^

Yesu khristarɛ kunisaam

New Testament in Limbu (NP:lif:Limbu)

copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Limbu
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Limbu (Devanagari)
Annapurna SIL script necessary to read
lim
Nepal

Copyright Information

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

Printed book ISBN 9789937217637

The New Testament
in Limbu

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-30

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

1f7c9586-188f-5463-80d8-d2bbafbcfacf

मत्ति

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

मत्तिरे़ साप्‍तुबा ये़सुरे़ कुसुनाइङ्‌

निःसुम्

मत्तिरे़ साप्‍तुबा कन् साप्‍पन्‍निल्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌तगिनुसा ताः फाॽआङ्‌सेसे माङ्‌हे़क् चोःक्‍मनाबा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा लॽरिक् ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽरो॥ तगिस्‍मा माङ्‌हुप्‍पो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुमना यहुदिहाॽ खिनिॽओ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा थिक् पाङ्‌घुङ् लॽरिक् माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वये़रो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुआङ् खे़न् माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़त्तुरो॥ कन् सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ लागिरक् मे़ःन्, कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लागिआङ्‌लो॥

मत्तिरे़ कन् सुनाइङ्‌ङो पोःक्‍खे़बा के़रे़क् हिन्‍दोःक्‍हाॽ थे़प्‍पे़त्ताङ् साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥ खुने़ॽ कन् साप्‍पन्‍नो ये़सुःन् सावाःन्‍छिङ्‌बा, बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़बा, कुनिङ्‌वाॽ साॽरे़बा हे़क्‍क्‍याङ् गालिल हे़ङ्‌घाःत्ति सुनाइङ् इङ्‌भोःसुबा, निसाम् हुॽरुसिबा नु मनाहाॽ वेःन्‍दुसिबा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍खुआङ् पत्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के मत्तिरे़ ये़सुःन् यरुसले़म पेबा, सिःमानुःल्‍ले़ तगि खे़प्‍मो वये़बा पाःन्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दु मे़से़रुबा नु सुम्‌ये़न् एगाङ् खुने़ॽ याम्‍मो हिङे़बा पाःन्‍निन्‍नाङ् साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥

कन् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् साम्‌योथिम् नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सिबिॽ पाःन्‍हाॽ पोधक् चोःक्‍मा युक् के़गप्‍पा यम्‍बा सिक्‍साम्‍बा लॽरिक् ओसेःन्‍दाङ् आजोःक्‍लो॥

थामिङ्‌

ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌स्रा नु बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़बा १.१-२.२३

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक् ३.१-१२

ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़बा नु माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरुबा ३.१३-४.११

गालिल थुम्‍मो ये़सुरे़ चोगुबा माङ्‌सेवा याःम्‍बक् ४.१२-१८.३५

गालिललाम् यरुसले़म थारिक् १९.१-२०.३४

खुने़ॽ यरुसले़म वये़बा कुनुप्‍मा ये़त्‍नाम् २१.१-२७.६६

ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम्‌याम्‍मो हिङे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌बा २८.१-२०

1

ये़सुरे़ कुधाःक्‍मिङ्‌हाॽ

लुका ३.२३-३८

1 ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌* अब्राहामरे़ कुस्‍साः हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥ कङ्‌ग खुने़ॽ कुधाःक्‍हाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌स्रारो–

2 अब्राहामरे़ कुस्‍साः इसहाक वये़, इसहाकरे़ कुस्‍साः याकुब वये़, याकुबरे़ कुस्‍साःहाॽ यहुदा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुम्‍भुॽ कुन्‍साॽसि मे़वये़रो॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ पेरेज नु जिराह वये़त्‍छि (खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ माःल्‍ले़ कुमिङ् तामार वये़), फारे़सरे़ कुस्‍साः हे़स्रोन वये़, हे़स्रोनरे़ कुस्‍साः आराम वये़रो॥

