gyaabii mɔ mɛ kya faala mɔ mɛ kya kpe mɛ kya ba yɛɛ, “Gyuda awura wura! Fo‑rɛ gimu dɛnsɛ!” mɛ san mɛ kya da mɔ itan.

4 Pilato asogya mɔ mɛ wɔra Yesu gɛnen ta mɔ, Pilato gi kii lii kpaa tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu yɛɛ nan kyu Yesu bara fɛye de fɛꞌ bii yɛɛ meŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono so nan kyu bun mɔ gipuɛɛ mɔ.” 5 Imɔso Pilato gi kyu Yesu lii baa nyiile Gyuda awura mɔ. O bun iwe gɛpɛ gɛbono asogya mɔ mɛ kyu bun mɔ mɔ, ne o bun giwurakuru mɔ. Ne Pilato gi tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-ɔnyen mɔ!” 6 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-asogya mɔ mɛ wu Yesu mɔ, mɛ kpen ken-ken tɔgɛ sa Pilato yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi oyii so! Da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ!” Mɛ kpen tɔgɛ sa Pilato gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ baa kyu mɔ kpaa da mɔ aŋanbi mɔɔ fɛye-atɔ. Me berɛ, meŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ.” 7 Nfono ne Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa Pilato yɛɛ, “A bo nbara nko. Imɔso kyu lii gɛnen nbara nbono so mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. I lii fɛɛ ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi.”

8 Ibono Pilato gi nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, i lɔrɔ wɔra mɔ gifuu too. 9 Ɔ naa loo gɛten dɔ, ne ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo lii fonɛ daa?” Ɔ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu mɛŋ ka mɔ-gɛnɔ. 10 Ibono ɔ mɛŋ ka mɔ-gɛnɔ mɔ, Pilato gi kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo maŋ ka me-gɛnɔ? Fo mɛŋ nyi yɛɛ n bo ɔkpa de nꞌ taa fo yɛgɛ de foꞌ naa, ne nꞌ bo ɔkpa kee de nꞌ yɛgɛ de mɛꞌ da fo aŋanbi mada de oyii de foꞌ wu?” 11 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ fo-gibaa so ne fo nyɛ ɔkpa me so faa. Fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ sa fo ɔkpa mɔ, nkana fo maŋ nyɛ ɔkpa me so. Imɔso nyamesɛ ɔbono o kyu me baa wɔra fo-abaa dɔ mɔ ne n so ilaa nyɛnyɛn ibono i nyaakyɔ mɔ.”

12 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi san ɔ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa kyu de ɔꞌ taa Yesu yɛgɛ de ɔꞌ naa mɔ. Nfono mɔ Gyuda awura mɔ mɛ kpɛ ma‑a kpen ken-ken daa ma‑a tɔgɛ ma‑a sa Ɔbelɛnsɛ Pilato yɛɛ, “Nengyene fo taa ɔnyen baarɛ yɛgɛ ne ɔ naa mɔ, fo mɛŋ kya buu fɛye Rom awura wura belɛ mɔ. Nu yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ wura fɛɛ gɛnɔɔbono ɔnyen baarɛ kya wɔra faa mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya laarɛ fɛye-wura belɛ mɔ abolɔn ne.” 13 Pilato gi nu ilaa ibono Gyuda awura mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ yɛgɛ mɛꞌ kparɛ Yesu kyu lii kpe gikpalan giko dɔ ne Pilato gi kpaa kpelegɛ kyena awura gɛgyapaa gɛbono mɛ kya kyena gɛmɔ so gyi nbɛlɛ mɔ. (Mɛ kya terɛ gikpalan gibono yɛɛ Abui Ɔtagaten Gikpalan. Gyuda awura gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Gabata.)

14 Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ gyɛ abaala gɛkɛ sa Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ gigyi. Owi ɔbono mɛ lii kpe gikpalan mɔ dɔ mɔ, i san ŋmaraa de iꞌ wɔra fɛɛ owi kenken aberɛ. Nfono ne Pilato gi kyu Yesu nyiile Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛye-wura mɔ ne.” 15 Pilato gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kpen ken-ken gikolon tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu mɔ naa. Aŋ kya laarɛ de aꞌ baa wu mɔ. Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.” Ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ da fɛye-wura mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ?” Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aŋ bo wura ɔko baa too de fɛye-Rom wura belɛ mɔ.”

Mɛ Da Yesu Aŋanbi Mada De Oyii

16 Pilato gi kerɛ mɔ, kuaa daa. Ne o kyu Yesu kyu wɔra mɔ-asogya mɔ abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ. Ne asogya mɔ mɛ kyu Yesu kyu kyon. 17 Mɛ kyu mɔ lii mɛ kya kpe mɔ, mɛ yɛgɛ Yesu gbaa-gbaa ne n so mɔ-lɛwu oyii. Mɛ kpaa fo gɛtɛɛko mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan. De Gyuda awura gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gologota. 18 Nno ne mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii. Mɛ da anyen anyɔ ako kee aŋanbi mada de iyii bɔla de Yesu. Mɔmɔ dɔ ɔko bo de Yesu gyisɛ gibaa so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ gibaa so, i san Yesu, mɔ, bo nsansana.

19 Pilato gi yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ kyu kpaa mada Yesu amu so yɛɛ,

YESU, NASARƐTƐNYEN, GYUDA AWURA WURA MƆ NE.

20 Nfono mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ i mɛŋ bo gɛta de nten. Imɔso i yɛgɛ Gyuda awura sakyɔ mɛ kalɛ ilaa ibono Pilato gi yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ mada Yesu amu so mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ ŋmarasɛ imɔ de Gyuda awura gɛdɛ dɔ, de Rom awura gɛdɛ dɔ, de Geriiki awura gɛdɛ dɔ. 21 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ lɔgedɛ de Pilato yɛɛ, “I mɛŋ kaaborɛ foꞌ yɛgɛ de mɛꞌ ŋmarasɛ yɛɛ, ‘Gyuda awura wura mɔ ne’ kyu kpaa mada gɛnen. I kaaborɛ foꞌ yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ daa yɛɛ ‘Ɔnyen baarɛ ne yɛɛ mɔ ne n gyɛ Gyuda awura wura mɔ.’ ” 22 Nfono ne Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibono nɛ yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ mɔ, mɛ ŋmarasɛ daa gɛkpaa.”

Mɛ Yɛ Yesu Nyoro So Atɔ Kyu

23 Asogya mɔ mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ ta mɔ, mɛ yɛ ilaa ibono nkana i bo mɔ-nyoro so mɔ dɔ gikpadɔ ginan ne mɔmɔ ɔkamaasɛ gi kyu giko. Mɛ yɛ imɔ gɛnen mɔ, i san Yesu gɛgbɛ gɛbono ɔ kya suu gɛsɛ pɛi de oꞌ suu ngbɛ sɛnsɛ gyanꞌ mɔ. Gɛnen gɛgbɛ gɛbono berɛ, mɛ mɛŋ baa-baa gɛmɔ kyaga. Mɛ kpɛ luo gɛmɔ daa lii soso baa yii gɛsɛ. 24 Asogya mɔ mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ kyadɛ gɛgbɛ gɛdɛ dɔ yɛ. Aꞌ too ilaa iko kerɛ. Ɔbono i yii de mɔ mɔ, kaasɛ mɔ oꞌ kyu gɛmɔ.” Ilaa ibono mɛ too kerɛ gɛnen mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i ba gɛsintin. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

Mɛ yɛ me-nyoro so atɔ kyu

ne mɛ too ilaa iko kerɛ

de mɛꞌ wu ɔbono ɔ laa kyu me-gɛgbɛ mɔ.

25 Asogya mɔ mɛ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, Yesu mɔ-nyi, de mɔ-nyibelɛ, de Mariya, Kulopasɛ mɔ-ka mɔ, de Mariya Magadalakyii mɔ mɛ yelɛ Yesu lɛwu oyii mɔ asɛ. 26 Ibono Yesu gi wu mɔ-nyi de me, mɔ-ɔkasɛbo ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa mɔ, a yelɛ sindi abara mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyi yɛɛ, “Ɔkyii, fo-bi ne.” 27 Ne o kii kisee tɔgɛ sa me yɛɛ, “Fo‑o fo mɔ, fo-nyi ne.” Kpɛ kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ ne nɛ kyu mɔ kpaa kyena me asɛ me-gɛten dɔ.

Yesu Gi Wuꞌ

28 Yesu mada de lɛwu oyii mɔ gɛnen mɔ, o wu yɛɛ idɛ kon berɛ ɔ logɛ ilaa kamaasɛ. Ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Bolefɔ kya mɔɔ me.” Ɔ tɔgɛ gɛnen de iꞌ yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. 29 Gɛnen owi ɔbono mɔ, nta bonyansɛ nko oyuduu gi yii de gɛlɔbi nno. Imɔso mɛ kyu taatɔ dufu-dufu ɔko kyu kpaa nyise wɔra nta mɔ dɔ, ne mɛ kyu de hisopo gɛyabii kyu diirɛ kpe mɔ-gɛnɔ asɛ. 30 Yesu gi kyogyoo nta mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I logɛ kon.” Ne o kyu mɔ-gimu too gɛsɛ, o lɛɛ mɔ-ɔŋɛ kyu wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ.

Mɛ Yii Yesu Gɛkɛlɛbi Dɔ Fondi

31 Ibono gɛdɛ gɛ laa kɛ ne mɛ laa gyi mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ kya laarɛ yɛɛ abono mɛ da mɔmɔ aŋanbi mada de iyii mɔ mɛꞌ nyɛ wuꞌ kusaa de mɛŋ sa mɛꞌ sii mɛ kyɔlɛ iyii mɔ so gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ de i mɛŋ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-gɛsi mɔ gigyi. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ gɛdɛ gɛ baa saarɛ mɔmɔ Gyuda awura gɛsi gigyi. Imɔso Gyuda awura mɔ mɛ kpaa wu Pilato yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ de mɔ-asogya mɔ mɛꞌ kpaa boori gɛnen asa asaꞌ abono ayaa awuye. Nengyene mɛ nyɛ wuꞌ kusaa mɔ de mɛꞌ saga mɔmɔ lii iyii mɔ so kpaa pule.

32 Gɛnen so mɔ, asogya mɔ mɛ kpaa boori ɔko-lɛɛ ayaa awuye de ɔbanban mɔ kee. 33 Mɛ baa fo Yesu asɛ de mɛꞌ baa boori mɔ-lɛɛ ayaa awuye fɛɛ anyen anyɔ ako mɔ-lɛɛ mɔ, mɛꞌ baa kerɛ mɔ, Yesu gi ti wolaa wuꞌ. Imɔso mɛ mɛŋ baa boori mɔ-ayaa awuye mɔ. 34 Asogya mɔ dɔ ɔko gi san lɛɛ mɔ-gikpɛ yii Yesu gɛkɛlɛbi dɔ fondi. Ayaa abono so mɔ, nkalan de nkyu gi tigi lii Yesu nyoro dɔ.

35 Me ɔbono n kya ŋmarasɛ ilaa idɛ mɔ nɛ wu imɔ de me-ansi, ne ibono nɛ wu mɔ ne nꞌ kya buu mi‑i sa fɛye faa. N nyi yɛɛ n kya tɔgɛ fɛye gɛsintin de fɛye kee fɛꞌ nyɛ kyu fɛye-nyoro too Yesu so.

36 Ibono Yesu gi wuꞌ ne Gyuda awura mɔ mɛ mɛŋ nyɛ boori mɔ-ayaa awuye mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i ba gɛsintin. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

Ba‑a mɔ-giwuye kolon gi maŋ wɔra giboorisɛ.

37 Ne mɛ kii ŋmarasɛ yɛɛ,

Gyuda awura mɔ mɛ laa kerɛ nyamesɛ

ɔbono mɛ yii mɔ fondi mɔ.

Mɛ Pule Yesu

38 Gyosɛfo, Arimatiyanyen ɔko bo no. Ɔ sɔɔ Yesu gyi. Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gifuu so mɔ, ɔŋ lɛɛ mɔ-gisɔɔgyi mɔ gɛwi. Yesu gi wuꞌ mɔ, ɔ kpaa wu Pilato yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ de ɔꞌ kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato gi sa mɔ ɔkpa ne ɔ kpaa saga Yesu gibuni mɔ kyu kyon ɔꞌ kpaa pule. 39 Nfono ne Nikodemusi ɔbono ɔ naa kyena kpaa wu Yesu gɛnyɛ gɛko mɔ gi kpaa kyu ilaa iko i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ ne mɛ kyu saarɛ abara dɔ gɛnen mɔ. Nikodemusi gi kyu gɛnen ilaa idɛ kpaa tu Gyosɛfo de mɛꞌ kyu kpaa bɔ Yesu gibuni mɔ. Ilaa ibono Nikodemusi gi kyu kpe gɛnen mɔ, imɔ-oduduu laa wɔra fɛɛ awayu bagi oduduu. 40 Gyosɛfo mɔ‑rɛ Nikodemusi mɛ kyu gikɛlɛlɛ de ilaa ibono i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ mɔ kyu mili Yesu gibuni mɔ itiibilaa ɔkpa so fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ Gyuda awura mɛ kya kyu pule ibuni mɔ.

41 Ndɔɔ nko gi sindi nfono mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii ne o wuꞌ mɔ. Gɛnen ndɔɔ nbono dɔ mɔ, gifolɛ giko gi bo nno mɛ wolaa logedi gimɔ wɔra ɔbɔ yela sa ibuni gipule. Mɛ mɛŋ ti taa pule obuni gɛnen folɛbɔ ɔbono dɔ kerɛ. 42 Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɛ da Yesu aŋanbi mɔ gɛ gyɛ abaala gɛkɛ sa Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so mɔ, Gyosɛfo mɔ‑rɛ Nikodemusi mɛ san mɛ kya kpaala. Folɛbɔ mɔ sindi nfono mɛ da Yesu aŋanbi mɔ. Imɔso mɔ dɔ ne mɛ kyu Yesu gibuni mɔ kpaa pule.

20

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1 Mɛ pule Yesu mɔ, imɔ Kosida gɛkɛ mɔ, Mariya Magadalakyii mɔ gi koso kpe nfono mɛ pule mɔ mɔ. Ɔ koso gɛnen mɔ, i gyɛ gibaadiikɛ, i mɛŋ ti taa ŋmangɛ logɛ. Ɔ fo nno mɔ, o wu yɛɛ gibui belɛ gibono mɛ kyu tii folɛbɔ mɔ gɛbunono mɔ, giŋ baa gi tii. 2 O wu gɛnen mɔ, ɔ selɛ kpe Simon Piita de me, Yesu ɔkasɛbo ɔbono Yesu kya laarɛ me-ilaa mɔ asɛ ne ɔ kpaa tɔgɛ sa aye yɛɛ, “Mɛ kpaa puru aye-wura gibuni mɔ lii folɛbɔ mɔ dɔ. A mɛŋ bii nfono mɛ kyu mɔ kpaa yela mɔ.”

3 Ɔkyii mɔ gi tɔgɛ sa aye gɛnen mɔ, me‑rɛ Piita a yii ɔkpa kyon nten nkan folɛbɔ mɔ gɛten. 4 A kya kpe mɔ, a selɛ daa. Nɛ selɛ belen-belen kyon Piita so. Gɛnen so mɔ, nɛ daa mɔ kpaa loo folɛbɔ mɔ asɛ. 5 Nɛ fo nno mɔ, nɛ mada kerɛ folɛbɔ mɔ dɔ ne nɛ wu akuru mɔ mɛ kyu mili obuni mɔ a dɛ nno. Meŋ loo folɛbɔ mɔ dɔ berɛ. 6 Simon Piita gi selɛ lii gɛmara gɛmara baa tu me, ne ɔ loo folɛbɔ mɔ dɔ kpaa wu akuru abono mɛ kyu mili obuni mɔ a dɛ. 7 O wu gitaaban gibono mɛ kyu ŋminde obuni mɔ gɛnɔ kyaga de mɔ-gimu mɔ gi bɔɔ gi dɛ nkan gi mɛŋ kya yii akuru abono mɛ kyu mili mɔ mɔ. 8 Nfono mɔ, me, ɔbono nɛ gyangbara kpaa fo nno mɔ kee nɛ loo folɛbɔ mɔ dɔ kpaa wu de me-ansi ne nɛ sɔɔ gyi yɛɛ Yesu gi kyingi lii ibuni dɔ gɛsintin. 9 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a wolaa nyiile yɛɛ Yesu laa kyingi lii ibuni dɔ. Nkana kyu baa fo gɛnen aberɛ abono mɔ, aye, mɔ-akasɛbo mɔ, a mɛŋ ti taa nu gɛnen agyɛbi adɛ gɛsɛ. 10 Lii nfono mɔ, a yaasɛ kyon aye-ntenana dɔ.

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mariya Magadalakyii Mɔ

11 Mariya Magadalakyii mɔ berɛ, gi sii ɔ yelɛ folɛbɔ mɔ asɛ ɔ kya su. Ɔ kya su gɛnen mɔ, ɔ mada kerɛ folɛbɔ mɔ dɔ. 12 Ɔ mada kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ inyɔ iko ne n tɛ folɛbɔ mɔ dɔ mɛ suu ilaa fufuli. Mɔmɔ dɔ ɔko tɛ de nfono so nkana Yesu ayaa a sa de mɔ ne ɔnyɔsɛ mɔ, mɔ, tɛ de nfono so nkana Yesu gimu gi dɛ de mɔ. 13 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ taasɛ Mariya yɛɛ, “Ɔkyii, menɛ n wɔra ne fo kya su?” Ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ako mɛ baa puru me-wura gibuni mɔ. Meŋ nyi nfono mɛ kyu mɔ kpaa yela.”

14 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ baa kpɛɛlɛ kerɛ mɔ, Yesu ne. O wu mɔ gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ nyi yɛɛ i gyɛ mɔ. 15 Nfono mɔ Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔkyii, menɛ n wɔra ne fo kya su? Anɛ ne fo kya laarɛ?” Mariya berɛ nyi daa yɛɛ ɔfaanan ɔbono ɔ kya kerɛ ndɔɔ nbono gi bo nfono mɔ so mɔ ne n kya taasɛ mɔ gɛnen. Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nengyene fo puru mɔ kpaa yela gɛtɛɛko mɔ, nyiile me de nꞌ kpaa puru mɔ.”

16 Ne Yesu gi terɛ mɔ yɛɛ, “Mariya.” Ɔ terɛ mɔ gɛnen mɔ, Mariya gi dɛsɛ ne ɔ terɛ mɔ de Gyuda awura gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Raboni!” (Raboni gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ onyiilebo.) 17 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa Mariya yɛɛ, “Gɛŋ baa mili me gɛnen. Meŋ ti dii kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. Fo berɛ, naa kpaa tɔgɛ sa me-akasɛbo abono mɛ wɔra me-tedɛana mɔ yɛɛ n kya dii mi‑i kpe me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ, me-sɛ ɔbono ɔ gyɛ fɛye-sɛ, me-Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ fɛye-Wurubuaarɛ mɔ asɛ.” 18 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Mariya Magadalakyii mɔ gi naa, ne ɔ kpaa tɔgɛ sa Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ, “Nɛ wu aye-Wura Yesu,” ne o buu ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ mɔ mɔ sa ɔmɔ.

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mɔ-Akasɛbo

19 Gɛnen Kosida ɔbono gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ gyanꞌ obu ɔko dɔ. Mɛ selɛ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gifuu so mɔ, mɛ tii gisin wɔra giŋanbi wɔra mɔmɔ-nyoro. Mɛ bo obu mɔ dɔ gɛnen mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, Yesu ne n yelɛ mɔmɔ nsana. Ne ɔ faala ɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.” 20 Yesu gi tɔgɛ mɔ-akasɛbo mɔ gɛnen mɔ, o kyu mɔ-abaa dɔ apan mɔ de mɔ-gɛkɛlɛbi dɔ-lɛɛ mɔ kyu nyiile ɔmɔ. Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ wu mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon gikyɔ. 21 Yesu gi kii faala mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.” Ne o kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛɛ gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi sun me mɔ, me kee n kya sun fɛye.” 22 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ sɔnga bun mɔmɔ so, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ Oduduu. 23 Asa abono fɛ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ kyɛɛ mɔmɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu kyɛɛ mɔmɔ kee. Ne asa abono, mɔ, fɛ kine ne fɛ maŋ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ kyɛɛ mɔmɔ mɔ, Wurubuaarɛ kee maŋ kyu kyɛɛ mɔmɔ.”

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Tomaasɛ

24 Owi ɔbono Yesu gi kpaa tuule mɔ-akasɛbo sɛnsɛ mɔ, Tomaasɛ, ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ata mɔ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko mɛŋ bo nno. 25 Imɔso ɔ baa loo mɔ, mɔ-nanboana mɔ mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “A wu aye-Wura Yesu.” Ne Tomaasɛ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Nengyene meŋ wu aŋanbi mɔ apan nten mɔ-abaa dɔ de nꞌ kyu me-gibaabi kyu yii nfono aŋanbi mɔ a fondi mɔ de nꞌ kyu me-gibaa yii mɔ-gɛkɛlɛbi dɔ-lɛɛ mɔ, maŋ sɔɔ gyi.”

26 Imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kii mɛ bo obu mɔ dɔ. Idɛ kon berɛ, Tomaasɛ kee bo mɔmɔ dɔ. Mɛ tii gisen wɔra giŋanbi. Mɛ baa kerɛ mɔ, Yesu ne n yelɛ mɔmɔ dɔ. Ɔ faala ɔmɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.” 27 Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ sa Tomaasɛ yɛɛ, “Kyu fo-gibaabi yii gɛrɛ de foꞌ kerɛ me-abaa. Tengɛ fo-gibaa baa yii me-gɛkɛlɛbi. Gɛŋ baa sɔɔ akyɔɔlɛ. Sɔɔ gyi.” 28 Tomaasɛ gi terɛ mɔ yɛɛ, “Me-wura de me-Wurubuaarɛ!” 29 Nfono ne Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ ibono fo wu me mɔ so ne fo sɔɔ gyi faa? Nu yɛɛ omudɛnsɛbo ne n gyɛ ɔbono ɔ mɛŋ wu me de mɔ-ansi ne ɔ sɔɔ gyi yɛɛ nɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ.”

Ilaa Ibono So Nɛ Ŋmarasɛ Ɔwolɛ Baarɛ Mɔ

30 Yesu gi wɔra ilaa gbaaꞌgbaa gikyɔ kee ibono i lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ wu de ansi. I mɛŋ gyɛ imɔ pɛwu ne nɛ ŋmarasɛ wɔra ɔwolɛ baarɛ dɔ. 31 Nɛ ŋmarasɛ imɔ idɛ ɔkara yela daa de iꞌ kpaa fɛye de fɛꞌ nyɛ sɔɔ gyi yɛɛ Yesu ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi ɔbono o sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ de mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ mɔ. Nengyene fɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

21

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Mɔ-Akasebo Sono Ako

1 Imɔ nkɛ kalɛsɛ gɛmara mɔ, Yesu gi kii lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ-akasɛbo ɔbon belɛ ɔko gɛten. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbon ɔbono yɛɛ Tabiriyasɛ. Gɛnɔɔbono so i ba mɔ ne n gyɛ yɛɛ, 2 owi ɔko dɔ mɔ, Simon Piita de Tomaasɛ Ata mɔ, de Natanelɛ ɔbono ɔ lii Keena ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ, de Sɛbedi mɔ-biana mɔ, de Yesu akasɛbo mɔ dɔ anyɔ ako kee mɛ bo gɛten kolon. 3 Nfono mɔ, Simon Piita gi kalɛ mɔ-nanboana mɔ yɛɛ, “N kya kpe nꞌ kpaa keda iken.” Piita gi kalɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Aye‑rɛ fo a laa kpe!” Nfono mɔ, mɛ lii ne mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ kyon. Gɛnyɛ gɛbono pɛwu mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ sɛi.

4 Gɛdɛ gɛ kpɛ gɛ kya kɛ mɔ, mɛꞌ baa kerɛ mɔ, Yesu ne n yelɛ ɔbon mɔ gigengen so. Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu mɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ bii yɛɛ i gyɛ Yesu. 5 Yesu gi wu mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Adega, fɛŋ nyɛ sɛi?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa.” 6 Ne Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ too asɛwu mɔ wɔra nkyu mɔ dɔ kyu kpe de gikolii mɔ gyisɛ so. Fɛ laa keda iken.” Gɛsintin mɔ, mɛ too amɔ mɔ, mɛ keda iken gikyɔ. Mɛ mɛŋ kya taalɛ de mɛꞌ biidɛ asɛwu mɔ. Iken ibono mɛ keda mɔ, i nyaakyɔ gikyɔ.

7 Me, Yesu ɔkasɛbo ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa mɔ, nɛ tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “I gyɛ daa aye-wura.” Simon Piita kya wɔra gɛsun gikolii mɔ dɔ gɛnen owi ɔbono dɔ so mɔ, ɔ mɛŋ suu gɛgbɛ. Ibono ɔ kpɛ nu yɛɛ i gyɛ aye-wura mɔ, o kyu mɔ-ngbɛ kyu suu ne o tin loo nkyu mɔ dɔ fara lii kyon gigengen so. 8 Aye asɛnsɛ mɔ berɛ, a palɛ gikolii mɔ a kya biidɛ asɛwu mɔ, yɛgɛ iken mɔ i bɔla amɔ dɔ. Nfono a yelɛ ne a wu Yesu mɔ de gigengen mɔ iŋ bo gɛta de abara. I laa kpɛ wɔra daa fɛɛ ifɛ inan gisoro.

9 A dii lii gigengen mɔ so mɔ, a wu ɔken tɔ agyangbalii dɔ ne a wu bodobodo kee dɛ nfono. 10 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kyu iken ibono fɛ keda nperɛ-nperɛ mɔ iko ba.” 11 Nfono ne Simon Piita gi dii loo gikolii mɔ dɔ ne o biidɛ asɛwu mɔ de iken belɛ-belɛ ibono i bɔla asɛwu mɔ mɔ lii gigengen so. Iken ibono mɛ keda mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ ikue-sono de saalaa iken isa. Dabɔlɛ ibono iken mɔ i kiirɛ ne i nyaakyɔ gɛnen faa, mɛ biidɛ imɔ mɔ, asɛwu mɔ a mɛŋ tɛɛ. 12 Yesu gi tɔgɛ sa aye yɛɛ, “Fɛꞌ ba gyi nyɛnyɛngɛ agyudɔ.” Aye dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ da otu taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo ne n gyɛ anɛ?” A ti wolaa bii yɛɛ i gyɛ aye-wura ne. 13 Nfono mɔ Yesu gi kpaa puru bodobodo mɔ ne o kyu sa aye. Gɛnen kee ne o puru ɔken mɔ ɔ tɔ ɔgya mɔ dɔ mɔ ne o kyu sa aye yɛɛ aꞌ kyu gyi de bodobodo mɔ. 14 Yesu gi kyingi lii ibuni dɔ mɔ, ɔbon baarɛ so-lɛɛ idɛ ne n wɔra gisasɛ ibono ɔ kya lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ-akasɛbo mɔ.

Yesu Gi Kii Lɔrɔ Sa Piita Gɛbelɛnsɛ

15 A gyi ta mɔ, Yesu gi terɛ Simon Piita yɛɛ, “Simon, Gyɔn mɔ-bi.” Ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya laarɛ me-ilaa don gɛnɔɔbono mɔmɔ adɛ mɛ kya laarɛ me-ilaa mɔ?” Ɔ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn, me-wura. Fo nyi ibono n kya laarɛ fo-ilaa.” Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Sa me-nsandɛbii mɔ agyudɔ.” 16 Yesu gi kii terɛ Piita yɛɛ, “Simon, Gyɔn mɔ-bi.” Ne o kii taasɛ mɔ ginyɔsɛ yɛɛ, “Fo kya laarɛ me-ilaa?” Piita gi kii lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn, me-wura, fo nyi ibono n kya laarɛ fo-ilaa.” Piita gi lɛɛ gɛnɔ mɔ, Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ me-isandɛ mɔ so.” 17 Yesu gi kii terɛ Piita gisasɛ yɛɛ, “Simon, Gyɔn mɔ-bi.” Ne o kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya laarɛ me-ilaa?” Ibono Yesu gi taasɛ mɔ gisasɛ gidɛ mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ yɛɛ Yesu gi kii taasɛ mɔ gɛnen. Nfono ne Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, fo nyi ilaa kamaasɛ. Fo nyi ibono n kya laarɛ fo-ilaa.” Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ me-isandɛ mɔ so de agyudɔ. 18 N kya tɔgɛ fo gɛsintin; owi ɔbono fo gyɛ dega mɔ, fo kya dela fo-gbagya fo-atɔ de foꞌ naa kpe gɛten kamaasɛ gɛbono fo kya laarɛ mɔ. Fo baa wɔra ɔbelɛnsɛ mɔ, fo laa tengɛ fo-abaa de ɔko ne ɔꞌ san kyu fo-gbagya dela fo de ɔꞌ sola fo kpe de nfono so fo mɛŋ kya laarɛ mɔ.” 19 (Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Piita kyu lɛɛ nyiile mɔ lɛwu ɔbono ɔnan mɔ Piita laa baa wuꞌ de iꞌ kyu nyisigyi bara Wurubuaarɛ mɔ.) Idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Baa buu me de foꞌ wɔra fɛɛ me-lɛɛ mɔ ɔnan.”

20 Piita gi kisee kerɛ mɔ, o wu me, Yesu ɔkasɛbo ɔbono Yesu kya laarɛ me-ilaa mɔ. (Owi ɔko dɔ a tɛ a kya gyi mɔ, me ne n faga taasɛ Yesu ilaa mɔ-giso dɔ yɛɛ, “Me-wura, anɛ ne nan yɛgɛ fo-akyobo mɛꞌ nyɛ fo mɔ?”) 21 Piita gi kisee kerɛ ne o wu me gɛnen mɔ, ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Me-wura, ne ɔnyen baarɛ mɔ de‑e? Menɛ ne nan ba mɔ so gɛkaako?” 22 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa Piita yɛɛ, “Nengyene i gyɛ me-gɛlaarɛ yɛɛ ɔꞌ kyena kaaborɛ nꞌ kii ba mɔ, i gyɛ fo menɛ? Fo berɛ baa buu me de foꞌ wɔra me-lɛɛ mɔ ɔnan daa.” 23 Gɛnen ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ kyu lii me, mɔ-ɔkasɛbo ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa faa so mɔ, i yɛgɛ Yesu asonbo mɔ mɛ san mɛ naa ma‑a tɔgɛ yɛɛ me berɛ, maŋ wuꞌ. Yesu mɔ, mɛŋ kii tɔgɛ gɛnen. Ɔ tɔgɛ daa yɛɛ nengyene i gyɛ mɔ-gɛlaarɛ yɛɛ nꞌ kyena kaaborɛ oꞌ kii baa tu me mɔ, i gyɛ Piita menɛ?

Ɔwolɛ Baarɛ Agyɛbi Laalaalogɛ

24 Ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ darɛ gɛnen mɔ ne n ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ faa. O wu imɔ de mɔ-ansi, ne aye kee a wu yɛɛ ibono ɔ ŋmarasɛ yela faa i gyɛ gɛsintin. 25 Yesu gi wɔra wɔra ilaa kpɛi-kpɛi gikyɔ. Iŋ gyɛ imɔ pɛwu ne nɛ taalɛ ŋmarasɛ wɔra ɔwolɛ baarɛ dɔ faa. Nengyene mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ ŋmarasɛ imɔ ikamaasɛ yela mɔ, nɛ sɔɔ gyi yɛɛ iwolɛ mɔ i laa bɔla gɛsinkpan san. I maŋ nyɛ iyelaten.

Yesu Isɔɔ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Yesu Isɔɔ Gɛsun Wɔrasɛ

1

Yesu Gi Kyingi Mɔ, O Nyiile Mɔ-Isɔɔ Ilaa Ibono I Kaaborɛ Mɛꞌ Wɔra Mɔ

1 Tiyofilo dɛnsɛ, me-ɔwolɛ gyangbarasɛ mɔ dɔ mɔ, nɛ tɔgɛ ilaa ibono Yesu gi wɔra de ilaa ibono o nyiile asa kyu lii gɛsɛ de gɛsɛ kyu kpaa fo gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi puru mɔ kyu dii kpe mɔ asɛ mɔ. 2 Pɛi ne Wurubuaarɛ laa puru mɔ dii kpe mɔ asɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ ilaa sa mɔ-isɔɔ mɔ ɔ lɛɛ mɔ. Kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ mɔmɔ ilaa ibono i kaaborɛ mɛꞌ wɔra mɔ. 3 Yesu awɔrɔfɔɔ lɛwu gɛmara mɔ, o kii kyingi. O kyingi mɔ, nkɛ ikue-inyɔ dɔ mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile mɔ-isɔɔ mɔ yɛɛ ɔ tɛ de ansi ibono iŋ bo akyɔɔlɛ. Ɔ tɔgɛ ilaa sa mɔmɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so.

Yesu Yɛɛ Mɔ-Adɛ Mɔ Mɛꞌ Kyena Gyoo Wurubuaarɛ Oduduu

4 Gɛnen nkɛ ikue-inyɔ nbono dɔ mɔ, imɔ gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ koola mɛ tɛ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ lii Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so kpe gɛtɛɛko. Fɛꞌ kyena gɛrɛ gyoo ilaa ibono me-sɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa kyu baa kyɛɛ fɛye mɔ. Fɛ ti nu me nɛ tɔgɛ gɛnen ilaa ibono so ilaa sa fɛye baa kyon. 5 Nɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ Gyɔn gi kyu daa nkyu kyu gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Fɛye berɛ, nkɛ kalɛsɛ ndɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-Oduduu mɔ daa kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere.”

6 Gɛkɛ gɛdɛ mɛ kii mɛ tɛ dabɔlɛ mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Aye-Wura, idɛ kon owi mɔ gi fo ibono fo laa sɔgɛ aye Isirale awura mɔ gɛwuragyi mɔ kiiri wɔra aye-abaa dɔ?” 7 Mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Owi ɔbono ilaa idɛ i laa ba mɔ i mɛŋ gyɛ ibono i kaaborɛ fɛꞌ bii. Me-sɛ Wurubuaarɛ ne n kya yela imɔ-aberɛ mɔ-gibaa so. 8 Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa ba fɛye so de fɛꞌ nyɛ ɔlon. Fɛ laa naa fɛ kya tɔgɛ me-ilaa ibono fɛ wu de ansi mɔ sa asa Gyɛrusalem ɔsowolɛ so de Gyudiya de Samariya nsinkpan pɛwu so de gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so.”

Wurubuaarɛ Gi Puru Yesu Kyu Dii Kpe Mɔ Asɛ

9 Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, i puru mɔ dii i kya kpe soso yɛgɛ mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔ kaaborɛ o muule Wurubuaarɛ awolɛ dɔ. 10 Yesu isɔɔ mɔ mɛ kpɛ san mɛ yelɛ ma‑a kerɛ soso yiridididi mɔ, ayaa abono so mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, anyen anyɔ ako ne n yelɛ mɔmɔ asɛ. Mɛ suu ilaa fufuli. 11 Anyen mɔ mɛ taasɛ Yesu isɔɔ mɔ yɛɛ, “Galeli awura, menɛ n wɔra ne fɛ yelɛ fɛ kya kerɛ soso yiridididi gɛnen? Gɛnen Yesu ɔbono Wurubuaarɛ gi puru dii kpe mɔ asɛ taa fɛye yɛgɛ faa laa kii ba fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ wu mɔ ɔ kya kyon Wurubuaarɛ dɔ mɔ.”

12 Anyen anyɔ mɔ mɛ tɔgɛ mɔmɔ gɛnen ta mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ naa lii gibii gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Nfɔ Oyii Gibii mɔ so nno kii kyon kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. Lii gibii mɔ so nno kyu kpe ɔsowolɛ mɔ so mɔ i mɛŋ bo gɛta; i laa wɔra daa fɛɛ gikpaaten kolon.

Matiyasɛ Gi Yii Gyudasɛ Giyaa

13 Yesu isɔɔ mɔ mɛ loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ naa kpe abansoro nfono mɛ kya kyena sogɛ mɔ, ne mɛ dii loo soso-lɛɛ obu mɔ dɔ. Gɛnen Yesu isɔɔ ibono anyen ne n gyɛ Piita, Gyɔn, Gyeemesi, Andiru, Filipo, Tomaasɛ, Batolomiyu, Matiyu de Gyeemesi, Alefayo mɔ-bi. Mɔmɔ ako ne n gyɛ Simon ɔbono ɔŋ kya kyule mɔ-ɔsowolɛ so mɔ de Gyudasɛ, Gyeemesi mɔ-bi. 14 Mɔmɔ asa adɛ pɛwu de akyii ako de Mariya Yesu mɔ-nyi de Yesu mɔ-tedɛana mɛ kpɛ mɛ dɛ gɛdalaa dɔ de gɛnɔ kolon.

15 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ, imɔ gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu asonbo adɛ ako mɛ gyanꞌ. Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ fɛɛ asa ikue-isee. Ne Piita gi koso yelɛ ne ɔ tɔngɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 16 “Me-nanboana, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi naa de aye-naana Wura Deefidi so tɔgɛ Gyudasɛ nyoro so ilaa, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ. Imɔso i kaaborɛ iꞌ ba gɛsintin. Gyudasɛ baarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ gyangbara sa abono mɛ kpaa keda Yesu mɔ. 17 Nkana ɔ bo aye-gikpen gidɛ dɔ. Aye‑rɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi sa gɛnen gɛsun gɛdɛ.”

18 Ilaa nyɛnyɛn ibono Gyudasɛ gi wɔra ne mɛ nyɛ Yesu mɔ, mɛ ka mɔ imɔ so gikɔ, o kyu gɛnen aterenbi abono kpaa sɔɔ gɛsinkpan. Imɔ gɛmara mɔ, Gyudasɛ gi tɔrɔ paadɛ, ne mɔ-ɔtɔ dɔ ilaa pɛwu i lii. 19 Asa abono pɛwu mɛ tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ mɛ nu Gyudasɛ ilaa idɛ so. Lii gɛnen so mɔ, mɛ yela gɛsinkpan gɛbono ginyen mɔmɔ-gɛdɛ dɔ yɛɛ Akɛledama. (Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Nkalan Gɛsinkpan.)

20 Piita gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ, mɛ ŋmarasɛ Gyudasɛ nyoro so ilaa yela yɛɛ,

‘Mɔ-ɔkyenaten iꞌ bingiri akyanfon.

Ɔko ɔŋꞌ sa ɔꞌ kyena nno.’

I kii tɔgɛ kee yɛɛ,

‘Ɔko kpɛi ne oꞌ kyu mɔ-gɛsun wɔrasɛ wɔra.’

21-22 “Imɔso, me-nanboana, i kaaborɛ aꞌ laarɛ ɔko kyu bɔla aye so de aye‑rɛ mɔ pɛwu aꞌ nyɛ a kya tɔgɛ Wura Yesu giwukyingi mɔ so ilaa a kya sa asa. I kaaborɛ kaasɛ ɔꞌ wɔra nyamesɛ ɔbono aye‑rɛ mɔ a naa owi ɔbono pɛwu aye‑rɛ aye-Wura Yesu a naa a kya kingi, kpɛ kyu lii aberɛ abono Gyɔn kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ kyu baa fo gɛnen gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi puru Yesu dii kyon Wurubuaarɛ dɔ taa aye yɛgɛ mɔ.”

23 Piita gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, mɛ lɛɛ asa anyɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ mɔmɔ anyɔ dɔ de mɛꞌ lɛɛ ɔko. Gɛnen asa anyɔ abono anyen ne n gyɛ Gyosɛfo de Matiyasɛ. Gyosɛfo baarɛ anyen ako ne n gyɛ Basabasɛ abɛɛ Gyusetisɛ. 24 Mɛ lɛɛ Gyosɛfo de Matiyasɛ gɛnen mɔ, mɛ dalaa yɛɛ, “Aye-Wura Wurubuaarɛ, fo ne n nyi nyamesɛ kamaasɛ gisen dɔ. Gɛnen asa anyɔ abono a lɛɛ faa mɔ, fo ne nan nyiile aye ɔkolon ɔbono fo lɛɛ 25 de ɔꞌ baa wɔra Yesu ɔsɔɔ fɛɛ aye de ɔꞌ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono Gyudasɛ gi wuꞌ taa yɛgɛ kyon kpe nfono i kaaborɛ mɔ mɔ.” 26 Mɛ dalaa gɛnen ta mɔ, nfono mɔ, mɛ too ilaa iko kerɛ ne i kpaa yii de Matiyasɛ ne mɛ kyu mɔ kyu bɔla mɔmɔ Yesu isɔɔ gudu ɔko abono mɛ san mɔ so.

2

Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-Oduduu Mɔ Gi Suudɛ Yesu Asonbo Mɔ

1 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Gyuda awura mɛ kya gyi mɔmɔ-agyudɔ ako akɛbiberɛ gɛsi. Mɛ kya terɛ gɛnen gɛsi mɔ yɛɛ Pɛntekosi. Gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ, Yesu asonbo pɛwu mɛ kpaa gyanꞌ gɛten kolon. 2 Mɛ bo nno mɔ, mɛ nu ɔlanba ɔko gi tɔrɔ! Ɔlanba mɔ gi lii Wurubuaarɛ dɔ fɛɛ afuu belɛ ako ne n kya da a kya ba, ne ɔlanba mɔ gi kpaa bɔla gɛten gɛbono dɔ mɛ gyanꞌ mɔ pɛwu. 3 Mɛ baa kerɛ mɔ, ilaa iko ne n baa yɛ gyanꞌgyan mɔmɔ ɔkamaasɛ so fɛɛ ɔgya ɔbono ɔ kya dɛ mɔ. 4 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Yesu asonbo mɔ, mɛ san ma‑a bugi nnɔ ma‑a tɔngɛ ndɛ kpɛi-kpɛi nbono mɛŋ wolaa ma‑a tɔgɛ mɔ. Mɛ kya tɔgɛ gɛnɔɔbono ɔkara Oduduu mɔ gi sa ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ mɔ.

5 Gɛnen owi ɔbono mɔ, asa mɛ nyaakyɔ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. I lii fɛɛ mɔmɔ-nanboana Gyuda awura abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ ako kee mɛ ba bɔla mɔmɔ so mɛ kya son Wurubuaarɛ. Mɛ lii nten kpɛi-kpɛi mɛ kya tɔgɛ ndɛ nbono asa mɛ kya tɔgɛ gɛsinkpan pɛwu so mɔ.

6 Ɔlanba ɔbono ɔ wɔra gɛten mɔ dɔ so mɔ, sakpii belɛ gi kpaa gyanꞌ nno. Yesu asonbo mɔ mɛ kya tɔngɛ mɔ, i wɔra sakpii mɔ giyan. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ kya nu mɔmɔ-ilaa tɔngɛsɛ de mɔmɔ gbaa-gbaa ndɛ dɔ. 7 I dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, mɛŋ baa mɛ nyi gibono dɔ mɛ dɛ mɔ. Mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Gɛnen anyen abono mɛ kya tɔngɛ faa mɔmɔ pɛwu mɛ mɛŋ gyɛ Galeli awura daa? 8 Ne i wonɛ so ne mɛ kya taalɛ mɛ kya tɔngɛ de aye ɔkamaasɛ ndɛ gɛnen? 9 A lii isowolɛ kpɛi-kpɛi so. Kerɛ, aye dɔ ako mɛ gyɛ Paatiya awura. Ako mɔ mɛ gyɛ Miidi awura. Elamiti awura mɛ bo aye dɔ. Ako mɔ mɛ tɛ Mɛsopotemiya. Ako mɛ gyɛ Gyudiya awura, Kapadosiya awura, Pontusɛ awura, Esiya awura, 10 Firigyiya awura, Panfiliya awura, Igyipiti awura, ne ako mɛ lii Libiya gibaafon gibono gi sindi Siirin ɔsowolɛ so mɔ. Aye dɔ ako mɛ gyɛ asafo kpan‑n abono mɛ lii Rom ɔsowolɛ so. Gɛnen asafo adɛ ako mɛ gyɛ Gyuda awura gbaa-gbaa ne ako mɛ loo daa Gyuda awura ɔson mɔ dɔ. 11 Aye ako mɛ gyɛ Keriiti awura ne ako mɛ gyɛ Arabiya awura. Aye gɛnen asa adɛ ɔkamaasɛ kya nu ilaa belɛ-belɛ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra ne mɛ kya tɔgɛ imɔ so ilaa faa aye-ndɛ dɔ.”

12 Sakpii mɔ ɔkamaasɛ kya nu ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ mɔ gɛsɛ de mɔmɔ-ndɛ dɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ pɛwu gɛnɔ ne i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara daa yɛɛ, “Menɛ ilaa ne a laa wu gɛsinkpan so faa?” 13 Sakpii mɔ dɔ asa ako berɛ mɛ kya ŋmasɛ Yesu asonbo mɔ yɛɛ, “Ŋmaawo, mɛ mɛŋ boo daa?”

Piita Gi Lɛɛ Gɛsɛ Sa Sakpii Mɔ

14 Ibono mɛ kya ŋmasɛ Yesu asonbo mɔ gɛnen mɔ, Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanboana Yesu isɔɔ gudu ɔko mɔ mɛ koso yelɛ, ne Piita gi bugi gɛnɔ tɔgɛ ken-ken sa sakpii mɔ yɛɛ, “Me-nanboana Gyudiya awura de fɛye asa abono pɛwu fɛ tɛ Gyɛrusalem gɛrɛ mɔ, fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu dɔɔdan. 15 Aye gɛnen anyen abono fɛ kya wu aye faa, a mɛŋ kya boo fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-nwɔnsa gɛ kya nyiile fɛye mɔ. I san i gyɛ nyɛnyɛngɛ gikyɔ de giboo. Nperɛ ibono a yelɛ faa, i laa wɔra daa fɛɛ iwi sango.

16 “To, ilaa ibono i ba aye so faa mɔ ilaa ne mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyowelɛ mɔ ne n ŋmarasɛ imɔ yela. Ɔ ŋmarasɛ yɛɛ,

17 ‘Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

“Gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ dɔ mɔ,

i laa ba yɛɛ me Wurubuaarɛ nan kyɛɛgɛ me-Oduduu bun anyamesɛ so.

Gɛnen asa abono, anyen de akyii

mɛ laa tɔngɛ me Wurubuaarɛ ilaa sa asa.

Abelɛnsɛ de adega mɛ laa wu me-ilaa fɛɛ ideri yɛgɛ mɛ kerɛ,

ne mɛ laa kuu me ilaa wɔrasɛ so ideri kee.

18 Abono mɛ gyɛ me-adɛ mɔ,

nan kyɛɛgɛ me-Oduduu bun mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-anyen de akyii so

gɛnen nkɛ nbono dɔ

de mɛꞌ tɔngɛ me Wurubuaarɛ ilaa sa asa.

19 Nan lɛɛ ilaa nyiile asa Wurubuaarɛ awolɛ dɔ

fɛɛ nkalan, ɔgya, de igyɛsii.

Nan wɔra adɛgɛnɔ ilaa gɛsinkpan so.

20 Pɛi de me Wura Wurubuaarɛ nyisigyi gɛkɛ gbaaꞌ mɔ

gɛ lɔɔ baa fo mɔ,

owi laa kisee bingiri obibiri de bosɛ mɔ ɔꞌ pɛɛrɛ fɛɛ nkalan.

21 I laa ba yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ saawo terɛ Wura Wurubuaarɛ mɔ,

ɔ laa mɔlɛgɛ mɔ.” ’

22 “Me-nanboana Isirale awura, fɛꞌ nu ilaa idɛ. Wurubuaarɛ gi nyiile fɛye yɛɛ Yesu, Nasarɛtɛnyen mɔ, ne n gyɛ ɔbono mɔ Wurubuaarɛ gi sun mɔ. Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra fɛye-ansi so ne i lɛɛ nyiile gɛnen mɔ ne n gyɛ nsun boduduusɛ kpɛi-kpɛi nbono Yesu gi wɔra aberɛ abono ɔ bo gɛsinkpan so mɔ. Ɔ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ, de ilaa ibono i lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi nyiile asa mɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi imɔ so. 23 Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela ne ɔ wolaa o nyi yɛɛ anyamesɛ mɛ laa nyɛ Yesu baarɛ mɔɔ. Imɔso ne i ba yɛɛ fɛ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ da mɔ aŋanbi oyii so, ne o wuꞌ. 24 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Wurubuaarɛ gi kii kyingi mɔ. Ɔ lɛɛ mɔ lii lɛwu anyanyan dɔ. I kya nyiile yɛɛ iŋ bo no yɛɛ ɔ laa wuꞌ sii isɛ dɔ.

25 “Aye-naana Deefidi gi wolaa wu Yesu gisen dɔ ilaa, ne ɔ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Owi kamaasɛ dɔ mɔ n kya wu me-Wura Wurubuaarɛ sindi me. Imɔso i maŋ ŋmaa me-gisen.

26 Imɔso i bo me-gisen dɔ ɔkon. N kya lɛɛ mɔ-ginyen.

Ne me-ansi a gyan yɛɛ sɛi maŋ taasɛ me-nyoro gibi so.

27 I kya nyiile yɛɛ fo Wurubuaarɛ, fo maŋ yɛgɛ me-oduduu mɔ

ɔꞌ kpaa sii ibuni dɔ.

Nɛ kyu me-nyoro fuɛ sa fo. Fo maŋ yɛgɛ me nꞌ gyɔ sii isɛ dɔ.

28 Fo ne n nyiile me ikpa ibono so nyamesɛ laa naa

de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten dɛnsɛ fo asɛ.

N bo fo asɛ mɔ, i laa tansi wɔra me ɔkon gikyɔ.’ ”

29 Ne Piita gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Me-nanboana, nan tɔgɛ tigi fɛye yɛɛ aye-naana Deefidi ɔbono ɔ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ. Mɔ-gɛkyan gɛ dɛ aye asɛ gɛrɛ kyu baa lii de ndɛ. 30 Ɔ wɔra daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. Wurubuaarɛ gi ka sa mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ fɛɛ mɔ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa, ɔ laa kyu mɔ Deefidi mɔ-naanaana dɔ ɔko kyu yii gɛwura mɔ Deefidi giyaa dɔ gɛkaako mɔ-lɛwu gɛmara. 31 Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile mɔ gɛnen mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen mɔ-ɔnaanabi ɔbono ne nan gyi gɛwura Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Ne o wu yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ imɔ so ilaa yela yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ maŋ yɛgɛ mɔ de oꞌ wuꞌ sii asa abono mɛ wuꞌ mɔ dɔ, ne mɔ-nyoro inun i maŋ nyɛ gyɔ gɛkyan dɔ kpa‑a.’ 32 Gɛsintin mɔ, Yesu baarɛ gi wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Aye adɛ pɛwu a wu imɔ de ansi.

33 “Wurubuaarɛ gi diirɛ mɔ kpe mɔ asɛ, kyu mɔ yela mɔ-gyisɛ gibaa so, ne o kyu mɔ-Wurubuaarɛ Oduduu mɔ sa mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ka yela sa mɔ mɔ. Imɔso ilaa ibono fɛ kya wu de ansi ne fɛ kya nu de aso faa, Yesu ne n kyu imɔ kyu kyɛɛgɛ bun aye so. 34 Aye-naana Deefidi berɛ, i mɛŋ diirɛ mɔ kpe Wurubuaarɛ dɔ. Deefidi gbaa-gbaa gi wu tɔgɛ yɛɛ,

‘Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa me-Wura yɛɛ,

“Baa kyena me-gyisɛ gibaa so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

35 de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.” ’

36 “Imɔso me-nanboana Isirale awura pɛwu, fɛꞌ bii yɛɛ iŋ bo akyɔɔlɛ yɛɛ Yesu ne n gyɛ Wura. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Ne mɔ mɔ ne fɛ yɛgɛ mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ.”

Asa Sakyɔ Mɛ Sɔɔ Gyi Ne Mɛ Gyere Ɔmɔ Wurubuaarɛ Sagyere

37 Asa mɛ nu ilaa ibono Piita gi tɔgɛ faa mɔ, i selɛ mɔmɔ-nyoro nyer‑r. Nfono ne mɛ taasɛ Piita de mɔ-nanboana Yesu isɔɔ sɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ansaana, nnɛ ne a laa wɔra ne?”

38 Asa mɔ mɛ taasɛ gɛnen mɔ, Piita gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye ɔkamaasɛ oꞌ nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo de fɛꞌ kyɛɛgɛ de mɛꞌ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere Yesu Kirisito ginyen dɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ-Oduduu mɔ kyɛɛ fɛye. 39 I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono aye-Wura Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa kyu kyɛɛ asa mɔ, fɛye ne ɔ darɛ yɛɛ ɔ laa kyɛɛ mɔ. Ɔ ka yela sa fɛye‑rɛ fɛye-biana de fɛye-naanaana de asa abono mɛ bo gɛta-gɛta mɔ pɛwu. Ɔ ka yela sa daa nyamesɛ kamaasɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa tɔgɛ mɔ yɛɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro kyu sa mɔ Wurubuaarɛ mɔ.” 40 Piita gi tɔgɛ ilaa sakyɔ sa asa mɔ gɛnsipɛɛrɛ so. Ɔ tɔgɛ wɔra mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɔlɛgɛ fɛye-nyoro lii abono mɛ mɛŋ bo gɛsintin mɔ dɔ de fɛŋ sa fɛꞌ loo mɔmɔ-gisobiidɛ mɔ dɔ.” 41 Piita gi tɔngɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, asa sakyɔ mɛ nu gɛsɛ, ne mɛ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. Asa abono mɛ baa bɔla Yesu asonbo so gɛnen gɛkɛ gɛbono wolɛ mɔ mɛ laa wɔra fɛɛ asa nwɛ oko de saalaa.

Yesu Asonbo Mɔ Gikyenabi

42 Yesu asonbo mɔ mɛ kpɛ mɛ kya kasɛ Yesu isɔɔ mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ, ne mɛ kpɛ mɛ bo abara dɔ. Mɛ kya kpaa gyanꞌ dabɔlɛ, mɛ kya gyi agyudɔ abono a kya nyiile yɛɛ mɛ gyɛ nyamesɛ kolon mɔ, ne mɛ kya dabɔlɛ dalaa. 43 Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ ne i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon mɔ nyiile. Imɔso i yɛgɛ gifuu gi keda ɔkamaasɛ. 44 Asa abono pɛwu mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ mɛ kyena fɛɛ nyamesɛ kolon. Ɔkamaasɛ ilaa i gyɛ mɔ-nanbo ilaa. 45 I bo no i bo no mɔ, mɛ kya fɛ mɔmɔ-ilaa ibono mɛ bo mɔ de mɛꞌ yɛ imɔ-aterenbi mɔ sa abara gɛnɔɔbono ɔkara i tiri ɔmɔ mɔ. 46 Gɛkɛ kamaasɛ mɛ kya kpaa gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ dabɔlɛ. Mɛ kya gyanꞌ mɔmɔ-nten-ana dɔ kee, mɛ kya gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ mɔmɔ-ginyamesɛ kolon nyiile mɔ. Mɛ kya gyi amɔ de ɔkon lii mɔmɔ-asen dɔ. 47 Mɛ kya yen Wurubuaarɛ, ne mɛ kya gyi asa sɛnsɛ ginsi. Gɛkɛ kamaasɛ Wurubuaarɛ kya kyu asa pobɔrɔ abono ɔ kya mɔlɛgɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ baa bɔla mɔmɔ so.

3

Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn Mɛ Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ Ɔko

1 Gɛkɛ gɛdɛ owi gbaasɛ ibono mɔmɔ Isirale awura mɛ kya kpaa gyanꞌ dalaa mɔ, Piita mɔ‑rɛ mɔ-nanbo Gyɔn mɛ koso mɛ kya kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ de mɛꞌ kpaa dalaa. 2 Mɛ kpaa fo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gɛbunono gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Ɔdan Gɛbunono mɔ asɛ mɔ, mɛ baa kerɛ mɔ, ɔnyen ɔko ne. Ɔnyen baarɛ gyɛ daa ɔtɛgɛsɛ. Gɛnen ne i kyu korogɛ mɔ ne. Gɛkɛ kamaasɛ mɔ, asa mɛ kya sola mɔ kyu baa yela gɛnen gɛbunono gɛbono asɛ de ɔꞌ kyena kolɛ asa abono mɛ kya kpaa dalaa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ aterenbi.

3 Ɔnyen mɔ gi wu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kya laarɛ de mɛꞌ loo ɔson obu mɔ dɔ mɔ, ɔ kolɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ sa mɔ aterenbi. 4 Nfono mɔ, Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kerɛ mɔ yiridididi, ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ aye gɛrɛ.” 5 Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi kerɛ mɔmɔ mɔ, o nyi yɛɛ ɔ laa nyɛ ilaa iko lii mɔmɔ asɛ daa.

6 Nfono mɔ, Piita gi tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Aterenbi berɛ, meŋ bo. Ilaa ibono n bo ne nan kyu sa fo mɔ ne n gyɛ yɛɛ kyu lii Yesu Kirisito, Nasarɛtɛnyen mɔ-ginyen dɔ mɔ, koso yelɛ de foꞌ naa.” 7 Piita gi tɔgɛ gɛnen sa ɔnyen mɔ mɔ, ɔ keda mɔ-gibaa gyisɛ dɔ, ne o puru mɔ koso yelɛ mɔ-ayaa so. Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ-ayaa dɔ de mɔ-aŋmeli dɔ pɛwu i wɔra mɔ ɔlon. 8 Ɔ koso tin, ne ɔ naa buu mɔmɔ loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Ɔ naa ɔ kya tin o‑o tin ne ɔ kya faala Wurubuaarɛ ɔ kya yen mɔ.

9 Asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu mɛ wu ɔnyen mɔ naa ɔ kya yen Wurubuaarɛ mɔ, 10 mɔmɔ pɛwu mɛ wu mɔ bii yɛɛ nkana mɔ ne n kya kyena Ɔdan Gɛbunono mɔ asɛ kolɛ aterenbi Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ asɛ mɔ. Gɛnɔɔbono i wɔra ne ɔnyen mɔ gi nyɛ alanfiya mɔ, i wɔra asa mɔ giyan, mɛŋ baa mɛ nyi imɔ-atɔgɛbi. 11 Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ naa kpe mɛ yelɛ Solomon gikpalan mɔ dɔ mɔ, ɔnyen mɔ mili mɔmɔ. Ibono asa mɛ wu ɔnyen mɔ gi taalɛ ɔ naa mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, ne mɔmɔ kee mɛ selɛ kpe mɔmɔ asɛ nno.

Piita Gi Tɔgɛ Gɛnɔɔbono I Ba Ne Ɔ Taalɛ Kyɛ Ɔnyen Mɔ

12 Piita gi wu yɛɛ i dɛ asa gɛnɔ mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, Isirale awura, menɛ n wɔra ne imɔ idɛ i kya dɛ fɛye-gɛnɔ gikyɔ gɛnen? Menɛ n wɔra ne fɛ kya kerɛ aye ŋaa‑a gɛnen? Fɛ nyi yɛɛ aye ne n nyɛ ɔlon aye-gibaa so abɛɛ aye ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi so ne ɔnyen baarɛ gi taalɛ ɔ naa faa? 13 Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana, Aberaham, Ayisiki, de Gyeekɔpo, de aye-adedaabo sɛnsɛ mɔ mɛ son mɔ ne n kyu nyisigyi kyu sa Yesu, Wurubuaarɛ Gɛsun Ɔwɔrabo mɔ. Fɛye berɛ, fɛ kyu gɛnen Yesu baarɛ kyu wɔra nbɛlɛ dɔ, ne fɛ kine mɔ Ɔbelɛnsɛ Pilato ansi dɔ, yɛgɛ nkana Pilato gi laarɛ fɛɛ ɔꞌ taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa. 14 Fɛ kine Gɛsintin de Gisen Fufuli Wura mɔ, ne asa ɔmɔɔbo berɛ ne fɛ kolɛ Pilato yɛɛ oꞌ tigi sa fɛye de ɔꞌ naa. 15 Ɔbono ɔ kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ ne fɛ yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔɔ. Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Aye a wu imɔ de ansi ne a kya tɔgɛ fɛye faa.

16 “Fɛ kya wu ɔtɛgɛsɛ baarɛ ne fɛ wolaa fɛ nyi mɔ. Yesu ginyen mɔ dɔ ne mɔ-ayaa a kyaga faa. Gɛnɔɔbono a sɔɔ Yesu gyi mɔ so ne ɔ nyɛ alanfiya fɛye pɛwu ansi dɔ gɛrɛ faa.

17 “Me-nanboana, Isirale awura, nɛ wu yɛɛ ilaa ibono fɛye‑rɛ fɛye-abelɛnsɛ mɔ fɛ kyu wɔra Yesu mɔ, fɛ mɛŋ nyi daa. 18 I mɛŋ ba gɛnen giyan. I gyɛ daa ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa naa de mɔ-ikalan atɔgɛbo mɔ pɛwu so tɔgɛ yela yɛɛ ɔbono ɔ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ laa wu awɔrɔfɔɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ i ba gɛnen gɛsintin. 19 Imɔso fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ de Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaarɛ fɛye ilaa nyɛnyɛn ibono fɛ kya wɔra mɔ fuɛ sa fɛye. 20 Fɛ wɔra gɛnen mɔ, i bo no i bo no mɔ, ɔ laa kpɛ ɔ kya kpaa fɛye de fɛye-nyoro giꞌ tɔrɔ fɛye. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ laa yɛgɛ Yesu oꞌ kii ba gɛsinkpan so. Mɔ ne ɔ wolaa lɛɛ yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fɛye mɔ.

21 “Wurubuaarɛ laa yɛgɛ oꞌ sii kyena Wurubuaarɛ dɔ kpaa fo owi ɔbono mɔ Wurubuaarɛ laa lɔrɔ ilaa kamaasɛ mɔ. Lii ko‑o dedaa mɔ, ɔ wolaa tɔgɛ ilaa idɛ yela kyu naa de asa abono ɔ lɔrɔ yela yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ mɔ-ikalan mɔ so. 22 Aye-naana Mosisi gbaa kee gi wolaa tɔgɛ kyu lii Yesu baarɛ so yela yɛɛ,

‘Wura Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo fɛɛ me, Mosisi

lii fɛye dɔ sa fɛye.

Ilaa kamaasɛ ibono gɛnen Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono

laa tɔgɛ fɛye mɔ, fɛꞌ nu mɔ asɛ.

23 I laa ba yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ maŋ nu

gɛnen Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono asɛ mɔ,

Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ lii mɔ-adɛ mɔ dɔ.’

24 “Lii Samuɛlɛ aberɛ kyu ba lii de ndɛ, abono pɛwu mɛ wɔra Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wu ndɛ nkɛ ndɛ dɔ ilaa tɔgɛ yela kyu lii Yesu so. 25 Fɛye ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ yela. Ne fɛye so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ fɛye-naanaana mɛ wɔra gɛnɔ. Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye-naana Aberaham yɛɛ, ‘Kyu naa de fo-naanaana so ne gɛsinkpan so ɔpaa kamaasɛ asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ yuule mɔmɔ.’ 26 Gɛsintin mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa wɔra mɔ-Gɛsun Ɔwɔrabo gɛsinkpan so. Ɔ ba mɔ, fɛye asɛ ne ɔ daa gikpe de ɔꞌ nyɛ yuule fɛye de fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.”

4

Mɛ Tii Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn De Obu

1 Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ san mɛ kya tɔngɛ mɛ kya sa asa mɔ mɔ, abelɛnsɛ ako mɛ kpe mɔmɔ asɛ nno. Mɔmɔ ne n gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo de Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ, de Saadusii awura. 2 Gɛnen abelɛnsɛ adɛ mɛ kpaa tu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ wu ibono Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kya nyiile asa ilaa yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi Yesu lii ibuni dɔ. Ibono i kya nyiile yɛɛ nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, ɔ bo gɛtɛɛko ɔ kya kpe. Abelɛnsɛ mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ kyu ginyadon de Piita mɔ‑rɛ Gyɔn. 3 Gɛnen so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn wɔra nbɛlɛ dɔ. Owi gi ta so mɔ, mɛ keda mɔmɔ kyu tii de obu kaaborɛ gɛdɛ gɛ kɛ.

4 Asa abono mɛ nu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn gɛtɔngɛ mɔ berɛ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so. Mɔmɔ‑rɛ abono mɛ ti wolaa kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ kyu dabɔlɛ mɔ, anyen abono mɛ bo mɔmɔ dɔ mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa.

5 Mɛ keda Piita de Gyɔn kyu tii de obu gɛnen mɔ, gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so nno. Mɛ gyɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ so, de Gyuda awura nbɛlɛ agyibo, de Wurubuaarɛ nbara aŋmarasɛbo. 6 Abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Anasɛ mɔ asɛ. Kayifasɛ, de Gyɔn ɔko, de Alɛsanda, de asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛsu mɔ dɔ abelɛnsɛ pɛwu mɛ bo gɛnen gɛgyanꞌ mɔ dɔ kee.

Piita Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Gyuda Awura Abelɛnsɛ Pɛwu Ansi Dɔ

7 Mɛ tigi Piita mɔ‑rɛ Gyɔn ne mɛ kyu mɔmɔ kyu baa yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ ne mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛtɔ ɔlon dɔ abɛɛ anɛ ginyen dɔ ne fɛ kyɛ ɔtɛgɛsɛ mɔ daa?”

8 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de Piita, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Abelɛnsɛ abono fɛ kya kerɛ aye Gyuda awura so de ɔsowolɛ so abelɛnsɛ, 9 iŋ gyɛ gidɛnsɛ gibono a wɔra sa ɔtɛgɛsɛ baarɛ faa so ne fɛ kya taasɛ aye imɔ so ilaa ndɛꞌ faa? Nengyene fɛ kya laarɛ de fɛꞌ bii gɛnɔɔbono a kyu kyɛ mɔ berɛ mɔ de‑e, 10 n kya laarɛ nꞌ tɔgɛ tigi fɛye pɛwu de Isirale awura pɛwu de fɛꞌ nu yɛɛ Yesu Kirisito, Nasarɛtɛnyen mɔ, ɔbono fɛ yɛgɛ mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ ginyen dɔ ne ɔnyen baarɛ gi nyɛ mɔ-nyoro alanfiya ɔ yelɛ fɛye-ansi so faa. Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. 11 Yesu baarɛ ilaa ne mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ gɛtɛɛko mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

Gibui kolon gibono fɛye ibu apɔrɔbo mɔ

fɛ kyu too gɛbaamara mɔ

ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.

12 Ɔko mɛŋ bo no gɛsinkpan so, ɔ laa taalɛ mɔlɛgɛ asa lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Gɛnen mɔ, Yesu ginyen wolɛ ne Wurubuaarɛ gi sa aye yɛɛ aꞌ saawo terɛ de aꞌ nyɛ gɛnen amɔlɛgɛ abono.”

13 Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ tɔgɛ tigi nbɛlɛ agyibo mɔ gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Mɛŋ kii mɛ gyɛ mɔmɔ ɔsowolɛ so abelɛnsɛ, ne mɛ mɛŋ kii mɛ nyi ɔwolɛ. Idɛ kon mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ san baa bii yɛɛ ibono nkana mɔmɔ‑rɛ Yesu ne n kya naa mɔ so ne mɛ sɔɔ ɔmɔ-nyoro gyi ne mɛ taalɛ tɔgɛ tigi mɔmɔ gɛnen. 14 Ibono abelɛnsɛ mɔ mɛ wu ɔnyen ɔbono Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ kyɛ mɔ mɔ yelɛ mɔmɔ asɛ nfono mɔ, mɛ mɛŋ baa taalɛ tɔgɛ sɛi.

Nbɛlɛ Agyibo Mɔ Mɛ Da Gɛdɛ Gyoo Piita Mɔ‑rɛ Gyɔn

15 Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ yɛgɛ Piitaana mɛ lii taa mɔmɔ yɛgɛ ne mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, 16 “Nnɛ ne a laa wɔra gɛnen anyen adɛ ne? Ilaa gbaaꞌ ibono i ba kyu naa de mɔmɔ so faa iŋ bo ŋara dɔ. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ tɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so mɔ gi nu imɔ. A maŋ taalɛ sɔɔ imɔ so akyɔɔlɛ. 17 Imɔso ilaa ibono a laa wɔra ne gɛnen ilaa idɛ i maŋ nyɛ gbigi kyon gɛta-gɛta mɔ ne n gyɛ yɛɛ a laa terɛ ɔmɔ de aꞌ ka sa mɔmɔ yɛɛ gɛkaako-gɛkaako mɛꞌ mɛŋ baa kii tɔngɛ Yesu ilaa sa ɔko‑rɛ ɔko.”

18 Mɛ tɔgɛ kyule abara gɛnen mɔ, ne mɛ terɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn kii ba mɔmɔ asɛ ne mɛ da mɔmɔ tii yɛɛ, “Gɛkaako-gɛkaako fɛ mɛŋꞌ baa tɔgɛ abɛɛ fɛꞌ nyiile asa ilaa kyu naa de Yesu ginyen dɔ.” 19 Mɛ tɔgɛ sa Piita de Gyɔn gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ imɔ idɛ dɔ yɛɛ imɔmɔ ne n boran sa Wurubuaarɛ: Aꞌ nu fɛye asɛ abɛɛ aꞌ nu Wurubuaarɛ asɛ daa? 20 Aye berɛ Yesu ilaa ibono a wu de ansi ne a nu de aso mɔ, a maŋ taalɛ baala aye-nnɔ bun yɛɛ a maŋ tɔgɛ imɔ sa asa.”

21 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ kii lɔrɔ ka sa mɔmɔ ken-ken yɛɛ nengyene mɛ kii wɔra gɛnen mɔ, mɛ laa wu mɔmɔ kyule. Nfono ne mɛ taa mɔmɔ yɛgɛ. Kyu lii asa so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa ɔbono mɛ laa kyu biidɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn giso mɔ. I kya nyiile yɛɛ asa mɔ pɛwu mɛ kya yen Wurubuaarɛ kyu lii gɛnɔɔbono mɛ taalɛ kyɛ ɔnyen mɔ mɔ. 22 Ɔnyen ɔbono mɛ wɔra gɛnen ilaa gbaaꞌ idɛ kyu kyɛ mɔ gɛnen mɔ nsi gi laa don nsi ikue-inyɔ.

Yesu Asonbo Mɔ Mɛ Wɔra Gɛnɔ Kolon Dalaa Sa Wurubuaarɛ

23 Abelɛnsɛ mɔ mɛ taa Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛgɛ gɛnen mɔ, mɛ naa kpe mɔmɔ-nanboana asɛnsɛ mɔ asɛ ne mɛ kpaa buu ilaa ibono pɛwu asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ. 24 Mɔmɔ-nanboana mɔ mɛ nu imɔ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dabɔlɛ ne mɛ bugi gɛnɔ dalaa sa Wurubuaarɛ yɛɛ, “Wura Wurubuaarɛ, fo ɔbono ilaa kamaasɛ i bo daa fo-gibaa dɔ mɔ, fo ne n lɛɛ soso de gɛsinkpan, apoo, de ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ dɔ mɔ pɛwu. 25 Fo ne n tɔgɛ ilaa naa de fo-dega, aye-naana Deefidi so. Fo-Oduduu gi yɛgɛ mɔ ɔ taalɛ lɛɛ gɛnɔ taasɛ ilaa, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Menɛ n wɔra ne gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ kya kyu ginyadon nyɛnyɛn, mɛ kya wɔra gɛnɔ Wurubuaarɛ so daa?

Mɛ kya too owi abui ne.

26 Awura-awura de isowolɛ so abelɛnsɛ mɛ laa gyanꞌ de mɛꞌ baala

yɛɛ mɛ laa kɔ de Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ ɔbono o sun yɛɛ ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ.’ ”

27 Yesu asonbo mɔ mɛ dalaa yɛɛ, “Wurubuaarɛ, i gyɛ gɛsintin yɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ baarɛ so mɔ, asa mɛ gyanꞌ yɛɛ mɛ laa kɔ de fo-Gɛsun Ɔwɔrabo, Yesu. Mɔ ne fo lɔrɔ yela ne fo sun yɛɛ ɔꞌ baa gyi gɛwura fo-adɛ so mɔ. Wura Hɛrodɛ, Ɔbelɛnsɛ Pontiyusɛ Pilato, fo-adɛ Isirale awura, de asa kpɛi-kpɛi mɛ gyanꞌ 28 de mɛꞌ wɔra ilaa ibono fo wolaa tɔgɛ yela mɔ. Fo ɔlon dɔ de fo-gɛlaarɛ dɔ ne fo wolaa tɔgɛ yela yɛɛ i laa ba gɛnen.

29 “Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ, kerɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa wɔra aye abono a tɛ sa fo mɔ. Sa aye otu de aꞌ taalɛ tɔgɛ fo-agyɛbi mɔ sa asa de a mɛŋꞌ selɛ gifuu 30 de foꞌ tengɛ fo-gibaa gyanꞌ aye so de aꞌ taalɛ kyɛ asa alɔbi. Yɛgɛ de aꞌ taalɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so kyu naa de fo-Gɛsun Ɔwɔrabo Yesu ɔbono fo lɔrɔ yela sa fo-nyoro mɔ ginyen dɔ.”

31 Yesu asonbo mɔ mɛ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, nfono mɛ bo mɔ i gyigisi. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔmɔ pɛwu, ne mɛ san da otu mɛ kya tɔngɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. Mɛ mɛŋ selɛ nyamesɛ gifuu.

Yesu Asonbo Mɔ Gikyenabi

32 Asa abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ pɛwu gɛwɔnsa de mɔmɔ-asen a san wɔra daa gikolon. Ilaa kamaasɛ ibono mɔmɔ ɔkamaasɛ bo mɔ, kaasɛ mɔ mɛŋ kya kyu imɔ yɛɛ gɛnen ilaa ibono i baa i gyɛ mɔ wolɛ-lɛɛ. Mɛ kya kyu imɔ fɛɛ i gyɛ daa mɔmɔ pɛwu ilaa. 33 Wurubuaarɛ gi sa Yesu isɔɔ mɔ gɛtɔngɛ, ne mɔ-ɔlon dɔ mɔ mɛ kya tansi bii lɛɛ Wura Yesu giwukyingi mɔ so ilaa mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa asa. Wurubuaarɛ tansi ɔ kya kpaa ɔmɔ ne ɔ kya wɔra ilaa sa mɔmɔ pɛwu. 34 Sɛi mɛŋ kya tiri mɔmɔ abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo nsinkpan abɛɛ ibu mɔ, mɛ kya fɛ imɔ ne mɛ kya kyu imɔ-aterenbi abono mɛ nyɛ mɔ, 35 kyu baa wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ. Ne fɛɛ i tiri Yesu asonbo mɔ dɔ ɔko mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya yɛ sa mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛnɔɔbono ɔkara i tiri mɔ mɔ.

36 Gɛnen owi ɔbono mɔ ɔnyen ɔko bo mɔmɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Gyosɛfo. Yesu isɔɔ mɔ mɛ yela mɔ ayenbi yɛɛ Banabasɛ. (Banabasɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa keda asa nyoro.) Ɔ gyɛ daa Gyudanyen, ne ɔ lii Lɛfi gɛten dɔ. Ɔ lii Saapurosɛ gɛsinkpan so. 37 Gɛnen Gyosɛfo baarɛ bo ndɔɔ. Ɔ fɛ ndɔɔ mɔ, ne o kyu aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ kyu baa wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ.

5

Ananiyasɛ Mɔ‑rɛ Mɔ-Ka Mɛ Nyɛ Lɛwu

1 Ɔnyen ɔko mɔ kee bo Yesu asonbo mɔ dɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ, ne mɔ-ka ginyen ne n gyɛ Safira. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛ bo gɛsinkpan, ne ɔ kpaa fɛ gɛmɔ. 2 Ɔ lɛɛ gɛsinkpan mɔ aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ dɔ ako yela, ne o kyu abono a san mɔ kyu kpaa penɛ wɔra Yesu isɔɔ mɔ abaa dɔ yɛɛ ɔ fɛ mɔ-gɛsinkpan gɛko mɔ, aterenbi abono ɔ nyɛ mɔ pɛwu ne ɔ dɛ ɔ kya kyɛɛ faa. Ɔ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, mɔ-ka kee nyi imɔ so.

3 O kyu aterenbi mɔ ba gɛnen mɔ, Piita gi terɛ mɔ ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Ananiyasɛ, menɛ n wɔra ne fo yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ gi suu de fo ne fo kya penɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛnen? Menɛ n wɔra ne fo keda aterenbi abono fo nyɛ lii fo-gɛsinkpan mɔ fo fɛ mɔ dɔ iko kɔɔgɛ yela? 4 Nengyene gɛsinkpan mɔ gɛ dɛ ne fo mɛŋ fɛ gɛmɔ mɔ, gɛ mɛŋ gyɛ fo-lɛɛ daa? Ne fo kii fɛ gɛmɔ mɔ, i mɛŋ gyɛ fo ne n bo fo-aterenbi? Ne i wonɛ ne fo sa gɛwɔnsa gɛdɛ gɛnen? Fo nyi yɛɛ anyamesɛ ne fo penɛ faa? Wurubuaarɛ ne fo penɛ gɛnen.”

5-6 Ananiyasɛ gi nu ilaa ibono Piita gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ lii tɔrɔ ne o wuꞌ. Nfono mɔ adega abono mɛ bo nno mɔ mɛ koso kyu akuru mili mɔ ne mɛ keda mɔ lii kyu kyon kpaa pule. Ɔkamaasɛ ɔbono o nu gɛnen Ananiyasɛ ilaa idɛ mɔ, gifuu belɛ gi keda mɔ.

7 Adega mɔ mɛ keda Ananiyasɛ gibuni mɔ kyu kyon mɛꞌ kpaa pule mɔ, i baa wɔra ŋmaraa mɔ, mɔ-ka gi baa loo. Ɔ baa loo gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ nyi ilaa ibono i ba mɔ-kuli so mɔ so sɛi. 8 Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Tɔgɛ me, imɔso i gyɛ gɛsintin yɛɛ aterenbi gɛgyɔnɔ gɛdɛ ɔkara ne fo‑rɛ fo-kuli fɛ nyɛ lii gɛsinkpan gɛbono fɛ fɛ mɔ dɔ?” Piita gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn, aterenbi adɛ ɔkara ne a nyɛ.” 9 Ɔkyii mɔ gi tɔgɛ sa Piita gɛnen mɔ, Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ so ne fo‑rɛ fo-kuli fɛ tɔgɛ kyule abara ne fɛ ba fɛ kya soo Wurubuaarɛ Oduduu mɔ idoo fɛ kya kerɛ gɛnen? To, asa abono mɛ kyu fo-kuli kpaa pule mɔ, gɛnen asa abono mɛ laa kyu fo kee kyu lii kpe kpaa pule.”

10 Ɔkyii mɔ gi nu gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, ɔ lii tɔrɔ Piita ayaa dɔ ne o wuꞌ. Adega abono mɛ kpaa pule mɔ-kuli mɔ mɛ baa loo mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ ɔ dɛ, ne mɛ kyu mɔ lii kyon mɛꞌ kpaa pule sindi mɔ-kuli. 11 Nfono mɔ gifuu belɛ giko gi keda Yesu asonbo mɔ pɛwu de asa abono mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ pɛwu.

Yesu Isɔɔ Mɔ Mɛ Kya Wɔra Ilaa GbaaꞌGbaa

12 Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔmɔ dɔ. Mɔmɔ‑rɛ Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ pɛwu mɛ kya kyena kpaa gyanꞌ fɛɛ nyamesɛ kolon Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ gibaafon giko nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Solomon Gikpalan mɔ. 13 Asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ bo mɔmɔ-gikpen mɔ dɔ mɔ mɛŋ kya taalɛ da otu kpaa saarɛ mɔmɔ dɔ. Imɔ gɛnen gbaa faa mɔ, Yesu asonbo mɔ mɛ dabɔlɛ mɛ kya gyi ginsi asa ansi so. 14 Asa sakyɔ, anyen de akyii, mɛ kya sɔɔ Wura Yesu gyi ne mɛ kpɛ ma‑a ba ma‑a bɔla mɔ-asonbo mɔ so. 15 Kyu lii ilaa dɛnsɛ ibono Yesu isɔɔ mɔ mɛ kya wɔra mɔ so mɔ, asa mɛ kya sola alɔbo de mɔmɔ-idɛten kyu kpaa diila de ikpa de nengyene Piita kya kyon de nfono so mɔ, ba‑a mɔ-gɛyii gbaa gɛꞌ taa nyɛ ten kyon alɔbo mɔ ako so mɔ de iꞌ kyɛ mɔmɔ. 16 Asa sakyɔ mɛ kya lii ma‑a lii isowolɛ ibono i sindi Gyɛrusalem mɔ mɛ kya sola alɔbo de asa abono ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ mɔmɔ so i kya nyala mɔmɔ mɔ mɛ kya bara Yesu isɔɔ mɔ, ne mɔmɔ mɔ mɛ kya kyɛ mɔmɔ pɛwu.

Mɛ Tii Yesu Isɔɔ Mɔ De Obu

17 Nfono mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-nanboana pɛwu abono mɛ bo Saadusii gikpen mɔ dɔ mɔ, mɛ wu Yesu isɔɔ mɔ gɛsun wɔrasɛ mɔ, i bo mɔmɔ gɛlaaloo gikyɔ, 18 imɔso mɛ kpaa keda mɔmɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ kpaa tii de obu nfono mɛ kya tii ɔsowolɛ mɔ so ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ.

19 Mɛ keda mɔmɔ kyu tii de obu gɛnen mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ gi baa keda obu mɔ tigi ne ɔ kparɛ mɔmɔ lii, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 20 “Fɛꞌ naa kpe Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so de fɛꞌ kpaa tɔgɛ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono Yesu kya sa mɔ ilaa pɛwu sa asa.”

21 Yesu isɔɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔmɔ. Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, mɛ naa kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya nyiile asa ilaa.

Gɛnen owi ɔbono mɔ, Isirale awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛ terɛ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ pɛwu (mɔmɔ ne n gyɛ nbɛlɛ agyibo sa Isirale awura mɔ), ne mɛ baa gyanꞌ. Mɛ baa gyanꞌ mɔ, mɛ sun asogya kpe nfono mɛ kya tii asa de obu mɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa kyu Yesu isɔɔ mɔ ba mɔmɔ-ansi dɔ.

22 Asogya abono mɛ lɛɛ sun gɛnen mɔ mɛ kpe mɔ, mɛ mɛŋ wu Yesu isɔɔ mɔ mɛ keda tii de obu mɔ, ne mɛ kii kpaa buu sa abelɛnsɛ mɔ 23 yɛɛ, “A kpe mɔ, obu mɔ asin mɔ a tii kpem, ne abono mɛ kya dii nno mɔ mɛ yelɛ gɛbunono mɔ asɛ mɛ kya dii. A tigi ne a loo obu mɔ dɔ mɔ, a mɛŋ wu ɔko‑rɛ ɔko.”

24 Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ mɔ de asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ giyan ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ mɛ mɛŋ nyi gɛnɔɔbono i wɔra ne i ba gɛnen mɔ.

Yesu Isɔɔ Mɔ Mɛ Buu Mɔmɔ-Gɛnɔ Sa Abelɛnsɛ Mɔ

25 Nfono mɔ, ɔko gi baa buu sa mɔmɔ yɛɛ, “Anyen abono fɛ keda tii de obu mɔ, mɛ yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɛ kya nyiile asa ilaa.” 26 Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ adiibo ɔbelɛnsɛ mɔ‑rɛ mɔ-asogya mɔ, mɛ lii kyon de mɛꞌ kpaa keda Yesu isɔɔ mɔ ba abelɛnsɛ mɔ ansi dɔ. Asogya mɔ mɛ selɛ gifuu yɛɛ asa mɛ laa naa da mɔmɔ abui mɔɔ so mɔ, mɛ mɛŋ kyu Yesu isɔɔ mɔ kiri-kiri.

27 Mɛ kpaa kyu Yesu isɔɔ mɔ ba gɛnen mɔ, mɛ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ baa gyanꞌ. Nfono mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi taasɛ Yesu isɔɔ mɔ ilaa. Ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, 28 “A mɛŋ gya fɛye yɛɛ gɛkaako-gɛkaako fɛꞌ mɛŋ baa nyiile asa ilaa kyu lii Yesu baarɛ ginyen dɔ? Fɛꞌ kerɛ gɛnɔɔbono fɛ naa fɛ kya nyiile asa mɔ-ilaa gyanꞌ de Gyɛrusalem pɛwu mɔ. Fɛ kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ kyu mɔ-lɛwu mɔ kyu sola aye ne.”

29 Ɔ taasɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, Piita mɔ‑rɛ Yesu isɔɔ sɛnsɛ mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛdɛ ne i kaaborɛ aꞌ nu. I mɛŋ gyɛ nyamesɛ-lɛɛ gɛdɛ. 30 Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ mɔ gi kii kyingi Yesu ɔbono fɛ da mɔ aŋanbi kyɔlɔga oyii so mɔɔ mɔ. 31 Wurubuaarɛ gi diirɛ mɔ kpe mɔ asɛ kyu mɔ kpaa yii gɛwura buu de mɔ Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ yɛɛ Yesu ne ɔꞌ wɔra ɔgyangbarabo de ɔmɔlɛgɛbo sa asa. I lii fɛɛ gɛnen Yesu baarɛ laa yɛgɛ Isirale awura mɛꞌ nyɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ mɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ. 32 Aye ne n wu Yesu ilaa idɛ de aye-ansi ne a kya tɔgɛ imɔ a kya sa asa faa. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya lɛɛ imɔ-gɛsintin nyiile asa. Mɔ-Oduduu ɔbono ne ɔ kya kyu sa asa abono mɛ kya nu mɔ-gɛdɛ mɔ.”

Ɔbelɛnsɛ Gameeliya Gi Gya Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

Yɛɛ Mɛ Mɛŋꞌ Mɔɔ Yesu Isɔɔ Mɔ

33 Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ nu ilaa ibono Yesu isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, i kyogedɛ mɔmɔ-gisen dɔ, ne mɛ laarɛ mɔmɔ-imɔɔten. 34 Ɔbelɛnsɛ ɔko bo abelɛnsɛ mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gameeliya. Asa pɛwu mɛ kya kyu buubuu sa mɔ gikyɔ. Ɔ gyɛ daa Farasii gikpen mɔ dɔ ne ɔ kya nyiile Wurubuaarɛ nbara. Gameeliya baarɛ gi koso tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu Yesu isɔɔ mɔ kyu lii kpe nkan ŋmaraa pɛi.

35 Mɛ liirɛ mɔmɔ nkan gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa nbɛlɛ agyibo mɔ yɛɛ, “Me-nanboana Isirale awura, ilaa ibono fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kyu wɔra gɛnen asa adɛ faa, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. 36 Nkɛ nko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi koso yɛɛ ɔ gyɛ ɔmɔlɛgɛbo, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Tiyodasɛ. Asa mɛ laa wɔra fɛɛ asa nwɛ nnan mɛ kpaa kpandɛ mili mɔ. Asa ako mɛ mɔɔ mɔ. Mɛ mɔɔ mɔ gɛnen mɔ, asa abono pɛwu mɛ buu mɔ mɔ mɛ yaasɛ ne ilaa ibono nkana mɛ kya wɔra mɔ pɛwu i sii giyan.

37 “Mɔ-gɛmara mɔ, owi ɔbono mɛ naa kyena kalɛ asa iko dɔ mɔ, Gyudasɛ, Galelinyen mɔ kee gi koso yelɛ yɛɛ ɔ laa kɔ de abɛyin. Mɔ kee gi baa nyɛ asa mɛ kpandɛ mili mɔ. Ako mɛ mɔɔ mɔ kee, ne asa abono mɛ mili mɔ gɛnen mɔ pɛwu mɛ yaasɛ giyan-giyan. 38 Imɔso nperɛ-nperɛ ilaa ibono anyen adɛ mɛ dɛ faa, nꞌ tɔgɛ tigi fɛye yɛɛ fɛye berɛ fɛꞌ taa mɔmɔ yɛgɛ. Ɔko ɔŋꞌ sa o yii mɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ nengyene ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, mɔmɔ-anyamesɛ gbaa-gbaa ne n ŋminde yɛɛ mɛ laa wɔra mɔmɔ-gibaa so mɔ, mɛ laa kpon daa. 39 Ne kuaa, ilaa ibono mɛ kya wɔra faa, i lii daa Wurubuaarɛ asɛ mɔ, nkana fɛ maŋ taalɛ gyi mɔmɔ so. Laalaalogɛ mɔ, fɛ laa baa wu daa yɛɛ fɛ kya kɔ de Wurubuaarɛ.”

Gameeliya gi ka abelɛnsɛ mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ gɛnen mɔ, mɛ nu mɔ asɛ, 40 ne mɛ terɛ Yesu isɔɔ mɔ kii loo kpe mɔmɔ asɛ. Mɛ yɛgɛ mɛ taa mɔmɔ, ne mɛ da ɔmɔ tii yɛɛ gɛkaako mɛꞌ mɛŋ baa yelɛ Yesu ginyen dɔ tɔngɛ sa asa. Nfono mɔ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ taa mɔmɔ yɛgɛ, 41 ne mɛ naa lii.

Yesu isɔɔ mɔ mɛ lii gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon fɛɛ Wurubuaarɛ gi kalɛ ɔmɔ wɔra mɔ-asonbo dɔ yɛɛ asa mɛ ka ɔmɔ-ansi kyu lii Yesu so gɛnen. 42 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, gɛkɛ gɛŋ bo no yɛɛ Yesu isɔɔ mɔ mɛ mɛŋ kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ de nten-ana dɔ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

6

Mɛ Lɛɛ Asa Sono Yɛɛ Mɛꞌ Kpaa Yesu Isɔɔ Mɔ

1 Owi ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ kya nyaakyɔ ma‑a too mɔ, i bo Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki awura gɛdɛ ne i bo abono mɛ kya tɔgɛ mɔmɔ Gyuda awura-lɛɛ gɛdɛ wolɛ mɔ mɔmɔ dɔ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, biidɛ ɔko gi baa tɔrɔ akpen anyɔ adɛ so. Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki awura gɛdɛ mɔ mɛ kya lɔgedɛ yɛɛ nengyene gɛkɛ kamaasɛ Yesu akasɛbo mɔ mɛ kya yɛ agyudɔ sa ikulaabo mɔ, mɛ kya ligi mɔmɔ-lɛɛ ikulaabo.

2 Nfono mɔ, Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ mɛ terɛ Yesu akasɛbo mɔ pɛwu baa gyanꞌ ne mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I mɛŋ boran yɛɛ aꞌ nyaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gitɔgɛ yela nkan de aꞌ nu de agyudɔ giyɛ sa asa wolɛ. 3 Imɔso, ansaana, fɛꞌ kerɛ fɛye dɔ de fɛꞌ lɛɛ asa sono sa aye de aꞌ kyu gɛsun gɛbono wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. Abono fɛ laa lɛɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ yɛɛ asa mɛ kya terɛ mɔmɔ-ginyen dɛnsɛ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tɛ mɔmɔ so ne mɛ nyi ɔlaako; 4 de aye mɔ, aꞌ nyɛ aye-nyoro a kya nu daa de gɛdalaa de Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsun gɛbono o kyu wɔra aye-abaa dɔ mɔ.”

5 Ilaa ibono Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, i wɔra sakpii mɔ pɛwu ɔkon. Nfono ne mɛ lɛɛ Sitiifen de asa asee ako. Gɛnen Sitiifen baarɛ kya ka gyanꞌ Yesu so gikyɔ-gikyɔ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tansi ɔ tɛ mɔ so. Asɛnsɛ abono mɛ lɛɛ mɔ anyen ne n gyɛ Filipo, Perokoro, Nikanɔ, Timon, Pamenasɛ, de Nikolasɛ. Gɛnen Nikolasɛ baarɛ gi lii Antiyoki. Ɔ gyɛ isafo, ne o kyu mɔ-nyoro wɔra Gyuda awura ɔson dɔ. 6 Mɛ kyu gɛnen asa sono abono mɛ lɛɛ faa kyu baa yela Yesu isɔɔ gudu anyɔ mɔ ansi dɔ ne mɔmɔ mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa mɔmɔ.

7 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya yɛlegɛ a kya too ne Yesu akasɛbo mɛ kya ŋan Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so gikyɔ-gikyɔ. Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ dɔ sakyɔ kee mɛ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ ne mɛ sɔɔ Yesu ɔkalan mɔ gyi.

Mɛ Keda Sitiifen

8 Wurubuaarɛ gibaa gi gyan Sitiifen so ne mɔ-ɔlon bo mɔ dɔ. Imɔso i yɛgɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ de ilaa ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon gɛwi nyiile mɔ.

9 Asa ako mɛ lii Gyuda awura gikyangbon giko dɔ. Mɔmɔ dɔ ako mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de Sitiifen. Mɛ kya terɛ gɛnen gikyangbon mɔ yɛɛ Asa Abono Mɛŋ Baa Mɛ Gyɛ Nbide Mɔ Gikyangbon. Mɔmɔ ako mɛ lii Siirini ɔsowolɛ so de Alɛsandiriya ɔsowolɛ so, ne ako mɛ lii Silisiya de Esiya nsinkpan so. 10 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa Sitiifen ɔlaako ginyi giko. Nengyene ɔ kya tɔngɛ mɔ, asa abono mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de mɔ mɔ mɛ mɛŋ kya taalɛ wɔda.

11 Imɔso gɛnen asa abono mɛ sa anyen ako aterenbi ŋara yɛɛ mɛꞌ ten Sitiifen gɛnɔ yɛɛ mɛ nu ɔ kya saalɛ mɔmɔ-naana Mosisi de Wurubuaarɛ. 12 Asa adɛ mɛ ten Sitiifen gɛnɔ ne i yɛgɛ Gyuda awura abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo de asa sɛnsɛ mɔ mɛ kyu ginyadon wɔra Sitiifen. Nfono mɔ, mɛ kpaa keda mɔ ne mɛ kparɛ mɔ kpe nbɛlɛ agyibo mɔ ansi dɔ. 13 Mɛ kyu mɔ kpe nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ gɛnen mɔ, mɛ ten mɔ-gɛnɔ yɛɛ, “Owi kamaasɛ dɔ mɔ, gɛnen ɔnyen baarɛ kpɛ ɔ kya tɔgɛ daa ilaa nyɛnyɛn kyu lii Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ de aye-naana Mosisi nbara mɔ so. 14 A nu ɔ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ laa baa nyida Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ de ɔꞌ kyɛɛgɛ idedaabolaa ibono aye-naana Mosisi gi yela sa aye mɔ.”

15 Asa abono pɛwu mɛ tɛ nbɛlɛ mɔ ogyiten mɔ mɛ kerɛ Sitiifen yiridididi mɔ, mɔ-ansi dɔ i wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ansi dɔ ɔnan.

7

Sitiifen Gi Lɛɛ Ilaa Gɛsɛ Sa Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

1 Mɛ bo nbɛlɛ mɔ ogyiten gɛnen mɔ, asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi taasɛ Sitiifen yɛɛ, “Ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ kyu lii fo so faa i gyɛ gɛsintin?”

2 Sitiifen gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-sɛana de me-subuana, fɛꞌ nu me asɛ. Nyisigyi Wura Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile aye-naana Aberaham owi ɔbono ɔ tɛ Mɛsopotemiya gɛsinkpan so pɛi ne ɔ lɔɔ kpaa kyena Haran ɔsowolɛ so. 3 Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile Aberaham gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Aberaham, koso fo-gɛsinkpan gɛdɛ so de foꞌ naa taa fo-subuana yɛgɛ de foꞌ kpaa kyena gɛsinkpan gɛbono nan nyiile fo mɔ so.’ 4 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Aberaham gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ Aberaham gi koso lii kyon Kaladiya gɛsinkpan so, ne ɔ kpaa kyena Haran ɔsowolɛ so. Aberaham mɔ-sɛ lɛwu gɛmara ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ koso lii Haran baa kyena gɛnen gɛsinkpan gɛbono so aye Gyuda awura a tɛ ndɛ faa.

5 “Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu Aberaham baa kyena gɛsinkpan gɛbono a tɛ faa mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ sa mɔ yɛɛ mɔ-gɛsinkpan ogyiten ne. Baa nyamesɛ giyaa ɔŋmangɛ ɔkara Wurubuaarɛ mɛŋ sa mɔ. Imɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham yɛɛ ɔ laa kyu gɛmɔ kyu kyɛɛ mɔ gɛkaako de gɛꞌ wɔra mɔ‑rɛ mɔ-biana kyu kpaa lii mɔ-naanaana gɛnɔ-gɛnɔ gɛsinkpan gɛkpaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ kya ka ɔ kya sa Aberaham gɛnen mɔ, Aberaham mɛŋ bo ba‑a gɛbii. 6 Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ agyɛbi abono ɔ tɔgɛ sa Aberaham mɔ ne n gyɛ yɛɛ, ‘Aberaham, fo-naanaana oyuduu dɔ pɛwu mɛ laa kpaa gyi gisafo ako gɛsinkpan so. Nten abi mɔ mɛ laa ka mɔmɔ-ansi de mɛꞌ kyu mɔmɔ wɔra nbide san sa abi san sa anaana nsi nwɛ nnan. 7 Nan biidɛ asa abono fo-oyuduu mɔ mɛ laa son mɔ giso. Imɔ gɛmara mɔ mɛ laa lii nten abi mɔ dɔ de mɛꞌ kii baa kyena gɛsinkpan gɛbono so fo yelɛ faa de mɛꞌ son me.’ 8 Wurubuaarɛ gi yela awɔrɛ giten nbara sa Aberaham de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ Aberaham mɛ wɔra gɛnɔ kolon. Gɛnen so mɔ, Aberaham gi korogɛ Ayisiki mɔ, imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, ɔ ten Ayisiki giwɔrɛ. Ayisiki gi kyu korogɛ Gyeekɔpo mɔ, mɔ kee gi ten mɔ-bi mɔ giwɔrɛ. Gyeekɔpo gi korogɛ ne ɔ ten mɔ-biana gudu anyɔ mɔ awɔrɛ. Gɛnen Gyeekɔpo mɔ-biana gudu anyɔ adɛ ne n yɛgɛ aye-Isirale awura ɔpaa mɔ gi yɛlegɛ.

9 “Aye-naana Gyeekɔpo mɔ-biana adɛ mɔmɔ-gɛnɔɔrɛ asɛ ne n gyɛ Gyosɛfo. Mɔ-ilaa i wɔra mɔ-daana gɛlaaloo gikyɔ. Gɛnen so mɔ, mɛ fɛ mɔ sa asa ako ne mɛ kyu mɔ kpe Igyipiti. Mɛ fɛ Gyosɛfo gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɛ mɔ ɔ naa. 10 Imɔso Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ lii mɔ-awɔrɔfɔɔ kamaasɛ dɔ. Ɔ yɛgɛ Igyipiti wura gi wu mɔ bii yɛɛ o nyi ɔlaako. Imɔso o gyi Igyipiti wura mɔ ginsi ne wura mɔ gi yii mɔ gɛbelɛnsɛ buu de mɔ. Gyosɛfo kee ne n kya kerɛ wura mɔ-gɛten dɔ ilaa kamaasɛ so. 11 Mɛ bo nno gɛnen‑n mɔ, owi ɔko dɔ mɔ, akon belɛ ako a tɔrɔ Igyipiti gɛsinkpan pɛwu so de Keena gɛsinkpan so nfono aye-naanaana mɛ tɛ mɔ. Nfono mɔ awɔrɔfɔɔ belɛ a tu mɔmɔ. Aye-naanaana mɛŋ kya nyɛ agyudɔ de mɛꞌ gyi. 12 Ibono aye-naana Gyeekɔpo gi nu yɛɛ Igyipiti berɛ agyudɔ a bo no mɛ kya fɛ mɔ, ɔ keda aye-naanaana kyu sun ne mɛ kpe mɔmɔ-gikpe gyangbarasɛ. 13 Ginyɔsɛ mɔ o kii sun mɔmɔ mɔ, idɛ kon ne mɔmɔ-tedɛ Gyosɛfo mɔ gi lɔɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ. Nfono ne Igyipiti wura mɔ gi kyu bii gɛsu gɛbono dɔ Gyosɛfo gi lii mɔ. 14 Gyosɛfo gi sun kpaa kyu mɔ-sɛ Gyeekɔpo mɔ‑rɛ mɔ-adɛ pɛwu yɛɛ mɛꞌ baa kyena mɔ asɛ. Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ asa ikue-isa de saalaa asa anun. 15 Gɛsintin mɔ, Gyeekɔpo gi koso mɔ‑rɛ mɔ-adɛ mɔ, ne mɛ kpaa kyena Igyipiti gɛsinkpan so. Gyeekɔpo de mɔ-biana, aye-naanaana mɔ, mɛ kyena Igyipiti kaaborɛ mɛ wuꞌ nno. 16 Mɛ kya wuꞌ mɔ, abono mɛ tɛ de ansi mɔ mɛ kya sola ibuni mɔ kyu kpe Sikyem ɔsowolɛ so kpaa wɔra folɛbɔ gɛkyan gɛko dɔ. Mɔmɔ-naana Aberaham ne n kalɛ aterenbi wolaa sɔɔ gɛnen gɛkyan gɛbono yela. Ɔ sɔɔ gɛmɔ lii ɔnyen ɔko mɔ-biana asɛ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Hamɔ.

17 “Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa baa wɔra ilaa ibono ɔ wolaa ka yela sa Aberaham mɔ kya fuude mɔ, aye-asa abono mɛ kpaa kyena Igyipiti awura asɛ mɔ mɛ yɛlegɛ nyaakyɔ too. 18 I bo no i bo no mɔ, wura pobɔrɔ ɔko gi baa gyi gɛwura sa Igyipiti awura. Gɛnen wura ɔbono berɛ mɛŋ nyi Gyosɛfo. 19 O kyu adawo ɔ kya wɔra aye-gɛsu mɔ gɛnɔ. Ɔ kya nyise mɔmɔ okyugya. Ɔ kya yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nbii nyensɛɛ pobɔrɔ abono mɛ kya korogɛ mɔ kpaa yela nŋmaŋman de mɛꞌ wuꞌ.

20 “Mɔmɔ-awɔrɔfɔɔ mɔ aberɛ dɔ ne i kyu korogɛ Mosisi. Mɛ korogɛ Mosisi gɛnen mɔ, ɔ wɔra ɔdan Wurubuaarɛ ansi so. Mɛ ŋara kerɛ mɔ so mɔ-sɛ gɛten dɔ ibosɛ isaꞌ. 21 Mɛ kyu mɔ lii kpaa yela nŋmaŋman mɔ, wura mɔ mɔ-bi kyiisɛ ɔko gi kpaa puru mɔ, ne o kyu mɔ bela wɔra fɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi. 22 Imɔso mɛ kyu Igyipiti awura ilaa wɔrasɛ pɛwu kyu bela mɔ. Mosisi gi sɛɛ wɔra nyamesɛ gbaaꞌ mɔ-gɛtɔngɛ dɔ de mɔ-ilaa wɔrasɛ dɔ.

23 “O gyi nsi ikue-inyɔ mɔ, i ba mɔ-gɛwɔnsa dɔ yɛɛ ɔꞌ kpaa laa mɔ-nanboana Isirale awura. 24 Ɔ kpaa laa mɔmɔ gɛnen mɔ, o wu Igyipitinyen ɔko kya kudi mɔ-nanbo Isiralenyen ɔko ɔ kya daarɛ giyan. Mosisi gi wu gɛnen mɔ, ɔ kɔɔlɛ mɔ-nanbo Isiralenyen mɔ so, ne ɔ mɔɔ Igyipitinyen mɔ. 25 Mosisi gi wɔra gɛnen mɔ, mɔ berɛ, o nyi yɛɛ mɔ-nanboana Isirale awura mɔ mɛ laa nu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ gɛsɛ de mɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ de ɔꞌ naa de mɔ Mosisi so lɛɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-gɛbide mɔ dɔ daa. Mosisi gi dabɔlɛ wɔra gɛnen faa, mɔ-nanboana mɔ mɛ mɛŋ taa nu imɔ gɛsɛ sa mɔ. 26 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Mosisi gi naa kpaa lii mɔ-nanboana Isirale awura wolɛ-wolɛ anyɔ ako so mɛ yelɛ mɛ kya kɔ. Nfono ne Mosisi gi keda mɔmɔ ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, ‘Me-nanboana, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ gyɛ daa nyamesɛ kolon? Fɛŋꞌ baa kɔ.’

27 “Mosisi kya keda mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya kudi mɔ-nanbo mɔ gi nen Mosisi kpaa yela nkan ne ɔ taasɛ Mosisi yɛɛ, ‘Anɛ ne n lɛɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ aye so de foꞌ gyi aye-nbɛlɛ? 28 Fo kya laarɛ de foꞌ mɔɔ me fɛɛ gɛnɔɔbono deeri fo ti mɔɔ Igyipitinyen mɔ abɛɛ?’ 29 Mosisi gi nu ilaa ibono mɔ-nanbo Isiralenyen gi taasɛ mɔ mɔ, ɔ koso selɛ lii gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so ne ɔ kpaa kyena Midiyan awura gɛsinkpan so. Ɔ korogɛ nbii nyensɛɛ nnyɔ nno.

30 “Owi ɔbono Mosisi tɛ Midiyan mɔ, imɔ nsi ikue-inyɔ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ giponfɛ giko dɔ. Giponfɛ mɔ gi yelɛ gi kya dɛɛ gipen dɔ sindi Saanayi gibii. 31 Mosisi gi wu gɛnen mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ. Imɔso ɔ kya tu ɔ kya sindi giponfɛ mɔ de ɔꞌ lɔrɔ kerɛ dɔɔdan mɔ, o nu Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 32 ‘Me ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono fo-naanaana Aberaham, de Ayisiki, de Gyeekɔpo mɛ son mɔ.’ Nfono mɔ, i wɔra Mosisi gifuu. Ɔ san ɔ yelɛ nno ɔ kya seli. Ɔŋ baa taalɛ diirɛ ansi kerɛ giponfɛ mɔ gɛten gbaa. 33 Nfono ne Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Mosisi yɛɛ, ‘Nɛ kpelegɛ ba nfono fo yelɛ faa. Imɔso lɛɛ fo-ayaawolɛ. 34 Gɛnɔɔbono Igyipiti awura mɛ kya wɔra me-adɛ abono mɛ bo mɔmɔ-gɛsinkpan so mɔ gɛnɔ mɔ, nɛ wu de me-ansi. Nɛ nu mɔmɔ-osulon ne nɛ kpelegɛ ba de nꞌ baa mɔlɛgɛ ɔmɔ. Idɛ kon tu ba. Nan sun fo Igyipiti.’

35 “Gɛnen Mosisi baarɛ ne aye-naanaana Isirale awura mɔ mɛ naa kyena gya mɔ. Mɛ taasɛ mɔ gɛnen aberɛ abono dɔ yɛɛ, ‘Anɛ ne n lɛɛ fo yɛɛ foꞌ kerɛ aye so de foꞌ gyi aye-nbɛlɛ?’ Mosisi baarɛ, mɔ, kee ne Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ kerɛ mɔmɔ so de ɔꞌ sɔgɛ mɔmɔ lii mɔmɔ-gɛbide dɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono Mosisi gi wu giponfɛ mɔ dɔ mɔ ne nan kpaa mɔ. 36 Mosisi gi lɛɛ aye-naanaana mɔ lii Igyipiti awura gɛsinkpan mɔ so. Ɔ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono i lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ. Ɔ wɔra ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ Igyipiti gɛsinkpan so de apoo abono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Apoo Pebara mɔ so. Nsi ikue-inyɔ mumuli dɔ kee mɔ, ɔ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa gipen mɔ dɔ.

37 “Gɛnen Mosisi baarɛ ne n tɔgɛ sa aye-naanaana Isirale awura mɔ owi ɔko dɔ baa kyon yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko lii fɛye dɔ sa fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ me Mosisi kee sa fɛye mɔ.’ 38 Owi ɔbono aye-naanaana mɛ bo gipen mɔ dɔ mɔ, Mosisi mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ kee mɛ bo mɔmɔ asɛ nno. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ kya tɔngɛ sa Mosisi Saanayi gibii so de Mosisi mɔ oꞌ kyu gɛnen ikalan ibono kyu kpaa buu sa aye-naanaana mɔ. Imɔ ne n dɛ sa aye baa lii de ndɛ faa, ne i laa dɛ sa aye gɛkpaa-gɛkpaa.

39 “Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, aye-naanaana mɔ mɛ kine mɛ mɛŋ nu Mosisi gɛdɛ. Mɛ nyaa Mosisi-lɛɛ mɔ yela nkan ne mɔmɔ-nwɔnsa gi kii kpe Igyipiti gɛsinkpan so. 40 Aberɛ abono Mosisi bo gibii mɔ so ɔ kya nu Wurubuaarɛ ikalan mɔ, mɛ baa kolɛ aye-naana Aron yɛɛ, ‘Wɔra ikperɛ sa aye de aꞌ son imɔ de iꞌ nyɛ gyangbara sa aye. Mosisi ɔbono ɔ kparɛ aye kyu lii Igyipiti gɛsinkpan mɔ so mɔ berɛ aŋ baa wu mɔ, ne a mɛŋ nyi ilaa ibono i wɔra mɔ mɔ.’ 41 Nfono ne Aron gi yɛgɛ mɛ wɔra ɔkperɛ fɛɛ gɛnaadɛbi ne mɛ kyu nbuɛ kyu kyɔɔlɛ mɔ. Mɛ kerɛ gɛnen ɔkperɛ ɔbono mɔmɔ anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu pɔrɔ gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ ɔkon. 42 Wurubuaarɛ, mɔ, mɛŋ kya laarɛ gɛnen. Gɛnen so mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-ansi taa mɔmɔ yɛgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra ibono i bo mɔmɔ ɔbolɛ mɔ, ne mɛ san kyu agyɛkpebi kyu bingiri mɔmɔ-ikperɛ mɛ kya son amɔ ibono iŋ gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. Mɛ wolaa ŋmarasɛ mɔmɔ-ilaa idɛ yela Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ mɔ dɔ. Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ,

‘O, Isirale awura, menɛ ilaa ne fɛ wɔra faa?

Nsi ikue-inyɔ nbono fɛ kyu kyena gipen mɔ dɔ

ne fɛye yɛɛ fɛ kya kyɔɔlɛ nbuɛ fɛ kya sa me mɔ,

iŋ gyɛ me ne fɛ kya wɔra imɔ fɛ kya sa.

43 Fɛ sola fɛye-ɔkperɛ Moloki mɔ‑rɛ mɔ-obu kee fɛ naa fɛ kya son.

Ne fɛye-ɔkperɛ Refan ɔbono fɛ salɛ mɔ fɛɛ gigyɛkpebi mɔ kee

ne fɛ sola fɛ naa.

Gɛnen ilaa ibono fɛye gbaa-gbaa ne n kyu fɛye-abaa kyu wɔra imɔ mɔ,

fɛ baa kii son imɔ?

Kyu lii gɛnen ilaa ibono so mɔ, me Wurubuaarɛ nan gya fɛye koso

de nꞌ kperɛ fɛye kpaa kyena Babilon awura gɛsinkpan mɔ gɛmara.’

44 “Ansaana, fɛꞌ nu yɛɛ aye-naanaana mɛ bo gipen mɔ dɔ mɔ, mɛ nyɛ Wurubuaarɛ ɔsonten mɔmɔ asɛ. I gyɛ nbuɛ iwolɛ-lɛɛ panpan ɔbono mɛ kya taalɛ bɔɔ mɔ sola naa naa mɔ. Wurubuaarɛ ne n kaala panpan mɔ gidebi nyiile Mosisi, ne Mosisi gi yɛgɛ mɛ wɔra panpan mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kaala nyiile mɔ mɔ. 45 Aye-naanaana mɔ mɛ kyu panpan mɔ kyu sa mɔmɔ-biana, ne mɔmɔ-biana mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ Gyosuwa mɛ kyu panpan mɔ kyu ba gɛsinkpan gɛbono so a tɛ faa. Pɛi de mɛꞌ lɔɔ baa loo gɛrɛnaa mɔ, asa kpɛi-kpɛi mɛ ti wolaa mɛ tɛ gɛrɛ, ne Wurubuaarɛ gi gya mɔmɔ abono koso ne ɔ sɔgɛ gɛsinkpan mɔ kyu sa aye-naanaana.

“Gɛnen Wurubuaarɛ nbuɛ iwolɛ-lɛɛ panpan ɔbono n darɛ faa gi sii aye-naanaana asɛ gɛnen‑n kaaborɛ i baa fo Deefidi gɛkyena dɔ. 46 Deefidi gi gyi Wurubuaarɛ ginsi ne Wurubuaarɛ gi wɔra wɔra ilaa sa mɔ. Ne Deefidi gi kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ de oꞌ yii obu gbaa-gbaa de iꞌ wɔra mɔ Wurubuaarɛ ɔbono mɔ-naana Gyeekɔpo gi son mɔ ɔsonten. 47 Deefidi gi kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ mɔ gbaa-gbaa ne n nyɛ yii Wurubuaarɛ ɔsonten mɔ. Mɔ-bi Solomon ne n baa yii gɛnen obu mɔ.

48 “Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Solomon gi dabɔlɛ yii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gɛnen gbaa faa, Gitɔbelɛ mɔ mɛŋ kya kyena ibu ibono anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu pɔrɔ mɔ dɔ. Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi wolaa ŋmarasɛ imɔ so ilaa yela 49 yɛɛ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Wurubuaarɛ dɔ ne n gyɛ me-gɛwuragyapaa.

Gɛsinkpan ne n gyɛ me-ayaa dɔ ɔwolɛ toosɛ.

Ne menɛ obu ɔnan ne fɛ laa pɔrɔ wɔra me yɛɛ me-obu ne?

Fonɛ dɔ ne fɛ laa taalɛ lɔrɔ yela yɛɛ nꞌ baa kyena?

50 I mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa ne nꞌ kyu me-abaa

kyu pɔrɔ ilaa kamaasɛ pɛwu?’

51 “Fɛye abelɛnsɛ abono fɛ tɛ gɛrɛ faa, fɛye-aso dɔ i kɔrɔ ifuu. I wonɛ so ne fɛ bo gisomaanu fɛɛ abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ gɛnen? Fɛ maŋ kyu fɛye-gisen kyu sa Wurubuaarɛ, ne fɛ maŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Ilaa ibono aye-naanaana de aye-sɛana mɛ wɔra mɔ, imɔ-ayaa kee ne fɛ buu faa. Owi kamaasɛ dɔ fɛ kpɛ fa‑a kine Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛlaarɛ. 52 Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔmɔ ne n bo no yɛɛ aye-sɛana de aye-naanaana mɛ mɛŋ ka mɔ-ansi? Mɛ mɔɔ-mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abono mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ Gɛsintin Wura laa ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛsintin mɔ, Yesu, ɔbono ɔ gyɛ Gɛsintin Wura mɔ, gi kpaa ba mɔ, fɛ kyu mɔ wɔra asa abaa dɔ, ne mɛ mɔɔ mɔ sa fɛye. 53 Yɛgɛ fɛye ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ kyu Wurubuaarɛ nbara mɔ baa sa, ne fɛye, mɔ, ne mɛŋ gyi nmɔ so faa.”

54 Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ nu gɛnen ilaa ibono Sitiifen yelɛ ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa mɔmɔ mɔ, i kyogedɛ mɔmɔ-asen dɔ ne mɛ san mɛ kya wɛ nyoro kyu lii mɔ so. 55 Sitiifen berɛ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔ so mɔ, ɔ diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso yiridididi mɔ, o wu Wurubuaarɛ nyisigyi ne o wu Yesu yelɛ Wurubuaarɛ asɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so. 56 Sitiifen gi wu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ! Soso i bugi ne Yesu, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, yelɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gibaa gyisɛ so.”

57 Sitiifen gi tɔgɛ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ puiidɛ mɔ so, ne mɛ kyu mɔmɔ-abaa tii mɔmɔ-aso de mɛŋꞌ baa nu ilaa ibono ɔ kya tɔgɛ mɔ. Nfono mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dabun mɔ so gikolon, 58 ne mɛ biidɛ mɔ lii nten nkan kpe mɛꞌ kpaa da mɔ abui mɔɔ. Pɛi ne nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ laa da mɔ abui mɔɔ mɔ, mɛ maragɛ mɔmɔ-akuru kyu kpaa yela ɔnyen ɔko asɛ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɔɔlo.

59 Mɛ kya da Sitiifen abui gɛnen mɔ, Sitiifen gi saawo terɛ Yesu yɛɛ, “Me-Wura Yesu, fo-abaa dɔ ne nꞌ dɛ me-ɔŋɛ n kya wɔra.” 60 Nfono mɔ, Sitiifen gi sii ŋmii ne o kpen ken-ken yɛɛ, “Me-wura, kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra faa kyu kyɛɛ mɔmɔ.” Sitiifen gi dalaa gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ ɔŋɛ.

8

Mɛ Ka Yesu Asonbo Gikpen Mɔ Ansi

1 Sɔɔlo gi yelɛ abono mɛ mɔɔ Sitiifen mɔ gɛmara.

Kpɛ san kyu lii gɛkɛ gɛbono mɛ da Sitiifen abui mɔɔ mɔ kyu kyon mɔ, asa mɛ lɔrɔ mɛ kya ka Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Gyɛrusalem mɔ ansi gikyɔ. I yɛgɛ mɔmɔ pɛwu mɛ san yaasɛ gyanꞌ de Gyudiya de Samariya nsinkpan so. I san daa Yesu isɔɔ mɔ wolɛ nno. 2 Mɛ mɔɔ Sitiifen gɛnen mɔ, asa abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ dɔ ako mɛ pule mɔ, ne mɛ su mɔ gɛsintin so. 3 Yesu asonbo gikpen mɔ ɔson mɔ so mɔ, Sɔɔlo kpɛ ɔ kya wɔra mɔmɔ anyanyan daa. Ɔ kya gbere loo nten-ana dɔ kpaa biidɛ anyen de akyii lii kyu kyon kpaa tii de obu.

Filipo Gi Naa Samariya So

Ɔ Kya Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ So Ilaa

4 Yesu asonbo abono mɛ yaasɛ mɛ naa mɔ, mɛ kpɛ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ mɛ kya sa asa nfonoana mɛ naa mɛ naa mɔ. 5 Filipo gi kyon kpe ɔsowolɛ belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Samariya mɔ ne ɔ kpaa tɔgɛ sa nno asa yɛɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ gi ti ba gɛsinkpan so. 6 Sakpii belɛ mɔ dɔ ɔkamaasɛ gi yela giso ne o nu Filipo asɛ, ne asa mɛ wu ilaa gbaaꞌgbaa ibono o kyu Yesu ɔlon wɔra mɔ de mɔmɔ-ansi. 7 I lii fɛɛ ɔ kyɛ asa sakyɔ abono i mara ɔmɔ mɔ de ɔtɛgɛsɛana. Ne ɔ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ asa sakyɔ so mɔ i saawo ken-ken koso mɔmɔ so. 8 Kyu lii gɛnen so mɔ, i wɔra ɔsowolɛ ɔbono so asa ɔkon kyɔde.

Fɛwura Ɔko Gi Nu Wurubuaarɛ Agyɛbi

9 Ɔnyen ɔko gi kyena gɛnen Samariya ɔsowolɛ ɔbono so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Simon baarɛ kya wɔra afɛ nno mɔ i kɛɛla. Ɔ kya nyiile mɔ-nyoro yɛɛ mɔ ne n bo no. Mɔ-ilaa wɔrasɛ i kya dɛ asa gɛnɔ Samariya gɛsinkpan pɛwu so. 10 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ bo nno mɔ, gɛbii‑o, ɔbelɛnsɛ‑o, kya yela giso nu Simon baarɛ asɛ. Asa mɛ san mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ɔbelɛ mɔ.”

11 Simon baarɛ wolaa ɔ kya wɔra afɛ ne i kya dɛ asa gɛnɔ mɔ, iŋ gyɛ gɛnen owi ɔbono dɔ, i kɛɛla. Imɔso asa mɔ mɛ kya nu mɔ-gɛdɛ. 12 Filipo gi kpe nno, ne ɔ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa. Ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ gɛnen akyenabi abono. Asa mɔ mɛ nu Filipo ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɛ sɔɔ imɔ gyi, ne ɔ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere, mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-anyen de akyii. 13 Simon fɛwura baarɛ gbaa kee gi sɔɔ Filipo ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi ne ɔ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere. Ɔ san kyu mɔ-nyoro kyu da mada de Filipo. Filipo kya wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so ne i kya lɛɛ Yesu ɔlon belɛ gɛwi nyiile asa. Simon ɔbono nkana ɔ gyɛ fɛwura mɔ, kya wu gɛnen mɔ, i kya dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ.

14 Imɔ gɛmara mɔ Yesu isɔɔ mɔ mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ nu yɛɛ Samariya awura mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gyi. Imɔso Yesu isɔɔ mɔ mɛ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa anyɔ, Piita mɔ‑rɛ Gyɔn kyu sun gɛnen asa abono asɛ nno. 15 Mɛ kpe mɔ, mɛ kpaa dalaa sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ ba mɔmɔ so. 16 I kya nyiile yɛɛ Samariya awura mɔ mɛ nyɛ daa Wurubuaarɛ sagyere mɔ wolɛ Wura Yesu ginyen dɔ. Mɛŋ ti nyɛ de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ baa bun mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko so. 17 Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ dalaa sa mɔmɔ mɔ, mɛ kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ mɔmɔ so, ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa bun mɔmɔ so.

Fɛwura Mɔ Nyi Yɛɛ Aterenbi A Laa Taalɛ Sɔɔ

Wurubuaarɛ Oduduu Ɔlon

18 Nfono mɔ, ibono Simon gi wu Piita mɔ‑rɛ Gyɔn, Yesu isɔɔ mɔ, mɛ kya kyu mɔmɔ-abaa gyanꞌ asa so ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya baa bun mɔmɔ so mɔ, o kyu aterenbi kyu sa mɔmɔ. 19 Ne ɔ tɔgɛ sa Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛɛ, “Fɛꞌ sɔɔ aterenbi adɛ de fɛꞌ kyu gɛnen ɔlon ɔbono fɛ bo faa kyu gbaa me-gibaa de ɔkamaasɛ ɔbono me kee nɛ nyɛ kyu me-abaa gyanꞌ mɔ so mɔ, ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ baa bun mɔ so.”

20 Simon gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne Piita gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ fo-aterenbi nnɛ, fo‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ! Aterenbi a maŋ taalɛ sɔɔ ilaa ibono Wurubuaarɛ kya kyu kyɛɛ mɔ. 21 Fo maŋ taalɛ saarɛ aye dɔ de foꞌ wɔra ilaa idɛ ɔnan. I kya nyiile yɛɛ fo-gisen dɔ iŋ boran Wurubuaarɛ ansi so. 22 Nu fo-nyoro gɛsɛ de foꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn ibono fo dɛ faa dɔ de foꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ nengyene i laa sa mɔ, oꞌ kyu fo-nwɔnsa nbono fo dɛ faa kyu kyɛɛ fo. 23 I kya nyiile yɛɛ nɛ wu fo faa ako gɛnyɛ gɛ gyɛ fo gɛlaaloo. Ilaa nyɛnyɛn kee i suu fo gɛgbɛ.” 24 Nfono mɔ, Simon mɔ gi kolɛ Piita mɔ‑rɛ Gyɔn yɛɛ, “Fɛꞌ dalaa sa Wurubuaarɛ sa me de gɛnen ilaa ibono fɛ darɛ faa dɔ iko‑rɛ iko iꞌ mɛŋ sa iꞌ ba me so.”

25 Piita mɔ‑rɛ Gyɔn mɛ lɛɛ Wura Yesu agyɛbi de mɔ-ilaa ibono mɛ wu de mɔmɔ-ansi mɔ tɔgɛ sa nno asa ta mɔ, mɛ kii kyon kpe Gyɛrusalem. Mɛ kya kpe mɔ, mɛ naa de Samariya awura isowolɛ gikyɔ so mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa nno awura kee pɛi ne mɛ kpaa loo Gyɛrusalem.

Filipo Gi Tɔgɛ Wurubuaarɛ Ɔkalan Sa Itopiyanyen Ɔko

26 Owi ɔko dɔ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi baa tɔgɛ sa Filipo yɛɛ, “Koso, de foꞌ kpelegɛ de gɛsɛ so naa de ɔkpa ɔbono ɔ dɛ lii Gyɛrusalem kyu kpe de Gaasa ɔsowolɛ so mɔ. Gɛnen ɔkpa ɔbono ne n kya loo de gipen dɔ lii mɔ.” 27 Gɛsintin mɔ, Filipo gi koso yii ɔkpa ɔ kya kpe. Filipo kya kpe mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, Itopiyanyen ɔko ne. Itopiyanyen mɔ gyɛ daa ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ, ne ɔ bo abono mɛ kya kerɛ Itopiya wura so mɔ dɔ. Itopiya awura berɛ mɔmɔ-wura gyɛ daa ɔkyii. Ɔnyen mɔ ne n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ wura kyiisɛ mɔ aterenbi de mɔ-awuratɔ pɛwu so. Gɛnen ɔbelɛnsɛ baarɛ gi kpe Gyɛrusalem kpaa son Wurubuaarɛ. 28 Ɔ kya kii mɔ ne Filipo gi kpaa tu mɔ gɛnen. Ɔbelɛnsɛ mɔ tɛ ilaa iko dɔ i naa, mɔ, bee ne n kya biidɛ gɛnen ilaa mɔ. I so Itopiyanyen mɔ i naa gɛnen mɔ, ɔ kya kalɛ ilaa ɔ kya lii ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi ŋmarasɛ mɔ dɔ. 29 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Filipo yɛɛ, “Naa kpe de foꞌ kpaa naa sindi ɔbelɛnsɛ baarɛ.”

30 Gɛsintin mɔ, Filipo gi selɛ kpe ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ ɔ naa sindi mɔ. O nu ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ ilaa ɔ kya lii ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo Isaya gi ŋmarasɛ mɔ dɔ. Filipo gi nu mɔ, ɔ taasɛ ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya nu ilaa ibono fo kya kalɛ faa gɛsɛ ne?” 31 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nnɛ ne nan wɔra de nꞌ nu gɛsɛ? Gɛnen mɔ, nɛ nyɛ ɔko gi lɛɛ gɛsɛ sa me.” Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi kolɛ Filipo yɛɛ ɔꞌ dii loo baa kyena mɔ asɛ. Gɛsintin mɔ, Filipo gi dii loo kyena mɔ asɛ.

32 Wurubuaarɛ agyɛbi abono ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

“Mɛ kparɛ mɔ lii kpaa mɔɔ fɛɛ sandɛ.

Mɔ mɔ gi sii kurun fɛɛ gɛsandɛbi ne mɛ keda mɛ laa daasɛ.

Oŋ bugi mɔ-gɛnɔ.

33 Mɛ wɔra mɔ ipeeli.

Mɛ mɛŋ gyi mɔ-nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so.

Ibono mɛ ten mɔ-agyo faa,

ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa nyɛ wu mɔ-biana abɛɛ mɔ-naanaana ilaa tɔgɛ.”

34 Filipo gi dii ɔ tɛ ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Anɛ ne Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ darɛ faa? Ɔ tɔgɛ kyu lii mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro so abɛɛ ɔko kpɛi ne ɔ darɛ daa?” 35 Ɔ taasɛ Filipo gɛnen mɔ, Filipo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Yesu ne ɔ darɛ gɛnen, ne ɔ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ɔbelɛnsɛ mɔ. Filipo laa lɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ, o yii gɛsɛ lii daa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ nfono ɔbelɛnsɛ mɔ kya kalɛ mɔ.

36 Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa tu nkyu nko. Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ Filipo yɛɛ, “Kerɛ, nkyu. Menɛ ne n bo no i laa taa tii me-ɔkpa de meŋ sa nꞌ nyɛ sɔɔ Wurubuaarɛ sagyere?” [ 37 Filipo gi tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nengyene fo ka gyan Yesu so lii fo-gisen dɔ berɛ mɔ, ɔkpa dɛ fɛɛ foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere.” Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nɛ ka gyan Yesu Kirisito so yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.”] 38 Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi yɛgɛ mɛ sii yelɛ ne mɔ‑rɛ Filipo mɛ loo nkyu mɔ dɔ ne Filipo gi gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 39 Mɛ dii lii nkyu mɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu gi puru Filipo kyon kpe gɛtɛɛko. Ɔbelɛnsɛ mɔ mɛŋ baa wu mɔ. Ɔbelɛnsɛ mɔ gi san keda mɔ-gɛwi ɔkpa de ɔkon fɛɛ ɔ ka gyan Yesu so. 40 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi puru Filipo lii Itopiya ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ gɛnen mɔ, Filipo gbaa-gbaa ɔꞌ baa kerɛ mɔ, ɔ ti ɔ yelɛ ɔsowolɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Asotusi mɔ so. Nfono mɔ Filipo gi naa de isowolɛ ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ɔ sa asa gɛnen‑n kaaborɛ ɔ kpaa loo ɔsowolɛ belɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɛsariya mɔ so.

9

Yesu Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Sɔɔlo Ɔkpa Nsana

1 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Sɔɔlo gi luu mɔ-ansi gyanꞌ Wura Yesu akasɛbo mɔ so, ɔ kya laarɛ ɔmɔ-imɔɔten. Gɛnen so mɔ o kpe Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ asɛ kpaa tɔgɛ mɔ 2 yɛɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ kpe Damasikosɛ ɔsowolɛ so de oꞌ kpe mɔmɔ Gyuda awura akyangbon dɔ. O kpe ne o wu ɔko kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ so mɔ, ɔ gyɛ ɔnyen‑o ɔkyii‑o mɔ de ɔꞌ ŋminde mɔ kyu mɔ ba Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ansi dɔ Gyɛrusalem nno. Imɔso asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ ɔꞌ sa mɔ mɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ de iꞌ wɔra yɛɛ mɔ ne n sun mɔ.

3 Gɛsintin mɔ, Sɔɔlo gi nyɛ ɔwolɛ mɔ, ne o yii ɔkpa. O fuude Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, fatela gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ mɔ gikolon fɛɛ nyangbon ne n wiisɛɛ. 4 Ɔ lii tɔrɔ ne o nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ mɔ nnɔ nnyɔ yɛɛ, “Sɔɔlo, Sɔɔlo.” Ne gigyɛbiꞌ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen?”

5 Sɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ taasɛ yɛɛ, “Me-wura ɔmɔ ne?” Ne gigyɛbiꞌ mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ Yesu, ɔbono fo kya ka ansi mɔ. 6 Fo berɛ, dabɔlɛ koso de foꞌ naa loo ɔsowolɛ mɔ so. Fo ti loo nno mɔ, mɛ laa tɔgɛ fo ilaa ibono i kaaborɛ foꞌ wɔra mɔ.”

7 Anyen abono mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ kya kpe ɔkpa ɔbono mɔ mɛ sii yelɛ mɛ mɛŋ tɔgɛ ba‑a gigyɛbi. Mɛ nu gigyɛbiꞌ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ kii wu ɔko‑rɛ ɔko. 8 Sɔɔlo gi nyise koso ne o bugi mɔ-ansi mɔ, ɔŋ baa ɔ kya wu sɛi. Imɔso mɛ keda mɔ daa de gibaa kyu loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so. 9 Nkɛ nsa pɛwu mɔ, ɔ mɛŋ kya wu. Ɔŋ kya gyi, ne ɔŋ kya nun.

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Ananiyasɛ Yɛɛ Ɔꞌ Kpaa Dalaa Bugi Sɔɔlo Ansi

10 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko bo Damasikosɛ ɔsowolɛ ɔbono so nno; mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Wura Yesu gi lɛɛ nyiile Ananiyasɛ baarɛ fɛɛ oderi ne ɔ terɛ mɔ-ginyen so yɛɛ, “Ananiyasɛ.” Yesu gi terɛ mɔ gɛnen mɔ ne o kyule yɛɛ, “Me-wura, me ne.”

11 Ananiyasɛ gi kyule mɔ, Wura Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Koso kpe ɔkpa ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Ntintin Ɔkpa mɔ dɔ de foꞌ kpe Gyudasɛ gɛten dɔ. Fo loo gikpaara mɔ so mɔ, taasɛ ɔnyen ɔko so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sɔɔlo. Ɔ gyɛ Taasu ɔsowolɛ so isa; ɔ ba ɔ bo nno ɔ kya dalaa. 12 Ɔ kya dalaa mɔ, nɛ ti wolaa lɛɛ nyiile mɔ fɛɛ oderi yɛɛ ɔko laa ba mɔ asɛ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Nɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ laa kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ mɔ so de mɔ-ansi mɔ aꞌ bugi sa mɔ de oꞌ kii nyɛ ɔ kya wu.”

13 Nfono mɔ Ananiyasɛ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, nɛ ti nu Sɔɔlo baarɛ ilaa lii asa sakyɔ asɛ. Nɛ nu yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ dɛ ɔ kya wɔra fo Yesu adɛ abono fo lɔrɔ yela sa fo-nyoro Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ i nyaakyɔ. 14 Ne ibono ɔ ba gɛrɛ faa, ɔ bo ɔkpa lii Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ asɛ de ɔꞌ ŋminde nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa dalaa terɛ fo Yesu ginyen mɔ kyu kpaa tii de obu.”

15 Nfono mɔ Wura Yesu gi buu sa Ananiyasɛ yɛɛ, “Fo berɛ, koso kpe mɔ asɛ daa. Nɛ lɛɛ gibaa yii mɔ yɛɛ ɔꞌ tɔgɛ me-ilaa sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi, de awura-awura, de Isirale awura kee. 16 Me gbaa-gbaa ne nan nyiile mɔ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa wu awɔrɔfɔɔ me so mɔ.”

17 Nfono mɔ, Ananiyasɛ gi koso lii kpaa loo gɛten gɛbono dɔ Sɔɔlo gi sogɛ mɔ, ne ɔ kpaa kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ Sɔɔlo so ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-nanbo Sɔɔlo, Wura Yesu ɔbono ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile fo ɔkpa dɔ gɛkaabono fo kya ba gɛrɛnaa mɔ ne n sun me fo asɛ faa. O sun me yɛɛ nꞌ baa yɛgɛ fo-ansi mɔ aꞌ bugi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa de Wurubuaarɛ Oduduu kee ɔꞌ baa suu de fo.”

18 Ananiyasɛ gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ayaa abono so mɔ, i wɔra Sɔɔlo fɛɛ ilaa iko ne n kyalɛ lii mɔ-ansi dɔ. Mɔ-ansi mɔ a bugi ne o kii nyɛ ɔ kya wu. Ɔ koso yelɛ ne mɛ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 19 Mɛ laarɛ ilaa iko sa mɔ ne o gyi. I baa wɔra ŋmaraa mɔ, ɔ nyɛ ɔlon kon.

Sɔɔlo Gi San Ɔ Kya Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ Ɔ Kya Sa Asa

Idɛ gɛmara mɔ, Sɔɔlo gi sii kyena Yesu akasɛbo mɔ asɛ Damasikosɛ nno nkɛ kalɛsɛ. 20 Ayaa abono so mɔ, ɔ san ɔ kya kpe daa Gyuda awura akyangbon dɔ ɔ kya lɛɛ ɔ kya tɔgɛ ɔ sa asa yɛɛ, “Yesu ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.” 21 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o nu ilaa ibono Sɔɔlo kya tɔgɛ mɔ, i kya dɛ mɔ-gɛnɔ. Asa mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ Sɔɔlo ne n kya yɛgɛ ɔlanba kya tɔrɔ Gyɛrusalem asa abono mɛ dɛ Yesu ginyen mɛ kya son Wurubuaarɛ dɔ mɔ? Iŋ gyɛ gɛnen so ne ɔ ba gɛrɛ de ɔꞌ baa keda asa ŋminde kyu kperɛ asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ faa?” 22 Sɔɔlo, mɔ, kpɛ ɔ kya lɔrɔ ɔ kya tɔgɛ Yesu ilaa ɔ kya too daa. Ɔ keda nyoro ɔ kya lɛɛ ɔ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ kya mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ, ne Gyuda awura abono mɛ bo Damasikosɛ nno mɔ gɛnɔ gɛ wuꞌ.

23 Sɔɔlo gi kyena nno kɛɛla mɔ, Gyuda awura abono mɛ bo nno mɔ mɛ gyanꞌ ne mɛ da gɛdɛ yela yɛɛ mɛ laa mɔɔ mɔ. 24 Mɛ da mɔ gɛdɛ gɛnen mɔ, Sɔɔlo gi bii. Gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ, mɛ san mɛ kya dii nbunono nbono gi dɛ lii ɔsowolɛ mɔ dɔ mɔ de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔɔ. 25 Gɛnyɛ gɛko mɔ Sɔɔlo akasɛbo mɛ kyu mɔ kpe de gɛkpen mɔ mɛ yii wɔra ɔsowolɛ mɔ gɛtɛɛko so. Ne mɛ kyu mɔ kyu wɔra gɛkeebii dɔ ne mɛ kpelegɛrɛ mɔ de ɔfɛ ne ɔ selɛ kyon.

Sɔɔlo Gi Kii Kpe Gyɛrusalem

26 Sɔɔlo gi naa kyon kpaa loo Gyɛrusalem mɔ, ɔ laarɛ fɛɛ oꞌ kyu mɔ-nyoro kpaa loo Yesu akasɛbo gikpen mɔ dɔ. Yesu akasɛbo mɔ pɛwu mɛ selɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ o bingiri Yesu ɔkasɛbo gɛsintin. 27 Nfono mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Banabasɛ mɔ gi keda mɔ de gibaa ne o kyu mɔ kpe Yesu isɔɔ mɔ asɛ. Nno ne Banabasɛ gi lɛɛ gɛsɛ dandan sa mɔmɔ kyu lii gɛnɔɔbono so Sɔɔlo gi wu Wura Yesu ɔkpa dɔ ne Yesu gi tɔngɛ sa mɔ mɔ. Banabasɛ gi buu sa mɔmɔ gɛnɔɔbono Sɔɔlo gi naa Damasikosɛ ɔsowolɛ so ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ sa asa Yesu ginyen dɔ mɔ, ne ɔ mɛŋ selɛ nyamesɛ gifuu. 28 San kyu lii nno mɔ, mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ san ma‑a wɔra ilaa kamaasɛ dabɔlɛ Gyɛrusalem nno, ne Sɔɔlo kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛ sa asa Wura Yesu ginyen dɔ. Ɔŋ kya selɛ gifuu. 29 Sɔɔlo kya lɛɛ Wura Yesu ilaa tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa Gyuda awura abono mɛ kya tɔgɛ Geriiki gɛdɛ mɔ kee, ne mɔmɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ sɔɔ akyɔɔlɛ de abara. Mɔmɔ berɛ, mɛ kpɛ ma‑a laarɛ mɔ-imɔɔten daa. 30 Nfono mɔ, mɔ-nanboana abono mɛ bo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kyu Sɔɔlo kpelegɛ kyon Sɛsariya, ne mɛ lɛɛ mɔ-ɔkpa ne ɔ kyon kpe mɔ-gɛwi Taasu.

31 Imɔ gɛmara mɔ, asa mɛŋ baa ma‑a ka Yesu asonbo mɔ ansi. Yesu asonbo abono mɛ bo Gyudiya de Galeli de Samariya nsinkpan so mɔ pɛwu nyoro gi tɔrɔ ɔmɔ. Wurubuaarɛ kya lɔrɔ ɔmɔ, ne mɛ dɛ buubuu mɛ kya sa Wura Yesu mɔmɔ-gɛkyena dɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya kpaa ɔmɔ. Imɔso owi kamaasɛ dɔ mɔ mɛ kpɛ ma‑a nyaakyɔ ma‑a too daa.

Piita Gi Wɔra Ilaa Dɛnsɛ Sa Asa Anyɔ Ako

32 Piita kpɛ ɔ naa gɛten kamaasɛ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ ɔ naa kpaa lii mɔ-nanboana abono mɛ kya son Yesu Lida ɔsowolɛ so mɔ so. 33 Ɔ bo nno mɔ, o wu ɔnyen ɔko mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Aniyasɛ. Gɛnen Aniyasɛ baarɛ ayaa a wuꞌ. Nsi gukue mumuli pɛwu mɔ, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa gifengen so. Ɔ mɛŋ kya taalɛ koso yelɛ. 34 Piita gi wu ɔnyen mɔ gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-ginyen yɛɛ, “Aniyasɛ” ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Yesu Kirisito laa kyɛ fo nperɛ-nperɛ. Koso. Bɔɔ fo-gifengen de foꞌ naa.” Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ gi koso. 35 Asa abono mɛ tɛ Lida ɔsowolɛ so de Sarɔn gɛsinkpan so mɔ pɛwu mɛ wu yɛɛ mɛ kyu Yesu ginyen kyɛ Aniyasɛ mɔ, mɛ kyɛɛgɛ lii kpe mɛ kya son Wura Yesu.

36 Yesu ɔkasɛbo kyiisɛ ɔko tɛ Gyopa ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Tabita. De Geriiki gɛdɛ dɔ mɔ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Dɔkasɛ. Mɔ-gɛkyena dɔ mɔ ɔ kpɛ ɔ kya wɔra daa gidɛnsɛ ne mɔ-gibaa dɔ i kya bugi sa ayenbo. 37 Gɛnen nkɛ nbono Piita bo Lida mɔ, gilɔ gi baa keda Dɔkasɛ baarɛ ne o wuꞌ. O wuꞌ gɛnen mɔ, mɛ gyere mɔ kpasa abansoro soso-lɛɛ obu ɔko dɔ.

38 Gyopa ɔsowolɛ de Lida ɔsowolɛ iŋ bo gɛta de abara. Imɔso Yesu akasɛbo abono mɛ bo Gyopa mɔ mɛ nu yɛɛ Piita bo Lida mɔ, mɛ lɛɛ asa anyɔ kyu sun mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa terɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ kpaala ba mɔmɔ asɛ. Ɔŋ sa ɔꞌ waala owi.

39 Gɛsintin mɔ, Piita gi koso ne mɔ‑rɛ abono mɛ sun mɔ mɛ kyon. Mɛ kpaa loo mɔ, mɛ kyu Piita kyu dii kpe soso obu mɔ dɔ abansoro mɔ soso. Ɔ loo obu mɔ dɔ mɔ, akyii akulaabo abono mɛ bo nno mɔ pɛwu mɛ baa yelɛ kyaabɔɔ mɔ mɛ kya saawo. Mɛ kyu ngbɛ nbono Dɔkasɛ gi baa owi ɔbono ɔ san ɔ tɛ de ansi mɔ kyu nyiile mɔ.

40 Piita gi kpiisi mɔmɔ pɛwu lii obu mɔ dɔ ne o sii ŋmii ne ɔ dalaa. Ɔ dalaa ta mɔ, o kisee mɔ-ansi sa obuni mɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Tabita, koso.” Piita gi tɔngɛ sa obuni mɔ gɛnen mɔ, obuni mɔ gi bugi mɔ-ansi, o wu Piita, ne ɔ koso kyena. 41 Ɔ koso kyena gɛnen mɔ, Piita gi keda mɔ-gibaa dɔ ne ɔ koso yelɛ mɔ-ayaa so. Nfono mɔ, Piita gi terɛ asa abono mɛ kya son Yesu de akyii akulaabo mɔ yɛɛ mɛꞌ loo ba, ne o kyu mɔ kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ de ansi. 42 Ɔkyii mɔ gikyingi mɔ gi nu gyanꞌ de Gyopa ɔsowolɛ mɔ pɛwu. Kyu lii gɛnen so mɔ asa sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so. 43 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Piita gi sii kyena ɔnyen ɔko asɛ Gyopa ɔsowolɛ mɔ so nno kɛɛla. Mɛ kya terɛ ɔnyen mɔ yɛɛ Simon. Nbuɛ iwolɛ gɛsun ne ɔ kya wɔra.

10

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Gi Lɛɛ Mɔ-Nyoro Nyiile Kɔniiliyusɛ

1 Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena Sɛsariya ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Kɔniiliyusɛ. Ɔŋ gyɛ Gyudanyen. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ sa Rom asogya gikpen gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Itali Awura Gikpen mɔ. 2 Kɔniiliyusɛ baarɛ gi kyu mɔ-gisen kyu sa Wurubuaarɛ. Mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa pɛwu mɛ kya son Wurubuaarɛ. Ɔ kya kpaa ayenbo de aterenbi gikyɔ lii mɔ-gisen dɔ. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, ɔ kya dalaa sa Wurubuaarɛ. 3 Gɛkɛ gɛdɛ owi gbaasɛ mɔ, i lɛɛ nyiile mɔ fɛɛ oderi ne o wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ naa ɔ kya loo mɔ asɛ faa tentegelen, ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi terɛ mɔ-ginyen so yɛɛ “Kɔniiliyusɛ.” 4 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi terɛ Kɔniiliyusɛ gɛnen mɔ, i wɔra Kɔniiliyusɛ gifuu ne ɔ kerɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ faa yiridididi. Nfono mɔ Kɔniiliyusɛ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ?”

Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-gɛdalaa gɛbono fo kya dalaa sa Wurubuaarɛ mɔ de fo-ayɛ abono fo kya wɔra sa ayenbo mɔ i loo Wurubuaarɛ asɛ, ne ɔ kya nyingi fo so. 5 Idɛ kon berɛ koso, de foꞌ sun ako de mɛꞌ kpe Gyopa kpaa terɛ ɔnyen ɔko nno. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon. Mɔ-ginyen giko kee ne n gyɛ Piita. 6 Ɔ sogɛ daa Simon asɛ kee. Nbuɛ iwolɛ gɛsun ne ɔ kya wɔra. Mɔ-gɛten gɛ sindi apoo.”

Kɔniiliyusɛ Gi Sun Kpaa Terɛ Piita

7 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔngɛ de Kɔniiliyusɛ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-gikyon mɔ, Kɔniiliyusɛ gi terɛ mɔ-adega anyɔ ako abono mɛ tɛ mɔ asɛ mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ-asogya mɔ dɔ ɔko ba mɔ asɛ. Gɛnen sogya ɔbono gi kyu mɔ gisen kyu sa Wurubuaarɛ ne ɔ gyɛ abono mɛ kya dii Kɔniiliyusɛ mɔ dɔ ɔko. 8 Kɔniiliyusɛ gi terɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, o buu ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ mɔ pɛwu sa ɔmɔ. Ne ɔ keda ɔmɔ sun Gyopa.

9 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, mɛ yii ɔkpa mɛ kya kpe Gyopa ɔsowolɛ so. Mɛ kya sindi ɔsowolɛ mɔ mɔ, gɛnen owi ɔbono mɔ, Piita gi dii kpe ɔ bo obu soso nfono mɛ tɛlensɛ mɔ ɔ kya dalaa. Gɛnen owi ɔbono mɔ i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ. 10 Akon a da mɔ, ne ɔ kya laarɛ mɛꞌ sa mɔ ilaa iko de oꞌ gyi. Ɔ bo soso nno ne mɔ-gɛten wura mɔ adɛ mɔ, mɔ, mɛ kya wɔra agyudɔ gɛsɛ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, i lɛɛ ilaa iko nyiile mɔ fɛɛ oderi, ne 11 ɔ nyɛ wu Wurubuaarɛ dɔ. O wu ilaa iko i dɛ fɛɛ barapaa belɛ-belɛ ɔko i kpelegɛ lii soso i kya ba. Ilaa inan iko i dɛ gɛnen ilaa mɔ nkan-nkan i kya kpelegɛrɛ imɔ i kya ba gɛsɛ. 12 Piita gi kerɛ ilaa mɔ so mɔ, o wu nbuɛ de ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ de nbuii oyuduu kamaasɛ.

13 I kpelegɛ baa yii mɔ-ansi dɔ mɔ, Piita gi nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ mɔ tɔgɛ yɛɛ, “Piita, koso de foꞌ mɔɔ wɛ.” 14 Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, me-wura. Maŋ taalɛ wɔra gɛnen. I kya nyiile yɛɛ lii ko‑o ibono i korogɛ me faa, meŋ ti taa gyi aye Gyuda awura ilaa kyosɛ abɛɛ ilaa ibono i laa kyɔlesɛ aye mɔ.” 15 Piita gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, o kii nu gigyɛbiꞌ mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ iŋ baa i gyɛ ilaa kyosɛ mɔ, fo nyamesɛ gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ.” 16 I wɔra Piita gɛnen so‑o gikpadɔ gisaꞌ. Gikpadɔ gisasɛ mɔ gɛmara mɔ, ayaa abono so mɔ, i puru ilaa mɔ de ilaa ibonoana i gyanꞌ barapaa mɔ so mɔ kiiri dii kyon Wurubuaarɛ dɔ.

17 Piita kya sa ilaa ibono i wɔra mɔ fɛɛ oderi faa so gɛwɔnsa ɔ kya kpon mɔ, gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Kɔniiliyusɛ isɔɔ mɔ o sun mɔ asɛ mɔ, mɛ ti baa loo ɔsowolɛ mɔ so mɛ kya taasɛ Simon gɛwi ɔkpa. Mɛ ti ba mɛ yelɛ gɛbunono gbaa. 18 Isɔɔ mɔ mɛ taasɛ gɛten mɔ dɔ asa mɔ yɛɛ, “Isafo ɔko mɛŋ bo gɛrɛ mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Simon Piita?”

19 Owi ɔbono Simon Piita san ɔ kya sa ilaa ibono i wɔra mɔ fɛɛ oderi mɔ so gɛwɔnsa ɔŋ kya nu imɔ gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi buu sa mɔ yɛɛ, “Kerɛ, anyen asaꞌ ako mɛ kya taasɛ fo so. 20 Koso de foꞌ kpelegɛ kpaa tu ɔmɔ de fo‑rɛ ɔmɔ fɛꞌ kpe nfono mɛ lii mɔ. Gɛŋ sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ foꞌ kpe abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gɛwi. I kya nyiile yɛɛ me ne n sun ɔmɔ fo asɛ.”

21 Nfono mɔ, Piita gi kpelegɛ kpaa tu ɔmɔ ne o buu sa ɔmɔ yɛɛ, “Me ne n gyɛ isa ɔbono fɛ kya laarɛ mɔ. Me-gɛrɛ i dɛ gɛsɛ?” 22 Piita gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ Kɔniiliyusɛ ne n sun aye fo asɛ. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ sa asogya gikpen giko. Ɔ gyɛ isa ɔbono ɔ selɛ Wurubuaarɛ ne ɔ kya gyi gɛsintin sa mɔ. Fɛye Gyuda awura mɔ pɛwu fɛ kya lɛɛ mɔ-ginyen. Wurubuaarɛ ne n keda mɔ-ɔsɔɔ ɔko sun lii Wurubuaarɛ dɔ ne ɔ baa kaala nyiile Ɔbelɛnsɛ Kɔniiliyusɛ yɛɛ oꞌ sun baa kyu fo lii gɛrɛnaa kpe mɔ-gɛwi de oꞌ nu ilaa ibono fo laa tɔgɛ sa mɔ mɔ.”

23 Mɛ buu sa Piita gɛnen mɔ, Piita gi kyu ɔmɔ loo gɛten dɔ ne mɔmɔ pɛwu mɛ naa dɛ nno gɛnen gɛkɛ gɛbono. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Piita gi koso ne mɔ‑rɛ Kɔniiliyusɛ isɔɔ mɔ mɛ yii ɔmɔ-ɔkpa. Piita mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Gyopa nno mɔ ako mɛ buu ɔmɔ. 24 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ mɛ kpaa loo Kɔniiliyusɛ gɛwi Sɛsariya. Kɔniiliyusɛ gi sun mɔ-isɔɔ mɔ gɛnen mɔ, ɔ san ɔ tɛ ɔ kerɛ ɔmɔ-ɔkpa daa ne ɔ terɛ mɔ-subuana de mɔ-nanboana abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ kya loo mɔ baa gyanꞌ.

Piita Gi Kpaa Loo Kɔniiliyusɛ Gɛten Dɔ

25 Piita kya loo Kɔniiliyusɛ gɛten dɔ mɔ, Kɔniiliyusɛ gi lii ɔꞌ baa gyangara mɔ. Ɔ kpelegɛ dɛ Piita ayaa dɔ faa bura‑a, i wɔra mɔ yɛɛ oꞌ kyu buubuu sa mɔ fɛɛ ɔ kya son mɔ. 26 Nfono mɔ, Piita gi tɔgɛ Kɔniiliyusɛ yɛɛ, “Koso, me kee n gyɛ daa nyamesɛ fɛɛ fo-ɔnan.”

27 Piita mɔ‑rɛ Kɔniiliyusɛ mɛ faala ne mɛ gyi nsingyi naa loo gɛten dɔ. Piita gi loo nno mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, asa ne faa birim. Mɛ gyanꞌ Kɔniiliyusɛ gɛwi. 28 Nfono ne Piita gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi ibono i mɛŋ dɛ ɔkpa sa aye Gyuda awura yɛɛ aye‑rɛ asa sɛnsɛ fɛɛ fɛye mɔ aꞌ saarɛ abara dɔ abɛɛ aꞌ kpe fɛye-nwi. Me berɛ, Wurubuaarɛ ne n lɛɛ nyiile me yɛɛ meŋ sa nꞌ kerɛ me-nanbo nyamesɛ yɛɛ ɔ mɛŋ gyɛ sɛi abɛɛ nengyene me‑rɛ mɔ a dabɔlɛ mɔ i laa kyɔlesɛ me-Wurubuaarɛ ɔson. 29 Lii gɛnen so mɔ, fo sun kpaa terɛ me mɔ, mi‑i me mɔ, meŋ kine. Imɔ ne nɛ ba faa. Menɛ so ne fo sun baa terɛ me daa?”

30 Piita gi taasɛ gɛnen mɔ, Kɔniiliyusɛ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ndɛ i laa wɔra fɛɛ nkɛ nnan ne, owi baarɛ ɔkara mɔ, n bo me-gɛten dɔ gɛrɛ n kya dalaa fɛɛ gɛnɔɔbono n wolaa mi‑i wɔra owi gbaasɛ kamaasɛ mɔ. N baa kerɛ mɔ, ɔnyen ɔko ne n ba ɔ yelɛ me-ansi dɔ o suu ngbɛ fufuli gi kya ŋɛlegi. 31 Ɔnyen mɔ gi terɛ me-ginyen so yɛɛ, ‘Kɔniiliyusɛ,’ ne o buu sa me yɛɛ, ‘Wurubuaarɛ gi nu fo-gɛdalaa ne ɔ kya nyingi fo-gidɛnsɛ gibono fo kya wɔra fo kya sa asa mɔ. 32 Imɔso sun kpe Gyopa de mɛꞌ kpaa terɛ Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ. Ɔ sogɛ daa Simon ɔbono ɔ kya wɔra nbuɛ iwolɛ gɛsun mɔ asɛ. Mɔ-gɛwi gɛ sindi apoo. 33 Ayaa abono so ne nɛ sun fo asɛ, ne fo‑o fo mɔ, foŋ kine ne fo ba faa. Aye abono pɛwu a gyanꞌ Wurubuaarɛ ansi dɔ nperɛ-nperɛ faa, a ba daa de aꞌ baa nu ilaa kamaasɛ ibono Wura Wurubuaarɛ gi buu sa fo yɛɛ foꞌ tɔgɛ mɔ.’ ”

Piita Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Kɔniiliyusɛ Mɔ‑rɛ Gɛten Dɔ Asa

34 Nfono mɔ, Piita gi bugi mɔ-gɛnɔ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, nɛ wu ibono i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya ligi ɔko. 35 Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo selɛ Wurubuaarɛ ne fo kya gyi gɛsintin mɔ, fo gɛnen kaasɛ ɔbono ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi. Fo gyɛ fonɛ‑o, fo mɛŋ gyɛ fonɛ‑o, imɔ ibono iŋ tiri.

36 “Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ bunge aye Isirale awura. Ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ Yesu Kirisito ne nan yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen yuuli. Yesu Kirisito ne n gyɛ Wura sa nyamesɛ kamaasɛ. 37 Ɔfaanan fɛ ti nu Yesu Kirisito so de ilaa dɛnsɛ ibono ɔ wɔra Gyudiya gɛsinkpan pɛwu so mɔ. Gyɔn gi tɔgɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ so ilaa sa asa mɔ, imɔ gɛmara mɔ ne Yesu gi yii mɔ-gɛsun mɔ giwɔra gɛsɛ. O yii gɛsɛ lii daa Galeli gɛsinkpan so. 38 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi sun Yesu Nasarɛtɛnyen ne ɔ yɛgɛ mɔ-Oduduu gi sa mɔ-ɔlon mɔ, i mɛŋ gyɛ fɛye gisafo. Wurubuaarɛ kya kpaa mɔ so mɔ, ɔ naa wɔra idɛnsɛ, ɔ kya kyɛ asa abono ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya nyala mɔmɔ mɔ.

39 “Ilaa kamaasɛ ibono Yesu gi wɔra aye Gyuda awura gɛsinkpan so de Gyɛrusalem, aye ɔsowolɛ gɛmu mɔ so mɔ, a wu de aye-ansi. Mɛ kyu mɔ da aŋanbi kyɔlɔga oyii so kyu mɔɔ. 40 O wuꞌ mɔ, imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ, ne ɔ yɛgɛ asa mɛ wu mɔ de ansi. 41 I mɛŋ gyɛ asa mɔ pɛwu ne n nyɛ wu mɔ. Aye abono Wurubuaarɛ gi kyɔɔlɛ aye lɛɛ yɛɛ aꞌ tɔgɛ mɔ Yesu ilaa sa asa mɔ wolɛ ne n wu mɔ. Ɔ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, aye‑rɛ mɔ a wɔra abaa gyi ne a nun. 42 Yesu gi ka sa aye yɛɛ aꞌ naa a kya tɔgɛ mɔ-ɔkalan mɔ sa asa de aꞌ buu sa mɔmɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yela yɛɛ gɛkaako mɔ, asa abono mɛ tɛ de ansi de abono mɛ wuꞌ mɔ pɛwu, mɔ ne nan gyi mɔmɔ-nbɛlɛ. 43 Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ pɛwu mɛ wolaa wu mɔ-ilaa ŋmarasɛ yela sa aye yɛɛ fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo ka gyan Yesu Kirisito so mɔ fo laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo kyu naa de mɔ so.”

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Gi Suu De Asa

Abono Mɛŋ Gyɛ Gyuda Awura Mɔ

44 Piita san ɔ kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa suu de asa abono pɛwu mɛ gyanꞌ Kɔniiliyusɛ gɛwi mɛ kya nu mɔ asɛ mɔ. 45 Gyuda awura abono mɛ ka gyan Yesu so ne mɛ buu Piita kpe Kɔniiliyusɛ gɛwi mɔ pɛwu mɛ wu gɛnen mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ gi baa suu de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ kee. 46 I kya nyiile yɛɛ mɛ nu mɛ kya yen Wurubuaarɛ de ndɛ nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ dɔ.

Nfono ne Piita gi taasɛ yɛɛ, 47 “Nengyene nɛ gyere gɛnen asa adɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ, nɛ fuɛ? Fɛꞌ kerɛ ibono mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ kyu sa mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono o kyu sa aye kee mɔ. Menɛ n wɔra ne fo ɔko fo laa kine yɛɛ meŋ sa nꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere?” 48 Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Yesu Kirisito ginyen dɔ. Mɛ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ gɛnen mɔ, mɛ kolɛ Piita yɛɛ oꞌ kii kyena ɔmɔ asɛ nkɛ kalɛsɛ nko.

11

Wurubuaarɛ Kya Laarɛ Asa Kpɛi-Kpɛi Pɛwu Mɛꞌ Loo Yesu Ɔson Mɔ Dɔ

1 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Gyudiya gɛsinkpan mɔ pɛwu so mɔ mɛ nu yɛɛ Piita gi kpe abono mɛŋ gyɛ ɔmɔ Gyuda awura mɔ asɛ kee kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa ɔmɔ, ne mɔmɔ mɔ mɛ sɔɔ agyɛbi mɔ gyi. 2 Imɔso owi ɔbono Piita gi dii kpe Gyɛrusalem mɔ, Yesu asonbo mɔ dɔ abono mɛ dɛ yɛɛ Gyuda awura awɔrɛ giten nbara gi tiri sa Yesu asonbo pɛwu mɔ mɛ lɔgedɛ de Piita yɛɛ ibono ɔ wɔra mɔ iŋ tɛ. 3 Mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ so ne fo kpe asa abono mɛŋ ten awɔrɛ mɔ asɛ ne fo‑rɛ mɔmɔ fɛ wɔra abaa gyi? Aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”

4 Nfono mɔ, Piita gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ gɛnɔɔbono i yii gɛsɛ mɔ pɛwu kpaa logɛ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, 5 “Me berɛ n bo Gyopa ɔsowolɛ so n kya dalaa. Nfono mɔ i wɔra me fɛɛ oderi. I wɔra me fɛɛ n kya kuu oderi gɛnen mɔ, nɛ wu ilaa iko fɛɛ barapaa belɛ-belɛ ɔko ne n kpɛ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ. Ilaa inan iko i dɛ barapaa mɔ nkan-nkan, ne i kpelegɛrɛ mɔ ba me asɛ. 6 Nɛ lɔrɔ kerɛ barapaa mɔ so dɔɔdan mɔ, nɛ wu nbuɛ de nbuii de ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ de ntakpenbi kpɛi-kpɛi pɛwu. 7 Nɛ wu nmɔ gɛnen mɔ, nɛ nu gigyɛbi giko gi tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Piita, koso de foꞌ mɔɔ wɛ.’ 8 Nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Kuaa, me-wura. Maŋ taalɛ wɔra gɛnen. I kya nyiile yɛɛ lii ko‑o ibono i korogɛ me faa, gɛkaako meŋ ti taa kyu ilaa ibono i gyɛ aye-ilaa kyosɛ abɛɛ i kya kyɔlesɛ aye Gyuda awura ɔson mɔ kyu yii me-gɛnɔ kerɛ.’ 9 Nfono mɔ, gigyɛbi mɔ gi kii tɔgɛ lii Wurubuaarɛ dɔ sa me yɛɛ, ‘Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ yɛɛ iŋ baa i gyɛ ilaa kyosɛ mɔ, fo nyamesɛ gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ.’ 10 Gɛnen ilaa idɛ i wɔra me gɛnen so‑o gikpadɔ gisaꞌ ne i puru imɔ pɛwu kiiri dii kyon Wurubuaarɛ dɔ.

11 “Ayaa abono so mɔ, anyen asaꞌ ako mɛ ti ma‑a laarɛ mɛꞌ loo gɛten gɛbono dɔ n bo mɔ. Kɔniiliyusɛ ne n sun ɔmɔ lii Sɛsariya me asɛ. 12 Nfono mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa me yɛɛ nꞌ koso de me‑rɛ ɔmɔ aꞌ kpe. Meŋ sa nꞌ sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa fɛɛ nꞌ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ gɛwi. Aye-nanboana asee adɛ kee mɛ buu me lii Gyopa kpe Sɛsariya nno, ne a kpaa loo ɔnyen ɔbono o sun kpaa terɛ me mɔ gɛten dɔ.

13 “A loo ɔnyen mɔ gɛten dɔ mɔ, o buu sa aye gɛnɔɔbono o wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi ba ɔ yelɛ mɔ-gɛten dɔ mɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Sun kpe Gyopa kpaa terɛ Simon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Piita mɔ. 14 Fo sun kpaa terɛ mɔ mɔ, ɔ laa lɛɛ ɔkalan ɔko tɔgɛ sa fo de iꞌ yɛgɛ fo‑rɛ fo-gɛten dɔ asa pɛwu fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena.’

15 “Ɔnyen mɔ gi buu sa me gɛnen mɔ, nɛ tɔngɛ sa mɔ‑rɛ abono mɛ gyanꞌ nno mɔ. N san n kya tɔngɛ mi‑i sa mɔmɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi kpelegɛ baa bun mɔmɔ so kee fɛɛ aye-lɛɛ mɔ ɔnan. 16 Nfono mɔ, nɛ nyingi ilaa ibono Wura Yesu gi naa kyena tɔgɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Gyɔn dɛ daa nkyu ɔ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Fɛye berɛ Wurubuaarɛ laa kyu daa mɔ-Oduduu mɔ kyu gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere.’ 17 Imɔso nengyene Wurubuaarɛ dɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔ kya sa asa adɛ fɛɛ gɛnɔɔbono a ka gyanꞌ Wura Yesu Kirisito so ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ sa aye mɔ, me ne n gyɛ anɛ de nꞌ taalɛ tii Wurubuaarɛ ɔkpa?”

18 Piita mɔ-nanboana Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ mɔ mɛ nu ilaa ibono o buu sa ɔmɔ mɔ, mɔmɔ-gɛnɔ gɛ wuꞌ. Mɛ nu mɔ gɛsɛ, ne mɛ yen Wurubuaarɛ ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, “Idɛ kon Wurubuaarɛ gi yɛgɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ dɔ ako kee mɛ nyɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.”

Asa Kpɛi-Kpɛi Mɛ Ka Gyanꞌ Wura Yesu So

19 Aberɛ abono asa mɛ mɔɔ Sitiifen ne mɛ kya ka Yesu asonbo asɛnsɛ mɔ ansi Gyɛrusalem mɔ, i yɛgɛ Yesu asonbo mɔ mɛ yaasɛ kpe nten kpɛi-kpɛi. Ako mɛ loo ifɛ kpaa fo koo-koo Fonisiya gɛsinkpan so de Saapurosɛ gikyaafiya so de Antiyoki ɔsowolɛ so. Mɛ yaasɛ gɛnen mɔ, mɛ naa mɛ kya tɔgɛ Yesu agyɛbi mɔ mɛ kya sa daa Gyuda awura wolɛ.

20 Mɔmɔ asa ako berɛ, mɛ baa loo Antiyoki mɔ, mɛ tɔgɛ Yesu ilaa sa Geriiki awura kee. Abono mɛ kyule tɔgɛ Yesu ilaa sa Geriiki awura mɔ ako mɛ lii Saapurosɛ de Siirini ɔsowolɛ so. Mɛ tɔgɛ Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. 21 Wurubuaarɛ gi kpaa abono mɛ tɔgɛ Yesu ilaa mɔ, ne asa sakyɔ mɛ ka gyanꞌ Wura Yesu so ne mɛ kisee ba mɛ kya son mɔ.

22 Yesu asonbo gikpen gibono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ nu yɛɛ gɛnen asa abono mɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ, mɛ keda ɔnyen ɔko sun Antiyoki nno, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Banabasɛ. 23-24 Banabasɛ gi kpe ne ɔ kpaa wu Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ibono ɔ kya wɔra Antiyoki mɔ de mɔ-ansi mɔ, i wɔra mɔ-gisen dɔ ɔkon. Banabasɛ baarɛ gyɛ isa dɛnsɛ gɛsintin. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya wɔra ilaa mɔ-gɛkyena dɔ ne ɔ tansi ɔ bo gikagyan sa Wura Yesu. Imɔso Banabasɛ gi tɔgɛ keda Antiyoki awura abono pɛwu nyoro yɛɛ mɛꞌ kpɛ kyu mɔmɔ-asen pɛwu sa Wura Yesu de mɛꞌ kpɛ ma‑a ka ma‑a gyan mɔ so gɛnen. Nfono mɔ, asa sakyɔ mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so baa bɔla mɔmɔ so.

25 Banabasɛ gi lii nfono mɔ, ɔ kyon kpe Taasu kpaa laarɛ Sɔɔlo. 26 O wu Sɔɔlo mɔ, o kyu mɔ kpe Antiyoki, ne ɔmɔ asa anyɔ mɛ sii kyena Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ asɛ gɛsi mumuli. Mɛ nyiile asa sakyɔ Wurubuaarɛ ilaa Antiyoki ɔsowolɛ ɔbono so. Nno ne asa mɛ daa giterɛ Yesu akasɛbo mɔ yɛɛ Kirisito awura.

27 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ako mɛ lii Gyɛrusalem ba Antiyoki nno. 28 Mɛ ba gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de ɔmɔ dɔ ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Agabusɛ. O wu ilaa ibono i laa baa ba owi ɔko dɔ mɔ. O wu gɛnen mɔ, ɔ koso yelɛ ne ɔ tɔgɛ yɛɛ akon belɛ ako a kya laarɛ de aꞌ baa tɔrɔ gɛsinkpan pɛwu so. Wura Kelɔɔdiyusɛ gɛkyena dɔ ne ilaa ibono Agabusɛ gi wu tɔgɛ mɔ i lɔɔ ba gɛsintin.

29 Nfono mɔ, Yesu akasɛbo abono mɛ bo Antiyoki nno mɔ mɛ ŋminde yela yɛɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ ɔꞌ too aterenbi gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa taalɛ mɔ de mɛꞌ kyu kpe Gyudiya gɛsinkpan so kpaa kpaa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ tɛ nno mɔ. 30 Gɛsintin mɔ, mɛ too aterenbi mɔ gɛnen, ne mɛ kyu sun Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yɛɛ mɛꞌ kyu kpaa wɔra abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Yesu asonbo gikpen mɔ so nno mɔ abaa dɔ.

12

Asa Mɛ Kii Ka Yesu Asonbo Mɔ Ansi

1 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wura Hɛrodɛ gi luu mɔ-ansi yii Wura Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ ako so, ɔ kya ka ɔmɔ-ansi. 2 Ɔ yɛgɛ mɛ mɔɔ Gyeemesi, Gyɔn mɔ-daa mɔ, de gɛki. 3 Ibono o wu yɛɛ gimɔɔ mɔ ɔ yɛgɛ mɛ mɔɔ Gyeemesi mɔ i wɔra Gyuda awura mɔ ɔkon mɔ, ɔ mɛŋ sin gɛnen. Ɔ yɛgɛ mɛ keda Piita kee. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, i gyɛ owi ɔbono mɛ kya gyi mɔmɔ Gyuda awura bodobodo maadiisɛ gɛsi.

4 Hɛrodɛ gi yɛgɛ mɛ keda Piita gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ kpaa tii de obu, ne ɔ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyu wɔra asogyaana abaa dɔ mɛ kya dii mɔ anan-anan mɛ kya kyarɛ abara. Asogya mɔ mɛ bo akpen anan. Wura Hɛrodɛ gi laarɛ daa fɛɛ Gyuda awura mɔ mɛꞌ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛsi mɔ logɛ pɛi de ɔꞌ lɔɔ gyi Piita nbɛlɛ sansana. 5 Imɔso ibono mɛ mɛŋ ti taa gyi gɛnen gɛsi gɛbono ta so mɔ, mɛ yɛgɛ Piita kpɛ o tii de obu. Owi ɔbono Piita tii de obu mɔ gɛnen mɔ, Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kya lɛɛ ɔmɔ-gisen dɔ ndalaa mɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ mɛ kya sa mɔ.

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Gi Tigi Piita

6 Fɛɛ ɔkɛ Wura Hɛrodɛ laa yɛgɛ de mɛꞌ tigi Piita kyu mɔ ba sansana baa gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ, imɔ gɛnyɛ mɔ Piita gi dɛ ginsi gidɛ asogya anyɔ nsana. Mɛ da mɔ abeletɔ ilaran inyɔ kyaga de ɔmɔ. Sogyaana ako mɔ mɛ yelɛ mɛ kya dii obu ɔbono dɔ ɔ bo mɔ gɛbunono. 7 Nfono mɔ, Wura Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi ba Piita asɛ obu mɔ dɔ, ne fatela gi kyangɛ nno faa ŋma‑a. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi da mɔ kyingi ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Koso belen.” Nfono mɔ, abeletɔ ilaran mɔ i lii mɔ-abaa dɔ. 8 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa Piita yɛɛ, “Puru fo-ngbɛ suu de foꞌ kyu fo-ayaawolɛ wɔra.” Piita gi wɔra gɛnen, ne ɔsɔɔ mɔ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Keda fo soso-lɛɛ gɛgbɛ mɔ mili fo-nyoro de foꞌ naa buu me.” 9 Gɛsintin mɔ, Piita gi buu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ lii obu mɔ dɔ. Gɛnen aberɛ abono pɛwu mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ kya wɔra mɔ, Piita berɛ mɛŋ nyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin. I kya wɔra mɔ daa fɛɛ oderi.

10 Mɛ naa baa kyon asogya gyangbarasɛ abono mɛ kya dii nno mɔ so, ne mɛ kii baa kyon anyɔsɛ mɔ kee so naa baa fo gɛkpen gɛbono mɛ pɔrɔ kyaabɔɔ asa otiiten mɔ gɛbunono. Gɛnen gɛbunono gɛbono gɛ dɛ kyu lii kpe nten dɔ. Gisin gibono mɛ kyu tii gɛmɔ mɔ gi gyɛ daa abeletɔ gisin. Mɛ fo gɛbunono mɔ asɛ gɛnen mɔ, gimɔ gbaa-gbaa gi tigi gimɔ-atɔ sa ɔmɔ ɔkpa ne mɛ lii loo nten dɔ. Mɛ lii gɛnen mɔ, mɛ kyu de nten dɔ ɔkpa ɔko. Ayaa abono so mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi kyon taa Piita yɛgɛ. 11 Nfono kon mɔ, Piita ansi a ba ilaa ibono i wɔra mɔ mɔ so, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Idɛ kon berɛ, nɛ bii ibono i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wura Wurubuaarɛ ne n sun mɔ-ɔsɔɔ baa mɔlɛgɛ me lii Hɛrodɛ abaa dɔ, de ilaa ibono pɛwu Gyuda awura mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ kyu wɔra me mɔ iꞌ nyɛ wɔra giyan.”

12 Piita gi bii mɔ-ɔyelɛten ɔbono ɔ yelɛ mɔ, ɔ naa kyon kpe Mariya, Gyɔn mɔ-nyi gɛwi. Mɛ kya terɛ gɛnen Gyɔn ɔbono ginyen giko kee yɛɛ Maako. Asa sakyɔ mɛ gyanꞌ Mariya mɔ gɛwi mɛ kya dalaa gɛnen owi ɔbono dɔ. 13 Piita gi fo gɛbunono mɔ, ɔ sa ago‑o. Ɔ sa ago‑o gɛnen mɔ, obolonbu ɔko gi naa kpe de ɔꞌ kpaa tigi mɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen obolonbu ɔbono yɛɛ Roda.

14 Roda gi nu Piita gigyɛbiꞌ mɔ, ɔ bii mɔ. I wɔra mɔ ɔkon gikyɔ so mɔ, ɔŋ taa baa wu ansi de oꞌ tigi mɔ. Ɔ selɛ kpaa buu sa asa abono mɛ bo nno mɛ kya dalaa mɔ yɛɛ Piita yelɛ gɛbunono. 15 Roda gi buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo kya budi daa do‑o?” Mɔ, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa yɛɛ i gyɛ daa Piita. Nfono mɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ, “I gyɛ daa Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ kya kerɛ Piita so mɔ ne.” 16 Piita kpɛ san ɔ kya ŋmɛɛ gisin mɔ daa. Mɛ kpaa tigi ne mɛ wu yɛɛ i gyɛ Piita mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ. 17 Piita gi diirɛ mɔ-gibaa yɛɛ mɛꞌ wɔra kurun, ne ɔ lɛɛ gɛsɛ pɛwu nyiile ɔmɔ gɛnɔɔbono Wura Wurubuaarɛ gi kpaa lɛɛ mɔ lii obu mɔ dɔ mɔ. O buu sa ɔmɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ buu gɛnen ilaa idɛ sa Gyeemesi de aye-nanboana Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ.” Nfono ne ɔ lii taa ɔmɔ yɛgɛ ne ɔ kyon gɛten banban.

18 Gɛdɛ gɛ baa kɛ mɔ, asogya abono mɛ kya dii Piita mɔ mɛŋ baa wu mɔ. Mɛ yiyɛɛ gikyɔ yɛɛ fonɛ ne Piita gi kyon wɔra ɔmɔ. 19 Wura Hɛrodɛ gi laarɛ Piita kpon ɔŋ kya wu mɔ mɔ, ɔ terɛ asogya mɔ mɛ kya dii Piita mɔ kpaa taasɛ ilaa. Ɔ taasɛ ɔmɔ ilaa ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ mɔɔ gɛnen asogya abono. Imɔ gɛmara mɔ, Hɛrodɛ gi lii Gyudiya gɛsinkpan mɔ so ne ɔ kyon kpe Sɛsariya kpaa kyena nno ŋmaraa.

Hɛrodɛ Lɛwu

20 Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ Wura Hɛrodɛ dɛ ginyadon de Taya de Sidon isowolɛ so asa. Imɔso asa mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa kpaa wu mɔ. Mɛ daa giwu ɔbono o buu de wura mɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Belasitusɛ, ne mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ wɔra gɛnɔ kolon pɛi. Mɛ wɔra gɛnɔ kolon gɛnen mɔ, ne mɛ nyɛ kpaa wu wura mɔ, ne mɛ kolɛ wura mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ nyɛ gisen yuuli de mɛꞌ kyu kyena. I kya nyiile yɛɛ pɛi de mɛꞌ nyɛ agyudɔ gyi mɔ, mɛ kya kpaa sɔɔ lii daa mɔ-gɛsinkpan so awura asɛ.

21 Ɔ yela gɛkɛ sa ɔmɔ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ gyanꞌ, ne o kyu mɔ-giwurakuru kyu bun ne ɔ kpaa kyena gɛwuragyapaa so. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ ne ɔ tɔngɛ sa ɔmɔ. 22 Hɛrodɛ gi tɔngɛ sa ɔmɔ gɛnen ta mɔ, asa mɔ mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen mɔ berɛ, ɔkperɛ ne, i mɛŋ gyɛ nyamesɛ.” 23 Ayaa abono so mɔ, Wura Wurubuaarɛ ɔsɔɔ gi kyu gilɔ too Hɛrodɛ so. Ɔ loo asonsɔɔ faa nyiŋɛ-nyiŋɛ pɛi ne ɔ lɔɔ wuꞌ. I kya nyiile yɛɛ ɔ mɛŋ kyu nyisigyi ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ-lɛɛ mɔ kyu sa mɔ.

Banabasɛ de Sɔɔlo Mɛ Kii Kpe Antiyoki

24 I baa lii aberɛ abono mɔ, Wura Yesu agyɛbi mɔ a kpɛ a kya yɛlegɛ ne asa abono mɛ kya sɔɔ amɔ gyi mɔ mɛ kya nyaakyɔ mɛ kya too. 25 Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ logɛ ɔmɔ-ilaa ibono mɛ kpe Gyɛrusalem kpaa wɔra mɔ, mɛ kii kyon nfono mɛ lii mɔ. Mɛ kya kii mɔ, mɛ kyu Gyɔn ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Maako mɔ buu mɔmɔ-nyoro.

13

Mɛ Sun Banabasɛ Mɔ‑rɛ Sɔɔlo

1 Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Antiyoki ɔsowolɛ so mɔ gi nyɛ asa abono mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan de abono mɛ kya nyiile asa Yesu ilaa. Mɔmɔ-anyen ne n gyɛ Banabasɛ de Sɔɔlo de Simiyon ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Nigyɛrɛ mɔ, de Lusiyusɛ ɔbono ɔ lii Siirini mɔ, de Manayan ɔbono mɛ bela mɔ‑rɛ Wura Hɛrodɛ gɛten kolon dɔ mɔ.

2 Owi ɔko dɔ mɔ, Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kya son Wura Yesu ne mɛ kya ŋminde nnɔ. Mɛ kya son gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ lɔrɔ Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yela sa me Wurubuaarɛ de mɛꞌ kpaa wɔra gɛsun gɛbono n kya laarɛ mɛꞌ wɔra mɔ.” 3 Gɛsintin mɔ, mɛ lɔrɔ Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo yela, ne mɛ kii ŋminde nnɔ ne mɛ dalaa kyu mɔmɔ-abaa gyan mɔmɔ so kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa mɔmɔ, ne mɛ lɛɛ ɔmɔ ɔkpa.

4 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sun Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo gɛnen mɔ, mɛ kpe Siluusiya ɔsowolɛ so. Mɛ kpaa loo nno mɔ, mɛ loo gikolii kyu kyon kpe Saapurosɛ gikyaafiya so. 5 Mɛ kya kpe mɔ, mɛ kpaa fo Salamisɛ ɔsowolɛ so mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ma‑a sa asa Gyuda awura akyangbon dɔ. Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo mɛ nyɛ Gyɔn Maako gi kpaa ɔmɔ.

Sɔɔlo Mɔ‑rɛ Banabasɛ Mɛ Gyangara Biila Wura Ɔko

6 Sɔɔloana mɛ naa-naa gyanꞌ de gɛnen gikyaafiya gɛbono pɛwu kpaa fo Pafosɛ ɔsowolɛ so mɔ, mɛ kpaa lii Gyudanyen ɔko so. Gɛnen ɔnyen mɔ gyɛ daa biila wura. Ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ne ɔ gyɛ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Baayesu. 7 Baayesu baarɛ tɛ ɔbelɛnsɛ ɔko asɛ. Mɛ kya terɛ ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ Sɛgyisɛ Pɔɔlosɛ. Mɔ ne n kya kerɛ gɛnen gɛsinkpan gɛbono so sa Rom awura. Ɔbelɛnsɛ mɔ nyi ɔlaako. O nu Banabasɛ mɔ‑rɛ Sɔɔlo so mɔ, o sun kpaa terɛ ɔmɔ de ɔꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi.

8 Mɛ kpe ɔbelɛnsɛ mɔ giterɛ mɔ de‑e, biila wura mɔ kya sɔɔ mɔmɔ akyɔɔlɛ. Mɔ-ginyen Baayesu mɔ gɛsɛ de Geriiki awura gɛdɛ dɔ ne n gyɛ Elimasɛ. Elimasɛ mɔ kya laarɛ daa gɛnɔɔbono ɔ laa yɛgɛ ne ɔbelɛnsɛ mɔ maŋ nyɛ nu mɔmɔ asɛ de ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ sɔɔ Yesu gyi. Imɔso ne ɔ kya sɔɔ mɔmɔ akyɔɔlɛ gɛnen. 9 Sɔɔlo ginyen giko ne n gyɛ Pɔɔlo.

Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔ, ne ɔ kerɛ biila wura mɔ-ansi dɔ faa yiridididi 10 ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ-bi ne n gyɛ fo. Fo-lɛɛ ne n kpɛ i gyɛ ibono fo laa kyu ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi kyu penɛ asa adawo so. Gɛsintin gigyi ilaa berɛ, fo kya kyo imɔ pɛwu. Fo kpɛ fi‑i laarɛ gɛnɔɔbono fo laa kyu penɛ yɛɛ Wura Yesu gɛsintin ilaa ne n gyɛ abon. Fo maŋ taa imɔ yɛgɛ gɛnen? 11 Idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ laa nyiile fo ŋmaraa pii de foꞌ kerɛ. Fo-ansi a laa boori wɔra fo. Fo maŋ baa nyɛ wu owi kpaa fo ɔkara ɔko pɛi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa.” Ayaa abono so mɔ, ɔnyen mɔ ansi so a wɔra mɔ faa tum, ne i wɔra gibiri wɔra mɔ. Ɔ san ɔ naa ɔ kya laa abaa ɔ kya laarɛ ɔbono ɔ laa keda mɔ.

12 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi wu ibono i ba biila wura mɔ so mɔ, i yɛgɛ ɔ ka gyan Wura Yesu so. I kya nyiile yɛɛ ibono Pɔɔloana mɛ dɛ Wurubuaarɛ ilaa mɛ kya nyiile asa kyu naa de Wura Yesu so mɔ, i naa mɔ-gimu dɔ.

Pɔɔloana Mɛ Kyu Gikolii Kpe Panfiliya Gɛsinkpan So

13 Pɔɔlo mɔ‑rɛ abono mɛ kya naa gɛnen mɔ mɛ lii Pafosɛ kyu gikolii kpe Pɛɛga ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Panfiliya gɛsinkpan so mɔ. Gyɔn Maako berɛ gi naa taa ɔmɔ yɛgɛ kii kyon kpe Gyɛrusalem. 14 Pɔɔlo mɔ‑rɛ asɛnsɛ mɔ mɛ loo Pɛɛga mɔ, mɛ dɛngɛ kyon kpe ko‑o Antiyoki ɔbono ɔ bo Pisidiya gɛsinkpan so mɔ.

Gɛkɛ kyoolasɛ gɛdɛ mɔ, mɛ koso kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. Mɛ loo nno mɔ, mɛ kpelegɛ kyena. 15 Asa abono mɛ gyanꞌ nno mɔ mɛ kalɛ Wurubuaarɛ nbara ɔwolɛ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ. Mɛ kalɛ ta mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ mɔmɔ-gikyangbon mɔ so mɔ mɛ lɛɛ isa kpaa tɔgɛ sa Pɔɔloana yɛɛ, “Aye-nanboana Isirale awura, nengyene fɛ bo gɛtɔngɛ gɛko fɛ laa tɔgɛ keda asa abono mɛ bo gɛrɛnaa faa nyoro mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa ɔmɔ.”

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Isirale Awura Antiyoki Ɔsowolɛ So

16 Nfono mɔ, Pɔɔlo gi koso yelɛ ne ɔ diirɛ mɔ-gibaa yɛɛ mɛꞌ wɔra kurun de mɛꞌ nu mɔ asɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Me-nanboana Isirale awura de fɛye asafo abono fɛ selɛ aye-Wurubuaarɛ mɔ, fɛꞌ nu me asɛ. 17 Wurubuaarɛ ɔbono aye Isirale awura a kya son mɔ ne n lɛɛ aye-naanaana adedaabo mɔ yela sa mɔ-nyoro. Mɛ kpaa gyi gisafo Igyipiti gɛsinkpan so, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋan wɔra ɔsowolɛ gbaaꞌ. Imɔ gɛmara mɔ, o kyu mɔ-ɔlon belɛ mɔ kparɛ ɔmɔ lii Igyipiti gɛsinkpan mɔ so. 18 Ɔ kerɛ ɔmɔ so gipen dɔ gɛnen‑n nsi ikue-inyɔ. 19 Imɔ gɛmara mɔ, mɛ baa loo Keena gɛsinkpan so. Gɛnen owi ɔbono mɔ asa akpen kpɛi-kpɛi sono mɛ ti mɛ tɛ gɛsinkpan mɔ so. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ aye-naanaana mɛ nyida asa abono isowolɛ mɔ, ne o kyu mɔmɔ-gɛsinkpan mɔ sa aye-naanaana mɔ. 20 Pɛi de mɛ lɔɔ nyɛ gɛsinkpan mɔ, i gyi fɛɛ nsi nwɛ nnan de ikue-inyɔ de saalaa. Aye-naanaana mɔ mɛ tɛ gɛsinkpan mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ kya lɛɛ agyangbarabo lii mɔmɔ kee-kee dɔ yɛɛ mɔmɔ ne mɛꞌ gyangbara sa ɔmɔ. I ba gɛnen kaaborɛ Samuɛlɛ ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ owi gi baa fo. 21 Samuɛlɛ gɛkyena dɔ mɔ aye-naanaana mɔ mɛ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ sa ɔmɔ wura. Mɛ kolɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ Wurubuaarɛ gi kyu Sɔɔlo ɔbono ɔ gyɛ Kisi mɔ-bi mɔ kyu sa ɔmɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔ-wura. Sɔɔlo gyɛ Bɛngyamin gɛsu dɔ. O gyi gɛwura mɔ, nsi ikue-inyɔ. 22 Wurubuaarɛ gi kyigi Sɔɔlo lii gɛgyapaa mɔ so ne o kyu Deefidi kyu yii. Deefidi baarɛ ilaa ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ tɔgɛ aye yɛɛ, ‘Nɛ wu yɛɛ Deefidi, Gyɛsi mɔ-bi mɔ, gyɛ me-gisen dɔ isa ɔnan; ɔ laa wɔra me-gɛlaarɛ ilaa kpaa lii.’

23 “Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela yɛɛ ɔ laa lɛɛ ɔmɔlɛgɛbo lii gɛnen Deefidi baarɛ mɔ-anaanaanabi dɔ sa aye Isirale awura. Gɛnen ɔmɔlɛgɛbo ɔbono gi ti ba. Mɔ ne n gyɛ Yesu. 24 Pɛi ne ɔ ba mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Gyɔn gi wolaa baa tɔgɛ sa aye Isirale awura pɛwu yɛɛ aꞌ nu aye-nyoro gɛsɛ de aꞌ kyɛɛgɛ lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de mɛꞌ gyere aye Wurubuaarɛ sagyere. 25 Gyɔn gɛsun gɛbono ɔ baa wɔra mɔ gɛ kya kpe laalaalogɛ mɔ, ɔ taasɛ yɛɛ, ‘Fɛye asɛ mɔ, menɛ nyamesɛ ne me n gyɛ? Iŋ gyɛ me ne n gyɛ ɔbono fɛye-ansi a gyanꞌ mɔ so mɔ. Me-gɛmara mɔ, ɔko laa ba. Meŋ fo de nꞌ ba gɛsɛ kyu mɔ-ayaawolɛ tolɛ mɔ-ayaa dɔ sa mɔ gbaa.’

26 “Me-subuana Aberaham gɛten dɔ asa, de fɛye asafo abono kee fɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ me‑rɛ fɛye a nyɛ nu ɔmɔlɛgɛbo ɔbono so ilaa ne. 27 Asa abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ de ɔmɔ-abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ mɛ mɛŋ wu Yesu bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔmɔlɛgɛbo mɔ. Gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ mɔ, mɛ kya kalɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ mɔ, mɛ mɛŋ kya nu imɔ gɛsɛ. Mɔmɔ, mɔ, ne n gyɛ abono mɛ yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ yela mɔ i nyɛ ba gɛsintin. I lii fɛɛ mɔmɔ ne n yɛgɛ ne mɛ mɔɔ Yesu. 28 Nkana mɛ mɛŋ wu ilaa ibono so mɛ laa yelɛ tɔgɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ dabɔlɛ tɔgɛ Pilato yɛɛ ɔꞌ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Yesu ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. Gɛsintin mɔ, Pilato gi lɛɛ gɛnɔ, ne mɛ da Yesu aŋanbi oyii so mɔɔ. 29 Mɛ wɔra Yesu ɔmɔ-iwɔrasɛ pɛwu ta fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela kyu lii mɔ so mɔ, mɛ saga mɔ lii mɔ-lɛwu oyii mɔ so, ne mɛ kyu mɔ kpaa pule folɛbɔ gɛkyan dɔ. 30 Wurubuaarɛ, mɔ, gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. 31 Yesu gi kyingi lii ibuni dɔ gɛnen mɔ, nkɛ gikyɔ dɔ mɔ ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile asa abono nkana mɛ buu mɔ lii Galeli kpe Gyɛrusalem mɔ. Asa abono mɛ wu mɔ de ansi gɛnen mɔ ne n gyɛ abono mɛ kya lɛɛ mɔ-ilaa mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa aye Isirale awura mɔ.

Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Sa Aye-Naanaana Mɔ

I Ba Gɛsintin Kon

32 “Aye kee, a ba gɛrɛnaa faa, a dɛ daa ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ so a kya bara fɛye. Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela sa aye-naanaana mɔ, ɔ yɛgɛ i ba gɛsintin sa aye mɔmɔ-biana mɔ. 33 Nnɛ ne ɔ wɔra ne ɔ yɛgɛ i ba gɛsintin sa aye gɛnen? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ o kyingi Yesu lii ibuni dɔ. Wurubuaarɛ Ilon Ɔwolɛ mɔ dɔ kee Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Yesu ilaa ɔlon nyɔsɛ mɔ dɔ yɛɛ,

‘Fo gyɛ me-gisen dɔ obi. Ndɛ nɛ wɔra fo-sɛ.’

34 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ gɛtɛɛko kee ɔ tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa kyingi Yesu lii ibuni dɔ de gɛkaako ɔ mɛŋ sa ɔꞌ kpaa loo isɛ dɔ de ɔꞌ gyɔ. Kyu lii ilaa idɛ so mɔ ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ ka yela sa Deefidi mɔ i maŋ gbangɛ.

Me Wurubuaarɛ gbaa-gbaa nan kpaa fo.’

35 Ne Wurubuaarɛ ilon ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, ɔko gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ,

‘Ɔbono o kyu mɔ-nyoro fuɛ sa fo mɔ berɛ,

fo maŋ yɛgɛ mɔ ɔꞌ gyɔ sii isɛ dɔ kpa‑a.’

36 I mɛŋ gyɛ Deefidi ne Wurubuaarɛ ɔwolɛ mɔ darɛ gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Deefidi gi wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ-gɛkyena dɔ pɛwu, ne o wuꞌ kpe mɔ-naanaana asɛ, ne mɔ-nyoro gibi mɔ gi gyɔ. 37 Ɔbono Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ berɛ, mɛŋ gyɔ.

38 “Imɔso, aye-nanboana, fɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ kyu naa de Yesu baarɛ so ne fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye. 39 Nengyene fo nyamesɛ fo tɔgɛ yɛɛ fo laa gyi Wurubuaarɛ nbara nbono Mosisi gi ŋmarasɛ sa aye mɔ so pɛi de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo mɔ, fo maŋ taalɛ. Ɔkamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too Yesu so berɛ mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaarɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ fuɛ sa mɔ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. 40 Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de gisobiidɛ gibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ darɛ mɔ gi mɛŋꞌ ba fɛye so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ mɔmɔ-iwolɛ dɔ yɛɛ,

41 ‘Fɛye abono fɛ kya ŋmasɛ me-ɔkalan mɔ

ne fɛŋ kya kyu me kyu terɛ sɛi mɔ,

fɛꞌ kyena de fɛꞌ kerɛ ilaa ibono nan baa wɔra mɔ.

I laa baa dɛ fɛye-gɛnɔ ne fɛ laa wuꞌ kpem.

I kya nyiile yɛɛ nan wɔra ilaa fɛye-gɛkyena dɔ.

Nengyene ɔko gi buu gɛnen ilaa mɔ sa fɛye gbaa mɔ,

fɛ maŋ sɔɔ gyi.’ ”

42 Pɔɔlo gi tɔngɛ ta ne mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ laa lii Gyuda awura gikyangbon mɔ dɔ mɔ, asa mɔ mɛ kolɛ ɔmɔ yɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono gɛ laa kii ba mɔ mɛꞌ wɔra aniya de mɛꞌ kii baa nyiile mɔmɔ gɛnen ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ faa. 43 Mɛ yaasɛ lii gikyangbon mɔ dɔ mɔ, Gyuda awura de asafo abono mɛ selɛ Wurubuaarɛ ne mɛ loo Gyuda awura ɔson mɔ dɔ mɔ sakyɔ mɛ naa buu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ. Mɛ buu mɔmɔ gɛnen mɔ, Pɔɔloana mɛ tɔgɛ keda ɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Fɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kyu naa de Yesu so faa mɔ, fɛꞌ kpɛ fa‑a ka gyan mɔ so.”

Pɔɔlo Ilaa I Wɔra Gyuda Awura Ako Gɛlaaloo

44 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono gɛ kii ba mɔ, asa mɛ kpaa gyan faa fina‑a de mɛꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi kyu lii Yesu so. Mɛ gyan gɛnen mɔ, i san daa pi‑i de ɔsowolɛ mɔ so asa pɛwu mɛꞌ lii kpe nno. 45 Gyuda awura mɔ ako mɛ wu gɛnɔɔbono asa mɛ nyaakyɔ Pɔɔloana asɛ gɛnen mɔ, i wɔra mɔmɔ gɛlaaloo. Imɔso ɔ kya tɔngɛ mɔ, mɛ sɔɔ mɔ akyɔɔlɛ, ne mɛ saalɛ mɔ fili. 46 Nfono mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ da otu tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “I tiri yɛɛ fɛye ne a daa gitɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa. Ibono fɛ kine amɔ ginu ne fɛye gbaa-gbaa ne n bun fɛye-nyoro gipuɛɛ yɛɛ fɛye berɛ, fɛŋ kaaborɛ fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa faa mɔ, a laa naa taa fɛye yɛgɛ. A kya kyon asa kpɛi-kpɛi abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ ne. 47 I kya nyiile yɛɛ Wura Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ-agyɛbi dɔ yɛɛ,

‘Nan lɛɛ fo yela de fo ne foꞌ wɔra fɛɛ fatela

sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi.

Gɛsinkpan gɛbɔgɔlɔn kamaasɛ gɛbono dɔ mɛ bo mɔ,

fo ne nan kyu me Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kperɛ ɔmɔ

de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten me asɛ.’ ”

48 Abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛ nu gɛnen ɔkalan baarɛ mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ ɔkalan ɔbono mɛ nu kyu lii Wura Yesu so faa gyɛ ɔkalan dɛnsɛ, ne mɔmɔ dɔ asa abono i wolaa i gyɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa mɔ, mɛ ka gyan Yesu so. 49 Wura Yesu agyɛbi mɔ a nu gyanꞌ de nsana nno pɛwu. 50 Nfono mɔ, Gyuda awura mɔ berɛ mɛ kpe akyii abono mɛ bo aterenbi ne mɛ bo Gyuda awura mɔ dɔ mɔ asɛ de anyen abono mɛ gyɛ anyamesɛ gbaaꞌgbaa ɔsowolɛ mɔ so mɔ asɛ, ne mɛ kpaa nyida Pɔɔlo de Banabasɛ sa ɔmɔ. Imɔso i yɛgɛ asa mɛ kya ka Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ ansi ne mɛ gya ɔmɔ lii isowolɛ ibono i bo nsana nno mɔ so. 51 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ laa lii ɔsowolɛ mɔ so mɔ, mɛ kpiisi mɔmɔ-ayaa isɛ yela mɔmɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛŋ ba mɛ nyi ɔsowolɛ mɔ so awura ilaa, ne mɛ kyon kpe Ikoniyon. 52 Mɔmɔ-nanboana Yesu akasɛbo abono mɛ san ɔsowolɛ mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de mɔmɔ, ne mɛ san mɛ tɛ de ɔkon.

14

Pɔɔloana Mɛ Wɔra Ilaa Gbaaꞌgbaa Ikoniyon

1 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ kpaa loo Ikoniyon mɔ, mɛ naa kpe Gyuda awura gikyangbon dɔ. Mɛ tɔgɛ Yesu ilaa, ne i yɛgɛ Gyuda awura de asa kpɛi-kpɛi sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi. 2 Gyuda awura abono mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ Yesu gyi mɔ berɛ, mɛ baa nyida Yesu asonbo mɔ sa asa kpɛi-kpɛi ne i nyida mɔmɔ nsana.

3 Imɔso Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ sii kyena Ikoniyon nno kɛɛla ŋmaraa mɛ kya da otu lɛɛ Wura Yesu ilaa mɛ kya tɔgɛ asa. Mɛ lɛɛ tɔgɛ ɔmɔ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ, ne Wura Yesu kee gi lɛɛ nyiile yɛɛ i gyɛ gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ ɔ yɛgɛ mɛ taalɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ.

4 Nfono mɔ, ɔsowolɛ mɔ so asa mɔ mɛ yɛ ginyɔ. Ako mɛ yelɛ Gyuda awura mɔ gɛmara, ne mɔmɔ ako, mɔ, mɛ yela Yesu isɔɔ mɔ gɛmara. 5 Gyuda awura mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ de asa kpɛi-kpɛi mɛ wɔra gɛnɔ yɛɛ mɛ laa wɔra Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ ilaa nyɛnyɛn de mɛꞌ da ɔmɔ abui mɔɔ. 6 Mɛ nu gɛnen mɔ, mɛ kpandɛ lii nno kyon Likoniya gɛsinkpan so, ne mɛ kpe Lisitera de Dɛɛbi isowolɛ so, de gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi nno mɔ. 7 Nno kee mɛ naa mɛ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa asa.

Pɔɔlo Gi Kyɛ Ɔtɛgɛsɛ

8 Owi ɔbono mɛ bo Lisitera mɔ, mɛ wu ɔnyen ɔko tɛ, mɔ-ayaa a wuꞌ. Lii ko‑o ibono i korogɛ mɔ mɔ, ɔŋ naa kerɛ. 9 Pɔɔlo kya tɔngɛ mɔ, gɛnen ɔnyen baarɛ kya nu mɔ asɛ. Pɔɔlo gi kerɛ mɔ faa yiridididi mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ bo gisɔɔgyi gibono gi laa taalɛ kyɛ mɔ. 10 Pɔɔlo gi wu gɛnen mɔ, o kpen ken-ken yɛɛ, “Koso yelɛ fo-ayaa so.” Nfono mɔ, ɔnyen mɔ gi firigi yelɛ mɔ-ayaa so, ne ɔ san ɔ kya naa kon.

11 Sakpii mɔ gi wu ilaa belɛ ibono Pɔɔlo gi wɔra mɔ, mɛ kpen tɔgɛ Likoniya gɛdɛ dɔ yɛɛ, “Ikperɛ ne n bingiri anyamesɛ ba aye asɛ faa!” 12 Gɛnen so mɔ asa mɔ mɛ kyu Banabasɛ yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔkperɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Susɛ ne Pɔɔlo, mɔ, ibono mɔ ne n kpɛ ɔ kya gyangbara tɔngɛ sa asa so mɔ, mɛ kyu mɔ yɛɛ ɔ gyɛ ɔkperɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Hɛrɛmisɛ. 13 Nfono mɔ Susɛ ɔkpegyɔrɔ ɔbono mɔ-ɔkperɛ obu sindi gɛbunono gɛbono mɛ kya kyu loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ gi kpaa kyu inaadɛ de iyii afototo kyu kpe ɔsowolɛ mɔ gɛkpen gɛbunono mɔ asɛ de mɔ‑rɛ sakpii mɔ mɛꞌ kyɔɔlɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ fɛɛ ikperɛ-lɛɛ mɔ ɔnan.

14 Banabasɛ mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ nu yɛɛ mɛ laa kyɔɔlɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ keda ngbɛ nbono mɛ suu mɔ kyadɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ kine imɔ, ne mɛ selɛ loo saarɛ sakpii mɔ dɔ mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, 15 “Anyen, menɛ n wɔra ne fɛ kya wɔra gɛnen? A gyɛ daa anyamesɛ fɛɛ fɛye kee. Aye berɛ a kyu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ bara fɛye daa de fɛꞌ nyɛ kyɛɛgɛ lii fɛye-ikperɛ gison gibono giŋ kya kpaa fɛye de sɛi faa dɔ de fɛꞌ baa son Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo nno adaa-adaa mɔ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ de apoo de ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ dɔ pɛwu mɔ. 16 Dedaa mɔ, ɔ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi ɔkpa de mɛꞌ wɔra ilaa ibono i bo mɔmɔ ɔbolɛ mɔ. 17 Ɔ dabɔlɛ sa fɛye ɔkpa gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ ɔ mɛŋ wɔra ilaa de iꞌ lɛɛ nyiile fɛye yɛɛ ɔ bo no. Ɔ kya wɔra gidɛnsɛ sa fɛye. Ɔ kya sa fɛye nyangbon ne ɔ kya yɛgɛ ilaa duusɛana i kya sɔrɔ imɔ-abi imɔ-aberɛ dɔ. Ɔ kya sa fɛye agyudɔ de ilaa dɛnsɛ gikyɔ ibono i kya yɛgɛ fɛye-asen a kya tɔrɔ fɛye.” 18 Banabasɛ mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ dabɔlɛ tɔgɛ ilaa idɛ sa ɔmɔ gbaa faa, i wɔra ɔlon sa ɔmɔ, mɛŋ laarɛ mɛꞌ taalɛ tii sakpii mɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ kyɔɔlɛ ɔmɔ fɛɛ ikperɛ-lɛɛ mɔ.

19 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Gyuda awura ako mɛ lii Antiyoki de Ikoniyon baa tɔgɛ asa mɔ yɛɛ mɛꞌ yɛgɛ mɔmɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ wɔra gɛnɔ Pɔɔlo so. Gɛsintin mɔ mɛ wɔra gɛnɔ, ne mɛ kpaa da mɔ abui ne mɛ kpii mɔ lii ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kpii mɔ lii ɔsowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ o wuꞌ daa! 20 Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa kyaabɔɔ mɔ. Ɔ koso yelɛ ne o kii naa loo ɔsowolɛ mɔ so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ kyon kpe Dɛɛbi.

Mɛ Tɔgɛ Wurubuaarɛ Agyɛbi Nten Kpɛi-Kpɛi

21 Mɛ loo Dɛɛbi mɔ, mɛ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa ne i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ wɔra Yesu akasɛbo. Mɛ lii nno mɔ, mɛ kii kyon kpe Lisitera de Ikoniyon de Antiyoki. 22 Mɛ kpe Yesu akasɛbo abono mɛ bo nno mɔ asɛ kpaa tɔgɛ keda mɔmɔ-nyoro, ne mɛ tɔgɛ wɔra ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kpɛ sii de mɔmɔ-gisɔɔgyi gibono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ. Mɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “I bo no yɛɛ a laa wu awɔrɔfɔɔ gikyɔ berɛ. Imɔ gɛmara mɔ, a laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ.” 23 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ lɛɛ abelɛnsɛ sa Wura Yesu asonbo akpen mɔ. Mɛ ŋminde gɛnɔ ne mɛ dalaa kyu gɛnen abelɛnsɛ mɔ wɔra Wura Yesu ɔbono mɛ ka gyan mɔ so mɔ abaa dɔ.

24 Mɛ naa de Pisidiya gɛsinkpan so, ne mɛ baa fo Panfiliya gɛsinkpan so. 25 Imɔ gɛmara mɔ, mɛ kpe Pɛɛga ɔsowolɛ so. Mɛ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa abono mɛ bo nno mɔ, ne mɛ kyon kpelegɛ kpe Ataliya ɔsowolɛ so. Mɛ lii Ataliya mɔ, mɛ kyu gikolii ne mɛ palɛ kyon kii kpe Antiyoki. 26 Pɛi ne mɛ laa kpe gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, Antiyoki nno ne mɛ bo, ne Wura Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kyu mɔmɔ wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ de mɛꞌ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono. 27 Imɔso mɛ kpaa loo Antiyoki nno mɔ, mɛ koola Yesu asonbo gikpen mɔ kpaa gyanꞌ, ne mɛ buu ilaa ibono pɛwu Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ taalɛ wɔra mɔ sa ɔmɔ de gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi bugi ɔkpa sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ nyɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ. 28 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ sii kyena Yesu akasɛbo mɔ asɛ nno kɛɛla.

15

Mɛ Sun Ako Gyɛrusalem

1 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, anyen ako mɛ lii Gyudiya ba mɛ kya nyiile Yesu asonbo ilaa yɛɛ, “Nengyene mɛ mɛŋ ten fo ɔko giwɔrɛ fɛɛ gɛnɔɔbono aye-naana Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile mɔ, fo maŋ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ.” 2 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, akyɔɔlɛ belɛ ako a tɔrɔ ɔmɔ‑rɛ gɛnen asa abono so, mɛŋ nu abara gɛsɛ. Imɔso Yesu asonbo mɔ mɛ kyu amu sindi abara, ne mɛ lɛɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ de mɔmɔ-nanboana ako sun Gyɛrusalem de mɛꞌ kpaa wu Yesu isɔɔ mɔ de abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ so de mɛꞌ kyu gɛnen ilaa ibono kyu kpaa too mɔmɔ-ansi dɔ.

3 Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ lɛɛ abono mɛ sun mɔ ɔkpa mɔ, mɛ kyu de Fonisiya de Samariya nsinkpan so. Mɛ naa mɛ kya kpe gɛnen mɔ, mɛ kya buu sa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ yɛɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɔmɔ dɔ ako kee mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kyɛɛgɛ mɛ kya son Wura Yesu. Abono mɛ kya nu gɛnen mɔ, i kya wɔra mɔmɔ pɛwu ɔkon gikyɔ.

4 Mɛ kpaa loo Gyɛrusalem mɔ, Yesu asonbo gikpen gibono gi bo nno mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ de Yesu isɔɔ mɔ mɛ sɔɔ mɔmɔ abaa anyɔ, ne mɔmɔ mɔ, mɛ buu ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra kyu naa de ɔmɔ so mɔ sa mɔmɔ. 5 Nfono mɔ, asa ako mɛ koso yelɛ. Gɛnen asa abono mɛ gyɛ Farasii ɔson gikpen mɔ dɔ abono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ. Mɛ kpɛ koso yelɛ mɔ, ilaa ibono i laa lii ɔmɔ-gɛnɔ dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “I kaaborɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ son Yesu mɔ mɛꞌ ten ɔmɔ-awɔrɛ de aꞌ ka sa ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ gyi aye-naana Mosisi nbara mɔ so.”

Abelɛnsɛ Mɛ Gyanꞌ Imɔ-Gɛsingyi Gyɛrusalem

6 Nfono mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de Yesu asonbo gikpen mɔ abelɛnsɛ mɔ mɛ kpaa gyanꞌ de mɛꞌ gyi imɔ so gɛsingyi. 7 Mɛ kpaa gyanꞌ mɔ, mɛ kyena imɔ so kɛɛla. Nfono mɔ, Piita gi koso ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ aberɛ ako dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ me lɛɛ yɛɛ nꞌ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ kee de mɛꞌ nyɛ ka gyan mɔ so. Wurubuaarɛ gi lɛɛ me gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ ndɛꞌ. 8 Wurubuaarɛ nyi nyamesɛ kamaasɛ gisen dɔ. O kyu mɔ-Oduduu mɔ sa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ kee fɛɛ aye-lɛɛ mɔ ɔnan de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɔmɔ kee mɛ laa nyɛ wɔra Yesu asonbo. 9 Wurubuaarɛ asɛ mɔ aye Gyuda awura aŋ kɔrɔ, ne mɔmɔ kee mɛŋ kɔrɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ abono mɛ kyu ɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wɔra sa aye abono kee a wolaa kyu aye-nyoro too Yesu so mɔ. 10 Ne idɛ kon i wonɛ so ne fɛ kya laarɛ iꞌ wɔra ɔlon sa Yesu akasɛbo abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ? Gɛsola gɛbono fɛ dɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ kyu sola mɔmɔ faa, aye-naanaana mɛŋ taalɛ gɛmɔ ne aye kee a mɛŋ taalɛ gɛmɔ. Fɛ sola ɔmɔ gɛnen gɛsola gɛdɛ mɔ, fɛ kya soo Wurubuaarɛ idoo ne. 11 Iŋ kaaborɛ iꞌ ba gɛnen. A sɔɔ gyi yɛɛ a nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kyu naa de Wura Yesu gitolon gibono ɔ bo mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ kee mɛ nyɛ mɔ.”

12 Piita gi tɔngɛ ta mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ sii faa kurun, ne mɛ yela mɔmɔ-aso de mɛꞌ nu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ kee asɛ. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ tɔgɛ gɛnɔɔbono mɛ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ ne Wurubuaarɛ gi kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ Yesu ɔlon mɔ nyiile mɔ de ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ mɔ-gibaa so mɔ.

13 Mɛ tɔngɛ ta mɔ, Gyeemesi gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, 14 “Me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ nu me asɛ. Kyu lii asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ so mɔ, Simon Piita gi lɛɛ gɛsɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kpaa laa mɔmɔ gigyangbarasɛ mɔ. Ɔ kpaa laa ɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ kya laarɛ de ɔꞌ lɛɛ mɔmɔ dɔ ako de mɛꞌ wɔra mɔ-asonbo. 15 Gɛnen ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so kee ne. Mɛ tɔgɛ yɛɛ,

16 ‘Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nan kii ba. Nɛ kii ba mɔ,

nan baa lɔrɔ Wura Deefidi gɛten gɛbono gɛ boori mɔ yii.

Nan lɔrɔ akyanfon mɔ pɔrɔ.

17 Imɔ ne nan yɛgɛ gɛsinkpan so asa sɛnsɛ pɛwu

mɛꞌ laarɛ me ɔbono n gyɛ wura mɔ gɛten.

Asa abono pɛwu nɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra me-asonbo mɔ

mɛ laa lii asa kpɛi-kpɛi pɛwu dɔ ba me asɛ.”

Gɛnen ne Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ ne.

Mɔ ne n kya wɔra imɔ idɛ pɛwu.

18 Lii ko‑o dedaa ne Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ lɛɛ ilaa idɛ nyiile.’ ”

19 Gyeemesi gi kii tɔgɛ yɛɛ, “Imɔso me-lɛɛ ibono n bo nan tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ i mɛŋ taa kaaborɛ aꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ɔson ɔꞌ wɔra ɔlon sa asa sɛnsɛ kpɛi-kpɛi abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so faa. Aŋ sa aꞌ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ gyi aye Gyuda awura nbara mɔ pɛwu so. 20 Aꞌ ŋmarasɛ kpaa sa ɔmɔ daa yɛɛ mɛꞌ mɛŋ sa mɛꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. Imɔ ibono i laa kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Gɛnen kee ne aꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ laarɛ agyibara. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi nkalan de mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi gɛbuɛ gɛbono mɛ mɛŋ ten gɛmɔ-lɛɛ nkalan mɔ. 21 Nengyene fɛɛ Mosisi nbara mɔ berɛ ne mɛ kya laarɛ mɛꞌ nu mɔ, kpɛ kyu lii ko‑o adedaabo aberɛ dɔ mɔ, isowolɛ kamaasɛ so mɔ i bo abono mɛ kya tɔgɛ nbara mɔ sa asa aye Gyuda awura akyangbon dɔ. Mɛ kya tɔgɛ nmɔ so ilaa gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ.”

Ilaa Ibono Abelɛnsɛ Mɛ Wu Mɔ

22 Gyeemesi gi tɔngɛ ta mɔ, Yesu isɔɔ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ de asa abono mɛ bo Yesu ɔson gikpen mɔ dɔ mɔ pɛwu mɛ wu yɛɛ i kyena sa ɔmɔ, ne mɛ kyule ne mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa lɛɛ mɔmɔ dɔ asa ako de gɛnen asa abono mɔmɔ‑rɛ Pɔɔlo de Banabasɛ mɛꞌ kyu ɔwolɛ kpe Antiyoki. Gɛsintin mɔ, mɛ keda Gyudasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko yɛɛ Baasabasɛ mɔ de Siilasɛ sun. Gɛnen asa abono mɛ gyɛ agyangbarabo ako Yesu ɔson mɔ dɔ.

23 Mɛ laa kpe gɛnen mɔ, abelɛnsɛ abono mɛ kya sun ɔmɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ sa ɔmɔ yɛɛ,

“Aye Yesu isɔɔ de aye abono a gyɛ fɛye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, aye‑rɛ aye-abelɛnsɛ ne n gyanꞌ ne a ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ. A kya ŋmarasɛ fɛye abono fɛ tɛ Antiyoki ɔsowolɛ so de Siiriya de Silisiya nsinkpan so ne fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne fɛ baa loo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ. A kya faala fɛye.

24 “A nu yɛɛ aye asa ako mɛ lii aye asɛ gɛrɛnaa owi ɔbono i mɛŋ gyɛ aye ne n sun ɔmɔ ne mɛ kpe kpaa nyala fɛye. A nu yɛɛ ilaa ibono mɛ kpaa tɔgɛ sa fɛye mɔ i yɛgɛ fɛye-nwɔnsa dɔ i bo fɛye kpada-kpada. 25-27 Imɔso a gyanꞌ ne a kyu amu sindi abara ne a tɔgɛ kyule abara yɛɛ a laa lɛɛ asa ako sun fɛye asɛ de fɛꞌ nu ilaa ibono a ŋminde mɔ lii mɔmɔ gbaa-gbaa nnɔ dɔ. Abono a lɛɛ mɔ ne n gyɛ Gyudasɛ mɔ‑rɛ Siilasɛ. Aye-nanboana laarɛsɛ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ, mɛ bɔla mɔmɔ so. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ mɛ gyɛ asa abono mɛ kyu mɔmɔ-nkpa fuɛ sa aye-Wura Yesu Kirisito gɛsun mɔ.

28 “Aye‑rɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ a kerɛ faa, i mɛŋ boran fɛɛ aꞌ kii kyu gɛsola gɛko kii baa sola fɛye baa too de ilaa tirisɛ ibono a laa tɔgɛ fɛye faa. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ, 29 fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ gyi nkalan abɛɛ gɛbuɛ gɛbono fɛŋ ten gɛmɔ-lɛɛ nkalan mɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ laarɛ agyibara. Nengyene fɛ gyi gɛnen ilaa idɛana so mɔ, fɛ wɔra ibono i kaaborɛ fɛꞌ wɔra mɔ ne. Fɛꞌ kyena dandan. A sin gɛrɛ.”

Gyɛrusalem Abelɛnsɛ Mɛ Sun Asa Antiyoki

30 Yesu isɔɔ mɔ mɛ lɛɛ asunbo mɔ ɔkpa ne mɛ kyon kpe Antiyoki. Mɛ loo Antiyoki mɔ, mɛ terɛ asonbo gikpen mɔ gi bo nno mɔ kpaa gyanꞌ ne mɛ lɛɛ ɔwolɛ mɔ kyu sa ɔmɔ. 31 Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ kalɛ ɔwolɛ mɔ mɔ, i wɔra ɔmɔ ɔkon gikyɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔwolɛ mɔ gi yɛgɛ i keda ɔmɔ-nyoro. 32 Gyudasɛ mɔ‑rɛ Siilasɛ gbaa-gbaa kee mɛ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo. Mɛ tɔgɛ ilaa gikyɔ sa mɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ de iꞌ nyɛ keda ɔmɔ-nyoro de mɔmɔ-nyoro giŋ sa giꞌ yɔɔ mɔmɔ. 33 Mɛ kyena nno ŋmaraa mɔ, abono asɛ mɛ sun ɔmɔ mɔ, mɛ lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa de gisen yuuli ne mɛ kii kpe abelɛnsɛ abono mɛ sun ɔmɔ mɔ asɛ. [ 34 Mɛ laa kii mɔ, Siilasɛ berɛ gi sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kyena Antiyoki nno ŋmaraa.] 35 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ kee mɛ sii kyena Antiyoki, ne mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-nanboana sakyɔ kee mɛ tɔgɛ Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa, ne mɛ nyiile mɔmɔ ilaa kyu lii ɔkalan mɔ so.

Pɔɔlo Mɔ‑rɛ Banabasɛ Mɛ Yaasɛ Kpe Nten Kpɛi-Kpɛi

36 Imɔ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa Banabasɛ yɛɛ, “Yɛgɛ de aꞌ kii kpe isowolɛ ibono so a naa kyena tɔgɛ aye-Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa mɔ de aꞌ kpaa laa abono mɛ sɔɔ Yesu gyi nno mɔ de aꞌ kerɛ gɛnɔɔbono mɛ tɛ mɔ.” 37 Banabasɛ gi laarɛ fɛɛ mɛꞌ kyu Gyɔn Maako de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ kpe. 38 Pɔɔlo berɛ mɛŋ laarɛ gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Gyɔn gi tɛɛ mɔ-nyoro naa taa ɔmɔ yɛgɛ Panfiliya owi ɔko dɔ; ɔ mɛŋ yɛgɛ de ɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ naa wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi gɛsun mɔ kpaa logɛ. 39 Nfono mɔ akyɔɔlɛ a tɔrɔ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Banabasɛ so mɛ mɛŋ tɔgɛ kyule abara. Imɔso mɛ tɔgɛ yɛɛ mɛ laa yaasɛ kpe nten kpɛi-kpɛi. Banabasɛ gi kyu Maako kyu buu mɔ-nyoro ne mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ palɛ kyon Saapurosɛ gɛsinkpan so. 40 Pɔɔlo, mɔ, gi lɛɛ Siilasɛ, ne mɔ‑rɛ mɔ mɛ kyu de mɔmɔ-lɛɛ ɔkpa. Mɛ laa kyon gɛnen mɔ, ɔmɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ mɛ kyu ɔmɔ kyu wɔra Wura Yesu abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ kpaa mɔmɔ gɛsun mɔ dɔ. 41 Imɔso mɛ naa-naa gyanꞌ de Siiriya de Silisiya nsinkpan so, ne ɔ tɔgɛ keda Yesu asonbo akpen mɔ nyoro.

16

Pɔɔlo Gi Nyɛ De Timoti Ɔꞌ Kpaa Mɔ

1 Pɔɔlo gi kingi kpaa fo Dɛɛbi de Lisitera isowolɛ so. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Yesu ɔkasɛbo ɔko tɛ Lisitera nno, mɛ kya terɛ mɔ ginyen yɛɛ Timoti. Mɔ-nyi gyɛ Gyudakyii, ne ɔ sɔɔ Yesu gyi; mɔ-sɛ mɔ gyɛ Geriikinyen. 2 Timoti mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Lisitera de Ikoniyon isowolɛ so mɔ mɛ kya yen mɔ. 3 Pɔɔlo kya laarɛ Timoti ɔꞌ wɔra mɔ-dega de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ naa kingi. Imɔso o kyu Timoti kpe, ne mɛ ten mɔ-giwɔrɛ Gyuda awura tiibi ɔkpa so. I kya nyiile yɛɛ Gyuda awura abono mɛ bo nsana-nsana nno mɔ pɛwu mɛ nyi ibono Timoti mɔ-sɛ gyɛ Geriikinyen.

4 Pɔɔloana mɛ naa mɛ naa de isowolɛ. Ilaa ibono Yesu isɔɔ mɔ de Yesu asonbo abelɛnsɛ abono mɛ tɛ Gyɛrusalem mɔ mɛ yela sa Yesu asonbo mɔ pɛwu mɔ mɛ dɛ imɔ mɛ kya tɔgɛ de asa mɛꞌ nyɛ gyi imɔ so. 5 Yesu asonbo akpen mɔ mɛ nu imɔ mɔ, i yɛgɛ mɛ lɔrɔ sɔɔ Yesu gyi too, ne mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ kya nyaakyɔ gɛ kya too gɛkɛ kamaasɛ.

6 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɛŋ sa Pɔɔloana ɔkpa de mɛꞌ nyɛ kpaa tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ Esiya gɛsinkpan so. Lii gɛnen so mɔ mɛ naa daa de Firigyiya de Galati nsinkpan so mɛ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ. 7 Mɛ fo Misiya gɛsinkpan ɔkara mɔ i wɔra ɔmɔ fɛɛ mɛꞌ naa de Bitiniya gɛsinkpan so. Yesu Oduduu mɔ mɔ mɛŋ kyule sa ɔmɔ. 8 Imɔso mɛ loo Misiya lii kyon kpelegɛ kpe Tirowasɛ. 9 Mɛ bo Tirowasɛ mɔ, gɛnyɛ gɛko mɔ, i wɔra Pɔɔlo fɛɛ oderi, ne o wu Masadoniyanyen ɔko gi ba ɔ yelɛ ɔ kya kolɛ mɔ yɛɛ, “Wɔra aniya, ba Masadoniya de foꞌ baa kpaa aye.”

10 Aberɛ abono mɔ, me ɔbono n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ mɔ, n bo Pɔɔloana asɛ nno. Ibono Pɔɔlo gi wu gɛnen ilaa idɛ fɛɛ oderi mɔ, a wu yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kya sun aye yɛɛ aꞌ kpaa tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa Masadoniya awura. Imɔso ayaa abono so mɔ, a koso baala.

Lidiya Gi Sɔɔ Yesu Gyi

11 A kya kpe mɔ, a kyu gikolii lii Tirowasɛ kpe Samotirasi gɛsinkpan so. Aŋ bagɛ gɛtɛɛko. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ a loo Niyapolisi ɔsowolɛ so. 12 A lii nfono mɔ, a kyon kpe daa Filipayi. Filipayi gyɛ ɔsowolɛ belɛ Masadoniya gɛsinkpan so. Rom awura abɛyin ne n kya kerɛ ɔmɔ so. A loo Filipayi gɛnen mɔ, a sii kyena nno nkɛ kalɛsɛ nko.

13 I fo gɛkɛ kyoolasɛ mɔ, a koso lii kpe ɔsowolɛ mɔ nkan kpe ɔbon ɔko gigengen. A kya kpe gɛnen mɔ, a nyi yɛɛ ɔfaanan nno ne asa mɛ kya gyanꞌ dalaa fɛɛ? A fo nno mɔ, a kpelegɛ kyena ne a tɔngɛ sa akyii abono mɛ baa gyanꞌ nno mɔ. 14 Abono mɛ nu aye asɛ mɔ dɔ ɔko ginyen ne n gyɛ Lidiya. Ɔ lii Tayatira ɔsowolɛ so, ɔ kya fɛ akuru pebara boɔgyalonsɛ. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ɔsonbo. Wura Yesu gi yɛgɛ Lidiya gi bugi mɔ-gisen ne ɔ yɛ mɔ-giso nu ne ɔ sɔɔ ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ kyu lii Yesu so mɔ gyi. 15 Ɔ sɔɔ Yesu gyi gɛnen mɔ, a gyere mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura Wurubuaarɛ sagyere. Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi kolɛ aye yɛɛ, “Nengyene fɛ nyɛ wu me bii yɛɛ nɛ sɔɔ Wura Yesu gyi gɛsintin mɔ, fɛꞌ baa loo me asɛ.” Ne ɔ keda aye yela mɔ-gɛwi.

Obolonbu Ɔko Buu Aye Ɔ Kya Kpen

16 Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, a koso a kya kpe ɔdalaaten mɔ de‑e, aye‑rɛ obolonbu ɔko a gyanꞌ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu tɛ mɔ so, ne i kya yɛgɛ ɔ kya wu ilaa tɔgɛ. Ɔ tɛ asa ako asɛ, ne mɔ-wuraana mɔ mɛ kya nyɛ aterenbi gikyɔ lii mɔ-ilaa ibono ɔ kya wu tɔgɛ mɔ so. 17 Aye‑rɛ mɔ a gyanꞌ gɛnen mɔ, ɔ kpɛ san ɔ naa o buu aye‑rɛ Pɔɔlo. Ɔ kya kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ, gɛnen anyen adɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ adega. Mɔmɔ ne n kya tɔgɛ mɛ kya sa fɛye ɔkpa ɔbono so fɛ laa naa de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ mɔ.” 18 Nkɛ gikyɔ dɔ mɔ, gɛnen ilaa idɛ ne ɔkyii baarɛ kpɛ ɔ kya tɔgɛ. Gɛkɛ gɛdɛ berɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ kya kpen gɛnen mɔ, i kyu Pɔɔlo ginyadon ne o kisee faa imɔ so yɛɛ, “Wura Yesu Kirisito ginyen dɔ mɔ, me yɛɛ koso lii ɔkyii baarɛ so.” Ayaa abono so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ gi koso obolonbu mɔ so.

Mɛ Keda Pɔɔlo Mɔ‑rɛ Siilasɛ Kyu Wɔra Nbɛlɛ Dɔ

19 I ba gɛnen mɔ, mɔ-wuraana mɔ mɛ wu yɛɛ idɛ kon berɛ mɛ maŋ baa nyɛ aterenbi lii mɔ so. Imɔso mɛ keda Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ kpii mɔmɔ lii kpe sansana ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ ansi dɔ. 20 Mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ kyu kperɛ nbɛlɛ agyibo ne mɛ buu sa nbɛlɛ agyibo mɔ yɛɛ, “Gɛnen anyen anyɔ adɛ mɛ gyɛ daa Gyuda awura. Ilaa ibono i laa bara nbɛlɛ ɔsowolɛ mɔ so mɔ ne mɛ kya wɔra. 21 I kya nyiile yɛɛ mɛ kya bara itiibilaa ibono iŋ dɛ ɔkpa yɛɛ aye Rom awura aꞌ wɔra abɛɛ aꞌ gyi imɔ so mɔ.”

22 Nfono mɔ, sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ de nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ wɔra gɛnɔ yɛɛ mɛ laa wɔra Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ anyanyan. Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ kyadɛ kyadɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ngbɛ lii mɔmɔ-nyoro so ne mɛ yɛgɛ mɛ taa mɔmɔ nyaabii. 23 Mɛ taa Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɔmɔ-gɛlaarɛ ta mɔ, mɛ kyu ɔmɔ kyu kpaa tii de obu. Mɛ laa kyu ɔmɔ kpaa tii gɛnen mɔ, nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ so dandan de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ selɛ. 24 O nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, o kyu ɔmɔ kyu kpaa wɔra tudɔ tudɔ-lɛɛ obu mɔ dɔ ne ɔ da ɔmɔ-ayaa dɔ ipan.

Gɛsinkpan Gɛ Gyigisi Tigi Obu Mɔ Asin

25 Imɔ gɛnyɛ de nsana mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ kya dalaa mɛ kya bii ilon mɛ kya sa Wurubuaarɛ. Mɔmɔ-nanboana abono mɔmɔ kee mɛ tii obu mɔ dɔ mɔ, mɛ bugi ɔmɔ-aso mɛ kya nu ɔmɔ asɛ. 26 Mɛ kpɛ ma‑a dalaa mɛ kya bii ilon mɔ gɛnen mɔ, nfono mɔ, gɛsinkpan gɛ gyigisi de ɔlon ne i yɛgɛ obu mɔ ipɔɔrɛ mɔ i gyigisi kpaa tu gɛsɛ. Ayaa abono so mɔ, obu mɔ asin mɔ pɛwu a tigi ne ipan mɔ mɛ da mɔmɔ mɔ i kyalɛ lii mɔmɔ-ayaa dɔ.

27 Ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ gi wu asin mɔ a tigi mɔ, o nyi yɛɛ asa mɔ ɔ kya dii ɔmɔ mɔ mɛ selɛ lii kyon daa. Imɔso ɔ biidɛ gɛki lɛɛ ɔ laa kyu mɔɔ mɔ-nyoro. 28 Pɔɔlo gi kpen ken-ken tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ mɔɔ fo-nyoro. Aye pɛwu a bo gɛrɛ; aŋ selɛ.” 29 Ɔbono mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ saawo terɛ asa yɛɛ mɛꞌ bara fatela, ne o gbere loo obu mɔ dɔ. Mɔ-nyoro gi kya da mɔ faa gyin-gyin, ne ɔ kpelegɛ ŋmii Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ayaa dɔ. 30 Nfono mɔ o kyu ɔmɔ lii ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Abelɛnsɛ, nnɛ ne nan wɔra de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ me de nꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ?”

31 Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu fo-nyoro too Wura Yesu so. Fo wɔra gɛnen mɔ, fo‑rɛ fo-gɛten dɔ awura fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de fɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ.” 32 Mɛ tɔgɛ sa mɔ gɛnen mɔ, mɛ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Wura Yesu so sa mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu. 33-34 O kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ gɛnen gɛnyɛ gɛbono kpe mɔ-gɛten dɔ. Ɔ mada ɔmɔ-ilɔ, ne mɛ gyere mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu Wurubuaarɛ sagyere ayaa abono so. Ɔ sa ɔmɔ agyudɔ ne mɛ gyi, ne mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura mɔ pɛwu mɛ gyi ɔkon. I kya nyiile yɛɛ o kyu mɔ-nyoro kyu too Wurubuaarɛ so.

Pɔɔlo Maŋ Kyule Yɛɛ Mɛꞌ Yɛgɛ Ɔmɔ Mɛꞌ Naa Asiiri Dɔ

35 Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ sun ngbɛ awura kpaa tɔgɛ sa ɔbono ɔ kya tii asa de obu mɔ yɛɛ, “Yɛgɛ anyen mɔ mɛꞌ naa.” 36 Nfono mɔ ɔbono ɔ kya dii asa abono mɛ keda tii de obu mɔ gi tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ sun baa tɔgɛ yɛɛ aꞌ yɛgɛ fɛye de fɛꞌ naa. Imɔso fɛꞌ lii naa de gisen yuuli.” 37 O buu sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔ‑rɛ ngbɛ awura abono mɛ bo nno mɔ yɛɛ, “Mɛ koree aye sansana, yɛgɛ mɛ mɛŋ gyi aye-nbɛlɛ de mɛꞌ wu yɛɛ a gyi gipuɛɛ. Ne mɛ kyu aye kpaa tii de obu, yɛgɛ Rom awura mɛ kya kyu aye kee yɛɛ a gyɛ mɔmɔ Rom awura. Ne i wonɛ so ne mɛ laa tigi aye de aꞌ naa ne mɛ kya wɔra imɔ daa asiiri dɔ? A maŋ kyule. Mɔmɔ gbaa-gbaa mɛꞌ ba de mɛꞌ lɛɛ aye lii obu mɔ dɔ.”

38 Ngbɛ awura mɔ mɛ kyu gɛnen ɔkalan baarɛ kyu kpaa tɔgɛ sa nbɛlɛ agyibo mɔ. Mɛ nu yɛɛ Rom awura mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ fɛɛ mɛ gyɛ mɔmɔ Rom awura mɔ, i wɔra ɔmɔ gifuu. 39 Imɔso nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ kpaa dɛ ɔmɔ giserɛ, ne mɛ tigi ɔmɔ. Mɛ tigi ɔmɔ mɔ, mɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra aniya, mɛꞌ lii ɔsowolɛ mɔ so. 40 Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ lii obu mɔ dɔ mɔ, mɛ naa kpe Lidiya gɛwi. Mɛ wu mɔmɔ-nanboana Yesu asonbo mɔ, mɛ tɔgɛ ilaa sa ɔmɔ de iꞌ keda ɔmɔ-nyoro, ne mɛ naa lii ɔsowolɛ mɔ so kyon.

17

Asa Mɛ Ka Pɔɔloana Ansi Tɛsalonika Ɔsowolɛ So

1 Mɛ naa kpaa loo Anfipolisɛ de Apoloniya isowolɛ so lii kpaa fo Tɛsalonika ɔsowolɛ so. Gyuda awura gikyangbon gi bo nno. 2 Pɔɔlo gi kpe nno kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa mɔ-nanboana Gyuda awura fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ɔ kya wɔra mɔ. Mɔ‑rɛ Gyuda awura mɔ mɛ gyi amɔ so nsingyi nkɛ kyoolasɛ nsa gyan abara so. 3 Ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ ne ɔ nyiile ɔmɔ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ wolaa ɔ gyɛ ɔbono ɔ laa wu ɔlaawusɛ de oꞌ wuꞌ de mɛꞌ pule mɔ de imɔ gɛmara mɔ oꞌ kyingi lii ibuni dɔ. Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Yesu ɔbono ilaa n kya tɔgɛ fɛye faa ne n gyɛ gɛnen nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ.” 4 Nfono mɔ asa abono mɛ bo nno mɔ ako mɛ sɔɔ ibono ɔ tɔgɛ mɔ gyi, ne mɛ baa bɔla Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ so. Mɔmɔ dɔ mɔ i nyɛ Geriiki awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ de akyiinyen sakyɔ.

5 Gyuda awura abono mɛ mɛŋ sɔɔ gyi mɔ berɛ i wɔra ɔmɔ gɛlaaloo. Imɔso mɛ kpaa koola ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abono mɛ naa giyan mɛ mɛŋ bo giko dɔ mɔ wɔra gikpen belɛ, mɛ san mɛ kya faa mɛ kya wɔra ɔlanba belɛ ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ gbere kpe Gyeeson gɛwi mɛꞌ kpaa laarɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ de mɛꞌ nyɛ kyu ɔmɔ kpaa wɔra ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ abaa dɔ. 6 Mɛ kpe Gyeeson gɛwi ne mɛ mɛŋ wu mɔmɔ mɔ, mɛ san kyu keda daa Gyeeson mɔ‑rɛ Yesu asonbo mɔ ako kpii ɔmɔ kperɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ ɔsowolɛ mɔ so mɔ. Mɛ kyu ɔmɔ kpe mɔ, mɛ kpen tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Gɛnen anyen adɛ ne n gyɛ abono mɛ kya kpadɛɛ ilaa gɛsinkpan gɛten kamaasɛ mɔ. Mɛ kyu mɔmɔ gɛnen ilaa ibono kyu baa loo ɔsowolɛ baarɛ so kee, 7 ne Gyeeson baarɛ gi sɔɔ ɔmɔ yela mɔ-gɛten dɔ. Mɔmɔ pɛwu mɛŋ kya gyi aye Rom awura wura belɛ mɔ nbara mɔ so. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ iŋ gyɛ mɔ ne n gyɛ wura belɛ mɔ. Mɛ dɛ daa yɛɛ wura belɛ mɔ ne n gyɛ Yesu.”

8 Abelɛnsɛ mɔ de asa sɛnsɛ abono kee mɛ ba nfono mɔ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi nyida ɔmɔ. 9 Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ yɛgɛ Gyeeson mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ ka aterenbi ako yela de iꞌ nyiile yɛɛ kyu lii gɛnen owi ɔbono kyu i kya kpe mɔ, mɛ laa yɛgɛ gisen yuuli giꞌ ba ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ taa ɔmɔ yɛgɛ.

Mɛ Kyu Pɔɔloana Ŋara Lii Tɛsalonika Kyon Kpe Biroya

10 Imɔ gɛnyɛ mɔ, Yesu asonbo abono mɛ bo Tɛsalonika nno mɔ mɛ kyu Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ ŋara lii ɔsowolɛ mɔ so, ne mɛ lɛɛ ɔmɔ-ɔkpa, ne mɛ kyon Biroya. Pɔɔlo mɔ‑rɛ Siilasɛ mɛ kpaa loo Biroya mɔ, mɛ kyon kpe daa mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. 11 Asa abono mɛ bo Biroya nno mɔ berɛ, mɛ kya nu ilaa gɛsɛ don Tɛsalonika awura mɔ. I kya nyiile yɛɛ i kya da ɔmɔ ɔbolɛ de mɛꞌ yela giso nu Yesu ɔkalan mɔ, ne gɛkɛ kamaasɛ mɔ mɛ kya pɛɛrɛ ansi kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de mɛꞌ wu yɛɛ ilaa ibono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ i kya kyena de Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ? 12 Lii gɛnen so mɔ, nno asa sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Yesu so. Ɔmɔ dɔ mɔ i nyɛ Geriiki akyiinyen de mɔmɔ anyen kee sakyɔ. 13 Gyuda awura abono mɛ bo Tɛsalonika mɔ mɛ nu yɛɛ Pɔɔlo gi kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ Biroya kee mɔ, mɛ kpe nno kpaa kpadɛɛ nno asa nwɔnsa ne mɛ yogesi mɔmɔ, ne sakpii belɛ gi baa gyan. 14 Ayaa abono so mɔ, Pɔɔlo mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɛ lɛɛ Pɔɔlo ɔkpa, ne ɔmɔ dɔ ako mɛ sun mɔ kpe ko‑o apoo gɛnɔ; Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti berɛ mɛ sii kyena Biroya. 15 Asa abono mɛ sun Pɔɔlo lii Biroya kpe apoo gɛnɔ mɔ, mɛ sun mɔ kpaa loo ko‑o Atɛnsɛ ɔsowolɛ so. Mɛ laa kii mɔ, Pɔɔlo gi sa ɔmɔ ɔkalan yɛɛ mɛ kpe mɔ, mɛꞌ tɔgɛ sa Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti yɛɛ mɛꞌ kpaala de mɛꞌ lii nno baa tu mɔ belen.

Atɛnsɛ Awura Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Nu Ilaa Pobɔrɔ

16 Owi ɔbono Pɔɔlo tɛ Atɛnsɛ ɔ gyoo Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti mɔ, o wu yɛɛ ikperɛ gison i tansi i nyaakyɔ ɔsowolɛ mɔ so. O wu gɛnen mɔ, mɔ-gisen dɔ i kya dɛɛ mɔ. 17 Imɔso ɔ kya kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ kpaa tɔgɛ Yesu ilaa sa Gyuda awura de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ gyi imɔ so nsingyi. Gɛkɛ kamaasɛ kee mɔ, ɔ kya kpe sansana fɛɛ oyii dɔ faa, ne mɔ‑rɛ asa abono ɔ kya kpaa tu nno mɔ mɛ kya gyi nsingyi kyu lii Yesu ilaa so.

18 Nfono mɔ, anyiilebo ako mɛ baa sɔɔ mɔ akyɔɔlɛ. Mɔmɔ ako mɛ dɛ Epikuriya ilaa nyiilesɛ, ne ako mɔ mɛ dɛ Setoowikɛ-lɛɛ ilaa nyiilesɛ. Anyiilebo mɔ mɛ nu Pɔɔlo-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɔmɔ ako mɛ kya taasɛ yɛɛ, “Menɛ ilaa ne ɔtɔngɛbo baarɛ darɛ daa?” Mɔmɔ ako mɔ yɛɛ, “Ɔfaa gɛtɛɛko ikperɛ ilaa ne ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa aye gɛnen.” I kya nyiile yɛɛ Pɔɔlo kya tɔgɛ Yesu ilaa sa mɔmɔ yɛɛ Yesu gi wuꞌ ne mɛ pule mɔ ne o kyingi lii ibuni dɔ. Imɔso ne asa mɔ ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ ikperɛ iko ne ɔ darɛ mɔ. 19 Gɛnen so mɔ, asa mɔ mɛ kyu Pɔɔlo kpe Aropagusɛ gibii so nfono ɔsowolɛ mɔ so abelɛnsɛ mɛ kya kyena kpaa gyanꞌ mɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “A laa nyɛ nu ilaa nyiilesɛ pobɔrɔ ibono fo dɛ fi‑i nyiile asa faa? 20 I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono fo kya tɔgɛ mɔ, a mɛŋ ti taa nu imɔ ɔnan kerɛ. Imɔso a kya laarɛ de foꞌ lɛɛ imɔ gɛsɛ sa aye de aꞌ nu.” 21 Atɛnsɛ nten abi de asafo abono pɛwu mɛ bo nno mɔ mɔmɔ-lɛɛ ne n kpɛ i gyɛ ilaa pobɔrɔ gitɔgɛ abɛɛ ilaa pobɔrɔ ginu.

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Ikperɛ Asonbo Aropagusɛ Gibii So

22 Pɔɔlo yelɛ Aropagusɛ gibii so abelɛnsɛ mɔ nsana mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Atɛnsɛ awura, nɛ wu yɛɛ fɛye gɛrɛ fɛ kya pɛɛrɛ ansi de fɛye-ɔson ɔkpa kamaasɛ so. 23 I kya nyiile yɛɛ n naa n naa ne nꞌ kya wu fɛye isonten mɔ, nɛ wu fɛye-ɔson gibui giko gɛtɛɛko. Mɛ ŋmarasɛ gyan gɛnen gibui mɔ so yɛɛ,

ƆBONO A KYA SON NE A MƐŊ NYI MƆ MƆ ƆSONTEN.

To, ɔbono fɛ kya son yɛgɛ fɛ mɛŋ kii fɛ nyi mɔ mɔ, idɛ kon, mɔ-ilaa ne nꞌ kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa. 24 Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ lɛɛ gɛsinkpan de ilaa kamaasɛ ibono pɛwu i bo gɛmɔ dɔ mɔ. Mɔ ne n gyɛ Wura sa soso de gɛsɛ, imɔso iŋ gyɛ ɔsonten ɔbono nyamesɛ gi kyu mɔ-abaa pɔrɔ mɔ ne Wurubuaarɛ laa kyu wɔra mɔ-ɔkyenaten. 25 Gɛnen kee ne nyamesɛ maŋ taalɛ kyu mɔ-abaa wɔra ilaa iko de iꞌ mɔlɛgɛ Wurubuaarɛ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kya sa anyamesɛ pɛwu nkpa de gɛsɔnga de ilaa kamaasɛ.

26 “Aye anyamesɛ kpɛi-kpɛi pɛwu Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a gyɛ daa ɔnaana kolon, ne ɔ yɛgɛ a yaasɛ kyena kyaabɔɔ gɛsinkpan mɔ pɛwu so. Wurubuaarɛ ne n wolaa tɔgɛ yela aberɛ abono anyamesɛ kpɛi-kpɛi mɛ laa kyena de ɔkara ɔbono mɛ laa kyena kpaa lii mɔ, ne ɔ wolaa yela mɔmɔ-nsinkpan kpɛi-kpɛi ikara nfono mɛ laa kyena mɔ. 27 Wurubuaarɛ gi lɛɛ isowolɛ mɔ so anyamesɛ daa de mɛꞌ laarɛ mɔ-gɛten fɛɛ gɛnɔɔbono agyaatanbo mɛ kya laa abaa mɔ. Ɔ kya laarɛ fɛɛ aꞌ nyɛ wu mɔ. Yɛgɛ oŋ kii ɔ bo gɛta de aye ɔko‑rɛ ɔko. 28 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyaabɔɔ aye, ne mɔ so ne a bo ɔŋɛ a naa, ne a gyɛ anyamesɛ faa. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-ilon abiibo ɔko gi tɔgɛ yɛɛ, ‘A gyɛ daa Wurubuaarɛ mɔ-biana’ mɔ. 29 Imɔso ibono a gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana faa mɔ, i mɛŋ taa kaaborɛ aꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ Wurubuaarɛ gidebi gi dɛ fɛɛ ilaa ibono nyamesɛ gi kyu sika kɔkɔɔ abɛɛ silibaa abɛɛ gibui kyu adawo wɔra mɔ. 30 Owi ɔbono anyamesɛ mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ansi, ne o kyu kyɛɛ ɔmɔ. Imɔ idɛ kon berɛ, Wurubuaarɛ kya ka nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ bo gɛten kamaasɛ mɔ yɛɛ oꞌ nu mɔ-nyoro gɛsɛ de ɔŋꞌ baa wɔra ilaa ibono Wurubuaarɛ mɛŋ kya laarɛ mɔ. 31 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ gɛkaako. Ɔ ti wolaa yela gɛkɛ, ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔko yɛɛ oꞌ gyi mɔmɔ pɛwu nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so sa mɔ. O kyingi gɛnen nyamesɛ ɔbono lii ibuni dɔ de iꞌ lɛɛ nyiile aye anyamesɛ pɛwu yɛɛ gɛnen ilaa ibono ɔ darɛ mɔ i laa ba gɛsintin.”

32 Ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ gikyingi lii ibuni dɔ so ilaa mɔ, asa mɔ ako berɛ mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Ako mɔ yɛɛ, “Gɛkɛ banban mɔ a kya laarɛ foꞌ kii baa tɔgɛ ilaa idɛ sa aye.” 33 Nfono mɔ Pɔɔlo gi naa kyon taa abelɛnsɛ mɔ yɛgɛ. 34 Mɔmɔ dɔ anyen ako mɛ kpaa bɔla de mɔ, ne mɛ ka gyan Yesu so. Mɛ kya terɛ ɔko yɛɛ Dayonisɛ. Dayonisɛ baarɛ gyɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kpaa gyan Aropagusɛ gibii mɔ so mɔ dɔ ɔko. Akyii ako kee mɛ bo abono mɛ ka gyan Yesu so mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ mɔmɔ dɔ ɔko yɛɛ Damarisɛ.

18

Pɔɔlo Gi Kpe Korinti Ɔsowolɛ So

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi koso lii Atɛnsɛ, ne o kpe Korinti ɔsowolɛ so. 2 O kpe nno gɛnen mɔ, ɔ kpaa wu Gyudanyen ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Akuila. Mɛ korogɛ mɔ Pontusɛ gɛsinkpan so. Nkɛ kalɛsɛ nbono dɔ ne Akuila mɔ‑rɛ mɔ-ka Pirisila mɛ lii Itali gɛsinkpan so ba Korinti nno. Ibono so mɛ koso Itali ba Korinti nno mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wura Kelɔɔdiyusɛ gi gya Gyuda awura abono mɛ tɛ Itali mɔ pɛwu yɛɛ mɛꞌ koso lii mɔmɔ Rom awura gɛsinkpan so. Pɔɔlo gi kpe Akuila mɔ‑rɛ mɔ-ka Pirisila baarɛ gɛwi kpaa laa ɔmɔ. 3 Mɔ‑rɛ ɔmɔ pɛwu mɛ kya wɔra daa gɛsun kolon. Gɛnen so mɔ, ɔ kyena ɔmɔ asɛ ne mɛ wɔra gɛnen gɛsun gɛbono. Mɔmɔ-gɛsun mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ kya kyu nbuɛ iwolɛ baa-baa kyaga de iꞌ wɔra fɛɛ ibu.

4 Gɛkɛ kyoolasɛ kamaasɛ mɔ, Pɔɔlo kya kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ kpaa tɔgɛ Yesu ilaa sa Gyuda awura de Geriiki awura abono mɛ bo nno mɔ. Ɔ kya tɔgɛ wɔra ɔmɔ de mɛꞌ sɔɔ Yesu gyi. 5 Owi ɔbono Siilasɛ mɔ‑rɛ Timoti mɛ lii Masadoniya ba Korinti nno mɔ, Pɔɔlo san ɔ dɛ Yesu ilaa gitɔgɛ mɔ dɔ owi kamaasɛ. Ɔ kya lɛɛ nyiile Gyuda awura ne ɔ kya buu ɔ kya sa ɔmɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono mɔmɔ-ansi a gyan mɔ so yɛɛ ɔ laa baa mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 6 Gyuda awura mɔ mɛ kine ilaa ibono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ, ne mɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii mɔ so. Imɔso o kpiisi mɔ-gɛgbɛ ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nengyene fɛye-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gi lii fɛye-gibaa mɔ i mɛŋ lii me asɛ. Fɛye gbaa-gbaa asɛ ne i lii. Kyu lii nperɛ kyu i kya kpe mɔ, nan san kpe daa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ taa fɛye yɛgɛ.”

7 Ɔ tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ naa kyon kpe ɔnyen ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Titiyusɛ Gyusetusɛ mɔ gɛwi. Titiyusɛ gyɛ Wurubuaarɛ ɔsonbo. Fo kpɛ lii mɔ-gɛwi mɔ, mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon ne fo laa tu. 8 Pɔɔlo bo nno mɔ, Kirisipusɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gikyangbon gibono so mɔ mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura pɛwu mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so. Gɛnen kee ne Korinti awura abono mɛ nu Yesu ɔkalan mɔ lii Pɔɔlo asɛ mɔ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wura Yesu so ne mɛ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere.

9 Gɛnyɛ gɛko mɔ, Wura Yesu gi tɔngɛ sa Pɔɔlo fɛɛ ɔ kya kuu oderi daa. Ɔ tɔngɛ sa mɔ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Kpɛ fɛ kya tɔngɛ fɛ kya sa ɔmɔ. Gɛŋ sa foꞌ baala fo-gɛnɔ bun. 10 I kya nyiile yɛɛ n bo fo asɛ. Ɔko‑rɛ ɔko maŋ taalɛ baa wɔra fo ilaa nyɛnyɛn iko. N bo asa sakyɔ gɛnen ɔsowolɛ baarɛ so.” 11 Idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi sii kyena Korinti nno gɛsi de gibaafon ɔ kya nyiile asa mɔ Wurubuaarɛ agyɛbi.

12 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ Galiyo gyɛ Rom abɛyin mɔ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Akaya gɛsinkpan gɛbono so. Mɔ-aberɛ dɔ mɔ Gyuda awura mɔ mɛ wɔra gɛnɔ kolon ne mɛ gbere kpe kpaa keda Pɔɔlo ne mɛ kyu mɔ kpe nfono Ɔbelɛnsɛ Galiyo kya gyi asa nbɛlɛ mɔ. 13 Mɛ tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen baarɛ kya penɛ asa de mɛꞌ son Wurubuaarɛ ɔkpa ɔko so ibono iŋ kya kyena de nbara mɔ.” 14 Pɔɔlo kpɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ bugi mɔ-gɛnɔ mɔ, Galiyo gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ, “O! Fɛye Gyuda awura, nengyene fɛɛ i gyɛ ilaa nyɛnyɛn iko daa ne ɔ wɔra mɔ, abɛɛ fɛɛ gɛyu ne ɔ kpaa yuuri ne fɛ kyu mɔ ba me asɛ berɛ mɔ, nkana i kaaborɛ nꞌ nyɛ gisen nu fɛye asɛ. 15 Imɔ idɛ berɛ, i gyɛ daa ilaa taasɛsɛ kyu lii fɛye Gyuda awura ilaa nyiilesɛ de fɛye-ɔson anyen de fɛye-nbara mɔ so. Imɔso fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ imɔ so fɛye atɔ. Maŋ kyule gyi gɛnen nbɛlɛ ndɛ.” 16 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ gya ɔmɔ lii nbɛlɛ ogyiten mɔ dɔ. 17 Nfono mɔ, asa sɛnsɛ abono mɛ bo nno mɔ mɔmɔ pɛwu mɛ too keda Sositɛni, ɔbono ɔ kya kerɛ Gyuda awura gikyangbon mɔ so mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ nbɛlɛ ogyiten nno. Ɔbelɛnsɛ Galiyo mɛŋ taa ka ɔmɔ-gɛnɔ.

Pɔɔlo Gi Naa Kpe Nten Kpɛi-Kpɛi

18 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi kii gyi nkɛ nno. Ɔ laa kyon mɔ, ɔ kalɛ mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, ne o kyu gikolii kyon Siiriya gɛsinkpan so. Mɔ‑rɛ Pirisila de Akuila ne n kpe. Ɔ kpaa lii Sɛnkiriya ɔsowolɛ so mɔ, ɔ sɛɛ mɔ-gimu nno de iꞌ nyiile yɛɛ ɔ wɔra ɔmɔ Gyuda awura itiibilaa iko sa Wurubuaarɛ ne. 19 Imɔ gɛmara mɔ, mɛ kpaa loo Efiso ɔsowolɛ so. Nfono ne ɔ laa naa taa Pirisila de Akuila yɛgɛ. Pɛi de Pɔɔlo ɔ lɔɔ kyon mɔ, ɔ kpaa loo Gyuda awura gikyangbon dɔ, ne mɔ‑rɛ Gyuda awura mɔ mɛ gyi nsingyi. 20 Mɛ tɔgɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena ɔmɔ asɛ too mɔ, o kine. 21 Ɔ kolɛ mɔmɔ ɔkpa ne ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Nengyene Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, nan kii ba fɛye asɛ”. Nfono mɔ ɔ naa kpaa dii loo gikolii dɔ lii Efiso nno. 22 Ɔ kpaa loo Sɛsariya mɔ, ɔ lii gikolii mɔ dɔ naa kpe Gyɛrusalem kpaa faala Yesu asonbo gikpen mɔ mɛ bo nno mɔ ne ɔ naa kyon Antiyoki ɔsowolɛ so. 23 Ɔ kyena nno ŋmaraa mɔ, ɔ koso lii nno, ne ɔ naa-naa de isowolɛ so gyanꞌ de Galati de Firigyiya awura nsinkpan so. Ɔ naa ɔ naa ɔ kya tɔgɛ ɔ kya keda Yesu akasɛbo mɔ nyoro.

Apolosɛ Gi Tɔgɛ Yesu Ilaa Sa Asa

24 Gyudanyen ɔko gi baa loo Efiso ɔsowolɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Apolosɛ. Ɔ gyɛ Alɛsandiriya ɔsowolɛ so isa. O nyi gɛtɔngɛ, ne ɔ tansi o nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ilaa dɔ dandan. 25 Ɔ nyɛ kasɛ Wura Yesu ɔson ɔkpa mɔ ilaa lii ako asɛ. Imɔ ne ɔ san ɔ dɛ, ne ɔ kya bugi mɔ-gisen tɔgɛ imɔ sa asa. Ɔ kya nyiile Yesu ilaa dandan, yɛgɛ Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi kyu gyere asa mɔ ilaa wolɛ ne o nyi. 26 Apolosɛ gi da gikan ɔ yelɛ ɔ kya tɔgɛ Yesu ilaa ɔ sa asa mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon dɔ. Pirisila mɔ‑rɛ Akuila mɛ nu Apolosɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, mɛ kyu mɔ lii nkan, ne mɛ lɛɛ gɛsɛ sa mɔ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ɔson ɔkpa dɛ mɔ bɔla de ɔꞌ nyɛ bii imɔ dɔ too.

27 Apolosɛ kya laarɛ ɔꞌ fara kpe Akaya mɔ, mɔ-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo Efiso nno mɔ mɛ tɔgɛ keda mɔ-nyoro, ne mɛ ŋmarasɛ ɔwolɛ bunge Yesu akasɛbo abono mɛ bo Akaya nfono ɔ kya kpe mɔ yɛɛ mɛꞌ sɔɔ mɔ abaa anyɔ. Ɔ loo nno mɔ, ɔ tansi kpaa asa abono Wurubuaarɛ gi su mɔmɔ so ne mɛ nyɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Yesu so mɔ. 28 Kyu lii gɛnɔɔbono mɔ-gɛtɔngɛ mɔ gɛ kya lɛɛ gɛsintin nyiile so mɔ, ɔ tɔngɛ lɛɛ Gyuda awura mɔ. Ɔ lɛɛ nyiile kyu lii Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

19

Asa Ako Mɛ Nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu Gi Suu De Mɔmɔ

1 Owi ɔbono Apolosɛ san ɔ bo Korinti mɔ, Pɔɔlo gi naa de gɛsinkpan gɛbono gɛ bo de soso so mɔ, ne ɔ kpaa loo Efiso ɔsowolɛ so. Ɔ loo nno mɔ, o wu Kirisito akasɛbo ako, 2 ne ɔ taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Aberɛ abono fɛ sɔɔ Kirisito gyi mɔ, fɛ nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa suu de fɛye?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa! Gɛkaako aŋ ti nu kerɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu bo no gbaa.” 3 O kii taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Menɛ Wurubuaarɛ sagyere ɔnan ne mɛ gyere fɛye daa?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gyɔn-lɛɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne mɛ kyu gyere aye.” 4 Nfono ne Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Gyɔn-lɛɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ kya nyiile daa yɛɛ nyamesɛ gi nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne ɔ kyɛɛgɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ne ɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa asa mɔ yɛɛ mɛꞌ ka gyanꞌ ɔbono ɔ laa ba mɔ-gɛmara mɔ so. Gɛnen kaasɛ ɔbono ne n gyɛ Yesu.”

5 Akasɛbo mɔ mɛ nu imɔ idɛ mɔ, mɛ yɛgɛ Pɔɔlo gi gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere Wura Yesu ginyen dɔ. 6 Pɔɔlo gi kyu mɔ-abaa kyu gyanꞌ ɔmɔ so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi ba suu de ɔmɔ, ne mɛ yii gɛsɛ mɛ kya yen Wurubuaarɛ de ndɛ nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ, ne mɛ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ikalan mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara. 7 Mɔmɔ pɛwu gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ anyen gudu anyɔ.

Pɔɔlo Kya Nyiile Asa Yesu Ɔkalan

8 Pɔɔlo gi kyon kpaa loo Gyuda awura gikyangbon dɔ. Ibosɛ isaꞌ mumuli mɔ ɔ da otu tɔgɛ Yesu ilaa sa ɔmɔ, ne ɔ tɔgɛ buɛɛlɛ asa kyu naa de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa so. 9 Mɔmɔ ako mɛ kya wɔra gisoɔlon, mɛ kya kine yɛɛ mɛ maŋ sɔɔ ibono ɔ kya tɔgɛ mɔ gyi, ne mɛ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii Wura Yesu ɔson ɔkpa mɔ so ma‑a sa asa sakyɔ. Kyu lii gɛnen so mɔ Pɔɔlo gi tɛɛ mɔ-nyoro lii gisomaanu awura adɛ dɔ, ne o kyu Yesu akasɛbo mɔ kyu buu mɔ-nyoro ne mɛ san mɛ kya gyanꞌ Tiranusɛ gikyangbon dɔ gɛkɛ kamaasɛ. Mɛ kya gyanꞌ mɔ, Pɔɔlo kya yɛgɛ mɛ kya gyi daa Yesu ɔkalan mɔ so nsingyi. 10 Pɔɔlo gi yɛgɛ mɛ keda ilaa idɛ dɔ gɛnen nsi nnyɔ gyanꞌ abara so. Imɔso asa abono mɛ tɛ Esiya gɛsinkpan so, mɔmɔ Gyuda awura de asa sɛnsɛ mɔ pɛwu, mɛ nyɛ nu Wura Yesu ɔkalan mɔ so ilaa.

11 Gɛnen nkɛ nbono dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi naa de Pɔɔlo so wɔra ilaa gbaaꞌgbaa ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra imɔ mɔ-gibaa so mɔ. 12 Ba‑a asa mɛ kyu Pɔɔlo ntaakufibi nbono ɔ kya keda mɔ de mɔ-nyoro so akuru kyu kpe alɔbo asɛ mɔ, i kya kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ, ne i kya kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ i tɛ ɔmɔ so mɔ. 13 Gyuda awura ako mɛ wolaa mɛ kya kyu ɔkpa ɔko so ma‑a gya ilaa nyɛnyɛn oduduu ma‑a koso asa so. Mɛ mɛŋ kii mɛ bo Wura Yesu asonbo mɔ dɔ. Mɛ wu Yesu asonbo ilaa wɔrasɛ mɔ, mɔmɔ ako mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ kyu Yesu ginyen wɔra kerɛ yɛɛ i laa yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu iꞌ koso asa so? Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Yesu ɔbono Pɔɔlo kya tɔgɛ mɔ-ilaa ɔ kya sa asa mɔ yɛɛ koso kaasɛ baarɛ so, n kerɛ fo faa.” 14 Anyen sono ako kee mɛ naa mɛ kya wɔra gɛnen mɛ kya kerɛ. Anyen mɔ mɛ gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔko mɔ-biana. Ɔ gyɛ daa Gyuda awura asunbi alɛɛbo ɔbelɛnsɛ; mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sikifa. Owi ɔko dɔ mɔ mɔ-biana sono mɔ mɛ kyu Yesu ginyen mɛ kya laarɛ mɛꞌ gya ilaa nyɛnyɛn oduduu koso ɔnyen ɔko so. 15 Ne ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɔgɛ asa sono adɛ yɛɛ, “N nyi Yesu, ne n nyi Pɔɔlo. Fɛye mɔ ne n gyɛ anɛana de fɛꞌ taalɛ kosorɛ me?” 16 Nfono mɔ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi gbere loo asa sono mɔ dɔ. Ɔ gooli-gooli ɔmɔ, ne mɛ koso selɛ lii obu ɔbono dɔ mɛ bo mɔ gibolonbukpan.

17 Gɛnen ilaa idɛ i nu gyanꞌ de Efiso gɛsinkpan pɛwu so. Gyuda awura de asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ nu gɛnen ilaa idɛ. Imɔso gifuu gi keda ɔmɔ, ne mɛ kyu Yesu ginyen mɔ yɛɛ gi tansi gi gyɛ ginyen boduduusɛ. 18 I ba gɛnen mɔ, Yesu asonbo mɔ sakyɔ mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ, ne mɛ san baa gyan mɔ, mɛ kya lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra wɔra mɔ tɔgɛ sa abara. 19 Asa abono nkana mɛ kya wɔra afɛ ne mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, mɛ koola mɔmɔ-afɛ anyen de amɔ-laawɔra iwolɛ baa gyanꞌ, ne mɛ dɛɛ imɔ asa mɔ pɛwu ansi dɔ. Mɛ buu aterenbi abono mɛ kyu sɔɔ afɛ mɔ de imɔ-iwolɛ mɔ pɛwu gɛgyɔnɔ mɔ, i gyɛ fɛɛ aterenbi abono gɛsun awɔrabo anan mɛ laa nyɛ nsi oko de saalaa nsi nnun dɔ mɔ. 20 Kyu lii ilaa idɛ so mɔ, Wura Yesu agyɛbi mɔ a kpɛ a kya yɛlegɛ, ne abono mɛ kya sɔɔ amɔ gyi mɔ, a kya wɔra ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ.

21 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Pɔɔlo gi kyu too mɔ-nyoro so yɛɛ ɔ laa kyu de Masadoniya de Akaya nsinkpan so kyu kpe Gyɛrusalem. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, “Nɛ ti nyɛ kpe nno mɔ, i kaaborɛ nꞌ kpe Rom ɔsowolɛ so kee.” 22 Gɛnen so mɔ, o sun mɔ-akpaabo mɔ dɔ anyɔ Masadoniya de mɛꞌ gyangbara kpaa lɔrɔ ɔkpa gyoo mɔ, ne mɔ mɔ gi sii kyena Esiya gɛsinkpan so ŋmaraa. Abono o sun mɔ ne n gyɛ Timoti de Irasitusɛ.

Ɔlanba Belɛ Gi Tɔrɔ Efiso Ɔsowolɛ So

23 Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ, ɔlanba belɛ gi tɔrɔ Efiso nno. I kya nyiile yɛɛ asa abono mɛŋ kya son Wura Yesu mɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Yesu-lɛɛ ɔson mɔ laa kpadɛɛ mɔmɔ. 24 Ɔnyen ɔko bo Efiso nno. Ɔ gyɛ daa ɔbelɛbo. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Dimiiterosi. Ɔ kya kyu isilibaa belɛ ɔkperɛ ɔko mɔ‑rɛ mɔ-ɔson ilaa fɛ sa asa. Ɔkperɛ mɔ gyɛ daa ɔkyiisɛ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Atemisɛ. Lii gɛnen gɛsun gɛbono so mɔ Dimiiterosi mɔ‑rɛ abono mɛ bo adawo ɔsowolɛ mɔ so mɔ mɛ kya nyɛ aterenbi gikyɔ.

25 Dimiiterosi gi koola mɔmɔ adawo awura mɔ de abono mɔmɔ-gɛsun gɛ lii ɔmɔ-lɛɛ mɔ pɛwu baa gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ansaana, fɛye gbaa-gbaa fɛ wu yɛɛ gɛnen gɛsun gɛdɛ so ne a kya nyɛ aterenbi. 26 Fɛ kya wu ne fɛ kya nu gɛnɔɔbono Pɔɔlo baarɛ gi ti penɛ asa sakyɔ ne ɔ kya kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa mɔ. Ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ilaa ibono anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa kyu wɔra mɔ i maŋ taalɛ wɔra ɔkperɛ kpa‑a. Iŋ gyɛ Efiso gɛrɛ wolɛ ne ɔ kya tɔgɛ ilaa idɛ. I ti nu gyanꞌ de Esiya gɛsinkpan pɛwu. 27 Gɛnen so mɔ i laa taalɛ ba yɛɛ aye-gɛsun gɛdɛ gɛ laa nyida wɔra aye. I mɛŋ gyɛ aye-gɛsun gɛdɛ wolɛ gbaa. I laa taalɛ ba yɛɛ asa maŋ baa kyu aye-ɔkperɛ bogyasɛ Atemisɛ obu mɔ kyu terɛ sɛi. Asa maŋ baa buu ɔkperɛ mɔ yɛɛ ɔ bo gya, nkana Esiya awura pɛwu mɛ kya son mɔ ne mɔ-ɔson mɔ bo gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so.”

28 Gɛsun awɔrabo mɔ mɛ nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɛ kyu ginyadon belɛ ne mɛ san mɛ kya kpen yɛɛ, “Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya!” 29 Gɛnen ilaa idɛ i yɛgɛ asa sakyɔ mɛ san mɛ kya wɔra ɔlanba ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ selɛ lii kpaa koola dabɔlɛ fɛɛ oyii dɔ faa. Asa mɔ dɔ ako mɛ keda Pɔɔlo mɔ-nanboana anyɔ ako abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ naa mɛ naa mɔ ne mɛ kyu mɔmɔ kpe nfono mɛ kpaa gyanꞌ mɔ. Mɛ kya terɛ mɔmɔ yɛɛ Gayusɛ de Arisetaakusɛ. Mɛ gyɛ Masadoniya awura. 30 Pɔɔlo kya laarɛ de mɔ gbaa-gbaa kee oꞌ kpe nfono mɛ kpaa gyanꞌ mɔ. Mɔ-nanboana Yesu akasɛbo mɔ mɛŋ sa mɔ ɔkpa. 31 Mɔ-kyɛmenɛana ako abono mɛ gyɛ Esiya awura abelɛnsɛ mɔ kee mɛ sun asa mɔ asɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ tɔgɛ yɛɛ mɔ-giyaa gi laa yii oyii mɔ dɔ nfono mɛ kyu mɔ-nanboana anyɔ mɔ kyu kpe mɔ.

32 Gɛnen aberɛ abono mɔ asa abono mɛ gyanꞌ fɛɛ oyii dɔ mɔ mɛ kya kpen giyan-giyan; mɔmɔ ɔkamaasɛ-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ kpɛi. Mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ mɛŋ nyi ilaa kolon ibono so mɛ tansi kpaa gyanꞌ nno mɔ gbaaꞌ. 33 Gyuda awura mɛ lɛɛ Alɛsanda yɛɛ ɔꞌ yelɛ mɔmɔ-giyaa dɔ de ɔꞌ tɔngɛ sa sakpii mɔ. Imɔso sakpii mɔ mɛ san lɛɛ yii mɔ yɛɛ mɔ ne n bara ɔlanba mɔ. Mɔ, mɔ, gi kaala abaa dɔ nyiile asa mɔ yɛɛ mɛꞌ sii kurun de ɔꞌ nyɛ lɛɛ ibono mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ mɔ so mɔ gɛnɔ sa mɔmɔ. 34 Ibono asa mɔ mɛ bii yɛɛ ɔ gyɛ daa Gyudanyen mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ san mɛ kya kpen gikolon mɛ kya tɔgɛ mɛ kya kpe mɛ kya ba gɛnen‑n fɛɛ iwi inyɔ mumuli yɛɛ, “Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya! Aye Efiso awura ɔkperɛ Atemisɛ bo gya!”

Efiso Ɔbelɛnsɛ Ɔko Gi Yɛgɛ Sakpii Mɔ Gi Sii Kurun

35 Mɛ kya kpen gɛnen mɔ, Efiso ɔsowolɛ mɔ so ɔbelɛnsɛ ɔko gi ba nno. Ɔ yɛgɛ sakpii mɔ gi sii kurun, ne ɔ tɔngɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Efiso awura, ɔkamaasɛ nyi yɛɛ aye-ɔkperɛ kyiisɛ, Atemisɛ tansi ɔ bo gya. Ɔkamaasɛ nyi ibono aye ne n kya kerɛ mɔ-obu belɛ mɔ so de mɔ-gibui belɛ gibono gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa tɔrɔ mɔ so. 36 Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa sɔɔ gɛnen ilaa idɛ akyɔɔlɛ. Imɔso fɛꞌ sii kurun de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kpaala wɔra ilaa iko de iꞌ baa nyida ilaa. 37 Ibono fɛ kpaa kyu gɛnen asa anyɔ adɛ ba gɛrɛnaa faa, i gyɛ daa giyan. I mɛŋ gyɛ yɛɛ mɛ kpaa yuuri ɔkperɛ mɔ obu mɔ dɔ ilaa iko ne mɛ mɛŋ kii saalɛ aye-ɔkperɛ kyiisɛ mɔ. 38 Imɔso nengyene Dimiiterosi de mɔ-nanboana adawo awura mɔmɔ‑rɛ ɔko mɛ bo nbɛlɛ mɔ, nbɛlɛ igyiten i bo no ne nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ kee mɛ bo no. Mɛꞌ kyu kaasɛ mɔ kyu kpe nno de mɛꞌ kpaa gyi mɔ-nbɛlɛ. 39 Kuaa, nengyene ilaa banban iko kpɛi ne fɛ kya laarɛ mɔ, fɛꞌ kyu imɔ kpe gɛgyan gɛbono abelɛnsɛ mɛ kya kyena gyanꞌ mɔ dɔ kpaa lɔrɔ. 40 Gɛnɔɔbono i dɛ faa, nengyene a mɛŋ bii mɔ, aye Rom abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ aye so mɔ mɛ laa bun aye gipuɛɛ yɛɛ ibono a wɔra ndɛ mɔ, a kya laarɛ aꞌ bara ikɔ daa. A maŋ kii nyɛ ilaa kolon ibono so a wɔra ɔlanba mɔ.” 41 Efiso ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ yaasɛ abono mɛ gyanꞌ nfono mɔ.

20

Pɔɔlo Gi Kyon Masadoniya De Geriiki Nsinkpan So

1 Ɔlanba mɔ gi ta mɔ, imɔ gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi sun terɛ mɔ-nanboana Yesu akasɛbo mɔ baa gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ keda mɔmɔ-nyoro ne ɔ kalɛ ɔmɔ, ne ɔ koso kyon Masadoniya gɛsinkpan so. 2 Ɔ naa-naa de Masadoniya ɔ kya tɔgɛ ilaa gikyɔ ibono i laa keda asa abono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ nyoro, ne ɔ naa kpaa loo Geriiki gɛsinkpan so.

3 O gyi Geriiki nno ibosɛ isaꞌ. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ laarɛ oꞌ kyu gikolii kpe Siiriya gɛsinkpan so. Ɔ kya baala de oꞌ kpe mɔ, o nu yɛɛ Gyuda awura abono mɛ bo Geriiki gɛsinkpan so mɔ mɛ da gɛdɛ mɔ so. Imɔso ɔ tɔgɛ mɔ-nyoro yɛɛ ɔ laa kii kpaa kyu de Masadoniya nfono so ɔ lii de mɔ. 4 Ɔ laa kii gɛnen mɔ, asa ako yɛɛ mɛ laa buu mɔ kpe. Gɛnen asa abono ne n gyɛ Sopata, Pirusɛ mɔ-bi ɔbono ɔ lii Biroya mɔ, de Arisetaakusɛ mɔ‑rɛ Sɛkundo, Tɛsalonika awura mɔ, de Dɛɛbinyen mɔ mɛ kya terɛ yɛɛ Gayusɛ mɔ de Timoti mɔ‑rɛ Esiya awura asa anyɔ ako mɛ kya terɛ ɔmɔ yɛɛ Tikakusɛ de Tirofimusɛ. 5 Mɛ gyangbara me ɔbono n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ faa, me‑rɛ me-nanboana, kpaa gyoo aye Tirowasɛ ɔsowolɛ so. 6 Aye berɛ a sii kyena gyi Bodobodo Maa Diisɛ Gɛsi mɔ ta, ne a kyu gikolii lii Filipayi ɔsowolɛ so. A gyi nkɛ nnun ɔkpa dɔ, ne a kpaa tu mɔmɔ Tirowasɛ. A kyena Tirowasɛ nkɛ sono.

Dega Ɔko Gi Lii Soso Nfanserɛ Dɔ Baa Tɔrɔ

7 Imɔ Mɛmereda gɛdɔɔdɛnyɛ mɔ, aye‑rɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ a koola gyanꞌ a laa gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ aye ginyamesɛ kolon mɔ nyiile mɔ. A baa gyanꞌ gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔngɛ sa asa abono mɛ bo nno mɔ. Ɔ kalɛ mɔmɔ yɛɛ gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, ɔ laa kpe gɛtɛɛko. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔngɛ gɛnen‑n kaaborɛ gɛnyɛ de nsana. 8 Ifatela i nyaakyɔ soso-lɛɛ obu ɔbono dɔ a gyanꞌ gɛnen mɔ.

9 Dega ɔko, mɔ, tɛ de nfanserɛ gɛten. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Yutikusɛ. Ɔ tɛ gɛnen mɔ, ɔ kya gyɔsɛ. Pɔɔlo kpɛ ɔ kya tɔngɛ ɔ kya kpe mɔ, ginsi gidɛ gi kyu dega mɔ, ne i lɛɛ mɔ lii de nfanserɛ soso obu mɔ dɔ kpaa too gɛsinkpan. Asa mɛ baa kpelegɛ kpaa puru mɔ mɔ, ɔ ti wuꞌ. 10 Pɔɔlo gi kpelegɛ kpaa tu mɔ, ne ɔ mɛɛ bun mɔ so. O mili mɔ ne ɔ san kyingi mɔ. Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nyɛ gisen. Ɔ kerɛ.” 11 Imɔ gɛmara mɔ, aye‑rɛ Pɔɔlo a kii dii kpe soso nno, ne a kpaa gyi agyudɔ abono a kya lɛɛ aye ginyamesɛ kolon mɔ nyiile mɔ. A gyi ta mɔ, Pɔɔlo gi kii tɔngɛ gɛnen‑n kaaborɛ i ŋmangɛ. Ibono Pɔɔlo gi wɔra pɛi ne a kyon taa asa mɔ yɛgɛ mɔ ne. 12 Pɔɔlo gi kyon taa asa mɔ yɛgɛ mɔ, mɛ sun dega ɔbono o kii nyɛ nkpa mɔ kpe mɔ-gɛten dɔ. I tansi wɔra ɔmɔ ɔkon.

Pɔɔlo Gi Lii Tirowasɛ Mɔ, Ɔ Kyon Mileto

13 A laa kpe Asosɛ ɔsowolɛ so mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa aye yɛɛ aye aꞌ kyu gikolii gyangbara mɔ. Mɔ berɛ ɔ kya laarɛ de ɔꞌ naa de ayaa de aꞌ kpaa gyanꞌ. Imɔso a kyu gikolii, ne a kyon de apoo. 14 Pɔɔlo gi baa tu aye Asosɛ mɔ, ɔ loo gikolii mɔ dɔ aye asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa tɔgɛ yela mɔ, ne a palɛ gikolii mɔ kyon kpe Mitelin ɔsowolɛ so. 15 A lii Mitelin mɔ, imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, aye‑rɛ Kiyosɛ gikyaafiya ansi a sa de abara. Gɛkɛ nyɔsɛ mɔ a baa yelɛ Samosɛ gikyaafiya so ne imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a kpaa loo Mileto ɔsowolɛ so. 16 Pɔɔlo gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa palɛ kpaa kyon Efiso ɔsowolɛ so de iŋ sa iꞌ waala mɔ-nkɛ Esiya gɛsinkpan so. I kya nyiile yɛɛ ɔ kya kpaala de ɔꞌ nyɛ loo Gyɛrusalem ɔsowolɛ so pɛi de mɔmɔ Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ-agyudɔ ako Akɛbiberɛ Gɛsi.

Pɔɔlo Gi Kalɛ Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Abono Mɛ Bo Efiso Mɔ

17 A loo Mileto mɔ, Pɔɔlo gi sun kpaa terɛ Yesu asonbo gikpen abelɛnsɛ abono mɛ bo Efiso ɔsowolɛ so mɔ. 18 Mɛ ba mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ, “Kpɛ kyu lii gɛkaabono me-ayaa a yii Esiya gɛsinkpan so mɔ, fɛye gbaa-gbaa fɛ wu me-gikyenabi fɛye dɔ. 19 Fɛ nyi gɛnɔɔbono nɛ bara me-nyoro gɛsɛ wɔra Wura Yesu gɛsun mɔ. N kya wɔra Yesu gɛsun mɔ mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ ta me-gɛnɔ kii ta me gɛnɔ. Nɛ loo loo mɔmɔ-idoo dɔ lii, ne nɛ kyu osulon wɔra gɛsun mɔ. 20 Nɛ lɛɛ ilaa kamaasɛ ibono i laa kpaa fɛye mɔ tɔgɛ fɛye, meŋ selɛ sɛi. Nɛ nyiile fɛye ilaa sansana de fɛye-nten-ana dɔ kee. 21 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, n kpɛ mi‑i lɛɛ Yesu ilaa mi‑i nyiile fɛye. Fo gyɛ Gyuda isa‑o, fo gyɛ asa sɛnsɛ mɔ dɔ‑o, nɛ ka sa fɛye ɔkamaasɛ yɛɛ ɔꞌ taa mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ kii ba Wurubuaarɛ asɛ de ɔꞌ ka gyan aye-Wura Yesu so.

22 “Idɛ kon mɔ, fɛꞌ nu yɛɛ n kya kpe Gyɛrusalem. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n nyiile me yɛɛ nꞌ kpe. Imɔso maŋ taalɛ kine. Meŋ nyi ilaa ibono i laa kpaa tu me nno mɔ. 23 Ɔsowolɛ kamaasɛ ɔbono so nɛ kpe mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya lɛɛ nyiile me yɛɛ nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, mɛ laa keda me tii de obu, ne mɛ laa ka me-ansi. 24 Mi‑i me mɔ, meŋ kya kyu me-nkpa yɛɛ gi gyɛ sɛi sa me. I tiri me daa yɛɛ nꞌ nyɛ wɔra gɛsun gɛbono Wura Yesu gi kyu wɔra me-abaa dɔ mɔ kpaa logɛ. Ɔ tɔgɛ me yɛɛ nꞌ lɛɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ nyiile asa de mɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ.

25 “Idɛ kon berɛ, n nyi yɛɛ fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa wu me gɛkaako. Nkana me ne n naa fɛye dɔ n kya tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa mi‑i sa fɛye. 26 Imɔso n kya buu mi‑i sa fɛye ndɛ gɛkɛ gɛdɛ yɛɛ nengyene fɛye dɔ ɔko gi fuɛ, ɔ mɛŋ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ, me-ayaa de me-abaa a mɛŋ bo nno. 27 I kya nyiile yɛɛ nɛ tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa wɔra mɔ pɛwu sa fɛye. Meŋ kyu imɔ iko ŋara fɛye.

28 “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan de fɛꞌ kerɛ Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ so dandan kee. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ ne fɛ wɔra abelɛnsɛ sa ɔmɔ. Imɔso fɛꞌ kerɛ ɔmɔ so dandan fɛɛ gɛnɔɔbono isandɛ ɔkerɛbo dɛnsɛ kya kerɛ mɔ-isandɛ so mɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-bi gi kyu mɔ gbaa-gbaa nkalan kyɛɛ de iꞌ lɔrɔ fɛye‑rɛ mɔmɔ pɛwu de Wurubuaarɛ nsana. 29 N nyi ibono nɛ kyon taa fɛye yɛgɛ mɔ, anyiilebo nyɛnyɛn ako mɛ laa ba fɛye dɔ. Mɛ laa wɔra fɛɛ akuntun ne n loo isandɛ dɔ. Mɛ maŋ yɛgɛ Yesu asonbo abono fɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ. 30 Fɛye-abelɛnsɛ mɔ dɔ ako mɛ laa koso kɛɛ abon de mɛꞌ nyɛ akasɛbo mɛꞌ buu ɔmɔ taa gɛsintin mɔ yɛgɛ.

31 “Imɔso fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Fɛꞌ wolaa nyingi yɛɛ nsi nsa mumuli dɔ mɔ n kpɛ mi‑i nyiile fɛye ɔkpa dɛnsɛ mɔ gɛnyɛ de gɛpɛ. Nkɛ nko mɔ n kya ka fɛye ɔkamaasɛ yɛgɛ n kya su. 32 Idɛ kon berɛ, n dɛ fɛye n kya wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ kerɛ fɛye so. Ne n dɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mi‑i wɔra fɛye-abaa dɔ. Gɛnen agyɛbi mɔ a kya nyiile aye gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya naa de Yesu so mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. A laa taalɛ lɔrɔ fɛye de aꞌ yɛgɛ fɛye‑rɛ abono pɛwu ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ fɛꞌ nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa fɛye mɔ.

33 “Meŋ yɛgɛ ɔko aterenbi abɛɛ ɔko atɔ aꞌ wɔra me onsipara. 34 Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ me ne n wɔra gɛsun kyu laarɛ me-ilaa tirisɛ me-atɔ, ne nɛ kii kerɛ abono mɛ bo me asɛ mɔ so kee. 35 Nɛ kyu ɔkpa kamaasɛ so nyiile fɛye yɛɛ i kaaborɛ aꞌ nyanga ansi wɔra gɛsun de aꞌ kpaa abono mɛ mɛŋ bo alanfiya mɔ. Aꞌ nyingi ilaa ibono Wura Yesu gi tɔgɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ, ‘Fo kya kyɛɛ ilaa mɔ, fo gyɛ omudɛnsɛbo don isa ɔbono mɛ kya kyɛɛ mɔ ilaa mɔ.’ ”

Efiso Awura Mɛ Kalɛ Pɔɔlo

36 Pɔɔlo gi tɔngɛ ta mɔ, mɔ‑rɛ asa abono mɛ bo nfono pɛwu mɛ sii ŋmii, ne ɔ dalaa. 37 Nfono mɔ, osulon gi tɔrɔ mɔmɔ pɛwu so. Mɛ san too mili Pɔɔlo, mɛ kalɛ mɔ fɛɛ mɛ gyɛ daa anyibi asɛbi. 38 Ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ maŋ baa wu mɔ gɛkaako mɔ ne n yɛgɛ mɔmɔ-ansi a nyan mɔmɔ gikyɔ mɔ. Mɛ sun mɔ kpe apoo gɛnɔ gikolii mɔ asɛ.

21

Pɔɔlo Gi Kyon Gyɛrusalem

1 A fo gikolii mɔ asɛ mɔ, a kalɛ asa mɔ ne a dii loo gimɔ dɔ ne a yii ntintin kpelegɛ kyon kpaa fo Kɔsɛ gɛsinkpan so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a loo Rodisɛ gikyaafiya so. A lii nno mɔ, a kyon kpe Patara ɔsowolɛ so. 2 A loo Patara mɔ, a wu gikolii giko. Gi kya fara gi kya kpe Fonisiya gɛsinkpan so. Imɔso a dii loo gimɔ dɔ ne a kyon. 3 A kya kyon mɔ, a wu Saapurosɛ gikyaafiya aye-benɛ so, ne a kpelegɛ kyon kpaa loo Siiriya gɛsinkpan so, ne a kpaa yelɛ Taya ɔsowolɛ so. I kya nyiile yɛɛ nno ne gikolii mɔ gi kya kpe de giꞌ kpaa lɛɛ nsola nbono gi so mɔ.

4 A loo nno mɔ, a laarɛ Yesu akasɛbo abono mɛ bo nfono mɔ gɛten. A wu ɔmɔ mɔ, a kyena mɔmɔ asɛ nkɛ sono. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɛɛ nyiile gɛnen Yesu akasɛbo abono ne mɛ wu tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa oꞌ kpe Gyɛrusalem. 5 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, aye-nkɛ gi fo mɔ, a koso ne a yii ɔkpa kyon. Yesu akasɛbo mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-kaana de mɔmɔ-biana pɛwu mɛ sun aye lii ɔsowolɛ mɔ so. A fo apoo gɛnɔ mɔ, aye pɛwu a ŋmii gigengen ne a dalaa. 6 A kalɛ abara ta mɔ ne a dii loo gikolii dɔ, ne mɔmɔ, mɔ, mɛ kii kpe mɔmɔ-nwi.

7 A kyu gikolii lii Taya ɔsowolɛ so mɔ, Petolimasɛ ɔsowolɛ so ne a kpaa kpelegɛ. A fo nno mɔ, a kpaa faala aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ ako, ne a sii kyena mɔmɔ asɛ gɛkɛ kolon. 8 Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ a koso ne a kpaa loo Sɛsariya ɔsowolɛ so, ne a kpaa sogɛ Filipo gɛwi. Gɛnen Filipo baarɛ ne n kya kyena tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. Ɔ gyɛ asa sono abono mɛ lɛɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra Yesu asonbo mɔ akpaabo mɔ dɔ ɔko. 9 Ɔ bo nbii kyiisɛ nnan nbono mɛ mɛŋ nyi anyen. Mɛ kya lɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile ɔmɔ mɔ mɛ kya tɔgɛ sa asa. 10 A bo Sɛsariya nkɛ kalɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi lii Gyudiya ba aye asɛ. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Agabusɛ. 11 Ɔ ba aye asɛ mɔ, o puru Pɔɔlo liide kyu ŋminde mɔ gbaa-gbaa ayaa de mɔ-abaa ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya tɔgɛ yɛɛ, ‘Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ ŋminde me-ayaa de me-abaa faa, gɛnen kee ne Gyuda awura mɔ mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛ laa kyu wɔra liide baarɛ wura ne, de mɛꞌ kyu mɔ wɔra abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ abaa dɔ.’ ”

12 A nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, aye‑rɛ asa abono mɛ bo nfono mɔ a kolɛ Pɔɔlo yɛɛ ɔŋ baa kpe Gyɛrusalem mɔ. 13 A kolɛ mɔ gɛnen mɔ, o kisee taasɛ aye yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fɛ kya su de iꞌ yɔɔ me-nyoro gɛnen? Nɛ kpe Gyɛrusalem ne mɛ ŋminde me tii de obu Wura Yesu so mɔ, nɛ kyule. Ba‑a mɛ laa mɔɔ me mɔ, nan sɔɔ abaa anyɔ.” 14 Ibono a wu yɛɛ a buɛɛlɛ mɔ kpon mɔ, a taa mɔ yɛgɛ, ne a tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne gɛꞌ wɔra.”

Pɔɔloana Mɛ Kpe Gyɛrusalem

15 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, a kyena nno nkɛ kalɛsɛ mɔ, a baala ne a kyon kpe Gyɛrusalem. 16 Yesu akasɛbo abono mɛ tɛ Sɛsariya nno mɔ dɔ ako mɛ sun aye lii nno kpe Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kyu aye kpe Menason ɔbono ɔ lii Saapurosɛ mɔ gɛwi. Menason ɔbono gi wɔra Yesu ɔkasɛbo mɔ iŋ gyɛ ndɛ.

17 A loo Gyuda awura ɔsowolɛ belɛ Gyɛrusalem mɔ, aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ tɛ nno mɔ mɛ da aye gya-gya ne mɛ keda aye gisafo. 18 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, aye‑rɛ Pɔɔlo a kpaa laa Ɔbelɛnsɛ Gyeemesi mɔ‑rɛ Yesu ɔson mɔ dɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ pɛwu mɛ bo nno mɔ. 19 Pɔɔlo gi faala mɔmɔ, ne o buu mɔ-gɛsun gɛbono ɔ kya wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ so ilaa sa ɔmɔ. Ɔ tɔgɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi naa de gɛnen gɛsun mɔ so wɔra ilaa kpɛi-kpɛi sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. O buu imɔ sa ɔmɔ gigyan so gigyan so.

20 Abelɛnsɛ mɔ mɛ nu ilaa ibono Pɔɔlo gi buu sa mɔmɔ mɔ, mɛ kyu nyisigyi kyu sa Wurubuaarɛ. Nfono mɔ mɛ tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Aye-nanbo Yesu sonbo, aye Gyɛrusalem gɛrɛ berɛ fo ti wolaa fo nyi gɛnɔɔbono i dɛ mɔ. Aye Gyuda awura abono mɛ sɔɔ Yesu gyi fɛɛ aye kee mɔ mɛ tansi mɛ nyaakyɔ faa birim, ne mɔmɔ pɛwu ansi a pɛɛrɛ nbara mɔ so gigyi gɛsintin so. 21 Ako mɛ ten fo-gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ fo kya nyiile Gyuda awura abono pɛwu mɛ tɛ saarɛ asa sɛnsɛ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ lii aye-naana Mosisi nbara mɔ gigyi dɔ de mɛ mɛŋꞌ baa ten mɔmɔ-biana awɔrɛ abɛɛ mɛ mɛŋꞌ baa wɔra aye Gyuda awura itiibilaa imɔ-ɔkpa so. 22 Nnɛ ne a laa wɔra ne? I wɔra nnɛ mɔ, mɛ laa nu fo so yɛɛ fo ba. 23 Imɔso wɔra daa ilaa ibono a laa tɔgɛ fo mɔ. Anyen anan ako mɛ bo aye dɔ gɛrɛ. Gɛnen anyen adɛ mɛ ka ntan nko sa Wurubuaarɛ. 24 Mɛ laa gyere de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii mɔmɔ-nyoro so sa mɔmɔ de mɛꞌ ka mɔmɔ-amu so akɔ de mɛꞌ nyɛ sɛɛ mɔmɔ-amu itiibilaa ɔkpa so. Fo‑rɛ ɔmɔ fɛꞌ buu abara kpaa wɔra itiibilaa idɛ de foꞌ ka mɔmɔ-amu so akɔ mɔ sa mɔmɔ. Fo wɔra gɛnen mɔ, ɔkamaasɛ laa lɛɛ fo-gɛnɔ yɛɛ ilaa ibono ako mɛ dɛ mɛ kya gyan fo so mɔ i gyɛ daa gɛnɔten giyan. Fo gbaa-gbaa fo-gɛkyena dɔ mɔ mɛ laa wu yɛɛ fo kya gyi aye-naana Mosisi nbara mɔ so. 25 Abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ berɛ, a wolaa ŋmarasɛ ibono a tɔgɛ yela mɔ wɔra ɔwolɛ dɔ kyu kpaa sa mɔmɔ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ kine akyɔɔlɛtɔ gigyi, mɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi nkalan de nbuɛ nbono mɛ mɔɔ nmɔ ne mɛ mɛŋ lɛɛ nmɔ-nkalan fuɛ mɔ, de mɛ mɛŋ sa mɛꞌ laarɛ agyibara.”

26 Gɛsintin mɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Pɔɔlo mɔ‑rɛ anyen anan mɔ mɛ kyon de mɛꞌ kpaa gyere de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii mɔmɔ-nyoro so sa mɔmɔ. Mɛ kpaa gyere ta mɔ, Pɔɔlo gi kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ɔꞌ kpaa tɔgɛ nkɛ nbono ɔkara itiibilaa mɔ i laa logɛ mɔ de Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ mɛꞌ kyu Pɔɔloana atɔ kyu lɛɛ asunbi sa mɔmɔ ɔkamaasɛ.

Mɛ Keda Pɔɔlo Wurubuaarɛ Ɔson Obu Mɔ Dɔ

27 Itiibilaa mɔ gɛkɛ sonosɛ mɔ gɛ kya laarɛ gɛ baa gyanꞌ mɔ, Pɔɔlo bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne Gyuda awura abono mɛ lii Esiya gɛsinkpan so mɔ ako mɛ baa tu mɔ nno. Mɛ baa tu mɔ mɔ, mɛ keda mɔ, ne i yogesi asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu. 28 Mɛ kpen tɔgɛ yɛɛ, “Aye-nanboana Isirale awura, fɛꞌ kpaa aye! Ɔnyen baarɛ ne n kpɛ ɔ naa ɔ naa gɛten kamaasɛ ɔ kya nyiile asa ilaa nyɛnyɛn kyu lii aye Isirale awura so de aye-naana Mosisi nbara mɔ so de Wurubuaarɛ ɔson obu baarɛ so mɔ. Imɔ idɛ gɛmara mɔ, o kii kpaa kyu asa abono mɛ mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura mɔ ako kyu kpaa loo aye Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ, ne i kyɔlesɛ obu ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-ɔson mɔ.” 29 Ibono mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Pɔɔlo gi kyu asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ako kyu loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, mɛ wu mɔ‑rɛ Efisonyen ɔko ɔsowolɛ mɔ so. Mɛ kya terɛ ɔnyen mɔ yɛɛ Tirofimusɛ. Mɛ wu mɔ‑rɛ Pɔɔlo mɛ naa mɔ, mɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ ɔfaanan Pɔɔlo gi kyu mɔ kpaa loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ ne. 30 Ibono Gyuda awura abono mɛ lii Esiya mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ i yɛgɛ ɔsowolɛ mɔ pɛwu gi singi, ne asa mɛ selɛ kpaa da gikilen mɔmɔ asɛ nno. Mɛ too keda Pɔɔlo kpii mɔ lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ, ne ayaa abono so mɔ, mɛ tii nbunono mɔ. 31 Sakpii mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ Pɔɔlo. Nfono mɔ, ɔko gi kpaa sa asogya gikpen belɛ ɔbelɛnsɛ gɛnɔ yɛɛ Gyɛrusalem gi singi.

32 Ayaa abono so mɔ, o kyu asogya ako mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ, ne mɛ selɛ kpelegɛ kpe nfono sakpii mɔ gi koola gyanꞌ mɔ. Ibono mɛ wu ɔbelɛnsɛ mɔ mɔ‑rɛ asogya mɔ gɛnen mɔ, abono mɛ kya daarɛ Pɔɔlo mɔ mɛ taa mɔ-gidaarɛ yɛgɛ. 33 Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi naa kpe Pɔɔlo asɛ kpaa keda mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu agbangbaran anyɔ kyu ŋminde mɔ.

Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, “Anɛ ne n gyɛ gɛnen ɔnyen baarɛ, ne menɛ ne ɔ wɔra?”

34 Sakpii mɔ dɔ ako mɛ kya kpen mɛ kya lɛɛ gɛnɔ ma‑a sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ, mɔ, adɛ gɛnɔ kpɛi, abanban gɛnɔ kpɛi. Gɛnɔɔbono sakpii mɔ kpɛ ɔ kya wɔra giyan-giyan so mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ mɛŋ kya nyɛ de ɔꞌ bii ilaa kolon ibono Pɔɔlo gi wɔra so ne mɛ kya daarɛ mɔ mɛ laa mɔɔ gɛnen mɔ. Gɛnen so mɔ ɔ tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ, “Belen, fɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu kpe aye-gɛsun ɔwɔraten.” 35 Asogya mɔ mɛ keda Pɔɔlo gɛnen‑n kyu baa fo nfono mɛ wɔra ayaa ikyiseten atanbuwaa mɛ kya kyu dii loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten mɔ, mɛ wu gɛnɔɔbono sakpii mɔ kya nyise ɔlon so ma‑a gbebi Pɔɔlo mɔ, asogya mɔ mɛ san puru mɔ sola daa. 36 Nfono mɔ, sakpii mɔ gi san ɔ kya kpen o buu mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ mɔɔ mɔ!”

Pɔɔlo Gi Kolɛ Tɔngɛ Sa Sakpii Mɔ

37 Asogya mɔ mɛ kpɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ mɔ, Pɔɔlo gi taasɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nan nyɛ ɔkpa tɔgɛ ilaa iko sa fo ne?” Pɔɔlo gi kolɛ ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Nkyɛɛ fo kya nu Geriiki gɛdɛ? 38 Gɛnen berɛ mɔ ɔfaa fo ne n gyɛ Igyipitinyen ɔbono ɔ naa kyena kyu ikɔ ba too abɛyin so mɔ. Fo ne n kyu asa nwɛ ikue-inyɔ abono mɛ kya kɔ ikɔ ɔmɔ-gibaa so mɔ kyu lii kpe gipen dɔ mɔ.” 39 Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kuaa, me berɛ, n gyɛ daa Gyudanyen. Nɛ lii Taasu ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Silisiya mɔ. Me-ɔsowolɛ mɔ mɛŋ gyɛ gɛsowolɛbi. N kya kolɛ fo, wɔra aniya de foꞌ yɛgɛ me nꞌ tɔngɛ sa sakpii mɔ.”

40 Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi sa Pɔɔlo ɔkpa. Nfono mɔ Pɔɔlo gi dii yelɛ ayaa atanbuwaa mɔ so, ne ɔ diirɛ gibaa nyiile mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ nu mɔ asɛ. Sakpii mɔ gi wɔra kurun mɔ, Pɔɔlo gi tɔngɛ mɔmɔ Gyuda awura gɛdɛ dɔ sa ɔmɔ. Gɛmɔ ne n gyɛ Hiiburu.

22

Pɔɔlo Ilaa Tɔgɛsɛ

1 Ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-sɛana de me-subuana, idɛ kon fɛꞌ yɛgɛ nꞌ lɛɛ me-gɛnɔ de fɛꞌ nu.” 2 Gyuda awura sakpii mɔ mɛ nu ibono Pɔɔlo gi tɔngɛ sa mɔmɔ de mɔmɔ Hiiburu gɛdɛ dɔ gɛnen mɔ mɛ kii lɔrɔ kii sii kurun too. Nfono mɔ, Pɔɔlo gi kperɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, 3 “N gyɛ daa Gyudanyen. Mɛ korogɛ me Taasu ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Silisiya gɛsinkpan so mɔ. Gyɛrusalem gɛrɛ ne mɛ bela me. Onyiilebo Gameeliya ne n nyiile me Wurubuaarɛ ɔson ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono aye-naanaana mɛ tɔgɛ yɛɛ aꞌ gyi imɔ so mɔ. Gɛnen owi ɔbono mɔ me-ansi a pɛɛrɛ gɛnen Wurubuaarɛ ɔson mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye pɛwu kee ansi a pɛɛrɛ imɔ so ndɛ faa. 4 Lii gɛnen so mɔ, nkana asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ so mɔ nɛ ka mɔmɔ-ansi kaaborɛ mɔmɔ ako mɛ nyɛ lɛwu. Nɛ ŋminde mɔmɔ ako, anyen de akyii, kyu tii de ibu. 5 Aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ de aye-nbɛlɛ agyibo gikpen mɔ pɛwu mɛ laa taalɛ lɛɛ me-gɛnɔ yɛɛ ilaa ibono n kya tɔgɛ faa i gyɛ gɛsintin. Owi ɔko dɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ sa me yɛɛ nꞌ kyu kperɛ aye-nanboana Gyuda awura abono mɛ bo Damasikosɛ ɔsowolɛ so mɔ de mɛꞌ sa me ɔkpa de nꞌ keda Yesu asonbo abono mɛ bo nno mɔ kyu ba Gyɛrusalem. Nengyene nɛ nyɛ kyu mɔmɔ ba mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ laa ka ɔmɔ-ansi. Nɛ kpe ne nan kii mɔ, nꞌ ŋminde abono nan nyɛ mɔ kyu ba Gyɛrusalem.

6 “Gɛsintin mɔ, me‑rɛ me-nanboana ako a yii ɔkpa a kya kpe Damasikosɛ. A kya fuude nno mɔ, i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ mɔ, fatela belɛ ɔko gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ me gikolon fɛɛ nyangbon ne n wiisɛɛ. 7 Nfono mɔ nɛ lii tɔrɔ gɛsinkpan, ne nɛ nu gigyɛbi giko gi taasɛ me yɛɛ, ‘Sɔɔlo, Sɔɔlo, menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen?’

8 “Nɛ nu gigyɛbi mɔ mɔ, nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura ɔmɔ ne?’ I lɛɛ gɛnɔ sa me yɛɛ, ‘Me ne n gyɛ Yesu Nasarɛtɛnyen ɔbono fo kya ka me-ansi mɔ.’ 9 Asa abono mɛ bo me asɛ nno gɛnen owi ɔbono mɔ mɛ wu fatela mɔ. Gigyɛbiꞌ gibono gi tɔngɛ de me mɔ berɛ, mɛ mɛŋ nu. 10 Nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura, nnɛ ne nan wɔra?’ Nfono mɔ, me-wura mɔ gi tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Koso de foꞌ naa loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so. Fo loo nno mɔ, ɔko laa baa nyiile fo ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela yɛɛ foꞌ wɔra mɔ.’ 11 Fatela belɛ mɔ gi wu gikyɔ so mɔ, me-ansi a nyida. Me-nanboana abono me‑rɛ ɔmɔ a naa mɔ ne n san keda me de gibaa kyu loo Damasikosɛ ɔsowolɛ mɔ so.

12 “Ɔnyen ɔko bo ɔsowolɛ mɔ so nno, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananiyasɛ. Ɔ kya son Wurubuaarɛ mɔ-gɛkyena dɔ, ne ɔ kya gyi aye Gyuda awura nbara mɔ so. Gyuda awura abono pɛwu mɛ tɛ nno mɔ mɔmɔ ɔkamaasɛ kya terɛ mɔ ginyen dɛnsɛ. 13 Gɛnen ɔnyen baarɛ gi naa ba me asɛ. Ɔ baa yelɛ sindi me. Ɔ terɛ me-ginyen, ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Me-nanbo Sɔɔlo, fo-ansi mɔ aꞌ bugi de foꞌ kii nyɛ wu ilaa.’ Ayaa abono so mɔ, me-ansi mɔ a bugi sa me, ne nɛ wu mɔ de me-ansi.

14 “O buu sa me yɛɛ, ‘Wura Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ gi lɛɛ yii fo yɛɛ foꞌ bii mɔ-gɛlaarɛ ilaa de foꞌ baa bii Yesu, Gɛsintin Wura mɔ, de ɔꞌ tɔngɛ, de foꞌ nu de fo-aso. 15 I kya nyiile yɛɛ fo laa lɛɛ mɔ-ilaa ibono fo wu de ansi ne fo nu de fo-aso faa tɔgɛ sa anyamesɛ pɛwu. 16 Idɛ kon mɔ menɛ ne fo baa fo gyoo? Koso, de foꞌ dalaa sa Wura Yesu de foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ sagyere de Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fo.’ Gɛsintin mɔ, nɛ wɔra gɛnen.

Yesu Gi Tɔgɛ Pɔɔlo Yɛɛ Oꞌ Kpe Abono Mɛŋ Gyɛ Gyuda Awura Mɔ Asɛ

17 “Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nɛ lii Damasikosɛ kpe Gyɛrusalem. N bo nno mɔ, owi ɔko dɔ mɔ, nɛ kpaa dalaa Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. N kya dalaa gɛnen mɔ, i wɔra me fɛɛ oderi. 18 Nɛ wu Wura Yesu ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, ‘Kpaala de foꞌ lii Gyɛrusalem gɛrɛ. Me-ilaa ibono fo kya tɔgɛ fo kya sa asa mɔ, gɛrɛnaa awura mɛ maŋ nu gɛsɛ sa fo.’ 19 Ne mi‑i me mɔ, nɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, ‘Nkana mɔmɔ gbaa-gbaa mɛ nyi yɛɛ nɛ naa kyena kpe-kpe aye Gyuda awura akyangbon dɔ kpaa daarɛ abono mɛ sɔɔ fo gyi mɔ, ne nɛ keda ako kyu tii de ibu. 20 I ba yɛɛ ako mɛ mɔɔ Sitiifen ɔbono ɔ naa kyena lɛɛ fo-ilaa nyiile asa mɔ. Mɛ kya mɔɔ mɔ mɔ, me kee, n yelɛ n kerɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ me kee gɛlaarɛ. Me gbaa ne n kerɛ abono mɛ mɔɔ Sitiifen mɔ ngbɛ so sa ɔmɔ.’ 21 Nɛ tɔgɛ Wura Yesu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ me yɛɛ, ‘Fo berɛ, naa daa. Nan sun fo koo-koo asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ.’ ”

Mɛ Ŋminde Pɔɔlo Mɛ Laa Taa

22 Sakpii mɔ gi nu Pɔɔlo asɛ gɛnen‑n kaaborɛ ɔ tɔgɛ yɛɛ Yesu yɛɛ ɔ laa sun mɔ kpe asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ. Nfono mɔ, mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kpen yɛɛ, “Fɛꞌ mɔɔ mɔ! Iŋ baa kaaborɛ ɔꞌ kyena gɛsinkpan so.”

23 Asa mɔ mɛ san mɛ kya kpen giyan-giyan mɛ kya ŋmalan akuru ne mɛ kya kuu supuu ma‑a too ma‑a wɔra afuu so. 24 Gɛnen so mɔ asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-adɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu Pɔɔlo kyu naa loo mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ belenten de mɛꞌ taa mɔ de mɛꞌ taasɛ mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa de mɛꞌ nyɛ bii ilaa ibono so Gyuda awura mɛ kya kpen giyan-giyan gɛnen mɔ.

25 Ibono mɛ ŋminde Pɔɔlo mɛ laa taa awulibi mɔ, Rom asogya gikpen giko ɔbelɛnsɛ yelɛ sindi nno. Pɔɔlo gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Imɔso i dɛ ɔkpa fɛɛ mɛꞌ ŋminde Rom obi taa owi ɔbono mɛ mɛŋ ti gyi mɔ-nbɛlɛ de mɛꞌ bii yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ?” 26 Asogya gikpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ naa kpe asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ ne ɔ kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ne fo kya laarɛ mɛꞌ wɔra ɔnyen baarɛ? Kerɛ imɔ dɔɔdan‑o, ɔ gyɛ daa Romanyen.” 27 Nfono mɔ asogya akpen ɔbelɛnsɛ mɔ gi kpaa taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo gyɛ Romanyen daa?” Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛn.” 28 Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi buu sa Pɔɔlo yɛɛ, “Me, nɛ ka gikɔ belɛ pɛi ne nɛ nyɛ bingiri Rom isa.” Pɔɔlo mɔ gi tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Me berɛ, meŋ lɛɛ aterenbi sɔɔ. I korogɛ me daa Rom awura gɛsinkpan so, imɔso n wolaa n gyɛ nno isa.” 29 Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ayaa abono so mɔ, asa abono nkana mɛ kya laarɛ mɛꞌ taasɛ taasɛ mɔ ilaa mɔ mɛ naa taa mɔ yɛgɛ mɛ mɛŋ baa taalɛ taasɛ mɔ sɛi. Nfono mɔ asogya ɔbelɛnsɛ mɔ kee gi loo gifuu fɛɛ ɔ yɛgɛ mɛ ŋminde Pɔɔlo ɔbono ɔ gyɛ Rom obi mɔ gɛnen.

Mɛ Kyu Pɔɔlo Kpe Abono Mɛ Kya Gyi Asa Nbɛlɛ Mɔ Asɛ

30 Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ kya laarɛ de ɔꞌ bii ilaa nyɛnyɛn kolon ibono Gyuda awura mɔ yɛɛ Pɔɔlo gi wɔra mɔ. Gɛnen so mɔ, gɛdɛ kɛsɛ mɔ ɔ yɛgɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-nbɛlɛ agyibo abelɛnsɛ mɔ mɛ gyanꞌ. Mɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi sangɛ Pɔɔlo kyu kpe mɔmɔ-ansi dɔ.

23

Pɔɔlo Gi Tɔngɛ Sa Nbɛlɛ Agyibo Mɔ

1 Pɔɔlo gi kerɛ nbɛlɛ agyibo mɔ faa yiridididi ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, lii me-nbii dɔ baa lii de ndɛ faa, n kya wɔra ilaa ibono n nyi me-gisen dɔ yɛɛ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ.” 2 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbono ɔ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ sindi mɔ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ ŋɛ mɔ-gɛnɔ so!”

3 Nfono mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ sa asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ yɛɛ, “Fo berɛ, i wɔra nnɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa ŋɛ fo kee. Fo kya gyaabii asa daa. Fo dɛ fɛɛ obu ɔpɔɔrɛ ɔbono mɛ kyu ilaa fufuli kokuaa mɔ mɔ. Fo ba fo tɛ gɛrɛ yɛɛ fo dɛ Wurubuaarɛ nbara fo laa gyi me-nbɛlɛ, yɛgɛ gɛnɔɔbono fo nyiile asa yɛɛ mɛꞌ ŋɛ me-gɛnɔ so faa, iŋ kya kyena de nbara mɔ.” 4 Abono mɛ yelɛ sindi Pɔɔlo mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, “I wonɛ ne fo kya saalɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ gɛnen?” 5 Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-nanboana, meŋ bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ. Nkana n nyi ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ, ‘Fɛye-ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ fɛye-asa so mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii mɔ so.’ ”

6 Pɔɔlo gi wu yɛɛ nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ bo gikpen ginyɔ. Gikpen giko gi kya son Wurubuaarɛ Farasii ɔkpa so, ne gikpen nyɔsɛ mɔ, mɔ, gi kya son Wurubuaarɛ Saadusii ɔkpa so. Imɔso Pɔɔlo gi kpen tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, fɛꞌ nu. N bo daa Farasii gikpen mɔ dɔ. Me-sɛ de me-nyi kee, gɛnen. Aye Farasii awura gikpen mɔ ansi a gyanꞌ yɛɛ gɛkaako Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu. Gɛnen ilaa idɛ ne nɛ tɔgɛ so ne nɛ loo fɛye-nbɛlɛ faa.” 7 Pɔɔlo gi kpɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ Farasii awura mɔ de Saadusii awura mɔ so. Mɔmɔ-nbɛlɛ agyibo mɔ mɛŋ baa wɔra gɛnɔ kolon Pɔɔlo so. 8 I kya nyiile yɛɛ Saadusii gikpen mɔ dɔ awura mɛ kpɛ mɛ dɛ yɛɛ Wurubuaarɛ maŋ kyingi anyamesɛ lii ibuni dɔ, ne iŋ bo Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ kee, abɛɛ ibuni. Farasii gikpen mɔ awura berɛ, mɛ kya sɔɔ gyi yɛɛ gɛnen ilaa idɛ pɛwu i bo no.

9 Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ san mɛ kya faa abara so mɛ kya wɔra ɔlanba belɛ. Nfono mɔ, Farasii awura abono mɛ kya nyiile Wurubuaarɛ ɔson mɔ nbara mɔ ako mɛ koso yelɛ tɔgɛ ken-ken yɛɛ, “A mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko lii gɛnen ɔnyen baarɛ so. Ɔfaanan Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ abɛɛ obuni ne n tɔngɛ sa mɔ faa.” 10 Nbɛlɛ agyibo mɔ akyɔɔlɛ mɔ a wɔra ɔlon gikyɔ so mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi selɛ gifuu yɛɛ mɛ laa biidɛ Pɔɔlo kyadɛ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-asogya mɔ yɛɛ mɛꞌ kpelegɛ loo nbɛlɛ agyibo mɔ dɔ de mɛꞌ kpaa gbebi Pɔɔlo lii de mɛꞌ kyu mɔ kyu loo mɔmɔ asogya mɔ gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ.

11 Gɛdɛ kɛsɛ gɛnyɛ mɔ, Wura Yesu gi baa yelɛ Pɔɔlo asɛ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Pɔɔlo, keda fo-gisen. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo taalɛ tɔgɛ me-ilaa sa asa Gyɛrusalem ɔsowolɛ so faa fo laa wɔra gɛnen kee sa Rom awura.”

Gyuda Awura Mɔ Mɛ Da Gɛdɛ Mɛ Laa Mɔɔ Pɔɔlo

12 Imɔ gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, Gyuda awura ako mɛ kpaa ŋara gyanꞌ gɛtɛɛko kyu lii Pɔɔlo so. Mɛ da gɛdɛ ne mɛ ka ntan sa abara yɛɛ nengyene mɛ mɛŋ ti nyɛ Pɔɔlo mɔɔ mɔ, mɛ maŋ gyi, mɛ maŋ nun. 13 Gyuda awura abono mɛ kpaa gyan gɛnen mɔ, mɛ laa don asa ikue-inyɔ. 14 Mɛ kpe mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de abelɛnsɛ sɛnsɛ mɔ asɛ ne mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “A wɔra gɛnɔ ne a ka ntan sa abara yɛɛ nengyene aŋ ti nyɛ mɔɔ Pɔɔlo mɔ aye-gɛnɔ gɛ maŋ daa sɛi sɛi. 15 Imɔso fɛye‑rɛ nbɛlɛ agyibo mɔ fɛꞌ sa Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gɛnɔ de fɛꞌ penɛ mɔ yɛɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ kii nu Pɔɔlo ilaa mɔ dɔɔdan. Imɔso ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kyu mɔ bara fɛye. Aye mɔ a baala ta ibono a laa mɔɔ mɔ ɔkpa dɔ.”

16 Mɛ kya ŋminde gɛnen ilaa idɛ pɛwu mɔ, Pɔɔlo mɔ-pikyii mɔ-bi nyensɛ ɔko gi nu. Imɔso ɔ naa kpaa loo asogya mɔ gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ ne ɔ kpaa kyu imɔ pɛwu kyu buu sa Pɔɔlo. 17 Nfono mɔ Pɔɔlo gi terɛ asogya akpen abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu dega baarɛ kyu kpe fɛye-ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ fɛye pɛwu so mɔ asɛ. Ɔ bo ilaa iko ɔ laa tɔgɛ mɔ.” 18 Gɛsintin mɔ o kyu dega mɔ kpe, ne ɔ kpaa buu sa mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono o tii de obu mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Pɔɔlo mɔ, ne n tɔgɛ sa me yɛɛ nꞌ kyu dega baarɛ kyu ba fo asɛ. Yɛɛ ɔ bo ilaa iko ɔ laa tɔgɛ fo.” 19 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi keda dega mɔ gibaa dɔ kyu lii nkan ne ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, “Menɛ ilaa ne fo bo fo laa tɔgɛ me mɔ?”

20 Dega mɔ gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Gyuda awura mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa kolɛ fo de ɔkɛ mɔ foꞌ kii kyu Pɔɔlo kpe nbɛlɛ agyibo mɔ ansi dɔ. Mɛ laa wɔra fɛɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ taasɛ mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa dɔɔdan too. 21 Ɔbelɛnsɛ, gɛŋ sa foꞌ kyule sa ɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ dɔ asa mɛ laa bun gyoo mɔ de mɛꞌ mɔɔ mɔ. Mɛ laa don asa ikue-inyɔ. Mɛ ka ntan yela sa mɔmɔ-nyoro yɛɛ nengyene mɛ mɛŋ mɔɔ mɔ mɔ, mɛ maŋ gyi, ne mɛ maŋ nun. Mɛ ti wolaa baala ta. Mɛ san mɛ tɛ mɛ gyoo gɛnɔɔbono fo laa tɔgɛ mɔ daa.” 22 Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, ɔ da dega mɔ tii gisu yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ ɔko yɛɛ fo buu ilaa idɛ sa me.” Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ dega mɔ ɔkpa.

Mɛ Kyu Pɔɔlo Kpe Wura Fɛlisɛ Asɛ

23 Nfono mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi terɛ mɔ-asogya akpen anyɔ abelɛnsɛ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Belen, fɛꞌ kpaa baala asogya akpen asaꞌ. Nwɛ nnyɔ mɛ laa naa de ayaa, ikue-isa de saalaa mɛ laa gyan abee so, ne nwɛ nnyɔ mɔ mɛ laa keda akpɛ. Fɛ laa kpe Sɛsariya ndɛ gɛnyɛ gɛdɛ, asa adɛberɛ. 24 Fɛꞌ laarɛ abee ako sa Pɔɔlo kee de fɛꞌ kyu mɔ kpe Wura Fɛlisɛ asɛ gimu nkpa de alanfiya.”

25 Nfono mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi ŋmarasɛ ɔwolɛ kyu sa mɔ-isɔɔ mɔ de mɛꞌ kyu kperɛ wura mɔ. Ɔwolɛ mɔ agyɛbi mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

26 “Wura Fɛlisɛ, me, Kelɔɔdiyusɛ Lisiyasɛ ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ mi‑i sa fo faa. Buubuu belɛ gyɛ fo-lɛɛ. N kya faala fo. 27 Gyuda awura mɛ keda gɛnen ɔnyen baarɛ mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, nɛ baa bii yɛɛ Rom isa ne ɔ gyɛ. Gɛnen so mɔ, me‑rɛ me-asogya mɔ a loo nno, ne a kpaa sɔgɛ mɔ lii mɔmɔ-abaa dɔ. 28 N kya laarɛ de nꞌ nyɛ bii ilaa ibono mɛ darɛ yɛɛ ɔ wɔra mɔ, imɔso nɛ kyu mɔ kpe mɔmɔ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ. 29 Nɛ kyu mɔ kpe gɛnen mɔ, nɛ wu yɛɛ ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono i kaaborɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ abɛɛ mɛꞌ tii mɔ de obu. 30 Nɛ baa bii yɛɛ mɛ da gɛdɛ ibono mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ. Ayaa abono so mɔ, nɛ tɔgɛ yɛɛ me-adɛꞌ adɛ mɛꞌ kyu mɔ bara fo. Nɛ buu sa Gyuda awura mɔ yɛɛ abono mɛ nyi yɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ, mɛꞌ kpaa buu ilaa ibono ɔ wɔra ɔmɔ mɔ sa fo. Nɛ sin gɛrɛ, n kya faala fo.”

31 Asogya mɔ mɛ nu mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ asɛ. Imɔso gɛnen gɛnyɛ gɛbono mɔ, mɛ kyu Pɔɔlo kyu kpaa loo Antipatirisɛ ɔsowolɛ so. 32 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, asogya abono mɛ naa de ayaa mɔ mɛ taa Pɔɔlo yɛgɛ nno, ne mɛ kii kpe mɔmɔ-gɛsun ɔwɔraten gɛkpen mɔ dɔ. I san abono mɛ gyan abee so mɔ ne nan sun Pɔɔlo kpaa loo Sɛsariya. 33 Mɛ kpaa loo nno mɔ, mɛ kyu ɔwolɛ mɔ de Pɔɔlo kyu wɔra Wura Fɛlisɛ abaa dɔ.

34 Wura Fɛlisɛ gi kalɛ ɔwolɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ Pɔɔlo nfono ɔ lii mɔ. Ne Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ Silisiya. 35 Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Abono fo‑rɛ ɔmɔ fɛ bo nbɛlɛ mɔ mɛ ti ba mɔ, nan nu fo-gɛnɔ dɔ ilaa.” Nfono mɔ, wura mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu Pɔɔlo kpaa tii de obu Wura Hɛrodɛ gɛwi de asogya mɛꞌ dii mɔ.

24

Gyuda Awura Mɛ Tɔgɛ Pɔɔlo Ilaa Sa Wura Fɛlisɛ

1 Nkɛ nnun gɛmara mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ananayasɛ mɔ, mɔ‑rɛ mɔmɔ-abelɛnsɛ ako de mɔmɔ-gɛnɔ ɔlɛɛbo ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Tɛtulusɛ mɔ mɛ kpe Sɛsariya de mɛꞌ kpaa tɔgɛ ilaa ibono Pɔɔlo gi wɔra mɔ sa Wura Fɛlisɛ.

2 Mɛ bo Wura Fɛlisɛ asɛ mɔ, ɔ terɛ mɔmɔ-gɛnɔ ɔlɛɛbo, Tɛtulusɛ ba ansi dɔ, ne Tɛtulusɛ gi koso yelɛ ne o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ ilaa ibono mɛ tɔgɛ yɛɛ Pɔɔlo gi wɔra mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Wura belɛ, nɛ bugi fo gɛpɛ, fo so mɔ, aye Gyuda awura a kpɛ a kya nyɛ gisen yuuli aye-gɛkyena dɔ. A wu yɛɛ fo kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Imɔso ilaa dɛnsɛ ibono i kya lɔrɔ aye-isowolɛ ne fo kya bara. 3 Wura dɛnsɛ, gɛten kamaasɛ de ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, a kya yen fo ne a kya faala fo kyu lii ilaa idɛ so.

4 “Gɛnɔɔbono i laa wɔra ne maŋ waala fo-ilaa so mɔ, nan buu kpenkpesen. Imɔso n kya kolɛ fo, nyɛ gisen de foꞌ nu aye asɛ ŋmaraa. 5 A wu yɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ boran daa ne ɔŋ boran. Gyanꞌ de gɛsinkpan gɛten kamaasɛ mɔ, ɔ kya yogesi Gyuda awura mɔ gikyɔ-gikyɔ, ne ɔ gyɛ ɔgyangbarabo ɔko sa gikpen gibono mɛ fuɛ ɔson ɔkpa, ne mɛ san mɛ kya son daa Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ. 6 Nkana ɔ laarɛ fɛɛ ɔꞌ kpaa kyɔlesɛ aye Gyuda awura Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ, ne a keda mɔ [kyu kpe aꞌ kpaa gyi mɔ-nbɛlɛ kyu naa de aye Gyuda awura nbara ɔkpa so. 7 Nfono mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Lisiyasɛ mɔ gi kpaa sɔgɛ mɔ ɔlon so lii aye-abaa dɔ ne mɛ kyu mɔ ba fo asɛ gɛrɛ faa. 8 Asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ yɛɛ aye abono a kyu ɔnyen baarɛ wɔra nbɛlɛ dɔ mɔ aꞌ ba fo asɛ]. Fo gbaa-gbaa fo taasɛ mɔ mɔ, fo laa wu yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono a kya tɔgɛ yɛɛ ɔ wɔra mɔ i gyɛ gɛsintin.”

9 Gyuda awura abono mɛ bo nno mɔ pɛwu kee mɛ kɔɔlɛ kyule yɛɛ ibono Tɛtulusɛ gi buu mɔ, i gyɛ gɛsintin.

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Wura Fɛlisɛ Ansi Dɔ

10 Tɛtulusɛ gi buu mɔmɔ Gyuda awura mɔ gɛnɔ ta mɔ, Wura Fɛlisɛ gi lɛɛ gibaa nyiile Pɔɔlo yɛɛ mɔ, mɔ, oꞌ buu mɔ-lɛɛ. Pɔɔlo, mɔ, gi lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ,

“I bo me ɔkon yɛɛ fo-ansi dɔ ne nan lɛɛ me-gɛnɔ. I kya nyiile yɛɛ fo kya gyi aye Gyuda awura nbɛlɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ ndɛ. 11 Nɛ kpe Gyɛrusalem nꞌ kpaa son Wurubuaarɛ mɔ, ndɛ i laa wɔra daa fɛɛ nkɛ gudu nnyɔ. Fo laa taalɛ taasɛ ako de foꞌ nu imɔ dɔ gɛsintin. 12 Gɛnen nkɛ nbono n darɛ pɛwu faa dɔ mɔ, gɛkaako ɔko mɛŋ nu me so yɛɛ me‑rɛ ɔko a kya sɔɔ akyɔɔlɛ abɛɛ n kya yogesi sakpii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ abɛɛ mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ ɔsowolɛ so giyan. 13 Gɛnen ilaa ibono mɛ dɛ ma‑a gyanꞌ me so faa, mɛ nyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ, mɛꞌ nyiile. Mɛ maŋ taalɛ tɔgɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ i gyɛ gɛsintin. 14 Ibono nɛ wu ne nan kyule sa fo yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ n kya son Wurubuaarɛ ɔbono aye-naanaana mɛ son mɔ kyu naa daa de ɔkpa ɔbono gɛnen asa adɛ mɛ darɛ yɛɛ me nɛ fuɛ ɔson ɔkpa mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono i bo aye-naana Mosisi nbara iwolɛ dɔ de ibono i bo Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ dɔ mɔ, me kee nɛ sɔɔ imɔ gyi. 15 Gɛnɔɔbono aye Gyuda awura ansi a gyanꞌ mɔ, me kee me-ansi a gyanꞌ gɛnen yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu, abono mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ mɔ de abono mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ pɛwu, de oꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ. 16 Lii gɛnen so mɔ, me berɛ, nɛ kyu too me-nyoro so yɛɛ nan wɔra daa ilaa ibono n nyi me-gisen dɔ yɛɛ i boran mɔ wolɛ. Maŋ wɔra Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn.

17 “Nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, i kɛɛla. I gyi nsi pɛi ne nɛ kii kpe nno nperɛ dɔ faa. Nɛ kpe nꞌ kpaa son Wurubuaarɛ mɔ, nɛ kyu aterenbi kperɛ me-nanboana Gyuda awura de mɛꞌ kyu yɛ sa ayenbo ne nɛ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ. 18 Asunbi ne nꞌ yelɛ n kya lɛɛ ne aye Gyuda awura ako mɛ baa tu me Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Pɛi ne nan loo obu mɔ dɔ mɔ, nɛ wolaa lɛɛ me-nyoro lii ilaa kyosɛ dɔ itiibilaa ɔkpa so. Gɛnen owi ɔbono mɔ sakpii ɔko mɛŋ taa bo me asɛ nno, ne meŋ kii wɔra ɔlanba tii asa aso. 19 Gɛnen aberɛ abono mɔ, Gyuda awura ako mɛ baa tu me nno. Mɛ lii Esiya gɛsinkpan so. Nkana nengyene fɛɛ nɛ taa wɔra ilaa iko nno mɔ gɛnen Gyuda awura abono ne i kaaborɛ fɛɛ mɛꞌ baa yelɛ fo-ansi dɔ gɛrɛ de mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono mɛ wu me nɛ wɔra mɔ. 20 Asa abono mɛ yelɛ gɛrɛ faa, mɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wu lii me so owi ɔbono mɛ kperɛ me aye Gyuda awura nbɛlɛ agyibo mɔ asɛ mɔ. 21 Ilaa kolon ibono n kya nyingi ne mɛ laa taalɛ tɔgɛ yɛɛ nɛ wu mɔ ne n gyɛ yɛɛ n yelɛ nbɛlɛ ogyiten mɔ, nɛ kpen ken-ken tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Ilaa ibono nɛ tɔgɛ ne nɛ loo fɛye-nbɛlɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛkaako Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu.’ ”

22 Wura Fɛlisɛ ti wolaa o nyi Yesu ɔson ɔkpa mɔ so ilaa dandan. Imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Asogya ɔbelɛnsɛ Lisiyasɛ mɔ gi ba mɔ, nan kerɛ fɛye-ilaa idɛ dɔ.” Ɔ tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ ne ɔ kosorɛ nbɛlɛ mɔ yela. 23 Nfono mɔ, ɔ tɔgɛ sa asogya ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Pɔɔlo so mɔ yɛɛ ɔ laa san dii mɔ mɔ, ɔꞌ yɛgɛ mɔ ɔꞌ nyɛ mɔ-nyoro ŋmaraa. Yɛɛ nengyene fɛɛ ilaa iko i tiri mɔ ne mɔ-nanboana mɛ laa sa mɔ mɔ, ɔꞌ sa mɔmɔ ɔkpa de mɛꞌ kyu bara mɔ.

Wura Fɛlisɛ Gi Sun Mɛꞌ Kpaa Kyu Mɔ Ba Mɔ‑rɛ Mɔ-Ka Asɛ

24 Nkɛ kalɛsɛ gɛmara mɔ, Fɛlisɛ gi lii gɛtɛɛko ba, mɔ‑rɛ mɔ-ka Dirusila. Mɔ-ka mɔ gyɛ daa Gyudakyii. Mɛ ba gɛnen mɔ, wura mɔ gi sun kpaa terɛ Pɔɔlo, ne o nu ilaa ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ kyu lii Kirisito Yesu ɔson mɔ so mɔ.

25 Pɔɔlo kya tɔngɛ ɔ kya kpe mɔ, ɔ baa tɔgɛ kyu lii gɛsintin gigyi, nyamesɛ nyoro gikedabi, de gɛkaabono Wurubuaarɛ laa baa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ so. Nfono mɔ, i wɔra Wura Fɛlisɛ gifuu gikyɔ ne ɔ tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Koso naa gɛnen. Owi ɔbono nɛ kii nyɛ me-nyoro mɔ, nan yɛgɛ de mɛꞌ terɛ fo de aꞌ kii kyena.” 26 Gɛnen owi ɔbono kee mɔ, Wura Fɛlisɛ kya laarɛ fɛɛ Pɔɔlo ɔꞌ sa mɔ ilaa iko de ɔꞌ taa mɔ yɛgɛ. Lii gɛnen so mɔ, ɔ san ɔ kya sun kpaa terɛ Pɔɔlo belen-belen ne mɔ‑rɛ mɔ mɛ kya kyena gyi nsingyi.

Fɛsitusɛ Gi Baa Yii Wura Fɛlisɛ Giyaa Dɔ, Ɔ Laa Gyi Pɔɔlo Nbɛlɛ

27 Nsi nnyɔ gɛmara mɔ, Pɔsiisɛ Fɛsitusɛ ne mɛ san kyu baa yii Wura Fɛlisɛ giyaa dɔ. Wura Fɛlisɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra ilaa iko de iꞌ wɔra Gyuda awura ɔkon so mɔ, ɔ yɛgɛ Pɔɔlo gi sii obu mɔ dɔ nfono mɛ tii mɔ mɔ.

25

1 Wura Fɛsitusɛ gi kpe Sɛsariya ɔꞌ kpaa gyi gɛwura mɔ, imɔ nkɛ nsa mɔ, ɔ lii nno kyon kpe Gyɛrusalem. 2 Nno ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-abelɛnsɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ buu mɔmɔ‑rɛ Pɔɔlo nbɛlɛ mɔ sa mɔ ne mɛ kolɛ mɔ yɛɛ 3 ɔꞌ wɔra aniya de ɔꞌ wɔra ilaa iko sa mɔmɔ. Ɔꞌ terɛ Pɔɔlo ba Gyɛrusalem nno. Mɛ ŋminde yela yɛɛ mɛ laa bun ɔkpa dɔ gyoo mɔ de mɛꞌ mɔɔ mɔ ɔkpa mɔ dɔ nno.

4 Mɛ kolɛ Fɛsitusɛ gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Pɔɔlo tii de obu Sɛsariya ɔsowolɛ so. I maŋ kɛɛla ne me gbaa-gbaa nan kpe nno. 5 Imɔso i fo mɔ, fɛꞌ yɛgɛ me‑rɛ abelɛnsɛ abono fɛ nyi mɔmɔ so mɔ aꞌ kpe. Nengyene ɔ wɔra ilaa iko mɔ, fɛꞌ kpaa buu imɔ nno.”

6-7 Fɛsitusɛ gi kyena Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ asɛ Gyɛrusalem nno fɛɛ nkɛ gukue abɛɛ nkɛ gudu pɛi ne ɔ lɔɔ kii kyon Sɛsariya. Gyuda awura ako kee mɛ lii Gyɛrusalem kpe Sɛsariya. Wura Fɛsitusɛ gi loo nno mɔ, gɛdɛ kɛsɛ mɔ, ɔ kpaa kyena wura gɛgyapaa gɛbono so mɛ kya kyena gyi asa nbɛlɛ mɔ, ne o sun yɛɛ mɛꞌ kpaa kyu Pɔɔlo ba mɔ-ansi dɔ.

Mɛ kpaa bara Pɔɔlo mɔ, Gyuda awura abono mɛ lii Gyɛrusalem ba mɔ, mɛ yelɛ sindi Pɔɔlo ne mɛ kɛɛ abon belɛ-belɛ gikyɔ gyanꞌ mɔ so, yɛgɛ mɛŋ nyɛ ilaa ibono mɛ laa taalɛ tɔgɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ibono mɛ tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin.

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Fɛsitusɛ Ansi Dɔ

8 Pɔɔlo gi lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, “Meŋ tɔrɔ Gyuda awura abɛɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nbara, ne mɛŋ kii tɔrɔ Rom awura wura belɛ mɔ lɛɛ nbara.” 9 Fɛsitusɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra ilaa iko de iꞌ wɔra Gyuda awura mɔ ɔkon so mɔ, ɔ taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo laa kyule de aꞌ kii kpe Gyɛrusalem, de foꞌ kpaa lɛɛ fo-gɛnɔ me-ansi dɔ kyu lii ilaa ibono Gyuda awura adɛ mɛ dɛ ma‑a gyan fo so faa?”

10 Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom awura wura belɛ mɔ ne n kaaborɛ oꞌ gyi me-nbɛlɛ. Mɔ-giyaa dɔ mɔ ne fo tɛ fo kya gyi me-nbɛlɛ faa. Meŋ wɔra Gyuda awura mɔ ilaa nyɛnyɛn iko. Fo gbaa-gbaa kee fo nyi gɛnen. 11 Nengyene fɛɛ nɛ taa wɔra ilaa nyɛnyɛn iko ne i kaaborɛ nꞌ wu imɔ so lɛwu mɔ, maŋ kine. Ne kuaa, meŋ wɔra ilaa ibono mɛ dɛ ma‑a gyan me so faa dɔ iko mɔ, ɔko mɛŋ bo ɔkpa de oꞌ kyu me kyu wɔra aye Gyuda awura mɔ abaa dɔ. Kiiri me-nbɛlɛ kpe daa Rom wura belɛ mɔ asɛ.”

12 Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Fɛsitusɛ gi wu mɔ-abelɛnsɛ abono mɛ sin mɛ sin mɔ mɔ, ne mɛ kyu amu sindi abara. Nfono mɔ, ɔ san taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo yɛɛ Rom wura belɛ mɔ ne fo kya laarɛ oꞌ gyi fo-nbɛlɛ? To. Fo laa kpe mɔ asɛ.”

Wura Agiripa Mɔ‑rɛ Mɔ-Pikyii Bɛnisi Mɛ Baa Faala Fɛsitusɛ

13 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Wura Agiripa mɔ‑rɛ mɔ-pikyii Bɛnisi mɛ kpe Sɛsariya de mɛꞌ kpaa faala Fɛsitusɛ. 14 Mɛ kyena nno nkɛ nko mɔ, Fɛsitusɛ gi kyu Pɔɔlo ilaa mɔ kyu too mɔmɔ-ansi dɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko bo gɛrɛ. Fɛlisɛ gɛkyena dɔ ne mɛ keda mɔ tii de obu. 15 Nɛ kpe Gyɛrusalem mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ de mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ buu ilaa ibono i ba mɔ sa me, ne mɛ kolɛ me yɛɛ nꞌ bun mɔ gipuɛɛ sa mɔmɔ. 16 Mɛ kolɛ me gɛnen mɔ, nɛ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Aye Rom awura berɛ pɛi de aꞌ lɛɛ isa ɔbono a tii mɔ de obu mɔ sa abono mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ, gɛnen mɔ, aꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ.’

17 “Imɔso Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ ba gɛrɛ mɔ, meŋ taa waala owi baa pii. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, nɛ kpaa kyena aye awura gɛgyapaa gɛbono a kya kyena gɛmɔ so gyi nbɛlɛ mɔ ne nɛ sun kpaa terɛ ɔnyen mɔ. 18 Abono mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ bo nbɛlɛ mɔ mɛ koso yelɛ de mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono ɔ wɔra ɔmɔ mɔ, ilaa ibono me-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ yɛɛ mɛ laa tɔgɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ imɔ ne mɛ tɔgɛ. 19 Ilaa ibono mɛ dɛ lii mɔ so mɔ kpɛi. Akyɔɔlɛ ilaa ne mɛ dɛ kyu naa de mɔmɔ-ɔson nbara so de ɔnyen ɔko ilaa so mɛ kya terɛ ɔnyen ɔbono yɛɛ Yesu. Ɔ ti wolaa wuꞌ, ne ɔbono o tii de obu mɔ dɛ yɛɛ o kyingi lii ibuni dɔ ɔ tɛ de ansi.

20 “Gɛnen ilaa idɛ i wɔra me-nwɔnsa dɔ faa sentan. Meŋ bii ilaa ibono nan wɔra de nꞌ kerɛ imɔ dɔ mɔ. Imɔso nɛ taasɛ mɔ yɛɛ ɔ kya laarɛ de oꞌ kii kpe Gyɛrusalem de ɔꞌ kpaa lɛɛ mɔ-gɛnɔ nno kyu lii ilaa ibono asa mɔ mɛ tɔgɛ mɔ so? 21 Nɛ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ kolɛ me yɛɛ nꞌ yɛgɛ oꞌ tii de obu gɛrɛ kpaa fo owi ɔbono Rom wura belɛ mɔ laa gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ. Gɛnen so mɔ, me yɛɛ aꞌ keda mɔ yela gɛrɛ kpaa fo owi ɔbono nan yɛgɛ de mɛꞌ kyu mɔ kperɛ wura belɛ mɔ mɔ.”

22 Fɛsitusɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me gbaa-gbaa n kya laarɛ de nꞌ nu lii mɔ-gɛnɔ dɔ.” Fɛsitusɛ gi buu sa mɔ yɛɛ, “Ɔkɛ fo laa nu lii mɔ asɛ.”

Fɛsitusɛ Gi Yɛgɛ Mɛ Kyu Pɔɔlo Ba De Agiripa Oꞌ Nu Mɔ-Ilaa

23 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, Agiripa mɔ‑rɛ mɔ-pikyii Bɛnisi mɛ gyere lɔrɔ nyoro mɔmɔ-gɛwuragyi ɔkpa so, ne mɔmɔ‑rɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ asogya akpen mɔ so mɔ de ɔsowolɛ mɔ so anyamesɛ gbaaꞌgbaa mɔ mɛ kyon kpe nfono mɛ kya kpaa gyanꞌ gyi nbɛlɛ mɔ, ne Fɛsitusɛ gi yɛgɛ mɛ kpaa kyu Pɔɔlo kpe mɔmɔ asɛ nno. 24 Nfono ne Fɛsitusɛ gi taasɛ yɛɛ, “Wura Agiripa de fɛye abono pɛwu fɛ bo aye asɛ gɛrɛnaa mɔ, fɛ wu gɛnen ɔnyen baarɛ? Gyuda awura abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ de Gyuda awura abono mɛ bo gɛrɛ kee mɔ mɛ nyida mɔ sa me. Mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa me yɛɛ nꞌ yɛgɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 25 Mi‑i me mɔ, meŋ wu ilaa ibono ɔ wɔra ne i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ mɔ. Mɔ gbaa-gbaa gi kolɛ me yɛɛ aꞌ kyu mɔ kpe wura belɛ mɔ ansi dɔ de oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. Imɔso me yɛɛ nan yɛgɛ de mɛꞌ kyu mɔ kpe wura belɛ mɔ asɛ. 26 Meŋ nyi ilaa kolon kiti‑i ibono nan ŋmarasɛ kyu bunge me-wura belɛ mɔ. Gɛnen so ne nɛ yɛgɛ mɛ kyu mɔ kyu ba fɛye-ansi dɔ faa, titirigu mɔ, fo Wura Agiripa. Nengyene a taasɛ nu mɔ-gɛnɔ dɔ ilaa dandan mɔ, nan nyɛ ilaa iko ŋmarasɛ kyu bunge aye-wura belɛ mɔ. 27 Nan kyu isa ɔbono mɛ keda tii de obu mɔ bunge giyan ne meŋ ŋmarasɛ ilaa ibono kaasɛ mɔ gi wɔra mɔ, me asɛ mɔ, i gyɛ ilaa ibono iŋ bo gɛsɛ.”

26

Pɔɔlo Gi Buu Mɔ-Gɛnɔ Sa Agiripa

1 Fɛsitusɛ gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa Pɔɔlo yɛɛ, “Fo bo ɔkpa de foꞌ buu fo-gɛnɔ.”

Nfono ne Pɔɔlo gi diirɛ mɔ-gibaa ne ɔ lɛɛ mɔ-gɛnɔ yɛɛ, 2 “Wura Agiripa, nɛ wɔra gimu dɛnsɛ gikyɔ yɛɛ nan nyɛ gɛnɔ lɛɛ ilaa ibono Gyuda awura mɔ mɛ dɛ ma‑a gyan me so mɔ pɛwu fo-ansi dɔ ndɛ. 3 I kya nyiile yɛɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ de aye-ɔson ilaa ibono so a kya kyena sɔɔ akyɔɔlɛ mɔ, fo berɛ fo nyi imɔ pɛwu kpaa lii. Imɔso n dɛ fo giserɛ, nyɛ gisen de foꞌ nu me asɛ.

4 “Kpɛ kyu lii me-gidega dɔ, aye Gyuda awura mɔ ɔkamaasɛ nyi me-gidebi. Mɛ nyi lii ko‑o giyiigɛsɛ gɛnɔɔbono nɛ kyu kyena saarɛ me gbaa-gbaa me-gɛwi awura mɔ. 5 Mɛ nyi me mɔ, iŋ gyɛ ndɛ. Nengyene mɛ laa kyule tɔgɛ gɛsintin mɔ, nkana mɛ laa lɛɛ me-gɛnɔ yɛɛ n dɛ aye-ɔson mɔ dɔ imɔ-ɔkpa so ibono n kya gyi aye Farasii gikpen mɔ nbara ilaa so gɛsintin. 6 Me-ansi a gyanꞌ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye-naanaana mɔ so. Imɔso ne nɛ loo nbɛlɛ ndɛꞌ faa. 7 Aye asa akpen gudu anyɔ mɔ pɛwu ansi a gyanꞌ daa gɛnen ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye mɔ so. Imɔso ne a kya son Wurubuaarɛ gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ. O, me-wura, kyu lii gɛnen ilaa ibono so ne aye Gyuda awura mɔ yɛɛ me‑rɛ ɔmɔ a bo nbɛlɛ faa. 8 I wonɛ ne aye Gyuda awura aŋ kya laarɛ aꞌ sɔɔ imɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ kyingi anyamesɛ daa?

9 “Me gbaa-gbaa ɔbono n yelɛ faa, nkana nɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ i kaaborɛ nꞌ nyida Yesu Nasarɛtɛnyen mɔ-lɛɛ ɔson mɔ gɛnɔɔbono ɔkara nan taalɛ mɔ. 10 Gɛnen ne nɛ naa kyena wɔra Gyɛrusalem ɔsowolɛ so ne. Gɛnen owi ɔbono mɔ aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ kya sa me ɔkpa de nꞌ kpaa keda asa abono mɛ kya naa de Yesu so son Wurubuaarɛ mɔ kyu tii de obu. Iŋ gyɛ ɔmɔ-gikeda tii mɔ wolɛ gbaa. Nengyene nbɛlɛ agyibo mɛ tɔgɛ yɛɛ gɛnen asa abono mɛꞌ wɔra amɔɔsɛ mɔ, me kee n kya kyule yɛɛ mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ. 11 Nɛ ti naa kyena biidɛ mɔmɔ-giso aye-akyangbon dɔ, ne nɛ nyise mɔmɔ de mɛꞌ kine Yesu-lɛɛ ɔkpa mɔ. Nɛ tansi wɔra mɔmɔ gɛnɔ kaaborɛ nɛ dabɔlɛ buu mɔmɔ-ayaa kpaa ka mɔmɔ-ansi koo-koo asafo isowolɛ so.

12 “Nkana gɛnen ilaa idɛ kee ne nɛ koso n kya kpe Damasikosɛ nꞌ kpaa wɔra. Pɛi ne nan koso mɔ, aye Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ sa me mɔmɔ-gibaa dɔ ɔwolɛ. 13 Me-wura, n kya kpe mɔ, nɛ kpaa fo gɛtɛɛko mɔ, i laa wɔra fɛɛ owi kenken gerɛ-gerɛ mɔ, n baa kerɛ mɔ, fatela belɛ ɔko ne n lii Wurubuaarɛ dɔ baa kyaabɔɔ me‑rɛ abono a naa mɔ. Fatela mɔ kya wu don owi gbaa. 14 Aye pɛwu a lii tɔrɔ, ne nɛ nu gigyɛbiꞌ giko gi terɛ me ne gi taasɛ me de aye Hiiburu gɛdɛ dɔ yɛɛ, ‘Sɔɔlo, Sɔɔlo, menɛ n wɔra ne fo kya ka me-ansi gɛnen? Fo kine yɛɛ fo maŋ nu fo-wura gɛdɛ mɔ, fo kya mɔɔ fo-nyoro daa.’

15 “Ɔ tɔgɛ me gɛnen mɔ, nɛ taasɛ yɛɛ, ‘Me-wura ɔmɔ ne?’ Ne ɔ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, ‘Me Yesu ɔbono fo kya ka ansi mɔ ne. 16 Koso yelɛ fo-ayaa so. Nɛ lɛɛ me-nyoro nyiile fo de nꞌ lɛɛ fo yela de foꞌ wɔra me-gɛsun ɔwɔrabo. Fo laa tɔgɛ me-ilaa ibono fo wu ndɛ faa de ibonoana nan baa lɛɛ nyiile fo mɔ sa asa. 17 Nan mɔlɛgɛ fo lii fo gbaa-gbaa fo-adɛ Gyuda awura abaa dɔ de asa sɛnsɛ kee abaa dɔ. Nan keda fo sun 18 abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ de foꞌ kpaa bugi mɔmɔ-ansi de mɛꞌ lii gibiri dɔ ba fatela mɔ asɛ de mɛꞌ nyɛ lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ kii ba Wurubuaarɛ asɛ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ laa sa abono pɛwu ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro kyu naa de mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan me so mɔ.’

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Pɔɔlo Ilaa Mɔ, Ɔ Mɛŋ Wɔra Gisomaanu

19 “O Wura Agiripa, Yesu gi lii Wurubuaarɛ dɔ baa tɔgɛ sa me gɛnen mɔ, meŋ wɔra gisomaanu. 20 Imɔso n naa mi‑i tɔgɛ mi‑i sa asa yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kii ba Wurubuaarɛ asɛ. Nɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa nyiile yɛɛ mɛ nu ɔmɔ-nyoro gɛsɛ gɛsintin. Nɛ yii gɛsun gɛdɛ gɛsɛ lii daa Damasikosɛ ɔsowolɛ so, ne nɛ kpe kpaa loo Gyɛrusalem kyon kpaa naa gyanꞌ de Gyudiya gɛsinkpan so. N kya kpe asa abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ kee. 21 Imɔ idɛ so ne owi ɔbono n bo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ Gyuda awura ako mɛ kpaa keda me ne mɛ laarɛ mɛꞌ mɔɔ me mɔ.

22 “Wurubuaarɛ, mɔ, gi kpaa me gɛnen‑n baa fo ndɛ gɛkɛ gɛdɛ. Imɔ ne n yɛgɛ ne nꞌ san n yelɛ me-ayaa so n kya lɛɛ Yesu ilaa mɔ mi‑i nyiile ɔkamaasɛ, abelɛnsɛ de nbii pɛwu faa. Ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ i gyɛ daa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ de aye-naana Mosisi mɛ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ i laa baa ba mɔ. Meŋ kya tɔgɛ ilaa iko kpɛi. 23 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ laa wu ɔlaawusɛ, ne mɔ ne nan wɔra nyamesɛ gyangbarasɛ ɔbono ɔ laa daa gikyingi lii ibuni dɔ. Ɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa nyiile Gyuda awura de asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ pɛwu de iꞌ wɔra fɛɛ fatela sa mɔmɔ.”

Pɔɔlo Ilaa I Mɛŋ Gyɛ Agiripa Ilaa Pobɔrɔ

24 Pɔɔlo kya lɛɛ ilaa gɛsɛ gɛnen mɔ, Fɛsitusɛ gi ten mɔ ne ɔ faa mɔ so yɛɛ, “Pɔɔlo, fo kya budi daa do‑o? Fo-ilaa gikasɛ gikyɔ ne n yɛgɛ ne fo kya lɔ giyee faa.” 25 Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Me-wura, meŋ kya lɔ giyee. Gɛsintin de ɔlaako ginyi ilaa ne nꞌ kya tɔgɛ faa. 26 Wura Agiripa berɛ, gɛnen ilaa idɛ i mɛŋ gyɛ mɔ ilaa pobɔrɔ. Gɛnen so ne nɛ taalɛ bugi me-gisen n kya tɔngɛ de mɔ faa. Ilaa ibono i ba ne nꞌ kya tɔgɛ imɔ so ilaa faa, i mɛŋ gyɛ ŋara dɔ. 27 Wura Agiripa, fo kya sɔɔ ilaa ibonoana Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ tɔgɛ mɔ gyi? N nyi fo so yɛɛ fo sɔɔ imɔ gyi.”

28 Nfono mɔ Wura Agiripa gi taasɛ Pɔɔlo yɛɛ, “Fo nyi yɛɛ fo laa taalɛ kyɛɛgɛ me de nꞌ wɔra Kirisito ɔsonbo kusaa gɛnen?” 29 Pɔɔlo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Kusaa daa‑o, i laa kɛɛla daa‑o, me berɛ, n kya dalaa n kya kolɛ Wurubuaarɛ mi‑i sa fo‑rɛ abono mɛ kya nu me asɛ gɛrɛ ndɛ faa pɛwu yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ wɔra fɛɛ me. Gɛnen mɔ me-abaa dɔ lɛɛ agbangbaran adɛ wolɛ ne Wurubuaarɛ ɔꞌ maŋ sa ɔꞌ yɛgɛ de aꞌ loo fɛye ɔko‑rɛ ɔko abaa dɔ.”

Rom Awura Abelɛnsɛ Mɛ Kerɛ Mɔ, Pɔɔlo Gi Gyi Aso

30 Pɔɔlo gi tɔngɛ ta mɔ, Wura Fɛsitusɛ, Wura Agiripa, mɔ-ka Bɛnisi, de asɛnsɛ abono pɛwu mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ tɛ mɛ kya nu mɔ asɛ mɔ mɛ koso lii ɔkyii belɛnsɛ. 31 Mɛ lii gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ mɛŋ taa wɔra ilaa ibono i kaaborɛ fɛɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ abɛɛ mɛꞌ keda mɔ tii de obu.” 32 Nfono mɔ, Agiripa gi tɔgɛ sa Fɛsitusɛ yɛɛ, “Nengyene fɛɛ gɛnen ɔnyen baarɛ ɔ mɛŋ kolɛ yɛɛ wura belɛ mɔ ne oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ mɔ, nkana a laa taa mɔ yɛgɛ de ɔꞌ naa ɔ kya kpe.”

27

Pɔɔlo Gi Kyu Gikolii De Oꞌ Kpe Rom

1 Imɔ gɛmara mɔ, Wura Fɛsitusɛ mɔ‑rɛ mɔ-abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ Pɔɔlo mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɛꞌ loo gikolii kyu kpe Itali gɛsinkpan so. Mɛ kyu Pɔɔlo de asa abono mɛ keda ɔmɔ kyu tii de ibu mɔ dɔ ako kyu wɔra ɔbelɛnsɛ ɔko abaa dɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyuliyusɛ. Mɔ ne n kya kerɛ Rom awura asogya gikpen gibono mɛ kya terɛ yɛɛ Ɔgusitan gikpen mɔ so. 2 Me‑rɛ Pɔɔloana a nyɛ gikolii giko gibono gi lii Adiramatiyum ɔsowolɛ so. Gikolii mɔ gi laa naa-naa de Esiya isowolɛ so nfono akolii belɛ-belɛ a kya kpaa yelɛ mɔ. Imɔso a dii loo gikolii mɔ dɔ, ne a kyon. Ɔnyen ɔko bo aye dɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Arisetaakusɛ. Ɔ lii Tɛsalonika ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Masadoniya gɛsinkpan so mɔ.

3 Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, a kpaa loo Sidon ɔsowolɛ so. Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi kerɛ Pɔɔlo so dɔɔdan. I lii fɛɛ ɔ sa mɔ ɔkpa yɛɛ ɔ laa taalɛ kpaa faala mɔ-kyɛmenɛana de mɛꞌ nyɛ sa mɔ ilaa tirisɛ de oꞌ kyu kpe ɔkpa mɔ.

4 A lii Sidon kyon a kya kpe mɔ, afuu a kya da lii de aye-ansi dɔ. Imɔso a naa de gikyaafiya gibono mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Saapurosɛ mɔ gikun dɔ kyon 5 kpaa naa de nkyu mɔ nsansana. Ne a kpaa sindi Silisiya de Panfiliya nsinkpan so, ne a kyon kpaa loo Mira ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Lisiya gɛsinkpan so mɔ. 6 A fo nno mɔ, a lii gikolii gibono dɔ. Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi kpaa wu gikolii giko. Gikolii mɔ gi lii Alɛsandiriya gi kya kpe Itali gɛsinkpan so. Imɔso o kyu aye kyu wɔra gɛnen gikolii gɛbono dɔ.

7 Gikolii mɔ gi naa faa dɛɛ-dɛɛ gɛnen‑n nkɛ kalɛsɛ nko. Afuu a yɛgɛ i wɔra ɔlon sa aye pɛi ne a kpaa loo Kinidusɛ ɔsowolɛ so. Afuu mɔ aŋ kya sa aye ɔkpa de aꞌ nyɛ kpe ansi ntintin. A san kpasa daa de Keriiti gikyaafiya gikun dɔ, ne a kpaa kyon sindi Salimoni nfono apoo mɔ gi bɔɔ mɔ. 8 A naa de nfono nkyu gi bɔɔ mɔ, i kii wɔra ɔlon sa aye pɛi ne a kpaa fo gɛtɛɛko mɛ kya terɛ nno yɛɛ Okunten Dɛnsɛ. Nno i sindi Lasiya ɔsowolɛ.

9 Pɛi de aꞌ loo Okunten Dɛnsɛ gɛnen mɔ, a wu yɛɛ a kɛɛla ɔkpa dɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, Gyuda awura gɛnɔ ŋminde gɛkɛ gɛ ti baa kyon. Lii gɛnen gɛkɛ gɛbono kyu kyon mɔ, afuu aberɛ ne. Imɔso fo kyu gikolii naa ɔbon so mɔ, iŋ boran. Nfono mɔ, Pɔɔlo gi ka abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, 10 “Abelɛnsɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono n kya wu aye-ɔkpa ɔbono a kya kpe faa, a tɔgɛ yɛɛ aꞌ kpe ansi dɔ mɔ, a laa gyi gyɛrɛbi belɛ. Iŋ gyɛ gikolii mɔ de atɔ mɔ wolɛ. Foŋbii aye gbaa-gbaa kee a laa sii.” 11 Gikolii wura mɔ de ɔbono ɔ kya kerɛ gikolii mɔ so mɔ mɛ mɛŋ kyule ibono Pɔɔlo gi tɔgɛ mɔ, ne Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ gi nu mɔmɔ-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ taa Pɔɔlo-lɛɛ gɛnɔ mɔ yɛgɛ. 12 Abono mɛ tɔgɛ yɛɛ aꞌ kpe mɔ mɛ nyaakyɔ don aye abono nkana a laarɛ fɛɛ aꞌ sii kyena pɛi mɔ. I kya nyiile yɛɛ nfono a laa sii kyena pɛi mɔ iŋ bo gikyena awo aberɛ. Mɔmɔ-nwɔnsa ne yɛɛ foŋbii mɔ, a laa taalɛ loo Fiinisi ɔsowolɛ so de aꞌ sii kyena nno awo aberɛ mɔ pɛi de aꞌ kii yii ɔkpa. Fiinisi bo Keriiti gɛsinkpan so. Keriiti nno mɔ afuu a kya da lii daa gibaafon kolon wolɛ so. Imɔ ne n gyɛ owi ɔtɔrɔten so. Imɔso a koso Okunten Dɛnsɛ mɔ, ne a yii aye-ɔkpa.

Afuu Belɛ A Tigi Wɔra Aye

13 A kya tɔgɛ yɛɛ a laa nyise ɔkpa mɔ, nfono mɔ, afuu abono a laa nen gikolii mɔ kanpɛ mɔ a kya da kyu kpe de nfono so a kya laarɛ de aꞌ kpe mɔ. Abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ, mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ mara akyɔlɛ yɛɛ gɛnen afuu abono so mɔ, aye-gikpe mɔ gi laa wɔra ɔdan. Gɛnen so mɔ a loo gikolii mɔ dɔ, ne mɛ sangɛ gikolii mɔ ɔfɛ, ne a yii ɔkpa. A kpɛ san a naa sindi Keriiti gigengen. 14 Iŋ taa kɛɛla mɔ, afuu belɛ ako ne n kpɛ kpaa da ginyadon so lii gigengen so. Mɛ kya terɛ gɛnen afuu abono ginyen yɛɛ Owi Ɔbaliiten Soso Afuu.

15 Nfono mɔ afuu mɔ a da gikolii mɔ mɔ, iŋ bo awɔrabi de gikolii mɔ giꞌ nyɛ kpe de nfono so a kya laarɛ mɔ. I yɛgɛ afuu mɔ a sola aye‑rɛ gikolii mɔ kpe nfono so afuu mɔ a kya kpe de mɔ. 16 Afuu mɔ a sola aye kyu kpaa loo gikyaafiya pii giko gikun dɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen gikyaafiya mɔ yɛɛ Kawuda. Nno ne a san kyu gɛnsipɛɛrɛ kyu lɛɛ gikolii pii gibono gi kyaa de gikolii belɛ mɔ lii nkyu mɔ dɔ ne a bɔɔ bɔɔ ifɛ mɔ, ne a kyu gimɔ kyu taga gikolii belɛ mɔ dɔ. 17 A lɛɛ gikolii pii mɔ lii nkyu mɔ dɔ gɛnen mɔ, gikolii mɔ apalɛbo mɛ kyu ɔkpa ɔko so ne mɛ kyu ifɛ kyu ŋminde gikolii belɛ mɔ gɛten kamaasɛ pɛwu kyaabɔɔ faa girin de afuu mɔ a mɛŋ sa aꞌ nyɛ kyadɛ gimɔ. I bo gikolii apalɛbo mɔ gifuu yɛɛ afuu mɔ a laa naa sola gikolii mɔ kyu kpe Sɛɛtisɛ nfono giŋɛsii gi da agyɛsi nkyu mɔ dɔ mɔ de gikolii mɔ giꞌ sii. Imɔso mɛ lɛɛ gikuru gibono afuu a kya da gimɔ kyu nen gikolii mɔ mɔ, ne nkyu mɔ gi san gi so gikolii mɔ gi naa gi naa. 18 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, afuu mɔ a kya da ken-ken, ne i yɛgɛ gikolii mɔ gi kya kyengben. Imɔso gɛdɛ kɛsɛ mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya lɛɛ ilaa ibono gikolii mɔ gi so mɔ mɛ kya too nkyu dɔ de gikolii mɔ giꞌ nyɛ koso oduduu.

19 Gɛkɛ sasɛ mɔ, mɛ lɛɛ gikolii mɔ nyoro so ilaa tirisɛ iko kyu too nkyu dɔ. 20 Owi ɔbono mɔ, soso i wɔra faa tum‑m, ne aŋ baa a kya wu yɛɛ owi ne, abɛɛ gigyɛkpebi ne, nkɛ gikyɔ. Afuu belɛ mɔ a kpɛ san a kya da de ginyadon, aŋ kya tɔrɔ. Imɔso aye-nwɔnsa berɛ giŋ taa baa gi gyanꞌ yɛɛ a laa baa nyɛ nkpa.

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Pɔɔlo Yɛɛ

Gikolii Mɔ Dɔ Awura Mɛ Laa Nyɛ Nkpa

21 Gɛnen nkɛ nbono mɔ abono pɛwu mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ mɛ mɛŋ baa mɛ kya gyi sɛi. Nfono mɔ Pɔɔlo gi lii yelɛ mɔmɔ-ansi dɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana, fɛmɛn nu me asɛ de a mɛŋ sa aꞌ koso lii Keriiti mɔ, nkana gɛnen gɛnsipɛɛrɛ de gyɛrɛbi baarɛ ɔnan maŋ tu aye. 22 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, idɛ kon berɛ, n dɛ fɛye giserɛ. Fɛꞌ keda fɛye-nyoro. I kya nyiile yɛɛ fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ sii nkyu ndɛ dɔ, gɛnen mɔ, gikolii belɛ mɔ wolɛ ne nan wɔra gisiisɛ. 23 I mɛŋ gyɛ giyan so ne nɛ taalɛ n kya tɔgɛ fɛye gɛnen. Deeri gɛnyɛ mɔ, me-Wurubuaarɛ ɔbono nꞌ bo mɔ-gibaa dɔ ne mɔ ne nꞌ kya son mɔ, gi yɛgɛ mɔ-ɔsɔɔ ɔko gi lii Wurubuaarɛ dɔ ba me asɛ. 24 Ɔsɔɔ mɔ gi buu sa me yɛɛ, ‘Pɔɔlo! Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. I gyɛ ibono fo laa yelɛ Rom wura belɛ mɔ ansi dɔ. Nu kee yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyule sa fo yɛɛ fo-nanboana abono mɛ bo gikolii gidɛ dɔ pɛwu faa kee mɛ laa nyɛ nkpa.’

25 “Imɔso me-nanboana, fɛꞌ keda fɛye-nyoro. Me berɛ, nɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi yɛɛ gɛnɔɔbono ɔ yɛgɛ mɔ-ɔsɔɔ mɔ gi baa tɔgɛ sa me faa, gɛnen ne i laa wɔra kee ne. 26 Afuu mɔ a laa da gikolii mɔ de aye kyu kpaa fo gikyaafiya giko gigengen.”

Gɛnsipɛɛrɛ Gɛ Tu Gikolii Awura Mɔ

27 A koso lii “Okunten Dɛnsɛ” mɔ, imɔ nkɛ gudu nnan mɔ, gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛnyɛ mɔ, afuu mɔ a sola aye‑rɛ gikolii mɔ a dɛ aye a naa a naa Adiriya ɔbon belɛ mɔ so. I baa fo gɛnyɛ de nsana mɔ, abono mɛ kya palɛ gikolii mɔ mɛ dɛsɛ yɛɛ nno a fo mɔ, a kya fuude gigengen. 28 Gɛnen so mɔ mɛ kaala nkyu mɔ okin kerɛ. Mɛ kaala kerɛ gɛnen mɔ, mɛ wu yɛɛ nfono a naa mɔ, imɔ-okin gyɛ fɛɛ nyamesɛ abaa gisoro gikpadɔ oko. A kpe ansi dɔ ŋmaraa mɔ mɛ kii kaala nkyu mɔ okin kerɛ. Mɛ kaala ginyɔsɛ gibono mɔ, mɛ wu yɛɛ nno-lɛɛ okin mɔ i gyɛ abaa gisoro gikpadɔ gudu ginun. 29 Mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ selɛ gifuu yɛɛ foŋbii mɔ, i laa naa sola aye kpaa da de afolɛ abono a bo gigengen mɔ fɛɛ. Imɔso mɛ lɛɛ lɛɛ ilaa boduduusɛ inan iko kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ gɛmara-gɛmara, ne mɛ san ma‑a dalaa yɛɛ, “Gɛdɛ gɛꞌ kɛ daa de‑e.”

30 Gikolii mɔ apalɛbo mɔ ako mɛ laarɛ fɛɛ mɛꞌ selɛ lii gikolii mɔ dɔ. Imɔso mɛ penɛ yɛɛ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kii kyu ilaa boduduusɛ iko kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ ansi-ansi bɔla de gɛmara-lɛɛ mɔ. Mɛ kya penɛ gɛnen daa de mɛꞌ nyɛ ŋara lɛɛ gikolii pii gibono gi bo gikolii belɛ mɔ dɔ mɔ gyanꞌ nkyu mɔ so. 31 Mɛ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, Pɔɔlo gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Imɔso ɔ tɔgɛ sa Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ mɔ‑rɛ asogya abono aye‑rɛ ɔmɔ a bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Anyen adɛ mɛ nyi ne mɛ mɛŋ sii kyena gikolii gidɛ dɔ mɔ, fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ lii. Fɛ laa sii nkyu ndɛ dɔ.” 32 Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, asogya mɔ mɛ ŋɛ ifɛ ibono i dɛ gikolii pii mɔ kyaga de gibelɛ mɔ kɛbi, ne gikolii pii mɔ gi kyon de nkyu.

33 Gɛdɛ gɛ kya ba gɛꞌ baa kɛ mɔ, Pɔɔlo gi kolɛ abono pɛwu mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ gyi agyudɔ. Pɔɔlo gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ibono fɛye-nwɔnsa gi mɛŋ tɛ fɛye gɛten kolon ne fɛ mɛŋ kya gyi faa, ndɛ imɔ nkɛ gudu nnan ne. 34 Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛꞌ gyi agyudɔ de fɛꞌ nyɛ nyɛ ɔlon. Sɛi maŋ wɔra fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko. Fɛ laa lii gimu nkpa de alanfiya.”

35 Pɔɔlo gi tɔgɛ sa ɔmɔ gɛnen ta mɔ, o puru bodobodo ne ɔ dalaa faala Wurubuaarɛ, asa mɔ pɛwu ansi dɔ. Ɔ dalaa ta mɔ, ɔ gbaa bodobodo mɔ ne o yii gɛsɛ ɔ kya gyi. 36 Nfono mɔ, i keda mɔmɔ pɛwu kee nyoro, ne mɛ san laarɛ ilaa ikoana, ne mɛ gyi. 37 Aye abono pɛwu a bo gikolii mɔ dɔ gɛnen mɔ gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ asa nwɛ nnyɔ ikue-isa de saalaa anyamesɛ asee. 38 Mɛ gyi kaabo mɔ, mɛ lɛɛ ilaa ibono i bo gikolii mɔ dɔ mɔ too nkyu dɔ de gikolii mɔ giꞌ nyɛ koso oduduu.

Gikolii Mɔ Gi Kyadɛ

39 Gɛdɛ gɛ kɛ ne gikolii mɔ apalɛbo mɔ mɛ wu yɛɛ mɛ kya fuude gɛsinkpan so mɔ, mɛ mɛŋ bii yɛɛ gɛsinkpan kolon gɛdɛ ne. Mɛ wu apoo mɔ gigengen gɛtɛɛko, mɔ, mɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ i laa sa gikolii belɛ giyelɛ. Imɔso mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa palɛ gikolii mɔ kpaa yela nno.

40 Nfono mɔ mɛ kɛbi ilaa boduduusɛ mɔ mɛ kyu kyɔlɔga de gikolii mɔ mɔ too nkyu dɔ. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, mɛ sangɛ ifɛ ibono nkana mɛ kyu ŋminde iyii ibono i kya palɛ gikolii mɔ mɔ. Ne mɛ diirɛ gikolii mɔ ansi dɔ-lɛɛ gikuru belɛ gibono gi kya keda afuu ne i kya nen gikolii mɔ mɔ. Nfono mɔ gikolii mɔ gi yii ansi gi kya kpe de gigengen mɔ so. 41 Nno mɔ giŋɛsii gi da agyɛsi belɛ-belɛ, ne gikolii mɔ gi kpaa ŋmɛɛ de amɔ, ne gi sii. Afuu bolonsɛ ako a san a kya da gikolii mɔ gɛmara-gɛmara, gi kya kyadɛ. 42 Asogya mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ kyule abara yɛɛ mɛ laa mɔɔ abono pɛwu mɛ keda tii de ibu ne mɛ kyu ɔmɔ kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii mɔmɔ ako mɛ laa naa tɔɔlɛ lii gigengen so de mɛꞌ selɛ.

43 Ɔbelɛnsɛ Gyuliyusɛ ɔbono ɔ kya kerɛ asogya gikpen mɔ so mɔ berɛ kya laarɛ de ɔꞌ mɔlɛgɛ Pɔɔlo de ɔꞌ nyɛ nkpa. Imɔso ɔ gya asogya mɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ wɔra gɛnen. Ɔ tɔgɛ abono mɛ bo gikolii mɔ dɔ mɔ yɛɛ, “Fɛye abono fɛ nyi nkyu mɔ, fɛꞌ daa gitin loo nkyu mɔ dɔ de fɛꞌ tɔɔlɛ lii gigengen. 44 Fɛye asɛnsɛ mɔ, mɔ, fɛꞌ keda iyii ibono i kyadɛ kyadɛ i gyanꞌ nkyu mɔ so mɔ kyu lii gigengen.” Gɛnen ne a san wɔra ne aye pɛwu a nyɛ lii gimu nkpa de alanfiya.

28

A Loo Malita Ɔsowolɛ So

1 A dii gyanꞌ gigengen so gimu nkpa de alanfiya pɛi ne a nyɛ bii yɛɛ mɛ kya terɛ gɛsinkpan gɛbono ginyen yɛɛ Malita. 2 Nono asa mɛ kyu gɛsalaarɛ kerɛ aye so dandan. Mɛ sɔɔ aye pɛwu abaa anyɔ. Nyangbon kya da, ne i bo awo. Imɔso mɛ wɔra ɔgya sa aye yɛɛ aꞌ wolɛ.

3 Pɔɔlo gi kpaa koola ngya, ɔ dɛ ɔ kya wɔra ɔgya mɔ dɔ mɔ, nkyɛɛ giwɔɔ gi bo gɛgya gɛko dɔ. Ɔgya mɔ awulewule so mɔ giwɔɔ mɔ gi da lii gɛgya mɔ dɔ, ne gi kyaga Pɔɔlo gi san gi kyɔlɛ de mɔ-gibaa. 4 Nno asa mɛ wu gimɔ gi kyɔlɛ de mɔ-gibaa gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Imɔ idɛ berɛ, iŋ bo sɛi, gɛnen ɔnyen baarɛ gyɛ daa asa ɔmɔɔbo. Ɔbono ɔ kya ka ilaa nyɛnyɛn gikɔ mɔ maŋ kyule yɛɛ ɔꞌ nyɛ nkpa. I mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, gɛnɔɔbono ɔ ti nyɛ lii ɔbon belɛ mɔ dɔ gimu nkpa de alanfiya faa, nkana iŋ ti ta ne?”

5 Pɔɔlo gi ŋmanyan mɔ-gibaa mɔ, ne i lɛɛ giwɔɔ mɔ too ɔgya mɔ dɔ. Iŋ wɔra mɔ sɛi. 6 Asa mɔ mɛ san mɛ tɛ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi gyan daa yɛɛ Pɔɔlo laa kpɛ punge ne, abɛɛ i laa kpɛ ŋmaa mɔ ŋmɛɛ de oꞌ wuꞌ ayaa abono so ne. Mɛ gyoo gɛnen‑n kɛɛla kpon, mɛŋ taa wu yɛɛ ilaa iko i wɔra mɔ. Nfono mɔ, mɛ kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa ne mɛ san tɔgɛ yɛɛ, “Gɛnen ɔnyen baarɛ tɛ faa, ɔ gyɛ daa ɔkperɛ ɔko!”

7 Ɔsowolɛ ɔbono so wura mɔ bo nsinkpan sindi nfono aye‑rɛ Pɔɔlo a tɛ a kya wolɛ ɔgya mɔ. Mɛ kya terɛ wura mɔ-ginyen yɛɛ Pubilasɛ. Ɔ yɛgɛ aꞌ loo mɔ asɛ ne ɔ keda aye gisafo nkɛ nsa. 8 Pubilasɛ baarɛ mɔ-sɛ kya lɔ ɔkyagyii, ne ɔ kya kyalɛ. Pɔɔlo gi naa loo mɔ asɛ obu dɔ. O kyu mɔ-abaa gyan mɔ so ne ɔ dalaa sa mɔ ne mɔ-alɔtɔ mɔ a ta. 9 I ba gɛnen mɔ, alɔbo sɛnsɛ abono mɛ bo gɛnen gikyaafiya gibono so mɔ mɛ ba Pɔɔlo asɛ ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 10 Mɛ kyɛɛ aye ilaa gikyɔ. Ne a tɔgɛ yɛɛ a laa kyu gikolii giko de aꞌ kyon mɔ, mɛ sa aye ilaa ibono i laa tiri aye apoo mɔ so mɔ pɛwu.

A Lii Malita Ne A Keda Rom Ɔkpa

11 A kyena ɔmɔ asɛ nno ibosɛ isaꞌ. A laa koso nno mɔ, a nyɛ gikolii gibono gi lii Alɛsandiriya ne gimɔ-wuraana mɛ sii kyena Malita gikyaafiya so nno awo aberɛ dɔ mɔ. Mɛ kya terɛ gikolii mɔ ginyen yɛɛ Ikperɛ Ataana. 12 A loo Sirakusɛ ɔsowolɛ so, ne a kyena nno nkɛ nsa. 13 A koso nno, ne a palɛ gikolii mɔ kpaa loo Regiyo ɔsowolɛ so. Gɛdɛ kɛsɛ mɔ, afuu a yii gɛsɛ a kya da lii de gɛsɛ so. Imɔ gɛkɛ nyɔsɛ mɔ, a kpaa loo Putili ɔsowolɛ so. 14 A fo nno mɔ, a wu aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ ako. Mɛ kyu aye kpe mɔmɔ asɛ ne mɛ kolɛ aye yɛɛ aꞌ kyena mɔmɔ asɛ nkɛ sono. A lii mɔmɔ asɛ nno mɔ, a kyon a kya kpe Rom.

15 A fuude Rom mɔ, aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ abono mɛ bo nno mɔ mɛ nu aye so yɛɛ a kya ba. Imɔso mɛ baa gyangara aye ɔkpa dɔ nten nnyɔ, Apiyasɛ Foram de nfono mɛ kya terɛ yɛɛ Ikyoolaten Isaꞌ mɔ. Pɔɔlo gi kpɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, ɔ faala Wurubuaarɛ ne i keda mɔ-nyoro.

Pɔɔloana Gi Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Mɔ Rom Ɔsowolɛ So

16 A loo Rom mɔ, asogya ɔbelɛnsɛ mɔ gi sa Pɔɔlo ɔkpa de ɔꞌ taalɛ kyena mɔ-gibaa so, ne mɛ yɛgɛ sogya kolon kya dii mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ selɛ. 17 Imɔ nkɛ nsa gɛmara mɔ, Pɔɔlo gi terɛ Gyuda awura abelɛnsɛ abono mɛ tɛ Rom nno mɔ yɛɛ mɛꞌ baa gyanꞌ mɔ asɛ. Mɛ gyanꞌ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me-nanboana Gyuda awura, meŋ wɔra aye-adɛ ilaa nyɛnyɛn iko, ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ meŋ gyi aye-naanaana itiibilaa so. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ keda me Gyɛrusalem kyu me kpaa wɔra Rom awura abaa dɔ. 18 Rom awura mɔ mɛ taasɛ taasɛ me ilaa mɔ, mɛ mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono nɛ wɔra ne i kaaborɛ nꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. 19 Gyuda awura mɔ, mɔ, mɛ mɛŋ kyule. I ba gɛnen mɔ, i yɛgɛ nɛ kolɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ kyu me kyu ba wura belɛ ansi dɔ gɛrɛ de mɔ ne ɔꞌ kerɛ ilaa mɔ dɔ sa me. Iŋ gyɛ yɛɛ nɛ ba nꞌ baa nyida me-adɛ Gyuda awura mɔ daa. 20 Aye Isirale awura ansi a gyanꞌ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun ɔko de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye. Gɛnen kaasɛ ɔbono so ne mɛ da me ilaran faa. Imɔso ne nɛ koola fɛye baa gyan faa.”

21 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ buu sa mɔ yɛɛ, “Ɔko mɛŋ baa buu ilaa nyɛnyɛn iko kyu lii fo so sa aye. A mɛŋ nyɛ iwolɛ lii Gyudiya kyu lii fo so gbaa, ne aye-adɛ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii kyu ɔkalan ɔko lii nno bara aye. 22 I tiri sa aye yɛɛ aꞌ nu ilaa ibono fo dɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ a nyi ibono gɛten kamaasɛ mɔ asa mɛ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii ɔson ɔkpa ɔbono fɛye-gikpen mɔ fɛ dɛ mɔ so.” 23 Mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu gɛkɛ kyu yela ibono mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ laa kii nyɛ gɛkyena.

Gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, asa sakyɔ mɛ ba mɔ asɛ gɛten gɛbono dɔ ɔ tɛ mɔ. Mɛ don asa abono mɛ daa giba gigyangbarasɛ mɔ. Ɔ lɛɛ ilaa gɛsɛ sa ɔmɔ toloowi. Ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa nyiile ɔmɔ. Ne ɔ kalɛ Gyuda awura mɔmɔ-naana Mosisi nbara mɔ iwolɛ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo iwolɛ mɔ dɔ ɔ kya nyiile asa ɔ kya tɔgɛ wɔra ɔmɔ de mɛꞌ nu gɛsɛ yɛɛ Yesu ilaa ne iwolɛ mɔ i wolaa tɔgɛ yela mɔ. 24 Mɔmɔ ako mɛ sɔɔ ibono ɔ tɔgɛ mɔ gyi, ne mɔmɔ ako mɔ mɛ kine mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. 25 Mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ san mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ, ne mɛ kyon taa mɔ yɛgɛ.

Pɛi ne mɛ laa kyon gɛnen mɔ, Pɔɔlo gi tɔgɛ ilaa kolon sa mɔmɔ yɛɛ, “Gɛsintin ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ kyu naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Isaya so sa aye-naanaana mɔ. 26 Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

‘Naa kpe asa adɛ asɛ de foꞌ kpaa tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ,

“Fɛ laa kpɛ fɛ kya nu ilaa; fɛ maŋ kii nu imɔ gɛsɛ.

Fɛ laa kpɛ fɛ kya kerɛ ilaa; fɛ maŋ kii wu sɛi.”

27 I lii fɛɛ asa adɛ asen dɔ iŋ baa bugi de ilaa gɛsɛ ginu.

Mɔmɔ-aso a tii daa, ne mɛ bun mɔmɔ-ansi.

Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ,

ɔfaanan mɛ kya wu ilaa ibono i bo no mɔ,

mɛ kya nu ilaa de mɔmɔ-aso,

ne mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔmɔ-asen dɔ.

Ne fɛɛ mɛ nyɛ mɛ kya nu ilaa gɛsɛ mɔ,

mɛ laa kii ba me Wurubuaarɛ asɛ

de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ faa.’ ”

28 Pɔɔlo gi tɔgɛ Isaya agyɛbi mɔ ta mɔ, o kii tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun asa de mɛꞌ tɔgɛ mɔ-amɔlɛgɛ mɔ so ilaa ibono n darɛ mɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Mɔmɔ berɛ mɛ laa nu mɔ-isɔɔ mɔ asɛ.” [ 29 Pɔɔlo gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa ɔmɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ yaasɛ. Mɔmɔ wolɛ-wolɛ mɛ kya sɔɔ abara akyɔɔlɛ.]

30 Rom nno mɔ, Pɔɔlo gi kyena obu ɔko dɔ ibono ɔ kya ka gikɔ. Ɔ kyena gɛnen obu ɔbono dɔ nsi nnyɔ mumuli. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kpe mɔ asɛ mɔ ɔ kya sɔɔ mɔ abaa anyɔ, 31 ne ɔ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa sa mɔ. Ɔ kya nyiile ɔkamaasɛ Wura Yesu Kirisito ilaa mɔ-gɛlaarɛ ɔkara. Ɔko mɛŋ kya tii mɔ-ɔkpa.

Rom Awura

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Ɔwolɛ Ɔbono Pɔɔlo Gi Ŋmarasɛ Bunge

Rom Awura Mɔ

1

Wurubuaarɛ Gi Tɔgɛ Pɔɔlo Yɛɛ Ɔꞌ Tɔgɛ Mɔ-Ɔkalan Mɔ Sa Asa

1 Me Pɔɔlo, ɔbono n tɛ sa Kirisito Yesu mɔ, ne n kya ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ. Wurubuaarɛ ne n tɔgɛ me yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ, ne ɔ lɔrɔ me yela de nꞌ wɔra mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ gɛsun. 2 Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela yɛɛ ɔ laa sa anyamesɛ gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ. Lii ko‑o dedaa mɔ ɔ yɛgɛ mɔ-ikalan atɔgɛbo mɛ wolaa ŋmarasɛ ɔkalan baarɛ ilaa mɔ gbaa-gbaa agyɛbi dɔ yela sa anyamesɛ. 3 Gɛnen ɔkalan baarɛ gyɛ daa mɔ-bi Yesu ilaa. Anyamesɛ gɛsu dɔ mɔ, Yesu gyɛ Oloobu Wura Deefidi ɔpaa dɔ. 4 Mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛsu dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ aye-Wura Yesu Kirisito baarɛ gɛwi nyiile yɛɛ mɔ ne n gyɛ mɔ-bi. I kya nyiile yɛɛ Yesu gi wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu ɔlon belɛ kyingi mɔ lii ibuni dɔ kyu naa de mɔ-Oduduu mɔ so. 5 Kyu naa de Yesu so ne Wurubuaarɛ gi wɔra gidɛnsɛ sa aye ako ne a nyɛ wɔra mɔ-isɔɔ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu faa. Ɔ kya laarɛ mɛꞌ ka gyan Yesu so de mɛꞌ nu mɔ-gɛdɛ de mɔ-ginyen giꞌ nyɛ dii. 6 Asa abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra Yesu Kirisito adɛ mɔ, fɛye kee fɛ too gɛnen asa abono so. 7 N kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ n kya sa fɛye abono pɛwu fɛ bo Rom ɔsowolɛ so ne Wurubuaarɛ kya laarɛ fɛye-ilaa, ne ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa mɔ mɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli de mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

8 Ibono i gyangbara mɔ, n kya faala me-Wurubuaarɛ n kya sa fɛye pɛwu kyu naa de Yesu Kirisito so. I lii fɛɛ asa mɛ kya tɔgɛ gɛnɔɔbono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ gɛsinkpan gɛten kamaasɛ. 9 Nɛ kyu me-gisen pɛwu n kya son Wurubuaarɛ n kya tɔgɛ mɔ-bi mɔ ɔkalan konkonsɛ mɔ mi‑i sa asa. Gɛnɔɔbono n kya dalaa mi‑i sa fɛye owi kamaasɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ ne n nyi me-gisen dɔ. 10 N kya kolɛ mɔ yɛɛ nengyene i laa wɔra mɔ-gɛlaarɛ mɔ, nkana idɛ berɛ, ɔꞌ yɛgɛ de nꞌ nyɛ nyoro de nꞌ baa laa fɛye.

11 Nɛ tansi n kya laarɛ yɛɛ me‑rɛ fɛye aꞌ wu abara de nꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ilaa iko lii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ asɛ de iꞌ nyɛ kpaa fɛye fɛye-gisɔɔgyi dɔ. 12 Ibono n kya tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ nengyene a nyɛ wu abara mɔ, me-lɛɛ gisɔɔgyi gi laa kpaa fɛye de fɛye-lɛɛ mɔ kee giꞌ kpaa me. 13 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ fɛꞌ bii yɛɛ n kya sa nwɔnsa gifonɛɛ-gifonɛɛ yɛɛ nan baa laa fɛye mɔ, baa lii de ndɛ mɔ, ilaa iko i kya tii me-ɔkpa. Rom ɔsowolɛ ɔbono so fɛ tɛ faa, asa sakyɔ mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura. N kya laarɛ nꞌ nyɛ asa lii mɔmɔ dɔ sa Yesu ɔson mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ ti nyɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ lii nten kpɛi-kpɛi kee mɔ. 14-15 I dɛ me so yɛɛ nꞌ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa abono mɔmɔ-ansi a bugi mɔ de asa abono mɛ san mɛ tɛ gibiri dɔ mɔ, abono mɛ nyi ɔwolɛ de abono mɛŋ nyi ɔwolɛ mɔ pɛwu. Gɛnen so mɔ, i kya da me ɔbolɛ yɛɛ nꞌ nyɛ ba fɛye asɛ Rom ɔsowolɛ so kee de nꞌ baa lɛɛ gɛnen ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa fɛye.

Ɔkalan Mɔ Kya Mɔlɛgɛ Asa De Mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana Iꞌ Lɔrɔ

16 Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ ɔbono n kya tɔgɛ mi‑i sa asa kyu lii Yesu so mɔ mɛŋ bo me ipeeli. I lii fɛɛ ɔkalan mɔ kya sa asa abono pɛwu mɛ kya ka gyanꞌ Yesu so mɔ Wurubuaarɛ ɔlon de mɛꞌ nyɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Gyuda awura ne n daa ginu gɛnen ɔkalan mɔ pɛi ne asa sɛnsɛ kee mɛ nyɛ nu.

17 Kyu naa de Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ baarɛ so ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile anyamesɛ gɛnɔɔbono mɛ laa nyɛ de oꞌ kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ mɔ. Anyamesɛ gikagyan gibono mɛ laa ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ ne nan yɛgɛ oꞌ kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ. Wurubuaarɛ so gikagyan ne n kpɛ gi gyɛ ilaa ibono i tiri. Imɔso ne mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Ɔbono ɔ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ

ne Wurubuaarɛ kya kyu yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.”

Wurubuaarɛ Kya Kyu Ginyadon Wɔra Ilaa Nyɛnyɛn Awɔrabo

18 Wurubuaarɛ kya lɛɛ nyiile asa yɛɛ ɔ kya kyu ginyadon lii Wurubuaarɛ dɔ wɔra mɔmɔ abono pɛwu mɛŋ selɛ mɔ ne mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ. Mɔmɔ-asen dɔ iŋ boran sa Wurubuaarɛ so mɔ, i kya tii Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa ɔkpa, ne gɛsintin mɔ gɛŋ kya nyɛ lii gɛwi mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 19 Nkana ilaa ibono nyamesɛ laa taalɛ bii kyu lii Wurubuaarɛ so mɔ iŋ bo ŋara dɔ. Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile. 20 Kpɛ kyu lii owi ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-gidebi nyiile anyamesɛ. Nkana mɛŋ kya wu mɔ de ansi. Kyu naa de mɔ-ilaa lɛɛsɛ so ne ɔ yɛgɛ mɛ kya bii mɔ-ɔlon ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ ne mɛ kya bii yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ. Imɔso mɛŋ bo ɔkyɛɛrɛgyanten mɔ asɛ.

21 Anyamesɛ mɛ nyi Wurubuaarɛ, mɛŋ kii ma‑a kyu buubuu sa mɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ abɛɛ mɛꞌ taa kyu afaala sa mɔ. I yɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa nbono mɛ dɛ mɔ giŋ baa gi kya kpaa mɔmɔ, ne mɛŋ baa mɛ nyi ilaa dɛnsɛ de inyɛnyɛn. 22 Mɛ kya kyu mɔmɔ-nyoro yɛɛ mɛ gyɛ ɔlaako anyibo; Wurubuaarɛ asɛ mɔ, mɛ kya bingiri asa abono mɛŋ nyi sɛi. 23 Mɛŋ kya kyu Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ nyisigyi mɔ terɛ sɛi. Mɛ san mɛ kya son daa ikperɛ ibono mɛ salɛ abɛɛ mɛ pɔrɔ mɔ. Mɛ wɔra imɔ fɛɛ nbuii abɛɛ nbuɛ abɛɛ ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ. Mɛ kya wɔra imɔ iko fɛɛ nyamesɛ ɔbono ndɛ ɔ bo nkpa, ɔkɛ, fo baa kerɛ mɔ, o wuꞌ mɔ.

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Ansi Taa Mɔmɔ Yɛgɛ

24 Gɛnen so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ansi taa mɔmɔ yɛgɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ wɔra ilaa kankaran ibono i gyɛ mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa mɔ. Mɛ san mɛ kya wɔra ilaayan ibono i gyɛ gɛmumɔɔ mɔ de abara. 25 I lii fɛɛ mɛ sɔɔ abon gyi taa gɛsintin gɛbono gɛ dɛ kyu lii Wurubuaarɛ so mɔ yɛgɛ. Mɛ san mɛ kya kyu soso de gɛsɛ Ɔlɛɛbo mɔ ayenbi abono a gyɛ mɔ-lɛɛ mɔ ma‑a sa daa mɔ-ilaa lɛɛsɛ. Ne mɛ kya son imɔ taa mɔ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa yɛgɛ. Ayenbi a gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

26 Asa mɔ mɛ kya son daa Wurubuaarɛ ilaa lɛɛsɛ taa mɔ gbaa-gbaa yɛgɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ ansi taa mɔmɔ yɛgɛ, mɛ san mɛ kya wɔra ipeeli ilaa ne i kya gyi mɔmɔ-amu. Mɔmɔ akyii mɛŋ baa ma‑a laarɛ mɛꞌ dɛ de anyen fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ. Mɛ san ma‑a dɛ de abara daa taa ɔkpa ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ sa anyamesɛ yɛɛ mɛꞌ dɛ de abara mɔ yɛgɛ. 27 Gɛnen kee ne anyen mɛŋ baa ma‑a laarɛ mɛꞌ dɛ de akyii fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ. Ibono i san i dɛ ɔmɔ-ɔbolɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛꞌ dɛ de mɔmɔ-nanboana anyen taa akyii gidɛde yɛgɛ. Anyen wolɛ-wolɛ mɛ kya san laarɛ daa abara gidɛde taa akyii yɛgɛ, ne i kya kyu ipeeli bun mɔmɔ. Mɔmɔ-ilaa kankaran idɛ so mɔ, mɛ kya nyɛ gisobiidɛ gibono i kaaborɛ mɔmɔ mɔmɔ-nyoro dɔ.

28 Fɛɛ gɛnɔɔbono iŋ tiri asa adɛ yɛɛ mɛꞌ bii Wurubuaarɛ mɔmɔ-asen dɔ faa mɔ, Wurubuaarɛ kee gi lɛɛ ansi taa mɔmɔ yɛgɛ yɛɛ mɛꞌ sa nwɔnsa gyaga de mɛꞌ wɔra ilaa ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ. 29 Mɛ san mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ fɛɛ nwɔnsa nyɛnyɛn gisa, onsipara, gɛkyo, gɛlaaloo, asa gimɔɔ, laatɔngɛ, npenɛ, ilaa nyɛnyɛn gikerɛansi wɔra, de gɛsakuli. 30 Mɛ kya kɛɛ abon gyan abara, mɛ kya kyo Wurubuaarɛ, mɛ kya saalɛ asa, mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro, mɛ kya yen mɔmɔ-nyoro, mɛ kya laarɛ ikpa pobɔrɔ ibono so mɛ laa naa de mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, mɛŋ kya nu mɔmɔ-sɛana de mɔmɔ-nyiana gɛdɛ. 31 Mɛŋ bo nwɔnsa, mɛŋ kya gyi gɛsintin sa asa, mɛŋ nyi gɛsu gbaa, mɛŋ bo senkyɔɔ. 32 Mɛ nyi ibono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ abono mɛ kya wɔra gɛnen ilaa ibonoana ɔnan mɔ, lɛwu ne n kaaborɛ mɔmɔ. Mɛ dabɔlɛ mɛ nyi gɛnen gbaa faa, mɛ kpɛ san mɛ kya wɔra imɔ, ne mɛ kya kii faaꞌ wɔra abono mɛ kya wɔra imɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ pɛɛrɛ ansi.

2

Wurubuaarɛ Laa Gyi Nyamesɛ Kamaasɛ Nbɛlɛ

1 Imɔso fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo kya bun fo-nanbo nyamesɛ gipuɛɛ yɛɛ ɔ gyɛ nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, fo maŋ nyɛ gɛnɔ lɛɛ Wurubuaarɛ asɛ. Fo kya bun fo-nanbo gipuɛɛ gɛnen mɔ, fo kya bun fo-nyoro kee gipuɛɛ ne. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ kya wɔra ne fo kya bun mɔ gipuɛɛ yɛɛ ɔ gyɛ nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, fo kee fo kya wɔra imɔ. 2 Wurubuaarɛ ne n bun abono mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ibonoana nɛ tɔgɛ kyon faa gipuɛɛ mɔ, a nyi yɛɛ imɔ-ɔkpa so ne. 3 Imɔso nengyene fɛɛ ako mɛ kya wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibonoana ne fo nyamesɛ fo kya bun mɔmɔ gipuɛɛ, yɛgɛ fo kee fo kya wɔra imɔ mɔ, fo berɛ fo nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fo? 4 Wurubuaarɛ gi tansi ɔ bo gisen sa fo. Ɔ kya yɛgɛ fo-ilaa kyɛɛ fo. Ɔ kya wɔra gidɛnsɛ sa fo faa mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ ɔ kya kpaa fo de foꞌ nyɛ nu fo-nyoro gɛsɛ de foꞌ kyɛɛgɛ ne? Imɔso fo laa kyu mɔ-gidɛnsɛ gidɛ yɛɛ gi mɛŋ gyɛ ilaa gbaaꞌ iko?

5 I bo gɛkaabono Wurubuaarɛ ginyadon de mɔ-gɛsintin gɛbono ɔ laa kyu gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ i laa lii gɛwi. Fo ɔbono fo berɛ, fo laa wɔra gisoɔlon ne fo maŋ nu fo-nyoro gɛsɛ de foꞌ kyɛɛgɛ mɔ, fo laa yɛgɛ ɔꞌ baala mɔ-ginyadon gyoo fo gɛkaabono ne. 6 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ laa tɛɛla nyamesɛ kamaasɛ kyu naa de mɔ-ilaa wɔrasɛ so. 7 Asa abono mɛ kya kyu gisen wɔra gidɛnsɛ mɛ kya laarɛ nyisigyi, buubuu, de gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔ asɛ gɛkyena gɛkpaa kyu tɛɛla mɔmɔ. 8 Asa abono, mɔ, mɔmɔ wolɛ-lɛɛ ne mɛ kerɛ ne mɛ kya kine yɛɛ mɛ maŋ nu Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa ne mɛ kya laarɛ daa ilaa nyɛnyɛn mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu ginyadon belɛ ka mɔmɔ gikɔ. 9 Gɛyiyɛɛ de ɔlaawusɛ ne nan tu nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ. I laa yii gɛsɛ lii Gyuda awura so de iꞌ san tu asa sɛnsɛ. 10 Nyisigyi, buubuu, de gisen yuuli ne nan tu nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra gidɛnsɛ mɔ. I laa yii gɛsɛ lii Gyuda awura so de iꞌ san tu asa sɛnsɛ kee. 11 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ bo gɛligi.

12 Wurubuaarɛ laa gyi asa nbɛlɛ mɔ, abono mɛ mɛŋ nyɛ nu mɔ-nbara ne mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, i mɛŋ gyɛ nbara mɔ ne ɔ laa kyu bun mɔmɔ-gipuɛɛ. Mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ ne nan yɛgɛ mɛ maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ. Abono, mɔ, mɛ nyi Wurubuaarɛ nbara ne mɛ mɛŋ gyi nmɔ so mɔ, gɛnen nbara nbono ne Wurubuaarɛ laa kyu bun mɔmɔ gipuɛɛ. 13 I lii fɛɛ i mɛŋ gyɛ asa abono mɛ kpɛ nyɛ mɛ kya nu Wurubuaarɛ nbara mɔ ne ɔ kya kyu yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ. Gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya gyi nmɔ so mɔ ne ɔ laa kyu yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ.

14 Asa abono mɛ mɛŋ nu Wurubuaarɛ nbara mɔ kerɛ, ne mɛ kya wɔra ilaa ibono i kya kyena de nbara mɔ mɔ, mɔmɔ-asen dɔ i kya nyiile mɔmɔ yɛɛ nbara ndɛ ne i kaaborɛ nyamesɛ oꞌ gyi nmɔ so. 15 Mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, mɛ kya lɛɛ mɛ kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ mɔ mɛ ti mɛ nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ. Mɛ kya wɔra ilaa iko mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi kya tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ inyɛnyɛn ne mɛ kya wɔra faa abɛɛ idɛnsɛ ne i gyɛ. Imɔ ibono kee i kya lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ ilaa. 16 Gɛkaako Wurubuaarɛ laa naa de Kirisito Yesu so de oꞌ kyu anyamesɛ asiiri ilaa kyu gyi mɔmɔ-nbɛlɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ ɔbono n kya tɔgɛ mɔ kya nyiile mɔ.

Iŋ Kaaborɛ Gyuda Awura Mɛꞌ Nyiile Mɔmɔ-Nyoro

Wurubuaarɛ Nbara So

17 Fo ɔko fo gyɛ Gyuda isa so mɔ, i yɛgɛ fo kya ka gyan Wurubuaarɛ nbara mɔ so yɛɛ nmɔ ne n yɛgɛ ne fo‑rɛ Wurubuaarɛ fɛ bo kon don mɔ‑rɛ asa sɛnsɛ. Lii gɛnen so mɔ, i yɛgɛ fo kya nyiile fo-nyoro. 18 Fo nyi ilaa ibono Wurubuaarɛ kya laarɛ nyamesɛ ɔꞌ wɔra mɔ. Fo nyɛ mɛ nyiile fo Wurubuaarɛ nbara mɔ so mɔ, i yɛgɛ fo kya bii tɔgɛ yɛɛ ilaa idɛ ne n boran sa Wurubuaarɛ. 19 Fo yɛɛ fo gyɛ isa ɔbono fo kya kparɛ asa lii gibiri dɔ, ne fo gyɛ fatela sa mɔmɔ. 20 Fo nyi ibono ɔlaako ginyi de gɛsintin pɛwu i bo daa Wurubuaarɛ nbara nbono fo dɛ mɔ dɔ. Fo nyi yɛɛ fo kya bii ka asa abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, ne abono mɛ kya kasɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ nperɛ mɔ, fo kya bii nyiile mɔmɔ ilaa. 21 Fo gɛnen isa ɔbono fo kya bii nyiile asa sɛnsɛ ilaa gɛnen faa mɔ, fo maa nyiile fo-nyoro ilaa kee? Ibono fo kya nyiile asa yɛɛ gɛyu gɛŋ boran mɔ, fo‑o fo mɔ, foŋ kya yuuri? 22 Fo ɔbono fo kya tɔgɛ yɛɛ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ lii mɔ-ka abɛɛ mɔ-kuli gɛmara mɔ, fo‑o fo mɔ, foŋ kya lii fo-lɛɛ gɛmara? Fo ɔbono fo kya kyo ikperɛ gison mɔ, fo‑o fo mɔ, foŋ kya yuuri ikperɛ ɔson atɔ lii ikperɛ ibu dɔ? 23 Fo ɔbono fo kya yen fo-nyoro yɛɛ fo ne n nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ, imɔso foŋ ti tɔrɔ gɛnen nbara nbono so de iꞌ sa asa ɔkpa de mɛꞌ nyɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii Wurubuaarɛ so? 24 Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Kyu lii fɛye so mɔ, gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi

abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ

mɛ kya nyɛ nyida mɔ-ginyen.”

Ansi So Giyan Ne Fo Kya Son Wurubuaarɛ Mɔ,

Foŋ Kya Gyi Mɔ-Ginsi

25 Aꞌ kyu yɛɛ fo Gyuda isa fo ten fo-giwɔrɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile Gyuda awura yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ. Nengyene fo kya gyi Wurubuaarɛ nbara sɛnsɛ mɔ so bɔla mɔ, fo-giwɔrɛ giten gi kya gyi Wurubuaarɛ ginsi. Foŋ kya gyi Wurubuaarɛ nbara sɛnsɛ mɔ so berɛ mɔ, fo-giwɔrɛ giten gibono fo ten mɔ iŋ gyɛ giwɔrɛ giten giko. 26 Asa abono Wurubuaarɛ mɛŋ yela awɔrɛ giten nbara sa mɔ, nengyene mɛ kya gyi Wurubuaarɛ nbara sɛnsɛ mɔ pɛwu so mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ ten mɔmɔ-awɔrɛ kee ne. 27 Gɛnen asa abono so mɔ, i laa yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun Gyuda awura abono mɛ kya ten mɔmɔ-awɔrɛ ne mɛŋ kya gyi mɔ-nbara sɛnsɛ mɔ so mɔ gipuɛɛ. I lii fɛɛ mɔmɔ berɛ mɛŋ dabɔlɛ ten awɔrɛ faa mɔ, mɛ kya gyi mɔ-nbara sɛnsɛ mɔ so. Aye Gyuda awura, mɔ, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ mɔ-nbara mɔ yela sa, ne aye kee ne ɔ yela awɔrɛ giten nbara mɔ sa.