4 हे़क्‍क्‍याङ् आरामरे़ कुस्‍साः अम्‍मिनादाब वये़, अम्‍मिनादाबरे़ कुस्‍साः नहसोन वये़, नहसोनरे़ कुस्‍साः सल्‍मोन वये़रो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् सल्‍मोनरे़ कुस्‍साः बोअज वये़ (बोअजरे़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् राहाब वये़), बोअजरे़ कुस्‍साः ओबेद वये़ (खे़ल्‍ले़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् रुथ वये़), ओबेदरे़ कुस्‍साः यिसै वये़॥

6 हे़क्‍क्‍याङ् यिसैरे़ कुस्‍साः दाउद हाङ्‌ङिन्‌वये़॥

दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः सोलोमन वये़ (सोलोमनरे़ कुम्‍मा बेत्सेबाःन् उरियाहरे़ कुमेःत् वये़रो॥)*

7 हे़क्‍क्‍याङ् सोलोमनरे़ कुस्‍साः रहोबाम वये़, रहोबामरे़ कुस्‍साः अबिया वये़, अबियारे़ कुस्‍साः आसा वये़रो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् आसारे़ कुस्‍साः यहोसापात वये़, यहोसापातरे़ कुस्‍साः यहोराम वये़, यहोरामरे़ कुस्‍साः उज्‍जियाह वये़रो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् उज्‍जियाहरे़ कुस्‍साः योताम वये़, योतामरे़ कुस्‍साः आहाज वये़, आहाजरे़ कुस्‍साः हिजकिया वये़रो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् हिजकियारे़ कुस्‍साः मनस्‍से वये़, मनस्‍सेरे़ कुस्‍साः अम्‍मोन वये़, अम्‍मोनरे़ कुस्‍साः योसियाह वये़रो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् योसियाहरे़ कुस्‍साःहाॽ यकोनियास नु कुन्‍साॽसि मे़वये़रो (खे़ङ्‌हाॽग इस्राइलिहाॽ बे़बिलोन लाजेॽओ मे़दे़म्‍सु मे़देॽरुसिआङ् मे़गत्तुसिबा ये़म्‍मो सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌मे़वये़रो)॥

12 बे़बिलोःन्‍नो मे़देॽरुसिआङ् याङ्‌सि यकोनियासरे़ कुस्‍साः सालतिएल वये़, हे़क्‍क्‍याङ् सालतिएलरे़ कुस्‍साः यरुबाबेल वये़रो॥

13 हे़क्‍क्‍याङ् यरुबाबे़लरे़ कुस्‍साः अबिउद वये़, अबिउदरे़ कुस्‍साः एलियाकिम वये़, एलियाकिमरे़ कुस्‍साः आजोर वये़रो॥

14 हे़क्‍क्‍याङ् आजोररे़ कुस्‍साः सादोक वये़, सादोकरे़ कुस्‍साः आखिम वये़, आखिमरे़ कुस्‍साः एलिउद वये़रो॥

15 हे़क्‍क्‍याङ् एलिउदरे़ कुस्‍साः एलाजार वये़, एलाजाररे़ कुस्‍साः मत्तान वये़, मत्तानरे़ कुस्‍साः याकुब वये़रो॥

16 हे़क्‍क्‍याङ् याकुबरे़ कुस्‍साः युसुफ वये़॥ युसुफे़न् मरियमरे़ कुये़म्‍बाॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् हाबा कन् मरियम्‍मिन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त* मे़प्‍मनाबा ये़सुःन् सावाःन्‍छिङ्‌लो॥

17 अक्‍खेलॽरिक् अब्राहामलाम् दाउद हाङ् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ्‌लाम् बे़बिलोन लाजेॽओ मे़दे़म्‍सु मे़देॽरुसिआङ् मे़गत्तुसिबा ये़म् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् बे़बिलोःन्‍नो पुङ्‌लाधाबा मे़जोगुसिआङ् मे़देॽरुसिबा ये़म्‍माङ्‌धो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌सावाःन्‍छिङ्‌बा ये़म् थारिक् थिक्-लि (१४) थाःक् मे़वये़रो॥

ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मान्

लुका २.१-७

18 आल्‍ल ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मान् अक्‍खेलॽरिक् पोःक्‍खे़रो–कुम्‍मा मरियमरे़ कुमेःक्‍खिम् पोःङ्‌मा पाःन्‍निन् युसुफे़न्‍नु पुॽरे़आङ् वये़, कर खुन्‍छिॽ मेःक्‍खिम् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खुने़ॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़* कुमुक्‍साम्‍लाम् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़रो॥ 19 खुने़ॽनु कुमेःक्‍खिम् पाःन् के़बुॽबा युसुफे़ङ्‌ग साम्‌योनिबा मना वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुजाःत्‍थि मे़बेःक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् खे़ल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् नाॽमा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥

20 कर हे़क्‍के इःत्तुर वये़ल्‍ले़ से़प्‍माङ्‌मो यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान्* ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ्‌अक्‍खे मे़त्तुरो, “दाउदरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा युसुप्‍फे, खे़ने़ॽ मरियम्‍मिन् मेःक्‍खिम् चोःक्‍माआङ् हिम्‍मो ताःप्‍मा मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽओबा अङे़ःक्‌वाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा हाङ्‌सिङ्‌बारो॥ 21 खुने़ॽ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् कत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् ये़सु* वाःत्ते़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुमनाहाॽ खुनिॽ लायोलाम् ताङ्‌से़ःप्‍तुसिॽरो॥” 22 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पालाम्* यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ उन्‍छेःन् अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् वये़बा पाःन्‍निन् के़त्‍ल फाॽआङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पोःक्‍खे़बारो– 23 “सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःङ्‌ङाङ् ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् कत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् इम्‍मानुएल मे़मे़त्तुॽरो॥ ‘इम्‍मानुएल’ फाॽइङ्‌ग ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽनु वाॽ’ पोःङ्‌लो॥”* 24 आल्‍ल युसुफे़न् से़प्‍माङ्‌मोलाम् सोरे़आङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुबा कुइसिःक्‍के मरियम्‍मिन् मेःक्‍खिम् मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिम्‍मो तारुरो॥ 25 कर मरियम्‍मिन् मे़न्‍छुक्‍मा वये़र थारिक् खुन्‍छिॽ सोरिक् मे़इप्‍से़त्‍छिन्‍लो॥ याङ्‌सि मरियम्‍मिल्‍ले़ साः कत्तुआङ् युसुफरे़ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् ये़सु मिङ् वाःत्तुरो॥

2

सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ ये़सुःन् सेवा मे़त्‍छे़ मे़दाःॽ

1 आल्‍ल ये़सुःन् यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म पाङ्‌जुम्‍मो सावाःन्‍छिङ्‌बा ये़म्‍मो हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो हाङ् चोगुर वये़रो॥ ये़सुःन् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ् नाम्‍गे़न् पिसाङ्‌बा लाजेॽलाम् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ यरुसले़म्‍मो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् 2 अक्‍खेलॽरिक् पाःन् सेःन्‍मे़दोसु, “यहुदिहाॽरे़* खुनिॽ हाङ् के़बोःङ्‌बाआङ् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बान् आत्तो वाॽबे? आनिगे़ नाम्‍गे़न् पिसाङ् कुसावाःन्‍छिङ्‌माल्‍ले़न् मिक्‍सेःन् के़बिबा खेःम्‍सिक्‍किन् निःसुम्‍बे़आङ् खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍से़ त्‍ये़ॽइगे़बारो॥”

3 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽबाल्‍ले़ साॽरिक् ये़ःक्‍खु, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽनुए यरुसले़म्‍मोबा के़रे़क् मनाहाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ साॽरिक् ये़ःक्‍खुसिरो॥ 4 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबान् आत्तो सावाःन्‍छिङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वाॽबे लॽरिक् सेःन्‍दोसुसि॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म्‍मो खुने़ॽ सावाःन्‍छिङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्–

6 ‘यहुदिया थुम्‍मोबा बे़थलेहे़म्‍मे,

खे़ने़ॽग यहुदियाबा पाङ्‌जुम्‍हाॽओ साॽरिक् के़ये़क्‍पा के़जोःक्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़बाङ्‌जुम्‍लाम् हाङ्‌युक्‍पाधिक् ताःरो,