28 Ansi so giyan ne fo gyɛ Gyuda isa mɔ, foŋ gyɛ Gyuda isa gɛsintin ne. Ansi so giyan ne fo kya gyi awɔrɛ giten nbara mɔ so ne i kyɛɛgɛ fo-nyoro gibi mɔ wolɛ daa mɔ, Wurubuaarɛ asɛ mɔ, iŋ gyɛ gɛsintin awɔrɛ giten ne fo ten gɛnen. 29 Ɔbono Wurubuaarɛ ilaa i bo mɔ-gisen dɔ mɔ ne n gyɛ Gyuda isa gɛsintin. Iŋ gyɛ ɔbono ɔ ten mɔ-giwɔrɛ itiibilaa ɔkpa so giyan mɔ. Ɔbono mɔ-giwɔrɛ giten gi laa gyi Wurubuaarɛ ginsi mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ lɔrɔ mɔ-gisen yela sa Wurubuaarɛ kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so mɔ. Wurubuaarɛ ne nan yen kaasɛ ɔbono. Iŋ gyɛ anyamesɛ.

3

1 Gɛnen ne i dɛ berɛ mɔ, menɛ ilaa ne Wurubuaarɛ gi wɔra sa Gyuda awura don asa sɛnsɛ? Agyan amɔ ne Gyuda awura mɛ kya nyɛ lii mɔmɔ-awɔrɛ giten nbara mɔ so? 2 Gyuda awura mɛ wɔra gimu dɛnsɛ gikyɔ ɔkpa kamaasɛ so. Gigyangbarasɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɔmɔ-abaa dɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-agyɛbi mɔ wɔra.

3 To! Ne fɛɛ mɔmɔ ako mɛŋ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa taa mɔ-lɛɛ gɛsintin gigyi yɛgɛ? 4 I maŋ ba gɛnen. Nengyene nyamesɛ kamaasɛ gi bingiri ɔbonbo mɔ, Wurubuaarɛ berɛ, ɔ kpɛ san ɔ gyɛ gɛsintin wura. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono ɔko gi naa kyena tɔgɛ ne mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Gɛnen ne ɔkamaasɛ laa nyɛ wu yɛɛ fo tɔgɛ mɔ, foŋ fuɛ.

Mɛ kerɛ imɔ dɔ mɔ, mɛ laa wu yɛɛ fo wɔra mɔ, i kyena.”

5 Aye anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya yɛgɛ Wurubuaarɛ ilaa dɛnsɛ giwɔra i kya lii gɛwi. To! Aye so ne Wurubuaarɛ ilaa dɛnsɛ i kya lii gɛwi faa mɔ, iŋ bo ɔkpa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ baaꞌ biidɛ aye-giso? Anyamesɛ-lɛɛ ilaa taasɛsɛ ne nɛ taasɛ faa. 6 Iŋ taa gyɛ gɛnen. Fɛɛ iŋ bo ɔkpa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ biidɛ nyamesɛ giso mɔ, nnɛ ne ɔ laa wɔra de oꞌ gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ?

7 Ako kee mɛ kya taalɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn yɛɛ, “A kya kɛɛ abon mɔ, asa mɛ laa kyu aye-abon kyu kɛserɛ de Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ, de iꞌ yɛgɛ mɛꞌ nyɛ yen Wurubuaarɛ. I ba gɛnen mɔ, i laa yɛgɛ oꞌ kii nyɛ nyisigyi daa bɔla. Ɔ ti ɔ kya nyɛ nyisigyi gɛnen mɔ, menɛtɔ so ne ɔ laa baa bun aye gipuɛɛ yɛɛ a gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo?” 8 Lii gɛnen ilaa idɛ so mɔ, ako mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, “Aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn de asa mɛꞌ tɛsɛ wu ilaa dɛnsɛ ibono i laa lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ dɔ mɔ.” Asa abono mɛ kya tɔgɛ gɛnen ilaa ibono mɔ, nengyene Wurubuaarɛ gi bun mɔmɔ gipuɛɛ mɔ, imɔ-ɔkpa so ne. Ako mɛ kya ten me‑rɛ me-nanboana gɛnɔ yɛɛ a dɛ gɛnen ilaa idɛ a kya nyiile asa.

Aye Pɛwu A Gyɛ Ilaa Nyɛnyɛn Awɔrabo

9 To! A tɔrɔ fonɛ; a koso fonɛ? Aye Gyuda awura a gyɛ asa dɛnsɛ Wurubuaarɛ asɛ don asa sɛnsɛ? Kuaa. Nɛ ti wolaa tɔgɛ baa kyon yɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i nyɛ ɔlon aye Gyuda awura de asa sɛnsɛ pɛwu so. 10 Imɔ idɛ i kyena de ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ gɛtɛɛko mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Ba‑a nyamesɛ kolon mɛŋ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ.

11 Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ ilaa gɛsɛ.

I mɛŋ taa tiri ɔko yɛɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ wɔra ɔkon.

12 Nyamesɛ kamaasɛ gi lɛɛ mɔ-ansi lii Wurubuaarɛ so.

Mɔmɔ kpini koro mɛ san mɛ kya wɔra ilaa ibono iŋ boran Wurubuaarɛ ansi so.

Ba‑a nyamesɛ kolon mɛŋ kya taa wɔra ilaa ibono i boran mɔ.

13 Mɔmɔ-agyɛbi tɔgɛsɛ a dɛ fɛɛ adontɔ ne mɛ dɛ ma‑a mɔɔ asa.

Abon ne n kya lii mɔmɔ-nnɔ dɔ.

Mɔmɔ-ilaa tɔgɛsɛ i dɛ fɛɛ giwɔɔ gibɔrɔ.

14 Mɔmɔ-nnɔ dɔ agyɛbi a bo loloo,

ne mɛ kya tɔgɛ nnɔ wɔra asa.

15 Anyamesɛ gimɔɔ giŋ bo mɔmɔ ɔsen.

16 Mɔmɔ-inaaten kamaasɛ mɔ, mɛ dɛ gɛyiyɛɛ mɛ kya too asa so,

ne mɛ kya yɛgɛ abuaru a kya gyi asa.

17 Mɛ mɛŋ kya laarɛ yɛɛ gisen yuuli giꞌ ba asa dɔ.

18 Mɛŋ taa selɛ Wurubuaarɛ ba‑a pii faa.”

19 Fɛɛ gɛnɔɔbono a nyi mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-nbara mɔ sa asa de ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ gɛnɔ lɛɛ Wurubuaarɛ asɛ yɛɛ mɔ berɛ ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn kerɛ. Nyamesɛ kamaasɛ laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ de oꞌ gyi gipuɛɛ. 20 I lii fɛɛ nyamesɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ pɛwu so de Wurubuaarɛ oꞌ wu yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. Wurubuaarɛ nbara mɔ gi bo no sa nyamesɛ daa de ɔꞌ nyɛ bii yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn.

Wurubuaarɛ Gi Nyiile Aye

Gɛnɔɔbono Ɔ Laa Lɔrɔ Aye‑rɛ Mɔ Nsana Mɔ

21 Nperɛ berɛ ɔkpa ɔbono so Wurubuaarɛ laa kyu asa yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ i lii gɛwi yɛɛ i mɛŋ gyɛ nbara gigyi so. I wolaa i bo Wurubuaarɛ nbara dɔ de mɔ-ikalan atɔgɛbo iwolɛ dɔ yɛɛ 22 i laa naa daa de gikagyan so. Wurubuaarɛ laa kyu asa abono pɛwu mɛ laa ka gyan Yesu Kirisito so mɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Iŋ bo yɛɛ adɛ-lɛɛ kpɛi abɛɛ adɛ-lɛɛ kpɛi. 23 I lii fɛɛ anyamesɛ pɛwu mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn, ne mɛ fuɛ Wurubuaarɛ nyisigyi ɔbono nkana mɛ laa nyɛ mɔ. 24 Wurubuaarɛ mɔ, kya sa anyamesɛ so gɛwɔnsa dɛnsɛ lii mɔ-gisen dɔ so mɔ, ɔ yɛgɛ Kirisito Yesu gi kyu mɔ-nyoro kyɛɛ aye ne ɔ lɛɛ aye lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ kiiri sa Wurubuaarɛ. Imɔ ne n yɛgɛ ne o kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. 25-26 Yesu Kirisito ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ ɔꞌ lɛɛ ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ asunbi sa anyamesɛ. Asunbi abono ɔ lɛɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ o kyu mɔ-nyoro kyu sa ne mɛ mɔɔ. Mɔ-nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ de asa abono mɛ laa ka gyan mɔ so mɔ mɛꞌ nyɛ de mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ lɔrɔ. Yesu gi yelɛ aye-giyaa dɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu aye-gisobiidɛ gibono nkana a laa nyɛ mɔ kyu biidɛ daa mɔ-giso. Wurubuaarɛ gi wɔra gɛnen daa de anyamesɛ mɛꞌ nyɛ bii yɛɛ ɔ gyɛ gɛsintin wura. Nkana anyamesɛ mɛ wolaa mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ne Wurubuaarɛ mɛŋ biidɛ mɔmɔ-giso. Ɔ nyɛ gisen gyoo Yesu lɛwu mɔ ne ɔ san lɛɛ nyiile gɛnɔɔbono ɔ kya gyi gɛsintin ne ɔ kya kyu asa abono mɛ kya ka gyan Yesu so mɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran.

Anyamesɛ Mɛ Maŋ Baa Nyɛ Nyiile Mɔmɔ-Nyoro

27 Menɛtɔ so ne aye anyamesɛ a laa baa nyiile aye-nyoro? Nyoro ginyiile giŋ bo no. I wonɛ so? I kya nyiile yɛɛ i mɛŋ gyɛ aye-Wurubuaarɛ nbara mɔ gigyi so ne aye‑rɛ mɔ nsana i nyɛ lɔrɔ. I gyɛ daa aye-gikagyan gibono a kya ka gyan Yesu so mɔ. 28 Aye-ilaa ibono a dɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fo nyamesɛ fo-gikagyan gibono fo kya ka gyan Yesu so mɔ ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran. Fo gyi mɔ-nbara nbono ɔ sa aye Gyuda awura mɔ so‑o, foŋ gyi imɔ so‑o, ɔŋ kya kyu imɔ ibono wɔra ilaa dɔ. 29 Fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ Gyuda awura wolɛ Wurubuaarɛ daa? Ɔŋ gyɛ Wurubuaarɛ sa asa sɛnsɛ pɛwu? Wurubuaarɛ gyɛ Wurubuaarɛ sa mɔmɔ kee. 30 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ daa ɔkolon. Imɔso aye Gyuda awura abono a kya ten awɔrɛ mɔ, nengyene a nyɛ ka gyan Yesu so mɔ, aye-gikagyan so ne Wurubuaarɛ laa kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. Ne asa sɛnsɛ mɔ mɛ nyɛ ka gyan Yesu so mɔ, kyu naa de mɔmɔ-gikagyan so kee ne ɔ laa kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. 31 To. Iŋ gyɛ yɛɛ a kya nyiile fɛye yɛɛ fɛ nyɛ ka gyan Yesu so faa mɔ, fɛŋꞌ baa gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so. Gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ gbaa ne nan yɛgɛ fɛ taalɛ gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so.

4

Aberaham Gi Ka Gyan Wurubuaarɛ So

1 Nnɛ ne a laa tɔgɛ kyu lii Aberaham, aye Gyuda awura ɔpaa gyangbarasɛ mɔ so? Menɛ ne ɔ wɔra ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ daa? 2 Fɛɛ mɔ-gidɛnsɛ giwɔra so ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ, nkana ɔ laa nyɛ yelɛ imɔ so de ɔꞌ nyiile mɔ-nyoro. Ne idɛ faa mɔ, iŋ gyɛ gɛnen. Imɔso ɔ maŋ nyɛ nyiile mɔ-nyoro Wurubuaarɛ asɛ. 3 Fɛꞌ nu ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kyu lii ilaa idɛ so mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so.

Ne mɔ-gikagyan gibono so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.”

4 Nengyene nkana ilaa iko ne ɔ wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ kya wɔra gɛsun ne mɛ kya ka mɔ gikɔ mɔ. Mɛŋ kya kyu gɛnen gikɔka gibono yɛɛ i gyɛ ilaa kyɛɛsɛ. Gɛsun mɔ gikɔ ne mɛ ka mɔ. 5 Fo ɔbono fo-gisen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ-lɛɛ berɛ, iŋ dɛ fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo-lɛɛ mɔ ɔnan. Fo berɛ fo nyi yɛɛ i mɛŋ gyɛ ilaa wɔrasɛ ne fo kya wɔra sa Wurubuaarɛ. Fo kya ka gyan Wurubuaarɛ so yɛɛ ɔ kya kyu ilaa nyɛnyɛn awɔrabo yɛɛ mɔmɔ-gisen dɔ i boran. Fo nyɛ ka gyan Wurubuaarɛ so gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ kya kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran.

Deefidi Kee Gi Tɔngɛ Kyu Lii Wurubuaarɛ So Gikagyan

6 Oloobu Deefidi kee gi tɔgɛ kyu lii isa ɔbono ɔ gyɛ omudɛnsɛbo Wurubuaarɛ asɛ mɔ so. I mɛŋ gyɛ kaasɛ mɔ laawɔra so ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. 7 Ilaa ibono Deefidi gi tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

“Mɔmɔ abono mɛ tɔrɔ Wurubuaarɛ nbara

ne mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu kyɛɛ mɔmɔ mɔ,

amudɛnsɛbo ne mɛ gyɛ.

Wurubuaarɛ gi kuru mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono pule

gɛkpaa-gɛkpaa.

8 Mɔmɔ abono Wurubuaarɛ maŋ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn

kyu wɔra ilaa dɔ mɔ,

amudɛnsɛbo ne mɛ gyɛ.”

9 Gɛnen amudɛnsɛbo abono mɛ gyɛ daa abono mɛ ten awɔrɛ mɔ wolɛ daa? Abɛɛ mɛ gyɛ dabɔlɛ asa abono mɛ mɛŋ ten awɔrɛ mɔ kee? A ti tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yɛɛ,

“Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so.

Ne mɔ-gikagyan gibono so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.”

10 Aberɛ amɔ dɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu Aberaham yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ daa? Owi ɔbono ɔŋ ti ten mɔ-giwɔrɛ mɔ abɛɛ ibono ɔ ti ten giwɔrɛ mɔ daa? Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran gɛnen mɔ, Aberaham mɛŋ ti taa ten mɔ-giwɔrɛ. 11 Mɔ-giwɔrɛ giten mɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ taa ten mɔ daa de iꞌ daasɛ mɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi ti wolaa kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu naa de mɔ-gikagyan mɔ so. Aberɛ abono Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, ɔŋ ti ten mɔ-giwɔrɛ. Imɔso ne ɔ nyɛ wɔra fɛɛ ɔsɛ sa asa abono pɛwu mɛ ka gyan Wurubuaarɛ so ne mɔmɔ kee mɛ mɛŋ ten mɔmɔ-awɔrɛ mɔ. I lii fɛɛ mɔmɔ kee mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran kyu naa de mɔmɔ-gikagyan so. 12 Ne aye-naana Aberaham gi wɔra ɔsɛ kee sa asa abono mɛ ten mɔmɔ-awɔrɛ ne i mɛŋ gyɛ ansi so giyan mɔ. I lii fɛɛ mɛ kasɛ Aberaham gikagyan gibono ɔ ka gyan Wurubuaarɛ so aberɛ abono ɔŋ ti ten mɔ-giwɔrɛ mɔ.

Wurubuaarɛ Laa Wɔra Ilaa Ibono Ɔ Ka Yela Mɔ

13 Wurubuaarɛ gi ka sa Aberaham mɔ‑rɛ mɔ-biana san sa abi san sa anaana abono mɛ laa ka gyan mɔ so mɔ yɛɛ ɔ laa kyu gɛsinkpan pɛwu kyu sa ɔmɔ de gɛꞌ bingiri mɔmɔ-lɛɛ. Wurubuaarɛ gi ka ilaa idɛ yela sa mɔmɔ gɛnen mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ mɛ gyi mɔ-nbara mɔ so daa. Mɛ ka gyan mɔ so daa so ne o kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Imɔso ne ɔ ka yela sa ɔmɔ gɛnen. 14 Wurubuaarɛ gi ka ilaa dɛnsɛ yela sa asa mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ mɛꞌ gyi daa mɔ-nbara so pɛi ne ɔꞌ sa mɔmɔ gɛnen ilaa dɛnsɛ ibono. Fɛɛ i gyɛ nbara gigyi so berɛ mɔ, aꞌ tɛsɛ gyi nbara mɔ so de aꞌ taa gikagyan yɛgɛ. Ɔko‑rɛ ɔko, mɔ, maŋ kii taalɛ gyi nbara mɔ so. 15 I kya nyiile yɛɛ asa mɛ kya tɔrɔ Wurubuaarɛ nbara mɔ, de iꞌ kyu mɔ ginyadon. Nkana nbara giŋ bo no mɔ, i maŋ ba yɛɛ ɔko gi tɔrɔ nmɔ so.

16 Imɔso ne kyu naa de gikagyan so ne asa mɛ laa nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔmɔ mɔ. I gyɛ Wurubuaarɛ ilaa kyɛɛsɛ so mɔ, asa mɛ laa taalɛ ka gyan mɔ so yɛɛ ilaa ibono ɔ ka yela mɔ i laa baa gɛsintin sa Aberaham ɔpaa dɔ asa pɛwu. Asa abono pɛwu mɛ ka gyan Wurubuaarɛ so fɛɛ gɛnɔɔbono Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, mɛ laa nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ laa sa Aberaham mɔ kee. I mɛŋ gyɛ Gyuda awura abono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi dɛ sa ɔmɔ mɔ wolɛ ne nan nyɛ imɔ. I kya nyiile yɛɛ Aberaham gi wɔra ɔsɛ sa aye abono pɛwu a ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ. 17 Mɛ ŋmarasɛ imɔ idɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Nan yɛgɛ fo laa wɔra ɔsɛ sa asa kpɛi-kpɛi sakyɔ.”

Imɔso ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ, mɔ gbaa-gbaa laa kerɛ imɔ so de iꞌ ba gɛsintin. Wurubuaarɛ ɔbono Aberaham gi ka gyan mɔ so mɔ kya kyingi asa abono mɛ ti wuꞌ mɔ de mɛꞌ kii nyɛ nkpa. Nengyene Wurubuaarɛ gi kpɛ nyɛ tɔgɛ yɛɛ ilaa idɛ i laa ba mɔ, gɛsintin i laa ba.

18 Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham mɔ, iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ so mɔ, nkana i maŋ taalɛ ba gɛnen kpa‑a. Aberaham berɛ gi ka gyan Wurubuaarɛ so ne o kyu mɔ-ansi gyan ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ mɔ so. Imɔso gɛsintin ɔ nyɛ wɔra ɔsɛ sa asa kpɛi-kpɛi sakyɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Kerɛ, fafaanan ne fo-ɔpaa dɔ asa mɛ laa nyaakyɔ ne.”

19 Gɛnen aberɛ abono mɔ, Aberaham gi wu yɛɛ o gyi fɛɛ nsi ikue-inun, ne mɔ-nyoro gi tansi pɔɔ. Mɔ-ka mɛŋ korogɛ kerɛ, ne mɔ-ka mɔ gi belɛ ibono ɔŋ baa taalɛ korogɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen pɛwu mɔ, gɛnɔɔbono Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so so mɔ, i mɛŋ yɔɔ mɔ-nyoro. 20 Ɔŋ sɔɔ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ mɔ akyɔɔlɛ. Mɔ-gikagyan mɔ giŋ koso Wurubuaarɛ so. Gi lɔrɔ kii nyaakyɔ too daa, ne i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi nyɛ nyisigyi. 21 O nyi mɔ-gisen dɔ ne ɔ ka gyan Wurubuaarɛ so yɛɛ Wurubuaarɛ laa taalɛ wɔra ilaa ibono ɔ ka yela sa mɔ mɔ. 22 Mɔ-gikagyan gidɛ so ne mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi kyu Aberaham yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.” 23 Ibono mɛ ŋmarasɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ, iŋ gyɛ Aberaham mɔ-nkon so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ imɔ gɛnen. 24 Dabɔlɛ aye pɛwu so ne ɔ tɔgɛ imɔ. Nengyene a ka gyan Wurubuaarɛ ɔbono o kyingi aye-Wura Yesu lii ibuni dɔ mɔ so mɔ, ɔ laa kyu aye kee yɛɛ aye-gisen dɔ i boran sa mɔ. 25 Aye-ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ mɔɔ aye-Wura Yesu, ne o kii kyingi mɔ lii ibuni dɔ de ɔꞌ nyɛ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran.

5

Abono Mɛ Ka Gyan Wurubuaarɛ So Mɔ, Mɔmɔ‑rɛ Mɔ Nsana I Lɔrɔ

1 Imɔso Wurubuaarɛ gi nyɛ kyu aye yɛɛ aye-gisen dɔ i boran sa mɔ kyu naa de aye-gikagyan so faa, idɛ kon kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so mɔ, aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i lɔrɔ. 2 Mɔ ne n bugi ɔkpa sa aye kyu naa de aye-gikagyan so ne Wurubuaarɛ gi san ɔ yelɛ aye-gɛmara faa. I bo aye-asen dɔ ɔkon. A nyi ibono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ aye kee aꞌ nyɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ. 3 Iŋ gyɛ gɛnen wolɛ gbaa. Ba‑a a kya wu ɔlaawusɛ mɔ, i bo daa aye ɔkon. I lii fɛɛ a nyi yɛɛ ɔlaawusɛ ɔbono a kya wu mɔ laa yɛgɛ a laa baa wɔra asa abono mɛ laa nyɛ gisen kpaa lii. 4 Ɔbono ɔ kya nyɛ gisen kpaa lii mɔ laa baa wɔra isa ɔbono ɔ bo oduduu dɔ ɔlon ɔ kya kyu wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. Ɔ bo oduduu dɔ ɔlon ɔ kya kyu wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ, ɔ kya taalɛ kyu mɔ-gɛwɔnsa gyanꞌ Wurubuaarɛ so ilaa kamaasɛ dɔ. 5 Ɔbono mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ Wurubuaarɛ so gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ maŋ lɛɛ mɔ tanga. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ sa aye mɔ kya yɛgɛ a kya nyɛ bii aye-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ aye-ilaa.

6 Owi ɔbono aye anyamesɛ aŋ kya taalɛ de aꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ aye-gibaa so ne aŋ kya kyu Wurubuaarɛ terɛ sɛi mɔ, gɛnen owi ɔbono ne Kirisito gi baa wuꞌ sa aye. 7 I bo lon sa nyamesɛ de oꞌ kyule wuꞌ sa mɔ-nanbo nyamesɛ, ba‑a mɔ-nanbo mɔ dabɔlɛ ɔ gyɛ gɛsintin wura. Nengyene o wu yɛɛ mɔ-nanbo ɔbono tansi ɔ gyɛ isa dɛnsɛ mɔ, foŋbii ɔ laa taalɛ da gikan wuꞌ sa mɔ. 8 Wurubuaarɛ berɛ, gi lɛɛ mɔ-gɛlaarɛ belɛ gɛbono ɔ bo sa aye anyamesɛ mɔ gɛwi nyiile. I lii fɛɛ owi ɔbono a san a gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ, gɛnen owi ɔbono ne ɔ yɛgɛ Kirisito gi wuꞌ sa aye.

9 Kirisito gi wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ sa aye ne i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. Imɔso Kirisito gi ti nyɛ kpaa aye gɛnen faa mɔ, i baa i bo ɔlon sa mɔ de ɔꞌ mɔlɛgɛ aye lii Wurubuaarɛ gisobiidɛ mɔ dɔ? 10 Aye abono nkana a gyɛ Wurubuaarɛ akyobo mɔ, mɔ-bi Kirisito lɛwu mɔ ne n taalɛ lɔrɔ aye‑rɛ mɔ nsana. Imɔso nperɛ Kirisito kii ɔ tɛ ɔ bo Wurubuaarɛ asɛ faa mɔ, gɛnɔɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ aye lii Wurubuaarɛ gisobiidɛ mɔ dɔ mɔ ne nan baa wɔra mɔ ɔlon? 11 I mɛŋ gyɛ gɛnen wolɛ gbaa. Nperɛ kee ɔkon belɛ ɔko bo aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana. Aye-Wura Yesu Kirisito ne n yɛgɛ ne aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i nyɛ lɔrɔ ne a nyɛ gɛnen ɔkon ɔbono faa.

Adam Gi Nyida Aye‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana Ne Kirisito Gi Lɔrɔ Aye

12 Kyu naa de nyamesɛ kolon so ne ilaa nyɛnyɛn giwɔra i ba gɛsinkpan so. Gɛnen nyamesɛ ɔbono gi nyɛ imɔ so lɛwu. Mɔ-ilaa nyɛnyɛn mɔ ne n yɛgɛ ne lɛwu gi san ɔ dɛ sa aye anyamesɛ pɛwu faa. I lii fɛɛ nyamesɛ kamaasɛ san ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. 13 I gyɛ gɛsintin yɛɛ anyamesɛ mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn pɛi ne Wurubuaarɛ gi lɔɔ yela nbara sa mɔmɔ. Owi ɔbono ɔŋ ti taa yela nbara sa mɔmɔ mɔ, ɔ mɛŋ kalɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra aberɛ abono dɔ mɔ wɔra ilaa dɔ. 14 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, kpɛ kyu lii nyamesɛ gyangbarasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Adam mɔ baa fo aberɛ abono Mosisi gi ŋmarasɛ nbara mɔ yela mɔ, lɛwu gi nyɛ ɔlon anyamesɛ pɛwu so. Abono mɛ mɛŋ wɔra Adam-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔnan ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ, mɔmɔ kee, lɛwu gi dabɔlɛ nyɛ ɔlon mɔmɔ so. Aꞌ kyu Adam mɔ‑rɛ Kirisito ɔbono ɔ ba Adam gɛmara mɔ ilaa wɔrasɛ kɛserɛ de abara de aꞌ kerɛ.

15 Ilaa ibono Yesu Kirisito gi wɔra sa asa lii mɔ-gisen dɔ mɔ de ilaa nyɛnyɛn ibono Adam gi wɔra mɔ i kɔrɔ de abara. Kirisito gi tansi wɔra ilaa don Adam. I lii fɛɛ kyu naa de Adam ilaa nyɛnyɛn mɔ so mɔ, asa sakyɔ mɛ nyɛ lɛwu. Kyu naa de Yesu Kirisito-lɛɛ gitolon gɛbono ɔ bo ne o kyu mɔ-nyoro kyɛɛ asa so mɔ, asa sakyɔ mɛ nyɛ Wurubuaarɛ kya sa ɔmɔ so gɛwɔnsa dɛnsɛ. 16 Adam ilaa nyɛnyɛn mɔ i mɛŋ dɛ fɛɛ Yesu ilaa dɛnsɛ ibono ɔ wɔra mɔ. Ilaa nyɛnyɛn kolon ibono Adam gi wɔra mɔ i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi gyi mɔ-nbɛlɛ bun anyamesɛ gipuɛɛ. Yesu gidɛnsɛ gibono ɔ wɔra mɔ berɛ, i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi kyu anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn gikyɔ kyɛɛ mɔmɔ ne o kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ. 17 Nyamesɛ kolon ilaa nyɛnyɛn so ne lɛwu gi nyɛ nyɛ ɔlon anyamesɛ so faa. Ne Yesu Kirisito, nyamesɛ kolon kee so ne anyamesɛ mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran ne mɛ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena ɔnan. Imɔso Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛbono a nyɛ lii Yesu so mɔ gi tansi don lɛwu ɔlon ɔbono nkana ɔ bo aye so mɔ.

18 Imɔso fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ kolon gi wɔra ilaa nyɛnyɛn gikolon ne i bun anyamesɛ pɛwu gipuɛɛ faa, gɛnen kee ne nyamesɛ kolon gi gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ gikolon ne i bugi ɔkpa sa anyamesɛ pɛwu de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran de mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ. 19 Fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ kolon mɛŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ ne i yɛgɛ anyamesɛ sakyɔ mɛ bingiri ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ, gɛnen kee ne nyamesɛ kolon gi nu Wurubuaarɛ gɛdɛ ne i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi kyu anyamesɛ sakyɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ ne.

20 Wurubuaarɛ gi yela nbara sa anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ wu yɛɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra i tansi i kyɔ. To! Owi ɔbono anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya nyaakyɔ mɔ, Wurubuaarɛ gitolon gibono ɔ kya kyu lɔrɔ mɔ‑rɛ asa nsana mɔ kee gi tansi gi kya nyaakyɔ gi kya don mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn mɔ. 21 Fɛɛ gɛnɔɔbono ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ gɛkyena dɔ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ lɛwu mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ-gitolon gibono ɔ kya kyu lɔrɔ mɔ‑rɛ asa nsana mɔ gi laa nyɛ ɔlon anyamesɛ gɛkyena dɔ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so.

6

Kirisito Gi Sa Aye Gɛkyena Pobɔrɔ

1 Idɛ faa mɔ, aꞌ tɔgɛ yɛɛ menɛ ne? Aꞌ tɔgɛ yɛɛ a laa kpɛ a kya wɔra ilaa nyɛnyɛn de Wurubuaarɛ gitolon gibono ɔ bo sa aye mɔ giꞌ nyɛ gi kya nyaakyɔ gi kya bɔla abɛɛ? 2 Kuaa! Aye-gidebi dedaa gibono gi kya yɛgɛ a kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ gi ti wuꞌ. Imɔso nnɛ so ne a laa baa kii kyena sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra? 3 Mɛ gyere aye Wurubuaarɛ sagyere mɔ, aye‑rɛ Kirisito Yesu a wɔra nyamesɛ kolon. Imɔso fɛ mɛŋ nyi yɛɛ aye abono pɛwu mɛ gyere aye gɛnen mɔ, i wɔra fɛɛ aye‑rɛ Kirisito Yesu kee ne n wuꞌ mɔ-lɛwu mɔ? 4 Kyu lii aye-gɛnen Wurubuaarɛ sagyere ɔbono so mɔ, i wɔra fɛɛ aye‑rɛ Kirisito a wuꞌ ne mɛ pule aye‑rɛ mɔ dabɔlɛ. Imɔso gɛnɔɔbono aye-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ɔlon kyingi Kirisito lii ibuni dɔ de nyisigyi mɔ, i wɔra fɛɛ aye‑rɛ mɔ ne o kyingi gɛnen de aꞌ nyɛ kyena gɛkyena pobɔrɔ.

5 Gɛnɔɔbono aye‑rɛ Kirisito a ti nyɛ wuꞌ dabɔlɛ faa mɔ, gɛnen kee ne a laa nyɛ de aye‑rɛ mɔ aꞌ kyingi kyena gɛkyena pobɔrɔ dabɔlɛ ne. 6 A nyi yɛɛ ibono mɛ da Kirisito aŋanbi mada de oyii mɔɔ mɔ, i wɔra fɛɛ aye-gidebi dedaa mɔ kee ne mɛ da aŋanbi gɛnen, ne gɛnen gidebi dedaa mɔ ɔlon ɔbono nkana ɔ kya yɛgɛ a kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ kee i ta. I ba gɛnen mɔ, aŋ baa wɔra nbide sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra. 7 I lii fɛɛ isa ɔbono o wuꞌ mɔ, ɔ nyɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.

8 Aye‑rɛ Kirisito a wuꞌ dabɔlɛ faa mɔ, a sɔɔ gyi yɛɛ aye‑rɛ mɔ kee a laa kyena dabɔlɛ. 9 A nyi yɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kyingi Kirisito lii ibuni dɔ faa mɔ, Kirisito maŋ baa kii wuꞌ. Lɛwu mɛŋ baa ɔ bo ɔlon ɔko mɔ so. 10 Lɛwu ɔbono o wuꞌ mɔ, o wuꞌ daa gikolon de ɔꞌ nyɛ gyi ilaa nyɛnyɛn giwɔra so gɛkpaa. Gɛkyena pobɔrɔ gɛbono ɔ nyɛ ɔ tɛ faa mɔ, ɔ tɛ sa daa Wurubuaarɛ. 11 Imɔso fɛye kee fɛꞌ kyu fɛye-nyoro yɛɛ fɛye-gidebi dedaa gibono gi kya yɛgɛ fɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ gi wuꞌ kee, ne fɛ san fɛ tɛ sa daa Wurubuaarɛ kyu naa de fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so.

12 Fɛŋꞌ baa yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra iꞌ nyɛ ɔlon fɛye-nyoro dɔ. Fɛye-nyoro gi laa baa wuꞌ gɛkaako daa. Fɛŋ sa fɛꞌ kyule yɛɛ nmɔ-gɛlaarɛ ilaa ne iꞌ gyi fɛye-amu. 13 Fɛŋ baa kyu fɛye-nyoro gɛtɛɛko kyu sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro fuɛ sa Wurubuaarɛ fɛɛ asa abono fɛ kyingi lii ibuni dɔ baa nyɛ gɛkyena pobɔrɔ mɔ. Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro gɛten kamaasɛ kyu sa Wurubuaarɛ de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ gyi gɛsintin sa mɔ. 14 Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn giwɔra i maŋ baa nyɛ ɔlon fɛye so. I lii fɛɛ iŋ baa i gyɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ ne n baa gi dɛ fɛye. I gyɛ daa Wurubuaarɛ gitolon gibono ɔ kya kyu lɔrɔ mɔ‑rɛ asa nsana mɔ ne n san gi dɛ fɛye.

Fɛꞌ Wɔra Fɛye-Nyoro Fɛɛ Nbide Sa Ilaa Dɛnsɛ Giwɔra

15 Ibono iŋ baa i gyɛ Wurubuaarɛ nbara so ne a nyɛ aye‑rɛ mɔ nsana i lɔrɔ, ne i gyɛ mɔ-gitolon so faa mɔ, aꞌ tɔgɛ yɛɛ a laa san wɔra ilaa nyɛnyɛn a kya kpe a kya ba? Wurubuaarɛ ɔꞌ kparɛ fuɛ! 16 Nengyene fɛ kyu fɛye-nyoro sa ɔko fɛ kya nu mɔ-gɛdɛ mɔ, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ fɛ gyɛ nbide sa kaasɛ mɔ ne? Nengyene fɛɛ fɛ kyu fɛye-nyoro kyu sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ, i laa yɛgɛ fɛ laa fuɛ fɛye-lɛwu gɛmara. Ne fɛ kyu fɛye-nyoro sa Wurubuaarɛ fɛ kya nu mɔ asɛ mɔ, i laa yɛgɛ fɛ laa nyɛ gyi gɛsintin.

17 Afaala a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. I kya nyiile yɛɛ nkana fɛ gyɛ daa nbide sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra. Idɛ kon berɛ, ɔ yɛgɛ asa mɛ baa nyiile fɛye Yesu ilaa ne fɛ san fɛ kya gyi imɔ so lii fɛye-asen dɔ. 18 Fɛ nyɛ fɛye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ ne. Fɛ san fɛ gyɛ nbide sa daa gɛsintin gigyi.

19 Nɛ wu yɛɛ i bo lon sa aye anyamesɛ de aꞌ nu Wurubuaarɛ ilaa gɛsɛ. Imɔso ne nɛ kyu kɛserɛ de anyamesɛ gɛkyena dɔ ilaa mɔ. Owi ɔko dɔ mɔ, nkana fɛ dɛ fɛye-nyoro nten kpɛi-kpɛi fɛ kya wɔra ilaayan de ilaa nyɛnyɛn-ana ibono i kpɛ i kya nyaakyɔ i kya too mɔ. Idɛ kon berɛ, fɛꞌ kyu fɛye-nyoro nten kpɛi-kpɛi sa gɛsintin gigyi de fɛye-asen dɔ aꞌ nyɛ lɔrɔ fuuli too.

20 Owi ɔbono fɛ gyɛ nbide sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ, gɛsintin gigyi iŋ fɛ fɛye-giso. 21 Ilaa nyɛnyɛn ibono fɛ wɔra gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, menɛ agyan ne fɛ nyɛ lii imɔ dɔ? Iŋ gyɛ idɛ kon fɛ kya nyingi imɔ mɔ, i kya wɔra fɛye ipeeli? Nkana imɔ-laalaalogɛ mɔ, i laa yɛgɛ fɛ laa fuɛ fɛye-lɛwu gɛmara. 22 Nperɛ berɛ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ fɛye lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ, ne fɛ bingiri mɔ-lɛɛ nbide. Idɛ kon ne fɛ kya nyɛ agyan. Agyan mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ kya lɔrɔ fɛye de fɛye-asen dɔ aꞌ lɔrɔ fuuli too. Ne laalaalogɛ mɔ, fɛ laa nyɛ kyena mɔ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 23 I lii fɛɛ agyan abono nyamesɛ laa nyɛ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ ne n gyɛ ɔ laa fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. Ilaa kyɛɛsɛ ibono Wurubuaarɛ kya kyɛɛ nyamesɛ kyu naa de aye-Wura Kirisito Yesu so mɔ berɛ, ne n gyɛ ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa.

7

Aꞌ Kyu Nbara Ilaa Kyu Kɛserɛ De Gɛdena Ilaa

1 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye abono fɛ nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ ne n kya tɔgɛ ilaa idɛ mi‑i sa. Ilaa ibono n kya laarɛ nꞌ tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ owi ɔbono nyamesɛ san ɔ tɛ de ansi mɔ ne i kaaborɛ oꞌ gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so. 2 I dɛ daa fɛɛ gɛdena. Nengyene ɔkyii gi dena mɔ, nbara gi kya ŋminde mɔ ibono mɔ-kuli ne ɔ laa sii de kaaborɛ mɔ-kuli mɔ oꞌ wuꞌ pɛi de ɔꞌ lɔɔ nyɛ ɔkpa kii dena ɔnyen banban. 3 Owi ɔbono mɔ-kuli mɔ san ɔ tɛ de ansi ne ɔ kpaa dena ɔnyen banban gɛtɛɛko mɔ, ɔ lii mɔ-kuli gɛmara ne. Nengyene mɔ-kuli mɔ gi wuꞌ berɛ mɔ, san kyu lii gɛnen owi ɔbono kyu kyon mɔ, ɔ nyɛ mɔ-nyoro lii gɛnen gɛdena nbara nbono dɔ. Nfono mɔ, nengyene ɔ kya laarɛ mɔ, ɔ laa taalɛ kii dena ɔnyen banban kon. Iŋ gyɛ yɛɛ ɔ lii mɔ-kuli gɛmara ne.

4 Me-nanboana Yesu asonbo, gɛnen kee ne fɛ nyɛ fɛye-nyoro lii Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ ne. I lii fɛɛ kyu naa de Kirisito lɛwu mɔ so mɔ, fɛye kee fɛ wuꞌ lii Wurubuaarɛ nbara mɔ-lɛɛ gɛkyena mɔ dɔ. Nperɛ mɔ, i wɔra fɛɛ fɛ nyɛ okuli pobɔrɔ fɛ dena ne. Mɔ ne n gyɛ Kirisito. Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ sa aye de aye‑rɛ mɔ ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, aꞌ nyɛ wɔra ilaa ibono i laa gyi Wurubuaarɛ ginsi fɛɛ gɛnɔɔbono oyii kya sɔrɔ abi mɔ. 5 Owi ɔbono a san a naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon mɔ, nbara mɔ gi kya yɛgɛ aye-ɔbolɛ kya kyɔɔlɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra so. Gɛnen ne nkana ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya nyɛ ɔkpa wɔra gɛsun aye-nyoro dɔ ne i kya yɛgɛ aꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ a laa fuɛ aye-lɛwu gɛmara. 6 Idɛ kon berɛ, i wɔra fɛɛ a wuꞌ lii nbara mɔ gɛkyena dɔ. Imɔso a nyɛ aye-nyoro lii nmɔ dɔ, ne a san nyɛ ɔkpa pobɔrɔ a kya son Wurubuaarɛ. Iŋ baa i gyɛ dedaa nbara nbono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ so ne a laa gyi. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n san ɔ kya nyiile aye gɛnɔɔbono a laa son Wurubuaarɛ mɔ.

Nbara Mɔ Gi Nyiile Anyamesɛ Ilaa Ibono I Gyɛ Ilaa Nyɛnyɛn Mɔ

7 Menɛ ne a laa san tɔgɛ ne? Aꞌ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ, mɔ, gi gyɛ ilaa nyɛnyɛn abɛɛ? Kuaa! Naafo i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ so mɔ, nkana n tɛ faa, maŋ bii ilaa ibono i gyɛ ilaa nyɛnyɛn mɔ. Fɛɛ nbara mɔ gi mɛŋ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ fo-ansi a pɛɛrɛ ɔko-ilaa so” mɔ, maŋ bii yɛɛ onsipara gyɛ ilaa nyɛnyɛn. 8 Ilaa nyɛnyɛn i naa de nbara ndɛ so ne i nyɛ ɔkpa i kya yɛgɛ me-ɔbolɛ kya kyɔɔlɛ ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi giwɔra so. Ne fɛɛ nbara giŋ bo no mɔ, nkana ilaa nyɛnyɛn i maŋ nyɛ gɛnen ɔkpa ɔbono. 9 Aberɛ abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ nbara mɔ mɔ, me-gisen gi tɛ me gɛten kolon Wurubuaarɛ asɛ. Owi ɔbono nɛ san baa bii ilaa ibono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile mɔ, nfono ne nɛ wu yɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra ne nꞌ tɛ n sa, 10 ne i kya kperɛ me daa lɛwu nyɔsɛ dɔ. Imɔso nbara nbono Wurubuaarɛ gi yela yɛɛ nkana giꞌ kpaa me de nꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena mɔ, ne n san yɛgɛ gɛnen gɛkyena gɛbono gɛ lii me-gibaa. 11 I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn i naa de Wurubuaarɛ nbara mɔ so penɛ me, ne nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi naa de mɔ-nbara mɔ so bun me gipuɛɛ, ne nɛ wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ n naa. 12 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, a nyi yɛɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n yela gɛnen nbara ndɛ sa aye. Ilaa kamaasɛ ibono ɔ ka sa aye yɛɛ aꞌ wɔra mɔ, i kyena, ne i boran. Ilaa nyɛnyɛn iko iŋ bo imɔ dɔ.

13 Mɔ, i laa nyiile yɛɛ ilaa ibono i boran mɔ ne n kii yɛgɛ nɛ wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ n naa faa abɛɛ? Kuaa! I gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn giwɔra ne n naa de Wurubuaarɛ nbara nbono gi gyɛ ilaa dɛnsɛ mɔ so ne i yɛgɛ me-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ gi lii me-gibaa gɛnen. Gɛnen ne n kya yɛgɛ ne asa mɛ kya nyɛ bii gɛnɔɔbono ilaa nyɛnyɛn i dɛ mɔ. Wurubuaarɛ nbara mɔ gi gyɛ ilaa dɛnsɛ so mɔ, ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya lii gɛwi ne ɔkamaasɛ kya nyɛ wu yɛɛ iŋ tansi i boran baa pii faa.

Ilaa Nyɛnyɛn Giwɔra I Kyu Me Wɔra Imɔ-Gɛbide

14 A nyi yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ gi gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa. Mi‑i me mɔ, n gyɛ daa nyamesɛ oyuduu, meŋ bo ɔlon ɔko me-gibaa so. Imɔso ne ilaa nyɛnyɛn giwɔra i nyɛ kyu me wɔra imɔ-gɛbide faa. 15 Meŋ kya nu ilaa ibono n kya wɔra mɔ gɛsɛ. Fo laa kerɛ mɔ, ilaa ibono n kya kyo mɔ, imɔ ne nꞌ kya wɔra. Meŋ kya wɔra ilaa ibono i gyɛ me-gɛlaarɛ mɔ. 16 Fɛɛ nɛ bii yɛɛ ilaa ibono nɛ wɔra faa iŋ boran mɔ, i kya nyiile yɛɛ nɛ kyule yɛɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ gi boran ne. 17 Gɛnɔɔbono i dɛ faa, i mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa ne n kya wɔra imɔ. I tansi i gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn gɛwɔnsa gɛbono gɛ bo me dɔ mɔ ne n kya yɛgɛ me n kya wɔra imɔ gɛnen. 18 N nyi yɛɛ me-gibaa so mɔ, meŋ bo lon de nꞌ taalɛ wɔra ilaa dɛnsɛ iko. I lii fɛɛ nkana i gyɛ me-gɛlaarɛ yɛɛ nꞌ wɔra ilaa ibono i boran mɔ. Meŋ kii mi‑i taalɛ. 19 Ilaa dɛnsɛ ibono i gyɛ me-gɛlaarɛ mɔ, meŋ kya wɔra imɔ ibono. Ilaa nyɛnyɛn ibono nkana i mɛŋ gyɛ me-gɛlaarɛ mɔ, imɔ ne nꞌ kya wɔra. 20 Ibono n kya wɔra ilaa ibono i mɛŋ gyɛ me-gɛlaarɛ mɔ, iŋ baa i gyɛ me ne n kya wɔra imɔ. Ilaa nyɛnyɛn gɛwɔnsa gɛbono gɛ bo me dɔ mɔ ne n kya yɛgɛ n kya wɔra imɔ gɛnen.

21 Nɛ wu yɛɛ owi kamaasɛ mɔ gɛnen ne i kya ba ne. N kya laarɛ nꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n kya wɔra gɛsun me dɔ. 22 Nkana me-oduduu de me-gɛwɔnsa dɔ mɔ, Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya da me ɔbolɛ gikyɔ. 23 N kya kerɛ me-nyoro dɔ mɔ mɔ, n kya wu yɛɛ ilaa iko i kya kɔ de nbara nbono me-nwɔnsa gi kya nyiile me yɛɛ gi boran mɔ. I wɔra fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono i kya wɔra gɛsun me-nyoro dɔ mɔ ne n ŋminde me ne meŋ kya nyɛ me-nyoro gɛnen. 24 Me-ilaa i bo ayen. Anɛ ne nan mɔlɛgɛ me lii me-nyoro gibi gibono gi kya mɔɔ me faa dɔ ne? 25 N kya faala Wurubuaarɛ yɛɛ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so mɔ, ɔ laa mɔlɛgɛ me!

Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ kyon mɔ, me-gɛwɔnsa dɔ mɔ, i kya wɔra me yɛɛ nꞌ wɔra gɛbide sa Wurubuaarɛ nbara mɔ. I san gɛnɔɔbono nan lɛɛ wɔra me-gibaa so mɔ, meŋ kii mi‑i taalɛ. I yɛgɛ nɛ san bingiri gɛbide sa daa ilaa nyɛnyɛn giwɔra.

8

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Ɔlon Gi Yɛgɛ Nɛ Nyɛ Me-Nyoro

1 Imɔso idɛ kon Wurubuaarɛ maŋ baa bun asa abono mɔmɔ‑rɛ Kirisito Yesu mɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ gipuɛɛ. 2 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon kya yɛgɛ nyamesɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan kyu naa de mɔ‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Gɛnen ɔlon ɔbono so ne a nyɛ aye-nyoro faa. Imɔso ilaa nyɛnyɛn ɔlon ɔbono nkana i kya nyɛ aye so mɔ i maŋ baa nyɛ lɛɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ lii aye-abaa dɔ. 3 Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n wɔra ilaa ibono nkana mɔ-nbara mɔ gi mɛŋ taalɛ wɔra sa aye mɔ. I kya nyiile yɛɛ kyu lii aye anyamesɛ-lɛɛ oyuduu mɔ so mɔ, nkana aŋ bo lon de aꞌ gyi mɔ-nbara mɔ so. Imɔso gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi san wɔra imɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ o sun mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi ne ɔ ba gɛsinkpan so baa wɔra nyamesɛ fɛɛ aye-oyuduu. Ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya naa de anyamesɛ-lɛɛ oyuduu so wɔra imɔ-gɛsun. Imɔso Wurubuaarɛ gi naa de mɔ-bi mɔ ginyamesɛ oyuduu mɔ so kyu bun ilaa nyɛnyɛn giwɔra gipuɛɛ. 4 Wurubuaarɛ gi wɔra gɛnen daa de aꞌ nyɛ taalɛ wɔra ilaa dɛnsɛ kamaasɛ ibono mɔ-nbara gi kya nyiile aye yɛɛ aꞌ wɔra mɔ. Aye abono n darɛ mɔ ne n gyɛ abono aŋ baa a naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon so ne a san a naa daa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon mɔ dɔ mɔ.

5 Abono mɛ naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon mɔ so mɔ, mɛ kya kyu mɔmɔ-nwɔnsa kyu gyan daa anyamesɛ-lɛɛ ilaa wolɛ so. Abono, mɔ, mɛ naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon mɔ so mɔ, mɔmɔ berɛ, mɛ kya kyu mɔmɔ-nwɔnsa gyan daa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa so. 6 Nengyene fo ɔko fo kyu fo-gɛwɔnsa kyu gyan anyamesɛ-lɛɛ ilaa wolɛ so mɔ, i laa yɛgɛ fo laa fuɛ fo-lɛwu gɛmara. Fo kyu fo-gɛwɔnsa kyu gyan Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa so berɛ mɔ, i laa yɛgɛ fo laa nyɛ gisen yuuli de Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 7 I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo-gɛwɔnsa gɛ gyan anyamesɛ-lɛɛ ilaa wolɛ so mɔ, fo gɛnen gɛwɔnsa gɛbono so mɔ, fo‑rɛ Wurubuaarɛ fɛ maŋ loo. Fo maŋ gyi mɔ-nbara mɔ so, ne gɛsintin mɔ fo maŋ taalɛ kee.

8 Gɛnen kee ne abono mɛ naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon so mɔ, mɛ maŋ taalɛ gyi Wurubuaarɛ ginsi. 9 Fɛye berɛ, nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tɛ fɛye dɔ mɔ, fɛŋ baa fɛ naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon so ne. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n san ɔ dɛ fɛye ɔ naa. Fo ɔbono Kirisito Oduduu mɔ mɛŋ tɛ fo dɔ mɔ, foŋ gyɛ Kirisito isa ne.

10 Fo ɔbono fo ti nyɛ Kirisito tɛ fo dɔ mɔ, i bo no yɛɛ lɛwu dɛ sa fo-nyoro gibi mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ dɛ sa aye anyamesɛ pɛwu kyu lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra so mɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, bii yɛɛ fo ti fo bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan ne. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran sa mɔ. 11 Nengyene i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono o kyingi Kirisito Yesu lii ibuni dɔ mɔ Oduduu mɔ tɛ fo dɔ mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono ɔ wolaa kyingi Yesu mɔ laa kyingi fo-nyoro gibi mɔ kee lii ibuni dɔ. Mɔ-Oduduu tɛ fo dɔ daa ne ɔ laa naa de mɔ so kyu kyingi fo.

12 Me-nanboana Yesu asonbo, ilaa ibono nɛ tɔgɛ faa pɛwu so mɔ, iŋ kaaborɛ aꞌ baa naa de aye-anyamesɛ lɛɛ ɔlon mɔ so. 13 Fo ɔbono berɛ, fo laa naa de anyamesɛ-lɛɛ ɔlon so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ gɛ laa lii fo-gibaa. Fo ɔbono, mɔ, kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so ne fo kya kine ilaa nyɛnyɛn ibono fo-nyoro gibi gi kya laarɛ foꞌ wɔra mɔ, fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

14 I kya nyiile yɛɛ asa abono pɛwu mɛ kya buu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔkpa ɔbono ɔ kya nyiile mɔmɔ mɔ, mɔmɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. 15 Fɛye abono fɛ kyu fɛye-nyoro kyu too Yesu so mɔ, Oduduu ɔbono fɛ nyɛ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ maŋ yɛgɛ fɛꞌ kii wɔra afuubo fɛɛ nbide nbono gi selɛ nmɔ-wuraana mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono fɛ nyɛ mɔ gi yɛgɛ fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ fɛ wɔra fɛɛ ɔsɛ mɔ‑rɛ mɔ-biana. Gɛnen Oduduu ɔbono ne n kya yɛgɛ ne a kya taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “N-sɛ, n-sɛ!” mɔ. 16 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya tɔngɛ sa aye aye-asen dɔ de aꞌ bii yɛɛ gɛsintin a gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana. 17 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ a kya bii kee yɛɛ ilaa ibono ɔ laa kyu sa mɔ-bi Kirisito mɔ, ɔ laa yɛgɛ aye‑rɛ mɔ aꞌ dabɔlɛ de aꞌ nyɛ gɛnen ilaa ibono. Pɛi de aꞌ lɔɔ nyɛ gɛnen ilaa ibono mɔ, i gyɛ ibono a laa wu awɔrɔfɔɔ fɛɛ Kirisito-lɛɛ mɔ ɔnan de gɛmara mɔ, aꞌ nyɛ mɔ-nyisigyi mɔ ɔnan kee.

Wurubuaarɛ Laa Yɛgɛ A Laa Baa Nyɛ Nyisigyi

18 Nɛ kerɛ pɛwu faa mɔ, gɛkyena gɛdɛ dɔ awɔrɔfɔɔ abono a kya wu mɔ, a maŋ taa fo nyisigyi ɔbono Wurubuaarɛ laa baa sa aye gɛkaako mɔ ba‑a pi‑i. 19 Gɛnen nyisigyi baarɛ so mɔ, i kya da ilaa ibono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ kpa-kpa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ lɛɛ asa abono mɛ gyɛ mɔ-biana mɔ gɛwi nyiile. 20 Nperɛ berɛ mɔ, ɔ yɛgɛ mɔ-ilaa lɛɛsɛ kamaasɛ i kya kpon. I mɛŋ kya lii imɔ gbaa-gbaa asɛ yɛɛ nkana iꞌ kpon gɛnen. I lii daa mɔ asɛ. Mɔ-ansi a gyan ilaa iko so. 21 I lii fɛɛ gɛkaabono ɔ laa yɛgɛ mɔ-biana mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-nyoro lii awɔrɔfɔɔ dɔ de mɛꞌ nyɛ nyisigyi mɔ, ɔ laa yɛgɛ mɔ-ilaa lɛɛsɛ pɛwu kee iꞌ nyɛ imɔ-nyoro de iŋ baa wuꞌ gyɔ de imɔ kee iꞌ nyɛ nyisigyi.

22 A nyi yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ, i kya yiyɛɛ baa lii de ndɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya tu ɔkyii ne ɔ kya yiyɛɛ mɔ. 23 Dabɔlɛ aye abono Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ kyu kyɛɛ aye mɔ gbaa a kya yiyɛɛ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne ɔ daa gikyu sa aye de iꞌ lɛɛ nyiile aye yɛɛ a laa nyɛ gɛkaako-lɛɛ nyisigyi kee. A san a tɛ a gyoo daa gɛkaabono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ iꞌ lii gɛwi yɛɛ aye ne o kyu yɛɛ aꞌ wɔra mɔ-biana gɛsintin mɔ. I lii fɛɛ ɔ laa yɛgɛ aye-nyoro gibi mɔ giꞌ kyingi de giꞌ nyɛ nyisigyi. 24 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye ne o kyu aye yɛɛ a gyɛ mɔ-biana mɔ, i yɛgɛ aye-ansi a gyan ilaa ibono ɔ laa kii wɔra sa aye gɛkaako mɔ so. Naafo a ti nyɛ ibono aye-ansi a gyan imɔ so mɔ, nkana iŋ baa tiri yɛɛ aꞌ baa kii kerɛ imɔ-ɔkpa. Anɛ ne nan kii kyena kerɛ ilaa ibono ɔ ti ɔ kya wu mɔ ɔkpa? 25 Gɛnɔɔbono i dɛ faa, aye-ansi a gyan ilaa dɛnsɛ ibono a mɛŋ ti wu kerɛ mɔ so, ne a nyɛ gisen a tɛ a gyoo imɔ kaaborɛ iꞌ baa yii aye-gibaa.

26 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya kpaa aye ibono aŋ bo lon mɔ so. A mɛŋ nyi gɛdalaa fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ aꞌ dalaa mɔ. Imɔso Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gbaa-gbaa ne n kya dalaa ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ ɔ kya kpaa aye. Ɔ kya dalaa mɔ, ɔ kya sɔnga foo-foo, ibono nyamesɛ maŋ bii imɔ-atɔgɛbi. 27 Wurubuaarɛ ɔbono o nyi nyamesɛ gisen dɔ ilaa mɔ berɛ kya bii ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ darɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya dalaa kolɛ ilaa sa aye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro mɔ, ɔ kya dalaa daa naa de Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so.

28 Fɛɛ gɛnɔɔbono a nyi mɔ, ilaa kamaasɛ ibono i kya ba mɔ, Wurubuaarɛ kya kyu imɔ pɛwu wɔra gɛsun de iꞌ bara ilaa dɛnsɛ sa abono mɛ kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ. Mɔmɔ ne n gyɛ abono ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nyoro sa mɔ gɛnɔɔbono i laa nyɛ kyena de mɔ-gɛwɔnsa gɛbono ɔ wolaa sa yela mɔ. 29 I kya nyiile yɛɛ pɛi de ɔꞌ lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ, ɔ wolaa bii asa ako, ne gɛnen asa abono ne ɔ tɔgɛ yela yɛɛ mɛ laa baa wɔra fɛɛ mɔ-bi mɔ ɔnan de mɔ-bi mɔ, mɔ, ɔꞌ wɔra ɔdaa sa asa sakyɔ. 30 Imɔso mɔmɔ abono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ mɛ laa wɔra fɛɛ mɔ-bi mɔ mɔ, mɔmɔ kee ne ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nyoro sa mɔ. Abono ɔ tɔgɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee ne o kyu yɛɛ mɔmɔ-gisen dɔ i boran sa mɔ. Abono o kyu ɔmɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ kee ne ɔ laa kyu mɔ-nyisigyi mɔ sa.

Wurubuaarɛ Gi Tansi Laarɛ Aye-Ilaa Kyu Naa De Yesu So

31 To! A tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ faa mɔ, menɛ ne n baa san? Nengyene Wurubuaarɛ yelɛ aye-gɛmara mɔ, anɛ ne nan taalɛ kɔ de aye? 32 Wurubuaarɛ mɛŋ kine yɛɛ ɔ maŋ kyu mɔ-bi gbaa-gbaa kyu sa de oꞌ wuꞌ sa aye pɛwu faa mɔ, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ ɔ laa bugi mɔ-gisen kyu ilaa dɛnsɛ kamaasɛ kee kyu bɔla aye? 33 Aye abono Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii yɛɛ ɔ laa lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro mɔ, anɛ ne nan taalɛ tɔgɛ yɛɛ a bo ilaa nyɛnyɛn? Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n ti nyɛ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran faa mɔ, 34 anɛ ne nan baa bun aye gipuɛɛ? Kirisito Yesu abɛɛ? Mɔ ne n wuꞌ sa aye, ne o kyingi lii ibuni dɔ sa aye. Ɔ tɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so ɔ kya gyi gɛwura, ne mɔ kee ne n gyɛ ɔbono ɔ kya dɛ Wurubuaarɛ giserɛ ɔ kya sa aye.

35 Menɛ ne nan tu aye ne Yesu Kirisito maŋ baa laarɛ aye-ilaa? Gɛyiyɛɛ abɛɛ awɔrɔfɔɔ abɛɛ mɛ laa ka aye-ansi, abɛɛ akon, abɛɛ ayen, abɛɛ gɛnsipɛɛrɛ, abɛɛ asa mɛ laa mɔɔ aye daa, fɛ nyi yɛɛ imɔ idɛ dɔ iko i laa taalɛ yɛgɛ Yesu ɔŋ baa laarɛ aye-ilaa? 36 Mɛ ŋmarasɛ ilaa idɛ ɔnan yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ, fo so mɔ, owi kamaasɛ dɔ mɔ

asa mɛ kpɛ ma‑a laarɛ aye-imɔɔten daa.

Imɔso a dɛ daa fɛɛ isandɛ ibono mɛ tɔgɛ yela yɛɛ mɛ laa mɔɔ mɔ.”

37 Imɔ idɛ pɛwu dɔ mɔ, a nyi yɛɛ Kirisito kya laarɛ aye-ilaa. Kyu naa de mɔ so ne a kya kɔ lii imɔ ikamaasɛ dɔ. 38 N tansi n nyi me-gisen dɔ yɛɛ sɛi-sɛi maŋ taalɛ yɛgɛ Yesu ɔŋ baa laarɛ aye-ilaa. Lɛwu‑o, nkpa‑o, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ‑o, ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ‑o, ilaa ibono i laa ba ndɛ-ndɛ daa‑o, ɔkɛ abɛɛ ɔkaamara ilaa daa‑o, 39 i bo daa gɛsinkpan gɛsɛ‑o, i bo soso daa‑o, abɛɛ Wurubuaarɛ ilaa lɛɛsɛ sɛnsɛ ibono i san mɔ pɛwu mɔ daa‑o, imɔ iko‑rɛ iko i maŋ taalɛ yɛgɛ Wurubuaarɛ ɔŋ baa laarɛ aye-ilaa. Ɔ laa kpɛ ɔ kya laarɛ aye-ilaa kyu naa de aye-Wura Kirisito Yesu so.

9

Wurubuaarɛ Gi Lɛɛ Yii Mɔ-Adɛ Isirale Awura Mɔ

1 Kyu lii me‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, n nyi yɛɛ ilaa ibono nan baa tɔgɛ faa i gyɛ gɛsintin. Meŋ kya kɛɛ abon. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya yɛgɛ nꞌ bii me-gisen dɔ yɛɛ i gyɛ gɛsintin. 2-3 Ibono me-adɛ Isirale awura mɛŋ kyule ka gyan Kirisito so de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ so mɔ, mɔmɔ-ilaa i tansi i bo me ayen, ne me-gisen gi kya dɛɛ me owi kamaasɛ dɔ mɔmɔ so. Naafo i laa sa de iꞌ kyu me kyu kyarɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ mɔ mɔ, nkana nan kyule yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ tɔgɛ nnɔ wɔra me de ɔꞌ kyadɛ me-lɛɛ ɔwolɛ fuɛ lii Kirisito adɛ dɔ de iꞌ kyu mɔmɔ kyu yii me-giyaa. I kya nyiile yɛɛ me‑rɛ mɔmɔ a gyɛ daa nkalan kolon. 4 Isirale awura ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ yii yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ-asonbo. Mɔmɔ kee ne ɔ lɛɛ mɔ-nyisigyi mɔ gɛwi nyiile. Ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ wɔra gɛnɔ gikpadɔ gifonɛɛ, ne mɔmɔ-abaa dɔ ne o kyu mɔ-nbara mɔ kyu wɔra. O nyiile mɔmɔ gɛnɔɔbono mɛꞌ kyu son mɔ mɔ. Ɔ ka ilaa dɛnsɛ yela sa mɔmɔ. 5 Mɔmɔ-adedaabo gyangbarasɛ mɛ wɔra asa gbaaꞌgbaa Wurubuaarɛ asɛ. Mɔmɔ-ɔpaa dɔ ne mɛ korogɛ ɔbono ɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛwura ilaa kamaasɛ so. Ayenbi aꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Iŋ Gyɛ Aberaham Ɔpaa Dɔ Awura Pɛwu Ne N Gyɛ

Mɔ-Anaanabi Gɛsintin

6 To! Imɔso Wurubuaarɛ maŋ baa wɔra ilaa ibono ɔ ka yela sa Isirale awura mɔ? Ɔ laa wɔra! Iŋ gyɛ mɔmɔ pɛwu berɛ ne ɔ laa wɔra imɔ sa. I lii fɛɛ i mɛŋ gyɛ Isirale anaanabi mɔ pɛwu ne n gyɛ Isirale awura gɛsintin. 7 I mɛŋ gyɛ Aberaham ɔpaa dɔ pɛwu kee ne n gyɛ mɔ-anaanabi gɛsintin. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Aberaham yɛɛ,

“Kyu naa de fo-bi Ayisiki so ne fo laa nyɛ anaana

de anaana-anaana-ana abono nɛ ka yela sa fo mɔ.”

8 Agyɛbi adɛ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kalɛ nbii nbono Aberaham gi korogɛ mɔ pɛwu yɛɛ mɛ gyɛ mɔ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. Nbii nbono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela sa Aberaham mɔ wolɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu yɛɛ mɛ gyɛ Aberaham mɔ-biana gɛsintin. 9 Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ agyɛbi abono o ka yela sa Aberaham mɔ ne n gyɛ yɛɛ,

“Gɛsi gɛko fafaanan aberɛ nꞌ baa kii ba mɔ,

fo-ka Sara dɛ gɛbii nyensɛɛ.”

10 Iŋ gyɛ imɔ idɛ wolɛ. Gɛnen gɛbii nyensɛɛ mɔ ne n gyɛ aye-naana Ayisiki. Aye-naana Ayisiki baarɛ gi kyu ɔkyii, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Rebɛka. Rebɛka gi korogɛ ataana sa mɔ. Mɛ gyɛ anyen. Yɛgɛ nbii mɔ gi dabɔlɛ gi gyɛ onyi kolon ɔsɛ kolon faa mɔ, 11-12 owi ɔbono gi san gi bo mɔmɔ-nyi ɔtɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔmɔ-nyi yɛɛ,

“Fo-nbii mɔ dɔ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ laa kisee son ɔpii mɔ.”

Gɛnen aberɛ abono pɛwu mɔ, nbii ndɛ giŋ ti lii gifuli de giꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ abɛɛ ilaa nyɛnyɛn. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa onyi mɔ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔ kya lɛɛ yii asa gɛnɔɔbono i laa kyena de mɔ-gɛwɔnsa gɛbono ɔ wolaa sa yela mɔ. Iŋ gyɛ asa ilaa wɔrasɛ so; Wurubuaarɛ ne n kya tɔgɛ yɛɛ ɔ lɛɛ yii isa daa ne i kya ba gɛnen. 13 Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako kyu lii nbii ndɛ so yela yɛɛ,

“Nɛ laarɛ Gyeekɔpo ilaa. Isawu berɛ nɛ kyo mɔ.”

Wurubuaarɛ Kya Wɔra Ilaa Imɔ-Ɔkpa So

14 Imɔ idɛ faa mɔ, nnɛ ne a laa tɔgɛ ne? Aꞌ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya wɔra mɔ-ilaa imɔ-ɔkpa so abɛɛ? I mɛŋ gyɛ gɛnen. 15 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Mosisi mɔ. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ,

“Ɔbono n kya laarɛ nꞌ su mɔ gitolon mɔ, mɔ ne nan su gitolon,

ne isa ɔbono mɔ-ilaa i bo me ayen ne i gyɛ me-gɛlaarɛ yɛɛ nꞌ kpaa mɔ mɔ, mɔ ne nan kpaa.”

16 Imɔso i mɛŋ gyɛ nyamesɛ gɛlaarɛ ilaa abɛɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ so ne Wurubuaarɛ kya kerɛ de ɔꞌ kpaa mɔ. I kya lii daa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya su asa gitolon mɔ asɛ.

17 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Igyipiti wura ɔko yɛɛ,

“Me ne n yɛgɛ foꞌ gyi gɛwura.

Nan yɛgɛ ilaa ibono i laa tu fo mɔ

iꞌ lɛɛ me-ɔlon gɛwi nyiile asa

de mɛꞌ lɛɛ me-ginyen gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ.”

18 Imɔso asa abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ laa su mɔmɔ gitolon mɔ, mɔmɔ ne ɔ kya su gitolon, ne abono ɔ tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra gisoɔlon mɔ, mɔmɔ ne nan wɔra gisoɔlon.

Fo Laa Sɔɔ Akyɔɔlɛ De Wurubuaarɛ?

19 Fɛye dɔ ɔko laa taasɛ me yɛɛ, “Ne gɛnen ne i dɛ berɛ mɔ, nnɛ so ne Wurubuaarɛ laa baa tɔgɛ yɛɛ a bo ilaa nyɛnyɛn? I lii fɛɛ anɛ ne n bo no ɔ laa taalɛ kine Wurubuaarɛ gɛlaarɛ?” 20 Nꞌ kisee taasɛ kaasɛ mɔ kee yɛɛ, “Fo nyamesɛ fo ne n gyɛ anɛ, fo laa sɔɔ akyɔɔlɛ de Wurubuaarɛ?” Gɛlɔbi gɛ maŋ taalɛ taasɛ gɛmɔ-ɔpɔrɔbo yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne fo pɔrɔ me gɛnen?” 21 Ɔpɔrɔbo mɔ bo ɔkpa gɛbɔlɛ mɔ so de ɔꞌ taalɛ yɛ gɛmɔ-gisodoo kolon dɔ de oꞌ kyu gibaafon kyu pɔrɔ ilaa ibono mɛ kya kyu gyi nkɛ belɛ mɔ de oꞌ kyu gibaafon nyɔsɛ mɔ kyu pɔrɔ ilaa ibono mɛ kya keda nkɛ yanyansɛ mɔ. 22 Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ i dɛ ne. Ɔ bo ɔkpa de ɔꞌ lɛɛ mɔ-ginyadon de mɔ-ɔlon nyiile asa. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, ɔ nyɛ gisen belɛ sa asa abono ɔ dɛ ɔmɔ ginyadon ne nkana mɛ kaaborɛ ɔꞌ biidɛ mɔmɔ-giso gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. 23 Ɔ nyɛ gisen gɛnen daa de ɔꞌ nyɛ lɛɛ mɔ-nyisigyi belɛ nyiile asa abono ɔ laa su mɔmɔ gitolon mɔ. Ɔ wolaa lɔrɔ gɛnen asa abono yela yɛɛ ɔ laa sa mɔmɔ mɔ-nyisigyi belɛ. 24 Aye ne n gyɛ gɛnen asa abono ɔ tɔgɛ yɛɛ aꞌ kyu aye-nyoro sa mɔ. I mɛŋ gyɛ yɛɛ aye gɛnen asa abono pɛwu a gyɛ Gyuda awura. Aye dɔ ako mɛ gyɛ asa kpɛi-kpɛi kee.

25 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ ɔnan sa mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo Hoseeya, ne ɔ ŋmarasɛ imɔ yela mɔ-ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

“Asa abono nkana mɛ mɛŋ gyɛ me-adɛ mɔ,

idɛ kon berɛ nan terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘me-adɛ’.

Abono nkana meŋ laarɛ mɔmɔ-ilaa mɔ, nan tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ,

‘Idɛ kon berɛ n kya laarɛ fɛye-ilaa.’ ”

26 Hoseeya gi kii ŋmarasɛ mɔ-ɔwolɛ mɔ dɔ kee yɛɛ,

“Nfono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛŋ gyɛ me-adɛ’ mɔ,

nono kee ne Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ

laa kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, ‘Fɛ gyɛ me-biana’.”

27 Isaya gi wu Isirale awura ilaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Isirale awura ne n kine mɛ nyaakyɔ

fɛɛ apoo gigengen so giŋɛsii mɔ,

mɔmɔ dɔ asa kalɛsɛ ne Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ

de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ.

28 Wura Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ,

ilaa ibono ɔ laa tɔgɛ nbɛlɛ mɔ dɔ mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra.

Ɔ maŋ yɛgɛ iꞌ kɛɛla.”

29 I dɛ daa fɛɛ ilaa ibono Isaya gi wolaa wu tɔgɛ kee mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Nengyene Wura Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ

ɔ mɛŋnan taa anaanabi kalɛsɛ ako yɛgɛ sa aye mɔ,

naafo ɔfaanan aye-oyuduu gi sii

fɛɛ Sodom de Gomora isowolɛ-lɛɛ mɔ ɔnan.”

Gyuda Awura Mɛ Mɛŋ Sɔɔ Wurubuaarɛ Ɔkalan Konkonsɛ Mɔ Gyi

30 Imɔso aꞌ baaꞌ tɔgɛ yɛɛ menɛ? Nkana asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛŋ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so Wurubuaarɛ laa kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Idɛ kon mɔ, kyu naa de mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan Kirisito so mɔ, mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. 31 Gyuda awura mɔ berɛ, owi kamaasɛ dɔ mɔ, mɛ kpɛ mɛ kya pɛɛrɛ ansi daa nbara gigyi so de Wurubuaarɛ ɔꞌ kerɛ de oꞌ kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Mɛ mɛŋ kii nyɛ gɛnen. 32 I wonɛ so? I kya nyiile yɛɛ mɛ nyi yɛɛ mɔmɔ-nbara gigyi so ne Wurubuaarɛ laa kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Mɛ mɛŋ naa de gikagyan gibono mɛ laa ka gyan Kirisito so mɔ. Mɔ ne n gyɛ gibui gibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ akpalɛ dɔ yɛɛ gi laa yɛgɛ de asa mɛꞌ sidi mɔ. Gɛsintin mɔ, i wɔra fɛɛ Gyuda awura mɔ mɛ sidi de gɛnen gibui mɔ ne. 33 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔ-agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Fɛꞌ kerɛ! Nan kyu gibui yela Sayon ɔsowolɛ so.

Gɛnen gibui mɔ gi laa yɛgɛ asa mɛꞌ sidi de mɛꞌ lii tɔrɔ.

Asa abono mɛ ka gyan gɛnen gibui gibono so mɔ berɛ,

ipeeli i maŋ gyi mɔmɔ.”

10

I Tansi I Tiri Me Yɛɛ Isirale Awura

Mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana Iꞌ Nyɛ Lɔrɔ

1 Me-nanboana Yesu asonbo, i tansi i tiri me yɛɛ Isirale awura mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena. Lii gɛnen so mɔ, n kya kolɛ Wurubuaarɛ mi‑i sa mɔmɔ. 2 N nyi mɔmɔ so yɛɛ nkana mɛ tansi kyu mɔmɔ-nyoro kyu sa Wurubuaarɛ ɔson mɔ. Mɛ mɛŋ kii bii ɔkpa ɔbono so i kaaborɛ mɛꞌ kyu de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ. 3 Mɛ mɛŋ nyi yɛɛ pɛi ne Wurubuaarɛ laa kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ, i kya lii daa mɔ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa asɛ. Isirale awura mɔ berɛ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ tɔgɛ mɔmɔ-gibaa so daa yɛɛ, “A gyi Wurubuaarɛ nbara ndɛ abɛɛ ndɛ so mɔ, Wurubuaarɛ laa wu yɛɛ aye-asen dɔ i boran.” Imɔso mɛ mɛŋ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa Wurubuaarɛ de mɔ ne oꞌ kyu mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ i boran. 4 I kya nyiile yɛɛ Kirisito gi logɛ gɛnɔɔbono asa mɛ laa gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ. Wurubuaarɛ gi san ɔ kya laarɛ daa yɛɛ oꞌ kyu ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa ka gyan Kirisito so mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

5 Abono mɛ laa tɔgɛ yɛɛ mɛ laa gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so daa pɛi de Wurubuaarɛ ɔꞌ lɔɔ kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ, Mosisi gi ŋmarasɛ mɔmɔ so ilaa yela yɛɛ,

“Ɔbono o gyi nbara mɔ so mɔ ne nan nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ kyu naa de nmɔ so.”

6 Abono, mɔ, mɛ laa ka gyan Wurubuaarɛ so de ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ de oꞌ kyu ɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ, mɛ ŋmarasɛ mɔmɔ so ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kee yɛɛ,

“Gɛŋ sa foꞌ taasɛ fo-nyoro yɛɛ,

‘Anɛ ne nan kpe Wurubuaarɛ dɔ sa me ne?’ ”

(Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa kpelegɛrɛ Kirisito lii Wurubuaarɛ dɔ ba de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fo.)

7 “Abɛɛ ‘Anɛ ne nan kpelegɛ kpe ibuni dɔ sa me ne?’ ”

(Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa kyu Kirisito ba de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ fo.)

8 Mɔ, menɛ ne a laa wɔra de aꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ mɔ? Gɛnen ɔkalan mɔ ne a kpɛ a kya tɔgɛ a sa asa yɛɛ, “Fɛꞌ ka gyan Kirisito so, fɛꞌ ka gyan Kirisito so” mɔ. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya tɔgɛ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ mɛŋ bo gɛta de fɛye;

ɔ bo fɛye-nnɔ dɔ ne ɔ bo fɛye-asen dɔ.”

9 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ nengyene fo nyamesɛ fo bugi fo-gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ

“Yesu Kirisito ne n gyɛ Wura,”

ne fo sɔɔ gyi fo-gisen dɔ

yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ,

Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena.

10 I lii fɛɛ nyamesɛ kya sɔɔ gyi mɔ-gisen dɔ daa ne

Wurubuaarɛ kya kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Ne ɔ kya kii bugi gɛnɔ tɔgɛ imɔ sa asa ne

ɔ kya nyɛ Wurubuaarɛ kya mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ.

11 Mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ,

“Ɔbono ɔ ka gyan mɔ so mɔ, kaasɛ maŋ gyi ipeeli.”

12 Gisɔɔgyi ilaa idɛ i gyɛ gɛsintin sa Gyuda awura de asa sɛnsɛ pɛwu. I lii fɛɛ anyamesɛ pɛwu mɛ bo daa Wura kolon. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ saawo terɛ mɔ mɔ, ɔ laa tansi wɔra ilaa sa mɔ. 13 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔ-agyɛbi dɔ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ saawo terɛ Wura Wurubuaarɛ mɔ,

ɔ laa mɔlɛgɛ mɔ.”

14 Nnɛ so ne anyamesɛ mɛ laa saawo terɛ isa ɔbono mɛ mɛŋ ka gyan mɔ so mɔ? Ne nnɛ so ne mɛ laa ka gyan isa ɔbono mɛ mɛŋ ti nu mɔ so kerɛ mɔ? Nengyene asa mɛ maŋ nyɛ ɔko de ɔꞌ tɔgɛ mɔ-ilaa sa mɔmɔ mɔ, nnɛ ne mɛ laa wɔra de mɛꞌ nu mɔ so? 15 Nengyene Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ asa sun de mɛꞌ tɔgɛ mɔ-ilaa sa asa mɔ, i maŋ nyɛ atɔgɛbo. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Asa abono mɛ naa mɛ kya tɔgɛ

Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ

mɛ kya sa asa mɔ,

mɔmɔ-ginaa gibono gi tansi gi kya gyi ginsi!”

16 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, iŋ taa gyɛ asa abono pɛwu mɛ nu ɔkalan konkonsɛ baarɛ mɔ ne n laarɛ mɛꞌ nu ɔkalan mɔ gɛsɛ. Gɛnen so mɔ, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Isaya mɔ gi taasɛ Wurubuaarɛ yɛɛ,

“O Wurubuaarɛ, fo-ɔkalan ɔbono a tɔgɛ faa,

anɛ ne n sɔɔ mɔ gyi ne?”

17 Imɔso pɛi ne nyamesɛ laa sɔɔ ɔkalan mɔ gyi mɔ, gɛnen mɔ, o nu mɔ. Ne nyamesɛ, mɔ, laa nyɛ nu ɔkalan mɔ mɔ, gɛnen mɔ, ɔ nyɛ ɔko gi tɔgɛ Kirisito ilaa sa mɔ.

18 N kya taasɛ yɛɛ imɔso Isirale awura mɔ mɛ mɛŋ ti nu gɛnen Wurubuaarɛ ɔkalan baarɛ? Mɛ ti nu! I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ i tɔgɛ kyu lii ɔkalan mɔ atɔgɛbo mɔ so yɛɛ,

“Mɔmɔ-ilaa tɔgɛsɛ i nu gyan gɛsinkpan gɛten kamaasɛ.

Gɛsinkpan so gɛtɛɛko iŋ san

yɛɛ asa mɛ mɛŋ nu mɔmɔ-agyɛbi tɔgɛsɛ.”

19 Nꞌ kii taasɛ kee yɛɛ, “Imɔso Isirale awura mɔ mɛ mɛŋ nu Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ gɛsɛ?” Mɛ nu mɔ gɛsɛ. Gigyangbarasɛ mɔ, Mosisi gi ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Isirale awura mɔ yɛɛ,

“Asa abono fɛye yɛɛ mɛ mɛŋ bo gikɔ dɔ mɔ,

nan mɔlɛgɛ ɔmɔ de iꞌ nyɛ loo fɛye!

Asa abono fɛye yɛɛ mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ,

nan mɔlɛgɛ gɛnen asa mɔ de fɛꞌ nyɛ kyu ginyadon.”

20 Isaya kee gi taalɛ da gikan tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yɛɛ,

“Mɔmɔ abono nkana mɛŋ kya pɛɛrɛ ansi de mɛꞌ bii me mɔ,

mɔmɔ ne nan nyɛ bii me.

Nan lɛɛ me-nyoro nyiile

asa abono mɛ mɛŋ kya taa taasɛ me so mɔ.”

21 Isirale awura mɔ berɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so yɛɛ,

“Gɛkɛ kamaasɛ n kpɛ mi‑i buɛɛlɛ

gisomaanu de ansiɔlon awura adɛ

yɛɛ mɛꞌ ba de nꞌ kun ɔmɔ.”

11

Wurubuaarɛ Gi Su Isirale Awura Gitolon

1 Nꞌ taa taasɛ ilaa idɛ. “Wurubuaarɛ gi kine mɔ-adɛ Isirale awura mɔ?” Kuaa! Ɔŋ kine mɔmɔ. Me, Pɔɔlo, gbaa-gbaa n gyɛ daa Isiralenyen. Aberaham ɔnaanabi ne nꞌ gyɛ. Nɛ lii daa Bɛngyamin gɛten dɔ. 2 Wurubuaarɛ mɛŋ kine mɔ gbaa-gbaa adɛ abono ɔ wolaa o nyi ɔmɔ pɛi ne ɔ lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ. Fɛ mɛŋ nyi Ilaagya agyɛbi abono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ? Ilaagya gi lɔgedɛ kyu lii Isirale awura ilaa wɔrasɛ so sa Wurubuaarɛ, ne mɛ ŋmarasɛ imɔ yela yɛɛ,

3 “Wurubuaarɛ, mɛ boori fo-asunbi ilɛɛten,

ne mɛ mɔɔ fo-ikalan atɔgɛbo.

I san daa me-wolɛ. Ne mɛ kya laarɛ me kee imɔɔten.”

4 Ilaagya gi tɔgɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ? Wurubuaarɛ yɛɛ,

“I san me anyen nwɛ ikue-isa de saalaa

abono nɛ kɔrɔsɛ yela sa me-nyoro.

Mɔmɔ gɛnen asa abono berɛ, mɛ mɛŋ ŋmii ɔkperɛ

ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Baalɛ mɔ kerɛ.”

5 Aye-lɛɛ aberɛ adɛ dɔ kee mɔ, i bo Isirale awura akalɛsɛ abono Wurubuaarɛ gi kɔrɔsɛ yela sa mɔ-nyoro. Mɔ-gitolon mɔ so ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔmɔ gɛnen. 6 Ne i gyɛ daa Wurubuaarɛ gitolon mɔ so berɛ mɔ, iŋ baa i gyɛ mɔmɔ-ilaa dɛnsɛ ibono mɛ taalɛ wɔra sa mɔ mɔ so. Nkana fɛɛ mɔmɔ-ilaa dɛnsɛ mɔ so ne ɔ lɛɛ gibaa yii ɔmɔ mɔ, nkana aŋ baa nyɛ tɔgɛ yɛɛ gitolon ne ɔ bo ne ɔ wɔra gɛnen.

7 Nꞌ baa tɔgɛ yɛɛ menɛ? Isirale awura mɔ mɛ laarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Mɛŋ kii nyɛ gɛnen. Mɔmɔ dɔ abono Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ gibaa yii mɔ berɛ ne n nyɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran. Isirale awura sɛnsɛ mɔ, mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔmɔ-aso dɔ i kɔrɔ ifuu. 8 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ wɔra fɛɛ asa abono mɛ dɛ ginsi gidɛ.

Mɛŋ kya wu mɔ-ilaa bii, ne mɛŋ kya nu mɔ asɛ.

Imɔ ne n kpɛ san i dɛ sa mɔmɔ kyu baa lii de ndɛ faa.”

9 Deefidi gi tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so yɛɛ,

“Yɛgɛ mɔmɔ-ɔkon ɔbono mɛ kya gyi mɔ ɔꞌ wɔra fɛɛ ɔdoo

de iꞌ da mɔmɔ.

Yɛgɛ ɔkon mɔ mɛ kya gyi mɔ ɔꞌ wɔra fɛɛ agyondiworo

de mɛꞌ tɔrɔ mɔ dɔ de mɛꞌ nyɛ fo-gisobiidɛ.

10 Yɛgɛ iꞌ baala mɔmɔ-ansi bun de mɛꞌ mɛŋ baa nyɛ wu sɛi-sɛi.

Yɛgɛ mɔmɔ-ɔlaawusɛ ɔꞌ wɔra fɛɛ gɛsola belɛ sa mɔmɔ

de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ kyoola gɛkaako.”

Wurubuaarɛ Gi Mɔlɛgɛ Asa Banban De Iꞌ Nyɛ Loo Isirale Awura

11 Nꞌ kii taasɛ: “Imɔso Isirale awura adɛ mɔ, mɛ sidi kpaa tɔrɔ ibono mɛ maŋ baa taalɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ gɛkaako ne?” Iŋ gyɛ gɛnen. Ilaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ wɔra Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn. Imɔ ne n yɛgɛ Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ de mɔmɔ abono ne mɛꞌ nyɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ gɛnen asa banban abono daa de iꞌ loo Isirale awura mɔ de mɔmɔ kee mɛꞌ nu mɔ-gɛdɛ. 12 Isirale awura mɔ ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ gɛsinkpan so asa sɛnsɛ. Nengyene Isirale awura mɔ pɛwu mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ kii lɔrɔ mɔ, i laa yɛgɛ asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ mɛꞌ lɔrɔ nyɛ Wurubuaarɛ ayuule don owi ɔbono nkana Isirale awura mɔ mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i nyida mɔ.

13 Nan baa tɔngɛ sa fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ kon. Wurubuaarɛ gi lɛɛ me yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ de iꞌ nyɛ kpaa fɛye abono fɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ. Imɔso nan kyu gɛnen gɛsun mɔ yɛɛ gɛ gyɛ ilaa tirisɛ. Nan wɔra gɛmɔ lii me-gisen dɔ 14 gɛnɔɔbono i laa nyɛ loo me-adɛ Isirale awura yɛɛ fɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ taa ɔmɔ yɛgɛ mɔ de iꞌ yɛgɛ mɔmɔ ako kee mɛꞌ nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ abono. 15 Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kine Isirale awura mɔ mɔ, i yɛgɛ ɔ san bugi mɔ-ansi de fɛye asa sɛnsɛ, ne fɛye‑rɛ mɔ nsana i nyɛ lɔrɔ kon. Imɔso owi ɔbono Wurubuaarɛ laa kii bugi ansi de Isirale awura mɔ, i laa tansi wɔra ɔkon fɛɛ anyamesɛ ne n kyingi lii ibuni dɔ daa. 16 Wurubuaarɛ gi lɔrɔ Isirale awura mɔmɔ-naana-ana agyangbarasɛ mɔ yela sa mɔ-nyoro. Mɛ wɔra fɛɛ gidoo gyangbarasɛ gibono mɛ kya daa gikpɛɛ too Wurubuaarɛ mɔ. Mɛ kpɛɛ gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ agyudɔ abono a san mɔ kee a gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ pɛi ne mɛ nyɛ amɔ mɛ kya gyi gɛnen. Abɛɛ nengyene oyii ilin i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, mɔ-ngyalenbi kee gi maŋ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ?

17 Isirale awura mɛ dɛ fɛɛ nfɔ oyii ɔbono mɛ duu mɔ mɔ, ne fɛye asa sɛnsɛ mɔ fɛ dɛ fɛɛ nfɔ oyii ɔbono ɔ kɔrɔ ifɛ dɔ mɔ. Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa iko sa fɛye asa sɛnsɛ mɔ. I wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya ŋɛ oyii duusɛ ngyalenbi nko fuɛ, de mɛꞌ kyu ifɛ dɔ-lɛɛ oyii ngyalenbi nko kyu ŋminde kyaga oyii duusɛ mɔ nfono mɛ ŋɛ nmɔ fuɛ mɔ. I ba gɛnen mɔ, ngyalenbi nbono mɛ ŋminde kyaga mɔ gi kya nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono i kya lii oyii duusɛ mɔ ilin dɔ mɔ. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ kya yɛgɛ fɛye asa abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ fɛ kya nyɛ mɔ-ayuule kyu naa de Isirale awura mɔ so ne. 18 Iŋ kaaborɛ ngyalenbi nbono mɛ kyu ŋminde kyaga de oyii duusɛ mɔ giꞌ nyiile nmɔ-nyoro sa ngyalenbi nbono mɛ ŋɛ fuɛ mɔ. Imɔso fɛye kee fɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro sa Isirale awura abono Wurubuaarɛ gi kine mɔmɔ ne ɔ san sɔɔ daa fɛye baa yii mɔmɔ-giyaa mɔ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ oyii ilin ne n dɛ mɔ; iŋ gyɛ oyii ngyalenbi ne n dɛ oyii mɔ ne ɔ bo nkpa. 19 Fɛye dɔ ɔko laa tɔgɛ yɛɛ, “Me ɔbono nkana n gyɛ fɛɛ ifɛ dɔ oyii gɛgyalenbi mɔ so ne Wurubuaarɛ gi ŋɛ fɛye fuɛ de nꞌ baa nyɛ ɔkyenaten.” 20 Ɛɛn! I bo no gɛnen berɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ Isirale awura mɛ mɛŋ ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so daa ne n yɛgɛ ne ɔ ŋɛ mɔmɔ fuɛ gɛnen. Fɛye berɛ, fɛ ka gyan Wurubuaarɛ so ne fɛ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ faa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro. Fɛꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra fɛye gifuu daa. 21 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ oyii duusɛ mɔ-lɛɛ ngyalenbi. Fɛye abono fɛ gyɛ apɔrɔkyaga mɔ ne ɔ laa baa yɛgɛ?

22 Imɔso aꞌ laa ansi kerɛ Wurubuaarɛ gidɛnsɛ gibono ɔ kya wɔra ɔ kya sa ako mɔ de gɛnɔɔbono ɔ kya yɛgɛ i kya wɔra ɔlon sa abono mɛ tɔrɔ mɔ so mɔ. Wurubuaarɛ gidɛnsɛ mɔ gi laa kpɛ gi dɛ gi sa fo ɔbono fo-ansi a gyan mɔ so mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa ŋɛ fo kee fuɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋɛ oyii duusɛ mɔ ngyalenbi nko fuɛ mɔ. 23 Isirale awura mɔ, mɔ, nengyene mɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, Wurubuaarɛ laa kiiri mɔmɔ ba mɔ asɛ. Iŋ bo sen sa Wurubuaarɛ de oꞌ kii kyu oyii mɔ gbaa-gbaa ngyalenbi baa kyaga de oyii mɔ. 24 Fɛye abono nkana fɛ wɔra fɛɛ ifɛ dɔ oyii mɔ ngyalenbi mɔ gbaa, o kyu fɛye mada de mɔ-nyoro fɛɛ oyii duusɛ mɔ-lɛɛ mɔ. Nkana iŋ gyɛ gɛnen ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ imɔ ne. Imɔso ibono ɔ wɔra gɛnen sa fɛye faa mɔ, gɛnɔɔbono ɔ laa kyu oyii duusɛ mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ngyalenbi mɔ ɔ ŋɛ fuɛ mɔ kii baa kyaga de gɛnen oyii mɔ mɔ, i laa wɔra mɔ ɔsen?

Wurubuaarɛ Bo Gitolon Sa Anyamesɛ Pɛwu

25 Me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ iko i bo no. Meŋ kya laarɛ fɛꞌ kyena yɛɛ fɛ maŋ bii imɔ. Fɛ nyɛ bii imɔ mɔ, i laa yɛgɛ fɛ maŋ baa nyiile fɛye-nyoro yɛɛ fɛ nyi ɔlaako. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Isirale awura mɔ gisoɔlon gibono mɛ bo sa Wurubuaarɛ mɔ gi maŋ dɛ gɛnen kpe gɛkpaa-gɛkpaa. Wurubuaarɛ kya laarɛ asa sɛnsɛ mɛꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ. Mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛbono ɔkara ɔ kya laarɛ mɔ mɛ nyɛ baa loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ, Isirale awura gisoɔlon mɔ gi laa yela ɔkara. 26 Gɛnen owi mɔ gi fo mɔ, Isirale awura pɛwu mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana iꞌ kii nyɛ lɔrɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Ɔmɔlɛgɛbo mɔ laa lii Sayon ɔsowolɛ so.

Ɔ laa lɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra pɛwu lii Gyeekɔpo mɔ-naanaana dɔ.

27 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛnɔ gɛbono nan yɛgɛ me‑rɛ ɔmɔ aꞌ wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ

nan kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ.’ ”

28 Ibono Isirale awura mɔ mɛ kine mɛ mɛŋ sɔɔ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi mɔ, i yɛgɛ mɛ wɔra Wurubuaarɛ akyobo. Fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Isirale awura mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ iꞌ ba gɛnen de fɛye‑rɛ mɔ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ yii Isirale awura yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ-kyɛmenɛana. Mɔmɔ-naanaana agyangbarasɛ mɔ so ne ɔ lɛɛ mɔmɔ gɛkyɛmenɛ gɛnen. Wurubuaarɛ mɛŋ kine gɛnen gɛkyɛmenɛ mɔ. 29 I lii fɛɛ nengyene o kyu mɔ-ilaa gbaaꞌ kyɛɛ ako ne ɔ tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-nyoro sa mɔ mɔ, ɔŋ kya kii kyɛɛgɛ mɔ-gɛwɔnsa.

30 Aberɛ abono fɛŋ kya nu Wurubuaarɛ gɛdɛ mɔ, Isirale awura abono nkana mɛ gyɛ Wurubuaarɛ adɛ mɔ kee mɛ kine mɛ mɛŋ nu mɔ-gɛdɛ. Imɔso i yɛgɛ o kisee su fɛye gitolon ne ɔ mɔlɛgɛ fɛye lii fɛye-gisomaanu mɔ dɔ taa Isirale awura mɔ yɛgɛ. 31 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi su fɛye so mɔ i laa yɛgɛ iꞌ bugi ɔkpa sa Isirale awura abono nperɛ mɛ kya wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ faa de oꞌ su mɔmɔ kee gitolon. 32 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ gisomaanu gi nyɛ ɔlon anyamesɛ pɛwu so, gɛnɔɔbono mɛ maŋ taalɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro mɔmɔ-gibaa so mɔ, de ɔꞌ nyɛ su mɔmɔ pɛwu gitolon.

Ayenbi A Gyɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ

33 Wurubuaarɛ gidɛnsɛ giŋ bo ɔkara! Ɔ tansi o nyi ɔlaako, ne o nyi ilaa kamaasɛ dɔ son lii. Wurubuaarɛ nwɔnsa nbono ɔ kya kyu wɔra mɔ-ilaa mɔ, ɔko maŋ taalɛ bii nmɔ. Ɔko maŋ taalɛ bii Wurubuaarɛ ikpa ibono so ɔ kya kyu wɔra mɔ-ilaa mɔ kpa‑a.

34 “Anɛ ne n ti taalɛ bii Wura Wurubuaarɛ nwɔnsa nbono ɔ dɛ mɔ?

Wurubuaarɛ gi ti kpe anɛ asɛ yɛɛ kaasɛ ɔꞌ kpaa mɔ-nwɔnsa?

35 Abɛɛ anɛ ne n ti sa Wurubuaarɛ ilaa iko

de gɛmara mɔ Wurubuaarɛ ɔꞌ baa ka mɔ imɔ gikɔ?”

36 Wurubuaarɛ ne n lɛɛ ilaa kamaasɛ. Kyu naa de mɔ so ne ilaa kamaasɛ i bo no faa, ne mɔ kee ne i bo no sa. Nyisigyi ɔꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

12

Fɛꞌ Kyu Fɛye-Nyoro Kyu Sa Wurubuaarɛ

1 Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ gitolon belɛ gibono ɔ bo sa aye so mɔ, n kya kolɛ fɛye: fɛꞌ kyu fɛye-nyoro wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ de owi kamaasɛ ɔbono fɛ naa mɔ, iꞌ wɔra fɛɛ fɛ gyɛ daa mɔ-asunbi atɔ. Gɛnen ne fɛ laa lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa Wurubuaarɛ de fɛꞌ gyi mɔ-ginsi. Imɔ ne n gyɛ oduduu dɔ-lɛɛ ɔson ɔbono ɔ kaaborɛ nyamesɛ oꞌ kyu son Wurubuaarɛ mɔ. 2 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kasɛ asa abono gɛsinkpan so ilaa wolɛ ne n bo mɔmɔ-nwɔnsa dɔ mɔ. Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ne ɔꞌ sa fɛye-nwɔnsa pobɔrɔ de iꞌ kyɛɛgɛ fɛye-akyenabi. Ɔ kya kyɛɛgɛ fɛye gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa ne n gyɛ ilaa dɛnsɛ giwɔra, ilaa ibono i kya gyi ginsi, de ilaa ibono i kya wɔra ɔdan kpaa logɛ mɔ.

3 Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa sa me ne nɛ baa bingiri mɔ-ɔsɔɔ. Imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye ɔkamaasɛ yɛɛ ɔ mɛŋ sa oꞌ kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ abɛɛ isa tirisɛ don gɛnɔɔbono ɔ dɛ mɔ. Fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ dɛsɛ mɔ-nyoro so de ɔꞌ kerɛ daa gisɔɔgyi gibono ɔkara Wurubuaarɛ gi sa mɔ mɔ de ɔꞌ bii nyamesɛ ɔbono ɔnan ɔ gyɛ mɔ. 4 Kirisito mɔ‑rɛ mɔ-adɛ mɛ dɛ fɛɛ nyamesɛ nyoro. Nyamesɛ nyoro gi gyɛ daa ilaa kolon, yɛgɛ nmɔ dɔ mɔ i bo nten kpɛi-kpɛi nbono gi bo ilaa wɔrasɛ kpɛi-kpɛi. Gɛnen ne 5 aye Kirisito asonbo mɔ kee a nyaakyɔ, yɛgɛ aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon gibono a wɔra mɔ so mɔ, i yɛgɛ aye pɛwu a dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon, ne aye dɔ ɔkamaasɛ bo no sa asa sɛnsɛ pɛwu.

6 Gɛnɔɔbono nyamesɛ nyoro nten kpɛi-kpɛi gi kya kpaa abara mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ gi kyɛɛ aye ɔkamaasɛ adawo kpɛi-kpɛi de aꞌ kyu kpaa abara. Imɔso aꞌ kyu amɔ kpaa abara gɛnen. Nengyene Wurubuaarɛ gi sa fo ɔko yɛɛ foꞌ nu mɔ-ikalan de foꞌ lɛɛ tɔgɛ sa asa mɔ, gɛnɔɔbono ɔkara fo sɔɔ imɔ gyi mɔ ne i kaaborɛ foꞌ lɛɛ tɔgɛ. 7 Nengyene Wurubuaarɛ gi sa fo ɔko yɛɛ foꞌ kpaa fo-nanboana Yesu asonbo mɔ mɔ, kpaa mɔmɔ gɛnen. I kii i gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa ginyiile ne o kyu sa fo mɔ, kyu imɔ nyiile asa. 8 Nengyene i gyɛ gitɔgɛ keda asa nyoro ne o kyu sa fo ɔko mɔ, tɔgɛ keda mɔmɔ-nyoro. I kii i gyɛ daa asa ayɛ giwɔra ne Wurubuaarɛ gi kyu sa fo mɔ, wɔra ayɛ lii fo-gisen dɔ. Nengyene Wurubuaarɛ yɛɛ foꞌ wɔra ɔgyangbarabo sa asa mɔ, wɔra gɛsun mɔ fɛɛ ɔgyangbarabo ne fo gyɛ gɛsintin. Nengyene i kii i gyɛ daa gitolon ne Wurubuaarɛ gi kyu kyɛɛ fo ɔko mɔ, bugi fo-gisen su asa so.

9 Fɛꞌ laarɛ abara ilaa lii fɛye-asen dɔ. Fɛꞌ kyo ilaa nyɛnyɛn giwɔra de fɛꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ. 10 Fɛꞌ laarɛ fɛye-nanboana abono fɛye‑rɛ mɔmɔ fɛ bo Yesu ɔson mɔ dɔ ilaa fɛɛ anyibi ne fɛ gyɛ. Fɛꞌ buu fɛye-nanboana don gɛnɔɔbono fɛ kya buu fɛye-nyoro mɔ. 11 Fɛꞌ nyanga ansi wɔra Wurubuaarɛ gɛsun mɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-nyoro gi yɔɔ fɛye. Fɛꞌ bugi fɛye-gisen pɛwu daa de fɛꞌ son aye-Wura Yesu. 12 Fɛꞌ kyu fɛye-ansi gyan ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa fɛye mɔ so de ɔkon. Nengyene fɛ bo ɔlaawusɛ dɔ mɔ, fɛꞌ nyɛ gisen. Fɛꞌ dalaa owi kamaasɛ dɔ. 13 Ilaa i tiri fɛye-nanboana abono mɔmɔ kee mɛ kya son Yesu mɔ, fɛꞌ kpaa mɔmɔ de fɛꞌ bugi ansi keda asafo.

14 Nengyene asa mɛ kya ka fɛye-ansi mɔ, fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule sa ɔmɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ nnɔ wɔra mɔmɔ. 15 Fɛꞌ gyi ɔkon kpaa abono mɛ kya gyi ɔkon mɔ de fɛꞌ kpaarɛ ansikyu kpaa abono mɛ kya su mɔ. 16 Fɛꞌ wɔra gɛnɔ kolon. Fɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro. Fɛŋ sa fɛꞌ lɛɛ ansi yɛgɛ abono asa mɛŋ kya buu yɛɛ mɛ gyɛ asa gbaaꞌ ako mɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro yɛɛ fɛye ne n nyi ɔlaako.

17 Nengyene ɔko gi wɔra fo ɔko ilaa nyɛnyɛn mɔ, gɛŋ sa foꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ka mɔ gikɔ. Fɛꞌ kerɛ de fɛꞌ wɔra ilaa ibono ɔkamaasɛ laa wu yɛɛ i boran mɔ. 18 Fɛꞌ wɔra fɛye-lɛɛ abaa ɔkara de fɛꞌ kyu gisen yuuli kyena de nyamesɛ kamaasɛ. 19 Me-kyɛmenɛana adɛnsɛ, nengyene ɔko gi wɔra fɛye ɔko ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, kaasɛ ɔŋ sa ɔꞌ ka mɔ imɔ gikɔ. Ɔꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ne ɔꞌ biidɛ mɔ-giso. I lii fɛɛ i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Me ne n kya biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso.

Me ne nan ka ilaa nyɛnyɛn giwɔra gikɔ.

Me Wurubuaarɛ ne n tɔgɛ gɛnen.”

20 I kii i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ gɛtɛɛko kee yɛɛ,

“Nengyene akon a dɛ fo-ɔkyobo mɔ, sa mɔ agyudɔ de oꞌ gyi.

Nengyene bolefɔ dɛ mɔ mɔ, sa mɔ nkyu de oꞌ nun.

Fo kya wɔra gɛnen ilaa idɛ pɛwu fo kya sa fo-ɔkyobo mɔ,

i kya wɔra fɛɛ ɔgya de agyangbalii ne fo kya kuu

fo kya bun mɔ-gimu so gɛnen.”

21 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn iꞌ gyi fɛye so. Fɛꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔlon ilaa nyɛnyɛn giwɔra so.

13

Fɛꞌ Bara Fɛye-Nyoro Gɛsɛ Sa Abɛyin Abelɛnsɛ

1 Fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ bara mɔ nyoro gɛsɛ sa mɔ-abɛyin abelɛnsɛ. I kya nyiile yɛɛ iŋ gyɛ Wurubuaarɛ so mɔ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ gɛnen gɛbelɛnsɛ gɛbono. Wurubuaarɛ ne n yela mɔmɔ. 2 Imɔso fo ɔbono fo kine yɛɛ fo maŋ nu fɛye-abɛyin abelɛnsɛ gɛdɛ mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gi yela mɔ ne fo kine gɛnen. Imɔso fo laa nyɛ imɔ so gisobiidɛ. 3 Ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɛŋ kya selɛ abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ nbara gigyi so mɔ. Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ne n kya selɛ gɛnen abelɛnsɛ abono. Fɛŋ kya laarɛ fɛꞌ wu mɔmɔ de iꞌ ŋmaa fɛye-asen mɔ, fɛꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ. Fɛ wɔra ilaa dɛnsɛ mɔ, fɛ laa nyɛ de abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ yen fɛye. 4 Ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ nbara gigyi so mɔ gyɛ Wurubuaarɛ osunbo ɔbono Wurubuaarɛ ne n lɛɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kpaa fɛye. Nengyene ilaa nyɛnyɛn ne fɛ wɔra mɔ, fɛ wu mɔ mɔ, i kaaborɛ iꞌ ŋmaa fɛye-asen. I kya nyiile yɛɛ iŋ gyɛ giyan so ne ɔ bo ɔlon fɛye so. Ɔ gyɛ Wurubuaarɛ osunbo ɔbono ɔ yelɛ Wurubuaarɛ giyaa dɔ de ɔꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso ka gikɔ. 5 Imɔso i kaaborɛ ɔkamaasɛ ɔꞌ bara mɔ-nyoro gɛsɛ sa abɛyin abelɛnsɛ. I mɛŋ gyɛ gisobiidɛ gibono fɛ laa nyɛ mɔ wolɛ so. Gɛnɔɔbono fɛ laa bii fɛye-gisen dɔ yɛɛ fɛ wɔra ilaa ibono i boran mɔ kee so mɔ, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abɛyin abelɛnsɛ.

6 Gɛnen ilaa ibono kee so mɔ, too-too ɔbono abɛyin laa yela yɛɛ fɛꞌ too mɔ, fɛꞌ too. I kya nyiile yɛɛ i tiri yɛɛ abɛyin abelɛnsɛ mɛꞌ kpɛ mɛ kya wɔra gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ mɔ. 7 Ilaa ibono i kaaborɛ fɛꞌ wɔra sa ɔkamaasɛ mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ sa mɔ. I gyɛ too-too ne fɛ laa too daa‑o, lɛnpoo ne i gyɛ daa‑o, fɛŋ sa fɛꞌ gbigbili gimu. Ne i gyɛ buubuu ne i kaaborɛ fɛꞌ kyu sa ɔko mɔ, fɛꞌ kyu buubuu sa kaasɛ. I gyɛ nyisigyi ne i kaaborɛ ɔko ɔꞌ nyɛ lii fɛye asɛ mɔ, fɛꞌ kyu nyisigyi sa mɔ.

Fɛꞌ Laarɛ Abara

8 Fɛŋ sa fɛꞌ keda ɔko gikɔ. Fɛꞌ kyu too fɛye-nyoro so daa yɛɛ fɛ laa laarɛ abara ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ dɛ gikɔ ne ɔ kya laarɛ ɔꞌ ka gimɔ mɔ. I lii fɛɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ-nanbo nyamesɛ ilaa mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ pɛwu so ne. 9 Nbara mɔ nko ne n gyɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ lii fo-ka abɛɛ fo-kuli gɛmara laarɛ ɔko; gɛŋ sa foꞌ mɔɔ isa; gɛŋ sa foꞌ yuuri; gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ fo-ansi aꞌ pɛɛrɛ ɔko ilaa so.” Gɛnen nbara ndɛ de nsɛnsɛ mɔ pɛwu gi kya yii daa de nbara kolon so yɛɛ, “Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.” 10 Fo nyamesɛ fo kya laarɛ fo-nanbo mɔ, fo maŋ wɔra mɔ ilaa nyɛnyɛn. Imɔso fo ɔbono fo kya laarɛ fo-nanbo nyamesɛ ilaa mɔ, fo kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ pɛwu so ne.

11 Fɛꞌ wɔra gɛnen ilaa ibono nɛ tɔgɛ faa. I lii fɛɛ fɛ nyi aberɛ abono dɔ a bo faa. Fɛɛ fɛ dɛ mɔ, fɛꞌ kyingi. Lii gɛkaabono a daa gikagyan Yesu so mɔ, gɛkɛ kamaasɛ gɛ kya kɔɔgɛ nkɛ nbono gi san de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ aye de aꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena mɔ. 12 Gɛdɛ gɛ kya laarɛ gɛꞌ kɛ kon. Imɔso aꞌ taa ilaa nyɛnyɛn ibono gibiri dɔ awura mɔ mɛ kya wɔra mɔ yɛgɛ. Aꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ fɛɛ asa abono gɛdɛ gɛ kɛ ɔmɔ mɔ. Aye-idɛnsɛ giwɔra iꞌ wɔra fɛɛ adontɔ ne a dɛ a kya kyu kun aye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.

13 Aye-akyenabi aꞌ wɔra ɔdan fɛɛ asa abono gɛdɛ gɛ kɛ mɔmɔ, ne mɛ taa gibiri dɔ ilaa wɔrasɛ yɛgɛ mɔ. A mɛŋ sa aꞌ wɔra asa abono mɛ kya gyanꞌ wɔra ilaayan, abɛɛ aꞌ wɔra nta aboobo, abɛɛ aꞌ laarɛ agyibara, abɛɛ aꞌ wɔra ilaa ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ. A mɛŋ sa aꞌ laarɛ gɛluu abɛɛ aꞌ yɛgɛ aye-nanboana ilaa iꞌ wɔra aye gɛlaaloo. 14 Fɛꞌ yɛgɛ Wura Yesu Kirisito ɔꞌ wɔra fɛɛ fɛye-ngbɛ suusɛ de fɛŋ sa fɛꞌ sa fɛye-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ɔkpa de i yɛgɛ fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn.

14

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Bun Abara Gipuɛɛ Wurubuaarɛ Ɔson Mɔ Dɔ

1 Asa ako mɛ bo no faa mɔ, gisɔɔgyi gibono mɛ bo sa Yesu mɔ giŋ kyɔ. Fɛꞌ dabɔlɛ sɔɔ gɛnen asa abono abaa anyɔ de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ abara akyɔɔlɛ abono aŋ bo agyan mɔ. 2 Nan sa fɛye sinkaala ɔko. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛye abono fɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ dɔ ako mɛ kya gyi ilaa kamaasɛ. Ne ako, mɔ, ibono mɔmɔ-lɛɛ gisɔɔgyi mɔ giŋ kyɔ so mɔ, mɛŋ kya gyi ginun abɛɛ ɔken. Afɛdaa ipɔ wolɛ ne mɛ kya gyi. 3 Ɔbono ɔ kya gyi ilaa kamaasɛ mɔ, ɔ mɛŋ sa ɔꞌ terɛ mɔ-nanbo ɔbono ɔŋ kya gyi ilaa ikoana mɔ giyan yɛɛ mɔ-lɛɛ Wurubuaarɛ asonbi mɔ aŋ boran. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya gyi ilaa ikoana mɔ, ɔ mɛŋ sa oꞌ bun mɔ-nanbo ɔbono ɔ kya gyi ilaa kamaasɛ mɔ gipuɛɛ yɛɛ ɔŋ gyɛ Wurubuaarɛ sonbo dɛnsɛ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi sɔɔ aye ɔkamaasɛ abaa anyɔ. 4 Wurubuaarɛ ne n gyɛ aye pɛwu wura ɔbono a kya son mɔ. Imɔso fo ne n gyɛ anɛ de foꞌ bun fo-nanbo ɔbono iŋ gyɛ fo ne ɔ kya son mɔ gipuɛɛ yɛɛ ɔŋ gyɛ sonbo dɛnsɛ? Mɔ-wura mɔ gbaa-gbaa ne nan tɔgɛ yɛɛ ɔ gyɛ sonbo dɛnsɛ abɛɛ sonbo nyɛnyɛn. Gɛsintin, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ de ɔꞌ son mɔ dandan. I kya nyiile yɛɛ Wura Wurubuaarɛ bo lon de ɔꞌ kpaa mɔ de ɔꞌ taalɛ yelɛ mɔ-ayaa so mɔ-ɔson mɔ dɔ.

Ɔkamaasɛ Ɔꞌ Bii Sa Mɔ-Nyoro Yɛɛ “Ilaa Idɛ Ne N Boran Sa Me”

5 Ɔko laa sa gɛwɔnsa yɛɛ nkɛ nko gi bo no mɔ, gi gyɛ nkɛ gbaaꞌgbaa don nko. Ɔko, mɔ, laa tɔgɛ yɛɛ nkɛ mɔ pɛwu gi gyɛ kyɛɛ-kyɛɛ. Fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ bii sa mɔ-nyoro yɛɛ ilaa ibono ɔ sa gɛwɔnsa yɛɛ i boran mɔ imɔ ibono ne n boran sa mɔ. 6 Abono mɛ kya sa nwɔnsa yɛɛ nkɛ nko gi gyɛ nkɛ gbaaꞌgbaa sa mɔmɔ mɔ, mɛ kya kyu nmɔ gɛnen daa de mɛꞌ nyɛ kyu nyisigyi bara Wura Yesu. Abono, mɔ, mɛ kya gyi ilaa kamaasɛ kee mɔ, mɛ kya gyi imɔ daa de iꞌ kyu nyisigyi bara Wura Yesu. I kya nyiile yɛɛ mɛ kya gyi imɔ mɔ, mɛ kya faala Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so. Abono, mɔ, mɛŋ kya gyi ilaa ikoana mɔ, mɛ kya laarɛ daa de iꞌ nyɛ kyu nyisigyi bara Wura Yesu, ne mɛ kya faala Wurubuaarɛ kyu lii mɔmɔ-lɛɛ ilaa gyisɛ so kee. 7 Aye dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ tɛ mɔ-gibaa so, ne fɛɛ o wuꞌ daa kee mɔ, iŋ gyɛ mɔ-gibaa so ne o wuꞌ. 8 A tɛ nkpa mɔ, a tɛ a sa daa Wura Yesu, ne a kii baa wuꞌ daa mɔ, a wuꞌ sa daa Wura Yesu. Imɔso aye abono a ka gyan Yesu so mɔ, a tɛ nkpa daa‑o, a wuꞌ daa‑o, a gyɛ daa Wura Yesu-lɛɛ. 9 I kya nyiile yɛɛ Yesu Kirisito gi wuꞌ ne o kyingi lii ibuni dɔ de ɔꞌ nyɛ wɔra Wura sa asa abono mɛ tɛ de ansi mɔ de abono mɛ wuꞌ mɔ pɛwu.

10 Fo Yesu sonbo, menɛ n wɔra ne fo kya bun fo-nanbo Yesu sonbo gipuɛɛ yɛɛ mɔ berɛ mɛŋ gyɛ Yesu sonbo dɛnsɛ? Iŋ kaaborɛ foꞌ kerɛ fo-nanbo Yesu sonbo ta gɛnen. I lii fɛɛ gɛkaako mɔ aye pɛwu a laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ nfono ɔ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ. 11 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

“Me Wurubuaarɛ n bo no faa,

nyamesɛ kamaasɛ laa ŋmii daa me.

Nyamesɛ kamaasɛ laa bugi gɛnɔ lɛɛ me-ginyen

yɛɛ me ne n gyɛ Wurubuaarɛ.”

12 Aye ɔkamaasɛ laa buu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ-gɛkyena dɔ mɔ sa Wurubuaarɛ. 13 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ baa bun abara gipuɛɛ yɛɛ ɔdɛ berɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo ne ɔ gyɛ. Aꞌ kyu too aye-nyoro so yɛɛ a maŋ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ aye-nanbo ɔko ɔꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ abɛɛ iꞌ yɛgɛ mɔ-gisɔɔgyi gibono ɔ bo sa Yesu mɔ giꞌ kɔɔgɛ.

Aꞌ Kyu Gɛsintin Gigyi, Gisen Yuuli, De Ɔkon Kyu Kyena

14 Wura Yesu gi lɛɛ nyiile me ne nɛ tansi sɔɔ gyi yɛɛ sɛi mɛŋ bo no ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ. Ilaa ibono fo ɔko fo laa kyu yɛɛ i gyɛ ilaa kyosɛ mɔ, gɛsintin mɔ, i laa wɔra ilaa kyosɛ sa fo. 15 Nengyene fo ɔko fo kya gyi ilaa gyisɛ iko ne i kya yɛgɛ fo-nanbo Yesu sonbo kya sɔɔ mɔ-nyoro akyɔɔlɛ mɔ, iŋ gyɛ gɛsalaarɛ gɛkyena ne fo dɛ fo tɛ de mɔ gɛnen. Gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ ilaa ibono fo kya gyi mɔ iꞌ nyida fo-nanbo gisɔɔgyi gibono ɔ sɔɔ Kirisito gyi mɔ. I lii fɛɛ mɔ kee so ne Kirisito gi wuꞌ. 16 Gɛŋ sa foꞌ nyida fo-nanbo gisɔɔgyi gɛnen de asa mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii ilaa ibono fo kya kyu yɛɛ i gyɛ ilaa dɛnsɛ mɔ so. 17 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi abono a laa kyu kyena mɔ i mɛŋ gyɛ ilaa gyisɛ abɛɛ ilaa nunsɛ ne n tiri. Ilaa ibono i tiri mɔ ne n gyɛ gɛnɔɔbono a laa kyu gɛsintin gigyi, gisen yuuli de ɔkon kyu kyena de abara, fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya sa aye mɔ. 18 Fo ɔbono fo kya son Kirisito ɔkpa baarɛ so mɔ, fo laa gyi Wurubuaarɛ ginsi, ne anyamesɛ kee mɛ laa wu yɛɛ i boran.

19 Imɔso aꞌ wɔra aniya de aꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ gisen yuuli giꞌ ba aye dɔ mɔ de aꞌ kpaa abara de aꞌ sɛɛ Yesu ɔson mɔ dɔ. 20 Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa fɛye-nanbo Yesu sonbo mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-ilaa gyisɛ iko gigyi iꞌ nyida imɔ. Agyudɔ kamaasɛ a boran, a maŋ kyɔlesɛ fɛye-Wurubuaarɛ ɔson. Ilaa ibono fo ɔko fo laa gyi ne i laa yɛgɛ fo-nanbo ɔꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ berɛ ne mɛŋ boran. 21 Nengyene fo ɔko fo kya wɔra ilaa ibono i kya yɛgɛ fo-nanbo Yesu sonbo kya loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, taa imɔ yɛgɛ. I gyɛ daa ginun gigyi, abɛɛ nta ginun, abɛɛ menɛ ne i gyɛ mɔ, fo-nanbo mɔ so mɔ, taa imɔ yɛgɛ. 22 Ilaa ibono fo ɔko fo nyi kyu lii gɛnen akyɔɔlɛ adɛ ɔnan so mɔ, yɛgɛ iꞌ sii de fo‑rɛ fo-Wurubuaarɛ wolɛ. Omudɛnsɛbo ne n gyɛ nyamesɛ ɔbono ɔ wɔra ilaa ibono o nyi yɛɛ i boran ne mɔ-gisen dɔ iŋ kya bun mɔ gipuɛɛ yɛɛ ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ. 23 Ɔbono, mɔ, ɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ mɔ-gisen dɔ yɛɛ, “Agyudɔ abono nan gyi faa, Wurubuaarɛ ɔson dɔ mɔ, i boran abɛɛ iŋ boran?” ne ɔ dabɔlɛ gyi mɔ, Wurubuaarɛ laa bun mɔ gipuɛɛ. I kya nyiile yɛɛ ɔ mɛŋ sɔɔ mɔ-nyoro gyi yɛɛ ɔ wɔra ilaa dɛnsɛ. Ilaa kamaasɛ ibono fo nyamesɛ fo laa wɔra ne foŋ kya sɔɔ fo-nyoro gyi yɛɛ i gyɛ ilaa dɛnsɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, bii yɛɛ i gyɛ ilaa nyɛnyɛn sa fo.

15

Fɛꞌ Wɔra Ilaa Ibono I Laa Kpaa Fɛye-Nanboana Yesu Ɔson Mɔ Dɔ

1 Aye abono a ka gyan Kirisito so dandan mɔ, i kaaborɛ aꞌ kpaa aye-nanboana abono mɛŋ ti ka gyan mɔ so dandan mɔ. Gɛnɔɔbono mɛ kya kyo ilaa kpɛi-kpɛi mɔ, aꞌ nyɛ gisen sa mɔmɔ. Aye dɔ ɔko ɔŋ sa ɔꞌ wɔra ilaa ibono i bo mɔ gbaa-gbaa ɔbolɛ mɔ wolɛ. 2 Aye-nanboana ɔdan giwɔra so mɔ, ɔkamaasɛ ɔꞌ wɔra ilaa ibono i laa gyi ginsi de iꞌ nyɛ kpaa ɔmɔ de mɛꞌ sɛɛ Kirisito ɔson mɔ dɔ. 3 I kya nyiile yɛɛ Kirisito gi ba gɛsinkpan so mɔ, mɔ kee mɛŋ wɔra ilaa ibono i gyɛ mɔ wolɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ mɔ. I bo Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ Kirisito gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Asebi abono asa mɛ kyu saalɛ fo mɔ, a baa bingiri me-lɛɛ.”

4 Ilaa kamaasɛ ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ dedaa mɔ, mɛ ŋmarasɛ imɔ yela daa sa aye de iꞌ nyiile aye ilaa. Ilaa ibono i kya nyiile aye mɔ i kya yɛgɛ a kya nyɛ gisen ilaa kamaasɛ dɔ kpaa lii. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya tɔgɛ wɔra aye de aꞌ nyɛ kyu aye-ansi gyan ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye mɔ so.

5 Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya yɛgɛ a kya nyɛ gisen ilaa kamaasɛ dɔ, ne mɔ kee ne n kya tɔgɛ wɔra aye. Ɔꞌ yɛgɛ fɛye pɛwu fɛꞌ tɔgɛ kyule abara de fɛꞌ kyena fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito Yesu gi kyena mɔ. 6 Wurubuaarɛ ɔꞌ wɔra gɛnen sa fɛye de fɛꞌ nyɛ gɛnɔ kolon de fɛye pɛwu fɛꞌ dabɔlɛ yen mɔ ɔbono ɔ gyɛ aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ mɔ.

Asa Kpɛi-Kpɛi Mɛ Nu Yesu Ɔkalan Konkonsɛ

7 Fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gi sɔɔ fɛye abaa anyɔ mɔ, fɛye kee fɛꞌ sɔɔ abara abaa anyɔ gɛnen de iꞌ nyɛ kyu nyisigyi kyu sa Wurubuaarɛ. 8 N kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ Kirisito gi ba gɛsinkpan so mɔ, ɔ wɔra Gyuda awura ɔkpaabo de ɔꞌ lɛɛ nyiile asa yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ gɛsintin wura. I lii fɛɛ Kirisito ne n yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye Gyuda awura anaana agyangbarasɛ mɔ i ba gɛsintin. 9 Kirisito gi wɔra gɛnen daa de gɛsinkpan so asa sɛnsɛ mɛꞌ nyɛ yen Wurubuaarɛ kyu lii mɔ-gitolon gibono ɔ bo mɔ so. I bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Gɛnen ilaa idɛ so mɔ, nan terɛ fo-ginyen dɛnsɛ

sa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ.

Nan bii ilon yen fo.”

10 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kee i tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛye asa kpɛi-kpɛi pɛwu abono fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ,

fɛꞌ bɔla Wurubuaarɛ adɛ, Gyuda awura, mɔ so

de fɛye‑rɛ ɔmɔ fɛꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.”

11 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ako kee a kii tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛye abono fɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ pɛwu, fɛꞌ yen Wurubuaarɛ.

Asa kpɛi-kpɛi pɛwu, fɛꞌ yen mɔ.”

12 Isaya gi tɔgɛ kyu lii ilaa idɛ so yɛɛ,

“Gyɛsi ɔnaanabi ɔko laa ba.

Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa baa gyi gɛwura asa kpɛi-kpɛi pɛwu so.

Mɔ so ne asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa kyu mɔmɔ-ansi gyan.”

13 Wurubuaarɛ ne n kya kpaa nyamesɛ ne ɔ kya kyu mɔ-ansi gyan mɔ so. Imɔso fɛ ka gyan Yesu so faa mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono ɔꞌ tansi sa fɛye ɔkon de gisen yuuli de fɛye-ansi aꞌ kpɛ a gyan Yesu so gɛnen kyu naa de mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ.

Ilaa Ibono So Nɛ Ŋmarasɛ Ɔwolɛ Baarɛ Mɔ

14 Me-nanboana Yesu asonbo, me gbaa-gbaa n nyi yɛɛ gidɛnsɛ giwɔra i nyaakyɔ fɛye dɔ. Fɛ nyi Wurubuaarɛ ilaa dandan, ne fɛye gbaa-gbaa fɛ laa taalɛ ka abara. 15 Ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ, mɔ, nɛ yelɛ me-gɛbelɛnsɛ so tɔgɛ ilaa bolonsɛ ikoana nyingi fɛye kyu lii imɔ so. Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa sa me 16 ne ɔ yɛgɛ nɛ taalɛ wɔra Kirisito Yesu gɛsun ɔwɔrabo. Mɔ ne n nyiile me yɛɛ nꞌ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Nɛ wɔra fɛɛ asunbi ɔlɛɛbo ne mɔmɔ, mɔ, mɛ wɔra fɛɛ asunbi atɔ. N dɛ ɔmɔ mi‑i kperɛ Wurubuaarɛ de mɔ-Oduduu mɔ ɔꞌ lɔrɔ mɔmɔ yela sa Wurubuaarɛ de ɔꞌ nyɛ sɔɔ ɔmɔ abaa anyɔ. 17 Imɔso ibono n kya wɔra gɛsun mi‑i sa Wurubuaarɛ faa, nɛ wu yɛɛ Kirisito Yesu gi kpaa me, ne nɛ taalɛ wɔra ilaa gikyɔ. Kirisito so mɔ, nan taalɛ gyiide. 18 Ilaa ibono Kirisito gi kpaa me ne nɛ wɔra mɔ wolɛ ne nan lɛɛ tɔgɛ. Maŋ taalɛ tɔgɛ yɛɛ nɛ wɔra ilaa iko me-gibaa so. Mɔ ne n yɛgɛ nɛ taalɛ kpaa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ ne mɛ nyɛ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Me-ilaa tɔgɛsɛ de me-ilaa wɔrasɛ ne n kpaa mɔmɔ. 19 Nɛ wɔra ilaa lɛɛnyiilesɛ kpɛi-kpɛi de ilaa dɛgɛnɔsɛ kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ. Mɔ-ɔlon mɔ dɔ ne nɛ taalɛ naa lii Gyɛrusalem kpaa lii ko‑o Ilirikum gɛsinkpan so n kpɛ mi‑i lɛɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ pɛwu gɛsɛ mi‑i sa asa. 20 Ilaa ibono nɛ kyu too me-nyoro so mɔ ne n gyɛ yɛɛ nꞌ lɛɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa asa nten nbonoana mɛ mɛŋ ti nu ɔkalan mɔ kerɛ mɔ. Meŋ kya laarɛ iꞌ ba yɛɛ ɔko-lɛɛ ɔpɔɔrɛ so ne nꞌ kya pɔrɔ mi‑i gyan. 21 I wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Kirisito ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ,

“Asa abono mɛŋ ti nyɛ de asa mɛꞌ tɔgɛ mɔ-ilaa sa mɔmɔ mɔ,

mɛ laa nyɛ wu mɔ de mɔmɔ-ansi.

Ne asa abono mɛ mɛŋ ti nu sɛi kyu lii mɔ so mɔ,

mɛ laa nu mɔ-ilaa gɛsɛ.”

N Kya Laarɛ Nꞌ Baa Laa Fɛye Yesu Asonbo Abono Fɛ Bo Rom Mɔ

22 Owi kamaasɛ n kya laarɛ nꞌ baa laa fɛye mɔ, gɛsun gɛdɛ ne n kya keda me yela, ne meŋ kya nyɛ ba fɛye asɛ mɔ. 23 Nperɛ berɛ meŋ baa n bo gɛsun gɛsinkpan gibaafon gidɛ so gɛrɛ. Ibono n kya laarɛ nꞌ baa laa fɛye faa, i ti wɔra nsi. 24 Imɔso idɛ kon berɛ nɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ nan baa kpe Sipeen faa mɔ, nan naa de fɛye asɛ de aꞌ tala abara ansi ŋmaraa. I fo me-gikyon mɔ, de fɛꞌ kpaa me de nꞌ taalɛ kpaa loo nfono n kya kpe mɔ. 25 Owi baarɛ dɔ mɔ, me-ayaa a ti lii ibono n kya kpe Gyɛrusalem nꞌ kpaa kpaaꞌ aye-nanboana abono mɛ kya son Yesu nno mɔ. 26 I kya nyiile yɛɛ Yesu asonbo akpen abono a bo Masadoniya de Akaya nsinkpan so mɔ mɛ tɔgɛ kyule abara ne mɛ too-too aterenbi lii mɔmɔ-asen dɔ de mɛꞌ kyu kpaa kpaaꞌ ayenbo abono mɛ saarɛ Yesu asonbo abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ. Mɛ kyu gɛnen aterenbi abono kyu wɔra me-abaa dɔ. 27 Mɔmɔ gbaa-gbaa ne n kyu too mɔmɔ-nyoro so yɛɛ mɛ laa wɔra gidɛnsɛ gidɛ sa Gyuda awura ayenbo abono mɛ kya son Yesu ne mɛ bo Gyɛrusalem mɔ, yɛgɛ iŋ gyɛ yɛɛ mɔmɔ gbaa-gbaa mɛ gyɛ Gyuda awura. Mɛ kpaa mɔmɔ gɛnen mɔ, imɔ-ɔkpa so ne. I kya nyiile yɛɛ Gyuda awura mɔ kee mɛ kpaa mɔmɔ ne mɛ nyɛ oduduu dɔ ilaa tirisɛ. Imɔso i kaaborɛ abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛꞌ kpaa Gyuda awura mɔ de mɛꞌ nyɛ anyamesɛ gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ kee. 28 Imɔso nengyene nɛ nyɛ kyu aterenbi mɔ kpaa sa Yesu asonbo abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ, nɛ logɛ gidɛnsɛ gibono asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛ wɔra mɔ ne. Nfono kon mɔ nan kyu de fɛye asɛ kpe Sipeen. 29 N nyi me-gisen dɔ yɛɛ nengyene nɛ ba fɛye asɛ mɔ, Kirisito laa yɛgɛ me-giba mɔ giꞌ tansi kpaa fɛye.

30 Me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛsalaarɛ gɛbono ɔ kya kyu sa aye mɔ so mɔ, n kya kolɛ fɛye aye-Wura Yesu Kirisito ginyen dɔ yɛɛ fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa me, fɛɛ gɛnɔɔbono me kee n dɛ aniya n kya kolɛ Wurubuaarɛ n kya sa me-nyoro mɔ. 31 Fɛꞌ dalaa kpaa me yɛɛ Gyudiya gɛsinkpan so nfono n kya kpe mɔ, Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ me lii asa abono mɛŋ kya sɔɔ Yesu gyi mɔ abaa dɔ. Aꞌ dalaa kee yɛɛ Yesu asonbo abono mɛ bo Gyɛrusalem mɔ mɛꞌ sɔɔ ilaa ibono nan kyu kperɛ mɔmɔ mɔ abaa anyɔ. 32 I ba gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ mɔ, nan nyɛ ba fɛye asɛ de ɔkon de me‑rɛ fɛye aꞌ kyena de iꞌ keda aye-nyoro. 33 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ gisen yuuli gɛmu mɔ ɔꞌ kyena fɛye dɔ. Iꞌ ba gɛnen.

16

Afaala

1 N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ aye-pikyii Fiibi ɔbono ɔ kya kpaa Yesu asonbo gikpen Sɛnkiriya ɔsowolɛ so mɔ tansi ɔ gyɛ isa. 2 Imɔso fɛꞌ kerɛ mɔ so Wura Yesu ginyen dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ aye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro mɔ aꞌ keda abara mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono i tiri mɔ mɔ, fɛꞌ kpaa mɔ de ɔꞌ nyɛ imɔ. I lii fɛɛ ɔ tansi kpaa asa gikyɔ, dabɔlɛ de me gbaa-gbaa kee.

3 Fɛꞌ faala Pirisila mɔ‑rɛ Akuila. Mɛ gyɛ me-nanboana abono me‑rɛ mɔmɔ a wɔra Kirisito Yesu gɛsun mɔ dabɔlɛ. 4 Mɛ mɔlɛgɛ me kaaborɛ me so mɔ mɔmɔ-nkpa gi laarɛ giꞌ lii mɔmɔ-gibaa. Iŋ gyɛ me-wolɛ ne n kya lɛɛ mɔmɔ-ginyen; Yesu asonbo akpen pɛwu abono amɔ dɔ asa mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ kee mɛ kya yen mɔmɔ.

5 Fɛꞌ faala Yesu asonbo gikpen gibono mɛ kya gyanꞌ mɔmɔ asa anyɔ adɛ gɛten dɔ son Wurubuaarɛ mɔ sa me.

Fɛꞌ faala me-nanbo laarɛsɛ Epanitusɛ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ daa gika gyan Kirisito so Esiya gɛsinkpan pɛwu so.

6 Fɛꞌ faala Mariya sa me. Ɔ nyanga ansi wɔra gɛsun ken-ken sa fɛye.

7 Fɛꞌ faala me-subuana Andironikusɛ mɔ‑rɛ Gyuniya sa me. Asa ako mɛ naa kyena keda me‑rɛ mɔmɔ kpaa tii de obu Wura Yesu ɔson mɔ so, ne asa sakyɔ mɛ nyi mɔmɔ so yɛɛ mɛ tansi mɛ gyɛ Yesu Kirisito isɔɔ. Mɛ daa me ka gyan Kirisito so.

8 Fɛꞌ faala Anpelitusɛ. Ɔ gyɛ me-kyɛmenɛ laarɛsɛ Wura Yesu ɔson mɔ dɔ.

9 Fɛꞌ faala Ɔbanusɛ. Ɔ gyɛ me‑rɛ fɛye pɛwu aye-nanbo ɔbono aye‑rɛ mɔ a kya wɔra gɛsun a kya sa Kirisito.

Fɛꞌ faala me-nanbo laarɛsɛ Setakusɛ kee.

10 Fɛꞌ faala Apɛlesɛ. Ɔ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔ gyɛ Kirisito sonbo dɛnsɛ.

Fɛꞌ faala Arisitobulusɛ gɛten dɔ asa. 11 Fɛꞌ faala me-subu Hɛrodiyon.

Fɛꞌ faala Narisisu gɛten dɔ awura abono mɛ bo Wura Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ.

12 Fɛꞌ faala Tirifana mɔ‑rɛ Tirifosa. Mɛ kya wɔra gɛsun mɛ kya sa Wura Yesu.

Fɛꞌ faala me-kyɛmenɛ Pɛsisi. Ɔ tansi wɔra gɛsun gikyɔ sa Wura Yesu.

13 Fɛꞌ faala Rufusɛ. Ɔ gyɛ isa ɔbono Wura Yesu gi tansi lɛɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra mɔ-sonbo.

Fɛꞌ faala mɔ-nyi kee sa me. O kyu me fɛɛ mɔ-bi korogɛsɛ.

14 Fɛꞌ faala Asinkiritusɛ, Filigon, Hɛrɛmisɛ, Patirobaasɛ, Hɛrɛmasɛ, de aye-nanboana Yesu asonbo abono mɛ bo mɔmɔ asɛ mɔ.

15 Fɛꞌ faala Filologusɛ, Gyuliya, Nɛrɛyusɛ mɔ‑rɛ mɔ-pikyii de Olinpasɛ de Yesu asonbo abono mɛ bo mɔmɔ asɛ mɔ pɛwu.

16 Fɛꞌ kyu ginyi abi afaala faala abara fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ Yesu asonbo mɛꞌ faala abara mɔ.

Yesu asonbo akpen abono nɛ naa mɔmɔ so mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye.

Pɔɔlo Gi Ka Mɔmɔ Gika Laalaalogɛ

17 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya kolɛ fɛye, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so de asa abono mɛ ti taa kyu gɛsabaragɛ ba Yesu ɔson dɔ mɔ. Mɛ kya kpadɛɛ asa gikagyan gibono mɛ ka gyan Yesu so mɔ. Mɔmɔ ne n gyɛ abono mɛ kya kyɔɔlɛ ilaa nyiilesɛ ibono fɛ sɔɔ abaa anyɔ mɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ saarɛ mɔmɔ dɔ. 18 I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ abono mɛ kya wɔra gɛnen ilaa ibono mɔ, iŋ gyɛ aye-Wura Yesu Kirisito ne mɛ kya son. Mɛ kya son daa ilaa ibono i bo mɔmɔ gbaa-gbaa ɔbolɛ mɔ. Gɛnen asa abono ɔnan mɛ kya kyu atɔngɛbi dɛnsɛ de gɛnɔ ɔkon kyu penɛ Wurubuaarɛ asonbo abono mɛ mɛŋ bo ɔpenɛsen mɔ. 19 Fɛye berɛ, ɔkamaasɛ nyi fɛye so yɛɛ fɛ kya nu aye-Wura Yesu gɛdɛ. Lii fɛye gɛnen ilaa ibono so mɔ, fɛye-ilaa i tansi i bo me ɔkon gikyɔ. N kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ ten ansi ilaa dɛnsɛ giwɔra dɔ. De fɛŋ sa fɛꞌ bii ilaa nyɛnyɛn giwɔra baa pii faa. 20 I maŋ kɛɛla ne Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya sa gisen yuuli mɔ laa yɛgɛ fɛꞌ gyi ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ so. Aye-Wura Yesu ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Iꞌ ba gɛnen.

21 Timoti kya faala fɛye. Ɔ gyɛ me-nanbo Yesu gɛsun mɔ ɔwɔrabo. Me-subuana, Lusiyusɛ, Gyeeson, de Sosipaterɛ kee mɛ kya faala fɛye. 22 Me, Tɛtiyusɛ ne Pɔɔlo gi yɛgɛ nɛ ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ sa mɔ. N kya faala fɛye Wura Yesu ginyen dɔ. 23 Me Pɔɔlo me-gɛten wura, Gayusɛ, kya faala fɛye. Mɔ-gɛten dɔ ne Yesu asonbo gikpen gibono gi bo gɛrɛ mɔ mɛ kya gyan son Yesu. Irasitusɛ kya faala fɛye. Mɔ ne n kya yela ɔsowolɛ baarɛ gɛgyapaa ateesi aterenbi. Aye-nanbo Kuatusɛ kee kya faala fɛye. [ 24 Aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Iꞌ ba gɛnen.]

25 Aꞌ kyu ayenbi sa Wurubuaarɛ! Mɔ ne n yɛgɛ n kya tɔgɛ Yesu Kirisito ɔkalan konkonsɛ mi‑i sa asa de mɛꞌ nyɛ ka gyan Yesu so. Mɔ ne n bo lon de ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ taalɛ yelɛ fɛye-ayaa so gɛnen gikagyan gibono so. Yesu Kirisito ɔkalan baarɛ gyɛ daa ilaa boduduusɛ ibono nkana Wurubuaarɛ gi kyu imɔ ŋara lii ko‑o dedaa. 26 Ilaa boduduusɛ ibono ilaa ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ yela mɔ. Idɛ kon mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono ɔŋ bo gɛyiigɛsɛ ne ɔŋ bo ɔkara mɔ gi tɔgɛ yɛɛ Kirisito ilaa boduduusɛ ibono iꞌ lii gɛwi tentegelen de asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛꞌ nyɛ sɔɔ mɔ gyi de mɛꞌ nu mɔ-gɛdɛ. 27 Wurubuaarɛ mɔ-nkon guan ne n nyi ɔlaako. Nyisigyi ɔꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa kyu naa de Yesu Kirisito so. Iꞌ ba gɛnen.

1 Korinti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Pɔɔlo Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Korinti Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ɔbono Kirisito Yesu gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ baa wɔra mɔ-ɔsɔɔ kyu lii Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so mɔ ne n ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ. Me‑rɛ Sositɛni, aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ, ne n kyu ɔwolɛ baarɛ bunge 2 fɛye abono fɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so Korinti ɔsowolɛ so mɔ. Kyu lii fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro, ne ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nwɔnsa dɔ yela sa mɔ, ne i mɛŋ gyɛ fɛye-wolɛ. Fɛye‑rɛ abono pɛwu mɛ kya saawo terɛ aye-Wura Yesu Kirisito gɛten kamaasɛ mɔ ne Wurubuaarɛ darɛ yɛɛ fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nwɔnsa dɔ yela sa mɔ gɛnen. Yesu Kirisito ne n gyɛ aye‑rɛ gɛnen asa abono pɛwu Wura. 3 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Wurubuaarɛ Gi Sa Fɛye Gɛtɔngɛ Dɛnsɛ De Ɔlaako Ginyi

4 N kya faala Wurubuaarɛ fɛye so owi kamaasɛ. I lii fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ kya sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. 5 Fɛye‑rɛ Yesu ginyamesɛ kolon so mɔ, Wurubuaarɛ gi tansi sa fɛye gɛtɔngɛ dɛnsɛ de ɔlaako ginyi ɔkpa kamaasɛ so. 6 I lii fɛɛ fɛ bii fɛye-asen dɔ yɛɛ Kirisito ilaa ibono a tɔgɛ sa fɛye mɔ, i gyɛ gɛsintin. 7 Imɔso fɛŋ kya kponderɛ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ kya wɔra sa mɔ-asonbo mɔ iko‑rɛ iko. Aberɛ abono pɛwu fɛ tɛ fɛ gyoo gɛkaabono Wurubuaarɛ laa lɛɛ aye-Wura Yesu Kirisito gɛwi nyiile gɛsinkpan so asa faa mɔ, ɔ kya sa fɛye ilaa kamaasɛ ibono i laa yɛgɛ fɛ nyɛ yelɛ fɛye-ayaa so son mɔ dandan mɔ. 8 Aye-Wura Yesu Kirisito laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ wɔra ɔlon de fɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ gɛnen kpaa lii. Imɔ ne nan yɛgɛ ne i maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so gɛkaabono ɔ laa lii Wurubuaarɛ dɔ ba baa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 9 Wurubuaarɛ gyɛ ɔpaawɔrabo. Ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro mada de mɔ-bi aye-Wura Yesu Kirisito.

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Yɛgɛ Gɛsa-Baragɛ Gɛꞌ Ba Fɛye Dɔ

10 Me-nanboana Yesu asonbo, n dɛ aye-Wura Yesu Kirisito ginyen n kya kolɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ tɔgɛ kyule abara. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ gɛsa-baragɛ gɛꞌ ba fɛye dɔ. Nengyene fɛ laa sa gɛwɔnsa ilaa iko so abɛɛ fɛ laa lɛɛ ilaa ibono i boran dabɔlɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ de fɛꞌ wɔra gɛnɔ kolon kpaa logɛ.

11 Me-nanboana, iŋ gyɛ giyan so ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye ilaa idɛ. Kulowe gɛten dɔ asa ako mɛ buu sa me yɛɛ ibiidɛ i bo fɛye dɔ. 12 Ilaa ibono nɛ nu mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛye dɔ ɔkamaasɛ kya tɔgɛ mɔ-lɛɛ kpɛi. Ɔdɛ yɛɛ, “Me berɛ, Pɔɔlo ne nꞌ buu.” Ɔdɛ mɔ yɛɛ, “Apolosɛ ne nꞌ buu,” Ɔbanban mɔ yɛɛ “Sɛfasɛ” abɛɛ “Kirisito ne nꞌ buu.” 13 Ibono fɛ baragɛ faa, nꞌ taasɛ fɛye yɛɛ, imɔso fɛ baragɛ Kirisito dɔ gɛnen kee? Ibono fɛye ako yɛɛ me Pɔɔlo ne fɛ buu faa, me ne n wuꞌ lɛwu oyii mɔ so sa fɛye? Iŋ gyɛ Kirisito ne n wuꞌ sa aye? Abɛɛ fɛ nyi yɛɛ me, Pɔɔlo, ginyen dɔ ne mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere mɔ? Iŋ gyɛ Kirisito ginyen dɔ? Fɛŋ sa fɛꞌ baragɛ kpaa buu asa kpɛi-kpɛi.

14 I bo me ɔkon yɛɛ iŋ gyɛ me ne n gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere, gɛnen mɔ, Kirisipusɛ mɔ‑rɛ Gayusɛ wolɛ ne nɛ gyere Wurubuaarɛ sagyere. 15 Menan gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere mɔ, nkana ɔfaa fɛye dɔ ɔko laa tɔgɛ yɛɛ me, Pɔɔlo, ginyen dɔ ne mɛ gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere. 16 (N kya nyingi yɛɛ nɛ gyere Sitɛfanasɛ mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa kee Wurubuaarɛ sagyere. Kyu lii gɛnen asa adɛ gɛmara mɔ, meŋ baa mi‑i nyingi yɛɛ nɛ gyere ɔko Wurubuaarɛ sagyere.) 17 I kya nyiile yɛɛ Kirisito mɛŋ sun me yɛɛ nꞌ baa gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. O sun me daa yɛɛ nꞌ baa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. N naa mi‑i tɔgɛ ɔkalan mɔ mɔ, meŋ kya kyu ɔlaako onyibo adawo atɔngɛbi kyu tɔngɛ sa mɔmɔ. Meŋ kya laarɛ iꞌ ba yɛɛ me-atɔngɛbi a kya dengɛ asa nwɔnsa lii Yesu lɛwu oyii mɔ so de iꞌ ba yɛɛ mɛŋ nyɛ amɔlɛgɛ lii mɔ-lɛwu mɔ so.

Wurubuaarɛ-Lɛɛ Ɔlaako Ginyi

18 I lii fɛɛ abono mɛ kya fuɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ ɔkalan kyu lii Yesu lɛwu mɔ so mɔ gyɛ daa ilaa gyaga sa ɔmɔ. Aye abono Wurubuaarɛ ti ɔ kya mɔlɛgɛ aye mɔ berɛ, Wurubuaarɛ ɔkalan kyu lii Yesu lɛwu mɔ so mɔ kya sa aye Wurubuaarɛ Oduduu dɔ ɔlon. 19 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ imɔ idɛ so ilaa yela mɔ-agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Nan nyida anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi.

Nan yɛgɛ asɛɛbo nwɔnsa giꞌ lɛɛ mɔmɔ tanga.”

20 Nyamesɛ ɔlaako ginyi gi gyɛ ilaa iko sa Wurubuaarɛ? Wurubuaarɛ agyɛbi onyiilebo gɛbelɛnsɛ gɛ laa kpaa mɔ Wurubuaarɛ asɛ? Ne ɔbono o nyi gɛtɔngɛ mɔ, fɛ nyi yɛɛ mɔ-gɛtɔngɛ gɛ laa mɔlɛgɛ mɔ Wurubuaarɛ asɛ? Kuaa! Gɛkyena gɛdɛ dɔ wolɛ ne i laa kpaa mɔmɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi gi kya lɛɛ ɔmɔ tanga fɛɛ ilaa gyaga ne i gyɛ mɔ asɛ. 21 Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi so mɔ, ɔ mɛŋ yɛgɛ anyamesɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-lɛɛ ɔlaako ginyi bii mɔ. I bo Wurubuaarɛ ɔbolɛ daa yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ asa abono mɛ kya ka gyan Yesu so mɔ. Ɔ kya mɔlɛgɛ mɔmɔ kyu naa de Yesu ilaa ibono a naa a kya tɔgɛ faa so, yɛgɛ ilaa ibono a kya tɔgɛ faa, asa abono gɛsinkpan so ilaa wolɛ ne n bo mɔmɔ-ansi so mɔ mɛŋ kya kyu imɔ yɛɛ i gyɛ ɔlaako ginyi. 22 I lii fɛɛ Gyuda awura mɔ mɛ kya tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ wɔra ilaa ibono i laa lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile mɔmɔ pɛi de mɛꞌ kyule sɔɔ Yesu gyi. Ne Geriiki awura mɔ, mɔ, mɛ kya laarɛ aꞌ tɔgɛ ɔmɔ ɔlaako ginyi agyɛbi pɛi de mɛꞌ kyule sɔɔ Yesu gyi. 23 Aye berɛ, ilaa ibono a naa a kya tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ da Yesu Kirisito aŋanbi lɛwu oyii so mɔɔ. Gɛnen so, Gyuda awura mɛŋ kya laarɛ mɛꞌ sɔɔ aye-ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi. I kya biiri asa sɛnsɛ kee ansi fɛɛ ilaa gyaga ne i gyɛ. 24 Aye abono pɛwu Wurubuaarɛ gi tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ kyu aye-nyoro sa mɔ mɔ berɛ, a gyɛ Gyuda awura‑o, aŋ gyɛ Gyuda awura daa‑o, Kirisito lɛwu kya yɛgɛ a kya nyɛ Wurubuaarɛ ɔlon de Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi. 25 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ kya wɔra ilaa ibono fo nyamesɛ asɛ mɔ iŋ gyɛ ɔlaako ginyi mɔ, fo baa kerɛ mɔ, i ti wɔra ɔlaako ginyi don anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi gbaa bun, ne Wurubuaarɛ kya wɔra ilaa ibono fo nyamesɛ asɛ mɔ, iŋ kya nyiile yɛɛ ɔ bo lon, fo baa kerɛ mɔ, i ti wɔra ɔlon ilaa don anyamesɛ-lɛɛ ɔlon gbaa bun.

26 Me-nanboana Yesu asonbo, ibono anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi giŋ gyɛ sɛi Wurubuaarɛ asɛ faa mɔ, aꞌ kyu fɛye gbaa-gbaa gidebi taa kerɛ. Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ mɔ, abono mɔmɔ-anyen a dii yɛɛ mɛ nyi ɔlaako mɔ, mɛ mɛŋ kyɔ fɛye dɔ. Gɛnen kee abono mɛ bo nsun belɛ-belɛ dɔ mɔ, mɛ mɛŋ kyɔ fɛye dɔ. Gɛnen kee abono mɛ lii gɛsu gbaaꞌ dɔ mɔ, mɛ mɛŋ kyɔ fɛye dɔ. 27 Wurubuaarɛ nyi daa ne ɔ lɛɛ gibaa yii abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa gbaaꞌ naa de mɔmɔ so. Ɔ lɛɛ yii abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ gɛnen daa de abono mɛ kya ka gyan mɔmɔ-ɔlaako ginyi so mɔ mɛꞌ nyɛ gyi ipeeli. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii afɔlɛbo yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa gbaaꞌ kyu naa de mɔmɔ so. Ɔ lɛɛ yii afɔlɛbo mɔ gɛnen daa de alolonbo mɔ, mɔ, mɛꞌ nyɛ gyi ipeeli.

28 Imɔso Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii abono asa mɛŋ kya kyu terɛ sɛi, abono mɛ kerɛ ɔmɔ ta, de abono ba‑a mɛ mɛŋ bo agyan mɔ, yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa gbaaꞌ kyu naa de mɔmɔ so. Ɔ lɛɛ yii ɔmɔ gɛnen daa de oꞌ nyiile abono mɛ bo agyan mɔ yɛɛ mɔmɔ anyamesɛ-lɛɛ i mɛŋ gyɛ sɛi mɔ asɛ. 29 Wurubuaarɛ kpɛ ɔ kya kyɛɛgɛ anyamesɛ ilaa gɛnen daa de iꞌ ba yɛɛ nyamesɛ ne n gyɛ nyamesɛ ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ nyiile mɔ-nyoro mɔ Wurubuaarɛ asɛ. 30 Wurubuaarɛ ne n yɛgɛ ne aye‑rɛ Kirisito Yesu a nyɛ wɔra nyamesɛ kolon faa. Ne kyu naa de Yesu so ne a kya nyɛ ɔlaako ginyi ne Wurubuaarɛ kya kyu yɛɛ aye-asen dɔ i boran sa mɔ. Kyu naa de Yesu so ne aye-asen a kya kii lɔrɔ fuuli too, ne a nyɛ aye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ a san a tɛ sa Wurubuaarɛ faa. 31 Imɔso i kaaborɛ aꞌ nu ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ, “Ɔbono ɔ laa nyiile mɔ-nyoro mɔ, ɔꞌ nyiile mɔ-nyoro kyu naa de aye-Wura belɛ mɔ so.”

2

Yesu Kirisito Mɔ‑rɛ Mɔ-Lɛwu Ilaa Wolɛ Ne Nan Tɔgɛ Sa Asa

1 Me-nanboana Yesu asonbo, nɛ ba fɛye asɛ mɔ, meŋ kyu ɔlaako anyibo atɔngɛbi baa tɔngɛ sa fɛye. Nɛ lɛɛ daa Wurubuaarɛ gɛsintin tɔgɛ. 2 I lii fɛɛ nɛ wolaa tɔgɛ sa me-nyoro yɛɛ aberɛ abono nan nyiile fɛye ilaa mɔ, nan kyu me-nyoro fɛɛ meŋ nyi ɔlaako. Yesu Kirisito mɔ‑rɛ mɔ-lɛwu ɔbono o wuꞌ sɔɔ aye-nkpa mɔ wolɛ ilaa ne nan tɔgɛ. 3 N bo fɛye asɛ n kya nyiile fɛye ilaa mɔ, me-nyoro gi kya da. Meŋ kyu fɛye de ɔlon, nɛ selɛ me-nyoro. 4 Yesu lɛwu ilaa ibono nɛ tɔgɛ mɔ de me-atɔngɛbi mɔ dɔ mɔ, meŋ kyu adawo agyɛbi de ɔlaako anyibo agyɛbi buɛɛlɛ fɛye. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n kyu mɔ-ɔlon kyu lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa nyiile fɛye. 5 Ibono so meŋ kyu adawo agyɛbi tɔngɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ meŋ laarɛ fɛɛ fɛꞌ sɔɔ Yesu gyi kyu lii anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi so. Nɛ laarɛ daa yɛɛ fɛꞌ sɔɔ mɔ gyi kyu lii Wurubuaarɛ ɔlon mɔ so.

Wurubuaarɛ Ɔlaako Ginyi Gi Gyɛ Gɛsintin

6 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, nengyene me‑rɛ me-nanboana a tɛ saarɛ abono mɛ ti ten ansi Wurubuaarɛ ilaa dɔ mɔ, a kya kyu ɔlaako anyibo agyɛbi tɔngɛ sa mɔmɔ. Gɛsinkpan so gɛkyena gɛdɛ dɔ asa de mɔmɔ-abelɛnsɛ mɛŋ kya kyu yɛɛ aye-ɔlaako ginyi gidɛ gi taa gyɛ ɔlaako ginyi. Yɛgɛ mɔmɔ-ɔlon de mɔmɔ-ɔlaako ginyi kya baa yela ɔkara. 7 Ɔlaako ginyi ilaa ibono a kya lɛɛ tɔgɛ mɔ i gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi. Gɛnen ɔlaako ginyi mɔ gi gyɛ ilaa boduduusɛ ibono Wurubuaarɛ gi wolaa kyu imɔ ŋara. Pɛi de soso de gɛsɛ i lɔɔ wɔra ilɛɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ mɔ-ilaa boduduusɛ idɛ so ilaa yela yɛɛ a laa nyɛ mɔ-nyisigyi kyu naa de imɔ so. 8 Abelɛnsɛ abono mɛ kerɛ asa so Yesu gɛkyena aberɛ dɔ mɔ, mɔmɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nu Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi ilaa ibono n darɛ faa gɛsɛ. Nengyene mɛnan nu imɔ gɛsɛ mɔ, nkana mɛ maŋ da Wura Yesu, Nyisigyi Wura mɔ aŋanbi mada de oyii. 9 Gɛnɔɔbono mɛ mɛŋ nu gɛsɛ mɔ, i gyɛ daa ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Ilaa ibono ɔko ansi aŋ ti wu kerɛ,

ɔko aso aŋ ti nu kerɛ,

ne ɔko mɛŋ ti taa sa imɔ so gɛwɔnsa kerɛ mɔ,

gɛnen ilaa ibono ne Wurubuaarɛ gi baala yela

sa asa abono mɛ kya laarɛ mɔ Wurubuaarɛ ilaa mɔ.”

10 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, gɛnen ilaa idɛ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye. Ɔ lɛɛ imɔ nyiile aye naa daa de mɔ-Oduduu mɔ so. I lii fɛɛ mɔ-Oduduu mɔ ne n kya kerɛ ilaa kamaasɛ dɔ dabɔlɛ Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa wu sɔnlii. 11 Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyi mɔ-nanbo nyamesɛ nwɔnsa dɔ, gɛnen mɔ, kaasɛ gbaa-gbaa oduduu ɔbono ɔ bo mɔ dɔ mɔ wolɛ ne n nyi mɔ-nwɔnsa dɔ. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ wolɛ ne n nyi Wurubuaarɛ nwɔnsa dɔ. 12 I mɛŋ gyɛ gɛsinkpan so-lɛɛ oduduu ɔnan ne Wurubuaarɛ gi kyu sa aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ. Wurubuaarɛ gbaa-gbaa lɛɛ Oduduu ne o kyu sa aye de aꞌ nyɛ nu ilaa dɛnsɛ ibono ɔ wɔra sa aye mɔ gɛsɛ. 13 Imɔso a kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa idɛ gɛsɛ a kya sa asa faa mɔ, oduduu dɔ ilaa ne a kya lɛɛ gɛsɛ a kya sa mɔmɔ abono kee Wurubuaarɛ Oduduu mɔ bo mɔmɔ dɔ mɔ. Ne i mɛŋ gyɛ anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi ne a kya kerɛ de aꞌ nyɛ agyɛbi abono a laa kyu tɔngɛ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n kya nyiile aye agyɛbi tɔgɛsɛ.

14 Nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɛŋ bo mɔ dɔ mɔ mɛŋ kya kyule gɛsintin gɛbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile anyamesɛ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ i kya biiri mɔ ansi daa, iŋ bo gɛsɛ sa mɔ, yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ, mɔ, ne n kya kpaa nyamesɛ de ɔꞌ sa imɔ so gɛwɔnsa baragɛ imɔ dɔ de oꞌ nu gɛsɛ. 15 Nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔ dɔ mɔ berɛ kya bii baragɛ ilaa kamaasɛ dɔ nu gɛsɛ. Mɔ gbaa-gbaa lɛɛ gisen dɔ ilaa mɔ, ɔko maŋ taalɛ baragɛ imɔ dɔ nu gɛsɛ. 16 I dɛ daa fɛɛ agyɛbi abono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Fo anɛ ne n ti taalɛ bii Wura Wurubuaarɛ nwɔnsa dɔ?

Fo anɛ ne n ti taalɛ nyiile mɔ ilaa iko?”

Aye abono a bo Wurubuaarɛ Oduduu aye dɔ mɔ berɛ, a nyɛ Kirisito gɛwɔnsa ɔnan.

3

Wurubuaarɛ Oduduu Maŋ Baragɛ Fɛye Dɔ

1 Me-nanboana, nɛ wu yɛɛ me‑rɛ fɛye a bo Yesu ɔson mɔ dɔ berɛ. Meŋ kii taalɛ tɔngɛ de fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono n kya tɔngɛ de abono Wurubuaarɛ Oduduu bo mɔmɔ dɔ mɔ. Fɛ tiri daa yɛɛ nꞌ tɔngɛ de fɛye fɛɛ anyamesɛ giyan abɛɛ fɛɛ asa abono mɛŋ ti taa sɛɛ Yesu Kirisito ɔson mɔ dɔ mɔ. 2 Gɛnen so ne meŋ kyu agyudɔ boduduusɛ gyiile fɛye mɔ. I wɔra fɛɛ ginyabo ne nɛ sa fɛye. I lii fɛɛ gɛnen owi ɔbono mɔ, fɛŋ ti sɛɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ de fɛꞌ taalɛ nu Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ. Baa lii de ndɛꞌ faa, fɛŋ ti sɛɛ fo gɛnen. 3 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ fɛye-gɛkyena dɔ mɔ, fɛ kya kerɛ daa fɛye anyamesɛ-lɛɛ gidebi taa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ yɛgɛ. Imɔ iko ne n gyɛ yɛɛ fɛ tɛ daa gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena ne ibiidɛ ne n kpɛ i bo fɛye dɔ. Mɔ, i mɛŋ gyɛ anyamesɛ gidebi ne fɛ dɛ fɛ tɛ faa? Fɛŋ dɛ fɛɛ abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ne? 4 Owi ɔbono fɛye dɔ ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Pɔɔlo abɛɛ Apolosɛ ne mɛ buu faa mɔ, fɛŋ dɛ fɛɛ abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ne?

5 Apolosɛ ne n gyɛ anɛ, ne me, Pɔɔlo ne n gyɛ anɛ? Aye pɛwu a gyɛ daa Wurubuaarɛ asonbo abono o sun aye fɛye asɛ de fɛꞌ nyɛ kyu fɛye-nyoro too Yesu so. Wura Wurubuaarɛ ne n kyu ɔkamaasɛ gɛsun wɔrasɛ kyu sa mɔ. 6 I dɛ daa fɛɛ me nɛ duu oyii gibi ne Apolosɛ mɔ gi worogɛ gimɔ nkyu. Wurubuaarɛ, mɔ, ne n gyɛ ɔbono ɔ yɛgɛ ne oyii mɔ gibi mɔ gi kɔrɔ wɔra oyii fɛye dɔ faa. 7 Nyamesɛ ɔbono o duu ilaa ne ɔbono ɔ baa worogɛ imɔ nkyu mɔ, mɔmɔ anyɔ mɛŋ fo Wurubuaarɛ ɔbono ɔ yɛgɛ i kɔrɔ mɔ. Mɔ ne n gyɛ. 8 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya duu de ɔbono, mɔ, ɔ kya worogɛ nkyu mɔ, mɔmɔ ɔko mɛŋ don mɔ-nanbo. Mɔmɔ ɔkamaasɛ laa nyɛ mɔ-ntɛɛla fɛɛ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ wɔra mɔ-gɛsun mɔ.

Aꞌ Pɔrɔ Dandan Gyan Wurubuaarɛ Gɛsɛ Ɔpɔɔrɛ Mɔ So

9 Me‑rɛ Apolosɛ a gyɛ daa nyamesɛ mɔ‑rɛ mɔ-nanbo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsun giwɔra dɔ. Fɛye, mɔ, ne n gyɛ fɛɛ Wurubuaarɛ ndɔɔ, abɛɛ aꞌ kyu yɛɛ Wurubuaarɛ obu ɔbono ɔ yɛgɛ a kya yii mɔ. 10 Wurubuaarɛ gi kpaa me, ne ɔ yɛgɛ nɛ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ. Mɔ ne n yɛgɛ nɛ wɔra fɛɛ ɔpɔrɔbo dɛnsɛ. I lii fɛɛ me ne n daa gitɔgɛ Yesu ilaa sa fɛye. Ɔbanban gi ba ɔ kya tɔgɛ Yesu ilaa ɔ kya sa fɛye mɔ, i wɔra fɛɛ ɔ kya pɔrɔ ɔ kya gyan me-lɛɛ mɔ so ne. Ɔpɔrɔbo kamaasɛ ɔbono ɔ laa baa pɔrɔ gyan mɔ, ɔꞌ kerɛ daa de ɔꞌ pɔrɔ dandan. 11 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Yesu Kirisito ilaa i dɛ fɛɛ gɛsɛ ɔpɔɔrɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ aꞌ too mɔ. Mɛŋ kya too obu gɛsɛ ɔpɔɔrɛ ginyɔ. 12 Ilaa kamaasɛ ibono fo ɔko fo laa san wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ fɛɛ fo kya pɔrɔ fo kya gyan gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ so ne. Sika kɔkɔɔ ne fo laa kyu pɔrɔ daa‑o, abeletɔ fufuli‑o, abui ŋɛlegisɛ‑o, iyii abɛɛ ifɛ abɛɛ afɛdaa daa‑o, aho‑o! 13 Fo nyamesɛ kamaasɛ fo-gɛsun wɔrasɛ gɛbono fo wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ gɛ laa lii gɛwi. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ gɛmɔ-gɛwi nyiile gɛkɛ gɛbono ɔ laa koola anyamesɛ de oꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, gɛmɔ‑rɛ ɔgya ne nan naa. Ɔgya mɔ laa daasɛ ɔkamaasɛ gɛsun gɛbono ɔ baa wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ kerɛ yɛɛ gɛsun gɛmɔmɔ ɔnan ne ɔ wɔra? 14 Fo ɔbono fo ka gyan Yesu so mɔ, nengyene ilaa ibono fo kyu pɔrɔ gyan gɛsɛ-lɛɛ ɔpɔɔrɛ mɔ so mɔ i nyɛ loo ɔgya mɔ dɔ lii mɔ, fo‑rɛ fo-ilaa wɔrasɛ pɛwu fo laa loo Wurubuaarɛ asɛ de foꞌ nyɛ ntɛɛla belɛ Wurubuaarɛ dɔ. 15 Ne fo ɔbono ɔgya mɔ gi dɛɛ fo-gɛsun wɔrasɛ mɔ, fo wɔra awɔrafuɛ ne. Fo gbaa-gbaa berɛ, fo laa loo ɔgya mɔ dɔ lii de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ fo de foꞌ nyɛ loo mɔ asɛ.

16 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tɛ fɛye dɔ? Ibono ɔ tɛ fɛye dɔ so mɔ, fɛ dɛ fɛɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ ne. Imɔso 17 fɛꞌ kerɛ dandan. Aꞌ kyu yɛɛ fo ɔko fo boori Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ. Fo nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fo? Gɛnen kee ne ɔ maŋ yɛgɛ fo ɔbono fo laa baragɛ mɔ-asonbo gikpen mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔ lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro de ɔꞌ kyena fɛye dɔ fɛɛ mɔ-ɔson obu.

18 Fɛye ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa oꞌ nyiile mɔ-nyoro yɛɛ o nyi ɔlaako. Fo kya penɛ fo-nyoro ne. Nengyene fo ɔko fo nyi yɛɛ fo gyɛ ɔlaako onyibo anyamesɛ asɛ mɔ, i kaaborɛ fo wɔra fɛɛ ɔbono ɔ mɛŋ nyi ɔlaako de foꞌ nyɛ nyɛ ɔlaako ginyi lii Wurubuaarɛ asɛ. 19 I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono anyamesɛ mɛ laa kyu yɛɛ i gyɛ ɔlaako ginyi mɔ, Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ ɔlaako ginyi ba‑a pii faa. Mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Ɔlaako anyibo yɛɛ mɛ nyi ɔlaako mɔ,

Wurubuaarɛ kya keda daa mɔmɔ-oduu dɔ.”

20 Ne mɛ ŋmarasɛ yela kee yɛɛ,

“Wurubuaarɛ nyi yɛɛ ɔlaako anyibo akyɔɔlɛ

a gyɛ daa ilaa yanyansɛ.”

21 Imɔso ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyiile mɔ-nyoro kyu naa de nyamesɛ so yɛɛ, “Ɔdɛ abɛɛ ɔdɛ ne nꞌ buu.” Gɛsintin gɛbono gɛ bo no mɔ ne n gyɛ yɛɛ iŋ gyɛ nyamesɛ ne fɛ bo no sa. Fɛye abono fɛ kyu fɛye-nyoro too Yesu so mɔ, nyamesɛ kamaasɛ de ilaa kamaasɛ i bo no sa fɛye daa. 22 I gyɛ me Pɔɔlo‑o, Apolosɛ‑o abɛɛ Sɛfasɛ‑o, i gyɛ daa gɛsinkpan so ilaa‑o, nkpa ilaa‑o abɛɛ lɛwu ilaa daa‑o, ndɛ gɛkɛ gɛdɛ ilaa‑o abɛɛ gɛkaako lɛɛ‑o, nyamesɛ kamaasɛ de ilaa kamaasɛ i bo no daa sa fɛye. 23 Fɛye mɔ, fɛ bo no sa Kirisito, ne Kirisito, mɔ, bo no sa Wurubuaarɛ.

4

Yesu Laa Baa Lɛɛ Nyamesɛ Kamaasɛ Gɛwɔnsa Dɔ Ilaa Nyiile

1 Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ kyu aye Kirisito isɔɔ mɔ yɛɛ a gyɛ daa mɔ-adega ne o kyu Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ wɔra aye-abaa dɔ a kya kerɛ imɔ so a‑a sa mɔ. 2 Nengyene a kya kerɛ mɔ-ilaa so a kya sa mɔ mɔ, ilaa ibono i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ oꞌ wu yɛɛ a kya gyi gɛsintin sa mɔ. 3 Ibono Kirisito ne nꞌ kya gyi gɛsintin n kya sa faa mɔ, nengyene fɛɛ fɛye abɛɛ nbɛlɛ ogyibo kamaasɛ gi kerɛ me-ilaa wɔrasɛ de oꞌ bun me gipuɛɛ mɔ, iŋ tiri me. Me gbaa-gbaa meŋ kya kerɛ me-ilaa wɔrasɛ de nꞌ bun me-nyoro gipuɛɛ abɛɛ nꞌ sa me-nyoro aso. 4 Meŋ kya nyingi yɛɛ ilaa ibono nɛ wɔra ne i laa bun me gipuɛɛ mɔ berɛ. Imɔ ibono i mɛŋ kya nyiile yɛɛ nan gyi aso. Wura Yesu Kirisito ne n gyɛ ɔbono ɔ laa gyi me-nbɛlɛ de oꞌ bun me gipuɛɛ abɛɛ ɔꞌ sa me aso. 5 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bun ɔko‑rɛ ɔko gipuɛɛ abɛɛ foꞌ sa aso pɛi de iꞌ lɔɔ fo owi ɔbono aye-Wura Yesu laa baa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ. Ilaa ibono i bo gibiri dɔ nperɛ mɔ, mɔ Yesu ne nan baa lɛɛ imɔ-gɛwi de ɔꞌ lɛɛ nyamesɛ kamaasɛ gɛwɔnsa dɔ ilaa nyiile. Gɛnen owi ɔbono ne Wurubuaarɛ laa yen nyamesɛ kamaasɛ gɛnɔɔbono ɔkara i kaaborɛ mɔ mɔ.

6 Me-nanboana Yesu asonbo, nɛ kyu me‑rɛ Apolosɛ ilaa kyu wɔra sinkaala sa fɛye de fɛꞌ nyɛ kasɛ bii gɛnɔɔbono fɛ laa sii de Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛsɛ mɔ wolɛ. Fɛ yelɛ nyamesɛ gɛmara taa mɔ-ilaa tɔgɛsɛ yɛgɛ mɔ, iŋ boran. Fɛŋ sa fɛꞌ yelɛ ɔko gɛmara nyiile fɛye-nyoro taa ɔko yɛgɛ. 7 Fo ɔko fo nyi yɛɛ fo ne n don asa sɛnsɛ? Menɛ ne fo bo ne i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ ne n sa fo imɔ? Imɔ pɛwu i gyɛ Wurubuaarɛ ilaa kyɛɛsɛ daa mɔ, nnɛ so ne fo laa nyiile fo-nyoro?

8 Fɛye Korinti awura fɛ nyi yɛɛ fɛye-gibaa gi ti yii ilaa kamaasɛ ibono fɛ kya laarɛ mɔ ne? Fɛ ti nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ilaa kyɛɛsɛ kamaasɛ ne? Fɛ nyi yɛɛ fɛ ti wɔra awuragyibo taa aye yɛgɛ ne? Ne fɛɛ fɛ gyɛ awuragyibo gɛsintin mɔ, nkana i laa wɔra me ɔkon. I ba gɛnen mɔ, a laa nyɛ de aye‑rɛ fɛye aꞌ gyi gɛwura dabɔlɛ. 9 Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, i kya wɔra me fɛɛ aye Yesu isɔɔ, abono a gyangbara sa mɔ-gɛsun mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a wɔra gɛmara awura asa asɛ. I wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de anyamesɛ mɛ kpɛ san mɛ kya lii ma‑a kerɛ aye. I dɛ fɛɛ a gyɛ daa asa abono mɛ keda tii de ibu, ne mɛ san ma‑a lɛɛ ma‑a mɔɔ sansana, asa mɛ yelɛ ma‑a kerɛ. 10 I kya nyiile yɛɛ aye berɛ a kya pɛɛrɛ ansi Yesu gɛsun mɔ so gikyɔ so mɔ, a wɔra fɛɛ abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako asa asɛ. Fɛye Korinti awura berɛ, fɛye yɛɛ fɛ gyɛ ɔlaako anyibo kyu lii Yesu Kirisito so. Aye Yesu isɔɔ mɔ, asa asɛ mɔ a gyɛ afɔlɛbo. Fɛye berɛ, asa mɛ kya kyu fɛye yɛɛ alolonbo ne fɛ gyɛ. Asa mɛ kya kyu buubuu sa fɛye. Aye berɛ asa mɛŋ kya kyu aye terɛ sɛi. 11 Kpɛ kyu lii owi ɔbono a yii Yesu gɛsun gɛdɛ gɛsɛ baa lii de ndɛ mɔ, akon de bolefɔ ne n kya mɔɔ aye. Apanan ne a kyɛ. Asa mɛ kya taa aye gbaa. Anaa-naa ne n gyɛ aye-lɛɛ. 12 Yɛgɛ a kya dabɔlɛ nyanga ansi wɔra gɛsun de aꞌ kerɛ aye-nyoro so. Nengyene fɛɛ ako mɛ kya saalɛ aye mɔ, aye berɛ, a kya kolɛ daa Wurubuaarɛ ayuule sa ɔmɔ. Nengyene mɛ kya ka aye-ansi mɔ, a kya kyu imɔ gɛnen. 13 Nengyene mɛ kya ten aye-gɛnɔ mɔ, aye berɛ, a kya buɛɛlɛ ɔmɔ daa. Asa asɛ mɔ, a bingiri fɛɛ gibiinaa abɛɛ mɔmɔ-ayaa isɛ baa lii de ndɛꞌ.

N Kya Ka Fɛye Fɛɛ Me-Gisen Dɔ Nbii

14 Meŋ kya ŋmarasɛ gɛnen ilaa idɛ mi‑i sa fɛye de iꞌ wɔra fɛye ipeeli. N kya laarɛ daa de nꞌ ka fɛye fɛɛ me-gisen dɔ nbii. 15 Nengyene fɛye anyiilebo Yesu ɔson mɔ dɔ mɛ taa nyaakyɔ nnɛ mɔ, ɔsɛ kolon ne fɛ bo. Mɔ ne n gyɛ me. I lii fɛɛ me ne n daa gitɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa fɛye ne fɛ nyɛ kyu fɛye-nyoro too mɔ so faa. 16 Imɔso n kya kolɛ fɛye. Gɛnɔɔbono n dɛ mɔ, fɛꞌ kasɛ me-gidebi. 17 Gɛnen so ne nɛ keda Timoti n kya sun fɛye asɛ faa. Wura Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, Timoti gi baa wɔra fɛɛ me-gisen dɔ obi ɔbono n kya ka gyan mɔ so. Mɔ ne nan nyingi fɛye me-akyenabi abono n dɛ n tɛ de Kirisito mɔ. Gɛten kamaasɛ nfono n kya kpe mɔ, gɛnen akyenabi adɛ ne nꞌ kya kyu nyiile Yesu asonbo gikpen kamaasɛ.

18 Fɛye ako mɛ nyi yɛɛ maŋ baa ba laa fɛye. Imɔso mɛ kya gyiide. 19 Wura Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, i maŋ kɛɛla ne fɛ laa wu me nno. Nɛ ba mɔ, nan wu oduduu ɔbono mɛ nyɛ so ne mɛ kya gyiide mɔ. Iŋ gyɛ mɔmɔ-gɛtɔngɛ mɔ ne n tiri me. 20 I lii fɛɛ i mɛŋ gyɛ nyamesɛ gɛtɔngɛ giyan ne n kya nyiile yɛɛ ɔ ti nyɛ ɔ tɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu ilaa wɔrasɛ ibono kaasɛ kya taalɛ wɔra mɔ ne n kya nyiile yɛɛ mɛ tɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ. 21 Nan ba fɛye asɛ mɔ, menɛ ne fɛ kya laarɛ yɛɛ nꞌ kyu ba daa? Nꞌ kyu gɛyabii ba abɛɛ nꞌ kyu gɛsalaarɛ de gitolon-lɛɛ gɛtɔngɛ kyu ba fɛye asɛ kanpɛ?

5

Fɛꞌ Gya Ilaa Nyɛnyɛn Wura Lii Fɛye-Gikpen Mɔ Dɔ

1 N kya nu yɛɛ ɔko bo fɛye Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ ɔ kya wɔra ilaayan ibono ɔnan ɔkamaasɛ nyi yɛɛ i gyɛ ilaa kpan mɔ. Ba‑a asa abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ gbaa mɛ kya kyo imɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-sɛ mɔ-ka mɛ naa gigyibara. 2 Ɔnyen baarɛ ɔnan bo fɛye dɔ mɔ, fɛye, mɔ, ne n kya nyiile fɛye-nyoro yɛɛ fɛ gyɛ Wurubuaarɛ asonbo dɛnsɛ? Iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra fɛye ayen daa? Fɛꞌ gya isa ɔbono ɔ kya wɔra gɛnen ilaa ibono mɔ lii fɛye-gikpen mɔ dɔ.

3 Me‑rɛ fɛye a bo gɛta de abara berɛ. Wurubuaarɛ Oduduu so mɔ, n bo fɛye asɛ me-nwɔnsa dɔ. Imɔso nɛ ti wolaa kyu aye-Wura Yesu ginyen mɔ bun ɔnyen ɔbono ɔ wɔra gɛnen ilaa kpan ibono mɔ gipuɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono nkana n bo fɛye asɛ ne nan wɔra mɔ. 4 Owi ɔbono fɛ laa kii gyan dabɔlɛ de fɛꞌ son Wurubuaarɛ ne me kee n bo fɛye asɛ me-nwɔnsa dɔ mɔ, aye-Wura Yesu ɔlon dɔ mɔ, 5 fɛꞌ gya gɛnen ɔnyen baarɛ lii fɛye-gikpen mɔ dɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ. I kaaborɛ fɛꞌ wɔra gɛnen de ɔꞌ nyɛ kyɛɛgɛ de iꞌ nyida mɔ anyamesɛ-lɛɛ nwɔnsa nyɛnyɛn mɔ. Ɔ kyɛɛgɛ gɛnen mɔ, de ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkɛ gɛbono Wura Yesu laa kii baa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ.

6 Fɛ kya nyiile fɛye-nyoro mɔ, iŋ boran. Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ nyamesɛ kolon ilaa nyɛnyɛn i laa taalɛ nyida fɛye-gikpen mɔ pɛwu? I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono bodobodo gɛlin pi‑i ne n kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan dii mɔ. 7 Fɛꞌ lɛɛ ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ lii fɛye-ayaa dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Gyuda Awura mɛ kya lɛɛ bodobodo gɛlin lii mɔmɔ-ayaa dɔ itiibilaa ɔkpa so de mɛꞌ nyɛ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛsi mɔ. Fɛꞌ wɔra fɛɛ bodobodo maadiisɛ ɔbono Gyuda awura mɛ kya kyu yɛɛ ilaa nyɛnyɛn iko iŋ bo mɔ dɔ mɔ. Gɛsintin mɔ, aye abono a kya son Yesu mɔ a dɛ fɛɛ gɛnen bodobodo ɔbono. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi ti kyu Yesu Kirisito lɛɛ asunbi sa aye fɛɛ gɛnɔɔbono Gyuda Awura mɛ kya kyu sandɛ lɛɛ asunbi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So Gɛsi dɔ mɔ. 8 Imɔso aꞌ kpɛ keda ilaa dɛnsɛ giwɔra dɔ de iꞌ wɔra fɛɛ a kya gyi Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛsi gɛkɛ kamaasɛ. Aŋ sa aꞌ sa nwɔnsa nyɛnyɛn aye-nanboana so. Aŋ sa aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Ilaa nyɛnyɛn i gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ fɛɛ gɛnɔɔbono bodobodo diisɛ gyɛ agyudɔ kyosɛ sa Gyuda awura gɛsi gigyi dɔ mɔ. Aꞌ gyi gɛsintin lii aye-asen dɔ de iꞌ wɔra fɛɛ Gyuda awura bodobodo maadiisɛ ɔbono mɛ kya kyu gyi ɔmɔ-gɛsi itiibilaa ɔkpa so mɔ.

9 Nɛ ŋmarasɛ tɔgɛ fɛye Yesu asonbo mɔ me-ɔwolɛ ɔko mɔ dɔ yɛɛ fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro mada de asa abono mɛ kya laarɛ agyibara mɔ. 10 Nɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, iŋ gyɛ abono mɛ mɛŋ kya son Yesu mɔ ne nꞌ darɛ. Meŋ kya gya fɛye yɛɛ fɛŋꞌ baa kyu fɛye-nyoro mada de abono mɛ mɛŋ gyɛ Yesu asonbo ne mɛ kya kudi asa gyi, abɛɛ mɛ kya yuuri abɛɛ mɛ kya son ikperɛ mɔ daa. Naafo gɛnen asa ɔnan ne nꞌ darɛ mɔ, nkana fɛ laa lii gɛsinkpan so daa kpem! 11 Nɛ ŋmarasɛ tɔgɛ fɛye daa yɛɛ fɛŋꞌ baa kyu fɛye-nyoro mada de nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ gyɛ aye-nanbo Yesu sonbo yɛgɛ ɔ kya laarɛ agyibara mɔ, abɛɛ ɔ kya wɔra onsipara, abɛɛ ɔ kya son ɔkperɛ, abɛɛ ɔ kya nyida asa anyen, abɛɛ nta ginun gi kya gyi mɔ-gimu, abɛɛ ɔ kya yuuri mɔ. Fɛye‑rɛ gɛnen asa abono ɔnan fɛŋ sa fɛꞌ wɔra abaa gyi gbaa. 12 Me ne n gyɛ anɛ de nꞌ gyi abono mɛŋ bo aye Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ nbɛlɛ? Aye Yesu asonbo mɔ nbɛlɛ ne i kaaborɛ aꞌ gyi. 13 Wurubuaarɛ ne nan gyi asa abono mɛŋ bo aye Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ-lɛɛ nbɛlɛ. Wurubuaarɛ agyɛbi a kya nyiile yɛɛ,

“Fɛꞌ gya ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ lii fɛye dɔ.”

6

Fɛꞌ Terɛ Abara Yesu Asonbo Wolɛ Wolɛ Asɛ

1 I wonɛ so ne i kya ba fɛye Yesu asonbo mɔ dɔ yɛɛ ɔko gi tɔrɔ mɔ-nanbo so de ɔbono, mɔ, ɔꞌ da otu kpaa terɛ mɔ nbɛlɛ asa abono mɛ mɛŋ kya son Yesu mɔ asɛ? Fɛ maa terɛ abara fɛye Yesu asonbo wolɛ-wolɛ asɛ? 2 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ gɛkaako mɔ aye abono a kya son Yesu mɔ ne nan gyi gɛsinkpan so asa nbɛlɛ? To! Nengyene fɛ laa gyi gɛsinkpan pɛwu so-lɛɛ nbɛlɛ gɛnen mɔ, fɛ maa taalɛ kerɛ de fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nsinbi nbono gi bo fɛye dɔ mɔ? 3 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ de aꞌ gyi Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa nbɛlɛ gɛkaako do‑o? Mɔ, gɛsinkpan so-lɛɛ ilaa ne fɛ maa taalɛ lɔrɔ? 4 Nengyene fɛɛ ilaa idɛ ɔnan i taa ba fɛye dɔ mɔ, i wonɛ ne fɛ laa kyu imɔ kperɛ daa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ asa ako sa Yesu asonbo mɔ? 5 Fɛ ŋaabaa ne. Imɔso fɛŋ bo ba‑a ɔlaako onyibo fɛye dɔ ɔbono ɔ laa bii lɔrɔ fɛye wolɛ-wolɛ nbɛlɛ sa fɛye? 6 Fɛye mɔ ne, fɛŋ kii fa‑a wɔra gɛnen. Fɛ kya liirɛ daa abara kpe asa abono mɛ mɛŋ kya son Yesu mɔ asɛ.

7 Fɛye Yesu asonbo mɔ fɛ kpɛ nyɛ terɛ abara nbɛlɛ mɔ i kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gɛ ti nyɛ fɛye ne. Fɛ liirɛ abara mɔ, i laa bara ipeeli sa Yesu ɔson mɔ. Nengyene iꞌ ba fɛye ɔko so gɛnen mɔ, iꞌ kaaborɛ ɔꞌ tɛsɛ tɔgɛ yɛɛ, “Iŋ gyɛ sɛi. Iꞌ naa-naa. Kaasɛ mɔ ɔꞌ dabɔlɛ kudi me gyi.” 8 Fɛye, mɔ, fɛŋ kya wɔra gɛnen. Fɛye Yesu asonbo mɔ kee fɛ kya wɔra asa ilaa nyɛnyɛn ne fɛ kya kudi asa gyi. Fɛye‑rɛ fɛye-nanboana Yesu asonbo mɔ gbaa ne fɛ dɛ fa‑a wɔra gɛnen faa.

9 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ? Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ. Asa abono mɛ kya laarɛ agyibara, abɛɛ mɛ kya son ikperɛ, abɛɛ mɛ kya lii mɔmɔ-kaana abɛɛ mɔmɔ-kuliana gɛmara, abɛɛ mɛ kya dɛ de mɔmɔ-nanboana anyen, 10 abɛɛ mɛ kya yuuri, abɛɛ mɛ kya wɔra onsipara, abɛɛ mɛ kya kyena nun nta gɛɛlɛ nyoro, abɛɛ mɛ kya nyida asa, abɛɛ mɛ kya yuuri gɛyu pinini mɔ, gɛnen asa abono ɔko‑rɛ ɔko maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. 11 Nkana fɛye dɔ ako mɛ wɔra gɛnen asa adɛ ɔnan yɛgɛ. Ibono fɛ nyɛ ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi kpaarɛ fɛye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa fɛye, ɔ lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro, ne o kyu fɛye yɛɛ fɛye-asen dɔ i boran sa mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono a kya son mɔ mɔ Oduduu mɔ gi wɔra ilaa idɛ pɛwu sa fɛye kyu lii aye-Wura Yesu Kirisito so.

Fɛꞌ Wɔra Ilaa Ibono I Laa Sa Wurubuaarɛ Nyisigyi

12 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a nyɛ aye-nyoro so mɔ, foŋbii fɛye dɔ ako mɛ laa tɔgɛ sa mɔmɔ-nyoro yɛɛ, “Iŋ baa i bo ilaa kyosɛ. A laa taalɛ wɔra ilaa kamaasɛ.” I bo gɛnen berɛ. Mɔ, i mɛŋ gyɛ ilaa kamaasɛ mɔ ne n kya kpaa nyamesɛ. “I dɛ ɔkpa yɛɛ nꞌ wɔra ilaa kamaasɛ” berɛ. Mi‑i me mɔ maŋ kii wɔra me-nyoro fɛɛ gɛbide sa laawɔra ɔko de oꞌ gyi me-gimu. 13 Abono mɛ kya wɔra ilaayan mɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi lɛɛ agyudɔ sa daa ɔtɔ ne ɔ lɛɛ ɔtɔ mɔ sa agyudɔ.” I gyɛ gɛsintin berɛ. Imɔ mɔ, mɔ, Wurubuaarɛ laa baa yela ɔtɔ de agyudɔ pɛwu ɔkara. Ɔ mɛŋ lɛɛ nyamesɛ nyoro sa ilaayan giwɔra. Ɔ lɛɛ nmɔ sa Wura Yesu, ne Wura Yesu mɔ kee kya wɔra ilaa dɛnsɛ sa anyamesɛ nyoro. 14 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi Wura Yesu nyoro lii ibuni dɔ. Gɛnen kee ne ɔ laa kyingi aye abono pɛwu a kya ka gyan Yesu so mɔ lii ibuni dɔ naa de mɔ-ɔlon mɔ so.

15 Imɔso i kaaborɛ fɛye Yesu asonbo mɔ fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya kyu imɔ yɛɛ fɛye-nyoro gi dɛ fɛɛ Yesu Kirisito nyoro nten kpɛi-kpɛi. Ibono me‑rɛ Kirisito a wɔra gikolon gɛnen faa, mi‑i me mɔ nꞌ kii kpaa dɛ de tutukyii de iꞌ wɔra fɛɛ nɛ kyu Kirisito nyoro mɔ kpaa mada de tutukyii nyoro? Kaasaa! 16 I kaaborɛ fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya kyu imɔ yɛɛ fo ɔnyen ɔbono fo dɛ de tutukyii mɔ, fo‑rɛ gɛnen ɔkyii ɔbono fɛ bingiri nyamesɛ kolon ne. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ yela mɔ-agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yɛɛ, “...ɔnyen kya kyu mɔ-nyoro da mada de mɔ-ka ne mɛ kya bingiri nyamesɛ kolon.” 17 Fo ɔbono mɔ fo‑rɛ Wura Yesu fɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, fɛ wɔra Oduduu kolon ne.

18 Fɛŋ sa fɛꞌ laarɛ agyibara abɛɛ fɛꞌ wɔra ilaayan. Fɛꞌ selɛ imɔ giwɔra. Ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ ibono fo nyamesɛ fo laa wɔra mɔ i mɛŋ kya yɛgɛ fo tɔrɔ fo-nyoro gibi so. Ilaayan de ogyibara gilaarɛ mɔ berɛ ne fo nyamesɛ fo wɔra mɔ, fo tɔrɔ fo-nyoro gibi so. 19 Fɛye abono fɛ ka gyan Yesu so mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ fɛye-nyoro gi bingiri obu sa Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo fɛye dɔ mɔ. Wurubuaarɛ ne n kyu gɛnen Oduduu ɔbono sa fɛye. Fɛye-nyoro giŋ baa gi gyɛ fɛye-gibaa so lɛɛ. 20 Wurubuaarɛ mɔ-bi gi wuꞌ sɔɔ fɛye ka gikɔ. Imɔso fɛꞌ kyu fɛye-nyoro kyu wɔra ilaa ibono i laa kyu nyisigyi bara Wurubuaarɛ mɔ.

7

Gɛdena Ilaa

1 Nan tɔngɛ ɔwolɛ ɔbono fɛ ŋmarasɛ me mɔ so ilaa kon. Fɛɛ ɔnyen laa taalɛ kyena yɛɛ ɔ maŋ yiiꞌ ɔkyii gɛkaako mɔ, i boran. 2 Foŋbii mɔ mɔ, ɔ maŋ taalɛ kyena. I laa naa penɛ mɔ de ɔꞌ kpaa laarɛ ogyibara so mɔ, i kaaborɛ ɔnyen ɔꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ mɔ-ka de ɔkyii mɔ ɔꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ mɔ-kuli. 3 Ɔnyen ɔbono ɔ dena mɔ, oꞌ kyule yiiꞌ mɔ-ka ɔdɛten, de ɔkyii mɔ kee oꞌ kyule de mɔ-kuli oꞌ yiiꞌ mɔ. 4 I lii fɛɛ ɔkyii gi dena mɔ, iŋ baa i gyɛ mɔ ne n bo mɔ-nyoro gibi. Mɔ-kuli ne n san ɔ bo gimɔ. Gɛnen kee ne ɔnyen gi dena mɔ iŋ baa i gyɛ mɔ ne n bo mɔ-nyoro gibi. Mɔ-ka ne n san ɔ bo gimɔ. 5 Ɔnyen mɔ‑rɛ mɔ-ka mɛ mɛŋ sa mɛꞌ wɔra abara gɛdon ɔdɛten. Pɛi ne i laa ba yɛɛ fɛ laa kine yɛɛ fɛ maŋ yiiꞌ abara ɔdɛten mɔ, i kaaborɛ fɛye anyɔ fɛꞌ wolaa tɔgɛ kyule abara yɛɛ gɛnen aberɛ adɛ dɔ mɔ, fɛ maŋ yii abara de fɛꞌ nyɛ lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa gɛdalaa. Gɛdalaa owi mɔ gi kyon mɔ, de fɛꞌ kii dabɔlɛ ginyen de gikyii. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, nengyene fɛ maŋ taalɛ keda fɛye-nyoro mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ laa soo fɛye idoo de fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. 6 Nɛ tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ mɔ-ka abɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ-kuli faa mɔ, n kya nyiile yɛɛ i dɛ ɔkpa daa. Nkana iŋ gyɛ yɛɛ i gyɛ nbara sa Kirisito sonbo kamaasɛ yɛɛ ɔꞌ dena. 7 Me-lɛɛ gɛlaarɛ dɔ mɔ, nkana ɔnyen kamaasɛ dɛ fɛɛ me de ɔꞌ taalɛ kyena ɔŋ kya yiiꞌ ɔkyii mɔ, nkana n kya laarɛ. Wurubuaarɛ mɔ, gi sa mɔ-sonbo kamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ. Ɔdɛ-lɛɛ kpɛi. Ɔbanban-lɛɛ kee kpɛi.

Ɔbono Ɔŋ Bo Ɔkyii Abɛɛ Ɔnyen

8 Asa abono mɛ mɛŋ ti taa dena mɔ, de mɔmɔ abono mɛ gyɛ akulaabo kyiisɛ mɔ berɛ, ilaa ibono nan tɔgɛ mɔmɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, i boran fɛɛ mɛꞌ sii kyena mɔmɔ-wolɛ gɛnen fɛɛ gɛnɔɔbono me meŋ dena faa. 9 To. Nengyene mɛ maŋ taalɛ keda mɔmɔ-nyoro berɛ mɔ, mɛꞌ tɛsɛ dena. I boran don ibono ilaayan nwɔnsa gi laa gyi mɔmɔ-amu mɔ.

Ɔbono Ɔ Dena Mɔ-Nanbo Yesu Sonbo

10 Fɛye abono fɛ dena ne fɛye anyɔ fɛ gyɛ Yesu asonbo mɔ, n bo nbara nan sa fɛye. Gɛnen nbara mɔ giŋ lii me asɛ. Gi lii daa Wura Yesu asɛ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔkyii ɔŋ sa ɔꞌ koso mɔ-kuli asɛ. 11 Nengyene i taa ba gɛnen mɔ, ɔꞌ tɛsɛ kyena, ɔŋ baa dena ɔbanban. Ne i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-kuli mɔ mɛꞌ kii lɔrɔ de mɛꞌ kyena. Ɔnyen, mɔ, ɔŋ sa oꞌ kine mɔ-ka.

Ɔbono Mɔ-Ka Abɛɛ Mɔ-Kuli Mɛŋ Kya Son Yesu

12 I san mɔ (me gbaa-gbaa ne nꞌ kya ka fɛye kon faa, i mɛŋ gyɛ Wura Yesu), nengyene fɛɛ fo Yesu sonbo fo bo ɔkyii ɔbono ɔ mɛŋ kya son Yesu ne o kyule ɔ tɛ fo asɛ mɔ, giŋ sa foꞌ kine mɔ. 13 Gɛnen kee, fo ɔkyii ɔbono fo kya son Yesu mɔ, nengyene fo-kuli mɛŋ kya son Yesu ne o kyule fo tɛ mɔ asɛ mɔ, gɛŋ sa foꞌ kine mɔ. 14 I kya nyiile yɛɛ kyu naa de ibono fo ɔkyii mɔ fo kya son Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fo-kuli ɔbono ɔŋ kya son Yesu mɔ yela sa mɔ-nyoro. Gɛnen kee ne kyu naa de ibono fo ɔnyen mɔ fo kya son Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fo-ka ɔbono ɔŋ kya son Yesu mɔ yela sa mɔ-nyoro. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, nkana Wurubuaarɛ asɛ mɔ, fɛye-biana mɛ laa wɔra asa abono mɛ bo ineesi. Idɛ mɔ faa mɔ, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-nyoro.

15 Nengyene fo kya son Yesu ne fo-ka abɛɛ fo-kuli ɔbono ɔŋ kya son Yesu mɔ kya laarɛ oꞌ kine fo mɔ, kyule mɔ. I ba gɛnen mɔ, gɛdena nbara giŋ baa ŋminde fo. I kya nyiile yɛɛ gisen yuuli so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fo yɛɛ foꞌ son Yesu. 16 Fo ɔkyii fo maŋ taalɛ bii yɛɛ foŋbii mɔ lii fo so mɔ, i laa yɛgɛ fo-kuli oꞌ kyu mɔ-nyoro too Yesu so de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Ne fo ɔnyen mɔ kee, fo maŋ taalɛ bii yɛɛ foŋbii mɔ lii fo so mɔ, i laa yɛgɛ fo-ka oꞌ kyu mɔ-nyoro too Yesu so de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

Wurubuaarɛ Ɔson Ne N Tiri

17 Kyu lii ilaa idɛ so mɔ, n bo ilaa nyiilesɛ ibono n kya nyiile Yesu asonbo akpen mɔ pɛwu. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ: Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fo yɛɛ foꞌ loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ, fo loo mɔ, kpɛ sii de ibono Wurubuaarɛ gi wolaa kyu sa fo mɔ. Gɛŋ tɔgɛ yɛɛ fo laa kine ilaa ibono ɔ wolaa sa fo pɛi ne fo baa loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ. 18 Aꞌ kyu yɛɛ mɛ ti wolaa ten fo-giwɔrɛ pɛi ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa fo yɛɛ foꞌ loo mɔ-ɔson mɔ dɔ. Fo loo mɔ, gɛŋ sa foꞌ kine fo-giwɔrɛ giten. Ne fɛɛ mɛ mɛŋ ten fo-giwɔrɛ mɔ, fo loo Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ, gɛŋ tɔgɛ yɛɛ fo laa ten. 19 Fɛ ten awɔrɛ daa‑o, fɛ mɛŋ ten‑o, imɔ iko i mɛŋ taa tiri. Ilaa ibono i kpɛ i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ gyi daa Wurubuaarɛ nbara mɔ so. 20 Fo nyamesɛ kamaasɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fo yɛɛ foꞌ loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ, fo loo mɔ, kpɛ sii de gɛnɔɔbono fo wolaa fo dɛ pɛi ne fo lɔɔ loo mɔ.

21 Aꞌ kyu yɛɛ fo tɛ owura asɛ pɛi ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa fo yɛɛ foꞌ baa wɔra mɔ-lɛɛ sonbo. Iŋ kya nyida sɛi. Fɛɛ fo bo ɔkpa ɔbono fo laa kyu sɔgɛ fo-nyoro lii fo-wura mɔ asɛ berɛ mɔ, i boran. 22 Imɔ iko‑rɛ iko iŋ tiri. I lii fɛɛ fo loo Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ, ba‑a ne fo tɛ owura asɛ mɔ, Wura Yesu asɛ mɔ, fo nyɛ fo-nyoro. Gɛnen kee fo loo Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ ba‑a ne fo tɛ fo-gibaa so mɔ, Yesu Kirisito ne n san ɔ gyɛ fo-wura. 23 O wuꞌ sa fɛye. Ɔ sɔɔ fɛye ka gikɔ. Fɛŋ baa wɔra fɛɛ nbide sa anyamesɛ. 24 Me-nanboana Yesu asonbo, gɛnɔɔbono fɛ dɛ pɛi ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ loo mɔ-ɔson mɔ dɔ mɔ, fɛ nyɛ loo mɔ, fɛꞌ kpɛ kyena de imɔ gɛnen sa Wurubuaarɛ.

Abono Mɛŋ Dena Mɔ Ilaa

25 Nan tɔngɛ sa abono mɛ mɛŋ ti dena mɔ kon. Me, Pɔɔlo nan kyu me gbaa-gbaa lɛɛ ilaa ibono n nyi mɔ nyiile fɛye. Iŋ gyɛ yɛɛ aye-Wura Yesu ne n sa me imɔ so nbara berɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ gi su me gitolon ne ɔ kpaa me. Imɔso fɛ laa taalɛ ka gyan me so yɛɛ ilaa ibono nan tɔgɛ mɔ i laa kpaa fɛye.

26 Me asɛ mɔ, i boran fɛɛ fɛye abono fɛŋ ti dena mɔ fɛꞌ tɛsɛ kyena fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ tɛ faa. I lii fɛɛ nperɛ gɛkyena gɛ wɔra ɔlon. 27 Iŋ kaaborɛ ɔbono ɔ bo ɔkyii mɔ oꞌ kine mɔ. Ne fo ɔbono foŋ bo ɔkyii mɔ, gɛŋ sa foꞌ kerɛ yɛɛ fo laa laarɛ ɔkyii dena. 28 Fo nyɛ ɔkyii fo laa dena berɛ mɔ, foŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Ne ɔkyii mɔ gi nyɛ ɔnyen ɔ laa dena mɔ, ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Fɛ dena mɔ, fɛ laa wu gɛsinkpan so awɔrɔfɔɔ too. Mi‑i me mɔ, n kya laarɛ nꞌ lɛɛ fɛye lii amɔ dɔ daa.

29 Me-nanboana Yesu asonbo, nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi yela de oꞌ kyu gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ gɛŋ baa gɛ bo gɛta. Imɔso nkɛ nbono gi san mɔ, i kaaborɛ abono mɛ bo akyii mɔ gbaa, mɛꞌ san pɛɛrɛ ansi de Wurubuaarɛ ɔson mɔ fɛɛ mɛŋ bo akyii. 30 Gɛnen kee, i kaaborɛ abono ɔgya gi tɔ mɔmɔ mɔ, mɛꞌ san pɛɛrɛ ansi de Wurubuaarɛ ɔson mɔ fɛɛ ɔgya mɛŋ taa tɔ mɔmɔ. Abono, mɔ, mɛ kya gyi gɛsinkpan so ɔkon mɔ mɛꞌ san pɛɛrɛ ansi de Wurubuaarɛ ɔson mɔ fɛɛ mɛŋ kya taa gyi ɔkon ɔko. Abono mɛ kya buɛɛdɛ mɔ kee, iꞌ wɔra ɔmɔ fɛɛ mɛŋ bo sɛi de mɛꞌ nyɛ pɛɛrɛ ansi de Wurubuaarɛ ɔson mɔ. 31 Asa abono pɛwu mɛ dɛ gɛsinkpan so laawɔra dɔ mɔ, mɛŋ sa mɛꞌ yɛgɛ iꞌ gyi ɔmɔ-amu. I kya nyiile yɛɛ gɛsinkpan mɔ gidebi de gɛmɔ-akyenabi a kya laarɛ aꞌ baa ta ɔkara.

32 Meŋ kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ kyena de nwɔnsa fɛye-gɛkyena dɔ. Imɔso ne i kaaborɛ fɛꞌ kerɛ dandan yɛɛ fɛ laa dena abɛɛ fɛ maŋ dena mɔ. Ɔnyen ɔbono ɔŋ bo ɔkyii mɔ kya nyɛ nyoro sa Wura Yesu gɛsun de ɔꞌ laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa kyu gyi Wura Yesu ginsi mɔ-gɛkyena dɔ. 33 Ɔnyen ɔbono ɔ bo ɔkyii mɔ berɛ, mɔ-nwɔnsa gi gyan gɛsinkpan so gɛkyena dɔ ilaa so, i kya nyiile yɛɛ ɔ kya laarɛ ikpa ibono so ɔ laa wɔra de iꞌ gyi mɔ-ka ginsi mɔ daa. 34 Imɔso mɔ-nwɔnsa giŋ kya nyɛ gyan Wurubuaarɛ gɛsun wolɛ so. Gɛnen kee ne gɛbolonbubii abɛɛ ɔkyii ɔbono ɔŋ dena mɔ kya nyɛ nyoro sa Wura Yesu gɛsun mɔ. Mɔ-nyoro de mɔ-ginyamesɛ oduduu ɔbono ɔ bo mɔ dɔ mɔ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ lɔrɔ imɔ yela sa daa Wura Yesu. Ɔkyii denabo berɛ, mɔ-nwɔnsa gi kya gyan daa gɛsinkpan so gɛkyena ilaa so, ɔ kya laarɛ ilaa ibono ɔ laa wɔra de iꞌ gyi mɔ-kuli ginsi mɔ. 35 Fɛye-ɔdan giwɔra so ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛ mɛŋ dena mɔ, i gyɛ ilaa dɛnsɛ mɔ. Iŋ gyɛ yɛɛ nɛ tii fɛye-gɛdena daa. N kya laarɛ fɛꞌ wɔra daa ilaa ibono i bo kanpɛ mɔ de fɛꞌ nyɛ lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa Wura Yesu kpaa logɛ. Fɛye-nwɔnsa giŋ sa giꞌ yɛ ginyɔ.

36 Nengyene fɛɛ fo ɔnyen fo‑rɛ ɔkyii ansi a den, ne fo nyi yɛɛ fo maŋ taalɛ keda fo-nyoro mɔ, fɛɛ ɔ fo gɛdena ne i tiri yɛɛ fɛꞌ dena mɔ, wɔra ibono i bo fo-gisen dɔ mɔ. Tɛsɛ kpii mɔ de fɛꞌ dena abara. I mɛŋ gyɛ ilaa nyɛnyɛn. 37 Nengyene fɛɛ fo ɔnyen fo tɔgɛ fo-gisen dɔ yela yɛɛ fo maŋ dena, ne fo yelɛ imɔ so, ne sɛi mɛŋ nyise fo, ne fo laa taalɛ keda fo-nyoro mɔ, i boran. 38 Imɔso fo ɔbono fo dena ɔkyii mɔ, i boran. Ne fo ɔbono fo mɛŋ kii dena mɔ, imɔ ibono i boran don.

39 Ɔkyii ɔbono ɔ nyɛ dena mɔ, ɔ dena daa. Mɔ‑rɛ mɔ-kuli ne kpɛɛꞌɛ. Nengyene mɔ-kuli mɔ gi wuꞌ mɔ pɛi ne ɔ laa nyɛ ɔkpa de oꞌ kii dena. I ba gɛnen mɔ, ɔ bo ɔkpa de ɔꞌ dena ɔnyen banban ɔbono ɔ bo mɔ ɔbolɛ mɔ. I kaaborɛ kaasɛ ɔꞌ wɔra daa Wura Yesu sonbo. 40 Me asɛ mɔ, ɔkyii mɔ giꞌ tɛsɛ kyena mɔ-nkon mɔ, i laa wɔra ɔdan sa mɔ don ibono ɔ laa kii dena mɔ. Nɛ sɔɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n bo me dɔ so ne nɛ taalɛ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ.

8

Akyɔɔlɛtɔ Gigyi

1 Kon faa ne nan lɛɛ gɛnɔ sa fɛye kyu lii nbuɛ nbono mɛ kyu akyɔɔlɛtɔ gigyi so. Fɛye yɛɛ, “Aye pɛwu a nyi ilaa idɛ so.” I gyɛ gɛsintin berɛ. Ilaa ibono i bo imɔ dɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ nyi ilaa iko mɔ, ɔ ti taa nyiile mɔ-nyoro. Nyamesɛ bo gɛlaarɛꞌ berɛ mɔ, ɔ kya lɔrɔ daa asa. 2 Ɔbono ɔ kya wu mɔ-nyoro yɛɛ o nyi ilaa iko mɔ, kaasɛ mɔ mɛŋ ti taa nyɛ bii ilaa mɔ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ ɔꞌ bii mɔ. 3 Mɔ ɔbono, mɔ, ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ, mɔ ne Wurubuaarɛ nyi.

4 Imɔso kyu lii nbuɛ nbono mɛ kyɔɔlɛ sa ikperɛ mɔ gigyi mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ ŋmarasɛ me mɔ, a nyi yɛɛ “Ɔkperɛ ɔko mɛŋ bo no ɔbono i kaaborɛ anyamesɛ mɛꞌ son mɔ.” A nyi kee yɛɛ, “Wurubuaarɛ kolon ne n bo no ɔbono ɔ kaaborɛ anyamesɛ mɛꞌ son.” 5 Ba‑a ne i taa bo ilaa ibono mɛ kya terɛ yɛɛ ikperɛ soso abɛɛ gɛsɛ mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono a kya wu asa mɛ kya son ikperɛ de awura kpɛi-kpɛi gbaa faa, 6 aye berɛ, a bo daa Wurubuaarɛ kolon a kya son. Mɔ ne n gyɛ ɔsɛ ɔbono ɔ lɛɛ ilaa kamaasɛ, ne a bo no sa daa mɔ. Gɛnen kee ne a bo daa Wura kolon. Mɔ ne n gyɛ Wura Yesu Kirisito. Mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ne n lɛɛ ilaa kamaasɛ ne kyu naa de mɔ Yesu so ne aye mɔ-asonbo mɔ a nyɛ a bo no faa.

7 Fɛ kya tɔgɛ yɛɛ ikperɛ itiibilaa iŋ bo ilaa dɔ mɔ, i mɛŋ gyɛ ɔkamaasɛ ne n nyi gɛnen. Ikperɛ ilaa i wolaa den ako. Imɔso baa lii de ndɛ faa, nengyene mɛ gyi akyɔɔlɛtɔ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa dɔ i kya wɔra ɔmɔ yɛɛ ɔkperɛ ne mɛ kya son gɛnen. Mɛŋ ti ka gyan Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ so kpaa logɛ. Imɔso mɛ kya gyi mɔ, i kya ŋmaa mɔmɔ-asen yɛɛ Wurubuaarɛ kya sɔɔ ginyadon de ɔmɔ agyudɔ abonoana gigyi mɔ so. 8 Gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ aye-agyudɔ gigyi i maŋ taalɛ yɛgɛ aꞌ gyi Wurubuaarɛ ginsi. A gyi akyɔɔlɛtɔ mɔ, i maŋ kpaa aye iko, ne a mɛŋ kii gyi mɔ, sɛi maŋ kyon aye so Wurubuaarɛ asɛ.

9 Fɛꞌ kerɛ dɔɔdan daa. Ibono fɛ bo ɔkpa fɛɛ fɛꞌ gyi agyudɔ kamaasɛ faa, foŋbii mɔ, i laa yɛgɛ fɛꞌ biidɛ fɛye-nanboana ako kpaa loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. I lii fɛɛ mɛŋ ti ka gyan Wurubuaarɛ agyɛbi so kpaa logɛ. 10 Aꞌ kyu yɛɛ fo ɔbono fo nyi Wurubuaarɛ agyɛbi dandan mɔ fo loo ɔkperɛ obu dɔ kpe fo kya gyi akyɔɔlɛtɔ. Ɔbono ɔŋ ti ka gyan Wurubuaarɛ agyɛbi so kpaa logɛ mɔ gi baa wu fo gɛnen mɔ, fo mɛŋ nyi yɛɛ i laa keda mɔ-nyoro de oꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ kee? I laa yɛgɛ mɔ ɔꞌ loo ɔkperɛ gison dɔ nfono. 11 I ba gɛnen mɔ, ilaa ibono fo yɛɛ fo nyi mɔ so mɔ, fo-nanbo ɔbono ɔ mɛŋ ti ka gyan Wurubuaarɛ agyɛbi so kpaa logɛ mɔ laa fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ. Yɛgɛ mɔ so ne Kirisito gi baa wuꞌ. 12 Fo ɔbono fo kya wɔra gɛnen mɔ, fo kya tɔrɔ fo-nanbo mɔ so ne. Ɔŋ ti nyɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi gɛsɛ kpaa logɛ ne fo kya nyida mɔ-nwɔnsa. Imɔso fo kya tɔrɔ Kirisito kee so ne. 13 Imɔso me berɛ, nengyene nɛ wu yɛɛ me-akyɔɔlɛtɔ gigyi ne nan yɛgɛ me-nanbo ɔbono ɔ bo Yesu ɔson dɔ mɔ ɔꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, maŋ gyi amɔ kpa‑a. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, i laa naa ba yɛɛ me ne n yɛgɛ me-nanbo ɔko gi fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ.

9

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Yesu Ɔkalan Sa Asa Mɔ, Oŋ Kyu Mɔ-Nyoro Too Ɔko So

1 Nɛ tɔgɛ gɛnen faa mɔ, meŋ bo ɔkpa de nꞌ gyi abɛɛ nꞌ wɔra ilaa ibono n kya laarɛ mɔ daa? Meŋ gyɛ Yesu ɔsɔɔ daa? Meŋ wu aye-Wura Yesu de me-ansi? Iŋ gyɛ me n wɔra gɛsun Wura Yesu ɔlon dɔ ne i yɛgɛ fɛ nyɛ bingiri Yesu asonbo faa? 2 Imɔso nengyene fɛɛ asa ako mɛ maŋ sɔɔ me gyi yɛɛ n gyɛ Wura Yesu ɔsɔɔ mɔ, fɛye berɛ, fɛ laa sɔɔ me gyi. I lii fɛɛ fɛye gbaa-gbaa ne n kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa me ɔlon de nꞌ tɔgɛ mɔ-agyɛbi sa asa.

3 Asa abono mɛ kya taasɛ me-gikɔɔdɔ baragɛ mɔ, ilaa ibono n kya buu sa mɔmɔ mɔ ne nan nyiile fɛye gɛrɛ faa. 4 Ɔkamaasɛ nyi yɛɛ i dɛ ɔkpa fɛɛ aye Yesu isɔɔ mɔ aꞌ nyɛ gyi de aꞌ nun lii aye-gɛsun mɔ giwɔra dɔ. 5 Ɔkamaasɛ nyi yɛɛ i dɛ ɔkpa fɛɛ aꞌ dena akyii abono mɛ kya son Yesu mɔ. I dɛ ɔkpa yɛɛ aye‑rɛ ɔmɔ aꞌ naa a kya wɔra Yesu gɛsun fɛɛ gɛnɔɔbono Piita, de Yesu isɔɔ sɛnsɛ, de Wura Yesu mɔ-tedɛana mɔ mɛ kya wɔra mɔ. 6 Yɛgɛ fɛ wu yɛɛ me‑rɛ Banabasɛ berɛ a kya laarɛ aye-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ aye-gibaa so bɔla de aye Yesu isɔɔ gɛsun mɔ. Mɔ, fɛ nyi yɛɛ aye anyɔ wolɛ ne n kaaborɛ aꞌ nyaadɛ gisisiri wɔra nsun nnyɔ gɛnen? 7 Sogya ɔmɔ ne n kya wɔra mɔ-gɛsun giyan yɛɛ mɛ mɛŋ kya ka mɔ gikɔ? Dɔɔbo ɔmɔ ne nan kyule dɔɔ giyan yɛgɛ ɔ maŋ nyɛ imɔ-agyudɔ gyi? Inaadɛ ɔkerɛbo ɔmɔ ne nan kyule kerɛ inaadɛ so giyan yɛɛ ɔ maŋ nun naadɛ ginyabo nkyu?

8 I mɛŋ gyɛ anyamesɛ ilaa wolɛ ne nꞌ kya kerɛ de nꞌ tɔgɛ ilaa idɛ. I bo Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ gɛnen kee. 9 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Oloobu Mosisi gi ŋmarasɛ nbara yela yɛɛ,

“Fo-naadɛ kya daarɛ fo-ayu mɔ,

gɛŋ sa foꞌ ŋminde mɔ-gɛnɔ de ɔŋ sa ɔꞌ wɛ.”

Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ faa mɔ, imɔso fɛ nyi yɛɛ inaadɛ ne ɔ darɛ? 10 I mɛŋ gyɛ aye anyamesɛ? Me berɛ n nyi yɛɛ aye anyamesɛ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ imɔ yela gɛnen. I lii fɛɛ i kaaborɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya baalɛ baalɛ mɔ de ɔbono ɔ kya daarɛ ayu mɔ pɛwu mɔmɔ-nwɔnsa giꞌ gyan yɛɛ mɛ laa nyɛ mɔmɔ-lɛɛ ogyiten. 11 Aye ne n duu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ fɛye dɔ, ne fɛ nyɛ oduduu dɔ ilaa tirisɛ faa. Imɔso a nyɛ gɛkyena gɛdɛ dɔ ilaa tirisɛ lii fɛye asɛ mɔ, i kya kyo? 12 Nengyene fɛɛ ako kpɛi mɛ bo ɔkpa de mɛꞌ kerɛ fɛye-ansi dɔ yɛɛ fɛꞌ sa ɔmɔ mɔmɔ-ilaa tirisɛ mɔ, nkana aye ne n gyɛ abono a kaaborɛ aꞌ kerɛ fɛye-ansi dɔ gikyɔ.

Dabɔlɛ ibono a bo ɔkpa gɛnen gbaa faa, aŋ ti taa wɔra gɛnen kerɛ. A wɔra gɛnen mɔ, foŋbii i laa taalɛ yɛgɛ asa maŋ baa nu Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ lii aye asɛ de mɛꞌ sɔɔ mɔ gyi. Imɔso ne a kya kyule sɔɔ ilaa kamaasɛ abaa anyɔ. 13 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ asa abono mɛ kya wɔra gɛsun Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɔ mɛ kya nyɛ mɔmɔ-ilaa gyisɛ lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ daa? Abono mɛ kya wɔra gɛsun Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛten mɔ, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ mɛ bo mɔmɔ-lɛɛ ogyiten gɛnen akyɔɔlɛtɔ mɔ dɔ? 14 Imɔso gɛnen kee ne Wura Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ abono mɛ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ma‑a sa asa mɔ, mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ lii gɛnen gɛsun gɛbono giwɔra dɔ.

15 Wurubuaarɛ gi dabɔlɛ sa aye ɔkpa gɛnen gbaa faa, me Pɔɔlo, mɔ, meŋ kya taa ka imɔ-gɛnɔ. Ne i mɛŋ kii i gyɛ yɛɛ n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ mi‑i sa fɛye de fɛꞌ kerɛ me-ilaa tirisɛ so sa me daa. Nengyene nɛ yɛgɛ fɛꞌ kerɛ me so gɛnen mɔ, meŋ baa wu nyisigyi ilaa ibono n kya wɔra mɔ. 16 Gɛnɔɔbono n naa mi‑i tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mi‑i sa asa mɔ, iŋ kaaborɛ me ne nꞌ nyɛ nyisigyi kyu lii imɔ so. Wurubuaarɛ ne yɛɛ nꞌ wɔra gɛnen gɛsun mɔ. Imɔso fɛɛ nɛ kine yɛɛ maŋ tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ mɔ, me laako. 17 Ne fɛɛ me ne n kyu gɛsun gɛdɛ too me-nyoro so mɔ, naafo me-afaala a laa nyaakyɔ don idɛ Wurubuaarɛ asɛ. Ibono Wurubuaarɛ ne yɛɛ nꞌ wɔra gɛmɔ faa mɔ, gɛsun mɔ gɛ gyɛ daa gɛsola gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu sola me. Imɔso i tiri yɛɛ nꞌ kerɛ gɛmɔ so. 18 Mɔ, menɛ ne nan wɔra de nꞌ nyɛ nyɛ me-afaala aꞌ nyaakyɔ Wurubuaarɛ asɛ ne? Ibono nan wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ nan tɔgɛ Kirisito ɔkalan mɔ sa asa mɔ, maŋ sɔɔ sɛi. Nkana i dɛ ɔkpa yɛɛ nꞌ nyɛ me-ilaa tirisɛ lii Kirisito ɔkalan mɔ gɛsun mɔ dɔ.

19 I bo no yɛɛ meŋ gyɛ ɔko dega berɛ. N kii mi‑i wɔra me-nyoro fɛɛ gɛbide sa ɔkamaasɛ de nꞌ kpaa asa sakyɔ de mɛꞌ nyɛ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 20 N bo Gyuda awura asɛ mɔ, n kya wɔra me-nyoro fɛɛ Gyudanyen de nꞌ kpaa Gyuda awura de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Meŋ tɛ sa Mosisi nbara mɔ, yɛgɛ owi ɔbono n bo mɔmɔ asɛ mɔ n kya wɔra me-nyoro fɛɛ ɔbono n tɛ sa Mosisi nbara mɔ de nꞌ kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 21 N kya kpe abono mɛŋ nyi nbara mɔ asɛ mɔ, n kya wɔra me-nyoro fɛɛ me kee meŋ nyi nbara, yɛgɛ n tɛ sa Wurubuaarɛ nbara nko. Gɛnen nbara mɔ gi gyɛ daa Kirisito nbara. 22 N bo asa abono mɛŋ ti sɛɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ gisɔɔgyi dɔ mɔ, n kya wɔra me-nyoro fɛɛ mɔmɔ kee de nꞌ kpaa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Me berɛ, nɛ wɔra me-nyoro fɛɛ anyamesɛ kpɛi-kpɛi kamaasɛ oyuduu de ɔkpa kamaasɛ so mɔ nꞌ nyɛ mɔlɛgɛ ako de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 23 Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ so ne nꞌ kya wɔra me-nyoro fɛɛ nyamesɛ kamaasɛ oyuduu gɛnen de me kee nꞌ nyɛ ayuule abono Wurubuaarɛ kya sa asa kyu naa de gɛnen ɔkalan mɔ so mɔ.

Fɛꞌ Pɛɛrɛ Ansi Wurubuaarɛ Ilaa So Fɛɛ Abono Mɛ Selɛ Ɔnangya

24 Nengyene asa mɛ laa selɛ ɔnangya de mɛꞌ wu ɔbono ɔ laa kyon mɔ-nanbo so mɔ, mɔmɔ pɛwu dɔ mɔ, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ nyamesɛ kolon ne nan nyɛ gɛgyangbara afaala? Imɔso fɛꞌ pɛɛrɛ ansi Wurubuaarɛ ilaa so fɛɛ ɔnangya ne fɛ selɛ de fɛꞌ nyɛ gɛnen afaala abono ɔnan. 25 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro yɛɛ giselɛ gɛsun ne ɔ laa wɔra mɔ ɔ kya taa ilaa sɛnsɛ yɛgɛ de ɔꞌ keda mɔ-nyoro de oꞌ nu de giselɛ ilaa wolɛ. Mɔmɔ berɛ, mɛ kya pɛɛrɛ ansi gɛnen de mɛꞌ nyɛ afaala. Gɛnen afaala abono, mɔ, aŋ kya dɛ kpe. Aye a kya pɛɛrɛ ansi Wurubuaarɛ ilaa so faa mɔ, aye-lɛɛ afaala a dɛ sa aye gɛkpaa-gɛkpaa. 26 Imɔso me berɛ, n kya wɔra Wurubuaarɛ gɛsun mɔ, n kya tansi pɛɛrɛ ansi fɛɛ ɔnangya ne nꞌ selɛ. N kya too me-lɛɛ akɔn mɔ, meŋ kya too amɔ fuɛ. 27 N kya ken me-nyoro. I kya nu me daa mɔ, n kya nyise me-nyoro de giꞌ wɔra nmɔ-ɔkara de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ me ɔbono nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa asa sɛnsɛ mɔ, me gbaa-gbaa meŋ nyɛ Wurubuaarɛ afaala.

10

Ilaa Nyɛnyɛn Iŋ Sa Iꞌ Gyi Aye-Gimu Fɛɛ Adedaabo Mɔ-Lɛɛ Mɔ

1 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ fɛꞌ bii ilaa iko kyu lii aye-adedaabo so. Owi ɔbono mɛ koso lii Igyipiti mɛ buu Ɔbelɛnsɛ Mosisi mɛ kya kpe mɔ, Wurubuaarɛ giwolɛ gi bun ɔmɔ pɛwu so ne gi gyangbara sa ɔmɔ. Gɛnen kee ne owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ apoo mɔ gi yɛ ginyɔ sa ɔmɔ mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ naa loo lii kyon. 2 Kyu naa de gɛnen Wurubuaarɛ giwolɛ mɔ de apoo mɔ so mɔ, i wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ gi gyere mɔmɔ pɛwu mɔ-sagyere, ne mɛ wɔra Mosisi adɛ. 3 Mɔmɔ pɛwu mɛ gyi agyudɔ abono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a lii Wurubuaarɛ dɔ sa ɔmɔ gipen dɔ mɔ. 4 Mɔmɔ pɛwu mɛ nun nkyu nbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ gi lii gifolɛ dɔ sa ɔmɔ mɔ. Gɛnen gifolɛ gibono gi yelɛ sa Kirisito. 5 Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa idɛana sa ɔmɔ pɛwu faa, imɔ‑rɛ imɔ-laalaalogɛ mɔ mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ mɛŋ gyi Wurubuaarɛ ginsi. Ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ wuꞌwu ŋmadɛ gipen mɔ dɔ.

6 Me-nanboana, aye-adedaabo ilaa idɛ i kya ka aye yɛɛ a mɛŋ sa aꞌ yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn iꞌ gyi aye-gimu fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ mɛ wɔra mɔ. 7 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ikperɛ asonbo fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ ako mɛ wɔra mɔ. Gɛnɔɔbono ikperɛ gison gi nyida mɔmɔ-nwɔnsa mɔ i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ, “Mosisi adɛ mɔ mɛ kpɛ san kyena ne mɛ gyi ne mɛ nun ne mɛ koso ma‑a seeli.” 8 A mɛŋ sa aꞌ laarɛ agyibara fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ dɔ ako mɛ wɔra ne gɛkɛ kolon dɔ Wurubuaarɛ gi mɔɔ mɔmɔ dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ oko gisaꞌ mɔ. 9 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ soo Wurubuaarɛ idoo kerɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ dɔ ako mɛ wɔra ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ awɔɔ a dun-dun mɔmɔ mɔɔ mɔ. 10 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ lɔgedɛ de Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ ako mɛ wɔra ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ kya mɔɔ asa ka gikɔ mɔ gi baa mɔɔ mɔmɔ mɔ. 11 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ilaa ibonoana pɛwu i tu aye-adedaabo mɔ gɛnen daa de iꞌ nyɛ ka mɔmɔ. Aye so mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ imɔ yela. Ɔ laarɛ yɛɛ aye abono gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ gi baa tu aye faa mɔ aꞌ nyɛ kasɛ ilaa lii imɔ dɔ.

12 Imɔso fo ɔbono fo nyi yɛɛ fo yelɛ fo-ayaa so girin‑n Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ, wolaa kerɛ dandan de fo mɛŋ sa foꞌ lii tɔrɔ. 13 Ilaa ibono i kya soo anyamesɛ idoo de mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, imɔ iko iŋ bo no yɛɛ imɔ ɔnan iŋ kya ba fɛye-nanboana anyamesɛ so kee. Wurubuaarɛ mɔ gyɛ ɔpaawɔrabo. Ɔ maŋ kyule de ilaa iko iꞌ soo fɛye idoo de iꞌ don fɛye-abaa. Ɔ laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔkpa lii ɔdoo kamaasɛ dɔ de fɛꞌ taalɛ yelɛ fɛye-ayaa so kpaa lii.

Fɛꞌ Kine Ikperɛ Gison

14 Imɔso, me-nanboana laarɛsɛ, fɛꞌ kine ikperɛ gison. 15 N nyi yɛɛ fɛ gyɛ ɔlaako anyibo, imɔso n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ imɔ dɔ de fɛꞌ bii yɛɛ iŋ kaaborɛ aꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. 16 Aꞌ kyu aye Kirisito asonbo amenberɛ mɔ kyu kaala kerɛ. Konkon de nta nbono a kya dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ayuule bun nmɔ so mɔ, a nun nmɔ mɔ, aye‑rɛ Kirisito a kya wɔra nyamesɛ kolon kyu naa de mɔ-nkalan mɔ so. Gɛnen kee ne a kya gbaa-gbaa bodobodo de aꞌ yɛ mɔ sa abara. A gyi gɛnen bodobodo ɔbono mɔ, aye‑rɛ Kirisito a kya wɔra nyamesɛ kolon kyu naa de mɔ-nyoro mɔ so. 17 Bodobodo kolon ne a kya kyu wɔra aye-amenberɛ abono. Imɔso dabɔlɛ ibono a nyaakyɔ faa, a gyɛ daa nyamesɛ kolon. I lii fɛɛ aye pɛwu a kya gyi daa bodobodo kolon.

18 Aꞌ kyu aye Isirale awura ilaa kee kaala kerɛ. Dedaa nbara gi kya nyiile yɛɛ abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ wolɛ ne n kya nyɛ gyi ilaa ibono mɛ kyu kyɔɔlɛ sa Wurubuaarɛ mɔ. 19 To. Iŋ gyɛ yɛɛ n kya tɔgɛ yɛɛ ɔkperɛ gyɛ ilaa iko daa abɛɛ akyɔɔlɛtɔ a gyɛ ilaa iko daa. 20 N kya laarɛ fɛꞌ bii yɛɛ asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɛ kya kyɔɔlɛ ikperɛ mɔ, mɛ kya kyɔɔlɛ sa daa ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ isɔɔ. Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ ne mɛ kya wɔra. Imɔso meŋ kya laarɛ fɛɛ fɛye‑rɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ fɛꞌ wɔra nyamesɛ kolon. 21 Fɛ maŋ taalɛ nun lii Wura Yesu-lɛɛ konkon dɔ de fɛꞌ kii kpaa nun lii ilaa nyɛnyɛn gɛmu isɔɔ-lɛɛ konkon dɔ. Fɛ maŋ taalɛ gyi Wura Yesu agyudɔ de fɛꞌ kii kpaa gyi ilaa nyɛnyɛn gɛmu isɔɔ agyudɔ. 22 Iŋ kaaborɛ aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ ta. Aŋ bo lon don mɔ.

Fɛꞌ Wɔra Ilaa Ibono I Laa Kyu Nyisigyi Bara Wurubuaarɛ Mɔ

23 Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ bo gisen sa aye. Imɔso ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Ilaa kyosɛ iŋ baa i bo no. Imɔso a laa taalɛ wɔra ilaa kamaasɛ ibono a kya laarɛ mɔ.” I bo gɛnen berɛ. I mɛŋ gyɛ ikamaasɛ, mɔ, ne n kya kpaa nyamesɛ. “I dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ wɔra ilaa kamaasɛ” berɛ. I mɛŋ kii i gyɛ ilaa kamaasɛ ne n kya kpaa aye de aꞌ sɛɛ Wurubuaarɛ ɔson dɔ. 24 Imɔso ɔko ɔŋ sa ɔꞌ kerɛ mɔ gbaa-gbaa-lɛɛ ɔdan giwɔra so. Ɔꞌ kerɛ daa gɛnɔɔbono mɔ-nanbo ilaa i laa wɔra ɔdan Wurubuaarɛ ansi so.

25 Fɛꞌ gyi ginun kamaasɛ gibono mɛ kya fɛ gigya dɔ mɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ foŋbii i laa kyɔlesɛ fɛye-Wurubuaarɛ ɔson so mɔ, fɛ laa taasɛ baragɛ pɛi de fɛꞌ sɔɔ gimɔ. 26 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i tɔgɛ yɛɛ, “Gɛsinkpan de ilaa kamaasɛ ibono i bo gɛmɔ so mɔ, i gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ.”

27 Nengyene fɛɛ ɔbono ɔŋ kya son Yesu mɔ gi da gibaa terɛ fɛye ne fɛ kya laarɛ fɛꞌ kpe mɔ, iŋ gyɛ ilaa nyɛnyɛn. Fɛ kpe mɔ, fɛꞌ gyi ilaa kamaasɛ ibono o kyu yii fɛye-ansi dɔ mɔ. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ foŋbii i laa kyɔlesɛ fɛye-Wurubuaarɛ ɔson so mɔ, fɛ laa taasɛ baragɛ pɛi de fɛꞌ gyi. 28 Nengyene fɛɛ ɔko gi buu sa fɛye yɛɛ, “Akyɔɔlɛtɔ ne i gyɛ” berɛ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ gyi. I kya nyiile yɛɛ fɛ gyi mɔ, i laa taalɛ kpadɛɛ kaasɛ ɔbono o buu sa fɛye mɔ nwɔnsa kyu lii Wurubuaarɛ ɔson so. Imɔso kaasɛ mɔ-lɛɛ nwɔnsa so mɔ, 29 fɛŋ sa fɛꞌ gyi. Nkana i mɛŋ gyɛ yɛɛ fɛye-lɛɛ nwɔnsa so. Ne fɛɛ i mɛŋ gyɛ gɛnen kaasɛ mɔ-lɛɛ ɔdan giwɔra so mɔ, nkana fo ɔko fo laa tɔgɛ yɛɛ, “N bo ɔkpa de nꞌ gyi ilaa idɛ. Imɔso i wonɛ so ne ɔko-lɛɛ nwɔnsa so mɔ, meŋ bo ɔkpa de nꞌ gyi? 30 Nɛ nyɛ agyudɔ nan gyi ne nɛ kyu afaala sa Wurubuaarɛ lii amɔ so mɔ, i mɛŋ ta ne? I wonɛ ne ɔko laa baa tɔgɛ sa me yɛɛ nɛ gyi amɔ mɔ, meŋ kya son Wurubuaarɛ dandan?”

31 Imɔso fɛ laa gyi daa‑o, fɛ laa nun daa‑o, ilaa sɛnsɛ iko ne fɛ laa wɔra daa‑o, fɛꞌ wɔra imɔ pɛwu gɛnɔɔbono i laa kyu nyisigyi bara daa Wurubuaarɛ mɔ. 32 Fɛye-nanboana mɛ gyɛ Gyuda awura daa‑o, mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura daa‑o, mɛ gyɛ Yesu asonbo daa‑o, fɛꞌ kerɛ de fɛ mɛŋꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ mɔmɔ ɔko ɔꞌ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ. 33 Imɔ ne nꞌ kya wɔra faa. N kya wɔra aniya ilaa kamaasɛ dɔ de nꞌ wɔra ibono i laa gyi nyamesɛ kamaasɛ ginsi mɔ. Iŋ gyɛ me-lɛɛ ɔdan giwɔra ne nꞌ kya laarɛ. N kya laarɛ daa asa sakyɔ-lɛɛ ɔdan giwɔra gɛnɔɔbono i laa nyɛ mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

11

1 Imɔso fɛꞌ kasɛ me, Pɔɔlo, gikyenabi fɛɛ gɛnɔɔbono mi‑i me mɔ n kya kasɛ Kirisito gikyenabi mɔ.

Ɔson Mɔ Nbara: Akyii Mɛꞌ Sin Ataa

2 N kya yen fɛye Korinti awura. I kya nyiile yɛɛ nɛ wu yɛɛ fɛ kya nyingi me so ilaa kamaasɛ dɔ, ne anyiilebi abono nɛ kyu wɔra fɛye-abaa dɔ mɔ fɛ dɛ amɔ dɔ. 3 N kya laarɛ fɛꞌ bii yɛɛ ɔnyen kamaasɛ tɛ sa daa Kirisito. Ɔkyii mɔ tɛ sa daa mɔ-kuli, ne Kirisito mɔ tɛ sa Wurubuaarɛ. 4 Aꞌ kyu yɛɛ fɛ gyanꞌ Wurubuaarɛ ɔsonten ne ɔnyen ɔko kya laarɛ ɔꞌ dalaa abɛɛ ɔꞌ lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan ɔko nyiile mɔ-nanboana yɛgɛ o bun gɛpɛ mɔ. Ɔŋ dɛ ipeeli o bun mɔ-nyoro ne? 5 Ne ɔkyii ɔbono ɔ laa dalaa abɛɛ ɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan ɔko nyiile mɔ-nanboana yɛgɛ ɔ mɛŋ sin gitaa mɔ de‑e? Ɔŋ dɛ ipeeli o bun mɔ-nyoro kee ne? I kaaborɛ iꞌ wɔra mɔ ipeeli asa ansi dɔ fɛɛ ɔkyii ɔbono mɛ koosi mɔ-gimu mɔ. 6 Nengyene ɔkyii maŋ sin gitaa Wurubuaarɛ asonbo ansi dɔ mɔ, ɔ tɛsɛ sɛɛ mɔ-iman mɔ, i bɔ. Ibono iŋ bo ɔbolɛ yɛɛ oꞌ koosi mɔ-gimu abɛɛ ɔ sɛɛ mɔ-iman pɛwu faa mɔ, ɔꞌ bii yɛɛ i kaaborɛ oꞌ sin gitaa. 7 Ɔnyen berɛ, iŋ bo kanpɛ fɛɛ oꞌ bun gɛpɛ Wurubuaarɛ ɔsonten. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ mɔ Wurubuaarɛ oyuduu. Ɔnyen kya lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi nyiile. Ɔkyii, mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ mɔ, ɔ kya lɛɛ daa ɔnyen nyisigyi nyiile. 8 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ ɔnyen lii ɔkyii dɔ. Ɔkyii ne ɔ lɛɛ lii ɔnyen dɔ. 9 Ne Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ ɔnyen sa ɔkyii. Ɔ lɛɛ ɔkyii sa daa ɔnyen. 10 Gɛnen ilaa idɛ so de Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ so mɔ, i kaaborɛ fɛɛ ɔkyii oꞌ sin gitaa Wurubuaarɛ ɔsonten de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔ tɛ sa ɔko.

11 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, Wura Yesu so mɔ, akyii mɛŋ tɛ mɔmɔ-gibaa so, ne anyen kee mɛŋ tɛ mɔmɔ-gibaa so. Mɛ tɛ sa daa abara. 12 I kya nyiile yɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ ɔkyii lii daa ɔnyen dɔ mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ kya yɛgɛ ɔkyii, mɔ, kya korogɛ ɔnyen. Ɔkamaasɛ de ilaa kamaasɛ i lii daa Wurubuaarɛ asɛ. 13 Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ kerɛ, ɔkyii laa dalaa sa Wurubuaarɛ sansana ne ɔ mɛŋ sin gitaa mɔ, i boran gɛnen? 14 Fo kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ imɔ yɛɛ ɔnyen iman i wɔra gisoro i kyɔlɛ mɔ i gyɛ ipeeli ilaa sa mɔ. 15 Ɔkyii berɛ, nengyene ɔ nyɛ iman i wɔra gisoro i kyɔlɛ de mɔ mɔ, i gyɛ nyisigyi sa mɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi sa ɔkyii iman de iꞌ wɔra fɛɛ ɔ sin gitaa ne. 16 Nengyene fɛɛ fɛye dɔ ɔko kya laarɛ ɔꞌ sɔɔ me akyɔɔlɛ ilaa idɛ so mɔ, ibono nan tɔgɛ sa kaasɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ aŋ bo ilaa wɔrasɛ iko baa too de idɛ. Ne Yesu asonbo akpen mɔ pɛwu dɔ mɔ, gɛnen ne i dɛ ne.

Aye‑rɛ Wura Yesu Ginyamesɛ Kolon Agyudɔ Agyibi

17 Fɛye-ilaa ibono nan baa tɔgɛ faa berɛ, maŋ taalɛ yen fɛye. I kya nyiile yɛɛ fɛ kya gyanꞌ fɛye-ɔsonten mɔ, iŋ kya lɔrɔ fɛye, i kya nyida fɛye daa. 18 Ibono i gyangbara mɔ ne n gyɛ yɛɛ nɛ nu yɛɛ fɛye Yesu asonbo mɔ fɛ kya gyanꞌ mɔ, gɛsabaragɛ gɛ bo fɛye dɔ, ne nɛ sɔɔ gyi yɛɛ i laa wɔra gɛsintin. Gɛsabaragɛ gɛ laa nyɛ fɛye dɔ berɛ. 19 Imɔ ne nan yɛgɛ ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ bii asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ.

20 Gɛnɔɔbono fɛ kya gyanꞌ fɛye-ɔsonten ne fɛ kya gyi mɔ, iŋ baa i gyɛ aye‑rɛ Wura Yesu ginyamesɛ kolon agyudɔ mɔ ne fɛ kya gyi. 21 I kya nyiile yɛɛ fɛ kya gyi mɔ, ɔkamaasɛ kya gyi daa mɔ-lɛɛ agyudɔ. Fo laa kerɛ mɔ, ako mɛ gyi kaabo, yɛgɛ akon a kya mɔɔ ako. Ako mɛ kya boo nta yɛgɛ ako mɛŋ nyɛ nun. 22 I wonɛ so? Fɛŋ bo nwi fɛ laa kpe de fɛꞌ kpaa gyi de fɛꞌ nun do‑o? Abɛɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ kerɛ Wurubuaarɛ asonbo gikpen mɔ ta daa? I bo fɛye ɔkon yɛɛ fɛꞌ wɔra ayenbo abono mɛ bo fɛye dɔ mɔ ipeeli gɛnen? Fɛye yɛɛ nnɛ ne nꞌ tɔgɛ sa fɛye? Nꞌ yen fɛye? Maŋ bii yen fɛye.

23 Ilaa ibono Wura Yesu gi nyiile me mɔ, imɔ ne me kee nɛ nyiile fɛye. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ: gɛnyɛ gɛbono mɛ kyu Wura Yesu wɔra mɔ-akyobo abaa dɔ mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɛ mɛ kya gyi. O puru bodobodo keda, 24 ne o kyu afaala sa Wurubuaarɛ. Ɔ gbaa-gbaa bodobodo mɔ dɔ, ne o kyu sa mɔ-akasɛbo mɔ, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Me-nyoro ne. N dɛ mi‑i sa fɛye. Fɛꞌ wɔra imɔ idɛ kyu nyingi me.” 25 Gɛnen kee mɛ gyi ta mɔ, o puru konkon de nta, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nta ndɛ gi gyɛ me-nkalan nbono gi laa yɛgɛ fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ fɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. Owi kamaasɛ ɔbono fɛ laa nun nmɔ mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ idɛ kyu nyingi me.” 26 Yesu gi tɔgɛ gɛnen faa mɔ, i kya nyiile yɛɛ owi kamaasɛ ɔbono fɛye Yesu asonbo mɔ fɛ laa gyi bodobodo ne fɛ laa nun nta fafaanan kaaborɛ Wura Yesu laa kii ba mɔ, mɔ-lɛwu mɔ ilaa ne fɛ kya lɛɛ fa‑a nyiile gɛnen.

27 Imɔso ɔbono ɔ laa gyi gɛnen bodobodo mɔ, abɛɛ oꞌ nun lii gɛnen konkon mɔ dɔ ɔkpa ɔbono so i mɛŋ kaaborɛ mɔ, kaasɛ gi bun mɔ-nyoro gipuɛɛ. I kya nyiile yɛɛ ɔ terɛ aye-Wura nyoro mɔ de mɔ-nkalan mɔ giyan. 28 Imɔso nyamesɛ ɔꞌ kerɛ mɔ-gisen dɔ dandan pɛi de oꞌ gyi bodobodo mɔ de oꞌ nun lii konkon mɔ dɔ. 29 I kya nyiile yɛɛ i tiri yɛɛ oꞌ nyingi aye-Wura Yesu nyoro nbono ɔ kya gyi mɔ de oꞌ nu nmɔ gɛsɛ pɛi de oꞌ gyi bodobodo mɔ de oꞌ nun lii konkon mɔ dɔ. Ɔbono ɔ mɛŋ kya nyingi gɛnen mɔ kya wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun mɔ gipuɛɛ mɔ ne. 30 Imɔso ne fɛ kya wu yɛɛ fɛye sakyɔ mɛŋ bo lon ne mɛ kya lɔ, ne ako, mɔ, mɛ kya wuꞌ mɔ. 31 Nengyene a kya wolaa kerɛ aye-asen dɔ dɔɔdan mɔ, Wurubuaarɛ maŋ baa biidɛ aye-giso gɛnen. 32 Wurubuaarɛ gi biidɛ aye-giso gɛnen mɔ, ɔ kya lɔrɔ aye daa de ɔŋꞌ baa bun aye gipuɛɛ kyu dabɔlɛ de asa abono mɛŋ kya sɔɔ mɔ gyi mɔ.

33 Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, nengyene fo laa gyanꞌ de fɛꞌ gyi aye‑rɛ Wura Yesu ginyamesɛ kolon agyudɔ mɔ mɔ, fɛꞌ kyena gyoo abara. 34 Nengyene akon a laa mɔɔ ɔko ne ɔ maŋ taalɛ kyena gyoo mɔ-nanboana mɔ, oꞌ gyi lii mɔ-gɛten dɔ pɛi de ɔꞌ lɔɔ kpe fɛye-ɔgyanten mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, foŋbii mɔ, fɛ gyanꞌ gɛnen mɔ, fɛ laa kyu daa Wurubuaarɛ gisobiidɛ bun fɛye-nyoro. I san ilaa sɛnsɛ ibono fɛ taasɛ mɔ, owi ɔbono nan ba fɛye asɛ nno mɔ, nan nyiile fɛye imɔ so ilaa.

12

Wurubuaarɛ Oduduu Ilaa Kyɛɛsɛ

1 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ fɛꞌ bii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa kyɛɛsɛ adebi. 2 Fɛ wu yɛɛ owi ɔbono fɛŋ ti loo Wurubuaarɛ ɔson dɔ mɔ, ilaa kpɛi-kpɛi i ba fɛye-nwɔnsa dɔ, ne i yɛgɛ fɛ son ikperɛ ibono iŋ kya tɔngɛ mɔ. 3 Imɔso n kya laarɛ fɛꞌ bii yɛɛ nengyene ɔko gi tɔgɛ nnɔ wɔra Yesu mɔ, i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n tɔngɛ naa de kaasɛ mɔ so. Nengyene ɔko, mɔ, gi tɔgɛ yɛɛ, “Yesu gyɛ Wura” mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n kpaa mɔ pɛi ne ɔ taalɛ tɔgɛ gɛnen.

4 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa kyɛɛsɛ i bo kpɛi-kpɛi, yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu kolon mɔ ne n kya kyɛɛ imɔ. 5 I bo nsun kpɛi-kpɛi nbono Wura Yesu kya kyu wɔra aye-abaa dɔ, yɛgɛ mɔ Wura kolon ɔbono ne. 6 I bo ilaa wɔrasɛ kpɛi-kpɛi ibono Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɔ-asonbo mɛꞌ wɔra, yɛgɛ Wurubuaarɛ kolon ɔbono ne n kya wɔra mɔ-ilaa mɔmɔ ɔkamaasɛ dɔ de mɛꞌ wɔra imɔ pɛwu.

7 Wurubuaarɛ kya laarɛ iꞌ wɔra ɔdan sa Yesu asonbo akpen pɛwu. Imɔso ne Yesu sonbo kamaasɛ dɔ mɔ Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔꞌ lii gɛwi ɔkpa ɔko so. 8 Ɔko bo no mɔ, Wurubuaarɛ kya sa mɔ ɔlaako ginyi gɛtɔngɛ kyu naa de mɔ-Oduduu mɔ so. Ɔko mɔ mɔ, Wurubuaarɛ kya yɛgɛ ɔ kya bii ilaa de ɔꞌ lɛɛ tɔgɛ sa asa. 9 Wurubuaarɛ Oduduu kolon baarɛ kya kyɛɛ ɔko gisɔɔgyi boduduusɛ, ne ɔko mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu kolon mɔ kee kya yɛgɛ mɔ ɔꞌ taalɛ kyɛ alɔtɔ. 10 Ɔko mɔ, kya taalɛ wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile mɔ. Ɔko mɔ, kya nu ikalan lii Wurubuaarɛ asɛ de ɔꞌ lɛɛ tɔgɛ. Ɔko mɔ, kya bii baragɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa wɔrasɛ ne imɔ idɛ, abɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu-lɛɛ ne imɔ idɛ. Ɔko mɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa yɛgɛ ɔ laa tɔngɛ de ndɛ nbono ɔŋ wolaa ɔ kya nu mɔ dɔ. Ɔko mɔ bo no mɔ, nengyene fɛɛ fo ɔko fo kya tɔngɛ de gɛdɛ gɛko kpɛi mɔ, ɔ kya bii lɛɛ gɛsɛ. 11 Imɔ idɛana pɛwu mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu kolon mɔ ne n kya wɔra ilaa Yesu asonbo mɔ dɔ de mɛꞌ wɔra imɔ gɛnen. Mɔ ne n kya yɛ imɔ sa mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛnɔɔbono ɔ kya laarɛ mɔ. Ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ kpɛi-kpɛi.

Yesu Asonbo Mɛ Gyɛ Gikolon Fɛɛ Nyamesɛ Nyoro Nten Kpɛi-Kpɛi

12 Nyamesɛ nyoro gi gyɛ daa ilaa kolon, yɛgɛ fo kerɛ mɔ, gi bo nten kpɛi-kpɛi sakyɔ nmɔ dɔ. Abɛɛ fo kerɛ nyoro mɔ nten kpɛi-kpɛi pɛwu mɔ, gi nyaakyɔ gikyɔ gbaa faa, gi kya taalɛ dabɔlɛ wɔra nyoro kolon. Gɛnen ne Yesu Kirisito asonbo mɛ gyɛ gikolon kee. 13 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ kyu gyere aye Wurubuaarɛ sagyere, ne aye pɛwu a bingiri nyamesɛ kolon. A gyɛ Gyuda awura daa‑o, a mɛŋ gyɛ Gyuda awura‑o, a tɛ awura asɛ daa‑o, abɛɛ a tɛ aye-gibaa so‑o, aye pɛwu a bingiri nyamesɛ kolon ne. Aye pɛwu a nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu kolon baarɛ gi suu de aye.

14 I nyiile fɛɛ aye Yesu asonbo mɔ a mɛŋ gyɛ oyuduu kolon. A gyɛ daa asa kpɛi-kpɛi fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ nyoro gi bo giyaa, de giso de ginsi nmɔ dɔ mɔ. 15 Aꞌ kyu yɛɛ nyamesɛ giyaa gi tɔgɛ yɛɛ, “Me berɛ, meŋ gyɛ gibaa faa mɔ, meŋ too nyamesɛ nyoro mɔ dɔ.” Giyaa gi taa tɔgɛ gɛnen gbaa mɔ, i maŋ lɛɛ gimɔ lii nyoro mɔ so kpa‑a. 16 Abɛɛ aꞌ kyu yɛɛ nyamesɛ giso gi tɔgɛ yɛɛ, “Meŋ gyɛ ginsi faa mɔ, meŋ too nyamesɛ nyoro mɔ so.” Giso gi taa tɔgɛ gɛnen gbaa mɔ, i maŋ lɛɛ gimɔ lii nyoro mɔ so kpa‑a. 17 Naafo nyamesɛ nyoro mɔ pɛwu gi gyɛ daa ginsi mɔ, nnɛ ne ɔ laa wɔra de oꞌ nu ilaa? Mɔ-nyoro mɔ pɛwu gi gyɛ daa giso mɔ, mɔ, nnɛ ne ɔ laa wɔra de ɔꞌ sɔnga?

18 Gɛnɔɔbono i dɛ faa, Wurubuaarɛ ne n lɛɛ nyamesɛ nyoro so ilaa kpɛi-kpɛi, ne o kyu imɔ ikamaasɛ kyu wɔra nyoro dɔ gɛnɔɔbono ɔ kya laarɛ mɔ. 19 Nkana nyamesɛ nyoro mɔ gi gyɛ daa ilaa kolon guan lii soso kpelegɛ baa yii gɛsɛ mɔ, nnɛ so ne i laa kyena? 20 Gɛnɔɔbono i dɛ faa, nyamesɛ nyoro so ilaa i kyɔ, yɛgɛ i dabɔlɛ ne i gyɛ nyoro kolon.

21 Ginsi gi maŋ taalɛ tɔgɛ sa gibaa yɛɛ, “Lii me so! Foŋ tiri me.” Ne gimu kee gi maŋ taalɛ tɔgɛ sa giyaa yɛɛ, “Lii me so! Foŋ tiri me.” 22 Fɛ kya kerɛ mɔ, nyamesɛ nyoro nfono i mɛŋ bo lon mɔ, nfono mɔ ne n tiri mɔ gikyɔ. 23 Ne nyamesɛ nyoro nfono iŋ gyɛ ilaa gbaaꞌ mɔ, nfono so ne ɔ kya kerɛ dandan. Aye-nyoro nfono iŋ bo gikerɛ mɔ, a kya wolaa kerɛ nfono so dandan. 24 Imɔso gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyamesɛ nyoro mɔ, o kyu nyisigyi kyu sa nyoro mɔ nten nbonoana aŋ kya kyu terɛ sɛi mɔ. 25 Wurubuaarɛ gi wɔra gɛnen de iꞌ nyɛ ba yɛɛ nyamesɛ nyoro gɛten kamaasɛ i kya nu abara gɛsɛ ne i kya kerɛ abara so. 26 Nengyene nyoro mɔ gɛtɛɛko i kya yiyɛɛ mɔ, nmɔ-gɛten kamaasɛ kee i kya yiyɛɛ. Nyisigyi ne n kii tu nyoro mɔ gɛtɛɛko mɔ, nmɔ-gɛten kamaasɛ kee i kya gyi ɔkon.

27 To. Idɛ pɛwu i gyɛ daa gikpalɛ. Fɛye Kirisito asonbo mɔ fɛ dɛ fɛɛ Kirisito nyoro. Fɛye dɔ ɔkamaasɛ dɛ fɛɛ Kirisito nyoro mɔ gɛtɛɛko. 28 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ yii mɔ-asonbo kpɛi-kpɛi yɛɛ mɛꞌ wɔra nsun kpɛi-kpɛi sa mɔ-asonbo gikpen mɔ. Ɔ lɛɛ yii Yesu isɔɔ mɔ de mɛꞌ wɔra agyangbarabo. Ɔ lɛɛ yii mɔ-ikalan atɔgɛbo de mɛꞌ buu ɔmɔ ginyɔsɛ. Abono ɔ lɛɛ de mɛꞌ buu gisasɛ mɔ ne n gyɛ mɔ-agyɛbi mɔ anyiilebo. Mɔmɔ-gɛmara mɔ, abono mɛ buu mɛ buu mɔ ne n gyɛ abono mɛ kya wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile mɔ, de abono Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɛꞌ taalɛ kyɛ alɔtɔ, de asa akpaabo, de akpen mɔ ilaa wɔrasɛ mɔ so akerɛbo, de abono mɛ kya tɔngɛ de ndɛ kpɛi-kpɛi nbono mɛŋ wolaa mɛ kya nu mɔ.

29 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi wɔra imɔ faa, aye pɛwu ne n gyɛ Yesu isɔɔ mɔ daa? Aye pɛwu a gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo abɛɛ mɔ-agyɛbi mɔ anyiilebo daa? Aye pɛwu a kya wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon nyiile mɔ daa? 30 O kyu alɔbi gikyɛ sa aye ɔkamaasɛ? Ɔkamaasɛ kya tɔngɛ de ndɛ nbono ɔŋ wolaa ɔ kya nu nmɔ mɔ? Abɛɛ ɔkamaasɛ kya lɛɛ gɛnen ilaa tɔgɛsɛ mɔ gɛsɛ sa asa? 31 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilaa kyɛɛsɛ mɔ i bo duduu don abara. Imɔso fɛꞌ pɛɛrɛ ansi kyu fɛye-nwɔnsa gyan ibono i bo duduu gikyɔ mɔ so. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, nan nyiile fɛye akyenabi abono a laa wɔra ɔdan nyɛ ibono nɛ tɔgɛ faa.

13

Gɛlaarɛꞌ Ne N Tiri

1 Akyenabi abono a boran mɔ ne n gyɛ ibono fɛ laa laarɛ Wurubuaarɛ de anyamesɛ ilaa. Me ne n kine nꞌ tɔngɛ de Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ndɛ dɔ abɛɛ anyamesɛ-lɛɛ ndɛ nbono meŋ wolaa mi‑i nu mɔ, ne meŋ bo gɛlaarɛꞌ mɔ, meŋ wɔra sɛi. I laa wɔra daa fɛɛ agongon abɛɛ gɛkpenyengelenbi belɛ ne nꞌ kya ŋmɛɛ n kya tii asa aso giyan. 2 Gɛnen kee ne nengyene meŋ bo gɛlaarɛꞌ mɔ, ba‑a nɛ taalɛ nu ikalan lii Wurubuaarɛ asɛ tɔgɛ sa asa mɔ, meŋ wɔra sɛi. Ba‑a Wurubuaarɛ gi kpaa me ne nɛ taalɛ nu mɔ-ilaa boduduusɛ pɛwu gɛsɛ abɛɛ nɛ taalɛ bii Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi pɛwu mɔ, ne meŋ bo gɛlaarɛꞌ mɔ, meŋ wɔra sɛi. Ba‑a Wurubuaarɛ gi kpaa me ne nɛ sɔɔ mɔ gyi ibono nan taalɛ kosorɛ abii gbaa, ne meŋ bo gɛlaarɛꞌ mɔ, meŋ wɔra sɛi. 3 Ba‑a nɛ kyu me-ilaa ibono n bo mɔ pɛwu kyu kyɛɛ asa, abɛɛ nɛ kyu me gbaa-gbaa nyoro kyu kyɛɛ de mɛꞌ dɛɛ me Wurubuaarɛ ɔson mɔ so, ne meŋ bo gɛlaarɛꞌ mɔ, i maŋ kpaa me de sɛi Wurubuaarɛ asɛ.

Nyamesɛ Ɔbono Ɔ Bo Gɛlaarɛꞌ Mɔ

4 Nyamesɛ ɔbono ɔ bo gɛlaarɛꞌ mɔ kya nyɛ gisen, ne ɔ bo gidɛnsɛ sa asa. Ɔŋ bo gɛlaaloo. Ɔŋ bo amelimeli. Ɔŋ kya nyiile mɔ-nyoro abɛɛ 5 ɔꞌ wɔra ilaa ibono iŋ bo kanpɛ mɔ. Isa bo gɛlaarɛꞌ mɔ, ɔŋ kya kerɛ mɔ-lɛɛ gɛlaarɛ wolɛ so. Ɔŋ kya nu ginyadon gisɔɔ abɛɛ ɔꞌ keda mɔ-nanbo ginyadon. 6 Ilaa nyɛnyɛn iŋ kya wɔra mɔ ɔkon. Gɛsintin ilaa ne n kya wɔra mɔ ɔkon. 7 Isa bo gɛlaarɛꞌ mɔ, ɔ laa nyɛ gisen ilaa kamaasɛ dɔ, ɔ laa sɔɔ ilaa dɛnsɛ kamaasɛ gyi. Mɔ-gɛwɔnsa gɛ laa gyan ilaa dɛnsɛ kamaasɛ so, ne ɔ laa sɔɔ ilaa kamaasɛ da gikan.

8 Gɛlaarɛꞌ berɛ gɛŋ bo ɔkara. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ fo ɔko fo kya tɔgɛ mɔ-ikalan sa asa mɔ, imɔ ibono i laa baa yela ɔkara. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ fo ɔko fo kya tɔngɛ de ndɛ nbono foŋ wolaa fo kya nu mɔ, imɔ ibono kee, i laa baa kyon. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ fo ɔko fo kya bii ilaa mɔ, imɔ ibono kee, i laa baa yela ɔkara. 9 I kya nyiile yɛɛ aye anyamesɛ aŋ kya bii ilaa ta, ne aŋ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan ta. 10 Owi ɔko laa baa ba yɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono i boran gɛkpaa mɔ i laa ba aye Yesu asonbo mɔ dɔ. I ba gɛnen mɔ, aye-ilaa wɔrasɛ ibono a kya wɔra imɔ adin-adin mɔ, i laa yela ɔkara.

11 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ kya sɛɛ baa wɔra ɔbelɛnsɛ mɔ. Owi ɔbono n gyɛ gɛbii mɔ, nɛ tɔngɛ daa fɛɛ gɛbii, nɛ sa nbii nwɔnsa ne nɛ sɔɔ akyɔɔlɛ me-gisen dɔ fɛɛ gɛbii. Owi ɔbono nɛ baa wɔra ɔbelɛnsɛ mɔ, nɛ lii ibiilaa dɔ. 12 Gɛnen kee ne gɛkyena gɛdɛ dɔ mɔ, a dɛ daa fɛɛ nbii. Gɛnɔɔbono a nyi Wurubuaarɛ mɔ, i kerɛ aye-ansi so daa faa futa‑a fɛɛ diiwu ne n wɔra ineesi. Aberɛ ako a laa baa ba ibono a laa san wu Wurubuaarɛ faa tentegelen. Fɛɛ me faa, n nyi Wurubuaarɛ ilaa daa adin-adin. Gɛkaako mɔ, nan bii Wurubuaarɛ kpaa logɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ nyi me mɔ. 13 Aye-gɛkyena gɛdɛ dɔ mɔ, ilaa isaꞌ wolɛ ne nan dɛ kpe gɛkpaa-gɛkpaa. Imɔ ne n gyɛ gisɔɔgyi gibono a bo sa Wurubuaarɛ mɔ, gɛnɔɔbono aye-ansi a kya gyan Wurubuaarɛ so mɔ, de gɛlaarɛꞌ gɛbono a bo sa Wurubuaarɛ de anyamesɛ mɔ. Gɛnen ilaa isaꞌ idɛ dɔ mɔ, gɛlaarɛꞌ mɔ ne n don.

14

Ilaa Ibono I Laa Lɔrɔ Yesu Asonbo Gikpen Mɔ

1 Imɔso ilaa ibono i kaaborɛ fɛꞌ kyu too fɛye-nyoro so don ilaa kamaasɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ laarɛ Wurubuaarɛ de anyamesɛ ilaa. Imɔ gɛmara mɔ, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ kyɛɛ fɛye oduduu dɔ ilaa kyɛɛsɛ. Ilaa kyɛɛsɛ kolon ibono i kaaborɛ fo nyamesɛ foꞌ laarɛ don isɛnsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ tɔgɛ ikalan sa fo de foꞌ lɛɛ tɔgɛ sa asa. Imɔ ne n kya kpaa Wurubuaarɛ asonbo don ibono fɛ laa nyɛ tɔngɛ de ndɛ nbono fɛŋ ti nu kerɛ mɔ. 2 I kya nyiile yɛɛ nengyene fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ fo kya tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono foŋ ti nu kerɛ mɔ, foŋ kya tɔngɛ de anyamesɛ. Fo kya tɔngɛ daa de Wurubuaarɛ, ne ɔko mɛŋ kya nu fo gɛsɛ. Ilaa ibono fo kya tɔngɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ mɔ i ŋara. 3 Isa ɔbono Wurubuaarɛ kya tɔgɛ ikalan sa mɔ de ɔꞌ lɛɛ tɔgɛ sa asa mɔ mɔ, kya tɔngɛ daa de anyamesɛ, ne i kya nyɛ lɔrɔ ɔmɔ Wurubuaarɛ gison dɔ. I kya ka ɔmɔ ne i kya yuule mɔmɔ-asen.

4 Ɔbono ɔ nyɛ tɔngɛ de ndɛ nbono ɔŋ kya nu mɔ kya lɔrɔ daa mɔ-lɛɛ Wurubuaarɛ gison. Ɔbono mɔ Wurubuaarɛ kya tɔgɛ ɔkalan ne ɔ kya nu lɛɛ tɔgɛ sa asa mɔ, Wurubuaarɛ asonbo gikpen mɔ pɛwu ne ɔ kya lɔrɔ. 5 Nkana i laa wɔra me ɔkon yɛɛ fɛye pɛwu fɛꞌ tɔngɛ de ndɛ nbono fɛŋ kya nu mɔ. Ibono mɔ i laa wɔra me ɔkon gikyɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛye pɛwu fɛꞌ nyɛ nu Wurubuaarɛ ikalan lɛɛ tɔgɛ sa asa. Ɔbono o nu Wurubuaarɛ ɔkalan ne ɔ kya lɛɛ mɔ tɔgɛ sa asa mɔ gi don ɔbono ɔ kya tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono ɔŋ kya nu mɔ. To. Nengyene ɔ tɔngɛ ne ɔ laa taalɛ lɛɛ imɔ gɛsɛ kee berɛ mɔ, mɔmɔ asa anyɔ mɔ mɛ gyɛ kyɛɛ-kyɛɛ ne. I kya nyiile yɛɛ gɛnen ne i laa nyɛ lɔrɔ Wurubuaarɛ asonbo pɛwu gikpen mɔ.

6 Me-nanboana Yesu asonbo, nengyene nɛ ba fɛye asɛ ne nɛ kyu Wurubuaarɛ Oduduu n kya tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono fɛ mɛŋ kya nu ne meŋ kii lɛɛ gɛsɛ sa fɛye mɔ, nnɛ ne me-ilaa tɔgɛsɛ i laa nyɛ kpaa fɛye? Meŋ kii lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa iko gɛwi sa fɛye abɛɛ nꞌ kyu Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi abɛɛ mɔ-ɔkalan ɔko abɛɛ mɔ-ilaa nyiilesɛ iko kyu nyiile fɛye. 7 Ilaa ibono i mɛŋ kya sɔnga gbaa fɛɛ ngandan de aduuleana, nengyene fɛɛ ɔko gi folɛ abɛɛ ɔ lan ne iŋ kya lii mɔ, nnɛ ne fɛ laa wɔra de fɛꞌ bii ɔlon mɔ kyule? 8 Fɛɛ ɔbono ɔ kya da ikɔ gɛgandan so mɔ mɛŋ kya bii folɛ gɛmɔ mɔ, nnɛ ne mɔ-adɛ mɛ laa wɔra de mɛꞌ bii yɛɛ ikɔ i tu mɔmɔ?

9 Gɛnen kee ne i dɛ sa fɛye ne. Nengyene fɛ laa tɔngɛ ne fɛ maŋ tɔngɛ de asa mɛꞌ nu gɛsɛ mɔ, fɛ laa tɔngɛ sa daa afuu. Ɔko maŋ bii ilaa ibono fɛ darɛ mɔ. 10 I bo ndɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ gɛsinkpan so. Ne a nyi yɛɛ nmɔ pɛwu gi bo gɛsɛ. 11 Nengyene me‑rɛ ɔko aŋ kya nu abara ndɛ mɔ, a wɔra fɛɛ asafo sa abara ne. 12 Imɔso ibono fɛye-ansi a pɛɛrɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔꞌ wɔra ilaa fɛye dɔ faa mɔ, fɛꞌ tɛsɛ kolɛ mɔ yɛɛ ilaa ibono i laa lɔrɔ Wurubuaarɛ asonbo pɛwu mɔ ne iꞌ nyaakyɔ fɛye dɔ.

13 Imɔso fo ɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ fo taalɛ tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono foŋ kya nu mɔ, dalaa kolɛ Wurubuaarɛ kee yɛɛ ɔꞌ kpaa fo de foꞌ taalɛ lɛɛ imɔ gɛsɛ. 14 I lii fɛɛ nengyene nan taalɛ tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono meŋ ti nu kerɛ mɔ, i laa lii daa oduduu ɔbono ɔ bo me dɔ mɔ asɛ. Me-nwɔnsa dɔ mɔ meŋ nyi ilaa ibono i gyɛ mɔ. 15 To. Mɔ, nnɛ ne i kaaborɛ nꞌ wɔra? Ibono nɛ wu mɔ ne n gyɛ yɛɛ i kaaborɛ nꞌ dalaa daa lii me-oduduu mɔ dɔ, de nꞌ kii dalaa kee lii me-nwɔnsa dɔ. I kaaborɛ nꞌ bii ilon sa Wurubuaarɛ lii me-oduduu mɔ dɔ, de nꞌ kii bii ilon kee lii me-nwɔnsa dɔ. 16 Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, ne fɛɛ fo ɔko fo kya faala Wurubuaarɛ gɛdɛ pobɔrɔ dɔ lii fo-oduduu mɔ dɔ mɔ, abono mɛ tɛ mɛ kya nu mɔ mɛ maŋ nu gɛsɛ de mɛꞌ faala mɔ kpaa fo. Mɛŋ nyi ilaa ibono fo kya tɔgɛ mɔ. 17 Fo-afaala abono ne n kine a boran nnɛ mɔ, a maŋ kpaa fo-nanbo mɔ de sɛi.

18 N kya faala Wurubuaarɛ fɛɛ mɔ-Oduduu mɔ gi yɛgɛ me n kya taalɛ tɔngɛ de ndɛ nbono meŋ ti nu kerɛ mɔ don fɛye ɔkamaasɛ. 19 Imɔ mɔ mɔ, owi ɔbono n tɛ Yesu asonbo mɔ nsana mɔ, i boran sa me yɛɛ nꞌ tɔgɛ daa lii me-gɛwɔnsa dɔ gikyɔ de nꞌ nyɛ nyiile asa ilaa. Fɛɛ agyɛbi anun ɔkara ne nan kyu nyiile asa ilaa mɔ, i boran sa me don ibono nan dalaa agyɛbi nwɛ nfonɛɛ nfonɛɛ ne mɛ maŋ nu gɛsɛ mɔ.

20 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛ laa sa nwɔnsa kyu lii Wurubuaarɛ ilaa so mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sa nwɔnsa fɛɛ nbii. Fɛŋ sa fɛꞌ sɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Nwɔnsa gisa dɔ berɛ, fɛꞌ wɔra fɛɛ abelɛnsɛ. 21 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔ-nbara ɔwolɛ mɔ dɔ gɛnɔɔbono ɔ laa kyu ɔkpa pobɔrɔ so tɔgɛ wɔra mɔ-adɛ de mɛꞌ nu mɔ asɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Nan tɔngɛ de fɛye kyu naa de

abono fɛ mɛŋ kya nu ɔmɔ-ndɛ mɔ so.

Nan kyu asafo nnɔ kyu tɔngɛ sa fɛye.

Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ maŋ taa nu me asɛ.”

Wurubuaarɛ ne n tɔgɛ gɛnen. 22 Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu ndɛ nbono mɛŋ kya nu gɛsɛ mɔ kyu tɔngɛ de abono mɛ mɛŋ kya nu mɔ asɛ mɔ daa. Ɔ kya laarɛ iꞌ lɛɛ mɔmɔ-gisomaanu nyiile ɔmɔ. Wurubuaarɛ ikalan ginu tɔgɛ mɔ berɛ i gyɛ sa daa asa abono mɛ kya son mɔ Wurubuaarɛ mɔ. 23 Imɔso nengyene fɛɛ fɛye Wurubuaarɛ asonbo mɔ pɛwu fɛ gyanꞌ ne fɛye pɛwu fɛ kya kyu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon fɛ kya tɔngɛ de ndɛ nbono fɛŋ kya nu mɔ, fɛ kya wɔra gɛnen ne asa giyan abɛɛ abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ mɛ baa tu fɛye mɔ, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ mɛ laa tɔgɛ daa yɛɛ fɛ kya lɔ ne? 24 Nengyene fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ fɛye pɛwu fɛ kya nu ikalan lii Wurubuaarɛ asɛ ne fɛ kya lɛɛ imɔ tɔgɛ sa asa berɛ daa, ne isa giyan abɛɛ ɔbono ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ gi baa tu fɛye gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu de fɛye so nyiile kaasɛ ilaa nyɛnyɛn ibono dɔ ɔ bo mɔ. Fɛye pɛwu ilaa tɔgɛsɛ mɔ ne nan bun mɔ gipuɛɛ mɔ-gisen dɔ. 25 Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gisen dɔ asiiri ilaa nyɛnyɛn nyiile mɔ. Nfono mɔ, ɔ laa wolaa kyu mɔ-ansi kyu too gɛsɛ de ɔꞌ dalaa kyu nyisigyi sa Wurubuaarɛ. Ɔ laa tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ bo fɛye dɔ gɛsintin.

Fɛꞌ Wɔra Ilaa Kamaasɛ Ɔkpa So Fɛye-Gɛgyan Dɔ

26 Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, nnɛ ne i kaaborɛ fɛꞌ wɔra imɔ? Nengyene fɛ koola gyanꞌ fɛ laa son Wurubuaarɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa sa fɛye dɔ ɔko fɛɛ ɔlon biisɛ de fɛꞌ bii. Abɛɛ ɔ laa sa ɔko fɛɛ ilaa nyiilesɛ de fɛꞌ kasɛ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan ɔko nyiile ɔko de fɛꞌ nu, abɛɛ ɔ laa kpaa ɔko mɔ de ɔꞌ tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono ɔŋ ti nu kerɛ. Abɛɛ ɔ laa yɛgɛ ɔko ɔꞌ taalɛ lɛɛ gɛnen ilaa tɔgɛsɛ ibono gɛsɛ sa fɛye. Imɔso fɛꞌ kerɛ imɔ ikamaasɛ so de iꞌ nyɛ lɔrɔ daa fɛye-gikpen mɔ. 27 Nengyene fɛɛ ako mɛ laa tɔngɛ de gɛdɛ gɛbono mɛŋ ti nu kerɛ mɔ, fɛ mɛŋꞌ yɛgɛ de mɛꞌ don asa anyɔ abɛɛ asaꞌ. Mɛ laa tɔngɛ mɔ, mɛꞌ tɔngɛ ɔko-ɔko. Ɔko kee ɔꞌ lɛɛ ibono mɛ kya tɔgɛ mɔ gɛsɛ. 28 Ne fɛɛ fɛ mɛŋ nyɛ ɔko de ɔꞌ lɛɛ imɔ gɛsɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ de mɛꞌ sii kurun de mɛꞌ tɔgɛ daa mɔmɔ-asen dɔ sa mɔmɔ-nyoro de Wurubuaarɛ.

29 Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo anyɔ abɛɛ asaꞌ ne mɛꞌ tɔngɛ, yɛgɛ asɛnsɛ mɔ mɔ, mɛ kya nu ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ mɔ dɔ dandan. 30 Nengyene mɔmɔ dɔ ɔko kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan ɔko ne Wurubuaarɛ gi kii lɛɛ mɔ-ɔkalan ɔko nyiile ɔbanban mɔ, ɔbono ɔ ti daa ɔ kya tɔngɛ mɔ oꞌ sii kurun, de ɔnyɔsɛ mɔ ɔꞌ nyɛ tɔngɛ. 31 Fɛ laa taalɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔko-ɔko de fɛye pɛwu fɛꞌ nyɛ tɔgɛ; fɛye pɛwu fɛꞌ nyɛ kasɛ ilaa de iꞌ nyɛ keda fɛye pɛwu nyoro. 32 I kya nyiile yɛɛ nengyene Wurubuaarɛ Oduduu mɔ tɛ ɔko so ɔ kya yɛgɛ mɔ ɔ kya tɔngɛ Wurubuaarɛ ɔkalan ɔko mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ kaasɛ mɔ mɛŋ dɛsɛ. Ɔ kya tɔngɛ gɛnen pɛwu mɔ, mɔ-gɛwɔnsa gɛ dɛ. Ɔ bo ɔlon Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ gitɔgɛ mɔ so. 33 Wurubuaarɛ mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ yɛrɛ-yɛrɛ. Ɔ gyɛ daa gisen yuuli Wurubuaarɛ.

Fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ Yesu asonbo akpen mɔ dɔ pɛwu mɔ: 34 iŋ kaaborɛ akyii mɛꞌ tɔngɛ Wurubuaarɛ ɔsonten. Iŋ dɛ ɔkpa. Mɛꞌ bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔmɔ-kuliana fɛɛ gɛnɔɔbono Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile mɔ. 35 Nengyene mɛ kya laarɛ mɛꞌ bii ilaa iko lii ɔson mɔ dɔ mɔ, mɛꞌ kpe mɔmɔ-nwi de mɛꞌ kpaa taasɛ mɔmɔ-kuliana nno. I bo ipeeli fɛɛ ɔkyii ɔꞌ tɔngɛ Wurubuaarɛ asonbo ɔsonten. 36 Fɛ kya wɔra fɛye-gibaa so nbara faa, imɔso fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a lii daa fɛye asɛ abɛɛ fɛye-wolɛ so ne a ba daa?

37 Nengyene fo ɔko fo nyi yɛɛ fo gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya wɔra ilaa fo dɔ mɔ, i kaaborɛ foꞌ wu yɛɛ ilaa ibono nɛ ŋmarasɛ sa fɛye faa Wurubuaarɛ ne n ka imɔ sa me. 38 Nengyene ɔko gi kine ɔ maŋ gyi ibono n darɛ faa so mɔ, fɛye berɛ fɛ mɛŋ sa fɛꞌ nu mɔ asɛ. 39 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi de fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ fɛꞌ nyɛ nu mɔ-ikalan de fɛꞌ kyu tɔgɛ sa asa. Iŋ kaaborɛ fɛꞌ tii asa yɛɛ mɛ mɛŋ baa kyu Wurubuaarɛ Oduduu kyu tɔngɛ de ndɛ nbono mɛ mɛŋ ti nu kerɛ mɔ. 40 Fɛꞌ kerɛ ilaa kamaasɛ so dandan de fɛꞌ wɔra imɔ pɛwu ɔkpa so kanpɛ.

15

Yesu Gi Kyingi Lii Ibuni Dɔ

1 Me-nanboana Yesu asonbo, nan nyingi fɛye ɔkalan konkonsɛ ɔbono nɛ wolaa tɔgɛ fɛye kyu lii Yesu so mɔ. Nɛ lɛɛ ɔkalan mɔ tɔgɛ sa fɛye mɔ, fɛ sɔɔ kyule ne fɛ kpɛ san fɛ dɛ mɔ dɔ. 2 Nengyene fɛ keda ɔkalan baarɛ dɔ ken-ken mɔ, i laa mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Ne fɛ mɛŋ keda gɛnen berɛ mɔ, gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ gi gyɛ daa giyan.

3 Ɔkalan mɔ agyɛbi abono a tansi a tiri mɔ, me kee nɛ kasɛ amɔ daa pɛi ne nɛ lɔɔ kyu kperɛ fɛye. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ:

Yesu Kirisito gi wuꞌ sa aye de ɔꞌ so aye ilaa nyɛnyɛn.

Mɛ wolaa ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ i laa ba gɛnen.

4 Mɛ pule mɔ.

Imɔ gɛkɛ sasɛ mɔ, o kii kyingi lii ibuni dɔ.

Mɛ wolaa ŋmarasɛ imɔ idɛ kee Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ.

5 O kyingi gɛnen mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile Piita, ne o kii lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ. 6 Imɔ gɛmara mɔ, aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɛ gyan gɛten kolon, mɛ laa don asa nwɛ nnun, ne Yesu gi lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔmɔ kee. Owi ɔbono n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ mɔ, mɔmɔ dɔ sakyɔ mɛ san mɛ tɛ de ansi. Mɔmɔ ako berɛ ne n ti wuꞌ. 7 Imɔ gɛmara mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ-tedɛ Gyeemesi pɛi ne o kii lɛɛ mɔ-nyoro nyiile mɔ-isɔɔ mɔ pɛwu.

8 Ibono i tiikara mɔ, ɔ lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile me kee. Ɔ lɛɛ mɔ-nyoro nyiile me mɔ, iŋ wɔra fɛɛ asa sɛnsɛ lɛɛ mɔ. I wɔra daa fɛɛ gɛbii gɛbono gɛmɔ-gɛkorogɛ gɛŋ ti fo ne mɛ korogɛ gɛmɔ mɔ. 9 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Yesu isɔɔ mɔ dɔ mɔ, me ne meŋ fo ɔmɔ. Meŋ kaaborɛ mɛꞌ terɛ me yɛɛ Yesu ɔsɔɔ gbaa. I kya nyiile yɛɛ nɛ ka Wurubuaarɛ asonbo gikpen mɔ ansi yɛgɛ. 10 Wurubuaarɛ gitolon so ne nɛ nyɛ baa bingiri mɔ-osunbo faa. O su me gitolon gidɛ gɛnen mɔ, i mɛŋ wɔra giyan. Nɛ baa wɔra mɔ Wurubuaarɛ gɛsun mɔ ken-ken kii baa don mɔmɔ asɛnsɛ mɔ pɛwu. Nkana maŋ taalɛ wɔra gɛnen me-gibaa so. Wurubuaarɛ ne n kpaa me so ne nɛ taalɛ wɔra gɛsun gɛnen. 11 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, me ne n lɛɛ Yesu ɔkalan mɔ tɔgɛ daa‑o, asɛnsɛ mɔ ne n lɛɛ mɔ tɔgɛ daa‑o, aye pɛwu, ɔkalan kolon ne a kya tɔgɛ ne mɔ kee ne fɛye mɔ fɛ sɔɔ gyi.

Wurubuaarɛ Laa Kyingi Yesu Asonbo Lii Ibuni Dɔ

12 To, aye pɛwu a ti lɛɛ Yesu Kirisito ilaa tɔgɛ sa fɛye yɛɛ o wuꞌ ne Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ, ne fɛye kee fɛ sɔɔ imɔ gyi. Ne idɛ kon, i wonɛ ne fɛye dɔ ako mɛ kii mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ abono mɛ wuꞌ mɔ mɛ maŋ kyingi lii ibuni dɔ? 13 Naafo Wurubuaarɛ maŋ kyingi abono mɛ wuꞌ ne mɛ ti pule ɔmɔ mɔ lii ibuni dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye dɔ ako mɛ kya tɔgɛ faa mɔ, gɛnen berɛ mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ taalɛ kyingi Yesu Kirisito lii ibuni dɔ kee ne. 14 To. Naafo Wurubuaarɛ mɛŋ kyingi Kirisito mɔ, nkana ɔfaanan ilaa ibono a naa a kya tɔgɛ kyu lii mɔ so faa, i gyɛ daa giyan. Nkana ibono fɛ ka gyan mɔ so mɔ kee i gyɛ daa giyan. 15 Nkana i laa ba yɛɛ a kɛɛ abon gyanꞌ Wurubuaarɛ so ne. I lii fɛɛ aye ne n naa buu sa asa yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi Yesu lii ibuni dɔ. Ne fɛye mɔ yɛɛ idɛ kon iŋ gyɛ gɛnen faa.

16 Gɛnen ne fɛ kya nyiile ne. Fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya kyingi asa lii ibuni dɔ. Imɔso fɛye asɛ mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ kyingi Yesu Kirisito lii ibuni dɔ kee ne. Abɛɛ iŋ kya nyiile gɛnen? 17 Ne fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kyingi Kirisito lii ibuni dɔ gɛsintin mɔ, nkana ibono fo kya sɔɔ mɔ gyi yɛɛ ɔ kpaarɛ fɛye-ilaa nyɛnyɛn pɛwu fuɛ sa fɛye mɔ, giyan ne. I laa nyiile yɛɛ fɛ tɛ faa, nkana fɛ san fɛ tɛ de fɛye-ilaa nyɛnyɛn ne. 18 Gɛnen kee mɔ i laa nyiile yɛɛ aye-nanboana Kirisito adɛ abono mɛ bingiri Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ pɛwu mɛ wuꞌ sii gɛkpaa ne. 19 Nengyene gɛkyena gɛdɛ dɔ aye-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ yɛɛ Kirisito laa kyingi aye lii ibuni dɔ, ne aye-lɛwu gɛmara berɛ, iŋ ba gɛnen mɔ, asa pɛwu dɔ mɔ nkana aye-ilaa ne nan tansi wɔra ayen.

20 Nɛ taa tɔgɛ idɛ pɛwu mɔ, gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi Kirisito lii ibuni dɔ. Mɔmɔ abono pɛwu Wurubuaarɛ gi da gibaa terɛ mɔ dɔ mɔ Kirisito ne n gyangbara kii nyɛ mɔ-lɛɛ nyoro pobɔrɔ. Ɔ dɛ daa fɛɛ gigyo pobɔrɔ gibono mɛ daa gigyangbara kyu too Wurubuaarɛ pɛi de iꞌ lɔɔ gbigi mɔ. 21 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kolon ne n yɛgɛ lɛwu gi ba anyamesɛ dɔ. Gɛnen kee ne nyamesɛ kolon ne n yɛgɛ ne ibuni mɛ laa kii nyɛ nyoro pobɔrɔ. 22 I kya nyiile yɛɛ aye-anyamesɛ pɛwu aye‑rɛ aye-naana gyangbarasɛ, Adam, a gyɛ nyamesɛ kolon. A kya nyɛ lɛwu fɛɛ Adam-lɛɛ mɔ ɔnan. Gɛnen kee, aye abono pɛwu aye‑rɛ Kirisito a gyɛ nyamesɛ kolon mɔ, a wuꞌ mɔ, a laa nyɛ kii kyingi de aꞌ nyɛ aye-nyoro pobɔrɔ fɛɛ Kirisito-lɛɛ mɔ ɔnan.

23 I bo aberɛ abono Kirisito adɛ pɛwu mɛ laa nyɛ mɔmɔ-nyoro pobɔrɔ mɔ. Kirisito ne n wolaa gyangbara kyingi wɔra fɛɛ gigyo pobɔrɔ gibono mɛ kyu too Wurubuaarɛ. I san asa abono mɛ gyɛ mɔ Kirisito-lɛɛ mɔ berɛ, owi ɔbono ɔ laa kii ba mɔ ne mɛ laa kyingi de mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-nyoro pobɔrɔ. 24 Mɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro pobɔrɔ gɛnen mɔ, gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ gi fo ne. Kirisito laa kyu gɛsinkpan so gɛwuragyi pɛwu kyu kpaa wɔra mɔ-sɛ Wurubuaarɛ abaa dɔ. Pɛi de ɔꞌ wɔra gɛnen mɔ, ɔ ti wolaa nyida gɛwuragyi de ɔlon de gɛbelɛnsɛ, ibono a kya wu de ansi de ibono aŋ kya wu de ansi mɔ pɛwu.

25 Iŋ gyɛ giyan so ne Kirisito laa nyida imɔ idɛana. I wolaa i gyɛ daa ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ kyu lii mɔ so yɛɛ ɔ laa gyi gɛwura kaaborɛ mɔ-akyobo pɛwu mɛꞌ baa ŋmii mɔ-ayaa dɔ de mɛꞌ bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ. 26 Ɔkyobo laalaalogɛ ɔbono ɔ laa gyi mɔ so mɔ ne n gyɛ lɛwu. 27 I kya nyiile yɛɛ Kirisito ilaa i wolaa i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ, “Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa kamaasɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ.” Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a tɔgɛ gɛnen mɔ, a nyi ibono Wurubuaarɛ berɛ mɛŋ bo ilaa ibono i laa bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa Kirisito mɔ dɔ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa yɛgɛ ilaa kamaasɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa Kirisito mɔ. 28 Owi ɔbono ilaa kamaasɛ i laa bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa Kirisito, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gɛnen mɔ, Kirisito gbaa-gbaa kee laa bara mɔ-nyoro gɛsɛ sa Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ, mɔ, ne n gyɛ ɔbono ɔ yɛgɛ ilaa kamaasɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ-bi Kirisito. Imɔso Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ laa baa bara mɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ-sɛ de iꞌ wɔra yɛɛ ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔkamaasɛ de ilaa kamaasɛ i bo no sa mɔ.

29 Ako mɛ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere yii abono mɛ ti wuꞌ mɔ giyaa. Nengyene Wurubuaarɛ maŋ kyingi ibuni mɔ, i wonɛ ne mɛ kya gyere asa Wurubuaarɛ sagyere yii abono mɛ ti wuꞌ mɔ giyaa gɛnen? 30 Ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi ibuni mɔ, i wonɛ so ne me‑rɛ me-nanboana a kya kyule wɔra Yesu gɛsun ne i kya yɛgɛ asa mɛ ka aye-ansi owi kamaasɛ dɔ daa? N nyi yɛɛ Yesu mɛŋ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, maŋ kyule wɔra gɛnen. 31 Me-nanboana Yesu asonbo, nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ gɛkɛ kamaasɛ mɔ asa mɛ kpɛ mɛ dɛ me ma‑a wɔra daa lɛwu abaa dɔ. Fɛye‑rɛ aye-Wura Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, n kya gyiide fɛye so. Imɔso ne n kya tɔgɛ fɛye gɛnen ilaa idɛ faa. 32 Owi ɔko dɔ mɔ, nɛ kɔ de ndonbuɛ Efiso ɔsowolɛ so. Nengyene fɛɛ anyamesɛ-lɛɛ ilaa wolɛ ne n tiri me mɔ, menɛ ne nan nyɛ lii imɔ dɔ? Nengyene a nyi yɛɛ a maŋ kyingi lii ibuni dɔ de aꞌ nyɛ ntɛɛla mɔ, nkana ɔfaanan a kya nu de gɛdɛ gɛbono mɛ kya tɔgɛ yɛɛ:

“Aꞌ tɛsɛ gyi de aꞌ nun.

Ɔkɛ ɔfaanan a wuꞌ” mɔ.

33 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ nyɛ fɛye penɛ.

“Anyamesɛ nyɛnyɛn dɔ gisaarɛ

i kya nyida nyamesɛ dɛnsɛ gikyenabi.”

34 Imɔso fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so de fɛꞌ kyu Yesu asonbo akyenabi kyu kyena kanpɛ. Fɛye dɔ ako mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔmɔ-asen dɔ. Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ gɛnen ilaa idɛ i gyɛ ipeeli ilaa sa fɛye.

Wurubuaarɛ Dɔ Lɛɛ Nyoro Ɔnan

35 Foŋbii mɔ, fo ɔko fo laa tɔgɛ yɛɛ, “Nnɛ so nnɛ so ne Wurubuaarɛ laa kyingi asa lii ibuni dɔ daa? Mɔmɔ-nyoro gi laa wɔra nnɛ?” 36 Fo ɔbono fo tɔgɛ gɛnen mɔ, fo mɛŋ nyi ɔlaako. Imɔso fo mɛŋ nyi yɛɛ abi abono fo kya duu mɔ a kya daa gigyɔ pɛi de aꞌ lɔɔ kɔrɔ de aꞌ nyɛ nkpa pobɔrɔ? 37 Ibono fo kya kyu duu mɔ kpɛi, ne ibono i laa kɔrɔ de iꞌ sɔrɔ mɔ kee kpɛi. Ilaa ibono fo duu mɔ, i gyɛ gibi giyan fɛɛ giyu abɛɛ giwayu gibi. 38 Wurubuaarɛ ne n kya sa gimɔ nyoro pobɔrɔ gɛnɔɔbono ɔ kya laarɛ mɔ. Gibi kamaasɛ gimɔ-oyuduu gimɔ‑rɛ gimɔ-nyoro pobɔrɔ ɔnan ɔbono ɔ kya kaaborɛ gimɔ mɔ.

39 Ilaa ibono pɛwu i kya sɔnga mɔ nyoro i kɔrɔ i kɔrɔ. Anyamesɛ nyoro kpɛi. Nbuɛ-lɛɛ kpɛi. Nbuii-lɛɛ kpɛi, ne iken kee lɛɛ kpɛi. 40 I bo Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ nyoro ɔnan, ne i bo gɛsinkpan so lɛɛ nyoro ɔnan. Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ nyoro mɔ nyisigyi kpɛi, ne gɛsinkpan so lɛɛ nyisigyi kee kpɛi. 41 Owi bo mɔ-lɛɛ nyisigyi kpɛi. Bosɛ bo mɔ-lɛɛ kpɛi, ne agyɛkpebi kee a bo amɔ-lɛɛ kpɛi-kpɛi. I kya nyiile yɛɛ agyɛkpebi gbaa nyisigyi a don abara.

42 Gɛnen kee ne i dɛ ne. Anyamesɛ mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ de mɛꞌ nyɛ nyoro pobɔrɔ mɔ, mɔmɔ-nyoro nbono a kya pule mɔ gi kya gyɔ. Nyoro nbono Wurubuaarɛ laa sa abono mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ mɔ berɛ gi maŋ gyɔ kpa‑a. 43 Nyoro nbono a kya pule mɔ, nmɔ‑rɛ ipeeli ne. Nyoro nbono gi laa kyingi mɔ berɛ ne nan nyɛ nyisigyi. Mɛ pule aye mɔ, a gyɛ daa afɔlɛbo. Wurubuaarɛ laa kosorɛ aye mɔ, a laa wɔra alolonbo. 44 Gɛkyena gɛdɛ dɔ-lɛɛ nyoro ɔnan ne mɛ kya kyu pule. Oduduu dɔ-lɛɛ nyoro ɔnan ne Wurubuaarɛ laa kyu kosorɛ aye. I kya nyiile yɛɛ i bo gɛkyena gɛdɛ dɔ-lɛɛ nyoro ɔnan, gɛnen kee ne i bo oduduu dɔ-lɛɛ nyoro ɔnan.

45 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i kya tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ gi pɔrɔ nyamesɛ gyangbarasɛ, Adam, ne ɔ nyɛ ɔŋɛ, ɔ tɛ nkpa.” Adam tiikarasɛ, Kirisito mɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ nyɛ Oduduu ɔ kya yɛgɛ asa mɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 46 I mɛŋ gyɛ oduduu dɔ ilaa ne Wurubuaarɛ gi daa gisa anyamesɛ. Nkpa ne Wurubuaarɛ gi daa gisa anyamesɛ pɛi ne ɔ lɔɔ kyu mɔ-Oduduu mɔ ilaa kyu sa ɔmɔ. 47 Nyamesɛ gyangbarasɛ, Adam mɔ gi lii daa gɛsinkpan dɔ. Ɔ gyɛ daa isɛ. Adam nyɔsɛ, aye-Wura Kirisito mɔ berɛ, gi lii daa Wurubuaarɛ dɔ. 48 Gɛsinkpan so gɛkyena ilaa dɔ mɔ, anyamesɛ mɛ dɛ daa fɛɛ nyamesɛ gyangbarasɛ mɔ. Mɛ gyɛ daa isɛ. Ne Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ gɛkyena ilaa dɔ mɔ, anyamesɛ abono mɛ kya ka gyan Kirisito so mɔ mɛ laa wɔra daa fɛɛ mɔ. Mɛ laa wɔra Wurubuaarɛ dɔ asa. 49 Gɛnɔɔbono a daa giwɔra fɛɛ ɔbono ɔ gyɛ isɛ mɔ oyuduu mɔ, gɛnen ne a laa baa wɔra fɛɛ ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ dɔ isa mɔ oyuduu kee ne.

50 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ aye anyamesɛ gɛsinkpan so-lɛɛ nyoro de nkalan oyuduu mɔ i maŋ taalɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Ilaa ibono i kya gyɔ mɔ, i maŋ taalɛ sɔɔ ilaa ibono i maŋ gyɔ mɔ ilaa keda. 51 Fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu ilaa boduduusɛ iko. I mɛŋ gyɛ aye pɛwu ne nan wuꞌ lɛwu. I laa baa fo owi ɔko mɔ, Wurubuaarɛ laa keda aye pɛwu kyɛɛgɛ 52 gikolon. I fo gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ dɔ gɛgandan laalaalogɛ mɔ gɛ laa su. Gɛ su mɔ, fo baa kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi ti wolaa keda aye kyɛɛgɛ. I lii fɛɛ gɛgandan mɔ gɛ laa su mɔ, asa abono mɛ ka gyan Yesu so pɛi ne mɛ wuꞌ mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu nyoro nbono gi maŋ gyɔ mɔ kyu sa ɔmɔ de oꞌ kyingi ɔmɔ. Aye abono a san a tɛ de ansi gɛnen owi ɔbono mɔ kee, Wurubuaarɛ laa keda aye kyɛɛgɛ. 53 I lii fɛɛ aye-nyoro nbono gi kya gyɔ mɔ gi tiri yɛɛ giꞌ nyɛ nbono gi mɛŋ kya gyɔ mɔ ɔnan kyu suu de nmɔ-nyoro. I tiri kee yɛɛ aye-nyoro nbono gi kya wuꞌ mɔ giꞌ nyɛ nbono gi mɛŋ kya wuꞌ mɔ ɔnan kee kyu suu de nmɔ-nyoro. 54 Gɛkaako mɔ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ gɛnen ilaa ibono iꞌ ba. Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ nyoro nbono gi kya gyɔ mɔ gi laa nyɛ kyu oyuduu ɔbono ɔ mɛŋ kya gyɔ mɔ kyu suu de nmɔ-nyoro. Aye-nyoro nbono gi kya wuꞌ mɔ gi laa nyɛ kyu oyuduu ɔbono ɔ mɛŋ kya wuꞌ mɔ kyu suu de nmɔ-nyoro. I ba gɛnen mɔ, nfono ne Wurubuaarɛ agyɛbi ako a laa nyɛ ba gɛsintin. Amɔ ne n gyɛ yɛɛ,

“Lɛwu mɛŋ baa ɔ bo no. A kɔ lii gɛkpaa.

55 O Lɛwu, nꞌ kerɛ fo-ɔlon ɔbono nkana fo bo fo kya gyi aye so mɔ?

O Lɛwu, nꞌ kerɛ fo-ɔgyoo ɔbono nkana fo bo fo kya da aye mɔ?”

56 Lɛwu ɔgyoo ne n gyɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra. Ne ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ i kya nyɛ lɛwu ɔlon lii daa Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ. 57 A kya faala Wurubuaarɛ. Mɔ ne nan lɛɛ aye lii lɛwu ɔlon dɔ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so.

58 Imɔso me-nanboana laarɛsɛ Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so ken-ken fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ dɔ de ilaa iko iŋ sa ɔꞌ yɔɔ fɛye-nyoro baa pii. Fɛꞌ kpɛ fa‑a wɔra Wura Yesu gɛsun owi kamaasɛ dɔ. I kya nyiile yɛɛ fɛ nyi yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono fɛ kya wɔra fɛ kya sa Wura Yesu mɔ, i mɛnaŋ wɔra giyan.

16

Gɛnɔɔbono Fɛ Laa Too Aterenbi Sa Yesu Asonbo Abono I Tiri Ɔmɔ Mɔ

1 Nan baa tɔgɛ aterenbi ilaa sa fɛye kon. Fɛ laa too too-too kyu kpaa kpaaꞌ Yesu asonbo abono i tiri ɔmɔ mɔ, fɛye kee fɛꞌ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ nyiile Yesu asonbo abono mɛ bo Galati ɔsowolɛ so mɔ. 2 Kosida-Kosida mɔ fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ lɛɛ aterenbi ako lii abono ɔ nyɛ mɔ dɔ de fɛꞌ lɔrɔ amɔ yela. Nɛ san ba fɛye asɛ mɔ, iŋ baa wɔra fɛye poroko.

3 Fɛ ti too yela ne nɛ ba mɔ, nan yɛgɛ fɛꞌ lɛɛ asa abono fɛye gbaa-gbaa fɛ sɔɔ mɔmɔ gyi mɔ de mɛꞌ kyu aterenbi mɔ kpe Gyɛrusalem. Nan ŋmarasɛ iwolɛ ibono i laa lɛɛ mɔmɔ nyiile nno awura mɔ de mɛꞌ kyu keda de aterenbi mɔ kpe. 4 Nengyene i gyɛ ibono me kee nꞌ kpe daa mɔ, me‑rɛ ɔmɔ a laa kpe.

Ikpa Ibono Pɔɔlo Yɛɛ Ɔ Laa Kpe Mɔ

5 Nan naa de Masadoniya gɛsinkpan so de nꞌ baa faala fɛye, i kya nyiile yɛɛ Masadoniya ne nan naa de. 6 Nɛ ba mɔ, foŋbii mɔ nan gyi nkɛ fɛye asɛ. I laa taalɛ ba yɛɛ nan kyena fɛye asɛ awo aberɛ mɔ dɔ pɛwu gbaa. Nan kyon mɔ, de fɛꞌ lɛɛ me-ɔkpa de nꞌ taalɛ kpe nfono so nan kpe de mɔ. 7 Meŋ kya laarɛ fɛɛ nꞌ baa loo lii. Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, n kya laarɛ nꞌ gyi nkɛ fɛye asɛ. 8 Nan sii kyena Efiso gɛrɛ kaaborɛ aꞌ gyi aye Gyuda awura Agyudɔ Akɛbiberɛ Gɛsi mɔ. 9 I lii fɛɛ nɛ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gi bugi ɔkpa sa me gɛsintin so de nꞌ nyɛ wɔra mɔ-gɛsun mɔ gɛrɛ. Abono mɔ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ tii me-gɛsun mɔ ɔkpa mɔ kee mɛ kyɔ. 10 Timoti gi ba fɛye asɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra mɔ fɛɛ ɔ loo daa mɔ-gɛwi. Ɔ kya wɔra Wura Yesu gɛsun mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono me kee n kya wɔra faa. 11 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ ŋmanyan mɔ. Ɔ laa kii mɔ, fɛꞌ lɛɛ mɔ-ɔkpa de gisen yuuli de ɔꞌ baa tu me de alanfiya. N kya kerɛ mɔ‑rɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ ako ɔkpa.

12 Aye-nanbo Apolosɛ berɛ, nɛ buɛɛlɛ mɔ yɛɛ oꞌ buu aye-nanboana abono de mɛꞌ kpaa laa fɛye mɔ, nɛ kpon. N kya tɔgɛ mɔ mɔ, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa yɛɛ ɔ laa kpe berɛ, mɔ, i mɛŋ gyɛ nperɛ. Imɔso aberɛ mɔ a fo mɔ, ɔ laa ba fɛye asɛ.

Agyɛbi Laalaalogɛ

13 Fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. Fɛꞌ yelɛ fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ dɔ ken-ken. Fɛꞌ da otu wɔra mɔ-gɛsun mɔ. Fɛꞌ keda nyoro. 14 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa wɔra gɛnen mɔ, fɛꞌ kyu gɛlaarɛꞌ wɔra imɔ pɛwu.

15 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ Akaya gɛsinkpan pɛwu so mɔ, Sitɛfanasɛ gɛten dɔ asa ne n daa gikyu mɔmɔ-nyoro too Yesu so, ne mɛ kyu ɔmɔ-nyoro kyɛɛ mɛ kya kerɛ Yesu asonbo so. 16 N kya kolɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa gɛnen asa abono ɔnan. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ kee sa isa kamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra gɛsun de iꞌ kpaa fɛye mɔ abɛɛ ɔ kya yiyɛɛ fɛye so mɔ.

17 Fɛye-nanboana, Sitɛfanasɛ de Fɔtunatusɛ de Akayakusɛ mɛ ba me asɛ mɔ, i wɔra me ɔkon gikyɔ. Fɛŋ bo me asɛ faa mɔ, mɔmɔ ne n san baa yii fɛye-giyaa sa me. 18 Mɛ yɛgɛ me-gisen gi tɔrɔ me. N nyi ibono mɛ yɛgɛ fɛye-asen a tɔrɔ fɛye kee gɛnen. Fɛꞌ lɛɛ gɛnen asa abono ɔnan ginyen.

19 Wurubuaarɛ asonbo akpen abono a bo Esiya gɛsinkpan so mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye. Akuila de Pirisika de Wurubuaarɛ asonbo gikpen gibono mɛ kya kyena gyanꞌ mɔmɔ-gɛten dɔ mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye gikyɔ Yesu ginyen dɔ.

20 Aye-nanboana Yesu asonbo mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye. Fɛꞌ kyu gɛnyi-abi afaala faala abara fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ Yesu asonbo mɛꞌ faala abara mɔ.

21 Nɛ sin gɛrɛ. Me, Pɔɔlo gbaa-gbaa ne n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ ilaa tiikarasɛ idɛ n kya sa fɛye. 22 Ɔbono ɔ mɛŋ kya laarɛ aye-Wura Yesu ilaa mɔ, kaasɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. Aye-Wura Yesu, a kya kolɛ fo, kii ba gɛsinkpan so!

23 Wura Yesu ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. 24 Kirisito Yesu ginyen dɔ mɔ, n dɛ gɛlaarɛꞌ n kya kalɛ fɛye pɛwu.

2 Korinti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Pɔɔlo Ɔwolɛ Nyɔsɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Korinti Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Kirisito Yesu ɔsɔɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so mɔ de Timoti, aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ ne n kya bunge fɛye ɔwolɛ baarɛ. Fɛye abono fɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so Korinti mɔ de asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro Akaya gɛsinkpan pɛwu so mɔ, fɛye-ɔwolɛ ne.

2 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Wurubuaarɛ Kya Tɔgɛ Wɔra Aye Aye-Ɔlaawusɛ Dɔ

3 Ayenbi a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ! Mɔ ne n gyɛ aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ, ne mɔ kee ne n gyɛ mɔ Yesu Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ ne n gyɛ aye-sɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitolon Gɛmu de aye pɛwu Ɔtɔgɛwɔrabo. 4 Nengyene aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, a kya wu ɔlaawusɛ mɔ, Wurubuaarɛ ne n kya tɔgɛ wɔra aye imɔ pɛwu dɔ ne aye-gisen gi kya tɔrɔ aye. Ɔ kya tɔgɛ wɔra aye gɛnen de aye kee aꞌ taalɛ nyɛ mɔ Wurubuaarɛ-lɛɛ atɔngɛbi kyu tɔgɛ wɔra asa. Nengyene ako mɛ bo ɔlaa wusɛ dɔ mɔ, a laa bii tɔgɛ wɔra mɔmɔ de mɔmɔ-asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ kee fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi wɔra sa aye mɔ. 5 I kya nyiile yɛɛ nengyene a kya kyule buu Kirisito ayaa de aꞌ wu mɔ-lɛɛ ɔlaawusɛ mɔ ɔnan gikyɔ mɔ, gɛnen kee ne a laa nyɛ iꞌ tɔrɔ aye-asen gikyɔ kyu naa de mɔ Kirisito so ne. 6 Nengyene me Pɔɔlo me‑rɛ me-nanboana a wu ɔlaawusɛ Yesu ɔson mɔ so mɔ, i kya kpaa daa fɛye Korinti awura. I laa yɛgɛ iꞌ tɔrɔ fɛye-asen ne i laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ. Ne fɛɛ Yesu gi kii tɔgɛ wɔra aye ne i tɔrɔ aye-asen mɔ, gɛnen kee ne i laa kpaa fɛye. Owi ɔbono fɛ kya wu awɔrɔfɔɔ mɔ, fɛ laa nyingi yɛɛ aye kee a wu gɛnen awɔrɔfɔɔ abono ɔnan ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ wɔra aye. Imɔso i laa keda fɛye-nyoro de fɛꞌ nyɛ gisen. 7 A nyi aye-asen dɔ yɛɛ fɛ laa keda Yesu ɔson mɔ dɔ kpaa lii. A nyi yɛɛ gɛnɔɔbono aye‑rɛ fɛye a kya wu ɔlaawusɛ kolon faa mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa tɔgɛ wɔra aye‑rɛ fɛye pɛwu gikolon de iꞌ tɔrɔ aye pɛwu asen.

8 Aye-nanboana, i kaaborɛ aꞌ buu sa fɛye gɛnɔɔbono a wu ɔlaawusɛ Esiya gɛsinkpan so kyu lii aye Yesu gɛsun mɔ so mɔ. Nsola belɛ nbono asa mɛ sola aye nno mɔ gi tansi don aye ibono aŋ baa gyanꞌ gɛwɔnsa yɛɛ a laa nyɛ nkpa. 9 A nyi yɛɛ a laa wuꞌ daa. Wurubuaarɛ ne n yɛgɛ i ba aye-nwɔnsa dɔ gɛnen de aŋ sa aꞌ ka gyan aye-nyoro so de aꞌ nyɛ ka gyan mɔ Wurubuaarɛ so. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya kyingi ibuni. 10 Wurubuaarɛ mɔ gi mɔlɛgɛ aye lii gɛnen lɛwu idoo ibono dɔ. Ne ɔ laa kii mɔlɛgɛ aye kee. Mɔ so ne aye-ansi a gyan yɛɛ ɔ laa kpɛ ɔ kya mɔlɛgɛ aye. 11 I tiri berɛ yɛɛ fɛye Korinti awura kee fɛꞌ kpaa aye fɛye-ndalaa dɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa wu yɛɛ asa gikpen belɛ mɛ kya dalaa mɛ kya sa mɔ, ne ɔ laa wɔra ilaa sa aye. I ba gɛnen mɔ, asa abono mɛ laa faala mɔ Wurubuaarɛ aye so mɔ kee mɛ laa nyaakyɔ.

Maŋ Baa Ba Laa Fɛye Belen

12 A kya yen aye-nyoro yɛɛ a nyi aye-asen dɔ yɛɛ a selɛ Wurubuaarɛ ne a kyu gɛsintin de gisen fufuli kyu kyena de anyamesɛ pɛwu kanpɛ, titirigu mɔ, de fɛye Korinti awura. Wurubuaarɛ ne n kyu gɛnen akyenabi dɛnsɛ abono kyu kyɛɛ aye. I mɛŋ gyɛ anyamesɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi so ne a nyɛ gɛnen akyenabi abono.

13 Owi kamaasɛ nan sa fɛye ɔwolɛ mɔ, ilaa ibono fɛ laa kalɛ de fɛꞌ nu gɛsɛ mɔ wolɛ ne nꞌ kya ŋmarasɛ. Me-ansi a gyan fɛye so yɛɛ fɛ laa baa nu ilaa ibono n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye mɔ gɛsɛ sa me kpaa logɛ, 14 fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ ti yii gɛsɛ fɛ kya nu gɛsɛ faa. Fɛ nu gɛsɛ kpaa logɛ mɔ, fɛ laa nyiile fɛye-nyoro kyu naa de aye so gɛkaabono aye-Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so mɔ. Aye kee a laa nyiile aye-nyoro kyu naa de fɛye so gɛnen gɛkaabono.

15 Me, Pɔɔlo, nɛ bii gɛnen me-gisen dɔ mɔ, nɛ tɔgɛ sa me-nyoro yɛɛ nan kii naa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa asa mɔ, gikpe de gikii pɛwu mɔ, nan naa de fɛye asɛ de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ agyan lii me asɛ gikpadɔ ginyɔ. 16 Nɛ tɔgɛ yɛɛ nan kyu de fɛye asɛ kyu kpe Masadoniya gɛsinkpan so. Nɛ lii Masadoniya mɔ, nan kii ba fɛye asɛ de fɛꞌ lɛɛ me-ɔkpa owi ɔbono nan kpe de Gyudiya gɛsinkpan so mɔ. 17 Ibono nɛ tɔgɛ imɔ idɛ ne meŋ baa wɔra gɛnen mɔ, fɛ nyi yɛɛ meŋ sa gɛwɔnsa dandan abɛɛ? Abɛɛ n kya wɔra golon-golon fɛɛ abono mɛ kerɛ mɔmɔ-lɛɛ wolɛ mɔ daa? N kya tɔgɛ “Ɛɛn”, yɛgɛ i gyɛ daa “Kuaa”? 18 Fɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ ɔpaawɔrabo mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ aye kee a tɔgɛ “Ɛɛn” sa fɛye mɔ, i gyɛ daa “Ɛɛn”. Ne a tɔgɛ yɛɛ, “Kuaa” mɔ, i gyɛ daa “Kuaa”. 19 Wurubuaarɛ mɔ-bi, Yesu Kirisito ilaa ne me‑rɛ Siilasɛ de Timoti a kpaa tɔgɛ sa fɛye. Ne fɛ nyi yɛɛ Yesu Kirisito, mɔ, mɛŋ gyɛ golon-golon isa. Owi kamaasɛ dɔ mɔ, ɔ gyɛ daa ɔpaawɔrabo. 20 Ilaa dɛnsɛ ibono pɛwu Wurubuaarɛ gi ka yela sa anyamesɛ mɔ, i kya wɔra gɛsintin sa aye kyu naa daa de Yesu Kirisito so. Imɔso a kya dalaa a kya sa Wurubuaarɛ mɔ, Yesu ginyen ne a kya kyu tɔgɛ yɛɛ, “Iꞌ ba gɛnen”. Imɔ ne n kya kyu nyisigyi bara Wurubuaarɛ.

21 Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya yɛgɛ aye‑rɛ fɛye pɛwu a kya nyɛ ayaa yelɛsɛ aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so. Mɔ Wurubuaarɛ ne n sun aye yɛɛ aꞌ wɔra Kirisito gɛsun mɔ. 22 I lii fɛɛ o kyu mɔ-daasɛ kyu gyanꞌ aye so. Daasɛ mɔ ne n gyɛ mɔ-Oduduu ɔbono o kyu wɔra aye-asen dɔ mɔ. Mɔ-Oduduu mɔ so ne a kya nyɛ bii yɛɛ ilaa dɛnsɛ i dɛ sa aye Wurubuaarɛ dɔ.

23 Wurubuaarɛ ne n nyi me-gisen dɔ yɛɛ ibono n kya tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin. Nɛ tɔgɛ yɛɛ nan baa laa fɛye Korinti awura mɔ, n kya su fɛye so daa ne meŋ baa ba. Meŋ laarɛ yɛɛ me-giba mɔ giꞌ wɔra gisobiidɛ sa fɛye. 24 Iŋ gyɛ yɛɛ a kya kyu aye-nyoro yɛɛ a gyɛ fɛye-wuraana Yesu ɔson mɔ dɔ daa. Aye‑rɛ fɛye a kya wɔra gɛsun dabɔlɛ de iꞌ nyɛ wɔra fɛye ɔkon fɛye-gɛkyena dɔ. Giyelɛ berɛ, fɛ ti fɛ yelɛ fɛye-ayaa so gisɔɔgyi gibono fɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ dɔ.

2

1 Imɔso nɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ maŋ baa kii ba fɛye asɛ de nꞌ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa giꞌ kii nyida fɛye. 2 Nɛ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa gi nyida fɛye mɔ, anɛana ne nan yɛgɛ de iꞌ wɔra me ɔkon? Gɛnen mɔ, fɛye abono nɛ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa gi nyida fɛye mɔ wolɛ. 3 Gɛnen so ne nɛ ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ bolonsɛ mɔ. Meŋ laarɛ fɛɛ nꞌ ba de me-gisen giꞌ nyida me fɛye so. Fɛye ne n kaaborɛ fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra me ɔkon. Ne nɛ sɔɔ fɛye gyi me-gisen dɔ kee yɛɛ ilaa ibono i laa wɔra me ɔkon mɔ, i laa wɔra fɛye ɔkon kee. 4 Nɛ ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ bolonsɛ mɔ, nɛ tansi yiyɛɛ me-gisen dɔ. Ne nɛ su ginsikyu. Meŋ laarɛ yɛɛ ɔwolɛ mɔ agyɛbi aꞌ loo fɛye. Nɛ laarɛ daa yɛɛ fɛꞌ nyɛ bii me-gɛlaarɛꞌ belɛ gɛbono n bo sa fɛye mɔ.

Fɛꞌ Kyu Kyɛɛ Ilaa Nyɛnyɛn Ɔwɔrabo Mɔ Kon

5 Ɔnyen ɔbono ilaa nɛ daa giŋmarasɛ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ biidɛ mɔ-giso mɔ, nɛ kiiri mɔ-ilaa ba. Ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ, iŋ gyɛ me Pɔɔlo wolɛ so ne ɔ tɔrɔ. Ɔkpa ɔko so mɔ, fɛye pɛwu so ne ɔ tɔrɔ. Iŋ gyɛ yɛɛ n kya laarɛ nꞌ ŋan ilaa mɔ gikyɔ-gikyɔ berɛ daa. 6 Asa sakyɔ mɛ ti biidɛ mɔ-giso faa mɔ, i kaabo. 7 Fɛꞌ yɛgɛ kyɛɛ mɔ kon de fɛꞌ tɔgɛ wɔra mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ-gisen gi laa nyida mɔ seregɛ. 8 N kya kolɛ fɛye, fɛꞌ yɛgɛ de ɔꞌ nyɛ bii yɛɛ fɛ san fɛ kya laarɛ mɔ-ilaa.

9 Owi ɔbono nɛ ŋmarasɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ biidɛ mɔ-giso mɔ, n kya laarɛ nꞌ bii fɛye-gidebi yɛɛ fɛ laa nu me-gɛdɛ ilaa kamaasɛ dɔ? 10 Fɛ kyu kyɛɛ mɔ mɔ, me kee nɛ kyu kyɛɛ mɔ. I bo ilaa nyɛnyɛn ibono nan kyu kyɛɛ mɔ mɔ, fɛye so ne nan kyu kyɛɛ mɔ, yɛgɛ Yesu Kirisito kya wu me. 11 N kya laarɛ nꞌ tii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔkpa ɔbono ɔ laa kyu nyɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ. Aye berɛ, a nyi mɔ-ikpa golon-golon ibono ɔ dɛ ɔ naa mɔ.

A Kya Tɔgɛ Daa Ilaa Ibono I Kya Lii Aye-Asen Dɔ Mɔ

12 Owi ɔbono nɛ loo Tirowasɛ ɔsowolɛ so mɔ, nɛ wu yɛɛ Wura Yesu Kirisito gi bugi ɔkpa sa me de nꞌ tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa nno. 13 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, me-gisen dɔ i mɛŋ kyena me. I lii fɛɛ meŋ wu me-nanbo, Taatusi nno. Gɛnen so mɔ, nɛ kalɛ ɔmɔ, ne nɛ kyon kpe Masadoniya gɛsinkpan so.

14 Afaala a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. Mɔ ne n kya gyi ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ so owi kamaasɛ. Ɔ kya gyangbara sa aye kyu lii aye‑rɛ Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so, ne ɔ kya kyu aye-gɛkyena dɔ ilaa kyu nyiile asa gɛnɔɔbono ɔ kya gyi ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ so mɔ. Kyu naa de aye so mɔ, mɔ Wurubuaarɛ kya yɛgɛ asa mɛ kya bii Yesu gɛten kamaasɛ. I kya wɔra fɛɛ ilaa bofensɛ ne n gyi gɛsinkpan pɛwu. 15 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ asa mɛ kya wu aye ne mɛ kya nu aye asɛ mɔ, Wurubuaarɛ asɛ mɔ, i wɔra fɛɛ mɛ kya nu Yesu Kirisito ofen ne. Mɔmɔ abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ de mɔmɔ abono mɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ pɛwu mɛ kya nu Yesu ofen mɔ lii aye asɛ. 16 Mɔmɔ abono mɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ berɛ, Yesu ofen mɔ bo mɔmɔ ɔŋalɛ. Ne abono mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ, Yesu bo fen sa ɔmɔ. Imɔso mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ.

Nyamesɛ ɔmɔ ne n bo no ɔ laa taalɛ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi gɛsun gɛdɛ mɔ-gibaa so? 17 Asa sakyɔ ako, mɔ, mɛ naa ma‑a tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɔmɔ-gibaa so. Mɛ san kyu bingiri gɛbuɛɛdɛ. Aye berɛ, aŋ kya wɔra gɛnen. Wurubuaarɛ ne n sun aye. A nyi ibono ɔ kya wu aye. Imɔso kyu naa de aye‑rɛ Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, ilaa ibono i lii aye-asen dɔ mɔ ne a kya tɔgɛ a kya sa asa.

3

Fɛye-Gidebi Ne N Kya Lɛɛ Me-Gɛsun Wɔrasɛ Nyiile Asa

1 Ibono nɛ tɔgɛ faa iŋ gyɛ yɛɛ a kya yen aye-gɛsun mɔ a kya sa fɛye daa de fɛꞌ nyɛ sɔɔ aye gyi. Aŋ tiri gɛnen. Asa ako berɛ mɛ tiri yɛɛ fɛꞌ nyɛ ɔwolɛ ɔbono ɔ kya lɛɛ ɔmɔ-ilaa nyiile fɛye pɛi de fɛꞌ sɔɔ ɔmɔ gyi. Mɔmɔ kee ne n kya laarɛ yɛɛ fɛꞌ ŋmarasɛ iwolɛ lii mɔmɔ so de iꞌ lɛɛ ɔmɔ-ilaa nyiile abanban. 2 Me berɛ, fɛye Korinti awura gbaa-gbaa ne n gyɛ me-lɛɛ ɔwolɛ ɔbono ɔ kya lɛɛ me-gidebi nyiile asa. I wɔra fɛɛ Kirisito gi yɛgɛ a ŋmarasɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔra fɛye-asen dɔ ne. Ɔkamaasɛ kya san wu fɛye mɔ, mɛ kya bii yɛɛ fɛ kyɛɛgɛ lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ naa de aye so. 3 Fɛye-gidebi ne n kya lɛɛ nyiile yɛɛ fɛ dɛ fɛɛ Kirisito ɔwolɛ gɛnen. O sun aye ne ɔ ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ naa de aye so. I mɛŋ gyɛ gɛyabii ŋmarasɛsɛ ne o kyu ŋmarasɛ mɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne o kyu ŋmarasɛ mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ Oduduu gi wɔra gɛsun fɛye-asen dɔ. Iŋ baa i dɛ fɛɛ gɛnɔɔbono dedaa Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ mɔ-nbara gudu gyan daa abui papatela anyɔ so sa anyamesɛ mɔ. Kon faa berɛ, aye anyamesɛ asen dɔ gbaa-gbaa ne Yesu gi ŋmarasɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔra sa aye.

4 Iŋ bo aye gifuu de aꞌ tɔgɛ yɛɛ aye so ne fɛ nyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi fɛye-asen dɔ. A nyi ibono Wurubuaarɛ kee nyi yɛɛ i gyɛ gɛsintin. I lii fɛɛ kyu naa de Yesu Kirisito so ne a taalɛ tɔgɛ imɔ. 5 Nkana iŋ gyɛ yɛɛ aye ne n dɛ ilaa iko aye-gibaa so ne a kya taalɛ wɔra Wurubuaarɛ gɛsun. Wurubuaarɛ so ne a kya taalɛ wɔra mɔ-gɛsun. 6 Mɔ Wurubuaarɛ ne n yɛgɛ nɛ bii wɔra mɔ-gɛnɔ pobɔrɔ mɔ so gɛsun sa mɔ. Gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛꞌ san wɔra mɔ, idɛ kon iŋ baa i gyɛ mɔ-nbara gigyi so ne a laa kyu gɛnɔ pobɔrɔ mɔ kyu kyena de mɔ. I san i gyɛ daa mɔ-Oduduu mɔ so. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ nbara gimaagyi mɔ gi kya kyu lɛwu nyɔsɛ bara anyamesɛ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ berɛ, kya sa daa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

Ilaa Ibono Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Kya Bara Mɔ

I Bo Nyisigyi Gɛkpaa-Gɛkpaa

7 Gɛnen nbara gudu nbono Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ gyan abui patela-patela anyɔ so mɔ, nmɔ so gimaagyi so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ lɛwu nyɔsɛ gi ba. Ibono nbara mɔ gi kya yɛgɛ asa mɛ nyɛ lɛwu gɛnen gbaa mɔ, nbara mɔ gi gyɛ Wurubuaarɛ ilaa so mɔ, ɔ dabɔlɛ sa nmɔ nyisigyi belɛ. I lii fɛɛ Mosisi gi kpaa kyu nbara mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya ba mɔ, mɔ-ansi dɔ i kya ŋɛlegi de nyisigyi. Isirale awura mɔ mɛŋ baa ma‑a taalɛ mɛꞌ kerɛ mɔ-ansi dɔ, ne gɛnen nyisigyi mɔ kya kɔɔgɛ ɔ kya ta.

Nengyene Wurubuaarɛ gi bara lɛwu gbaa ne i wɔra nyisigyi ilaa mɔ, 8 bii yɛɛ nengyene ɔ bara mɔ-Oduduu mɔ i laa tansi wɔra nyisigyi don gɛnen gbaa. 9 Nbara nbono Wurubuaarɛ gi kyu bun anyamesɛ gipuɛɛ mɔ gi gyi ginsi. Imɔso ɔkpa ɔbono so Wurubuaarɛ laa kyu asa yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ berɛ, i laa kii gyi ginsi don nbara nbono gi kya bun asa gipuɛɛ mɔ gbaa bun. 10 Nengyene a kyu Wurubuaarɛ nbara nbono nkana gi naa kyena nyɛ nyisigyi mɔ kyu kɛserɛ de Wurubuaarɛ Oduduu-lɛɛ mɔ, fɛ laa wu yɛɛ nbara mɔ lɛɛ mɔ giŋ baa gi bo nyisigyi ɔko. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ-lɛɛ nyisigyi gi tansi don nbara mɔ-lɛɛ nyisigyi gbaa bun. 11 Nengyene Wurubuaarɛ nbara nbono nmɔ-nyisigyi kya kɔɔgɛ ɔ kya ta mɔ gi nyɛ nyisigyi mɔ, gɛnen berɛ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu ilaa ibono ɔ laa yɛgɛ iꞌ dɛ kpe gɛkpaa-gɛkpaa mɔ-lɛɛ nyisigyi laa tansi nyaakyɔ gikyɔ.

12 Aye berɛ, a kyu aye-ansi gyan Wurubuaarɛ Oduduu ilaa idɛ so, ne a nyi yɛɛ nyisigyi ilaa ibono i laa dɛ kpe gɛkpaa-gɛkpaa mɔ ne a kya tɔgɛ a kya sa asa. Imɔso aŋ kya ŋara aye-ilaa iko. 13 Aŋ dɛ fɛɛ Oloobu Mosisi. I lii fɛɛ owi ɔbono Mosisi ansi dɔ i kya ŋɛlegi mɔ, o kyu ilaa iko kyu bun mɔ-ansi. O nyi yɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi kya kɔɔgɛ ɔ kya ta mɔ-ansi so, imɔso ɔŋ kya laarɛ Isirale awura mɛꞌ wu. 14 Iŋ gyɛ yɛɛ Mosisi gi wɔra ɔmɔ ilaa nyɛnyɛn berɛ. Naafo ɔ mɛŋnan kyu ilaa iko bun mɔ-ansi gɛnen owi ɔbono gbaa mɔ, Isirale awura mɔ nwɔnsa dɔ i maŋ dabɔlɛ bugi. Wurubuaarɛ nbara nbono ɔ tɔgɛ yela de iꞌ yɛgɛ mɔ‑rɛ asa mɛꞌ wɔra gɛnɔ dedaa mɔ, fɛŋ kya wu yɛɛ Isirale awura mɔ mɛ kya kalɛ nmɔ mɔ, mɛŋ kya nu gɛsɛ baa lii de ndɛ? Mɛ maŋ wolaa nu gɛsɛ daa. I wɔra fɛɛ ilaa ibono Mosisi gi kyu bun mɔ-ansi mɔ ɔnan i bun ɔmɔ-ansi. I kya nyiile yɛɛ kyu naa de Yesu Kirisito wolɛ so ne gɛnen ilaa ibono i kya bugi lii asa ansi so de mɛꞌ nyɛ wu de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛsɛ.

15 Gɛsintin, kyu baa lii de ndɛ faa mɔ, nengyene Isirale awura mɛ kya kalɛ Wurubuaarɛ nbara ɔwolɛ mɔ mɔ, mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ gɛsɛ dandan. 16 Nengyene fo nyamesɛ fo kpɛ nyɛ kyɛɛgɛ ne fo nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, Wurubuaarɛ ilaa iŋ baa i kya ŋara fo. 17 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ. Nfono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ bo mɔ, nno ne asa mɛ kya nyɛ ɔmɔ-nyoro. 18 Gɛnen so ne aye Yesu asonbo mɔ a kya kyu aye-nwɔnsa gyan daa Wurubuaarɛ nyisigyi so, ne Wurubuaarɛ ilaa iko iŋ kya ŋara aye mɔ. Wurubuaarɛ kpɛ ɔ kya kyɛɛgɛ aye, ne a kya wɔra fɛɛ mɔ-gidebi a kya too. Owi kamaasɛ a kpɛ a kya nyɛ mɔ-nyisigyi mɔ a kya too. Imɔ pɛwu mɔ, i lii daa Wurubuaarɛ asɛ. Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ.

4

Yesu Kya Sa Aye Gɛkyena Pobɔrɔ

1 Wurubuaarɛ gi su aye gitolon ne o kyu gɛsun gɛdɛ sa aye. Imɔso aye-nyoro gi maŋ yɔɔ aye. 2 A ti kine ipeeli ilaa ibono asa mɛ kya wɔra ŋara-dɔ mɔ. Aŋ kya penɛ asa adawo so de mɛꞌ sɔɔ Yesu gyi. Aŋ kya keda Wurubuaarɛ agyɛbi kyɛɛgɛ. Aye berɛ, a kya tɔgɛ gɛsintin ilaa tigi asa de ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ bii mɔ-gisen dɔ yɛɛ a kya wɔra ilaa ibono i boran sa Wurubuaarɛ. 3 Nengyene fɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono a kya nyiile asa faa gi taa wɔra ŋara-dɔ mɔ, gɛnen mɔ, asa abono mɛ kya fuɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ wolɛ ne i ŋara. 4 Mɔmɔ berɛ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n lɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa gɛnen. Gɛkyena gɛdɛ dɔ mɔ, ɔ wɔra fɛɛ gɛsinkpan pɛwu so wura, ne ɔ kya wɔra asa gɛnen. Ɔ yɛgɛ abono mɛŋ kya sɔɔ Yesu gyi mɔ mɛ bingiri fɛɛ agyaatanbo. Ɔ dengɛ ɔmɔ-ansi de mɛ mɛŋꞌ wu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ fatela mɔ. Ɔŋ kya laarɛ mɛꞌ nyɛ wu Kirisito ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ oyuduu gbaa-gbaa mɔ nyisigyi mɔ.

5 Ɔkalan ɔbono a kya tɔgɛ a sa asa mɔ, iŋ gyɛ aye-ilaa ne a kya laarɛ mɛꞌ nu. Yesu Kirisito ilaa ne a kya tɔgɛ yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wura. Aye mɔ, kyu lii mɔ Yesu so mɔ, a tɛ daa sa fɛye. 6 Dedaa mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ, “Iꞌ ŋmangɛ de iꞌ wu gibiri dɔ” ne i ba gɛnen. Gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono kee ne n yɛgɛ i ŋmangɛ ne i kya wu aye-asen dɔ. Imɔso ne a kya nyɛ laa ansi kerɛ Yesu Kirisito de aꞌ bii Wurubuaarɛ nyisigyi kyu naa de mɔ so mɔ.

7 Ilaa dɛnsɛ-dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra aye-asen dɔ gɛnen faa, aye adɛ ɔnan ne ɔ wɔra imɔ sa. I dɛ fɛɛ o kyu awuratɔ gbaaꞌ wɔra gɛkeebii nyɛnyɛn dɔ. Wurubuaarɛ gi wɔra imɔ idɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ ɔlon kamaasɛ gi lii daa mɔ Wurubuaarɛ asɛ. Aye aŋ bo ɔlon ɔko aye-gibaa so. 8 Imɔso ilaa i ti taa nyise aye ikpa kpɛi-kpɛi so, iŋ kii i kya yɛgɛ aꞌ paadɛ. I kya ŋminde aye-amu, iŋ kii i kya yɔɔ aye-nyoro. 9 Asa mɛ ti taa ka aye-ansi ibono a kya son Yesu mɔ so. Wurubuaarɛ, mɔ, mɛŋ kya lɛɛ ansi yɛgɛ aye. Asa mɛ kya kparɛ aye too fɛɛ asonsɔɔ, aŋ kii a kya wuꞌ. 10 Owi kamaasɛ a naa mɔ, Yesu lɛwu mɔ ɔnan kya pɛɛdɛ aye. Gɛnen ne Yesu gɛkyena gɛbono o kyingi ne o kii nyɛ mɔ kee gɛ laa nyɛ lii gɛwi aye-gɛkyena dɔ ne. 11 I kya nyiile yɛɛ ibono a kya son Yesu mɔ so mɔ, a tɛ de ansi faa, owi kamaasɛ asa mɛ dɛ aye ma‑a wɔra lɛwu abaa dɔ. Gɛnen ne Yesu gɛkyena pobɔrɔ gɛbono ɔnan o kyingi ne o kii nyɛ mɔ kee gɛ laa nyɛ lii gɛwi aye anyamesɛ nyoro gibi gibono gi kya wuꞌ mɔ dɔ ne. 12 Imɔso aye abono a kya tɔgɛ Yesu ɔkalan mɔ, Yesu lɛwu mɔ kya wɔra mɔ-gɛsun aye-gɛkyena dɔ, ne i kya yɛgɛ fɛye, mɔ, fɛ kya nyɛ mɔ-gɛkyena pobɔrɔ mɔ ɔnan.

13 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ, ɔko gi ŋmarasɛ yɛɛ, “Nɛ sɔɔ gyi. Imɔso ne nꞌ kya lɛɛ tɔgɛ.” Aye kee a nyɛ gɛnen gisɔɔgyi gibono ɔnan. Imɔso ne a kya lɛɛ mɔ-ilaa a kya tɔgɛ a sa asa. 14 A nyi yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono o kyingi Wura Yesu lii ibuni dɔ mɔ laa kyingi aye kee lii ibuni dɔ fɛɛ Yesu-lɛɛ mɔ ɔnan de oꞌ kyu aye‑rɛ fɛye pɛwu kyu kpe mɔ asɛ Wurubuaarɛ dɔ. 15 Fɛye so ne Wurubuaarɛ kya wɔra imɔ idɛ pɛwu faa. Fɛꞌ bii yɛɛ asa abono mɛ kya nyɛ Yesu amɔlɛgɛ kyu naa de mɔ-gitolon so mɔ mɛ kpɛ mɛ kya nyaakyɔ mɛ kya bɔla. I kya ba gɛnen daa de afaala abono mɛ kya kyu sa Wurubuaarɛ mɔ aꞌ nyɛ a kya nyaakyɔ gɛnen kee de iꞌ kyu nyisigyi bara mɔ Wurubuaarɛ.

Ilaa Ibono Fɛŋ Kya Wu De Ansi Mɔ I Laa Dɛ Kpe Gɛkpaa-Gɛkpaa

16 Gɛnen ilaa idɛ so mɔ, sɛi mɛŋ kya yɔɔ aye-nyoro. I bo no yɛɛ aye-nyoro gi kpɛ gi kya pɔɔ berɛ. Gɛkɛ kamaasɛ mɔ, mɔ, Wurubuaarɛ kpɛ ɔ kya lɔrɔ aye-asen dɔ de aye-oduduu dɔ de aꞌ kii wɔra apobɔrɔ too. 17 Aye-gɛsinkpan so ɔlaawusɛ pi‑i baarɛ maŋ kɛɛla. Ne ɔ kya baala nyisigyi ɔbono ɔ tansi ɔ bo duduu mɔ ɔ kya yela ɔ kya sa aye Wurubuaarɛ dɔ. Gɛnen nyisigyi ɔbono berɛ mɛŋ bo ɔkara ne ɔ don aye ɔlaawusɛ baarɛ gbaa bun. 18 A bii gɛnen ilaa idɛ mɔ, i lii fɛɛ ilaa ibono i tiri aye ne n gyɛ ilaa ibono a mɛŋ kya wu de ansi mɔ. Ilaa ibono a kya wu de ansi faa berɛ, iŋ gyɛ aye-ilaa tirisɛ. I lii fɛɛ ilaa ibono fo kya wu de ansi mɔ iŋ kya dɛ kpe. Ilaa ibono fo mɛŋ kya wu de ansi mɔ berɛ i laa dɛ kpe gɛkpaa-gɛkpaa.

5

1 Aye-nyoro gibi gidɛ gi dɛ fɛɛ gibuu gibono Wurubuaarɛ gi kyu sa aye yɛɛ aꞌ kyena gimɔ dɔ gɛsinkpan so. Nengyene gibuu gidɛ gi boori bun mɔ, a nyi yɛɛ a laa kii nyɛ obu Wurubuaarɛ dɔ. A laa nyɛ nyoro pobɔrɔ de aꞌ kyena nmɔ dɔ gɛkpaa-gɛkpaa. Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne nan lɛɛ nmɔ sa aye. 2 Gɛsinkpan gɛdɛ so berɛ, a kya muusi. I kya nyiile yɛɛ a kya laarɛ fɛɛ aꞌ nyɛ loo Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ obu mɔ dɔ kusaa. 3 A kya laarɛ aꞌ kyu nyoro pobɔrɔ mɔ bun aye-nyoro so fɛɛ gikuru de iŋꞌ baa wɔra fɛɛ a naa daa gibolonbukpan.

4 A san a bo gɛsinkpan so lɛɛ gibuu mɔ dɔ faa mɔ, ilaa i kya nyise aye, ne a kya muusi. Iŋ gyɛ yɛɛ a kya laarɛ aꞌ wuꞌ de aꞌ lɛɛ aye-gɛsinkpan so lɛɛ nyoro mɔ fuɛ berɛ daa. A kya laarɛ daa yɛɛ aꞌ nyɛ Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ nyoro mɔ kyu bun aye-gɛsinkpan so lɛɛ nyoro mɔ so. I ba gɛnen mɔ, gɛkyena gɛkpaa ilaa i laa gyi lɛwu ilaa ibono i bo aye dɔ mɔ so. 5 Wurubuaarɛ ne n baala aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ yela de gɛkaako ɔꞌ nyɛ kyɛɛgɛ aye-nyoro gɛnen. Ne o kyu mɔ-Oduduu mɔ sa aye de aꞌ nyɛ bii yɛɛ ɔ laa kyɛɛgɛ aye gɛsintin. 6 Imɔso owi kamaasɛ i kya keda aye-nyoro.

A nyi yɛɛ nkɛ nbono ɔkara a laa kyena aye-nyoro gibi mɔ dɔ gɛrɛ mɔ, a maŋ nyɛ wu Wura Yesu. 7 I lii fɛɛ gisɔɔgyi gibono a bo sa Yesu mɔ ne a dɛ a naa faa. I mɛŋ gyɛ ilaa ibono a kya wu de ansi. 8 I kpɛ i kya keda aye-nyoro daa. A nyɛ mɔ, a kya laarɛ yɛɛ aꞌ koso aye-nyoro gibi mɔ dɔ gɛrɛ de aꞌ nyɛ wu Wura Yesu de aꞌ kyena mɔ asɛ. 9 To. A ti nyɛ koso kpe Wurubuaarɛ dɔ daa‑o, a san a bo gɛsinkpan so gɛrɛ daa‑o, ilaa kolon ne n tiri aye. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ aꞌ wɔra ilaa ibono i laa gyi Wura Yesu ginsi mɔ daa. 10 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ laa terɛ aye pɛwu Wura Yesu Kirisito asɛ de oꞌ gyi aye-gɛkyena gɛdɛ dɔ pɛwu nbɛlɛ. Nyamesɛ kamaasɛ laa nyɛ ibono i kaaborɛ mɔ mɔ. Idɛnsɛ ne fo wɔra mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu idɛnsɛ ka fo gikɔ, ne inyɛnyɛn ne fo kii baa wɔra mɔ, inyɛnyɛn ne ɔ laa kyu ka fo gikɔ.

Aꞌ Kpaa Asa De Mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ Nsana Iꞌ Nyɛ Lɔrɔ

11 A selɛ Wura Yesu. Gɛnen so ne a kya tɔgɛ wɔra asa de mɔmɔ kee mɛꞌ nyɛ nu mɔ asɛ mɔ. Wurubuaarɛ nyi aye-asen dɔ sɔnlii. Ne n nyi yɛɛ fɛ nyi ilaa ibono i bo me-gisen dɔ mɔ kee. 12 N kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ faa mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ n kya laarɛ de nꞌ yen me-nyoro sa fɛye daa. N kya laarɛ daa de fɛꞌ nyɛ ilaa ibono fɛ laa taalɛ yelɛ imɔ so de fɛꞌ nyɛ nyiile fɛye-nyoro kyu lii aye so mɔ. Asa ako mɛ bo no mɔ, mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro kyu lii ilaa ibono mɛ kya wɔra ansi so giyan mɔ so. Mɛŋ kya kerɛ gisen dɔ ilaa. N kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ nyɛ lɛɛ gɛnɔ dandan sa ɔmɔ.

13 Nengyene i kya wɔra fɛye fɛɛ a kya pɛɛrɛ ansi Wurubuaarɛ ɔson so mɔ, a kya lɔ giyee daa mɔ, Wurubuaarɛ so ne a kya wɔra gɛnen. Ne fɛɛ fɛye asɛ mɔ, a kya sa nwɔnsa kanpɛ mɔ, fɛye so ne a kya wɔra gɛnen. 14 I kya nyiile yɛɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono Yesu Kirisito bo sa anyamesɛ mɔ ne n san i kya gyi aye-amu. A tansi a nyi aye-asen dɔ yɛɛ isa kolon ne n yii asa pɛwu giyaa ne o wuꞌ. Imɔso i wɔra fɛɛ asa pɛwu ne n wuꞌ. 15 O wu lɛwu sa asa pɛwu gɛnen de asa abono mɛ tɛ de ansi mɔ mɛ maŋ baa kyena mɔmɔ-gibaa so. Mɛꞌ san kyena sa daa Yesu ɔbono o yii mɔmɔ-giyaa ne o wuꞌ ne o kii kyingi lii ibuni dɔ sa ɔmɔ mɔ.

16 Imɔso aye abono a kya ka gyan Yesu Kirisito so mɔ a tɛ sa mɔ faa mɔ, aŋ baa kerɛ ansi so-lɛɛ ilaa de aꞌ bii ɔko gidebi. Nkana owi ɔko dɔ mɔ, a kerɛ ansi so-lɛɛ ilaa daa de aꞌ bii Kirisito gidebi. Idɛ kon berɛ aŋ baa wɔra gɛnen. 17 I kya nyiile yɛɛ nengyene nyamesɛ mɔ‑rɛ Yesu Kirisito mɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, kaasɛ gi bingiri nyamesɛ pobɔrɔ ne. Mɔ-dedaa-lɛɛ gidebi mɔ gi kyon. Nyamesɛ pobɔrɔ ne ɔ san ɔ gyɛ. 18 Wurubuaarɛ ne n kya wɔra imɔ idɛ pɛwu. Mɔ ne n naa de Kirisito so ne ɔ lɔrɔ aye‑rɛ mɔ nsana. Ne o kii kyu imɔ-gɛsun kyu wɔra aye-abaa dɔ yɛɛ aꞌ kpaa asa sɛnsɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana kee iꞌ nyɛ lɔrɔ. 19 Nan tɔgɛ daa yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ nsana i lɔrɔ kyu naa de Kirisito so. Ɔŋ baa kerɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn de ɔꞌ terɛ ɔmɔ nbɛlɛ. Ne o kyu ɔkalan baarɛ kyu wɔra aye-abaa dɔ de aꞌ tɔgɛ asa gɛnɔɔbono mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i laa lɔrɔ mɔ. 20 Imɔso a yelɛ Kirisito giyaa dɔ gɛsinkpan so ne. I gyɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n kya kolɛ fɛye kyu naa de aye so. A kya kolɛ fɛye a kya sa Kirisito daa, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ yɛgɛ fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ lɔrɔ. 21 Aye anyamesɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu Kirisito fɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu mɔ, mɔ ne n wɔra imɔ, yɛgɛ ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn kerɛ. Wurubuaarɛ gi kyu Kirisito wɔra gɛnen daa de ɔꞌ nyɛ kyu aye kee fɛɛ ilaa dɛnsɛ so‑o ne a kya wɔra. Aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so ne i ba gɛnen.

6

1 Imɔso gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ me‑rɛ mɔ a kya wɔra mɔ-gɛsun mɔ faa, n kya kolɛ fɛye yɛɛ a tɔgɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ ɔkalan kyu lii Yesu so mɔ sa fɛye faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra giyan. 2 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ,

“Owi mɔ gi fo mɔ, nan nu fɛye asɛ.

Nan mɔlɛgɛ fɛye me-amɔlɛgɛ gɛkɛ mɔ.”

Imɔso fɛꞌ nu yɛɛ kon ne Wurubuaarɛ owi mɔ gi fo ne. Ndɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ gɛkɛ mɔ.

A Kya Tansi Da Otu Keda Aye-Nyoro

3 A mɛŋ kya laarɛ de ɔko oꞌ wu ilaa nyɛnyɛn iko aye-gɛsun mɔ dɔ, ne aŋ kya laarɛ aꞌ wɔra ilaa ibono i laa tii ɔko ɔkpa de ɔŋꞌ sa ɔꞌ keda Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ. 4 Ɔkpa kamaasɛ so mɔ, a kya kyena daa gɛnɔɔbono i kaaborɛ aye abono a gyɛ Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo aꞌ kyena mɔ. Ɔgɛnda dɔ‑o, gɛyiyɛɛ dɔ‑o, ansi gika dɔ‑o, a kya tansi da otu keda aye-nyoro. 5 Lii Wurubuaarɛ gɛsun mɔ so mɔ, asa mɛ kya daarɛ aye, mɛ kya tii aye de ibu, ne gɛnɔɔbono sakpii mɛ kya wɔra aye mɔ i bo gifuu. A kya wɔra gɛsun kyolon, a mɛŋ kya nyɛ ginsi gidɛ, a kya kyena akon. Imɔ idɛ pɛwu dɔ mɔ, a kya da otu keda nyoro de asa mɛꞌ nyɛ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo ne n gyɛ aye gɛsintin so. 6 Lii aye-gisen fufuli so, aye-ɔlaako ginyi so, lii aye-gidɛnsɛ giwɔra so, lii Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo aye dɔ mɔ so, lii gɛlaarɛꞌ gɛbono a kya laarɛ abara lii aye-asen dɔ mɔ so, 7 lii gɛsintin agyɛbi abono a kya tɔgɛ mɔ so, lii Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo aye dɔ mɔ so, imɔ idɛ pɛwu so mɔ, mɛ kya nyɛ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo ne n gyɛ aye.

Gɛsintin gigyi dɔ ne a dɛ a tɛ. Gɛsintin gigyi mɔ gi dɛ fɛɛ adontɔ ne a dɛ gyisɛ de benɛ. 8 Asa mɛ kya kyu buubuu sa aye‑o, mɛŋ kya kyu aye terɛ sɛi‑o, mɛ kya saalɛ aye‑o, mɛ kya yen aye daa‑o, imɔ pɛwu dɔ mɔ, a kya lɛɛ nyiile yɛɛ a gyɛ Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo. Mɛ ti taa nyida aye yɛɛ a gyɛ daa abonbo; yɛgɛ gɛsintin awura ne a gyɛ. 9 Mɛ kya kyu imɔ yɛɛ mɛŋ ti nu aye so kerɛ, yɛgɛ mɛ wolaa mɛ nyi aye dandan. Mɛ kya kyu aye fɛɛ a bo lɛwu dɔ, yɛgɛ a san a bo nkpa. Mɛ kya biidɛ aye-giso, yɛgɛ mɛ mɛŋ kii mɛ kya mɔɔ aye. 10 A naa fɛɛ aye-ilaa i bo ayen yɛgɛ owi kamaasɛ a kya gyi ɔkon Wurubuaarɛ so. Mɛ kya wu aye fɛɛ ayenbo yɛgɛ aye mɔ ne n kya yɛgɛ asa sakyɔ mɛ kya bingiri awuragyibo Wurubuaarɛ asɛ. Mɛ kya wu aye fɛɛ aŋ bo sɛi, yɛgɛ aye mɔ ne n bo ilaa kamaasɛ ibono i maŋ lii aye-gibaa mɔ.

11 Nɛ tɔgɛ me-ilaa tigi fɛye Korinti awura. Nɛ bugi me-gisen pɛwu sa fɛye. 12 N kya bugi ansi de fɛye. Fɛye ne mɛŋ kya bugi ansi de me. 13 Me, Pɔɔlo n kya tɔngɛ de fɛye fɛɛ me-biana daa. Fɛꞌ yaalɛ fɛye-nyoro de me kee.

Aye Ne N Gyɛ Wurubuaarɛ Ɔson Obu Mɔ. Wurubuaarɛ Tɛ Aye Dɔ

14 Fɛye‑rɛ asa abono mɛŋ kya sɔɔ Yesu gyi mɔ fɛŋ sa fɛꞌ dabɔlɛ wɔra gɛnɔ kolon ilaa. Gɛsintin gigyi de ilaa nyɛnyɛn giwɔra i mɛŋ bo gɛsu. Nnɛ so ne gibiri de fatela i laa taalɛ wɔra gɛnɔ kolon? 15 Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, Ɔbonsan, ɔbono mɛ kya terɛ mɔ-ginyen giko kee yɛɛ Beeliyɛlɛ mɔ, mɔ‑rɛ Kirisito mɛ laa tɔgɛ kyule abara nnɛ so? Ɔbono ɔ kya sɔɔ Yesu gyi mɔ, de ɔbono ɔŋ kya sɔɔ Yesu gyi mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ menɛ asɛ? 16 Nnɛ so ne ikperɛ i laa gyi Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ nbara? Gɛnen kee ne aye‑rɛ ikperɛ a maŋ taalɛ kyena dabɔlɛ. I lii fɛɛ aye ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ. Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ, mɔ-ɔson obu ne n gyɛ aye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ,

“Nan kyena mɔmɔ dɔ de nꞌ naa saarɛ mɔmɔ dɔ.

Nan wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ

de mɔmɔ mɔ, mɛꞌ wɔra me-adɛ.”

17 Imɔso Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Fɛꞌ tɛɛ fɛye-nyoro lii abono mɛŋ kya son me mɔ dɔ.

Fɛꞌ lii mɔmɔ dɔ.

Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa ibono

i laa kyɔlesɛ fɛye-ɔson mɔ.

Mɔ, mi‑i me mɔ, nan sɔɔ fɛye.”

18 “Nan wɔra fɛye-sɛ,

Ne fɛye mɔ fɛ laa wɔra me-biana

anyensɛ de akyiisɛ.”

Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ ne n tɔgɛ gɛnen.

7

1 Wurubuaarɛ gi ka gɛnen ilaa idɛ yela sa aye Yesu asonbo. Imɔso me-nanboana alaarɛsɛ, aꞌ kpaarɛ ilaa kamaasɛ ibono i kya kyu ilaa nyɛnyɛn bun aye-nyoro gibi abɛɛ aye-oduduu mɔ. Aꞌ selɛ Wurubuaarɛ de aꞌ lɔrɔ aye-nyoro yela sa mɔ-nkon kpaa logɛ.

Nɛ Nu Fɛye So Ne I Keda Me-Nyoro

2 Fɛꞌ bugi fɛye-gisen sa me. Meŋ wɔra fɛye ɔko ilaa nyɛnyɛn. Meŋ biidɛ ɔko loo ilaa nyɛnyɛn ɔkpa dɔ, ne meŋ kudi ɔko gyi. 3 Meŋ kya tɔgɛ yɛɛ fɛ bo ilaa nyɛnyɛn daa. Nɛ ti tɔgɛ kyon yɛɛ fɛ bo me-gisen dɔ, iŋ gyɛ abiila. I gyɛ lɛwu‑o, nkpa‑o, me‑rɛ fɛye ne. 4 Nɛ tansi sɔɔ fɛye gyi, ne nꞌ kya nyiile me-nyoro kyu lii fɛye so. Me‑rɛ me-nanboana a kya wu ɔlaawusɛ gikyɔ gbaa mɔ, kyu lii fɛye so mɔ, i kya kii keda me-nyoro. I kpɛ i bo me ɔkon daa.

5 Me‑rɛ me-nanboana a baa loo Masadoniya gɛsinkpan so mɔ, nno kee a mɛŋ taa nyɛ kyoola. Ɔkpa kamaasɛ so mɔ, ilaa i tu-tu aye. Asa mɛ kyu nlɔgedɛ de nluu tu aye, ne gifuu gi keda aye. 6 To! Nengyene nyamesɛ gisen gi kya nyida mɔ mɔ, Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya wɔra ibono i kya kii keda mɔ-nyoro. Imɔso mɔ Wurubuaarɛ ne n kyu aye-nanbo Taatusi lii fɛye asɛ baa tu aye Masadoniya, ne i nyɛ keda aye-nyoro. 7 I mɛŋ gyɛ Taatusi giba mɔ wolɛ. Fɛye-ilaa ibono fɛ tɔgɛ keda mɔ-nyoro mɔ, imɔ kee ne n keda aye-nyoro. O buu sa aye yɛɛ fɛ kya laarɛ me fɛɛ gibelɛ nkyu; yɛɛ ilaa ibono i ba me‑rɛ fɛye nsana mɔ i wɔra fɛye ayen. Ne yɛɛ fɛ pɛɛrɛ ansi me-ilaa mɔ so. Imɔ idɛ pɛwu i lɔrɔ wɔra me ɔkon bɔla.

Nɛ Wu Yɛɛ Me-Ɔwolɛ Mɔ Gi Kpaa Fɛye

8 Ɔwolɛ mɔ nɛ ŋmarasɛ fɛye ne i loo fɛye mɔ, meŋ sɔɔ gyi yɛɛ nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nɛ wu yɛɛ i loo fɛye ŋmaraa. Imɔso nkana nɛ sɔɔ me-nyoro akyɔɔlɛ yɛɛ iŋ kaaborɛ nꞌ ŋmarasɛ fɛye gɛnen. 9 Kon faa, i bo me ɔkon. Iŋ gyɛ ibono i loo fɛye mɔ so berɛ. I loo fɛye mɔ, i yɛgɛ fɛ nu fɛye-nyoro gɛsɛ. Imɔso ne i bo me ɔkon mɔ. Ilaa mɔ i loo fɛye Wurubuaarɛ ɔkpa so daa. Imɔso iŋ gyɛ yɛɛ ilaa nyɛnyɛn iko i tu fɛye naa de me so.

10 Nyamesɛ gi wɔra ilaa nyɛnyɛn, ne kyu lii Wurubuaarɛ so ne o nu mɔ-nyoro gɛsɛ ne i loo mɔ mɔ, i laa yɛgɛ ɔꞌ taa imɔ yɛgɛ de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Imɔ gɛmara mɔ, ɔ san nyingi imɔ mɔ, i maŋ baa loo mɔ. Nengyene gɛsinkpan so ilaa ne ɔ kya kerɛ ne i kya loo mɔ berɛ mɔ, imɔ ibono i laa yɛgɛ ɔ laa fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. 11 Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ nyingi gɛnɔɔbono i wɔra fɛye mɔ. Fɛ selɛ Wurubuaarɛ daa ne n yɛgɛ ɔwolɛ mɔ ilaa i loo fɛye. I yɛgɛ fɛ pɛɛrɛ ansi de fɛꞌ nyɛ gyi aso ilaa nyɛnyɛn so. I loo fɛye, ne i ŋmaa fɛye-asen. Fɛ pɛɛrɛ ansi biidɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo giso, ne fɛ san fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu me. Ɔkpa kamaasɛ so mɔ, fɛ lɛɛ nyiile yɛɛ ilaa mɔ i mɛŋ lii fɛye asɛ ne fɛŋ kyule imɔ.

12 Ilaa ibono i tiri me gikyɔ so ne nɛ ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ mɔ mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ kaasɛ ɔbono ɔ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, ne iŋ kii i gyɛ ɔbono kaasɛ mɔ gi tɔrɔ mɔ so mɔ kee. Nɛ ŋmarasɛ ɔwolɛ mɔ mɔ, n kya laarɛ daa Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaa fɛye de fɛꞌ wu bii ɔkara ɔbono fɛ kyu fɛye-nyoro fuɛ sa aye mɔ. 13 Imɔso fɛye-ilaa i keda aye-nyoro.

Ilaa ibono i wɔra aye ɔkon gikyɔ mɔ ne n gyɛ gɛnɔɔbono i wɔra Taatusi ɔkon fɛye asɛ mɔ. Fɛ yɛgɛ mɔ-gɛwɔnsa gɛ kyena mɔ gɛten kolon. 14 N wolaa mi‑i yen fɛye Korinti awura sa Taatusi. Gɛsintin mɔ, fɛ mɛŋ lɛɛ me tanga. Fɛ nyi yɛɛ nɛ tɔgɛ gɛsintin so‑o sa fɛye. Gɛnen kee ilaa ibono nɛ tɔgɛ kyu lii fɛye so sa Taatusi mɔ, i wɔra gɛsintin. 15 Taatusi kya nyingi gɛnɔɔbono fɛ kyu buubuu keda mɔ ne fɛ nu mɔ-gɛdɛ mɔ, i kya yɛgɛ ɔ kya lɔrɔ nyɛ gɛlaarɛꞌ gɛko mɔ-gisen dɔ sa fɛye. 16 Imɔso i kya wɔra me ɔkon ibono nɛ wu yɛɛ nan taalɛ ka gyan fɛye Korinti awura so ilaa kamaasɛ dɔ.

8

Masadoniya Awura Mɛ Wɔra Bɛrɛɛ Ilaa

1 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, a kya laarɛ de fɛꞌ bii Yesu asonbo abono mɛ bo Masadoniya gɛsinkpan so mɔ ilaa. Wurubuaarɛ gi tansi wɔra ilaa mɔmɔ dɔ. 2 Ilaa kpɛi-kpɛi ibono i tu ɔmɔ mɔ i yɛgɛ i daasɛ mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan Yesu so mɔ kerɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɔmɔ-ɔkon belɛ ɔbono ɔ bo mɔmɔ dɔ so mɔ, mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-ayen mɔ mɛ kya dabɔlɛ kyɛɛ ayenbo ilaa gikyɔ. 3 Nɛ wu yɛɛ mɛ wɔra asa bɛrɛɛ lii mɔmɔ-asen dɔ gɛnɔɔbono ɔkara mɛ laa taalɛ mɔ kii don ibono mɛ laa taalɛ mɔ gbaa. 4 Mɔmɔ gbaa-gbaa ne n kolɛ yɛɛ aꞌ wɔra aniya de aꞌ yɛgɛ ɔmɔ kee mɛꞌ too aterenbi sa ayenbo. Mɛ laarɛ yɛɛ mɔmɔ kee mɛꞌ kpaa ayenbo abono mɛ bo Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ. 5 A mɛŋ taa gyan mɔmɔ-gɛwɔnsa. Gɛnen so, mɔmɔ-ilaa mɔ i dɛ aye-gɛnɔ. Mɛ daa gikyu mɔmɔ-nyoro kyu sa Wura Yesu, ne Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ mɔ, mɛ kii kyu mɔmɔ-nyoro fuɛ sa aye kee.

6 Masadoniya awura mɔ bɛrɛɛ ilaa idɛ so mɔ, a tɔgɛ sa Taatusi yɛɛ gɛnɔɔbono o yii gɛnen gɛsun mɔ gɛsɛ fɛye Korinti awura dɔ mɔ, ɔꞌ tɛsɛ keda gɛnen de fɛye kee fɛꞌ nyɛ wɔra bɛrɛɛ ilaa idɛ kpaa logɛ. 7 Meŋ wu ilaa ibono dɔ yɛɛ fɛ mɛŋ gyangbara, fɛɛ gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ, gɛtɔngɛ, ɔlaako ginyi, gɛnsipɛɛrɛ ilaa kamaasɛ dɔ, de gɛlaarɛꞌ gɛbono fɛ bo sa aye mɔ. Imɔso fɛꞌ kerɛ de fɛꞌ gyangbara gɛnen bɛrɛɛ ilaa idɛ dɔ kee. 8 N kya tɔgɛ fɛye gɛnen faa, iŋ gyɛ yɛɛ n kya nyise fɛye berɛ. N kya laarɛ daa yɛɛ aꞌ nyɛ kyu fɛye-gɛlaarɛꞌ gɛbono fɛ bo mɔ kyu kɛserɛ de gɛnɔɔbono asa ako mɛ kya keda nyoro wɔra gidɛnsɛ mɔ. Gɛnen ne a laa nyɛ wu yɛɛ fɛ bo gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ gɛsintin so.

9 I kya nyiile yɛɛ fɛ nyi Wura Yesu Kirisito gɛsalaarɛ gɛbono ɔ bo ne o kyu mɔ-nyoro fuɛ sa aye mɔ. Owi ɔbono ɔ gyɛ daa owuragyibo mɔ, fɛye so mɔ, o bingiri fɛɛ yenbo. Kyu naa de ibono o bingiri mɔ-nyoro fɛɛ yenbo so mɔ, ɔ kya laarɛ yɛɛ fɛye kee fɛꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ gɛwuragyi mɔ ɔnan.

10 N kya buu yɛɛ sinde mɔ, fɛye Korinti awura ne n gyɛ asa gyangbarasɛ abono fɛ kpaa ayenbo. Fɛye kee ne n daa gikyu gɛnen gɛwɔnsa gɛbono ba. 11 Imɔso ilaa ibono n bo nan tɔgɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ tɛsɛ logɛ gɛsun gɛbono fɛ yii gɛsɛ gɛnen mɔ. Gɛnɔɔbono i wɔra fɛye ɔkon ne fɛ kyu gɛnsipɛɛrɛ yii gɛsɛ mɔ, fɛꞌ tɛsɛ keda nyoro de fɛꞌ wɔra kpaa logɛ. Fɛꞌ wɔra daa fɛye-abaa ɔkara. 12 Nengyene i bo fo ɔko ɔkon yɛɛ foꞌ kpaa ayenbo mɔ, ɔkara ɔbono fo laa lɛɛ kyɛɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa kerɛ daa ilaa ibono fo bo mɔ de iꞌ gyi mɔ-ginsi. Nkana iŋ gyɛ ibono foŋ bo mɔ ne Wurubuaarɛ laa kerɛ. 13 Meŋ kya laarɛ de nꞌ kyu ako gɛsola kyu bɔla fɛye. 14 N kya laarɛ fɛye ɔkamaasɛ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa mɔ daa. Gɛnɔɔbono ilaa i gbigi fɛye asɛ aberɛ adɛ dɔ faa, fɛꞌ kyu kpaa mɔmɔ abono i tiri ɔmɔ mɔ. Owi ɔbono i tiri fɛye ne i gbigi mɔmɔ asɛ mɔ, de mɛꞌ kpaa fɛye kee. Imɔ ne nan yɛgɛ ɔkamaasɛ ilaa iꞌ wɔra ɔdan ne. 15 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ gɛtɛɛko mɔ. I bo nno yɛɛ,

“Nyamesɛ ɔbono ɔ koola gikyɔ mɔ, i maŋ don mɔ-abaa.

Ne ɔbono mɔ, ɔ koola daa pii mɔ, i maŋ pan mɔ.”

Taatusi Mɔ‑rɛ Abono Mɛ Sun Ɔmɔ Korinti Mɔ

16 A kya faala Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ yɛgɛ Taatusi kya sa fɛye so gɛwɔnsa yɛɛ ɔ laa kpaa fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono aye kee a kya sa fɛye so nwɔnsa mɔ. 17 I kya nyiile fɛɛ o kyule yɛɛ ɔ laa kpe fɛye asɛ kpaa sɔɔ too-too aterenbi sa ayenbo fɛɛ gɛnɔɔbono a kolɛ mɔ mɔ. Mɔ-gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ kya laarɛ fɛye gikyɔ so mɔ, ɔ wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ kya laarɛ oꞌ kpe kpaa kpaa fɛye, yɛgɛ iŋ gyɛ ɔko ne n nyiile mɔ.

18 A keda ɔko kee sun yɛɛ oꞌ buu Taatusi kpe fɛye asɛ. Ɔ gyɛ nyamesɛ ɔbono Yesu asonbo akpen pɛwu mɛ dɛ mɔ-ginyen dɛnsɛ yɛɛ ɔ kya bii tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. 19 Yesu asonbo akpen mɔ ne n lɛɛ mɔ de oꞌ buu aye abono a dɛ aterenbi gɛsun mɔ dɔ mɔ. Gɛsun gɛdɛ gɛ laa kyu nyisigyi bara Wura Yesu de iꞌ lɛɛ aye-gɛsalaarɛ nyiile. 20 Mɛ laa kyu aterenbi belɛ kyu wɔra aye-abaa dɔ gɛnen mɔ, a kya laarɛ aꞌ kerɛ amɔ so gɛnɔɔbono ɔko maŋ nyɛ tɔgɛ yɛɛ a gyi amɔ mɔ. 21 Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ ne a kya laarɛ oꞌ wu yɛɛ a gyi gɛsintin. A kya laarɛ anyamesɛ kee mɛꞌ wu gɛnen. 22 Imɔso a kya sun asa anyɔ adɛ fɛye Korinti awura asɛ. Ne a kyu ɔnyen ɔko bɔla de mɔmɔ kee. A wolaa daasɛ mɔ kerɛ ilaa kpɛi-kpɛi dɔ ne a wu yɛɛ ɔ bo ginsi pɛɛrɛ imɔ pɛwu dɔ. Ɔ tansi sɔɔ fɛye gyi. Imɔso fɛye asɛ gikpe ne n tiri mɔ don ilaa sɛnsɛ. 23 Asa asaꞌ adɛ dɔ mɔ, Taatusi ne n gyɛ me, Pɔɔlo, me-nanbo. Me‑rɛ mɔ ne n tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa fɛye mɔ. Asɛnsɛ anyɔ mɔ ne n gyɛ abono Kirisito asonbo akpen mɔ mɛ sun mɔ. Mɛ kya kyu nyisigyi bara Kirisito. 24 Imɔso fɛꞌ kerɛ ɔmɔ so de mɛꞌ wu yɛɛ fɛ kya laarɛ mɔmɔ-ilaa. Fɛꞌ yɛgɛ mɛꞌ wu yɛɛ ilaa ibono a kya tɔgɛ ne a kya yen fɛye mɔ i gyɛ gɛsintin. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, Yesu asonbo akpen sɛnsɛ mɛ laa nu.

9

Aterenbi Abono Fɛ Laa Too Sa Aye-Gyuda Awura Mɔ

1 Ne kerɛ faa, iŋ taa baa i tiri yɛɛ nꞌ ŋmarasɛ fɛye Korinti awura ɔwolɛ yɛɛ fɛꞌ too aterenbi sa Yesu asonbo abono mɛ bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ. 2 N ti wolaa n nyi ibono i kya wɛ fɛye-nyoro dɔ ibono fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kpaa ɔmɔ. N wolaa n dɛ fɛye-ginyen kyu lii gɛnen ilaa idɛ so n kya tɔgɛ mi‑i sa Masadoniya awura gɛrɛ. N kya tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ fɛye Yesu asonbo abono fɛ bo Akaya gɛsinkpan so mɔ berɛ, kpɛ kyu lii ko‑o sinde ne fɛ wolaa tɔgɛ yɛɛ fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kpaa Gyudiya awura mɔ. Fɛye-bɛrɛɛ mɔ gi kyigi Masadoniya awura sakyɔ ayaa. 3 N kya sun aye-nanboana asaꞌ adɛ fɛye asɛ de fɛꞌ wolaa nyɛ baala fɛye-nyoro yela fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ fɛ laa wɔra mɔ. Meŋ kya laarɛ nꞌ baa bingiri ɔbonbo mɔmɔ asɛ. 4 Gɛnɔɔbono nɛ yen fɛye sa Masadoniya awura mɔ, nengyene fɛɛ mɔmɔ ako mɛ buu me ba fɛye asɛ ne mɛ baa wu yɛɛ fɛŋ baala mɔ, me‑rɛ fɛye kpini a laa gyi ipeeli. 5 Imɔso nɛ wu yɛɛ i tiri fɛɛ nꞌ tɔgɛ aye-nanboana adɛ yɛɛ mɛꞌ gyangbara me kpaa gyɔ fɛye ɔwɔlii yɛɛ a laa ba. Imɔso fɛꞌ wolaa baala ilaa ibono fɛ ka yela yɛɛ fɛ laa sa ayenbo mɔ yela. Iŋ sa iꞌ wɔra fɛɛ ɔko ne n nyise fɛye bun abɔli so. Iꞌ wɔra daa yɛɛ fɛye ne n kyu imɔ kyɛɛ lii fɛye-asen dɔ.

6 Fɛ kya laarɛ fɛꞌ kpaa ayenbo mɔ, fɛꞌ nyingi yɛɛ i dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya duu ilaa mɔ. Fo ɔbono fo duu pii mɔ, fo laa tɛɛ pii. Ne fo ɔbono mɔ, fo duu gikyɔ mɔ, fo laa tɛɛ gikyɔ kee. 7 Fɛye ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa kyɛɛ ilaa mɔ, ɔꞌ kyɛɛ imɔ daa gɛnɔɔbono ɔkara ɔ wolaa tɔgɛ mɔ-gisen dɔ mɔ. Ɔŋ sa ɔꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛɛ ɔko ne n kya nyise mɔ. Wurubuaarɛ kya laarɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya kyɛɛ ilaa de ɔkon mɔ daa. 8 Wurubuaarɛ laa taalɛ yɛgɛ mɔ-gɛsa gɛꞌ tu fɛye gikyɔ. Ɔ laa taa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ilaa ibono i tiri fɛye pɛwu owi kamaasɛ, de fɛꞌ kii nyɛ kpaa abono mɛ tiri gikpaa mɔ kee bɔla. 9 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ kyu lii nyamesɛ dɛnsɛ so mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Ɔ kya kyu ilaa dɛnsɛ yɛ sa asa.

Ɔ kya kyɛɛ ayenbo ilaa.

Mɔ-gidɛnsɛ giŋ kya ta ɔkara.”

10 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya sa dɔɔbo ilaa duusɛ ne ɔ kya sa nyamesɛ ilaa gyisɛ mɔ, mɔ kee ne nan yɛgɛ fɛye-ilaa tirisɛ iꞌ yii fɛye-gibaa. Ɔ laa yɛgɛ iꞌ yɛlegɛ de fɛye-agyan de fɛye-bɛrɛɛ aꞌ ŋan fɛɛ dɔɔbo-lɛɛ ɔnan. I laa wɔra fɛɛ ilaa gyisɛ ibono i kya yɛlegɛ nyaakyɔ don ilaa duusɛ ibono dɔɔbo gi kyu duu mɔ. 11 Ɔ laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ilaa gikyɔ-gikyɔ ɔkpa kamaasɛ so de fɛꞌ kii nyɛ wɔra bɛrɛɛ gikyɔ too. Ne owi ɔbono a laa kyu fɛye-aterenbi abono fɛ dɛ fɛ kya kpaa ayenbo kperɛ mɔmɔ mɔ, i laa yɛgɛ mɛꞌ kyu afaala belɛ kyu sa Wurubuaarɛ. 12 I lii fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ laa kpaa ɔmɔ faa, i laa yɛgɛ Wurubuaarɛ asonbo mɔ mɛ laa nyɛ ilaa ibono i tiri mɔmɔ mɔ. Ne i laa kii yɛgɛ asa mɛ laa tansi faala Wurubuaarɛ mɛ kya kpe mɛ kya ba. 13 Fɛ wɔra bɛrɛɛ baarɛ ɔnan mɔ, i laa lɛɛ nyiile asa yɛɛ fɛ sɔɔ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi gɛsintin. Mɛ laa wu gɛnɔɔbono fɛ kya wɔra fɛye-gisɔɔgyi mɔ so gɛsun mɔ de gɛnɔɔbono fɛ kya kpaa Gyudiya awura de asa pɛwu mɔ. Mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ginyen. 14 Mɛ laa laarɛ fɛye-ilaa ne mɛ laa dalaa sa fɛye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tansi sa fɛye ɔsakon kyɔde. 15 Afaala a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. Ɔ wɔra bɛrɛɛ sa aye ibono a maŋ taalɛ bii imɔ-ɔkara tɔgɛ mɔ.

10

Wurubuaarɛ Ikɔ Ɔnan Ne Nꞌ Kya Kɔ

1 Nɛ nu ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ nengyene fɛɛ meŋ bo fɛye asɛ mɔ, n kya yelɛ me-gɛbelɛnsɛ so ŋmarasɛ fɛye iwolɛ bolonsɛ. Ne fɛɛ n bo fɛye asɛ mɔ, n kya bara me-nyoro gɛsɛ kyu gɛnɔ konkonsɛ tɔngɛ de fɛye. Kirisito ɔbono ɔ bo gisen de buubuu mɔ ginyen dɔ mɔ, me Pɔɔlo, n dɛ fɛye-giserɛ. 2 N kya kolɛ fɛye daa, fɛŋꞌ baa wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono i laa yɛgɛ nꞌ baa yelɛ me-gɛbelɛnsɛ so fɛye-ansi dɔ. Iŋ bo me ɔbolɛ yɛɛ nꞌ tɔngɛ agyɛbi bolonsɛ sa fɛye. Asa abono mɛ kya nyida aye mɔ berɛ ne nan baa tɔgɛ agyɛbi bolonsɛ sa. Mɛ kpɛ mɛ dɛ yɛɛ gɛsinkpan so gɛkyena dɛnsɛ ne n tiri aye ne a kya wɔra Wurubuaarɛ gɛsun, yɛgɛ iŋ taa gyɛ gɛnen. 3 I bo no yɛɛ a tɛ gɛsinkpan so berɛ. Iŋ kii i gyɛ gɛsinkpan so gɛkyena ikɔ ɔnan ne a kya kɔ faa. Wurubuaarɛ ikɔ ɔnan ne a kya kɔ. 4 Ne adontɔ abono a dɛ a kya kɔ Wurubuaarɛ ikɔ idɛ mɔ aŋ gyɛ gɛsinkpan so lɛɛ adontɔ ɔnan. A gyɛ daa adontɔ abono Wurubuaarɛ ɔlon bo amɔ dɔ. A laa taalɛ nyida ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ikyenaten ibono ɔ kya ka gyan imɔ so mɔ. 5 Aye-adontɔ mɔ a kya nyida akyɔɔlɛ. A kya nyida daa ilaa kamaasɛ ibono i kya nyiile imɔ-nyoro ne i kya tii asa ikpa de mɛŋ baa nyɛ bii Wurubuaarɛ mɔ. Adontɔ mɔ a kya gyi gɛwɔnsa kamaasɛ so de gɛꞌ baa wɔra Kirisito gɛlaarɛ. 6 Nengyene fɛ nyɛ nu aye-gɛdɛ kpaa logɛ mɔ, a baala ta de aꞌ biidɛ gisomaanu awura mɔ pɛwu giso.

Wurubuaarɛ Gi Sa Me Ɔlon De Nꞌ Kyu Lɔrɔ Fɛye

7 Fɛ kya kerɛ ilaa daa soso-soso wolɛ. Nengyene fɛye dɔ ɔko nyi yɛɛ o bingiri Kirisito sonbo gɛsintin mɔ, oꞌ nyingi yɛɛ me kee n gyɛ Kirisito sonbo fɛɛ mɔ. 8 Wurubuaarɛ gi sa me ɔlon fɛye so de nꞌ kpaa fɛye de fɛꞌ sɛɛ Yesu ɔson mɔ dɔ. Iŋ gyɛ yɛɛ nꞌ kyu nyida fɛye daa. Imɔso ba‑a ne fɛɛ nɛ taa nyiile me-nyoro ŋmaraa kyu lii me-ɔlon ɔbono n bo fɛye so mɔ, ipeeli i maŋ gyi me. 9 Meŋ kya laarɛ iꞌ wɔra fɛɛ iwolɛ ne nan ŋmarasɛ kyu ŋaala fɛye. 10 Nɛ nu yɛɛ fɛye dɔ ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ me-iwolɛ ŋmarasɛsɛ i kya gyi ginsi. I bo duduu ne i bo ɔlon. Mɛ kii wu me gbaa-gbaa mɔ, mɛ kya kerɛ me fɛɛ meŋ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ ɔko. Ne mɛ kya kyu me-ilaa tɔgɛsɛ kee fɛɛ iŋ taa gyɛ ilaa iko. 11 I kaaborɛ asa abono mɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ mɛꞌ bii yɛɛ ilaa ibono meŋ bo fɛye asɛ ne nꞌ kya ŋmarasɛ fɛye mɔ, nɛ ba fɛye asɛ mɔ, imɔ kee ne nan wɔra.

12 Asa ako mɛ kya yen mɔmɔ-nyoro yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ Wurubuaarɛ gɛsun mɔ dɔ. Aye berɛ a maŋ bii wɔra gɛnen. A maŋ kyu aye-nyoro kɛserɛ de ɔmɔ. Mɔmɔ berɛ, mɛ dɛ nyoro ma‑a kɛserɛ de abara, ne mɛ kya kerɛ abara so de mɛꞌ nyiile mɔmɔ-nyoro. Imɔ ibono iŋ gyɛ ɔlaako ginyi. 13 Aye berɛ, a maŋ nyiile aye-nyoro de iꞌ don gɛsun gɛbono ɔkara Wurubuaarɛ gi kyu wɔra aye-abaa dɔ mɔ. Wurubuaarɛ ne n sa aye ɔkpa ne a wɔra mɔ-gɛsun mɔ kpaa lii fɛye Korinti awura ɔsowolɛ so. 14 Nkana meŋnan fo fɛye nno mɔ, imɔ ne ɔko laa nyɛ ɔkpa tɔgɛ yɛɛ n kya yen me-nyoro giyan. Gɛsintin mɔ mɔ, aye ne n daa gikpe fɛye gɛsinkpan so kpaa tɔgɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ sa fɛye.

15 Imɔso iŋ gyɛ yɛɛ a kya nyiile aye-nyoro kyu naa de ako-lɛɛ gɛsun so. A maŋ taa wɔra gɛnen. Aye-ansi a gyan yɛɛ fɛye-gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ gi laa kpɛ gi kya nyaakyɔ gi kya too. Imɔ ne nan yɛgɛ aye-gɛsun gɛbono a wɔra fɛye asɛ mɔ gɛ laa nyɛ yɛlegɛ gikyɔ. 16 Gɛnen ne a laa nyɛ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa isowolɛ ibono i bo fɛye-gɛmara mɔ. A wɔra gɛsun nfono mɔ, i maŋ wɔra ɔko yɛɛ a kya nyiile aye-nyoro kyu naa de ako-lɛɛ gɛsun gɛbono mɛ wɔra mɔ so. 17 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya nyiile aye yɛɛ, “Ɔbono ɔ laa nyiile mɔ-nyoro mɔ, ɔꞌ nyiile mɔ-nyoro daa kyu lii Wurubuaarɛ so.” 18 I lii fɛɛ iŋ gyɛ fo ɔbono fo kya yen fo-nyoro mɔ ne Wurubuaarɛ laa sɔɔ fo yɛɛ fo gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ. Nyamesɛ ɔbono Wurubuaarɛ kya yen mɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ne ɔ kya sɔɔ mɔ yɛɛ ɔ gyɛ nyamesɛ dɛnsɛ.

11

Pɔɔlo De Asa Abono Mɛ Kya Penɛ Yɛɛ Mɛ Gyɛ Yesu Isɔɔ Mɔ

1 Ilaa ibono n kya tɔgɛ faa, nba‑a iŋ gyɛ ɔlaako ginyi ilaa mɔ, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ nyɛ gisen ŋmaraa sa me. 2 I wɔra fɛɛ n kya kɔ fɛye so gikengbeli mi‑i sa Wurubuaarɛ ne. Fɛ dɛ fɛɛ ɔkyiifɔ ɔbono me ne n yɛ mɔ sa ɔnyen. Ɔnyen kolon ɔbono n darɛ mɔ ne n gyɛ Kirisito. 3 Imɔso idɛ kon i bo me gifuu yɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono giwɔɔ gi kyu adawo penɛ Efa mɔ, foŋbii ilaa iko i laa lɛɛ fɛye-nwɔnsa lii Kirisito so de iꞌ ba yɛɛ fɛŋ baa kyu gisen dɛnsɛ son Kirisito lii fɛye-asen dɔ.

4 Asa ako mɛ kya baa tɔgɛ Yesu ilaa sa fɛye mɔ, fɛ kya bii yɛɛ Yesu banban ɔko ilaa ne mɛ kya tɔgɛ, abɛɛ mɛ kyu oduduu ɔko abɛɛ ɔkalan ɔko kpɛi bara fɛye. Fɛ wu yɛɛ i mɛŋ gyɛ ilaa ibono a wolaa kyu bara fɛye mɔ ne. Mɔ, fɛ kya nu mɔmɔ asɛ yɛɛ menɛ? 5 Gɛnen asa abono mɛ kya wɔra ɔmɔ-nyoro fɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ Yesu isɔɔ gbaa-gbaa. Meŋ kii wu yɛɛ mɛ don me iko dɔ. 6 Ba‑a ne fɛɛ meŋ taa nyi gɛtɔngɛ gbaa mɔ, ɔlaako ginyi berɛ, n bo. A ti wolaa lɛɛ imɔ ibono nyiile fɛye dandan ilaa kamaasɛ dɔ.

Nɛ Nyiile Fɛye Yesu Ilaa Mɔ, Meŋ Sɔɔ Fɛye Sɛi

7 Gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa fɛye ne meŋ sɔɔ fɛye sɛi mɔ, i wɔra fɛɛ nɛ bara me-nyoro gɛsɛ daa de iꞌ nyɛ diirɛ fɛye. Nɛ wɔra gɛnen mɔ, nɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn ne? 8 Wurubuaarɛ asonbo akpen ako kpɛi ne n kerɛ me so gɛnen owi ɔbono dɔ. Fo kerɛ mɔ, i wɔra fɛɛ nɛ yuuri mɔmɔ kyu kpaa sa fɛye ne. 9 N bo fɛye asɛ ne ilaa i tiri me mɔ, meŋ nyala fɛye dɔ ɔko. Aye-nanboana abono mɛ lii Masadoniya ba mɔ ne n kyu me-ilaa tirisɛ bara me. Imɔso meŋ ti wɔra gɛsola sa fɛye. Ne nan kpɛ keda gɛnen kyu i kya kpe. 10 Kirisito gɛsintin ne nꞌ dɛ n kya tɔgɛ fɛye; maŋ yɛgɛ asa mɛꞌ kerɛ me so aberɛ abono n naa n kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi fɛye Akaya nsinkpan so mɔ. Meŋ kya laarɛ iꞌ ba yɛɛ maŋ nyɛ ginyen kyu naa de imɔ so. 11 Fɛ nyi yɛɛ menɛ so ne meŋ kyule yɛɛ fɛꞌ kerɛ me so mɔ? Fɛ nyi yɛɛ meŋ kya laarɛ fɛye ilaa daa? Iŋ gyɛ gɛnen. Wurubuaarɛ nyi me-gisen dɔ yɛɛ n kya laarɛ fɛye-ilaa.

12 Asa abono mɛ kya nyiile ɔmɔ-nyoro yɛɛ aye‑rɛ ɔmɔ a kya wɔra gɛsun ɔkpa kolon so mɔ, mɔmɔ so ne meŋ kya laarɛ fɛꞌ kerɛ me so mɔ. Gɛnen asa abono mɛ kpɛ mɛ kya laarɛ ɔkpa de mɛꞌ nyɛ penɛ asa bɔla. Mɔmɔ so mɔ, nan kpɛ keda fɛɛ gɛnɔɔbono n wolaa n dɛ mɔ. 13 Gɛnen asa abono mɛ kya penɛ asa yɛɛ mɛ gyɛ Kirisito isɔɔ. Mɛ kya wɔra gɛsun mɔ, mɛ kya soo asa idoo daa, ne mɛ kya wɔra ɔmɔ-nyoro fɛɛ Kirisito isɔɔ. 14 Ne iŋ kaaborɛ iꞌ dɛ aye-gɛnɔ. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gbaa kya kyena keda mɔ-nyoro kyɛɛgɛ, ɔ kya penɛ asa yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko. Ɔ kya penɛ yɛɛ ɔ bo Wurubuaarɛ fatela mɔ dɔ. 15 Imɔso iŋ kaaborɛ iꞌ wɔra aye ilaa pobɔrɔ yɛɛ mɔ-asonbo kee mɛ laa taalɛ keda mɔmɔ-nyoro kyɛɛgɛ penɛ asa yɛɛ mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛsintin-lɛɛ gɛsun mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ-laalaalogɛ mɔ, gikɔka gi dɛ sa ɔmɔ.

Pɔɔlo Kya Wu Awɔrɔfɔɔ Yɛgɛ I Dabɔlɛ I Bo Mɔ Ɔkon

16 N kii mi‑i tɔgɛ fɛye ginyɔsɛ yɛɛ iŋ kaaborɛ ɔko ɔꞌ tɔgɛ yɛɛ meŋ nyi ɔlaako so ne nꞌ kya yen me-nyoro. Ba‑a ne ɔko laa taa tɔgɛ yɛɛ meŋ nyi ɔlaako mɔ, kaasɛ mɔ ɔꞌ nyɛ gisen pii sa me de oꞌ nu ilaa ibono nan tɔgɛ yen me-nyoro mɔ. 17 Iŋ gyɛ Wura Yesu ne n kya yɛgɛ nꞌ da otu yen me-nyoro. Ɔbono ɔŋ nyi ɔlaako mɔ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ. 18 Imɔ gɛnen mɔ, abono mɛ kya yen mɔmɔ-nyoro ansi so ilaa so fafaanan mɔ mɛ nyaakyɔ. Imɔso me kee nan yen me-nyoro sa fɛye ŋmaraa. 19 Fɛ nyi yɛɛ fɛ nyi ɔlaako mɔ, i wonɛ ne fɛ kya nu asa abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ asɛ? 20 Nɛ wu yɛɛ asa abono mɛ kya kyu fɛye wɔra fɛɛ nbide, abɛɛ kyu lii fɛye so ne mɛ kya gyi, abɛɛ mɛ kya kudi fɛye gyi, abɛɛ mɛ kya wɔra fɛɛ mɔmɔ ne n bo fɛye, abɛɛ mɛ kya da fɛye itan mɔ, fɛ kya nu mɔmɔ asɛ. 21 Aye berɛ, a selɛ, aŋ taalɛ wɔra fɛye gɛnen. Abɛɛ i kaaborɛ iꞌ wɔra me ipeeli yɛɛ meŋ wɔra fɛye gɛnen fɛɛ?

Nengyene ako mɛ kya kerɛ ansi nyiile mɔmɔ-nyoro kyu lii ilaa iko so mɔ, me Pɔɔlo nan kerɛ ansi nyiile me-nyoro gɛnen kee. Ɔbono oŋ nyi ɔlaako mɔ ilaa tɔgɛsɛ ne. I kii i tiri yɛɛ nꞌ tɔgɛ imɔ. 22 Nengyene mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro yɛɛ mɛ gyɛ Isirale awura mɔ, me kee Isirale isa ne nꞌ gyɛ. Mɛ gyɛ Hiiburu awura mɔ, Hiiburu isa ne nꞌ gyɛ kee. Mɛ gyɛ Aberaham gɛsu dɔ mɔ, me kee, gɛnen ne. 23 Mɛ gyɛ Kirisito asonbo mɔ, mi‑i me mɔ, n kya son Kirisito don mɔmɔ gbaa. (Mɛ yɛgɛ n kya tɔngɛ fɛɛ ɔbono ɔŋ bo gimu mɔ, yɛgɛ iŋ gyɛ gɛnen.) Nɛ wɔra Kirisito gɛsun don ɔmɔ. N naa n kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi isowolɛ kpɛi-kpɛi so. Gɛnen so mɔ, asa abono mɛ kya kyo Kirisito ɔson mɔ mɛ tii me de obu, i mɛŋ gyɛ gikolon. Nɛ wu ɔlaawusɛ don asa sɛnsɛ. Mɛ taa me gikpadɔ gifonɛɛ gifonɛɛ. Lɛwu ti taalɛ pɛɛdɛ me belen-belen.

24 Nɛ sɔɔ Gyuda awura giwulibi gibono mɛ kya taa asa oko de saalaa sango mɔ gikpadɔ ginun kerɛ. 25 Mɛ koree me gikpadɔ gisa, ne asa mɛ ti da me abui kee kerɛ. Apoo so akolii belɛ-belɛ a da bun wɔra me gikpadɔ gisa. Imɔ iko dɔ mɔ nɛ sii apoo dɔ toloowi kalaadɛ. 26 Anaa-naa ne n san wɔra me-lɛɛ. Nɛ ti loo ibon bɔlasɛ dɔ lii. Nɛ loo iyu abaa dɔ lii. Me-subuana Gyuda awura de asa abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ pɛwu mɛ yɛgɛ nɛ wu gɛnsipɛɛrɛ. Nɛ wu gɛnsipɛɛrɛ isowolɛ belɛ-belɛ dɔ de apen dɔ de apoo dɔ pɛwu. Abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɛ gyɛ aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ mɛ yɛgɛ nɛ wu gɛnsipɛɛrɛ kee.

27 Nɛ nyaadɛ gisisiri wɔra nsun bolonsɛ sa Wurubuaarɛ. Nkɛ nbono meŋ kya nyɛ dɛ gɛnyɛ mɔ ne n kyɔ. Nɛ naa akon de bolefɔ de awo. Meŋ nyɛ agyudɔ gyisɛ abɛɛ gikuru bunsɛ.

28 Ba‑a ne a kyu ilaa idɛ pɛwu yela nkan mɔ, i san gɛnɔɔbono n kya kyena de nwɔnsa gɛkɛ kamaasɛ sa Yesu asonbo akpen pɛwu mɔ. Imɔ ibono ne n nyii me fɛɛ gɛsola. 29 Nengyene nɛ nu yɛɛ ɔko gisɔɔgyi gi kya yɔɔ Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, i kya loo me fɛɛ me ne i gyɛ. Nengyene ɔko gi tɔrɔ Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, me-gisen dɔ i kya dɛɛ me.

30 I kaaborɛ nꞌ yen me-nyoro faa mɔ, nan kyu ilaa ibono i kya lɛɛ nyiile yɛɛ meŋ bo lon mɔ daa kyu yen me-nyoro. 31 Wurubuaarɛ ne ayenbi a gyɛ mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Mɔ ne n gyɛ Wura Yesu mɔ-sɛ de mɔ-Wurubuaarɛ. Mɔ ne n nyi yɛɛ iŋ gyɛ abon ne n kya kɛɛ. 32 N bo Damasikosɛ ɔsowolɛ so mɔ, abɛyin ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ ɔsowolɛ mɔ so sa Wura Aretɛsɛ mɔ gi yɛgɛ mɛ dii ikpa ibono i dɛ loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ mɛ kya laarɛ me de mɛꞌ keda. 33 Ako mɔ mɛ kyu me wɔra gɛkeebii dɔ ne mɛ liirɛ me de ɔfɛ de gɛkpen gɛbono mɛ yii kyaabɔɔ ɔsowolɛ mɔ gɛfanserɛ dɔ ne nɛ nyɛ lii ɔbelɛnsɛ mɔ abaa dɔ.

12

Ilaa Ibono Yesu Gi Lɛɛ Nyiile Pɔɔlo Mɔ

1 Nyamesɛ laa yen mɔ-nyoro mɔ iŋ kya kpaa mɔ de sɛi; i kii i tiri yɛɛ nꞌ yen me-nyoro de apenɛbo mɔ mɛŋ baa nyɛ penɛ fɛye. Imɔso nan san tɔgɛ daa ilaa ibono Wura Yesu gi lɛɛ nyiile me baa kyon mɔ. O nyiile me ilaa fɛɛ ideri yɛgɛ n kerɛ. 2 Nsi gudu nnan gɛmara mɔ, ilaa iko i wɔra me. Nperɛ faa i kya wɔra me fɛɛ i mɛŋ gyɛ me ne i wɔra gɛnen abɛɛ? I kya nyiile yɛɛ me‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, i puru me gikolon faa fiiyu kyu kpe ko‑o Wurubuaarɛ dɔ. I puru me‑rɛ me-nyoro gibi mɔ pɛwu daa fɛɛ, me-oduduu mɔ wolɛ daa fɛɛ, meŋ taalɛ bii berɛ. Wurubuaarɛ wolɛ ne n nyi. 3 Ilaa ibono n kpɛ n nyi mɔ ne n gyɛ yɛɛ i kpɛ puru me fiiyu kyu kyon kpe Wurubuaarɛ adɛ ɔkyoolaten. I puru me‑rɛ me-nyoro gibi mɔ pɛwu daa fɛɛ, me-oduduu mɔ wolɛ ne n kpe fɛɛ, maŋ taalɛ bii. Wurubuaarɛ wolɛ ne n nyi.

4 I puru me kpe nno gɛnen mɔ, nɛ nu ilaa ibono iŋ bo ginu ne iŋ bo gitɔgɛ mɔ pɛi ne nɛ kii ba. 5 Me, Pɔɔlo, ne n wu gɛnen ilaa idɛ. Iŋ kya sa me ɔkpa yɛɛ nꞌ yen me-nyoro daa. Yɛgɛ ayenbi a kii kaaborɛ nyamesɛ ɔbono o wu ilaa idɛ ɔnan mɔ. Mi‑i me mɔ ilaa ibono i kya nyiile yɛɛ meŋ bo lon me-gibaa so mɔ wolɛ ne nan kyu yen me-nyoro.

6 Nkana fɛɛ n kya laarɛ nꞌ yen me-nyoro gbaa mɔ, i maŋ nyiile yɛɛ meŋ nyi ɔlaako. I laa wɔra gɛsintin daa. Mi‑i me mɔ, nɛ kine imɔ. I lii fɛɛ meŋ kya laarɛ ɔko oꞌ buu me yɛɛ n gyɛ Wurubuaarɛ isa don ɔkara ɔbono ɔ kya wu de ansi abɛɛ ɔ kya nu de aso mɔ.

7 Ilaa gbaaꞌgbaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile me mɔ i tansi i nyaakyɔ. Wurubuaarɛ mɛŋ kii ɔ kya laarɛ de nꞌ yii gɛsɛ n kya nyiile me-nyoro. Imɔso o kyule sa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ yɛɛ oꞌ kyu gilɔ gibono gi dɛ fɛɛ owe ne n bo nyoro dɔ mɔ too me so. Imɔso gilɔ mɔ gi san gi kya nyala me giŋ kya sa me ɔkpa de nꞌ nyiile me-nyoro. 8 Nɛ dalaa kolɛ Wura Yesu gikpadɔ gisaꞌ yɛɛ iꞌ ta me yɛgɛ. 9 O kisee tɔgɛ sa me daa yɛɛ, “Gɛnɔɔbono nan kpɛ mi‑i kpaa fo mɔ, i laa wɔra ɔdan sa fo. I lii fɛɛ isa ɔbono ɔŋ bo lon mɔ dɔ ne me Wurubuaarɛ ɔlon mɔ kya nyɛ lii gɛwi kpaa logɛ.”

Ɔ tɔgɛ gɛnen faa, i kya wɔra me ɔkon bɔla yɛɛ nꞌ kyu daa ilaa ibono i kya nyiile yɛɛ meŋ bo lon me-gibaa so mɔ de nꞌ kyu yen me-nyoro. Imɔ ne nan yɛgɛ Kirisito-lɛɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ ɔꞌ nyɛ baa kyena me dɔ. 10 Imɔso nengyene i gyɛ daa Kirisito so mɔ, i boran sa me yɛɛ nꞌ wɔra isa ɔbono ɔŋ bo lon, nꞌ nyɛ asebi, me-nyoro giꞌ keda me, asa mɛꞌ ka me-ansi, de nꞌ wu gɛnsipɛɛrɛ. I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono meŋ bo lon me-gibaa so mɔ, mɔ-ɔlon dɔ mɔ, n kya wɔra ɔlon.

Gɛlaarɛꞌ Gɛbono N Bo Sa Fɛye Mɔ Gɛ Nyaakyɔ

11 Ibono nɛ yen me-nyoro faa, ɔbono oŋ nyi ɔlaako mɔ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ. Mɔ, fɛye-oyuli dɔ ne i ba gɛnen. Nkana fɛye ne n kaaborɛ fɛꞌ yen me. Meŋ taa gyɛ isa ɔko me-gibaa so berɛ. Yɛgɛ gɛnen asa abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ Yesu isɔɔ gbaa-gbaa mɔ mɛŋ taa don me iko dɔ. 12 Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ibono i kya lɛɛ nyiile yɛɛ ɔko gyɛ Yesu ɔsɔɔ gɛsintin mɔ, me Pɔɔlo nɛ kyu gisen kyu wɔra imɔ fɛye-ansi dɔ. Ilaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ, ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ, de ilaa ibono i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo me dɔ mɔ pɛwu, nɛ wɔra imɔ. 13 Meŋ wu ilaa ibono nɛ wɔra sa Yesu asonbo akpen sɛnsɛ mɔ ne i don ilaa ibono nɛ wɔra ne fɛ wu mɔ. Abɛɛ ibono nɛ ba fɛye asɛ ne meŋ kyule wɔra gɛsola sa fɛye mɔ, nɛ wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn? To! Ne i gyɛ ilaa nyɛnyɛn berɛ mɔ, n dɛ fɛye giserɛ, fɛꞌ kyu kyɛɛ me.

14 Idɛ kon nan baa laa fɛye gisasɛ. Nɛ baala ta. Ne idɛ kee maŋ wɔra gɛsola sa fɛye. Iŋ gyɛ fɛye-atɔ abɛɛ agyudɔ ne n tiri me. Fɛye gbaa-gbaa ne n tiri me. Iŋ gyɛ nbii ne n kya sa mɔmɔ-akorogɛbo ilaa tirisɛ. Akorogɛbo ne n kya sa mɔmɔ-biana ilaa tirisɛ. 15 Gɛnen kee ne i bo me ɔkon yɛɛ nꞌ lɛɛ ilaa ibono n bo mɔ kyu sa fɛye de nꞌ kyu me-nyoro kee kyu sa fɛye. Imɔso gɛlaarɛꞌ gɛbono n bo sa fɛye mɔ gɛ kya nyaakyɔ gɛ kya too ɔfaanan mɔ, fɛye-lɛɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono fɛ bo sa me mɔ gɛ laa kii kɔɔgɛ daa? 16 Fɛ laa kyule tɔgɛ gɛsintin yɛɛ meŋ wɔra gɛsola sa fɛye abɛɛ fɛ laa tɔgɛ yɛɛ nꞌ nyi gisɛɛ ne nɛ kyu npenɛ kyu kudi fɛye gyi daa fɛɛ? To. 17 Abɛɛ fɛ wu yɛɛ asa abono nɛ sun fɛye asɛ mɔ dɔ ɔko gi kudi fɛye kyu bara me nɛ gyi daa? 18 Me ne n kolɛ Taatusi yɛɛ oꞌ kpe fɛye asɛ, ne nɛ sun aye-nanbo ɔko yɛɛ oꞌ buu mɔ kpe. Abɛɛ fɛ nyi yɛɛ Taatusi gi kudi fɛye gyi? Me n nyi ibono me‑rɛ mɔ-nwɔnsa de aye-anaabi a gyɛ gikolon.

19 Imɔso baa lii de ndɛꞌ fɛ kya nu aye-ilaa tɔgɛsɛ mɔ, fɛ nyi yɛɛ a kya tɔgɛ a kya yelɛ aye-nyoro gɛmara daa? Aye-nanboana laarɛsɛ, iŋ gyɛ gɛnen. A nyi ibono Wurubuaarɛ kya wu aye. Kyu naa de aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so ne a kya tɔngɛ. Ilaa kamaasɛ ibono a tɔgɛ mɔ, a kya tɔgɛ daa de fɛꞌ nyɛ sɛɛ Yesu ɔson mɔ dɔ too.

20 I bo me gifuu yɛɛ nꞌ baa kii ba fɛye asɛ mɔ, fɛ laa wɔra fɛɛ asa abono ɔnan meŋ kya laarɛ mɔ, ne foŋbii fɛye mɔ, fɛ laa wu me mɔ, nan wɔra isa ɔbono ɔnan fɛŋ kya laarɛ mɔ. Foŋbii nꞌ baa kii ba mɔ, ibiidɛ i bo fɛye dɔ, fɛ bo gɛlaaloo, fɛ bo ginyadon foro-foro, fɛ kya laarɛ me-nkon me nꞌ nyɛ, fɛ kya saalɛ asa, fɛ kya nyida abara, fɛ kya nyiile fɛye-nyoro, ne fɛye-gɛkyena dɔ ilaa i kpɛ i dɛ giyan-giyan. 21 I bo me gifuu yɛɛ foŋbii, nan kii baa mɔ, me-Wura Wurubuaarɛ laa bara me gɛsɛ fɛye-ansi dɔ de osulon. Foŋbii asa abono mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn ne mɛŋ ti nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ mɔ mɛ laa yɛgɛ me nꞌ su. Iko mɔ, mɛ wɔra ilaayan, abɛɛ mɛ laarɛ agyibara, mɛ wɔra ilaa kankaran, ne mɛŋ ti kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa.

13

Mɛŋ Taa Yɛgɛ Mɔ, Nan Biidɛ Ɔmɔ-Giso Kon

1 Me-gisasɛ ne nan kii ba fɛye asɛ faa. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ako a kya nyiile yɛɛ i tiri yɛɛ asa anyɔ abɛɛ asaꞌ nnɔ giꞌ wɔra gikolon nbɛlɛ dɔ pɛi de aꞌ lɔɔ bun ɔko gipuɛɛ. 2 Owi ɔbono nɛ kpaa laa fɛye ginyɔsɛ mɔ nɛ wolaa ka sa asa abono mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn de asɛnsɛ mɔ pɛwu. Ibono meŋ bo fɛye asɛ faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ mɔmɔ-aso aꞌ nu yɛɛ nengyene nɛ kii ba ne mɛŋ ti yɛgɛ mɔ, nan biidɛ ɔmɔ-giso kon. 3 Iŋ gyɛ gɛnen ne fɛ kya laarɛ mɔ? Iŋ gyɛ fɛ kya laarɛ fɛꞌ wu bii yɛɛ Kirisito ne n kya tɔngɛ naa de me so? Fɛ nyi yɛɛ Kirisito meŋ bo ɔlon de ɔꞌ taalɛ wɔra fɛye ilaa kamaasɛ ibono ɔ kya laarɛ mɔ? Ɔ tansi ɔ bo lon fɛye so. 4 I bo no yɛɛ kyu naa de Kirisito anyamesɛ gidebi gibono giŋ bo lon mɔ so ne o wuꞌ lɛwu oyii mɔ so. Wurubuaarɛ ɔlon dɔ mɔ, o kii ɔ tɛ de ansi. Gɛnen ne n gyɛ aye kee faa. Aŋ bo lon fɛɛ Kirisito-lɛɛ mɔ. Yɛgɛ a kii a bo ɔlon de aꞌ taalɛ fɛye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon dɔ mɔ aye‑rɛ Kirisito a tɛ dabɔlɛ.

5 Fɛꞌ kerɛ fɛye-asen dɔ yɛɛ fɛ san fɛ dɛ gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ? Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ Yesu Kirisito tɛ fɛye dɔ? Abɛɛ fɛye berɛ fɛ wɔra awɔrafuɛ daa fɛɛ? 6 Nɛ sɔɔ gyi yɛɛ fɛ laa wu me bii yɛɛ me berɛ, meŋ wɔra awɔrafuɛ.

7 N kya dalaa n kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔŋ sa ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Iŋ gyɛ me-lɛɛ ayenbi so ne nꞌ kya tɔgɛ gɛnen. N kya laarɛ daa yɛɛ fɛꞌ wɔra ilaa ibono i boran sa Wurubuaarɛ mɔ. Ba‑a ne asa mɛꞌ taa nyida me yɛɛ n kya son Wurubuaarɛ giyan mɔ, i boran sa me. 8 Me berɛ, maŋ taalɛ wɔra sɛi de iꞌ tii Wurubuaarɛ gɛsintin mɔ ɔkpa. N kya wɔra daa ilaa ibono i laa bugi ɔkpa sa Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa mɔ. 9 Nengyene fɛɛ fɛ bo lon fɛ yelɛ fɛye-ayaa so Yesu ɔson mɔ dɔ, ne nɛ wɔra fɛɛ meŋ baa n bo ɔlon fɛye so mɔ, i laa wɔra me ɔkon daa. Ilaa ibono n kya dalaa mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ sɛɛ Yesu ɔson mɔ dɔ kpaa logɛ.