खुने़ॽग मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा कुइसिःक् पोःङ्‌ङाङ् आमना इस्राइलिहाॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥’ ”*

7 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् उःत्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम् खेःम्‍सिक्‍पान् थाःम्‍सिङ्‌बा कुजे़क् ये़म्‍मिन् निङ्‌वाॽ खोःसु॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर बे़थलेहे़म्‍मो पाङ्‌घुदेःसुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् कोःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् के़घोःसुम्‍ने़ फाॽग्र फे़रे़म्‍मे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽआङ् खुने़ॽ सेवा मे़त्तुङ्‌लो॥” 9 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़धासिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् खेःम्‍सिक्‍पान् याम्‍मो मे़निःसु हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ तगि तगि पेआङ् अङे़ःक्‌वा वये़बा हिम्‌कुदोःप्‍मा के़रे़आङ् फन्‍छिङ्‌लो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् खेःम्‍सिक्‍पान् याम्‍मो मे़निःसुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़॥ 11 हिम् सिगाङ् मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍मा मरियम्‍मिन् मे़निःसुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‍बोःन्‍नाङ् अङे़ःक्‌वाःन् सेवा मे़मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् सुःक्‌वाःन्‌मे़भाःक्‍खुआङ् साम्‍म्‍याङ्, थिक् परिक्‍पा इमे़ल्‍लुङ्‌बा साङ्‌सिङ् नु कुनाम् के़नुॽबा मुर्रहाॽ मे़दोःन्‍दु मे़बिरुरो॥

12 हे़क्‍क्‍याङ् से़प्‍माङ्‌मो माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍लो मे़नुःक्‍खे़म् मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ लॽरिक् साम्‍दिङ् पिरुसिबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ वेॽलाम् आबाङे लाजेॽओ मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥

मिस्र लाजेॽओ मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्

13 खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽ मे़बे हे़क्‍क्‍याङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् युसुफरे़ कुसे़प्‍माङ्‌मो थाःन्‍छिङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़त्तु, “पोगे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् तेॽरे़से़ॽआङ् मिस्र लाजेॽओ खे़त्‍छिङ् पेगे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मे़म्‍मे़त्ते थारिक् खे़ने़ॽ खे़प्‍मोए वये़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् से़प्‍मा फाॽआङ् कोःत्तुर वाॽरो॥” 14 बा खे़न् से़न्‍दिक्‍सा युसुफरे़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् तेॽरुसिआङ् मिस्रओ खे़त्‍छिङ् पेरो॥ 15 हे़रोद हाङ्‌ङिन् मे़न्‍छिःए थारिक् खुने़ॽ खे़प्‍मोए याःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पालाम् इङ्‌गाॽ आस्‍साःन् मिस्रलाम् लाःक्‍कात् उःत्तुङ्‌लो लॽरिक्‌उन्‍छेःन् पाःत्तुबान् के़रे़रो॥*

हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाहाॽ से़प्‍पाङ्‌घुसिॽ

16 आल्‍ल हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽरे़ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् वेॽ लाम् मे़बेबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् साॽरिक् कुसिक् पोगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽ पाङ्‌घुसिआङ् बे़थलेहे़म नु खे़न् खिरिबा तङ्‌बे ने़त्‍छिआङ् योबा ये़म्‍बित्‍छाॽ अङे़ःक्‌वा साःहाॽ के़रे़क् से़प्‍पाङ्‌घुसिरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् सिक्‍कुम्‍निबा खागे़इक्‍पाहाॽलाम् खेःम्‍सिक्‍पान् तङ्‌बे ने़त्‍छिआङ्धो तगि थाःम्‍सिङ्‌बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् वये़रो॥ 17 खे़ङ्‌ग यर्मिया माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् उन्‍छेःन् पाःत्तुबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बारो–

18 “के़हाःप्‍मा के़भिःक्‍मा नु मेरिङ् के़धक्‍मा यम्‍बा इक्‍लाःन् रामा पाङ्‌जुम्‍मो खे़म्‍दे़त्‍लो,