10 Imɔso ne fɛ wu yɛɛ owi ɔbono meŋ bo fɛye asɛ mɔ, nɛ ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ ɔnan mɔ. Meŋ kya laarɛ nꞌ baa tu fɛye de nꞌ kyu ɔlon ɔbono Wura Yesu gi sa me fɛye so mɔ kyu wɔra fɛye ipeeli. Ɔ sa me ɔlon fɛye so daa de nꞌ kpaa fɛye de fɛꞌ sɛɛ mɔ-ɔson mɔ dɔ. Iŋ gyɛ yɛɛ nꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ fɛye-nyoro daa.

Agyɛbi Laalaalogɛ

11 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, a laa sin gɛrɛ, a kya faala fɛye. Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ lɔrɔ fɛye-gikyenabi kpaa logɛ. Fɛꞌ nu me-ɔwolɛ baarɛ ilaa gɛsɛ sa me. Fɛꞌ tɔgɛ kyule abara, de fɛꞌ kyu gisen yuuli kyu kyena de abara. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo gɛsalaarɛ ne ɔ gyɛ gisen yuuli gɛmu mɔ fɛ laa kyena.

12 Fɛꞌ kyu gɛnyi-abi afaala faala abara fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ Yesu asonbo mɛꞌ faala abara mɔ. 13 Yesu asonbo abono mɛ bo aye asɛ mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye.

14 Aye-Wura Yesu Kirisito gitolon, Wurubuaarɛ gɛsalaarɛ, de gɛnɔ kolon gɛbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya sa asa mɔ iꞌ kyena fɛye pɛwu dɔ.

Galati

1

2

3

4

5

6

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Galati Awura Mɔ

1

Yesu Ɔsɔɔ

1 Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Yesu ɔsɔɔ mɔ ne n kya ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ faa. Iŋ gyɛ anyamesɛ ne n lɛɛ me abɛɛ anyamesɛ ne n sun me yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ. I gyɛ daa Yesu Kirisito de mɔ-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono o kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ ne n sun me. 2 Me‑rɛ me-nanboana abono a kya son Yesu gɛrɛ mɔ pɛwu ne n dɛ ɔwolɛ baarɛ a kya bunge fɛye Yesu asonbo akpen abono fɛ bo Galati gɛsinkpan so mɔ. 3 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli. 4 Yesu ne n kyu mɔ-nyoro kyɛɛ ne o wuꞌ sa aye de aꞌ nyɛ aye-nyoro lii ndɛꞌ asa adɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ ne Yesu gi wɔra gɛnen ilaa idɛ. 5 Nyisigyi ɔꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa! Iꞌ ba gɛnen.

Kirisito Ɔkalan

6 I kya dɛ me-gɛnɔ yɛɛ fɛ ti kpɛ fa‑a taa Wurubuaarɛ fa‑a yɛgɛ kusaa gɛnen. Mɔ ne n tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ baa nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ abono ɔ kyɛɛ fɛye kyu naa de Kirisito so mɔ. Fɛye mɔ fɛ kii fɛ kya nu daa de ɔkalan ɔko kpɛi. 7 Nɛ tɔgɛ gɛnen faa, gɛsintin ne n gyɛ yɛɛ iŋ bo ɔkalan konkonsɛ banban ɔko. Asa ako mɔ mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa dɔ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ. 8 Imɔso ba‑a nengyene aye abɛɛ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ne n kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba baa tɔgɛ fɛye ɔkalan ɔbono ɔŋ kyena de ɔbono a wolaa buu sa fɛye mɔ, kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 9 Fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa tɔgɛ fɛye mɔ, idɛ kon n kii mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ fɛye ɔkalan kyu lii Yesu so ne ɔŋ kyena de ɔkalan ɔbono fɛ wolaa nu lii aye asɛ mɔ, kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 10 Nɛ tɔgɛ imɔ idɛ gɛnen faa, anyamesɛ ginsi ne nꞌ kya laarɛ nꞌ gyi abɛɛ Wurubuaarɛ ginsi ne nꞌ kya laarɛ nꞌ gyi daa? Fɛ kya kerɛ faa, n kya tɔgɛ daa ilaa ibono i laa wɔra anyamesɛ ɔbolɛ mɔ abɛɛ? Naafo n kya kerɛ daa ilaa ibono i laa wɔra anyamesɛ ɔbolɛ pɛi de nꞌ lɔɔ wɔra me-ilaa mɔ, nkana Yesu Kirisito mɛŋ gyɛ me-wura ne.

Gɛnɔɔbono Pɔɔlo Gi Baa Wɔra Yesu Ɔsɔɔ Mɔ

11 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ de fɛꞌ bii yɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono nɛ lɛɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ mɛŋ gyɛ nyamesɛ-lɛɛ ɔkalan. 12 I mɛŋ gyɛ nyamesɛ asɛ ne nɛ nu ɔkalan mɔ lii. Iŋ gyɛ nyamesɛ ne n nyiile me. Yesu Kirisito ne n lɛɛ ɔkalan baarɛ gɛwi nyiile me. 13 Fɛ nu ilaa ibono nkana n kya wɔra owi ɔbono n kya son Wurubuaarɛ kyu naa de me-naanaana Gyuda awura itiibilaa so mɔ. Nꞌ buu sa fɛye yɛɛ nɛ ka asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de mɔ-bi Yesu so mɔ ansi gikyɔ. Nɛ laarɛ fɛɛ nkana nꞌ nyida gɛnen asa mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-ɔson mɔ. 14 Nkana n kya wɔra aye Gyuda awura ilaa wɔrasɛ imɔ-ɔkpa so don me-gikoso dɔ Gyuda awura sakyɔ. Aye-naanaana itiibi ilaa mɔ i gyi me-gimu gɛnen owi ɔbono dɔ. 15 Dabɔlɛ ibono nɛ ka Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ asonbo adɛ ansi faa, pɛi de iꞌ lɔɔ korogɛ me mɔ, Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ me yela. Ɔ sa me so gɛwɔnsa dɛnsɛ ne ɔ tɔgɛ me yɛɛ nꞌ son mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ. 16 I wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-bi Yesu nyiile me de nꞌ naa n kya tɔgɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii mɔ-bi mɔ so sa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Wurubuaarɛ gi kpɛ lɛɛ mɔ-bi mɔ nyiile me mɔ, meŋ kpe isa asɛ yɛɛ oꞌ nyiile me Yesu ilaa. 17 Meŋ kpe Gyɛrusalem kpaa wu abono mɛ gyangbara me wɔra Yesu isɔɔ mɔ. Nɛ kpɛ koso naa daa kyon kpe Arabiya gɛsinkpan so, ne nɛ kii baa kyon kpe Damasikosɛ ɔsowolɛ so. 18 Nsi nsa gɛmara pɛi ne nɛ baa kpe Gyɛrusalem kpaa faala Piita ne a nyɛ bii abara. Nɛ kpe gɛnen mɔ, nkɛ gudu nnun ne nɛ kyena mɔ asɛ nno. 19 Meŋ wu Yesu isɔɔ asɛnsɛ mɔ baa bɔla, gɛnen mɔ, Gyeemesi aye-Wura Yesu mɔ-tedɛ mɔ wolɛ. 20 Ilaa ibono n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye faa, Wurubuaarɛ nyi yɛɛ meŋ kya kɛɛ abon. I gyɛ daa gɛsintin. 21 Imɔ gɛmara mɔ, nɛ kyon kpe Siiriya de Silisiya nsinkpan so.

22 Gɛnen owi ɔbono pɛwu mɔ, Yesu asonbo akpen abono a bo Gyudiya gɛsinkpan so mɔ mɛ mɛŋ nyi me de ansi. 23 Mɛ kya nu me-ilaa de aso daa yɛɛ, “Ɔnyen ɔbono nkana ɔ kya ka aye Yesu asonbo mɔ ansi mɔ, idɛ kon kerɛ, mɔ mɔ ne n kii ɔ kya tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono ɔ laarɛ mɔ-inyidaten mɔ ɔ sa asa mɔ.” 24 Me-ilaa idɛ i yɛgɛ mɛ yen Wurubuaarɛ.

2

Pɔɔlo Gi Kpe Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Asɛ Gyɛrusalem

1 Nsi gudu nnan gɛmara mɔ, nɛ kii kpe Yesu asonbo mɔ asɛ Gyɛrusalem. Me‑rɛ Banabasɛ ne n kpe. A kya kpe mɔ, nɛ kyu Taatusi buu me-nyoro. 2 Wurubuaarɛ ne n lɛɛ nyiile me yɛɛ nꞌ kii kpe nno. Nɛ kpe mɔ, nɛ kpaa nyiile mɔmɔ Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono n dɛ mi‑i tɔgɛ mi‑i sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ mɔ, nɛ yɛgɛ me‑rɛ ɔmɔ a gyan aye-wolɛ. Nɛ laarɛ yɛɛ gɛnen abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ nu me-gɛsun mɔ gɛsɛ de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ Yesu ɔkalan mɔ gɛsun gɛbono n kya wɔra faa de mɔ-gɛsun gɛbono nan kii wɔra mɔ gɛꞌ wɔra giyan. 3 Nɛ kpe abelɛnsɛ adɛ asɛ gɛnen mɔ, ba‑a me-nanbo Taatusi ɔbono me‑rɛ mɔ a naa ne ɔ mɛŋ gyɛ Gyuda isa mɔ, abelɛnsɛ mɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyise mɔ yɛɛ ɔꞌ ten mɔ-giwɔrɛ aye Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so.

4 Pɛi de nꞌ kpe Gyɛrusalem mɔ, asa abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɛ kya son Yesu mɔ ako mɛ baa loo aye Yesu asonbo mɔ dɔ de mɛꞌ nyɛ baa kerɛ aye-akyenabi de gɛnɔɔbono a nyɛ aye-nyoro kyu lii Kirisito Yesu so mɔ. Mɛ baa loo aye dɔ gɛnen mɔ, mɛ kya laarɛ daa fɛɛ aꞌ gyi aye Gyuda awura itiibilaa de nbara mɔ pɛwu ɔkpa so kee aye Yesu ɔson mɔ dɔ de aꞌ kii wɔra fɛɛ nbide sa nbara mɔ. 5 Kyu lii fɛye so mɔ, a mɛŋ kyule gɛnen asa abono. A kine mɔmɔ-lɛɛ de fɛꞌ nyɛ nu gɛsintin-lɛɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so.

6 Nɛ kpe abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ asɛ mɔ, meŋ nyɛ ilaa nyiilesɛ pobɔrɔ iko lii ɔmɔ asɛ. (Nɛ taa terɛ mɔmɔ yɛɛ abelɛnsɛ faa, asa abono ɔnan mɛ gyɛ mɔ lɛɛ iŋ tiri me. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya kerɛ asa ansi so.) To. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ faa, gɛnen abelɛnsɛ mɔ mɛ mɛŋ kyu sɛi kyu bɔla me-lɛɛ anyiilebi mɔ so. 7 Mɛ wu me bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kyu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ kyu wɔra me-abaa dɔ de nꞌ lɛɛ mɔ nyiile asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono o kyu gɛnen ɔkalan baarɛ kee wɔra Piita abaa dɔ de ɔꞌ lɛɛ mɔ nyiile Gyuda awura mɔ. 8 (I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ wɔra gɛsun kyu naa de Piita so ne ɔ nyɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa Gyuda awura mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono kee ne n wɔra gɛsun kyu naa de me so ne nɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ.)

9 Abelɛnsɛ mɔ mɛ nyɛ wu bii yɛɛ Wurubuaarɛ ne n kpaa me ne nɛ wɔra Yesu ɔsɔɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ gɛnen. Imɔso Gyeemesi, Piita, de Gyɔn, abono yɛɛ mɔmɔ ne n gyɛ nkpara sa Yesu ɔson mɔ, mɛ kɔɔlɛ kyule yɛɛ me‑rɛ Banabasɛ de mɔmɔ pɛwu a gyɛ daa nyamesɛ kolon gɛsun mɔ dɔ. Imɔso aye mɔ, aꞌ kpe abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ asɛ de mɔmɔ mɔ mɛꞌ kpe Gyuda awura mɔ asɛ. 10 Mɛ tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ wolaa nyingi de aꞌ kpaa ayenbo. Gɛnen ilaa ibono kee ne nɛ wolaa kyu too me-nyoro so n kya wɔra.

Pɔɔlo Gi Tɔgɛ Piita Yɛɛ Ilaa Ibono Ɔ Wɔra Mɔ Iŋ Kyena

11 Owi ɔbono Piita gi ba Antiyoki mɔ, ilaa ibono ɔ wɔra nno mɔ berɛ, iŋ kyena. Imɔso nɛ tɔgɛ tigi mɔ. 12 I kya nyiile yɛɛ nkana mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ mɛ kya kyena wɔra abaa gyi dabɔlɛ kanpɛ. Ɔ bo nno mɔ, mɔ-nanboana Gyuda awura abono mɛ gyɛ Gyeemesi adɛ mɔ ako mɛ kpe mɔ asɛ. Mɛ kpe mɔ asɛ gɛnen mɔ, ɔ tɛɛ mɔ-nyoro lii abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ dɔ. Ɔŋ baa o kyule mada de ɔmɔ. I kya nyiile yɛɛ abono mɛ kpe mɔ asɛ mɔ mɛ kpɛ mɛ dɛ daa yɛɛ ɔbono ɔ mɛŋ gyɛ aye Gyuda isa mɔ laa ten giwɔrɛ de oꞌ gyi Gyuda awura nbara so pɛi de ɔꞌ taalɛ son Yesu ɔkpa so. Piita selɛ asa adɛ gifuu so ne ɔ tɛɛ mɔ-nyoro gɛnen.

13 Gyuda awura sɛnsɛ abono mɛ kya son Yesu mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɔmɔ kee mɛ yii gɛsɛ mɛ kya taa gɛsintin ɔkpa mɔ ma‑a yɛgɛ, kaaborɛ i yɛgɛ Banabasɛ gbaa gi buu mɔmɔ-lɛɛ ɔkpa mɔ. 14 Mi‑i me mɔ, nɛ wu ibono mɛŋ kya naa ntintin gɛnɔɔbono i kya kyena de Yesu gɛsintin ɔkalan konkonsɛ mɔ. Imɔso nɛ taasɛ Piita Yesu asonbo mɔ pɛwu ansi dɔ yɛɛ, “Fo‑o fo mɔ, fo gyɛ daa Gyudanyen ne fo taa Gyuda awura akyenabi mɔ yɛgɛ ne fo san fo tɛ daa fɛɛ asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Mɔ, nnɛ so ne fo laa taalɛ nyise abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ de mɛꞌ kyena Gyuda awura akyenabi? 15 Gɛkorogɛ dɔ mɔ, me‑rɛ fo Piita a gyɛ daa Gyuda awura. A mɛŋ gyɛ asa sɛnsɛ abono mɛ mɛŋ wolaa mɛ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi ne mɛ kya fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ. 16 Aye gbaa-gbaa a nyɛ bii yɛɛ i mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ abɛɛ nbara mɔ so gigyi ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. I gyɛ daa gikagyan gibono nyamesɛ laa ka gyan Yesu Kirisito so mɔ. Imɔso ne aye gbaa-gbaa kee a ka gyan Yesu Kirisito so de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran kyu naa de aye gɛnen gikagyan gibono so. I mɛŋ gyɛ aye Gyuda awura itiibilaa mɔ gigyi so. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ ɔ maŋ kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu lii itiibilaa abɛɛ nbara so gigyi.”

Ɔkalan Konkonsɛ Ɔbono Pɔɔlo Kya Nyiile Asa Mɔ

17 Gɛnɔɔbono aye-ansi a gyan yɛɛ Wurubuaarɛ laa kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran kyu naa de aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, i yɛgɛ aye gbaa-gbaa a bingiri abono mɛŋ kya gyi Gyuda awura itiibilaa mɔ so. Imɔso a taa itiibilaa yɛgɛ de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran faa mɔ, a wɔra ilaa nyɛnyɛn ne? Kirisito kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Kuaa, iŋ gyɛ gɛnen! 18 Nengyene n nyi yɛɛ ilaa idɛ iŋ boran sa me ne nɛ kine imɔ, ne nɛ kii kpaa kyu imɔ mɔ, nɛ lɛɛ me-nyoro nyiile yɛɛ n gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo ne. 19 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nkana n kya gyi Gyuda awura itiibilaa so, ne Wurubuaarɛ mɛŋ kyu me yɛɛ me-gisen dɔ i boran. Imɔso i wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ lii itiibilaa mɔ dɔ. Meŋ baa n tɛ sa itiibilaa mɔ de nꞌ san nyɛ kyena sa daa Wurubuaarɛ. 20 Nɛ taa tɔgɛ yɛɛ nɛ wɔra fɛɛ nɛ wuꞌ faa mɔ, i wɔra daa fɛɛ me‑rɛ Kirisito pɛwu ne mɛ da aŋanbi oyii so mɔɔ gikolon. Iŋ baa i gyɛ me ne nꞌ tɛ. Yesu Kirisito ne n san ɔ tɛ me dɔ. Wurubuaarɛ mɔ-bi Yesu ɔbono ɔ laarɛ me-ilaa ne o wuꞌ sa me mɔ so ne nꞌ kya ka gyan de nꞌ nyɛ n tɛ gɛkyena gɛbono n tɛ faa. 21 Gidɛnsɛ gibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa anyamesɛ mɔ, maŋ kyu gimɔ yɛɛ giŋ gyɛ sɛi. Ne fɛɛ i gyɛ gɛsintin yɛɛ Wurubuaarɛ kya kyu nyamesɛ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu naa daa de itiibilaa gigyi so mɔ, nkana lɛwu ɔbono Yesu Kirisito gi baa wuꞌ sa anyamesɛ faa, nkana giyan ne.

3

Anɛ Ne N Penɛ Fɛye?

1 Fɛye Galati awura, anɛ ne n penɛ fɛye daa? Fɛ mɛŋ nyi ɔlaako. Nɛ wolaa kaala nyiile fɛye gɛnɔɔbono Yesu Kirisito gi wuꞌ lɛwu oyii so sa fɛye mɔ. Sɛi mɛŋ ŋara fɛye. 2 Imɔso nꞌ taasɛ fɛye ilaa kolon idɛ: Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi daa giba fɛye so mɔ, fɛ nyi yɛɛ ibono fɛ kya gyi nbara mɔ so mɔ daa? Iŋ gyɛ ibono fɛ nu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ne fɛ ka gyan mɔ so mɔ daa? 3 Fɛ mɛŋ nyi ɔlaako daa do‑o? Ibono fɛ yii gɛsɛ kanpɛ de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ, fɛ laa san kyu fɛye anyamesɛ-lɛɛ ɔlon daa kyu logɛ? 4 Ibono pɛwu fɛ wu ɔlaa sa Yesu ɔson mɔ faa mɔ, fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra awɔrafuɛ? Imɔso i gyɛ gɛsintin yɛɛ fɛ laa wɔra awɔrafuɛ? 5 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kpɛ ɔ dɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔ kya sa fɛye ne ɔ kya wɔra ilaa ibono i kya lɛɛ mɔ-ɔlon nyiile fɛye mɔ, fɛ nyi yɛɛ fɛye-nbara gigyi so ne ɔ kya wɔra imɔ gɛnen? Iŋ gyɛ Yesu ilaa ibono fɛ nu ne fɛ ka gyan mɔ so?

6 Fɛꞌ taa kerɛ aye Gyuda awura ɔnaana gyangbarasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Aberaham mɔ ilaa. Wurubuaarɛ agyɛbi ako a tɔgɛ yɛɛ,

“Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so.

Ne mɔ-gikagyan gibono so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.”

7 Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ bii yɛɛ asa abono mɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ, mɔmɔ ne n gyɛ Aberaham mɔ-naanaana gɛsintin. 8 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ kee a kya tɔgɛ gikagyan gidɛ so ilaa. Wurubuaarɛ wolaa o nyi yɛɛ ɔ laa kyu abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ kee yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran kyu naa de mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ laa ka gyan mɔ Wurubuaarɛ so mɔ. I bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ yela sa Aberaham yɛɛ,

“Kyu naa de fo so mɔ, nan yuule nsinkpan kpɛi-kpɛi pɛwu so asa.”

9 Imɔso lii nfono mɔ a laa bii yɛɛ Wurubuaarɛ kya yuule nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ kyu dabɔlɛ de Aberaham ɔbono ɔ wolaa ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ.

Ɔko‑rɛ Ɔko Maŋ Taalɛ Gyi Nbara Mɔ Pɛwu So

10 I bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Ɔbono ɔŋ kya wɔra ilaa kamaasɛ

ibono Wurubuaarɛ nbara mɔ gi kya nyiile

fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ nbara ɔwolɛ dɔ mɔ,

gɛnen kaasɛ mɔ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ.”

Ɔko‑rɛ ɔko mɔ, maŋ taalɛ gyi nbara mɔ pɛwu so. Imɔso nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya ka gyan nbara gigyi so mɔ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ abaa anyɔ. 11 I gyɛ gɛsintin yɛɛ nyamesɛ fo gyi nbara so pɛwu gbaa mɔ, iŋ gyɛ imɔ ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ,

“Ɔbono ɔ kya ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ ne

Wurubuaarɛ kya kyu yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.”

12 Nbara berɛ, mɛŋ kya ka gyan nmɔ so. Mɛ kya gyi nmɔ so daa. Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,

“Ɔbono o gyi nbara mɔ so mɔ

ne nan nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ kyu naa de nbara mɔ so.”

13 Nnɔ nbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ wɔra aye abono aŋ kya gyi mɔ-nbara mɔ so mɔ ɔ yɛgɛ Yesu gi fiyɛɛ nnɔ sa aye. Kyu lii aye-ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Yesu ne Wurubuaarɛ gi san tɔgɛ nnɔ wɔra. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i kya tɔgɛ yɛɛ,

“Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono mɛ kyɔlɔga mɔ oyii so mɔɔ

kyu biidɛ mɔ-giso mɔ,

Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra kaasɛ mɔ ne.”

14 Wurubuaarɛ kya laarɛ oꞌ yuule gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa yuule Aberaham mɔ. Imɔso ne Yesu gi yelɛ aye anyamesɛ giyaa dɔ ka aye-ilaa nyɛnyɛn gikɔ de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ yuule aye kii kyu naa de aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, a kya nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ wolaa ka yela yɛɛ ɔ laa sa anyamesɛ mɔ.

Ilaa Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Sa Anyamesɛ Mɔ

15 Me-nanboana Yesu asonbo, nꞌ taa kyu anyamesɛ gɛkyena dɔ ilaa kyu wɔra sinkaala sa fɛye. Nengyene nyamesɛ gi nyɛ ka ntan mɔ, mɛ mɛŋ lɛɛ nmɔ mɔ, nyamesɛ maŋ taalɛ kine nmɔ abɛɛ ɔꞌ kyɛɛgɛ nmɔ. 16 Wurubuaarɛ gi wolaa ka ilaa dɛnsɛ yela sa anyamesɛ pɛwu. Ɔ ka imɔ yela sa ɔmɔ kyu naa de Aberaham de mɔ-ɔnaanabi mɔ so. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ nfono n darɛ faa mɔ, i mɛŋ tɔgɛ yɛɛ, “de Aberaham anaanabi.” I nen tɔgɛ yɛɛ “anaanabi” mɔ, mɛ kyɔ ne. I tɔgɛ daa yɛɛ, “de Aberaham ɔnaanabi.” Nyamesɛ kolon ne ɔ gyɛ ne. Gɛnen ɔnaanabi ɔbono ne n gyɛ Kirisito. 17 To! Ibono n darɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono asa mɛ maŋ taalɛ kine abɛɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ nyamesɛ-lɛɛ ntan mɔ, gɛnen kee ne Wurubuaarɛ agyɛbi a dɛ ne. Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela yɛɛ kyu naa de Aberaham so ne ɔ laa kyule de oꞌ yuule anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ wɔra mɔ-asonbo gɛsintin. I wɔra nsi nwɛ nnan de nsi oko de saalaa gɛmara mɔ, pɛi ne Wurubuaarɛ gi lɔɔ lɛɛ mɔ-nbara nyiile Aberaham mɔ-naanaana Gyuda awura mɔ. Gɛnen Wurubuaarɛ nbara mɔ gi mɛŋ taalɛ kyadɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ ɔwolɛ fuɛ. 18 Nengyene fɛɛ i tiri yɛɛ anyamesɛ mɛꞌ gyi Wurubuaarɛ nbara so pɛi de mɛꞌ lɔɔ nyɛ Wurubuaarɛ ayuule de mɛꞌ wɔra mɔ-asonbo gɛsintin mɔ, gɛnen berɛ mɔ iŋ baa i gyɛ ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ so ne. Gɛsintin gɛbono a nyi mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kpɛ ka daa yela sa Aberaham yɛɛ ɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin kyu naa daa de mɔ Aberaham so. Iŋ gyɛ kyu naa de nbara gigyi mɔ so.

Ilaa Ibono Nbara Mɔ Gi Maŋ Taalɛ Wɔra Mɔ

19 Ne nbara mɔ gi maŋ yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin mɔ, menɛtɔ so kiti-i ne ɔ baa yela nmɔ daa? Asa ilaa nyɛnyɛn so ne Wurubuaarɛ gi kyu nbara mɔ kyu bɔla ilaa ibono ɔ ka yela sa ɔmɔ mɔ so. Ɔ kya laarɛ nbara mɔ giꞌ kpaa ɔmɔ kpaa fo aberɛ abono Aberaham ɔnaanabi mɔ laa ba mɔ. Mɔ-ɔnaanabi ɔbono ilaa ne Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela mɔ. Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yela mɔ-nbara mɔ, o sun mɔ-isɔɔ iko ne mɛ kpaa tɔgɛ nmɔ sa Mosisi. Imɔso Mosisi gi san wɔra fɛɛ okpowura Wurubuaarɛ de anyamesɛ nsana. 20 Gɛnen ilaa ibono i maŋ taalɛ wɔra ɔdan kpaa lii berɛ. I lii fɛɛ okpowura yelɛ abaafon anyɔ nsana. Wurubuaarɛ berɛ gyɛ daa ɔkolon.

21 Abɛɛ ɔko laa tɔgɛ yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ de nbara nbono ɔ yela mɔ, iŋ kya kyena de abara? Kuaa, iŋ gyɛ gɛnen. Nbara nbono ɔnan gi laa taalɛ sa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ giŋ bo no. Naafo nkana i bo gɛnen nbara nbono ɔnan mɔ, ɔfaanan Wurubuaarɛ kya kerɛ asa ilaa wɔrasɛ so de oꞌ wu yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran kyu naa de gɛnen nbara nbono so. 22 Idɛ faa mɔ, iŋ gyɛ gɛnen. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ pɛwu so. I ba gɛnen de Wurubuaarɛ oꞌ kyu daa asa abono mɛ kya ka gyan Yesu Kirisito so mɔ yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ ne n boran. Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela ne. Nyamesɛ gikagyan so ne Wurubuaarɛ laa kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Nbara Mɔ Gi Kerɛ Aye So Kaaborɛ Kirisito Gi Ba

23 Pɛi de anyamesɛ mɛꞌ lɔɔ ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ nbara mɔ gi ŋminde aye ne gi tii aye wɔra gɛnen kaaborɛ Yesu gi ba ne gikagyan gibono a laa ka gyan mɔ so mɔ giꞌ lii gɛwi. 24 Imɔso nbara mɔ gi wɔra fɛɛ nbii so ɔkerɛbo, ne gi kerɛ aye so kaaborɛ Kirisito gi ba. Ne a san a kya ka gyan mɔ so de Wurubuaarɛ oꞌ kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. 25 Idɛ kon ibono a nyɛ ka gyan Yesu so faa, aŋ baa a tiri ɔbono ɔ laa kerɛ aye so mɔ.

Kirisito Gi Ba Faa, Fɛ Laa Nyɛ Ilaa Ibono Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Mɔ

26 Imɔso fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, fɛye pɛwu fɛ san wɔra Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin kyu naa de fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ. 27 Ibono mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere ne fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, i yɛgɛ fɛ nyɛ kyɛɛgɛ baa nyɛ Kirisito gidebi fɛye-asen dɔ. 28 Wurubuaarɛ mɛŋ kya kerɛ yɛɛ Gyuda awura ne, Geriiki awura ne, abono me tɛ awura asɛ mɔ de abono mɛ tɛ mɔmɔ-gibaa so mɔ ne, abɛɛ anyen ne, abɛɛ akyii ne. Mɔ asɛ mɔ, fɛye pɛwu fɛ gyɛ nyamesɛ kolon kyu lii fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. 29 Fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon faa, fɛye kee fɛ gyɛ Aberaham mɔ-naanaana ne. Fɛ laa nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham mɔ‑rɛ Kirisito ɔbono ɔ gyɛ mɔ-ɔnaanabi mɔ.

4

Pɛi Ne Kirisito Gi Ba Mɔ, A Kyena Sa Gɛsɛ Gɛrɛ Itiibilaa Mɔ Fɛɛ Nbide

1 Fɛɛ ɔko laa baa yii mɔ-sɛ giyaa mɔ, owi ɔbono ɔ san ɔ gyɛ gɛbii mɔ, mɔ‑rɛ gɛbide mɔ, ɔko mɛŋ don mɔ-nanbo. Yɛgɛ ɔ sɛɛ mɔ, mɔ ne nan gyi mɔ-sɛ atɔ pɛwu. 2 Ɔŋ ti sɛɛ mɔ, ɔ bo asa abono mɛ kya kerɛ mɔ‑rɛ mɔ-atɔ mɔ so sa mɔ kaaborɛ ɔꞌ sɛɛ kpaa fo owi ɔbono mɔ-sɛ gi yela sa mɔ mɔ. 3 Gɛnen kee ne nkana aye a wɔra daa fɛɛ nbii Wurubuaarɛ ɔson dɔ, ne a kyena sa gɛsinkpan so nbara de itiibilaa fɛɛ nbide. 4 Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ owi mɔ gi san baa fo mɔ, ɔ keda mɔ-bi sun gɛsinkpan so. Gɛsinkpan gɛdɛ so ɔkyii ne n korogɛ mɔ. Mɛ korogɛ mɔ wɔra Gyuda awura nbara dɔ. 5 Wurubuaarɛ gi sun mɔ-bi mɔ gɛnen de aye abono nkana a kyena sa nbara mɔ, aꞌ nyɛ aye-nyoro lii nbara gɛkyena mɔ dɔ de aꞌ kyena sa Wurubuaarɛ de ɔꞌ san kyu aye yɛɛ a gyɛ mɔ-biana gɛsintin. 6 Ibono i kya lɛɛ nyiile aye yɛɛ a ti bingiri mɔ-biana gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-bi mɔ-Oduduu mɔ wɔra aye-asen dɔ ne ɔ kya yɛgɛ a kya taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, “N-sɛ, n-sɛ!” mɔ. 7 Imɔso i nyɛ ba fo ɔko gisen dɔ gɛnen mɔ, foŋ baa fo gyɛ gɛbide sa Wurubuaarɛ. Fo bingiri Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛsintin. Ne fo ti nyɛ fo gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi gɛnen mɔ, ɔ laa yɛgɛ foꞌ nyɛ ilaa ibono ɔ ka yela sa mɔ-biana mɔ.

Pɔɔlo Kya Nyiile Galati Awura Nfono Mɛ Fuɛ Mɔ

8 Owi ɔbono fɛŋ ti nyɛ bii fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ gɛsɛ de gibi mɔ, fɛ son ikperɛ, yɛgɛ iŋ kaaborɛ fɛꞌ son imɔ, ne fɛ wɔra nbide sa imɔ. 9 Idɛ kon fɛ nyɛ bii fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ gɛsɛ de gibi faa (abɛɛ nꞌ lɔrɔ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n bii fɛye‑rɛ mɔ gɛsɛ de gibi faa mɔ), nbara de itiibilaa ibono iŋ bo ilaa dɔ ne i maŋ taalɛ wɔra sɛi sa fɛye mɔ, fɛ laa kii kyu fɛye-nyoro too imɔ so? Imɔso fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kii wɔra nbide sa gɛnen ilaa ibonoana? 10 Fɛ kyu too fɛye-nyoro so yɛɛ fɛ laa wɔra gɛkɛ kyoolasɛ itiibilaa, ibosɛ itiibilaa de gɛsi pobɔrɔ de agyudɔ pobɔrɔ de nkɛ belɛ-belɛ mɔ itiibilaa. 11 N kya nu fɛye so yɛɛ fo kya wɔra itiibilaa kpɛi-kpɛi gɛnen mɔ, i kya wɔra me gifuu yɛɛ foŋbii mɔ, gɛnɔɔbono nɛ keda me-nyoro tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa fɛye mɔ, nɛ wɔra imɔ too nkyu dɔ giyan ne.

12 Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, n dɛ fɛye giserɛ, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ wɔra fɛɛ me. Fɛŋ sa fɛꞌ ka gyan itiibilaa so. I lii fɛɛ owi ɔbono n bo fɛye asɛ nno mɔ, me kee nɛ wɔra fɛɛ fɛye. Ne fɛ mɛŋ wɔra me ilaa nyɛnyɛn iko. 13 Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nyi mɔ, me-gilɔ so ne nɛ kpe fɛye asɛ gigyangbarasɛ mɔ, ne nɛ nyɛ lɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa fɛye. 14 Nɛ kpe gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ da me ikyɔɔ, ne fɛ mɛŋ lɛɛ ansi taa me yɛgɛ. Fɛ yiyɛɛ me so owi ɔbono n kya lɔ mɔ. Fɛ kerɛ me so de ɔkon fɛɛ n gyɛ daa Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ abɛɛ n gyɛ daa Kirisito Yesu gbaa. 15 Idɛ kon fɛye-ɔsakon ɔbono gi kyon fonɛ daa? Me gbaa-gbaa n nyi fɛye so yɛɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ nkana fɛ laa taalɛ lɛɛ fɛye-ilaa kamaasɛ sa me, ba‑a fɛye-ansibi gbaa. 16 Imɔso gɛsintin gɛbono n kpɛ mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye so mɔ, nɛ san bingiri fɛye-ɔkyobo?

17 Gɛnen asa abono mɛ kya tɔgɛ fɛye ɔkalan banban mɔ berɛ, mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa faa mɔ, iŋ taa gyɛ ilaa dɛnsɛ iko so. Mɛ kya laarɛ daa de mɛꞌ nyɛ tɛɛ fɛye lii me asɛ de mɛꞌ nyɛ de fɛꞌ laarɛ mɔmɔ-ilaa. 18 Fɛɛ ilaa dɛnsɛ so ne ɔko kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ, imɔ ibono i laa kpaa fɛye owi kamaasɛ. Me kee n kya laarɛ fɛye-ilaa. Iŋ gyɛ owi ɔbono n bo fɛye asɛ mɔ wolɛ. 19 Me-biana, nɛ wolaa wu ɔlaa fɛye so, ne nꞌ kii n kya wu ɔlaa fɛye so fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya tu ɔkyii mɔ. Nan wu ɔlaa fɛye so gɛnen kaaborɛ Yesu Kirisito gidebi giꞌ lii gɛwi fɛye dɔ. 20 I bo me ɔbolɛ fɛɛ nkana nꞌ nyɛ n bo fɛye asɛ de nꞌ nyɛ bii gɛtɔngɛ gɛbono nan tɔngɛ sa fɛye mɔ. Fɛye-ilaa i bo me-gisen dɔ gɛnɔnko gɛnɔnko daa.

Haga De Sara Ilaa

21 Fɛye abono fɛ kya laarɛ de fɛꞌ kyena sa Gyuda awura nbara mɔ, fɛ nyi yɛɛ fɛ kya gyi nbara mɔ so ne? Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono nan baa lɛɛ nmɔ gɛsɛ sa fɛye mɔ. 22 Mɛ ŋmarasɛ Gyuda awura nbara mɔ dɔ yɛɛ Gyuda awura mɔmɔ-naana gyangbarasɛ Aberaham gi korogɛ anyen anyɔ. Ɔko mɔ-nyi gyɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu. Ɔko mɔ mɔ-nyi gyɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ. 23 I kii koso mɔ, mɔ-ka mɔ obolonbu mɔ gi nyɛ ɔtɔ korogɛ sa mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono anyamesɛ mɛ kya nyɛ itɔ korogɛ mɔ. Mɔ-ka yɛsɛ mɔ berɛ gi nyɛ ɔtɔ korogɛ sa mɔ mɔ, i gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ. Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ yɛɛ ɔ laa nyɛ gɛbii, yɛgɛ ɔ gyɛ ɔlabanbo.

24 Gɛnen akyii anyɔ adɛ ilaa i gyɛ daa fɛɛ gikpalɛ sa aye anyamesɛ. Akyii mɔ mɛ yelɛ mɛ sa gɛnɔ dedaa de gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra de mɛꞌ kyu kyena de abara mɔ. Gɛnɔ dedaa ne n gyɛ Wurubuaarɛ nbara nbono o kyu sa anyamesɛ Saanayi gibii mɔ so mɔ. Gɛnen gɛnɔ gɛbono gɛ dɛ fɛɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu mɔ. Ɔ kya korogɛ nbii nbono mɛ tɛ sa ako mɔ. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Haga. 25 Saanayi gibii mɔ gi bo daa Arabiya gɛsinkpan so. A kya nu yɛɛ Haga ginyen gi gyan gɛnen gɛsinkpan gɛbono so. Haga kee yelɛ ɔ sa Gyɛrusalem, Gyuda awura ɔsowolɛ gɛmu ɔbono ɔ bo no ndɛ faa. I kya nyiile yɛɛ Gyɛrusalem ɔbono mɔ‑rɛ mɔ-asa pɛwu mɛ tɛ sa daa ako.

26 Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ berɛ mɛŋ tɛ ɔ sa ako. Ɔ dɛ daa fɛɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ Sara. Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ ɔsowolɛ baarɛ dɛ fɛɛ aye-nyi. 27 Fɛꞌ nyingi yɛɛ Sara ilaa ɔnan i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Fo ɔbono foŋ ti korogɛ mɔ, yɛgɛ iꞌ wɔra fo ɔkon.

Fo ɔbono foŋ ti da ɔtɔ mɔ, kpen de foꞌ wɔra ɔlanba de ɔkon.

I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo-kuli gi koso taa fo yɛgɛ mɔ,

fo laa kii baa nyɛ nbii don ɔkyii ɔbono ɔ bo ɔnyen mɔ.”

28 Imɔso, me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ bii yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a dɛ fɛɛ Sara mɔ-bi, Ayisiki, ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela sa mɔ yɛɛ ɔ laa nyɛ mɔ. 29 Aberaham mɔ-biana anyɔ mɔ dɔ mɔ, mɛ korogɛ ɔko gɛnɔɔbono anyamesɛ mɛ kya nyɛ itɔ korogɛ mɔ. Ɔnyɔsɛ mɔ berɛ kyu lii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so ne mɛ korogɛ mɔ. Nbii nnyɔ ndɛ aberɛ dɔ mɔ, anyamesɛ ɔlon dɔ lɛɛ gɛbii mɔ gɛ kyo Wurubuaarɛ Oduduu dɔ lɛɛ gɛbii mɔ. Gɛnen gɛkyo gɛbono ɔnan ne n dɛ baa lii de ndɛꞌ kee faa. Abono mɛ kya ka gyan nbara gigyi so mɔ mɛ kya kyo aye abono a kya ka gyan Yesu Kirisito so mɔ. 30 Menɛ ne Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya nyiile aye kyu lii nbii nnyɔ ndɛ so? A kya nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ Aberaham yɛɛ,

“Gya fo-ka obolonbu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ lii fo-gɛten dɔ.

Gɛnen fo-bi ɔbono maŋ nyɛ gyi fo-atɔ.

Fo-ka yɛsɛ mɔ mɔ-bi mɔ ne nan gyi fo-atɔ.”

Imɔso lii agyɛbi adɛ dɔ mɔ, a bii yɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Haga mɔ-bi mɛŋ nyɛ gyi Aberaham atɔ mɔ, gɛnen kee ne abono mɛ kya ka gyan nbara mɔ so mɔ mɛ maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ ne. 31 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ berɛ, a kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, a mɛŋ dɛ fɛɛ Aberaham mɔ-ka obolonbu mɔ mɔ-biana. A dɛ daa fɛɛ Aberaham mɔ-ka yɛsɛ mɔ mɔ-biana.

5

Yesu Gi Yɛgɛ A Nyɛ Aye-Nyoro

1 Kirisito gi laarɛ yɛɛ aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ aꞌ nyɛ aye-nyoro lii ɔfɛ dɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔ so ne Wurubuaarɛ gi kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran. Imɔso fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so girin. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ itiibilaa de nbara mɔ iꞌ kii ŋminde fɛye. 2 Fɛꞌ nu dandan. Me, Pɔɔlo n kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛ yɛgɛ mɛꞌ ten fɛye-awɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so yɛɛ imɔ ne nan mɔlɛgɛ fɛye mɔ, Kirisito maŋ baa mɔlɛgɛ fɛye. 3 N kii mi‑i tɔgɛ fɛye ɔkamaasɛ yɛɛ fo ɔbono fo yɛgɛ mɛꞌ ten fo-giwɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so mɔ, fo‑rɛ Gyuda awura nbara de itiibilaa mɔ pɛwu ne kpɛɛꞌɛ. 4 Fo ɔbono fo kya laarɛ fɛɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fo yɛɛ fo-gisen dɔ i boran kyu naa de fɛye-nbara gigyi so mɔ, fo‑rɛ Kirisito nsana i tɛɛ ne. Fo lɛɛ fo-nyoro lii Wurubuaarɛ gitolon gibono ɔ kya kyu mɔlɛgɛ asa mɔ dɔ ne. 5 Aye berɛ, Wurubuaarɛ Oduduu kya kpaa aye ne aye-ansi a kpɛ a gyan yɛɛ aye-asen dɔ i laa wɔra ɔdan sa Wurubuaarɛ kpaa logɛ. A nyi ibono i laa ba gɛnen sa aye kyu naa de gikagyan gibono a kya ka gyan Kirisito so mɔ. 6 I lii fɛɛ aye abono aye‑rɛ Kirisito Yesu a gyɛ nyamesɛ kolon mɔ, a nyi yɛɛ giwɔrɛ giten de gimaaten mɔ, imɔ iko‑rɛ iko i mɛŋ taa tiri. Ilaa kolon ibono i kpɛ i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ fo nyamesɛ foꞌ ka gyan Yesu so de fo-gikagyan gibono giꞌ lii gɛwi naa de fo-gɛlaarɛꞌ gɛbono fo bo sa Wurubuaarɛ de fo-nanbo nyamesɛ mɔ so.

7 Nkana fɛ ti fɛ dɛ fɛye-gikagyan dɔ kanpɛ. Anɛana ne n baa kpadɛɛ fɛye ne fɛŋ baa fɛ kya buu gɛsintin mɔ ɔkpa mɔ daa? 8 Gɛnen gɛwɔnsa gɛdɛ gɛŋ kya lii Wurubuaarɛ asɛ. Wurubuaarɛ berɛ kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ keda gɛsintin ɔkpa mɔ dɔ. 9 Fɛꞌ kerɛ dandan. Ilaa nyɛnyɛn pi‑i i kya nyida ilaa gikyɔ. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono bodobodo gɛlin pi‑i gi kya yɛgɛ bodobodo kya ŋan dii mɔ. 10 Nɛ taa tɔgɛ gɛnen faa mɔ, Wura Yesu so mɔ, n nyi me-gisen dɔ yɛɛ fɛ maŋ taa sɔɔ ilaa banban iko gyi. Abono mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa mɔ, ba‑a anyamesɛ gbaaꞌgbaa ne mɛ gyɛ mɔ, Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔmɔ-giso.

11 Me-nanboana Yesu asonbo, me berɛ, meŋ kya nyiile asa yɛɛ awɔrɛ giten nbara i tiri sa Wurubuaarɛ. Nkana gɛnen ne nꞌ dɛ mɔ, naafo Gyuda awura mɛ maŋ ka me-ansi. Naafo n san n dɛ awɔrɛ giten nbara mɔ, nkana gɛnɔɔbono n kpɛ n dɛ yɛɛ Yesu oyii so lɛwu mɔ wolɛ ne n kpɛ i tiri mɔ, nkana i maŋ baa loo asa. 12 Asa abono mɛ kya kpadɛɛ fɛye-nwɔnsa mɔ gɛnen mɔ, mɛ nyi yɛɛ awɔrɛ giten i gyɛ ilaa dɛnsɛ sa ɔmɔ mɔ, mɛ maa tɛsɛ lɛɛ mɔmɔ-awɔrɛbi kee?

13 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too Yesu so de fɛꞌ nyɛ fɛye-nyoro lii nbara de itiibilaa gigyi so. Ibono fɛ nyɛ fɛye-nyoro gɛnen faa mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu imɔ yɛɛ ɔkpa gi bugi sa fɛye de fɛꞌ wɔra ilaa ibono fɛye anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ mɔ. Fɛꞌ kyu gɛsalaarɛ kyu son abara. 14 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ nbara nbono ɔ yela pɛwu mɔ gi kya baa yii daa de nbara kolon yɛɛ, “Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro mɔ.” 15 Ne fɛye mɔ, fɛye yɛɛ fɛ laa dun daa abara de fɛꞌ kyadɛ abara fɛɛ ndonbuɛ berɛ mɔ, fɛŋ kerɛ dandan mɔ, fɛ laa nyida daa abara de fɛye-ikyenaten Wurubuaarɛ asɛ iꞌ lii fɛye-abaa.

Anyamesɛ Gidebi Mɔ Ilaa Wɔrasɛ

16 Imɔso ilaa ibono n kpɛ n dɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kyena fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile fɛye mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ maŋ wɔra ilaa ibono fɛye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ mɔ. 17 I lii fɛɛ anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ i kya laarɛ yɛɛ iꞌ tii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔkpa. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ mɔ kya laarɛ yɛɛ oꞌ tii aye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ ɔkpa. Gɛnen ilaa inyɔ idɛ iŋ kya dabɔlɛ abara dɔ de iꞌ kyena. Gɛnen so mɔ, a mɛŋ kya nyɛ wɔra ilaa ibono a kya laarɛ mɔ. 18 Fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n gyangbara sa fɛye mɔ, iŋ baa i gyɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ ne fɛ tɛ sa.

19 Ilaa nyɛnyɛn ibono ɔnan aye-anyamesɛ-lɛɛ gidebi i kya yɛgɛ a kya wɔra mɔ iŋ bo sen de nyamesɛ oꞌ wu imɔ bii. Imɔ iko ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ kya laarɛ agyibara. Ɔ kya wɔra ilaayan. Ɔ kya wɔra ilaa kankaran. 20 Ɔ kya son ikperɛ. Ɔ kya sɔɔ afɛ. Ɔ kya kyo asa. Ɔ kya laarɛ laatɔngɛ. Ɔ kya wɔra onsipara. Ɔ bo ginyadon foro-foro. Mɔ‑rɛ asa mɛ kya kyena gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena. Mɔ‑rɛ ako mɛ kya wɔra gɛnɔ ako so. Ɔ kya lɛɛ ako laarɛ taa ako yɛgɛ. 21 Asa ilaa i bo mɔ gɛlaaloo. Ɔ kya nun nta gɛɛlɛ nyoro. Ne ɔ kya wɔra ibon. Anyamesɛ-lɛɛ gidebi i kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn banban kee. Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ fɛye baa kyon mɔ, n kya kii mi‑i tɔgɛ mi‑i sa fɛye ne‑o: fo ɔbono fo yɛɛ imɔ idɛana ne fo laa wɔra mɔ, fo maŋ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ.

Wurubuaarɛ Oduduu Mɔ Ilaa Wɔrasɛ

22 Ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ wɔra mɔ iŋ dɛ fɛɛ ilaa nyɛnyɛn idɛana. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ daa asa mɛꞌ nyɛ gɛlaarɛꞌ mɔmɔ-asen dɔ. Ɔ kya sa ɔkon de gisen yuuli. Ɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ gisen, ɔ kya yɛgɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono i kya yuuli asa asen mɔ, mɛꞌ wɔra gidɛnsɛ, mɛꞌ gyi gɛsintin sa asa, 23 mɛꞌ buu asa, de mɛꞌ taalɛ mɔmɔ-nyoro. Nengyene asa mɛ kya wɔra gɛnen ilaa idɛana mɔ, iŋ bo nbara nko gi laa bun mɔmɔ gipuɛɛ. 24 Abono mɛ gyɛ Kirisito Yesu-lɛɛ asa gɛsintin mɔ, mɛ kine mɔmɔ-anyamesɛ-lɛɛ gidebi mɔ imɔ‑rɛ imɔ-ilaa laarɛsɛ de imɔ-ilaa diilɛsɛ pɛwu. I wɔra fɛɛ mɛ kyu mɔmɔ-gidebi gibono kyu da aŋanbi mada de oyii mɔɔ ne.

25 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, a ti nyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ti ɔ tɛ aye-asen dɔ faa mɔ, aꞌ tɛsɛ naa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya nyiile aye mɔ. 26 A mɛŋ sa aꞌ nyiile aye-nyoro abɛɛ aꞌ kyena gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena abɛɛ aꞌ yɛgɛ ɔko ilaa iꞌ wɔra aye gɛlaaloo.

6

Fɛꞌ Sɔɔ Abara Nsola Sola

1 Me-nanboana Yesu asonbo, nengyene fɛ wu yɛɛ fɛye dɔ ɔko kya wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, fɛye abono fɛ kya nu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ asɛ fɛye-gɛkyena dɔ mɔ, fɛꞌ kyu buubuu kyu buɛɛlɛ gɛnen kaasɛ mɔ de ɔꞌ lii imɔ dɔ. Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so de i mɛŋ sa iꞌ penɛ fɛye kee kpaa loo ilaa nyɛnyɛn dɔ. 2 Fɛꞌ sɔɔ abara nsola sola. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ gyi Kirisito-lɛɛ nbara so.

3 Nengyene ɔko kya buu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ don asa sɛnsɛ yɛgɛ oŋ kii don ɔmɔ mɔ, ɔ kya ten mɔ-nyoro gɛnɔ daa. 4 Fɛye berɛ fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ kpɛ nu daa de mɔ gbaa-gbaa lɛɛ ilaa wɔrasɛ de ɔꞌ kerɛ yɛɛ i boran abɛɛ iŋ boran. Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, fɛye gbaa-gbaa ilaa wɔrasɛ so ne fɛ laa nyɛ nyiile fɛye-nyoro. Iŋ gyɛ ɔko-lɛɛ ilaa wɔrasɛ so. 5 Ɔkamaasɛ oꞌ nu de mɔ-lɛɛ gidebi. I lii fɛɛ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ gɛsola. 6 Nengyene ɔko kya nyiile fo ɔko Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, fo kee kyu ilaa dɛnsɛ ibono fo bo mɔ kyu kpaa mɔ.

7 Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ fɛye-nyoro. Fo ɔko fo maŋ taalɛ penɛ Wurubuaarɛ. Ilaa ibono fo duu mɔ, imɔ kee ne nan kɔrɔ. 8 Fɛɛ fo anyamesɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ne fo yɛɛ fo laa wɔra mɔ, kyu lii fo anyamesɛ gidebi mɔ so ne fo-ilaa i laa nyida wɔra fo. Ne fo ɔbono mɔ fo kya wɔra daa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gɛlaarɛ mɔ, kyu lii Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee so ne fo laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa.

9 Idɛnsɛ giwɔra i mɛŋ sa iꞌ fii aye. Nengyene idɛnsɛ giwɔra iŋ yɔɔ aye-nyoro mɔ, owi ɔko laa baa ba ibono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ aꞌ nyɛ imɔ so ntɛɛla. 10 Imɔso a nyɛ ɔkpa mɔ, aꞌ wɔra gidɛnsɛ sa nyamesɛ kamaasɛ, titirigu mɔ, abono aye‑rɛ ɔmɔ a gyɛ Yesu Kirisito ɔson gikpen mɔ dɔ asa mɔ.

Pɔɔlo Agyɛbi Laalaalogɛ

11 Fɛꞌ kerɛ agyɛbi kiirɛsɛ abono me gbaa-gbaa n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ fɛye-ɔwolɛ mɔ laalaalogɛ mɔ. 12 Asa abono mɛ kya laarɛ yɛɛ mɔmɔ-ilaa iꞌ wɔra anyamesɛ ɔbolɛ ansi so wolɛ mɔ ne nan nyise fɛye yɛɛ fɛꞌ ten awɔrɛ Gyuda awura itiibilaa ɔkpa so pɛi de fɛꞌ nyɛ loo Yesu ɔson mɔ dɔ. Gɛnen asa abono mɛ selɛ Gyuda awura gifuu daa. Mɛ nyi yɛɛ nengyene mɛ ka gyan Yesu Kirisito lɛwu ɔbono o wuꞌ sa aye oyii mɔ so taa mɔmɔ Gyuda awura itiibilaa mɔ yɛgɛ mɔ, Gyuda awura mɛ laa naa ka mɔmɔ-ansi. 13 Mɔmɔ abono yɛɛ fɛꞌ ten awɔrɛ de fɛꞌ wɔra Gyuda awura itiibilaa pɛwu mɔ gbaa mɛ mɛŋ kya taa wɔra imɔ kpaa logɛ. Yɛgɛ mɛ kya laarɛ fɛꞌ ten awɔrɛ ansi so de mɛꞌ nyɛ diirɛ mɔmɔ-nyoro yɛɛ fɛ kyule wɔra mɔmɔ-itiibilaa daa.

14 Me berɛ, Wurubuaarɛ ɔꞌ kparɛ fuɛ! Nan taa diirɛ me-nyoro gbaa mɔ, iꞌ wɔra daa aye-Wura Yesu Kirisito lɛwu ɔbono o wuꞌ sa aye oyii so mɔ wolɛ so ne nꞌ diirɛ me-nyoro. Wura Yesu Kirisito lɛwu baarɛ so mɔ, gɛsinkpan so ilaa ibono i tiri sa mɔmɔ abono mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, i mɛŋ baa i tiri me. Ne ilaa ibono i tiri me nperɛ faa kee, i mɛŋ tiri ɔmɔ. 15 I lii fɛɛ awɔrɛ giten de gimaaten itiibilaa mɔ, imɔ iko‑rɛ iko i mɛŋ taa tiri. Ilaa kolon ibono i kpɛ i tiri mɔ ne n gyɛ ibono fo nyamesɛ fo laa kyɛɛgɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de foꞌ wɔra nyamesɛ pobɔrɔ fo-gɛkyena dɔ mɔ. 16 Asa abono mɛ kya kyule yɛɛ gɛnen ilaa kolon idɛ ne n tiri mɔ, Wurubuaarɛ gisen yuuli de mɔ-gitolon gi gyɛ mɔmɔ pɛwu-lɛɛ. Mɔmɔ ne n gyɛ Isirale awura abɛɛ Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin.

17 Kyu lii ndɛꞌ kyu i kya kpe mɔ, ɔko‑rɛ ɔko ɔŋꞌ baa nyida me-ginyen. N kya wɔra Yesu gɛsun mɔ so mɔ, nɛ wu ɔlaawusɛ. Apan abono a tɛ me-nyoro so faa ne n kya lɛɛ nyiile yɛɛ n gyɛ Yesu ɔsɔɔ gɛsintin.

18 Me-nanboana Yesu asonbo, aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de fɛye-oduduu dɔ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa fɛye. Iꞌ ba gɛnen.

Efiso

1

2

3

4

5

6

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Efiso Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Kirisito Yesu ɔsɔɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so mɔ ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ. N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro ne fɛ dɛ Kirisito Yesu gɛsara dɔ Efiso ɔsowolɛ so mɔ.

2 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Wurubuaarɛ Gi Kyu Oduduu Dɔ Ayuule Kamaasɛ Kyu Sa Aye

3 Ayenbi a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. Mɔ ne n gyɛ aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ! Aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, Wurubuaarɛ gi yuule aye. O kyu oduduu dɔ ayuule kamaasɛ abono a bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ kyu yuule aye Kirisito asonbo mɔ. 4 I kya nyiile yɛɛ pɛi de Wurubuaarɛ ɔꞌ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ, kyu naa de aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, ɔ lɛɛ gibaa yii aye yɛɛ aꞌ wɔra gisen fufuli awura abono ɔ lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro. Gɛlaarɛꞌ gɛbono Wurubuaarɛ bo sa aye so mɔ, 5 ɔ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ kyu naa de Yesu Kirisito so ne ɔ laa yɛgɛ aꞌ wɔra mɔ-biana gɛsintin. I bo Wurubuaarɛ ɔbolɛ ne i wolaa i bo mɔ-gɛwɔnsa dɔ yɛɛ aꞌ wɔra mɔ-biana. 6 Wurubuaarɛ gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛbono ɔ kya sa aye so gɛnen mɔ gɛ kya kyu nyisigyi belɛ bara mɔ. I kya yɛgɛ asa mɛꞌ yen mɔ. Aye‑rɛ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi laarɛsɛ mɔ, a wɔra nyamesɛ kolon so ne i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi bugi mɔ-gisen wɔra ilaa idɛ pɛwu sa aye gɛnen. 7 Aye‑rɛ Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, a nyɛ aye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ ne a san a tɛ sa Wurubuaarɛ. Kyu lii Yesu asunbi lɛwu ɔbono o wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ sa aye mɔ so ne Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye gɛnen. Mɔ-gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛbono ɔ sa aye so mɔ, o kyu aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ kyu kyɛɛ aye, yɛgɛ nkana aŋ kaaborɛ ɔꞌ wɔra gɛnen sa aye ba‑a pi‑i.

8 Wurubuaarɛ gi tansi bugi mɔ-gisen sa aye. Ɔ tansi o nyi ɔlaako ne ɔ kya bii wɔra ilaa ɔkpa kamaasɛ so. 9 Ɔ wolaa o nyi yɛɛ ɔ laa wɔra ilaa belɛ naa de Kirisito so. I wolaa i bo mɔ-gɛwɔnsa dɔ gɛnen, ne o kyu imɔ ŋara. Idɛ kon ɔ san lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile aye. 10 Owi mɔ gi fo mɔ, ɔ laa yɛgɛ mɔ-gɛwɔnsa gɛbono gɛꞌ ba gɛsintin. Ɔ laa yɛgɛ ilaa ibono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ pɛwu i laa kyena gɛnɔ kolon de iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa Kirisito.

11 Kyu lii aye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ aye lɛɛ yɛɛ aꞌ son mɔ. Ɔ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ i laa ba gɛnen. Iŋ gyɛ imɔ wolɛ ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yela. Ilaa kamaasɛ ibono i kya ba mɔ, ɔ kya yɛgɛ iꞌ ba daa gɛnɔɔbono i laa nyɛ kyena de mɔ-gɛwɔnsa gɛbono ɔ wolaa ɔ dɛ mɔ. 12 Aye Gyuda awura ne n gyɛ asa abono a daa gikyu aye-ansi gyan Kirisito so yɛɛ mɔ ne nan mɔlɛgɛ aye. Ɔ wolaa lɛɛ gibaa yii aye yɛɛ naa de aye so mɔ, asa mɛ laa wu mɔ-nyisigyi de mɛꞌ yen mɔ.

13 Fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura ne fɛ mɛŋ wolaa bii Wurubuaarɛ ɔson mɔ, fɛye kee fɛ nyɛ nu gɛsintin agyɛbi mɔ. Gɛnen gɛsintin agyɛbi mɔ ne n gyɛ ɔkalan konkonsɛ ɔbono fɛ nu ne fɛ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan faa. Fɛye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, owi ɔbono fɛ sɔɔ ɔkalan mɔ gyi mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ wɔra fɛye dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa ka yela mɔ ne i wɔra fɛɛ ɔ daasɛ fɛye. 14 Ibono o kyu mɔ-Oduduu mɔ sa aye mɔ, i kya nyiile aye yɛɛ ɔ laa sa aye ilaa dɛnsɛ ibono pɛwu ɔ tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa sa mɔ-biana gbaa-gbaa mɔ. Aye‑rɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ a laa kyena kaaborɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ baa lɛɛ aye lii ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ dɔ de aꞌ san kyena sa mɔ Wurubuaarɛ wolɛ. Imɔ idɛ pɛwu i laa yɛgɛ asa mɛꞌ wu Wurubuaarɛ nyisigyi de mɛꞌ yen mɔ.

Pɔɔlo Gi Dalaa Sa Yesu Asonbo Abono Mɛ Bo Efiso Mɔ

15 Nɛ nu fɛye Efiso awura so yɛɛ fɛ kya ka gyan aye-Wura Yesu so. Ne nɛ nu kee yɛɛ fɛ kya laarɛ asa abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ ilaa. Imɔso 16 meŋ kya taa Wurubuaarɛ afaala yɛgɛ. N kpɛ n kya nyingi fɛye so me-ndalaa dɔ. 17 Aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ Wurubuaarɛ gyɛ Nyisigyi Gɛmu. N kya dalaa yɛɛ ɔꞌ sa fɛye ɔlaako ginyi de ɔꞌ lɛɛ mɔ-ilaa gɛwi nyiile fɛye de fɛꞌ bii mɔ-gidebi. 18 Wurubuaarɛ oꞌ bugi fɛye-ansi de ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ bii ilaa ibono so ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ mɔ de fɛꞌ kyu fɛye-ansi gyan imɔ so. Imɔ ne n gyɛ mɔ-nyisigyi ilaa gbaaꞌgbaa ibono ɔ kya kyu sa abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 19 Aye pɛwu abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ kya kyu mɔ-ɔlon belɛ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ wɔra gɛsun aye-asen dɔ. N kya dalaa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ bii gɛnen ɔlon ɔbono. Ɔlon ɔbono kee ne 20 o kyu kyingi Kirisito lii ibuni dɔ mɔ. Gɛnen ɔlon mɔ kee gi puru Kirisito kpe soso kpaa sa mɔ ɔkyenaten Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so, mɔ‑rɛ mɔ mɛ san mɛ kya gyi gɛwura.

21 Kirisito gi don ilaa sɛnsɛ pɛwu gbaa bun, fɛɛ awura, abelɛnsɛ, ɔlon kamaasɛ, de ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono asa mɛ kya saawo terɛ yɛɛ iꞌ kpaa ɔmɔ mɔ, Kirisito ne n don imɔ pɛwu. Iŋ gyɛ aye-gɛsinkpan so gɛkyena gɛdɛ dɔ wolɛ; gɛkyena gɛbono gɛ laa baa ba gɛkaako mɔ dɔ kee. 22 Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ilaa kamaasɛ i kya ŋmii daa Kirisito. Ne ɔ yɛgɛ Kirisito gi gyangbara ilaa kamaasɛ dɔ sa mɔ-asonbo gikpen mɔ. 23 Kirisito asonbo gikpen mɔ gi dɛ fɛɛ mɔ-nyoro. Mɔ Kirisito ɔbono ɔ bo ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, ɔ bo mɔ-asonbo gikpen mɔ dɔ ɔkpa kamaasɛ so.

2

A Wɔra Fɛɛ Abono Mɛ Kyingi Lii Ibuni Dɔ Mɔ

1 Pɛi de fɛ baa buu Kirisito mɔ, fɛ wɔra fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɛ naa mɔ. I lii fɛɛ gɛnen owi ɔbono mɔ, ilaa nyɛnyɛn de gisomaanu 2 ɔkpa ne fɛ buu. Fɛ nu daa de gɛsinkpan so gɛkyena dɔ ilaa. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔkpa ne fɛ buu. Mɔ ne n gyangbara ɔ sa ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i bo afuu so mɔ. Mɔ-oduduu ne n kya wɔra gɛsun gisomaanu awura dɔ. 3 Nkana aye pɛwu a bo gɛnen gisomaanu asa abono dɔ. Anyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa i gyi aye-amu. Ilaa ibono i bo aye ɔkon aye-nyoro dɔ de aye-nwɔnsa dɔ mɔ wolɛ ne a kpɛ a kya wɔra aberɛ abono dɔ. Imɔso Wurubuaarɛ gi kyu ginyadon de aye. Gɛnen kee ne nkana Wurubuaarɛ dɛ anyamesɛ pɛwu ginyadon.

4 Wurubuaarɛ berɛ, ɔ tansi ɔ gyɛ otolonbo. Lii gɛlaarɛꞌ belɛ gɛbono ɔ bo sa anyamesɛ so mɔ, 5 ɔ sa aye mɔ asɛ gɛkyena ɔnan. Aye-ilaa nyɛnyɛn i dabɔlɛ nyida aye ne a wɔra fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɔ, ɔ lɔrɔ aye, ne a san wɔra fɛɛ abono mɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ. I dɛ daa fɛɛ aye‑rɛ Kirisito ne n wuꞌ kyingi dabɔlɛ. Fɛ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ faa mɔ, mɔ-gitolon de mɔ-gidɛnsɛ so ne fɛ nyɛ amɔ gɛnen. 6 Gɛnɔɔbono i wɔra fɛɛ a wuꞌ kyingi mɔ, gɛnen kee ne aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, i wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ gi diirɛ aye kpe soso dabɔlɛ de Kirisito ne ɔ sa aye ɔkyenaten mɔ asɛ, ne i san wɔra fɛɛ a bo daa Wurubuaarɛ dɔ.

7 Wurubuaarɛ gitolon belɛ giŋ bo ɔkara. Ɔ kya laarɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gitolon gidɛ nyiile asa lii nperɛ kyu i kya kpe. Imɔso ne ɔ yɛgɛ i wɔra fɛɛ ɔ kosorɛ aye dabɔlɛ de Kirisito mɔ. Ɔ kya laarɛ asa mɛꞌ wu gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ kya laarɛ aye-ilaa kyu lii aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ. 8 Wurubuaarɛ gitolon so ne ɔ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena kyu naa de fɛye-gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Kirisito so mɔ. I mɛŋ lii fɛye-laawɔra so. I gyɛ daa ilaa kyɛɛsɛ ibono Wurubuaarɛ gi kyu kyɛɛ fɛye, 9 de i mɛŋ sa iꞌ ba yɛɛ ɔko oꞌ nyiile mɔ-nyoro yɛɛ mɔ-ilaa dɛnsɛ giwɔra so ne ɔ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ. 10 I lii fɛɛ aye Kirisito asonbo mɔ, a gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ pobɔrɔ. O kyu adawo kii lɔrɔ pɔrɔ aye kyu naa de aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Wurubuaarɛ gi lɔrɔ pɔrɔ aye de aꞌ nyɛ wɔra ilaa dɛnsɛ ibono i wolaa i bo mɔ-gɛwɔnsa dɔ ne ɔ baala yela sa aye de aꞌ nyɛ wɔra imɔ mɔ.

A Bingiri Nyamesɛ Kolon Kyu Naa De Kirisito Lɛwu So

11 Fɛꞌ nyingi yɛɛ fɛye abono mɛ korogɛ fɛye ne fɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ, fɛŋ wolaa bii Wurubuaarɛ ɔson. Imɔso Gyuda awura mɔ mɛ yela fɛye ginyen yɛɛ awɔrɛ amaatenbo. Ne mɛ kya tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ berɛ, mɛ gyɛ daa awɔrɛ atenbo abono mɛ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so. Yɛgɛ mɔmɔ-awɔrɛ giten mɔ gi gyɛ daa ansi so ilaa ibono anyamesɛ mɛ kya kyu wɔra mɔmɔ-gɛyuwolɛ so mɔ giyan. Aye‑rɛ fɛye abono a kya son Yesu mɔ berɛ, gisen dɔ ilaa ne n tiri aye.

12 Fɛꞌ laa ansi kerɛ gikyenabi gibono fɛ kyena baa kyon mɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, fɛŋ ti bii Kirisito, ne fɛye‑rɛ Isirale awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ fɛŋ bo sɛi giwɔra. Gɛnɔ gɛbono nkana Wurubuaarɛ gɛ yɛgɛ mɔ‑rɛ Isirale awura mɛ wɔra de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ kyu kyena de abara mɔ, nkana gɛ gyɛ fɛye gisafo. Aberɛ abono mɔ, fɛ naa gɛsinkpan so mɔ, fɛye-ansi a mɛŋ gyan Wurubuaarɛ so yɛɛ mɔ ne n dɛ fɛye ɔ naa.

13 Nkana fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i wɔra gɛta. Idɛ kon berɛ, fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon so mɔ, Wurubuaarɛ gi bugi ansi de fɛye kyu naa de Kirisito nkalan nbono ɔ kyɛɛgɛ fuɛ sa aye mɔ so. 14 Kirisito ne n bara aye gisen yuuli. Aye Gyuda awura de fɛye asɛnsɛ abono fɛŋ wolaa bii Wurubuaarɛ ɔson mɔ, Kirisito ne n yɛgɛ ne aye‑rɛ fɛye a baa wɔra nyamesɛ kolon. Ɔ boori gɛkyo ɔpɔɔrɛ ɔbono nkana ɔ bo aye‑rɛ fɛye nsana mɔ bun. 15 Nkana aye Gyuda awura nbara bolonsɛ de aye-ilaa kyosɛ mɔ i baragɛ aye‑rɛ fɛye nsana. Gɛnen nbara de ilaa kyosɛ ibono so ne Kirisito gi kyu mɔ-nkpa fuɛ de ɔꞌ nyɛ lɛɛ giyaa kyise imɔ. Ɔ lɛɛ giyaa kyise imɔ de oꞌ kyu aye anyamesɛ gikpen ginyɔ mɔ kyu dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon. O kyu aye dabɔlɛ gɛnen daa kyu naa de aye‑rɛ mɔ-ginyamesɛ kolon mɔ so. Imɔso lii Kirisito so mɔ aye pɛwu a nyɛ gisen yuuli. 16 Kirisito kya laarɛ ɔꞌ lɔrɔ aye-anyamesɛ gikpen ginyɔ pɛwu aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana. Ɔ lɔrɔ aye gikpen ginyɔ ne a wɔra nyamesɛ kolon kyu naa de mɔ-lɛwu ɔbono o wuꞌ lɛwu oyii mɔ so mɔ. Nfono ne Kirisito gi yela aye‑rɛ fɛye gɛkyo mɔ ɔkara. 17 Kirisito gi baa tɔgɛ Wurubuaarɛ gisen yuuli ilaa sa aye Gyuda awura abono a dɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ. Ne ɔ yɛgɛ fɛye abono nkana Wurubuaarɛ ɔson mɔ gyɛ fɛye gisafo mɔ kee fɛ nu gɛnen gisen yuuli gibono ilaa. 18 I lii fɛɛ Kirisito so mɔ, aye anyamesɛ gikpen ginyɔ gidɛ a kya nyɛ ɔkpa bugi aye-gisen sa aye-sɛ Wurubuaarɛ kyu naa de mɔ-Oduduu kolon mɔ so.

Wurubuaarɛ Adɛ Mɛ Dɛ Fɛɛ Obu. Kirisito Ne N Gyɛ Gɛsɛ Ɔpɔɔrɛ

19 Imɔso fɛye abono fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ, fɛŋ baa fɛ gyɛ asafo Wurubuaarɛ ɔson dɔ. Fɛŋ baa wɔra fɛɛ abono mɛ tɛ ako gɛsinkpan so. Fɛ bingiri nten abi. Fɛ bo asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ dɔ. Wurubuaarɛ gɛten dɔ adɛ ne fɛ gyɛ. 20 Fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ gɛten dɔ adɛ mɔ pɛwu fɛ dɛ fɛɛ obu. Yesu isɔɔ mɔ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, mɔ, mɛ dɛ fɛɛ abui abono a gyan gɛnen obu mɔ gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ so. Ne Kirisito Yesu gbaa-gbaa ne n gyɛ obu mɔ gɛsɛ ɔpɔɔrɛ. 21 Yesu ne n dɛ obu mɔ pɛwu ne obu mɔ gi kyaga gikolon ɔ yelɛ ɔ kpɛ ɔ kya lɔnga ɔ kya too. Gɛnen obu baarɛ laa baa wɔra Wurubuaarɛ gbaa-gbaa lɛɛ ɔson obu kyu naa de Wura Yesu so. 22 Lii fɛye‑rɛ Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ fɛye kee fɛ dɛ fɛɛ Wurubuaarɛ obu baarɛ asodoo mɔ ako. Ɔ dɛ fɛye ɔ kya pɔrɔ obu ɔbono de ɔꞌ kyena mɔ dɔ kyu naa de mɔ-Oduduu mɔ so.

3

Wurubuaarɛ Gi Sun Me Fɛye Abono Fɛŋ Wolaa Bii Mɔ Mɔ Asɛ

1 Imɔ idɛ so mɔ, fɛye abono fɛŋ wolaa bii Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, fɛye-ɔdan giwɔra so ne me, Pɔɔlo n dɛ Kirisito Yesu ɔkalan mɔ n naa. Gɛnen so ne Yesu akyobo mɛ keda me tii de obu faa. 2 Nɛ sɔɔ gyi yɛɛ fɛ ti nu yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-gɛsun gɛdɛ wɔra me-abaa dɔ de fɛꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ naa de me so. 3 Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-ilaa boduduusɛ kyu lii Kirisito so nyiile me, fɛɛ mɔ gbaa-gbaa ne n tɔngɛ de me. (Nɛ ti tɔgɛ imɔ so ilaa ŋmaraa me-ɔwolɛ baarɛ dɔ.) 4 Imɔso fɛ kalɛ ɔwolɛ mɔ mɔ, fɛ laa wu yɛɛ nɛ nu Kirisito ilaa boduduusɛ mɔ gɛsɛ. 5 Anyamesɛ abono mɛ daa gikyena gɛsinkpan so yɛgɛ mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ de Wurubuaarɛ ɔꞌ lɛɛ Kirisito ilaa boduduusɛ idɛ nyiile ɔmɔ. Idɛ kon ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɛɛ imɔ-gɛwi nyiile mɔ-ikalan atɔgɛbo de aye Yesu isɔɔ mɔ. Aye ne ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-gɛsun mɔ. 6 Gɛnen Kirisito ilaa boduduusɛ ibono o nyiile aye mɔ ne n gyɛ yɛɛ: kyu naa de Kirisito Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ so mɔ, fɛye abono fɛŋ wolaa bii Wurubuaarɛ ɔson mɔ de aye Gyuda awura mɔ pɛwu a wɔra nyamesɛ kolon. Imɔso aye‑rɛ fɛye pɛwu a laa nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela yɛɛ ɔ laa sa abono mɛ gyɛ mɔ-biana mɔ. Aye pɛwu a kya nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela kyu naa de Kirisito Yesu so mɔ.

7 Gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ gɛsun ne n baa wɔra me-gɛsun wɔrasɛ. Wurubuaarɛ gidɛnsɛ de mɔ-gɛlaarɛꞌ so ne ɔ sa me ɔlon yɛɛ nꞌ nyɛ wɔra mɔ-gɛsun ɔwɔrabo. 8 Aye abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ, nkana me ne meŋ fo sɛi. Me ɔdɛ mɔ ne Wurubuaarɛ gi wu yɛɛ ɔ laa kpaa de nꞌ wɔra gɛsun belɛ gɛdɛ. Gɛsun mɔ ilaa i gyɛ daa Kirisito Oduduu dɔ lɛɛ awuratɔ ilaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ bii kpaa logɛ. Ilaa gbaaꞌ idɛ ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ n naa mi‑i tɔgɛ mi‑i sa asa abono mɛ mɛŋ wolaa bii mɔ-ɔson mɔ. 9 Wurubuaarɛ yɛɛ nꞌ yɛgɛ de anyamesɛ pɛwu mɛꞌ bii ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ gɛnen ilaa gbaaꞌ ibono mɔ. Wurubuaarɛ gɛwɔnsa gɛdɛ gɛ gyɛ ilaa boduduusɛ. Nkana lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, soso de gɛsɛ ɔlɛɛbo mɔ gi kyu mɔ-gɛwɔnsa gɛdɛ kyu sii de mɔ-nyoro.

10 Idɛ kon berɛ, ɔ kya laarɛ mɔ-ɔlaako ginyi belɛ giꞌ lii gɛwi. Kyu naa de aye Yesu asonbo gikpen mɔ so ne ɔ kya yɛgɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de ilaa kamaasɛ ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ mɛꞌ bii gɛnen ɔlaako ginyi mɔ. 11 Wurubuaarɛ gi san lɛɛ mɔ-ɔlaako ginyi gɛwi gɛnen mɔ, i kyena de mɔ-gɛwɔnsa gɛbono ɔ wolaa sa yela lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ. Idɛ kon ne ɔ yɛgɛ ne i ba gɛsintin kyu naa de aye-Wura Kirisito Yesu so. 12 Lii aye‑rɛ Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, a nyɛ ɔkpa de aꞌ bugi aye-asen pɛwu sa Wurubuaarɛ de aꞌ ka gyan mɔ so. A nyi yɛɛ a bo ɔkpa gɛnen kyu naa de gisɔɔgyi gibono a bo sa Yesu mɔ so. 13 Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ fɛye-nyoro yɛɛ n tii de obu n kya wu ɔlaawusɛ fɛye so. Me-ɔlaawusɛ baarɛ gyɛ daa nyisigyi sa fɛye.

Pɔɔlo Kya Dalaa Ɔ Sa Abono Mɛ Kya Kalɛ Ɔwolɛ Baarɛ Mɔ

14 N kya nyingi ilaa ibono aye-sɛ Wurubuaarɛ gi wɔra sa aye anyamesɛ mɔ, n kya ŋmii yen mɔ. 15 Mɔ so ne a kya nyɛ terɛ Wurubuaarɛ dɔ asa de gɛsinkpan so-lɛɛ asa pɛwu yɛɛ gɛsu kolon dɔ asa faa. 16 N kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ gɛnɔɔbono mɔ-nyisigyi mɔ tansi ɔ kyɔ mɔ, ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔlon belɛ fɛye-asen dɔ gɛnen kee. Ɔꞌ yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ ɔꞌ kyena fɛye-asen dɔ, fɛ kpɛ fɛ kya nyɛ ɔlon kyu naa de mɔ so. 17 De fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Kirisito so mɔ giꞌ yɛgɛ ɔꞌ kyena fɛye-asen dɔ. N kya dalaa yɛɛ fɛꞌ kyu gɛlaarɛꞌ kyu wɔra ilaa kamaasɛ, de fɛꞌ wɔra fɛɛ oyii ɔbono mɔ-ilin i loo gɛsɛ-gɛsɛ ne ɔ yelɛ girin mɔ. 18-19 N kya dalaa yɛɛ fɛꞌ keda fɛye-gɛlaarɛꞌ dɔ gɛnen de fɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono Kirisito tansi ɔ kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ. N kya dalaa kee yɛɛ fɛye‑rɛ abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ fɛꞌ bii gɛnɔɔbono Kirisito gɛsalaarɛ gɛ ŋmangɛ, gɛ lɔnga, gɛ bo gisoro, gɛ bo kin, ne nyamesɛ maŋ taalɛ bii gɛmɔ-ɔkara mɔ. Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ-gidebi pɛwu giꞌ baa wɔra fɛye-lɛɛ.

20 Aye-Wurubuaarɛ baarɛ kya kyu mɔ-ɔlon belɛ kyu wɔra gɛsun aye Yesu asonbo mɔ dɔ. Gɛnen ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ so mɔ, iŋ bo sen sa mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa sa aye de iꞌ tansi don ibono a kya kolɛ mɔ abɛɛ a kya sa imɔ gɛwɔnsa mɔ gbaa. 21 Kirisito Yesu mɔ‑rɛ mɔ-asonbo gikpen mɔ mɛꞌ kpɛ mɛ kya kyu nyisigyi mɛ kya sa Wurubuaarɛ aye-aberɛ abono a tɛ faa de aberɛ abono a laa baa ba mɔ kyu i kya kpe gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

4

Aye Yesu Asonbo A Gyɛ Nyamesɛ Kolon

1 Imɔso me Pɔɔlo ɔbono n kya son Wura Yesu ne mɔ-akyobo mɛ keda me tii de obu faa, n kya kolɛ fɛye: Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro kyu sa mɔ. Imɔso fɛꞌ kyena akyenabi abono a kaaborɛ gɛnen mɔ. 2 Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ kyu buubuu sa abara ɔkpa kamaasɛ so. Fɛꞌ nyɛ gisen de fɛꞌ kyu gɛsalaarɛ tɔgɛ kyule abara. 3 Fɛ kya ka gyan Yesu so faa mɔ, fɛ bo gɛnɔ kolon kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ so ne. Fɛꞌ pɛɛrɛ ansi keda gɛmɔ dɔ. Gisen yuuli ne nan yɛgɛ ne fɛ laa taalɛ keda fɛye-gɛnɔ kolon gɛbono dɔ.

4 Aye abono pɛwu a kya ka gyan Yesu so mɔ a gyɛ gikolon fɛɛ nyamesɛ nyoro gibi. Wurubuaarɛ Oduduu kolon ne n bo no sa aye. Ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ aye pɛwu yɛɛ aꞌ kyu aye-ansi gyan daa ilaa kolon so. Gɛnen ilaa kolon ibono so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nyamesɛ yɛɛ ɔꞌ kyena sa mɔ. 5 A bo wura kolon. Mɔ ne n gyɛ Yesu. Ɔkalan kolon ne a sɔɔ gyi, ne Wurubuaarɛ sagyere kolon ne mɛ gyere aye. 6 Wurubuaarɛ kolon ne a bo. Aye pɛwu aye-sɛ ne. Mɔ ne n bo aye pɛwu. Ɔ kya wɔra ilaa kyu naa de aye abono a gyɛ mɔ-asonbo mɔ pɛwu so, ne ɔ tɛ aye pɛwu asen dɔ.

Wurubuaarɛ Gi Sa Aye Nsun Kpɛi-Kpɛi De Aꞌ Nyɛ Lɔrɔ Abara

7 Aye abono a kya son Kirisito mɔ a dabɔlɛ a gyɛ gikolon gɛnen gbaa faa mɔ, Wurubuaarɛ gi kyɛɛ aye ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ gɛnɔɔbono ɔkara Kirisito gi kaala sa aye mɔ. 8 Ilaa kyɛɛsɛ idɛ ilaa i wolaa i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Owi ɔbono ɔ dii kpe soso mɔ,

ɔ keda Wurubuaarɛ akyobo gikpen belɛ tii,

ne ɔ kyɛɛ mɔ-adɛ ilaa.”

9 Mɛ tɔgɛ yɛɛ ɔko gi dii kpe soso gɛnen mɔ, i kya nyiile yɛɛ gɛnen kaasɛ ɔbono gi wolaa kpelegɛ ba gɛsinkpan gɛsɛ gɛrɛ kee ne. 10 Kirisito ɔbono ɔ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ kee ne n kii dii kpe ko‑o Wurubuaarɛ dɔ gɛnen. Ɔ wɔra gɛnen daa de ɔꞌ nyɛ loo ilaa kamaasɛ dɔ gɛten kamaasɛ.

11 Mɔ-ilaa kyɛɛsɛ ibono ɔ sa mɔ-asonbo mɔ ne n gyɛ nsun kpɛi-kpɛi. Ɔ sa ako yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ-isɔɔ. Ako mɔ mɛꞌ wɔra mɔ-ikalan atɔgɛbo. Ako mɛ kya tɔgɛ Kirisito ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa. De ako, mɔ, mɛꞌ kerɛ mɔ-asonbo mɔ so de ako, mɔ, mɛꞌ wɔra mɔ-agyɛbi mɔ anyiilebo. 12 Gɛnen nsun ndɛ ne Kirisito gi kyu sa aye abono ɔ lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro mɔ. Ɔ sa aye ilaa kpɛi-kpɛi idɛ gɛnen daa de ɔꞌ baala aye sa mɔ-gɛsun mɔ giwɔra de aꞌ nyɛ a kya kpaa mɔ-asonbo mɔ pɛwu de mɛꞌ sɛɛ mɔ-ɔson mɔ dɔ. Kirisito asonbo adɛ mɛ dɛ fɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro. Ɔ kya laarɛ aꞌ kyu aye-nsun wɔrasɛ ndɛ kpaa abara 13 kaaborɛ aye pɛwu aꞌ nyɛ gɛnɔ kolon. Gɛnen gɛnɔ kolon gɛbono gɛ laa lii daa aye-gisɔɔgyi kolon mɔ dɔ, ne Kirisito, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, kya kyu gɛnɔ kolon mɔ sa aye abono a nyi mɔ mɔ. Kirisito kya laarɛ aꞌ kpaa abara kaaborɛ aꞌ ten ansi wɔra fɛɛ mɔ Kirisito-lɛɛ mɔ ɔnan kpaa logɛ.

14 I ba gɛnen mɔ, a maŋ baa wɔra fɛɛ nbii Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ. Abonbo mɛ maŋ baa nyɛ kyu ikpa kpɛi-kpɛi de adawo kpɛi-kpɛi penɛ aye de aꞌ sɔɔ mɔmɔ gyi. Mɛ maŋ baa nyɛ penɛ aye fɛɛ gɛnɔɔbono afuu a kya da nkyu ɔbon so gi kya kpe gi kya ba gɛten kamaasɛ nfono afuu mɔ a kya laarɛ mɔ. 15 Aꞌ kyu daa gɛlaarɛꞌ kyu tɔgɛ Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa sa abara. A wɔra gɛnen mɔ, a laa nyɛ sɛɛ wɔra fɛɛ Kirisito-lɛɛ gidebi mɔ ɔkpa kamaasɛ so. Mɔ ne n gyɛ aye-gimu. 16 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ nyoro pɛwu gi bo daa gimu mɔ gɛsɛ ne mɔ nkyaga-nkyaga pɛwu gi kya yɛgɛ nyoro mɔ pɛwu giꞌ kyaga abara dɔ. Nengyene nyoro mɔ gɛten kamaasɛ i bo alanfiya i kya wɔra gɛsun gɛnen mɔ, nyoro mɔ gi laa sen gɛnɔɔbono i kaaborɛ mɔ. Gɛnen kee ne i dɛ ne. Kirisito ne n gyɛ aye-gimu mɔ, i kya nyiile yɛɛ aye abono a gyɛ mɔ-asonbo mɔ pɛwu a kya nu daa mɔ asɛ ne a bo abara dɔ. I ba gɛnen mɔ, a laa kyu gɛlaarɛꞌ a kpɛ a kya kpaa abara de aꞌ sɛɛ mɔ-ɔson mɔ dɔ.

Gɛkyena Dedaa De Gɛkyena Pobɔrɔ

17 Imɔso n yelɛ me-ayaa so n dɛ Wura Yesu ginyen n kya ka mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛŋꞌ baa kii kyena fɛɛ asa abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ. Mɔmɔ abono berɛ, mɔmɔ-nwɔnsa giŋ kya kpaa mɔmɔ de mɛꞌ nu ilaa gɛsɛ. 18 Wurubuaarɛ ilaa i gyɛ mɔmɔ-gibiri dɔ ilaa. Mɛŋ kya nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. I lii fɛɛ mɛ bo gisoɔlon ne i yɛgɛ mɛ mɛŋ nyi sɛi kyu lii Wurubuaarɛ ilaa so. 19 Mɛ mɛŋ baa mɛ bo ipeeli. Mɛ wɔra mɔmɔ-nyoro fɛɛ idɛnsɛ de inyɛnyɛn iŋ tiri ɔmɔ, mɛ san mɛ kya wɔra ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ. Ilaa ibono i kya kyu ineesi bun nyamesɛ mɔ ne n san gyi mɔmɔ-amu. 20 Fɛye berɛ, i mɛŋ gyɛ mɔmɔ-lɛɛ mɔ ɔnan ne fɛ kasɛ lii Kirisito asɛ.

21 N nyi yɛɛ fɛ nu Yesu Kirisito so, ne fɛye‑rɛ mɔ fɛ wɔra nyamesɛ kolon. N nyi yɛɛ mɛ nyiile fɛye gɛsintin ilaa ibono i lii Yesu asɛ mɔ. 22 Imɔso fɛꞌ too fɛye-gidebi dedaa mɔ fuɛ. Gɛnen gidebi dedaa gibono ne n yɛgɛ fɛ kyena akyenabi nyɛnyɛn. Ilaa ibono nkana i kya penɛ fɛye ne i kya gyi fɛye-amu mɔ i nyida fɛye gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ ne fɛŋ taalɛ wɔra idɛnsɛ. 23 Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ lɔrɔ fɛye-nwɔnsa. 24 Fɛꞌ kyu gidebi pobɔrɔ gibono Wurubuaarɛ gi sa fɛye mɔ kyu kyena. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kii lɛɛ gidebi pobɔrɔ sa fɛye fɛɛ mɔ gbaa-gbaa lɛɛ oyuduu. Gɛsintin gigyi, ilaa dɛnsɛ giwɔra, de gisen fufuli ilaa wolɛ ne n bo gimɔ gibono dɔ.

Gɛkyena Pobɔrɔ Nbara

25 Imɔso fɛŋꞌ baa penɛ abara. Fɛꞌ gyi gɛsintin sa abara. I lii fɛɛ aye Yesu asonbo pɛwu a gyɛ daa nyamesɛ kolon fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ nyoro nten kpɛi-kpɛi gi dabɔlɛ wɔra nyoro kolon mɔ.

26 Nengyene fɛ sɔɔ ginyadon mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ owi ɔꞌ tɔrɔ yɛɛ fɛŋ ti lɛɛ ginyadon gibono lii fɛye-asen dɔ. 27 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bugi ɔkpa fɛye-gɛkyena dɔ sa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ de ɔꞌ nyɛ fɛye. 28 Ɔbono nkana ɔ gyɛ oyu mɔ, ɔꞌ taa gɛyu yɛgɛ. Ɔꞌ wɔra gɛsun kyu nyɛ mɔ-ilaa tirisɛ gɛsintin ɔkpa so, de ɔꞌ nyɛ kpaa ayenbo kee.

29 Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ agyɛbi nyɛnyɛn aꞌ lii fɛye nnɔ dɔ. Fɛꞌ tɔgɛ daa agyɛbi abono a laa lɔrɔ asa ne i tiri amɔ aberɛ tɔgɛsɛ dɔ mɔ wolɛ de iꞌ nyɛ kpaa asa abono mɛ kya nu fɛye asɛ mɔ.

30 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gyɛ gisen fufuli wura. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa loo mɔ mɔ. Mɔ-Oduduu baarɛ ne o kyu wɔra fɛye-asen dɔ de iꞌ daasɛ fɛye yɛɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 31 Fɛŋ sa fɛꞌ keda abara ginyadon fɛye-asen dɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ ginyadon foro-foro abɛɛ fɛꞌ faa abara so abɛɛ fɛꞌ saalɛ abara. Gɛwɔnsa nyɛnyɛn kamaasɛ gɛbono fɛ sa kyu lii fɛye-nanboana so mɔ fɛꞌ lɛɛ gɛmɔ lii fɛye-asen dɔ. 32 Fɛꞌ buɛɛlɛ abara de fɛꞌ su abara so. Nengyene fɛ wɔra abara ilaa nyɛnyɛn mɔ, fɛꞌ kyu kyɛɛ abara fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kee gi kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyu kyɛɛ fɛye kyu naa de fɛye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ.

5

1 Fɛ gyɛ Wurubuaarɛ nbii laarɛsɛ faa mɔ, fɛꞌ kasɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ. 2 Fɛꞌ kyu gɛlaarɛꞌ kyu kyena de abara fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gi laarɛ aye-ilaa ne o kyu mɔ-nkpa fuɛ sa aye mɔ. O kyu mɔ-nkpa fuɛ sa aye gɛnen mɔ, i wɔra daa fɛɛ o kyu mɔ-nyoro kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ ne i gyi Wurubuaarɛ ginsi.

Fɛꞌ Kine Gisomaanu Awura Akyenabi

3 Agyibara ilaa abɛɛ ilaa kankaran kpɛi-kpɛi abɛɛ onsipara ilaa iŋ sa iꞌ ba fɛye dɔ. Ilaa idɛ ɔnan iŋ kaaborɛ fɛye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ ba‑a pi‑i. 4 Iŋ kaaborɛ iꞌ ba fɛye dɔ yɛɛ fɛ kya gyi ilaayan nsingyi abɛɛ fɛ kya tɔgɛ gigyagaa tɔgɛ abɛɛ fɛ kya gyi abiila kankaran. Fɛꞌ taa imɔ ibono ɔnan giwɔra yɛgɛ de fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ daa afaala fɛ kya sa Wurubuaarɛ.

5 Fɛꞌ bii yɛɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ agyibara, abɛɛ ɔ kya wɔra ilaa kankaran, abɛɛ ɔ kya wɔra onsipara ɔko ilaa so mɔ, gɛnen asa abono mɛ maŋ nyɛ kyena Kirisito mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔmɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ kpa‑a. (Onsipara wura berɛ i wɔra fɛɛ ɔ kya lii Wurubuaarɛ gɛmara son gɛsinkpan so ilaa dɛnsɛ).

6 Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔko oꞌ kyu gɛtɔngɛ giyan penɛ fɛye. Gɛnen akyenabi adɛ ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu ginyadon biidɛ gisomaanu awura giso. 7 Imɔso fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro mada de gɛnen gisomaanu awura abono. 8 I lii fɛɛ nkana owi ɔko dɔ mɔ, fɛye-asen dɔ i bo gibiri. Idɛ kon berɛ, fɛye‑rɛ Wura Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, fatela kya wu fɛye-asen dɔ. Imɔso fɛꞌ naa fɛɛ fatela mɔ dɔ asa. 9 (I lii fɛɛ nfonoana fɛ wu ɔko gi wɔra gidɛnsɛ, abɛɛ ɔ wɔra gisen fufuli ilaa, abɛɛ o gyi gɛsintin mɔ, nno ne fatela mɔ kya wɔra mɔ-gɛsun.) 10 Fɛꞌ kerɛ ilaa dɔ de fɛꞌ lɛɛ daa ilaa ibono i kya gyi Wura Yesu ginsi mɔ wɔra. 11 Fɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro mada de asa abono mɛ kya wɔra gibiri dɔ ilaa mɔ. Ilaa ibono mɛ kya wɔra mɔ i maŋ wɔra agyan sa mɔmɔ Wurubuaarɛ asɛ. Fɛꞌ lɛɛ imɔ-gɛwi sa asa. 12 I lii fɛɛ ilaa ibono mɛ kya wɔra ŋara-dɔ mɔ, ba‑a fo ɔko fo kya tɔgɛ imɔ giyan gbaa mɔ, i ti i gyɛ ipeeli ilaa. 13 Nengyene ilaa nyɛnyɛn iko i lii gibiri dɔ ba fatela mɔ dɔ mɔ, i kya lii gɛwi. 14 Fatela ne n kya yɛgɛ asa mɛꞌ wu ilaa kamaasɛ de ansi. Imɔso ne mɛ da gikpalɛ yɛɛ,

“Fo ɔbono fo dɛ ginsi gidɛ gibiri dɔ mɔ,

kyingi lii fo-lɛwu ɔbono dɔ.

Kirisito laa sa fo fatela.”

15 Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-anaabi dɔ dandan. Fɛŋ sa fɛꞌ naa fɛɛ asa abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ. Fɛꞌ wɔra fɛye-ilaa fɛɛ asɛɛbo. 16 Gɛsun kamaasɛ gɛbono fɛ wu yɛɛ fɛ laa taalɛ wɔra sa Wurubuaarɛ mɔ, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi wɔra gɛmɔ. Nkɛ nbono dɔ a bo faa mɔ giŋ boran. 17 Imɔso fɛŋ sa fɛꞌ naa giyan fɛɛ fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya wɔra mɔ. Fɛꞌ kasɛ de fɛꞌ bii ilaa ibono Wura Yesu kya laarɛ fɛꞌ wɔra mɔ. 18 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ nun nta boo. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛŋ baa nyɛ gɛwɔnsa. Ilaa nyɛnyɛn gɛkyena ne. Fɛ taa imɔ ibono yɛgɛ de fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne ɔꞌ kyena fɛye dɔ. 19 Fɛꞌ bii Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ ilon, Wurubuaarɛ asonbo ilon, de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilon sa abara. Fɛꞌ bii ilon sa Wura Yesu de iꞌ wɔra fɛye ɔkon lii fɛye-asen dɔ. 20 Owi kamaasɛ de ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, fɛꞌ faala aye-sɛ Wurubuaarɛ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so.

Gɛdena Ilaa

21 Nengyene fɛ kya buu Kirisito mɔ, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abara. 22 Akyii, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa fɛye-kuliana fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ kya bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa Wura Yesu mɔ. 23 I lii fɛɛ ɔnyen ne n gyɛ gimu sa mɔ-ka fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito ne n gyɛ gimu sa mɔ-asonbo gikpen mɔ, ne mɔ-asonbo gikpen kee mɛ dɛ fɛɛ mɔ-nyoro. Ɔ gyɛ mɔmɔ-gimu ne mɔ kee ne n gyɛ mɔmɔ-ɔmɔlɛgɛbo ɔbono ɔ kya sa mɔmɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 24 Imɔso fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito asonbo mɔ mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa Kirisito mɔ, gɛnen kee ne i kaaborɛ akyii mɛꞌ bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔmɔ-kuliana ilaa kamaasɛ dɔ.

25 Anyen, fɛꞌ laarɛ fɛye-kaana ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gi laarɛ mɔ-asonbo ilaa mɔ ne o kyu mɔ-nkpa fuɛ sa mɔmɔ mɔ. 26 Kirisito gi wuꞌ sa ɔmɔ gɛnen daa de ɔꞌ nyɛ lɔrɔ ɔmɔ yela sa Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne o kyu gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere ne ɔ foro mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ. 27 Kirisito gi wɔra ilaa idɛ gɛnen daa de ɔꞌ nyɛ kyu mɔ-asonbo ba mɔ asɛ de nyisigyi. Ɔ kya laarɛ mɛꞌ wɔra gisen fufuli awura abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro. Ineesi de ilaa nyɛnyɛn de gɛnen ilaa ibonoana ɔnan pɛwu i maŋ baa nyɛ mɔmɔ dɔ ba‑a pi‑i faa. 28 Gɛnen kee ne i kaaborɛ anyen mɛꞌ laarɛ mɔmɔ-kaana ilaa fɛɛ mɔmɔ gbaa-gbaa nyoro. Fo ɔbono fo kya laarɛ fo-ka mɔ, fo gbaa-gbaa fo-nyoro ne fo kya laarɛ gɛnen. 29 Nyamesɛ ɔko bo no ɔ kya kyo mɔ-nyoro gibi? Kuaa. Ɔ kya laarɛ agyudɔ sa nmɔ, ne ɔ kya kerɛ nmɔ so dandan. Gɛnen ne Kirisito kya kerɛ mɔ-asonbo gikpen mɔ so ne. 30 I kya nyiile yɛɛ a dɛ fɛɛ mɔ-nyoro nten kpɛi-kpɛi fɛɛ giyaa, gibaa, de ginsi. Gɛnen ne aye‑rɛ mɔ a gyɛ nyamesɛ kolon ne.

31 Anyen de akyii ginyamesɛ kolon so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ, “Ɔnyen kya taa mɔ-sɛ de mɔ-nyi yɛgɛ de oꞌ kyu mɔ-nyoro mada de mɔ-ka de mɛꞌ san bingiri nyamesɛ kolon” mɔ. 32 Gɛnen gɛdena gigyɛbi gidɛ gi tansi gi gyɛ ilaa boduduusɛ. Nɛ kyu gimɔ wɔra sinkaala de iꞌ nyiile aye ginyamesɛ kolon gibono Kirisito mɔ‑rɛ mɔ-asonbo mɛ bo mɔ. 33 To. Fɛ wolaa fɛ nyi yɛɛ i kya nyiile aye yɛɛ aye ɔkamaasɛ ɔꞌ laarɛ mɔ-ka ilaa fɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro. Ne ɔkyii mɔ kee ɔꞌ kerɛ dandan de oꞌ kyu buubuu sa mɔ-kuli.

6

Nbii De Mɔmɔ-Sɛana

1 Fɛye nbii mɔ mɔ, Wura Yesu so mɔ, fɛꞌ nu fɛye-sɛana de fɛye-nyiana asɛ. Imɔ ne n boran sa Wura Yesu. 2 Wurubuaarɛ gi wolaa yela nbara mɔ-agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ, “Buu fo-sɛ de fo-nyi.” Nbara ndɛ ne n gyɛ ngyangbarasɛ nbono Wurubuaarɛ gi yela, ne ɔ ka ilaa yela bɔla de nmɔ. 3 Ɔ ka yela yɛɛ fo ɔbono fo gyi nmɔ so mɔ, fo-ilaa i laa wɔra ɔdan sa fo, ne fo laa kɛɛla gɛsinkpan so. 4 Fɛye akorogɛbo mɔ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ ŋmanyan fɛye-biana. Fɛꞌ bela mɔmɔ de fɛꞌ nyiile mɔmɔ ilaa gɛnɔɔbono Wura Yesu kya laarɛ mɔ.

Abono Mɛ Kya Son Awura Mɔmɔ‑rɛ Mɔmɔ-Wuraana

5 Fɛye abono fɛ tɛ awura asɛ mɔ, fɛꞌ selɛ ɔmɔ de fɛꞌ nu mɔmɔ-gɛdɛ. Fɛꞌ kyu gɛsintin wɔra mɔmɔ-ilaa sa ɔmɔ lii fɛye-asen dɔ fitɔfɛɛ Kirisito ne fɛ kya wɔra fɛ kya sa. 6 Fɛŋ sa fɛꞌ wɔra asa abono mɛ kya laarɛ ayenbi lii asa asɛ mɔ. Fɛye-wuraana mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, mɛ mɛŋ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, fɛꞌ wɔra mɔmɔ-gɛlaarɛ sa ɔmɔ kanpɛ. Gɛnen ne Kirisito asonbo mɛ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ lii mɔmɔ-asen dɔ kee ne. 7 Fɛꞌ son fɛye-awuraana mɔ de ɔkon fɛɛ Wura Yesu ne fɛ kya son, i mɛŋ gyɛ nyamesɛ. 8 Fɛꞌ bii yɛɛ fo nyamesɛ fo tɛ owura asɛ daa‑o, fo tɛ fo-gibaa so daa‑o, ilaa dɛnsɛ kamaasɛ ibono fo wɔra mɔ, Wura Yesu laa sa fo imɔ so ntɛɛla.

9 Fɛye abono mɔ, asa mɛ tɛ fɛye asɛ mɛ kya son fɛye mɔ, fɛye kee fɛꞌ nyingi yɛɛ Wura Yesu ne fɛ kya son. Fɛꞌ taa mɔmɔ gikiidɛ yɛgɛ. Fɛꞌ bii yɛɛ ɔbono ɔ gyɛ fɛye‑rɛ ɔmɔ pɛwu wura mɔ bo Wurubuaarɛ dɔ, ne mɔ berɛ, ɔ mɛŋ bo gɛligi.

Kyu Wurubuaarɛ Adontɔ Kɔ De Ɔbonsan

10 Me-nanboana Yesu asonbo, pɛi de me-gɛnɔ gɛꞌ yii mɔ, n kya tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so fɛye-gisɔɔgyi dɔ. Fɛꞌ yɛgɛ Wura Yesu oꞌ kyu mɔ-ɔlon belɛ mɔ kpaa fɛye kyu naa de fɛye‑rɛ mɔ ginyamesɛ kolon mɔ so. 11 Fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ adontɔ de mɔ-ilaa kunsɛ mɔ pɛwu kyu baala fɛye-nyoro yela de fɛꞌ nyɛ yelɛ fɛye-ayaa so owi ɔbono ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ laa kɔ de fɛye mɔ. Fɛꞌ baala yela gɛnen de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kyu mɔ golon-golon nwɔnsa kyu gyi fɛye so. 12 Gɛnen Wurubuaarɛ adontɔ abono a tiri fɛye. I kya nyiile yɛɛ ikɔ ibono aye Yesu asonbo mɔ a kya kɔ mɔ, i mɛŋ gyɛ anyamesɛ ne a kya kɔ de. A kya kɔ daa de ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, imɔ‑rɛ imɔ-abelɛnsɛ de imɔ-nbii. A kya kɔ de ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon gɛsinkpan so ne i kya bara ilaa nyɛnyɛn mɔ. A kya kɔ de akyobo akpen abono a bo afuu so mɔ. 13 Imɔso fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ adontɔ de mɔ-ilaa kunsɛ mɔ pɛwu kyu baala fɛye-nyoro yela de gɛkaabono gɛkɛ nyɛnyɛn mɔ gɛ laa ba mɔ, fɛꞌ taalɛ yelɛ fɛye-ayaa so de fɛꞌ wɔra ilaa kamaasɛ ibono i tiri mɔ, de fɛꞌ kɔ lii.

14 Imɔso fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so girin. Fɛꞌ kyu gɛsintin wɔra fɛɛ fɛye-igbagya, de fɛꞌ kyu gisen dɛnsɛ fɛ kya gyi gɛsintin fa‑a sa Wurubuaarɛ de iꞌ wɔra fɛɛ fɛye-nben kuntɔ. 15 Fɛɛ gɛnɔɔbono sogya kya wɔra ikɔ ayaawolɛ mɔ, fɛye kee fɛꞌ wolaa baala fɛye-nyoro de fɛꞌ nyɛ lɛɛ Yesu gisen yuuli ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa asa gɛten kamaasɛ. 16 Imɔ idɛ pɛwu gɛmara mɔ, fɛꞌ keda fɛye-gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ dɔ. Fɛye-gikagyan gidɛ gi laa taalɛ duule Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ akpɛ kamaasɛ abono ɔ kya too fɛye ne a kya dɛɛ fɛɛ ɔgya mɔ. Yesu so gikagyan mɔ gi dɛ fɛɛ ilaa kunsɛ ibono sogya dɛ de gibaa ne ɔ kya kyu kun mɔ-nyoro gɛten kamaasɛ mɔ. 17 Fɛꞌ nyingi gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ fɛye lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ. Gɛnen amɔlɛgɛ mɔ a dɛ fɛɛ abeletɔ gɛpɛ gɛbono sogyaana mɛ kya kyu kun mɔmɔ-amu mɔ. Fɛꞌ puru Wurubuaarɛ Oduduu gɛki mɔ keda. Gɛnen gɛki mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ fɛ laa kyu kɔ ikɔ mɔ.

18 Owi kamaasɛ dɔ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne ɔꞌ kpaa fɛye de fɛꞌ nyɛ dalaa de fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ ilaa kamaasɛ. Fɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra gɛnen mɔ, fɛꞌ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa giꞌ gyan Wurubuaarɛ ndalaa so daa so‑o. Fɛꞌ kpɛ keda ndalaa dɔ fɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ fɛ kya sa fɛye-nanboana abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ pɛwu.

19 Fɛꞌ dalaa sa me, Pɔɔlo, kee yɛɛ owi kamaasɛ ɔbono nan bugi me-gɛnɔ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa asa mɔ, Wurubuaarɛ ne ɔꞌ sa me mɔ gbaa-gbaa agyɛbi mɔ. Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ gyɛ ilaa boduduusɛ. Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaa me de nꞌ taalɛ da otu lɛɛ mɔ gɛsɛ sa asa. 20 Wurubuaarɛ gi lɛɛ me sun de nꞌ tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ baarɛ sa asa. Imɔ ne n yɛgɛ Yesu akyobo mɛ keda me tii de obu faa. Imɔso fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa me yɛɛ nꞌ taalɛ da otu tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ nꞌ tɔgɛ mɔ. Meŋ sa nꞌ selɛ sɛi.

Agyɛbi Laalaalogɛ

21 Nɛ keda aye-nanbo laarɛsɛ, Tikakusɛ sun fɛye asɛ. Gɛnɔɔbono ɔ kya wɔra Wura Yesu gɛsun mɔ mɔ, n kya ka gyan mɔ so. N kya laarɛ fɛꞌ nu me so de fɛꞌ bii gɛnɔɔbono so n dɛ n tɛ de mɔ. Imɔso Tikakusɛ laa tɔgɛ me-ilaa pɛwu sa fɛye. 22 Gɛnen so ne nɛ sun mɔ faa. I lii fɛɛ fɛ nu me‑rɛ me-nanboana so mɔ, i laa keda fɛye-nyoro.

23 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa asa abono mɛ kya son Yesu mɔ gisen yuuli, gɛlaarɛꞌ, dabɔlɛ de gikagyan gibono mɛ laa ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ. 24 Asa abono mɛ kya laarɛ aye-Wura Yesu Kirisito ilaa ne mɛ maŋ taa gɛnɔɔbono mɛ kya laarɛ mɔ ilaa yɛgɛ gɛkaako mɔ, Wurubuaarɛ ɔꞌ sa mɔmɔ pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

Filipayi

1

2

3

4

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Filipayi Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo de Timoti, aye abono a gyɛ Kirisito Yesu gɛsun awɔrabo mɔ, ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ. A kya ŋmarasɛ a kya sa fɛye abono pɛwu fɛ bo Filipayi ɔsowolɛ so ne fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro mɔ. Fɛye‑rɛ fɛye-abelɛnsɛ abono mɛ kya kerɛ fɛye so mɔ de abelɛnsɛ mɔ akpaabo pɛwu ne a kya sa ɔwolɛ baarɛ. 2 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Pɔɔlo Kya Dalaa Ne Ɔ Kya Faala Wurubuaarɛ Iŋ Kya Ta

3 Owi kamaasɛ n kya nyingi fɛye Filipayi awura abono fɛ kya son me-Wura Wurubuaarɛ mɔ, n kya faala mɔ iŋ kya ta. 4 Me-ndalaa nbono n kya dalaa sa fɛye pɛwu mɔ, i kya wɔra me-gisen dɔ ɔkon. 5 I kya nyiile yɛɛ n kya nyingi gɛnɔɔbono aye‑rɛ fɛye a san a kya wɔra Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ gɛsun kpɛ kyu lii gɛkaabono fɛ daa ginu ɔkalan mɔ kyu baa lii de ndɛ. 6 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi yii gɛsɛ ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ fɛye-asen dɔ mɔ, n nyi me-gisen dɔ yɛɛ gɛnen Wurubuaarɛ kolon baarɛ kee laa wɔra imɔ kpaa logɛ gɛkaabono Yesu Kirisito laa kii ba mɔ.

7 I kaaborɛ nꞌ sa gɛwɔnsa kyu lii fɛye Filipayi awura abono fɛ kya son Kirisito mɔ pɛwu so. I lii fɛɛ fɛye-ilaa i bo me-gisen dɔ. Wurubuaarɛ wolaa ɔ kya kpaa aye ne ɔ kya wɔra ilaa sa me‑rɛ fɛye pɛwu dabɔlɛ. Owi ɔbono mɛ keda me tii de obu faa de owi ɔbono n kya lɛɛ gɛnɔ kyu lii Yesu ɔkalan mɔ so abɛɛ n naa n kya lɛɛ mɔ-ɔkalan mɔ mi‑i nyiile asa mɔ, imɔ dɔ pɛwu mɔ, Wurubuaarɛ kya wɔra ilaa ɔ kya sa me‑rɛ fɛye.

8 Wurubuaarɛ mɔ-nkon ne n nyi gɛnɔɔbono n dɛ Kirisito Yesu gɛsalaarɛ me-gisen dɔ n kpɛ mi‑i nyingi fɛye pɛwu so mɔ. 9 Me-gɛdalaa ne n gyɛ yɛɛ fɛye-gɛsalaarɛ gɛbono fɛ bo mɔ gɛꞌ kpɛ gɛ kya nyaakyɔ gɛ kya too fɛye-asen dɔ, de fɛꞌ kpɛ fa‑a nyɛ Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi kee de fɛꞌ nyɛ bii baragɛ yɛɛ imɔ idɛ abɛɛ idɛ ne n boran. 10 Imɔ ne nan yɛgɛ fɛ laa nyɛ sɔɔ ilaa ibono i boran gɛkpaa mɔ kyule. Gɛnen kee ne gɛkaabono Kirisito laa kii ba mɔ, fɛye-asen dɔ i laa fuuli ne ɔ maŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so tɔgɛ. 11 Fɛ laa san fa‑a wɔra ilaa kpɛi-kpɛi ibono i kya lii gisen dɛnsɛ dɔ kyu naa de Yesu Kirisito so de iꞌ kyu nyisigyi de ayenbi kyu bara Wurubuaarɛ.

N Tii De Obu Mɔ, I Kya Wɔra Ɔdan Daa Too

12 Me-nanboana Yesu asonbo, n kya laarɛ fɛꞌ bii yɛɛ ibono n tii de obu faa, Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ gi kii nyɛ yɛlegɛ daa too. 13 Kyu lii imɔ so mɔ Rom awura asogya de asa sɛnsɛ pɛwu abono mɛ bo gɛrɛ mɔ mɛ nyɛ bii yɛɛ Yesu Kirisito gɛsun ne nꞌ kya wɔra so ne mɛ keda me tii de obu gɛnen. 14 Gɛnɔɔbono n tii de obu mɔ, i yɛgɛ aye-nanboana sakyɔ mɛ nyɛ ka gyan aye-Wura Yesu so bɔla. I kya san keda ɔmɔ-nyoro de mɛꞌ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ibono mɛŋ kya selɛ nyamesɛ gifuu.

15 I bo no yɛɛ ako mɛ mɛŋ dɛ gɛwɔnsa dɛnsɛ kyu lii me so ne mɛ naa ma‑a tɔgɛ Kirisito ilaa. Me-ilaa i bo mɔmɔ gɛlaaloo. Ako, mɔ, mɛ dɛ me so gɛwɔnsa dɛnsɛ so ne mɛ naa ma‑a tɔgɛ Kirisito ilaa. 16 Mɔmɔ abono berɛ, gɛsalaarɛ gɛbono mɛ bo sa me mɔ so ne mɛ kya tɔgɛ Kirisito ilaa. Mɛ nyi yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu gɛsun gɛdɛ wɔra me-abaa dɔ, ne o kyule yɛɛ mɔ-akyobo mɛꞌ keda me tii de obu de nꞌ nyɛ lɛɛ tɔgɛ sa asa yɛɛ Kirisito ɔkalan mɔ gyɛ gɛsintin. 17 Ako mɔ berɛ, mɛ kya tɔgɛ Kirisito ɔkalan mɔ mɔ, mɛ mɛŋ dɛ gɛwɔnsa kolon. Mɛ kya laarɛ asa mɛꞌ buu ɔmɔ taa me yɛgɛ. Mɛ nyi yɛɛ ibono n tii de obu faa, mɔmɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ i laa yɛgɛ iꞌ siile me-ɔlɔ daa. 18 Imɔ ibono iŋ tiri me. Mɛ dɛ gisen dɛnsɛ‑o, mɛŋ dɛ gisen dɛnsɛ‑o, ɔkpa kamaasɛ so mɔ, mɛ ti taa nyɛ lɛɛ Kirisito ɔkalan mɔ tɔgɛ. Imɔso i bo me ɔkon gbaa daa.

19 I lii fɛɛ fɛ kya dalaa sa me, ne Yesu Kirisito Oduduu mɔ kya kpaa me. Imɔso n nyi yɛɛ imɔ idɛ pɛwu i laa yɛgɛ nꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ. 20 I kya nyiile yɛɛ ibono mɛ keda me tii de obu faa, ilaa ibono me-ansi a tansi a gyan ne nꞌ kerɛ imɔ-ɔkpa mɔ ne n gyɛ yɛɛ meŋ sa nꞌ gyi ipeeli ilaa iko‑rɛ iko dɔ de nꞌ taalɛ da otu gɛkpaa, i gyɛ daa lɛwu mɔ, lɛwu, nkpa mɔ, nkpa. I ba gɛnen mɔ de Yesu Kirisito ne ɔꞌ nyɛ nyisigyi kyu naa de me so aberɛ adɛ dɔ de owi kamaasɛ dɔ kee.

21 I kya nyiile yɛɛ me asɛ mɔ, n tɛ nkpa mɔ, Yesu wolɛ ne n tiri me. Lɛwu ne nɛ kii baa wuꞌ mɔ, i laa lɔrɔ wɔra ɔdan sa me daa. 22 Nengyene fɛɛ nɛ kyena nkpa tu kpe mɔ, nan wɔra gɛsun gɛbono gɛ laa kpaa Yesu ilaa de iꞌ kpe ansi dɔ. Meŋ nyi ibono nꞌ lɛɛ, nkpa abɛɛ lɛwu fɛɛ. 23 N kyɔlɛ imɔ inyɔ nsana ne. Me-lɛɛ gɛlaarɛ dɔ mɔ, nkana nꞌ tɛsɛ taa gɛrɛ-lɛɛ gɛkyena gɛdɛ yɛgɛ de nꞌ kpaa kyena Yesu asɛ Wurubuaarɛ dɔ. Ibono ne n boran gikyɔ don. 24 Fɛye so mɔ mɔ, i kii i tiri yɛɛ nꞌ kyena nkpa tu kpe. 25 N tansi n nyi yɛɛ n tiri sa fɛye pɛwu. Gɛnen so mɔ, n nyi kee yɛɛ nan nyɛ nkpa lii obu mɔ dɔ baa tu fɛye de nꞌ nyɛ kpaa fɛye. Imɔ ne nan yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kpe ansi dɔ de iꞌ wɔra fɛye ɔkon fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ dɔ. 26 Nɛ kii baa tu fɛye de alanfiya mɔ, i laa yɛgɛ iꞌ tansi wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ yen Kirisito Yesu kyu naa de ilaa ibono ɔ wɔra sa me mɔ so.

Fɛꞌ Pɛɛrɛ Ansi Yesu Gɛsun Mɔ Dɔ

27 Ilaa ibono i tansi i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kyena akyenabi abono a kya kaaborɛ ɔkalan konkonsɛ ɔbono fɛ nu kyu lii Yesu Kirisito so mɔ. Nengyene nɛ baa laa fɛye‑o, meŋ baa laa fɛye‑o, n kya laarɛ nꞌ nu daa yɛɛ fɛ yelɛ fɛye-ayaa so girin fɛɛ nyamesɛ kolon fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ dɔ, fɛ kya sa gɛwɔnsa kolon, fɛ kya pɛɛrɛ ansi dabɔlɛ, de asa mɛꞌ nyɛ sɔɔ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ gyi. 28 N kya laarɛ nꞌ nu kee yɛɛ fɛye abono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ fɛŋ kya selɛ fɛye-akyobo baa pii. Fɛŋ selɛ ɔmɔ mɔ, i laa lɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ dɛ mɔ nyiile yɛɛ mɛ laa fuɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara, ne i laa lɛɛ nyiile kee yɛɛ fɛye, mɔ, fɛ laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ. Wurubuaarɛ ne n kya sa gɛnen ɔkyenaten ɔbono. 29 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi wɔra ilaa sa fɛye ne fɛ nyɛ kyu fɛye-nyoro too Yesu Kirisito so. Ne iŋ gyɛ imɔ ibono wolɛ. Ɔ wɔra ilaa sa fɛye kee ne fɛ nyɛ fɛ kya wu ɔlaawusɛ fɛ kya sa Yesu. 30 Fɛye-ɔlaawusɛ ɔbono fɛ kya wu mɔ, i gyɛ daa ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan fɛ wolaa wu me nɛ naa kyena wu ne fɛ kya nu yɛɛ n san mi‑i wu mɔ mɔ.

2

Fɛꞌ Bara Fɛye-Nyoro Gɛsɛ Wɔra Fɛɛ Yesu

1 Fɛye‑rɛ Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon so mɔ, i kya keda fɛye-nyoro. Gɛnɔɔbono Kirisito kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ, i kya yɛgɛ i kya tɔrɔ fɛye-asen. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya sa fɛye gɛnɔ kolon. Fɛ kya su abara so lii fɛye-asen dɔ. 2 Imɔ idɛ pɛwu i bo fɛye dɔ faa, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ tɛsɛ wɔra me ɔkon kpaa logɛ. Fɛꞌ nyɛ gɛnɔ kolon de gɛlaarɛꞌ fɛye-gɛkyena dɔ kpaa logɛ. Fɛye-asen dɔ de fɛye-nwɔnsa dɔ iꞌ wɔra fɛɛ nyamesɛ kolon ne fɛ gyɛ. 3 Fɛŋ sa fɛꞌ wɔra sɛi de iꞌ wɔra gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena abɛɛ fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kalɛ fɛye-nanboana wɔra asa dɔ don fɛye-nyoro. 4 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kerɛ fɛye-lɛɛ wolɛ so. Fɛꞌ kerɛ fɛye nanboana-lɛɛ kee so. 5 Fɛye-nwɔnsa giꞌ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito Yesu-lɛɛ gɛwɔnsa gɛ dɛ mɔ.

6 Yesu dabɔlɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ oyuduu faa mɔ,

ɔ mɛŋ kerɛ yɛɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ kyɛɛ-kyɛɛ so mɔ,

ɔꞌ yelɛ imɔ so gyi gɛwura buu de Wurubuaarɛ.

7 Ɔ too imɔ ibono pɛwu fuɛ.

Ne ɔ baa kyu daa isa ɔbono ɔnan ɔ tɛ owura asɛ mɔ oyuduu.

Nyamesɛ oyuduu ne i kyu korogɛ mɔ.

8 O wu yɛɛ ɔ gyɛ nyamesɛ oyuduu gɛnen mɔ,

ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ

ne o nu Wurubuaarɛ gɛdɛ kaaborɛ ɔꞌ nyɛ lɛwu gbaa.

Lɛwu ɔbono ɔnan o kyule ne o wuꞌ mɔ gyɛ daa ipeeli lɛwu.

Mɛ da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ.

9 Imɔ idɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi kosorɛ mɔ-gimu gikyɔ kyɔde,

ne ɔ yela mɔ ginyen gibono gi don ginyen kamaasɛ mɔ.

10 Wurubuaarɛ gi kosorɛ mɔ-gimu gɛnen

de iꞌ ba yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o nu mɔ Yesu ginyen mɔ,

oꞌ ŋmii daa mɔ.

Nyamesɛ kamaasɛ, ɔ bo Wurubuaarɛ dɔ‑o,

ɔ bo gɛsinkpan so‑o,

ɔ loo gɛsinkpan dɔ‑o,

oꞌ ŋmii daa Yesu.

11 De ɔkamaasɛ oꞌ bugi gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Yesu gyɛ Wura.”

De iꞌ kyu nyisigyi kyu bara mɔ-sɛ Wurubuaarɛ.

Fɛꞌ Wɔra Fɛɛ Agyɛkpebi Abono A Kya Ŋɛlegi Gibiri Dɔ Mɔ

12 Imɔso me-nanboana laarɛsɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ kya nu me-gɛdɛ owi kamaasɛ dɔ mɔ, idɛ kon ibono meŋ bo fɛye asɛ faa, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi nu me asɛ don owi ɔbono n bo fɛye asɛ nno mɔ. Fɛꞌ tansi selɛ Wurubuaarɛ de fɛꞌ pɛɛrɛ ansi wɔra ilaa ibono i laa lɔrɔ fɛye-ɔkyenaten yela Wurubuaarɛ asɛ mɔ. 13 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ kee kya wɔra mɔ-lɛɛ gɛsun fɛye-asen dɔ. Ɔ yɛgɛ fɛ nyɛ kyu mɔ-ilaa too fɛye-nyoro so ne ɔ kya yɛgɛ fɛꞌ nyɛ wɔra imɔ kee de iꞌ kyena de mɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ.

14 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa wɔra mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ lɔgedɛ abɛɛ fɛꞌ sɔɔ akyɔɔlɛ de Wurubuaarɛ. 15 Imɔ ne nan yɛgɛ fɛye-asen dɔ i laa nyɛ fuuli ne i maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so. Fɛ laa wɔra Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. I maŋ nyɛ ineesi iko fɛye-nyoro so, yɛgɛ fɛ tɛ saarɛ ndɛ asa abono mɛ kya wɔra ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ. I keda ɔmɔ da kyɛɛrɛ fɛɛ gikotoo. Gɛnen asa adɛ nsana mɔ, fɛ laa ŋɛlegi fɛɛ agyɛkpebi. 16 Fɛ dɛ agyɛbi abono a kya sa anyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ fa‑a nyiile asa. Imɔ idɛ pɛwu ne nan yɛgɛ nꞌ yen fɛye me-gisen dɔ gɛkaabono Yesu Kirisito laa kii ba mɔ. I laa wɔra me ɔkon yɛɛ meŋ nyanga ansi wɔra gɛsun gɛdɛ too nkyu dɔ giyan. 17 Fɛye-gikagyan gibono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ gi dɛ fɛɛ asunbi ne fɛ kya lɛɛ fa‑a sa Wurubuaarɛ. Ne fɛɛ me-nkalan ne nan wɔra fɛɛ nta nbono mɛ lɛɛ asunbi ne mɛ kya worogɛ mɔ, nkana i laa wɔra me ɔkon. I nyɛ ba gɛnen mɔ, nan gyi ɔkon de iꞌ yɛgɛ fɛye kee fɛꞌ gyi ɔkon. 18 Gɛnen kee ne fɛɛ i ba gɛnen mɔ, i kaaborɛ fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de iꞌ nyɛ wɔra me kee ɔkon.

Timoti De Epaforoditusɛ Ilaa

19 Kyu lii Wura Yesu so mɔ, n kya sa gɛwɔnsa yɛɛ i maŋ kɛɛla ne nan sun Timoti fɛye asɛ. Nɛ nyɛ nu fɛye so mɔ de me-gisen giꞌ tɔrɔ me. 20 Meŋ baa n bo ɔko fɛɛ mɔ. Fɛye-ilaa i tiri mɔ lii mɔ-gisen dɔ. 21 Asa sɛnsɛ berɛ mɛ kya kerɛ mɔmɔ-lɛɛ daa pɛi. Iŋ gyɛ Yesu Kirisito-lɛɛ. 22 Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi gɛnɔɔbono Timoti baarɛ gi lɛɛ mɔ-gidebi wolaa nyiile mɔ. Me‑rɛ mɔ a kya wɔra Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ so gɛsun dabɔlɛ mɔ, a wɔra fɛɛ ɔsɛ de obi. 23 Imɔso nɛ kpɛ wu gɛnɔɔbono me-ilaa i kya kpe de mɔ, nan keda mɔ sun fɛye asɛ. 24 Wura Yesu ɔlon dɔ mɔ, nɛ sɔɔ gyi yɛɛ i maŋ kɛɛla ne me gbaa-gbaa kee nan ba fɛye asɛ nno.

25 Nɛ kerɛ faa, Epaforoditusɛ, aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ ɔbono fɛ lɛɛ sun yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ me-takpo mɔ, i tiri yɛɛ nꞌ lɛɛ mɔ-ɔkpa de oꞌ kii ba fɛye asɛ. Me‑rɛ mɔ a wɔra gɛsun ne a kɔ sa Wurubuaarɛ ɔson mɔ dabɔlɛ. 26 Ɔ kya nyingi fɛye pɛwu so. O nyi ibono fɛ nu mɔ-gilɔ mɔ so, ne i bo mɔ gɛwɔnsa yɛɛ ɔfaa fɛ tɛ de nwɔnsa. 27 Gɛsintin so mɔ, ɔ lɔ. Ɔ laarɛ oꞌ wu gbaa. Wurubuaarɛ ne n su mɔ so. I mɛŋ gyɛ mɔ wolɛ. O su me kee so de meŋ baa kii wu gɛnsinyan baa bɔla de ibono n kya wu faa. 28 Gɛnen so mɔ, i kpɛ i kya da me kpa-kpa yɛɛ nꞌ yɛgɛ mɔ de oꞌ kii ba fɛye asɛ kusaa. Fɛ kii wu mɔ mɔ, i laa wɔra fɛye ɔkon, de me kee me-gisen giꞌ tɔrɔ me. 29 Imɔso fɛ wu mɔ mɔ, fɛꞌ kyu ɔkon belɛ sɔɔ mɔ abaa anyɔ Wura Yesu ginyen dɔ de fɛꞌ kyu buubuu kyu sa gɛnen asa abono ɔnan. 30 I san pii ɔfaanan o wuꞌ Kirisito gɛsun mɔ so. Ilaa ibono fɛ laa wɔra sa me mɔ, ɔ yelɛ fɛye-giyaa dɔ wɔra imɔ kaaborɛ mɔ-nkpa gi laarɛ giꞌ lii mɔ-gibaa.

3

Fɛꞌ Keda Wura Yesu Ɔson

1 Me-nanboana Wura Yesu ɔson mɔ dɔ, ibono i san mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon fɛye‑rɛ Wura Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Ilaa ibono nɛ wolaa ŋmarasɛ bunge fɛye mɔ, nɛ kii ŋmarasɛ imɔ kii bunge fɛye mɔ, i maŋ loo me. I laa kpaa fɛye daa. 2 Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan. Ako mɛ dɛ nwɔnsa nyɛnyɛn ma‑a wɔra aye-gɛsun mɔ ɔnan. Mɛ kya laarɛ mɛꞌ nyɛ fɛye penɛ daa. Awɔrɛ giten ilaa ne n kpɛ i tiri ɔmɔ. 3 Iŋ gyɛ awɔrɛ giten ne n kya nyiile yɛɛ nyamesɛ gyɛ Wurubuaarɛ sonbo. Ilaa ibono i kya nyiile yɛɛ a gyɛ Wurubuaarɛ asonbo gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ a kya kyu Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kyu son mɔ. A kya diirɛ aye-nyoro kyu naa daa de Kirisito Yesu ilaa wɔrasɛ wolɛ so. A kya kine yɛɛ a maŋ ka gyan aye anyamesɛ-lɛɛ gidebi so.

4 I bo no yɛɛ nan taalɛ ka gyan me-itiibilaa de me-nbara gigyi so. Fɛɛ ɔko laa taalɛ ka gyan mɔ-itiibilaa de mɔ-nbara gigyi so de iꞌ mɔlɛgɛ mɔ mɔ, nkana me ne nan wɔra ɔgyangbarabo. 5 Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ mɛ korogɛ me mɔ, imɔ gɛkɛ kuesɛ mɔ, mɛ ten me-giwɔrɛ Wurubuaarɛ nbara mɔ ɔkpa so. N gyɛ daa Isirale awura abono Wurubuaarɛ gi yela mɔ-nbara sa mɔ obi. Nɛ lii daa Bɛngyamin gɛten dɔ. Me‑rɛ me-sɛ de me-nyi pɛwu aye-gɛdɛ ne n gyɛ Hiiburu, aye Gyuda awura gɛdɛ mɔ. Wurubuaarɛ nbara mɔ ne n tiri me so mɔ, nɛ baa wɔra Farasii awura gikpen mɔ dɔ isa. 6 Nɛ pɛɛrɛ ginsi sa Wurubuaarɛ nbara mɔ gikyɔ. Gɛnen so gbaa mɔ, nɛ wu yɛɛ Yesu asonbo mɔ mɛ kya son Wurubuaarɛ ɔkpa banban ɔko so mɔ, nɛ biidɛ ɔmɔ-giso. N kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so ibono ɔko mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko me-nyoro so tɔgɛ.

7 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, ilaa ibono nkana n nyi yɛɛ imɔ ne nan mɔlɛgɛ me Wurubuaarɛ asɛ mɔ, meŋ baa mi‑i ka gyan imɔ so. Gɛnɔɔbono nɛ nyɛ bii Yesu Kirisito so mɔ, nɛ kyu me-nbara so gigyi mɔ pɛwu yɛɛ iŋ baa i gyɛ ilaa gbaaꞌ iko sa me. 8 Gɛsintin mɔ, n kya kyu ilaa kamaasɛ yɛɛ iŋ baa i bo ilaa dɔ. Ibono i don ilaa kamaasɛ gbaa bun sa me mɔ ne n gyɛ ibono nɛ nyɛ bii me-Wura Kirisito Yesu. Kyu lii Kirisito so mɔ, nɛ taa ilaa kamaasɛ ibono nkana n kya wɔra mɔ yɛgɛ. Nɛ san kyu imɔ yɛɛ imɔ pɛwu i gyɛ daa gibiinaa so ilaa. Imɔ ne nan yɛgɛ ne Yesu Kirisito laa nyɛ wɔra me-lɛɛ 9 de me‑rɛ mɔ a san wɔra nyamesɛ kolon. Maŋ baa tɔgɛ yɛɛ nan gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so me-gibaa so de oꞌ kyu me yɛɛ me-gisen dɔ i boran. Ɔ kya kyu me-gisen dɔ yɛɛ i boran kyu naa daa de gikagyan gibono nɛ ka gyan Kirisito so mɔ. 10 Nɛ too ilaa kamaasɛ fuɛ daa de nꞌ nyɛ bii Kirisito dɔɔdan. N kya laarɛ nꞌ wu mɔ-ɔlon ɔbono ɔ bo ne ɔ taalɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ, de nꞌ wu mɔ-awɔrɔfɔɔ mɔ ɔnan kee, de nꞌ baa wɔra fɛɛ mɔ, gɛnɔɔbono ɔ taalɛ wuꞌ sa asa mɔ 11 de, Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, me kee nꞌ nyɛ kyingi lii ibuni dɔ gɛnen.

Abono Mɛ Ti Sɛɛ Wurubuaarɛ Ɔson Dɔ Mɔ Nwɔnsa Ɔnan

12 I mɛŋ gyɛ yɛɛ me-gibaa gi ti yii ilaa ibonoana n darɛ faa abɛɛ nɛ ti wɔra imɔ kpaa logɛ berɛ. N san n dɛ imɔ dɔ n kya pɛɛrɛ ansi de nꞌ laa gibaa keda ilaa dɛnsɛ ibono so Kirisito Yesu gi laa gibaa keda me kyu me wɔra mɔ-lɛɛ mɔ. 13 Me-nanboana Yesu asonbo, ilaa ibono n kya laarɛ mɔ, meŋ kya kyu imɔ yɛɛ me-gibaa gi ti yii imɔ. Ilaa kolon ibono n kya wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ n kya lɛɛ ansi taa ibono i bo me-gɛmara mɔ pɛwu yɛgɛ de nꞌ san nyanga ansi selɛ n gya ibono i bo me-ansi dɔ mɔ. 14 Wurubuaarɛ dɔ ilaa ne nɛ nyanga ansi n selɛ n gya gɛnen. Imɔso ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ kyu me-nyoro sa mɔ de oꞌ kyu gɛnen ilaa ibono sa me kyu naa de me‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so.

15 Fɛꞌ yɛgɛ aye abono a ti sɛɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ mɔ aꞌ sa daa me-gɛwɔnsa gɛdɛ ɔnan. Nengyene fɛ kya sa nwɔnsa nko kpɛi berɛ mɔ, Wurubuaarɛ ne nan lɛɛ gɛsɛ nyiile fɛye. 16 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ puge ibono ɔkara a ti a dɛ a tɛ faa dɔ.

Gɛkyena Gɛbono Gɛ Kya Bara Ansikyu Mɔ

17 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ kasɛ gɛnɔɔbono n dɛ mɔ de fɛꞌ kerɛ asɛnsɛ abono a nyiile mɔmɔ ne mɛ tɛ gɛnen gikyenabi mɔ de fɛꞌ kasɛ mɔmɔ kee. 18 I kya nyiile yɛɛ asa abono mɛ mɛŋ dɛ akyenabi abono ɔnan mɔ mɛ nyaakyɔ. Nɛ wolaa tɔgɛ mɔmɔ-ilaa sa fɛye. Idɛ kon n kii mi‑i tɔgɛ ɔmɔ so ilaa mi‑i sa fɛye faa, me-ansi a kya kpelegɛ nkyu gbaa. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ dɛ daa fɛɛ asa abono mɛ kya kyo amɔlɛgɛ lɛwu ɔbono Yesu gi wuꞌ lɛwu oyii so mɔ. 19 Gɛnen asa abono mɛ laa wu ilaa ibono mɛ laa naa de mɔ. Mɛ laa fuɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara. Mɔmɔ-itɔ ne mɛ kya son. Ilaa ibono i gyɛ ipeeli ilaa mɔ, imɔ, mɔ, ne mɛ kya kyu gyiide. Mɔmɔ-nwɔnsa gi gyan daa gɛsinkpan ilaa wolɛ so.

20 Aye abono a kya son Yesu mɔ berɛ, aye-gɛwi ne n gyɛ Wurubuaarɛ dɔ. Wurubuaarɛ dɔ ne aye-ansi a gyan yɛɛ ɔko laa lii de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye. Mɔ ne n gyɛ Wura Yesu Kirisito. 21 Ɔ laa baa kyɛɛgɛ aye-anyamesɛ nyoro gibi gibono giŋ bo giko dɔ mɔ wɔra fɛɛ mɔ-lɛɛ nyoro nbono gi bo nyisigyi mɔ. Ɔlon ɔbono ɔ bo ne ɔ kya taalɛ yɛgɛ ilaa kamaasɛ i kya bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ mɔ ne ɔ laa kyu kyɛɛgɛ aye-nyoro mɔ gɛnen.

4

1 Imɔso me-nanboana Yesu asonbo, fɛye abono n kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ, n kya nyingi fɛye so. Fɛ kya yɛgɛ i kya wɔra me ɔkon ne fɛ kya kosorɛ me-gimu. Me-kyɛmenɛana laarɛsɛ, fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so girin Wura Yesu ɔson mɔ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ nyiile fɛye mɔ.

Gɛnɔɔbono Fɛ Laa Nyɛ Gisen Yuuli Mɔ

2 N kya kolɛ Yuwodiya ne nꞌ kya kolɛ Sintikii yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ kyule abara Wura Yesu ginyen dɔ. 3 Fo ɔbono mɔ fo gyɛ me-nanbo gɛsun mɔ dɔ gɛsintin so mɔ, fo‑o fo mɔ kee, n kya kolɛ fo yɛɛ foꞌ kpaa gɛnen akyii anyɔ adɛ de mɛꞌ tɔgɛ kyule abara. Me‑rɛ ɔmɔ ne n kpon Yesu ɔkalan mɔ so gɛsun mɔ giwɔra dɔ. Me‑rɛ ɔmɔ ne n wɔra gɛsun, dabɔlɛ de Kelɛmɛntɛ mɔ‑rɛ me-nanboana asɛnsɛ abono Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ mɔmɔ-anyen wɔra mɔ-ɔwolɛ dɔ yɛɛ mɛ laa nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ mɔ.

4 Owi kamaasɛ dɔ mɔ fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon kyu naa de fɛye‑rɛ Wura Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Nꞌ kii mi‑i tɔgɛ imɔ ginyɔsɛ yɛɛ fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon. 5 Fɛꞌ kyu gisen kyena de asa kanpɛ de ɔkamaasɛ oꞌ wu. I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono Wura Yesu laa kii ba mɔ gi fuude. 6 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyena de nwɔnsa iko‑rɛ iko dɔ. Ilaa kamaasɛ ibono i laa ba mɔ, fɛꞌ kyu too Wurubuaarɛ ansi dɔ. Fɛꞌ dalaa kolɛ mɔ, de fɛꞌ kyu afaala sa mɔ kee fɛye-ndalaa dɔ. 7 Fɛ kya dalaa gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gisen yuuli gibono ɔ kya sa anyamesɛ ne mɛŋ kya taalɛ bii imɔ-ɔkara mɔ. Fɛye-asen de fɛye-nwɔnsa gi laa kyena fɛye gɛten kolon kyu naa de fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so.

8 Me-nanboana Yesu asonbo, pɛi de me-gɛnɔ gɛꞌ yii mɔ, nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kpɛ fa‑a sa gɛwɔnsa kyu lii daa gɛsintin ilaa so, nyisigyi ilaa so, gisen dɛnsɛ ilaa so, ilaa ibono i dɛ ɔkpa mɔ so, ilaa ibono i bo kanpɛ mɔ so, de ilaa ibono i bo ɔbolɛ mɔ so. Ilaa kamaasɛ ibono i boran ne ayenbi a kya kaaborɛ imɔ mɔ, imɔ ibonoana so ne fɛꞌ kyu fɛye-nwɔnsa gyan. 9 Ilaa ibono fɛ kasɛ, ne fɛ sɔɔ kyule, ne fɛ nu, ne fɛ wu lii me asɛ mɔ, imɔ ne fɛꞌ wɔra. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛye‑rɛ aye-gisen yuuli gɛmu Wurubuaarɛ fɛ laa kyena.

N Kya Faala Fɛye Ibono Fɛ Bunge Me Ilaa Mɔ

10 Kyu lii aye-Wura Yesu so mɔ i bo me ɔkon gɛsintin so yɛɛ idɛ kon ibono fɛ bunge me ilaa faa mɔ, fɛ kii lɛɛ nyiile me yɛɛ fɛ kya nyingi me so. Nkana fɛ kya nyingi me so berɛ. Fɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa daa de fɛꞌ lɛɛ imɔ nyiile me. 11 Iŋ gyɛ yɛɛ n kya tɔgɛ yɛɛ ilaa iko i tiri me berɛ daa. Me berɛ, nɛ kasɛ bii yɛɛ ilaa kamaasɛ ibono i tu me mɔ, i kaabo sa me. 12 Ayen a dɛ me mɔ, n nyi me-nyoro akedabi. Ne ilaa i kii gbigi de me mɔ, n nyi me-nyoro akedabi. Nɛ kasɛ ne nɛ bii gɛnen akyenabi adɛ. Ilaa kamaasɛ ibono i laa tu me mɔ, n kya sɔɔ abaa anyɔ. Agyudɔ a gbigi me asɛ, abɛɛ akon a tɔrɔ me so, atɔ a bo me asɛ gikyɔ abɛɛ ayen ne n dɛ me mɔ, imɔ pɛwu dɔ mɔ, n kya bii me-nyoro akedabi. 13 Me‑rɛ Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon dɔ so mɔ, nan taalɛ wɔra ilaa kamaasɛ. Mɔ ne n kya sa me ɔlon. 14 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, fɛ kpaa me me-ɔlaawusɛ dɔ faa mɔ, fɛ gyɛ asa. 15 Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye Filipayi awura fɛ nyi mɔ, lii owi ɔbono fɛ daa ginu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ ne nɛ koso lii fɛye asɛ Masadoniya gɛsinkpan so mɔ, fɛye-wolɛ ne n gyɛ Yesu asonbo gikpen gibono fɛ kyu too fɛye-nyoro so yɛɛ fɛ laa kerɛ me so de nꞌ naa mi‑i wɔra Yesu gɛsun mɔ. Fɛye-gibaa gi kya tu me ne me-gɛnɔ mɔ gɛ kya kpe fɛye asɛ. 16 N san n bo fɛye-gɛsinkpan so Tɛsalonika ɔsowolɛ so gbaa mɔ, fɛye-gibaa mɔ gi tu me nno mɔ, iŋ gyɛ gikolon.

17 I mɛŋ gyɛ yɛɛ ilaa ibono fɛ kpɛ fa‑a sa me mɔ ne n tiri me. Ntɛɛla nbono fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ dɔ ne i laa kpɛ i kya nyaakyɔ i kya too mɔ ne n tiri me. 18 Ilaa ibonoana pɛwu fɛ kyu sun Epaforoditusɛ yɛɛ oꞌ kyu bara me mɔ, i yii me-gibaa. Fɛ yɛgɛ nɛ nyɛ ilaa kamaasɛ ibono i tiri me mɔ kii san. Ilaa ibonoana fɛ bunge me mɔ, i dɛ fɛɛ asunbi bofensɛ ne fɛ lɛɛ sa Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ gi sɔɔ amɔ, ne a gyi mɔ-ginsi. 19 Me-Wura Wurubuaarɛ mɔ ne nan sa fɛye fɛye-ilaa kamaasɛ ibono i tiri fɛye mɔ kyu naa de fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ tansi ɔ bo ilaa dɛnsɛ kamaasɛ. 20 Nyisigyi ɔꞌ wɔra aye-sɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Afaala Laalaalogɛ

21 Fɛꞌ faala ɔkamaasɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro kyu lii mɔ‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon so mɔ sa me. Aye-nanboana abono mɛ kya son Yesu ne mɛ bo me asɛ gɛrɛnaa mɔ pɛwu mɛ kya faala fɛye. 22 Mɔmɔ abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ mɛ kya faala fɛye. Abono mɛ kya faala fɛye gikyɔ-gikyɔ mɔ ne n gyɛ abono mɛ bo Rom wura belɛ mɔ gɛten dɔ mɔ. 23 Aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye ɔkamaasɛ so gɛwɔnsa dɛnsɛ de fɛye-oduduu dɔ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa fɛye.

Kolosiya

1

2

3

4

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Kolosiya Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ɔbono n gyɛ Kirisito Yesu ɔsɔɔ kyu naa de Wurubuaarɛ gɛlaarɛ so de Timoti, aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ 2 ne n dɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ a kya bunge fɛye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro ne fɛ dɛ Kirisito gɛsara dɔ Kolosiya ɔsowolɛ so mɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de ɔꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Afaala de Gɛdalaa

3 Owi kamaasɛ a kya dalaa a kya sa fɛye mɔ, a kya faala Wurubuaarɛ, aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ. 4 Ibono so a kya faala mɔ gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ a nu fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Kirisito Yesu so mɔ. Ne a nu fɛye-gɛsalaarɛ gɛbono fɛ bo sa asa abono pɛwu Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 5 A kya faala Wurubuaarɛ fɛye so kee yɛɛ fɛye-nwɔnsa gi gyan ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi baala yela sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ mɔ so. Fɛ nu gɛnen ilaa dɛnsɛ ibono so kyu lii Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ dɔ daa. Gɛnen ɔkalan ɔbono ne n gyɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ. 6 Mɔ-ɔkalan konkonsɛ baarɛ kya yɛlegɛ nu gyan gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ asa gɛkyena dɔ. I wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ nu ɔkalan mɔ kee mɔ. Ɔ yɛlegɛ wɔra ilaa dɛnsɛ fɛye-gɛkyena dɔ kpɛ kyu lii gɛkaabono fɛ nu Wurubuaarɛ gitolon mɔ so ne fɛ nu gimɔ-ilaa gɛsɛ yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ. 7 Fɛ kasɛ Yesu ɔkalan mɔ ilaa lii daa Epafirasɛ asɛ. Epafirasɛ gyɛ aye-nanbo laarɛsɛ Yesu ɔson mɔ dɔ. Ɔ yelɛ aye-giyaa dɔ ɔ kya wɔra Kirisito gɛsun ɔ kya sa mɔ gɛnɔɔbono a laa taalɛ ka gyan mɔ so mɔ. 8 Ɔ baa lɛɛ fɛye-gɛsalaarɛ gɛbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi sa fɛye mɔ nyiile aye.

9 Imɔso kyu lii gɛkaabono a nu fɛye so gɛnen mɔ, owi kamaasɛ a kpɛ san a kya dalaa a kya kolɛ Wurubuaarɛ a kya sa fɛye. A kya kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ-Oduduu ɔꞌ kpɛ ɔ kya sa fɛye ɔlaako ginyi, ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ bii gɛsintin ilaa de fɛꞌ bii mɔ-gɛlaarɛ kpaa logɛ. 10 I ba gɛnen mɔ, de fɛꞌ nyɛ akyenabi abono a kaaborɛ Wura Yesu asonbo mɔ de fɛꞌ gyi Wura Yesu ginsi ɔkpa kamaasɛ so. Fɛꞌ kpɛ fɛ kya wɔra ilaa dɛnsɛ kpɛi-kpɛi kamaasɛ de fɛꞌ sɛɛ fɛ kya bii Wurubuaarɛ fɛ kya bɔla. 11 Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔlon kamaasɛ kyu naa de mɔ-nyisigyi ɔlon mɔ so, de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ taalɛ kyu gisen keda ilaa kamaasɛ dɔ de ɔkon. 12 Fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala fɛ kya sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ aye-sɛ ne ɔ kalɛ fɛye wɔra mɔ-asonbo dɔ mɔ. Fɛ bo mɔmɔ dɔ gɛnen mɔ, fɛye kee fɛ laa nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono ɔ baala yela sa ɔmɔ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ fatela mɔ asɛ mɔ. 13 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye lii gibiri ɔlon dɔ ne ɔ yɛgɛ a san a tɛ daa mɔ-gisen dɔ obi Yesu owuragyibo mɔ akyenabi. 14 Mɔ Yesu ne n kyu mɔ-nkpa kyɛɛ ne a nyɛ aye-nyoro gɛnen faa. Mɔ-lɛwu so ne Wurubuaarɛ gi kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye.

Kirisito Ne N Gyɛ Ɔgyangbarabo

15 Kirisito ɔbono asa mɛ wu mɔ de ansi mɔ gyɛ Wurubuaarɛ oyuduu gbaa-gbaa. Imɔso Wurubuaarɛ ɔbono a mɛŋ kya wu de ansi mɔ oyuduu ne Kirisito gi lɛɛ nyiile asa. Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ pɛwu dɔ mɔ, Kirisito ne n gyɛ ɔgyangbarabo. 16 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ ikamaasɛ ibono i bo soso de gɛsɛ gɛrɛ mɔ, mɔ‑rɛ Kirisito ne n lɛɛ imɔ. Iŋ gyɛ ibono a kya wu de ansi mɔ wolɛ. Dabɔlɛ de ibono aŋ kya wu de ansi mɔ kee fɛɛ ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ-abelɛnsɛ de imɔ-nbii, de imɔ-ibelɛbelɛ de imɔ-iburuburu pɛwu, Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Kirisito ne n lɛɛ imɔ. Kirisito kee ne ɔ lɛɛ imɔ sa. 17 Kirisito wolaa ɔ bo no pɛi ne ilaa kamaasɛ i bo no. Ne kyu lii mɔ so ne ilaa kamaasɛ i bo no faa.

18 Kirisito ne n gyangbara ɔ sa Wurubuaarɛ asonbo fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ gimu gi gyangbara sa nyamesɛ nyoro mɔ. Lii mɔ so ne mɔ-asonbo mɛ bo no. Mɔ kee ne n gyɛ ɔgyangbarabo sa asa abono mɛ laa wuꞌ de mɛꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wɔra mɔ. I ba gɛnen mɔ, de mɔ ne ɔꞌ nyɛ wɔra ɔgyangbarabo ilaa kamaasɛ dɔ. 19 I lii fɛɛ i wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ mɔ-oyuduu mɔ pɛwu giꞌ kyena Kirisito dɔ kpaa logɛ. 20 Kyu naa de mɔ Kirisito kee so ne i wɔra Wurubuaarɛ ɔbolɛ yɛɛ ɔꞌ lɔrɔ mɔ‑rɛ ilaa kamaasɛ nsana, ilaa ibono i bo soso de ibono i bo gɛsɛ mɔ pɛwu. Imɔso ne mɛ da Kirisito aŋanbi oyii so mɔɔ ne mɔ-nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ. Nmɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu lɔrɔ ilaa kamaasɛ ne gisen yuuli gi nyɛ ba.

Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Gi Mɔlɛgɛ Kolosiya Awura Mɔ

21 Owi ɔko dɔ mɔ, fɛye kee fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iŋ bo kon. Fɛ wɔra daa mɔ-akyobo kyu lii fɛye-nwɔnsa nyɛnyɛn de fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra so. 22 Nperɛ faa ibono Kirisito gi kyu mɔ-nyoro gibi kyu sa ne mɛ mɔɔ mɔ mɔ, i yɛgɛ Wurubuaarɛ gi lɔrɔ fɛye‑rɛ mɔ nsana. O wuꞌ gɛnen daa de aꞌ nyɛ wɔra gisen fufuli awura abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ de ɔꞌ nyɛ kyu aye kperɛ mɔ-sɛ. Ɔko maŋ wu aye-nyoro so ilaa nyɛnyɛn iko tɔgɛ baa pii. 23 Pɛi ne ɔ laa nyɛ wɔra gɛnen sa fɛye mɔ, i gyɛ ibono fɛ laa yelɛ fɛye-ayaa so de fɛꞌ keda fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Kirisito mɔ dɔ ken-ken. Gɛnɔɔbono fɛ nu ɔkalan konkonsɛ kyu lii Kirisito so ne fɛ kyu fɛye-ansi gyan mɔ so mɔ, sɛi-sɛi mɛŋ sa iꞌ biidɛ fɛye lii nkan. Gɛnen ɔkalan konkonsɛ ɔbono fɛ nu faa, mɛ naa gyan de gɛsinkpan pɛwu mɛ kya tɔgɛ mɔ ma‑a sa ɔkamaasɛ. Ne ɔkalan baarɛ kee ne n baa wɔra me, Pɔɔlo gɛsun wɔrasɛ.

Gɛsun Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Kyu Wɔra Pɔɔlo Abaa Dɔ Mɔ

24 N kya yiyɛɛ mɔ, i kya wɔra me ɔkon daa kyu lii fɛye so. I kya nyiile yɛɛ kyu lii gɛyiyɛɛ gɛbono me-nyoro gi kya yiyɛɛ mɔ so mɔ, i kya kpaa de Kirisito-lɛɛ gɛyiyɛɛ gɛbono ɔ yiyɛɛ sa mɔ-asonbo mɔ gɛꞌ yela ɔkara. Kirisito asonbo adɛ mɛ dɛ fɛɛ Kirisito nyoro gbaa-gbaa. 25 Kirisito asonbo kee ne nɛ ba n kya son. Gɛnen gɛsun gɛdɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu wɔra me-abaa dɔ yɛɛ nꞌ lɛɛ mɔ-agyɛbi mɔ gɛsɛ sa fɛye kpaa logɛ. 26 Nkana lii ko‑o adedaabo aberɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ilaa boduduusɛ iko kyu ŋara. Ndɛ nkɛ ndɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ imɔ-gɛwi sa asa abono ɔ lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 27 Ɔ kya laarɛ fɛɛ ɔꞌ yɛgɛ asa abono ɔ lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ mɛꞌ bii yɛɛ mɔ-ilaa boduduusɛ idɛ i gyɛ sa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu. Ɔ kya laarɛ mɛꞌ bii nyisigyi belɛ ɔbono ɔnan ɔ bo gɛnen ilaa boduduusɛ ibono dɔ mɔ. Ilaa boduduusɛ ibono n darɛ faa ne n gyɛ yɛɛ Kirisito kya kyena fɛye-asen dɔ. Imɔ ne nan yɛgɛ fɛꞌ bii yɛɛ fɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ.

28 Gɛnen Kirisito ɔbono ɔ tɛ fɛye dɔ mɔ nyoro so ilaa ne a kya yelɛ sansana tɔgɛ mɔ. A kya kyu ɔlaako ginyi kamaasɛ ka nyamesɛ kamaasɛ de aꞌ nyiile nyamesɛ kamaasɛ ilaa. A kya wɔra aniya nyiile ɔmɔ gɛnen de owi ɔbono a laa kyu mɔmɔ ɔkamaasɛ kpe Kirisito asɛ mɔ mɛ ti sɛɛ Kirisito ilaa dɔ. 29 Ilaa idɛ so ne me, Pɔɔlo, n kya kyu ɔlon ɔbono Wurubuaarɛ gi kpɛ tansi ɔ kya sa me mɔ pɛwu, n kya wɔra mɔ-gɛsun nyaadɛ gisisiri n kya wu awɔrɔfɔɔ faa.

2

1 N kya laarɛ fɛꞌ bii gɛnɔɔbono n kya nyanga ansi n kya wɔra gɛsun n kya sa fɛye‑rɛ Lawodisiya awura de asa abono pɛwu mɛ mɛŋ ti wu me de ansi kerɛ mɔ. 2 N kya wɔra gɛsun gɛnen daa de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro de fɛꞌ nyɛ gɛsalaarɛ. Fɛ nyɛ gɛsalaarɛ mɔ, i laa koola fɛye dabɔlɛ wɔra nyamesɛ kolon. N kya nyanga ansi de Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa iꞌ loo fɛye asen dɔ de fɛꞌ nu Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ mɔ gɛsɛ. Wurubuaarɛ ilaa ibono i bo duduu mɔ ne n gyɛ Kirisito. 3 Mɔ-nkon asɛ ne anyamesɛ mɛ laa kpe de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi de gɛnɔɔbono mɛ laa bii Wurubuaarɛ mɔ.

Fɛꞌ Kpɛ Keda Fɛye-Gisɔɔgyi Mɔ Dɔ

4 N kya buu ilaa idɛ mi‑i sa fɛye de fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko‑rɛ ɔko oꞌ kyu gɛnɔ ɔkon penɛ fɛye kyu lii fɛye-gisɔɔgyi mɔ so. 5 Me‑rɛ fɛye aŋ kya nyɛ wu abara de ansi. Oduduu dɔ mɔ mɔ, me-gɛwɔnsa gɛ gyan fɛye so. I kya wɔra me ɔkon gɛnɔɔbono fɛ kya wɔra ilaa imɔ-ɔkpa so ne fɛ yelɛ fɛye-ayaa so girin gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Kirisito mɔ dɔ.

6 Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ sɔɔ Kirisito Yesu abaa anyɔ yɛɛ mɔ ne n gyɛ fɛye-Wura faa, fɛye‑rɛ mɔ fɛꞌ kyena de abara gɛnen. 7 Fɛ ti nyɛ kyu fɛye-nyoro kyu mada de mɔ faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ mɔ ɔꞌ lɔrɔ fɛye de fɛꞌ kpɛ fa‑a wɔra ɔlon fɛ kya too fɛye-gisɔɔgyi mɔ dɔ. Fɛꞌ kpɛ keda gɛnen fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa nyiile fɛye mɔ de fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala abono aŋ bo ɔkara mɔ fa‑a sa Wurubuaarɛ.

8 Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan de ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa oꞌ kyu mɔ-lɛɛ nwɔnsa kyu penɛ fɛye giyan de fɛŋꞌ baa buu Kirisito. Mɔmɔ-nwɔnsa nbono ɔnan i lii anyamesɛ asɛ, ne i mɛŋ gyɛ gɛnen mɔ, i lii daa ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ asɛ. Iŋ gyɛ Kirisito asɛ ne i lii. Imɔso fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ imɔ gyi.

Fɛye‑rɛ Kirisito Ginyamesɛ Kolon Mɔ Agyan

9 Kirisito berɛ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ ɔkolon, ne o kii ɔ gyɛ nyamesɛ. 10 Fɛye‑rɛ Kirisito fɛ gyɛ nyamesɛ kolon faa mɔ, Wurubuaarɛ ilaa i bɔla fɛye dɔ kee. Ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, gɛnen Kirisito kolon baarɛ ne n kya gyi imɔ so. 11 Lii ibono fɛye‑rɛ Kirisito fɛ gyɛ nyamesɛ kolon kee so mɔ, i yɛgɛ ɔ wɔra ilaa iko sa fɛye, i dɛ daa fɛɛ Gyuda awura itiibilaa iko. Gyuda awura mɛ kya ten awɔrɛ de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ wolɛ asonbo. Ibono Kirisito gi wɔra sa fɛye mɔ berɛ, i mɛŋ gyɛ fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ ne n ten awɔrɛ kyu kyɛɛgɛ nyamesɛ nyoro gibi mɔ. Fɛye-gidebi nyɛnyɛn gibono fɛ dɛ mɔ ɔwolɛ ne Kirisito gi kyadɛ fuɛ gɛnen. 12 Gɛnen kee ne owi ɔbono mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito fɛ wuꞌ gikolon ne mɛ pule fɛye‑rɛ mɔ dabɔlɛ. Mɛ gyere fɛye gɛnen mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito pɛwu fɛ kyingi lii ibuni dɔ ne. Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono o kyingi Kirisito lii ibuni dɔ. Fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ idɛ gyi so mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye kee fɛ kyingi lii ibuni dɔ.

13 Pɛi de fɛye‑rɛ Kirisito fɛ lɔɔ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, nkana fɛ dɛ fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɛ naa mɔ. Wurubuaarɛ gi kyingi fɛye lii gɛnen lɛwu ɔbono dɔ dabɔlɛ de Kirisito. Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nkana fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra de ibono fɛŋ kya son Wurubuaarɛ so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ mɔ, fɛ wɔra fɛɛ asa abono fɛ wuꞌ mɔ. Nperɛ berɛ, ɔ yɛgɛ fɛ wɔra fɛɛ fɛ kyingi baa nyɛ Kirisito-lɛɛ gɛkyena ɔnan dabɔlɛ de Kirisito. I kya nyiile yɛɛ o kyu aye-ilaa nyɛnyɛn pɛwu kyɛɛ aye.

14 Aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a kya wɔra ne i kya yɛgɛ Wurubuaarɛ nbara gi kya bun aye gipuɛɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ giyaa nyise imɔ pɛwu so. Ne i san wɔra fɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn de Kirisito ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ da aŋanbi lɛwu oyii so mɔɔ gɛnen. 15 Kyu lii Kirisito lɛwu baarɛ so mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi sɔgɛ imɔ-ɔlon pɛwu lii imɔ-abaa dɔ, ne o gyi imɔ so ne ɔ wɔra imɔ ipeeli sansana.

Kirisito So Ne A Kya Nyɛ Sɛɛ Wurubuaarɛ Ilaa Dɔ

16 Imɔso ibono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ fɛ nyɛ fɛye-nyoro gɛnen faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔko‑rɛ ɔko ɔꞌ baa yela ilaa kyosɛ nbara nko sa fɛye. Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fɛye-ilaa gyisɛ iko abɛɛ ilaa nunsɛ mɔ iko i kya kyɔ. Ako, mɔ, mɛ kya tɔgɛ yɛɛ i tiri fɛɛ fɛꞌ gyi gɛkɛ belɛ, bosɛ gikasɛgyan, abɛɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so. Fɛŋ sa fɛꞌ nu ɔmɔ asɛ. 17 Gɛnen ilaa kyosɛ ibono i gyɛ daa fɛɛ ilaa kaalasɛ ibono i kya nyiile ilaa ibono i laa baa ba mɔ. Idɛ kon berɛ, ilaa mɔ gbaa-gbaa i ba. Imɔ ne n gyɛ Kirisito ilaa. 18 Imɔso ibono fɛ ti nyɛ bii Kirisito gbaa-gbaa ilaa faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kii sɔɔ ako nbara kpɛi-kpɛi gyi. Ako yɛɛ fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu fɛye-nyoro yɛɛ fɛ gyɛ asa de fɛꞌ son Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ. Mɛ nyi yɛɛ imɔ idɛ ne nan kpaa fɛye Wurubuaarɛ asɛ. Gɛnen asa abono ɔnan mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ ilaa gɛwi nyiile ɔmɔ fɛɛ ideri. Mɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kya penɛ nyoro daa. Anyamesɛ-lɛɛ nwɔnsa ne n kya yɛgɛ mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro gɛnen. 19 Mɛ mɛŋ kya tɛsɛ kyu mɔmɔ-nyoro mada de Kirisito ɔbono ɔ gyɛ ɔgyangbarabo gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Kirisito asɛ ne mɔ-asonbo mɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ ɔlon de gɛnɔ kolon lii, fɛɛ gɛnɔɔbono gimu gi kyaga de nyamesɛ nyoro pɛi ne mɔ-nyoro dɔ ikyin de nkyaga-nkyaga i kya nyɛ wɔra gɛsun imɔ-ɔkpa so mɔ. Gɛnen ne Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɛ kya sɛɛ mɔ-ɔson mɔ dɔ ne.

20 Fɛye abono fɛ kya son Kirisito mɔ, i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito ne n wuꞌ dabɔlɛ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so gɛsinkpan gɛrɛ mɔ iŋ baa nyɛ ɔlon ɔko fɛye so. To! I mɛŋ baa i bo lon fɛye so mɔ, i wonɛ so ne fɛ san fɛ tɛ fɛɛ imɔ ne n bo fɛye gɛnen? Fɛ san fɛ kya kyo imɔ-ilaa kyosɛ, fɛɛ 21 “Gɛŋ sa foꞌ keda idɛ,” “Gɛŋ sa foꞌ gyi idɛ,” “Gɛŋ sa foꞌ yii idɛ.” 22 Gɛnen ilaa kyosɛ idɛana mɔ, i gyɛ daa anyamesɛ ne n yela imɔ. (Imɔ idɛana pɛwu mɔ, fo yii imɔ daa‑o, fo keda imɔ daa‑o, i laa taa baa nyida.) 23 Asa abono mɛ kya kyo ilaa idɛana mɔ, i kya wɔra mɔmɔ fɛɛ ɔlaako ginyi ilaa ne mɛ kya wɔra. Mɔmɔ asɛ mɔ, mɛ nyi yɛɛ mɛ dɛ nyoro mɛ kya son Wurubuaarɛ imɔ-ɔkpa so ne, yɛgɛ mɛŋ ti taa wɔra sɛi. Mɛ kya wɔra mɔmɔ-nyoro fɛɛ mɛŋ gyɛ asa ako, ne mɛ kya ka mɔmɔ-nyoro ansi mɔmɔ-ɔson mɔ so. Gɛsintin mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɔmɔ-nbara de mɔmɔ-ilaa kyosɛ mɔ iŋ bo agyan. I maŋ taalɛ kpaa nyamesɛ de ɔŋ baa wɔra mɔ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ.

3

Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena Ɔnan

1 Wurubuaarɛ gi sa fɛye gɛkyena pobɔrɔ ne i wɔra fɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito ne n kyingi lii ibuni dɔ dabɔlɛ. Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ laarɛ daa ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ gɛten. Nno ne Kirisito tɛ Wurubuaarɛ asɛ, mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ kya gyi gɛwura. 2 Fɛꞌ kyu fɛye-nwɔnsa gyan Wurubuaarɛ dɔ ilaa so taa gɛsinkpan so ilaa yɛgɛ. 3 I kya nyiile yɛɛ fɛ wɔra fɛɛ asa abono mɛ wuꞌ mɔ. Imɔso fɛye-gɛkyena gbaa-gbaa gɛŋ baa gɛ bo gɛsɛ gɛrɛ. Gɛ san gɛ ŋara Kirisito asɛ Wurubuaarɛ dɔ. 4 Kirisito ne n tɛ aye dɔ so ne a nyɛ gɛkyena gɛbono gɛnen. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa lɛɛ Kirisito gɛwi nyiile gɛsinkpan so asa de nyisigyi mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ aye-gɛkyena gɛbono gɛ laa lii gɛwi Kirisito asɛ de nyisigyi kee.

Gɛkyena Pobɔrɔ De Gɛkyena Dedaa

5 Imɔso ibono i wɔra fɛɛ fɛ kpe Wurubuaarɛ dɔ gɛnen so mɔ, fɛꞌ lɛɛ abaa kee lii gɛsinkpan so ilaa ibono i kya gyi fɛye-amu mɔ dɔ. Gɛnen ilaa ibonoana ne n gyɛ agyibara gilaarɛ, ilaa kankaran giwɔra, ilaayan nwɔnsa, de ibono fɛ laa laarɛ ilaa ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ, abɛɛ fɛꞌ wɔra onsipara ɔko ilaa so. Onsipara wura kya wɔra fɛɛ ɔ kya lii Wurubuaarɛ gɛmara son daa gɛsinkpan so ilaa dɛnsɛ. 6 Asa abono mɛ kya wɔra gisomaanu sa Wurubuaarɛ mɔ mɔmɔ ne n kya wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn idɛana. Imɔso Wurubuaarɛ laa kyu ginyadon de mɔmɔ. 7 Nkana aberɛ ako dɔ mɔ fɛ tɛ akyenabi abono, ne ilaa idɛana ne fɛye kee fɛ kya wɔra.

8 Idɛ kon ibono fɛ kya ka gyan Kirisito so faa mɔ, fɛꞌ too ilaa nyɛnyɛn pɛwu giwɔra fuɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ginyadon foro-foro agyɛbi de gɛkyo ilaa de asebi de ibono iŋ gyɛ itɔgɛsɛ mɔ iꞌ lii fɛye-nnɔ dɔ. 9 Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ kɛɛ abon sa abara. I lii fɛɛ fɛye dedaa-lɛɛ gidebi nyɛnyɛn mɔ gimɔ‑rɛ gimɔ-ilaa wɔrasɛ pɛwu mɔ, fɛ too imɔ fuɛ. 10 Idɛ kon fɛ kyɛɛgɛ baa nyɛ oyuduu pobɔrɔ dɛnsɛ. Wurubuaarɛ ne n lɔrɔ lɛɛ oyuduu pobɔrɔ ɔbono sa fɛye. Ɔ kpɛ ɔ kya lɔrɔ fɛye-oyuduu baarɛ i kya yɛgɛ ɔ kya kii wɔra ɔpobɔrɔ ɔ kya too de fɛꞌ nyɛ wɔra fɛɛ mɔ Wurubuaarɛ-lɛɛ oyuduu mɔ. Wurubuaarɛ kya wɔra gɛnen de fɛꞌ nyɛ bii mɔ dandan. 11 Wurubuaarɛ gi lɔrɔ lɛɛ fɛye-oyuduu pobɔrɔ gɛnen mɔ, ilaa ibono nkana i kya baragɛ fɛye nsana mɔ, iŋ baa i bo ilaa dɔ. Fɛ gyɛ Gyuda awura daa‑o, fɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura‑o, fɛ ten awɔrɛ daa‑o, fɛ mɛŋ ten daa‑o, fɛ gyɛ asafo kpan‑n daa‑o, fɛ gyɛ abono mɔmɔ-ansi aŋ bugi‑o, fɛ tɛ owura asɛ daa‑o, fɛ tɛ sa fɛye-nyoro daa‑o, ilaa idɛ pɛwu, iŋ baa i bo ilaa dɔ. Kirisito wolɛ ne n bo ilaa dɔ, ne mɔ ne n bo fɛye ɔkamaasɛ dɔ.

12 Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii fɛye, ne ɔ lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro. Ɔ kya laarɛ fɛye-ilaa. Imɔso ilaa dɛnsɛ giwɔra ne n kaaborɛ fɛye. Fɛꞌ kyu imɔ too fɛye-nyoro so, fɛɛ gitolon de ilaa ibono fɛ laa wɔra de iꞌ yuuli asa asen. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abara de fɛꞌ nyɛ gisen sa abara. 13 Fɛꞌ tɔgɛ kyule abara. Nengyene ɔko gi wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn mɔ, fɛꞌ kyu kyɛɛ mɔ. Gɛnɔɔbono aye-Wura Yesu gi kyu kyɛɛ fɛye mɔ, gɛnen ne i kaaborɛ fɛɛ fɛye kee fɛꞌ kyu kyɛɛ abara ne. 14 Fɛye-gidɛnsɛ gidɛ pɛwu gɛmara mɔ, fɛꞌ kyu gɛsalaarɛ kyu too fɛye-nyoro so. Gɛsalaarɛ ne n kya yɛgɛ fɛye-ilaa kamaasɛ i laa kyena de abara ɔkpa so kanpɛ. 15 Fɛꞌ yɛgɛ Kirisito gisen yuuli gibono ɔ kya sa fɛye mɔ giꞌ kyena fɛye-asen dɔ de gimɔ ne giꞌ gyangbara sa fɛye. Fɛ gyɛ daa nyamesɛ kolon, ne gisen yuuli so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ. Fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ iꞌ gyi fɛye-ginsi de fɛꞌ faala mɔ lii fɛye-asen dɔ. 16 Fɛꞌ yɛgɛ Kirisito agyɛbi mɔ aꞌ kyena fɛye-asen dɔ dɔɔdan de fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ ɔlaako ginyi pɛwu kyu nyiile abara de fɛꞌ ka abara. Fɛꞌ kyu Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ ilon, Wurubuaarɛ asonbo ilon, de Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ilon pɛwu de fɛꞌ kyu bii faala Wurubuaarɛ lii fɛye-asen dɔ. 17 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa tɔgɛ abɛɛ fɛ laa wɔra mɔ, fɛꞌ kyu daa Wura Yesu ginyen kyu wɔra imɔ. Fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ afaala kyu naa de mɔ Wura Yesu so fɛ kya sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ aye-sɛ mɔ.

Ɔbono Ɔ Sɔɔ Yesu Gyi Mɔ Gikyenabi

18 Akyii, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa fɛye-kuliana fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ abono mɛ sɔɔ Wura Yesu gyi mɔ mɛꞌ wɔra mɔ. 19 Fɛye anyen mɔ, mɔ, fɛꞌ laarɛ fɛye-kaana ilaa. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra ɔmɔ gɛnɔ. 20 Fɛye nbii mɔ, mɔ, fɛꞌ nu fɛye-sɛana de fɛye-nyiana asɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Imɔ ne n kya gyi Wura Yesu ginsi. 21 Fɛye abono fɛ gyɛ asɛ mɔ, fɛ mɛŋꞌ kyena ŋmaayii fɛye-biana de iꞌ yɔɔ mɔmɔ-nyoro. 22 Fɛye abono fɛ tɛ asa asɛ gɛsinkpan so mɔ, fɛꞌ nu fɛye-wuraana asɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Fɛye-wuraana mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, mɛ mɛŋ yelɛ mɛ kerɛ fɛye‑o, fɛꞌ gyi gɛsintin sa ɔmɔ lii fɛye-asen dɔ fɛɛ asa abono mɛ selɛ Wura Yesu mɔ de i mɛŋ sa iꞌ wɔra fɛɛ abono mɛ kya laarɛ ayenbi mɛ kya lii daa anyamesɛ asɛ mɔ. 23 Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa wɔra mɔ, fɛꞌ wɔra imɔ lii fɛye-asen dɔ fɛɛ Wura Yesu ne fɛ kya wɔra fɛ kya sa. Iŋ sa iꞌ wɔra fɛɛ nyamesɛ. 24 Fɛꞌ bii yɛɛ fɛye-ntɛɛla gi laa lii daa mɔ asɛ. Mɔ ne n kya baala Wurubuaarɛ dɔ ilaa ɔ kya yela ɔ kya sa fɛye. Aye-Wura Yesu Kirisito ne fɛ kya son. 25 Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ laa ka nyamesɛ kamaasɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ gikɔ. Wurubuaarɛ berɛ, mɛŋ bo gɛligi.

4

1 Fɛye abono asa mɛ tɛ fɛye asɛ mɔ, fɛꞌ kyu gɛsintin kerɛ mɔmɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ mɔ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ fɛye kee fɛ bo owura ɔko Wurubuaarɛ dɔ.

Gika Laalaalogɛ

2 Fɛꞌ kpɛ keda gɛdalaa dɔ ken-ken de fɛye-ansi aꞌ dɛ. Fɛ kya dalaa gɛnen mɔ, fɛꞌ kyu afaala sa Wurubuaarɛ. 3 Fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa aye abono a kya tɔgɛ mɔ-agyɛbi mɔ kee yɛɛ oꞌ bugi ɔkpa sa aye de aꞌ nyɛ lɛɛ Kirisito ilaa boduduusɛ mɔ tɔgɛ. Kirisito ilaa idɛ ne nꞌ kya tɔgɛ ne mɛ keda me tii de obu faa. 4 Fɛꞌ dalaa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ sa me ɔkpa de nꞌ taalɛ tɔgɛ Kirisito ilaa gɛnɔɔbono ɔkara i kaaborɛ nꞌ tɔgɛ de iꞌ loo asa aso dɔ mɔ.

5 Fɛye‑rɛ asa abono mɛŋ bo aye Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ fɛ tɛ dabɔlɛ mɔ, fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛꞌ kyu ɔkpa kamaasɛ ɔbono fɛ laa nyɛ mɔ kyu kpaa mɔmɔ de mɛꞌ bii Wurubuaarɛ. 6 Owi kamaasɛ dɔ mɔ fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gɛtɔngɛ gɛꞌ gyi ginsi gɛnɔɔbono i laa nyɛ kpaa Wurubuaarɛ gɛsun. Ɔko gi taasɛ fɛye ilaa iko mɔ, de fɛꞌ bii lɛɛ gɛnɔ kanpɛ.

Afaala Tiikarasɛ

7 Nɛ keda Tikakusɛ sun fɛye asɛ. Ɔ loo mɔ, ɔ laa tɔgɛ me-ilaa sa fɛye. Ɔ gyɛ aye-nanbo laarɛsɛ ɔbono aye‑rɛ mɔ a kya son Wura Yesu dabɔlɛ. Gɛnɔɔbono ɔ kya wɔra gɛsun mɔ, a kya ka gyan mɔ so. 8 Ilaa ibono so nɛ keda mɔ n kya sun fɛye asɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ n kya laarɛ fɛꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono so a tɛ de gɛrɛ mɔ de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro. 9 Mɔ‑rɛ Onɛsimosɛ, aye-nanbo laarɛsɛ ɔbono a kya ka gyan mɔ so mɔ ne n kya ba fɛye asɛ gɛnen. Onɛsimosɛ gyɛ daa fɛye-nten obi. Mɔmɔ asa anyɔ adɛ mɛ laa tɔgɛ ilaa kamaasɛ ibono i wɔra gɛrɛ mɔ pɛwu sa fɛye.

10 Arisetaakusɛ ɔbono me‑rɛ mɔ a tii de obu mɔ kya faala fɛye. Maako, Banabasɛ mɔ-pikyii mɔ-bi mɔ kee kya faala fɛye. Fɛ ti wolaa nyɛ ɔkalan kyu lii Maako baarɛ so yɛɛ nengyene fɛɛ ɔ ba fɛye asɛ nno mɔ, fɛꞌ keda mɔ dandan. 11 Gyiisasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Gyusetusɛ mɔ kee kya faala fɛye. Me‑rɛ asa kpɛi-kpɛi a bo gɛrɛ a kya wɔra aye-gɛsun gɛdɛ de Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ aꞌ nyɛ yɛlegɛ asa dɔ. Me‑rɛ gɛnen asa asaꞌ adɛ wolɛ ne n gyɛ Gyuda awura abono a saarɛ mɔmɔ dɔ. Mɛ yɛgɛ me-gisen gi tɔrɔ me.

12 Epafirasɛ ɔbono ɔ gyɛ fɛye-ɔsowolɛ so isa ne ɔ kya son Kirisito Yesu mɔ kee kya faala fɛye. Owi kamaasɛ dɔ mɔ Epafirasɛ baarɛ tansi ɔ kya dalaa lii mɔ-gisen dɔ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ kpɛ keda gɛnen de fɛꞌ wɔra asa abono mɛ ten ansi Wurubuaarɛ ilaa dɔ. Ɔ kya dalaa yɛɛ fɛꞌ wɔra asa abono mɛ laa bii Wurubuaarɛ gɛlaarɛ pɛwu mɔ. 13 Gɛnɔɔbono ɔ kya gyi gɛsun sa fɛye‑rɛ Lawodisiya de Harapolisɛ awura mɔ, nɛ wu imɔ de me-ansi pɛi ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa. 14 Aye-kyɛmenɛ dɛnsɛ, Luka ɔbono ɔ gyɛ alɔbo ɔkyɛbo mɔ, de Deemasɛ mɛ kya faala fɛye. 15 Fɛꞌ faala aye-nanboana abono mɛ kya son Yesu Lawodisiya ɔsowolɛ mɔ so mɔ de fɛꞌ faala Nenfa mɔ‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ kya kyena gyan mɔ-gɛten dɔ mɔ kee sa aye.

16 Nengyene fɛ kalɛ ɔwolɛ baarɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Lawodisiya mɔ kee mɛꞌ kalɛ mɔ, de fɛye kee fɛꞌ kalɛ mɔmɔ-lɛɛ ɔbono mɛ nyɛ mɔ. 17 Fɛꞌ buu sa Akipusɛ yɛɛ ɔꞌ kerɛ de ɔꞌ wɔra gɛsun gɛbono Wura Yesu gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ kpaa logɛ.

18 Nɛ sin gɛrɛ. Me, Pɔɔlo gbaa-gbaa ne n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ afaala tiikarasɛ adɛ n kya sa fɛye faa. Fɛŋ sa fɛꞌ tan me so yɛɛ nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ne mɛ keda me tii de obu. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

1 Tɛsalonika

1

2

3

4

5

Pɔɔlo Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Tɛsalonika Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo de Siilasɛ (Silefanusɛ) de Timoti ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ a kya sa fɛye Yesu asonbo abono fɛ bo Tɛsalonika ɔsowolɛ so mɔ. Fɛ gyɛ asa abono fɛye‑rɛ aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de ɔꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Fɛ Sɔɔ Yesu Ɔkalan Mɔ Abaa Anyɔ

2 Owi kamaasɛ dɔ mɔ a kya faala Wurubuaarɛ kyu lii fɛye pɛwu so. A kya dalaa a kya nyingi fɛye so. 3 A kya dalaa a kya sa aye-sɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, a kya nyingi gɛnɔɔbono fɛ bo gisɔɔgyi sa aye-Wura Yesu Kirisito ne fɛ dɛ gimɔ fɛ kya wɔra ilaa dɛnsɛ mɔ. Fɛ bo gɛlaarɛꞌ sa Yesu so mɔ, fɛ kya nyanga ansi mɔ-gɛsun mɔ dɔ. Fɛye-ansi a gyan mɔ so ne i kya yɛgɛ fɛ kya nyɛ gisen fɛye-gɛkyena dɔ.

4 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, a nyi yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu fɛye-ilaa wɔra mɔ-gisen dɔ ne ɔ tɔɔsɛ fɛye lɛɛ de ɔꞌ nyɛ lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro. 5 I lii fɛɛ owi ɔbono a kpe fɛye asɛ kpaa tɔgɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ sa fɛye mɔ, i mɛŋ gyɛ gɛtɔngɛ giyan. A wu yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n tɔngɛ naa de aye so sa fɛye ne fɛ bii fɛye-asen dɔ yɛɛ ɔkalan mɔ gyɛ gɛsintin. Fɛ nyi gɛnɔɔbono a kyu akyenabi dɛnsɛ kyena de fɛye de fɛꞌ nyɛ wɔra ɔdan Wurubuaarɛ ansi so mɔ. 6 Fɛye kee, fɛ kasɛ aye‑rɛ aye-Wura Yesu ilaa wɔrasɛ. I lii fɛɛ owi ɔbono fɛ nu Yesu ɔkalan ne i yɛgɛ asa ako mɛ kya ka fɛye-ansi mɔ, fɛ dabɔlɛ yela giso nu ɔkalan mɔ de ɔkon. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n sa fɛye ɔkon ɔbono. 7 Fɛye-gɛnen ilaa idɛ so mɔ, i yɛgɛ fɛ wɔra sinkaala sa asa abono pɛwu mɛ sɔɔ Yesu gyi Masadoniya de Akaya nsinkpan so mɔ. 8 Fɛye so mɔ, nono awura mɛ nyɛ nu Wura Yesu ɔkalan mɔ. I mɛŋ gyɛ mɔmɔ-wolɛ ne n nu fɛye-gisɔɔgyi mɔ ilaa. Gɛnɔɔbono fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi kyu naa de Yesu so mɔ, i nu gyanꞌ de nten kpɛi-kpɛi kaaborɛ nperɛ iŋ baa i tiri yɛɛ aꞌ baa tɔgɛ fɛye-ilaa sa ɔko‑rɛ ɔko. 9 Gɛnɔɔbono a kpe fɛye asɛ ne fɛ sɔɔ aye abaa anyɔ mɔ, asa mɛ kya tɔgɛ imɔ so ilaa ma‑a sa nten kpɛi-kpɛi awura. Mɛ kya tɔgɛ gɛnɔɔbono fɛ taa ikperɛ gison yɛgɛ ne fɛ san fɛ kya son daa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ gɛsintin wura ne ɔ dɛ nkpa de mɔ-gibaa mɔ. 10 Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ fɛ san fɛ tɛ fɛ gyoo daa Wurubuaarɛ mɔ-bi Yesu ɔbono ɔ laa lii Wurubuaarɛ dɔ kii ba gɛsinkpan so mɔ. Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra so mɔ, gɛkaako Wurubuaarɛ laa baa lɛɛ mɔ-ginyadon gɛwi nyiile mɔmɔ. Yesu ne n gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ aye lii Wurubuaarɛ ginyadon gibono dɔ.

2

A Kya Laarɛ Wurubuaarɛ Ayenbi, Iŋ Gyɛ Anyamesɛ-Lɛɛ

1 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛye gbaa-gbaa fɛ wu yɛɛ ibono so a kpe fɛye asɛ mɔ, i mɛŋ wɔra giyan. 2 Pɛi de aꞌ lɔɔ kpe fɛye asɛ Tɛsalonika nno mɔ, a kpe Filipayi ɔsowolɛ so. Gɛnɔɔbono asa mɛ wɔra aye awɔrɔfɔɔ ne mɛ saalɛ aye nno mɔ, fɛ nyi imɔ pɛwu. A loo fɛye asɛ nno kee mɔ, nkana asa mɛ laarɛ mɛꞌ tii aye-ɔkpa yɛɛ a maŋ nyɛ tɔgɛ Yesu ilaa sa fɛye. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, aye-Wurubuaarɛ gi dabɔlɛ sa aye ɔlon ne a taalɛ da otu tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so mɔ sa fɛye. 3 Gɛnɔɔbono a tɔgɛ keda fɛye-nyoro mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ a fuɛ daa. Ne i mɛŋ gyɛ yɛɛ a kpaa penɛ fɛye. Iŋ kii i gyɛ yɛɛ ilaa iko ne n tiri aye lii fɛye asɛ. 4 Wurubuaarɛ gi kerɛ mɔ, o wu yɛɛ a gyɛ asa abono ɔ laa taalɛ kyu mɔ-ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so mɔ wɔra aye-abaa dɔ de aꞌ tɔgɛ sa asa. Imɔso aye, mɔ, a kya tɔgɛ ɔkalan mɔ mɔ, i mɛŋ gyɛ anyamesɛ-lɛɛ ayenbi ne a kya laarɛ. A kya laarɛ gɛnɔɔbono i laa gyi Wurubuaarɛ ginsi mɔ daa. Mɔ ne n nyi aye-asen dɔ.

5 Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ owi ɔbono a bo fɛye asɛ mɔ, aŋ kyu gɛnɔ ɔkon penɛ fɛye. Ne aŋ kyu aye-asen dɔ ilaa iko ŋara fɛye de aꞌ nyɛ ilaa iko lii fɛye asɛ. Wurubuaarɛ kee nyi yɛɛ ibono a kya tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin. 6 I mɛŋ gyɛ gɛnɔɔbono aye-ginyen gi laa dii fɛye asɛ abɛɛ asa ako kpɛi asɛ mɔ ne a laarɛ. 7 Gɛnɔɔbono a gyɛ Yesu Kirisito isɔɔ faa, nkana a bo ɔkpa fɛɛ aꞌ nyise fɛye. Aye, mɔ, a su fɛye so, ne a kerɛ fɛye so fɛɛ gɛnɔɔbono talabo kya kerɛ mɔ-biana so mɔ. 8 Gɛlaarɛꞌ belɛ gɛbono a bo sa fɛye mɔ so mɔ, i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Yesu so mɔ wolɛ ne a kyu kperɛ fɛye. A kyu aye-asen kee sa fɛye bɔla Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ so. I lii fɛɛ fɛye-ilaa i loo aye-asen dɔ.

9 Aye-nanboana, owi ɔbono a bo fɛye asɛ mɔ fɛŋ kya nyingi gɛnɔɔbono a nyanga ansi wɔra gɛsun gɛnyɛ de gɛpɛ kyu kerɛ aye-nyoro so mɔ? Aŋ laarɛ yɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ gitɔgɛ so mɔ, aꞌ wɔra gɛsola sa fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko. 10 Fɛye abono fɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, fɛye‑rɛ Wurubuaarɛ fɛ nyi aye so yɛɛ a bo fɛye dɔ mɔ, a lɔrɔ aye-nyoro yela sa Wurubuaarɛ ne a gyi gɛsintin sa fɛye‑rɛ mɔ. Ɔko mɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko aye-nyoro so tɔgɛ. 11 Fɛ wu yɛɛ a kerɛ fɛye ɔkamaasɛ so fɛɛ gɛnɔɔbono ɔsɛ dɛnsɛ kya kerɛ mɔ-biana so mɔ. 12 Aberɛ abono dɔ pɛwu mɔ a kpɛ a kya buɛɛlɛ fɛye, a kya tɔgɛ wɔra fɛye, ne a kya ka fɛye yɛɛ fɛꞌ kyena akyenabi abono a kaaborɛ Wurubuaarɛ asonbo mɔ. I lii fɛɛ Wura Wurubuaarɛ ne n tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ baa kyena mɔ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ de fɛye kee fɛꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ nyisigyi mɔ ɔnan.

Fɛ Bii Yɛɛ Wurubuaarɛ-Lɛɛ Ɔkalan Ne Ɔ Gyɛ

13 I bo ibono so a kpɛ a kya faala Wurubuaarɛ iŋ kya ta mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ a wu yɛɛ fɛ nu Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ lii aye asɛ gɛnen mɔ, fɛ mɛŋ kyu mɔ yɛɛ nyamesɛ-lɛɛ ɔkalan ne ɔ gyɛ. Gɛnen mɔ ne i dɛ ne; ɔkalan mɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ-lɛɛ, ne Wurubuaarɛ dɛ mɔ ɔ kya wɔra gɛsun fɛye abono fɛ sɔɔ mɔ gyi mɔ gɛkyena dɔ. 14 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛye‑rɛ Yesu asonbo abono mɛ bo Gyuda awura dɔ mɔ fɛ wɔra gikolon. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan baarɛ so mɔ, fɛye-gɛwi awura mɛ kya ka fɛye-ansi. Gɛnen ne Gyuda awura kee mɛ wɔra mɔmɔ-gɛwi awura ne. Mɛ ka mɔmɔ abono mɛ kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Kirisito Yesu so mɔ ansi. 15 Dedaa mɔ, Gyuda awura adɛ mɛ mɔɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo. Mɔmɔ-gɛmara awura ako mɔ mɛ mɔɔ aye-Wura Yesu, ne mɔmɔ ako kee ne n kya ka aye-ansi faa. Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ iŋ kya wɔra Wurubuaarɛ ɔkon, ne mɛ kya kyo asa sɛnsɛ pɛwu. 16 Mɛ gya aye yɛɛ a mɛŋ sa aꞌ nyɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ sa asa abono mɛ mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ. Mɛŋ kya laarɛ gɛnen asa abono mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ mɔ. Gɛnen ilaa ibono mɛ kya wɔra faa so mɔ, mɛ kya kpandɛ ilaa nyɛnyɛn ma‑a mili mɔmɔ-nyoro ne. Mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn idɛ i laa yela ɔkara kon. Idɛ kon Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-ginyadon gɛwi nyiile ɔmɔ.

A Laarɛ Fɛɛ Aꞌ Nyɛ Kii Ba Wu Fɛye Kusaa

17 Aye-nanboana Yesu asonbo, lii aberɛ abono i ka aye-ansi ne a koso kyon taa fɛye yɛgɛ ŋmaraa faa mɔ, aye-ansi ne mɛŋ kya wu fɛye. Aye-nwɔnsa berɛ gi gyan fɛye so. A kpɛ a kya nyingi fɛye so iŋ kya ta. A dɛ aniya a kya laarɛ ɔkpa ɔbono so a laa nyɛ kii wu fɛye kusaa mɔ. 18 Gɛnen so mɔ, a laarɛ fɛɛ aꞌ nyɛ kii baa laa fɛye. Me Pɔɔlo berɛ, n kya tɔgɛ yɛɛ nan kii baa laa fɛye mɔ, i don gikpadɔ gifonɛɛ. Imɔ pɛwu mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n kya tii aye-ɔkpa gɛnen. 19 Gɛkaako aye-Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so de aye‑rɛ fɛye pɛwu aꞌ kpe mɔ asɛ. Gɛkaabono mɔ, fɛye so ne aye-ansi a gyanꞌ yɛɛ a laa nyɛ afaala lii Yesu asɛ. Ne iŋ gyɛ fɛye so mɔ, nkana anɛana? Fɛye kee so ne a laa gyi ɔkon de aꞌ nyɛ gyiide mɔ Yesu ansi dɔ. 20 Gɛsintin, fɛye so ne a laa nyɛ nyisigyi ne a laa nyɛ gyi ɔkon.

3

1 I kii kɛɛla ne aŋ ti kii wu fɛye mɔ, aŋ baa taalɛ kyena gɛnen. Imɔso aye asa asaꞌ a tɔgɛ kyule abara yɛɛ me‑rɛ Siilasɛ a laa sii kyena Atɛnsɛ ɔsowolɛ so 2 de aꞌ sun aye-nanbo Timoti fɛye asɛ. Aye‑rɛ mɔ ne n naa a kya wɔra Wurubuaarɛ gɛsun mɔ faa. Gɛsun mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ kyu lii Kirisito so gitɔgɛ sa asa. A sun Timoti fɛye asɛ yɛɛ ɔꞌ kpaa kpaaꞌ fɛye de ibono fɛ sɔɔ Yesu Kirisito gyi faa mɔ, fɛꞌ nyɛ yelɛ fɛye-ayaa so gɛnen gisɔɔgyi mɔ dɔ. Aye yɛɛ ɔꞌ tɔgɛ keda fɛye-nyoro yɛɛ 3 ibono fɛ bo ɔlaawusɛ baarɛ dɔ faa, i mɛŋ sa iꞌ yɛgɛ fɛye ɔko‑rɛ ɔko gisen giꞌ koso Yesu so. Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ gɛnen ɔlaawusɛ baarɛ ɔnan ne n gyɛ ɔbono ɔ laa tu aye Yesu asonbo mɔ. 4 Owi ɔbono a bo fɛye asɛ nno mɔ, a wolaa tɔgɛ fɛye yela yɛɛ aye‑rɛ fɛye a laa wu ɔlaawusɛ. Gɛsintin mɔ, fɛŋ wu i ba gɛnen mɔ? 5 Me Pɔɔlo meŋ kya wu fɛye mɔ, meŋ kya taalɛ nꞌ kyena. Imɔso ne a sun Timoti fɛye asɛ mɔ. A sun mɔ de ɔꞌ kpaa laa fɛye kerɛ yɛɛ gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ gi dɛ nnɛ? N kya taasɛ me-nyoro yɛɛ ɔfaanan ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, mɔ ɔbono ɔ kya soo anyamesɛ idoo mɔ, gi nyɛ fɛye fɛɛ? Abɛɛ aye-gɛsun gɛbono a kpaa wɔra fɛye asɛ nno mɔ, gɛ wɔra giyan fɛɛ?

6 Idɛ kon Timoti gi baa wɔra aye amandɛɛ dɛnsɛ kyu lii fɛye-gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ de fɛye-gɛsalaarɛ mɔ so. O buu sa aye yɛɛ aye-ilaa i bo fɛye-asen dɔ fɛ kya nyingi aye so. Ɔ tɔgɛ yɛɛ fɛye-ansi a gyanꞌ aye so fɛ kya laarɛ fɛꞌ kii nyɛ aye wu de fɛye-ansi fɛɛ gɛnɔɔbono aye kee a kya laarɛ de aꞌ kii nyɛ fɛye wu mɔ.

7 Aye-nanboana, Timoti gi baa tɔgɛ aye gɛnen mɔ, i yɛgɛ aye-gisen gi tɔrɔ aye. Dabɔlɛ ibono a kya wu ɔlaawusɛ baarɛ ne a kya yiyɛɛ pɛwu faa, gɛnɔɔbono fɛ kpɛ fɛ kya sɔɔ Yesu fɛ kya gyi faa mɔ, i kya keda aye-nyoro. 8 Idɛ kon a nu yɛɛ fɛ yelɛ fɛye-ayaa so ken-ken gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Wura Yesu mɔ dɔ. Imɔso i yɛgɛ aye-gisen gi tɔrɔ aye.

Pɔɔlo Ndalaa Nbono Ɔ Kya Dalaa Sa Tɛsalonika Awura Mɔ

9 A mɛŋ nyi afaala abono a laa kyu faala Wurubuaarɛ kyu lii fɛye so mɔ. Ɔkon ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ a nyɛ fɛye so mɔ kyɔ gikyɔ. 10 A kya dalaa gɛnyɛ de gɛpɛ a kya kolɛ Wura Wurubuaarɛ lii aye-asen dɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ de aꞌ kii nyɛ wu fɛye de ansi de ilaa ibono i kya san fɛye de fɛꞌ nyɛ sɔɔ Yesu gyi too mɔ, aꞌ nyɛ nyiile fɛye imɔ.

11 Aye-sɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa de aye-Wura Yesu mɛꞌ lɔrɔ aye-ɔkpa kyu kpe de fɛye asɛ so de aꞌ nyɛ kii kpaa laa fɛye kusaa. 12 Aye-Wura Yesu ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ tansi laarɛ abara ilaa de fɛꞌ laarɛ nyamesɛ kamaasɛ ilaa kee. Ɔꞌ yɛgɛ gɛnen gɛsalaarɛ mɔ gɛ kpɛ gɛ kya nyaakyɔ fɛye dɔ gɛ kya too, fɛɛ gɛnɔɔbono aye kee a kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ. 13 Gɛnen ne aye-Wura Yesu laa nyɛ sa fɛye ɔlon de fɛye-asen aꞌ nyɛ fuuli aye-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. I maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so owi ɔbono aye-Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so, mɔ‑rɛ abono pɛwu ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ.

4

Fɛye-Gɛkyena Gɛꞌ Gyi Wurubuaarɛ Ginsi

1-2 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, a ti wolaa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa kyu kyena ne i laa gyi Wurubuaarɛ ginsi mɔ. Fɛ nyi nbara nbono a yela sa fɛye Wura Yesu ginyen dɔ mɔ. A kya wu yɛɛ fɛ dɛ nmɔ dɔ. Idɛ kon mɔ a dɛ Wura Yesu ginyen a kya kolɛ fɛye, ne a kya ka fɛye yɛɛ fɛꞌ lɔrɔ keda gɛnen.

3 Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ fɛ kpɛ fɛ kya lɔrɔ fɛye-nyoro fɛ kya yela fa‑a sa mɔ. Ɔko ɔŋ sa ɔꞌ laarɛ ogyibara. 4 Ɔkamaasɛ ɔꞌ kasɛ de ɔꞌ bii mɔ-nyoro gikedabi de oꞌ kyu gisen fufuli de buubuu kyu kyena. 5 Ɔŋ sa ɔꞌ yɛgɛ ilaayan nwɔnsa iꞌ gyi mɔ-gimu, fɛɛ gɛnɔɔbono abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɛ kya wɔra mɔ. 6 Ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa oꞌ kyu ilaa idɛ ɔnan penɛ mɔ-nanbo ɔbono mɔ‑rɛ mɔ mɛ bo Yesu ɔson dɔ mɔ. Ɔko ɔŋ sa oꞌ kyu ilaayan ɔkpa so kyu nyida mɔ-nanboana gɛkyena. A wolaa tɔgɛ titii fɛye yɛɛ fɛŋ sa fɛꞌ wɔra gɛnen. Ɔbono ɔ laa wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn idɛana mɔ Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔ-giso ka gikɔ. 7 Wurubuaarɛ mɛŋ tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ kyena ilaayan gɛkyena abɛɛ aꞌ laarɛ agyibara. Ɔ tɔgɛ aye daa yɛɛ aꞌ lɔrɔ aye-nyoro yela sa mɔ. 8 Imɔso fo ɔbono fo kine yɛɛ fo maŋ nu ilaa idɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ nyamesɛ gɛdɛ ne fo kine yɛɛ fo maŋ nu. Wurubuaarɛ ɔbono o kyu mɔ-Oduduu kyu sa fo mɔ gɛdɛ ne fo kine gɛnen.

9 A wu yɛɛ iŋ baa i tiri yɛɛ aꞌ baa ŋmarasɛ fɛye kyu lii gɛsalaarɛ ilaa so. Wurubuaarɛ gi ti wolaa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa laarɛ fɛye-nanboana abono fɛye‑rɛ mɔmɔ fɛ kya son Yesu mɔ ilaa. 10 Gɛsintin mɔ, fɛ kya laarɛ fɛye-nanboana abono mɛ bo Masadoniya gɛsinkpan so mɔ pɛwu ilaa, fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi nyiile fɛye mɔ. A kya kolɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kpɛ fɛ kya laarɛ abara ilaa gɛnen fɛ kya too. 11 Fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ kyena fɛye-nnɔ so. Ɔkamaasɛ oꞌ nu de mɔ-lɛɛ de ɔꞌ laarɛ gɛsun wɔra de ɔꞌ kerɛ mɔ-nyoro so, fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa ka fɛye mɔ. 12 Fɛ wɔra gɛnen mɔ, asa abono mɛ mɛŋ bo fɛye-ɔson dɔ mɔ mɛ laa nyɛ kyu buubuu sa fɛye. Ne fɛ maŋ kyu fɛye-nyoro too ɔko so.

Aye-Wura Yesu Laa Kii Ba Gɛsinkpan So

13 Aye-nanboana Yesu asonbo, a mɛŋ kya laarɛ fɛɛ asa abono mɛ ti wuꞌ lii fɛye dɔ mɔ lɛwu ɔ kpɛ ɔ kya loo fɛye. Gɛnen ne i kya wɔra asa abono mɔmɔ-ansi a mɛŋ gyanꞌ Yesu so mɔ. 14 Aye abono aye-ansi a gyanꞌ Yesu so mɔ berɛ, a sɔɔ gyi yɛɛ o wuꞌ ne o kyingi lii ibuni dɔ. Imɔso abono mɔmɔ-ansi a gyanꞌ Yesu so pɛi ne mɛ wuꞌ mɔ, aꞌ buu sa fɛye yɛɛ kyu naa de Yesu so mɔ owi ɔbono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ Yesu oꞌ kii ba gɛsinkpan so mɔ, mɔ‑rɛ gɛnen asa abono mɛ laa ba. 15 I kya nyiile yɛɛ Wura Yesu gbaa-gbaa ne n nyiile aye ilaa idɛ. O nyiile aye yɛɛ gɛkaabono ɔ laa kii ba gɛsinkpan so mɔ, aye abono a san a tɛ de ansi mɔ a maŋ gyangbara abono mɛ son mɔ ne mɛ ti wuꞌ mɔ de aꞌ kpaa gyangara mɔ. 16 Ɔ laa ba gɛnen mɔ, asa mɛ laa nu gigyɛbi giko gi laa kpen gikolon, ne asa mɛ laa nu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ɔbelɛnsɛ gigyɛbiꞌ, de Wurubuaarɛ gɛgandan gɛꞌ saawo. Nfono mɔ, Yesu asonbo abono mɛ ti wuꞌ mɔ mɛ laa kyingi, 17 de Wurubuaarɛ oꞌ puru mɔmɔ de aye Yesu asonbo abono a san a tɛ de ansi mɔ koso. Wurubuaarɛ laa yɛgɛ a laa dii kpe Wurubuaarɛ awolɛ dɔ kpaa gyangara Wura Yesu afuu so. Ne Wura Yesu asɛ ne a laa san kyena gɛkpaa-gɛkpaa. 18 Imɔso fɛꞌ kyu gɛnen ilaa idɛ tɔgɛ keda abara nyoro kyu lii abono mɛ ti wuꞌ lii fɛye dɔ mɔ so.

5

Fɛꞌ Baala Fɛye-Nyoro Gyoo Gɛkaabono Yesu Laa Kii Ba Mɔ

1 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, gɛnen owi ɔbono abɛɛ gɛkɛ gɛbono Yesu laa kii ba gɛsinkpan so mɔ berɛ, iŋ tiri yɛɛ aꞌ ŋmarasɛ imɔ so ilaa sa fɛye. 2 I kya nyiile yɛɛ fɛye gbaa-gbaa fɛ ti fɛ nyi seregɛ yɛɛ gɛnen gɛkɛ gɛbono Wura Yesu laa ba de ɔꞌ baa gyi asa nbɛlɛ mɔ gɛ laa fuɛ asa ayaa fɛɛ gɛnɔɔbono oyu kya baa yuuri gɛnyɛ mɔ. 3 Owi ɔbono asa mɛ laa tɔgɛ yɛɛ, “Aye-nyoro gi tɔrɔ aye; sɛi maŋ baa wɔra aye” mɔ, nfono mɔ, awɔrɔfɔɔ a laa tu mɔmɔ faa poroko, fɛɛ gɛnɔɔbono gɛdun gɛ kya tu ɔtɔ wura mɔ. Gɛnen gɛkaabono mɔ, mɛ maŋ nyɛ ɔkpa selɛ lii awɔrɔfɔɔ abono dɔ. 4 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛye berɛ, fɛŋ tɛ gibiri dɔ kyu lii ilaa idɛ so de gɛnen gɛkɛ mɔ gɛꞌ fuɛ fɛye-ayaa fɛɛ oyu. 5 Fɛye pɛwu fɛ gyɛ daa fatela dɔ asa de owi kenken asa. Aye‑rɛ fɛye a mɛŋ gyɛ gibiri dɔ asa abɛɛ gɛnyɛ asa.

6 Imɔso a mɛŋ sa aꞌ dɛ tan ilaa idɛ so fɛɛ asa sɛnsɛ-lɛɛ mɔ. Aye-ansi aꞌ dɛ ilaa idɛ so de aꞌ bii aye-nyoro gikedabi. 7 I lii fɛɛ asa abono mɛ kya dɛ ginsi gɛdɛ mɔ, gɛnyɛ ne mɛ kya dɛ. Ne abono mɛ kya boo nta mɔ, gɛnyɛ ne mɛ kya boo mɔmɔ-nta. 8 Aye berɛ, aŋ sa aꞌ wɔra fɛɛ ginsi gidɛ adɛbo abɛɛ nta aboobo. Fɛꞌ yɛgɛ aye-ansi aꞌ dɛ ilaa so. Aꞌ wɔra fɛɛ asogya. Asogya mɛ kya kpe ikɔ mɔ, mɛ kya kyu ilaa ikoana kyu kun mɔmɔ-amu de mɔmɔ-akan adontɔ so. Ilaa ibono a laa kyu kun aye-lɛɛ akan mɔ ne n gyɛ gisɔɔgyi de gɛlaarɛꞌ gɛbono a bo sa Yesu mɔ. Ne ilaa ibono a laa kyu kun aye-amu mɔ ne n gyɛ amɔlɛgɛ abono aye-ansi a gyan yɛɛ Yesu laa kyu mɔlɛgɛ aye mɔ. 9 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ aye de aꞌ loo mɔ-ginyadon dɔ. Ɔ lɛɛ aye daa de aꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so. 10 Aye-Wura Yesu Kirisito gi wuꞌ sa aye de owi ɔbono ɔ laa kii ba gɛsinkpan so mɔ, ba‑a a wuꞌ daa‑o, a san a tɛ de ansi daa‑o, aye‑rɛ mɔ aꞌ kyena dabɔlɛ. 11 Imɔso fɛꞌ tɔgɛ keda abara nyoro de fɛꞌ kpaa abara de fɛꞌ sɛɛ Yesu ɔson mɔ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ ti wolaa fɛ dɛ faa.

N Kya Ka Fɛye Gika Laalaalogɛsɛ

12 Aye-nanboana Yesu asonbo, a kya kolɛ fɛye, fɛꞌ kyu buubuu sa asa abono mɛ gyangbara sa fɛye Wura Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ. Mɛ kya nyanga ansi mɛ kya ka fɛye. 13 Gɛnen gɛsun mɔ so mɔ, fɛꞌ tansi kyu buubuu belɛ kyu sa mɔmɔ de fɛꞌ laarɛ mɔmɔ-ilaa lii fɛye-asen dɔ. Fɛꞌ kyu gisen yuuli kyu kyena de abara.

14 Aye-nanboana, a kii a kya kolɛ fɛye yɛɛ awolɛgyɔbo abono mɛ bo fɛye dɔ mɔ, fɛꞌ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ wolɛgyɔ mɛŋ boran. Fɛꞌ tɔgɛ wɔra asa abono mɛŋ bo otu mɔ. Asa abono, mɔ, mɛ tiri gikpaa mɔ, fɛꞌ kpaa mɔmɔ. Fɛꞌ nyɛ gisen sa nyamesɛ kamaasɛ. 15 Fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛye dɔ ɔko ɔŋ sa oꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ka ilaa nyɛnyɛn gikɔ. Owi kamaasɛ mɔ, fɛꞌ kpɛ fɛ kya laarɛ fɛye-nanboana Yesu asonbo ɔdan ɔwɔraten de nyamesɛ kamaasɛ kee ɔdan ɔwɔraten.

16 Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-asen dɔ iꞌ wɔra fɛye ɔkon owi kamaasɛ dɔ. 17 Fɛꞌ kpɛ fɛ kya dalaa aberɛ kamaasɛ. 18 Fɛꞌ kyu afaala kyu sa Wurubuaarɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Imɔ idɛana ne Wurubuaarɛ kya laarɛ fɛꞌ wɔra kyu naa de fɛye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so.

19 Fɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ maŋ nyɛ lii gya fɛye dɔ mɔ. 20 Nengyene ako yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɛɛ ilaa iko nyiile mɔmɔ ne mɛ kya tɔgɛ imɔ mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ mirigi ɔmɔ-anɛbi. 21 Fɛꞌ kerɛ mɔmɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ pɛwu dɔ dɔɔdan daa. Ibono i boran mɔ ne fɛꞌ keda. 22 Ilaa nyɛnyɛn ne n gyɛ ilaa nyɛnyɛn, fɛŋ sa fɛꞌ wɔra.

23 Aye-gisen yuuli gɛmu Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ɔꞌ lɔrɔ fɛye-gimu de ayaa yela sa mɔ-nyoro. Ɔꞌ kerɛ fɛye-oduduu dɔ, fɛye-nwɔnsa dɔ, de fɛye-nyoro gibi mɔ ilaa pɛwu so sa fɛye. Ɔꞌ kerɛ imɔ pɛwu so de gɛkaabono aye-Wura Yesu Kirisito gi kii ba gɛsinkpan so mɔ, ɔko ɔ mɛŋ sa oꞌ wu ilaa nyɛnyɛn iko fɛye so tɔgɛ. 24 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ mɔ gyɛ daa ɔpaawɔrabo. Ɔ laa kerɛ imɔ so.

25 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa aye. 26 Fɛꞌ kyu gɛnyi-abi afaala faala fɛye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ pɛwu. 27 Me, Pɔɔlo, n dɛ Wura Yesu ginyen n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛꞌ kalɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ sa fɛye-nanboana asɛnsɛ abono pɛwu mɛ bo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ. 28 Aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

2 Tɛsalonika

1

2

3

Pɔɔlo Ɔwolɛ Nyɔsɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Tɛsalonika Awura Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo de Siilasɛ (Silefanusɛ), de Timoti ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ a kya sa fɛye abono fɛ kya son Yesu Tɛsalonika ɔsowolɛ so ne fɛye‑rɛ aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ. 2 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

I Tiri Yɛɛ Aꞌ Faala Wurubuaarɛ Fɛye So

3 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, i tiri yɛɛ aꞌ faala Wurubuaarɛ owi kamaasɛ dɔ fɛye so. I kaaborɛ aꞌ faala mɔ. I lii fɛɛ owi kamaasɛ fɛ kya lɔrɔ ka gyan Yesu so fɛ kya too, ne fɛye pɛwu fɛ kpɛ fɛ kya laarɛ abara ilaa fɛ kya too. 4 Imɔso aye gbaa-gbaa a kya yen fɛye a kya sa Yesu asonbo akpen sɛnsɛ mɔ. A wu yɛɛ Yesu ɔson mɔ so mɔ, asa mɛ kya kyo fɛye ne fɛ kya wu ɔlaa. Ne imɔ pɛwu dɔ mɔ fɛ kpɛ san fɛ kya nyɛ gisen fɛ kya ka gyan Yesu so.

Gɛkaabono Yesu Laa Kii Baa Gyi Anyamesɛ Nbɛlɛ Mɔ

5 Fɛye-akyenabi adɛ a laa yɛgɛ asa mɛꞌ bii ɔkpa ɔbono so Wurubuaarɛ laa kyu gɛsintin gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. Ibono fɛ tɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi ɔnan ne asa ako mɛ kya yɛgɛ fɛ kya wu ɔlaawusɛ faa, Wurubuaarɛ laa kalɛ fɛye wɔra asa abono mɛ kaaborɛ mɛꞌ wɔra mɔ-awuragyibo mɔ dɔ. 6 Fɛ kya yiyɛɛ faa, Wurubuaarɛ nyi yɛɛ nengyene ɔ laa kyu gɛyiyɛɛ kee kyu ka abono mɛ yɛgɛ fɛ kya yiyɛɛ mɔ gikɔ mɔ, imɔ-ɔkpa so ne. 7 O nyi kee yɛɛ i kaaborɛ ɔꞌ sa aye‑rɛ fɛye abono a kya yiyɛɛ sa mɔ pɛwu mɔ nkyoola. Wurubuaarɛ laa sa aye nkyoola owi ɔbono ɔ laa lɛɛ Wura Yesu lii Wurubuaarɛ dɔ baa nyiile gɛsinkpan so asa mɔ. Yesu mɔ‑rɛ mɔ-Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ alolonbo mɔ mɛ laa lii Wurubuaarɛ dɔ baa ka asa ako gikɔ yɛgɛ ɔgya kya dɛɛ ɔ kya kyaabɔɔ mɔmɔ wule-wule. 8 Asa abono ɔ laa ka mɔmɔ gikɔ gɛnen mɔ ne n gyɛ abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ne mɛ mɛŋ kya gyi Wura Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ so mɔ. 9 Ilaa ibono Wura Wurubuaarɛ laa kyu ka gɛnen asa abono gikɔ mɔ ne n gyɛ lɛwu nyɔsɛ. I laa sii de ɔmɔ gɛkpaa. Ɔ laa tii ɔmɔ yɛɛ mɛ maŋ nyɛ yelɛ mɔ-ansi dɔ gɛkaako. Mɛ maŋ nyɛ wu Yesu, ɔlolonbo mɔ nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ. 10 Wurubuaarɛ gɛkɛ belɛ gɛdɛ dɔ ne ɔ laa ka anyamesɛ gikɔ gɛnen. Gɛnen gɛkɛ mɔ ne n gyɛ gɛkɛ gɛbono Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so de ɔꞌ baa nyɛ nyisigyi kyu naa de mɔ-adɛ abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ so. Asa abono pɛwu mɛ ka gyan mɔ so mɔ mɛ laa tansi diilɛ mɔ de iꞌ wɔra ɔmɔ giyan. Fɛye Tɛsalonika awura kee fɛ laa bɔla gɛnen asa adɛ so. I lii fɛɛ Yesu gɛsintin ilaa ibono a lɛɛ nyiile fɛye mɔ, fɛ sɔɔ imɔ gyi.

A Kya Dalaa A Kya Sa Fɛye

11 A kya nyingi gɛkaabono Yesu laa kii ba mɔ, a kya dalaa a kya sa fɛye Tɛsalonika awura owi kamaasɛ. Gɛnɔɔbono aye-Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ faa, a kya kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kalɛ fɛye wɔra asa abono mɔ asɛ gɛkyena gɛ kaaborɛ mɔmɔ mɔ dɔ. Kyu lii mɔ-ɔlon so mɔ, ɔꞌ yɛgɛ ilaa dɛnsɛ kamaasɛ ibono fɛ laa sa imɔ so gɛwɔnsa yɛɛ fɛ laa wɔra mɔ, iꞌ wɔra ɔdan sa fɛye, de gɛsun kamaasɛ gɛbono fɛ ka gyan Yesu so ne fɛ kya wɔra mɔ, fɛꞌ taalɛ wɔra gɛmɔ kpaa logɛ. 12 A kya dalaa a kya sa fɛye gɛnen de aye-Wura Yesu ɔꞌ nyɛ nyisigyi kyu naa de fɛye so, de fɛye mɔ, fɛꞌ nyɛ nyisigyi kyu naa de mɔ so kee. Iꞌ ba gɛnen sa fɛye kyu naa de aye-Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛbono mɛ bo sa fɛye mɔ so.

2

Ilaa Ibono I Laa Ba Pɛi De Yesu Oꞌ Kii Ba Mɔ

1 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, fɛ ti fɛ nyi yɛɛ aye-Wura Yesu Kirisito laa kii ba gɛsinkpan so gɛkaako ne Wurubuaarɛ laa koola-koola aye kpaa gyan Yesu asɛ. Imɔso n kya kolɛ fɛye, 2 ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa nyiile fɛye yɛɛ gɛnen Wura Yesu gɛkɛ belɛ gɛbono gɛ ti ba mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ nu mɔ asɛ. Fɛɛ ɔko gi penɛ yɛɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ Oduduu mɔ ne n nyiile mɔ abɛɛ ɔko gi bara fɛye ɔkalan abɛɛ ɔwolɛ yɛɛ ɔ lii aye asɛ mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa gɛꞌ nyida fɛye abɛɛ iꞌ kpadɛɛ fɛye. 3 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ penɛ fɛye imɔ iko‑rɛ iko dɔ. I kya nyiile yɛɛ pɛi de gɛkɛ mɔ gbaa-gbaa gɛꞌ lɔɔ fo mɔ, anyamesɛ sakyɔ mɛ laa koso yelɛ kine yɛɛ mɛ maŋ son Wurubuaarɛ. Pɛi de gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, isa ɔbono ɔŋ kya buu sɛi ne ɔ laa fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara mɔ laa lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile. 4 Ilaa kamaasɛ ibono anyamesɛ mɛ kya kyu yɛɛ i gyɛ ɔkperɛ de mɔmɔ-ɔson atɔ mɔ pɛwu de Wurubuaarɛ gbaa, gɛnen ɔnyen baarɛ laa sɔɔ imɔ pɛwu akyɔɔlɛ. Ɔ maŋ kyu imɔ iko‑rɛ iko kyu terɛ sɛi. Ɔ laa diirɛ mɔ-nyoro kaaborɛ ɔ laa loo Wurubuaarɛ ɔson obu dɔ kpaa kyena de oꞌ bugi gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ. 5 Fɛŋ kya nyingi yɛɛ owi ɔbono n san n bo fɛye asɛ nno mɔ, nɛ tɔgɛ fɛye gɛnen ilaa idɛ? 6 Ne fɛŋ nyi yɛɛ ilaa iko ne n kya tii gɛnen ɔnyen mɔ ɔkpa nperɛ de ɔꞌ nyɛ lii gɛwi owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yela sa mɔ mɔ? 7 Ɔlon ɔbono ɔ kya yɛgɛ asa mɛŋ sa mɛꞌ buu sɛi mɔ ti ɔ kya wɔra gɛsun asa dɔ ŋara-dɔ. Ɔko ne n kya tii mɔ-ɔkpa. Nkana ɔfaanan ɔ kya wɔra mɔ-gɛlaarɛ tentegelen. Kaasɛ ɔbono laa kpɛ ɔ kya tii mɔ-ɔkpa gɛnen kpaa fo owi ɔbono Wurubuaarɛ laa lɛɛ kaasɛ mɔ lii ɔlon mɔ ɔkpa dɔ. 8 Nfono mɔ, ɔbono ɔŋ kya buu sɛi mɔ laa lii gɛwi, ne Wura Yesu gɛnɔ dɔ agyɛbi a laa mɔɔ mɔ. Yesu nyisigyi mɔ laa yɛgɛ ɔbono ɔŋ kya buu sɛi mɔ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ ɔꞌ yela ɔkara.

9 Ɔbono ɔŋ kya buu sɛi mɔ laa ba gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa sa mɔ ɔlon de oꞌ kyu wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ de ilaa ibono i laa nyɛ penɛ asa yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon ne ɔ dɛ mɔ. 10 Ɔ laa kyu ikpa nyɛnyɛn sakyɔ so penɛ asa abono mɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. Mɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena, i kya nyiile yɛɛ mɛ kine yɛɛ mɛŋ kya laarɛ Yesu gɛsintin ɔkalan mɔ. Nkana ibono, mɔ, ne nan mɔlɛgɛ ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ. 11 Mɛ kine Yesu gɛsintin ɔkalan mɔ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa tɛsɛ kyu ɔlon ɔko wɔra mɔmɔ-nwɔnsa dɔ de mɛꞌ san sɔɔ daa abon gyi. 12 Wurubuaarɛ laa yɛgɛ iꞌ ba gɛnen daa de mɔmɔ abono pɛwu mɛ mɛŋ sɔɔ Yesu gɛsintin ɔkalan mɔ gyi ne ilaa nyɛnyɛn giwɔra ne n wɔra mɔmɔ ɔbolɛ mɔ mɛꞌ gyi gipuɛɛ.

Fɛꞌ Keda Ɔson Mɔ Dɔ Kenken

13 Aye-nanboana abono fɛ kya son Wura Yesu ne ɔ kya laarɛ fɛye ilaa mɔ, fɛye berɛ, i kaaborɛ aꞌ faala Wurubuaarɛ fɛye so owi kamaasɛ. I kya nyiile yɛɛ lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii fɛye yɛɛ ɔ laa mɔlɛgɛ fɛye lii fɛye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Gɛnɔɔbono ɔ kya mɔlɛgɛ fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɔ-Oduduu mɔ kya lɔrɔ fɛye yela sa mɔ, ne fɛye mɔ fɛ kya sɔɔ Yesu gɛsintin ɔkalan mɔ gyi. 14 Gɛnen ilaa idɛ so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ. Ɔ kya laarɛ fɛꞌ nyɛ aye-Wura Yesu Kirisito nyisigyi mɔ ɔnan. Ɔ yɛgɛ a kyu Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ bara fɛye, ne naa de gɛnen ɔkalan mɔ so ne ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa mɔ. 15 Imɔso aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, ilaa ibono a ŋmarasɛ sa fɛye abɛɛ a nyiile fɛye lii aye-nnɔ dɔ mɔ, fɛꞌ koso yelɛ imɔ so de fɛꞌ keda imɔ dɔ kenken.

16 Wurubuaarɛ kya laarɛ aye abono a kya son Yesu mɔ ilaa. Ɔ kya tɔgɛ keda aye-nyoro gɛkpaa. Ɔ kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ ne ɔ kya yɛgɛ aye-gɛwɔnsa gɛ kya gyan ilaa dɛnsɛ ibono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra sa aye mɔ so. Gɛnen Wurubuaarɛ kolon baarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito gbaa-gbaa 17 mɛꞌ tɔngɛ sa fɛye fɛye-asen dɔ de iꞌ keda fɛye-nyoro. Mɛꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ ɔlon de fɛꞌ kpɛ fɛ dɛ daa ilaa dɛnsɛ so‑o fɛye-ilaa wɔrasɛ dɔ de fɛye-ilaa tɔgɛsɛ pɛwu dɔ.

3

Fɛꞌ Dalaa Sa Aye

1 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, pɛi de me-gɛnɔ gɛꞌ yii mɔ: fɛꞌ dalaa sa aye yɛɛ Wura Yesu ilaa iꞌ yɛlegɛ de iꞌ nu gyan belen-belen. Asa mɛꞌ nu imɔ, mɛꞌ sɔɔ imɔ gyi de mɛꞌ kyu buubuu sa imɔ fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye kee fɛ wɔra mɔ. 2 Fɛꞌ dalaa kee yɛɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ aye lii abono mɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ne mɛŋ bo amu mɔ abaa dɔ. I kya nyiile yɛɛ i mɛŋ gyɛ nyamesɛ kamaasɛ ne n bo gisɔɔgyi sa Wura Yesu. 3 Aye-Wura Yesu, mɔ, gyɛ daa ɔpaawɔrabo. Ɔ laa sa fɛye ɔlon de ɔꞌ dii fɛye de Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ fɛye. 4 Wura Yesu so mɔ, a sɔɔ fɛye gyi yɛɛ fɛ kya gyi ilaa ibono a wolaa tɔgɛ fɛye mɔ so ne fɛ laa gyi ilaa ibono a kya tɔgɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ dɔ faa kee so. 5 Wura Yesu Kirisito ɔꞌ kpaa fɛye de owi kamaasɛ fɛꞌ nyɛ bii fɛye-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ fɛye-ilaa. Ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ kpɛ fɛ kya da otu fɛ kya nyɛ gisen fɛ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ fɛɛ mɔ Kirisito kee-kee lɛɛ mɔ ɔnan.

Fɛŋ Sa Fɛꞌ Wɔra Wolɛgyɔ

6 Aye-nanboana Yesu ɔson mɔ dɔ, a dɛ aye-Wura Yesu Kirisito ginyen a kya ka fɛye yɛɛ abono mɛ sii mɛ tɛ yɛɛ mɛ maŋ wɔra gɛsun mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ baa bugi ansi de ɔmɔ. Gɛnen asa abono akyenabi aŋ dɛ fɛɛ gɛnɔɔbono a nyiile fɛye mɔ. 7 Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ i kaaborɛ fɛꞌ nyingi ilaa ibono a wɔra mɔ de fɛꞌ wɔra gɛnen kee. A bo fɛye asɛ nno mɔ, aye berɛ, a mɛŋ kyena giyan. 8 A mɛŋ gyi ɔko agyudɔ giyan yɛɛ a mɛŋ ka amɔ gikɔ. A pɛɛrɛ ansi wɔra gɛsun gɛnyɛ de gɛpɛ. A mɛŋ laarɛ yɛɛ aꞌ wɔra gɛsola sa fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko. 9 Nkana i dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ kyu aye-nyoro kyu too fɛye so berɛ. Aye mɔ, a laarɛ daa yɛɛ aye-gɛkyena mɔ gɛꞌ wɔra sinkaala sa fɛye de fɛꞌ nyɛ kasɛ.

10 Ko‑o owi ɔbono a bo fɛye asɛ mɔ, a yela nbara nko sa fɛye yɛɛ,

“Nengyene ɔko yɛɛ ɔ maŋ wɔra gɛsun mɔ,

fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de oꞌ gyi.”

11 Fɛꞌ kerɛ gɛnen ilaa idɛ pɛwu so dandan. I lii fɛɛ a kya nu yɛɛ fɛye dɔ ako mɛ sii mɛ tɛ yɛɛ mɛŋ baa wɔra gɛsun. Mɛ kpɛ ma‑a ten ma‑a loo asa ilaa dɔ daa. 12 Aye-Wura Yesu Kirisito so mɔ, a kya ka gɛnen asa abono ne a kya kolɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ yela mɔmɔ-nwɔnsa gɛten kolon de mɛꞌ wɔra gɛsun kyu laarɛ mɔmɔ-agyudɔ gyisɛ. 13 Fɛye abono fɛ kya son Yesu dandan mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ idɛnsɛ giwɔra iꞌ fii fɛye.

14 Nengyene fɛye dɔ ɔko gi kine yɛɛ ɔ maŋ gyi ilaa ibono a ŋmarasɛ sa fɛye faa so mɔ, fɛꞌ kerɛ gɛnen isa ɔbono dandan yela de fɛŋ sa fɛꞌ baa bugi ansi de mɔ de iꞌ nyɛ wɔra mɔ-ipeeli. 15 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kyu mɔ wɔra fɛɛ fɛye-ɔkyobo berɛ. Fɛꞌ ka mɔ fɛɛ fɛye-tedɛana dɔ ɔko.

Agyɛbi Laalaalogɛ

16 Aye-Wura Yesu gbaa-gbaa, ɔbono ɔ gyɛ gisen yuuli pɛwu gɛmu mɔ, ɔꞌ sa fɛye gisen yuuli owi kamaasɛ dɔ, ɔkpa kamaasɛ so. Aye-Wura Yesu ɔꞌ kyena fɛye pɛwu dɔ.

17 Me, Pɔɔlo, gbaa-gbaa ne n dɛ me-gibaa n kya ŋmarasɛ n kya kalɛ fɛye faa. Imɔ idɛ ne n gyɛ me-ɔwolɛ kamaasɛ daasɛ. Gɛnen ne nꞌ kya ŋmarasɛ me-iwolɛ ne. 18 Aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fɛye ɔkamaasɛ so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

1 Timoti

1

2

3

4

5

6

Pɔɔlo Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Timoti Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ne n kya ŋmarasɛ fo gɛnen ɔwolɛ baarɛ. N gyɛ Kirisito Yesu ɔsɔɔ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo mɔ de Kirisito Yesu ɔbono aye-nwɔnsa gi gyan mɔ so mɔ ne n lɛɛ yii me ne ɔ tɔgɛ yɛɛ nꞌ wɔra Yesu ɔsɔɔ. 2 N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fo Timoti, fo ɔbono fo baa bingiri fɛɛ me-bi gbaa-gbaa mɔ. I lii fɛɛ nɛ nyiile fo Yesu ilaa, ne fo sɔɔ mɔ gyi. Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Kirisito Yesu mɛꞌ sa fo so gɛwɔnsa dɛnsɛ, mɛꞌ su fo gitolon de mɛꞌ sa fo gisen yuuli.

Ka Asa Abono Mɛ Dɛ Anyiilebi Ako Kpɛi Mɔ

3 Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ fo owi ɔbono n kya kpe Masadoniya mɔ, fo berɛ, kpɛ sii kyena Efiso nno de foꞌ ka asa abono mɛ kya nyiile asa anyiilebi ako kpɛi kyu lii aye-Wurubuaarɛ ɔson mɔ so mɔ. Ka ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ yɛgɛ imɔ. 4 Tɔgɛ sa ɔmɔ yɛɛ mɛŋ baa nu de adedaabo gɛkyena gigyan so gigyan so abon nsingyi nbono giŋ bo ɔkara mɔ. Nengyene asa mɛ kya nu de gɛnen ilaa ibonoana mɔ i kya yɛgɛ mɛ kya taasɛ mɔmɔ-nyoro ilaa ibono iŋ bo agyan mɔ. Iŋ kya kpaa ɔmɔ de mɛꞌ keda Wurubuaarɛ gɛsun de mɔ-asonbo mɔ sa mɔ dandan. Ilaa ibono i laa taalɛ kpaa aye gɛnen mɔ ne n gyɛ gikagyan gibono a laa ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ.

5 Ilaa ibono so a kya yela fɛye gɛnen nbara ndɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ aye Yesu asonbo mɔ aꞌ nyɛ gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ de anyamesɛ. Ɔbono ɔ laa nyɛ gɛlaarɛꞌ gɛnen mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya sa nwɔnsa dɛnsɛ lii mɔ-gisen dɔ, ɔ kya wɔra daa ilaa ibono o nyi mɔ-gisen dɔ yɛɛ i boran, ne ɔ kya sɔɔ Wurubuaarɛ ilaa nyiilesɛ mɔ gyi lii mɔ-gisen dɔ mɔ. 6 Asa abono mɛ dɛ anyiilebi ako kpɛi mɔ berɛ, mɛ fuɛ ilaa dɛnsɛ idɛ, ne mɛ kpaa loo daa nsingyi yanyansɛ dɔ. 7 Mɛ kya laarɛ de mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ nbara mɔ anyiilebo, yɛgɛ mɛ mɛŋ kii mɛ kya nu ilaa ibono mɛ kpɛ mɛ dɛ mɔ gɛsɛ, ne mɛŋ nyi ilaa ibono mɛ kya tɔgɛ mɔ.

Asa Nyɛnyɛn So Ne Wurubuaarɛ Gi Yela Nbara

8 Aye pɛwu a nyi yɛɛ Wurubuaarɛ nbara gi boran. Ibono i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ aꞌ kyu nmɔ wɔra gɛsun ɔkpa so. 9 Fo laa nyingi yɛɛ i mɛŋ gyɛ abono mɔmɔ-asen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yela nbara mɔ. Wurubuaarɛ gi yela nmɔ sa daa abono mɛ mɛŋ kya ka nbara mɔ gɛnɔ mɔ, de gisomaanu awura, de abono mɛ mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, de ilaa nyɛnyɛn awura. Wurubuaarɛ gi yela nbara mɔ sa abono mɛ mɛŋ kya gyi mɔ-ginsi mɔ, de abono mɛŋ kya son mɔ mɔ, de asa abono mɛ kya mɔɔ mɔmɔ-sɛana abɛɛ mɔmɔ-nyiana mɔ, de abono mɛ kya mɔɔ asa mɔ, 10 de abono mɛ kya laarɛ agyibara mɔ, de anyen abono mɛ kya dɛ de mɔmɔ-nanboana anyen mɔ, de abono mɛ kya yuuri anyamesɛ koso selɛ mɔ, de abonbo, de abono mɛ kya ten asa nnɔ nbɛlɛ dɔ mɔ, de abono pɛwu mɛ kya wɔra ilaa ibono i san ne iŋ kya kyena de gɛsintin ilaa ibono a nyiile fɛye mɔ. Gɛnen asa adɛ ɔnan ne Wurubuaarɛ gi yela mɔ-nbara mɔ sa. 11 Ilaa ibono nɛ nyiile gɛrɛnaa mɔ, i lii daa Wurubuaarɛ nyisigyi ɔkalan mɔ dɔ. Ɔkon de ayenbi a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. Mɔ-ɔkalan konkonsɛ baarɛ ne o kyu wɔra me-abaa dɔ de nꞌ kyu nyiile asa.

Gɛnɔɔbono Ɔkara Wurubuaarɛ Kya Nyɛ Gisen Sa Asa Mɔ

12 N kya faala aye-Wura Kirisito Yesu ɔbono ɔ sa me ɔlon ne nɛ nyɛ wɔra gɛnen gɛsun gɛdɛ mɔ. O buu me yɛɛ n gyɛ isa ɔbono ɔ laa taalɛ ka gyan me so ne o kyu gɛsun gɛdɛ wɔra me-abaa dɔ. 13 Nkana owi ɔko dɔ mɔ, n kya kyena saalɛ gɛnen Yesu Kirisito kolon baarɛ. N kya ka mɔ-asonbo mɔ-ansi, ne nꞌ kya nyida mɔ-ginyen. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Kirisito gi kerɛ mɔ, o wu yɛɛ meŋ nyi daa. I kya nyiile yɛɛ meŋ ti sɔɔ mɔ gyi. Imɔso o su me gitolon, ne ɔ kyɛɛgɛ me. 14 Nkana meŋ kaaborɛ ɔꞌ wɔra gɛnen sa me ba‑a pi‑i. Aye-Wura Yesu bo gisen gikyɔ so mɔ, ɔ kyɛɛgɛ me lii me-ilaa nyɛnyɛn idɛ dɔ. Kirisito Yesu gi yɛgɛ n kya ka gyan mɔ so ne nꞌ kya laarɛ mɔ-ilaa gikyɔ. Gikagyan de gɛlaarɛꞌ gɛ bo daa mɔ asɛ. 15 I bo gɛdɛ gɛko gɛ gyɛ gɛdɛ paawɔrasɛ ibono i kaaborɛ aꞌ kɔɔlɛ gɛmɔ kyule. Gɛmɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Kirisito Yesu gi ba gɛsinkpan so de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo.” Mi‑i me mɔ ne n wɔra ilaa nyɛnyɛn awɔrabo ɔbelɛnsɛ gin. 16 Yesu gi su me gitolon daa de ɔꞌ nyɛ lɛɛ nyiile gɛnɔɔbono ɔkara ɔ kya nyɛ gisen sa asa mɔ. Ɔ kya laarɛ yɛɛ oꞌ kyu me ɔbono nkana n gyɛ ilaa nyɛnyɛn awura ɔbelɛnsɛ mɔ, kyu wɔra sinkaala sa asa abono mɛ laa baa ka gyan mɔ so de mɛꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. 17 Buubuu de nyisigyi iꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔ maŋ wuꞌ gɛkaako, ne mɔ-gɛwura gɛŋ bo ɔkara. Ɔko mɛŋ kya wu mɔ de ansi. Mɔ-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ. I gyɛ gɛnen.

Kpɛ Keda Gɛsintin Ilaa Nyiilesɛ Mɔ Dɔ Ken-Ken

18 Me-bi Timoti, gɛsun gɛbono n dɛ mi‑i sa fo mɔ ne n gyɛ yɛɛ foꞌ tɔngɛ sa gɛnen asa abono nɛ nyiile fo faa. Gɛnen ilaa idɛ ɔnan ne Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi naa kyena tɔgɛ kyu lii fo so mɔ. Imɔso yɛgɛ iꞌ keda fo-nyoro de foꞌ kɔ ikɔ dɛnsɛ sa Wurubuaarɛ. 19 Kpɛ keda fo-gisɔɔgyi dɔ ken-ken de foꞌ wɔra daa ilaa ibono fo nyi fo-gisen dɔ yɛɛ i boran mɔ. Fɛye dɔ asa ako berɛ, mɛ mɛŋ baa ma‑a nu de ilaa ibono mɛ nyi mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ i boran mɔ. Imɔso i nyida mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson mɔ kerɛ-kerɛ fɛɛ gɛnɔɔbono gikolii belɛ gi gyan nkyu so ne gi kya ŋmɛɛ de afolɛ boori mɔ. Mɛŋ baa sɔɔ gɛsintin ilaa nyiilesɛ mɔ gyi. 20 Himinayosɛ mɔ‑rɛ Alɛsanda mɛ bo gɛnen asa abono dɔ. Mɔmɔ berɛ, nɛ kparɛ ɔmɔ wɔra Satan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ de ɔꞌ ka ɔmɔ-ansi de mɛꞌ kasɛ gɛnɔɔbono mɛŋ baa nyida Wurubuaarɛ ginyen mɔ.

2

Gɛnɔɔbono I Kaaborɛ Ɔkamaasɛ Ɔꞌ Dalaa Mɔ

1 Ibono i gyangbara mɔ, n kya ka mi‑i sa fo yɛɛ yɛgɛ fɛye abono fɛ kya son Yesu mɔ fɛꞌ dalaa sa anyamesɛ pɛwu. Fɛꞌ kolɛ ilaa tirisɛ lii Wurubuaarɛ asɛ sa ɔmɔ. Fɛꞌ yelɛ ɔmɔ-giyaa dɔ kolɛ Wurubuaarɛ de fɛꞌ faala mɔ. 2 Fɛꞌ dalaa sa awura-awura kee de asa sɛnsɛ abono pɛwu mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ asa so mɔ. Fɛꞌ dalaa sa ɔmɔ de ɔkpa kamaasɛ so mɔ, mɛꞌ yɛgɛ aye abono a kya son Yesu mɔ aꞌ nyɛ kyena de gisen yuuli, de aꞌ kyu buubuu sa Wurubuaarɛ de anyamesɛ. 3 Fɛ kya dalaa fɛ kya sa ɔmɔ gɛnen mɔ, i boran ne i kya gyi Wurubuaarɛ ginsi. Mɔ ne n gyɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo. 4 Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ anyamesɛ pɛwu mɛꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ kyena de mɛꞌ bii gɛsintin kyu lii mɔ Wurubuaarɛ ilaa so.

5 I kaaborɛ ɔkamaasɛ ɔꞌ bii ilaa idɛ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ kolon ne n bo no sa aye anyamesɛ pɛwu ne a bo ɔserɛbo kolon ɔbono ɔ yelɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana mɔ. Mɔ ne n gyɛ Kirisito Yesu. Ɔ baa wɔra nyamesɛ, 6 ne o kyu mɔ-nkpa fuɛ de ɔꞌ sɔɔ anyamesɛ pɛwu lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ de mɛꞌ nyɛ kyena sa Wurubuaarɛ. Owi ɔbono i gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ ne ɔ yɛgɛ Yesu gi kyu mɔ-nkpa fuɛ sa aye gɛnen, ne i lɛɛ nyiile yɛɛ mɔ Wurubuaarɛ kya laarɛ anyamesɛ mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ. 7 Yesu Kirisito gi kyu mɔ-gɛsun wɔra me-abaa dɔ yɛɛ nꞌ wɔra mɔ-ɔsɔɔ de nꞌ nyɛ lɛɛ mɔ-ɔkalan mɔ tɔgɛ sa asa. (Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ, meŋ kya kɛɛ abon.) Yesu yɛɛ nꞌ wɔra onyiilebo sa asa kpɛi-kpɛi abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ de mɛꞌ ka gyan mɔ Yesu so de mɛꞌ bii gɛsintin kyu lii mɔ-ɔkalan mɔ so.

8 Imɔso ilaa ibono n kya laarɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛten kamaasɛ mɔ anyen abono mɛ laa dalaa mɔ, mɛꞌ kerɛ yɛɛ mɔmɔ-abaa abono mɛ kya diirɛ owi ɔbono mɛ kya dalaa mɔ, mɛŋ kya kyu amɔ kyu wɔra ilaa nyɛnyɛn. Mɛŋ dɛ ɔko ginyadon, ne mɛŋ kya sɔɔ akyɔɔlɛ mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ maŋ nu mɔmɔ-gɛdalaa.

Akyii Mɔ Mɛꞌ Kyu Ilaa Dɛnsɛ Giwɔra Kyu Lɔrɔ Mɔmɔ-Nyoro

9 Gɛnen kee akyii abono mɛ bo fɛye dɔ mɔ mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-nyoro kanpɛ fɛɛ asa abono mɛ kya buu ɔmɔ-nyoro ne mɛ dɛ ɔmɔ-nyoro mɔ. Iŋ kaaborɛ mɛꞌ laarɛ iman giŋminde, sika kɔkɔɔ, ngbɛ de ngyi boɔgyalonsɛ. 10 Ilaa dɛnsɛ giwɔra ne i kaaborɛ mɛꞌ kyu lɔrɔ mɔmɔ-nyoro. Gɛnen ne i kaaborɛ akyii abono mɛ kya lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔmɔ-gɛkyena dɔ mɔ mɛꞌ wɔra ne.

11 Akyii mɔ mɛꞌ kasɛ ilaa faa kurun de mɛꞌ bara mɔmɔ-gɛsɛ ɔkpa kamaasɛ so. 12 Meŋ sa ɔkyii ɔkpa de oꞌ nyiile anyen Wurubuaarɛ ilaa abɛɛ oꞌ kyu ɔlon ɔ kya gyi gɛbelɛnsɛ anyen so. Akyii mɔ mɛꞌ sii kurun Wurubuaarɛ ɔson dɔ. 13 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ anyamesɛ mɔ, ɔnyen, Adam, ne ɔ gyangbara lɛɛ pɛi ne ɔ baa lɛɛ ɔkyii, Efa. 14 Ne iŋ gyɛ Adam ne ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi nyɛ penɛ. Ɔkyii ne ɔ penɛ ne ɔ tɔrɔ Wurubuaarɛ nbara mɔ. 15 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Wurubuaarɛ laa mɔlɛgɛ akyii mɔmɔ-gɛkorogɛ dɔ. Ibono i tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛꞌ wɔra asa abono mɛ dɛ ɔmɔ-nyoro, mɛ kya ka gyan Yesu so, mɛ kya laarɛ mɔmɔ-nanboana anyamesɛ ilaa, ne mɛ kya lɔrɔ mɔmɔ-nyoro ma‑a yela ma‑a sa Wurubuaarɛ.

3

Yesu Asonbo Abelɛnsɛ

1 I bo gɛdɛ gɛko, gɛ gyɛ gɛdɛ paawɔrasɛ yɛɛ nengyene ɔko kya laarɛ ɔꞌ wɔra ɔbelɛnsɛ sa Yesu asonbo mɔ, gɛsun gbaaꞌ ne ɔ lɛɛ gɛnen. 2 Ɔbono ɔ laa wɔra Yesu asonbo ɔbelɛnsɛ mɔ, ɔ kaaborɛ ɔꞌ wɔra daa nyamesɛ ɔbono ɔko maŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko mɔ-gɛkyena dɔ tɔgɛ. Ɔꞌ wɔra daa ɔbono o sii de ɔkyii kolon, ɔ bo gisen, ɔ dɛ mɔ-nyoro; asa mɛ kya wu mɔ-gidebi mɔ, mɛ kya kyu buubuu sa mɔ. Ɔꞌ wɔra ɔbono ɔ kya sɔɔ asafo, ne ɔ kya bii nyiile asa ilaa. 3 Ɔŋ sa ɔꞌ wɔra ɔbono ɔ kya nun nta gikyɔ abɛɛ ɔ kya laarɛ gɛluu. Ɔꞌ wɔra daa ilaa ibono i laa yuuli asa asen mɔ. Ɔŋ sa ɔꞌ wɔra laatɔngɛ nyamesɛ abɛɛ ɔbono mɔ-ansi a kya pɛɛrɛ aterenbi gikyɔ mɔ. 4 Ɔꞌ wɔra isa ɔbono mɔ-gɛten dɔ awura mɛ kya nu mɔ asɛ. Mɔ-biana mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ ne mɛ kya kyu buubuu sa mɔ ɔkpa kamaasɛ so. 5 I lii fɛɛ nengyene fo ɔko fo-gɛten dɔ awura mɛŋ kya nu fo asɛ mɔ, nnɛ ne fo laa wɔra de foꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ asonbo gikpen mɔ mɛꞌ nu fo asɛ? 6 Yesu asonbo ɔbelɛnsɛ mɛŋ kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔbono ɔ mɛŋ ti taa kɛɛla ɔson mɔ dɔ mɔ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, ɔ laa naa diirɛ mɔ-nyoro de iꞌ bun mɔ gipuɛɛ fɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. 7 I kaaborɛ asa abono mɛŋ bo Yesu asonbo mɔ dɔ mɔ kee mɛꞌ terɛ gɛnen ɔbelɛnsɛ ɔbono ginyen dɛnsɛ. I ba gɛnen mɔ, ɔko maŋ nyɛ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn iko lii mɔ so, ne ɔ maŋ loo ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔdoo dɔ.

Abono Mɛ Buu De Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Mɔ

8 Asa abono mɛ buu de Yesu asonbo abelɛnsɛ mɔ kee mɛ kaaborɛ mɛꞌ wɔra abono asa mɛ kya buu mɔmɔ. Mɛŋ bo inandii inyɔ-inyɔ. Mɛŋ sa mɛꞌ wɔra asa abono mɛ kya don nun nta abɛɛ mɛ kya kyu ɔkpa nyɛnyɛn so laarɛ aterenbi. 9 Mɛꞌ kyu gisen dɛnsɛ keda Yesu ilaa boduduusɛ ibono mɛ sɔɔ gyi mɔ dɔ. 10 Fɛꞌ daasɛ gɛnen asa abono kerɛ yɛɛ mɛ laa taalɛ wɔra gɛsun mɔ? Nengyene fɛŋ wu ilaa nyɛnyɛn iko lii mɔmɔ so mɔ, pɛi de mɛꞌ lɔɔ wɔra abono mɛ buu de Yesu asonbo abelɛnsɛ mɔ. 11 Mɔmɔ akyiisɛ mɔ mɛ kaaborɛ mɛꞌ wɔra abono asa mɛ kya buu ɔmɔ mɔ. Mɛŋ sa mɛꞌ naa mɛ kya nyida asa anyen. Mɛꞌ wɔra abono mɛ bo gisen ne mɛ kya gyi gɛsintin sa asa ilaa kamaasɛ dɔ. 12 Abono mɛ laa buu de Yesu asonbo abelɛnsɛ mɔ mɛꞌ wɔra daa abono mɛ sii de ɔkyii kolon-kolon ne mɔmɔ-biana de mɔmɔ-gɛten dɔ asa mɛ kya nu mɔmɔ asɛ mɔ. 13 Nengyene mɛ kya gyi gɛnen gɛbelɛnsɛ mɔ dandan mɔ, asa mɛ laa kyu buubuu sa mɔmɔ ne mɛ laa taalɛ da gikan lɛɛ Kirisito Yesu ilaa ibono mɛ kya sɔɔ gyi mɔ tɔgɛ de asa mɛꞌ nu mɔmɔ asɛ.

Aye-Ɔson Baarɛ Tansi Ɔ Gyɛ Ilaa Boduduusɛ

14 Me-gɛwɔnsa gɛ gyan yɛɛ i maŋ kɛɛla ne nan ba fo asɛ. N kii n kya ŋmarasɛ n kya ka fo pɛi de nꞌ lɔɔ ba. 15 Nengyene fɛɛ ilaa iko i keda me yela ne meŋ nyɛ ba fo asɛ belen mɔ, me-ɔwolɛ baarɛ laa yɛgɛ foꞌ nyɛ bii gɛnɔɔbono i kaaborɛ Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ asa mɛꞌ kyena mɔ. Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ asa ne n gyɛ aye abono a kya son mɔ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ. Aye Wurubuaarɛ wolɛ asonbo pɛwu gikpen a dɛ daa fɛɛ gɛkpara de gɛsɛ ɔpɔɔrɛ sa gɛsintin gɛbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile anyamesɛ mɔ. 16 Iŋ bo akyɔɔlɛ yɛɛ ɔson baarɛ tansi ɔ gyɛ ilaa boduduusɛ. I lii fɛɛ:

Yesu gi ba mɔ, Wurubuaarɛ ne n kisee mɔ-nyoro nyamesɛ oyuduu

kyu lɛɛ mɔ-nyoro gɛwi nyiile asa.

Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n lɛɛ Yesu gidebi nyiile anyamesɛ

de mɛꞌ bii yɛɛ Yesu ilaa i gyɛ gɛsintin.

Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ wu Yesu de ansi.

Asa mɛ naa gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi dɔ tɔgɛ Yesu ilaa.

Gɛsinkpan so anyamesɛ mɛ ka gyan Yesu so.

Wurubuaarɛ gi puru Yesu dii kpe mɔ asɛ mɔ Wurubuaarɛ nyisigyi dɔ.

4

Abon Anyiilebi

1 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya lɛɛ tigi aye yɛɛ i laa baa ba owi ɔko dɔ yɛɛ ako mɛ laa taa Yesu ɔson mɔ yɛgɛ. Mɛ laa san nu daa de ilaa ibono i kya kyena asa so ne i kya kyu abon anyiilebi penɛ asa mɔ. 2 Anyiilebi adɛ a laa lii daa nnɔ nnyɔ-nnyɔ awura mɔ asɛ. Mɛ laa kerɛ ansi kɛɛ abon ne i maŋ ŋmaa mɔmɔ-asen. 3 Mɛ laa tii gɛdena so yɛɛ asa mɛŋ sa mɛꞌ dena abɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ gyi agyudɔana ako. Wurubuaarɛ mɔ gi lɛɛ agyudɔ abono daa yɛɛ nyamesɛ oꞌ gyi. Ɔ kya laarɛ fɛɛ abono mɛ sɔɔ Yesu gyi ne mɛ nyi gɛsintin mɔ mɛꞌ sɔɔ amɔ abaa anyɔ de mɛꞌ kyu afaala sa mɔ. 4 Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ i boran. Imɔso nengyene fo nyɛ ilaa iko ne fo faala Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so mɔ, iŋ kaaborɛ ɔko ɔꞌ tɔgɛ yɛɛ iŋ boran. 5 I lii fɛɛ fo kpɛ nyɛ faala Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so mɔ, Wurubuaarɛ mɔ gi yuule imɔ kyu lii mɔ-agyɛbi mɔ so de fo-gɛdalaa so sa fo ne.

Fo Berɛ, Bela Fo-Nyoro Daa De Foꞌ Selɛ Wurubuaarɛ

6 Kyu gɛnen ilaa ibono n kya ka fo faa kyu too aye-nanboana Yesu asonbo mɔ ansi dɔ. Fo kya wɔra gɛnen mɔ, i laa wɔra gɛsun dɛnsɛ sa Kirisito Yesu. Wurubuaarɛ agyɛbi abono fo sɔɔ amɔ gyi mɔ de mɔ-gɛsintin anyiilebi abono ayaa fo buu faa ne nan sa fo ɔlon mɔ-ɔson mɔ dɔ. 7 Gɛŋ sa foꞌ nu de adedaabo gɛkyena dɔ abon nsingyi de akyii belɛnsɛ itarɛ. Fo berɛ, bela fo-nyoro daa de foꞌ selɛ Wurubuaarɛ. 8 Gɛsun gɛbono fo laa kpɛ fi‑i wɔra gɛkɛ kamaasɛ de iꞌ kyu den fo mɔ gɛ laa kpaa fo ikpa iko so. Ilaa ibono, mɔ, fo laa kpɛ fi‑i wɔra gɛkɛ kamaasɛ de iꞌ den fo yɛɛ fo selɛ Wurubuaarɛ mɔ, imɔ ibono berɛ ne nan kpaa fo ɔkpa kamaasɛ so. Fo selɛ Wurubuaarɛ mɔ, ɔ kya yɛgɛ foꞌ bii fo-gisen dɔ yɛɛ fo laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkyena gɛdɛ dɔ de fo-lɛwu gɛmara kee. 9 Gɛnen agyɛbi adɛ a gyɛ agyɛbi paawɔrasɛ abono i kaaborɛ aꞌ kɔɔlɛ amɔ kyule. 10 Gɛnen so ne aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a kya pɛɛrɛ ansi wɔra Wurubuaarɛ ɔson mɔ gɛsun mɔ. I lii fɛɛ a kyu aye-ansi kyu gyan mɔ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ so. Mɔ ne n gyɛ anyamesɛ pɛwu ɔmɔlɛgɛbo; titirigu mɔ, aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ-lɛɛ ɔmɔlɛgɛbo ne ɔ gyɛ.

11 Kyu gɛnen ilaa idɛ ka asa de foꞌ kyu imɔ nyiile ɔmɔ. 12 Gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ kerɛ fo ta yɛɛ fo gyɛ dega, foŋ ti wɔra ɔbelɛnsɛ. Fo berɛ, yɛgɛ fo-atɔngɛbi de fo-akyenabi de fo-gisen fufuli de fo-gɛlaarɛꞌ gɛbono fo bo mɔ de fo-gikagyan gibono fo kya ka gyan Yesu so mɔ iꞌ wɔra sinkaala sa abono mɛ kya ka gyan Yesu so mɔ.

Kerɛ Fo-Nyoro De Fo-Ilaa Nyiilesɛ So Dɔɔdan

13 Owi ɔbono meŋ ti ba mɔ, fɛye Yesu asonbo mɔ fɛ laa kyena gyanꞌ mɔ, kerɛ de foꞌ kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa ɔmɔ de foꞌ buɛɛlɛ ɔmɔ de mɛꞌ wɔra amɔ so ilaa de foꞌ nyiile ɔmɔ ilaa. 14 Fo tan gɛkaabono Yesu asonbo abelɛnsɛ mɔ mɛ kyu mɔmɔ-abaa gyan fo so kolɛ Wurubuaarɛ Oduduu sa fo mɔ? Gɛnen gɛkaabono mɔ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko gi wu tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi sa fo adawo de foꞌ kyu wɔra gɛsun sa mɔ. Keda gɛnen adawo abono. Gɛŋ sa foꞌ lɛɛ ansi yɛgɛ amɔ. 15 Kpɛ keda gɛnen ilaa wɔrasɛ idɛ dɔ. Kyu fo-nyoro kyɛɛ imɔ de ɔkamaasɛ oꞌ wu yɛɛ fo kya kpe ansi dɔ ɔson mɔ dɔ. 16 Kerɛ fo-nyoro de fo-ilaa nyiilesɛ mɔ so dɔɔdan. Kpɛ keda gɛnen. Fo keda gɛnen mɔ, i laa kpaa fo‑rɛ asa abono mɛ kya nu fo asɛ mɔ pɛwu de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

5

1 Fo gyangbara sa Yesu asonbo ne abelɛnsɛ abono mɛ bo fɛye dɔ mɔ ɔko kya wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, gɛŋ sa foꞌ ŋmaa yii mɔ. Buɛɛlɛ mɔ daa fɛɛ ɔ gyɛ daa fo-sɛ gɛnen mɔ. Tɔngɛ sa adega abono mɛ bo fɛye dɔ mɔ fɛɛ fo-tedɛana 2 de akyiinyi mɔ mɔ, fɛɛ fo-nyiana. Tɔngɛ sa abolonbu mɔ mɔ fɛɛ fo-pikyiiana. Ginyen de gikyii ilaa i mɛŋ sa iꞌ loo nno.

Akulaabo Ilaa

3 Kyu buubuu kyu kerɛ akulaabo abono mɛŋ bo akerɛbo mɔ so. 4 Nengyene okulaabo bo nbii abɛɛ anaana berɛ mɔ, i kaaborɛ nbii mɔ mɛꞌ kasɛ yɛɛ Wurubuaarɛ kya tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ mɔmɔ-subuana so de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ mɛ korogɛ ɔmɔ kerɛ ɔmɔ so giyan. Nbii mɔ mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, imɔ ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi.

5 Ɔbono ɔ gyɛ okulaabo ne ɔŋ bo ɔkerɛbo mɔ kya kyu mɔ-gɛwɔnsa gyan daa Wurubuaarɛ wolɛ so. Ɔ kpɛ ɔ kya dalaa ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ gɛnyɛ de gɛpɛ. 6 Okulaabo ɔbono mɔ berɛ, ɔ kpɛ ɔ kya nu daa de ɔkon gigyi wolɛ mɔ, o wuꞌ ne, yɛgɛ ɔ tɛ de ansi. 7 Ka Yesu asonbo abono fo gyangbara sa ɔmɔ mɔ de asa mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ ilaa nyɛnyɛn tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so. Ɔkamaasɛ nyi yɛɛ i kaaborɛ nyamesɛ ɔꞌ kerɛ mɔ-subuana so. 8 Imɔso ka ɔmɔ yɛɛ fo ɔbono fo kya son Yesu ne foŋ kya kerɛ fo-subuana so mɔ, titirigu fo-ka, fo-biana, fo-nyi de fo-sɛ so mɔ, i wɔra fɛɛ fo too Yesu ɔson mɔ fuɛ ne. Isa ɔbono ɔŋ ti sɔɔ Yesu gyi mɔ tɛsɛ ɔ bɔ fo.

9 Akulaabo gikpen gibono fɛye Yesu asonbo mɔ fɛ kya kerɛ ɔmɔ so mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ kyu ɔbono ɔŋ ti gyi nsi ikue-isa mɔ bɔla mɔmɔ so. Okulaabo ɔbono fɛ laa kerɛ mɔ so mɔ, ɔꞌ wɔra ɔkyii ɔbono o sii de ɔnyen kolon daa, 10 ne ɔkamaasɛ nyi mɔ so yɛɛ ɔ wɔra ilaa dɛnsɛ mɔ-gɛkyena dɔ yɛgɛ mɔ. Ɔ bela mɔ-biana dandan. Ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ; ɔ keda Yesu asonbo gisafo, ne ɔ wɔra ilaa ibono i tiri ɔmɔ mɔ sa ɔmɔ. Ɔ mɔlɛgɛ asa abono ilaa i tu ɔmɔ mɔ, ne o kyu mɔ-nyoro kyu kyɛɛ ilaa dɛnsɛ kamaasɛ giwɔra mɔ.

11 Okulaabo ɔbono ɔŋ ti belɛ mɔ berɛ, fɛŋꞌ baa yɛgɛ mɔ ɔꞌ bɔla gikpen mɔ so. Ɔŋ ti belɛ faa mɔ, i laa taalɛ ba yɛɛ mɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa i laa biidɛ mɔ-nwɔnsa koso Yesu Kirisito gɛsun mɔ so ne gɛdena gɛ laa kii da mɔ ɔbolɛ. 12 Nengyene o kii dena mɔ, ɔ laa gyi gipuɛɛ akulaabo gikpen mɔ asɛ. I lii fɛɛ ɔ ka yela yɛɛ ɔŋ baa kii dena. 13 I mɛŋ gyɛ gipuɛɛ gidɛ wolɛ. Nengyene ɔbono ɔŋ ti belɛ mɔ ɔ naa nten-ana dɔ ɔ kya kerɛ Yesu asonbo mɔ so mɔ, anaa-naa a laa den mɔ. Ɔŋ baa wɔra sɛi. I mɛŋ gyɛ imɔ idɛ wolɛ. Ɔ laa kpɛ ɔ kya nu de asa ilaa gisola kpe sola ba, ne ɔ laa kpɛ ɔ kya ten ɔ kya loo asa ilaa dɔ de ɔꞌ naa ɔ kya tɔgɛ ilaa ibono iŋ kaaborɛ ɔꞌ tɔgɛ mɔ. 14 Imɔso nan laarɛ fɛɛ akulaabo abono mɛ mɛŋ ti belɛ mɔ mɛꞌ tɛsɛ dena, mɛꞌ korogɛ, de mɛꞌ keda mɔmɔ-adɛ. Gɛnen ne i maŋ nyɛ bugi ɔkpa sa abono mɛ kya kyo Yesu ɔson mɔ yɛɛ mɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii aye abono a kya son Yesu mɔ so. 15 N kya tɔgɛ imɔ idɛ pɛwu mɔ, i lii fɛɛ akulaabo abono mɛ mɛŋ belɛ ne nkana a kya kerɛ ɔmɔ so mɔ dɔ ako mɛ ti fuɛ Yesu ɔkpa mɔ kpe mɛ buu ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ-lɛɛ ɔkpa mɔ. 16 Nengyene ɔkyii ɔbono ɔ kya ka gyan Yesu so mɔ bo akulaabo mɔ-gɛsu dɔ mɔ, ɔꞌ kerɛ mɔmɔ so. Ɔŋ sa oꞌ kyu gɛnen gikpon mɔ kyu kpaa too Yesu asonbo mɔ so. Imɔ ne nan yɛgɛ Yesu asonbo mɔ mɛꞌ nyɛ nyoro kerɛ daa akulaabo abono mɛŋ bo akerɛbo mɔ so.

Kyu Buubuu Keda Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Mɔ

17 Yesu asonbo abelɛnsɛ abono mɛ kya gyangbara sa fɛye dandan mɔ, fɛꞌ kyu buubuu belɛ kyu keda mɔmɔ. Titirigu mɔ, abono mɛ kya pɛɛrɛ ansi mɛ kya tɔgɛ ne mɛ kya nyiile asa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. 18 I kya nyiile fɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ i kya tɔgɛ yɛɛ, “Owi ɔbono fo yɛgɛ fo-naadɛ kya daarɛ fɛɛ ayu ɔ kya sa fo mɔ, gɛŋ sa foꞌ ŋminde mɔ-gɛnɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ wɛ amɔ.” Iko kee ne n gyɛ yɛɛ, “Ɔko gi gyi fo paa mɔ, ka mɔ imɔ so gikɔ.”

19 Fo nu ɔko gi buu yɛɛ Yesu asonbo ɔbelɛnsɛ ɔko gi wɔra ilaa nyɛnyɛn iko, ne asa anyɔ abɛɛ asaꞌ maŋ taalɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ɛɛn, i gyɛ gɛsintin” mɔ, gɛŋ sa foꞌ kyu imɔ wɔra ilaa dɔ. 20 Nengyene fo wu yɛɛ ɔko kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, ka mɔ Yesu asonbo mɔ pɛwu ansi dɔ de asɛnsɛ mɔ pɛwu mɛꞌ nyɛ selɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra.

21 Wurubuaarɛ de Kirisito Yesu de Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii yɛɛ mɛꞌ wɔra gɛsun sa mɔ mɔ pɛwu mɛ laa lɛɛ me gɛnɔ yɛɛ n kya ka fo yɛɛ foꞌ kyu gɛsintin gyi nbara nbono nɛ sa fo faa pɛwu so. Gɛŋ sa foꞌ wɔra gɛligi ilaa abɛɛ foꞌ su ako so don ako.

Kerɛ Dandan Pɛi De Foꞌ Lɛɛ Agyangbarabo

22 Gɛŋ sa foꞌ kpaala lɛɛ ɔko yɛɛ fo laa kyu abaa gyan mɔ so kolɛ Wurubuaarɛ Oduduu sa mɔ de ɔꞌ wɔra ɔgyangbarabo sa Yesu asonbo. Gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ wɔra ɔko de ɔꞌ keda nyoro wɔra ilaa nyɛnyɛn. Kerɛ de foꞌ kyu gisen dɛnsɛ wɔra ilaa kamaasɛ.

23 Giko mɔ kee ne. Fo-ɔtɔ mɔ so mɔ, gɛŋ baa nun nkyu wolɛ. I bo no i bo no mɔ, nun nta ŋmaraa pi‑i. I laa kpaa fo de foŋꞌ baa kyena lɔ belen-belen.

24 Ako mɛ bo no faa mɔ, mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn iŋ bo ŋara dɔ. I kya wolaa lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ gyi gipuɛɛ. Ako mɔ, gɛmara-gɛmara ne mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn i kya lii gɛwi. 25 Gɛnen kee ne gidɛnsɛ giwɔra giŋ bo ŋara dɔ. Ba‑a ne fɛɛ gidɛnsɛ giwɔra giko giŋ ti lii gɛwi mɔ, gi maŋ ŋara gɛkpaa-gɛkpaa.

6

Abono Mɛ Tɛ Sa Awura Mɔ

1 Abono pɛwu mɛ kya son Yesu, ne mɛ tɛ awura abono mɛŋ kya son Yesu asɛ mɔ, mɛꞌ kyu buubuu kyu sa mɔmɔ-wuraana ɔkpa kamaasɛ so. Mɛŋ sa mɛꞌ sa asa ɔkpa de mɛꞌ ten aye-Wurubuaarɛ ɔson mɔ gɛnɔ yɛɛ ɔson mɔ kya nyiile ilaa nyɛnyɛn de iŋ sa iꞌ mɔɔ Wurubuaarɛ gimu. 2 Abono mɛ tɛ awura abono mɔmɔ kee mɛ kya son Yesu asɛ mɔ, mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ ti mɛ gyɛ Yesu asonbo so mɔ, mɛ maŋ kyu buubuu sa mɔmɔ-awuraana mɔ. I kaaborɛ mɛꞌ pɛɛrɛ ansi son ɔmɔ dɔɔdan too gbaa daa. I lii fɛɛ mɔmɔ-wuraana abono mɛ kya nyɛ agyan lii ɔmɔ asɛ gɛnen mɔ, mɛ gyɛ daa Yesu asonbo ne Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔmɔ-ilaa.

Abono Mɛ Nyi Yɛɛ Wurubuaarɛ Ɔson Mɔ Gyɛ Aterenbi Gɛlaarɛ Mɔ

Timoti, kyu ilaa ibonoana nɛ nyiile fo faa nyiile Yesu asonbo mɔ de foꞌ tɔgɛ wɔra ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ gyi imɔ so. 3 Nengyene ɔko kya nyiile ilaa banban iko kpɛi, ne ɔŋ kya kyule aye-Wura Yesu Kirisito-lɛɛ gɛsintin agyɛbi mɔ, abɛɛ ɔŋ kya kyule ilaa nyiilesɛ ibono i kya kpaa nyamesɛ de ɔꞌ selɛ Wurubuaarɛ mɔ, 4 nyoro ginyiile gi gyi kaasɛ ɔbono gimu ne. Ɔ mɛŋ nyi sɛi ne. Ɔ kpɛ ɔ kya sɔɔ akyɔɔlɛ ne ɔ kya taragɛ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ, i kya wɔra mɔ ɔkon. Gɛnen akyɔɔlɛ adɛ a kya bara gɛlaaloo, i kya yɛgɛ asa mɛꞌ tɔrɔ abara so, mɛꞌ saalɛ abara, abɛɛ mɛŋ baa bii abara amu dɔ. 5 Ibiidɛ iŋ kya ta ɔmɔ dɔ. Mɛŋ bo amu. Wurubuaarɛ gɛsintin ɔson mɔ gi lii mɔmɔ-gibaa. Mɔmɔ-nwɔnsa ne n gyɛ yɛɛ mɛ wɔra Wurubuaarɛ asonbi ilaa mɔ, i laa kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ aterenbi.

6 Fo kya son Wurubuaarɛ mɔ, i bo agyan belɛ. Pɛi ne fo laa wu yɛɛ i bo agyan mɔ, gɛnen mɔ, ilaa ibono fo bo mɔ i kya gyi fo-ginsi. 7 A mɛŋ kyu sɛi kyu ba gɛsinkpan so ne a maŋ taalɛ kiiri sɛi. 8 Ibono a kpɛ nyɛ a bo agyudɔ de ilaa ibono a kya kyu kun aye-nyoro faa mɔ, i kyɔ sa aye. 9 Abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ wɔra aterenbi awura mɔ, mɛ kya tɔrɔ daa ɔdoo dɔ abɛɛ agyondiworo dɔ. Mɛ mɛŋ nyi ɔlaako Wurubuaarɛ asɛ. Mɛ mɛŋ nyi yɛɛ mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa idɛ i kya gooli mɔmɔ ne. Mɔmɔ-ilaa laarɛsɛ i kya kperɛ ɔmɔ lii Wurubuaarɛ asɛ. I laa yɛgɛ mɛꞌ gyi gyɛrɛbi de mɛꞌ fuɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara. 10 I lii fɛɛ nengyene aterenbi ilaa ne fo nyamesɛ fo kya laarɛ mɔ, i kya yɛgɛ foꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi gikyɔ. Ako mɛ yɛgɛ aterenbi ilaa i gyi mɔmɔ-amu, ne i yɛgɛ mɛ taa Yesu ɔson mɔ yɛgɛ san kpe mɛ kya dun wa-wa.

Fo berɛ, Wɔra Idɛnsɛ

11 Fo berɛ, Wurubuaarɛ isa ne fo gyɛ. Kine imɔ ibono pɛwu giwɔra. Pɛɛrɛ ansi de foꞌ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Selɛ mɔ de foꞌ ka gyan Yesu so. Laarɛ Wurubuaarɛ de nyamesɛ ilaa. Nyɛ gisen ɔlaawusɛ dɔ, de foꞌ kyu buubuu kyu kyena de asa. 12 Ka gyan Yesu so de iꞌ wɔra fɛɛ fo kya kɔ ikɔ dɛnsɛ fi‑i sa mɔ ne. Imɔ ne nan yɛgɛ foꞌ laa abaa keda Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ. Gɛnen gɛkyena gɛbono so ne Wurubuaarɛ gi tɔgɛ fo yɛɛ foꞌ son mɔ mɔ, ne fo‑o fo mɔ, fo yelɛ sansana lɛɛ fo-gikagyan gibono fo ka gyan Yesu so mɔ tɔgɛ kanpɛ.

13 Kirisito Yesu ɔbono ɔ yelɛ Pontiyusɛ Pilato ansi dɔ lɛɛ mɔ-gɛsintin tɔgɛ kanpɛ mɔ de Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya sa ilaa kamaasɛ nkpa mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ me‑rɛ fo ne nꞌ kya ka fo faa. 14 Gyi imɔ so kpaa fo owi ɔbono aye-Wura Yesu Kirisito laa kii ba gɛsinkpan so mɔ. Gɛŋ sa foꞌ tan imɔ iko‑rɛ iko so, de ɔko ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko tɔgɛ kyu lii fo so. 15 Wurubuaarɛ laa yɛgɛ Yesu oꞌ kii ba owi ɔbono mɔ Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ. Ayenbi a gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ. Mɔ-nkon ne n gyɛ Ɔlolonbo, Awura dɔ Wura. Mɔ ne n gyɛ abelɛnsɛ dɔ Ɔbelɛnsɛ. 16 Mɔ-nkon ne n gyɛ ɔbono ɔ maŋ wuꞌ gɛkaako kpa‑a. Nfono ɔ tɛ mɔ i tansi i kya wu ne i kya ŋɛlegi ibono ɔko maŋ taalɛ tu sindi nno. Ɔko mɛŋ ti taa taalɛ bugi ansi kerɛ mɔ, ne ɔko maŋ taalɛ kerɛ mɔ gɛkaako kpa‑a. Buubuu de gɛwuragyi iꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Aterenbi Awura Ilaa

17 Timoti, ka asa abono mɛ bo gɛsinkpan so awuratɔ mɔ yɛɛ mɛŋ sa mɛꞌ nyiile mɔmɔ-nyoro abɛɛ mɛꞌ kyu mɔmɔ-ansi gyan aterenbi so. Mɛŋ kya kyu aterenbi tii gikɔɔrɛ. Mɛꞌ kyu mɔmɔ-ansi gyan daa Wurubuaarɛ so. Mɔ ne n kya bugi mɔ-gibaa dɔ sa aye ilaa kamaasɛ ibono a kya nyɛ faa de iꞌ wɔra aye ɔkon. 18 Buu sa mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra gidɛnsɛ. Mɛ wu yɛɛ mɔmɔ-aterenbi a kyɔ mɔ, mɔmɔ-gidɛnsɛ giwɔra giꞌ nyaakyɔ gɛnen kee. Mɛꞌ bugi mɔmɔ-abaa sa asa lii mɔmɔ-asen dɔ. 19 Mɔmɔ-abaa dɔ i kya bugi gɛsinkpan so mɔ, mɛ kya baala awuratɔ mɛ kya yela mɔmɔ-nyoro Wurubuaarɛ dɔ ne. Mɛ kya too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ Wurubuaarɛ asɛ. I laa kpaa ɔmɔ de mɛꞌ nyɛ laa abaa keda ilaa ibono i kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ. Gɛmɔ ne n gyɛ gɛkyena gbaa-gbaa.

Dii Fo-Gɛsun Wɔrasɛ

20 Timoti, dii gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra fo-abaa dɔ mɔ. I bo asa ako, mɛ kyu mɔmɔ-gɛtɔngɛ de mɔmɔ-akyɔɔlɛ abono mɛ kya sɔɔ kyu lii Wurubuaarɛ agyɛbi so mɔ yɛɛ i gyɛ ɔlaako ginyi. Gɛŋ sa foꞌ buu ɔmɔ-gitan. 21 Mɛ penɛ ako kaaborɛ ndɛ mɛ fuɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ ɔkpa.

Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

2 Timoti

1

2

3

4

Pɔɔlo Ɔwolɛ Nyɔsɛ

Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Timoti Mɔ

1

1 Me Pɔɔlo ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ mi‑i sa fo. Wurubuaarɛ gi lɛɛ gibaa yii me yɛɛ nꞌ wɔra Kirisito Yesu ɔsɔɔ de nꞌ tɔgɛ asa ilaa ibono ɔ ka yela sa ɔmɔ mɔ. Ɔ ka yela yɛɛ asa abono mɔmɔ‑rɛ Kirisito Yesu mɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 2 N kya wɔra ɔwolɛ baarɛ n kya sa fo, Timoti, fo ɔbono fo baa bingiri fɛɛ me-bi korogɛsɛ mɔ. Fo-ilaa i bo me-gisen dɔ. Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Kirisito Yesu mɛꞌ sa fo so gɛwɔnsa dɛnsɛ, mɛꞌ su fo so, de mɛꞌ sa fo gisen yuuli.

3 Owi kamaasɛ dɔ mɔ, n kya nyingi fo so gɛdalaa dɔ. N kya faala Wurubuaarɛ mi‑i sa fo gɛnyɛ de gɛpɛ. N kya dalaa gɛnen mɔ, n nyi me-gisen dɔ yɛɛ n dɛ gisen dɛnsɛ mi‑i son Wurubuaarɛ, fɛɛ gɛnɔɔbono me-naanaana mɛ son mɔ. 4 N kya nyingi owi ɔbono fo naa kyena gbaa ginsikyu mɔ de‑e, i kya yɛgɛ nꞌ nyingi fo so. N kya laarɛ de aꞌ kii nyɛ wu abara de iꞌ tansi wɔra me ɔkon. 5 Owi kamaasɛ mɔ, n kya nyingi gɛnɔɔbono fo kya ka gyan Yesu so lii fo-gisen dɔ mɔ. Gɛnen kee ne fo-naana kyiisɛ, Loowisi, de fo-nyi, Yunisi, mɛ ka gyan mɔ so ne. N nyi yɛɛ gɛnen gikagyan gibono ɔnan kee ne n bo fo dɔ faa.

Lɛɛ Wura Yesu Ɔkalan Mɔ Tɔgɛ Sa Asa De Foŋꞌ Selɛ Ɔlaawusɛ

6 Nɛ naa kyena kyu me-abaa gyan fo so kolɛ Wurubuaarɛ Oduduu sa fo. Gɛsintin mɔ, Wurubuaarɛ gi sa fo adawo ako de foꞌ kyu wɔra mɔ-gɛsun. Imɔso n kya nyingi fo yɛɛ foꞌ lɔrɔ ɔgya wɔra gɛnen adawo abono dɔ. 7 Oduduu ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu sa aye mɔ mɛŋ kya yɛgɛ aꞌ bingiri afuubo. Mɔ-Oduduu mɔ kya yɛgɛ aꞌ nyɛ daa ɔlon, aꞌ nyɛ gɛlaarɛꞌ aye-asen dɔ, de aꞌ nyɛ taalɛ keda aye-nyoro. 8 Imɔso gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fo ipeeli yɛɛ fo laa lɛɛ aye-Wura Yesu ilaa nyiile asa. Gɛŋ yɛgɛ me-ilaa iꞌ wɔra fo ipeeli kee yɛɛ mɛ keda me tii de obu lii Yesu gɛsun mɔ so. Nyɛ gisen de foꞌ sɔɔ fo-lɛɛ ɔlaawusɛ ɔbono ɔ laa tu fo kyu lii Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ so mɔ. Wurubuaarɛ laa sa fo ɔlon.

9 Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ, ne ɔ tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ lɔrɔ aye-nyoro yela sa mɔ-nkon. Iŋ gyɛ aye-ilaa wɔrasɛ so ne Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye gɛnen. I gyɛ daa mɔ gbaa-gbaa gɛlaarɛ de mɔ-gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛbono ɔ bo sa aye mɔ so. Pɛi de ɔꞌ lɔɔ lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ, ɔ wolaa sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛdɛ kyu lii aye‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. 10 Idɛ kon, ɔ yɛgɛ gɛnen mɔ-gɛwɔnsa gɛbono gɛ lii gɛwi. I lii fɛɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo Kirisito Yesu gi ba gɛsinkpan so. Ne ɔ mɔɔ lɛwu gibɔrɔ. Ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ gɛwi nyiile asa kyu naa de mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ so. 11 Yesu Kirisito gi kyu mɔ-gɛsun wɔra me-abaa dɔ yɛɛ me kee nꞌ wɔra gɛnen ɔkalan mɔ ɔtɔgɛbo. Ɔkalan mɔ so mɔ, nɛ wɔra Kirisito Yesu ɔsɔɔ, ne nꞌ kya nyiile asa ɔkalan mɔ ilaa. 12 Gɛnen ɔkalan mɔ so ne nꞌ kya yiyɛɛ faa. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, iŋ bo me ipeeli. I lii fɛɛ n nyi ɔbono nɛ ka gyan mɔ so mɔ, ne n nyi ibono ɔ bo lon de ɔꞌ taalɛ kerɛ ilaa ibono o kyu wɔra me-abaa dɔ mɔ so kpaa fo gɛkɛ gɛbono ɔ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ.

13 Ilaa ibono nɛ nyiile fo kyu lii Yesu ɔkalan mɔ so mɔ i gyɛ gɛsintin. Keda imɔ dɔ de foꞌ kyu imɔ nyiile asa. Kpɛ fo kya ka gyan Wurubuaarɛ so de foꞌ laarɛ Wurubuaarɛ de anyamesɛ ilaa kyu naa de fo‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. 14 Yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo aye-asen dɔ mɔ ɔꞌ kpaa fo de foꞌ kerɛ agyɛbi dɛnsɛ abono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra fo-abaa dɔ mɔ so.

15 Fɛɛ gɛnɔɔbono fo nyi mɔ, aye-nanboana abono pɛwu mɛ lii Esiya gɛsinkpan so mɔ mɛ yaasɛ taa me yɛgɛ. Mɔmɔ dɔ ako ne n gyɛ Figyilo de Hɛmogyinɛ. 16 Onɛsiforo berɛ, Wura Yesu oꞌ su mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ awura so sa me. I lii fɛɛ ɔ kya kyena yɛgɛ me-gisen gi kya tɔrɔ me. Iŋ bo mɔ ipeeli yɛɛ n tii de obu. 17 Mɔ berɛ, ɔ kpɛ loo Rom gɛrɛ mɔ, ɔ pɛɛrɛ ansi laarɛ me-gɛten, ne ɔ baa wu me. 18 Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ aye-Wura Yesu oꞌ su mɔ so gɛkaabono Yesu laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. Gɛnɔɔbono ɔ kpaa me Efiso ɔsowolɛ so mɔ, iŋ gyɛ fo gisafo. Fo nyi imɔ pɛwu.

2

Da Gikan Wɔra Yesu Gɛsun Mɔ De Foꞌ Nyɛ Imɔ-Ntɛɛla

1 Me-bi, Kirisito Yesu kya sa fo so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Imɔso keda fo-nyoro wɔra mɔ-gɛsun. 2 Ilaa ibono nɛ nyiile fo ne asa sakyɔ mɛ kya lɛɛ me-gɛnɔ yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ, fo kee, kyu imɔ nyiile ako. Kerɛ daa asa abono mɛ kya gyi gɛsintin ne mɛ laa bii nyiile asa banban mɔ de foꞌ kyu gɛnen ilaa nyiilesɛ ibono wɔra mɔmɔ-abaa dɔ kee.

3 Sɔɔ fo-lɛɛ ɔlaawusɛ ɔbono ɔ laa tu fo Kirisito Yesu ɔson mɔ so mɔ fɛɛ sogya dɛnsɛ. 4 Sogya berɛ mɛŋ kya yɛgɛ ilaa ibono i mɛŋ gyɛ asogyaana ilaa mɔ iꞌ biidɛ mɔ lii mɔ-gɛsun dɔ. Ɔ kya laarɛ daa de ɔꞌ nyɛ gyi mɔ-ɔbelɛnsɛ ginsi. Fo kee laarɛ gɛnɔɔbono fo laa gyi Kirisito Yesu ginsi mɔ. 5 Fo kya wɔra Yesu gɛsun mɔ, wɔra daa fɛɛ asa abono mɛ kya selɛ ɔnangya de mɛꞌ kerɛ ɔbono ɔ laa daa asɛnsɛ mɔ. Ɔselɛbo kamaasɛ nyi yɛɛ ba‑a ɔ gyangbara ne ɔ mɛŋ gyi giselɛ mɔ nbara so mɔ, ɔ maŋ nyɛ gɛgyangbara afaala. 6 Yesu gɛsun mɔ dɔ mɔ, wɔra fɛɛ dɔɔbo ɔbono ɔ kya pɛɛrɛ ansi wɔra gɛsun mɔ. Mɔ ne n kya daa gigyi agyudɔ gyangbarasɛ. 7 Sa ilaa ibono n kya tɔgɛ fo faa so gɛwɔnsa. Wura Yesu laa yɛgɛ foꞌ nu imɔ ikamaasɛ gɛsɛ.

8 Kyu fo-gɛwɔnsa gyan Yesu Kirisito so. Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Ɔ gyɛ Oloobu Deefidi ɔnaanabi fɛɛ gɛnɔɔbono Yesu ɔkalan konkonsɛ ɔbono n kya tɔgɛ mi‑i sa asa mɔ kya nyiile mɔ. 9 Gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ so ne asa mɛ kya kyo me, mɛ kya wɔra me awɔrɔfɔɔ, ne mɛ wɔra me agbangbaran fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo ɔko faa. Me ne mɛ nyɛ wɔra agbangbaran. Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ berɛ, mɛ maŋ nyɛ mɔ wɔra agbangbaran kpa‑a. 10 N nyi gɛnen so mɔ, nɛ sɔɔ ɔlaawusɛ kamaasɛ abaa anyɔ de iꞌ kpaa asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ son mɔ mɔ. N kya laarɛ mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena kyu naa de mɔmɔ‑rɛ Kirisito Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so. Mɛ nyɛ gɛnen amɔlɛgɛ mɔ, mɛ laa nyɛ nyisigyi ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ.

11 I bo gɛdɛ gɛko, gɛ gyɛ gɛdɛ paawɔrasɛ. Gɛmɔ ne n gyɛ yɛɛ:

“Fɛɛ Yesu so ne a nyɛ lɛwu mɔ,

aye‑rɛ mɔ kee a laa kyena dabɔlɛ.

12 Nengyene a wu ɔlaa Yesu so ne a keda nyoro kpaa lii mɔ,

aye‑rɛ mɔ a laa baa gyi gɛwura dabɔlɛ.

Nengyene a kine yɛɛ Yesu mɛŋ gyɛ aye-Wura berɛ mɔ,

mɔ kee laa kine yɛɛ aŋ gyɛ mɔ-asonbo.

13 Nengyene a mɛŋ gyi gɛsintin sa mɔ mɔ,

mɔ berɛ laa kpɛ ɔ kya gyi gɛsintin ɔ sa aye.

I lii fɛɛ mɔ berɛ, gɛnɔɔbono ɔ dɛ mɔ,

ɔ maŋ kine yɛɛ iŋ gyɛ gɛnen ne ɔ dɛ.”

Kyu Gɛsintin Wɔra Wurubuaarɛ Gɛsun

14 Kpɛ fo kya nyingi Yesu asonbo gikpen mɔ gɛnen ilaa ibonoana nɛ tɔgɛ fo faa. Ka sa mɔmɔ Wurubuaarɛ ginyen dɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ sɔɔ akyɔɔlɛ giyan kyu lii agyɛbi so. Gɛnen akyɔɔlɛ abono aŋ kya kpaa asa gisɔɔgyi. I laa nyida abono mɛ kya nu mɔmɔ asɛ mɔ gisɔɔgyi daa giyan. 15 Pɛɛrɛ ansi de foꞌ gyi Wurubuaarɛ ginsi kerɛ mɔ-gɛsintin agyɛbi mɔ dɔ dandan fo kya lɛɛ amɔ gɛsɛ imɔ-ɔkpa so. Fo wɔra mɔ-gɛsun sa mɔ gɛnen mɔ, fo maŋ gyi ipeeli mɔ asɛ. 16 Nsingyi nbono giŋ gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne giŋ kya kpaa asa gisɔɔgyi mɔ, gɛŋ sa foꞌ kyu fo-gɛnɔ wɔra nmɔ dɔ. Gɛnen nsingyi nbono gi kya gbere asa loo ilaa ibono Wurubuaarɛ mɛŋ kya laarɛ asa mɛꞌ wɔra mɔ dɔ daa kii too. 17 Asa abono mɛ kya gyi gɛnen nsingyi mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ i kya kyangɛ fɛɛ gilɔtɔ nyɛnyɛn gibono gi kya kyangɛ mɔ. Asa abono mɛ kya nyiile gɛnen ilaa nyiilesɛ ibono mɔ, mɔmɔ ako ne n gyɛ Himinayosɛ de Filetusɛ. 18 Mɛ taa Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ yɛgɛ san mɛ dɛ daa yɛɛ ibono Wurubuaarɛ darɛ yɛɛ ɔ laa kyingi asa lii ibuni dɔ mɔ, gɛnen ilaa ibono i ti wolaa ba kyon. Mɔmɔ gɛnen ilaa ibono i kya nyida Yesu asonbo ako gisɔɔgyi gibono mɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ. 19 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Yesu asonbo gikpen mɔ berɛ gi san gi yelɛ girin. Gi dɛ fɛɛ obu ɔbono Wurubuaarɛ ne n too mɔ-gɛsɛ ɔpɔɔrɛ, ne ɔ ŋmarasɛ gyan mɔ so yɛɛ,

“Wurubuaarɛ nyi asa abono mɛ gyɛ mɔ-adɛ gɛsintin mɔ.”

Ne o kii ŋmarasɛ yɛɛ,

“Isa ɔbono ɔ laa tɔgɛ yɛɛ Wura Yesu ne n gyɛ mɔ-Wura mɔ,

kaasɛ ɔꞌ taa ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ.”

20 Aye Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ asa mɛ dɛ fɛɛ gɛtenꞌ belɛ dɔ ilaa kedasɛ. Iko i gyɛ sika kɔkɔɔ, iko i gyɛ isilibaa, iko, mɔ, i gyɛ iyii ne mɛ kyu salɛ imɔ, ne iko, mɔ, i gyɛ gɛbɔlɛ ne mɛ kyu pɔrɔ imɔ. Imɔ dɔ mɔ, iko i gyɛ sa gɛsi gigyi, ne iko, mɔ, i gyɛ sa nkɛ yanyansɛ gikeda. 21 Nengyene Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ isa gi lɛɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ, kaasɛ laa wɔra fɛɛ ilaa kedasɛ ibono mɛ kya keda gɛsi gigyi dɔ gɛtenꞌ belɛ dɔ mɔ. Aye-Wura Wurubuaarɛ laa lɔrɔ fo gɛnen isa ɔbono yela sa mɔ-nyoro de foꞌ wɔra nyamesɛ tirisɛ sa mɔ. Ɔ laa baala fo yela sa gɛsun dɛnsɛ kamaasɛ giwɔra.

22 Imɔso gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ gidega de gibolonbu ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa iꞌ gyi fo-gimu. Selɛ gɛnen gɛwɔnsa gɛbono. Pɛɛrɛ ansi de fo-gisen dɔ iꞌ nyɛ wɔra ɔdan Wurubuaarɛ ansi so. Ka gyan Yesu so lii fo-gisen dɔ. Laarɛ Yesu de Wurubuaarɛ de anyamesɛ ilaa, de foꞌ wɔra aniya de foꞌ bara gisen yuuli asa dɔ. Wɔra fɛɛ asa abono mɔmɔ-asen a fuuli ne mɛ kya saawo terɛ aye-Wura Yesu mɔ. 23 Akyɔɔlɛ abono ɔlaako ginyi giŋ bo amɔ dɔ ne aŋ bo agyan mɔ, gɛŋ sa foꞌ ka amɔ gɛnɔ. I lii fɛɛ fo nyi yɛɛ gɛnen akyɔɔlɛ abono a kya bara daa ibiidɛ. 24 Iŋ kaaborɛ Wura Yesu gɛsun ɔwɔrabo ɔꞌ wɔra isa ɔbono ɔ kya laarɛ ibiidɛ. Ɔꞌ wɔra daa isa ɔbono ɔ kya su ɔkamaasɛ so. Ɔꞌ wɔra onyiilebo dɛnsɛ ɔbono ɔ bo gisen mɔ. 25 Asa abono mɛ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ akyɔɔlɛ mɔ, Wura Yesu gɛsun ɔwɔrabo ɔꞌ lɛɛ ilaa gɛsɛ sa mɔmɔ laakaarɛ so. I lii fɛɛ mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyan yɛɛ foŋbii mɔ, Wurubuaarɛ laa kpaa mɔmɔ de mɛꞌ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ mɛ fuɛ de mɛꞌ baa bii gɛsintin ɔkpa mɔ. 26 Mɛ nyɛ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ gɛnen mɔ, mɛ laa nyɛ mɔmɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ɔdoo ɔbono ɔ da mɔmɔ mɔ dɔ. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi penɛ mɔmɔ kyu mɔmɔ wɔra mɔ-gyɔlɔ dɔ ne mɛ san mɛ kya wɔra daa mɔ-gɛlaarɛ.

3

Nkɛ Laalaalogɛ Mɔ Dɔ Mɔ, Wurubuaarɛ Ilaa I Maŋ Fɛ Ako Giso

1 Sɔɔ gibui yela yɛɛ gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ dɔ mɔ, i laa wɔra ɔlon gɛsintin sa anyamesɛ. 2 I lii fɛɛ anyamesɛ mɛ laa kerɛ daa mɔmɔ wolɛ-lɛɛ so, ne mɛ laa laarɛ daa aterenbi. Mɛ laa nyiile mɔmɔ-nyoro, ne mɛ laa tɔgɛ yɛɛ mɔmɔ-gɛmara mɔ ɔko mɛŋ bo no. Mɛ laa saalɛ asa, ne mɛ maŋ nu mɔmɔ-akorogɛbo gɛdɛ. Mɛ laa wɔra bundiayɛ asa, ne Wurubuaarɛ ilaa gbaa i maŋ fɛ mɔmɔ-giso. 3 Mɛ laa wɔra asa abono mɛ maŋ bii gɛsu, ne mɛ maŋ su asa so. Mɛ laa nyida asa, ne mɛ laa wɔra nbirisi de gɛradama asa. Mɛ laa kyo ilaa dɛnsɛ. 4 Mɛ laa wɔra abono mɛ kya fɛ asa. Mɛ maŋ sa gɛwɔnsa pɛi de mɛꞌ lɔɔ wɔra ilaa. Mɛ laa diirɛ mɔmɔ-nyoro. Mɛ laa laarɛ ɔkon gigyi de mɛꞌ taa Wurubuaarɛ yɛgɛ. 5 Mɛ kya wɔra fɛɛ mɛ kya son Wurubuaarɛ, yɛgɛ mɛ kine Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ taalɛ wɔra mɔ-gɛlaarɛ mɔ. Fo berɛ, gɛŋ sa foꞌ saarɛ gɛnen asa abono ɔnan dɔ.

6 Mɔmɔ ako ne n gyɛ asa abono mɛ kya kyu gɛnɔ ɔkon kpaa loo asa nten dɔ penɛ akyii abono mɛ mɛŋ kya sa gɛwɔnsa kpe gɛta mɔ. Gɛnen akyii abono mɛ kya nyɛ penɛ gɛnen mɔ ilaa nyɛnyɛn i dɛ fɛɛ gɛsola. Anyamesɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa kpɛi-kpɛi ne n gyi mɔmɔ-amu. 7 Owi kamaasɛ dɔ mɔ, gɛnen akyii abono mɛ kpɛ ma‑a kasɛ ilaa kpɛi-kpɛi; mɛŋ kii ma‑a bii gɛsintin ɔkpa mɔ kpa‑a. 8 Gɛnɔ ɔkon awura adɛ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de abono mɛ kya tɔgɛ gɛsintin mɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono Gyanesɛ de Gyanberɛsi mɛ naa kyena sɔɔ akyɔɔlɛ de Mosisi mɔ. Gɛnɔ ɔkon awura adɛ amu a nyida. Mɛ fuɛ Yesu ɔkpa, mɛŋ kya sɔɔ mɔ gyi gɛsintin ɔkpa so. 9 Mɔmɔ-asa gipenɛ gidɛ gi maŋ kperɛ mɔmɔ gɛtɛɛko. I laa lii gɛwi yɛɛ mɛ mɛŋ nyi ɔlaako, fɛɛ gɛnɔɔbono Gyanesɛ mɔ‑rɛ Gyanberɛsi-lɛɛ mɔ i naa kyena lii gɛwi mɔ.

Fo Berɛ, Nyiile Gɛsintin Ɔkpa Mɔ

10 Fo berɛ, fo kasɛ me-ilaa wɔrasɛ de me-ilaa nyiilesɛ. Ibono i gyan me-ansi so yɛɛ nan wɔra mɔ, imɔ kee ne n gyan fo-ansi so. Gɛnɔɔbono n kya ka gyan Wura Yesu so mɔ, de gɛnɔɔbono n kya nyɛ gisen mɔ, de gɛnɔɔbono n kya laarɛ Wura Yesu mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ de anyamesɛ ilaa mɔ, fo kee fo ti kasɛ imɔ pɛwu. Fo nyi gɛnɔɔbono ilaa i kya tu me ne nꞌ kya nyɛ gisen kpaa lii mɔ. 11 Fo nyi gɛnɔɔbono asa mɛ ka me-ansi ne mɛ wɔra me awɔrɔfɔɔ Antiyoki, Ikoniyon, de Lisitera isowolɛ so mɔ. Wura Yesu, mɔ, gi mɔlɛgɛ me lii imɔ pɛwu dɔ. 12 Isa kamaasɛ ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ-gɛkyena dɔ kyu naa de Kirisito Yesu so mɔ, asa mɛ laa ka mɔ-ansi. 13 Ilaa nyɛnyɛn awura abono mɛ kya kyu mɔmɔ-nyoro kyu wɔra Wurubuaarɛ asonbo gikpen dɔ mɛ kya penɛ asa mɔ berɛ, mɛ laa kpɛ mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɛ kya too daa. Gɛnɔɔbono mɛ kya penɛ asa mɔ, gɛnen ne i kya penɛ mɔmɔ gbaa-gbaa kee ne.

14 Fo berɛ, kpɛ keda daa ilaa ibono fo kasɛ ne fo nyi fo-gisen dɔ yɛɛ i gyɛ gɛsintin mɔ. Fo nyi asa abono mɛ nyiile fo gɛnen ilaa ibono mɔ ɔnan. 15 Lii ko‑o fo-nbii dɔ mɔ, fo ti bii ɔwolɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ ŋmarasɛ yela mɔ. Ɔwolɛ mɔ agyɛbi a kya yɛgɛ fo kya bii ɔlaako de foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de foꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena. Gɛnen amɔlɛgɛ mɔ a kya naa daa de aye-gikagyan gibono a kya ka gyan Kirisito Yesu so mɔ. 16 Ilaa kamaasɛ ibono mɛ ŋmarasɛ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n bara imɔ. Gɛnen agyɛbi mɔ a kya kpaa nyamesɛ. A kya nyiile nyamesɛ ilaa. A kya lɛɛ nyamesɛ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. A kya lɔrɔ nyamesɛ ne a kya bela nyamesɛ de ɔꞌ nyɛ naa Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa mɔ so. 17 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya lɔrɔ Wurubuaarɛ sonbo ɔkpa kamaasɛ so de ɔꞌ nyɛ taalɛ wɔra ilaa dɛnsɛ kamaasɛ.

4

Tɔgɛ Wurubuaarɛ Agyɛbi Mɔ Sa Asa

1 Kirisito Yesu laa kii ba gɛsinkpan so, ɔ laa baa gyi gɛwura, ne ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ, abono mɛ ti wuꞌ de abono mɛ san mɛ tɛ de ansi mɔ pɛwu. Imɔso Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Yesu mɛ yelɛ mɛ kerɛ me faa, n kya ka mi‑i sa fo yɛɛ: 2 lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ tɔgɛ de asa mɛꞌ nu. I gyɛ aberɛ dɛnsɛ dɔ daa‑o; iŋ gyɛ aberɛ dɛnsɛ daa‑o, fo berɛ, pɛɛrɛ ansi tɔgɛ amɔ sa asa. Gya mɔmɔ lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ka mɔmɔ de mɛꞌ wɔra idɛnsɛ de foꞌ tɔgɛ wɔra mɔmɔ. Fo kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, kpɛ fi‑i nyɛ gisen fo kya nyiile mɔmɔ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ilaa dɔɔdan. 3 I lii fɛɛ i laa baa fo owi ɔko mɔ, asa mɛ maŋ kyule nu gɛsintin ilaa nyiilesɛ mɔ. Mɛ laa kpandɛ anyiilebo sakyɔ baa mili mɔmɔ-nyoro yɛɛ anyiilebo mɔ mɛꞌ nyiile mɔmɔ ilaa ibono i bo mɔmɔ ɔbolɛ ne imɔ ne mɛ kya laarɛ de mɛꞌ nu mɔ. 4 Mɛ laa kine ilaa ibono i gyɛ gɛsintin mɔ de mɛꞌ san selɛ mɛ gya daa abon itarɛ ginu. 5 Fo berɛ, bii fo-nyoro akedabi owi kamaasɛ dɔ. Ɔlaawusɛ gi tu fo Yesu gɛsun mɔ dɔ mɔ, nyɛ gisen de foꞌ keda fo-nyoro. Lɛɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ tɔgɛ sa abono mɛŋ ti sɔɔ mɔ gyi mɔ de foꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛsun gɛbono o kyu wɔra fo-abaa dɔ mɔ pɛwu kpaa logɛ.

6 Me berɛ, me-nkɛ nbono gi san de nꞌ lii gɛsinkpan so mɔ gi loo ta. Me-nkpa gi wɔra fɛɛ nta ne nꞌ dɛ mi‑i worogɛ Wurubuaarɛ. 7 Nɛ keda Yesu gɛsun mɔ dɔ fɛɛ ikɔ ne i gyɛ. Nɛ kɔ kpaa wu imɔ-ɔkara. Nɛ wɔra gɛsun mɔ kpaa logɛ fɛɛ ɔnangya ne nɛ selɛ kpaa wu mɔ-ɔkara. Gɛnɔɔbono nɛ ka gyan Yesu so mɔ, nɛ ka gyan mɔ so gɛnen kpaa logɛ. 8 I san daa yɛɛ nꞌ nyɛ me-ntɛɛla nbono ɔ laa kyu tɛɛla abono o kyu yɛɛ mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ mɔ. Gɛnen ntɛɛla nbono gi dɛ gi gyoo me Wurubuaarɛ dɔ. Aye-Wura Yesu ɔbono ɔ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so gɛkaako mɔ laa kyu gɛnen ntɛɛla nbono tɛɛla me gɛnen gɛkaabono. I mɛŋ gyɛ me-wolɛ ne nan nyɛ ntɛɛla nbono. Ɔ laa tɛɛla asa abono pɛwu i kya da mɔmɔ kpa-kpa yɛɛ oꞌ kii ba gɛsinkpan so belen mɔ.

Gika Laalaalogɛsɛ

9 Wɔra aniya de foꞌ baa laa me belen. 10 Deemasɛ gi san ɔ kya laarɛ daa gɛsinkpan gɛdɛ gɛkyena dɔ ilaa so mɔ, ɔ taa me yɛgɛ kyon kpe Tɛsalonika. Kirɛsɛnɛ gi kyon Galati, ne Taatusi, mɔ, gi kyon Damatiya. 11 Luka mɔ-nkon ne n san me asɛ gɛrɛ. Fo laa ba mɔ, laarɛ Maako gɛten de fo‑rɛ mɔ fɛꞌ ba. Ɔ kya taalɛ kpaa me Yesu gɛsun mɔ dɔ. 12 Nɛ sun Tikakusɛ yɛɛ oꞌ kpe Efiso. 13 Fo laa ba mɔ, kyu me soso-lɛɛ gɛgbɛ gɛbono nɛ taa yɛgɛ Tirowasɛ ɔsowolɛ so Kaapusɛ asɛ mɔ bara me. Kyu me-iwolɛ mɔ kee bara me, titirigu mɔ, nbuɛ iwolɛ-lɛɛ mɔ.

14 Alɛsanda ɔbono ɔ gyɛ ɔbelɛbo mɔ gi wɔra me ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi gikyɔ. Wura Yesu laa ka mɔ ilaa ibono ɔ wɔra me mɔ gikɔ. 15 Fo kee, kerɛ fo-nyoro so dɔɔdan de mɔ. I lii fɛɛ ɔ tansi ɔ kya kyo Yesu ɔkalan ɔbono a kya tɔgɛ a kya sa asa mɔ.

16 Owi ɔbono asa ako mɛ daa gikperɛ me abelɛnsɛ ansi dɔ mɔ, ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ yelɛ me-gɛmara. Ɔkamaasɛ gi yaasɛ wor‑r taa me yɛgɛ. Wurubuaarɛ oꞌ kyu abono mɛ selɛ yɛgɛ me gɛnen mɔ ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔmɔ. 17 Owi ɔbono mɛ yaasɛ yɛgɛ me mɔ, Wura Yesu berɛ mɛŋ yɛgɛ me; ɔ yelɛ me-gɛmara. Ɔ sa me ɔlon ne nɛ taalɛ lɛɛ mɔ-ɔkalan mɔ pɛwu tɔgɛ sa asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɔmɔ pɛwu mɛ nyɛ nu. Gɛnen aberɛ abono dɔ mɔ, ɔ mɔlɛgɛ me lii lɛwu dɔ. 18 Gɛnen kee ne ɔ laa mɔlɛgɛ me lii ilaa nyɛnyɛn kamaasɛ ibono i laa tu me mɔ dɔ ne. Ɔ laa kyu me kpe mɔ asɛ Wurubuaarɛ dɔ gimu nkpa de alanfiya de nꞌ kyena mɔ asɛ nfono ɔ kya gyi gɛwura mɔ. Nyisigyi ɔꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa! Iꞌ ba gɛnen.

19 Faala Pirisila de Akuila de Onɛsiforo mɔ‑rɛ mɔ-gɛtenꞌ dɔ awura sa me. 20 Irasitusɛ gi sii kyena Korinti ɔsowolɛ so. Tirofimusɛ berɛ, nɛ koso taa mɔ yɛgɛ Mileto ɔsowolɛ so mɔ, ɔ kya lɔ. 21 Wɔra aniya de foꞌ ba pɛi de awo aberɛ aꞌ lɔɔ fo. Yubulusɛ kya faala fo. Gɛnen kee ne Pudɛnsi, Laanusɛ, Kelɔɔdiya, de aye-nanboana abono aye‑rɛ mɔmɔ a bo Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ gɛrɛ mɔ pɛwu mɛ kya faala fo.

22 Fo‑rɛ Wura Yesu fɛꞌ kyena, de fo-oduduu dɔ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa fo. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

Taatusi

1

2

3

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Taatusi Mɔ

1

1 Taatusi dɛnsɛ, me ɔbono n gyɛ Wurubuaarɛ gɛsun ɔwɔrabo de Yesu Kirisito ɔsɔɔ mɔ ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ mi‑i sa fo faa. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo nyi mɔ, Kirisito gi sun me asa abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ son mɔ mɔ asɛ. O sun me yɛɛ nꞌ kpaa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ sɔɔ Yesu gyi too de mɛꞌ nyɛ bii gɛsintin gɛbono gɛ kya yɛgɛ nyamesɛ ɔꞌ selɛ Wurubuaarɛ mɔ. 2 Mɛ nyɛ bii gɛsintin mɔ mɔ, mɔmɔ-nwɔnsa gi laa nyɛ gyan yɛɛ mɛ laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Wurubuaarɛ gi wolaa ka yela lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ yɛɛ mɔ-asonbo mɛ laa nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ gɛkpaa ne Wurubuaarɛ mɛŋ kya kɛɛ abon. 3 Imɔso owi ɔbono i gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ, ɔ lɛɛ ibono ɔ ka yela mɔ gɛwi tentegelen mɔ-agyɛbi dɔ. O sun mɔ-adɛ ne mɛ naa mɛ kya tɔgɛ gɛnen agyɛbi abono ilaa ma‑a sa asa. Gɛnen gɛsun mɔ ne Wurubuaarɛ, aye-ɔmɔlɛgɛbo mɔ, gi kyu wɔra me-abaa dɔ faa.

4 N kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ n kya sa fo, Taatusi. Yesu ɔkalan ɔbono aye pɛwu a sɔɔ gyi mɔ so mɔ, fo bingiri fɛɛ me-bi gbaa-gbaa. Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-ɔmɔlɛgɛbo Kirisito Yesu mɛꞌ sa fo so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fo gisen yuuli.

Lɛɛ Yesu Asonbo Abelɛnsɛ Dɛnsɛ

5 Nɛ taa fo yɛgɛ yɛɛ foꞌ sii kyena Keriiti gɛsinkpan so nno daa de foꞌ lɔrɔ ilaa ibono a wɔra san mɔ logɛ de foꞌ lɛɛ Yesu asonbo abelɛnsɛ sa ɔsowolɛ kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ nyiile fo mɔ. 6 Ɔbelɛnsɛ ɔbono fo laa lɛɛ mɔ, kerɛ yɛɛ ɔko mɛŋ kya wu ilaa nyɛnyɛn iko mɔ-nyoro so tɔgɛ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔnyen ɔbono o sii de ɔkyii kolon. Mɔ-biana mɛ sɔɔ Yesu gyi. Asa mɛ mɛŋ sa mɛꞌ nu nbii mɔ so yɛɛ mɛ gyɛ nbii nbono mɛŋ kya kyena gikpaara so, abɛɛ mɛ gyɛ gisomaanu nbii. 7 Ɔbelɛnsɛ ɔbono fo laa lɛɛ mɔ ne nan kerɛ Yesu asonbo mɔ so sa mɔ. Imɔso i kaaborɛ ɔꞌ wɔra isa ɔbono ɔko mɛŋ kya wu ilaa iko mɔ-nyoro so tɔgɛ. Ɔŋ kya diirɛ mɔ-nyoro. Ɔŋ gyɛ ɔbono ɔ kya kyu ginyadon belen-belen. Ɔŋ gyɛ nta ɔboobo. Ɔŋ kya laarɛ gɛluu. Ɔŋ gyɛ onsipara wura. 8 Ɔꞌ wɔra isa ɔbono ɔ ti taalɛ keda asafo, ɔ kya laarɛ idɛnsɛ giwɔra, ne o nyi ɔlaako. Ɔꞌ wɔra isa ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran, ɔ selɛ Wurubuaarɛ, ne ɔ kya keda mɔ-nyoro de ɔŋ sa ɔꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. 9 Lɛɛ daa nyamesɛ ɔbono ɔ bii Wurubuaarɛ gɛsintin agyɛbi abono a nyiile asa ne ɔ dɛ amɔ dɔ ken-ken mɔ. Ɔ dɛ gɛsintin mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔ laa bii nyiile Yesu asonbo gɛsintin ɔkpa so. Abono mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ de aye-anyiilebi mɔ kee mɔ, ɔ laa bii tɔgɛ tigi ɔmɔ nfonoana mɛ kya fuɛ ɔkpa mɔ.

10 Gɛnen nyamesɛ baarɛ ɔnan ne fɛ tiri yɛɛ ɔꞌ wɔra fɛye-ɔbelɛnsɛ. I lii fɛɛ gisomaanu awura mɛ nyaakyɔ. Gɛtɔngɛ giyan ne mɛ kya tɔngɛ ma‑a penɛ asa. Abono mɛ kya wɔra gɛnen gikyɔ mɔ ne n gyɛ asa abono mɛ kya ka gyan Gyuda awura nbara so mɔ. 11 I kaaborɛ mɛꞌ tii mɔmɔ de mɛ mɛŋꞌ baa nyɛ ɔkpa nyiile asa ilaa. Mɛ ti kyu ibono iŋ gyɛ inyiilesɛ mɔ nyiile asa ne i biidɛ asa nten-ana dɔ pɛwu lii ɔkpa dɛnsɛ mɔ dɔ kyu kpe mɔmɔ-lɛɛ ɔkpa nyɛnyɛn mɔ dɔ. Aterenbi so ne mɛ kya wɔra gɛnen. I gyɛ ipeeli ilaa sa mɔmɔ. 12 Ɔnyen ɔko, mɔmɔ Keriiti gbaa-gbaa nten obi, gi naa kyena wu mɔmɔ-ilaa tɔgɛ yɛɛ,

“Owi kamaasɛ mɔ Keriiti awura mɛ gyɛ daa abonbo,

mɛ dɛ daa fɛɛ ndonbuɛ

ne mɛ gyɛ awolegyɔbo de agyibelɛbo.”

13 Ilaa ibono gɛnen ɔnyen baarɛ gi wu tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so gɛnen mɔ i gyɛ gɛsintin. Imɔso pɛɛrɛ ansi tɔngɛ sa Yesu asonbo abono mɛ bo nno mɔ de mɛꞌ sɔɔ gɛsintin ilaa nyiilesɛ mɔ gyi. 14 Gyuda awura adedaabo abon itarɛ mɔ de anyamesɛ-lɛɛ ilaa kyosɛ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ sa mɛꞌ kyu imɔ wɔra ilaa dɔ. Gɛnen ilaa kyosɛ ibonoana i kya lii daa Gyuda awura abono mɛ kya kine gɛsintin ɔkpa mɔ asɛ.

15 Fɛꞌ nyingi yɛɛ asa abono mɔmɔ-asen dɔ i fuuli mɔ sɛi mɛŋ kya kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Abono, mɔ, mɔmɔ-asen dɔ i bo gibiri ne mɛ mɛŋ bo gisɔɔgyi sa Yesu mɔ berɛ, ilaa kamaasɛ i kya kyɔlesɛ ɔmɔ. Ilaa nyɛnyɛn i wolaa i bo mɔmɔ-amu dɔ daa. Mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn, ne iŋ bo mɔmɔ ipeeli. 16 Mɛ kya nyiile nyoro yɛɛ mɛ nyi Wurubuaarɛ yɛgɛ mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ i kya lɛɛ mɔmɔ-abon gɛwi. Wurubuaarɛ kya kyo ɔmɔ-ilaa wɔrasɛ. Mɛ bo gisomaanu ne mɛ maŋ taa taalɛ wɔra ilaa dɛnsɛ iko gɛsinkpan so.

2

Aye-Gɛsintin Ilaa Nyiilesɛ

1 Fo berɛ, nyiile Yesu asonbo mɔ de mɛꞌ wɔra daa ilaa ibono i laa kyena de aye-gɛsintin ilaa nyiilesɛ mɔ. 2 Tɔgɛ sa anyen abono mɛ ten ansi mɔmɔ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra asa abono mɔmɔ-nwɔnsa gi dɛ. Mɛꞌ taalɛ mɔmɔ-nyoro. Asa mɛꞌ wu mɔmɔ-gidebi de mɛꞌ kyu buubuu sa ɔmɔ. Mɛꞌ ka gyan Yesu so de mɛꞌ laarɛ asa ilaa de mɛꞌ nyɛ gisen ilaa kamaasɛ dɔ, fɛɛ gɛnɔɔbono aye-ilaa nyiilesɛ i kya nyiile mɔ. 3 Gɛnen kee ne, tɔgɛ sa akyiinyi abono mɛ bo mɔmɔ dɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kyu gisen dɛnsɛ de buubuu kyu kyena. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ naa mɛ kya kuli asa abɛɛ mɛꞌ wɔra asa abono nta ginun gi kya gyi ɔmɔ-amu. Mɛꞌ nyiile abolonbu abono mɛ bo ɔmɔ dɔ mɔ ilaa dɛnsɛ giwɔra. 4 Mɛꞌ nyiile ɔmɔ de mɛꞌ laarɛ mɔmɔ-kuliana de mɔmɔ-biana ilaa. 5 Mɛꞌ nyiile ɔmɔ de mɛꞌ taalɛ mɔmɔ-nyoro, mɛŋ sa mɛꞌ wɔra ilaayan. Mɛꞌ wɔra akyii denabo dɛnsɛ de mɛꞌ nu mɔmɔ-kuliana gɛdɛ. Mɛꞌ wɔra gɛnen ilaa dɛnsɛ idɛana pɛwu de mɔmɔ-akyenabi a mɛŋ sa aꞌ yɛgɛ ɔko ɔꞌ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko tɔgɛ kyu lii Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ so.

6 Adega mɔ mɔ, tɔgɛ sa ɔmɔ kee yɛɛ mɛꞌ keda mɔmɔ-nyoro ilaa kamaasɛ dɔ. 7 Fo gbaa-gbaa mɔ wɔra idɛnsɛ de asa mɛꞌ nyɛ wu kasɛ. Fo laa nyiile asa ilaa mɔ, nyiile ilaa kamaasɛ lii fo-gisen dɔ. Gɛŋ kyu sɛi seeli. 8 Agyɛbi abono fo laa tɔgɛ mɔ aꞌ wɔra agyɛbi abono asa mɛ maŋ sɔɔ amɔ so akyɔɔlɛ. Wɔra ilaa idɛ pɛwu gɛnen de iꞌ wɔra aye-akyobo mɔ ipeeli gɛnɔɔbono mɛ maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko tɔgɛ kyu lii aye so mɔ.

9 Abono mɛ tɛ awura asɛ mɔ, nyiile ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ nu mɔmɔ-wuraana gɛdɛ ilaa kamaasɛ dɔ. Mɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa gyi mɔmɔ-wuraana ginsi. Mɛŋ sa mɛꞌ tɔngɛ de mɔmɔ-wuraana 10 abɛɛ mɛꞌ wɔra gɛbaawɔra. Mɛꞌ gyi gɛsintin sa mɔmɔ-wuraana ilaa kamaasɛ dɔ. Mɛꞌ kyena de mɔmɔ-wuraana kanpɛ de asa mɛꞌ wu yɛɛ Wurubuaarɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo mɔ ilaa nyiilesɛ mɔ i boran.

11 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛbono ɔ kya sa aye so mɔ gɛ ti lii gɛwi. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ o sun Kirisito de ɔꞌ mɔlɛgɛ aye anyamesɛ pɛwu lii aye-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. 12 Wurubuaarɛ gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛdɛ ne n kya yɛgɛ ne ɔ kya bela aye. Ɔ kya nyiile aye yɛɛ aꞌ taa ilaa ibono mɔ Wurubuaarɛ kya kyo mɔ giwɔra yɛgɛ de aŋ baa yɛgɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa iꞌ gyi aye-amu. Aꞌ yɛgɛ aye-ansi aꞌ dɛ, aꞌ gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ, de aꞌ selɛ mɔ owi ɔbono a san a bo gɛsinkpan so faa. 13 A tɛ gɛnen gɛkyena mɔ mɔ, aye-nwɔnsa gi gyan gɛkaabono Yesu Kirisito aye-gitɔbelɛ de aye-ɔmɔlɛgɛbo mɔ laa ba gɛsinkpan so de mɔ-nyisigyi ɔꞌ lii gɛwi mɔ. 14 Mɔ Yesu gbaa-gbaa ne n kyu mɔ-nkpa fuɛ sa aye ka gikɔ de ɔꞌ lɛɛ aye lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra pɛwu dɔ. O kyu mɔ-nkpa fuɛ sa aye gɛnen de ɔꞌ lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro yɛɛ aꞌ wɔra mɔ-wolɛ asonbo abono mɔmɔ-asen a fuuli ne ilaa dɛnsɛ giwɔra wolɛ ne n kpɛ i gyan mɔmɔ-ansi so mɔ.

15 Kyu ilaa ibono nɛ nyiile fo gɛrɛ mɔ pɛwu nyiile Yesu asonbo mɔ. Kyu gɛnsipɛɛrɛ tɔngɛ de mɔmɔ de foꞌ gya mɔmɔ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Yelɛ fo-gɛbelɛnsɛ gɛbono fo kya gyi mɔ so ken-ken. Gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ kerɛ fo ta.

3

Ilaa Dɛnsɛ Giwɔra

1 Nyingi Yesu asonbo mɔ yɛɛ mɛꞌ bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa abɛyin abelɛnsɛ de abono mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ ɔmɔ so mɔ. Mɛꞌ nu mɔmɔ pɛwu gɛdɛ. Mɛꞌ lɔrɔ mɔmɔ-nyoro kee sa ilaa dɛnsɛ kamaasɛ giwɔra. 2 Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii ɔko so. Mɛŋ sa mɛꞌ laarɛ laatɔngɛ. Mɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa yuuli asa asen mɔ. Mɛꞌ kpɛ mɛ dɛ buubuu mɛ kya sa nyamesɛ kamaasɛ.

3 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ aꞌ kerɛ de aꞌ wɔra idɛnsɛ ibonoana nɛ kaala faa. I kya nyiile yɛɛ owi ɔko dɔ kee mɔ, pɛi de aꞌ lɔɔ sɔɔ Yesu gyi mɔ, nkana aye kee a mɛŋ nyi ɔlaako, a wɔra gisomaanu, ne asa mɛ nyɛ aye penɛ. Ilaa kpɛi-kpɛi i gyi aye-amu, aŋ taalɛ taa imɔ yɛgɛ. A naa a kya sa nwɔnsa nyɛnyɛn aye-nanboana so, ne mɔmɔ-ilaa i kya wɔra aye gɛlaaloo. A kya yɛgɛ asa mɛ kya kyo aye, ne aye kee a kya kyo abara.

4 A bo ilaa nyɛnyɛn idɛana gɛnen gbaa mɔ,

aye-ɔmɔlɛgɛbo Wurubuaarɛ gi dabɔlɛ lɛɛ mɔ-gidɛnsɛ de mɔ-gɛsalaarɛ mɔ gɛwi nyiile aye.

5 I mɛŋ gyɛ aye-ilaa dɛnsɛ giwɔra so ne Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye.

Mɔ-gitolon mɔ so ne ɔ mɔlɛgɛ aye Yesu asonbo mɔ gɛnen.

Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ aye mɔ ne n gyɛ yɛɛ

mɔ-Oduduu mɔ gi gyere aye ne aye-asen dɔ i fuuli.

Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa lɔrɔ korogɛ aye

ne ɔ yɛgɛ a nyɛ gɛkyena pobɔrɔ fɛɛ Wurubuaarɛ asɛ lɛɛ mɔ ɔnan.

6 Kyu naa de aye-ɔmɔlɛgɛbo Yesu Kirisito so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-Oduduu mɔ kyɛɛgɛ bun aye so.

7 Ɔ kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ so mɔ,

o kyu aye yɛɛ aye-asen dɔ i boran sa mɔ.

Imɔso aye-ansi a san a gyan yɛɛ a laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa

fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa baala yela sa mɔ-asonbo mɔ.

8 Gɛnen ilaa nyiilesɛ idɛ i gyɛ ilaa paawɔrasɛ. Imɔso n kya laarɛ fɛɛ foꞌ kyu gɛnsipɛɛrɛ nyiile abono mɛ ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ de idɛnsɛ giwɔra ne mɛꞌ kyu gyan mɔmɔ-ansi so. Gɛnen ilaa nyiilesɛ idɛ i boran ne i kya kpaa nyamesɛ.

9 Akyɔɔlɛ gyaga de nsingyi gyaga kyu lii adedaabo ilaa gigyan so gigyan so, de laatɔngɛ, de ibiidɛ kyu lii Wurubuaarɛ nbara mɔ so mɔ berɛ, gɛŋ sa foꞌ tu sindi imɔ ibonoana. I mɛŋ boran ne iŋ kya kpaa nyamesɛ. 10 Nyamesɛ ɔbono ɔ dɛ anyiilebi kpɛi ne ɔ kya laarɛ asa mɛꞌ nu mɔ asɛ mɔ, ka mɔ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ imɔ. Fo ka sa mɔ gɛnen giko, ginyɔsɛ ne ɔŋ yɛgɛ mɔ, fo‑rɛ mɔ nsana iꞌ tɛɛ. 11 Bii yɛɛ gɛnen nyamesɛ ɔbono ɔnan mɛŋ kya kyule tɔgɛ gɛsintin. Ɔ naa daa ɔkpa nyɛnyɛn so yɛgɛ mɔ gbaa-gbaa nyi yɛɛ iŋ boran.

Agyɛbi Laalaalogɛ

12 Nengyene nɛ sun Atemasɛ abɛɛ Tikakusɛ fo asɛ mɔ, ɔ ba mɔ, wɔra ilaa kamaasɛ ibono fo laa taalɛ mɔ de foꞌ kpaa gyangara me Nikopoli ɔsowolɛ so. Nɛ sa gɛwɔnsa yɛɛ nno ne nan kpaa kyena sige awo aberɛ dɔ. 13 Wɔra ilaa ibono ɔkara fo laa taalɛ mɔ kyu kpaa Seenasɛ, ɔbono ɔ gyɛ lɔya mɔ, de Apolosɛ de mɛꞌ nyɛ ilaa kamaasɛ ibono i laa tiri ɔmɔ ɔkpa ɔbono mɛ laa kpe mɔ. 14 I kaaborɛ aye-nanboana Kirisito asonbo mɔ mɛꞌ bii gɛnɔɔbono mɛ laa keda ilaa dɛnsɛ giwɔra dɔ de iꞌ kpaa asa abono ilaa i tiri ɔmɔ mɔ de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ mɔmɔ-gɛkyena gɛŋ kya kpaa asa.

15 Nɛ sin gɛrɛ. Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ bo me asɛ gɛrɛ mɔ yɛɛ nꞌ faala fo. Faala abono pɛwu aye‑rɛ ɔmɔ a bo gisɔɔgyi kolon ne mɛ kya laarɛ aye-ilaa mɔ. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

Filimon

Pɔɔlo Ɔwolɛ Ɔbono Ɔ Ŋmarasɛ Bunge

Filimon Mɔ

1

1 Filimon dɛnsɛ, me Pɔɔlo ɔbono Kirisito Yesu ɔson mɔ gɛsun so ne mɛ tii me de obu mɔ ne n kya ŋmarasɛ fo ɔwolɛ baarɛ.

Aye-nanbo laarɛsɛ, Timoti ɔbono me‑rɛ mɔ a bo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, a kya faala fo ɔbono aye‑rɛ fo a kya wɔra Yesu ɔson mɔ gɛsun mɔ. 2 A kya faala Afiya, ɔbono ɔ gyɛ aye-nanbo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ de Akipusɛ, ɔbono aye‑rɛ mɔ a pɛɛrɛ ansi wɔra Wurubuaarɛ ɔson mɔ gɛsun dabɔlɛ mɔ. A kya faala Yesu asonbo gikpen gibono mɛ kya gyanꞌ fo-gɛtenꞌ dɔ mɔ. 3 Aye-sɛ Wurubuaarɛ de aye-Wura Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Fo-Ilaa Dɛnsɛ Giwɔra I Kya Keda Nyoro

4 Filimon, n kya nyingi fo me-ndalaa dɔ mɔ, n kya faala me-Wura Wurubuaarɛ owi kamaasɛ. 5 I kya nyiile yɛɛ n kya nu fo-gɛsalaarɛ gɛbono fo bo sa Yesu asonbo mɔ pɛwu de gikagyan gibono fo kya ka gyan Wura Yesu so mɔ. 6 Kyu naa de aye‑rɛ fo-gikagyan gibono so mɔ, a nyɛ gɛnɔ kolon. N kya dalaa yɛɛ gɛnen gɛnɔ kolon mɔ i laa yɛgɛ aꞌ bii ilaa dɛnsɛ ibono pɛwu a kya nyɛ aye-gɛkyena dɔ kyu naa de aye‑rɛ Yesu Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ. 7 Gɛnɔɔbono fo kya laarɛ Yesu asonbo mɔ ilaa mɔ i kya yɛgɛ mɔmɔ-asen a kya kyena mɔmɔ gɛten kolon. Lii gɛnen so mɔ i wɔra me ɔkon ne i keda me-nyoro.

N Kya Kolɛ Fo N Kya Sa Onɛsimosɛ

8 Me-kyɛmenɛ, n kya laarɛ nꞌ kolɛ fo ilaa iko. I bo no yɛɛ kyu naa de Kirisito so mɔ nkana n bo ɔkpa de nꞌ nyise fo yɛɛ ilaa idɛ abɛɛ idɛ ne i kaaborɛ foꞌ wɔra. 9 Gɛlaarɛꞌ gɛbono gɛ bo me‑rɛ fo nsana so mɔ, meŋ kya laarɛ nꞌ wɔra gɛnen. Imɔso n kya laarɛ nꞌ kolɛ fo daa. Me, Pɔɔlo ɔbono nɛ belɛ ne nperɛ mɛ keda me tii de obu Kirisito Yesu gɛsun mɔ so mɔ, 10 me ne n kya kolɛ fo n kya sa Onɛsimosɛ, ɔbono nɛ baa wɔra fɛɛ mɔ-sɛ owi ɔbono n tii de obu faa.

11 Nɛ wu yɛɛ nkana ɔŋ baa wɔra agyan sa fo. Imɔ idɛ kon berɛ mɔ, ɔ bo agyan sa me‑rɛ fo kpini. 12 Imɔso n kya kiiri mɔ n kya bara fo. Me-ginsi ne. 13 Naafo nɛ nyɛ mɔ, ɔmɛn sii me asɛ gɛrɛ. Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ gitɔgɛ so ne mɛ keda me tii de obu faa mɔ, naafo Onɛsimosɛ bo me asɛ gɛkpaa mɔ ɔ laa nyɛ yelɛ fo-giyaa dɔ ɔ kya son me. 14 Nɛ kii kerɛ mɔ, meŋ laarɛ yɛɛ nꞌ yɛgɛ oꞌ sii me asɛ gɛrɛ owi ɔbono meŋ ti nu sɛi lii fo asɛ mɔ. N kya laarɛ fɛɛ fo-gidɛnsɛ giꞌ lii daa fo gbaa-gbaa gisen dɔ, de iŋ sa iꞌ ba yɛɛ me ne n nyise fo bun abɔli so.

15 Foŋbii mɔ, ibono Onɛsimosɛ gi koso fo asɛ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ. Foŋbii ɔ koso ŋmaraa daa de ɔꞌ nyɛ kii baa loo fo-gibaa gɛkpaa-gɛkpaa. 16 Idɛ berɛ, iŋ baa i gyɛ gɛbide wolɛ ne ɔ gyɛ sa fo. O bingiri fɛɛ fo-tedɛ laarɛsɛ. Mɔ-ilaa i loo me-gisen dɔ gɛsintin so, ne nꞌ nyi ibono mɔ-ilaa i laa loo fo-gisen dɔ don me-lɛɛ idɛ gbaa. I lii fɛɛ gɛnɔɔbono nkana ɔ kya son fo anyamesɛ gɛkyena dɔ mɔ, fo‑rɛ mɔ fɛ laa kii nyɛ dabɔlɛ Yesu ɔson mɔ dɔ kee.

17 Imɔso nengyene fo nyi yɛɛ n gyɛ fo-nanbo Yesu gɛsun mɔ dɔ mɔ, kii sɔɔ mɔ kyena fo-gɛtenꞌ dɔ de foꞌ keda mɔ fɛɛ me ne fo dɛ gɛnen. 18 Nengyene fɛɛ ɔ wɔra fo ilaa nyɛnyɛn iko abɛɛ ɔ dɛ fo gikɔ giko mɔ, kyu imɔ yɛɛ me ne n dɛ fo gikɔ gɛnen. 19 Me, Pɔɔlo, n dɛ me gbaa-gbaa me-gibaa n kya ŋmarasɛ imɔ idɛ so ɔwolɛ mi‑i sa fo yɛɛ nan ka gɛnen gikɔ mɔ sa fo. Nɛ tɔgɛ gɛnen faa, meŋ kya laarɛ de nꞌ tɔgɛ tigi fo yɛɛ fo mɔ, fo dɛ me gikɔ ɔkpa ɔko so. Gikɔ mɔ ne n gyɛ ibono nɛ nyiile fo Yesu ilaa ne fo laa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ faa.

20 Me-nanbo, kyu lii aye-Wura Yesu Kirisito so mɔ, fo‑o fo mɔ kii sɔɔ Onɛsimosɛ sa me de iꞌ wɔra fɛɛ me kee nɛ baa nyɛ agyan lii fo asɛ ne. Kyu lii Kirisito so mɔ, yɛgɛ me-gisen giꞌ tɔrɔ me. 21 N kya ŋmarasɛ fo ɔwolɛ baarɛ faa, n nyi me-gisen dɔ yɛɛ fo laa wɔra ilaa ibono n kya laarɛ mɔ sa me. N nyi ibono fo laa wɔra imɔ de iꞌ don ibono nɛ tɔgɛ faa gbaa.

22 Me-gɛwɔnsa gɛ gyan yɛɛ Wurubuaarɛ laa nu fo‑rɛ fo-nanboana ndalaa de mɛꞌ tigi me lii obu ɔbono n tii faa dɔ. Imɔso lɔrɔ obu yela me.

Afaala Laalaalogɛ

23 Nɛ sin gɛrɛ. Epafirasɛ ɔbono me‑rɛ mɔ a tii de obu Kirisito Yesu gɛsun mɔ so mɔ kya faala fo. 24 Maako, Arisetaakusɛ, Deemasɛ, de Luka, me-nanboana abono me‑rɛ ɔmɔ a kya wɔra Yesu gɛsun mɔ kee mɛ kya faala fo.

25 Aye-Wura Yesu Kirisito ɔꞌ sa fo so gɛwɔnsa dɛnsɛ de fo-oduduu dɔ ilaa iꞌ wɔra ɔdan sa fo.

I gyɛ me,

Pɔɔlo

Hiiburu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Hiiburu Awura Ɔwolɛ

1

Wurubuaarɛ Mɔ-Bi Mɔ Gi Don Wurubuaarɛ Dɔ Isɔɔ

1 Dedaa mɔ i bo no i bo no mɔ, Wurubuaarɛ kya baa tɔngɛ sa aye-naanaana. Ɔ naa de mɔ-ikalan atɔgɛbo mɔ so, ne ɔ yɛgɛ mɛ kyu ikpa kpɛi-kpɛi so tɔngɛ sa mɔmɔ. 2 Nkɛ laalaalogɛ ndɛ dɔ berɛ mɔ, Wurubuaarɛ gi san naa daa de mɔ-bi mɔ so tɔngɛ sa aye. Kyu naa de mɔ-bi mɔ so ne ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ de ilaa kamaasɛ ibono i bo no mɔ, ne mɔ ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ iꞌ wɔra mɔ-lɛɛ. 3 Mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ daa gidebi kolon; ne mɔ ne n kya lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi gɛwi nyiile. Mɔ-gigyɛbi ɔlon belɛ dɔ ne ɔ kpɛ ɔ dɛ ɔ kya kerɛ ilaa kamaasɛ so. Mɔ ne n kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ. Ɔ wɔra gɛnen ta mɔ, o kpe ɔ tɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ asɛ, ɔ kya gyi gɛwura soso nno.

4 Imɔso Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gi baa don Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa bun. Gɛnen kee ne ginyen gibono Wurubuaarɛ gi sa mɔ mɔ gi don Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ-lɛɛ. 5 Anɛ ne Wurubuaarɛ gi ti tɔgɛ sa yɛɛ,

“Fo ne n gyɛ me-bi. Ndɛ nɛ wɔra fo-sɛ”?

Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ dɔ ɔko abɛɛ? Kuaa, mɔ-bi mɔ nkon ne ɔ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa. Wurubuaarɛ gi kii tɔgɛ yɛɛ,

“Nan wɔra mɔ-sɛ, ne mɔ, mɔ, laa wɔra me-bi.”

6 Gɛnen kee ne owi ɔbono Wurubuaarɛ kya laarɛ de oꞌ sun mɔ-gisen dɔ obi mɔ gɛsinkpan so mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ pɛwu

mɛꞌ ŋmii de mɛꞌ son mɔ.”

7 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i tɔgɛ kyu lii Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ so yɛɛ,

“Wurubuaarɛ kya yɛgɛ mɔ-isɔɔ

abono mɛ kya son mɔ mɔ

mɛꞌ wɔra fɛɛ afuu de ɔgya awulewule.”

8 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ-bi mɔ, mɔ, yɛɛ,

“O Wurubuaarɛ,

fo-gɛwuragyi gɛ maŋ ta ɔkara gɛkaako kpa‑a.

Gɛsintin ne fo dɛ fi‑i kerɛ fo-adɛ so.

9 Fo kya laarɛ daa gɛsintin gigyi.

Ilaa nyɛnyɛn giwɔra berɛ i gyɛ fo-ilaa kyosɛ.

Gɛnen so ne me, fo-Wurubuaarɛ,

nɛ yɛgɛ i wɔra fo-gisen dɔ ɔkon.

Nɛ yuule fo de foꞌ gyi gɛbelɛnsɛ fo-nanboana so.”

10 Wurubuaarɛ gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ,

“Fo gyɛ Wura. Kpɛ kyu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ,

fo ne n lɛɛ gɛsinkpan, ne fo ne n lɛɛ soso

de ibono i bo imɔ dɔ mɔ pɛwu.

I gyɛ daa fo-gɛsun wɔrasɛ.

11 Soso de gɛsɛ pɛwu i laa baa wɔra idedaa de iꞌ nyida fɛɛ akuru

de iꞌ ta ɔkara.

Fo berɛ fo laa kpɛ fo bo no gɛkpaa-gɛkpaa.

12 Fo laa koola soso de gɛsɛ pɛwu gyanꞌ de foꞌ too imɔ fuɛ

de foꞌ kyu ipobɔrɔ baa yii giyaa

fɛɛ gɛnɔɔbono akuru a kya wɔra apanan ne mɛ kya too amɔ fuɛ

de mɛꞌ kyu apobɔrɔ yii giyaa mɔ.

Fo berɛ, fo maŋ kyɛɛgɛ.

Gɛnɔɔbono fo dɛ mɔ,

gɛnen ne fo laa kpɛ fo dɛ,

ne fo maŋ wuꞌ gɛkaako kpa‑a.”

13 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ-bi mɔ yɛɛ,

“Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura

de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa.”

Gɛkaako Wurubuaarɛ mɛŋ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ ɔnan sa Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ ɔko‑rɛ ɔko. 14 Mɔmɔ pɛwu berɛ, mɛ gyɛ daa afuu so asa abono mɛ kya son Wurubuaarɛ. Ɔ kya keda ɔmɔ sun yɛɛ mɛꞌ baa kpaa asa abono mɛ laa nyɛ mɔ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɛꞌ kyena mɔ asɛ mɔ.

2

A Lɛɛ Ansi Yɛgɛ Wurubuaarɛ Amɔlɛgɛ Mɔ, A Maŋ Lii Mɔ-Gisobiidɛ Dɔ

1 Ilaa idɛ pɛwu so mɔ, i kaaborɛ aꞌ kyu aniya de aꞌ yɛgɛ ilaa ibono a nu lii Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ asɛ mɔ iꞌ loo aye-aso dɔ don Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ a nu mɔ. A nu Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ asɛ mɔ, i maŋ nyɛ kyɛɛgɛ aye-nwɔnsa lii mɔ-ɔkalan mɔ so. 2 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ nyɛ kyu Wurubuaarɛ ɔkalan kyu sa aye-naanaana adedaabo mɔ mɔ, i mɛŋ sa de mɛꞌ lɛɛ ansi yɛgɛ gɛnen ɔkalan mɔ. Ɔbono ɔ wɔra gisomaanu ne ɔ mɛŋ wɔra ɔkalan mɔ ilaa wɔrasɛ mɔ kya nyɛ imɔ so gisobiidɛ gibono gi kaaborɛ mɔ mɔ. 3 Ne aye abono mɔ a nyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ ɔkalan kyu lii mɔ-amɔlɛgɛ mɔ so faa mɔ de‑e? Nengyene a lɛɛ ansi yɛgɛ gɛnen amɔlɛgɛ belɛ abono mɔ, aye ne nan lii Wurubuaarɛ gisobiidɛ mɔ dɔ? Wurubuaarɛ mɔ-bi, aye-Wura mɔ, ne n daa gitɔgɛ gɛnen amɔlɛgɛ adɛ so ilaa. Ne asa abono mɛ nu imɔ de mɔmɔ-aso mɔ mɛ buu gɛnen amɔlɛgɛ ɔkalan baarɛ ilaa sa aye imɔ-ɔkpa so de aꞌ nyɛ bii yɛɛ i gyɛ gɛsintin. 4 Wurubuaarɛ kee gi nyise imɔ so gibaa. I kya nyiile yɛɛ ɔ yɛgɛ asa abono mɛ sɔɔ gyi mɔ mɛ wɔra ilaa ibono i lɛɛ mɔ-bi mɔ ɔlon mɔ gɛwi nyiile. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ wɔra ilaa gbaaꞌgbaa de amunale ilaa de ilaa kpɛi-kpɛi ibono nkana nyamesɛ maŋ taalɛ wɔra mɔ-gibaa so mɔ. O kii yɛgɛ mɔ-Oduduu mɔ gi kyu nsun kpɛi-kpɛi sa mɔmɔ gɛnɔɔbono mɔ Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ.

Yesu Gi Bingiri Nyamesɛ Fɛɛ Aye

5 Fɛɛ gɛnɔɔbono a tɔgɛ kyon mɔ, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gi don Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ mɔ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ gɛkyena pobɔrɔ gɛbono a tɔgɛ gɛmɔ ilaa faa so. 6 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i wolaa lɛɛ nyiile aye gɛnen. I bo nno yɛɛ,

“Wurubuaarɛ, nyamesɛ gyɛ menɛ sa fo ne fo kya kerɛ mɔ so gɛnen?

7 Fo yɛgɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ kpɛ don mɔ daa ŋmaraa pii faa.

Fo yuule mɔ kyu nyisigyi de buubuu kyu sa mɔ,

ne fo yɛgɛ ilaa kamaasɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ.”

8 Wurubuaarɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa nyamesɛ. Gɛnen so mɔ, sɛi maŋ baa san ibono Wurubuaarɛ mɛŋ tɔgɛ yɛɛ iꞌ bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔ. Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, iŋ gyɛ ilaa kamaasɛ ne n ti bara imɔ-nyoro gɛsɛ sa nyamesɛ. 9 Yesu ilaa ne a kya wu yɛɛ i kyena de Wurubuaarɛ ilaa tɔgɛsɛ idɛ. I kya nyiile yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-isɔɔ mɔ mɛ baa don mɔ-bi Yesu ŋmaraa. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-bi mɔ gi baa wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu sa anyamesɛ. Imɔso Wurubuaarɛ gi yuule mɔ-bi mɔ, ne o kyu mɔ-nyisigyi de mɔ-buubuu kiiri sa mɔ. Wurubuaarɛ kya sa aye anyamesɛ so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Imɔso ne ɔ yɛgɛ mɔ-bi mɔ gi wuꞌ sa nyamesɛ kamaasɛ. 10 Wurubuaarɛ so ne ilaa kamaasɛ i bo no faa, ne mɔ kee ne ilaa kamaasɛ i bo no sa. Ɔ kya laarɛ yɛɛ aye anyamesɛ sakyɔ aꞌ wɔra mɔ-biana gɛsintin de aꞌ nyɛ nyisigyi. Imɔso ɔ yɛgɛ Yesu gi gyangbara lɔrɔ ɔkpa sa aye de aꞌ nyɛ mɔ-amɔlɛgɛ. Ɔ yɛgɛ Yesu gi wu awɔrɔfɔɔ de ɔꞌ nyɛ wɔra mɔ Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa idɛ kpaa logɛ. 11 Aye abono Yesu kya lɔrɔ aye ɔ kya yela ɔ kya sa mɔ-sɛ mɔ, aye‑rɛ mɔ pɛwu a gyɛ daa ɔsɛ kolon. Imɔso ne Yesu kya terɛ aye gɛnen asa abono yɛɛ mɔ-tedɛana ne iŋ bo mɔ ipeeli mɔ. 12 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ,

“O, Wurubuaarɛ, nan tɔgɛ fo-ilaa sa me-tedɛana.

Nan lɛɛ fo-ginyen de nꞌ bii ilon yen fo sansana.”

13 O kii tɔgɛ yɛɛ,

“Nan ka gyanꞌ Wurubuaarɛ so.”

Ne o kii tɔgɛ kee yɛɛ,

“Me‑rɛ nbii nbono Wurubuaarɛ gi sa me mɔ ne.”

14 Ibono nbii mɔ mɛ gyɛ daa anyamesɛ so mɔ, mɔ Yesu kee gi baa bingiri nyamesɛ de mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛꞌ wɔra oyuduu kolon. Ɔ baa bingiri nyamesɛ, ne oꞌ wuꞌ de ɔꞌ nyɛ mɔɔ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gibɔrɔ gibono ɔ bo ne ɔ kya yɛgɛ asa mɛ kya wuꞌ mɔ. 15 Imɔso abono pɛwu nkana mɛ selɛ lɛwu ne lɛwu nwɔnsa ne n gyi mɔmɔ-amu mɔmɔ-gɛkyena dɔ pɛwu mɔ, Yesu gi baa mɔlɛgɛ mɔmɔ lii gɛnen gifuu gibono dɔ. 16 Ɔkamaasɛ nyi yɛɛ i mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne Yesu gi baa kpaa. Ɔ baa kpaa daa Aberaham anaanabi.

17 Imɔso i tiri yɛɛ Yesu ɔꞌ baa bingiri fɛɛ mɔ-tedɛana oyuduu ɔkpa kamaasɛ so. Imɔ ne nan yɛgɛ ne ɔ laa nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu ɔbono ɔ bo gitolon de gɛsintin mɔ. Ɔ laa kpaarɛ asa ilaa nyɛnyɛn fuɛ de Wurubuaarɛ ɔꞌ nyɛ kyu kyɛɛ mɔmɔ. 18 Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi soo Yesu idoo, ne ɔ mɛŋ nyɛ mɔ. Yesu gi wu awɔrɔfɔɔ gɛnen idoo ibono dɔ so mɔ, o nyi gɛnɔɔbono i dɛ sa anyamesɛ. Imɔso ɔ bo ɔlon de ɔꞌ kpaa abono ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya soo mɔmɔ idoo mɔ kee de mɛŋ sa mɛꞌ tɔrɔ idoo mɔ dɔ.

3

Yesu Nyisigyi Gi Don Mosisi-Lɛɛ

1 Me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ gi lɔrɔ aye yela sa mɔ-nyoro. Ɔ tɔgɛ aye‑rɛ fɛye pɛwu yɛɛ aꞌ kyu aye-nyoro sa mɔ de aꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ. Imɔso fɛꞌ kyu fɛye-nwɔnsa gyanꞌ Yesu so. Mɔ ne Wurubuaarɛ gi sun anyamesɛ asɛ. Mɔ so ne a ka gyan ne a kya tɔgɛ yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu sa aye mɔ. 2 Aꞌ kyu Yesu kɛserɛ de Mosisi de aꞌ kerɛ. Yesu gi gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ lɛɛ mɔ sun aye anyamesɛ asɛ mɔ. Mosisi kee gi gyi gɛsintin mɔ-gɛkyena dɔ ne ɔ kpaa Wurubuaarɛ adɛ. 3 Buubuu ɔbono i kaaborɛ asa mɛꞌ kyu sa Yesu mɔ gi don Mosisi-lɛɛ mɔ gbaa bun. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono nyamesɛ kya yii gɛten ne ɔ bo nyisigyi don abono mɛ tɛ mɔ-gɛten mɔ dɔ mɔ. 4 Gɛtenꞌ kamaasɛ gɛ bo no mɔ, ɔko ne n yii gɛmɔ. Ilaa kamaasɛ ɔpɔrɔbo, mɔ, ne n gyɛ Wurubuaarɛ. 5 Mosisi gi wɔra Wurubuaarɛ gɛsun ɔwɔrabo ne o kyu gɛsintin wɔra mɔ-gɛsun ne i kpaa Wurubuaarɛ adɛ pɛwu. Mosisi ilaa wɔrasɛ i wɔra sinkaala sa ilaa ibono Wurubuaarɛ laa baa lɛɛ nyiile gɛkaako Mosisi lɛwu gɛmara mɔ. 6 Yesu Kirisito berɛ gyɛ daa Wurubuaarɛ mɔ-bi ne o kyu gɛsintin kyu kerɛ Wurubuaarɛ adɛ mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono obi kya kerɛ mɔ-sɛ gɛten so mɔ.

Ɔko Ɔŋ Sa Ɔꞌ Yɛgɛ Mɔ-Nwɔnsa Giꞌ Lii Wurubuaarɛ So

Gɛnɔɔbono a kya da otu kyu aye-ansi gyanꞌ Yesu Kirisito so de ɔkon kyu i kya kpe faa mɔ, gɛnen gɛtenꞌ gɛbono Yesu kya kerɛ gɛmɔ so sa Wurubuaarɛ mɔ, aye ne n gyɛ gɛmɔ dɔ asa. 7 Imɔso fɛꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Ndɛ fɛ nu Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ mɔ,

8 fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra gisoɔlon fɛɛ fɛye-naanaana lɛɛ mɔ.

Aberɛ abono fɛye-naanaana mɛ bo gipen mɔ dɔ mɔ

aberɛ ako dɔ mɔ mɛ kerɛ me, Wurubuaarɛ, ansi dɔ

ne mɛ soo me idoo kerɛ.

9 Nsi ikue-inyɔ pɛwu dɔ mɔ mɛ wu me-gɛsun belɛ

gɛbono nɛ wɔra sa mɔmɔ mɔ,

yɛgɛ mɛ kpɛ san mɛ kya kuu me-gɛnɔ.

10 Gɛnen so mɔ, nɛ kyu ginyadon wɔra gɛnen gikpen gibono,

ne nɛ tɔgɛ kyu lii mɔmɔ so yɛɛ,

‘Owi kamaasɛ dɔ mɔ, asa adɛ mɛ kya kerɛ ansi

mɛ kya lɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa ma‑a lii me so.

Mɛ kine, mɛ mɛŋ bii me-lɛɛ ikpa mɔ.’

11 Nɛ kyu ginyadon de mɔmɔ, ne nɛ tɔgɛ nnɔ wɔra mɔmɔ yɛɛ

nkyoola nbono me yɛɛ nan kyu sa mɔmɔ mɔ

maŋ baa kyu sa mɔmɔ gɛkaako kpa‑a.”

12 Imɔso, me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Fɛye dɔ ɔko‑rɛ ɔko ɔ mɛŋ sa oꞌ kyu nwɔnsa nyɛnyɛn abɛɛ akyɔɔlɛ nwɔnsa de iꞌ ba yɛɛ mɔ-nwɔnsa gi lii Wurubuaarɛ so. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. 13 Gɛkɛ kamaasɛ mɔ, i kpɛ nyɛ wɔra yɛɛ gɛkɛ dee, fɛꞌ kpɛ fɛ kya ka abara owi ɔbono fɛ san fɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ de ilaa iko i mɛŋ sa iꞌ nyɛ penɛ fɛye de fɛꞌ wɔra ansiɔlon de Wurubuaarɛ. 14 Nengyene a taalɛ ka gyan Kirisito so kpaa lii fɛɛ gɛnɔɔbono a yii gɛsɛ faa mɔ, aye‑rɛ mɔ a laa kyena de mɔ-ilaa kamaasɛ ibono ɔ bo mɔ iꞌ wɔra aye-lɛɛ kee. 15 Gɛnen so ne i wolaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Ndɛ fɛ nu Wurubuaarɛ gigyɛbiꞌ mɔ,

fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra gisoɔlon

fɛɛ gɛnɔɔbono fɛye-nanaana mɛ wɔra gisomaanu sa Wurubuaarɛ mɔ.”

16 Anɛana ne n nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne mɛ wɔra gisomaanu de mɔ mɔ? I mɛŋ gyɛ mɔmɔ abono aye-naana Mosisi gi gyangbara sa ɔmɔ lii Igyipiti mɔ? 17 Anɛana ne Wurubuaarɛ gi kyu ginyadon wɔra nsi ikue-inyɔ mɔ daa? I mɛŋ gyɛ asa abono mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ wuꞌ gipen mɔ dɔ mɔ? 18 Wurubuaarɛ gi kyu ginyadon ne ɔ tɔgɛ nnɔ wɔra mɔmɔ yɛɛ,

“Nkyoola nbono me yɛɛ nan kyu sa mɔmɔ mɔ

maŋ baa kyu sa mɔmɔ gɛkaako kpa‑a.”

Mɔ, anɛana ne Wurubuaarɛ darɛ gɛnen? I gyɛ daa asa abono mɛ wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ mɔ ne ɔ darɛ. 19 Imɔso a wu yɛɛ ibono gɛnen asa abono mɛ mɛŋ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ so ne n yɛgɛ ne mɛ mɛŋ nyɛ kpe Wurubuaarɛ ɔkyoolaten mɔ.

4

Aye Ako A Laa Nyɛ Wurubuaarɛ Nkyoola Mɔ Ɔnan

1 Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye yɛɛ ibono a san a tɛ faa ɔ laa yɛgɛ aye ako a laa nyɛ mɔ-lɛɛ nkyoola mɔ ɔnan gɛsinkpan so. Imɔso aꞌ kerɛ dɔɔdan de ɔko‑rɛ ɔko ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa de ɔꞌ mɛŋ nyɛ gɛnen nkyoola nbono ɔ darɛ faa. 2 I lii fɛɛ aye kee a nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono aye-naanaana Isirale awura mɔ mɛ nu mɔ mɔ. Mɔmɔ, mɔ, mɛ nu ɔkalan baarɛ mɔ, i mɛŋ kpaa mɔmɔ de sɛi. I lii fɛɛ mɛ mɛŋ sɔɔ ɔkalan mɔ gyi. 3 Aye abono a nu ɔkalan mɔ ne a sɔɔ mɔ gyi mɔ berɛ, a laa nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ nkyoola nbono. Aꞌ nyingi ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ baa kyon mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Nɛ kyu ginyadon de mɔmɔ, ne nɛ tɔgɛ nnɔ wɔra mɔmɔ yɛɛ,

‘Nkyoola nbono me yɛɛ nan kyu sa mɔmɔ mɔ,

maŋ baa kyu sa mɔmɔ gɛkaako kpa‑a.’ ”

Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, ɔ ti wolaa logɛ mɔ-gɛsun gɛbono ɔ wɔra kyu lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ. 4 I lii fɛɛ ɔ tɔgɛ gɛkɛ sonosɛ mɔ ilaa mɔ-agyɛbi dɔ gɛtɛɛko yɛɛ,

“Wurubuaarɛ gi logɛ mɔ-gɛsun gɛbono ɔ wɔra pɛwu mɔ,

gɛkɛ sonosɛ mɔ, o kyu kyoola.”

5 Imɔ gɛmara, Wurubuaarɛ gi kii tɔgɛ yɛɛ,

“Nkyoola nbono me yɛɛ nan kyu sa mɔmɔ mɔ,

maŋ baa kyu sa mɔmɔ gɛkaako kpa‑a.”

6 Gɛnen asa adɛ mɛ wolaa nu Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ. Mɛ wɔra daa gisomaanu. Imɔso ne mɛ mɛŋ nyɛ Wurubuaarɛ nkyoola nbono ɔnan mɔ.

Wurubuaarɛ Gi Kii Yela Aberɛ Ako

De Asa Mɛꞌ Nyɛ Mɔ-Nkyoola Mɔ Ɔnan

Idɛ kon mɔ i bo no yɛɛ asa ako berɛ mɛ laa nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ nkyoola nbono ɔnan ibono a san a tɛ de ansi faa. 7 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ ɔ yela aberɛ ako sa ako yɛɛ mɛ laa nyɛ mɔ-nkyoola mɔ ɔnan. Ɔ yela gɛnen aberɛ abono ginyen yɛɛ “Ndɛ.” Imɔ gɛmara, i kɛɛla, ne i gyi nsi mɔ, ɔ naa de aye-naana Deefidi so tɔgɛ gɛnen gɛkɛ gɛdɛ so ilaa, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa tɔgɛ baa kyon mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Ndɛ fɛ nu Wurubuaarɛ gigyɛbi mɔ

fɛŋ sa fɛꞌ wɔra gisoɔlon.”

8 Ne fɛɛ Wurubuaarɛ mɛnan yɛgɛ de Gyosuwa ɔꞌ taalɛ kyu Wurubuaarɛ nkyoola mɔ ɔnan sa Isirale awura adedaabo mɔ mɔ, nkana Wurubuaarɛ maŋ baa kii yela mɔ-nkyoola nbono gɛkɛ banban gɛko.

9 Imɔso ndɛ ibono a tɛ faa Wurubuaarɛ nkyoola mɔ ɔnan gi bo no sa Wurubuaarɛ asonbo. 10 I kya nyiile yɛɛ fo ɔbono fo nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ nkyoola nbono ɔnan mɔ, fo kaasɛ ɔbono berɛ fo laa kyoola, foŋ baa wɔra fo-gibaa so-lɛɛ gɛsun. I laa wɔra daa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kee gi logɛ mɔ-gɛsun ne ɔ kyoola mɔ.

11 Imɔso fɛꞌ yɛgɛ de aye berɛ aꞌ pɛɛrɛ ansi de aꞌ nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ nkyoola nbono. Aŋ sa aꞌ wɔra gisomaanu fɛɛ gɛnɔɔbono ako mɛ wɔra ne mɛ mɛŋ nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ nkyoola nbono mɔ. 12 Wurubuaarɛ gɛnɔ gɛ bo gya, ne mɔ-agyɛbi mɔ a kya wɔra ilaa. A bo yɛ don gɛki, ansi ɔ yɛ, gɛmara ɔ yɛ. Wurubuaarɛ agyɛbi a loo nyamesɛ dɔ mɔ, a kya kpe ko‑o tudɔ kpaa tu mɔ-oduduu de mɔ-gisen dɔ baragɛ ilaa dɔ nyiile mɔ. I dɛ fɛɛ gɛnɔɔbono gɛki gɛ laa taalɛ baragɛ nkyaga-nkyaga de awuye npɔ dɔ mɔ. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a kya yɛgɛ nyamesɛ gɛwɔnsa dɔ de mɔ-gɛlaarɛ ilaa i kya lii gɛwi yɛɛ idɛ i boran, abɛɛ idɛ iŋ boran. 13 Iŋ bo no yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ iꞌ ŋara mɔ. Imɔ pɛwu i ti wolaa lii gɛwi sa mɔ, ne i dɛ daa faa tentegelen mɔ-ansi so. Mɔ-ansi dɔ kee ne aye pɛwu a laa yelɛ de ɔkamaasɛ ɔꞌ lɛɛ mɔ-gɛnɔ.

Yesu Ne N Tɛ Wurubuaarɛ Gɛbunono Sa Aye

14 A bo Wurubuaarɛ gɛbunono wura gbaaꞌ ɔ kyon kpe ɔ tɛ Wurubuaarɛ asɛ sa aye. Mɔ ne n gyɛ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ. Imɔso gɛnɔɔbono a kya tɔgɛ yɛɛ a ka gyanꞌ mɔ so faa, aꞌ yelɛ aye-ayaa so ken-ken gɛnen. 15 I lii fɛɛ mɔ ɔbono ɔ tɛ gɛbunono sa aye mɔ tansi ɔ kya su aye so. O nyi ibono aye anyamesɛ aŋ bo lon aye-gibaa so. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi soo mɔ kee idoo ɔkpa kamaasɛ so fɛɛ aye. Ɔŋ kii nyɛ mɔ de ɔꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. 16 Aye-gɛbunono wura baarɛ so mɔ, fɛꞌ yɛgɛ aꞌ bugi aye-asen sa gitolon gɛmu, Wurubuaarɛ, de oꞌ su aye gitolon. Ilaa i kya nyise aye mɔ, aꞌ bugi aye-asen sa mɔ, de ɔꞌ tengɛ mɔ-gibaa gyan aye so de ɔꞌ kpaa aye.

5

1 Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu kamaasɛ, Wurubuaarɛ ne n kya lɛɛ mɔ lii mɔ-nanboana anyamesɛ dɔ yɛɛ ɔꞌ yelɛ mɔmɔ-giyaa dɔ de ɔꞌ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ sa ɔmɔ. Mɔ ne n kya kyu ilaa ibono asa mɛ laa kyu bara Wurubuaarɛ mɔ de nbuɛ nbono mɛ laa kyu kyɔɔlɛ sa Wurubuaarɛ mɔ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ de Wurubuaarɛ, mɔ, oꞌ kyu mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ kyɛɛ mɔmɔ. 2 Gɛnen kaasɛ mɔ kya taalɛ nyɛ gisen sa abono mɛŋ nyi ne mɛ kya fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa dɛnsɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔ kee gyɛ daa nyamesɛ ne ɔŋ bo ɔlon ɔko mɔ-gibaa so. 3 Gɛnen so mɔ, iŋ gyɛ asa sɛnsɛ ilaa nyɛnyɛn wolɛ so ne ɔ kya lɛɛ asunbi. I kaaborɛ ɔꞌ lɛɛ asunbi sa mɔ-nyoro kee de Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ mɔ. 4 Nyamesɛ mɛŋ kya gyi gɛbelɛnsɛ gɛdɛ mɔ-gibaa so. Wurubuaarɛ ne n kya lɛɛ nyamesɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra mɔ-asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ naa kyena lɛɛ Aron mɔ.

5 Gɛnen kee ne Kirisito ɔbono Wurubuaarɛ gi sun yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ mɛŋ gyi gɛnen gɛbelɛnsɛ gɛbono mɔ-gibaa so. Wurubuaarɛ ne n lɛɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena gɛbunono sa mɔ Wurubuaarɛ asonbo. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ,

“Fo gyɛ me-bi. Ndɛ nɛ wɔra fo-sɛ.”

6 Wurubuaarɛ gi kii tɔgɛ sa Kirisito mɔ-agyɛbi dɔ gɛtɛɛko yɛɛ,

“Fo gyɛ asunbi ɔlɛɛbo gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔkpa ɔbono so nɛ naa kyena yɛgɛ Mɛkisedɛ gi wɔra asunbi ɔlɛɛbo mɔ,

gɛnen ɔkpa ɔbono so kee ne nɛ kyu fo wɔra asunbi ɔlɛɛbo faa.”

7 Owi ɔbono Yesu gi baa bingiri nyamesɛ kyena gɛsinkpan so mɔ, ɔ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ ɔbono mɔ ne nan taalɛ mɔlɛgɛ mɔ lii lɛwu dɔ mɔ. Ɔ kya dalaa gɛnen mɔ, ɔ kya saawo ken-ken ɔ kya terɛ Wurubuaarɛ, yɛgɛ ansikyu a kya kyon. Yesu gi kyu mɔ-nyoro fuɛ sa Wurubuaarɛ so mɔ, Wurubuaarɛ gi nu mɔ asɛ. 8 Dabɔlɛ ibono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi faa, o wu ɔlaawusɛ. Ne ɔ kasɛ gɛnɔɔbono ɔ laa nu Wurubuaarɛ gɛdɛ mɔ lii mɔ-ɔlaawusɛ mɔ so. 9 Yesu gi wɔra Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa logɛ mɔ, Wurubuaarɛ, mɔ, gi yɛgɛ ɔ baa wɔra amɔlɛgɛbo gɛmu sa asa abono pɛwu mɛ kya nu mɔ Yesu asɛ mɔ. Mɔ ne nan yɛgɛ mɛꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 10 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi wolaa lɛɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra asunbi alɛɛbo gɛmu sa anyamesɛ buu de ɔkpa ɔbono so ɔ naa kyena lɛɛ Mɛkisedɛ ne ɔ wɔra mɔ-asunbi ɔlɛɛbo mɔ.

Fɛ Dɛ Fɛɛ Kyokyooana Abono Mɛ Tiri Daa Ginyabo

11 Nkana ilaa gikyɔ i san i bo no a laa tɔgɛ kyu lii imɔ so. Fɛŋ kya laarɛ de fɛꞌ kpaa fɛye-nyoro de fɛꞌ nu ilaa gɛsɛ kusaa so mɔ, i bo sen sa aye de aꞌ lɛɛ imɔ gɛsɛ sa fɛye. 12 Nkana i kaaborɛ ɔfaanan fɛ ti wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ anyiilebo. Fɛye, mɔ, fɛŋ ti sɛɛ amɔ dɔ. Fɛ dɛ fɛɛ kyokyooana abono mɛ tiri daa ginyabo, ne mɛ maŋ bii gyi agyudɔ boduduusɛ mɔ. Fɛ tiri yɛɛ mɛꞌ kii nyiile fɛye Wurubuaarɛ ilaa lii imɔ gɛsɛ de gɛsɛ. 13 I kya nyiile yɛɛ fɛŋ ti ten ansi Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ de fɛꞌ bii gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa kyu fɛye yɛɛ fɛye-asen dɔ i boran mɔ. 14 Abono mɛ ten ansi mɔ ne nan taalɛ kasɛ ilaa boduduusɛ lii Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ de mɛꞌ nu gɛsɛ. Mɔmɔ abono berɛ, mɛ ti wu ilaa kpɛi-kpɛi kerɛ. Imɔso mɛ ti kasɛ ne mɛ kya bii yɛɛ ilaa dɛnsɛ ne, ilaa nyɛnyɛn ne.

6

1 A ti nu ilaa ibono i bo Kirisito ɔson mɔ dɔ gɛsɛ de gɛsɛ yɛɛ aꞌ nu aye-nyoro gɛsɛ, aꞌ kyɛɛgɛ de aŋ baa wɔra ilaa ibono iŋ kya kpaa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, de aꞌ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Imɔso aŋ sa aꞌ sii de imɔ wolɛ. Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ kii kasɛ ilaa banban bɔla de aꞌ ten ansi mɔ-ɔson mɔ dɔ. 2 Wurubuaarɛ sagyere ilaa de gɛnɔɔbono a laa kyu aye-abaa gyanꞌ asa so de aꞌ dalaa sa mɔmɔ de gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa kyingi anyamesɛ pɛwu gɛkaako de oꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ de ɔꞌ sa mɔmɔ ntɛɛla nbono giŋ bo ɔkara mɔ, imɔ pɛwu i bo aye-ɔson mɔ gɛsɛ de gɛsɛ ilaa ibono n darɛ mɔ dɔ. Fɛ mɛŋꞌ yɛgɛ aꞌ sii de imɔ wolɛ. 3 Aꞌ kpe ansi dɔ Yesu ɔson mɔ dɔ. Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, gɛnen ne a laa wɔra ne.

4 Nengyene ako mɛ kerɛ ansi kine yɛɛ mɛ maŋ baa ka gyan Yesu so mɔ, iŋ baa sa de ɔko ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kii nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ kii ka gyanꞌ Yesu so ginyɔsɛ. I lii fɛɛ mɛ ti nyɛ gɛnsibugi kerɛ, ne mɛ ti daa Wurubuaarɛ ilaa kyɛɛsɛ ibono ɔ kyɛɛ mɔ-asonbo mɔ kerɛ, ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi ti kyena mɔmɔ dɔ kerɛ. 5 Mɛ ti nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ bii amɔ-ɔkon kerɛ, ne mɛ ti wu Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ laa lii gɛwi gɛkyena gɛbono gɛ laa baa ba gɛkaako mɔ kee kerɛ. 6 Nengyene gɛnen asa adɛ mɛ kerɛ ansi kine yɛɛ mɛ maŋ baa ka gyanꞌ Yesu so mɔ, i maŋ baa sa de ɔko ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kii nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kii ka gyanꞌ Yesu so. I lii fɛɛ mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, mɛ kya kerɛ ansi mɛ kii ma‑a da Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ aŋanbi ma‑a mada de lɛwu oyii mɔ ne. Mɛ kya wɔra gɛnen mɔ, mɛ dɛ Yesu ansi mɛ kya kpiidɛ gɛsɛ sansana ne.

7 Gɛsinkpan gɛbono gɛ kya nyɛ nkyu ne gɛ kya wɔra agyudɔ sa asa abono mɛ kya dɔɔ gɛmɔ mɔ, gɛmɔ ne n kya nyɛ ayuule lii Wurubuaarɛ asɛ. 8 Gɛsinkpan gɛbono, mɔ, gɛ kya nyɛ nkyu ne gɛ kya kɔrɔ daa iwe de ifɛ, ne gɛŋ kya wɔra agyudɔ sa asa abono mɛ kya dɔɔ gɛmɔ mɔ, gɛŋ bo agyan ne. Wurubuaarɛ laa tɔgɛ nnɔ wɔra gɛmɔ ne laalaalogɛ mɔ Wurubuaarɛ laa baa nyɔga gɛmɔ ɔgya.

A Nyi Aye-Asen Dɔ Yɛɛ Fɛye Berɛ Fɛ Nyɛ Wurubuaarɛ Amɔlɛgɛ

9 Me-nanboana laarɛsɛ Yesu ɔson mɔ dɔ, a kya tɔngɛ de fɛye fafaanan gbaa mɔ, a nyi aye-asen dɔ yɛɛ fɛye berɛ, fɛŋ dɛ gɛnen. Fɛye-ilaa i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ fɛye ne fɛ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena ɔnan. 10 Wurubuaarɛ kya kyu daa gɛsintin gyi asa nbɛlɛ; ɔŋ kya tan gɛsun gɛbono fɛ wɔra sa mɔ mɔ. Gɛnɔɔbono fɛ kpaa fɛye-nanboana abono mɛ kya son Yesu mɔ ne fɛ san fɛ kya kpaa mɔmɔ mɔ, ɔ maŋ tan imɔ so. Imɔ ne n kya nyiile yɛɛ fɛ kya laarɛ mɔ-ilaa.

11 Ilaa ibono i tansi i tiri aye lii fɛye asɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛye ɔkamaasɛ oꞌ kyu gɛnsipɛɛrɛ keda gɛnen kpaa logɛ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, ilaa ibono fɛye-ansi a gyanꞌ imɔ so mɔ i laa nyɛ ba gɛsintin sa fɛye. 12 A mɛŋ kya laarɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra awolegyɔbo. A kya laarɛ fɛɛ fɛꞌ nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela mɔ. Imɔso fɛꞌ kasɛ asa abono mɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ so ne mɛ kya nyɛ gisen de mɛꞌ nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔmɔ mɔ.

Wurubuaarɛ Gi Ka Yela Ne Ɔ Kerɛ Fɛɛ Mɔ-Nyoro Mɔ, Ilaa Mɔ I Laa Ba

13 Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa ka ilaa yela sa Aberaham mɔ, ɔ mɛŋ nyɛ ɔbono ɔ don mɔ Wurubuaarɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ gɛnen kaasɛ baarɛ.” Imɔso ɔ tɔgɛ daa yɛɛ ɔ kerɛ fɛɛ mɔ-nyoro. 14 Wurubuaarɛ gi ka sa Aberaham yɛɛ, “Iŋ bo sɛi, nan yuule fo de fo-ilin iꞌ tansi yɛlegɛ.” 15 Aberaham gi nyɛ gisen gyoo ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ mɔ, ne gɛsintin, ɔ baa nyɛ imɔ.

16 Nyamesɛ kya ka mɔ, ɔ kya kerɛ daa ɔbono ɔ don mɔ mɔ de ɔꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔ kerɛ fɛɛ ɔdɛ. Imɔ ne n kya keda asa nyoro yɛɛ ibono ɔ tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin, ne i kya mɔɔ akyɔɔlɛ abono nkana mɛ laa sɔɔ mɔ pɛwu gɛnɔ. 17 Gɛnen ne Wurubuaarɛ kya laarɛ yɛɛ mɔ-adɛ mɛꞌ nyɛ bii mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ ɔ maŋ baa kyɛɛgɛ mɔ-gɛnɔ. Mɛ laa nyɛ ilaa ibono ɔ ka yela sa mɔmɔ mɔ. Imɔso ne ɔ ka daa yɛɛ ɔ kerɛ fɛɛ mɔ-nyoro mɔ. 18 Wurubuaarɛ gi kpɛ ka yela mɔ, ɔ ka daa. Ne ɔ kerɛ fɛɛ mɔ-nyoro mɔ, iŋ bo no yɛɛ ɔ laa kyɛɛgɛ imɔ abɛɛ ɔ kɛɛ abon. Gɛnen ilaa inyɔ idɛ so mɔ, aye abono a selɛ kpaa bukaa mɔ mɔ, i kaaborɛ iꞌ keda aye-nyoro gikyɔ yɛɛ a laa nyɛ ilaa ibono ɔ ka yela sa aye, ne aye-ansi a gyanꞌ imɔ so mɔ. Imɔ ne n gyɛ Yesu amɔlɛgɛ mɔ.

19 Ibono aye-ansi a gyanꞌ Yesu so faa mɔ i yɛgɛ aye-asen a tɛ aye gɛten kolon aye-gɛkyena dɔ. Yesu so mɔ, a nyɛ ayaa yelɛsɛ, ne sɛi maŋ taalɛ wɔra aye. Mɔ-lɛwu mɔ so mɔ i wɔra fɛɛ ɔ kpaga gikuru gibono gi baragɛ Wurubuaarɛ tudɔ-tudɔ lɛɛ ɔson obu mɔ, ne ɔ loo. 20 Yesu gi loo nno mɔ, aye-giyaa dɔ ne ɔ loo gɛnen. Mɔ ne n bugi ɔkpa sa aye de aye‑rɛ Wurubuaarɛ kee aꞌ nyɛ saarɛ abara dɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ tɛ gɛbunono ɔ sa aye Wurubuaarɛ asonbo mɔ gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔ yɛgɛ ɔ wɔra mɔ-asunbi alɛɛbo gɛmu buu de ɔkpa ɔbono so ɔ naa kyena lɛɛ Mɛkisedɛ ne ɔ wɔra mɔ-asunbi ɔlɛɛbo mɔ.

7

Mɛkisedɛ Gi Tansi Wɔra Nyamesɛ Gbaaꞌ Gɛsintin So

1 Mɛkisedɛ baarɛ gi gyi gɛwura Salem ɔsowolɛ so, ne ɔ wɔra asunbi ɔlɛɛbo kee sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ. Owi ɔko dɔ mɔ aye Isirale awura aye-naana Aberaham mɔ‑rɛ mɔ-adɛ mɛ kpaa kɔ ikɔ belɛ de awura ako mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-adɛ. Aberaham mɔ‑rɛ mɔ-adɛ mɛ kɔ ikɔ mɔ lii, ne mɛ kii mɛ kya kpe gɛwi mɔ, Mɛkisedɛ baarɛ gi lii gyangara mɔmɔ. Mɛkisedɛ gi sa Aberaham ɔlon Wurubuaarɛ ginyen dɔ. 2 Ne Aberaham, mɔ, gi yɛ ilaa kamaasɛ ibono ɔ nyɛ lii ikɔ mɔ dɔ mɔ gikpadɔ gudu-gudu ne o kyu gikolon-gikolon kyu sa Mɛkisedɛ yɛɛ ibono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo so mɔ, mɔ-lɛɛ ogyiten ne. (Mɛkisedɛ ginyen mɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ “Wura ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran.” Ibono ɔ gyɛ wura sa Salem ɔsowolɛ mɔ, i yɛgɛ ɔ nyɛ ginyen nyɔsɛ yɛɛ “Wura ɔbono ɔ kya bara gisen yuuli.”) 3 Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ mɛ mɛŋ ŋmarasɛ sɛi-sɛi kyu lii gɛnen Mɛkisedɛ baarɛ mɔ-sɛ so abɛɛ mɔ-nyi so abɛɛ mɔ-naanaana gigyan so gigyan so ilaa yela. Mɛ mɛŋ kii ŋmarasɛ yɛɛ gɛkɛ gɛdɛ ne i kyu korogɛ mɔ abɛɛ gɛkɛ gɛdɛ ne o kyu wuꞌ. Ibono a nyi kyu lii mɔ so mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo gɛkpaa. Gɛnen so ne ɔ dɛ fɛɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ.

4 Gɛnen Mɛkisedɛ baarɛ gi tansi wɔra nyamesɛ gbaaꞌ gɛsintin so. Aberaham ɔbono ɔ gyɛ aye Isirale awura ɔpaa gyangbarasɛ mɔ gbaa gi yɛ ilaa ibono ɔ nyɛ lii ikɔ ibono ɔ kpaa kɔ mɔ dɔ mɔ gikpadɔ gudu-gudu ne o kyu gikolon-gikolon kyu sa Mɛkisedɛ yɛɛ ibono ɔ gyɛ asunbi ɔlɛɛbo so mɔ, mɔ-lɛɛ ogyiten ne. 5 Imɔ gɛmara mɔ aye Isirale awura a baa nyɛ nbara kyu lii Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo ogyiten so. Nbara mɔ ne n gyɛ yɛɛ asa mɛꞌ kyena mɛ kya yɛ-yɛ mɔmɔ-ilaa ibono mɛ kya nyɛ mɔ dɔ gikpadɔ gudu-gudu de mɛꞌ kyu gikolon-gikolon kyu kperɛ asunbi alɛɛbo yɛɛ mɔmɔ-lɛɛ ogyiten ne. Gɛnen asunbi alɛɛbo abono mɛ kya lii daa Lɛfi gɛsu dɔ wolɛ. Mɛ gyɛ daa aye Isirale gɛsinkpan so asa. Imɔso Aberaham ɔpaa dɔ ne mɛ gyɛ, ne mɛ kya nyɛ mɔmɔ-ilaa gyisɛ lii daa mɔmɔ-nanboana Isirale awura gbaa-gbaa asɛ. 6 Mɛkisedɛ berɛ mɛŋ gyɛ Lɛfi gɛsu dɔ. Imɔso ɔŋ kya lɛɛ Isirale awura asunbi sa ɔmɔ. Ɔŋ gyɛ aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa. Mɛkisedɛ gyɛ daa Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo so ne aye Isirale awura aye-naana Aberaham gi yɛ ilaa ibono pɛwu ɔ nyɛ lii ikɔ mɔ dɔ mɔ gikpadɔ gudu-gudu ne o kyu gikolon-gikolon sa mɔ. Ne Mɛkisedɛ mɔ gi sa Aberaham ɔlon Wurubuaarɛ ginyen dɔ. Ba‑a ibono Wurubuaarɛ gi wolaa ka ilaa dɛnsɛ yela sa Aberaham faa, Mɛkisedɛ gi dabɔlɛ don mɔ. 7 Iŋ bo akyɔɔlɛ; nyamesɛ ɔbono ɔ laa sa mɔ-nanbo ɔlon Wurubuaarɛ ginyen dɔ mɔ gi don ɔbono ɔ kya nyɛ gɛnen ɔlon ɔbono mɔ.

Mɛkisedɛ Gɛbelɛnsɛ Gɛ Don Gyuda Awura Asunbi Alɛɛbo Pɛwu-Lɛɛ

8 Mɛkisedɛ ɔbono ɔ nyɛ mɔ-lɛɛ ogyiten faa, Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a mɛŋ taa tɔgɛ yɛɛ o wuꞌ de aꞌ nu. Nkana aye Isirale awura mɔ dɔ mɔ, asa abono mɛ kya nyɛ mɔmɔ-ilaa gyisɛ lii aye asɛnsɛ asɛ mɔ, a nyi ibono mɔmɔ berɛ mɛ kya wuꞌ. 9-10 Lɛfi gɛsu dɔ asa ne n gyɛ gɛnen asa abono. Aberɛ abono Aberaham gi gyangara Mɛkisedɛ ne ɔ sa mɔ mɔ-lɛɛ ogyiten mɔ, iŋ ti taa korogɛ Lɛfi. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, a kya kyu imɔ yɛɛ Lɛfi ne n sa Mɛkisedɛ gɛnen. I lii fɛɛ kyu naa de Aberaham so ne i kyu korogɛ Lɛfi. Imɔso Mɛkisedɛ gi don Aberaham mɔ‑rɛ Lɛfi.

11 Nkana Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile Isirale awura yɛɛ Lɛfi gɛsu dɔ ne mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo sa mɔmɔ. Lɛfi ɔnaanabi Aron gikpen mɔ mɛ kya lɛɛ asunbi imɔ-ɔkpa so mɔ, iŋ dabɔlɛ ta gudu sa Wurubuaarɛ. Imɔso Wurubuaarɛ gi lɛɛ ɔko kpɛi ɔbono ɔŋ gyɛ Lɛfi gɛsu dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ Mɛkisedɛ mɔ. Ɔŋ baa lɛɛ mɔ ɔkpa ɔbono so ɔ lɛɛ Aron mɔ‑rɛ mɔ-gikpen mɔ. Ɔbono ɔ san lɛɛ mɔ ne n gyɛ Yesu. Nengyene fɛɛ Aron-lɛɛ mɔ anan ta gudu mɔ, nkana iŋ baa tiri yɛɛ ɔko ɔꞌ baa kii ba. 12 Wurubuaarɛ laa kyɛɛgɛ gɛnɔɔbono o kyu lɛɛ mɔ-asunbi alɛɛbo mɔ, i tiri yɛɛ ɔꞌ kyɛɛgɛ nbara mɔ kee. 13-14 Aye-Wura Yesu ɔbono a darɛ mɔ mɛŋ gyɛ Lɛfi gɛten dɔ isa. Ɔ gyɛ Isirale awura gɛten gɛko dɔ ibono iŋ bo akyɔɔlɛ. Ɔ gyɛ daa Gyuda gɛten dɔ isa. Nkana Wurubuaarɛ nbara nbono Mosisi gi yela mɔ giŋ kya sa ɔkpa de Gyuda gɛten dɔ asa mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo, ne Gyuda gɛten dɔ isa ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ wɔra Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo gɛkaako kerɛ.

Yesu Gɛbelɛnsɛ De Mɛkisedɛ-Lɛɛ Gɛ Lii Abara

15 Fɛɛ gɛnɔɔbono a tɔgɛ kyon mɔ, a wu yɛɛ Yesu gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo ɔko kpɛi, mɔ‑rɛ Mɛkisedɛ ilaa i laarɛ iꞌ lii abara. 16 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ lɛɛ mɔ lii Lɛfi gɛsu dɔ de ɔꞌ wɔra mɔ-asunbi ɔlɛɛbo fɛɛ gɛnɔɔbono Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile mɔ. Ɔ kerɛ daa Yesu oduduu ɔbono ɔ bo ne ɔ maŋ baa kii wuꞌ gɛkaako kpa‑a mɔ ne ɔ lɛɛ mɔ de ɔꞌ wɔra mɔ-asunbi ɔlɛɛbo. 17 Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile Yesu yɛɛ,

“Fo gyɛ asunbi ɔlɛɛbo gɛkpaa-gɛkpaa.

Ɔkpa ɔbono so nɛ naa kyena yɛgɛ

Mɛkisedɛ gi wɔra asunbi ɔlɛɛbo mɔ

gɛnen ɔkpa ɔbono so kee

ne nɛ kyu fo wɔra asunbi ɔlɛɛbo faa.”

18 Ilaa idɛ i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi nyaa dedaa-lɛɛ asunbi alɛɛbi mɔ yela nkan ne. I lii fɛɛ gɛnen asunbi abono ɔnan aŋ kya taalɛ mɔlɛgɛ nyamesɛ de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 19 I kya nyiile yɛɛ gɛnen Mosisi nbara nbono gi mɛŋ kya yɛgɛ ɔko‑rɛ ɔko oꞌ gyi Wurubuaarɛ ginsi. Idɛ kon berɛ, Yesu asunbi alɛɛbi abono a boran don Mosisi nbara mɔ a ba. Mɔ-lɛɛ mɔ so ne anyamesɛ mɛ laa taalɛ kyu mɔmɔ-gɛwɔnsa gyan. Amɔ ne nan yɛgɛ de aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana i lɔrɔ de aꞌ nyɛ tu sindi mɔ.

Yesu Laa Wɔra Asunbi Ɔlɛɛbo Gɛkpaa-Gɛkpaa

20-21 I kii i bo ibono so Yesu-lɛɛ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbi mɔ a boran don Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo sɛnsɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gɛnɔ dɔ agyɛbi ne n yɛgɛ ne Yesu gi wɔra Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo. Wurubuaarɛ gi ka yɛɛ,

“Fo gyɛ asunbi ɔlɛɛbo gɛkpaa-gɛkpaa.

Nɛ kerɛ fɛɛ me-nyoro,

gɛkaako maŋ kyɛɛgɛ me-gɛnɔ tɔgɛsɛ gɛdɛ kpa‑a.”

Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo sɛnsɛ mɔ berɛ, iŋ gyɛ Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ agyɛbi so ne mɛ wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo. 22 Lii Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ agyɛbi adɛ so ne Yesu gi wɔra ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ yɛɛ naa de mɔ so ne mɔ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛꞌ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. Gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono gɛ boran don gɛgyangbarasɛ mɔ nkana ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ naa kyena wɔra mɔ. 23-24 I kii i bo ibanban ibono so Yesu-lɛɛ asunbi alɛɛbi mɔ a don asɛnsɛ mɔ-lɛɛ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛnen asunbi alɛɛbo abono mɛ nyaakyɔ. Gɛnɔɔbono mɛ kya wuꞌ mɔ so mɔ, mɛŋ kya nyɛ kyena gɛkpaa. Yesu berɛ tɛ nkpa gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔ wɔra Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo faa, ɔko maŋ baa yii mɔ-giyaa.

25 Gɛnen so mɔ, asa abono mɛ kya tu sindi Wurubuaarɛ kyu naa de mɔ so mɔ, ɔ bo ɔlon de ɔꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ gɛkpaa-gɛkpaa. I lii fɛɛ owi kamaasɛ dɔ mɔ, ɔ kpɛ ɔ bo no ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ ɔ kya sa mɔmɔ. 26 Gɛnen Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu ɔnan ne n boran sa aye anyamesɛ. O kyu mɔ-nyoro fuɛ sa Wurubuaarɛ. Ɔŋ bo ilaa nyɛnyɛn, ne ɔ gyɛ gisen fufuli wura. Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ lii ilaa nyɛnyɛn awɔrabo dɔ, ne ɔ diirɛ mɔ kpe mɔ asɛ Wurubuaarɛ dɔ. 27 Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu sɛnsɛ mɔ mɛ kya lɛɛ asunbi gɛkɛ kamaasɛ. Pɛi ne mɛ laa lɛɛ asunbi sa asa de iꞌ kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ mɔ, mɛ kya daa gilɛɛ sa mɔmɔ-nyoro. Yesu berɛ ɔŋ bo ilaa nyɛnyɛn so mɔ, iŋ tiri yɛɛ ɔꞌ lɛɛ asunbi sa mɔ-nyoro de iꞌ kpaarɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔ. Iŋ tiri kee yɛɛ gɛkɛ kamaasɛ mɔ ɔꞌ kpɛ ɔ kya lɛɛ asunbi ɔ kya kpe ɔ kya ba. Gikolon ne o kyu mɔ gbaa-gbaa nyoro kyu sa ne mɛ mɔɔ. Imɔ ne n gyɛ asunbi abono ɔ lɛɛ kyu kpaarɛ asa ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ. 28 Asa abono mɛ wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu kyu naa de Mosisi nbara mɔ so mɔ, mɛ mɛŋ bo ɔlon mɔmɔ-gibaa so de mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. Mosisi nbara mɔ gɛmara mɔ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gɛnɔ dɔ agyɛbi ne n san yɛgɛ ne mɔ-bi Yesu gi baa wɔra mɔ-asunbi alɛɛbo gɛmu. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu berɛ gi wɔra mɔ Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa pɛwu sa mɔ kpaa logɛ.

8

Yesu Gyɛ Wurubuaarɛ Asunbi Alɛɛbo Gɛmu Wurubuaarɛ Dɔ

1 Idɛ kon fɛꞌ nu ilaa ibono a kya laarɛ aꞌ nyiile mɔ. A bo gɛnen Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu ɔnan ɔbono a darɛ faa. Mɔ berɛ ɔ tɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ gibaa gyisɛ so ɔ kya gyi gɛwura. 2 Ɔ kya wɔra asunbi alɛɛbo gɛsun Wurubuaarɛ ɔsonten ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ dɔ ne Wura Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne n yii mɔ mɔ. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ɔson panpan ɔbono anyamesɛ mɛ yii gɛsinkpan so mɔ.

Gɛsinkpan So Asunbi A Kya Lɛɛ Wurubuaarɛ Dɔ-Lɛɛ Mɔ Ɔnan Nyiile

3 Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu kamaasɛ gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ gi sa mɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ oꞌ kyu asa ilaa ibono mɛ kya kyu bara Wurubuaarɛ mɔ de mɔmɔ-asunbi atɔ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ. Imɔso i kaaborɛ yɛɛ Yesu ɔbono ɔ tɛ gɛbunono sa aye Wurubuaarɛ dɔ mɔ kee ɔꞌ nyɛ ilaa ibono ɔ laa kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ sa aye mɔ. 4 Ne fɛɛ Yesu bo daa gɛsinkpan so mɔ, nkana ɔ maŋ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo kpa‑a. I lii fɛɛ Mosisi nbara mɔ dɔ mɔ, i bo asa abono i kaaborɛ mɔmɔ-wolɛ ne mɛꞌ lɛɛ asunbi sa asa. 5 Gɛnen gɛsinkpan so-lɛɛ asunbi alɛɛbo mɔ gɛsun gɛbono mɛ kya wɔra mɔ gɛ kya lɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ i dɛ mɔ ɔnan nyiile aye daa. I mɛŋ gyɛ imɔ gbaa-gbaa ne i gyɛ. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa Mosisi yɛɛ, “Kerɛ de foꞌ yii me-ɔson panpan fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ kaala nyiile fo gibii mɔ so mɔ.” 6 Gɛsun gbaaꞌ gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu wɔra Yesu Kirisito abaa dɔ mɔ berɛ gɛ tansi don gɛbono Wurubuaarɛ gi kyu sa gɛsinkpan so asunbi alɛɛbo mɔ. Gɛnen kee ne ɔ yelɛ anyamesɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana, ne Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ naa de mɔ so wɔra gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono gɛ boran don gɛnɔ gɛbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ naa de Mosisi nbara mɔ so wɔra mɔ. Gɛnɔ pobɔrɔ mɔ dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi ka ilaa dɛnsɛ yela sa aye anyamesɛ. Gɛnen ilaa dɛnsɛ ibono kee i boran don gɛnɔ gyangbarasɛ mɔ-lɛɛ mɔ.

Gɛnɔ Dedaa De Gɛpobɔrɔ

Gɛbono Wurubuaarɛ Mɔ‑rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ

7 Nengyene fɛɛ gɛnɔ gyangbarasɛ gɛbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra mɔ gɛ nan ta gudu mɔ, nkana i maŋ baa kii tiri gɛnɔ nyɔsɛ. 8-9 Wurubuaarɛ gi wu yɛɛ gɛnɔ gyangbarasɛ mɔ gɛ mɛŋ ta gudu so mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Owi ɔbono nɛ keda Isirale awura de Gyuda awura de gibaa

lii Igyipiti awura gɛsinkpan so mɔ,

nɛ yɛgɛ me‑rɛ mɔmɔ a wɔra gɛnɔ.

Gɛkaako mɔ i laa ba yɛɛ nan yɛgɛ me‑rɛ mɔmɔ-naanaana

a laa kii wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. Gɛnɔ gɛbono berɛ

gɛ maŋ wɔra fɛɛ gɛgyangbarasɛ mɔ.

Mɔmɔ abono mɛ mɛŋ gyi gɛnɔ gɛbono so.

I ba gɛnen mɔ, i yɛgɛ me kee meŋ ka mɔmɔ-gɛnɔ.

10 Nkɛ nbono gi laa ba mɔ dɔ mɔ,

nan yɛgɛ me‑rɛ mɔmɔ-naanaana aꞌ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

Me Wurubuaarɛ ne n kya tɔgɛ yɛɛ,

gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono dɔ mɔ,

mɔmɔ-nwɔnsa dɔ de mɔmɔ-asen dɔ

ne nan kyu me-nbara mɔ wɔra.

Nan wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ ne mɔmɔ mɔ,

mɛ laa wɔra me-adɛ.

11 Ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa tɔgɛ sa mɔ-nanbo abɛɛ mɔ-subu ɔko

yɛɛ ɔꞌ baa bii me Wurubuaarɛ.

I lii fɛɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ, nbii de abelɛnsɛ pɛwu,

mɛ laa bii me.

12 Nan kyu mɔmɔ ɔkamaasɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ

kyɛɛ mɔ, ne maŋ baa nyingi imɔ gɛkaako kpa‑a.”

13 Ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ kyu lii gɛnɔ pobɔrɔ mɔ so mɔ ɔ yɛgɛ gɛgyangbarasɛ mɔ gɛ wɔra gɛdedaa. Ilaa ibono, mɔ, imɔ-iwolɛ i wuꞌ abɛɛ i wɔra idedaa mɔ, iŋ kya kɛɛla ne i kya fuɛ sii.

9

Gɛnɔ Gyangbarasɛ Mɔ Ɔson Ilaa

1 Gɛnɔ gyangbarasɛ gɛbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra mɔ dɔ mɔ, i bo imɔ-lɛɛ ɔson nbara, ne i bo imɔ-ɔsonten ɔbono anyamesɛ ne n yii mɔ gɛsinkpan so. 2 Gɛnen ɔsonten mɔ gyɛ daa panpan. Mɛ ten ibu inyɔ wɔra mɔ dɔ. Ansi dɔ lɛɛ obu mɔ dɔ mɔ, i bo ɔson ifatela ɔgyanten de ɔson teebulu. Bodobodo ɔbono asa mɛ kya kyu sa Wurubuaarɛ mɔ kya gyanꞌ teebulu mɔ so nno. Mɛ kya terɛ gɛnen obu ɔbono yɛɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ lɛɛ obu, 3 ne mɛ kya terɛ tudɔ-tudɔ lɛɛ obu ɔbono mɛ ten wɔra mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ obu belɛ. Gikuru ne n baragɛ ansi dɔ lɛɛ mɔ de tudɔ-tudɔ lɛɛ obu mɔ dɔ. 4 Tudɔ-tudɔ lɛɛ obu mɔ dɔ mɔ, i bo Wurubuaarɛ ɔson onufuii ɔdɛɛten ɔbono mɛ kyu sika kɔkɔɔ nkyu kokuaa mɔ mɔ. Ɔson atɔ gidɛkaa kee gi dɛ gɛnen obu ɔbono dɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen gidɛkaa gibono yɛɛ “gɛnɔ gɛbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra mɔ gidɛkaa”. Gidɛkaa mɔ nyoro so gɛten kamaasɛ mɔ, i gyɛ daa sika kɔkɔɔ nkyu. Gimɔ dɔ mɔ i bo sika kɔkɔɔ bonboron, de agyudɔ abono mɛ kya terɛ amɔ yɛɛ “mana” mɔ, de Aron oyii tugɛsɛ ɔbono ɔ pɔrɔgɛ afɛdaa mɔ. Abui patela-patela ako a bo gidɛkaa mɔ dɔ kee. Abui abono so ne Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ gɛnɔ gɛbono ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra mɔ gyan. 5 Gidɛkaa mɔ obundii so mɔ, mɛ pɔrɔ ilaa ikoana gyanꞌ fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ. Gɛnen isɔɔ mɔ i kya lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi nyiile owi kamaasɛ. Mɛ kya terɛ obundii mɔ yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ɔkpaarɛfuɛten. Isɔɔ mɔ mɛ wɔnga mɔmɔ-aban bun gɛnen ilaa nyɛnyɛn ɔkpaarɛfuɛten mɔ. A maŋ nyɛ nyoro aberɛ adɛ dɔ de aꞌ tɔgɛ imɔ so ilaa kamaasɛ logɛ.

Gɛsinkpan-Lɛɛ Asunbi Aŋ Kya Kpaa

De Ilaa Nyɛnyɛn Iꞌ Lii Asa Nwɔnsa Dɔ

6 Mɛ wɔra imɔ idɛ pɛwu mɔ, i san mɔ, Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo mɔ mɛ san mɛ kya loo ɔsonten mɔ ansi dɔ-lɛɛ obu mɔ dɔ mɛ kya wɔra ɔson mɔ ilaa wɔrasɛ mɛ kya kpe mɛ kya ba. 7 Tudɔ-tudɔ lɛɛ obu mɔ dɔ berɛ, Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ wolɛ ne n kya nyɛ loo nno. Gɛsi dɔ mɔ gikolon guan ne ɔ kya loo nno. Ɔ laa loo nno gɛnen mɔ, i kaaborɛ oꞌ kyu nbuɛ nkalan loo de oꞌ kyu kpaa lɛɛ asunbi abono a laa yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu mɔ gbaa-gbaa ilaa nyɛnyɛn de asa sɛnsɛ-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra ne mɛŋ nyi mɔ kyɛɛ mɔmɔ. 8 Kyu naa de ɔson ilaa wɔrasɛ idɛana so mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya lɛɛ nyiile yɛɛ owi ɔbono ɔkara gɛnen gɛsinkpan so-lɛɛ Wurubuaarɛ ɔsonten baarɛ san ɔ bo no mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ ti sa ɔkpa de mɔ-asonbo mɛꞌ nyɛ kyon loo Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ dɔ. 9 Ɔson ilaa wɔrasɛ idɛ i gyɛ daa gikpalɛ kyu lii nkɛ ndɛ dɔ-lɛɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ so. I kya nyiile aye yɛɛ nbuɛ nbono asa mɛ kya kyu kyɔɔlɛ Wurubuaarɛ de asunbi abono mɛ kya lɛɛ kyu naa de Mosisi nbara mɔ so mɔ i maŋ taalɛ yɛgɛ nyamesɛ gisen giꞌ kyena mɔ gɛten kolon yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ i maŋ baa nyida mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana. 10 I gyɛ daa nbara kyu lii ilaa gyisɛ de ilaa nunsɛ so de asunbi kpɛi-kpɛi abono a kya lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii asa nyoro so sa ɔmɔ. Gɛnen nbara nbono gi dɛ baa fo owi ɔbono Wurubuaarɛ gi san bara ilaa pobɔrɔ mɔ.

Yesu Gi Lɛɛ Asunbi Gikolon Kpaarɛ Aye-Ilaa Nyɛnyɛn Fuɛ Gɛkpaa

11 Idɛ berɛ Wurubuaarɛ gi sun anyamesɛ ɔmɔlɛgɛbo ne ɔ baa wɔra Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu. Mɔ ne n bara ilaa dɛnsɛ ibono a kya nyɛ mɔ. Ɔ wɔra mɔ-asunbi ɔlɛɛbo gɛsun mɔ, i mɛŋ gyɛ gɛsinkpan so-lɛɛ ɔsonten ɔbono anyamesɛ mɛ yii mɔ dɔ ne ɔ loo kpaa lɛɛ gɛnen asunbi abono. Ɔ loo daa ɔsonten ɔbono ɔ don gɛsinkpan so lɛɛ mɔ dɔ. Gɛnen ɔsonten ɔbono kya gyi Wurubuaarɛ ginsi don gɛsinkpan so lɛɛ mɔ. 12 Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ ne n gyɛ gɛnen ɔsonten ɔbono. Ɔ loo nno gikolon gɛnen mɔ, i ta. I kya nyiile yɛɛ i mɛŋ gyɛ itiidɛ de inaadɛana nkalan ne o kyu kpaa loo de oꞌ kyu lɛɛ asunbi. Mɔ gbaa-gbaa lɛɛ nkalan ne o kyu loo. Gɛnen ne ɔ wɔra ne ɔ sɔgɛ aye lii ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ abaa dɔ kiiri aye wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ gɛkpaa-gɛkpaa.

13 Asunbi alɛɛbo mɔ mɛ kya dɛɛ nnaadɛbi de mɛꞌ kyu nmɔ-nsɔ de itiidɛ de inaadɛ nkalan kyu lɛɛ asunbi sa asa. Gɛnen asunbi abono aŋ gyɛ gisen dɔ ilaa gbaa ne a kya taalɛ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii asa nyoro so sa mɔmɔ faa. 14 Ne Kirisito-lɛɛ nkalan mɔ de‑e? Nmɔ nbono berɛ gi laa kpaarɛ ilaa nyɛnyɛn ibono i tɛɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana mɔ lii aye-asen dɔ. A laa nyɛ de aꞌ kpɛ a kya son Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no aberɛ kamaasɛ dɔ mɔ. I lii fɛɛ Kirisito gi kyu mɔ-nyoro kyɛɛ ne ɔ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ aye so. A nyi ibono Yesu asunbi alɛɛbi mɔ a gyi Wurubuaarɛ ginsi gɛkpaa. I lii fɛɛ ɔŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn gɛkaako kerɛ, ne o wuꞌ sa aye kyu naa de Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ kpɛ ɔ bo no aberɛ kamaasɛ dɔ mɔ.

15 Imɔso Kirisito ne n gyɛ ɔbono ɔ yelɛ anyamesɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana. Lii mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ kii wɔra gɛnɔ pobɔrɔ faa. I kya nyiile yɛɛ gɛnɔ gyangbarasɛ gɛbono Wurubuaarɛ gi wolaa yɛgɛ aye‑rɛ mɔ a wɔra mɔ a tɔrɔ gɛmɔ-nbara. Imɔso Kirisito gi kyu mɔ-nkpa kyarɛ ne i ka gikɔ de iꞌ mɔlɛgɛ aye lii gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono dɔ. O wuꞌ sa aye gɛnen mɔ, aye abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ son mɔ mɔ a laa nyɛ nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono ɔ wolaa ka yela sa mɔ-adɛ mɔ. Ne gɛnen ilaa ibono berɛ i maŋ ta ɔkara.

Nkalan Gi Laa Kyɛɛgɛ Fuɛ

Pɛi De Wurubuaarɛ Ɔꞌ Kpaarɛ Ilaa Nyɛnyɛn Fuɛ

16 Nengyene nyamesɛ mɔ‑rɛ mɔ-subuana mɛ wɔra gɛnɔ mɔ-tɔgyi so yela mɔ, kaasɛ mɔ laa wuꞌ pɛi de ilaa ibono iꞌ lɔɔ nyɛ wɔra gɛsun. 17 I lii fɛɛ lɛwu ne n kya yɛgɛ ne asa mɛ kya gyi ɔko atɔ. Owi ɔbono ɔŋ ti wuꞌ mɔ, gɛnɔ gɛbono gɛ maŋ taalɛ yɛgɛ ɔko ɔꞌ nyɛ gyi mɔ-atɔ. 18 Gɛnɔ gyangbarasɛ gɛbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra mɔ kee gɛ tiri yɛɛ nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ pɛi de mɛꞌ taalɛ gyi gɛnen gɛnɔ mɔ so. 19 Owi ɔbono Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ laa baa gyi gɛnɔ gyangbarasɛ mɔ so mɔ, Mosisi gi kalɛ nbara nbono mɛ ŋmarasɛ yela mɔ nyiile asa mɔ pɛwu. Nfono mɔ o kyu itiidɛ de inaadɛ nkalan de nkyu saarɛ, ne o kyu giponfɛ gibono mɛ kya terɛ yɛɛ hisopo mɔ de sandɛ ifuu pebara kyu ŋminde dabɔlɛ, ne o kyu nyɔɔ nkalan de nkyu mɔ dɔ, ne o kyu ŋmadɛ-ŋmadɛ nbara ɔwolɛ mɔ de asa mɔ pɛwu, 20 ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Nkalan ndɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu nyise gibaa yɛɛ fɛye‑rɛ mɔ fɛ wɔra gɛnɔ. Fɛꞌ gyi gɛnɔ mɔ so.” 21 Mosisi gi kii kyu nkalan mɔ kyu ŋmadɛ-ŋmadɛ Wurubuaarɛ ɔson panpan mɔ dabɔlɛ de ɔson ilaa mɔ pɛwu. 22 Mosisi nbara mɔ dɔ mɔ, ne fɛɛ iŋ gyɛ ilaa kalɛsɛ iko so mɔ, nkana nkalan wolɛ ne mɛ kya kyu lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ lii ilaa kamaasɛ so. Nyamesɛ maŋ nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ kpaarɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ fuɛ sa mɔ, gɛnen mɔ, nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ pɛi.