राहे़लरे़ कुस्‍साःहाॽ हाःप्‍तुसिॽरो॥ खे़ङ्‌ग हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मा मे़दे़न्‍ने़न्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ के़रे़क् मे़स्‍ये़रो॥”*

युसुफे़न् नु मरियम्‍मिन् मिस्रलाम् नुःङ्‌सिॽ

19 आल्‍ल हे़रोद हाङ्‌ङिन् स्‍ये़आङ् मिस्र लाजेॽओ युसुफे़न्‍नु यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् कुसे़प्‍माङ्‌मो थाःन्‍छिङ्‌ङाङ् 20 मे़त्तु, “पोगे़ॽआङ् अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् इस्राइल लाजेॽओ तेॽरे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् से़प्‍मा के़गोःप्‍पे़न्‌स्‍ये़आङ् होःप्‍लो॥” 21 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ युसुफरे़ अङे़ःक्‌वाःन् नु कुम्‍माःन् इस्राइल लाजेॽओ तेॽरुसि॥ 22 कर हे़रोद हाङ्‌ङिन् स्‍ये़आङ् खुने़ॽ कुले़क्‌वा कुस्‍साः अर्खिलाउसरे़ यहुदिया थुम्‍मो हाङ् चोगुर वाॽ के़लॽबान् युसुफरे़ निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो पेःक्‍मा किःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ याम्‍मो से़प्‍माङ्‌मो साम्‍दिङ् पिरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ गालिल थुम्‍मो पेआङ् 23 नासरत पाङ्‌जुम्‍मो वाॽमा हेःक्‍ते़रो॥ कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुबाङ्‌ग नासरि मे़मे़त्तु”* लॽरिक् मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़रे़बारो॥

3

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् यारिप् चोगुॽ

मर्कुस १.१-८, लुका ३.१-९, १५-१७, युहुन्‍ना १.१९-२८

1 खे़न् ये़म्‍मो* बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना मे़प्‍मनाबा मनाःन् यहुदिया थुम्‍मोबा एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌भन् चोगुर त्‍ये़, 2 “खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन्* निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो॥” 3 खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् वाॽरो,

“खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,

‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ् कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌चोगे़म्‍मे़ॽ!’ ”*

4 आल्‍ल युहुन्‍नाःल्‍ले़ उमेरे़ कुमुरिक्‍लाम् थाक्‍मनाबा तेःत्तिन् चाक्‍खुआङ् से़होबा फॽइ युप्‍सुरो॥ खुने़ॽ कुजामाङ्‌ग निःङ्‌घुःक्‌वा नु ताम्‍भुङ् सक्‌वाघु वये़रो॥ 5 यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् नु यहुदिया थुम् हे़क्‍क्‍याङ् यर्दन यङ्‌घङ् खिरिबा के़रे़क् थुम्‍हाॽओलाम् मनाहाॽ कुदुम्‍से़ 6 मे़द्‌ये़आङ् इङ्‌गाॽ लायोबाआरो मे़बाःत्तुर यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो खुने़ॽलाम् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 7 कर यरिक् फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽ* बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़र मे़बत्‍छे़बा निःसुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसिर फे़ःक्‍तुसि, “असेःक्‍सासे, खिनिॽ कन् के़दाःबार के़बप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् हाःत्‍ले़ के़मे़त्तिबे? 8 लायोलाम् के़हिन्‍दिबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ नुःबा याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 9 आनिगे़ग अब्राहामरे़ कुस्‍साःसिगे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌मा सुक्‍तिगे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग कन् लुङ्‌हाॽआङ् अब्राहामरे़ कुस्‍साः चोःक्‍मा सुक्‍तुसिॽरो॥ 10 आल्‍लोसा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍निल्‍ले़ तःन्‍दिङ्‌ग सिङ्‌बुङ्‌मो* खा चुक्‍मा इःत्ते़आङ् वाॽ॥ नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मनाबा सिङ्‌बुङ्‌हाॽ के़रे़क् ताङ्‌माआङ् मिओ लाप्‍फुमा पोःङ्‌लो॥