Kirisito Gi Wuꞌ Sa Aye Gikolon, Ne Ɔ Laa Kii Ba Gɛsinkpan So Ginyɔsɛ

23 Gɛsinkpan gɛdɛ so ɔson ilaa i lii Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ mɔ daa. Iŋ gyɛ yɛɛ imɔ gbaa-gbaa berɛ ne i gyɛ. Imɔso ne i kaaborɛ yɛɛ nbuɛ nkalan ne anyamesɛ mɛꞌ kyu lɛɛ asunbi de iꞌ lɛɛ ilaa kyɔlesɛsɛ sa mɔmɔ mɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔson ilaa berɛ, i kaaborɛ iꞌ nyɛ asunbi abono a don nbuɛ nkalan-lɛɛ asunbi mɔ. Gɛnen asunbi ne Kirisito gi kyu mɔ gbaa-gbaa lɛɛ nkalan kyu lɛɛ mɔ. 24 Ɔ loo Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ. Nno ne n gyɛ Wurubuaarɛ dɔ. Iŋ gyɛ gɛtenꞌ gɛbono anyamesɛ mɛ kyu mɔmɔ-abaa yii mɔ dɔ ne Kirisito gi loo gɛnen. Gɛsɛ gɛrɛ-lɛɛ Wurubuaarɛ ɔsonten mɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ mɔ ɔnan nyiile daa. I mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ mɔ gbaa-gbaa. Idɛ kon mɔ aye abono a ka gyanꞌ Kirisito so mɔ a nyɛ Kirisito bo Wurubuaarɛ asɛ aye-giyaa dɔ. 25 Kirisito gi loo Wurubuaarɛ dɔ gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ ɔ kpɛ ɔ dɛ mɔ-nyoro ɔ kya lɛɛ asunbi gɛsi kamaasɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Isirale awura Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ kya kyu nbuɛ nkalan loo Wurubuaarɛ obu belɛ mɔ dɔ mɔ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ gɛsi kamaasɛ mɔ. 26 Fɛɛ gɛnen ne i dɛ mɔ, nkana kpɛ kyu lii owi ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ baa lii de ndɛ faa, ɔfaanan Kirisito kpɛ san ɔ kya wu ɔlaawusɛ ɔ kya kpe ɔ kya ba. Owi ɔbono gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ mɔ gi kya ba laalaalogɛ faa, Kirisito gi kpɛ loo Wurubuaarɛ dɔ daa gikolon. Mɔ-nyoro ne o kyu sa ne mɛ mɔɔ, ne i wɔra asunbi abono ɔ lɛɛ aye anyamesɛ gimu so de iꞌ nyɛ kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa aye.

27 I dɛ sa nyamesɛ yɛɛ oꞌ wuꞌ gikolon, de imɔ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ oꞌ gyi mɔ-nbɛlɛ. 28 Gɛnen kee ne Kirisito gi wuꞌ gikolon ne ɔ lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ ne i kpaarɛ asa sakyɔ ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ. Imɔso i gyɛ gɛsintin yɛɛ gɛkaako ɔ laa kii ba gɛsinkpan so ginyɔsɛ. Aberɛ abono berɛ mɔ, i mɛŋ baa i gyɛ yɛɛ asa ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ so ne ɔ naa. Ginyɔsɛ gibono ɔ laa ba mɔ, ɔ laa baa mɔlɛgɛ asa abono mɔmɔ-ansi a gyanꞌ mɔ so mɔ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

10

Yesu Gi Ba Baa Wɔra Wurubuaarɛ Gɛlaarɛ

1 Ɔson ilaa ibono Mosisi nbara mɔ gi kyu ba mɔ i dabɔlɛ lii Wurubuaarɛ dɔ lɛɛ mɔ faa mɔ, i mɛŋ taalɛ wɔra fɛɛ imɔ gbaa-gbaa. Imɔso ibono asa mɔ mɛ kya lɛɛ asunbi kolon abono sa Wurubuaarɛ gɛsi kamaasɛ dɔ mɛ kya kpe mɛ kya ba faa mɔ, asunbi mɔ a maŋ taalɛ kpaarɛ asa abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ tu sindi Wurubuaarɛ mɔ ilaa nyɛnyɛn fuɛ de mɛꞌ gyi Wurubuaarɛ ginsi kpaa logɛ. 2 Ne fɛɛ asunbi adɛ a laa taalɛ kpaarɛ Wurubuaarɛ asonbo ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ gɛkpaa mɔ, nkana ɔfaanan mɛ laa bii mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ ilaa nyɛnyɛn iko iŋ baa i bo mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana de mɛꞌ maŋ baa lɛɛ gɛnen asunbi abono. 3 Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, gɛnen asunbi abono mɛ kya lɛɛ mɔ a kya yɛgɛ mɛ kya nyingi ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ gɛsi kamaasɛ. 4 I lii fɛɛ inaadɛ de itiidɛ-lɛɛ nkalan gi maŋ taalɛ kpaarɛ nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ fuɛ sa mɔ kpa‑a.

5 Imɔ idɛana so ne owi ɔbono Kirisito gi ba gɛsinkpan so mɔ ɔ tɔgɛ sa Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Akyɔɔlɛtɔ de asunbi atɔ berɛ i mɛŋ kya da fo ɔbolɛ;

fo yɛgɛ nɛ bingiri nyamesɛ. Fo sa me nyamesɛ nyoro.

6 Ibono mɛ kya kyu nbuɛ kyɔɔlɛ fo abɛɛ mɛ kya kyu lɛɛ asunbi

de iꞌ kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ mɔ,

imɔ iko i mɛŋ kya gyi fo-ginsi.

7 Nfono ne nɛ tɔgɛ yɛɛ, ‘O Wurubuaarɛ, me ne.

Nɛ ba de nꞌ baa wɔra fo-gɛlaarɛ

fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ

tɔgɛ me-nyoro so ilaa fo-agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ.’ ”

8 Owi ɔbono Kirisito gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Wurubuaarɛ mɔ, ɔ daa gitɔgɛ yɛɛ, “Akyɔɔlɛtɔ de asunbi atɔ de nbuɛ nbono mɛ kya kyu kyɔɔlɛ de asunbi abono mɛ kya lɛɛ yɛɛ foꞌ kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa ɔmɔ mɔ, i mɛŋ kya da fo ɔbolɛ ne i mɛŋ kya gyi fo-ginsi.” (Yɛgɛ nkana asunbi abono Mosisi nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ mɛꞌ lɛɛ mɔ ne.) 9 Imɔ idɛ gɛmara ne Kirisito gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ,

“O, Wurubuaarɛ! Me ne; nɛ ba de nꞌ baa wɔra fo-gɛlaarɛ.”

Idɛ i kya nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ gi kpaarɛ gɛnɔ gyangbarasɛ gɛbono ɔ yɛgɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ daa giwɔra mɔ, ne ɔ san kyu gɛpobɔrɔ yii giyaa. 10 Wurubuaarɛ gɛlaarɛ gɛbono Yesu Kirisito gi baa wɔra mɔ ne n yɛgɛ ne Wurubuaarɛ gi kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa aye. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Kirisito gi kyu mɔ gbaa-gbaa mɔ-nyoro kyu lɛɛ asunbi sa Wurubuaarɛ gikolon de iꞌ nyɛ lɔrɔ aye yela sa Wurubuaarɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

Asunbi Kolon Ne N Yɛgɛ Ne A Wɔra Gisen Fufuli Awura Gɛkpaa

11 Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo kamaasɛ kpɛ ɔ yelɛ ɔ dɛ asunbi gilɛɛ dɔ ɔ kya sa Wurubuaarɛ gɛkɛ kamaasɛ. Ɔ kpɛ ɔ kya lɛɛ gɛnen asunbi kolon abono ɔ kya kpe ɔ kya ba. Gɛnen asunbi abono a mɛŋ kya taalɛ kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ fuɛ sa mɔmɔ kpa‑a. 12 Kirisito berɛ gi wuꞌ sa aye de iꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ asunbi abono a bo no gɛkpaa-gɛkpaa. Gɛnen asunbi kolon abono a kya taalɛ kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔmɔ owi kamaasɛ dɔ. Ɔ lɛɛ asunbi mɔ ta gɛnen mɔ, ɔ kpaa kpelegɛ kyena Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so mɔ‑rɛ mɔ mɛ kya gyi gɛwura. 13 San kyu lii gɛnen aberɛ abono kyu kyon mɔ, ɔ tɛ ɔ gyoo owi ɔbono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ɔꞌ kyise mɔ-akyobo de mɔ-ayaa mɔ. 14 Asunbi kolon guan ne ɔ kpɛ lɛɛ, ne gɛnen asunbi abono a kya yɛgɛ aye abono ɔ lɔrɔ yela sa Wurubuaarɛ mɔ a kya nyɛ gyi Wurubuaarɛ ginsi kpaa logɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

15 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee gi tɔgɛ imɔ so ilaa sa aye. Ɔ tɔgɛ yɛɛ,

16 “Nkɛ nbono gi laa ba mɔ dɔ mɔ,

nan yɛgɛ me‑rɛ anyamesɛ aꞌ kii wɔra gɛnɔ pobɔrɔ.

Me Wurubuaarɛ ne n kya tɔgɛ yɛɛ,

‘Gɛnen gɛnɔ pobɔrɔ gɛbono dɔ mɔ,

mɔmɔ-nwɔnsa dɔ de mɔmɔ-asen dɔ ne nan kyu me-nbara mɔ wɔra.’ ”

17 Ne Wurubuaarɛ gi kii tɔgɛ yɛɛ,

“Maŋ baa nyingi mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ

de gɛnɔɔbono mɛ tɔrɔ me-nbara mɔ

gɛkaako kpa‑a.”

18 Imɔso ibono Wurubuaarɛ gi nyɛ tɔgɛ yɛɛ o kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ kyɛɛ mɔmɔ faa mɔ, i mɛŋ baa i tiri yɛɛ mɛꞌ kii lɛɛ asunbi de iꞌ kpaarɛ mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ.

Aꞌ Kyu Gɛsintin De Gikagyan Tu Sindi Wurubuaarɛ

19 Imɔso me-nanboana, ibono Yesu gi kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ sa aye so mɔ, a kya da otu loo Wurubuaarɛ asɛ mɔ-obu belɛ mɔ dɔ. 20 Yesu ne n bugi gɛnen ɔkpa pobɔrɔ ɔbono sa aye kyu naa de mɔ gbaa-gbaa nyoro gibi mɔ so. Ɔ yɛgɛ gikuru gibono gi baragɛ Wurubuaarɛ ibu inyɔ mɔ dɔ mɔ gi tigi sa aye ɔkpa de aꞌ nyɛ kyon loo Wurubuaarɛ asɛ. Gɛnen ɔkpa ɔbono kya sa aye gɛkyena gɛkpaa. 21 Nperɛ a nyɛ ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ asunbi ɔlɛɛbo belɛ. Ɔ kya kerɛ Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ asa so. 22 Imɔso aꞌ kyu gɛsintin ka gyan Wurubuaarɛ so de aꞌ tu sindi mɔ, de aꞌ lɛɛ akyɔɔlɛ kamaasɛ lii aye-asen dɔ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ aꞌ bii aye-gisen dɔ yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ i mɛŋ baa i kya nyida aye‑rɛ mɔ nsana, ne ɔ yɛgɛ a nyɛ nkyu dɛnsɛ gyere. 23 Aꞌ yelɛ aye-ayaa so girin de aye-ansi a kpɛ gyanꞌ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye ne a kya lɛɛ tɔgɛ yɛɛ a sɔɔ imɔ gyi mɔ so. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ ka imɔ yela sa aye mɔ gyɛ ɔpaawɔrabo. 24 Aꞌ sa abara so gɛwɔnsa de aꞌ tɔgɛ wɔra abara de aye pɛwu aꞌ nyɛ laarɛ abara ilaa de aꞌ wɔra gidɛnsɛ. 25 I kaaborɛ aꞌ kyena a kya gyanꞌ dabɔlɛ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ. Aŋ sa aꞌ taa gɛgyan yɛgɛ fɛɛ gɛnɔɔbono ako mɛ kya wɔra mɔ. Gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa kyu gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ gɛ kya fuude. Imɔso aꞌ lɔrɔ tɔgɛ keda abara nyoro too.

I Tansi I Bo Gifuu Yɛɛ Wurubuaarɛ Laa Nyɛ Fo Ɔko Wɔra Mɔ-Gibaa Dɔ

26 Ibono a ti nyɛ bii Wurubuaarɛ gɛsintin faa ne a kii kerɛ ansi a kpɛ a kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, i maŋ baa nyɛ asunbi abono a laa baa taalɛ kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono fuɛ sa aye. 27 A san a tɛ a gyoo daa aye-nbɛlɛ gɛgyikɛ gɛbono gɛ tansi gɛ bo gifuu mɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ ɔgya gin-gin ne nan dɛɛ asa abono mɛ kya kɔ de Wurubuaarɛ mɔ. 28 Nengyene ɔko mɛŋ ka Wurubuaarɛ nbara nbono Mosisi gi ŋmarasɛ yela mɔ gɛnɔ, ne anyɔ abɛɛ asaꞌ mɛ wu tɔgɛ yɛɛ, “Ɛn! Kaasɛ mɔ gi wɔra gɛnen” mɔ, nbara mɔ gi kya nyiile yɛɛ mɛꞌ mɔɔ mɔ. Mɛ mɛŋ sa mɛꞌ su mɔ so. 29 Ne ɔbono, mɔ, oŋ kyu Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ terɛ sɛi mɔ de‑e? Fɛye asɛ mɔ, menɛ gisobiidɛ ɔnan ne Wurubuaarɛ laa kyu sa mɔ? Oŋ kyu Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nkalan mɔ yɛɛ gi gyɛ ilaa iko. Gɛnen nkalan nbono, mɔ, ne Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gi kyɛɛgɛ fuɛ de Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛꞌ nyɛ wɔra gɛnɔ. Kyu lii nkalan nbono so ne Wurubuaarɛ gi lɔrɔ gɛnen kaasɛ mɔ yela sa mɔ-nyoro. Ɔbono ɔ wɔra gɛnen mɔ, ɔ saalɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ gyɛ Gitolon Gɛmu mɔ ne. Imɔso Wurubuaarɛ laa tansi biidɛ mɔ-giso. 30 A nyi mɔ ɔbono ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Me ne n kya ka ilaa nyɛnyɛn giwɔra gikɔ.

Me ne nan tɛɛla ilaa nyɛnyɛn awɔrabo.”

Ɔ tɔgɛ kee yɛɛ,

“Me Wurubuaarɛ nan gyi me-adɛ nbɛlɛ.”

31 I tansi i gyɛ ilaa ibono i bo gifuu yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ laa nyɛ fo ɔko wɔra mɔ-gibaa dɔ.

Fɛye-Ansi A Gyan Wurubuaarɛ So Mɔ, Fɛ Laa Nyɛ Ntɛɛla Belɛ

32 Fɛꞌ nyingi owi ɔbono fɛ daa giwu Wurubuaarɛ fatela mɔ bii mɔ. Gɛnen aberɛ abono mɔ, fɛ wu ɔlaawusɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ. Owi ɔbono fɛ kya kpon gɛnen mɔ, fɛ taalɛ keda nyoro. 33 Iko mɔ, asa mɛ liirɛ fɛye sansana saalɛ fɛye ne mɛ ka fɛye-ansi. Iko mɔ mɔ, mɛ kya wɔra fɛye-nanboana ako awɔrɔfɔɔ gɛnen mɔ, fɛye, mɔ, fɛ kya kpaa kerɛ mɔmɔ so. 34 Fɛ yiyɛɛ sa fɛye-nanboana abono ako mɛ keda tii de ibu mɔ. Asa mɛ sɔgɛ fɛye-atɔ abono fɛ bo mɔ, i mɛŋ loo fɛye. I wɔra fɛye ɔkon daa. I lii fɛɛ fɛ nyi fɛye-asen dɔ yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa fɛye mɔ berɛ i san i bo no sa fɛye, ne i don atɔ abono gbaa bun.

35 Imɔso ibono fɛye-ansi a gyan Wurubuaarɛ ilaa so gɛnen mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ taa imɔ yɛgɛ. Fɛ laa nyɛ imɔ so ntɛɛla belɛ. 36 I tiri yɛɛ fɛꞌ nyɛ gisen de fɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ de fɛꞌ nyɛ ilaa ibono ɔ ka yela sa fɛye mɔ. 37 Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ i tɔgɛ yɛɛ,

“I san daa ŋmaraa de ɔbono ɔ laa ba mɔ ɔꞌ ba. Ɔŋ baa kɛɛla.

38 Ɔbono ɔ kya ka gyan me Wurubuaarɛ so mɔ

ne nan kyu yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.

Gɛnen kaasɛ ɔbono ne nan nyɛ me Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

Ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi koso me so mɔ berɛ

ɔ maŋ gyi me-ginsi.”

39 Abono ɔ darɛ yɛɛ mɔmɔ-gisɔɔgyi gi koso Wurubuaarɛ so ne mɛ fuɛ mɔ-ɔkpa mɔ mɔ, aye berɛ, aŋ bo mɔmɔ dɔ. A bo daa mɔmɔ abono mɛ kya ka gyan mɔ so mɔ dɔ. Aye ne ɔ laa mɔlɛgɛ de aꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ.

11

Asa Abono Mɛ Sɔɔ Wurubuaarɛ Gyi Mɔ

1 Gisɔɔgyi ne n gyɛ ilaa ibono i kya yɛgɛ aꞌ bii aye-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa wɔra ilaa ibono aye-ansi a gyanꞌ imɔ so mɔ. Gisɔɔgyi ne a kya kyu bii yɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono aŋ kya wu de ansi mɔ i bo no gɛsintin. 2 Wurubuaarɛ asonbo adedaabo mɔ mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, mɛ gyi Wurubuaarɛ ginsi. 3 A sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, a kya nu gɛsɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi kpɛ tɔgɛ daa de gɛnɔ ne soso de gɛsɛ i ba i bo no faa. Imɔso ilaa ibono aŋ kya wu de ansi mɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu lɛɛ ibono a kya wu de ansi faa.

4 Abelɛ gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, ɔ lɛɛ asunbi sa mɔ, ne mɔ-asunbi mɔ a gyi mɔ-ginsi don Keen-lɛɛ. Lii gɛnɔɔbono Abelɛ gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran, ne ɔ tɔgɛ ilaa dɛnsɛ kyu lii mɔ-asunbi mɔ so. Abelɛ gisɔɔgyi gidɛ so mɔ, dabɔlɛ ibono ɔ ti wuꞌ faa, mɔ-ginyen gi san gi dɛ baa lii de ndɛ.

5 Inɔki gisɔɔgyi so mɔ, ɔ mɛŋ wuꞌ. Wurubuaarɛ gi puru mɔ dii kpe mɔ asɛ. Ɔko mɛŋ baa wu mɔ. Asa mɛ laarɛ mɔ kpon, i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi puru mɔ faa fem kyu dii kpe mɔ asɛ de ansi. Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i lɛɛ nyiile aye yɛɛ pɛi de iꞌ ba de Wurubuaarɛ oꞌ puru Inɔki gɛnen mɔ, o gyi Wurubuaarɛ ginsi daa.

6 Fo nyamesɛ foŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, fo maŋ taalɛ gyi mɔ-ginsi kpa‑a. Fo ɔbono fo kya laarɛ foꞌ bii Wurubuaarɛ lii fo gisen dɔ mɔ, i tiri yɛɛ foꞌ sɔɔ gyi yɛɛ ɔ bo no de foꞌ sɔɔ gyi kee yɛɛ ɔ kya tɛɛla asa abono mɛ kya pɛɛrɛ ansi de mɛꞌ bii mɔ mɔ.

7 Nowa gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, o nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɔ-gɛkyena dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi gyɔ mɔ ɔwɔlii yela yɛɛ ilaa iko i laa baa ba. Gɛnen aberɛ abono mɔ, ɔŋ ti wu gɛnen ilaa ibono de mɔ-ansi, ne ɔ dabɔlɛ wɔra ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ mɔ. Ɔ salɛ gikolii belɛ gibono gi baa mɔlɛgɛ mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa. Kyu naa de Nowa gisɔɔgyi gidɛ so mɔ, i lɛɛ nyiile yɛɛ gɛsinkpan so anyamesɛ mɛ kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ bun ɔmɔ gipuɛɛ gɛnen owi ɔbono dɔ. Nowa berɛ Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran kyu naa de mɔ-gisɔɔgyi gibono ɔ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ so.

8 Aberaham gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, o nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ ɔꞌ koso nfono ɔ wolaa ɔ tɛ mɔ kpe gɛten banban. Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ yɛɛ nno ne nan san wɔra mɔ-lɛɛ. Gɛsintin mɔ, ɔ koso, yɛgɛ ɔ mɛŋ nyi nfono ɔ kya kpe mɔ. 9 Ɔ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, ɔ kpaa fo gɛsinkpan gɛbono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔ mɔ so mɔ, ɔ kyena gɛmɔ so fɛɛ isafo. Ɔŋ kyena gɛten kolon. Ɔ naa ɔ kya kyena daa ibu ibono mɛ kya kyu nbuɛ iwolɛ kyu yii imɔ mɔ dɔ. Mɔ-bi Ayisiki de mɔ-naana Gyeekɔpo kee mɛ baa kyena fɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa Aberaham mɔ, ɔ ka yela sa mɔmɔ kee. 10 Ibono so Aberaham gi taalɛ nyɛ gisen gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ o kyu mɔ-ansi gyanꞌ daa ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ so. Gɛnen ɔsowolɛ ɔbono ɔlɛɛbo de mɔ-oyiibo ne n gyɛ Wurubuaarɛ.

11 Aberaham mɔ-ka Sara mɛŋ korogɛ kerɛ. Ɔ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, dabɔlɛ mɔ-gikyiibelɛnsɛ dɔ mɔ, ɔ nyɛ ɔlon lii Wurubuaarɛ asɛ, ne ɔ da ɔtɔ korogɛ. O sɔɔ Wurubuaarɛ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ ɔpaawɔrabo. Ɔ laa wɔra ilaa ibono ɔ ka yela sa mɔ mɔ. 12 Imɔso, lii gɛnen gisɔɔgyi gidɛ so mɔ, Aberaham ɔbono ɔ belɛ ɔ ti ɔ kya fuude lɛwu mɔ gi nyɛ gɛbii korogɛ, ne gɛnen gɛbii kolon gɛbono gɛ nyɛ anaana-anaana-ana abono mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ nyaakyɔ fɛɛ agyɛkpebi de apoo gɛnɔ giŋɛsii.

13 Gɛnen adedaabo abono nɛ terɛ faa pɛwu mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔmɔ-gɛkyena dɔ kaaborɛ mɛ wuꞌ. Owi ɔbono mɛ mɛŋ ti nyɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔmɔ mɔ, mɛ ti wolaa bii mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ i bo ɔkpa i kya ba, ne i wɔra mɔmɔ ɔkon. Mɛ kyule yɛɛ mɛ gyɛ daa asafo gɛsinkpan so. Gɛsɛ gɛrɛ iŋ gyɛ mɔmɔ-gɛwi. 14 Asa abono mɛ kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ, mɛ kya lɛɛ nyiile yɛɛ mɛ kya laarɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ laa baa wɔra mɔmɔ-gɛwi gɛkaako mɔ ne. 15 Nengyene fɛɛ ɔsowolɛ ɔbono mɛ daa gikyena mɔ mɛnan da mɔmɔ-ɔbolɛ mɔ, nkana mɛ laa taalɛ kii kpe nno. 16 Gɛnɔɔbono i dɛ faa mɔ, mɔmɔ-ansi a gyanꞌ daa ɔsowolɛ ɔbono ɔ don gɛsinkpan so-lɛɛ mɔ so. Wurubuaarɛ gi lɔrɔ gɛnen ɔsowolɛ ɔbono yela sa mɔmɔ. Ibono mɔmɔ-ansi a gyanꞌ Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ ɔsowolɛ mɔ so gɛnen so mɔ, mɛ kya terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ mɔ, iŋ bo Wurubuaarɛ ipeeli.

17-18 Owi ɔko dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi daasɛ Aberaham kerɛ. Ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ oꞌ kyu mɔ-bi Ayisiki kpaa kyɔɔlɛ sa mɔ. Yɛgɛ ɔ wolaa tɔgɛ yela sa mɔ yɛɛ, “Kyu naa de fo-bi Ayisiki so ne fo laa nyɛ anaana-ana abono nɛ ka yela sa fo mɔ.” Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, Aberaham gi dabɔlɛ kyule yɛɛ ɔ laa kyu mɔ-bi kolon ɔbono ɔ bo mɔ kyu kpaa kyɔɔlɛ sa Wurubuaarɛ. Ɔ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi, ne 19 o kyu imɔ yɛɛ nengyene ɔ wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa taalɛ kyingi mɔ lii ibuni dɔ. Ne gɛsintin mɔ, i baa wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ kiiri sa mɔ. I lii fɛɛ ɔŋ baa yɛgɛ mɔ ɔꞌ kyɔɔlɛ mɔ.

20 Ayisiki gi sɛɛ mɔ, mɔ kee gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, pɛi de ɔꞌ lɔɔ wuꞌ mɔ, ɔ tɔgɛ ilaa ibono i laa ba mɔ-biana Gyeekɔpo de Isawu so mɔ, ne ɔ sa ɔmɔ ɔlon Wurubuaarɛ ginyen dɔ. 21 Gyeekɔpo gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, owi ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ lɛɛ ɔŋɛ mɔ, ɔ koso kyena, ne ɔ sa mɔ-bi Gyosɛfo-lɛɛ mɔ-biana anyɔ mɔ ɔlon Wurubuaarɛ ginyen dɔ. O kyu mɔ-oduduu gyanꞌ mɔ-oyii tugɛsɛ so, ne ɔ lɛɛ Wurubuaarɛ ginyen. 22 Gyosɛfo gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, owi ɔbono o wu yɛɛ mɔ-nkɛ gi kya fo ibono ɔ laa kii kpe mɔ-naanaana asɛ mɔ, ɔ taalɛ wu tɔgɛ yela yɛɛ mɔ-nanboana Isirale awura mɔ mɛ laa baa koso Igyipiti gɛsinkpan so gɛkaako. Gɛnen so mɔ, ɔ ka sa mɔ-subuana yɛɛ gɛkaako gɛkaako mɛ laa koso mɔ, mɛꞌ kyu mɔ-awuye koso.

23 Mosisi mɔ-nyi de mɔ-sɛ mɛ kyena mɔ, mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Igyipiti awura gɛsinkpan so ne mɛ kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, Igyipiti wura mɔ gi yela nbara yɛɛ mɛꞌ mɔɔ Isirale awura nbii nyensɛɛ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ mɛŋ selɛ Igyipiti wura mɔ gifuu. Mɛ korogɛ Mosisi ne mɛ wu yɛɛ ɔ bo kanpɛ mɔ, mɛ ŋara mɔ ibosɛ isaꞌ. Mɛ mɛŋ ka nbara mɔ gɛnɔ.

24 Imɔ gɛmara mɔ, Igyipiti wura mɔ-bi kyiisɛ gi wu Mosisi, ne o kyu mɔ kpaa bela. Mosisi gi sɛɛ mɔ, ɔ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi. Imɔso o kine yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ yɛɛ ɔ gyɛ Igyipiti wura mɔ mɔ-bi kyiisɛ mɔ-bi. 25 Ɔ tɔgɛ yɛɛ ɔ laa kyena daa mɔ-nanboana Isirale awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ asɛ. Mɔ‑rɛ mɔ-nanboana mɔ mɛꞌ wu ɔlaawusɛ mɔ, i boran sa mɔ don ɔkon ɔbono nkana ɔ laa gyi lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ. O nyi yɛɛ gɛnen ɔkon ɔbono maŋ dɛ kpe sa mɔ. 26 Mosisi gi sa gɛwɔnsa kyu lii ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ so. O kyu yɛɛ nengyene oꞌ wu ɔlaawusɛ ne o nun asebi gɛnen kaasɛ ɔbono so mɔ, imɔ ibono i gyɛ ilaa gbaaꞌ sa mɔ don ibono ɔ laa nyɛ Igyipiti awura awuratɔ pɛwu mɔ. Mɔ-ansi a kpɛ a gyanꞌ daa ntɛɛla belɛ nbono Wurubuaarɛ laa sa mɔ gɛkaako mɔ so.

27 Mosisi gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, ɔ koso Igyipiti gɛsinkpan mɔ so. Ɔ mɛŋ selɛ Igyipiti wura mɔ ginyadon gibono ɔ laa kyu mɔ so mɔ. Ɔ keda nyoro kine yɛɛ ɔ maŋ kpe ansi de oꞌ kii gɛmara. I lii fɛɛ i wɔra mɔ fɛɛ ɔ kya wu Wurubuaarɛ ɔbono ɔko mɛŋ kya wu mɔ de ansi mɔ. 28 Mosisi gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, o nu Wurubuaarɛ gɛdɛ, ne o yii “Lɛwu Gi Seregɛ Aye So” gɛkɛ belɛ gigyi ba, ne o kyu nbuɛ nkalan kyu ŋmadɛ-ŋmadɛ aye-ibu nbunono, de Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ kya mɔɔ asa mɔ, ɔ mɛŋ sa oꞌ yii aye Isirale awura-lɛɛ nbii nyensɛ gyangbarasɛ.

29 Isirale awura adedaabo mɔ mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ ɔkpa, ne mɛ naa fara apoo ɔbono mɛ kya terɛ yɛɛ Apoo Pebara mɔ lii. Mɛ laa fara apoo mɔ, mɔ, nkyu mɔ gi yɛ ginyɔ sa mɔmɔ ɔkpa, ne mɛ naa kyon. Igyipiti awura mɔ, mɔ, mɛ ba mɛꞌ baa fara mɔ, nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ.

30 Isirale awura mɔ mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, mɔmɔ‑rɛ Gyɛriko awura mɛ kya kɔ ikɔ mɔ, mɛ naa kyaabɔɔ gɛkpen gɛbono mɛ yii kyaabɔɔ Gyɛriko ɔsowolɛ mɔ nkɛ so nkɛ so, nkɛ sono, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ gɛkpen mɔ ɔpɔɔrɛ mɔ gi dɛ gɛsɛ.

31 Tutukyii ɔko gi kyena Gyɛriko nno, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Rahabɛ. Pɛi de Isirale awura mɛ baa kɔ de ɔmɔ mɔ, mɛ sun ako ne mɛ ŋara kpaa kerɛ ɔsowolɛ mɔ gidebi. Rahabɛ gi sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, oŋ kyule lɛɛ mɔmɔ-gɛwi. O kii koso keda mɔmɔ-gisafo bɔla daa. Lii gɛnen so mɔ, owi ɔbono Isirale awura mɛ kpaa mɔɔ gɛnen ɔsowolɛ gisomaanu awura mɔ, mɔ berɛ, mɛ mɛŋ mɔɔ mɔ.

32 Nꞌ kii tɔgɛ asa abono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi baa kyon mɔ so ilaa abɛɛ nꞌ taa yɛgɛ gɛnen? Maŋ nyɛ nyoro daa, nkana nan tɔgɛ Gidiyon, Baraki, Samson, Gyefita, Deefidi de Samuɛlɛ de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ so ilaa kee. 33 Gɛnen asa adɛ mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, ako mɛ taalɛ kɔ ikɔ gyi awura-awura so.

Ako mɛ yɛgɛ gɛsintin gigyi giꞌ ba asa dɔ.

Mɔmɔ-gisɔɔgyi mɔ so mɔ, ako mɛ nyɛ ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa mɔmɔ mɔ.

Ako mɛ taalɛ baala aguuni nnɔ bun.

34 Ako mɛ duule igya gin-gin ibono i wɔra gifuu mɔ.

Ako gisɔɔgyi so mɔ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ mɔmɔ lii lɛwu dɔ owi ɔbono nkana asa mɛ laarɛ mɛꞌ mɔɔ ɔmɔ de nki mɔ.

Ako mɛ gyɛ afɔlɛbo, ne mɛ nyɛ ɔlon baa bingiri alolonbo.

Mɛ bii kɔ ikɔ, ne mɛ gyi asafo asogya akpen akpen so.

35 Akyii abono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ ako mɛ nyɛ mɔmɔ-subuana abono mɛ wuꞌ mɔ mɛꞌ kii kyingi lii ibuni dɔ.

Ako, mɔ, ibono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ, asa mɛ ka mɔmɔ-ansi, kaaborɛ mɛ kyu wuꞌ.

I lii fɛɛ mɛ mɛŋ taa mɔmɔ-gisɔɔgyi mɔ yɛgɛ.

Mɛ nyi yɛɛ nengyene gɛnen so ne mɛ laa taa

gɛsinkpan so gɛkyena yɛgɛ mɔ,

gɛkaako Wurubuaarɛ laa kyingi ɔmɔ

de mɛꞌ nyɛ gɛkyena gɛbono gɛ boran don gɛdɛ mɔ.

36 Ako, mɔ, mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ,

asa mɛ gyaabii mɔmɔ ne mɛ koree mɔmɔ.

Ako, mɔ, kee, ibono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ,

asa mɛ ŋminde mɔmɔ ne mɛ tii mɔmɔ de ibu.

37 Ako, mɔ, ibono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ,

asa mɛ da mɔmɔ abui mɔɔ.

Mɛ kyan mɔmɔ ako dɔ ginyɔ-ginyɔ.

Ako, mɔ, mɛ mɔɔ mɔmɔ de nki.

Ako, mɔ, ibono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ,

isandɛ de itiidɛ iwolɛ ne n wɔra mɔmɔ-akuru bunsɛ.

Mɛ wɔra ayenbo. Asa mɛ ka mɔmɔ-ansi,

mɛ mɛŋ nyɛ mɔmɔ-nyoro.

38 Nkana iŋ taa kaaborɛ gɛsinkpan so asa nyɛnyɛn mɛꞌ nyɛ asa dɛnsɛ adɛ mɛꞌ kyena saarɛ mɔmɔ dɔ.

Mɔmɔ ako, ibono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi so mɔ,

mɛŋ nyɛ ikyenaten ne mɛ naa de apen de abii so.

Mɛ dɛ-dɛ gɛsinkpan ibɔ dɔ de afolɛ ibɔ dɔ.

39 Gɛnen asa dɛnsɛ adɛ pɛwu ginyen gi dɛ kyu lii gɛnɔɔbono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ so. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, ilaa dɛnsɛ ibono Wurubuaarɛ gi ka yela sa asa abono mɛ sɔɔ mɔ gyi mɔ, ɔ mɛŋ yɛgɛ de mɛꞌ nyɛ imɔ gɛnen aberɛ abono. 40 I kya nyiile yɛɛ ɔ wolaa tɔgɛ yela yɛɛ ɔ laa baa wɔra ilaa dɛnsɛ sa aye abono a sɔɔ mɔ gyi ndɛ faa. Gɛnen ilaa ibono i laa tansi wɔra ɔdan don ibono nkana ɔ laa sa ɔmɔ gɛnen aberɛ abono mɔ. Mɔmɔ-wolɛ mɔ Wurubuaarɛ maŋ yɛgɛ mɛꞌ wɔra ɔdan kpaa logɛ, gɛnen mɔ, aye kee aꞌ baa bɔla de mɔmɔ.

12

Aꞌ Kpɛ Aꞌ Kerɛ Daa Yesu Aye-Gɛkyena Dɔ

1-2 Aꞌ laa ansi kerɛ asa abono a kaala-kaala baa kyon faa. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ lɛɛ nyiile aye gɛnɔɔbono mɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ. Imɔso ilaa kamaasɛ ibono i laa gɛnda aye de aꞌ mɛŋ nyɛ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ kpaa logɛ mɔ, fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ lɛɛ imɔ lii aye-ayaa dɔ, titirigu mɔ, ilaa nyɛnyɛn giwɔra ibono i kya nyɛ aye kusaa-kusaa mɔ. Aꞌ kpɛ aꞌ kerɛ daa Yesu aye-gɛkyena dɔ de aꞌ wɔra fɛɛ asa abono mɛ kya keda nyoro selɛ ɔnangya ɔbono ɔ dɛ mɔmɔ-ansi so mɔ. Yesu ne n yɛgɛ a sɔɔ Wurubuaarɛ gyi, ne mɔ ne nan yɛgɛ aꞌ sɔɔ mɔ gyi kpaa logɛ. Aberɛ abono mɛ laa da mɔ aŋanbi mada de oyii mɔɔ mɔ, ipeeli ibono o gyi gɛnen lɛwu ɔbono dɔ mɔ, ɔ mɛŋ kyu imɔ terɛ sɛi. O kyu mɔ-ansi gyanꞌ daa ɔkon ɔbono ɔ dɛ sa mɔ mɔ-lɛwu gɛmara mɔ so, ne o sɔɔ lɛwu mɔ abaa anyɔ. Idɛ kon ɔ tɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so ɔ kya gyi gɛwura.

3 Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɛ tansi kyo Yesu, ne mɔ, mɔ, gi nyɛ gisen sa ɔmɔ. Imɔso fɛꞌ laa ansi kerɛ mɔ-lɛɛ mɔ, de iŋ sa iꞌ yɔɔ fɛye-nyoro de fɛye-asen aꞌ koso mɔ so. 4 Ibono fɛ kya nyanga ansi fɛ kya kɔ fa‑a tii ilaa nyɛnyɛn giwɔra faa mɔ, fɛŋ ti kɔ kpaa fo ibono mɛ laa mɔɔ fɛye.

Wurubuaarɛ Kya Laarɛ Fo-Ilaa Mɔ Ne Ɔ Kya Biidɛ Fo-Giso

5 Fɛ ti tan ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ wɔra fɛye fɛɛ mɔ-biana mɔ? Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ i tɔgɛ yɛɛ,

“Me-bi, gɛŋ sa foꞌ kyu Wura Wurubuaarɛ gibela

gibono ɔ kya bela fo, ne ɔ kya lɔrɔ fo mɔ

yɛɛ i mɛŋ gyɛ ilaa gbaaꞌ iko.

Gɛnɔɔbono ɔ kya biidɛ fo-giso mɔ, gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ fo-nyoro.

6 I lii fɛɛ fo isa ɔbono Wurubuaarɛ kya laarɛ fo-ilaa

ne o kyu fo wɔra mɔ-bi gɛsintin mɔ, fo ne ɔ kya bela.

Fo kee ne n wɔra ilaa nyɛnyɛn ne Wurubuaarɛ laa biidɛ fo-giso.”

7 Fɛꞌ keda nyoro de fɛꞌ nyɛ gisen fɛye-ɔlaawusɛ ɔbono fɛ kya wu mɔ dɔ. Fɛꞌ kyu imɔ yɛɛ fɛye-sɛ ne n kya bela fɛye, ne ɔ kya lɔrɔ fɛye gɛnen. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu fɛye fɛɛ fɛ gyɛ mɔ-biana gɛsintin. Obi ɔmɔ ne n bo no yɛɛ mɔ-sɛ mɛŋ kya bela mɔ de ɔꞌ lɔrɔ mɔ? 8 Wurubuaarɛ kya lɔrɔ mɔ-biana pɛwu. Nengyene fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ kya lɔrɔ fɛye mɔ, fɛ mɛŋ gyɛ mɔ-biana gbaa-gbaa ne. Ako-lɛɛ nbii ne fɛ gyɛ. 9 Gɛsinkpan gɛdɛ so mɔ, aye-sɛana mɛ kya bela aye ne mɛ kya lɔrɔ aye, ne aye, mɔ, a kya kyu buubuu sa mɔmɔ. Ne aye-sɛ ɔbono ɔ bo soso, oduduu dɔ-lɛɛ ɔsɛ mɔ de‑e? I kaaborɛ aꞌ tansi bara aye-nyoro gɛsɛ sa mɔ de aꞌ nyɛ mɔ-lɛɛ gɛkyena mɔ ɔnan. 10 Aye-gɛsinkpan so-lɛɛ asɛ mɔ, mɛ kya bela aye mɔ, nsi kalɛsɛ nko ne mɛ kya bela aye ne mɛ kya lɔrɔ aye gɛnɔɔbono ɔkara mɛ laa taalɛ mɔ. Wurubuaarɛ, mɔ, kya bela aye mɔ, ɔ kya bela aye gɛkpaa daa de iꞌ nyɛ lɔrɔ aye de aye-asen aꞌ nyɛ fuuli wɔra fɛɛ mɔ. 11 Owi ɔbono ako mɛ kya bela aye ne mɛ kya biidɛ aye-giso mɔ, iŋ bo aye ɔkon. Mɛ kya wɔra aye gɛnen mɔ, a kya wu daa yɛɛ i kya nu aye. Imɔ gɛmara mɔ, a kya wu yɛɛ i yɛgɛ a wɔra gɛsintin awura ne a nyɛ gisen yuuli. Owi ɔbono i kya nu aye gɛnen mɔ, i kpɛ i kya lɔrɔ aye ne.

12 Imɔso fɛꞌ yelɛ fɛye-ayaa so girin. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ i yɔɔ fɛye-nyoro. 13 Fɛꞌ kpɛ naa daa de Yesu ɔson ɔkpa mɔ ntintin. Ilaa ibono i laa kiiri fɛye gɛmara Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛꞌ lɛɛ imɔ lii fɛye-ayaa dɔ de iꞌ nyɛ kpaa fɛye de fɛꞌ nyɛ ayaa yelɛsɛ ɔson mɔ dɔ.

Fɛŋ Lɔrɔ Fɛye-Nyoro Yela Sa Wurubuaarɛ Mɔ, Fɛ Maŋ Wu Mɔ De Ansi

14 Fɛꞌ nyanga ansi de fɛꞌ kyu gisen yuuli kyu kyena de nyamesɛ kamaasɛ. Fɛꞌ lɛɛ fɛye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fo nyamesɛ fo mɛŋ lɔrɔ fo-nyoro yela sa Wurubuaarɛ mɔ, fo maŋ nyɛ wu mɔ de fo-ansi. 15 Fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛye dɔ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ fuɛ Wurubuaarɛ gidɛnsɛ gibono ɔ bo sa mɔ mɔ de fɛye dɔ ɔko ɔ mɛŋ sa ɔꞌ wɔra fɛɛ giponfɛ gibono gi gyɛ gibɔrɔ ne gi laa kɔrɔ de giꞌ sen mɔ. Asa abono ɔnan mɛ laa taalɛ yɛgɛ asa sakyɔ mɛꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. 16 Ɔko ɔŋ sa ɔꞌ laarɛ ogyibara. Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛye dɔ ɔko ɔŋ sa oꞌ kyu Wurubuaarɛ ilaa yɛɛ i mɛŋ gyɛ sɛi sa mɔ fɛɛ Isawu-lɛɛ mɔ ɔnan. Isawu gi kyu mɔ gɛbelɛnsɛ kyarɛ agyudɔ lɛpɛ kolon lii mɔ-tedɛ asɛ, yɛgɛ nkana mɔ ne n gyɛ mɔ-sɛ obi gyangbarasɛ. 17 Imɔ gɛmara mɔ, fɛ wu ibono o kii laarɛ fɛɛ mɔ ne mɔ-sɛ ɔꞌ wɔra mɔ kusee-kusee pɛi de mɔ-sɛ ɔꞌ lɔɔ wuꞌ mɔ. Oŋ kii nyɛ. I lii fɛɛ iŋ baa sa de oꞌ nu mɔ-nyoro gɛsɛ de ɔꞌ kyɛɛgɛ lii ilaa ibono ɔ ti wɔra mɔ dɔ. Gɛmara mɔ o kyu ginsikyu kii laarɛ imɔ-ɔkpa kpon.

Isirale Awura Adedaabo Mɛ Wu Yɛɛ Wurubuaarɛ Ilaa I Bo Gifuu

18 Imɔso fɛye berɛ, fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ ilaa iꞌ wɔra fɛye-ilaa tirisɛ. Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile fɛye mɔ, iŋ dɛ fɛɛ ibono ɔ lɛɛ nyiile aye Isirale awura adedaabo mɔ. Mɔmɔ abono, mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɛ tu sindi ilaa ibono nyamesɛ maŋ taalɛ yii imɔ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ wu gibii gi yelɛ gi kya dɛɛ gin-gin-gin ne i wɔra gibiri kyikin. Mɛ wu afuu belɛ a kya da fɛɛ gɛwulewule. 19-20 Mɛ nu ɔlanba belɛ fɛɛ gɛgandan, ne mɛ nu gigyɛbi giko. Wurubuaarɛ gi wolaa yela nbara sa ɔmɔ yɛɛ, “Ba‑a gɛbuɛ gbaa gɛmɔ-giyaa gi yii gɛnen gibii gibono so mɔ, mɛꞌ da gɛmɔ abui mɔɔ.” Mɛ nu gigyɛbi mɔ mɔ, mɛ mɛŋ taalɛ da otu, mɛ kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ mɛŋ baa ma‑a laarɛ mɛꞌ baa kii nu ilaa banban iko lii Wurubuaarɛ asɛ. 21 Gɛsintin mɔ, nno i wɔra gifuu gikyɔ-gikyɔ so mɔ, mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ Mosisi gbaa gi bugi gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ, “I tansi i bo me gifuu gikyɔ. Kerɛ, n yelɛ faa me-nyoro gi kya da me ne.”

Fɛye-Lɛɛ I Bo Duduu Ne I Bo Kon Don Isirale Awura-Lɛɛ

22 Fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi sa fɛye ɔkpa ne oduduu dɔ mɔ fɛ nyɛ tu sindi Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ Sayon Gibii. Gimɔ so ne Wurubuaarɛ dɔ-lɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ gyanꞌ. Nfono ne Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ tɛ, mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ ibono a maŋ taalɛ bii mɔmɔ-gɛgyɔnɔ mɔ. 23 I wɔra fɛɛ fɛ nyɛ loo Wurubuaarɛ mɔ-biana agyangbarasɛ mɔ sagyan mɔ dɔ ne. Nno i tansi i bo kon. Mɔmɔ ne n nyɛ Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ mɔmɔ-anyen wɔra mɔ-ɔwolɛ dɔ Wurubuaarɛ dɔ. Fɛ tu sindi Wurubuaarɛ ɔbono mɔ ne nan gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ. Fɛ tu sindi asa abono mɔmɔ-asen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ, ne mɛ wuꞌ, ne idɛ kon mɛ kya gyi Wurubuaarɛ ginsi kpaa logɛ mɔ. 24 Fɛ tu sindi Yesu ɔbono ɔ yelɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana mɔ. Lii mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ anyamesɛ mɛ wɔra gɛnɔ pobɔrɔ. I lii fɛɛ Yesu nkalan ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ gi ŋmadɛ aye kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa aye. Yesu-lɛɛ nkalan mɔ gi wɔra ilaa dɛnsɛ don Abelɛ-lɛɛ mɔ.

25 Wurubuaarɛ kya tɔngɛ ɔ kya sa fɛye. Fɛꞌ kerɛ dɔɔdan de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ kine yɛɛ fɛ maŋ nu mɔ asɛ. I lii fɛɛ owi ɔko dɔ mɔ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ isa ɔko gi baa tɔgɛ mɔ-ɔkalan mɔ gɛsinkpan so sa asa. Asa abono mɛ kine mɛŋ nu Wurubuaarɛ ɔkalan ɔtɔgɛbo ɔbono asɛ mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ kyɛɛ mɔmɔ. Ne fɛye abono, mɔ, fɛ laa kine yɛɛ fɛ maŋ nu Wurubuaarɛ ɔbono ɔ kya tɔngɛ ɔ kya sa fɛye lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ, fɛye ne ɔ laa yɛgɛ kyɛɛ? 26 Mosisi aberɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ gi tɔngɛ sa asa gɛsinkpan so mɔ, mɔ-gigyɛbi gi yɛgɛ gɛsinkpan gɛ gyigisi. Idɛ kon berɛ, ɔ ka yela yɛɛ, “Pɛi ne nan kii yɛgɛ gɛsinkpan gɛꞌ gyigisi mɔ, iŋ baa wɔra gɛsinkpan wolɛ. Soso kee i laa gyigisi.” 27 Agyɛbi abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ yɛɛ, “Pɛi ne nan kii yɛgɛ” mɔ, a kya lɛɛ nyiile tentegelen yɛɛ ilaa ibono ɔ lɛɛ ne i gyɛ igyigisisɛ mɔ, ɔ laa yɛgɛ i laa gyigisi de ɔꞌ lɛɛ imɔ lii mɔ-ayaa dɔ de iꞌ san ibono i mɛŋ gyɛ igyigisisɛ mɔ wolɛ.

28 Wurubuaarɛ gi sa aye Yesu asonbo mɔ mɔ-awuragyibo ikyenaten ibono i mɛŋ gyɛ igyigisisɛ. Imɔso aꞌ faala mɔ lii aye-asen dɔ. Aꞌ selɛ mɔ de aꞌ kyu buubuu belɛ kyu son mɔ gɛnɔɔbono i laa gyi mɔ-ginsi mɔ. 29 I lii fɛɛ “Aye-Wurubuaarɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔgya ɔbono ɔ kya dɛɛ mɔ.”

13

Fɛꞌ Wɔra Wurubuaarɛ Gɛlaarɛ Ilaa Fɛye-Gɛkyena Dɔ

1 Fɛꞌ kpɛ fa‑a laarɛ fɛye-nanboana Yesu asonbo mɔ ilaa fɛɛ fɛ gyɛ daa anyibi asɛbi. 2 Fɛꞌ kerɛ de fɛꞌ keda asafo. I lii fɛɛ gɛnen giwɔra dɔ mɔ, ako mɛ ti keda Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gisafo yɛgɛ mɛŋ dɛsɛ. 3 Asa abono mɛ tii de obu mɔ, fɛꞌ nyingi ɔmɔ so fɛɛ fɛye‑rɛ ɔmɔ ne n tii de obu gɛnen. Fɛꞌ nyingi abono mɛ kya wu ɔlaawusɛ mɔ fɛɛ fɛye kee ne n kya wu ɔlaawusɛ gɛnen. 4 Ɔkamaasɛ oꞌ kyu gɛdena yɛɛ gɛ tansi gɛ gyɛ ilaa tirisɛ. Fɛye abono fɛ dena mɔ, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ dɛ de ɔko kpɛi de fɛꞌ nyida ansi. I lii fɛɛ ɔbono ɔ laa laarɛ ogyibara abɛɛ ɔko mɔ-ka abɛɛ ɔko mɔ-kuli mɔ, Wurubuaarɛ laa biidɛ kaasɛ ɔbono giso. 5 Fɛŋ sa fɛꞌ laarɛ yɛɛ fɛꞌ nyɛ aterenbi gikyɔ fɛye-gɛkyena dɔ. Ibono ɔkara fɛ bo mɔ, fɛ yɛgɛ iꞌ gyi fɛye-ginsi. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔ-agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Gɛkaako maŋ naa taa fo yɛgɛ.

Maŋ lɛɛ ansi yɛgɛ fo gɛkaako kpa‑a.”

6 Imɔso lii Wurubuaarɛ so mɔ aye ɔkamaasɛ a kya da gikan tɔgɛ yɛɛ,

“Wura Wurubuaarɛ ne n gyɛ me-ɔkpaabo. Maŋ selɛ gifuu.

Menɛ ne me-nanbo nyamesɛ laa taalɛ wɔra me?”

7 Fɛꞌ kyu fɛye-nwɔnsa kyu gyanꞌ abono mɛ gyangbara sa fɛye Yesu ɔson mɔ dɔ ne mɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ sa fɛye mɔ so. Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛkyena gɛbono ɔnan mɛ kyu kyena mɔ de fɛꞌ ka gyanꞌ Yesu so fɛɛ mɔmɔ-lɛɛ mɔ ɔnan.

Aꞌ Keda Yesu Ilaa. I Boran Don Gɛsinkpan Gɛdɛ So-Lɛɛ

8 Yesu Kirisito mɛŋ kya kyɛɛgɛ; gɛnɔɔbono ɔ dɛ deeri mɔ, gɛnen kee ne ɔ kpɛ san ɔ dɛ ndɛ faa, ne gɛnen ne ɔ laa kpɛ ɔ dɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 9 Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ nu de ilaa nyiilesɛ kpɛi-kpɛi ibono iŋ kya kyena de Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ fuɛ Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkpa mɔ. I boran yɛɛ aꞌ nyɛ aye-asen aꞌ kyena gɛten kolon kyu lii Wurubuaarɛ gidɛnsɛ mɔ so; nkana i mɛŋ gyɛ agyudɔ gigyi abɛɛ gimaagyi nbara so. Abono mɛ kya gyi gɛnen nbara nbono so mɔ, iŋ kya kpaa mɔmɔ. 10 Aye abono a kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so mɔ berɛ, a bo asunbi ɔlɛɛten. Nno ne Yesu gi lɛɛ ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ asunbi sa aye. Isirale awura abono mɛ kya lɛɛ asunbi mɔmɔ-ɔsonten mɔ, mɛŋ bo ɔkpa de mɛꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ asunbi atɔ kyu yii gɛnɔ. 11 I lii fɛɛ mɔmɔ Wurubuaarɛ asunbi alɛɛbo gɛmu mɔ laa lɛɛ ilaa nyɛnyɛn gikpaarɛfuɛ asunbi mɔ, nbuɛ mɔ nkalan wolɛ ne ɔ kya kyu loo Wurubuaarɛ ɔson obu tudɔ-tudɔ lɛɛ mɔ dɔ. I san nbuɛ mɔ inun mɔ berɛ, mɛ kya dɛɛ imɔ daa nten nkan. 12 Nten nkan kee ne Yesu gi wuꞌ mɔ-awɔrɔfɔɔ lɛwu mɔ sa aye. Mɔ gbaa-gbaa mɔ-nkalan ne o kyu kyɛɛgɛ fuɛ de iꞌ nyɛ kpaarɛ aye anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa aye de iꞌ lɔrɔ aye yela sa Wurubuaarɛ. 13 Imɔso aꞌ sɔɔ Yesu ɔson mɔ so awɔrɔfɔɔ abaa anyɔ de iꞌ wɔra fɛɛ aye kee a lii kpe mɔ asɛ nten nkan nfono ɔ kpaa lɛɛ asunbi mɔ de aꞌ kpaa sɔɔ ipeeli ibono o gyi aye so mɔ ɔnan sola. 14 I lii fɛɛ gɛsinkpan so mɔ a mɛŋ bo ɔsowolɛ ɔbono ɔ laa kyena gɛkpaa-gɛkpaa. Aye-ansi a gyanꞌ daa ɔsowolɛ ɔbono ɔ laa baa ba gɛkaako mɔ so.

15 Kyu naa de Yesu so mɔ, aꞌ kpɛ a kya lɛɛ ayenbi asunbi a kya sa Wurubuaarɛ. Gɛnen asunbi abono ne n gyɛ ibono a laa lɛɛ Wurubuaarɛ ginyen. 16 Fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ tan ilaa dɛnsɛ giwɔra so. Fɛꞌ kpaa asa mɔmɔ-ilaa tirisɛ dɔ. Fɛ kya wɔra imɔ idɛ mɔ, imɔ kee i gyɛ daa asunbi gilɛɛ, ne i kya gyi Wurubuaarɛ ginsi.

Agyɛbi Laalaalogɛ

17 Fɛꞌ nu abono mɛ gyangbara sa fɛye Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ gɛdɛ de fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa ɔmɔ. I lii fɛɛ mɛ kya kerɛ fɛye-akyenabi so mɛ kya sa fɛye. Gɛkaako mɔ mɛ laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ de mɛꞌ lɛɛ mɔmɔ-gɛnɔ kyu lii imɔ so. Fɛꞌ yɛgɛ mɛꞌ kerɛ fɛye so de ɔkon. Nengyene fɛ yɛgɛ mɔmɔ-asen a nyida mɔmɔ mɔ, i maŋ wɔra ilaa dɛnsɛ iko sa fɛye.

18 Fɛꞌ dalaa sa aye. A nyi aye-asen dɔ yɛɛ aye-gɛkyena dɔ mɔ a wɔra daa ilaa ibono a nyi yɛɛ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ. A kya laarɛ yɛɛ ilaa kamaasɛ dɔ mɔ, aꞌ wɔra aye-ilaa imɔ-ɔkpa so. 19 N kya kolɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ bugi fɛye asen dalaa de Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ nꞌ nyɛ nyoro kii ba fɛye asɛ kusaa.

20 Idɛ kon mɔ n kya kolɛ Wurubuaarɛ n kya sa fɛye. Mɔ ne n gyɛ gisen yuuli gɛmu, ne mɔ ne n kyingi aye-Wura Yesu lii ibuni dɔ. Kyu naa de Yesu nkalan nbono ɔ kyɛɛgɛ fuɛ sa aye so mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ aye‑rɛ mɔ a wɔra gɛnɔ gɛkpaa-gɛkpaa. Yesu kya kerɛ aye so gikyɔ fɛɛ gɛnɔɔbono isandɛ ɔkerɛbo dɛnsɛ kya kerɛ mɔ-isandɛ so mɔ. 21 Wurubuaarɛ oꞌ kyu ilaa dɛnsɛ kamaasɛ lɔrɔ fɛye de fɛꞌ nyɛ taalɛ wɔra mɔ-gɛlaarɛ. Kyu naa de Yesu Kirisito so mɔ, Wurubuaarɛ ɔꞌ kpɛ ɔ kya wɔra gɛsun aye-asen dɔ de aꞌ wɔra ilaa ibono i kya gyi mɔ-ginsi mɔ. Nyisigyi ɔꞌ wɔra Yesu Kirisito-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

22 Me-nanboana Yesu asonbo, n dɛ fɛye giserɛ, fɛꞌ nyɛ gisen de fɛꞌ yela aso de fɛꞌ nu me-ilaa ibono nɛ tɔgɛ keda fɛye-nyoro faa. I kya nyiile yɛɛ meŋ ŋmarasɛ fɛye de iꞌ wɔra bolo-bolo. 23 Fɛꞌ nu yɛɛ mɛ tigi aye-nanbo Timoti ɔbono nkana o tii de obu mɔ. Nengyene ɔ ba me asɛ gɛrɛ kusaa mɔ, nan baa laa fɛye mɔ, me‑rɛ mɔ ne nan ba. 24 Fɛꞌ faala abono pɛwu mɛ gyangbara sa fɛye Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ de Yesu asonbo sɛnsɛ mɔ pɛwu sa me. Mɔmɔ abono mɛ lii Itali mɔ mɛ kya faala fɛye. 25 Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ.

Gyeemesi

1

2

3

4

5

Gyeemesi Ɔwolɛ

1

1 Me Gyeemesi ɔbono n gyɛ Wurubuaarɛ de Wura Yesu Kirisito gɛsun ɔwɔrabo mɔ ne n kya wɔra gɛnen ɔwolɛ baarɛ. N kya faala fɛye Gyuda awura akpen gudu-anyɔ abono fɛ sɔɔ Yesu gyi ne fɛ yaasɛ kpe fɛ tɛ fɛ tɛ asa ako nsinkpan so mɔ.

Fɛ Kya Wu Awɔrɔfɔɔ Mɔ, Fɛꞌ Yɛgɛ Iꞌ Wɔra Fɛye Ɔkon

2 Me-nanboana Yesu asonbo, aberɛ abono fɛ kya wu awɔrɔfɔɔ kpɛi-kpɛi mɔ, fɛꞌ yɛgɛ i tansi wɔra fɛye ɔkon. 3 Fɛꞌ bii yɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ a kya daasɛ fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ a kya kerɛ daa. Fɛ taalɛ ka gyan Yesu so kpaa lii mɔ, fɛ laa wɔra asa abono mɛ bo gisen ilaa kamaasɛ dɔ. 4 Imɔso fɛꞌ nyɛ gisen gɛnen de fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gisen gibono giꞌ wɔra gɛsun fɛye-asen dɔ kpaa logɛ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ ten ansi de fɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ gisen dɔ ilaa, ibono iko i maŋ san fɛye.

5 Nengyene ɔlaako ginyi ne n kya san fo ɔko mɔ, kaasɛ ɔꞌ dalaa kolɛ Wurubuaarɛ. Ɔ laa sa mɔ. Wurubuaarɛ kya kyɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ilaa lii mɔ-gisen dɔ; iŋ kya loo mɔ. 6 Fo ɔkamaasɛ ɔbono fo laa kolɛ ɔlaako ginyi lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ, kyu gisɔɔgyi kolɛ mɔ. Gɛŋ sa foꞌ yɛgɛ i wɔra fo tɛfɛɛ-tɛfɛɛ. Ɔbono ɔ kya kolɛ Wurubuaarɛ ilaa ne i bo mɔ tɛfɛɛ-tɛfɛɛ mɔ, ɔ dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono afuu a kya da nkyu apoo so, gi kya kpe gi kya ba mɔ. 7 Kaasɛ ɔbono ɔꞌ bii yɛɛ ɔ maŋ nyɛ sɛi lii Wurubuaarɛ asɛ. 8 Ɔ gyɛ daa nwɔnsa nnyɔ-nnyɔ wura. Mɔ-ilaa kamaasɛ dɔ mɔ i bo mɔ daa tɛfɛɛ-tɛfɛɛ. Ɔ mɛŋ kya tɛsɛ yelɛ ilaa kolon so.

9 Me-nanbo Yesu sonbo, fo ɔbono fo gyɛ yenbo mɔ, yaalɛ fo-nyoro. I lii fɛɛ kyu lii Yesu so mɔ, fo naa mɔ, fo bo duduu. 10 Ne fo gyɛ aterenbi wura ne Wurubuaarɛ gi bara fo gɛsɛ mɔ, yaalɛ fo-nyoro. Bii yɛɛ i maŋ kɛɛla ne fo-gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa ta ɔkara fɛɛ gɛnɔɔbono oyii afototo kee a mɛŋ kya kyena oyii so kɛɛla mɔ. 11 Owi kya dii ne i kya son mɔ, oyii mɔ afototo a kya nyɔɔne, ne a kya yɔɔ too-too. Nfono mɔ, afototo mɔ ɔdan ɔbono nkana a bo mɔ, gɛnen ɔdan mɔ kya yela ɔkara. Imɔso aterenbi wura kee kpɛ ɔ dɛ mɔ-gɛsun dɔ mɔ, gɛnen kee ne ɔ laa wuꞌ ne.

12 Omudɛnsɛbo ne n gyɛ fo ɔbono fo kya wu awɔrɔfɔɔ ne fo dabɔlɛ nyɛ gisen sɔɔ Yesu gyi mɔ. Nengyene awɔrɔfɔɔ mɔ a daasɛ fo kerɛ ne fo keda fo-gisɔɔgyi mɔ dɔ kpaa lii mɔ, Wurubuaarɛ laa tɛɛla fo. Ɔ laa yɛgɛ foꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ ka yela sa asa abono mɛ kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ.

13 Nengyene ilaa iko i kya pɛɛdɛ fo de foꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, gɛŋ sa foꞌ tɔgɛ yɛɛ, “Wurubuaarɛ ne n kya yɛgɛ ne i kya pɛɛdɛ me gɛnen.” I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i maŋ taalɛ da Wurubuaarɛ ɔbolɛ, ne iŋ bo no yɛɛ Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra iꞌ pɛɛdɛ nyamesɛ. 14 Pɛi ne ilaa nyɛnyɛn i laa pɛɛdɛ fo ɔko mɔ, i laa lii daa fo gbaa-gbaa ɔbolɛ gɛlaarɛ asɛ. Ilaa nyɛnyɛn i laa da fo ɔbolɛ de iꞌ bingiri fo-gɛlaarɛ ilaa. 15 Imɔso nyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa mɔ ne n kya yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn i kya ba mɔ-gɛwɔnsa dɔ. I ba gɛnen mɔ, ɔ laa wɔra ilaa nyɛnyɛn. Ɔ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, mɔ-ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ mɔ laa lii mɔ-gibaa. 16 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔko ɔꞌ penɛ fɛye kyu lii ilaa idɛ so.

17 Owi kamaasɛ ilaa ibono i boran mɔ i tu aye mɔ, abɛɛ a nyɛ ilaa ibono i kya gyi ginsi kpaa logɛ mɔ, Wurubuaarɛ ne n sa aye imɔ gɛnen. Aye-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ lɛɛ soso-lɛɛ ifatela mɔ ne n kya yɛgɛ ne gɛnen ilaa ibono i kya yii aye-gibaa. Wurubuaarɛ berɛ ɔŋ kya kyɛɛgɛ fɛɛ soso-lɛɛ ifatela mɔ de oꞌ kyu aye wɔra gibiri dɔ. 18 Kyu naa de Wurubuaarɛ gɛsintin agyɛbi mɔ so mɔ, ɔ yɛgɛ aye abono a ka gyan Yesu so mɔ, a nyɛ gɛkyena pobɔrɔ. Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ aye ne aꞌ wɔra agyangbarabo ilaa kamaasɛ ibono ɔ lɛɛ mɔ pɛwu dɔ.

Fɛ Nyɛ Nu Wurubuaarɛ Agyɛbi Mɔ, Fɛꞌ Wɔra Amɔ So Ilaa

19 Me-nanboana laarɛsɛ, nengyene ɔko kya tɔngɛ de fɛye mɔ, fɛye ɔkamaasɛ ɔꞌ yela giso de oꞌ nu. Ɔŋ sa ɔꞌ kpaala mɔ-lɛɛ gɛtɔngɛ so. Ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa ɔꞌ kpaala sɔɔ ginyadon. 20 I lii fɛɛ nyamesɛ ginyadon giŋ kya kpaa mɔ de mɔ-gisen dɔ iꞌ wɔra ɔdan sa Wurubuaarɛ.

21 Imɔso fɛꞌ tɛɛ fɛye-nyoro lii ilaa wɔrasɛ kamaasɛ ibono iŋ kaaborɛ fɛꞌ wɔra mɔ dɔ. Ilaa nyɛnyɛn giwɔra i gbigi. Fɛꞌ taa imɔ pɛwu giwɔra yɛgɛ. Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-agyɛbi mɔ wɔra fɛye-asen dɔ. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ nu amɔ gɛsɛ. Amɔ ne nan taalɛ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

22 Fɛꞌ wɔra daa asa abono mɛ kya kyu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ kyu wɔra gɛsun mɔmɔ-gɛkyena dɔ mɔ. Iŋ sa iꞌ ba yɛɛ fɛ gyɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ wɔra mɔmɔ-aso dɔ wolɛ penɛ mɔmɔ-nyoro mɔ. 23 Ɔbono ɔ kya nu agyɛbi mɔ ne ɔŋ kya wɔra amɔ so ilaa mɔ, ɔ dɛ daa fɛɛ ɔbono ɔ kya kerɛ mɔ-nyoro diiwu dɔ mɔ. 24 Ɔ kpɛ wu mɔ-nyoro ne ɔ naa lii diiwu mɔ asɛ mɔ, ɔ ti tan gɛnɔɔbono mɔ-ansi dɔ i dɛ mɔ. Gɛnen kee ne ako mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi de mɛꞌ lɛɛ ansi taa amɔ yɛgɛ ne. 25 I kaaborɛ nyamesɛ ɔꞌ kpɛ ɔ kya nu Wurubuaarɛ-lɛɛ nbara nbono gi boran ɔkpa kamaasɛ so mɔ ɔ kya wɔra mɔ-aso dɔ. Nmɔ ne n kya yɛgɛ ne nyamesɛ kya nyɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Ɔ kya nu nbara mɔ mɔ, ɔŋ sa ɔꞌ wɔra isa ɔbono ɔ kya nu de oꞌ kii taa yɛgɛ mɔ. Ɔꞌ wɔra daa isa ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya wɔra nbara mɔ so gɛsun mɔ-gɛkyena dɔ. Ɔ kya wɔra gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ laa yuule mɔ de mɔ-ilaa wɔrasɛ iꞌ wɔra ɔdan sa mɔ.

26 Fo ɔbono fo nyi yɛɛ fo kya son Wurubuaarɛ ne foŋ kya bii kerɛ fo-ɔnandii so mɔ, fo kya penɛ fo-nyoro ne. Fo gɛnen Wurubuaarɛ gison mɔ giŋ bo agyan ako. 27 Ɔson ɔbono fo laa son aye-sɛ Wurubuaarɛ ne ɔ laa kyu fo yɛɛ fo kya son mɔ kanpɛ foŋ kya fuɛ mɔ ne n gyɛ nnɛ? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fo nyamesɛ fo wu aŋmenbi de akulaabo mɛ kya yiyɛɛ mɔ, kerɛ ɔmɔ so. Iko kee ne n gyɛ yɛɛ fo laa dii fo-nyoro de gɛsinkpan gɛdɛ so nwɔnsa gi mɛŋꞌ nyɛ dengɛ fo-nwɔnsa lii Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa wɔrasɛ so.

2

Fo Kerɛ Ansi So Wolɛ Buu Ako Taa Ako Yɛgɛ Mɔ, Fo Tɔrɔ Nbara

1 Me-nanboana, fɛ kya sɔɔ aye-Wura Yesu Kirisito, ɔbono ɔ gyɛ Nyisigyi Wura mɔ, gyi faa mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ asa ansi so wolɛ kyu buubuu sa asa ako taa ako yɛgɛ. 2 A taa kyu yɛɛ aterenbi wura ɔko wɔra sika kɔkɔɔ nbɔɔrɛ, ne o bun gikuru dɛnsɛ, ne ɔ naa baa loo tu fɛye Yesu asonbo fɛ gyanꞌ fɛ kya son. Nfono kee mɔ, yenbo ɔko gi baa tu fɛye. Ɔ kyɛꞌ daa apanan kyua-kyua. 3 Aterenbi wura mɔ gi kyu ilaa dɛnsɛ wɔra mɔ-nyoro so so mɔ, fɛ wu mɔ mɔ, fɛ bugi ansi de mɔ ne fɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ba kyena ansi dɔ gɛrɛ.” Yenbo mɔ berɛ, fɛ tɔgɛ sa mɔ daa yɛɛ, “Kyon kpaa yelɛ faa,” abɛɛ “Kpelegɛ kyena gɛsinkpan aye-ayaa dɔ gɛrɛ.” 4 Fɛ tɔgɛ gɛnen faa mɔ, fɛ kya wɔra fɛɛ nbɛlɛ agyibo abono mɛ kya kerɛ anyamesɛ ansi so gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ ne. Fɛ kya tɔgɛ yɛɛ ɔdɛ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ; ɔdɛ berɛ ɔŋ gyɛ nyamesɛ gbaaꞌ ne. Fɛꞌ bii yɛɛ ilaa ibono i bo fɛye-amu dɔ ne fɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, iŋ boran.

5 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu. Fɛŋ kya wu yɛɛ abono mɛ gyɛ ayenbo gɛsinkpan so gɛkyena gɛdɛ dɔ mɔ ne Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛꞌ tansi ka gyan Yesu so de mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ awuragyibo? Mɔ-awuragyibo akyenabi mɔ ne Wurubuaarɛ gi ka yela sa abono mɛ kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ. 6 Ne fɛye berɛ fɛ mɛŋ kyu ayenbo terɛ sɛi. Iŋ gyɛ aterenbi awura ne n kya nyala fɛye ne mɛ kya biidɛ fɛye kpe nbɛlɛ ogyiten adaa-adaa mɔ? 7 Mɔmɔ ne n gyɛ abono mɛ kya saalɛ fɛye-Wura Yesu, yɛgɛ mɔ-ginyen dɔ, mɔ, ne mɛ gyere fɛye Wurubuaarɛ sagyere.

8 Aye-Wura Wurubuaarɛ nbara tirisɛ ne n gyɛ yɛɛ, “Laarɛ fo-nanbo nyamesɛ fɛɛ fo-nyoro” fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ agyɛbi a kya nyiile mɔ. Nengyene fɛ kya gyi gɛnen nbara ndɛ so mɔ, fo kya wɔra ilaa dɛnsɛ ne. 9 Nengyene fɛ kya kerɛ ansi so ilaa kyu buubuu sa ako taa ako yɛgɛ berɛ mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne fɛ kya wɔra gɛnen. Fɛ gyi gipuɛɛ, i lii fɛɛ fɛ tɔrɔ Wurubuaarɛ nbara. 10 Nengyene fo nyamesɛ fo kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so ne i san daa nkolon mɔ, fo tɔrɔ Wurubuaarɛ nbara mɔ pɛwu so ne. 11 I lii fɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ laarɛ ɔko mɔ-ka,” mɔ, mɔ kee ne n tɔgɛ yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ mɔɔ isa.” Nengyene fo nyamesɛ foŋ laarɛ ɔko mɔ-ka ne fo mɔɔ isa mɔ, Wurubuaarɛ laa bun fo gipuɛɛ yɛɛ fo tɔrɔ nbara. 12 Wurubuaarɛ laa gyi fɛye-nbɛlɛ mɔ, ɔ laa kyu daa nbara nbono gi kya yɛgɛ ne nyamesɛ kya nyɛ mɔ-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ mɔ gyi fɛye-nbɛlɛ. Fɛ ti nyɛ bii gɛnen faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ fɛye-ilaa wɔrasɛ de fɛye-ilaa tɔgɛsɛ iꞌ kyena de gɛnen nbara nbono. 13 I lii fɛɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa gyi fɛye-nbɛlɛ mɔ, fo ɔbono fo mɛŋ su fo-nanbo nyamesɛ so mɔ, ɔ maŋ su fo so kee. Atolonbo berɛ Wurubuaarɛ laa su mɔmɔ so aberɛ abono ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ.

Fɛꞌ Kyu Fɛye-Gikagyan

Gibono Fɛ Kya Ka Gyan Yesu So Mɔ Wɔra Gɛsun

14 Me-nanboana Yesu asonbo, nengyene ɔko kya tɔgɛ yɛɛ ɔ ka gyan Yesu so ne ɔŋ kya wɔra imɔ so gɛsun mɔ, nnɛ ne i laa kpaa mɔ? Gikagyan gibono ɔnan gi maŋ taalɛ mɔlɛgɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. 15 A taa kyu yɛɛ aye-nanbo nyensɛ abɛɛ ɔkyiisɛ ɔko naa awo ne ɔŋ kya nyɛ agyudɔ de oꞌ gyi. 16 Ne fo ɔko fo wu gɛnen isa ɔbono, ne fo tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Naa fo kya kpe de gisen yuuli. Awo aŋꞌ baa mɔɔ fo. Gyi de foꞌ kaabo,” yɛgɛ foŋ kii sa mɔ ilaa ibono i tiri mɔ mɔ, fo nyi yɛɛ i bo agyan ako sa mɔ ne? 17 Imɔso fo nyamesɛ fo ka gyan Yesu so ne foŋ kya wɔra imɔ so gɛsun mɔ, fo-gikagyan mɔ gi gyɛ daa gikagyan wusɛ.

18 Ɔko laa taalɛ tɔgɛ sa ɔko yɛɛ, “Fo yɛɛ fo kya ka gyan Yesu so. Mi‑i me mɔ n kya wɔra gikagyan mɔ so gɛsun.” Nnɛ so ne fo kya ka gyan Yesu so ne foŋ kya wɔra gikagyan mɔ so gɛsun? Nyiile me gɛnen gikagyan gibono. Me berɛ nan wɔra gikagyan mɔ gɛsun de iꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ nɛ ka gyan Yesu so gɛsintin. 19 Fo ɔbono fo sɔɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ kolon ne n bo no mɔ, foŋ ti wɔra sɛi. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu isɔɔ gbaa mɛ kya sɔɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ bo no. Ne mɛ selɛ gifuu kee yɛɛ Wurubuaarɛ laa biidɛ ɔmɔ-giso.

20 Fo ɔbono foŋ kya sa gɛwɔnsa kpe gɛta mɔ, yela giso de foꞌ nu yɛɛ nengyene ɔko bo gikagyan ne ɔŋ kya wɔra gimɔ so gɛsun mɔ, gɛnen gikagyan gibono giŋ bo agyan. 21 Wurubuaarɛ gi kyu aye Gyuda awura aye-naana Aberaham yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran. Ɔkpa ɔmɔ so ne Aberaham gi nyɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ? Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Aberaham gi kyu mɔ-gikagyan wɔra gɛsun. O kyule sa Wurubuaarɛ yɛɛ ɔ laa kyu mɔ-bi Ayisiki lɛɛ asunbi sa mɔ, imɔso o kyu mɔ kpe asunbi ɔlɛɛten. 22 Fɛŋ wu yɛɛ Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so ne ɔ wɔra gikagyan mɔ so gɛsun mɔ? Mɔ-gɛsun gɛbono ɔ wɔra gɛnen so mɔ, mɔ-gikagyan mɔ gi nyɛ ta gudu. 23 Imɔ ne n yɛgɛ ne ilaa ibono Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a tɔgɛ lii Aberaham so mɔ i nyɛ ba gɛsintin. I tɔgɛ yɛɛ,

“Aberaham gi ka gyan Wurubuaarɛ so.

Ne mɔ-gikagyan gibono so mɔ,

Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran.”

Imɔso ne mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Aberaham gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-kyɛmenɛ mɔ. 24 Imɔso fɛꞌ bii yɛɛ nengyene Wurubuaarɛ gi kyu ɔko yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran mɔ, iŋ gyɛ mɔ-gikagyan mɔ wolɛ so. Pɛi de ɔꞌ nyɛ gɛnen mɔ, i lii gɛnɔɔbono o kyu mɔ-gikagyan gibono kyu wɔra gɛsun mɔ so.

25 Aꞌ kii kerɛ oloobu kyiisɛ ɔko, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Rahabɛ. Nkana ɔ gyɛ daa tutukyii. Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔ yɛɛ mɔ-gisen dɔ i boran ne. I lii fɛɛ o kyu mɔ-gikagyan gibono ɔ ka gyan Wurubuaarɛ so mɔ wɔra gɛsun. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ Rahabɛ baarɛ gi sɔɔ Gyuda awura isɔɔ ibono mɛ ba mɔ-ɔsowolɛ so mɔ gisafo, ne aberɛ abono mɔmɔ-akyobo mɛ kya laarɛ mɛꞌ mɔɔ ɔmɔ mɔ, o nyiile mɔmɔ ɔkpa ne mɛ nyɛ lii mɔmɔ-akyobo mɔ abaa dɔ.

26 Aꞌ kyu gikagyan gibono fo nyamesɛ fo bo ne foŋ kya wɔra gimɔ so gɛsun mɔ kyu kɛserɛ de nyamesɛ nyoro gibi de aꞌ kerɛ. Nengyene nyoro gibi gi bo no ne ɔŋɛ mɛŋ baa ɔ bo gimɔ dɔ mɔ, gɛnen nyoro gibi gibono gi wuꞌ ne. Gɛnen kee ne gikagyan gibono fo nyamesɛ fo ka gyan Wurubuaarɛ so ne foŋ kya wɔra gimɔ so gɛsun mɔ, gɛnen gikagyan gibono kee gi wuꞌ ne.

3

Fɛꞌ Bii Fɛye-Atɔngɛbi

1 Me-nanboana, fɛꞌ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ fɛye dɔ asa sakyɔ mɛꞌ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi anyiilebo. I lii fɛɛ nengyene Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ, ɔ laa gyi aye abono a gyɛ mɔ-agyɛbi anyiilebo mɔ nbɛlɛ gɛnsipɛɛrɛ so don asa sɛnsɛ. 2 Imɔso fɛꞌ nyingi yɛɛ aye ɔkamaasɛ kya sidi ilaa kpɛi-kpɛi dɔ gikyɔ.

Nengyene fɛɛ ɔko mɛŋ kya sidi mɔ-gɛtɔngɛ dɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono berɛ gi ta gudu ne; ɔ kya taalɛ mɔ-nyoro ilaa sɛnsɛ pɛwu dɔ kee. 3 Aꞌ kyu aye-gɛtɔngɛ kyu kɛserɛ de gɛnɔɔbono nyamesɛ kya taalɛ kyu gibeletɔ pii giko kyu wɔra bee gɛnɔ dɔ mɔ. Gibeletɔ pii mɔ gi kya biidɛ bee mɔ-nyoro mɔ pɛwu kpe de nfono so nyamesɛ mɔ kya laarɛ mɔ. 4 Aꞌ kyu akolii belɛ-belɛ abono a naa apoo so mɔ kee kyu wɔra sinkaala de aꞌ kerɛ. I bo no yɛɛ akolii mɔ a gyɛ abelɛ-belɛ ne afuu bolonsɛ a dɛ amɔ a naa nkyu so. Itaatɔ pii-pii iko ne mɛ kya kibi ne i kya yɛgɛ akolii mɔ a kya kpe de nfono so mɛ kya laarɛ mɔ. 5 Gɛnen kee ne nyamesɛ ɔnandii dɛ faa. Ɔ gyɛ ilaa pii aye-nyoro dɔ. Gɛnen ɔnandii baarɛ ne nyamesɛ kya kyu tɔgɛ ilaa belɛ-belɛ nyiile mɔ-nyoro. Gɛnen kee ne gipo ne n kine gi nyaakyɔ nnɛ, gifilaa pii gi laa taalɛ dɛɛ gimɔ pɛwu.

6 Ɔnandii kee dɛ daa fɛɛ ɔgya. Fɛɛ gɛnɔɔbono ilaa nyɛnyɛn i kya kyangɛ de iꞌ nyaakyɔ gɛsinkpan so mɔ, gɛnen kee ne ɔnandii kya wɔra ilaa nyɛnyɛn nyamesɛ dɔ ne. Nengyene a kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn mɔ, i kya kyu aye-nyoro pɛwu loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. I ti taalɛ nyida aye-gɛkyena dɔ pɛwu, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔgya kya dɛɛ ilaa ŋonii mɔ. I ba gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n wɔra mɔ-ilaa kyu naa de nyamesɛ ɔnandii so gɛnen.

7 Ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ, fɛɛ ifɛ dɔ nbuɛ, nbuii, ilaa ibono i kya kpii imɔ-itɔ so mɔ, de nkyu dɔ nbuɛ pɛwu, nyamesɛ laa taalɛ bela imɔ ikamaasɛ, ne gɛsintin mɔ anyamesɛ mɛ ti taalɛ bela imɔ. 8 Ɔnandii berɛ, mɛŋ bo gibela; mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ kpɛ ɔ kya wɔra mɔ i dɛ daa fɛɛ gibɔrɔ gibono gi kya mɔɔ nyamesɛ kusaa mɔ.

9 Ɔnandii ne a kya kyu yen aye-sɛ Wura Wurubuaarɛ, ne ɔnandii kolon baarɛ kee ne a kya kyu tɔgɛ nnɔ wɔra aye-nanboana anyamesɛ abono Wurubuaarɛ gi lɛɛ fɛɛ mɔ gbaa-gbaa oyuduu mɔ. 10 Aye-nnɔ de iyuuli, aye-nnɔ de ikyugya faa mɔ, i boran? Me-nanboana, imɔ idɛ iŋ kaaborɛ iꞌ ba gɛnen. 11 Fɛꞌ bii yɛɛ nkyu nbono giŋ bo nfɔlɛ de nkyu nbono gi bo nfɔlɛ mɔ giŋ kya kyon lii ɔbon kolon gɛmu. 12 Kankama oyii mɛŋ kya sɔrɔ mango, ne gifɔlɛ giŋ kya sɔrɔ kankama abi. Me-nanboana, iŋ bo no yɛɛ nkyu nbono giŋ bo nfɔlɛ mɔ de nbono gi bo nfɔlɛ mɔ gi laa taalɛ kyon lii ɔbon kolon gɛmu kpa‑a.

Ɔlaako Ginyi Gi Bo Ginyɔ So

13 Fɛye dɔ anɛ ne n nyi ɔlaako ne ɔ kya nu ilaa gɛsɛ? Kaasɛ oꞌ kyu mɔ-ɔlaako ginyi mɔ kyu bara mɔ-nyoro gɛsɛ de ɔꞌ wɔra ilaa dɛnsɛ mɔ-gɛkyena dɔ. Ɔꞌ yɛgɛ gɛnen gɛkyena dɛnsɛ gɛbono gɛꞌ lɛɛ nyiile yɛɛ o nyi ɔlaako gɛsintin. Gɛnen ɔlaako ginyi mɔ gi kya yɛgɛ nyamesɛ kya bara mɔ-nyoro gɛsɛ. 14 Nengyene fɛ kya wɔra gɛnɔ ako so abɛɛ fɛ tɛ gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ nyiile fɛye-nyoro. Fɛŋ sa fɛꞌ kine Wurubuaarɛ-lɛɛ gɛsintin ilaa de fɛꞌ kɛɛ abon yɛɛ fɛ nyɛ ɔlaako ginyi lii Wurubuaarɛ asɛ. 15 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono mɔ, ɔlaako ginyi gibono ɔ bo mɔ giŋ lii Wurubuaarɛ asɛ. I gyɛ daa gɛsinkpan so-lɛɛ ɔlaako ginyi gibono gi gyɛ nyamesɛ gibaa so nwɔnsa, ne gi lii daa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu isɔɔ mɔ asɛ. 16 I lii fɛɛ fɛ kya wɔra gɛnɔ ako so ne fɛ tɛ gikoso gɛgyanbuɛ gɛkyena mɔ, fɛ laa kerɛ mɔ, ilaa kamaasɛ i laa kpɛ i dɛ daa giyan-giyan sa fɛye, ne ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi pɛwu giwɔra ne nan nyɛ fɛye dɔ.

17 Ɔlaako ginyi gibono gi lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ berɛ giŋ dɛ gɛnen. Ibono i gyangbara mɔ, Wurubuaarɛ asɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi mɔ gi gyɛ daa gisen dɛnsɛ ilaa. Ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi mɔ kya lɔrɔ asa nsana, ɔ kya yuuli asa asen, ne ɔ kya nu ilaa gɛsɛ kusaa. Ɔ kya tansi su mɔ-nanbo so ne ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ kpɛi-kpɛi gikyɔ. Nyamesɛ ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi mɔ mɛŋ kya kerɛ ansi so wolɛ de oꞌ kyu buubuu sa ako taa ako yɛgɛ. Ɔŋ kya penɛ asa. 18 Nengyene asa mɛ laa nyɛ de mɔmɔ-asen dɔ iꞌ wɔra ɔdan sa Wurubuaarɛ mɔ, i laa lii daa asa abono mɛ kya laarɛ gisen yuuli ne mɛ kya lɔrɔ asa nsana mɔ asɛ.

4

Fɛꞌ Bara Fɛye-Nyoro Gɛsɛ Sa Wurubuaarɛ

1 Menɛ ne n kya bara fɛye-nlɔgedɛ de nluu mɔ daa? Iŋ gyɛ fɛye-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ne n kpɛ i kya kɔ fɛye-nyoro gibi dɔ gɛnen faa? 2 Fɛ kya laarɛ ilaa; fɛŋ kii fɛ kya nyɛ. Imɔso ne fɛ kya mɔɔ asa faa. Ɔko ilaa i kya wɔra fɛye onsipara, fɛŋ kii fɛ kya nyɛ imɔ. Gɛnen so ne fɛ kya laarɛ nlɔgedɛ de nluu mɔ. Fɛŋ kya kolɛ Wurubuaarɛ, imɔso ne fɛŋ kya nyɛ faa. 3 Nengyene fɛ kya kolɛ mɔ ne fɛŋ kya nyɛ mɔ, i lii fɛɛ ilaa ibono so fɛ kya kolɛ mɔ mɔ iŋ kya kyena sa mɔ daa. Fɛ kya kolɛ mɔ ilaa daa de fɛꞌ kyu wɔra fɛye-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa.

4 Fɛ kya lii Wurubuaarɛ gɛmara. Fɛꞌ bii yɛɛ nyamesɛ gi kyu gɛsinkpan gɛdɛ so ilaa gɛkyɛmenɛ mɔ, Wurubuaarɛ ilaa berɛ, ɔ laa kyo imɔ. Imɔso fo ɔbono fo kya laarɛ foꞌ lɛɛ gɛsinkpan so ilaa gɛkyɛmenɛ mɔ, fo laa bingiri Wurubuaarɛ ɔkyobo. 5 Iŋ gyɛ giyan so ne i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Oduduu ɔbono Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ bo aye anyamesɛ dɔ mɔ

kya pɛɛrɛ ginsi aye so yɛɛ aꞌ kyu aye-gisen pɛwu sa Wurubuaarɛ.”

6 Wurubuaarɛ berɛ kpɛ ɔ kya sa aye so gɛwɔnsa dɛnsɛ don gɛnɔɔbono i kaaborɛ aye mɔ. Imɔso ne Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ i tɔgɛ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ kya tii asa abono mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro mɔ ɔkpa,

de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-gɛlaarɛ.

Asa abono mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ mɔ berɛ,

Wurubuaarɛ kya sa mɔmɔ so gɛwɔnsa dɛnsɛ.”

7 Imɔso fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa Wurubuaarɛ. Fɛꞌ yelɛ kɔ de ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔ laa selɛ taa fɛye yɛgɛ. 8 Fɛ tu sindi Wurubuaarɛ mɔ, mɔ kee laa tu sindi fɛye. Fɛye ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ, fɛꞌ foro fɛye-abaa lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Fɛye abono fɛ gyɛ nwɔnsa nnyɔ-nnyɔ awura mɔ, fɛꞌ lɔrɔ fɛye-asen dɔ de fɛꞌ yelɛ Wurubuaarɛ ilaa wolɛ so. 9 Fɛꞌ bɔɔda fɛye-nyoro. Fɛꞌ su de fɛꞌ saawo. Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-iŋmasɛ iꞌ bingiri osulon de ɔkon ɔbono fɛ kya gyi mɔ fɛŋꞌ baa gyi mɔ de fɛꞌ nyanga. 10 Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa Wura Wurubuaarɛ, de mɔ, mɔ, ɔꞌ diirɛ fɛye.

11 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii abara so. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii mɔ-nanbo so abɛɛ ɔ kya bun mɔ-nanbo gipuɛɛ mɔ, kaasɛ mɔ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn lii Wurubuaarɛ nbara mɔ so ne, abɛɛ ɔ kya bun Wurubuaarɛ nbara mɔ gipuɛɛ ne. Fo ɔbono fo kya bun Wurubuaarɛ nbara mɔ gipuɛɛ mɔ, foŋ baa fo kya gyi nmɔ so ne. Fo san fo kya kyu fo-nyoro yɛɛ fo bo ɔkpa de foꞌ kerɛ yɛɛ nbara ndɛ gi boran, abɛɛ ndɛ giŋ boran. 12 Wurubuaarɛ mɔ-nkon ne n bo ɔkpa de ɔꞌ yela nbara sa anyamesɛ. Mɔ-nkon ne n bo ɔkpa de oꞌ gyi asa nbɛlɛ bun gipuɛɛ. Mɔ ne nan taalɛ mɔlɛgɛ fo nyamesɛ de foꞌ nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ, ne mɔ kee ne nan taalɛ yɛgɛ fo-ɔkyenaten mɔ asɛ ɔꞌ lii fo-gibaa. Imɔso fo nyamesɛ fo ne n gyɛ anɛ de foꞌ bun fo-nanbo nyamesɛ gipuɛɛ?

Ɔkpa Kamaasɛ So Mɔ Fɛŋ Sa Fɛꞌ Nyiile Fɛye-Nyoro

13 Idɛ kon fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu me asɛ. Fɛye ako fɛ ti taalɛ tɔgɛ yɛɛ, “Ndɛ abɛɛ ɔkɛ mɔ a laa kpe ɔsowolɛ baarɛ so. A kpe mɔ, a laa gyi gɛsi nno de aꞌ wɔra gɛsun laarɛ aterenbi.” 14 Fɛ kya tɔgɛ gɛnen faa mɔ, fɛ nyi ɔkɛ-lɛɛ? Nyamesɛ dɛ daa fɛɛ nbokyu. Nyɛnyɛngɛ mɔ, gi kya sɔrɔ gi yelɛ faa nyɔlen. Owi ɔ baa dii mɔ, gi ŋaa. 15 Nkana i kaaborɛ foꞌ tɔgɛ daa yɛɛ, “Nengyene Wurubuaarɛ gi kyule mɔ, a laa kyena nkpa de aꞌ wɔra idɛ abɛɛ imɔ idɛ.” 16 Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, fɛ kya nyiile fɛye-nyoro ne fɛ kya gyiide. Gɛnen nyoro ginyiile gidɛ ɔnan pɛwu iŋ boran.

17 Fɛꞌ bii yɛɛ nengyene fo nyamesɛ fo nyi ilaa ibono i kaaborɛ foꞌ wɔra, ne foŋ wɔra imɔ mɔ, i gyɛ ilaa nyɛnyɛn sa fo.

5

Abono Mɛ Gyɛ Aterenbi Awura Mɔ Mɛꞌ Wɔra Laakaarɛ

1 Idɛ kon, fɛye aterenbi awura mɔ, fɛꞌ yela giso de fɛꞌ nu me asɛ. Fɛꞌ su de fɛꞌ pɛɛrɛ ansi saawo lii ɔlaawusɛ ɔbono ɔ laa baa tu fɛye mɔ so. 2 Fɛye-awuratɔ abono fɛ bo mɔ a laa gyɔ nyida, ne fɛye-akuru a laa bingiri igyoonokpakpa awɛsansan. 3 Fɛye-isika kɔkɔɔ de fɛye-isilibaa i laa yɛrɛ koro. Giyɛrɛ gibono fɛye-ilaa idɛ i laa yɛrɛ mɔ ne nan lɛɛ nyiile yɛɛ fɛŋ wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. Imɔso gɛnen ne fɛye-nyoro gibi mɔ gi laa dɛɛ kee ne. I lii fɛɛ fɛ baala-baala daa awuratɔ yela anyamesɛ gɛkyena nkɛ laalaalogɛ ndɛ dɔ.

4 Fɛꞌ nu yɛɛ fɛye-gɛsun awɔrabo abono mɛ dɔɔ fɛye-ndɔɔana sa fɛye mɔ, fɛ kudi mɔmɔ gyi kine fɛŋ ka ɔmɔ akɔ. Mɛ kya lɔgedɛ ne mɔmɔ-nlɔgedɛ mɔ gi loo Wura Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Sawura mɔ aso dɔ. 5 Giwaabi de ɔkon gigyi gɛkyena ne fɛ kyu kyena gɛsinkpan so. Fɛ san fɛɛ nbuɛ nbono mɛ gyi loo nfɔ pɛi ne mɛ kya mɔɔ nmɔ mɔ. Fɛye kee Wurubuaarɛ laa biidɛ fɛye-giso aberɛ abono ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 6 Abono mɔmɔ-asen dɔ i boran mɔ, fɛ ten mɔmɔ-nnɔ bun mɔmɔ gipuɛɛ. Mɛ mɛŋ tɔgɛ fɛye sɛi, ne fɛ dabɔlɛ mɔɔ mɔmɔ.

Fɛꞌ Nyɛ Gisen Kaaborɛ Wura Yesu Oꞌ Kii Ba Gɛsinkpan So

7 Me-nanboana Yesu asonbo, fɛꞌ nyɛ gisen kaaborɛ Wura Yesu oꞌ kii ba gɛsinkpan so. Fɛꞌ laa ansi kerɛ gɛnɔɔbono dɔɔbo kya nyɛ gisen gyoo aberɛ abono mɔ-ilaa duusɛ i kya wɔra ilaa gyisɛ de ɔꞌ nyɛ agyan mɔ. Ɔ kya nyɛ gisen gyoo nyangbon gyangbarasɛ de gikyɛ inyangbon. 8 Imɔso fɛye kee fɛꞌ nyɛ gisen fɛye-gɛkyena dɔ gɛnen. Fɛꞌ da gikan yelɛ fɛye-ayaa so gisɔɔgyi gibono fɛ bo sa Yesu mɔ dɔ. I lii fɛɛ gɛkaabono Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so mɔ gɛ fuude.

9 Me-nanboana, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ lɔgedɛ de fɛye-nanboana yɛɛ ɔmɔ ne n kya wɔra fɛye de Wurubuaarɛ oꞌ bun fɛye gipuɛɛ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ i maŋ kɛɛla ne Wurubuaarɛ laa baa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ. Ɔ ti ɔ yelɛ fɛye-nbunono gbaa. 10 Fɛꞌ laa ansi kerɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ. Aberɛ abono mɛ kyu Wurubuaarɛ ginyen mɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ma‑a sa asa mɔ, mɛ wu ɔlaawusɛ. Me-nanboana, fɛꞌ kyu gisen gibono mɛ nyɛ mɔmɔ-ɔlaawusɛ dɔ mɔ kyu wɔra sinkaala sa fɛye-nyoro. 11 Abono mɛ wu ɔlaawusɛ ne mɛ taalɛ nyɛ gisen keda Wurubuaarɛ ɔson mɔ kpaa lii mɔ, a kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ amudɛnsɛbo. Fɛꞌ nyingi gɛnɔɔbono Gyoobu gi wu ɔlaawusɛ gikyɔ ne ɔ dabɔlɛ nyɛ gisen sɔɔ Wurubuaarɛ gyi kpaa lii mɔ. Laalaalogɛ mɔ, fɛŋ wu ilaa ibono Wura Wurubuaarɛ gi baa wɔra sa mɔ mɔ? Wura Wurubuaarɛ gyɛ daa otolonbo. Ɔ tansi ɔ kya su asa so.

12 Me-nanboana, ibono pɛwu nɛ tɔgɛ faa gɛmara mɔ, nan tɔgɛ fɛye ibono i tiri gikyɔ mɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ soso,” abɛɛ “Nɛ kerɛ fɛɛ gɛsinkpan” abɛɛ “Nɛ kerɛ fɛɛ ilaa banban iko.” Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-“kuaa” ɔꞌ wɔra “kuaa”, de fɛye-“ɛn” ɔꞌ wɔra “ɛn,” de Wurubuaarɛ ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ bun fɛye gipuɛɛ.

13 Imɔso ɔko bo fɛye dɔ ɔ kya wu ɔlaawusɛ? Kaasɛ mɔ ɔꞌ dalaa. Ɔko bo fɛye dɔ ibono mɔ-gisen dɔ i bo mɔ ɔkon? Kaasɛ mɔ oꞌ bii ilon yen Wurubuaarɛ. 14 Ɔko bo fɛye dɔ ɔ kya lɔ? Kaasɛ ɔꞌ da gibaa terɛ Yesu ɔson mɔ dɔ abelɛnsɛ de mɛꞌ baa dalaa sa mɔ de mɛꞌ kyu nfɔ kyu worogɛ mɔ Wura Yesu ginyen dɔ. 15 Nengyene mɛ kyu gisɔɔgyi dalaa mɔ, ɔlɔbo mɔ laa nyɛ alanfiya. Wura Yesu laa kosorɛ mɔ, ne fɛɛ ɔlɔbo mɔ gi wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, ɔ laa kyu kyɛɛ mɔ. 16 Imɔso fɛꞌ lɛɛ fɛye-ilaa nyɛnyɛn ibono fɛ kya wɔra mɔ tɔgɛ sa abara de fɛꞌ dalaa sa abara. Imɔ ne nan yɛgɛ Wurubuaarɛ laa nyɛ kyu kyɛɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ alanfiya. Ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ gi dalaa lii mɔ-gisen dɔ mɔ, gɛnen gɛdalaa gɛbono gɛ bo gya ne gɛ kya wɔra gɛsun. 17 Ilaagya gi wɔra nyamesɛ fɛɛ aye ɔnan. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ dalaa sa Wurubuaarɛ lii mɔ-gisen dɔ yɛɛ nyangbon ɔŋ sa ɔꞌ da. Gɛsintin mɔ, nyangbon mɛŋ da gɛsinkpan so nsi nsa de gibaafon. 18 Imɔ gɛmara mɔ, o kii dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ nyangbon ɔꞌ baa da kon. Ne gɛsintin mɔ, Wurubuaarɛ gi nu mɔ-gɛdalaa ne ɔ yɛgɛ nyangbon gi baa da, ne gɛsinkpan mɔ gɛ kii nyɛ wɔra agyudɔ.

19 Me-nanboana, nengyene fɛye dɔ ɔko gi fuɛ Yesu gɛsintin ɔkpa mɔ ne ɔko gi taalɛ kiiri mɔ ba mɔ, kaasɛ mɔ gi wɔra ilaa. 20 Fɛꞌ bii yɛɛ ɔbono ɔ taalɛ lɛɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo mɔ lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn ɔkpa mɔ dɔ gɛnen mɔ, ɔ mɔlɛgɛ mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara ne. Kaasɛ mɔ kee laa nyɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn gikyɔ iꞌ kpaarɛ fuɛ sa mɔ.

1 Piita

1

2

3

4

5

Piita Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

1

1 Me Piita ɔbono n gyɛ Yesu Kirisito ɔsɔɔ mɔ ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ. N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye abono Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ ɔ laa lɔrɔ fɛye yela sa mɔ-nyoro, ne fɛ yaasɛ kpe fɛ tɛ fɛ tɛ fɛ kya gyi gisafo Pontusɛ, Galati, Kapadosiya, Esiya de Bitiniya nsinkpan so mɔ. 2 Pɛi ne aye-sɛ Wurubuaarɛ laa lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ, ɔ wolaa bii fɛye. Ɔ bii fɛye gɛnen mɔ, ɔ tɔɔsɛ fɛye lɛɛ ne ɔ yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɔrɔ fɛye yela sa mɔ Wurubuaarɛ de fɛꞌ nyɛ nu Yesu Kirisito gɛdɛ de Yesu nkalan mɔ giꞌ kpaarɛ fɛye-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa fɛye. Wurubuaarɛ ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de ɔꞌ sa fɛye gisen yuuli ɔ kya bɔla.

Aye-Ansi A Gyanꞌ Wurubuaarɛ Amɔlɛgɛ So

3 Afaala a gyɛ Wurubuaarɛ, aye-Wura Yesu Kirisito mɔ-sɛ mɔ-lɛɛ! O su aye gitolon belɛ. Kyu naa de Yesu Kirisito giwukyingi mɔ so mɔ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ i lɔrɔ korogɛ aye wɔra anyamesɛ pobɔrɔ. Gɛnen so ne aye-ansi a gyan ilaa dɛnsɛ iko so, ne gɛnen ilaa ibono i maŋ gbangɛ. 4 I kya nyiile yɛɛ a laa baa nyɛ Wurubuaarɛ ilaa dɛnsɛ ibono ɔ baala yela sa aye Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Gɛnen ilaa dɛnsɛ ibono berɛ iŋ kya ta ɔkara. Ineesi iŋ bo imɔ dɔ ne iŋ kya nyida kpa‑a. 5 Wurubuaarɛ dɛ mɔ-ɔlon ɔ kya kun fɛye. Kyu naa de ibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ, ɔ laa kpɛ ɔ kya kerɛ fɛye so gɛnen de gɛkɛ laalaalogɛ gɛbono gɛkyena gɛdɛ gɛ laa baa yela ɔkara mɔ, ɔꞌ mɔlɛgɛ fɛye de fɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ. Ɔ ti baala ta ibono ɔ laa lɛɛ gɛnen amɔlɛgɛ abono gɛwi.

6 Ibono fɛye-ansi a gyanꞌ amɔlɛgɛ adɛ so mɔ i yɛgɛ fɛ kya yaalɛ ne fɛ kya gyi ɔkon belɛ. I bo no yɛɛ gɛnen owi baarɛ dɔ berɛ mɔ foŋbii awɔrɔfɔɔ kpɛi-kpɛi a kya tu fɛye ne fɛ kya yiyɛɛ. Gɛnen awɔrɔfɔɔ de gɛyiyɛɛ mɔ a maŋ dɛ kpe. 7 Awɔrɔfɔɔ a kya tu fɛye gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ giyan. Fɛꞌ bii yɛɛ i kya daasɛ fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ i kya kerɛ daa de iꞌ nyɛ lii gɛwi yɛɛ fɛye-gikagyan gi gyɛ gɛsintin gikagyan. I dɛ daa fɛɛ sika kɔkɔɔ de ɔgya. Pɛi ne fɛ laa bii yɛɛ sika kɔkɔɔ gyɛ sika kɔkɔɔ gbaa-gbaa mɔ, ɔgya ne mɛ kya kyu tɔ mɔ de iꞌ dɛɛ ibono iŋ gyɛ sika kɔkɔɔ mɔ lii mɔ dɔ. Fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ gi tansi gi tiri don sika kɔkɔɔ ɔbono mɔ-ɔdan kya yela ɔkara mɔ. Nengyene awɔrɔfɔɔ mɔ a lɛɛ fɛye-gikagyan mɔ nyiile yɛɛ gi gyɛ gɛsintin gikagyan mɔ, i laa sa fɛye ayenbi, nyisigyi, de buubuu gɛkaabono Wurubuaarɛ laa lɛɛ Yesu Kirisito gɛwi nyiile nyamesɛ kamaasɛ mɔ.

8 Fɛŋ kya wu Yesu Kirisito de ansi berɛ. Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ kya laarɛ mɔ-ilaa ne fɛ kya ka gyanꞌ mɔ so. Yesu so mɔ fɛ kya yaalɛ ne fɛ kya gyi ɔkon belɛ ɔbono nyisigyi bo mɔ dɔ ne fɛŋ nyi mɔ-ɔkara mɔ. 9 Ntɛɛla nbono fɛye-gikagyan gidɛ gi kya sa fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ kya mɔlɛgɛ fɛye, ne fɛye‑rɛ mɔ nsana i kya nyɛ wɔra ɔkon.

Wurubuaarɛ Ikalan Atɔgɛbo De Mɔ-Isɔɔ

Mɛ Laarɛ Mɛꞌ Nu Ɔkalan Baarɛ Ilaa

10 Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɛ wolaa wu gɛnen Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ abono so ilaa tɔgɛ. Mɛ tɔgɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa wɔra ilaa gbaaꞌ sa aye mɔ. Mɔmɔ gbaa-gbaa berɛ mɛ mɛŋ nu imɔ gɛsɛ. Imɔso mɛ pɛɛrɛ ansi loo imɔ dɔ taasɛ-taasɛ. 11 Kirisito Oduduu ɔbono ɔ bo mɔmɔ dɔ mɔ kya nyiile mɔmɔ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ asa mɔ laa wu ɔlaawusɛ de imɔ gɛmara mɔ ɔꞌ nyɛ nyisigyi belɛ. Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo adɛ mɛ laarɛ de mɛꞌ nyɛ bii gɛnen nyamesɛ kolon ɔbono Kirisito Oduduu mɔ darɛ mɔ. Mɛ kii laarɛ de mɛꞌ bii owi ɔbono gɛnen ɔmɔlɛgɛbo ɔbono laa ba mɔ. 12 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile mɔmɔ yɛɛ i mɛŋ gyɛ mɔmɔ gbaa-gbaa so ne ɔ sa gɛnen ikalan mɔ. Wurubuaarɛ gi nyiile ɔmɔ yɛɛ mɛ kya tɔgɛ mɔ-ikalan mɔ gɛnen mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya yela daa mɔmɔ-gɛmara awura. Gɛsintin, mɔmɔ-gɛmara mɔ, Kirisito gi baa mɔlɛgɛ asa. Imɔ gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ gi sun mɔ-Oduduu lii Wurubuaarɛ dɔ. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa yɛgɛ asa mɛ kya tɔgɛ gɛnen ɔmɔlɛgɛbo ɔbono ilaa ma‑a sa fɛye. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa, i kya da ɔmɔ kpa-kpa, mɛ kya laarɛ mɛꞌ bii gɛnen ɔkalan konkonsɛ baarɛ ilaa.

Fɛꞌ Kyena Gisen Fufuli Awura Akyenabi

13 Gɛkaabono Wurubuaarɛ laa baa lɛɛ Yesu Kirisito gɛwi nyiile asa gɛsinkpan so mɔ, ɔ laa kyu mɔ-gidɛnsɛ gibono ɔ bo mɔ yuule fɛye de ɔꞌ sa fɛye gɛkyena gɛkpaa. Imɔso fɛꞌ kyu fɛye-ansi gyanꞌ gɛnen ayuule abono so de fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. Fɛŋ sa fɛꞌ kyu imɔ seeli.

14 Fɛꞌ nu fɛye-sɛ Wurubuaarɛ gɛdɛ fɛɛ nbii dɛnsɛ; fɛŋꞌ baa kyena fɛɛ owi ɔbono fɛŋ ti bii sɛi kyu lii Wurubuaarɛ so ne fɛye-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ne n gyi fɛye-amu mɔ. 15 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛye‑rɛ mɔ fɛꞌ wɔra nyamesɛ kolon mɔ gyɛ gisen fufuli wura. Imɔso fɛye kee fɛꞌ kyu gisen fufuli akyenabi kyu kyena.

16 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ mɔ-agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Fɛꞌ wɔra gisen fufuli awura.

I lii fɛɛ me, n gyɛ gisen fufuli wura.”

17 Fɛ kya dalaa mɔ, fɛ kya terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ fɛye-sɛ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya kyu gɛsintin gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ naa de mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ so. Ɔŋ kya ligi ɔko. Imɔso fɛꞌ selɛ mɔ fɛye-gisafo gɛkyena gɛbono fɛ tɛ gɛsinkpan so faa dɔ. 18 Nkana fɛ tɛ akyenabi abono aŋ kya kpaa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ. Fɛye-naanaana ne n kyena gɛnen gɛkyena gɛbono san sa fɛye. Wurubuaarɛ, mɔ, gi lɛɛ fɛye lii imɔ ibono dɔ, ne ɔ sa fɛye gɛkyena pobɔrɔ. Fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ ilaa ibono o kyu mɔlɛgɛ fɛye mɔ imɔ-oduduu mɛŋ kya kɔɔgɛ fɛɛ sika kɔkɔɔ abɛɛ aterenbi. 19 I gyɛ daa Kirisito nkalan nbono aterenbi a maŋ taalɛ sɔɔ nmɔ mɔ ne Wurubuaarɛ gi kyu mɔlɛgɛ fɛye gɛnen. O wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ sa aye. Ɔ wɔra fɛɛ sandɛ ɔbono ɔ kyena sa asunbi gilɛɛ mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔ-gisen dɔ i fuuli, ne ɔŋ bo ilaa nyɛnyɛn. 20 Pɛi ne soso de gɛsɛ iꞌ lɔɔ wɔra ilɛɛsɛ mɔ, i wolaa i dɛ yɛɛ Kirisito laa wɔra asa ɔmɔlɛgɛbo. Gɛsɛ gɛrɛ i kya laarɛ iꞌ yela ɔkara faa mɔ, Wurubuaarɛ gi san lɛɛ ɔmɔlɛgɛbo mɔ gɛwi nyiile asa. Fɛye so ne ɔ wɔra gɛnen. 21 Kyu naa de Kirisito so ne fɛ kya nyɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi faa. Wurubuaarɛ gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ ne ɔ sa mɔ nyisigyi. Gɛnen so ne fɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ so, ne fɛye-gɛwɔnsa gɛ gyan mɔ so.

22 Ibono fɛ nu gɛsintin kyu lii Yesu so ne fɛ kya gyi gɛnen gɛsintin mɔ so faa mɔ, i yɛgɛ fɛ taa ilaa nyɛnyɛn ibono nkana fɛ kya wɔra mɔ yɛgɛ, ne fɛ san fɛ kya laarɛ fɛye-nanboana Yesu asonbo mɔ ilaa gɛsintin so. Imɔso fɛꞌ pɛɛrɛ ansi laarɛ abara ilaa gɛnen lii fɛye-asen dɔ. 23 I kya nyiile yɛɛ kyu naa de Wurubuaarɛ gigyɛbi mɔ so mɔ, ɔ yɛgɛ i lɔrɔ korogɛ fɛye ne fɛ wɔra mɔ-biana gɛsintin. Aye-sɛ Wurubuaarɛ bo no gɛkpaa-gɛkpaa. Ɔ maŋ wuꞌ gɛkaako. Mɔ-gigyɛbi gibono o kyu korogɛ aye mɔ gi bo gya, ne gi kpɛ gi bo no adaa-adaa. 24 Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Isaya gi tɔgɛ mɔ-ɔwolɛ dɔ yɛɛ,

“Anyamesɛ pɛwu mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-nyisigyi

mɛ dɛ daa fɛɛ ifɛ de iyii afototo.

Ifɛ i laa wuꞌ, ne iyii afototo a laa kpiisi.

25 Wura Wurubuaarɛ gigyɛbi mɔ berɛ,

gi kpɛ gi bo no gɛkpaa-gɛkpaa.”

Gɛnen gigyɛbi gibono ne n gyɛ Yesu ɔkalan konkonsɛ mɔ asa mɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ.

2

1 Imɔso fɛꞌ lɛɛ gɛkyo kamaasɛ lii fɛye-asen dɔ. Fɛŋ sa fɛꞌ penɛ asa. Fɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa ansi so giyan. Fɛꞌ taa gɛlaaloo yɛgɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ saalɛ asa. 2 Fɛɛ gɛnɔɔbono kyokyoo mɛŋ nyɛ ginyabo ne ɔŋ kya taalɛ kyena mɔ, fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ aꞌ da fɛye ɔbolɛ gɛnen kee. Mɔ-agyɛbi mɔ a gyɛ gɛsintin. A kya sa nyamesɛ oduduu dɔ ɔlon. Imɔso fɛ kya nu agyɛbi mɔ, fɛ laa wɔra fɛɛ kyokyoo ɔbono ɔ kya nyabo ne ɔ kya sen mɔ. Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne nan yɛgɛ fɛꞌ sɛɛ oduduu dɔ de fɛꞌ nyɛ Yesu amɔlɛgɛ de fɛye‑rɛ mɔ nsana iꞌ wɔra ɔkon. 3 I lii fɛɛ fɛye kee fɛ ti daa Wura Yesu gidɛnsɛ gibono ɔ bo sa aye anyamesɛ mɔ kerɛ.

Yesu So Mɔ, Fɛ Dɛ Fɛɛ Wurubuaarɛ Obu Asodoo

4 Fɛꞌ kyu fɛye-nyoro sa Wura Yesu. Ɔ dɛ fɛɛ gisodoo gibono gi kpɛ gi bo no, ne anyamesɛ mɛ kine gimɔ mɔ. Gimɔ, mɔ, ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ gi bo agyan sa mɔ ne gi kya gyi mɔ-ginsi. 5 Fɛye kee kyu lii Yesu so mɔ fɛ dɛ fɛɛ asodoo abono a kpɛ a bo no mɔ. Imɔso fɛꞌ yɛgɛ Wurubuaarɛ oꞌ kyu fɛye pɔrɔ oduduu dɔ obu. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ mɔ-gisen dɔ ilaa ne n san i gyanꞌ fɛye-ansi so fɛɛ mɔ-asunbi alɛɛbo ne fɛ gyɛ de fɛꞌ nyɛ fɛ kya lɛɛ oduduu dɔ asunbi fɛ kya sa mɔ. Kyu naa de Yesu Kirisito so mɔ, Wurubuaarɛ laa sɔɔ gɛnen asunbi abono abaa anyɔ. 6 I lii fɛɛ i bo mɔ Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Fɛꞌ kerɛ! Me Wurubuaarɛ nɛ lɛɛ gisodoo

gibono gi laa yɛgɛ me-ɔson obu mɔ ɔꞌ nyɛ ɔlon yelɛ mɔ.

Gɛnen gisodoo gibono gi tansi gi kya gyi me-ginsi.

N dɛ gimɔ mi‑i too obu gɛsɛ ɔpɔɔrɛ Sayon ɔsowolɛ so.

Ɔbono ɔ laa ka gyanꞌ gɛnen gisodoo gibono so mɔ

ipeeli i maŋ gyi mɔ kpa‑a.”

7 Yesu ne n gyɛ gɛnen gisodoo mɔ. Fɛye abono fɛ ka gyanꞌ mɔ so mɔ, ɔ tansi ɔ bo agyan sa fɛye. Asa abono mɔmɔ berɛ mɛŋ kya ka gyanꞌ mɔ so mɔ, i bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ gɛtɛɛko kyu lii mɔmɔ so yɛɛ,

“Ibu apɔrɔbo mɛ kyu gisodoo mɔ too gɛbaamara,

ne gɛmara gɛmara mɔ gɛnen gisodoo mɔ, mɔ,

ne Wurubuaarɛ gi san baa kyu pɔrɔ mɔ-ɔson obu mɔ

ne obu mɔ gi nyɛ ɔlon yelɛ.”

8 Wurubuaarɛ gi wolaa wu tɔgɛ yela yɛɛ,

“Gisodoo gidɛ gi laa yɛgɛ anyamesɛ mɛ laa sidi de mɛꞌ lii tɔrɔ.”

Ibono so Yesu laa yɛgɛ anyamesɛ mɛ sidi gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ kya wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Gɛnen gisomaanu gibono gi gyɛ daa ilaa ibono i wolaa i dɛ sa mɔmɔ.

9 Fɛye abono fɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ fɛye lɛɛ yɛɛ fɛ laa bingiri fɛɛ gɛsu kolon dɔ asa. Fɛ bingiri fɛɛ awuragyibo asunbi alɛɛbo sa Wura Wurubuaarɛ. Fɛye ne ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro lii nsinkpan kpɛi-kpɛi so asa dɔ. Fɛ gyɛ daa mɔ gbaa-gbaa lɛɛ adɛ. Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ fɛye lɛɛ de fɛꞌ nyɛ fɛ kya lɛɛ mɔ-ginyen. I lii fɛɛ mɔ ne n biidɛ fɛye lii gibiri dɔ baa mɔ-fatela dɔ nfono i bo ɔbolɛ ne i kya dɛ gɛnɔ mɔ. 10 Owi ɔko dɔ mɔ nkana fɛ mɛŋ gyɛ asa ako sa Wurubuaarɛ. Idɛ kon, fɛ baa wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ adɛ gɛsintin so. Nkana Wurubuaarɛ mɛŋ su fɛye gitolon. Idɛ kon, Wurubuaarɛ gi su fɛye gitolon.

Fɛꞌ Kyena Akyenabi Dɛnsɛ

11 Me-nanboana laarɛsɛ, a gyɛ daa fɛɛ asafo gɛsinkpan so. A gyɛ daa akpakyonbo. Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ gɛsinkpan so ilaa iꞌ gyi fɛye-amu. Gɛnen ilaa ibonoana i kya kɔ de fɛye de iꞌ nyɛ nyida fɛye-nwɔnsa. 12 Fɛ tɛ saarɛ asa abono mɛ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ fɛye-gɛkyena gɛꞌ wɔra gɛkyena dɛnsɛ. Nengyene i ba yɛɛ mɛ ten fɛye-gɛnɔ yɛɛ fɛ gyɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ, mɛ laa wu fɛye-gidɛnsɛ gibono fɛ kya wɔra mɔ de mɛꞌ yen Wurubuaarɛ kyu lii gimɔ so gɛkaabono ɔ laa baa laa aye mɔ.

Fɛꞌ Bara Fɛye-Nyoro Gɛsɛ

13 Kyu lii aye-Wura Yesu Kirisito so mɔ, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛbelɛnsɛ fɛye so mɔ. Fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa ɔbono ɔ kya gyi gɛwura fɛye so 14 de abono ɔ yela gɛbelɛnsɛ buu de mɔ-nyoro mɔ kee. I lii fɛɛ ɔ yela ɔmɔ daa de mɛꞌ biidɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo giso de mɛꞌ yen abono mɛ kya wɔra ilaa ibono i boran mɔ. 15 I gyɛ daa Wurubuaarɛ gɛlaarɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra ilaa ibono i kaaborɛ mɔ, de iꞌ yɛgɛ ginyantɔgɛ awura mɛꞌ bun mɔmɔ-nnɔ so. 16 Fɛ kya bara fɛye-nyoro gɛsɛ gɛnen mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ fɛ gyɛ nbide berɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ tɔgɛ yɛɛ fɛŋ tɛ sa ɔko so mɔ, fɛ laa wɔra fɛye-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ibono iŋ boran sa Wurubuaarɛ mɔ. Fɛꞌ wɔra daa Wurubuaarɛ nbide. 17 Fɛꞌ kyu buubuu sa anyamesɛ pɛwu. Fɛꞌ laarɛ abono fɛye‑rɛ ɔmɔ fɛ bo Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ ilaa. Fɛꞌ selɛ Wurubuaarɛ de fɛꞌ buu ɔbono ɔ kya gyi gɛwura fɛye so mɔ.

18 Fɛye abono fɛ tɛ awura asɛ mɔ, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa fɛye-wuraana de fɛꞌ kyu buubuu sa mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ mɔ. Iŋ sa iꞌ wɔra yɛɛ abono mɛ kya wɔra fɛye gidɛnsɛ abɛɛ mɛ kya su fɛye so mɔ wolɛ. Fɛꞌ dabɔlɛ buu abono mɛ kya wɔra fɛye gɛnɔ mɔ de fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa ɔmɔ. 19 Fo ɔko fo kya wu ɔlaawusɛ ɔbono iŋ kaaborɛ fo wu mɔ ne fo nyɛ gisen Wurubuaarɛ so mɔ, i kya gyi Wurubuaarɛ ginsi. 20 Nengyene fo nyamesɛ fo wɔra ilaa nyɛnyɛn, ne mɛ biidɛ fo-giso imɔ so ne fo nyɛ gisen mɔ, i kaaborɛ foꞌ nyɛ afaala ako? Kuaa. Fɛɛ ilaa dɛnsɛ berɛ ne fo wɔra ne fo kya wu imɔ so ɔlaawusɛ mɔ, nyɛ gisen daa. Fo nyɛ gisen gɛnen ɔlaawusɛ ɔbono dɔ mɔ, imɔ ibono ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi.

21 Yesu Kirisito kee gi nyɛ gisen owi ɔbono ɔ kya wu ɔlaawusɛ ɔ kya sa fɛye mɔ. O kyu wɔra sinkaala yela yɛɛ fɛye kee fɛꞌ kyule de fɛꞌ wu ɔlaawusɛ fɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. Gɛnen gɛkyena gɛbono ɔnan ne Wurubuaarɛ yɛɛ gɛꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.

22 Yesu mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko kerɛ.

Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nu gɛkaako yɛɛ ɔ taa kɛɛ abon kerɛ.

23 Asa mɛ saalɛ mɔ mɔ, ɔ mɛŋ saalɛ ɔmɔ ka gikɔ.

O wu ɔlaawusɛ asa abaa dɔ mɔ, ɔ mɛŋ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ,

“Fɛꞌ yɛgɛ de‑e, fɛ laa wu me kyule.”

O nyi ibono Wurubuaarɛ laa gyi asa nbɛlɛ gɛsintin ɔkpa so.

Imɔso o kyu imɔ pɛwu‑u wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ.

24 Yesu gi kyu aye-anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn sola owi ɔbono mɛ da mɔ aŋanbi mada de oyii mɔ. Mɔ gbaa-gbaa nyoro ne o kyu so aye-gisobiidɛ. Ɔ wɔra gɛnen daa de aꞌ nyɛ lɛɛ abaa lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ de aꞌ nyɛ a kya gyi gɛsintin a kya sa Wurubuaarɛ aye-gɛkyena dɔ. Ilɔ ibono Yesu gi nyɛ lii awɔrɔfɔɔ abono o wu kyu lii aye so mɔ i yɛgɛ aye-nyoro giꞌ tɔrɔ aye. 25 Nkana a fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono isandɛ mɛ kya fuɛ mɛ naa mɛ naa mɔ. Idɛ kon berɛ a kii ba aye-ɔkparɛbo Yesu asɛ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so.

3

Akyii Mɛꞌ Bara Mɔmɔ-Nyoro Gɛsɛ Sa Mɔmɔ-Kuliana

1 Gɛnen kee ne fɛye akyii mɔ, fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa fɛye-kuliana. Nengyene mɔmɔ dɔ ako mɛ kine Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ mɔ, kyu lii fɛye-akyenabi dɛnsɛ abono fɛ laa kyu kyena de ɔmɔ mɔ so mɔ, i laa yɛgɛ mɛꞌ kyɛɛgɛ mɔmɔ-nwɔnsa. I maŋ baa tiri yɛɛ fɛꞌ tɔgɛ ɔkalan mɔ sa mɔmɔ. 2 I kya nyiile yɛɛ fɛye-kuliana mɔ mɛ laa wu gɛnɔɔbono fɛ dɛ buubuu fa‑a sa Wurubuaarɛ ne fɛ kya gyi gɛsintin sa ɔmɔ fɛye-gɛkyena dɔ mɔ. 3 Fɛye-ɔdan ɔbono fɛ bo mɔ ɔŋ sa ɔꞌ wɔra nyoro gilɔrɔ wolɛ, fɛɛ iman giŋminde abɛɛ sika kɔkɔɔ agbangbaran gikyɛ abɛɛ akuru dɛnsɛ gidela. 4 Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-asen dɔ ne iꞌ lɛɛ fɛye-ɔdan ɔbono fɛ bo mɔ nyiile. Ɔdan ɔbono ɔŋ kya nyida gɛkaako mɔ ne n gyɛ ibono fo ɔko fo laa bara fo-nyoro gɛsɛ de foꞌ yela fo-gɛwɔnsa gɛten kolon. Gɛnen ɔdan ɔbono ne n kya gyi Wurubuaarɛ ginsi.

5 Adedaabo owi mɔ, gɛnen ne mɔmɔ akyii abono mɛ kyu mɔmɔ-nyoro too Wurubuaarɛ so mɔ mɛ kyu lɔrɔ mɔmɔ-nyoro ne. Mɛ kyu mɔmɔ-ansi gyan Wurubuaarɛ so ne mɛ bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ sa mɔmɔ-kuliana. 6 Gɛnen akyii abono dɔ ɔko ne n gyɛ Sara. O nu mɔ-kuli Aberaham gɛdɛ, ne o kyu buubuu sa mɔ yɛɛ mɔ-wura ne. Nengyene fɛye kee fɛ laa wɔra ilaa ibono i boran mɔ ne fɛŋ selɛ gifuu mɔ, fɛ laa wɔra fɛɛ Sara baarɛ mɔ-biana gɛsintin.

Fɛye Anyen Fɛꞌ Kyu Buubuu Kyena De Fɛye-Kaana

7 Gɛnen kee ne fɛye anyen mɔ, mɔ, fɛye‑rɛ fɛye-kaana fɛ tɛ mɔ, fɛꞌ su mɔmɔ so yɛɛ mɛŋ bo lon fo fɛye. Imɔso fɛꞌ kyu buubuu kyu kyena de mɔmɔ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ laa sa fɛye‑rɛ ɔmɔ kpini mɔ asɛ gɛkyena. Fɛꞌ kyena de mɔmɔ gɛnen de fɛye-ndalaa nbono fɛ laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, sɛi-sɛi ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ tii nmɔ-ɔkpa.

Fɛꞌ Kyena De Abara Kanpɛ

8 Pɛi de me-gɛnɔ gɛ yii mɔ, fɛye abono fɛ ka gyanꞌ Yesu so mɔ pɛwu, fɛꞌ wɔra gɛnɔ kolon. Fɛꞌ su abara so de fɛꞌ laarɛ abara ilaa. Fɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ asa asen aꞌ tɔrɔ mɔmɔ mɔ de fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abara. 9 Fɛŋ sa fɛꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn kyu ka ilaa nyɛnyɛn gikɔ abɛɛ fɛɛ ɔko gi saalɛ fɛye mɔ, fɛꞌ saalɛ mɔ ka gikɔ. Fɛye berɛ, fɛꞌ kolɛ daa Wurubuaarɛ ayuule sa gɛnen asa abono. Wurubuaarɛ kya laarɛ fɛꞌ nyɛ mɔ-ayuule so ne ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ mɔ. 10 I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,

“Fo ɔbono fo kya laarɛ gɛkyena dɛnsɛ

ne fo kya laarɛ foꞌ gyi ɔkon fo-gɛkyena dɔ mɔ,

kerɛ fo-gɛnɔ so dɔɔdan.

Foŋ sa foꞌ tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn abɛɛ foꞌ kɛɛ abon.

11 Kine ilaa nyɛnyɛn giwɔra de foꞌ san wɔra daa ilaa dɛnsɛ.

Nyanga ansi de foꞌ wɔra ilaa ibono i laa bara gisen yuuli mɔ.

12 I kya nyiile yɛɛ Wura Wurubuaarɛ kya kerɛ

asa abono mɔmɔ-asen dɔ i boran sa mɔ mɔ so,

ne ɔ kya nu mɔmɔ-ndalaa.

Asa abono mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ berɛ,

mɔmɔ‑rɛ Wura Wurubuaarɛ ansi a laa wɔra anan.”

Fo-Gɛsintin So Ne Fo Kya Wu Ɔlaa Mɔ, Wurubuaarɛ Laa Yuule Fo

13 Nengyene ilaa dɛnsɛ giwɔra ne n kpɛ i bo fɛye-ansi so mɔ, anɛ ne nan wɔra fɛye ilaa nyɛnyɛn? 14 Ba‑a ne ako mɛ kya yɛgɛ fɛꞌ wu ɔlaa lii fɛye-gɛsintin gigyi so mɔ, fɛ gyɛ daa amudɛnsɛbo Wurubuaarɛ asɛ. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ mɔmɔ-aŋaala aꞌ wɔra fɛye gifuu abɛɛ iꞌ wɔra fɛye gɛwɔnsa.

15 Fɛye berɛ fɛꞌ kyu buubuu sa Kirisito lii fɛye-asen dɔ yɛɛ mɔ-nkon ne n gyɛ fɛye-Wura. Fɛꞌ wolaa baala fɛye-nyoro, nengyene fɛɛ ɔko gi taa taasɛ fɛye kyu lii Wurubuaarɛ ilaa ibono fɛye-ansi a gyanꞌ imɔ so mɔ, de fɛꞌ nyɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ dɔɔdan. 16 Ɔko gi taasɛ fɛye gɛnen ilaa ibono mɔ, fɛꞌ nyɛ gisen de fɛꞌ kyu buubuu lɛɛ gɛnɔ kanpɛ sa mɔ. Fɛꞌ wɔra daa ilaa ibono fɛ nyi fɛye-asen dɔ yɛɛ i boran mɔ. Fɛ kya wɔra gɛnen ne ako mɛ kya saalɛ fɛye ne mɛ kya tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii fɛye Kirisito asonbo akyenabi dɛnsɛ abono so mɔ, mɛ laa gyi ipeeli. 17 Fo wɔra ilaa dɛnsɛ ne i gyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ yɛɛ foꞌ wu ɔlaa mɔ, imɔ ibono ne n boran don ibono fo laa wɔra ilaa nyɛnyɛn de foꞌ wu ɔlaa mɔ.

18 Kyu lii aye anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn so mɔ, Yesu Kirisito gi wuꞌ de aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ. Mɔ ɔbono mɔ-gisen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ gi wuꞌ sa aye abono aye-asen dɔ iŋ boran sa mɔ mɔ. Ɔ kpɛ wuꞌ daa gikolon gibono ne, i ta. Mɛ mɔɔ daa mɔ-nyoro gibi mɔ. Mɔ-oduduu mɔ berɛ gi nyɛ gɛkyena, 19 ne o kpe ibuni dɔ kpaa tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa ibuni ibono Wurubuaarɛ gi tii ɔmɔ wɔra gɛtɛɛko mɔ. 20 I lii fɛɛ owi ɔbono gɛnen ibuni ibono mɛ tɛ de ansi Nowa aberɛ dɔ mɔ, mɛ mɛŋ nu Wurubuaarɛ gɛdɛ. Wurubuaarɛ, mɔ, gi nyɛ gisen kyena kerɛ ɔmɔ gɛnen‑n kaaborɛ ɔ yɛgɛ Nowa gi salɛ gikolii belɛ giko. Asa kalɛsɛ ako, asa gukue ɔkara ne n nyɛ loo Nowa gikolii belɛ gibono dɔ, ne mɔmɔ abono berɛ mɛ nyɛ Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ mɔmɔ, ne mɛ mɛŋ sii nkyu nbono gi gyi asɛnsɛ mɔ dɔ. 21 Wurubuaarɛ gi kyu Nowa aberɛ dɔ ilaa idɛ kyu lɛɛ mɔ Wurubuaarɛ sagyere ilaa nyiile. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ sagyere kya mɔlɛgɛ aye ndɛ asa de aye‑rɛ Wurubuaarɛ nsana iꞌ lɔrɔ. Nkana iŋ gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ sagyere mɔ kya foro nyamesɛ nyoro so ineesi daa. Sagyere mɔ kya mɔlɛgɛ nyamesɛ. I lii fɛɛ nyamesɛ kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ibono Wurubuaarɛ gi kpaarɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa mɔ faa, ɔꞌ yɛgɛ mɔ ɔꞌ bii mɔ-gisen dɔ yɛɛ kyu naa de Yesu Kirisito giwukyingi mɔ so mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ iŋ baa i kya nyida mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana. 22 Yesu gi kii kyon Wurubuaarɛ dɔ kpe ɔ tɛ Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ so, ɔ kya gyi gɛwura. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ de ilaa ibonoana pɛwu i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ, Yesu ne n bo lon imɔ pɛwu so.

4

Fɛꞌ Kyule Yɛɛ Fo Laa Wu Awɔrɔfɔɔ Fɛɛ Yesu-Lɛɛ Mɔ Ɔnan

1 Aberɛ abono Yesu Kirisito bo gɛsinkpan so mɔ, o kyule yɛɛ ɔ laa wu awɔrɔfɔɔ. Imɔso fɛye kee fɛꞌ kyule yɛɛ fo laa wu awɔrɔfɔɔ fɛɛ mɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya sa gɛnen Yesu-lɛɛ gɛwɔnsa gɛdɛ ɔnan ne gɛsintin, ɔ kya wu awɔrɔfɔɔ mɔ, kaasɛ gi taa ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ ne. 2 Ɔ taa ilaa nyɛnyɛn giwɔra yɛgɛ mɔ, ɔkara ɔbono ɔ laa san kyena gɛsinkpan so mɔ, ɔŋ baa ɔ tɛ sa mɔ anyamesɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa. Ɔ kya san kyena sa daa Wurubuaarɛ gɛlaarɛ. 3 Abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ mɛ kya nu daa de mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ, fɛye kee fɛ kya wɔra mɔmɔ-lɛɛ mɔ ɔnan. Fɛ kya wɔra ilaayan, ilaa nyɛnyɛn kpɛi-kpɛi i kya gyi fɛye-amu, fɛ kya boo nta, fɛye‑rɛ fɛye-nanboana fɛ kya gyanꞌ dabɔlɛ boo fɛ kya wɔra ilaa kpan, fɛ kya son ikperɛ wɔra ilaa ibono iŋ bo gitɔgɛ mɔ. I kaaborɛ fɛꞌ bii yɛɛ i kaabo gɛnen. 4 Idɛ kon berɛ, fɛŋ baa fa‑a kyu fɛye-nyoro mada de asa abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ de fɛꞌ wɔra mɔmɔ-amu wusɛ ilaa wɔrasɛ ibonoana. Imɔso i kya dɛ mɔmɔ-gɛnɔ, ne fɛ san bingiri ɔmɔ-oyii wɛsɛ. 5 Fɛꞌ yɛgɛ ɔmɔ de. Gɛkaako mɔ mɛ laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ de mɛꞌ lɛɛ mɔmɔ-gɛnɔ. Wurubuaarɛ gi ti baala ibono ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ--asa abono mɛ ti wuꞌ de abono mɛŋ ti wuꞌ mɔ pɛwu.

6 Kyu lii gɛnen so ne fɛ wu yɛɛ Wurubuaarɛ gi yɛgɛ Yesu gi kpaa tɔgɛ mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ sa asa dabɔlɛ de ibuni mɔ. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi bun ibuni ibono gipuɛɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya bun nyamesɛ gipuɛɛ de ɔꞌ nyɛ lɛwu mɔ. Yesu gi nyɛ kpaa tɔngɛ sa ɔmɔ faa berɛ, ne mɛ nu mɔ, Wurubuaarɛ laa sa ɔmɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kya yɛgɛ nyamesɛ ɔꞌ nyɛ mɔ.

Kirisito Asonbo Akyenabi

7 Owi ɔbono ilaa kamaasɛ i laa yela ɔkara mɔ, gɛnen owi ɔbono gi fuude. Imɔso fɛꞌ yela fɛye-nwɔnsa gɛten kolon de fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi de fɛꞌ nyɛ taalɛ dalaa sa Wurubuaarɛ. 8 Imɔ gɛmara mɔ, ibono i tiri gikyɔ-gikyɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kpɛ keda gɛsalaarɛ gɛbono fɛ bo sa abara mɔ dɔ gɛnen. I lii fɛɛ gɛsalaarɛ gɛ kya kun nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn sakyɔ. 9 Asafo mɛ ba fɛye-gɛwi mɔ, fɛꞌ bugi ansi de fɛꞌ sɔɔ mɔmɔ abaa anyɔ de fɛŋ sa fɛꞌ lɔgedɛ. 10 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ gi kyɛɛ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ adawo kpɛi-kpɛi faa, fɛꞌ kyu amɔ kyu wɔra gɛsun kyu kpaa abara. Fɛꞌ wɔra asa abono Wurubuaarɛ gi kyu mɔ-ilaa kyɛɛsɛ kpɛi-kpɛi wɔra mɔmɔ-abaa dɔ ne mɛ laa bii kerɛ imɔ so sa mɔ mɔ. 11 Fo ɔbono gɛtɔngɛ ne Wurubuaarɛ gi kyu kyɛɛ fo mɔ, tɔgɛ mɔ-agyɛbi fɛɛ mɔ gbaa-gbaa ne n kya tɔngɛ. Fo ɔbono, mɔ, fo-nanboana gikpaa ne Wurubuaarɛ yɛɛ foꞌ kpaa mɔ, kyu Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ sa fo gɛnen mɔ kyu kpaa mɔmɔ. Fɛꞌ wɔra gɛnen de iꞌ nyɛ kyu nyisigyi bara Wurubuaarɛ ilaa kamaasɛ dɔ kyu naa de Yesu Kirisito so. Mɔ-nkon ne nyisigyi de gɛwuragyi gɛꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Ɔlaawusɛ Gyɛ Daa Ilaa Ibono I Wolaa I Dɛ Sa Yesu Asonbo

12 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ dɛ fɛye-gɛnɔ yɛɛ asa mɛ kya yɛgɛ fɛ kya wu ɔlaawusɛ kyu lii Yesu ɔson mɔ so. I gyɛ ilaa ibono i wolaa i dɛ sa aye abono a sɔɔ Yesu gyi mɔ. I mɛŋ gyɛ ilaa pobɔrɔ. Ɔlaawusɛ mɔ kya daasɛ fɛye ɔ kya kerɛ daa yɛɛ fɛ sɔɔ Yesu gyi gɛsintin?

13 Gɛnɔɔbono fɛ kya wu ɔlaawusɛ fɛɛ Yesu Kirisito-lɛɛ mɔ ɔnan faa mɔ, fɛꞌ yɛgɛ i wɔra fɛye ɔkon. I wɔra fɛye ɔkon nperɛ mɔ, owi ɔbono Yesu Kirisito nyisigyi mɔ laa lii gɛwi mɔ, fɛ laa gyi ɔkon kee. 14 Nengyene asa mɛ kya saalɛ fɛye kyu lii ibono fɛ gyɛ Kirisito asonbo so mɔ, fɛ gyɛ daa amudɛnsɛbo. I kya lɛɛ i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo nyisigyi mɔ tɛ fɛye-asen dɔ ne. 15 Iŋ sa i ba fɛye ɔko so yɛɛ ɔ laa wu ɔlaawusɛ mɔ, iꞌ wɔra yɛɛ ɔ mɔɔ daa isa, o yuuri, ɔ tɔrɔ nbara, abɛɛ ɔ ten loo asa ilaa dɔ. 16 Nengyene Yesu Kirisito ɔson mɔ so berɛ ne asa mɛ kya yɛgɛ fɛꞌ wu ɔlaawusɛ mɔ, iŋ sa iꞌ wɔra fɛye ipeeli. Fɛꞌ faala Wurubuaarɛ yɛɛ fɛ nyɛ mɛ kya kalɛ fɛye wɔra Yesu Kirisito asonbo mɔ dɔ.

17 Wurubuaarɛ gi ti yii gɛsɛ ɔ kya biidɛ asa giso. Ɔ yii gɛsɛ lii aye abono a gyɛ mɔ-biana gɛsintin mɔ so. To! Ibono Wurubuaarɛ gi yii gɛsɛ de aye faa mɔ, asa abono mɔmɔ berɛ mɛ kine yɛɛ mɛ maŋ wɔra mɔ-ɔkalan konkonsɛ mɔ ilaa mɔ, mɔmɔ-lɛɛ mɔ de‑e? Fɛꞌ bii yɛɛ mɔmɔ-lɛɛ gisobiidɛ berɛ gi laa tansi wɔra nyɛnyɛn. 18 I bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ yɛɛ,

“Nengyene i bo lon de asa abono mɛ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ gbaa

mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ kyena mɔ asɛ mɔ,

nnɛ ne ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abono mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ mɔ

mɛ laa taalɛ nyɛ gɛnen amɔlɛgɛ abono?”

19 Nengyene Wurubuaarɛ gɛlaarɛ dɔ ne fɛ kya wu ɔlaawusɛ mɔ, fɛꞌ kyu fɛye-nyoro pɛwu too mɔ so de fɛꞌ kpɛ keda fɛye-ilaa dɛnsɛ giwɔra dɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ lɛɛ fɛye mɔ gyɛ daa ɔpaawɔrabo.

5

Abono Mɛ Kya Gyangbara Sa Yesu Asonbo Mɔ

1 Idɛ berɛ n kya laarɛ nꞌ tɔngɛ sa fɛye abono fɛ gyɛ abelɛnsɛ fɛ gyangbara sa Yesu asonbo mɔ. Me kee n gyɛ daa ɔbelɛnsɛ n gyangbara sa Yesu asonbo fɛɛ fɛye. Nɛ wu Yesu Kirisito owi ɔbono ɔ kya wu ɔlaawusɛ mɔ de me-ansi. Gɛkaabono Wurubuaarɛ laa lɛɛ Yesu Kirisito baarɛ nyisigyi gɛwi nyiile mɔ, me kee n bo abono mɛ laa nyɛ mɔ-nyisigyi mɔ dɔ. 2 N kya ka fɛye yɛɛ fɛꞌ kerɛ Wurubuaarɛ adɛ abono o kyu wɔra fɛye-abaa dɔ mɔ so dɔɔdan fɛɛ gɛnɔɔbono isandɛ ɔkparɛbo dɛnsɛ kya kerɛ mɔ-isandɛ so mɔ. Fɛꞌ kerɛ mɔmɔ so lii fɛye-asen dɔ. Iŋ sa iꞌ wɔra yɛɛ ɔko ne n kya nyise fɛye abɛɛ aterenbi so ne fɛ kya kerɛ mɔmɔ so. Wurubuaarɛ so mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon yɛɛ fɛ nyɛ fɛ kya kerɛ mɔ Wurubuaarɛ adɛ so. 3 Iŋ sa iꞌ wɔra yɛɛ fɛ kya gyi daa gɛwura ɔmɔ so. Fɛꞌ wɔra asa abono mɛ laa taalɛ kasɛ fɛye-akyenabi de iꞌ kpaa mɔmɔ mɔ. 4 Nengyene Yesu Kirisito ɔbono ɔ gyɛ isandɛ akparɛbo ɔbelɛnsɛ mɔ laa kii ba gɛsinkpan so mɔ, fɛye abono fɛ kya kerɛ mɔ-isandɛ so fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ tɔgɛ faa mɔ, fɛ laa nyɛ ntɛɛla nbono gi bo nyisigyi ne giŋ bo ɔkara mɔ.

Adega

5 Fɛye abono fɛ gyɛ adega mɔ kee fɛꞌ nu abono mɛ gyɛ abelɛnsɛ fɛye dɔ mɔ gɛdɛ. Fɛye abono pɛwu fɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa abara. I lii fɛɛ i bo Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ,

“Wurubuaarɛ kya tii asa abono mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro mɔ ɔkpa

de mɛŋ sa mɛꞌ nyɛ mɔmɔ-gɛlaarɛ.

Abono mɛ kya bara mɔmɔ-nyoro gɛsɛ mɔ berɛ,

Wurubuaarɛ kya sa mɔmɔ so gɛwɔnsa dɛnsɛ.”

6 Imɔso fɛꞌ bara fɛye-nyoro gɛsɛ sa mɔ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ de ɔꞌ nyɛ kosorɛ fɛye-gimu aberɛ abono i kaaborɛ mɔ. 7 Fɛꞌ kyu fɛye-ilaa tirisɛ pɛwu wɔra mɔ-abaa dɔ. I lii fɛɛ ɔŋ dɛ fɛye gidɛ. 8 Fɛꞌ yela fɛye-nwɔnsa gɛten kolon de fɛꞌ bii fɛye-nyoro akedabi. I lii fɛɛ fɛye-ɔkyobo, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, naa ɔ kya kingi fɛɛ guuni ɔbono akon a da mɔ ne ɔ naa ɔ kya laarɛ ɔbono ɔ laa nyɛ keda wɛ mɔ. 9 Fɛꞌ yelɛ fɛye-gikagyan gibono fɛ ka gyan Yesu so mɔ ken-ken de fɛꞌ kɔ de ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Fɛꞌ nyingi yɛɛ fɛye-nanboana abono mɛ ka gyan Yesu so ne mɛ bo mɛ bo gɛsinkpan gɛten kamaasɛ so mɔ kee mɛ kya wu ɔlaawusɛ ɔbono ɔnan fɛ kya wu faa. 10 Fɛ laa kpɛ wu ɔlaa ŋmaraa daa. Wurubuaarɛ ne n gyɛ gitolon pɛwu gɛmu, ne mɔ mɔ ne n tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛye‑rɛ Kirisito ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, fɛꞌ baa nyɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ. Fɛye-ɔlaawusɛ gɛmara mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono ne nan lɔrɔ fɛye, oꞌ sin fɛye, ɔꞌ sa fɛye ɔlon de ayaa yelɛsɛ, de fɛꞌ nyɛ taalɛ ka gyan Yesu Kirisito so kpaa lii. 11 Gɛwuragyi gɛꞌ wɔra mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Afaala Tiikarasɛ

12 Aye-nanbo Siilasɛ ne n kpaa me ne nɛ ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ teri baarɛ. Gɛnɔɔbono n kya wu mɔ Yesu ɔson mɔ dɔ mɔ, n kya sɔɔ mɔ gyi. Nɛ ŋmarasɛ fɛye daa de nꞌ tɔgɛ keda fɛye-nyoro de nꞌ tɔgɛ tigi fɛye yɛɛ Yesu ilaa ibono n kya nyiile mɔ i gyɛ gɛsintin ilaa ibono Wurubuaarɛ kya kyu mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Fɛꞌ keda imɔ dɔ ken-ken. 13 Yesu asonbo gikpen gibono gi bo Babilon ɔsowolɛ so mɔ mɛ kya faala fɛye. Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ fɛye‑rɛ ɔmɔ lɛɛ yɛɛ fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa mɔ. Aye-nanbo Maako ɔbono ɔ wɔra fɛɛ me-bi mɔ kee kya faala fɛye. 14 Fɛꞌ kyu gɛnyi-abi afaala faala abara. Fɛye abono pɛwu fɛye‑rɛ Yesu Kirisito fɛ wɔra nyamesɛ kolon mɔ, Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fɛye-lɛɛ.

2 Piita

1

2

3

Piita Ɔwolɛ Nyɔsɛ

1

1 Me Simon Piita ne n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ. N gyɛ daa Yesu Kirisito gɛsun ɔwɔrabo, ne nꞌ gyɛ mɔ-ɔsɔɔ. N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye abono fɛ ka gyan Yesu Kirisito so ne fɛye-gikagyan mɔ gi wɔra ilaa gbaaꞌ sa fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono i wɔra ilaa gbaaꞌ sa aye kee mɔ. Yesu Kirisito gyɛ daa aye-Wurubuaarɛ de aye-ɔmɔlɛgɛbo. O gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ daa ne fɛ nyɛ ka gyan mɔ so faa. 2 Gɛnɔɔbono fɛ nyɛ bii Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ aye-Wura Yesu faa mɔ, mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ gɛnen de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli mɛ kya bɔla.

Wurubuaarɛ Kya Laarɛ Fɛye‑rɛ Mɔ Fɛꞌ Wɔra Nyamesɛ Kolon

3 Wurubuaarɛ ɔlon so mɔ, a nyɛ ilaa kamaasɛ ibono i tiri aye de aꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan de aꞌ taalɛ wɔra mɔ-gisen dɔ ilaa. Ibono a nyɛ bii Wurubuaarɛ mɔ ne n bugi ɔkpa sa aye gɛnen faa. Mɔ Wurubuaarɛ kee ne n tɔgɛ aye yɛɛ aꞌ nyɛ mɔ-nyisigyi de mɔ-ginyamesɛ dɛnsɛ gibono ɔ bo mɔ. 4 Mɔ-nyisigyi de mɔ-ginyamesɛ dɛnsɛ gidɛ so mɔ, ɔ ka ilaa gbaaꞌgbaa ibono i kya gyi ginsi mɔ yela sa aye. Kyu naa de gɛnen ilaa ibono ɔ ka yela sa aye mɔ so mɔ, a laa nyɛ wɔra fɛɛ mɔ-gidebi. I lii fɛɛ ilaa ibono ɔ ka yela mɔ i laa yɛgɛ aꞌ nyɛ aye-nyoro lii ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Anyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ne n kya loori mɔmɔ ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ.

5 Imɔso ibono fɛ sɔɔ Yesu gyi faa mɔ, fɛꞌ pɛɛrɛ ansi wɔra idɛnsɛ bɔla fɛye-gisɔɔgyi mɔ so. Fɛ kya wɔra idɛnsɛ mɔ, fɛꞌ kasɛ ɔlaako ginyi bɔla fɛye-ilaa dɛnsɛ giwɔra so. 6 Fɛ kya bii ɔlaako mɔ, fɛꞌ taalɛ keda fɛye-nyoro. Fɛ taalɛ fɛ dɛ fɛye-nyoro mɔ, fɛꞌ kyu gisen keda fɛye-nyoro gɛnen kpaa lii. Fɛ kya nyɛ gisen gɛnen mɔ, fɛꞌ kerɛ de fɛꞌ selɛ Wurubuaarɛ ilaa kamaasɛ dɔ. 7 Fɛ kya selɛ Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, fɛꞌ kyu gɛnyi-abi akyenabi kyu kyena de abara. Fɛ tɛ de abara gɛnen mɔ, fɛꞌ laarɛ Wurubuaarɛ de nyamesɛ kamaasɛ ilaa. 8 Nengyene fɛ bo gɛnen ilaa dɛnsɛ idɛana fɛye-gɛkyena dɔ ne i kpɛ i kya nyaakyɔ mɔ, gɛnɔɔbono fɛ nyɛ bii aye-Wura Yesu Kirisito faa mɔ, i maŋ wɔra giyan. I laa yɛgɛ fɛ laa wɔra asa abono fɛ bo agyan sa mɔ. 9 Fo ɔbono foŋ bo gɛnen ilaa idɛana fo-gɛkyena dɔ mɔ fo dɛ fɛɛ gyaatanbo abɛɛ foŋ kya sa gɛwɔnsa kpe gɛta. Fo tan yɛɛ Wurubuaarɛ gi kpaarɛ fo-gɛkyena dedaa ilaa nyɛnyɛn fuɛ sa fo.

10 Me-nanboana Yesu asonbo, Wurubuaarɛ gi tɔɔsɛ fɛye lɛɛ ne ɔ tɔgɛ fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ faa mɔ, fɛꞌ kyu aniya wɔra ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile yɛɛ ɔ wɔra gɛnen sa fɛye gɛsintin. Fɛ kya wɔra gɛnen mɔ, i maŋ ba yɛɛ fɛ palɛ fɛye-gɛmara sa mɔ, 11 ne gɛkaako mɔ aye-Wura de aye-ɔmɔlɛgɛbo Yesu Kirisito laa sɔɔ fɛye abaa anyɔ de fɛꞌ nyɛ kpaa kyena mɔ-gɛwuragyi gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ dɔ.

12 Lii gɛnen so mɔ, nɛ kyu too me-nyoro so yɛɛ nan kpɛ mi‑i nyingi fɛye gɛnen ilaa idɛana pɛwu. I bo no yɛɛ fɛ ti fɛ nyi imɔ. Yesu gɛsintin ɔkalan ɔbono fɛ nu mɔ fɛ ti fɛ yelɛ mɔ so girin. 13 Nɛ wu yɛɛ owi ɔbono n san n tɛ de ansi meŋ ti wuꞌ faa, i kaaborɛ nꞌ kpɛ mi‑i nyingi fɛye n kya tɔgɛ mi‑i wɔra fɛye de iꞌ nyɛ keda fɛye-nyoro. 14 I lii fɛɛ aye-Wura Yesu Kirisito gi lɛɛ nyiile me yɛɛ maŋ baa kɛɛla gɛsinkpan so. Nan kpɛ wuꞌ lii fɛye dɔ ne. 15 Imɔso n kya pɛɛrɛ ansi de nengyene nɛ wuꞌ taa fɛye yɛgɛ mɔ, fɛ taalɛ nyingi gɛnen ilaa idɛana owi kamaasɛ.

Aye Yesu Isɔɔ Mɔ Ilaa Tɔgɛsɛ I Gyɛ Gɛsintin

16 Aye Yesu isɔɔ mɔ a tɔgɛ fɛye yɛɛ aye-Wura Yesu Kirisito bo ɔlon belɛ, ne ɔ laa kii ba gɛsinkpan so. A tɔgɛ fɛye gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ ɔlaako ginyi itarɛ ne a too sa fɛye. A tansi wu mɔ-nyisigyi de aye-ansi. 17 Owi ɔbono ɔ bo aye asɛ gɛsinkpan so mɔ, aye-sɛ Wurubuaarɛ gi kyu nyisigyi de buubuu sa mɔ. A nu Nyisigyi Gɛmu mɔ gbaa-gbaa gi tɔgɛ lii mɔ so yɛɛ, “Me-gisen dɔ obi ne. Mɔ-ilaa i kya gyi me-ginsi.” 18 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, aye‑rɛ aye-Wura Yesu pɛwu ne n bo gibii giko so. Nno ne a nu Wurubuaarɛ gbaa-gbaa atɔngɛbi. 19 A nu gɛnen mɔ, i lɔrɔ keda aye-nyoro yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa ŋmarasɛ kyu lii Yesu so yela mɔ i tansi i gyɛ gɛsintin. Imɔso i kaaborɛ fɛꞌ bugi fɛye-aso de fɛꞌ nu imɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-ilaa ŋmarasɛsɛ mɔ i laa yɛgɛ fɛ laa bii ilaa ibono i gyɛ gɛsintin mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono fatela kya wu gibiri dɔ mɔ. Aꞌ nu gɛnen ilaa ŋmarasɛsɛ ibono gɛnen‑n kpaa fo gɛkaabono aye-Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so mɔ. Yesu laa kii ba mɔ, ɔ laa yɛgɛ a tansi bii gɛsintin ilaa fɛɛ gɛdɛ ne n kɛ aye abɛɛ gɛbaadiikɛ gigyɛkpebi ne n lii. 20 Ibono i tansi i tiri yɛɛ fɛꞌ nu gɛsɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ ŋmarasɛ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ dɔ mɔ, nyamesɛ mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ nu imɔ gɛsɛ mɔ-gibaa so. 21 I lii fɛɛ iŋ gyɛ mɔmɔ-gibaa so ne mɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan mɔ ne mɛ ŋmarasɛ yela. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n suu de mɔmɔ pɛi ne mɛ taalɛ tɔgɛ ikalan ibono i lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ.

2

Abonbo Mɛ Laa Saarɛ Fɛye Dɔ

1 Adedaabo aberɛ mɔ i nyɛ asa ako mɛ kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ne mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa asa. Gɛnen kee ne fɛye-aberɛ adɛ dɔ mɔ i laa nyɛ asa ako mɛ laa koso kɛɛ abon yɛɛ Wurubuaarɛ gɛsintin ilaa ne mɛ kya nyiile fɛye. Gɛnen abonbo abono mɛ laa tɔngɛ adawo so nyiile fɛye ilaa nyiilesɛ ibono i kya nyida anyamesɛ gɛkyena mɔ. Yɛgɛ Yesu gi wuꞌ sa ɔmɔ. Mɔ ne n gyɛ wura ɔbono ɔ sɔɔ mɔmɔ ka gikɔ de mɛꞌ nyɛ kyena sa mɔ. Imɔ‑rɛ imɔ gbaa mɔ, mɛ laa kine mɔ. Imɔso mɔmɔ gbaa-gbaa mɛ kya laarɛ lɛwu poroko ma‑a sa mɔmɔ-nyoro ne. 2 Abonbo mɔ mɛ laa wɔra ilaa kpan. Fɛye dɔ sakyɔ fɛ laa buu mɔmɔ-gitan. Asa banban mɛ wu gɛnen mɔ, i laa yɛgɛ mɛ laa tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn kyu lii Yesu-lɛɛ gɛsintin ɔkpa mɔ so. 3 Gɛnen abonbo adɛ mɛ bo onsipara nyɛnyɛn. Mɛ kya laarɛ mɛꞌ nyɛ fɛye gyi so mɔ, mɛ laa lɛɛ ilaa nyiilesɛ lii mɔmɔ gbaa-gbaa amu dɔ kyu nyiile fɛye. Lii ko‑o dedaa mɔ, Wurubuaarɛ gi ti wolaa bun mɔmɔ gipuɛɛ. Mɔmɔ-gisobiidɛ gi dɛ gi gyoo mɔmɔ.

Asa Nyɛnyɛn Mɛ Laa Sii De Gisobiidɛ Kaaborɛ Mɔmɔ-Nbɛlɛ Gɛkɛ Mɔ

4 A laa taalɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ laa ka ilaa nyɛnyɛn giwɔra gikɔ gɛsintin. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono mɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ kyɛɛ mɔmɔ. O tii mɔmɔ wɔra ibɔ ibono i bo gibiri gɛkpaa mɔ dɔ yɛɛ mɛꞌ dɛ nno gyoo gɛkaabono ɔ laa gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ. 5 Dedaa mɔ gɛnen kee ne Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ kyɛɛ gɛsinkpan so asa abono mɛ mɛŋ selɛ mɔ mɔ. Ɔ yɛgɛ nkyu gi gyi mɔmɔ pɛwu. Pɛi de nkyu giꞌ lɔɔ gyi mɔmɔ gɛnen mɔ, Nowa berɛ naa ɔ kya nyiile asa yɛɛ mɛꞌ wɔra ilaa ibono i boran sa Wurubuaarɛ. Ne Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ mɔ‑rɛ asa sono ako, ne nkyu mɔ giŋ gyi mɔmɔ. 6 Gɛnen kee ne Wurubuaarɛ mɛŋ yɛgɛ kyɛɛ Sodom de Gomora isowolɛ so asa. I lii fɛɛ mɛ mɛŋ selɛ mɔ. Ɔ tɔgɛ yɛɛ ɔ laa boori ɔmɔ-isowolɛ ka gikɔ. Gɛsintin mɔ, ɔ yɛgɛ ɔgya gi dɛɛ isowolɛ mɔ imɔ‑rɛ imɔ-asa bingiri nsɔ, ne i wɔra sinkaala sa asa abono mɛ maŋ selɛ mɔ mɔ. 7 Owi ɔbono Wurubuaarɛ mɛŋ ti taa dɛɛ gɛnen isowolɛ ibono mɔ, ɔnyen ɔko tɛ nno. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lɔtɛ. Lɔtɛ gyɛ gɛsintin wura. O wu gɛnɔɔbono isowolɛ mɔ so awura amu a wuꞌ ne mɛ san mɛ kya wɔra ilaa kpan mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ. 8 Gɛkɛ kamaasɛ mɔ, ɔ kya wu de mɔ-ansi ne ɔ kya nu de mɔ-aso yɛɛ mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ nbara mɔ gɛnɔ. Mɔ berɛ kya laarɛ ilaa ibono i boran sa Wurubuaarɛ so mɔ, mɔ-gisen dɔ i kpɛ i kya dɛɛ mɔ daa kyu lii gɛnen ilaa ibonoana so.

9 Imɔso fɛꞌ bii yɛɛ Wura Wurubuaarɛ nyi gɛnɔɔbono ɔ laa wɔra de ɔꞌ lɛɛ anyamesɛ abono mɛ selɛ mɔ mɔ lii ilaa nyɛnyɛn idoo dɔ. O nyi gɛnɔɔbono kee ɔ laa yɛgɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo mɔ mɛ laa sii de gisobiidɛ kpaa fo gɛkɛ gɛbono ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 10 Asa abono Wurubuaarɛ laa tansi biidɛ giso mɔ ne n gyɛ abono mɛ kya son mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ibono i kya kyu ineesi bun mɔmɔ-nyoro ne mɛŋ kya kyu nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛbelɛnsɛ mɔ terɛ sɛi mɔ.

Gɛnen ne n gyɛ abonbo abono a darɛ yɛɛ mɔmɔ-ilaa nyiilesɛ i kya nyida anyamesɛ gɛkyena mɔ. Mɛ bo ansiɔlon ne mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro yɛɛ mɔmɔ ne n bo no. Mɛ kya taalɛ saalɛ ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ ne iŋ kya taa ŋmaa mɔmɔ-gisen. 11 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gbaa mɛŋ kya wɔra fɛɛ mɔmɔ-lɛɛ idɛ. Yɛgɛ mɔmɔ-ɔlon de mɔmɔ-oduduu ɔbono mɛ bo mɔ gi don abonbo adɛ-lɛɛ mɔ gbaa bun. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, nengyene ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ i kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ laa kpaa buu imɔ sa Wura Wurubuaarɛ mɔ, mɛŋ kya kpaa saalɛ mɔmɔ sa Wurubuaarɛ. 12 Gɛnen abonbo adɛ mɛ dɛ daa fɛɛ nfɛdɔbuɛ; mɛŋ kya sa nwɔnsa pɛi de mɛꞌ lɔɔ wɔra ilaa. Ilaa ibono mɛ mɛŋ nyi imɔ dɔ mɔ, asebi ne mɔmɔ berɛ mɛ kya kyu loo imɔ dɔ. Mɛ laa nyɛ imɔ so lɛwu fɛɛ gɛnɔɔbono i dɛ sa nbuɛ nko yɛɛ gyanbuɛ ɔꞌ pɛɛdɛ nmɔ mɔɔ mɔ. 13 Ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra mɔ mɛ laa nyɛ imɔ so gikɔka. Mɔmɔ-ilaa laarɛsɛ ne n gyɛ nta ginun de ɔkon gigyi. Mɛ san mɛ kya laarɛ mɛꞌ wɔra daa imɔ toloowi kalaadɛ. Mɛ kya wɔra fɛye ipeeli ne mɛ kya nyida ilaa sa fɛye fɛɛ gɛnɔɔbono ilaa kpensɛ i kya yii gɛgbɛ mɔ. Mɛ kya wɔra abaa gyi de fɛye mɔ, i kya wɔra mɔmɔ ɔkon yɛɛ mɛ kya nyɛ fɛye mɛ kya penɛ. 14 Asa mɔmɔ-kaana gilaarɛ ne n kpɛ i gyan mɔmɔ-ansi so, ne ilaa nyɛnyɛn giwɔra iŋ kya fii mɔmɔ gɛkaako kpa‑a. Mɛ kya penɛ asa abono mɛŋ ti nyɛ yelɛ Yesu gɛsintin ɔkalan mɔ so girin mɔ yɛɛ mɛꞌ kasɛ daa mɔmɔ abonbo ilaa wɔrasɛ mɔ. Onsipara nyɛnyɛn gi den mɔmɔ. Mɔmɔ berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra mɔmɔ. 15-16 Mɛ taa gɛsintin ɔkpa mɔ yɛgɛ, ne mɛ naa kpe mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn fɛɛ ibono Baalam, Beeyɔ mɔ-bi mɔ gi wɔra mɔ. Nkana Baalam baarɛ kya tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan, ne ɔ baa fuɛ Wurubuaarɛ ɔkpa. Mɔ-gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn de asa mɛꞌ ka mɔ imɔ so gikɔ. Gɛkɛ gɛdɛ ɔ koso de ɔꞌ kpaa wɔra gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono, ne Wurubuaarɛ gi gya mɔ. Ɔ yɛgɛ bee, gbaa, gi bugi gɛnɔ tɔngɛ sa mɔ fɛɛ nyamesɛ de ɔꞌ nyɛ taa ilaa kpan ibono nkana ɔ kya laarɛ ɔꞌ kpaa wɔra mɔ yɛgɛ.

17 Abonbo adɛ mɛ kya lɛɛ asa tanga fɛɛ nkolobii nbono gi kya ŋaa gibelɛ mɔ, abɛɛ nyangbon ne n sin ɔ kya laarɛ ɔꞌ baa da ne ɔ kya koso mɔ. Wurubuaarɛ gi kyu nfono i tansi i bo gibiri gɛkpaa mɔ yela sa ɔmɔ yɛɛ nno ne mɛ laa kpe mɔmɔ-lɛwu gɛmara. 18 Agyɛbi boduduusɛ abono a kya lii mɔmɔ-nnɔ dɔ mɔ a don mɔmɔ ne aŋ kya kpaa nyamesɛ de sɛi. Fɛɛ asa ako mɛ kya laarɛ mɛꞌ taa abon ɔson mɔ yɛgɛ mɔ, gɛnen abonbo adɛ mɛ kya kyu ilaayan nwɔnsa kii baa penɛ mɔmɔ. Gɛnen nwɔnsa nbono gi kya lii daa aye anyamesɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa asɛ. 19 Abonbo mɔ mɛ kya tɔgɛ wɔra asa mɔ yɛɛ, “Nengyene fɛ nu aye asɛ mɔ, i laa wɔra fɛɛ fɛ tɛ fɛye-gibaa so ne. Fɛ mɛŋ tɛ sa ɔko.” Abonbo abono mɛ kya tɔgɛ ilaa idɛ pɛwu faa, mɔmɔ mɔ ne n gyɛ nbide sa ilaa nyɛnyɛn giwɔra ibono i kya nyida nyamesɛ mɔ. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra i gyi mɔmɔ-amu. Fo ɔbono ilaa iko i gyi fo-gimu ne foŋ baa taalɛ taa imɔ giwɔra yɛgɛ mɔ, fo bingiri gɛbide sa gɛnen ilaa ibono ne. 20 Nkana abonbo adɛ mɛ ti nyɛ mɔmɔ-nyoro lii Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ ibono asa mɛ naa ma‑a wɔra gɛsinkpan gɛdɛ so mɔ dɔ. Mɛ ti bii aye-Wura de aye-ɔmɔlɛgɛbo Yesu Kirisito. Imɔ gɛmara mɔ, mɛ kii kpaa loo gɛnen ilaa nyɛnyɛn ibono dɔ, ne i kya kii nyɛ ɔlon mɔmɔ so. I ba gɛnen mɔ, i kya lɔrɔ wɔra nyɛnyɛn sa mɔmɔ don gigyangbarasɛ mɔ. 21 Ne fɛɛ mɛ mɛŋ ti bii gɛnɔɔbono nyamesɛ kya nyɛ mɔ-gisen dɔ iꞌ wɔra ɔdan sa Wurubuaarɛ kerɛ daa mɔ, nkana i bɔ. Idɛ faa mɔ, Yesu isɔɔ mɔ mɛ ti yɛgɛ mɛ nu nbara nbono Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gi yela sa anyamesɛ mɔ. Ibono mɛ taa nmɔ yɛgɛ faa mɔ, i laa tansi wɔra mɔmɔ nyɛnyɛn. 22 Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ i kyena de akpalɛ adɛ.

“Gyoono gi kpalegɛ yela naa kyon,

ne o kii baa puru mɔ-akpalegɛtɔ mɔ gyi.”

Ne

“Kuuri, mɔ, fo ne n kine fo gyere mɔ lɔrɔ nnɛ,

gipatɛɛ dɔ ne ɔ laa kii kpaa dɛ fɔgedɛ.”

3

Wura Yesu Laa Kii Ba Gɛsinkpan So

1 Me-nanboana laarɛsɛ, ɔwolɛ baarɛ ne n gyɛ me-ɔwolɛ nyɔsɛ ɔbono n kya ŋmarasɛ mi‑i bunge fɛye. Imɔ inyɔ dɔ mɔ, n kya nyingi fɛye daa ilaa ibono fɛ ti wolaa nu mɔ. N kya tɔgɛ mi‑i wɔra fɛye de fɛye-gɛwɔnsa gɛꞌ nyɛ gyan gɛsintin ilaa idɛ so. 2 N kya laarɛ fɛꞌ nyingi ilaa ibonoana Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ wolaa tɔgɛ yela mɔ. Wurubuaarɛ ne n lɔrɔ ɔmɔ yela sa mɔ-gɛsun. Fɛꞌ nyingi aye-Ɔmɔlɛgɛbo de aye-Wura Yesu nbara nbono ɔ yela ne mɔ-isɔɔ mɔ mɛ lɛɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ.

3 Ilaa ibono i gyangbara mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ owi ɔbono gɛsɛ gɛrɛ i kya laarɛ iꞌ yela ɔkara mɔ, i laa baa nyɛ asa ako mɛ laa koso mɛ kya ŋmasɛ fɛye. Gɛnen asa abono mɛ laa kpɛ mɛ kya nu daa de mɔmɔ wolɛ-lɛɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ. 4 Gɛnɔɔbono so mɛ laa kyu ŋmasɛ fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ mɛ laa taasɛ fɛye yɛɛ, “Fɛye-Wura Yesu gi ka yela sa fɛye yɛɛ ɔ laa kii ba gɛsinkpan so mɔ, ɔ bo fonɛ dɔ daa? Owi ɔbono ɔ ka sa fɛye gɛnen mɔ, aye-sɛana mɛ san mɛ yii ayaa. Lii ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ soso de gɛsɛ baa lii de ndɛ faa, gɛnɔɔbono ilaa kamaasɛ i kpɛ i dɛ mɔ, gɛnen ne i kpɛ san i dɛ faa.” 5 Mɛ kya ŋmasɛ fɛye gɛnen mɔ, mɛ kya kerɛ ansi daa yɛɛ mɛ mɛŋ nyi yɛɛ dedaa mɔ Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ gigyɛbi ne o kyu lɛɛ soso de gɛsɛ. Mɛ mɛŋ nyi kee yɛɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ gɛsinkpan mɔ, ɔ lɛɛ gɛmɔ lii daa nkyu dɔ, ne kyu lii nkyu so kee ne gɛsinkpan gɛ bo no faa. 6 Owi ɔko dɔ mɔ, kyu naa de Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ gigyɛbi kee so mɔ, ɔ yɛgɛ nkyu gi gyi gɛsinkpan ne i nyida gɛmɔ pɛwu. 7 Kyu naa de Wurubuaarɛ gɛnɔ dɔ gigyɛbi mɔ kee so ne Wurubuaarɛ gi kyu soso de gɛsɛ yela gyoo yɛɛ ɔgya ne ɔ laa san kyu baa nyida imɔ mɔ. Gɛnen gɛkaabono ne ɔ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ de oꞌ bun asa abono mɛŋ selɛ mɔ mɔ gipuɛɛ de ɔꞌ mɔɔ mɔmɔ gɛkpaa.

8 Me-nanboana laarɛsɛ, ibono fɛ tɛ fɛ gyoo Yesu gikiiba faa mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ tan yɛɛ Wura Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gɛkɛ kolon gɛ dɛ fɛɛ nsi nwɛ gudu, ne nsi nwɛ gudu mɔ gi dɛ fɛɛ gɛkɛ kolon. 9 Ako mɛ kya tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ dɛ mɔ-ilaa ɔ kya kpii gɛsɛ, nkana ɔfaanan ɔ ti yɛgɛ Yesu Kirisito gi kii ba gɛsinkpan so fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ ka yela mɔ. Iŋ gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ dɛ mɔ-ilaa ɔ kya kpii gɛsɛ. Ɔ bo gisen sa anyamesɛ daa. Ɔŋ kya laarɛ fɛɛ ɔko ɔꞌ fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. Ɔ kya laarɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔꞌ nyɛ nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo de ɔꞌ taa imɔ giwɔra yɛgɛ.

10 Gɛkaabono Wura Yesu laa kii ba gɛsinkpan so mɔ, gɛnen gɛkɛ mɔ gɛ laa fuɛ asa ayaa fɛɛ oyu. Gɛkaabono mɔ, Wurubuaarɛ laa yɛgɛ ɔgya laa yɛlegɛ ilaa ibono o kyu pɔrɔ soso de gɛsɛ mɔ nyida de ilaa kamaasɛ ibono i bo gɛsinkpan so mɔ de gɛsinkpan mɔ gbaa-gbaa gɛꞌ dɛɛ ŋonii. Soso de gɛsɛ i laa yela ɔkara gɛnen gɛkaabono. Aberɛ abono soso i kya yela ɔkara gɛnen mɔ, i laa wɔra ɔlanba.

Imɔso Fɛꞌ Kyena Gisen Fufuli Awura Akyenabi

11 Ibono ɔgya laa baa nyida ilaa kamaasɛ fafaanan faa mɔ, menɛtɔ anyamesɛ gidebi ne i kaaborɛ fɛꞌ wɔra? I kaaborɛ fɛye-gɛkyena dɔ ilaa pɛwu dɔ mɔ, fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nyoro yela sa Wurubuaarɛ de fɛꞌ selɛ mɔ. 12 Fɛꞌ kyu fɛye-gɛwɔnsa gyanꞌ gɛkɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ Wura Yesu oꞌ kii ba gɛsinkpan so mɔ so de fɛꞌ wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ ne gɛnen gɛkɛ mɔ gɛ laa ba kusaa mɔ. Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, soso i laa dɛɛ nyida. Ɔgya mɔ awulewule a laa yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi kyu pɔrɔ soso de gɛsɛ mɔ kee iꞌ yɛlegɛ. 13 Imɔ gɛnen gbaa mɔ, Wurubuaarɛ gi ka yela yɛɛ ɔ laa kii lɛɛ soso de gɛsɛ pobɔrɔ, ne aye-ansi a gyanꞌ imɔ so gɛnen. Gɛsintin so‑o ne mɛ laa gyi nno.

14 Imɔso me-nanboana laarɛsɛ, fɛye-ansi a gyanꞌ soso de gɛsɛ pobɔrɔ mɔ so faa mɔ, fɛꞌ tɛsɛ nyanga ansi de oꞌ wu yɛɛ fɛ tɛ de abara de gisen yuuli. Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-asen a fuuli de ɔŋ sa oꞌ wu ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so tɔgɛ. 15 Yesu mɛŋ ti kii ba gɛsinkpan so faa mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ aye-Wura Wurubuaarɛ kya nyɛ gisen sa asa daa de mɛꞌ nyɛ de ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɔmɔ‑rɛ mɔ nsana iꞌ nyɛ lɔrɔ pɛi de Yesu ɔꞌ lɔɔ ba. Aye-nanbo laarɛsɛ Pɔɔlo kee gi ti wolaa ŋmarasɛ imɔ sa fɛye. Wurubuaarɛ ne n sa mɔ ɔlaako ginyi ne ɔ ŋmarasɛ gɛnen. 16 Pɔɔlo ɔwolɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa ŋmarasɛ ne ɔ laa tɔgɛ kyu lii Yesu gimaakiiba belen mɔ so mɔ, gɛnen ne ɔ kya ŋmarasɛ ne. Mɔ-iwolɛ dɔ mɔ i bo ilaa ikoana ibono i kya wɔra ɔsen de fɛꞌ nu imɔ gɛsɛ kusaa. Asa abono mɛŋ kasɛ ilaa ne mɛŋ yelɛ ilaa kolon so mɔ mɛ kya keda Pɔɔlo iwolɛ nten nko kyɛɛgɛ. Gɛnen ne mɛ kya keda Wurubuaarɛ agyɛbi sɛnsɛ kee kyɛɛgɛ ne. Mɛ kya wɔra imɔ idɛ gɛnen pɛwu faa mɔ, mɛ kya laarɛ mɛꞌ fuɛ mɔmɔ-lɛwu gɛmara ne.

Agyɛbi Tiikarasɛ

17 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛye berɛ, fɛ ti wolaa fɛ nyi imɔ idɛ. Imɔso fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ asa abono mɛŋ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so mɔ mɛꞌ nyɛ fɛye penɛ de iꞌ yɛgɛ fɛꞌ tɔrɔ Wurubuaarɛ ɔson mɔ dɔ. 18 Fɛye berɛ, fɛꞌ kpɛ fɛ kerɛ aye-Wura de aye-Ɔmɔlɛgɛbo Yesu Kirisito ansi dɔ yɛɛ ɔ laa kpaa fɛye. Fɛ ti nyɛ bii mɔ fɛye-asen dɔ faa mɔ, fɛꞌ kpɛ fɛ kya bii mɔ gɛnen fɛ kya too.

Nyisigyi ɔꞌ wɔra mɔ-lɛɛ aberɛ adɛ dɔ kpaa lii aberɛ abono aŋ bo ɔkara mɔ. [Iꞌ ba gɛnen.]

1 Gyɔn

1

2

3

4

5

Gyɔn Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

1

Kirisito Ɔbono A Wu De Ansi Mɔ

1 Kirisito ɔbono ɔ wolaa ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, mɔ ɔbono a nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ ne a wu mɔ de aye-ansi, ne a kerɛ mɔ dandan ne a nyɛ mɔ yii mɔ, mɔ-ilaa ne a kya baa aꞌ baa tɔgɛ faa. Mɔ ne n gyɛ gigyɛbi gibono gi kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. 2 Gɛnen Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛdɛ gɛ lii gɛwi gɛsinkpan so. A wu mɔ de ansi. Mɔ-ilaa ibono a wu mɔ ne a kya buu a kya sa fɛye faa. Mɔ gbaa-gbaa ne n gyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. Nkana ɔ bo mɔ-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ne Wurubuaarɛ gi san lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile aye gɛsinkpan so. Mɔ-ilaa ne a kya lɛɛ a kya tɔgɛ faa. 3 Imɔso ilaa ibono a wu ne a nu gɛnen mɔ, imɔ ne a kya tɔgɛ a kya sa fɛye de aye‑rɛ fɛye kee aꞌ nyɛ wɔra nyamesɛ kolon. Aye berɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ de mɔ-bi Yesu Kirisito a ti wɔra nyamesɛ kolon. 4 A kya ŋmarasɛ imɔ idɛ a kya sa fɛye de aye‑rɛ fɛye pɛwu aꞌ nyɛ gyi ɔkon dabɔlɛ kpaa logɛ.

Ɔkalan Ɔbono Kirisito Gi Sa Aye Mɔ

5 Ɔkalan ɔbono a nu lii Kirisito asɛ ne a kya lɛɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ fatela; gibiri giŋ bo mɔ dɔ ba‑a pii faa. 6 Nengyene a tɔgɛ yɛɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ a gyɛ nyamesɛ kolon yɛgɛ a naa daa ilaa nyɛnyɛn ibono i gyɛ gibiri dɔ mɔ, a kya kɛɛ abon daa. Aye-gɛkyena dɔ mɔ, a mɛŋ naa gɛsintin ɔkpa mɔ so ne. 7 Nengyene a buu fatela mɔ aye-gɛkyena dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ bo fatela dɔ mɔ, aye‑rɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ a laa wɔra nyamesɛ kolon, ne Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nkalan mɔ gi laa kpɛ gi kya kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn pɛwu lii aye so.

8 Nengyene a tɔgɛ yɛɛ a mɛŋ bo ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, a kya penɛ aye-nyoro daa. Gɛsintin gɛŋ bo aye dɔ ne. 9 Nengyene a lɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ tɔgɛ sa mɔ mɔ, Wurubuaarɛ gyɛ ɔpaawɔrabo ne ɔ bo gɛsintin so mɔ, ɔ laa kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye de ɔꞌ kpaarɛ aye-asen dɔ de ilaa kamaasɛ ibono iŋ boran sa mɔ mɔ iꞌ lii aye dɔ. 10 Nengyene a tɔgɛ yɛɛ a mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, a kya laarɛ aꞌ ten Wurubuaarɛ gɛnɔ ne. Mɔ-agyɛbi mɔ aŋ bo aye-asen dɔ.

2

A Nyi Wurubuaarɛ?

1 Me-biana, n kya ŋmarasɛ gɛnen ilaa idɛ mi‑i sa fɛye de iꞌ kpaa fɛye de fɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nengyene fɛɛ fɛye dɔ ɔko gi taa wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ a bo ɔbono ɔ yelɛ aye-giyaa dɔ mɔ-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya dɛ giserɛ. Mɔ ne n gyɛ Yesu Kirisito, Gɛsintin Wura mɔ. 2 A wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, mɔ ne n kyu mɔ-nyoro pataa Wurubuaarɛ sa aye. Ne iŋ gyɛ aye-wolɛ gbaa, aye‑rɛ gɛsinkpan so anyamesɛ pɛwu. 3 Ilaa ibono i laa yɛgɛ aꞌ nyɛ bii aye-asen dɔ yɛɛ a nyi Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “A kya gyi Wurubuaarɛ nbara so?” 4 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “N nyi Wurubuaarɛ, n nyi Wurubuaarɛ” yɛgɛ ɔ mɛŋ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono gyɛ daa ɔbonbo. Gɛsintin gɛŋ bo mɔ asɛ. 5 Ɔbono ɔ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so mɔ berɛ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa gɛsintin lii mɔ-gisen dɔ kpaa lii. Nan tɔgɛ fɛye ilaa ibono i laa yɛgɛ aꞌ nyɛ bii aye-asen dɔ yɛɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ a kya loo mɔ. 6 Imɔ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ naa de Wurubuaarɛ mɔ, i kaaborɛ mɔ-anaabi aꞌ wɔra daa fɛɛ Yesu-lɛɛ ɔnan.

Laarɛ Fo-Nanbo Kirisito Sonbo Ilaa

7 Me-nanboana laarɛsɛ, iŋ gyɛ nbara pobɔrɔ ne nꞌ kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye. Nbara mɔ gi gyɛ daa ndedaa nbono fɛ ti wolaa fɛ dɛ nmɔ lii giyiigɛsɛ. Nmɔ ne n gyɛ Yesu agyɛbi abono fɛ ti nu amɔ so mɔ. 8 Ɔkpa ɔko so berɛ mɔ, nbara nbono n kya ŋmarasɛ faa gi gyɛ daa npobɔrɔ. Kyu lii Kirisito so de fɛye kee so mɔ, gi gyɛ daa nbara npobɔrɔ gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ gibiri mɔ gi ti gi kya kyon ne gɛsintin fatela mɔ ti ɔ kya wu.

9 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ bo Wurubuaarɛ fatela mɔ dɔ, yɛgɛ ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono san ɔ bo ilaa nyɛnyɛn gibiri mɔ dɔ ne. 10 Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo ilaa mɔ kya kyena daa Wurubuaarɛ fatela mɔ dɔ, ne iŋ bo sɛi fatela mɔ dɔ ibono i laa yɛgɛ de oꞌ sidi. 11 Ɔbono mɔ, ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ berɛ, bo daa ilaa nyɛnyɛn gibiri dɔ. Ɔ wɔra fɛɛ ɔbono ɔ naa gibiri dɔ mɔ, ɔ mɛŋ nyi nfono ɔ kya kpe. Mɔ-gɛkyo gɛ yɛgɛ ɔ wɔra fɛɛ gyaatanbo.

N Kya Ŋmarasɛ Mi‑i Sa Fɛye Abono Fɛ Gyɛ Kirisito-lɛɛ Mɔ

12 Me-biana, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ kyu lii Kirisito so mɔ

Wurubuaarɛ gi kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye.

13 Me-sɛana, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛ nyi Kirisito

ɔbono ɔ wolaa ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ.

Adega, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛ nyɛ ɔlon Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ so.

Me-biana, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ, n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ nyi aye-sɛ Wurubuaarɛ.

14 Me-sɛana, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ nyi Kirisito ɔbono ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ.

Adega, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ bo ɔlon, Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a tɛ fɛye-asen dɔ,

ne fɛ nyɛ ɔlon Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ so.

Mɛŋ Kya Son Awura Anyɔ

15 Imɔso fɛ naa gɛsinkpan gɛdɛ so faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ gɛrɛnaa asa abono mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ mɔmɔ-gɛkyena ɔnan abɛɛ mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ iꞌ da fɛye ɔbolɛ. Nengyene mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ i kya da fo ɔko ɔbolɛ mɔ, foŋ bo gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ ne. 16 I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ ilaa i mɛŋ lii Wurubuaarɛ asɛ. Mɛ kya nu de mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa, mɛ kya diilɛ gɛsinkpan so ilaa ne i kya gyi mɔmɔ-amu, ne mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro kyu lii ilaa ibono mɛ bo abɛɛ ilaa ibono mɛ kya wɔra mɔ so. Gɛnen nwɔnsa ndɛ ɔnan pɛwu gi mɛŋ lii Wurubuaarɛ asɛ. Gi lii daa gɛsinkpan gɛrɛnaa gɛkyena gɛbono asa mɛ tɛ ne mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ asɛ. 17 Gɛsinkpan gɛdɛ so gɛkyena de gɛmɔ so ilaa ibono i kya gyi asa amu mɔ i kya laarɛ iꞌ yela ɔkara. Ɔbono ɔ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ berɛ, laa kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

Gɛnɔɔbono Kirisito Adɛ Mɛ Kya Bii Kirisito Akyobo

18 Me-biana, aye-gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ gi fo. Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ wolaa nu yɛɛ nkɛ laalaalogɛ mɔ dɔ mɔ, Kirisito ɔkyobo mɔ laa ba mɔ, idɛ kon, Kirisito akyobo mɛ nyaakyɔ. Imɔso ne a nyɛ bii yɛɛ nkɛ laalaalogɛ mɔ gi fo mɔ. 19 Kirisito akyobo adɛ mɛ lii aye dɔ. Mɛŋ gyɛ aye dɔ. Nengyene fɛɛ mɛ gyɛ aye dɔ mɔ, nkana ɔfaanan mɛ san mɛ bo aye dɔ baa lii de ndɛ. Mɛ lii aye dɔ gɛnen daa de iꞌ nyɛ lɛɛ gɛwi nyiile tentegelen yɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ mɛŋ gyɛ aye dɔ.

20 Fɛye berɛ, Kirisito ɔbono mɔ-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ gi yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de fɛye de fɛꞌ wɔra mɔ-asunbo. Fɛye pɛwu fɛ nyi gɛnen ilaa idɛ. 21 N kya ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ faa, i mɛŋ gyɛ yɛɛ fɛ mɛŋ nyi gɛsintin mɔ so. Fɛ nyi. Fɛ nyi kee yɛɛ iŋ bo abon ako yɛɛ amɔ berɛ, a lii daa gɛsintin mɔ asɛ. 22 Anɛ mɔ ne n gyɛ ɔbonbo mɔ? Gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya kine yɛɛ iŋ gyɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne n gyɛ ɔbonbo mɔ. Mɔ ne n gyɛ Kirisito ɔkyobo mɔ. Mɔ kee ne n gyɛ ɔbono ɔ kya kine Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Yesu pɛwu mɔ. 23 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kine yɛɛ Yesu mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ maŋ taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɔ-sɛ. Ɔbono mɔ ɔ kya lɛɛ tɔgɛ sansana yɛɛ ɔ kya sɔɔ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gyi mɔ berɛ, ɔ laa taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɔ-sɛ.

Fɛꞌ Kyena Kirisito Dɔ Gɛnen

24 Fɛꞌ yɛgɛ ilaa ibono fɛ wolaa nu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ iꞌ kyena fɛye dɔ. Nengyene ilaa ibono fɛ wolaa nu mɔ i tɛ fɛye dɔ mɔ, fɛye kee fɛ laa kyena Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ dɔ de Wurubuaarɛ gbaa-gbaa dɔ. 25 Ilaa ibono Yesu Kirisito gi ka yela sa aye abono a kya sɔɔ mɔ gyi gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ laa yɛgɛ de aꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa.

26 Asa abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ penɛ fɛye mɔ so ne nꞌ kya ŋmarasɛ imɔ idɛ n kya sa fɛye faa. 27 Fɛye berɛ, Kirisito gi yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de fɛye, ne ɔ san ɔ bo fɛye dɔ. Imɔso i mɛŋ baa i tiri yɛɛ ɔko ne ɔꞌ baa nyiile fɛye ilaa idɛ. Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ suu de fɛye mɔ wolaa ɔ kya nyiile fɛye ilaa kamaasɛ. Ilaa ibono ɔ kya nyiile fɛye gɛnen mɔ i gyɛ daa gɛsintin. I mɛŋ gyɛ abon. Imɔso fɛꞌ kyena Kirisito dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi nyiile fɛye mɔ. 28 Me-biana, fɛꞌ kyena Kirisito dɔ. Nengyene o kii ba mɔ de aꞌ nyɛ da gikan yelɛ mɔ-ansi dɔ de a mɛŋ sa aꞌ selɛ ipeeli.

Abono Mɛ Gyɛ Wurubuaarɛ Mɔ-Biana Gɛsintin Mɔ Ilaa

29 Fɛ nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ gɛsintin wura mɔ, i kaaborɛ fɛꞌ bii kee yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne.

3

1 Fɛꞌ kerɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya laarɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ ilaa mɔ! Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ kya terɛ aye yɛɛ mɔ-biana. Ne gɛnen asa ne a san a gyɛ. Asa abono mɛ mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ kya wu aye bii gɛnen. Mɛŋ nyi Wurubuaarɛ so daa ne i dɛ mɔmɔ gɛnen. 2 Me-nanboana laarɛsɛ, idɛ kon a bingiri Wurubuaarɛ mɔ-biana ne. Anyamesɛ abono ɔnan a laa baa wɔra gɛkaako mɔ berɛ Wurubuaarɛ mɛŋ ti taa lɛɛ imɔ-gɛwi. A nyi daa yɛɛ Yesu Kirisito gi kii ba mɔ, a laa wɔra fɛɛ mɔ-ɔnan. I kya nyiile yɛɛ a laa wu gɛnɔɔbono ɔ dɛ mɔ de aye-ansi. 3 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyan Kirisito so yɛɛ ɔ laa wu mɔ de ansi mɔ kya lɔrɔ mɔ-gisen dɔ de iꞌ fuuli fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gisen dɔ i fuuli mɔ.

Ilaa Ibono So Asa Mɛ Kya Wɔra Ilaa Nyɛnyɛn Mɔ

4 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ mɛŋ kya ka nbara gɛnɔ. Ilaa nyɛnyɛn ne n gyɛ ibono nyamesɛ mɛŋ kya ka nbara gɛnɔ mɔ. 5 Fɛye abono fɛ kya ka gyan Kirisito so mɔ fɛ nyi ibono so Kirisito gi ba gɛsinkpan so mɔ. Ɔ ba daa de ɔꞌ baa kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ. Ilaa nyɛnyɛn iko‑rɛ iko iŋ bo mɔ dɔ. 6 Anyamesɛ abono mɛ tɛ Kirisito dɔ kee mɔ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Abono mɛ kpɛ mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ berɛ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ ti taa bii Wurubuaarɛ kerɛ, ne mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ.

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Mɔ-Biana De Wurubuaarɛ Mɔ-Biana

7 Me-biana, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ penɛ fɛye. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ gɛsintin wura fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gyɛ gɛsintin wura mɔ. 8 Ɔbono mɔ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ-lɛɛ isa. Mɔ berɛ, ilaa nyɛnyɛn ne n kpɛ i gyɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ lii gɛsɛ de gɛsɛ. Ilaa ibono so Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ ba de ɔꞌ baa nyida ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ilaa wɔrasɛ. 9 Me-nanboana Kirisito asonbo, fɛꞌ bii yɛɛ ɔbono i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ gɛsintin mɔ maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Wurubuaarɛ gidebi ne n kya san kyena mɔ dɔ. Imɔso ɔ maŋ baa taalɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn. I kya nyiile yɛɛ i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ. 10 Ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile fɛye yɛɛ asa adɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana abɛɛ mɔmɔ adɛ ne n gyɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ-biana mɔ ne n gyɛ ilaa idɛ: fɛ wu yɛɛ kaasɛ baarɛ mɛŋ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ abɛɛ ɔŋ kya laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ isa ne.

Gɛlaarɛ Gɛbono Ɔnan Gɛ Kaaborɛ Kirisito Adɛ Mɔ

11 I kya nyiile yɛɛ Yesu ɔkalan mɔ fɛ nu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ kya nyiile aye abono a kya son Yesu mɔ yɛɛ aꞌ laarɛ abara. 12 Aŋ sa aꞌ wɔra fɛɛ Keen. Keen berɛ, gi wɔra Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ-lɛɛ isa. Ɔ mɔɔ mɔ-tedɛ. Menɛ n wɔra so ne Keen gi mɔɔ mɔ-tedɛ mɔ gɛnen daa? O wu yɛɛ mɔ gbaa-gbaa ilaa wɔrasɛ iŋ boran, ne mɔ-tedɛ mɔ, mɔ, kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Gɛnen so ne ɔ mɔɔ mɔ. 13 Me-nanboana Yesu ɔson dɔ mɔ, nengyene asa abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ mɛ kya kyo fɛye mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ilaa pobɔrɔ.

14 Ibono a kya laarɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ ilaa mɔ ne n kya yɛgɛ a kya bii yɛɛ a ti nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan; a maŋ baa fuɛ aye-lɛwu gɛmara. Ɔbono, mɔ, ɔ mɛŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ dɛ fɛɛ isa ɔbono o wuꞌ ɔ naa mɔ. 15 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kyo mɔ-nanbo mɔ gyɛ daa asa ɔmɔɔbo, ne fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ asa ɔmɔɔbo mɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

16 Gɛnɔɔbono a laa wu gɛlaarɛꞌ gbaa-gbaa bii mɔ ne n gyɛ yɛɛ Kirisito gi sɔɔ aye-lɛwu wuꞌ sa aye. Imɔso i kaaborɛ aye kee aꞌ sɔɔ aye-nanboana Yesu asonbo lɛwu wuꞌ sa ɔmɔ. 17 Aꞌ kyu yɛɛ fo ɔko fo bo gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ ne fo-nanbo mɛŋ bo. Nengyene fo keda fo-ansi lɛɛ taa mɔ yɛgɛ mɔ, nnɛ so ne fo laa tɔgɛ yɛɛ fo bo gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ?

Gɛnɔɔbono Aye-Asen A Maŋ Ŋmaa Aye Wurubuaarɛ Asɛ Mɔ

18 Imɔso, me-biana, a kya tɔgɛ yɛɛ a kya laarɛ abara ilaa mɔ, iŋ sa iꞌ wɔra gɛnɔ dɔ giyan. Iꞌ wɔra daa gɛsintin-lɛɛ gɛsalaarɛ gɛbono mɛ kya wu aye-ilaa wɔrasɛ dɔ mɔ. 19 A wɔra gɛnen mɔ ne a laa nyɛ bii yɛɛ a buu daa Gɛsintin mɔ ɔkpa. Imɔ ne nan yɛgɛ ne a laa taalɛ tɔgɛ keda aye-nyoro de iŋ sa iꞌ ŋmaa aye-asen Wurubuaarɛ asɛ. 20 Owi ɔbono aye-asen a kya ŋmaa aye Wurubuaarɛ asɛ mɔ, aŋ sa aꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ aye-nyoro. Wurubuaarɛ berɛ, ɔ don aye‑rɛ aye-asen. Mɔ ne n nyi ilaa kamaasɛ. 21 Me-nanboana laarɛsɛ, nengyene aye-asen a mɛŋ kya ŋmaa aye Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gɛnen berɛ mɔ, a kya taalɛ da otu bugi aye-asen sa Wurubuaarɛ ne. 22 Ilaa kamaasɛ ibono a dalaa kolɛ mɔ mɔ, aye-gibaa gi laa yii imɔ. I lii fɛɛ a kya gyi mɔ-nbara mɔ so ne. Gɛnen kee ne a kya wɔra ibono i kya gyi mɔ-ginsi mɔ ne. 23 Wurubuaarɛ nbara mɔ ne n gyɛ yɛɛ aꞌ ka gyan mɔ-bi Yesu Kirisito so de aꞌ laarɛ abara. Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye ne.

Fɛꞌ Daasɛ Ilaa Ibono I Kya Kyena Asa So Mɔ Kerɛ

24 Asa abono pɛwu mɛ kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ tɛ mɔmɔ dɔ ne mɔmɔ kee mɛ tɛ mɔ dɔ. Ibono i kya yɛgɛ a kya nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ mɔ, i kya lii daa Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono o kyu sa aye mɔ asɛ.

4

1 Imɔso me-nanboana laarɛsɛ abono fɛ kya son Yesu mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ ilaa kamaasɛ ibono i kya kyena anyamesɛ so mɔ gyi. Pɛi ne fɛ laa sɔɔ imɔ gyi mɔ, fɛꞌ daasɛ imɔ kerɛ yɛɛ i lii Wurubuaarɛ asɛ abɛɛ? Abono mɛ kya penɛ asa yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ naa mɛ naa gɛsinkpan so. 2 Imɔso ibono i laa yɛgɛ fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne n tɛ ɔko so mɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛnen oduduu ɔbono kya kyule lɛɛ tɔgɛ yɛɛ Yesu Kirisito ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi. Wurubuaarɛ gi sun mɔ ba gɛsinkpan so, ne ɔ baa bingiri nyamesɛ. Ɔ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ gɛnen ilaa ibono i tɛ mɔ so mɔ, i lii Wurubuaarɛ asɛ ne. 3 Ilaa kamaasɛ ibono i tɛ nyamesɛ so ne i mɛŋ kya kyule lɛɛ Yesu ilaa tɔgɛ mɔ i mɛŋ kya lii Wurubuaarɛ asɛ. Imɔ ibono i gyɛ Kirisito ɔkyobo mɔ ilaa ne. Fɛ wolaa nu imɔ so yɛɛ i laa ba, ne gɛsintin i ti ba i bo gɛsinkpan so.

4 Me-biana, abono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ, fɛye berɛ, fɛ gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin. Asa abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, fɛ ti nyɛ ɔlon ɔmɔ so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo fɛye dɔ mɔ gi don ɔbono ɔ naa gɛsinkpan gɛdɛ so faa. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n dɛ asa abono mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ ɔ naa gɛsinkpan so gɛnen. 5 Mɛ gyɛ daa gɛsinkpan gɛrɛnaa lɛɛ asa. Gɛsinkpan so gɛkyena dɔ ilaa wolɛ ne n kya lii mɔmɔ-nnɔ dɔ, ne abono gɛsinkpan so ilaa wolɛ ne n bo mɔmɔ-ansi so mɔ kee, mɔ, ne n kya nu mɔmɔ asɛ. 6 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ berɛ, a gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin. Imɔso ɔkamaasɛ ɔbono o nyi Wurubuaarɛ mɔ kya nu aye asɛ. Abono mɛ mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin mɔ, mɛŋ kya nu aye asɛ. Gɛnen ilaa idɛ ne n kya yɛgɛ a kya nyɛ bii yɛɛ ilaa ibono i tɛ ɔko so mɔ i gyɛ gɛsintin abɛɛ i gyɛ abon.

Wurubuaarɛ De Abono Mɛ Nyi Wurubuaarɛ Mɔ Mɛ Kya Laarɛ Asa

7 Me-nanboana laarɛsɛ, aꞌ laarɛ abara. Gɛlaarɛꞌ gɛ lii daa Wurubuaarɛ asɛ. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne. O nyi Wurubuaarɛ ne. 8 Ɔbono mɔ, ɔ mɛŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ, gɛnen isa ɔbono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ berɛ gyɛ daa gɛlaarɛꞌ wura. 9 Ɔ keda mɔ-bi kolon sun aye asɛ gɛsinkpan so de aꞌ nyɛ mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan kyu naa de mɔ so. Imɔ ne n yɛgɛ mɔ-gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ bo sa aye mɔ gɛꞌ lii gɛwi. 10 Ilaa idɛ ne n kya lɛɛ gɛlaarɛꞌ gbaa-gbaa nyiile. Iŋ gyɛ aye ne n kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa. Wurubuaarɛ ne n kya laarɛ aye-ilaa. Imɔso ne ɔ keda mɔ-bi sun yɛɛ mɛꞌ kyu mɔ kyɔɔlɛ kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ fuɛ sa aye. 11 Me-nanboana alaarɛsɛ, ibono Wurubuaarɛ gi laarɛ aye-ilaa fafaanan faa, i kaaborɛ aye kee aꞌ laarɛ abara ilaa. 12 Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ ti taa wu Wurubuaarɛ de ansi kerɛ. Nengyene a kya laarɛ abara ilaa mɔ, i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ, ne a nyɛ mɔ-lɛɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan a dɛ a kya laarɛ mɔ-ilaa.

13 A nyi aye-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ ne aye mɔ a tɛ mɔ dɔ. Ibono so a nyi gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi sa aye mɔ gbaa-gbaa Oduduu. 14 Aye mɔ a wu de ansi ne a kya buu a kya sa asa yɛɛ Wurubuaarɛ gi sun mɔ-bi yɛɛ ɔꞌ baa wɔra anyamesɛ ɔmɔlɛgɛbo gɛsinkpan gɛdɛ so. 15 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya bugi gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ ne n gyɛ Yesu mɔ, Wurubuaarɛ tɛ kaasɛ mɔ dɔ ne kaasɛ mɔ mɔ kee tɛ Wurubuaarɛ dɔ. 16 Aye berɛ, a ti bii gɛlaarɛꞌ gɛbono Wurubuaarɛ kya laarɛ aye ilaa mɔ ne aye mɔ a kya ka gyan gɛnen gɛlaarɛꞌ gɛbono so.

Wurubuaarɛ ne n gyɛ gɛlaarɛꞌ wura. Imɔso fo ɔbono fo tɛ ne fo dɛ gɛlaarɛꞌ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ tɛ fo dɔ, ne fo‑o fo mɔ, fo tɛ mɔ dɔ. 17 Imɔ ne n kya yɛgɛ aye abono a kya ka gyan Kirisito so mɔ a kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan aye-asen dɔ. A nyɛ mɔ-gɛlaarɛꞌ ɔnan gɛnen mɔ, a laa nyɛ mara akyɔlɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito dɛ mɔ, gɛnen kee ne aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ a dɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ne.

18 Nyamesɛ bo gɛlaarɛꞌ mɔ-gisen dɔ mɔ, ɔ mɛŋ bo gifuu. I kya nyiile yɛɛ fo bo Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan fo-gisen dɔ mɔ, i kya gya gifuu lii fo-gisen dɔ kpem. I san i bo fo gifuu mɔ, gisobiidɛ ilaa ne fo kya kerɛ. Ɔbono ɔ bo gifuu mɔ mɛŋ ti nyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan mɔ-gisen dɔ. 19 Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa faa mɔ, i lii daa Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ daa gilaarɛ aye-ilaa mɔ so.

20 Nengyene ɔko gi tɔgɛ yɛɛ ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa, yɛgɛ ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, kaasɛ ɔbono gyɛ daa ɔbonbo. Ɔbono ɔŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ɔbono ɔ kya wu de ansi mɔ, nnɛ ne ɔ laa laarɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ mɛŋ kya wu mɔ de ansi mɔ? 21 Nbara ndɛ kee ne Wurubuaarɛ gi yela sa aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ. Ɔbono ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo ilaa.

5

Wurubuaarɛ Mɔ-Biana Gidebi de Mɔmɔ-Ɔlon Ɔbono Mɛ Bo Mɔ

1 Abono pɛwu mɛ sɔɔ gyi yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔmɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne. Mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. Ɔbono ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ, ɔ laa laarɛ abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin mɔ ilaa kee. 2 Nengyene a nyɛ bii yɛɛ a kya laarɛ abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin mɔ ilaa mɔ, i laa lii ilaa inyɔ idɛ asɛ: imɔ ne n gyɛ yɛɛ a kya laarɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ilaa ne a kya nu mɔ-gɛdɛ. 3 Nengyene a kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa gɛsintin mɔ, a laa gyi mɔ-nbara mɔ so. Ne mɔ-nbara mɔ so gigyi i maŋ wɔra ilaa bolonsɛ sa aye. 4 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono i korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ, mɔ ne n kya nyɛ ɔlon asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ilaa wɔrasɛ so. Ilaa ibono i bo aye dɔ ne i kya sa aye ɔlon ne a kya nyɛ kɔ lii ilaa idɛana dɔ mɔ ne n gyɛ gisɔɔgyi gibono a sɔɔ Yesu gyi mɔ. 5 Isa ɔmɔ ne nan taalɛ nyɛ ɔlon asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ilaa wɔrasɛ so? Gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya sɔɔ gyi yɛɛ Yesu ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ wolɛ.

Ibono So A Laa Ka Gyan Yesu So Mɔ

6 Yesu Kirisito ne n gyɛ ɔbono ɔ ba gɛsinkpan so ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-gidebi nyiile asa kyu naa de nkyu nbono mɛ kyu gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ so. Ɔ lɛɛ mɔ-gidebi nyiile asa kee kyu naa de ibono o wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ mɔ so. I mɛŋ gyɛ nkyu mɔ wolɛ so ne Kirisito gidebi mɔ gi lii gɛwi. Nkyu de nkalan so ne mɔ-gidebi mɔ gi lii gɛwi. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya lɛɛ Yesu gidebi mɔ nyiile aye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ bo gɛsintin. 7 I bo ilaa isaꞌ ibono i kya lɛɛ Yesu gidebi mɔ nyiile aye. 8 Imɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ, nkyu mɔ, de nkalan mɔ. Ne gɛnen ilaa isaꞌ idɛ i kya tɔgɛ daa ilaa kolon.

9 Nyamesɛ gi wu ilaa de ansi ne ɔ kya tɔgɛ mɔ, a kya nu mɔ asɛ. Ne Wurubuaarɛ mɔ de‑e? Ilaa ibono ɔ laa buu mɔ i maŋ don anyamesɛ-lɛɛ mɔ gbaa bun? To! Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ ne n gyɛ ilaa idɛ. 10 Ɔbono ɔ sɔɔ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gyi mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ i bo kaasɛ gisen dɔ. Ɔbono mɔ, ɔ mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ ɔbonbo ne. I lii fɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ, ɔ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. 11 Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ sa aye mɔ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ. Gɛnen gɛkyena gɛbono gɛ kya naa daa de mɔ-bi Yesu so. 12 Nyamesɛ ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ tɛ mɔ dɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ne. Ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ mɛŋ tɛ mɔ dɔ mɔ, mɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena de Gɛdalaa

13 N kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ n kya sa fɛye abono fɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ so mɔ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ fɛ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa. 14 Ilaa ibono a nyi aye-asen dɔ ne i kya yɛgɛ a kya nyɛ bugi aye-asen sa Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ a kya kolɛ mɔ ilaa kamaasɛ ne i gyɛ mɔ-gɛlaarɛ dɔ mɔ, ɔ kya nu aye asɛ. 15 Nengyene a nyi yɛɛ Wurubuaarɛ kya nu ilaa kamaasɛ ibono a kya kolɛ mɔ mɔ, a nyi kee yɛɛ ɔ ti nu aye-ndalaa ne ɔ laa wɔra sa aye.

16 Nengyene fɛɛ fo ɔko fo wu fo-nanbo Kirisito sonbo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn iko ne i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i laa baragɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana gɛkpaa mɔ, dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa mɔ. Fo dalaa sa mɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa sa mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Nyamesɛ ɔbono mɔ-ilaa nyɛnyɛn i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i laa baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ nsana gɛkpaa mɔ wolɛ ne nꞌ darɛ gɛnen. Ilaa nyɛnyɛn iko i bo no i kya baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ nyamesɛ nsana gɛkpaa. Iŋ gyɛ imɔ ibono so ne nꞌ kya tɔgɛ yɛɛ fɛꞌ dalaa sa ɔbono mɔ. 17 Ilaa kamaasɛ ibono iŋ boran sa Wurubuaarɛ mɔ, i gyɛ ilaa nyɛnyɛn. I bo ilaa nyɛnyɛn iko ɔnan berɛ ibono iŋ kya baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ nyamesɛ nsana gɛkpaa.

18 A nyi yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Kirisito ɔbono i korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ ne n kya dii fo gɛnen kaasɛ ɔbono ne Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ mɛŋ kya nyɛ yii fo. 19 A nyi yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a gyɛ Wurubuaarɛ adɛ gɛsintin. Asa sɛnsɛ pɛwu abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ, mɛ bo daa Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ abaa dɔ.

20 A nyi kee yɛɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi Yesu Kirisito gi ba gɛsinkpan so, ne o bugi aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ ansi de aꞌ bii ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ. Aye‑rɛ ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ a san a gyɛ nyamesɛ kolon. Aye‑rɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Yesu Kirisito ne n san a gyɛ nyamesɛ kolon. Wurubuaarɛ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ, ne mɔ kee ne n kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ. 21 Imɔso, me-biana, fɛꞌ dii fɛye-nyoro de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ son ilaa banban iko baa bɔla de Wurubuaarɛ.

2 Gyɔn

Gyɔn Ɔwolɛ Nyɔsɛ

1

1 Me, Wurubuaarɛ asonbo ɔbelɛnsɛ mɔ, ne n kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ n kya sa fo, ɔkyii ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ fo yɛɛ foꞌ wɔra mɔ-sonbo mɔ. Fo‑rɛ fo-biana ne nꞌ kya sa gɛnen ɔwolɛ baarɛ.

N kya laarɛ fɛye-ilaa naa de Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ so, ne i mɛŋ gyɛ me-nkon. Asa abono pɛwu mɛ nyi gɛsintin ɔkalan mɔ kee mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa. 2 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ bo aye‑rɛ fɛye dɔ ne ɔ laa kyena aye dɔ gɛkpaa. 3 Aye-sɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Yesu Kirisito mɛꞌ sa aye‑rɛ fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ su aye gitolon de mɛꞌ sa aye gisen yuuli kyu naa de gɛsintin de gɛlaarɛꞌ so.

Gɛsintin De Gɛlaarɛꞌ Ɔkpa

4 I wɔra me ɔkon gikyɔ-gikyɔ yɛɛ nɛ wu fo-biana dɔ ako mɛ buu gɛsintin ɔkpa fɛɛ gɛnɔɔbono aye-sɛ Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye mɔ. 5 Imɔso me-nyi dɛnsɛ, n kya kolɛ fo, yɛgɛ aꞌ laarɛ abara. I mɛŋ gyɛ yɛɛ n kya ŋmarasɛ nbara pobɔrɔ mi‑i sa fo daa. Nbara mɔ gi gyɛ daa ndedaa nbono a wolaa a dɛ nmɔ lii gɛsɛ de gɛsɛ. 6 Gɛlaarɛꞌ gbaa-gbaa ne n gyɛ ibono a laa buu Wurubuaarɛ nbara ɔkpa. Nbara mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ buu gɛlaarɛꞌ ɔkpa fɛɛ gɛnɔɔbono a wolaa nu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ.

7 Fɛꞌ kerɛ gɛnen ilaa idɛ so. I kya nyiile yɛɛ abono mɛ kya penɛ asa lii Wurubuaarɛ ilaa so mɔ mɛ naa mɛ naa gɛsinkpan so. Mɔmɔ ne n gyɛ abono mɛŋ kya kyule lɛɛ tɔgɛ yɛɛ Yesu ne n gyɛ Kirisito Wurubuaarɛ mɔ-bi, ne Wurubuaarɛ gi sun mɔ ba gɛsinkpan so baa bingiri nyamesɛ mɔ. Nengyene fɛ wu isa ɔbono ɔnan mɔ, mɔ ne n gyɛ asa ɔpenɛbo mɔ. Mɔ kee ne n gyɛ Kirisito ɔkyobo mɔ. 8 Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dandan de ilaa ibono fɛ wɔra gɛsun nyɛ mɔ i mɛŋ sa iꞌ lii fɛye-gibaa. Fɛꞌ nyɛ imɔ pɛwu so ntɛɛla. 9 Nyamesɛ ɔbono ɔ tɔgɛ yɛɛ ɔ kya kpe ansi dɔ Wurubuaarɛ ilaa dɔ ne ɔ mɛŋ sii de Kirisito ilaa nyiilesɛ mɔ, Wurubuaarɛ mɛŋ tɛ mɔ dɔ. Ɔbono mɔ, o sii de Kirisito ilaa nyiilesɛ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono berɛ, aye-sɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Kirisito mɛ tɛ mɔ dɔ.

10 Nengyene ɔko gi ba fɛye asɛ ne i mɛŋ gyɛ ilaa nyiilesɛ idɛ ɔnan ne ɔ dɛ mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ mɔ gisafo abɛɛ fɛꞌ faala mɔ. 11 Ɔbono ɔ kya faala gɛnen isa ɔbono ɔnan mɔ dɛ mɔ-nyoro ɔ wɔra kaasɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ ne.

Afaala Laalaalogɛ

12 Nkana n san n bo ilaa gikyɔ ibono nan tɔgɛ sa fɛye. Nɛ kii kerɛ mɔ, meŋ kya laarɛ nꞌ ŋmarasɛ imɔ ɔwolɛ dɔ bunge fɛye. Me-ansi a gyan daa yɛɛ nan ba nno baa wu fɛye de ansi de aꞌ nyɛ tɔngɛ de abara. Imɔ ne nan yɛgɛ ne a laa nyɛ gyi ɔkon kpaa logɛ. 13 Nɛ sin gɛrɛ. Fo-daa ɔbono Wurubuaarɛ gi lɛɛ yɛɛ ɔꞌ wɔra mɔ-sonbo mɔ, mɔ-biana mɛ kya faala fo.

I gyɛ me,

Gyɔn

3 Gyɔn

Gyɔn Ɔwolɛ Sasɛ

1

1 Gayusɛ, me-kyɛmenɛ dɛnsɛ,

Me, Yesu asonbo ɔbelɛnsɛ mɔ, ne n kya sa fo ɔwolɛ baarɛ. N kya laarɛ fo-ilaa gɛsintin so.

N Kya Nu Fo So Yɛɛ Fo Buu Gɛsintin Mɔ Ɔkpa

2 Me-kyɛmenɛ dɛnsɛ, n kya dalaa n kya kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ fo-ilaa kamaasɛ iꞌ wɔra ɔdan sa fo de foꞌ kyena de alanfiya. Fo-oduduu dɔ lɛɛ berɛ, iŋ bo me gifuu. 3 I kya nyiile yɛɛ aye-nanboana Yesu asonbo ako mɛ ba baa tɔgɛ me gɛnɔɔbono fo kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ. Ilaa mɔ i wɔra me ɔkon gikyɔ-gikyɔ. N nyi yɛɛ fo buu Wurubuaarɛ gɛsintin ɔkalan mɔ. 4 Nengyene n kya nu yɛɛ me-adɛ Yesu ɔson mɔ dɔ mɛ buu gɛsintin ɔkalan mɔ gɛnen mɔ, i kya wɔra me ɔkon don ilaa kamaasɛ.

Asafo Gikeda

5 Me-kyɛmenɛ dɛnsɛ, gɛnɔɔbono fo kya wɔra idɛnsɛ sa aye-nanboana Yesu asonbo, dabɔlɛ asafo abono fo mɛŋ nyi ɔmɔ mɔ, a wu yɛɛ a laa taalɛ kyu fo tii gikɔɔrɛ. 6 Asa mɛ ti baa lɛɛ fo-gɛsalaarɛ mɔ ilaa tɔgɛ sa Yesu asonbo gikpen gibono gi bo gɛrɛ mɔ. Wɔra aniya de foꞌ kii lɛɛ asafoana abono ɔkpa mɔmɔ-anaa-naa dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono i kaaborɛ aye abono a kya son Wurubuaarɛ kyu naa de Yesu so aꞌ wɔra mɔ. 7 Mɛ kya laarɛ Kirisito ginyen giꞌ dii daa so ne mɛ koso mɛ naa ma‑a tɔgɛ mɔ-ɔkalan mɔ. Mɛ kya kpe abono mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ asɛ mɔ, mɛŋ kya kyu mɔmɔ-nyoro too mɔmɔ so yɛɛ mɔmɔ ne mɛꞌ kerɛ ɔmɔ so. 8 Imɔso i kaaborɛ aye, Yesu asonbo mɔ ne aꞌ kpaa gɛnen asa abono ɔnan. Imɔ ne nan yɛgɛ aye‑rɛ mɔmɔ a laa nyɛ wɔra gɛsun dabɔlɛ de Kirisito gɛsintin ɔkalan mɔ ɔꞌ nyɛ yɛlegɛ.

Abono Mɛ Kya Wɔra Ilaa Nyɛnyɛn Mɔ

9 Me-kyɛmenɛ dɛnsɛ, nɛ ti ŋmarasɛ ɔwolɛ ɔko bunge fɛye Yesu asonbo gikpen mɔ. Dayatrofiisɛ berɛ, mɛŋ kya ka aye-gɛnɔ. Ɔ kya laarɛ daa gɛbelɛnsɛ. 10 Nengyene nɛ ba fɛye asɛ nno mɔ, nan baa lɛɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ tɔgɛ sa fɛye. Ɔ naa ɔ kya nyida aye, ne ɔ kya kɛɛ abon ɔ kya gyan aye so. Imɔ ibono wolɛ gbaa i mɛŋ kaabo mɔ. Ɔ kya kii kine bɔla yɛɛ ɔ maŋ sɔɔ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ gisafo. Nengyene ako mɔ mɛ kya laarɛ mɛꞌ sɔɔ ɔmɔ gisafo mɔ, ɔŋ kya yɛgɛ ɔmɔ. Mɛ wɔra gɛnen mɔ, ɔ kya gya ɔmɔ lii Yesu asonbo gikpen mɔ dɔ. 11 Me-kyɛmenɛ dɛnsɛ, gɛŋ sa foꞌ kasɛ ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ kya wɔra mɔ. Kasɛ daa ilaa dɛnsɛ. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa ibono i boran mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ isa. Ɔbono mɔ ɔ kya wɔra daa ilaa nyɛnyɛn mɔ mɛŋ ti bii Wurubuaarɛ ne.

12 Dimiiterosi berɛ, nyamesɛ kamaasɛ kpɛ ɔ dɛ mɔ-ginyen dɛnsɛ. Gɛsintin ilaa ibono o buu mɔ kee i kya lɛɛ mɔ-gidebi nyiile ɔkamaasɛ. Aye kee gɛnen. Ne fo nyi yɛɛ ibono a wu tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin.

Afaala Laalaalogɛ

13 Nkana n san n bo ilaa gikyɔ ibono nan tɔgɛ sa fo. Nɛ kii kerɛ mɔ, meŋ kya laarɛ nꞌ ŋmarasɛ imɔ ɔwolɛ dɔ bunge fo. 14 Me-ansi a gyan yɛɛ i maŋ kɛɛla, nan baa wu fo de ansi de aꞌ nyɛ kyena tɔngɛ de abara.

Nɛ sin gɛrɛ. Wurubuaarɛ gisen yuuli giꞌ wɔra fo-lɛɛ. Aye-nanboana abono mɛ bo gɛrɛ mɔ mɛ kya faala fo. Faala aye-nanboana abono mɛ bo nno mɔ ɔkamaasɛ sa me.

I gyɛ me,

Gyɔn

Gyude

Gyude Ɔwolɛ

1

1 Me Gyude, Gyeemesi mɔ-tedɛ, ɔbono n gyɛ Yesu Kirisito gɛsun ɔwɔrabo mɔ ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ. N kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa fɛye yɛɛ fɛꞌ son mɔ mɔ. Fɛye-ilaa i bo aye-sɛ Wurubuaarɛ gisen dɔ, ne aye-Wura Yesu Kirisito kya kerɛ fɛye so. 2 Wurubuaarɛ ɔꞌ yɛgɛ fɛꞌ nyɛ gitolon, gisen yuuli, de gɛlaarɛꞌ fɛ kya bɔla.

Asa Ako Mɛ Ŋara Loo Fɛye Dɔ Mɛ Kya Kyɛɛgɛ Yesu Ɔkalan Mɔ

3 Me-nanboana laarɛsɛ, Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ me‑rɛ fɛye pɛwu ne a kya nyɛ mɔ asɛ gɛkyena ɔnan. Nkana i bo me-gisen dɔ yɛɛ nꞌ ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ de nꞌ tɔgɛ fɛye imɔ so ilaa. Nɛ san kerɛ mɔ, nɛ wu yɛɛ i kaaborɛ nꞌ daa giŋmarasɛ fɛye kyu lii ilaa banban iko so pɛi. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu ilaa nyiilesɛ ibono i kaaborɛ aꞌ sɔɔ imɔ gyi mɔ wɔra aye, Yesu asonbo mɔ, abaa dɔ. Ɔ sa aye imɔ faa, ɔ sa aye daa. Ɔŋ baa kyɛɛgɛ imɔ. Imɔso n kya kolɛ fɛye, fɛꞌ wɔra aniya de fɛꞌ kerɛ imɔ so dɔɔdan de ɔko ɔŋ sa ɔꞌ kyɛɛgɛ imɔ. 4 I lii fɛɛ asa abono mɛŋ selɛ Wurubuaarɛ mɔ ako mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ ibono fɛ mɛŋ nyi mɔmɔ so. Gɛnen asa abono mɛ dɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gitolon so mɔ, anyamesɛ mɛ laa nyɛ wɔra ilaayan. Gɛnen asa abono mɔ, mɛ kine Yesu Kirisito ɔbono mɔ-nkon ne n gyɛ aye-Ɔbelɛnsɛ de aye-Wura mɔ. Lii ko‑o dedaa mɔ, Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ako mɛ ŋmarasɛ asa abono ilaa yela yɛɛ ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso.

Fɛꞌ Nyingi Yɛɛ Wurubuaarɛ Kya Biidɛ Asa Nyɛnyɛn Giso

5 Ilaa ibono n kya laarɛ nꞌ baa tɔgɛ nperɛ faa, fɛ ti wolaa fɛ nyi imɔ pɛwu. Nɛ taa kii mi‑i nyingi fɛye daa. Fɛ nyi gɛnɔɔbono Wura Wurubuaarɛ gi mɔlɛgɛ Isirale awura ne mɛ koso Igyipiti gɛsinkpan so mɔ. Ɔ mɔlɛgɛ mɔmɔ gɛnen mɔ, imɔ gɛmara mɔ, mɔmɔ dɔ abono mɛŋ sɔɔ mɔ gyi mɔ, ɔ mɔɔ mɔmɔ. 6 Fɛꞌ nyingi Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ kee. Mɔmɔ dɔ ako mɛ mɛŋ kyule de mɛꞌ sii de gɛbelɛnsɛ gɛbono ɔkara Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ mɔ. Mɔmɔ gbaa-gbaa ne n taa mɔmɔ-ɔkyenaten ɔbono nkana mɛ wolaa mɛ tɛ mɔ yɛgɛ. Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔfɛ ɔbono ɔ maŋ tɛɛ gɛkaako mɔ gi ŋminde gɛnen Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono kyu kpaa too wɔra gibiri dɔ tudɔ-tudɔ gɛtɛɛko. Nno ne mɛ san mɛ tɛ mɛ gyoo gɛkɛ gbaaꞌ gɛbono ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso kyu lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono so mɔ. 7 Fɛꞌ nyingi Sodom mɔ‑rɛ Gomora de isowolɛ sɛnsɛ ibono i sindi imɔ mɔ. Imɔ dɔ asa mɛ wɔra fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono n darɛ faa lɛɛ mɔ ɔnan. Gɛnen isowolɛ ibono so asa mɔ mɛ wɔra ilaayan dɛngɛ kpaa loo ibono iŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ dɔ, ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔgya gi dɛɛ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-isowolɛ mɔ pɛwu faa ŋonii. Mɔmɔ-ilaa idɛ i kya ka aye yɛɛ asa nyɛnyɛn mɛ laa kpe ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ.

Abonbo Mɔ Gidebi

8 Asa abono n darɛ yɛɛ mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ kee mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn ibono ɔnan asa akpen asaꞌ adɛ mɛ wɔra mɔ. Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ i kya lɛɛ ilaa nyiile ɔmɔ de mɛꞌ yelɛ imɔ so wɔra ilaa nyɛnyɛn. Mɛ kya wɔra ilaayan kyu kyɔlesɛ mɔmɔ gbaa-gbaa nyoro gibi mɔ. Mɛ mɛŋ kya kyu abono mɛ kya gyi gɛbelɛnsɛ mɔmɔ so mɔ terɛ sɛi ne mɛ kya saalɛ ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. 9 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ɔbelɛnsɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Maakɛlɛ mɔ gbaa mɛŋ saalɛ ilaa ibono i kya nyɛ ɔlon anyamesɛ so mɔ. Owi ɔbono mɔ‑rɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɛ nyɛ gɛlɔgedɛ kyu lii Mosisi gibuni so mɔ, Maakɛlɛ mɛŋ saalɛ mɔ. Ilaa ibono ɔ kpɛ tɔgɛ sa mɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “Wura Wurubuaarɛ ɔꞌ gya fo yɛɛ ilaa ibono fo dɛ faa iŋ boran.”

10 Asa abono n darɛ yɛɛ mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ, ilaa kamaasɛ ibono mɛŋ kya nu gɛsɛ mɔ, asebi ne mɛ kya kyu loo imɔ dɔ. Ilaa ibono mɛ kya nu imɔ gɛsɛ gbaa mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ mɛ kya sa gɛwɔnsa pɛi de mɛꞌ lɔɔ nu imɔ gɛsɛ. I kya loo daa mɔmɔ-amu dɔ fɛɛ nbuɛ-lɛɛ ɔlaako ginyi ɔnan. Gɛnen ilaa ibonoana ne nan mɔɔ mɔmɔ. 11 Asa abono berɛ, mɔmɔ laako. I lii fɛɛ ilaa nyɛnyɛn ibono Keen gi naa kyena wɔra mɔ imɔ ɔnan ne mɔmɔ kee mɛ kya wɔra faa. Aterenbi gɛlaarɛ so mɔ, mɛ taa mɔmɔ-nyoro yɛgɛ sa Baalam-lɛɛ ilaa nyɛnyɛn giwɔra mɔ ɔnan. I yɛgɛ mɛ fuɛ ɔkpa dɛnsɛ mɔ. Mɛ wɔra gisomaanu de Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono Kora gi naa kyena wɔra mɔ. Wurubuaarɛ laa mɔɔ mɔmɔ ka gikɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ naa kyena mɔɔ Kora mɔ. 12 Mɛ kya gyi fɛye-gɛnanbokon gɛkɛ belɛ agyudɔ kpaa fɛye mɔ, mɛ kya nyida daa ilaa sa fɛye ne mɛ kya wɔra fɛye ipeeli. Mɔmɔ berɛ mɛ mɛŋ nyi ipeeli. Mɛ kya kerɛ daa mɔmɔ-nyoro wolɛ so. Mɛ dɛ fɛɛ Wurubuaarɛ awolɛ abono a koola fɛɛ nyangbon laa baa da ne afuu a kya da amɔ koso mɔ. Mɛ dɛ daa kee fɛɛ iyii ibono iŋ kya sɔrɔ abi, dabɔlɛ imɔ-asɔrɔberɛ mɔ. I wɔra fɛɛ gɛnen iyii ibono i wuꞌ i yelɛ ne. I kaaborɛ mɛꞌ kyigi imɔ fuɛ de iꞌ wuꞌ ilɛwu inyɔ. Gɛnen ne asa adɛ mɛ laa wuꞌ ilɛwu inyɔ kee ne. 13 Mɛ laa kpɛ ma‑a wɔra ilaa nyɛnyɛn, de mɔmɔ-ipeeli ilaa iꞌ lii gɛwi. I dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono afuu a kya da apoo ginyadon so, ne nkyu mɔ gi kya furu mɔ. Mɛ dɛ fɛɛ agyɛkpebi abono a naa Wurubuaarɛ awolɛ dɔ giyan-giyan mɔ. Ɔko‑rɛ ɔko maŋ taalɛ buu ɔmɔ de ɔꞌ bii ɔkpa dɛnsɛ mɔ. Wurubuaarɛ gi lɔrɔ nfono i tansi i bo gibiri kyikin mɔ yela sa mɔmɔ mɔmɔ-lɛwu gɛmara. Nno ne mɛ laa sii gɛkpaa-gɛkpaa.

14 Adedaabo aberɛ dɔ mɔ Inɔki gi wu asa adɛ ilaa tɔgɛ yela. Adam aberɛ dɔ gɛmara mɔ asa abono mɛ kyena-kyena kyon mɔ gikpadɔ sonosɛ ne n wɔra Inɔki-lɛɛ aberɛ dɔ. Inɔki baarɛ gi wu tɔgɛ yela yɛɛ, “Kerɛ, Wura Wurubuaarɛ kya ba mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ sakpii belɛ abono ɔ lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ. 15 Ɔ kya ba de ɔꞌ baa gyi nyamesɛ kamaasɛ nbɛlɛ. Ɔ laa bun abono mɛŋ selɛ mɔ mɔ pɛwu gipuɛɛ. Mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ i kya lɛɛ nyiile yɛɛ mɛŋ selɛ mɔ. Wurubuaarɛ ilaa iŋ fɛ gɛnen ilaa nyɛnyɛn awɔrabo adɛ giso. Mɛ saalɛ mɔ asebi loosɛ. Ɔ laa biidɛ mɔmɔ-giso kyu lii imɔ idɛ pɛwu so.”

16 Asa abono mɛ ŋara loo saarɛ fɛye dɔ mɔ, owi kamaasɛ mɔ mɛ kya nyɛ ilaa iko lɔgedɛ imɔ so, ne sɛi mɛŋ kya gyi mɔmɔ-ginsi. Mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa ne n bo mɔmɔ-ansi so. Mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro mɔmɔ-gɛtɔngɛ dɔ. Mɛ kya kyu gɛnɔ ɔkon kyu tɔngɛ sa asa de mɛꞌ nyɛ ilaa lii mɔmɔ asɛ.

Fɛꞌ Keda Yesu-Lɛɛ Ɔson Mɔ Dɔ

17 Me-nanboana laarɛsɛ, fɛꞌ nyingi ilaa ibono aye-Wura Yesu Kirisito isɔɔ mɔ mɛ wolaa wu tɔgɛ yela mɔ. 18 Mɛ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ, “Owi ɔbono gɛsɛ gɛrɛ i kya laarɛ iꞌ baa yela ɔkara mɔ, i laa nyɛ ako mɛ laa kyu Wurubuaarɛ ilaa mɛ kya ŋmasɛ. Ilaa kpɛi-kpɛi ibono Wurubuaarɛ kya kyo mɔ giwɔra ne nan gyi mɔmɔ-amu.” 19 Gɛnen asa abono ne n kya yɛgɛ gɛsabaragɛ gɛ kya ba fɛye dɔ. I lii fɛɛ anyamesɛ-lɛɛ nwɔnsa ne n bo mɔmɔ-amu dɔ. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne n bo mɔmɔ dɔ.

20 Me-nanboana dɛnsɛ, fɛye berɛ, fɛꞌ bela fɛye-nyoro kyu naa de Yesu ɔkalan ɔbono Wurubuaarɛ gbaa-gbaa gi sa aye yɛɛ aꞌ sɔɔ gyi mɔ so. Fɛ kya dalaa mɔ, fɛꞌ dalaa Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ɔlon dɔ. 21 Fɛꞌ yɛgɛ fɛye-nwɔnsa giꞌ gyanꞌ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ bo sa fɛye mɔ so. Aye-Wura Yesu Kirisito bo gitolon sa fɛye. Imɔso fɛꞌ kyena gyoo gɛkaabono ɔ laa sa fɛye Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. 22 Asa abono mɔmɔ-nwɔnsa dɔ i bo mɔmɔ tɛfɛɛ tɛfɛɛ kyu lii Yesu ɔkalan mɔ so mɔ, fɛꞌ su mɔmɔ gitolon. 23 Asa ako mɛ kya wɔra ilaa ibono i laa yɛgɛ mɛꞌ kpaa loo ɔgya dɔ mɔmɔ-lɛwu gɛmara; fɛꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ! Ako, mɔ, ne fɛ laa su mɔmɔ-gitolon mɔ, fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan. Fɛꞌ kyo ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra ne i kya kyɔlesɛ mɔmɔ fɛɛ akuru ne n wɔra ineesi mɔ de iŋ sa iꞌ kyangɛ fɛye.

Fɛꞌ Yɛgɛ Aꞌ Yen Wurubuaarɛ

24 Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ yen Wurubuaarɛ. Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ laa taalɛ kpaa fɛye de fɛŋ sa fɛꞌ loo ilaa nyɛnyɛn giwɔra dɔ. Mɔ ne nan taalɛ yɛgɛ i maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko fɛye-nyoro so baa pii, de oꞌ kyu fɛye kpe mɔ asɛ mɔ-nyisigyi dɔ de ɔkon belɛ. 25 Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ yen mɔ kyu naa de aye-Wura Yesu Kirisito so. Mɔ-nkon ne i kaaborɛ nyamesɛ ɔꞌ son. Mɔ ne n gyɛ aye-ɔmɔlɛgɛbo. Nyisigyi, gɛwuragyi, ɔlon de gɛbelɛnsɛ iꞌ wɔra Wurubuaarɛ-lɛɛ aberɛ abono a ti kyon mɔ, aberɛ adɛ dɔ, de aberɛ abono a laa baa ba mɔ dɔ gɛkpaa-gɛkpaa. Iꞌ ba gɛnen.

Gilɛɛnyiile

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Gilɛɛnyiile

Ibono Yesu Gi Lɛɛ Nyiile Gyɔn Mɔ

1

1 Ilaa ibono i bo ɔwolɛ baarɛ dɔ faa, Wurubuaarɛ ne n kyu imɔ wɔra Yesu Kirisito abaa dɔ yɛɛ ɔꞌ lɛɛ imɔ nyiile mɔ-asonbo de mɛꞌ nyɛ nu ilaa ibono i laa baa ba mɔ. I maŋ kɛɛla ne ɔwolɛ baarɛ dɔ ilaa i laa ba gɛsintin. Owi ɔbono Yesu laa lɛɛ imɔ nyiile mɔ-asonbo gɛnen mɔ, o sun mɔ-ɔsɔɔ lii Wurubuaarɛ dɔ ba Gyɔn (me ɔbono n gyɛ mɔ-gɛsun ɔwɔrabo mɔ) asɛ. 2 Yesu ɔsɔɔ mɔ gi yɛgɛ nɛ wu Wurubuaarɛ ilaa idɛ fɛɛ oderi yɛgɛ n kerɛ, ne nɛ ŋmarasɛ imɔ pɛwu yela fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ wu imɔ mɔ de asa mɛꞌ nyɛ nu imɔ. Nɛ lɛɛ Wurubuaarɛ agyɛbi abono nɛ nu de ilaa ibono Yesu Kirisito gi buu sa me mɔ kee nyiile asa. 3 Ɔbono ɔ laa kalɛ Wurubuaarɛ ɔkalan baarɛ agyɛbi sa asa mɔ gyɛ omudɛnsɛbo Wurubuaarɛ asɛ. Abono, mɔ, mɛ laa nu de mɛꞌ gyi amɔ so mɔ, mɛ wɔra amudɛnsɛbo kee. I lii fɛɛ owi ɔbono agyɛbi mɔ a laa ba gɛsintin mɔ gɛnen owi mɔ gi fuude.

Wurubuaarɛ de Yesu Kirisito

4 Me Gyɔn ne n kya ŋmarasɛ gɛnen ɔwolɛ baarɛ n kya sa Yesu asonbo akpen sono abono a bo Esiya gɛsinkpan so mɔ.

Wurubuaarɛ ne n gyɛ ɔbono ɔ bo no, ɔ wolaa ɔ bo no, ne ɔ bo no gɛkpaa. Ɔꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-Oduduu ɔbono ɔ bo gikpadɔ sono ne ɔ bo Wurubuaarɛ gɛgyapaa asɛ mɔ 5 de Yesu Kirisito mɛꞌ sa fɛye so gɛwɔnsa dɛnsɛ de mɛꞌ sa fɛye gisen yuuli.

Yesu Kirisito ne n gyɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin

ne ɔ kya lɛɛ ilaa kamaasɛ nyiile anyamesɛ imɔ-ɔkpa so mɔ.

Mɔ ne n gyɛ ɔbono o wuꞌ

ne ɔ gyangbara nyamesɛ kamaasɛ kyingi lii ibuni dɔ mɔ.

Mɔ kee ne n gyɛ gɛsinkpan so awura mɔ mɔmɔ-wura.

Nyisigyi ɔꞌ wɔra Yesu Kirisito-lɛɛ!

Mɔ ne n kya laarɛ aye-ilaa,

ne o kyu mɔ-nkalan sɔgɛ aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ

lii aye-ilaa nyɛnyɛn dɔ.

6 Mɔ ne n yɛgɛ ne a wɔra fɛɛ awuragyibo

de asunbi alɛɛbo sa mɔ-sɛ Wurubuaarɛ.

I lii fɛɛ ɔ yɛgɛ a kya kpaa de iꞌ lɔrɔ anyamesɛ mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana.

Nyisigyi de gɛwuragyi iꞌ wɔra Yesu-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

Iꞌ ba gɛnen.

7 Fɛꞌ nu yɛɛ Yesu laa kii ba mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ awolɛ!

Nyamesɛ kamaasɛ laa wu mɔ de mɔ-ansi

de asa abono mɛ yii mɔ-gɛkelɛbi fondi mɔ pɛwu.

Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa saawo lii mɔ so.

Iꞌ ba gɛnen.

8 Wura Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Me ne n gyɛ giyiigɛsɛ de laalaalogɛ.

Me ne n bo no,

me ne n wolaa n bo no,

ne me ne n bo no gɛkpaa.

Me ne n gyɛ Ɔlolonbo.”

Gɛnɔɔbono I Ba Ne Nɛ Ŋmarasɛ Ɔwolɛ Baarɛ Mɔ

9 Me Gyɔn ne n kya buu gɛnen ilaa idɛ n kya sa fɛye abono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ. Kyu lii aye‑rɛ Yesu ginyamesɛ kolon mɔ so mɔ, n gyɛ fɛye-nanbo mɔ-ɔson dɔ. Me‑rɛ fɛye kpini ne n kya wu ɔlaa wusɛ, a gyɛ Wurubuaarɛ awuragyibo ne a kya nyɛ gisen Wurubuaarɛ gɛsun mɔ dɔ. Nkana n kya wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ so gɛsun n kya tɔgɛ Yesu ilaa mi‑i sa asa de mɛꞌ sɔɔ mɔ gyi. Imɔso asa ako mɛ gya me kpaa kyena apoo gikyaafiya belɛ giko so. Asa mɛ tɛ nno. Mɛ kya terɛ nno yɛɛ Patimosɛ.

10 N bo nno gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔson gɛkɛ gɛko mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi baa kyena me so. Ɔ tɛ me so mɔ, nɛ nu gɛnɔ gɛko me-gɛmara ken-ken fɛɛ gɛgandan. 11 Gɛnɔ mɔ gɛ tɔgɛ sa me yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa ibono fo wu mɔ wɔra ɔwolɛ dɔ de foꞌ kyu bunge Yesu asonbo akpen abono a bo isowolɛ sono idɛ so mɔ. Isowolɛ mɔ ne n gyɛ Efiso, Simɛɛna, Pɛgamum, Tayatira, Saadisɛ, Filadɛɛfiya, de Lawodisiya.”

Nɛ Wu Yesu Yelɛ Ifatela Igyanten Sono Nsana

12 Nɛ nu gɛnen mɔ, nɛ kisee kerɛ de nꞌ wu ɔbono ɔ kya tɔngɛ de me mɔ, nꞌ baa kerɛ mɔ, ifatela igyanten sono iko ne. Sika kɔkɔɔ ne mɛ kyu wɔra imɔ. 13 Ifatela igyanten mɔ nsana mɔ, nɛ wu ɔko fɛɛ gɛsinkpan so nyamesɛ, o suu gɛgbɛ bosorosɛ kpelegɛrɛ yii ne ilaa iko fɛɛ liide i laran mɔ-gikan so. Imɔ-nkyu i dɛ fɛɛ sika kɔkɔɔ. 14 Mɔ-gimu dɔ iman i fuuli faa parɛ-parɛ fɛɛ okurufɛpuu. Mɔ-ansi abi a dɛ fɛɛ ɔgya ɔbono ɔ kya dɛɛ mɔ. 15 Mɔ-ayaa a dɛ fɛɛ gibeletɔ ne n tɔ ɔgya dɔ kɛɛla ne mɛ lɛɛ tɔlɔsɛ. Mɔ-gigyɛbiꞌ mɔ gi kya gbere fɛɛ abii dɔ ibon ne n bɔla gibɔla belɛ. 16 Ɔ dɛ agyɛkpebi sono de mɔ-gibaa gyisɛ. Gɛki boyɛsɛ gɛko, gɛmara ɔyɛ, ansi ɔyɛ, gɛbono gɛ yelɛ sa gɛsintin agyɛbi mɔ gɛ bo mɔ-gɛnɔ dɔ, ne mɔ-ansi dɔ i kya ŋɛlegi fɛɛ owi.

17 Nɛ wu mɔ gɛnen mɔ, nɛ tɔrɔ mɔ-ayaa dɔ fɛɛ nɛ wuꞌ daa. Mɔ mɔ gi kyu mɔ-gibaa gyisɛ gyan me so, ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, “Gɛŋ selɛ gifuu. Me Yesu ne. Me ne n gyɛ giyiigɛsɛ de laalaalogɛ. 18 N kpɛ n bo no. Nɛ naa kyena wuꞌ. Ne idɛ kon, n bo no gɛkpaa-gɛkpaa. Lɛwu de nkyan isafuee i bo daa me-gibaa dɔ. 19 Ŋmarasɛ ilaa ibono fo laa wu mɔ, ibono i bo no mɔ de ibono i laa baa ba gɛkaako mɔ, pɛwu yela. 20 Ilaa ibono agyɛkpebi sono abono fo wu me-gibaa gyisɛ dɔ de ifatela igyanten sono mɔ i yelɛ i sa mɔ ilaa ne nan baa tɔgɛ faa. Agyɛkpebi sono mɔ a yelɛ a sa Wurubuaarɛ isɔɔ sono iko. Mɔmɔ ne n kya gyangbara sa Wurubuaarɛ asonbo akpen sono mɔ. Ne ifatela igyanten sono mɔ mɔ, i yelɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen sono mɔ.”

2

Efiso

1 Ɔ lɛɛ imɔ gɛsɛ gɛnen mɔ, o kii tɔgɛ sa me Gyɔn yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara ɔ sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Efiso mɔ.

‘Me Yesu, ɔbono n dɛ agyɛkpebi sono me-gibaa gyisɛ dɔ ne nꞌ naa ifatela igyanten sono nsana mɔ ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ.

2 ‘N nyi fɛye-ilaa wɔrasɛ. N nyi gɛsun gɛbono fɛ kya gyi ne nꞌ nyi gisen gibono fɛ kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛsun mɔ dɔ mɔ. N nyi yɛɛ nengyene fɛye‑rɛ asa nyɛnyɛn fɛ tɛ mɔ iŋ kya sa fɛye. Abono mɛ penɛ yɛɛ mɛ gyɛ Yesu isɔɔ mɔ, fɛ daasɛ-daasɛ ɔmɔ kerɛ ne fɛ wu yɛɛ mɛ kya kɛɛ daa abon. 3 N nyi ibono fɛ bo gisen fɛ dɛ me-gɛsun mɔ dɔ, fɛ kya wu ɔlaa kyu lii me so, ne iŋ kya yɔɔ fɛye-nyoro.

4 ‘Imɔ ibonoana dɔ berɛ mɔ, fɛ wɔra ilaa. Ilaa kolon ibono fɛ kya wɔra ne i kya loo me mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛŋ baa fɛ kya laarɛ me-ilaa fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ gyangbara laarɛ me-ilaa mɔ. 5 Fɛꞌ taa laa ansi kerɛ nfono nkana fɛ ti fo ne fɛ kii tɔrɔ mɔ. Fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kii keda ilaa dɛnsɛ ibono fɛ wolaa fɛ dɛ mɔ dɔ. Nengyene fɛ mɛŋ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ mɔ, nan ba fɛye asɛ de nꞌ baa lɛɛ fɛye-fatela ɔgyanten mɔ lii nfono ɔ bo mɔ.

6 ‘Ilaa idɛ berɛ ne fɛ kya wɔra ne i kya kyena me-gisen dɔ. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ kya kyo Nikolatiya awura ilaa wɔrasɛ ibono me kee n kya kyo mɔ.

7 ‘Ɔbono ɔ bo aso mɔ oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ. Isa ɔbono ɔ laa kɔ lii mɔ, nan yɛgɛ kaasɛ oꞌ gyi oyii ɔbono mɔ-abi a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. Gɛnen oyii ɔbono yii daa Wurubuaarɛ gɛkyena dɛnsɛ mɔ gɛten.’ ”

Simɛɛna

8 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Simɛɛna mɔ.

‘Me, Yesu ɔbono nꞌ gyɛ giyiigɛsɛ de laalaalogɛ mɔ, me ɔbono nɛ wuꞌ ne nɛ kii kyingi n tɛ nkpa mɔ ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ.

9 ‘N nyi yɛɛ fɛ kya wu ɔlaa ne fɛ kya wu ayen me so. Fɛye mɔ ne n gyɛ awuragyibo gbaa-gbaa. N nyi yɛɛ Gyuda awura ako mɛ kya ten fɛye-gɛnɔ. Mɔmɔ asɛ mɔ, mɛ nyi yɛɛ mɛ kya son Wurubuaarɛ. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ne mɛ kya son. Satan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, gikyangbon dɔ asa ne mɛ gyɛ. 10 Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ selɛ ɔlaawusɛ ɔbono fɛ laa baa wu mɔ mɔ gifuu. Fɛꞌ nu! Me-ɔson mɔ so mɔ, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ laa yɛgɛ asa mɛꞌ keda fɛye dɔ ako kpaa tii de obu de ɔꞌ soo fɛye idoo kerɛ yɛɛ fɛ laa taa me-ɔson mɔ yɛgɛ abɛɛ? Ɔ laa yɛgɛ fɛ laa wu ɔlaa nkɛ gudu. I ba gɛnen mɔ, ba‑a mɛ laa mɔɔ fɛye mɔ, mɛꞌ mɔɔ fɛye, fɛꞌ kpɛ keda gɛnɔɔbono fɛ dɛ mɔ dɔ kpaa lii. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, afaala abono nan kyu faala fɛye mɔ, a gyɛ daa gɛkyena dɛnsɛ Wurubuaarɛ asɛ.

11 ‘Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ. Isa ɔbono ɔ laa kɔ lii mɔ, nan yɛgɛ lɛwu nyɔsɛ mɔ maŋ kpɛɛ de kaasɛ mɔ ba‑a pii.’ ”

Pɛgamum

12 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Pɛgamum mɔ.

‘Me Yesu, ɔbono n bo gɛki boyɛsɛ, gɛmara ɔyɛ, ansi ɔyɛ mɔ, ne n kya sa fɛye gɛnen ɔkalan baarɛ.

13 ‘N nyi nfono fɛ tɛ mɔ. Satan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, kya gyi gɛwura fɛye-ɔsowolɛ mɔ so. Fɛye abono fɛ kya son me mɔ berɛ, nɛ wu yɛɛ fɛ sii de me, fɛ mɛŋ kine me. Ba‑a Antipasɛ gɛkyena dɔ mɔ, fɛ mɛŋ kine me. Nkana ɔ kya gyi gɛsintin sa me, ne ɔ kya lɛɛ me-ilaa nyiile asa imɔ-ɔkpa so. Gɛnen so mɔ, mɛ mɔɔ mɔ fɛye-ɔsowolɛ mɔ so nfono Satan tɛ mɔ.

14 ‘Imɔ ibonoana dɔ berɛ mɔ, fɛ wɔra ilaa. Ilaa kalɛsɛ iko ne fɛ kya wɔra ne i kya loo me. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛye dɔ asa ako mɛ dɛ Baalam ilaa nyiilesɛ dɔ ne fɛŋ kya bii ka ɔmɔ. Baalam ɔbono ne n nyiile Balaka ilaa nyɛnyɛn ne Balaka mɔ gi san yɛgɛ Isirale awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ mɛ loo imɔ dɔ giwɔra, mɛ san mɛ kya gyi akyɔɔlɛtɔ, ne mɛ kya laarɛ agyibara. 15 Gɛnen kee ne fɛ bo asa ako fɛye dɔ abono mɛ dɛ daa Nikolatiya awura ilaa nyiilesɛ dɔ. 16 Imɔso fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ. Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, i maŋ kɛɛla ne nan ba fɛye asɛ de nꞌ kyu gɛki gɛbono gɛ bo me-gɛnɔ dɔ ne gɛ yelɛ sa gɛsintin mɔ kyu baa kɔ ikɔ de gɛnen ilaa nyɛnyɛn awɔrabo abono.

17 ‘Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ. Fo ɔbono fo laa kɔ lii mɔ, nan sa fo agyudɔ abono mɛ kya terɛ yɛɛ “mana” ne a ŋara Wurubuaarɛ asɛ mɔ. Nan sa fo gibui fufuli giko kee. Mɛ ŋmarasɛ me-ginyen pobɔrɔ gyan gimɔ so. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyi gɛnen ginyen mɔ, gɛnen mɔ, fo ɔbono fo laa nyɛ gibui gibono mɔ wolɛ ne nan bii ginyen mɔ.’ ”

Tayatira

18 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara ɔ sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Tayatira mɔ.

‘Me, Wurubuaarɛ mɔ-bi ɔbono me-ansibi a kya dɛɛ fɛɛ ɔgya ne me-ayaa a dɛ fɛɛ gibeletɔ ne n tɔ ɔgya dɔ kɛɛla ne mɛ lɛɛ tɔlɔsɛ mɔ, me ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ.

19 ‘N nyi fɛye-ilaa wɔrasɛ pɛwu. Fɛye-gikagyan gibono fɛ kya ka gyan me so mɔ de fɛye-gɛlaarɛꞌ gɛbono fɛ bo sa me mɔ, n nyi. Gɛsun gɛbono fɛ kya wɔra sa me mɔ de gisen gibono fɛ kya nyɛ me-gɛsun mɔ dɔ mɔ pɛwu mɔ, n nyi. Nɛ wu kee yɛɛ ilaa dɛnsɛ ibono fɛ kya wɔra nperɛ faa mɔ, i kya don ibono fɛ daa gigyangbara wɔra mɔ.

20 ‘Imɔ ibonoana dɔ berɛ mɔ, fɛ wɔra ilaa. Ilaa kolon ibono fɛ kya wɔra ne i kya loo me mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛ yɛgɛ Gyɛsɛbɛlɛ, ɔkyii ɔbono ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ, saarɛ fɛye dɔ. Ɔ kya nyiile me-asonbo ilaa nyɛnyɛn, ne ɔ kya penɛ ɔmɔ de mɛꞌ laarɛ agyibara de mɛꞌ gyi akyɔɔlɛtɔ. 21 Nɛ nyɛ gisen sa mɔ kɛɛla de ɔꞌ nyɛ nu mɔ-nyoro gɛsɛ de ɔꞌ kyɛɛgɛ. Ɔ kine yɛɛ ɔ maŋ taa mɔ-ilaayan mɔ yɛgɛ. 22 Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nan dɛ mɔ too gifengen so de gilɔ. Mɔmɔ abono mɛ lii mɔmɔ-kaana nmara kpaa laarɛ mɔ mɔ kee, nengyene mɛ maŋ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ ɔkyii mɔ kya yɛgɛ mɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, nan too mɔmɔ wɔra ɔlaawusɛ belɛ dɔ. 23 Nan mɔɔ abono mɛ kya buu mɔ mɔ kee kpem. Nfono ne Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ pɛwu mɛ laa bii yɛɛ me ne n gyɛ ɔbono n kya kerɛ anyamesɛ nwɔnsa dɔ de mɔmɔ-asen dɔ. Gɛsun gɛbono fo ɔkamaasɛ fo kya wɔra mɔ, nan tɛɛla fo.

24 ‘Fɛye asɛnsɛ abono fɛ bo Tayatira ne fɛŋ dɛ gɛnen ilaa nyiilesɛ nyɛnyɛn idɛ mɔ, fɛye abono fɛ mɛŋ kasɛ ilaa ibono ako mɛ kya terɛ yɛɛ Satan ilaa boduduusɛ mɔ, fɛye berɛ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ maŋ baa kyu gikpon giko baa bɔla fɛye. 25 Fɛꞌ kpɛ keda daa ibono fɛ ti fɛ dɛ mɔ dɔ ken-ken kpaa lii owi ɔbono nan kii ba mɔ.

26 ‘Isa ɔbono ɔ laa kɔ lii ne ɔ keda me-ilaa nyiilesɛ mɔ dɔ kpaa lii mɔ, nan sa gɛnen kaasɛ ɔbono ɔlon gɛsinkpan asa kpɛi-kpɛi so, 27 fɛɛ gɛnɔɔbono me kee nɛ nyɛ ɔlon lii me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ. Nan yɛgɛ mɔ oꞌ kyu gibeletɔ-lɛɛ ɔlon ɔnan kyu kerɛ anyamesɛ so fɛɛ gɛnɔɔbono ɔpɔrɔbo kya taa nlɔbi boori dogo-dogo mɔ. 28 Nan kyu Gibaadiikɛ Gigyɛkpebi nyisigyi ɔbono gi bo mɔ ɔnan kyu sa kaasɛ ɔbono kee. 29 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ.’ ”

3

Saadisɛ

1 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Saadisɛ mɔ.

‘Me Yesu, ɔbono n bo Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo gikpadɔ sono ne nꞌ bo agyɛkpebi sono mɔ ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ. N nyi fɛye-ilaa wɔrasɛ. Ginyen gi gyan fɛye so yɛɛ me-Oduduu bo fɛye dɔ, yɛgɛ kuaa, me-Oduduu mɛŋ taa bo fɛye dɔ. 2 Fɛꞌ kyingi. Fɛꞌ lɔrɔ fɛye-nyoro keda me-Oduduu pii ɔbono ɔ san fɛye dɔ ne ɔ kya laarɛ de ɔꞌ lii gɛkpaa mɔ. I kya nyiile yɛɛ meŋ wu yɛɛ fɛye-ilaa wɔrasɛ i boran me-sɛ Wurubuaarɛ ansi so. 3 Imɔso fɛꞌ nyingi ilaa ibono mɛ nyiile fɛye de ilaa ibono fɛ nu mɔ. Fɛꞌ gyi gɛnen ilaa ibono so de fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ. Nengyene fɛ maŋ kyingi mɔ, nan baa tuule fɛye fɛɛ oyu. Fɛ maŋ bii owi ɔbono nan ba fɛye asɛ mɔ.

4 ‘I san asa kalɛsɛ fɛye Saadisɛ ɔsowolɛ so abono mɔmɔ berɛ, mɛ mɛŋ yɛgɛ de ineesi iꞌ yii mɔmɔ-ngbɛ. Mɔmɔ ne nan nyɛ suu ilaa fufuli de me‑rɛ ɔmɔ aꞌ naa dabɔlɛ. I kya nyiile yɛɛ ɔmɔ ne i kaaborɛ me‑rɛ mɔmɔ aꞌ naa.

5 ‘Isa ɔbono ɔ laa kɔ lii mɔ ne nan nyɛ suu gɛnen ngbɛ fufuli nbono. Maŋ kpaarɛ mɔ-ginyen lii Wurubuaarɛ ɔwolɛ dɔ. Gɛnen ɔwolɛ ɔbono dɔ ne Wurubuaarɛ gi ŋmarasɛ abono mɛ laa nyɛ ɔkyenaten mɔ asɛ mɔ anyen wɔra. Nan lɛɛ tɔgɛ me-sɛ Wurubuaarɛ, mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ mɔ ansi dɔ yɛɛ gɛnen isa ɔbono gyɛ me-lɛɛ. 6 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ.’ ”

Filadɛɛfiya

7 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Filadɛɛfiya mɔ.

‘Me Yesu, Gɛsintin wura ɔbono me-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ, me ɔbono n dɛ Oloobu Deefidi safuee ɔbono ɔ kya yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ loo Wurubuaarɛ gɛtenꞌ dɔ mɔ, me ne n kya tigi ne ɔko maŋ taalɛ tii, ne me kee ne n kya tii ne ɔko maŋ taalɛ tigi. Me ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ.

8 ‘N nyi fɛye-ilaa wɔrasɛ. Fɛꞌ nu yɛɛ nɛ tigi gɛbunono gɛbono ɔko maŋ taalɛ tii mɔ yela sa fɛye. N nyi ibono fɛye-ɔlon mɛŋ kyɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, fɛ kya nu me-gɛdɛ ne fɛ mɛŋ kine me. 9 Imɔso fɛꞌ nu ilaa ibono nan kyu wɔra Satan gikyangbon dɔ asa mɔ. Mɛ kya kyu mɔmɔ-nyoro yɛɛ mɛ kya son Wurubuaarɛ. Yɛgɛ i gyɛ daa abon. Iŋ gyɛ Wurubuaarɛ ne mɛ kya son. Nꞌ tɔgɛ sa fɛye yɛɛ nan yɛgɛ gɛnen asa abono mɛꞌ baa ŋmii fɛye-ayaa dɔ de mɛꞌ bii yɛɛ n kya laarɛ fɛye-ilaa.

10 ‘Gɛyiyɛɛ owi kya ba gɛsinkpan pɛwu so. Ibono fɛ nu me-gɛdɛ ne fɛ nyɛ gisen keda me-gɛsun mɔ dɔ so mɔ, gɛyiyɛɛ owi gi fo mɔ, me kee, nan kerɛ fɛye so. Gɛnen owi ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ laa kerɛ yɛɛ abono mɛ tɛ gɛsinkpan so mɔ mɛ laa taalɛ yelɛ mɔmɔ-ayaa so? 11 Nan ba belen. Fɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ ɔko ɔꞌ sɔgɛ fɛye-afaala abono nan kyu faala fɛye mɔ lii fɛye-abaa dɔ. Fɛꞌ keda ibono fɛ dɛ mɔ dɔ ken-ken.

12 ‘Ɔbono ɔ laa kɔ lii mɔ, nan yɛgɛ ɔꞌ wɔra fɛɛ gɛkpara me-sɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ. Ɔ maŋ baa lii mɔ dɔ gɛkaako. Nan ŋmarasɛ me-sɛ Wurubuaarɛ ginyen de me-sɛ Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ ginyen gyan kaasɛ mɔ so. Wurubuaarɛ ɔsowolɛ ɔbono ne n gyɛ Gyɛrusalem pobɔrɔ ɔbono ɔ laa lii soso me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ba gɛsinkpan so mɔ. Nan ŋmarasɛ me gbaa-gbaa lɛɛ ginyen pobɔrɔ kee gyan kaasɛ mɔ so. 13 Ɔbono ɔ bo aso mɔ oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ.’ ”

Lawodisiya

14 O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ ilaa idɛ kpaa sa Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono ɔ gyangbara sa me-asonbo gikpen gibono gi bo Lawodisiya mɔ.

‘Me Yesu ɔbono n kya tɔgɛ ne i kya ba gɛnen mɔ, me ɔbono n kya gyi gɛsintin lɛɛ ilaa kamaasɛ nyiile anyamesɛ imɔ-ɔkpa so ne i kya kyena mɔ, Wurubuaarɛ laa lɛɛ ilaa kamaasɛ mɔ, me ne n gyangbara imɔ dɔ. Me ne n kya sa fɛye ɔkalan baarɛ.

15 ‘N nyi fɛye-ilaa wɔrasɛ. Fɛŋ bo gya, ne fɛŋ kii fɛ bo yuuli. Fɛɛ fɛ bo imɔ iko dɔ mɔ, nkana n kya laarɛ. 16 Ibono fɛ kyɔlɛ nsana faa so mɔ, nan fure fɛye lii me-gɛnɔ dɔ fuɛ. 17 Fɛ wu ibono fɛ bo aterenbi, fɛye-ilaa i kya wɔra ɔdan sa fɛye, ne sɛi mɛŋ tiri fɛye, ne sɛi maŋ taalɛ fɛye. Yɛgɛ fɛye mɔ ne maŋ taa da aban. Fɛye-ilaa i bo ayen. Fɛ dɛ fɛɛ abono mɛ gyɛ ayenbo, agyaatanbo de abono mɛ naa gibolonbukpan mɔ. 18 Imɔso n kya ka fɛye yɛɛ fɛꞌ ba me asɛ de nꞌ sa fɛye sika kɔkɔɔ ɔbono nɛ kyu ɔgya lɔrɔ mɔ mɔ. Imɔ ne n gyɛ oduduu dɔ-lɛɛ awuratɔ abono a laa kerɛ fɛye so gɛsintin gikerɛ mɔ. Fɛꞌ ba de nꞌ sa fɛye ngbɛ fufuli de fɛꞌ suu de iꞌ lɛɛ fɛye lii fɛye-gibolonbukpan ipeeli mɔ dɔ. Fɛꞌ ba de nꞌ sa fɛye gɛlin fɛꞌ wɔra fɛye-ansi de aꞌ bugi de fɛꞌ wu Wurubuaarɛ ɔkpa.

19 ‘Ɔbono n kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ, mɔ ne nꞌ kya ka ne mɔ kee ne nꞌ kya biidɛ giso. Imɔso fɛꞌ pɛɛrɛ ansi me-ilaa so de fɛꞌ nu fɛye-nyoro gɛsɛ de fɛꞌ kyɛɛgɛ. 20 Fɛꞌ nu! N yelɛ gɛbunono n kya ŋmɛɛ. Ɔkamaasɛ ɔbono o nu me-gɛnɔ ne o tigi me mɔ, nan loo mɔ asɛ de me‑rɛ mɔ aꞌ wɔra abaa gyi dabɔlɛ.

21 ‘Isa ɔbono ɔ laa kɔ lii mɔ, nan sa mɔ ɔkpa de ɔꞌ kyena me asɛ me-gɛwuragyapaa so, fɛɛ gɛnɔɔbono me kee nɛ kɔ lii ne nɛ kpelegɛ n tɛ me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ-gɛwuragyapaa so mɔ. 22 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu ilaa ibono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi tɔgɛ sa Wurubuaarɛ asonbo akpen mɔ.’ ”

4

Gyɔn Gi Wu Wurubuaarɛ Gɛgyapaa

1 Gɛnen ilaa idɛ gɛmara mɔ, n baa kerɛ mɔ, nɛ wu gɛbunono gɛko gɛ yaa Wurubuaarɛ dɔ! Nfono mɔ, nɛ kii nu gɛnɔ gɛbono nɛ daa ginu gɛ kya tɔngɛ de me ken-ken fɛɛ gɛgandan mɔ. Gɛnɔ mɔ gɛ tɔgɛ sa me yɛɛ, “Dii ba soso gɛrɛ de nꞌ nyiile fo ilaa ibono i laa ba imɔ idɛ gɛmara mɔ.” 2 Ayaa abono so mɔ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi puru me. Nꞌ baa kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ gɛgyapaa gɛ yii Wurubuaarɛ dɔ ne Wura Wurubuaarɛ tɛ gɛmɔ so. 3 Ɔ tɛ gɛmɔ so mɔ, ɔ kya ŋɛlegi faa pila-pila fɛɛ abui ŋɛlegisɛ ako, afufuli de apebara. I kya ŋɛlegi kyaabɔɔ Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ fɛɛ gibui ŋɛlegisɛ gibono gimɔ-nkyu gi gyɛ gifɛdaa bonboli. 4 Awura ngyapaa oko nnan gi yii kyaabɔɔ Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ, ne abelɛnsɛ oko anan mɛ tɛ ngyapaa mɔ so. Mɛ bun akuru fufuli, ne mɛ bun awura npɛ. Npɛ mɔ gi gyɛ sika kɔkɔɔ npɛ. 5 Nyangbon kya wiisɛɛ lii Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya gbere ne ɔ kya faa. Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ ansi dɔ mɔ, ifatela sono i yii i kya dɛɛ wule-wule. Ifatela mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ gyɛ gikpadɔ sono mɔ. 6 Ilaa iko i dɛ Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ ansi dɔ fɛɛ nkyu belɛ ne n ken. I kya wu sɔnlii fɛɛ puruntuwa.

Wurubuaarɛ Dɔ Asa Mɛ Kya Yen Mɔ

Ilaa inan iko i mada Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ nkan-nkan. I bo nkpa ne i bo ginyamesɛ nwɔnsa. Iŋ kii i gyɛ anyamesɛ. I bo ansibi faa birim, gɛmara de ansi pɛwu. 7 Gɛnen ilaa inan ibono, ɔgyangbarasɛ mɔ dɛ fɛɛ guuni. Ɔnyɔsɛ mɔ, dɛ fɛɛ nten dɔ naadɛ. Ɔsasɛ mɔ ansi dɔ a dɛ fɛɛ nyamesɛ, ne ɔnansɛ mɔ mɔ, dɛ fɛɛ lun ne n kya maalɛ. 8 Gɛnen ilaa inan idɛ ikamaasɛ i bo aban asee ne i bo ansibi faa birim imɔ-nyoro so de imɔ tudɔ. Gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ, i mɛŋ kya kyoola, i kya bii ɔlon yen Wurubuaarɛ yɛɛ,

“Mɔ-nkon, mɔ-nkon guan

ne n gyɛ Wura Wurubuaarɛ Ɔlolonbo!

Mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ bo no,

ɔ wolaa ɔ bo no, ne ɔ bo no gɛkpaa.”

9 Gɛnen ilaa inan mɔ i kya kyu nyisigyi de buubuu de afaala sa Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa mɔ so ne ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Owi kamaasɛ ɔbono mɛ yen Wurubuaarɛ gɛnen mɔ, 10 abelɛnsɛ oko anan mɔ kee mɛ kya kyu ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa mɔ so ne ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ buubuu ɔbono ɔ kaaborɛ mɔ mɔ sa mɔ. Mɛ kya kpelegɛ dɛ mɔ-ayaa dɔ, mɛ kya bugi mɔmɔ-awura npɛ ma‑a too Wurubuaarɛ ansi dɔ yɛɛ mɔ-wolɛ ne gɛwura gɛ kaaborɛ. I san mɔ mɛ kya bii ɔlon yɛɛ,

11 “Aye-Wura de Aye-Wurubuaarɛ,

nyisigyi de buubuu de ɔlon ne n kaaborɛ fo.

Fo ne n lɛɛ ilaa kamaasɛ.

Fo-gɛlaarɛ dɔ ne fo lɛɛ imɔ ne i nyɛ i bo no faa.”

5

Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ Ɔwolɛ

1 Nɛ wu Wurubuaarɛ tɛ mɔ-gɛgyapaa so ɔ dɛ ɔwolɛ ɔko de mɔ-gibaa gyisɛ. Gɛnen ɔwolɛ mɔ, mɛ ŋmarasɛ ilaa ibono i laa baa ba mɔ bɔla mɔ-ansi de gɛmara ne mɛ bɔɔ mɔ fɛɛ gifengen, ne mɛ kyu gimara kyu daasɛ mɔ nten sono de ɔko kpɛi ɔ mɛŋ sa ɔꞌ nyɛ sangɛ mɔ. 2 Nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔlolonbo ɔko yelɛ ɔ kya taasɛ ken-ken de ɔkamaasɛ ɔꞌ nyɛ nu yɛɛ, “Anɛ ne n kaaborɛ ibono ɔ laa nyɛ fɔlɔgɛ idaasɛ mɔ de ɔꞌ sangɛ Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ ɔwolɛ mɔ?” 3 Ɔ taasɛ gɛnen mɔ, mɛ kerɛ Wurubuaarɛ dɔ de gɛsinkpan so de gɛsinkpan ɔbɔ dɔ pɛwu, mɛŋ nyɛ isa ɔbono ɔ bo ɔkpa de ɔꞌ taalɛ sangɛ ɔwolɛ mɔ de ɔꞌ kerɛ mɔ dɔ mɔ. 4 Nɛ nu yɛɛ iŋ nyɛ isa ɔbono ɔ kaaborɛ ɔꞌ sangɛ ɔwolɛ mɔ de ɔꞌ kerɛ mɔ dɔ gɛnen mɔ, nɛ su gikyɔ-gikyɔ. 5 N kya su mɔ, abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko gi tɔgɛ sa me yɛɛ, “Gɛŋ baa su. Kerɛ, Gyuda gɛsu dɔ guuni mɔ, Yesu ɔbono ɔ gyɛ Oloobu Deefidi ɔpaa dɔ mɔ, gi ti wolaa kɔ lii. Mɔ ne n bo ɔkpa de ɔꞌ fɔlɔgɛ idaasɛ sono mɔ de ɔꞌ sangɛ Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ ɔwolɛ mɔ”.

6 Nɛ kerɛ Wurubuaarɛ gɛgyapaa de ilaa inan mɔ nsana de abelɛnsɛ mɔ nsana mɔ, nɛ wu Yesu yelɛ fɛɛ sandɛ, fo laa tɔgɛ yɛɛ mɛ kyu mɔ kyɔɔlɛ daa. Ɔ bo ase sono abono a kya lɛɛ mɔ-ɔlon nyiile, ne ɔ bo ansibi sono. Ansibi adɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ bo gikpadɔ sono mɔ. Wurubuaarɛ gi sun mɔ-Oduduu baarɛ ba gɛsinkpan so gɛten kamaasɛ gyan. 7 Wurubuaarɛ sandɛ mɔ gi kpaa sɔɔ ɔwolɛ mɔ lii Wurubuaarɛ gibaa gyisɛ dɔ. 8 Ɔ nyɛ ɔkpa sɔɔ ɔwolɛ mɔ gɛnen mɔ, nfono mɔ, ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ de abelɛnsɛ oko anan mɔ mɛ kpelegɛ dɛ mɔ-ayaa dɔ mɛ kya yen mɔ. Abelɛnsɛ mɔ ɔkamaasɛ dɛ ilaa iko fɛɛ aduule de sika kɔkɔɔ gɛlɛpɛbii, ne anuwanterɛ a bo gɛmɔ dɔ. Anuwanterɛ mɔ a yelɛ sa Yesu asonbo ndalaa.

9 Abelɛnsɛ oko anan mɔ mɛ bii ɔlon pobɔrɔ yɛɛ,

“Fo Yesu wolɛ ne n kaaborɛ ibono foꞌ nyɛ ɔkpa

sɔɔ Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ ɔwolɛ mɔ,

fɔlɔgɛ mɔ-idaasɛ mɔ.

I kya nyiile yɛɛ fo ne mɛ kyɔɔlɛ,

ne fo-nkalan gi sɔɔ anyamesɛ kiiri sa Wurubuaarɛ

mɛ san mɛ tɛ mɛ sa mɔ.

Fo ne n sɔɔ anyamesɛ lii ɔpaa kamaasɛ dɔ,

gɛdɛ kamaasɛ dɔ, asa oyuduu kamaasɛ dɔ,

de gɛsinkpan kamaasɛ so.

10 Fo ne n yɛgɛ ne gɛnen asa mɔ

mɛ wɔra awuragyibo de asunbi alɛɛbo sa aye-sɛ Wurubuaarɛ.

I lii fɛɛ fo yɛgɛ mɛ kya kpaa

de iꞌ lɔrɔ anyamesɛ mɔmɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana.

Abono fo sɔɔ gɛnen mɔ

mɛ laa baa gyi gɛwura gɛsinkpan asa pɛwu so.”

Soso De Gɛsɛ Awura Pɛwu Mɛ Kya Yen Wurubuaarɛ Mɔ‑rɛ Yesu

11 Nfono mɔ, nɛ kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sakpii belɛ abono nyamesɛ maŋ taalɛ bii mɔmɔ-gɛgyɔnɔ mɔ mɛ kyaabɔɔ Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ de ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ de abelɛnsɛ mɔ. Nɛ nu sakpii mɔ pɛwu 12 kya kpen yɛɛ,

“Gɛbelɛnsɛ, awuratɔ, ɔlaako ginyi, ɔlon, buubuu,

nyisigyi, de ayenbi i kaaborɛ Yesu.

Mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ sandɛ

ɔbono mɛ kyu mɔ kyɔɔlɛ sa anyamesɛ mɔ.”

13 Nfono mɔ, nɛ nu ilaa kamaasɛ ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ Wurubuaarɛ dɔ, de gɛsinkpan so, gɛsinkpan dɔ, de nkyu dɔ, ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ pɛwu dɔ mɔ i kya tɔgɛ yɛɛ,

“Ayenbi, buubuu, nyisigyi, de ɔlon

iꞌ wɔra mɔ ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa mɔ so mɔ-lɛɛ

de Wurubuaarɛ sandɛ mɔ-lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa!”

14 Mɛ kpen gɛnen mɔ, ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ i kyule yɛɛ, “Iꞌ ba gɛnen!” Ne abelɛnsɛ mɔ mɛ kpelegɛ dɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-sandɛ mɔ ayaa dɔ mɛ kya yen ɔmɔ.

6

Idaasɛ Gyangbarasɛ Mɔ: Abee Anan

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ gi fɔlɔgɛ ɔwolɛ mɔ idaasɛ sono mɔ dɔ ɔko. Nfono mɔ, ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ dɔ ɔko gi lɛɛ gɛnɔ terɛ fɛɛ nyangbon ne n gbere yɛɛ, “Ba!” 2 N baa kerɛ mɔ, bee fufuli ne. Isa gyan mɔ so, ɔ dɛ gita. Mɛ kyu ɔkɔliibo gɛpɛ kyu bun mɔ-gimu so. Bee mɔ mɔ‑rɛ isa baarɛ mɛ yelɛ sa ilaa ibono i laa baa ba gɛsinkpan so gɛkaako mɔ. Isa mɔ laa kpe gɛsinkpan so fɛɛ ɔkɔliibo de ɔꞌ kpaa kɔ ikɔ lii.

3 Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, gi fɔlɔgɛ daasɛ nyɔsɛ mɔ mɔ, nɛ nu ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ dɔ ɔnyɔsɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ terɛ yɛɛ, “Ba!” 4 Ɔ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, bee pebara ɔko ne. Bee baarɛ mɔ‑rɛ isa ɔbono ɔ gyan mɔ mɔ mɛ yelɛ sa ikɔ ibono i laa baa ba gɛsinkpan so gɛkaako mɔ. Mɛ kyu ikɔ gɛki belɛ kyu sa isa mɔ. Wurubuaarɛ gi sa mɔ ɔkpa de ɔꞌ lɛɛ gisin yuuli lii gɛsinkpan so de ɔꞌ yɛgɛ ikɔ iꞌ ba de asa mɛꞌ mɔɔ abara.

5 Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, gi fɔlɔgɛ ɔwolɛ mɔ daasɛ sasɛ mɔ mɔ, nɛ nu ilaa inan mɔ dɔ ɔsasɛ mɔ i lɛɛ gɛnɔ terɛ yɛɛ, “Ba!” N baa kerɛ mɔ, bee bibiri ne. Ɔbono ɔ tɛ bee mɔ so mɔ dɛ ilaa ibono mɛ kya kyu kɛri ilaa mɔ. Bee baarɛ mɔ‑rɛ isa ɔbono ɔ gyan mɔ mɔ mɛ yelɛ sa akon belɛ abono a laa baa ba gɛsinkpan so gɛkaako mɔ. 6 Nɛ wu gɛnen mɔ, nɛ nu gigyɛbiꞌ giko gi kya tɔngɛ lii ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ nsana. Gi tɔgɛ yɛɛ, “Ayu mudu laa wɔra ɔgyalon fɛɛ aterenbi abono gɛsun ɔwɔrabo laa nyɛ gɛkɛ mumuli dɔ mɔ. Ne awayu, mɔ, imudu isaꞌ i laa wɔra gɛkɛ kolon-lɛɛ aterenbi kee. (Nfɔ de nta berɛ gigya gi laa kpɛ gi dɛ gɛnen.)”

7 Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ gi fɔlɔgɛ daasɛ nansɛ mɔ, nɛ nu ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ dɔ ɔnansɛ mɔ gi lɛɛ gɛnɔ terɛ yɛɛ, “Ba!” 8 N baa kerɛ mɔ, bee tɔnsɔ ɔko ne. Mɛ kya terɛ ɔbono ɔ tɛ bee ɔbono so mɔ yɛɛ Lɛwu, ne Nkyan gi buu mɔ. Gɛnen ilaa idɛ i yelɛ i sa lɛwu ɔbono ɔnan ɔ laa baa ba gɛsinkpan so gɛkaako mɔ. Wurubuaarɛ laa yɛ gɛsinkpan so anyamesɛ mɔ dɔ gikpadɔ ginan de oꞌ kyu gikolon kyu wɔra lɛwu mɔ‑rɛ nkyan mɔ abaa dɔ yɛɛ ikɔ, akon, alɔtɔ, de ndonbuɛ iꞌ mɔɔ ɔmɔ.

Daasɛ Nunsɛ: Gɛsintin Awura Mɛ Taasɛ Ilaa Lii Ɔson Gibui Mɔ Gɛsɛ

9 Owi ɔbono ɔ fɔlɔgɛ ɔwolɛ mɔ daasɛ nunsɛ mɔ, nɛ wu asa ako Wurubuaarɛ dɔ. Mɛ bo Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ gɛsɛ. Owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ agyɛbi sa asa gɛsinkpan so ne mɛ lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono mɛ wu mɔ nyiile anyamesɛ. Gɛnen so mɔ, asa ako mɛ mɔɔ mɔmɔ. 10 Abono nɛ wu nno gɛnen mɔ, mɛ lɛɛ gɛnɔ kpen taasɛ yɛɛ, “E Wurubuaarɛ, soso de gɛsɛ Wura, gisen fufuli de gɛsintin wura ne fo gyɛ. Aberɛ amɔ dɔ ne fo laa gyi gɛsinkpan so asa nbɛlɛ de foꞌ biidɛ abono mɛ mɔɔ aye mɔ giso daa?” 11 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ ɔkamaasɛ gɛgbɛ fufuli, ne ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ kii kyena kyoola gyoo ŋmaraa pii too. Asa mɛ laa kii mɔɔ mɔmɔ-nanboana abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ bɔla. Imɔso mɛꞌ kyena kpaa lii aberɛ abono mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ laa fo ɔkara ɔbono ɔ yela mɔ.

Daasɛ Seesɛ: Soso I Laa Ŋaa, Ne Gifuu Gi Laa Tɔrɔ Asa Dɔ Gɛsɛ Gɛrɛ

12 Yesu ɔbono ɔ wɔra fɛɛ sandɛ mɔ gi fɔlɔgɛ daasɛ seesɛ mɔ lii Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ ɔwolɛ mɔ so mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono gɛsinkpan gɛ laa gyigisi mɔ, i laa wɔra nyɛnyɛn, owi laa biiri fɛɛ gikuru bibiri ne bosɛ mɔ gɛten kamaasɛ i laa pɛɛrɛ fɛɛ nkalan. 13 Agyɛkpebi a laa kyigi lii soso tɔrɔ gɛsinkpan so fɛɛ kyangbelele afuu belɛ ne n kpiisi oyii abii too. 14 Soso i laa ŋaa gikolon fɛɛ gifengen ne mɛ sangɛ ne gi kya kii bɔɔ gimɔ-atɔ. Abii de apoo akyaafiya belɛ-belɛ a laa koso lii nfono nkana a wolaa a dɛ mɔ.

15 Nfono mɔ, awura abono mɛ kya kerɛ nsinkpan so mɔ, asa gbaaꞌgbaa, asogya abelɛnsɛ, aterenbi awura, alolonbo, de asa abono mɛ tɛ awura asɛ de abono mɛ tɛ mɔmɔ-gibaa so mɔ pɛwu mɛ laa selɛ kpaa ŋara abii so, ifolɛbɔ dɔ de afolɛ dɔ. 16 Mɛ laa san tɔgɛ sa abii mɔ de afolɛ mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ tɔrɔ bun aye so de aꞌ ŋara Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛwuragyapa mɔ so mɔ de aꞌ ŋara de aŋ sa aꞌ loo Wurubuaarɛ sandɛ mɔ ginyadon gibono ɔ dɛ mɔ dɔ. 17 I lii fɛɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ ginyadon gɛkɛ belɛ mɔ gɛ fo. Anɛ ne nan taalɛ yelɛ?”

7

Wurubuaarɛ Laa Kun Mɔ-Asonbo

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ inan mɛ yelɛ gɛsinkpan so afuu iliiten inan mɔ so. Mɔmɔ-gɛsun ne n gyɛ yɛɛ mɛ kya tii afuu nyɛnyɛn ɔkpa de a mɛŋ sa aꞌ nyɛ da gɛsinkpan abɛɛ apoo so abɛɛ oyii ne n gyɛ oyii. 2 Gɛnen isɔɔ inan idɛ kee ne Wurubuaarɛ laa sa ɔkpa de mɛꞌ yɛgɛ afuu nyɛnyɛn aꞌ baa da gɛsinkpan de apoo so.

Nfono mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ banban ɔko mɔ kya dii ɔ lii owi ɔbaaliiten so ɔ dɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ daasɛ. Ɔsɔɔ mɔ gi bugi gɛnɔ kpen ken-ken tɔgɛ sa Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ inan mɔ yɛɛ, 3 “Fɛꞌ yɛgɛ aꞌ kyu Wurubuaarɛ daasɛ kyu gyanꞌgyan mɔmɔ abono mɛ kya son Wurubuaarɛ mɔ asegbelɛ so pɛi de fɛꞌ lɔɔ yɛgɛ afuu aꞌ nyida gɛsinkpan mɔ, apoo mɔ, de iyii mɔ.”

4 Nɛ nu asa abono ɔkara mɛ laa daasɛ gɛnen mɔ gɛgyɔnɔ. Mɛ laa wɔra asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ, gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ. Mɛ laa lii Isirale awura abono mɛ kya son Wurubuaarɛ wolɛ mɔ adedaabo gudu anyɔ mɔ ɔpaa dɔ. 5 Mɛ laa daasɛ:

Gyuda-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Ruben-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Gadɛ-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

6 Akya-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Nafitali-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Manasɛ-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

7 Simiyon-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Lɛfi-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Isakaa-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

8 Sɛbulun-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

Gyosɛfo-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ,

de Bɛngyamin-lɛɛ ɔpaa dɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ.

Sakpii De Wurubuaarɛ Dɔ Isɔɔ Pɛwu Mɛ Kya Yen Wurubuaarɛ

9 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nꞌ baa kerɛ mɔ, sakpii belɛ-belɛ ɔko ne n bo Wurubuaarɛ dɔ. Isa maŋ taalɛ kalɛ mɔmɔ de ɔꞌ bii mɔmɔ-gɛgyɔnɔ. Mɛ lii gɛsinkpan kamaasɛ, ɔpaa kamaasɛ, asa oyuduu kamaasɛ, de gɛdɛ kamaasɛ dɔ. Mɛ suu ilaa fufuli ne mɛ dɛ mɛ dɛ abelafɛ mɛ yelɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyapaa mɔ de Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, ansi dɔ. 10 Mɛ yelɛ gɛnen mɔ, mɛ bugi gɛnɔ kpen ken-ken yɛɛ,

“Wurubuaarɛ asɛ ginyɛ kyena

gi kya lii daa aye-Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛwuragyapaa so mɔ

de Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ asɛ!”

11 Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ pɛwu mɛ yelɛ kyaabɔɔ Wurubuaarɛ Gɛwuragyapaa mɔ de abelɛnsɛ mɔ de ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ pɛwu mɛ kpelegɛ dɛ Wurubuaarɛ ayaa dɔ ne mɛ yen mɔ 12 yɛɛ,

“Iꞌ ba gɛnen!

Ayenbi, nyisigyi, ɔlaako ginyi, afaala, buubuu, gɛbelɛnsɛ,

de ɔlon iꞌ wɔra aye-Wurubuaarɛ lɛɛ gɛkpaa-gɛkpaa!

Iꞌ ba gɛnen!”

Anyamesɛ Sakpii Abono Mɛ Suu Ilaa Fufuli Mɔ

13 Nfono mɔ, abelɛnsɛ mɔ dɔ ɔko gi tɔngɛ de me, ne ɔ taasɛ me yɛɛ, “Gɛnen asa abono mɛ suu ilaa fufuli faa, anɛana ne? Fonɛ dɔ ne mɛ lii ne mɛ ba Wurubuaarɛ dɔ gɛrɛ faa?” 14 Nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, fo berɛ ne n nyi.”

Nfono mɔ, o nyiile me yɛɛ, “Mɔmɔ adɛ ne n gyɛ asa abono mɛ laa loo ɔlaawusɛ belɛ mɔ dɔ lii mɔ. Mɛ laa kyu Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ nkalan de mɛꞌ kyu lɔrɔ mɔmɔ-asen de aꞌ fuuli fɛɛ gɛnɔɔbono asa mɛ kya foro mɔmɔ-akuru ne a kya lii fuuli mɔ. 15 Imɔso mɛ laa yelɛ Wurubuaarɛ ansi dɔ gɛnyɛ de gɛpɛ mɛ kya yen mɔ mɔ-ɔson obu mɔ dɔ. Mɛ bo Wurubuaarɛ gɛwuragyapaa mɔ asɛ gɛnen mɔ, mɔ Wurubuaarɛ laa kun mɔmɔ. 16 Akon de bolefɔ maŋ baa mɔɔ mɔmɔ gɛkaako. Owi maŋ baa mɔɔ mɔmɔ ne owi afuu bogyasɛ a maŋ baa da ɔmɔ gɛkaako kpa‑a. 17 I lii fɛɛ Yesu ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ sandɛ ne ɔ tɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ne nan kerɛ mɔmɔ so. Mɔ ne nan kyu mɔmɔ kpe ibon ibono i kpɛ i kya kyon i kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ dɔ, ne Wurubuaarɛ mɔ laa kpaarɛ mɔmɔ-ansikyu kamaasɛ lii mɔmɔ-ansi dɔ sa mɔmɔ.”

8

Daasɛ Sonosɛ: Onufuii, Ndalaa, De Ngandan Sono

1 Yesu, ɔbono ɔ wɔra fɛɛ sandɛ mɔ, gi fɔlɔgɛ daasɛ sonosɛ mɔ lii Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ ɔwolɛ mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ dɔ i sii kurun fɛɛ owi kolon gibaafon. 2 Nfono mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono ibono mɛ bo Wurubuaarɛ asɛ mɔ. Ako mɛ kyu ngandan sono baa sa mɔmɔ. 3 Ne nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ banban ɔko gi naa baa yelɛ Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ asɛ, ɔ dɛ sika kɔkɔɔ tangalan. Mɛ kyu onufuii gikyɔ sa mɔ yɛɛ oꞌ kyu dɛɛ sika kɔkɔɔ ɔson gibui mɔ so Wurubuaarɛ ansi dɔ de igyɛsii mɔ iꞌ dii dabɔlɛ de Yesu asonbo mɔ ndalaa de iꞌ wɔra Wurubuaarɛ ɔkon.

4 Imɔso onufuii mɔ igyɛsii de Yesu asonbo mɔ ndalaa mɔ gi dii lii Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ abaa dɔ Wurubuaarɛ ansi dɔ. 5 Ɔ dɛɛ ta mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ laa nyɔɔ ɔgya lii Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ asɛ de oꞌ kyu wɔra sika kɔkɔɔ tangalan mɔ dɔ de oꞌ kyu too worogɛ gɛsinkpan so mɔ. Nfono mɔ, nyangbon laa gbere, i laa wɔra ɔlanba, nyangbon laa wiisɛɛ, ne gɛsinkpan gɛ laa gyigisi.

Ngandan Gyangbarasɛ Nnan: Soso De Gɛsɛ Ilaa I Laa Nyida

6 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono abono mɛ dɛ Ilaa Ibono I Laa Baa Ba Mɔ Ngandan sono mɔ mɛ lɔrɔ mɔmɔ-nyoro de mɛꞌ folɛ. 7 Ɔsɔɔ gyangbarasɛ mɔ gi folɛ mɔ-gɛgandan. Ɔ folɛ gɛnen mɔ, Nɛ wu gɛnɔɔbono nyangbon akpenkpelenbui, de ɔgya saarɛ de nkalan i laa lii soso baa worogɛ gɛsinkpan so mɔ. Mɛ yɛ gɛsinkpan dɔ gikpadɔ gisaꞌ mɔ, ɔgya laa baa dɛɛ gibaafon giko, gimɔ‑rɛ gimɔ-iyii de gimɔ-ifɛ bonboli pɛwu.

8 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ nyɔsɛ mɔ gi folɛ mɔ-lɛɛ gɛgandan mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono ilaa iko fɛɛ gibii belɛ ne n kya dɛɛ, gi laa lii soso baa tɔrɔ apoo dɔ. 9 Gi lii tɔrɔ apoo mɔ dɔ mɔ, apoo mɔ gibaafon giko gi laa bingiri nkalan de iꞌ san abaafon anyɔ. Ne nkyu dɔ nbuɛ gibaafon giko gi laa wuꞌ, de iꞌ san abaafon anyɔ, ne akolii belɛ-belɛ mɔ gibaafon giko gi laa nyida de iꞌ san abaafon anyɔ.

10 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ sasɛ mɔ gi folɛ mɔ-gɛgandan mɔ, gigyɛkpebi belɛ giko gi laa kyigi lii soso gi kya dɛɛ fɛɛ gifilaa. Gigyɛkpebi mɔ gi laa kpaa tɔrɔ gɛsinkpan so ibon de ibon gɛmu gibaafon giko dɔ. 11 Mɛ laa terɛ gɛnen gigyɛkpebi gibono yɛɛ “ɔloloo”. I kya nyiile yɛɛ ibon mɔ nkyu gi laa loo ɔloloo, ne asa sakyɔ mɛ laa nun nkyu mɔ de mɛꞌ wuꞌ.

12 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ nansɛ mɔ gi folɛ mɔ-gɛgandan. Nfono mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono i laa gyi owi, bosɛ, de agyɛkpebi gyɛrɛbi mɔ. Gɛnɔɔbono nkana i kya wu mɔ, fo yɛ imɔ dɔ gikpadɔ gisaꞌ mɔ, gikolon giŋ baa wu. Gɛnyɛ de gɛpɛ kee, fo yɛ imɔ dɔ gikpadɔ gisaꞌgisa mɔ giko-giko giŋ baa wu.

13 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu lun kya maalɛ soso. Nɛ nu lun mɔ kya kpen ken-ken yɛɛ, “Ngandan sɛnsɛ nbono Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ isaꞌ mɔ mɛ laa baa folɛ mɔ, mɛ folɛ nmɔ nsaꞌ mɔ, asa abono mɛ tɛ gɛsinkpan so mɔ, mɔmɔ laako, mɔmɔ laako, gɛnen‑n gikpadɔ gisaꞌ.”

9

Gɛgandan Nunsɛ: Ɔbɔ Ɔbono Ɔŋ Bo Ɔkara Mɔ Nkpenfuree

1 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ nunsɛ mɔ gi folɛ mɔ-lɛɛ gɛgandan. Ɔ folɛ gɛnen mɔ, nɛ wu ɔko, ɔ dɛ fɛɛ gigyɛkpebi. Nɛ wu gɛnɔɔbono ɔ laa baa kyigi lii Wurubuaarɛ dɔ baa tɔrɔ gɛsinkpan so mɔ. Wurubuaarɛ laa kyu gɛsinkpan so ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ safuee wɔra kaasɛ ɔbono abaa dɔ. 2 Ɔ laa kyu safuee mɔ tigi gɛsinkpan so ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ de igyɛsii iꞌ lii ɔbɔ mɔ dɔ dugu-dugu fɛɛ gitalaa belɛ ne n kya dɛɛ. Ɔbɔ mɔ igyɛsii mɔ i laa keda afuu de owi wɔra.

3 Nfono mɔ, ilaa iko i laa lii igyɛsii mɔ dɔ fɛɛ nkpenfuree. Wurubuaarɛ laa sa gɛnen ilaa mɔ ɔlon fɛɛ gɛsinkpan so nnan-lɛɛ mɔ ɔnan. 4 Wurubuaarɛ laa tii imɔ yɛɛ iŋ sa iꞌ nyida gɛsinkpan so iyii abɛɛ gifɛ ne n gyɛ gifɛ. Asa abono mɛ mɛŋ bo Wurubuaarɛ daasɛ gyan mɔmɔ-asegbelɛ so mɔ berɛ, 5 ilaa mɔ i laa nyɛ ɔkpa de iꞌ yɛgɛ mɔmɔ-nyoro giꞌ kɔ mɔmɔ gɛnen‑n ibosɛ inun. Gimɔɔ berɛ, i maŋ nyɛ ɔkpa de iꞌ mɔɔ mɔmɔ. I laa wɔra mɔmɔ fɛɛ gɛnɔɔbono gɛnan gɛ kya da nyamesɛ ne i kya kɔ mɔ mɔ. 6 Gɛnen nkɛ nbono dɔ asa mɛ laa laarɛ lɛwu; mɛ maŋ kii nyɛ. Mɛ laa tɔgɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ wuꞌ mɔ, i bɔ. Lɛwu mɔ laa selɛ lii mɔmɔ asɛ.

7 Ilaa ibono nɛ wu fɛɛ nkpenfuree mɔ i wɔra fɛɛ abee abono mɛ baala sa ikɔ gikpe. Imɔ-amu i dɛ fɛɛ sika kɔkɔɔ npɛ ne i bun. Imɔ-ansi dɔ i dɛ fɛɛ anyamesɛ ansi dɔ ɔnan. 8 Imɔ-iman i wɔra gisoro tɛɛ kyɔlɔga, ne imɔ-anyi a dɛ fɛɛ aguuni anyi. 9 Ilaa iko i mada i mada mɔmɔ-nben dɔ fɛɛ abeletɔ abono asa mɛ kya kyu kun mɔmɔ-nyoro owi ɔbono mɛ kya kɔ ikɔ mɔ. Ɔlanba ɔbono imɔ-aban dɔ i kya wɔra mɔ, i dɛ fɛɛ asa ne n kyu abee gikyɔ gbere loo ikɔ dɔ. 10 Ilaa mɔ i bo iduu fɛɛ nnan, ne i kya da fɛɛ nnan-lɛɛ mɔ. Gɛnɔɔbono i laa yɛgɛ asa nyoro giꞌ kɔ mɔmɔ ibosɛ inun mɔ, i laa lii daa imɔ-iduu dɔ. 11 Gɛnen ilaa ibono i dɛ fɛɛ nkpenfuree mɔ, i bo wura. Mɔ ne n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ so. Mɔ-ginyen ne n gyɛ Ɔnyidabo. Mɛ kya terɛ mɔ de Hiiburu gɛdɛ dɔ yɛɛ Abadon. Geriiki gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Apoliyɔn.

12 Nkpenfuree ndɛ ilaa ne n gyɛ laako gyangbarasɛ sa gɛsinkpan so awura. I san mɔmɔ laako gikpadɔ ginyɔ.

Gɛgandan Seesɛ:

Mɛ Laa Sangɛ Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Isɔɔ Inan

13 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ seesɛ mɔ gi folɛ mɔ-lɛɛ gɛgandan. Ɔ folɛ gɛnen mɔ, nɛ nu gɛnɔ lii Wurubuaarɛ sika kɔkɔɔ ɔson gibui igen inan mɔ nsana Wurubuaarɛ asɛ. 14 Gɛnɔ mɔ gɛ tɔgɛ sa ɔsɔɔ seesɛ ɔbono ɔ folɛ gɛgandan mɔ yɛɛ, “Sangɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ isɔɔ inan ibono Wurubuaarɛ gi ŋminde mɔmɔ yela Yufereetisɛ ɔbon belɛ mɔ asɛ mɔ.” 15 Gɛsintin mɔ nɛ wu gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ laa sangɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ isɔɔ inan ibono Wurubuaarɛ gi wolaa baala ɔmɔ yela sa gɛnen gɛsi, bosɛ, gɛkɛ, de owi ɔbono mɔ. Wurubuaarɛ yɛɛ gɛnen owi mɔ gi nyɛ ne ɔ fo mɔ, isɔɔ inan mɔ mɛꞌ yɛgɛ gɛsinkpan anyamesɛ sakyɔ mɛꞌ wu ikɔ dɔ ka gɛsinkpan so awura ilaa nyɛnyɛn gikɔ. Wurubuaarɛ yɛɛ mɛ yɛ gɛsinkpan so anyamesɛ dɔ gisaꞌ mɔ, giko gi laa wuꞌ gɛnen owi ɔbono dɔ de iꞌ san mɔmɔ gikpadɔ ginyɔ.

16 Mɛ laa kyu abee gikyɔ kpe gɛnen ikɔ ibono. Nɛ nu mɛ terɛ asogya abono mɛ laa gyan abee mɔ so mɔ gɛgyɔnɔ. Mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ gyɛ imiliyon nwɛ nnyɔ. 17 Nɛ wu abee mɔ fɛɛ oderi gɛnen mɔ, gɛnɔɔbono so nɛ kyu wu imɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ: Asa ako mɛ gyan abee mɔ so. Mɛ kyu abeletɔ abono a pɛɛrɛ fɛɛ ɔgya, de abono a dɛ fɛɛ kyaasɛ nfɔ fɛɛ fɛrɛwuta, de abono a gyɛ buruu mɔ, kyu kun mɔmɔ-akan. Abee mɔ amu a dɛ fɛɛ aguuni-lɛɛ. Ɔgya, igyɛsii de fɛrɛwuta i kya lii imɔ-nnɔ dɔ. 18 Gɛnen lɛwu ilaa isaꞌ idɛ: ɔgya mɔ, igyɛsii mɔ de fɛrɛwuta mɔ i kya lii abee mɔ nnɔ dɔ mɔ ne nan mɔɔ gɛsinkpan so anyamesɛ sakyɔ abono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yela mɔ. Mɔmɔ dɔ giko gi laa wuꞌ de iꞌ san gikpadɔ ginyɔ. 19 Abee mɔ ɔlon ɔbono mɛ bo mɔ laa lii daa mɔmɔ-nnɔ dɔ de mɔmɔ-iduu dɔ. Mɔmɔ-iduu mɔ i dɛ fɛɛ awɔɔ ne i bo amu. I laa yɛgɛ anyamesɛ mɛꞌ gooli.

20 Ibono lɛwu ilaa isaꞌ mɔ i laa mɔɔ asa sakyɔ mɔ gɛmara mɔ, asa abono mɛ laa san mɔ mɛ maŋ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Mɛ laa kii mɛ kya son ilaa ibono i kya kyena asa so mɔ. Mɛ ti taalɛ kyu sika kɔkɔɔ, abeletɔ oyuduu kpɛi-kpɛi, abui, de iyii de mɛꞌ kyu salɛ ikperɛ de mɛꞌ san son gɛnen ilaa ibono i mɛŋ kya wu, i mɛŋ kya nu, ne i mɛŋ kya naa mɔ. 21 Gɛnen asa adɛ kee mɛ maŋ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ taa mɔmɔ-asa gimɔɔ, mɔmɔ-afɛ, mɔmɔ-ilaayan, de mɔmɔ-gɛyu yɛgɛ.

10

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Ɔlolonbo Mɔ

1 Nfono mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ banban ɔlolonbo ɔko gi kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ɔ kya ba. Wurubuaarɛ awolɛ a mili mɔ ne i kya ŋɛlegi kyaabɔɔ mɔ-gimu fɛɛ okyiimaale. Mɔ-ansi dɔ i dɛ fɛɛ owi, ne mɔ-ayaa a dɛ fɛɛ ɔgya ne n kya dɛɛ. 2 Ɔwolɛ pii ɔko gi bugi ɔ bo mɔ-gibaa dɔ. O kyu mɔ-giyaa gyisɛ yii apoo dɔ ne o kyu mɔ-benɛ giyaa yii gifuli. 3 O kpen ken-ken tɔngɛ fɛɛ guuni ne n kya gbere gipen dɔ. O kpen gɛnen mɔ, nyangbon gi gbere gikpadɔ sono. 4 Nyangbon gi gbere gikpadɔ sono gɛnen mɔ, nɛ laarɛ nꞌ ŋmarasɛ ilaa ibono nɛ nu lii imɔ dɔ mɔ yela. Nfono mɔ, nɛ nu gɛnɔ gɛko lii Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ, “Kyu ilaa ibono nyangbon gi gbere gikpadɔ sono tɔgɛ mɔ kyu wɔra asiiri dɔ ilaa. Gɛŋ sa foꞌ ŋmarasɛ imɔ yela.”

Ilaa Boduduusɛ Iŋ Baa Kɛɛla

5 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ yelɛ apoo dɔ de ofuli so mɔ gi diirɛ mɔ-gibaa gyisɛ soso, 6 ne ɔ ka ntan yɛɛ, “Nɛ kerɛ fɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa ne mɔ ne n lɛɛ soso de gɛsɛ de apoo de ilaa kamaasɛ ibono i bo imɔ pɛwu dɔ mɔ yɛɛ, iŋ baa kɛɛla 7 ne Wurubuaarɛ ilaa boduduusɛ i laa ba gɛsintin, fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wolaa tɔgɛ sa mɔ-asonbo, mɔ-ikalan atɔgɛbo mɔ. Gɛnen ilaa ibono i laa ba daa aberɛ abono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ sonosɛ mɔ laa folɛ mɔ-lɛɛ gɛgandan mɔ.”

Nɛ Wɛ Ɔwolɛ Pii Ɔbono Ɔ Bo Kon Ne Ɔ Bo Ɔloloo

8 Nfono mɔ, gɛnɔ gɛbono nɛ nu gɛ tɔngɛ lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ gɛ kii tɔgɛ sa me yɛɛ, “Naa kpe me-ɔsɔɔ ɔbono ɔ yelɛ apoo dɔ de ofuli so mɔ asɛ de foꞌ kpaa sɔɔ ɔwolɛ ɔbono o bugi ɔ bo mɔ-gibaa dɔ mɔ.” 9 Ɔ tɔgɛ me gɛnen mɔ, nɛ naa kpe mɔ asɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ oꞌ kyu ɔwolɛ pii mɔ ɔ dɛ mɔ sa me. Mɔ mɔ gi kyu sa me yɛɛ, “Sɔɔ de foꞌ wɛ. Fo-gɛnɔ dɔ i laa wɔra fo ɔkon fɛɛ ŋmasan, fo ɔtɔ dɔ berɛ nꞌ tɔgɛ tigi fo yɛɛ i laa wɔra fo ɔloloo.” 10 Ɔ tɔgɛ me gɛnen mɔ, nɛ sɔɔ ɔwolɛ pii mɔ lii mɔ-abaa dɔ ne nɛ wɛ. N kya wɛ ɔwolɛ mɔ mɔ, i bo kon fɛɛ ŋmasan me-gɛnɔ dɔ. Nɛ wɛ ta mɔ, me-ɔtɔ dɔ i wɔra me ɔloloo. 11 Nfono mɔ, mɛ lɛɛ ɔwolɛ ɔbono nɛ wɛ mɔ gɛsɛ sa me yɛɛ, “I tiri yɛɛ foꞌ kii tɔgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ iꞌ ba asa kpɛi-kpɛi, nsinkpan kpɛi-kpɛi, ndɛ kpɛi-kpɛi asa, de awura sakyɔ so mɔ.”

11

Wurubuaarɛ Ilaa Atɔgɛbo Anyɔ

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi kyu oyii kaala-ilaasɛ fɛɛ oyii tugɛsɛ sa me ne ɔ tɔgɛ sa me yɛɛ, “Koso de foꞌ kaala Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ de foꞌ kalɛ anyamesɛ abono mɛ kya son Yesu obu mɔ dɔ mɔ. 2 Ɔson obu gikpaara mɔ berɛ, taa gimɔ yɛgɛ. Gɛŋ sa foꞌ kaala gimɔ. Asa kpɛi-kpɛi abono mɛ bo nno mɔ mɛŋ kya son Wurubuaarɛ. Wurubuaarɛ gi sa ɔmɔ ɔkpa yɛɛ mɛꞌ loo nno. Mɛ laa kyise-kyise Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ so giyan-giyan ibosɛ ikue-inyɔ de ibosɛ inyɔ.”

3 Wurubuaarɛ yɛɛ, “Nan sa me-ilaa atɔgɛbo anyɔ ɔlon de mɛꞌ wu me-ilaa de mɛꞌ lɛɛ me-ikalan tɔgɛ sa asa, nkɛ nwɛ gudu nnyɔ de nkɛ ikue-isa. Mɛ laa bun akuru abono a laa nyiile yɛɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn i gyɛ gɛnsipɛɛrɛ ilaa sa ɔmɔ mɔ. Ne mɛ laa naa mɛ kya tɔgɛ me-ikalan mɔ ma‑a sa asa. 4 Wurubuaarɛ agyɛbi ako dɔ i wolaa tɔgɛ yɛɛ nfɔ iyii inyɔ iko de ifatela igyanten inyɔ iko i bo gɛsinkpan pɛwu Wura mɔ asɛ.” Fɛꞌ bii yɛɛ gɛnen ilaa ibono i yelɛ sa Wurubuaarɛ ilaa atɔgɛbo anyɔ adɛ. 5 Nengyene fɛɛ ɔko kya laarɛ de ɔꞌ wɔra ɔmɔ ilaa iko mɔ, ɔgya laa lii mɔmɔ-nnɔ dɔ kpaa dɛɛ mɔmɔ gɛnen ɔkyobo ɔbono. Imɔso ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya laarɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔ ilaa iko mɔ, gɛnen lɛwu nyɛnyɛn baarɛ ne nan tu kaasɛ. 6 Mɛ bo ɔkpa de mɛꞌ keda Wurubuaarɛ awolɛ tii de nyangbon ɔŋ sa ɔꞌ da nkɛ nbono mɛ dɛ ma‑a tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan mɔ. Mɛ bo ɔlon kee de mɛꞌ yɛgɛ ibon iꞌ bingiri nkalan de mɛꞌ kyu gɛyiyɛɛ kamaasɛ kyu too gɛsinkpan so owi kamaasɛ ɔbono mɛ kya laarɛ mɔ.

7 Wurubuaarɛ ilaa atɔgɛbo anyɔ adɛ mɛ laa lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono mɛ wu mɔ nyiile asa logɛ. Nfono mɔ, gɛdonbuɛ gɛko gɛ laa lii gɛsinkpan ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ dɔ baa kɔ ikɔ de mɔmɔ. Gɛ laa gyi ɔmɔ so de gɛꞌ mɔɔ ɔmɔ. 8 Gɛ mɔɔ mɔmɔ mɔ, mɔmɔ-gibuni gi laa too gidan so ɔsowolɛ belɛ mɔ dɔ. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔsowolɛ mɔ akpalɛ dɔ yɛɛ Sodom de Igyipiti. Nno ne mɛ da Wura Yesu aŋanbi oyii so mɔɔ mɔ.

9 Mɔmɔ-gibuni mɔ gi laa kpɛ gi too gidan so ɔsowolɛ belɛ mɔ dɔ gɛnen nkɛ nsaꞌ de gibaafon. Oyuduu kpɛi-kpɛi, gɛsu kpɛi-kpɛi, ndɛ kpɛi-kpɛi, de nsinkpan kpɛi-kpɛi asa mɛ laa wu mɔmɔ mɛ too, ne mɛ maŋ kyule yɛɛ ɔko oꞌ puru mɔmɔ kpaa pule. 10 Mɔmɔ-lɛwu laa wɔra gɛsinkpan so asa ɔkon. Mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ de mɛꞌ kyɛɛ-kyɛɛ abara ilaa. I kya nyiile yɛɛ gɛnen asa anyɔ mɔ mɛ yɛgɛ gɛsinkpan so asa mɛꞌ wu ɔlaawusɛ gikyɔ.

11 Nkɛ nsaꞌ de gibaafon gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ laa kii sa gɛnen asa anyɔ adɛ ɔŋɛ de mɛꞌ kyingi koso yelɛ mɔmɔ-ayaa so. Nfono mɔ, gifuu belɛ gi laa keda asa abono mɛ laa wu mɔmɔ mɔ. 12 Nfono mɔ, mɛ laa nu gɛnɔ gɛko lii Wurubuaarɛ dɔ gɛ laa terɛ ɔmɔ ken-ken yɛɛ, “Fɛꞌ dii ba gɛrɛ.” Mɛ laa kyu de Wurubuaarɛ awolɛ dɔ dii kpe soso, yɛgɛ mɔmɔ-akyobo mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ mɔmɔ. 13 Gɛnen ayaa abono so mɔ, gɛsinkpan gɛ laa gyigisi, i laa wɔra nyɛnyɛn. Mɛ yɛ ɔsowolɛ belɛ mɔ gikpadɔ gudu mɔ, giko ibu i laa tɔrɔ de iꞌ san gikpadɔ sango. I laa mɔɔ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ sono. Gifuu belɛ gi laa loo asa abono mɛ laa san mɔ dɔ de mɛꞌ yen Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ.

14 Gɛsinkpan so anyamesɛ mɔmɔ-laako nyɔsɛ ɔbono ɔ laa baa ba mɔ ilaa ne nɛ tɔgɛ faa. Mɔ-gɛmara mɔ, ɔsasɛ mɔ laa buu ayaa abono so.

Gɛgandan Sonosɛ: Wurubuaarɛ Gɛwuragyi Dɔ Akyenabi A Ba

15 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ sonosɛ mɔ gi folɛ mɔ-lɛɛ gɛgandan. Ɔ folɛ gɛnen mɔ, nɛ nu nnɔ nko Wurubuaarɛ dɔ gi kya tɔngɛ ken-ken yɛɛ,

“Idɛ kon gɛsinkpan so gɛwuragyi pɛwu gɛ san bingiri

aye-Wura Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ ɔbono o sun kpaa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ-lɛɛ.

Ɔ laa gyi gɛwura gɛkpaa-gɛkpaa!”

16 Nfono mɔ, abelɛnsɛ oko anan abono mɛ tɛ awura ngyapaa so Wurubuaarɛ ansi dɔ mɔ mɛ tɔrɔ bun Wurubuaarɛ ayaa dɔ, mɛ kya yen Wurubuaarɛ. 17 Mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Wura Wurubuaarɛ, Ɔlolonbo!

Fo ɔbono fo bo no, ne fo wolaa fo bo no mɔ,

a kya faala fo yɛɛ fo kyu fo-ɔlon belɛ mɔ

fo kya gyi gɛwura.

18 Gɛsinkpan so asa kpɛi-kpɛi mɛ kyu ginyadon belɛ fo so.

Fo‑o fo mɔ-lɛɛ ginyadon gi ba.

Owi mɔ gi fo ibono fo laa koola anyamesɛ

de foꞌ gyi ɔkamaasɛ ɔbono o wuꞌ mɔ nbɛlɛ,

de foꞌ kyu ntɛɛla sa asa

abono fo lɔrɔ mɔmɔ yela sa fo-nyoro mɔ

de fo-ikalan atɔgɛbo de asa abono mɛ selɛ fo mɔ,

abelɛnsɛ de nbii pɛwu.

Owi mɔ gi fo ibono fo laa nyida

abono mɛ nyida gɛsinkpan gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ so asa mɔ.”

19 Nɛ wu ilaa idɛ fɛɛ oderi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, nɛ kii wu Wurubuaarɛ ɔson obu ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Gi tigi, ne i kya wu tudɔ-tudɔ nfono Wurubuaarɛ ɔson gidɛkaa mɔ gi dɛ mɔ. Mɛ kya terɛ gidɛkaa mɔ yɛɛ Gɛnɔ Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ‑rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ Gidɛkaa. Nɛ wu gidɛkaa mɔ gɛnen mɔ, nɛ kii wu gɛnɔɔbono nyangbon laa wiisɛɛ, i laa wɔra ɔlanba, nyangbon laa gbere, gɛsinkpan gɛ laa gyigisi, ne nyangbon akpenkpelenbui a laa tɔrɔ gikyɔ.

12

Giwɔɔ Belɛ-Belɛ Mɔ De Ɔkyii Mɔ Ilaa

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, idɛ kon mɔ, nɛ wu ilaa belɛ soso ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa nyiile mɔ. Imɔ ne n gyɛ ɔkyii ɔbono owi ne n gyɛ mɔ-gikuru ne bosɛ mɔ bo mɔ-ayaa ateesi mɔ. O bun awura gɛpɛ. Gɛnen gɛpɛ mɔ so mɔ, agyɛkpebi gudu anyɔ a mada a mada gɛmɔ so kyaabɔɔ. 2 Ɔkyii mɔ da ɔtɔ. Gɛdun gɛ yii mɔ, ɔ kya laarɛ ɔꞌ korogɛ mɔ, ɔ kya saawo.

3 Nꞌ baa kii kerɛ mɔ, nɛ wu ilaa banban iko soso nno ibono i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa nyiile. Imɔ ne n gyɛ giwɔɔ pebara belɛ-belɛ giko. Gi bo amu sono de ase gudu ne gi bun awura npɛ sono gimɔ-amu mɔ so. 4 Ne fɛɛ mɛ yɛ agyɛkpebi abono a bo soso mɔ dɔ gikpadɔ gisaꞌ mɔ, giwɔɔ mɔ gi kyu gimɔ-oduu kparɛ gikolon lii soso too gɛsinkpan ne i san gikpadɔ ginyɔ soso nno. Gi wɔra gɛnen mɔ gi kpe gi kpaa yelɛ ɔkyii ɔbono ɔ kya laarɛ de ɔꞌ korogɛ mɔ ansi dɔ, de nengyene ɔꞌ korogɛ mɔ, giꞌ nyɛ puru gɛbii mɔ mara.

5 Ɔkyii mɔ gi korogɛ gɛbii nyensɛɛ. Gɛmɔ ne nan baa kyu ɔlon fɛɛ gibeletɔ-lɛɛ ɔlon ɔnan gyi gɛwura nsinkpan pɛwu so. Ɔkyii mɔ gi korogɛ mɔ, i puru mɔ-bi mɔ dii kpe Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-gɛgyapaa mɔ asɛ. 6 Ɔkyii mɔ mɔ gi selɛ kyon kpe gipen dɔ. Wurubuaarɛ gi lɔrɔ nno gɛtɛɛko yela mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena nkɛ nwɛ gudu nnyɔ nkɛ ikue-isa. Ɔ laa nyɛ mɔ-ilaa gyisɛ nno.

Wurubuaarɛ Dɔ Ikɔ

7 Nfono mɔ, ikɔ i tɔrɔ Wurubuaarɛ dɔ. Maakɛlɛ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ belɛnsɛ ɔko mɔ‑rɛ mɔ-nanboana Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɛ kya kɔ de giwɔɔ belɛ mɔ. Giwɔɔ mɔ gimɔ-nanboana isɔɔ kee mɛ kya kɔ ma‑a kpaa gimɔ. 8 Maakɛlɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ mɔ mɛ gyi giwɔɔ mɔ gimɔ‑rɛ gimɔ-isɔɔ mɔ so, ne mɛŋ baa nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ dɔ. 9 Mɛ too giwɔɔ belɛ mɔ lii Wurubuaarɛ dɔ, gɛnen ko‑o dedaa giwɔɔ gibono mɛ kya terɛ yɛɛ Satan abɛɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Mɔ ne n gyɛ gɛsinkpan pɛwu so asa ɔpenɛbo mɔ. Mɛ kyu gimɔ‑rɛ gimɔ-isɔɔ mɔ pɛwu too gɛsinkpan.

10 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ nu gɛnɔ gɛko Wurubuaarɛ dɔ gɛ kya tɔgɛ ken-ken yɛɛ,

“Idɛ kon berɛ, aye-Wura Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ,

de mɔ-ɔlon, de mɔ-gɛwuragyi mɔ gɛ lii gɛwi tentegelen.

Yesu ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ,

ne ɔ kpaa mɔlɛgɛ gɛsinkpan so anyamesɛ mɔ kee

mɔ-gɛbelɛnsɛ mɔ gɛ lii gɛwi tentegelen. I kya nyiile yɛɛ

mɛ gya ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ lii Wurubuaarɛ dɔ kon.

Aye-nanboana Wurubuaarɛ asonbo abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ

mɔmɔ-ɔkyobo ne n gyɛ mɔ.

Nkana ɔ kya kyu mɔmɔ-ilaa kpaa buu sa Wurubuaarɛ gɛnyɛ de gɛpɛ.

Idɛ kon berɛ mɛ gya mɔ lii nno.

11 Ilaa ibono so Wurubuaarɛ asonbo mɔ mɛ taalɛ nyɛ ɔlon

ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ so gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ

Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, gi wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ sa mɔmɔ,

ne mɛ lɛɛ Wurubuaarɛ gɛsintin gɛbono mɛ nyi mɔ tɔgɛ sa asa.

Mɛ taalɛ kyule yɛɛ Yesu so mɔ,

ba‑a mɛ laa mɔɔ mɔmɔ mɔ, mɛꞌ mɔɔ mɔmɔ.

12 Imɔso aye abono pɛwu a bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ,

aꞌ yɛgɛ de iꞌ wɔra aye ɔkon.

Gɛsinkpan so asa de ilaa ibono i bo apoo dɔ mɔ berɛ, fɛye laako.

Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ gi kyu ginyadon belɛ

kpelegɛ ba fɛye asɛ.

O nyi ibono mɔ-nkɛ giŋ kyɔ gɛsinkpan so.”

Giwɔɔ Mɔ Gi Laa Selɛ Gya Ɔkyii Mɔ Kpon

13 Giwɔɔ belɛ mɔ gi wu yɛɛ gi laa san kyena daa gɛsinkpan so mɔ, gi koso gi selɛ gi gya ɔkyii ɔbono ɔ korogɛ gɛbii nyensɛɛ mɔ. 14 Wurubuaarɛ gi sa ɔkyii mɔ lun belɛ aban anyɔ de oꞌ kyu maalɛ kyon giwɔɔ mɔ so kpe gipen dɔ nfono ɔ laa nyɛ ilaa gyisɛ nsi nsaꞌ de gibaafon mɔ.

15 Nfono mɔ giwɔɔ mɔ gi gbii nkyu lii gimɔ-gɛnɔ dɔ fɛɛ ɔbon de giꞌ gyi ɔkyii mɔ. 16 Gɛsinkpan mɔ gɛ mɔlɛgɛ mɔ. Gɛ bugi ginyɔ ne nkyu nbono giwɔɔ mɔ gi gbii lii gimɔ-gɛnɔ dɔ mɔ gi ŋaa loo gɛmɔ dɔ. 17 Nfono mɔ giwɔɔ belɛ mɔ gi kyu ginyadon wɔra ɔkyii mɔ. Imɔso gi kyon de giꞌ kpaa kɔ de ɔkyii mɔ mɔ-biana sɛnsɛ mɔ. Mɔmɔ ne n gyɛ anyamesɛ abono pɛwu mɛ gyi Wurubuaarɛ nbara so ne mɛ keda Yesu gɛsintin gɛbono o nyiile mɔ dɔ mɔ. 18 Giwɔɔ mɔ gi kya kpe mɔ gi san sii gi yelɛ apoo gɛnɔ.

13

Giwɔɔ Mɔ Gi Kyu Gimɔ-Ɔlon Kyu Sa Gɛdonbuɛ Gɛko

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu gɛdonbuɛ gɛko gɛ kya dii gɛ kya lii apoo dɔ. Gɛ bo ase gudu de amu sono. Awura npɛ gudu gi bun gɛmɔ-ase mɔ so. Gɛ kya nyiile gɛmɔ-nyoro so mɔ, gɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ anyen gyanꞌgyan gɛmɔ-amu mɔ so. 2 Gɛdonbuɛ gɛbono nɛ wu gɛnen mɔ gɛ dɛ fɛɛ bufuli. Gɛmɔ-ayaa a dɛ fɛɛ otukyuakyurɛɛ ayaa ne gɛmɔ-gɛnɔ gɛ dɛ fɛɛ guuni gɛnɔ. Giwɔɔ belɛ mɔ gi kyu gimɔ-ɔlon de gimɔ-gɛwuragyapaa de gimɔ-gɛbelɛnsɛ belɛ mɔ kyu sa gɛdonbuɛ gɛdɛ.

3 Fo wu gɛdonbuɛ mɔ gimu giko mɔ fo laa tɔgɛ yɛɛ gɛ lɔ ɔlɔ belɛ ibono i kaaborɛ gɛꞌ wuꞌ ne gɛŋ kii wuꞌ ne ɔlɔ mɔ gi san wuꞌ. I dɛ gɛsinkpan so anyamesɛ pɛwu gɛnɔ ne mɛ san kpandɛ kpe mɛ buu gɛmɔ. 4 Ibono giwɔɔ mɔ gi kyu gimɔ-gɛwuragyi mɔ kyu sa gɛdonbuɛ mɔ so mɔ, asa mɛ son gimɔ. Mɛ son gɛdonbuɛ mɔ kee, mɛ kya tɔgɛ yɛɛ, “Anɛ ne n fo gɛdonbuɛ gɛdɛ? Anɛ ne nan taalɛ kɔ de gɛmɔ?”

5 Giwɔɔ mɔ gi sa gɛdonbuɛ mɔ ɔlon ne gɛ kya tɔgɛ ilaa kyu nyiile gɛmɔ-nyoro, de gɛꞌ kyu gɛmɔ-nyoro yɛɛ gɛ gyɛ Wurubuaarɛ. Gɛ nyɛ ɔkpa gyi gɛbelɛnsɛ ibosɛ ikue-inyɔ ibosɛ inyɔ. 6 Gɛ kya bugi gɛmɔ-gɛnɔ saalɛ Wurubuaarɛ. Gɛ kya nyida mɔ-ginyen ne gɛ kya saalɛ mɔ-ɔkyenaten de asa abono mɛ bo mɔ asɛ mɔ pɛwu. 7 Gɛbuɛ mɔ gɛ nyɛ ɔkpa kee de gɛꞌ taalɛ kɔ de Yesu asonbo de gɛꞌ gyi mɔmɔ so. Gɛ nyɛ ɔkpa kee de gɛꞌ gyi gɛwura ɔpaa kamaasɛ, asa oyuduu kamaasɛ, gɛdɛ kamaasɛ, de gɛsinkpan kamaasɛ asa so. 8 Gɛsinkpan so anyamesɛ pɛwu mɛ laa son gɛdonbuɛ mɔ, i laa san daa abono mɔmɔ-anyen a wolaa a bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔwolɛ mɔ dɔ pɛi ne Wurubuaarɛ gi lɔɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ. Gɛnen ɔwolɛ mɔ gyɛ daa Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ ɔbono mɛ kyu kyɔɔlɛ sa anyamesɛ mɔ lɛɛ.

Wurubuaarɛ Asonbo, Fɛꞌ Kpɛ Keda Gɛnen

9 Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu. 10 Fo ɔbono i gyɛ yɛɛ mɛ laa kyu fo kpaa tii de obu mɔ, obu dɔ ne mɛ laa tii fo. Fo ɔbono fo laa mɔɔ isa de gɛki mɔ, gɛki lɛwu ne fo laa wuꞌ. Gɛrɛnaa-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ idɛ i kya ka asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ yɛɛ mɛꞌ kpɛ keda mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan Yesu so mɔ.

Gɛdonbuɛ Gɛbono Gɛ Kya Penɛ

Yɛɛ Wurubuaarɛ Ɔlon Ne N Bo Gɛmɔ Dɔ Mɔ

11 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu gɛdonbuɛ banban gɛko gɛ lii gɛsinkpan dɔ. Gɛ bo ase anyɔ fɛɛ sandɛ. Gɛmɔ-atɔngɛbi a dɛ fɛɛ giwɔɔ atɔngɛbi. 12 Gɛdonbuɛ gɛdɛ gɛ bo ɔlon asa so. Ilaa ibono gɛbuɛ gyangbarasɛ mɔ gɛ bo gɛ kya wɔra mɔ, gɛbuɛ nyɔsɛ mɔ kee gɛ laa wɔra imɔ gɛgyangbarasɛ mɔ ansi dɔ. Gɛnyɔsɛ mɔ gɛ laa yɛgɛ gɛsinkpan so asa mɛꞌ son daa gɛgyangbarasɛ gɛbono gɛmɔ-gimu giko gi lɔ ɔlɔ ɔbono i kaaborɛ gɛꞌ wuꞌ ne gɛŋ kii wuꞌ ne ɔlɔ mɔ gi san wuꞌ mɔ. 13 Gɛdonbuɛ nyɔsɛ gɛdɛ gɛ laa wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ belɛ-belɛ ibono i kya lɛɛ gɛmɔ-ɔlon nyiile. Gɛ laa yɛgɛ ɔgya ɔꞌ lii Wurubuaarɛ dɔ ba gɛsinkpan so de asa mɛꞌ wu de ansi.

14 Kyu lii ilaa dɛgɛnɔsɛ ibono gɛ laa nyɛ wɔra gɛdonbuɛ gyangbarasɛ mɔ asɛ mɔ so mɔ, gɛ laa nyɛ penɛ gɛsinkpan so asa. Gɛ laa tɔgɛ ɔmɔ pɛwu yɛɛ mɛꞌ pɔrɔ ɔkperɛ ɔbono ɔ laa lii gɛdonbuɛ gyangbarasɛ gɛbono mɛ mɔɔ gɛmɔ de gɛki ne gɛ kii kyingi mɔ. 15 Gɛbuɛ ɔpenɛbo mɔ laa nyɛ ɔkpa kee de gɛꞌ sa gɛbuɛ mɔ ɔkperɛ mɔ gɛsɔnga de ɔkperɛ mɔ ɔꞌ taalɛ tɔngɛ gbaa. Ɔkperɛ mɔ laa yɛgɛ mɛꞌ mɔɔ abono mɛ kine yɛɛ mɛ maŋ son mɔ mɔ. 16 Gɛ laa yɛgɛ mɛꞌ daasɛ anyamesɛ pɛwu abaa gyisɛ so, abɛɛ mɔmɔ-asegbelɛ so; nbii de abelɛnsɛ, aterenbi awura de ayenbo, abono mɛ tɛ mɔmɔ-gibaa so de abono mɛ tɛ awura asɛ mɔ pɛwu. 17 Fo ɔbono mɛ mɛŋ daasɛ fo mɔ, fo maŋ nyɛ fɛ ilaa abɛɛ foꞌ sɔɔ ilaa. Daasɛ mɔ ne n gyɛ gɛdonbuɛ mɔ ginyen abɛɛ gɛmɔ-ginyen asɛɛ gɛgyɔnɔ.

18 Gɛnen ilaa idɛ mɔ, i tiri sa ɔlaako ginyi. Imɔso fo ɔbono fo nyi ɔlaako mɔ, buu gɛdonbuɛ mɔ ginyen asɛɛ mɔ gɛgyɔnɔ. I gyɛ nyamesɛ ginyen asɛɛ gɛgyɔnɔ. Gɛgyɔnɔ mɔ gɛ gyɛ nwɛ nsee de ikue-isa isee.

14

Abono Mɛ Kya Buu Yesu Gɛten Kamaasɛ Mɔ

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ. Ɔ yelɛ Sayon Gibii so mɔ‑rɛ asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ. Asa belɛ adɛ ne n gyɛ abono mɛ nyɛ mɛꞌ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ sandɛ mɔ ginyen de mɔ-sɛ Wurubuaarɛ ginyen gyanꞌgyan mɔmɔ-asegbelɛ so mɔ.

2 Nfono mɔ, oderi dɔ mɔ, nɛ nu ɔlanba ɔko lii Wurubuaarɛ dɔ fɛɛ kyakyaalɛ belɛ ɔko abɛɛ fɛɛ nyangbon ne n kya faa. Ɔlanba mɔ kii ɔ dɛ fɛɛ aduule alanbo ne n kya lan mɔmɔ-aduule. 3 Asa belɛ abono nɛ wu gibii mɔ so mɔ, mɛ yelɛ Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ de ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ de abelɛnsɛ oko anan mɔ asɛ mɛ kya bii ɔlon pobɔrɔ. Asa nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ adɛ gɛmara mɔ, ɔko‑rɛ ɔko maŋ baa taalɛ kasɛ ɔlon ɔbono gibii. Gɛnen asa abono mɛ kya bii ɔlon ɔbono mɔ ne Wurubuaarɛ laa daa gimɔlɛgɛ lii gɛsinkpan so kpe mɔ asɛ. 4 Mɔmɔ gɛnen asa abono mɛ maŋ kyu ikpa nyɛnyɛn so laarɛ akyii de iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson. Mɔmɔ-asen dɔ i laa fuuli. Mɔmɔ abono ne nan naa buu Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, gɛten kamaasɛ gɛbono ɔ kya kpe mɔ. Mɔmɔ ne nan nyɛ lii anyamesɛ dɔ kii ba Wurubuaarɛ asɛ fɛɛ agyudɔ pobɔrɔ abono mɛ kya daa gikyu too Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ. 5 Ɔko‑rɛ ɔko maŋ nu mɔmɔ mɛꞌ kɛɛ abon. I maŋ nyɛ ilaa nyɛnyɛn iko mɔmɔ so.

Wurubuaarɛ Dɔ Isɔɔ Isaꞌ Mɔmɔ‑rɛ Mɔmɔ-Ikalan Isaꞌ

6 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko kya maalɛ soso. Ɔ dɛ ɔkalan konkonsɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ ɔ laa tɔgɛ sa asa abono mɛ tɛ gɛsinkpan so nsinkpan kamaasɛ so, ɔpaa kamaasɛ dɔ, gɛdɛ kamaasɛ dɔ, de asa oyuduu kamaasɛ pɛwu dɔ. 7 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ kya maalɛ mɔ, o bugi gɛnɔ tɔgɛ ken-ken yɛɛ, “Fɛꞌ selɛ Wurubuaarɛ de fɛꞌ yen mɔ. Mɔ-owi ɔbono ɔ laa koola anyamesɛ de oꞌ gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ gi fo. Fɛꞌ son Wurubuaarɛ ɔbono mɔ ne n lɛɛ soso de gɛsɛ de apoo de ibon mɔ.”

8 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ nyɔsɛ ɔko buu ɔgyangbarasɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Babilon, ɔsowolɛ belɛ mɔ laa boori. Ɔ laa boori gɛsintin. Mɔ ne n gyɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ yɛgɛ nsinkpan pɛwu so asa mɛ nun lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn gɛwɛ dɔ fɛɛ ɔkyii ɔbono gɛnyenlaarɛ i gyi mɔ-gimu ne ɔ yɛgɛ anyen sakyɔ mɛ loo mɔ-ilaayan dɔ mɔ.”

9 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ sasɛ ɔko kee gi buu isɔɔ gyangbarasɛ inyɔ mɔ. Mɔ kee gi baa lɛɛ gɛnɔ ken-ken ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “Mɔmɔ abono pɛwu mɛ son gɛdonbuɛ mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-ɔkperɛ mɔ ne gɛmɔ-daasɛ gyan mɔmɔ-asegbelɛ so abɛɛ mɔmɔ-gyisɛ abaa so mɔ, 10 mɛ laa nun daa Wurubuaarɛ ginyadon so‑o! Gi laa wɔra fɛɛ nta bolonsɛ nbono Wurubuaarɛ gi kyɛɛgɛ bɔla mɔ-gisobiidɛ gɛwɛ mɔ. Mɛ laa yiyɛɛ fɛrɛwuta de ɔgya dɔ yɛgɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ibono ɔ wolaa lɔrɔ yela sa mɔ-gɛsun mɔ de Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ mɛ yelɛ mɛ kerɛ ɔmɔ. 11 Igyɛsii i laa kpɛ i kya dii i kya lii mɔmɔ-gɛyiyɛɛ mɔ gɛten gɛkpaa-gɛkpaa. Gɛnyɛ de gɛpɛ mɔ, mɔmɔ abono mɛ son gɛdonbuɛ mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-ɔkperɛ ne gɛmɔ-ginyen gi gyan mɔmɔ so mɔ, mɔmɔ-nyoro gi maŋ tɔrɔ mɔmɔ kpa‑a.”

12 Gɛrɛ-lɛɛ ilaa tɔgɛsɛ idɛ i kya ka asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ yɛɛ mɛꞌ kpɛ keda Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ de mɛꞌ keda mɔmɔ-gikagyan gibono mɛ ka gyan Yesu so mɔ dɔ gɛnen.

13 Nfono mɔ nɛ nu i tɔgɛ lii Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ, “Ŋmarasɛ gɛnen ilaa idɛ yela: Lii nperɛ kyu kyon mɔ, ɔbono mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ mɛ gyɛ nyamesɛ kolon ne o wuꞌ mɔ, ɔ gyɛ daa omudɛnsɛbo.” Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Gɛsintin. Mɛ laa taa mɔmɔ-gɛsun bolonsɛ mɔ yɛgɛ de mɛꞌ kyoola. Gɛsun mɔ ntɛɛla mɔ gi laa yii ɔmɔ-abaa.”

Wurubuaarɛ Laa Koola Anyamesɛ Dɛnsɛ Yela Mɔ Asɛ

14 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, n baa kerɛ mɔ, Wurubuaarɛ awolɛ fufuli ne. Nɛ wu ɔko tɛ Wurubuaarɛ awolɛ mɔ so. Ɔ lii nyamesɛ. O bun sika kɔkɔɔ gɛpɛ fɛɛ wura, ne ɔ dɛ gɛtakpara boyɛsɛ de gibaa.

15 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ kpaa kpen ken-ken sa ɔbono ɔ tɛ Wurubuaarɛ awolɛ mɔ so mɔ yɛɛ, “Idɛ kon, kyu gɛtakpara mɔ wɔra gɛsun. I fo ibono Wurubuaarɛ laa koola anyamesɛ dɛnsɛ pɛwu yela mɔ asɛ fɛɛ gɛnɔɔbono igyo i yaa ne dɔɔbo kya kpa imɔ koola yela mɔ.” 16 Imɔso nɛ wu gɛnɔɔbono ɔbono ɔ tɛ Wurubuaarɛ awolɛ so mɔ laa kyu mɔ-gitakpara mɔ loo gɛsinkpan dɔ de ɔꞌ koola gɛsinkpan so anyamesɛ dɛnsɛ pɛwu yela Wurubuaarɛ asɛ.

Wurubuaarɛ Laa Koola Anyamesɛ De Ɔꞌ Ka Ɔmɔ Gikɔ

17 Nfono mɔ nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko gi lii Wurubuaarɛ ɔson obu ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Ɔ dɛ gɛbirega boyɛsɛ. 18 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ banban ɔko mɔ gi lii Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ asɛ, mɔ ɔbono ne n kya kerɛ Wurubuaarɛ gisobiidɛ ɔgya so. O kpen ken-ken tɔgɛ sa ɔbono ɔ dɛ gɛbirega boyɛsɛ mɔ yɛɛ, “Idɛ kon kyu gɛbirega boyɛsɛ mɔ wɔra gɛsun. I fo ibono Wurubuaarɛ laa koola anyamesɛ nyɛnyɛn pɛwu de ɔꞌ biidɛ ɔmɔ-giso fɛɛ gɛnɔɔbono gifɔlɛ giko abi a pɛɛrɛ ne mɛ kya tɛɛ amɔ kyu wɔra nta mɔ.” 19 Imɔso nɛ wu gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ laa kyu mɔ-gɛbirega boyɛsɛ mɔ wɔra gɛsun gɛsinkpan so de ɔꞌ koola anyamesɛ nyɛnyɛn pɛwu kyu kpaa too Wurubuaarɛ ginyadon dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kpaa too amɔ-ɔnyanten mɔ. 20 Mɛ laa biidɛ ɔmɔ-giso ɔsowolɛ mɔ nkan, ne ɔmɔ-nkalan gi laa lii gi kya kyon faa bo-bo-bo fɛɛ gɛnɔɔbono gifɔlɛ mɔ abi nkyu gi kya kyon amɔ-ɔnyanten mɔ. Nkalan mɔ gi laa kyon gɛnen‑n wɔra gisoro akpaten nwɛ nnyɔ, ne nmɔ-okin laa wɔra fɛɛ bee ɔlɔnga.

15

Mosisi Mɔ‑rɛ Yesu Mɛ Wɔra Wurubuaarɛ Ayenbi Ɔlon

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ kii wu ilaa lɛɛnyiilesɛ banban iko Wurubuaarɛ dɔ. I gyɛ ilaa belɛ ne i kya dɛ gɛnɔ. Imɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono ibono mɛ dɛ awɔrɔfɔɔ akpen sono abono a gyɛ awɔrɔfɔɔ tiikarasɛ mɔ. Kyu naa de amɔ so ne Wurubuaarɛ laa biidɛ gɛsinkpan so anyamesɛ nyɛnyɛn giso de mɔ-ginyadon mɔ giꞌ yela ɔkara.

2 Nɛ wu ilaa iko fɛɛ nkyu belɛ nbono gi ken gi kya wu sɔnlii fɛɛ puruntuwa ne i dɛ fɛɛ ɔgya gi kyangɛ saarɛ imɔ dɔ. Ilaa mɔ asɛ mɔ nɛ wu asa abono mɛ laa kɔ lii mɔmɔ-gisɔɔgyi dɔ mɔ. I lii fɛɛ mɛ laa kine gɛdonbuɛ mɔ de gɛmɔ-ɔkperɛ mɔ gison de gɛmɔ-asɛɛ gɛgyɔnɔ daasɛ mɔ. Asa mɔ mɛ yelɛ ilaa mɔ asɛ mɛ dɛ aduule abono Wurubuaarɛ gi sa mɔmɔ mɔ. 3 Mɛ kya bii ɔlon ɔbono Mosisi, Wurubuaarɛ sonbo mɔ de Yesu ɔbono ɔ gyɛ Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, mɛ wɔra mɔ yɛɛ,

“Wura Wurubuaarɛ Ɔlolonbo,

fo-ilaa wɔrasɛ i kyɔ ne i kya dɛ gɛnɔ.

Nsinkpan pɛwu so Wura,

fo-ikpa i dɛ ntintin ne i gyɛ gɛsintin.

4 Anɛ ne n bo no yɛɛ ɔ maŋ selɛ fo? Anɛ ne maŋ lɛɛ fo-ginyen?

Fo-nkon ne n gyɛ gisen fufuli wura.

Nsinkpan pɛwu so asa mɛ laa baa son fo.

I lii fɛɛ fo-gɛsintin gɛ laa lii gɛwi yɛɛ

Fo kya wɔra ilaa gɛsintin ɔkpa so.”

Awɔrɔfɔɔ Tiikarasɛ Sono Mɔ

5 Idɛ gɛmara mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gi tigi Wurubuaarɛ dɔ. Gɛnen obu ɔbono dɔ ne Wurubuaarɛ ɔson atɔ a bo ne i kya lɛɛ Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ nyiile aye.

6 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono mɔ mɛ lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ mɛ dɛ awɔrɔfɔɔ sono mɔ. Mɛ suu akɛlɛlɛ ngbɛ parɛ-parɛ gi kya ŋɛlegi, ne ilaa iko fɛɛ iliide i laran mɔmɔ-akan so. Imɔ-nkyu gi gyɛ sika kɔkɔɔ. 7 Nfono mɔ, ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ dɔ ɔko gi kyu sika kɔkɔɔ ibonboron sono sa Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono mɔ. Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo no gɛkpaa-gɛkpaa mɔ ginyadon gi bɔla ibonboron mɔ dɔ. 8 Isɔɔ mɔ mɛ sɔɔ ibonboron mɔ mɔ, Wurubuaarɛ nyisigyi de mɔ-ɔlon mɔ i yɛgɛ igyɛsii i bɔla Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ. Ɔko mɛŋ taalɛ loo nno kaaborɛ awɔrɔfɔɔ sono mɔ a yela ɔkara.

16

Ibonboron Dɔ Awɔrɔfɔɔ Sono

1 Nɛ nu gɛnɔ gɛko lii Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ dɔ, gɛ tɔgɛ ken-ken sa Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kpaa kyɛɛgɛ Wurubuaarɛ gisobiidɛ sono gibono gi bo fɛye-ibonboron mɔ dɔ mɔ worogɛ gɛsinkpan so.” 2 Gɛsintin mɔ, isɔɔ sono mɔ dɔ ɔgyangbarasɛ mɔ gi lii kpaa kyɛɛgɛ mɔ-bonboron mɔ dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ worogɛ gɛsinkpan so. Nfono mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono asa abono gɛdonbuɛ mɔ daasɛ gyan mɔmɔ so ne mɛ son gɛdonbuɛ mɔ ɔkperɛ mɔ mɛ laa lɔ ilɔ mɔ. Ilɔ nyɛnyɛn gyɔsɛ ne nan lii mɔmɔ-nyoro so faa nyamaa.

3 Ɔsɔɔ nyɔsɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ-lɛɛ bonboron dɔ awɔrɔfɔɔ mɔ wɔra apoo dɔ ne nɛ wu gɛnɔɔbono nkyu mɔ pɛwu gi laa bingiri fɛɛ obuni nkalan mɔ. Ilaa kamaasɛ ibono i bo apoo mɔ dɔ pɛwu i laa wuꞌ.

4 Ɔsɔɔ sasɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ-lɛɛ bonboron dɔ awɔrɔfɔɔ mɔ wɔra ibon de ibon amu so, ne nɛ wu gɛnɔɔbono nkyu gi laa bingiri nkalan mɔ. 5 Nfono mɔ, nɛ nu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ kya kerɛ nkyu so mɔ gi tɔgɛ yɛɛ, “E, Wurubuaarɛ, fo ɔbono fo bo no, ne fo wolaa fo bo no mɔ, fo-nkon ne n gyɛ Wurubuaarɛ, Gɛsintin Wura. Gɛnɔɔbono fo laa biidɛ anyamesɛ nyɛnyɛn giso faa, i kyena. 6 I kya nyiile yɛɛ mɛ mɔɔ abono fo lɔrɔ yela fo-nyoro mɔ de fo-ikalan atɔgɛbo kyɛɛgɛ mɔmɔ-nkalan fuɛ. Ne fo mɔ, nkalan kee ne fo laa kyu nuule mɔmɔ. Ibono i kaaborɛ mɔmɔ mɔ ne!” 7 Nfono mɔ nɛ nu gɛnɔ gɛko gɛ kyule lii Wurubuaarɛ ɔson gibui mɔ dɔ yɛɛ, “I gyɛ gɛsintin, Wura Wurubuaarɛ Ɔlolonbo. Gɛnɔɔbono fo laa biidɛ anyamesɛ nyɛnyɛn giso mɔ, i gyɛ gɛsintin ne i gyɛ imɔ-ɔkpa so.”

8 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ nansɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ bonboron mɔ dɔ awɔrɔfɔɔ mɔ bun owi, ne nɛ wu gɛnɔɔbono i laa sa owi ɔkpa de mɔ-ɔgya ɔꞌ foo asa mɔ. 9 Imɔso owi mɔ laa son kan-kan-kan ne i laa foo asa. Ibono Wurubuaarɛ bo ɔlon gɛnen awɔrɔfɔɔana abono so mɔ, asa mɛ laa saalɛ mɔ. Mɛ maŋ nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ de mɛꞌ kyu nyisigyi sa mɔ.

10 Ɔsɔɔ nunsɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ-bonboron mɔ dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ bun gɛdonbuɛ mɔ gɛwuragyapaa, ne gɛsinkpan gɛbono so ɔ kya gyi gɛwura mɔ i wɔra gibiri. Asa mɛ laa yiyɛɛ ne mɛ laa san wɛ anɛbi. 11 Mɔmɔ-gɛyiyɛɛ de mɔmɔ-ilɔ mɔ so mɔ, mɛ laa saalɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso mɔ, yɛgɛ mɛ maŋ kii nu mɔmɔ-nyoro gɛsɛ de mɛꞌ kyɛɛgɛ lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ kya wɔra mɔ dɔ.

12 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ seesɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ-bonboron mɔ dɔ awɔrɔfɔɔ wɔra Yufereetisɛ ɔbon belɛ mɔ dɔ, ne nɛ wu gɛnɔɔbono ɔ laa ŋaa wosi-wosi mɔ. I laa ba gɛnen de awura-awura mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-adɛ abono mɛ laa lii owi ɔbaaliiten so mɔ mɛꞌ nyɛ ɔkpa kyon.

13 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu ilaa nyɛnyɛn oduduu ɔko-ɔko isaꞌ ibono i kya kyena asa so mɔ, i dɛ fɛɛ atɛtɛmenyi. I laa lii giwɔɔ mɔ gɛnɔ dɔ de gɛdonbuɛ mɔ gɛnɔ dɔ de gɛdonbuɛ gɛbono gɛ kya penɛ asa mɔ gɛnɔ dɔ. 14 Gɛnen ilaa nyɛnyɛn oduduu isaꞌ idɛ i gyɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ isɔɔ. I kya wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i laa naa gyan de gɛsinkpan pɛwu koola awura pɛwu kpaa gyan de mɛꞌ kpe kpaa kɔ ikɔ de Wurubuaarɛ adɛ gɛkɛ belɛ gɛbono Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Ɔlolonbo mɔ gi yela mɔ. 15 Wura Yesu gi wolaa tɔgɛ yɛɛ,

“Gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono mɔ,

nan baa tuule anyamesɛ fɛɛ oyu.

Imɔso fɛꞌ baala fɛye-nyoro gyoo me.

Omudɛnsɛbo ne n gyɛ ɔbono ɔ dɛsɛ mɔ-nyoro so

ne ɔ kya kerɛ mɔ-aso gigyi gikuru so

de ɔŋ sa ɔꞌ naa gibolonbukpan

de iꞌ wɔra mɔ ipeeli sansana mɔ.”

16 Ilaa nyɛnyɛn oduduu isaꞌ mɔ i laa koola-koola awura mɔ pɛwu kpaa gyan gɛsinkpan gɛbono so mɛ kya terɛ de Hiiburu gɛdɛ dɔ yɛɛ Amagɛdon mɔ.

Bonboron Dɔ Awɔrɔfɔɔ Sonosɛ: Gɛsɛ Gɛrɛ I Kya Nyida

17 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ sonosɛ mɔ gi kyɛɛgɛ mɔ-bonboron mɔ dɔ-lɛɛ awɔrɔfɔɔ mɔ wɔra afuu dɔ, ne nɛ nu gɛnɔ gɛko gɛ terɛ ken-ken lii Wurubuaarɛ ɔson obu dɔ, Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ asɛ yɛɛ, “I logɛ kon.” 18 Nfono mɔ, nɛ wu gɛnɔɔbono nyangbon laa wiisɛɛ, i laa wɔra ɔlanba, nyangbon laa faa, ne gɛsinkpan gɛ laa gyigisi. Gɛ laa tansi gyigisi seregɛ. Ko‑o ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyamesɛ faa, gɛsinkpan gɛŋ ti taa gyigisi de iꞌ fo gɛnen. 19 I laa baꞌ ɔsowolɛ belɛ mɔ so gikpadɔ gisaꞌ, ne nsinkpan pɛwu so isowolɛ mɔ i laa boori. Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa nyingi Babilon ɔsowolɛ belɛ mɔ ilaa nyɛnyɛn so, de oꞌ kyu mɔ-gisobiidɛ wɔra gɛwɛ dɔ de ɔꞌ yɛgɛ Babilon awura mɛꞌ nun gisobiidɛ mɔ ta. 20 Ɔko maŋ baa wu apoo akyaafiya belɛ-belɛ de abii gɛsinkpan so. 21 Nyangbon akpenkpelenbui boduduusɛ a laa lii Wurubuaarɛ dɔ tɔrɔ anyamesɛ so. Akpenkpelenbui mɔ gikamaasɛ oduduu laa wɔra fɛɛ siminti bagi oduduu. A laa tɔrɔ gɛnen kaaborɛ anyamesɛ mɛ laa tɔngɛ kpaa ŋmɛɛ de Wurubuaarɛ. I kya nyiile yɛɛ akpenkpelenbui mɔ awɔrɔfɔɔ mɔ a laa don abaa.

17

Ilaayankyii Ɔbono Ɔ Tɛ Gɛbunono Mɔ De Gɛdonbuɛ Mɔ

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono ibono nkana mɛ dɛ Wurubuaarɛ ginyadon ibonboron sono mɔ dɔ ɔko gi baa terɛ me yɛɛ, “Ba kerɛ! Nan nyiile fo gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa kyu biidɛ ɔsowolɛ belɛ ɔbono ɔ tɛ ibon sakyɔ asɛ mɔ giso mɔ. Ɔsowolɛ mɔ dɛ fɛɛ ilaayankyii ɔbono ɔ tɛ gibunono ne mɔ-ginyen gi nu gyan de gɛsinkpan pɛwu so mɔ. 2 Gɛsinkpan so awura-awura mɛ kya dii ma‑a kpelegɛ ɔsowolɛ belɛ mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono anyen mɛ kya kpe gɛnen ɔkyii ɔbono ɔnan asɛ mɔ. Gɛsinkpan so asa pɛwu mɛ kya nun lii ɔsowolɛ mɔ onsipara gɛwɛ dɔ ne mɛ kya boo fɛɛ nta.”

3 Ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ me gɛnen ta mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu ɔlon dɔ mɔ, i wɔra me fɛɛ ɔsɔɔ mɔ gi puru me kyu kpe gipen giko dɔ. Nno mɔ, nɛ wu ɔkyii ɔko, ɔ gyan gɛdonbuɛ pebara gɛko so. Gɛ kya nyiile gɛmɔ-nyoro so mɔ Wurubuaarɛ anyen so‑o ne gɛ ŋmarasɛ gyanꞌgyan gɛmɔ-nyoro so. Gɛ bo amu sono de ase gudu. 4 Ɔkyii mɔ dela akuru pebara boɔgyalonsɛ. O kyu sika kɔkɔɔ de abui ŋɛlegisɛ, de ngyi boɔgyalonsɛ lɔrɔ mɔ-nyoro faa nyɔlen‑n. Ɔ dɛ sika kɔkɔɔ bonboron ɔko de mɔ-gibaa. Ilaa kyosɛ de ilaa kyɔlesɛsɛ ibono mɔ-ilaayan mɔ i kya kyu bun mɔ-nyoro mɔ ne n bɔla gɛnen sika kɔkɔɔ bonboron mɔ dɔ. 5 Ayenbi anyen a gyan mɔ-gisegbelɛ so yɛɛ,

Babilon ɔsowolɛ belɛ!

Ilaayan akyii abono mɛ tɛ nbunono mɔ mɔmɔ-nyi.

Gɛsinkpan so ilaa kyosɛ kamaasɛ imɔ-nyi.

6 Nɛ wu gɛnen ɔkyii mɔ mɔ, asa nkalan gi kya boo mɔ fɛɛ nta. I lii fɛɛ ɔ kya mɔɔ asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ de asa abono mɛ kya wu Yesu ilaa lɛɛ tɔgɛ mɔ. Nɛ wu ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, i dɛ me-gɛnɔ gikyɔ.

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Gi Lɛɛ Ɔkyii Mɔ Ilaa Mɔ Gɛsɛ Sa Me

7 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ mɔ gi taasɛ me yɛɛ, “Menɛ n wɔra ne i kya dɛ fo-gɛnɔ gɛnen? Ɔkyii baarɛ de gɛdonbuɛ gɛbono gɛ bo amu sono de ase gudu ne ɔkyii mɔ tɛ gɛmɔ so mɔ i gyɛ daa ilaa boduduusɛ iko. Nyɛ gisen. Nan nyiile fo imɔ gɛsɛ. 8 Gɛdonbuɛ gɛbono fo wu mɔ, nkana gɛ bo no ne idɛ kon gɛŋ baa gɛ bo no. Gɛ laa dii lii Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ dɔ de idɛ kon gɛꞌ baa kyon kpe lɛwu nyɔsɛ dɔ. Gɛsinkpan so asa ako, mɔmɔ abono mɔmɔ-anyen aŋ wolaa a bo Wurubuaarɛ Asɛ Ɔkyenaten Ɔwolɛ mɔ dɔ pɛi ne Wurubuaarɛ gi lɔɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ, mɛ laa wu gɛnen gɛdonbuɛ mɔ ilaa wɔrasɛ mɔ, i laa dɛ ɔmɔ-gɛnɔ. I kya nyiile yɛɛ nkana gɛ bo no. Gɛŋ baa gɛ bo no, ne gɛ laa kii kii ba.

9 “Ɔbono ɔ gyɛ ɔlaako onyibo mɔ wolɛ ne nan nu ilaa idɛ gɛsɛ. I kya nyiile yɛɛ gɛdonbuɛ mɔ amu sono mɔ a yelɛ sa abii sono abono ɔkyii mɔ tɛ amɔ so mɔ. A yelɛ sa awura sono ako kee. 10 Awura mɔ dɔ anun mɛŋ baa mɛ bo no. Ɔko san ɔ kya gyi gɛwura. Ɔbanban mɔ berɛ mɛŋ ti baa gyi gɛwura. Owi ɔbono ɔ laa baa gyi gɛwura mɔ, ɔ laa kyena daa ŋmaraa faa.

11 “Gɛdonbuɛ gɛbono nkana gɛ bo no ne idɛ kon gɛŋ baa gɛ bo no mɔ, gɛmɔ ne n gyɛ wura kuesɛ ɔbono mɔ kee bɔla de awura sono mɔ. Gɛmɔ kee gɛ laa baa kyon kpe lɛwu nyɔsɛ mɔ dɔ. 12 Ase gudu abono fo wu mɔ, a yelɛ sa awura gudu abono mɛ mɛŋ ti taa yela mɔmɔ gɛwura mɔ. Mɛ laa nyɛ ɔkpa de mɛꞌ gyi gɛwura dabɔlɛ de gɛdonbuɛ mɔ ŋmaraa pi‑i faa daa. 13 Gɛnen awura gudu adɛ nwɔnsa gi gyɛ gikolon, ne mɛ laa kyu mɔmɔ-ɔlon de mɔmɔ-gɛwuragyi sa gɛdonbuɛ mɔ. 14 Mɛ laa kyu ikɔ tu Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ. Ne Yesu mɔ laa gyi mɔmɔ so. I kya nyiile yɛɛ mɔ ne n gyɛ awura dɔ Wura de abelɛnsɛ dɔ Ɔbelɛnsɛ. Mɔ‑rɛ mɔ-adɛ abono ɔ tɔgɛ ɔmɔ yɛɛ mɛꞌ son mɔ mɔ, ɔ tɔɔsɛ mɔmɔ lɛɛ, ne mɛ sii de mɔ, mɔ‑rɛ ɔmɔ ne nan gyi awura gudu mɔ so gɛnen.”

15 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi kii tɔgɛ sa me yɛɛ, “Ibon ibono fo wu ilaayankyii mɔ tɛ imɔ asɛ mɔ i yelɛ sa asa kpɛi-kpɛi, sakpii kpɛi-kpɛi, nsinkpan kpɛi-kpɛi, de ndɛ kpɛi-kpɛi so asa. 16 Ase gudu abono fo wu mɔ de gɛdonbuɛ mɔ mɛ laa kyo ilaayankyii ɔbono ɔ yelɛ sa ɔsowolɛ mɔ. Mɛ laa sɔgɛ ilaa kamaasɛ lii mɔ asɛ de mɛꞌ naa taa mɔ yɛgɛ gibolonbukpan de mɛꞌ kyɔɔ-kyɔɔ mɔ-inun gyi de mɛꞌ kyu ɔgya dɛɛ mɔ. 17 I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gi kyu wɔra mɔmɔ-asen dɔ yɛɛ mɛꞌ wɔra mɔ Wurubuaarɛ gɛlaarɛ de mɛꞌ wɔra gɛnɔ kolon de mɛꞌ kyu mɔmɔ-gɛwuragyi sa gɛdonbuɛ mɔ kaaborɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ aꞌ lɔɔ ba gɛsintin.” 18 Ɔsɔɔ mɔ gi kii tɔgɛ sa me yɛɛ, “Ɔkyii ɔbono fo wu mɔ, yelɛ sa ɔsowolɛ belɛ mɔ. Gɛsinkpan so awura-awura mɛ tɛ sa gɛnen ɔsowolɛ mɔ.”

18

Babilon Ɔsowolɛ Gbaaꞌ Mɔ Laa Boori

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ banban ɔko gi kpelegɛ lii soso ɔ kya ba. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ gbaaꞌ ne ɔlon belɛ bo mɔ asɛ. Mɔ-nyisigyi kya ŋɛlegi gɛsinkpan so. 2 O kpen ken-ken yɛɛ,

“Babilon ɔsowolɛ gbaaꞌ mɔ laa boori.

Ɔ laa boori gɛsintin.

Ɔ laa baa bingiri akyanfon.

Ɔ laa wɔra ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ɔkyenaten.

Nbuii nyɛnyɛn de nbuii kyosɛ gi laa kyena nno.

3 Mɔ-ilaa nyɛnyɛn so ne ɔ laa boori gɛnen.

I kya nyiile yɛɛ ɔ kya yɛgɛ nsinkpan pɛwu so asa

mɛ kya nun lii mɔ-ilaa nyɛnyɛn gɛwɛ dɔ

fɛɛ gɛnɔɔbono anyen sakyɔ mɛ kya loo ilaayan dɔ

kyu naa de ɔkyii ɔbono anyen gilaarɛ i gyi mɔ-gimu mɔ.

Gɛsinkpan so awura-awura

mɛ kya dii ma‑a kpelegɛ ɔsowolɛ mɔ so

fɛɛ gɛnɔɔbono anyen mɛ kya kpe ilaayankyii

ɔbono ɔ tɛ gɛbunono asɛ mɔ.

Gɛsinkpan so gigya agyibo mɛ kya baa wɔra aterenbi awura

kyu lii ɔsowolɛ mɔ nkyoola nbono ɔ kya kyoola fɔm‑m mɔ so.”

4 Nfono mɔ nɛ nu gɛnɔ gɛko lii Wurubuaarɛ dɔ gɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛye abono fɛ kya son me Wurubuaarɛ mɔ,

fɛꞌ lii gɛnen ɔsowolɛ baarɛ so.

Iŋ gyɛ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn giwɔra

i laa naa kyangɛ fɛye

de mɔ-gisobiidɛ kee giꞌ taarɛ fɛye.

5 Mɔ-ilaa nyɛnyɛn i nyaakyɔ.

I dii kpaa kyaga de Wurubuaarɛ

ne Wurubuaarɛ mɛŋ kya tan imɔ so.

6 Fɛye Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ

ibono Wurubuaarɛ laa yɛgɛ fɛꞌ ka asa gikɔ mɔ,

gɛnɔɔbono ɔsowolɛ gbaaꞌ mɔ gi kyu wɔra asa mɔ,

fɛꞌ kyu gɛnen kee wɔra mɔ.

Mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono o kyu wɔra asa mɔ,

fɛꞌ ka mɔ gikɔ gɛnen gikpadɔ ginyɔ.

Fɛɛ gɛnɔɔbono o kyu awɔrɔfɔɔ gɛwɛ sa asa

ne mɛ nun mɔ,

fɛꞌ kɔ awɔrɔfɔɔ kee gɛnen gikpadɔ ginyɔ

wɔra gɛwɛ dɔ nuule mɔ.

7 Gɛnɔɔbono ɔkara o kyu yen mɔ-nyoro,

ne ɔ wɔra mɔ-gɛlaarɛ ilaa kyu kyoola fɔm‑m mɔ,

fɛye mɔ fɛꞌ kyu daa ɔlaawusɛ de osulon too mɔ so.

Ɔ kya tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ,

‘N kya gyi gɛwura daa ne nꞌ tɛ.

Meŋ gyɛ okulaabo. Osulon maa bii tu me.’

8 Lii gɛnen so mɔ,

gɛkɛ kolon poroko ne awɔrɔfɔɔ a laa tu mɔ:

alɔbi, osulon, de akon belɛ.

Ɔgya kee laa dɛɛ mɔ.

Wura Wurubuaarɛ ɔbono ɔ laa biidɛ mɔ-giso gɛnen mɔ,

gyɛ daa ɔlolonbo.

Gɛsinkpan So Awura Mɛ Laa Su De Mɛꞌ Saawo Sa Babilon

9 “Gɛsinkpan so awura-awura abono mɛ dii kpelegɛ ɔsowolɛ gbaaꞌ mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono anyen mɛ kya kpe ilaayankyii ɔbono ɔ tɛ gɛbunono asɛ mɔ, nkana gɛnen awura abono mɔmɔ‑rɛ ɔsowolɛ mɔ pɛwu mɛ kyoola dabɔlɛ fɔm‑m. Awura-awura mɔ mɛ laa wu igyɛsii ibono i laa dii lii ɔsowolɛ mɔ-ɔdɛɛten mɔ, mɛ laa su de mɛꞌ saawo sa mɔ. 10 Mɔ-gɛyiyɛɛ gɛ laa wɔra mɔmɔ gifuu so mɔ, mɛ laa yelɛ daa koo-koo mɛ kerɛ mɔ de mɛꞌ tɔgɛ yɛɛ,

‘O, laako, Babilon ɔsowolɛ gbaaꞌ.

Laako‑a, Babilon ɔlolonbo.

Fo-gisobiidɛ gi baa tu fo owi kolon poroko.’

11 “Gigya agyibo abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ kee mɛ laa saawo de mɛꞌ su osulon kyu lii mɔ so. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ baa ɔ kya sɔɔ mɔmɔ-ilaa. 12 Mɛŋ baa nyɛ fɛ mɔmɔ-sika kɔkɔɔ de abeletɔ fufuli, mɔmɔ-abui ŋɛlegisɛ de ngyi boɔgyalonsɛ, mɔmɔ-akuru dɛnsɛ dɛnsɛ ɔnan kamaasɛ. Mɛŋ baa nyɛ fɛ iyii bofensɛ, de ilaa ibono pɛwu asa mɛ kyu akondɛ anyi de iyii boɔgyalonsɛ salɛ imɔ mɔ, de ilaa ibono mɛ kyu abeletɔ kpɛi-kpɛi de akpenkpelenbui fufuli kyu wɔra mɔ. 13 Mɛŋ baa nyɛ fɛ ilaa bofensɛ fɛɛ sasaalɛ, atikee, ibono mɛ kya kyu bɔ de ibono mɛ kya kyu dɛɛ mɔ, de onufuii. Mɛŋ baa nyɛ fɛ nta de nfɔ, de nnyufo nbono gi pɛ mɔ de ilaa gyisɛ ibono mɛ kya kyu kɔrɔ nnyufo de inaadɛ de isandɛ, abee de ilaa ibono abee mɛ kya biidɛ mɔ, de nbide.

14 Babilon ɔsowolɛ, oyii abi abono nkana a da fo ɔbolɛ mɔ

a kyon yɛgɛ fo.

Fo-awuratɔ de fo-nyisigyi pɛwu gi lii fo-gibaa.

Gɛkaako, gɛkaako foŋ baa nyɛ imɔ kpa‑a.

15 “Gigya agyibo abono mɛ fɛ ilaa idɛ pɛwu ɔsowolɛ mɔ so ne mɛ bingiri aterenbi awura mɔ mɛ laa wu ɔsowolɛ mɔ-gɛyiyɛɛ mɔ, i laa wɔra ɔmɔ gifuu, ne mɛ laa yelɛ koo-koo de mɛꞌ san su de mɛꞌ yiyɛɛ sa mɔ yɛɛ,

16 ‘Mɔ laako! Mɔ‑rɛ gɛyiyɛɛ! Ɔsowolɛ gbaaꞌ baarɛ!

Yɛgɛ nkana mɔ ne n gyere

bun akɛlɛlɛ de akuru pebara dɛnsɛ,

ne o kyu sika kɔkɔɔ, de abui ŋɛlegisɛ, de ngyi boɔgyalonsɛ

kyu lɔrɔ mɔ-nyoro nyɔlen‑n mɔ.

17 Owi kolon dɔ mɔ

gɛnen atɔ de aterenbi belɛ adɛ pɛwu a sii.’

“Abono mɛ kya kerɛ akolii so, abono mɛ kya kyu akolii kpe mɔmɔ-nten kpesɛ, abono mɛ kya wɔra akolii dɔ gɛsun, de abono mɛ kya gyi gigya apoo so mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ laa yelɛ koo-koo 18 mɛ kerɛ gɛnɔɔbono ɔsowolɛ mɔ kya dɛɛ ne igyɛsii i kya dii lii ɔsowolɛ mɔ so mɔ de mɛꞌ saawo yɛɛ, ‘Nkana ɔsowolɛ ɔmɔ ne n baa fo ɔsowolɛ gbaaꞌ baarɛ!’ 19 Mɛ laa paada mɔmɔ-amu de mɛꞌ san mɛ kya saawo mɛ kya su osulon yɛɛ,

‘Mɔ laako! Mɔ‑rɛ gɛyiyɛɛ!

Ɔsowolɛ gbaaꞌ baarɛ!

Nkana mɔ-aterenbi so

ne akolii awura pɛwu mɛ bingiri aterenbi awura.

Owi kolon dɔ mɔ, ɔ boori bun.’

20 Wurubuaarɛ dɔ asa,

nengyene ilaa idɛ pɛwu i ba gɛnen mɔ,

fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon!

Fɛye abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ,

Yesu isɔɔ, de Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ,

fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon!

Ilaa ibono ɔsowolɛ baarɛ gi kyu wɔra fɛye mɔ,

Wurubuaarɛ gi ka mɔ gikɔ sa fɛye!”

Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Ɔlolonbo Mɔ Ilaa Tɔgɛsɛ

21 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔlolonbo ɔko gi puru gibui fɛɛ giboo belɛ ne ɔ too gimɔ wɔra apoo dɔ kaala nyiile, ne ɔ tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ too gibui gidɛ wɔra apoo dɔ faa,

gɛnen kee ne Wurubuaarɛ

laa boori Babilon ɔsowolɛ gbaaꞌ mɔ ɔlon so ne.

Mɛ maŋ baa wu mɔ gɛkaako.

22 Babilon ɔsowolɛ!

Ɔko maŋ baa nu aduule alanbo, ilon abiibo, nlɛɛ

de ngandan afolɛbo so fo dɔ gɛkaako.

Adawo awura abono mɛ kya wɔra abaa dɔ nsun mɔ kee,

ɔko maŋ baa nu mɔmɔ so fo dɔ.

Ɔko maŋ baa nu ɔdoo kɔrɔsɛ so fo dɔ gɛkaako.

23 Fatela maŋ baa kii kyangɛ fo dɔ

ne ɔko maŋ baa nu ɔkyiifɔ mɔ‑rɛ mɔ-kuli gɛnɔ fo dɔ gɛkaako.

Fo-gigya agyibo ne n wɔra gɛsinkpan so anyamesɛ gbaaꞌgbaa,

ne fo kyu fo-afɛ penɛ nsinkpan pɛwu so asa.

24 Babilon ɔsowolɛ gisobiidɛ gi kya ba.

I lii fɛɛ asa nkalan nbono gi nyida gɛsinkpan mɔ,

Babilon ne n wɔra imɔ.

Babilon ne n yɛgɛ ne Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo,

asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ,

de asa abono pɛwu mɛ mɔɔ mɔmɔ gɛsinkpan so mɔ nkalan gi kyɛɛgɛ fuɛ.”

19

Wurubuaarɛ Dɔ Asa Mɛ Kya Yen Mɔ

1 Imɔ idɛ gɛmara mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ nu ɔlanba fɛɛ sakpii belɛ nnɔ Wurubuaarɛ dɔ mɛ kya tɔngɛ ken-ken yɛɛ,

“Nbuo! Wurubuaarɛ kusee‑e!

Amɔlɛgɛ, nyisigyi de ɔlon

i gyɛ daa aye-Wura Wurubuaarɛ-lɛɛ.

2 Gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa biidɛ anyamesɛ nyɛnyɛn giso mɔ,

i gyɛ gɛsintin ne i gyɛ imɔ-ɔkpa so.

Ɔ laa biidɛ ɔsowolɛ nyɛnyɛn mɔ giso.

Gɛnen ɔsowolɛ mɔ dɛ fɛɛ ilaayankyii ɔbono ɔ tɛ gɛbunono mɔ.

Ɔsowolɛ mɔ gi kyu mɔ-ilaa nyɛnyɛn

kyu kyangɛ gɛsinkpan so anyamesɛ

fɛɛ gɛnɔɔbono ilaayankyii kya taalɛ yɛgɛ anyen sakyɔ

mɛꞌ wɔra ilaa kankaran mɔ.

Wurubuaarɛ laa biidɛ ɔsowolɛ mɔ giso

de iꞌ kyu ka mɔ Wurubuaarɛ asonbo

abono gɛnen ɔsowolɛ mɔ gi mɔɔ mɔmɔ mɔ gikɔ.”

3 Sakpii mɔ mɛ kii kpen yɛɛ,

“Nbuo! Wurubuaarɛ kusee‑e!

Igyɛsii i laa kpɛ i kya dii

i kya lii ɔsowolɛ mɔ ɔdɛɛten gɛkpaa-gɛkpaa.”

4 Abelɛnsɛ oko anan mɔ de ilaa inan ibono i bo nkpa mɔ mɛ kpelegɛ dɛ Wurubuaarɛ ayaa dɔ mɛ kya yen mɔ ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa so mɔ. Mɛ tɔgɛ yɛɛ,

“Nbuo! Iꞌ ba gɛnen!”

Yesu Gɛkɛ Belɛ Mɔ Gɛ Fo

5 Gɛnɔ gɛko gɛ lii Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ asɛ kpen tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛꞌ yen aye-Wura Wurubuaarɛ!

Fɛye abono pɛwu fɛ kya son mɔ ne fɛ selɛ mɔ mɔ,

nbii de abelɛnsɛ pɛwu,

fɛꞌ yen aye-Wura Wurubuaarɛ!”

6 Nfono mɔ, nɛ nu ɔlanba faa kpo‑o fɛɛ sakpii katakperɛ nnɔ gi kya gbere fɛɛ abii dɔ ibon ne n bɔla gibɔla belɛ. Ɔlanba mɔ kii ɔ dɛ fɛɛ nyangbon ne n kya faa ken-ken. Sakpii mɔ kya kpen ɔ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Nbuo! Wurubuaarɛ kusee‑e!

Idɛ kon ne aye-Wura Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ gɛwuragyi

gɛ laa lii gɛwi tentegelen.

Ɔkamaasɛ laa san wɔra daa Wurubuaarɛ gɛlaarɛ.

7 Aꞌ gyi ɔkon!

Iꞌ wɔra aye-asen dɔ ɔkon

de aꞌ yen Wurubuaarɛ.

Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ gɛkɛ belɛ

gɛbono gɛ dɛ fɛɛ ɔkyii gikpiikɛ mɔ gɛ fo.

Yesu asonbo mɔ mɛ dɛ fɛɛ ɔkyiifɔ

ɔbono ɔ gyere lɔrɔ nyoro nyɔlen‑n

8 ne mɔ-kuli gi sa mɔ-ɔkpa

de ɔꞌ dela akɛlɛlɛ kyabi-kyabi abono a kya ŋɛlegi mɔ.”

Ɔkyiifɔ akɛlɛlɛ adɛ a yelɛ sa Yesu asonbo mɔ gɛsintin gɛbono mɛ kya gyi sa Wurubuaarɛ mɔ.

Gyɔn De Wurubuaarɛ Dɔ Ɔsɔɔ Mɔ Ilaa

9 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa me Gyɔn yɛɛ, “Ŋmarasɛ imɔ idɛ yela yɛɛ, ‘Amudɛnsɛbo ne n gyɛ asa abono Wurubuaarɛ laa da gibaa terɛ mɔmɔ yɛɛ mɛꞌ baa gyi Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ gɛdenakɛ agyudɔ mɔ.’ ” Nɛ ŋmarasɛ imɔ yela mɔ, o kii tɔgɛ sa me yɛɛ, “Wurubuaarɛ gɛsintin agyɛbi ne fo ŋmarasɛ faa.”

10 Nfono mɔ, nɛ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ n dɛ buubuu belɛ mi‑i sa mɔ. O wu gɛnen mɔ, ɔ gya me yɛɛ, “Gɛŋ baa wɔra gɛnen. Me‑rɛ fo de fo-nanboana Wurubuaarɛ asonbo abono mɛ dɛ ilaa ibono Yesu gi nyiile mɔmɔ mɔ dɔ mɔ, aye pɛwu a gyɛ daa Wurubuaarɛ asonbo. Son daa Wurubuaarɛ.” (Ilaa ibono Yesu gi nyiile mɔmɔ mɔ ne n kya sa asa oduduu de mɛꞌ taalɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ikalan mɔ.)

Bee Fufuli Wura

11 Nfono mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu soso i bugi ginyɔ. Nꞌ baa kerɛ mɔ, bee fufuli ne. Mɛ kya terɛ isa ɔbono ɔ gyan bee mɔ so mɔ yɛɛ “Ɔpaawɔrabo de Gɛsintin Wura.” Ɔ kya gyi nbɛlɛ ne ɔ kya kɔ ikɔ imɔ-ɔkpa so. 12 Mɔ-ansibi a dɛ fɛɛ ɔgya ɔbono ɔ kya dɛɛ mɔ, ne awura npɛ gi bun gi bun mɔ-gimu so. Ginyen giko gi gyan mɔ so. Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ nyi gɛnen ginyen mɔ, gɛnen mɔ, mɔ-wolɛ. 13 Ikɔ dɔ nkalan gi palɛ mɔ-gɛgbɛ gɛbono o suu mɔ. Ginyen gibono mɛ kya terɛ mɔ mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ Gigyɛbi.

14 Wurubuaarɛ dɔ ikɔ akɔbo mɛ buu mɔ. Mɛ gyan abee fufuli so kee ne mɛ bun akɛlɛlɛ kyabi-kyabi.

15 Gɛki boyɛsɛ gɛbono gɛ yelɛ sa gɛsintin mɔ gɛ bo mɔ-gɛnɔ dɔ. Gɛmɔ ne ɔ laa kyu kɔ de nsinkpan kpɛi-kpɛi so awura-awura. Ɔ laa kyu ɔlon fɛɛ gibeletɔ-lɛɛ ɔlon kyu gyi gɛwura mɔmɔ so. Ɔ laa kyu Wurubuaarɛ Ɔlolonbo mɔ ginyadon belɛ kyu ka anyamesɛ nyɛnyɛn gikɔ sa Wurubuaarɛ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyise gifɔlɛ giko abi amɔ-ɔnyanten peterɛ mɔ. 16 Ginyen giko gi gyan mɔ-gɛgbɛ de mɔ-ɔgyan so yɛɛ,

AWURA DƆ WURA DE ABELƐNSƐ DƆ ƆBELƐNSƐ.

Nbuii Gi Laa Gyi Kaabo

17 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko owi dɔ, ne nɛ nu ɔ lɛɛ gɛnɔ ken-ken terɛ nbuii nbono gi kya maalɛ afuu so mɔ pɛwu yɛɛ, “Fɛꞌ baa gyanꞌ de fɛꞌ gyi Wurubuaarɛ agyudɔ belɛ mɔ. 18 Agyudɔ mɔ ne n gyɛ asa nyoro inun: awura-awura de asogya abelɛnsɛ de anyamesɛ alolonbo de ikɔ dɔ abee akɔbo abono mɛ gyan mɔmɔ so mɔ de anyamesɛ nyɛnyɛn pɛwu, dabɔlɛ abono mɛ tɛ mɔmɔ-gibaa so de abono mɛ tɛ awura asɛ mɔ, nbii de abelɛnsɛ pɛwu inun.”

19 Nfono mɔ nɛ wu gɛnɔɔbono gɛdonbuɛ mɔ de gɛsinkpan so awura-awura mɔmɔ-ikɔ akɔbo mɔ mɛ laa kpaa gyan mɛ kya laarɛ mɛꞌ kpaa kɔ de ɔbono ɔ gyan bee mɔ so mɔ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ ikɔ akɔbo. 20 Mɛ laa kɔ mɔ, mɛ laa keda gɛdonbuɛ mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nanbo gɛbono gɛ penɛ asa mɔ. Gɛ wɔra ilaa dɛgɛnɔsɛ gɛdonbuɛ gɛko mɔ asɛ penɛ asa abono mɛ bo gɛdonbuɛ mɔ daasɛ mɔmɔ-asegbelɛ so ne mɛ son gɛmɔ-ɔkperɛ mɔ. Wurubuaarɛ laa too gɛnen ndonbuɛ nnyɔ ndɛ wɔra fɛrɛwuta gigyapadɛ dɔ, yɛgɛ mɛ kerɛ. 21 Mɔ ɔbono ɔ gyan bee mɔ so mɔ laa kyu gɛki mɔɔ gɛdonbuɛ mɔ ikɔ akɔbo sɛnsɛ mɔ. Gɛnen gɛki mɔ ne n bo mɔ-gɛnɔ dɔ ne gɛ yelɛ sa gɛsintin mɔ. Nfono mɔ nbuii pɛwu gi laa baa gyi mɔmɔ abono ɔ laa mɔɔ mɔ inun gɛɛlɛ nyoro.

20

Nsi Nwɛ Gudu Ilaa

1 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko, ɔ lii Wurubuaarɛ dɔ kpelegɛ ɔ kya ba gɛsinkpan so. Ɔ dɛ safuee de gigbangbaran belɛ de gibaa. Gɛnen safuee mɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ safuee. 2 Ɔ laa kpaa keda ginaagɛsɛ, giwɔɔ dedaa-dedaa gibono gi gyɛ Satan, ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ. Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi keda Satan gɛnen mɔ, ɔ laa ŋminde mɔ yela nsi nwɛ gudu. 3 Ɔ laa kyu mɔ kyu too wɔra ɔbɔ ɔbono ɔŋ bo ɔkara mɔ dɔ de ɔꞌ tii wɔra safuee de ɔŋꞌ baa nyɛ penɛ nsinkpan kpɛi-kpɛi pɛwu so asa, gɛnen mɔ, nsi nwɛ gudu mɔ gi fo pɛi de ɔꞌ sangɛ mɔ ŋmaraa.

4 Nfono mɔ nɛ wu awura ngyapaa. Abono mɛ tɛ nmɔ so mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu gɛsinkpan so nbɛlɛ gigyi kyu wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. Nɛ wu asa abono mɛ tɔgɛ Yesu ilaa de Wurubuaarɛ agyɛbi sa asa ne imɔso ne asa ako mɛ ten mɔmɔ-amu mɔ. Abono nɛ wu gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ son gɛdonbuɛ mɔ abɛɛ gɛmɔ-ɔkperɛ mɔ. Mɛ kyena mɔ, mɛ kine gɛdonbuɛ mɔ daasɛ mɔmɔ-asegbelɛ so abɛɛ mɔmɔ-abaa so. Gɛnen asa adɛ mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ kii kyena nkpa, ne mɔmɔ‑rɛ Kirisito mɛ laa gyi gɛwura nsi nwɛ gudu.

5 Asa sɛnsɛ abono mɛ wuꞌ mɔ berɛ, mɛ maŋ kyingi kii nyɛ nkpa, gɛnen mɔ, nsi nwɛ gudu mɔ gi fo. Imɔso asa abono mɔmɔ‑rɛ Kirisito mɛ laa gyi gɛwura mɔ ne nan wɔra agyangbarabo abono mɛ laa kyingi lii ibuni dɔ. 6 Mɔmɔ abono mɛ laa daa gikyingi lii ibuni dɔ gɛnen mɔ, mɛ laa wɔra amudɛnsɛbo de asen fufuli awura. Lɛwu nyɔsɛ mɔ maŋ nyɛ ɔlon mɔmɔ so. Mɛ laa wɔra Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Kirisito asunbi alɛɛbo ne mɛ laa gyi gɛwura nsi nwɛ gudu mɔ.

Ilaa Ibono I Laa Ba Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ So

7 Nsi nwɛ gudu mɔ gi fo mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ laa tigi ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ 8 de ɔꞌ lii kpaa penɛ asa kpɛi-kpɛi abono mɛ tɛ gɛsinkpan pɛwu so mɔ. Gɛnen asa mɔ ne n gyɛ Gogɛ de Magogɛ. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ laa kpaa penɛ asa de ɔꞌ koola ɔmɔ baa gyan de mɛꞌ kpe ikɔ. Mɛ laa nyaakyɔ fɛɛ apoo gigengen so giŋɛsii. 9 Mɛ kpaa gyan mɔ, mɛ laa naa gɛsinkpan ɔŋmangɛ ɔkara kpaa bun kyaabɔɔ nfono asa abono Wurubuaarɛ gi lɔrɔ mɔmɔ yela sa mɔ-nyoro mɔ mɛ bo mɔ de Wurubuaarɛ ɔsowolɛ laarɛsɛ mɔ. Mɛ bun kyaabɔɔ gɛnen mɔ, ɔgya laa lii Wurubuaarɛ dɔ baa dɛɛ mɔmɔ koro.

10 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ, mɔ ɔbono ɔ penɛ asa mɔ, kyu too wɔra fɛrɛwuta gigyapadɛ dɔ. Nno ne Wurubuaarɛ gi wolaa kyu gɛdonbuɛ mɔ gɛmɔ‑rɛ gɛmɔ-nanbo gɛbono gɛ penɛ asa mɔ too wɔra mɔ. Mɛ laa wu ɔlaawusɛ gɛnyɛ de gɛpɛ gɛnen‑n gɛkpaa-gɛkpaa.

Wurubuaarɛ Laa Gyi Ɔkamaasɛ Nbɛlɛ

11 Nfono mɔ nɛ wu gɛwuragyapaa fufuli belɛ, ne Wurubuaarɛ tɛ gɛmɔ so. Soso de gɛsɛ i ŋaa lii Wurubuaarɛ ansi so. Ɔko maŋ baa wu imɔ. 12 Ne nɛ wu abelɛnsɛ de nbii abono mɛ wuꞌ wuꞌ mɔ mɛ yelɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa so mɔ asɛ. Ne nɛ wu gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ laa bugi-bugi iwolɛ ibono ɔ ŋmarasɛ ɔkamaasɛ ilaa wɔrasɛ wɔra mɔ. Ɔ laa bugi ɔwolɛ banban ɔko. Ɔbono dɔ ne ɔ ŋmarasɛ abono mɛ laa nyɛ kyena mɔ asɛ mɔ anyen wɔra. Wurubuaarɛ laa gyi ɔkamaasɛ nbɛlɛ lii iwolɛ mɔ dɔ gɛnɔɔbono i laa kyena de mɔ-ilaa wɔrasɛ mɔ. 13 Apoo a laa lɛɛ asa abono mɛ wuꞌ sii mɔ dɔ mɔ, ne Lɛwu de Nkyan i laa lɛɛ abono mɛ wuꞌ kpe mɔmɔ dɔ mɔ, de Wurubuaarɛ oꞌ gyi mɔmɔ pɛwu nbɛlɛ kyu naa de mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ so.

14 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ laa too Lɛwu de Nkyan wɔra gigyapadɛ mɔ dɔ. Gigyapadɛ gidɛ ne n gyɛ lɛwu nyɔsɛ mɔ. 15 Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono mɔ-ginyen giŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa too mɔ wɔra gigyapadɛ mɔ dɔ.

21

Soso de Gɛsɛ Ipobɔrɔ

1 Nfono mɔ, i san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu soso pobɔrɔ de gɛsinkpan pobɔrɔ. Soso gyangbarasɛ mɔ de gɛsinkpan gyangbarasɛ mɔ i kyon ne iŋ baa i bo no. Apoo kee aŋ baa a bo no. 2 Nɛ wu Wurubuaarɛ ɔsowolɛ, Gyɛrusalem pobɔrɔ mɔ. Nɛ wu gɛnɔɔbono ɔ laa lii Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya kpelegɛ ɔ kya ba gɛsinkpan so mɔ. I laa lɔrɔ ɔsowolɛ mɔ fɛɛ gɛnɔɔbono ɔkyiifɔ kya gyere lɔrɔ mɔ-nyoro nyɔlen‑n sa mɔ-kuli mɔ. 3 Nɛ nu gɛnɔ gɛko faa ken-ken lii Wurubuaarɛ gɛgyapaa mɔ asɛ gɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Fɛꞌ kerɛ,

Wurubuaarɛ ɔkyenaten laa san ba ɔ bo anyamesɛ asɛ.

Ɔ laa kyena mɔmɔ dɔ ne mɔmɔ mɔ,

mɛ laa san wɔra mɔ-wolɛ lɛɛ asa.

Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ne nan kyena mɔmɔ dɔ.

4 Ɔ laa kpaarɛ ansikyu kamaasɛ lii mɔmɔ-ansi dɔ sa mɔmɔ.

Iŋ baa nyɛ lɛwu. Mɛ maŋ baa yiyɛɛ

de mɛꞌ su osulon abɛɛ mɛ wu ɔlaa.

I kya nyiile yɛɛ gɛkyena gɛdɛ dɔ ilaa

i laa kyon gɛkpaa.”

5 Wurubuaarɛ ɔbono ɔ tɛ gɛgyapaa mɔ so mɔ gi tɔgɛ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ! Nan yɛgɛ ilaa kamaasɛ i laa bingiri ipobɔrɔ.” O kii tɔgɛ yɛɛ, “Ŋmarasɛ imɔ idɛ yela. I lii fɛɛ gɛnen agyɛbi adɛ a gyɛ agyɛbi paawɔrasɛ ne a gyɛ gɛsintin.”

6 Wurubuaarɛ gi tɔgɛ sa me yɛɛ, “I logɛ kon! Me ne n gyɛ ɔbono n gyangbara ne me ne n tiikara. Me ne n gyɛ giyiigɛsɛ de laalaalogɛ. Asa abono bolefɔ dɛ ɔmɔ mɔ, nan sa mɔmɔ nkyu. Gɛnen nkyu nbono gi kya lii daa ɔbon ɔbono ɔ kpɛ ɔ kya kyon ne ɔ kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ gɛmu. Maŋ sɔɔ ɔmɔ sɛi. 7 Abono mɛ laa kɔ lii mɔ mɛ laa nyɛ gɛnen ilaa idɛ pɛwu lii me asɛ, ne me, nan wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ de mɔmɔ mɔ, mɛꞌ wɔra me-biana gɛsintin. 8 Afuubo de abono mɛŋ bo gisɔɔgyi sa Yesu mɔ, de abono mɛ wɔra me Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ mɔ, de asa amɔɔbo, de abono mɛ kya laarɛ agyibara mɔ, de afɛ awura, de ikperɛ asonbo, de abonbo pɛwu berɛ, gigyapadɛ gibono gi kya dɛɛ de fɛrɛwuta mɔ dɔ ne mɛ laa kpe. Imɔ idɛ ne n gyɛ lɛwu nyɔsɛ mɔ.”

Wurubuaarɛ Ɔsowolɛ, Gyɛrusalem Pobɔrɔ

9 I san i kya wɔra me fɛɛ oderi mɔ, nɛ wu Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔko kya ba me asɛ. Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ sono ibono nkana mɛ dɛ ibonboron sono de awɔrɔfɔɔ sono tiikarasɛ mɔ dɔ ɔko ne ɔ gyɛ. Ɔ baa terɛ me yɛɛ, “Baa kerɛ. Nan nyiile fo asa abono mɛ dɛ fɛɛ ɔkyiifɔ, Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ, mɔ-ka mɔ.” 10 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ me gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ Oduduu ɔlon dɔ so mɔ, i wɔra me fɛɛ ɔsɔɔ mɔ gi puru me kyu dii kpe gibii belɛ lege-lege giko gimu so, ne ɔ kpaa nyiile me gɛnɔɔbono Gyɛrusalem, Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ, laa lii soso Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya kpelegɛ ɔ kya ba gɛsinkpan so mɔ. 11 Ɔsowolɛ mɔ kya ba mɔ, ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ nyisigyi ɔ kya ŋɛlegi fɛɛ gibui boɔgyalonsɛ giko. Ɔ laa ŋɛlegi ɔ kya wu sɔnlii fɛɛ puruntuwa. 12 Ɔsowolɛ mɔ laa nyɛ gɛkpen belɛ gɛbono gɛmɔ-ɔpɔɔrɛ laa lɔnga dandan. Gɛkpen mɔ gɛ laa nyɛ nbunono gudu nnyɔ, ne Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ gudu anyɔ mɛ laa kyena-kyena nbunono ndɛ asɛ mɛ kya dii nmɔ. Gɛnen nbunono mɔ so mɔ mɛ laa ŋmarasɛ Isirale awura abono mɛ son Wurubuaarɛ mɔ adedaabo gudu anyɔ mɔ anyen gyanꞌgyan nmɔ so. 13 Gɛkpen mɔ nbunono mɔ nsaꞌ gi laa nyɛ de owi ɔbaaliiten so, nsaꞌ gi laa nyɛ de owi ɔtɔrɔten so, nsaꞌ gi laa nyɛ de ɔbon adii so, ne nsaꞌ, mɔ, gi laa nyɛ de ɔbon akpelegɛ so. 14 Ɔsowolɛ mɔ gɛkpen mɔ gɛsɛ ɔpɔɔrɛ laa wɔra daa abui gudu anyɔ. Mɛ laa ŋmarasɛ Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ isɔɔ gudu anyɔ mɔ anyen gyanꞌgyan amɔ so.

15 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ tɔngɛ de me fɛɛ oderi dɔ mɔ dɛ sika kɔkɔɔ gibeletɔ de oꞌ kyu kaala ɔsowolɛ mɔ de mɔ-gɛkpen mɔ ɔpɔɔrɛ de nbunono mɔ. 16 Ɔsowolɛ mɔ ɔŋmangɛ de mɔ-gisoro pɛwu i laa wɔra daa kyɛɛ-kyɛɛ. Ɔ laa kyu gibeletɔ mɔ kyu kaala ɔsowolɛ mɔ mɔ, i laa wɔra akpaaten nwɛ gudu-gudu gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ. Ɔsowolɛ mɔ gisoro de mɔ-ɔŋmangɛ de mɔ-ɔlɔnga i laa wɔra kyɛɛ-kyɛɛ. Iko i maŋ don iko. 17 Ɔ laa kaala ɔsowolɛ mɔ gɛkpen mɔ kee, ne i laa wɔra abaaŋmin gisoro gudu anyɔ-anyɔ gɛnen gikpadɔ gudu ginyɔ. Anyamesɛ-lɛɛ kaala ne Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ laa kyu kaala gɛnen.

Wurubuaarɛ Ɔsowolɛ Mɔ Nyisigyi

18 Abui ŋɛlegisɛ fufuli ne mɛ kyu yii gɛkpen mɔ. Ɔsowolɛ mɔ gyɛ daa sika kɔkɔɔ, ɔ kya wu sɔnlii fɛɛ puruntuwa. 19 Mɛ kyu abui ŋɛlegisɛ kamaasɛ ɔnan kyu too gɛkpen mɔ gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ adawo so.

Gigyangbarasɛ mɔ gi gyɛ gibui fufuli.

Ginyɔsɛ de gisasɛ mɔ a gyɛ buruu.

Ginansɛ mɔ gi gyɛ gifɛdaa bonboli nkyu siidasɛ.

20 Ginunsɛ de giseesɛ mɔ a pɛɛrɛ.

Gibui sonosɛ mɔ gi gyɛ kyaasɛ nfɔ.

Gukuesɛ mɔ gi gyɛ gifɛdaa bonboli gibono i kaarɛ gimɔ dɔ mɔ.

Sangosɛ mɔ gi laarɛ gi wɔra fɛɛ kyaasɛ nfɔ.

Gudusɛ mɔ gi gyɛ gifɛdaa bonboli nkyu nbono giŋ siida mɔ.

Gudu ɔkosɛ de gudu ginyɔsɛ mɔ a pɛɛrɛ folan.

21 Nbunono gudu nnyɔ mɔ mɔ gi gyɛ ngyi boɔgyalonsɛ nbelɛ-belɛ gudu nnyɔ. Gɛbunono kamaasɛ mɔ mɛ kyu gɛgyi belɛ kolon kyu salɛ gɛmɔ-gisin. Ɔsowolɛ mɔ so gidan mɔ gi gyɛ daa sika kɔkɔɔ so‑o ne gi kya wu sɔnlii fɛɛ puruntuwa.

22 Meŋ wu Wurubuaarɛ ɔson obu gɛnen ɔsowolɛ mɔ so. Wura Wurubuaarɛ gbaa-gbaa, Ɔlolonbo mɔ, mɔ‑rɛ Yesu, Wurubuaarɛ Sandɛ mɔ, ne n gyɛ ɔsowolɛ mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu. 23 Gɛnen ɔsowolɛ ɔbono so mɔ, iŋ tiri yɛɛ owi abɛɛ bosɛ ɔꞌ lii mɔ so. Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ ne n kya ŋɛlegi ne i kya wu ɔsowolɛ mɔ fɛɛ owi. Yesu, Wurubuaarɛ Sandɛ mɔ, mɔ, ne n gyɛ ɔsowolɛ mɔ so fatela. 24 Gɛnɔɔbono ɔsowolɛ mɔ so i laa wu mɔ, imɔ ne nan yɛgɛ ne nsinkpan kpɛi-kpɛi so asa mɛ laa nyɛ wu naa. Gɛsinkpan so awura-awura mɔ mɛ laa kyu mɔmɔ-nyisigyi kpe gɛnen ɔsowolɛ mɔ so. 25 Mɛ maŋ tii ɔsowolɛ mɔ nbunono mɔ gɛkaako, i kya nyiile yɛɛ iŋ bo gɛnyɛ nno. 26 Asa mɛ laa kyu nsinkpan kpɛi-kpɛi lɛɛ nyisigyi de nmɔ so buubuu kpe Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ so. 27 Ilaa kyɔlesɛsɛ berɛ, i maŋ nyɛ loo ɔsowolɛ mɔ so. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya wɔra Wurubuaarɛ ilaa kyosɛ abɛɛ ɔ gyɛ ɔbonbo mɔ maŋ nyɛ loo ɔsowolɛ mɔ so. Gɛnen mɔ, mɔmɔ abono mɔmɔ-anyen a bo Yesu, Wurubuaarɛ Sandɛ mɔ ɔwolɛ mɔ dɔ, nfono mɛ ŋmarasɛ asa abono mɛ laa nyɛ gɛkyena dɛnsɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ anyen wɔra mɔ, mɔmɔ-wolɛ ne nan nyɛ gɛnen Wurubuaarɛ ɔsowolɛ ɔbono dɔ loo.

22

Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena

1 Nfono mɔ, Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi nyiile me ɔbon ɔbono mɔ-nkyu gi kpɛ gi kya kyon gi kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. Ɔbon mɔ nkyu gi dɛ faa kelan-kelan ne gi kya ŋɛlegi. Ɔbon mɔ gi lii Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Yesu, Wurubuaarɛ sandɛ mɔ gɛgyapaa mɔ asɛ ɔ kya kyon 2 naa de Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ gidan mɔ nsansana. Oyii ginsi kolon ɔbono ɔ kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ yelɛ ɔ yelɛ ɔbon mɔ agengen so gɛnen‑n kyu kpaa lii. Oyii mɔ kya sɔrɔ abi gikpadɔ gudu ginyɔ gɛsi dɔ, bosɛ kamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ-lɛɛ abi sɔrɔsɛ oyuduu. Mɔ-afɛdaa a kya kyɛ nsinkpan kpɛi-kpɛi so asa alɔtɔ. 3 Iŋ baa nyɛ Wurubuaarɛ ɔꞌ tɔgɛ nnɔ wɔra mɔ-ilaa iko‑rɛ iko. Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ Yesu, Wurubuaarɛ Sandɛ mɔ, gɛgyapaa mɔ gɛ laa nyɛ ɔsowolɛ mɔ so nno. Wurubuaarɛ asonbo mɛ laa son mɔ, 4 ne mɛ laa wu Wurubuaarɛ de ansi, ne mɔ-ginyen gi laa gyan mɔmɔ-asegbelɛ so. 5 Iŋ baa wɔra gɛnyɛ. Ɔsowolɛ mɔ so i maŋ baa tiri ifatela abɛɛ owi. I lii fɛɛ Wura Wurubuaarɛ so mɔ, i laa wu abono mɛ bo ɔsowolɛ mɔ so mɔ fɛɛ owi, ne Wurubuaarɛ laa yɛgɛ mɛ laa wɔra fɛɛ awura gɛkpaa-gɛkpaa.

Ɔwolɛ Baarɛ Dɔ Agyɛbi Mɔ Ilaa

6 Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ mɔ gi tɔgɛ sa me yɛɛ, “Gɛnen agyɛbi abono fo nu mɔ pɛwu a gyɛ agyɛbi paawɔrasɛ ne a gyɛ gɛsintin. Wura Wurubuaarɛ ɔbono ɔ wolaa kyu mɔ-Oduduu mɔ kyu sa mɔ-ikalan atɔgɛbo mɔ, gɛnen Wurubuaarɛ kolon ɔbono kee ne n sun mɔ-ɔsɔɔ ne ɔ baa nyiile mɔ-asonbo ilaa ibonoana i maŋ kɛɛla ne i laa ba mɔ.” 7 Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, “Nan kpɛ ba ne. Omudɛnsɛbo ne n gyɛ nyamesɛ ɔbono ɔ laa gyi Wurubuaarɛ ikalan agyɛbi mɔ so fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ tɔgɛ ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ.”

8 Me, Gyɔn mɔ ne n gyɛ ɔbono nɛ nu ne nɛ wu gɛnen ilaa idɛ fɛɛ oderi mɔ. Nɛ nu ne nɛ wu imɔ gɛnen mɔ, nɛ kpelegɛ ŋmii Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ɔbono ɔ lɛɛ imɔ nyiile me mɔ ayaa dɔ, n dɛ buubuu belɛ n kya sa mɔ. 9 O wu gɛnen mɔ, ɔ gya me yɛɛ, “Gɛŋ baa wɔra gɛnen. Me‑rɛ fo, de fo-nanboana Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, de mɔmɔ abono mɛ laa wɔra ilaa ibono ɔwolɛ baarɛ dɔ i kya tɔgɛ mɔ, aye pɛwu a gyɛ daa Wurubuaarɛ asonbo. Son daa mɔ.” 10 O kii tɔgɛ sa me yɛɛ, “Gɛŋ sa foꞌ kyu Wurubuaarɛ ikalan ibono ɔ tɔgɛ ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ kyu wɔra asiiri dɔ ilaa. I lii fɛɛ imɔ-owi mɔ gi fuude. 11 Fo ɔbono fo yɛɛ ilaa nyɛnyɛn ne fo laa wɔra mɔ, kpɛ keda de‑e. Fo ɔbono fo bo ineesi mɔ, kpɛ nu de fo-ineesi de‑e. Fo ɔbono mɔ fo-gisen dɔ i boran sa Wurubuaarɛ mɔ, kpɛ keda gɛnen, ne fo ɔbono fo lɔrɔ fo-nyoro yela sa Wurubuaarɛ mɔ, kpɛ keda gɛnen.”

Yesu Kya Ba! Aꞌ Baala

12 Yesu kya tɔgɛ aye yɛɛ, “Nan kpɛ ba ne. N dɛ ɔkamaasɛ mɔ‑rɛ mɔ ntɛɛla fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ wɔra gɛsinkpan so mɔ n kya bara mɔ. 13 Me ne n gyɛ ɔbono n gyangbara ne me ne n tiikara. Me ne n gyɛ giyiigɛsɛ de laalaalogɛ. 14 Asa abono mɛ kya lɔrɔ mɔmɔ-asen dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya foro ngbɛ mɔ, Wurubuaarɛ ayuule a gyɛ mɔmɔ-lɛɛ. Mɔmɔ ne nan nyɛ ɔkpa gyi oyii ɔbono ɔ kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ abi. Mɔmɔ ne nan nyɛ loo de Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ gɛkpen mɔ nbunono. 15 I laa san asa abono mɛ kya wɔra ilaa kankaran mɔ, de afɛ awura, de abono mɛ kya laarɛ agyibara mɔ, de asa amɔɔbo, de ikperɛ asonbo, de abono abon ilaa i da ɔmɔ ɔbolɛ ne mɛ kya kɛɛ abon mɔ pɛwu. Mɛ maŋ nyɛ loo Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ so.

16 “Me, Yesu ne n kyu ɔkalan baarɛ sun me-ɔsɔɔ, ne ɔ ba ɔ kya buu ɔ kya sa fɛye abono fɛ bo me-ɔson mɔ akpen dɔ mɔ. Oloobu Deefidi ɔnaanabi ne nꞌ gyɛ. Nɛ lii daa Wura Deefidi ɔpaa dɔ. Me ne n gyɛ Gibaadiikɛ Gigyɛkpebi gibono gi kya ŋɛlegi ne gi kya wu mɔ.”

17 Wurubuaarɛ Oduduu mɔ

de aye abono a kya ka gyan Yesu so ne a dɛ fɛɛ mɔ-ɔkyiifɔ mɔ,

a kya terɛ Yesu yɛɛ, “Ba!”

Ɔkamaasɛ ɔbono o nu gɛnen ilaa idɛ mɔ kee

ɔꞌ terɛ mɔ yɛɛ, “Ba!”

Wurubuaarɛ kya tɔgɛ yɛɛ,

“Ɔbono bolefɔ dɛ mɔ mɔ, ɔꞌ ba.

Ɔbono i bo mɔ ɔbolɛ mɔ, ɔꞌ ba de nꞌ sa mɔ

nkyu nbono gi kpɛ gi kya kyon

gi kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ.

Maŋ sɔɔ mɔ sɛi.”

Agyɛbi Laalaalogɛ

18 Me, Gyɔn, ne n kya laarɛ nꞌ ka fo ɔkamaasɛ ɔbono fo laa nu Wurubuaarɛ ikalan ibono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ. Fo ɔbono foŋ nyi ne fo kyu agyɛbi ako bɔla ikalan mɔ agyɛbi adɛ so mɔ, Wurubuaarɛ laa kyu awɔrɔfɔɔ abono ilaa ɔ tɔgɛ ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ sa fo. 19 Ne fo ɔbono, mɔ, foŋ nyi ne fo kɔɔgɛ agyɛbi ako lii Wurubuaarɛ ikalan ibono i bo ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ maŋ baa sa fo ilaa ibono nkana fo laa nyɛ lii mɔ asɛ ne ɔ kya tɔgɛ imɔ so ilaa ɔwolɛ baarɛ dɔ mɔ. Fo laa pan oyii abi abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ, ne fo laa pan Wurubuaarɛ ɔsowolɛ mɔ so gɛkyena mɔ kee.

20 Wura Yesu ɔbono ɔ lɛɛ ɔwolɛ baarɛ dɔ ilaa nyiile me mɔ ne n kya tɔgɛ yɛɛ, “Nan kii ba gɛsintin. I maŋ kɛɛla.” Mi‑i me mɔ, nɛ kyule mɔ yɛɛ, “Iꞌ ba gɛnen! Wura Yesu, ba.”

21 Aye Wura Yesu ɔꞌ sa mɔ-asonbo pɛwu so gɛwɔnsa dɛnsɛ. Iꞌ ba gɛnen.