11 लायोलाम् के़हिन्‍दिआङ् इङ्‌गाॽग च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्‌लो, कर आएगाङ् के़दाःबे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् मुक्‍साम्‍साबा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽ कुलाङ्‌सुःप्‍हाॽ इङ्‌गाॽ योःक् कुइसिःक् पङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खुने़ॽ सेसेमाङ् नु मिःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥ 12 कुभॽएःत्तिल्‍ले़ सिःन् आःम्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ यारिप् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुगुर सुप्‍सुआङ्‌सिःन् चाधोःक्‍लाओ चिक्‍खुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुहक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमनाबा मिओ हाःन्‍दुदेःसुॽरो॥”

युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पिरुॽ

मर्कुस १.९-११, लुका ३.२१-२२

13 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् गालिल थुम्‍मोलाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ युहुन्‍नारो त्‍ये़रो, 14 कर युहुन्‍नारे़ अत्तुर खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽने़ खे़ने़ॽनु बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा, आक्‍खेलॽरिक् खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽओ के़द्‌ये़बाबे?”

15 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “आल्‍लोरे़ लागि अक्‍खेए पोःङ्‌लरो, अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् निङ्‌वाॽ चोगुबा पाःन्‍निन् के़त्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन् ते़न्‍दे़आङ् खुने़ॽ बप्‍तिस्‍मा पिरुरो॥

16 ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़आङ् च्‍वाःत्तोलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् अक्‍खेलॽरिक् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “कन् आमिःम् आस्‍साःरो, इङ्‌गाॽ खुने़ॽनु साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

4

माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् कुनिङ्‌वाॽ साॽरु

मर्कुस १.१२-१३, लुका ४.१-१३

1 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् माफे़न्‍साम्‍लाम्* कुनिङ्‌वाॽ साॽसे़ एःक्‍सादे़न्‍नो तेॽरुरो॥ 2 खे़प्‍मो खुने़ॽ लिबोःङ्‌(४०) से़न्‍दिक् नु ले़न्‍दिक् थारिक् थेआङ् मे़जने़न्‍नाङ् साॽरिक् कुसे़त्‍लाःक्‍ते़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तुर कुनिङ्‌वाॽ साॽरु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र कन् लुङ्‌हाॽ खरे़ःङ् पोःक्‍खे़ॽ फाॽआङ् मे़त्ते़ॽ॥”

4 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “हे़क्‍के मे़जोःक्‍कान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ मोसारे़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग कुजाःल्‍ले़रक् मे़हिङ्‌ने़न्‌, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा के़रे़क् पाःन्‍निल्‍ले़ हिङ्‌॥’ ”*

5 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो तेॽरुआङ् माङ्‌हिम्‍मोबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ केःम्‍बा चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो ये़प्‍सुआङ् मे़त्तु 6 “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र पिन्‍दे़ थ्‍ये़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ खे़ने़ॽ के़लागि इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ने़ॽ थाःङ्धाःङ्‌ङे खुनिॽ हुक्‍को के़म्‍दाःक्‍काङ् के़लाङ्‌ङिन् लुङ्‌ङो मे़धाम्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥’ ”*

7 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कर साम्‌योसाप्‍लाओ याम्‍मो अक्‍खेलॽरिक्‍काङ् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरे़न्‍ने़ॽ॥’ ”*

8 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ साॽरिक् चम्‍जम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोबा पयम्‌यम्‍बा नु नुःब्‌नुःबा पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् 9 मे़त्तु, “खे़ने़ॽ साम्‍बोःन् के़भन्‍छिङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ सेवा के़मे़त्ताने़ फाॽग्र कङ्‌हाॽ के़रे़क् पिने़ॽ॥”

10 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “सैताने, कप्‍मोलाम् पेगे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खे़ने़ॽ दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् सेवा मे़त्ते़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽइन्‍लक् कुसेवा चोगे़ॽओ॥’ ”* 11 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् ले़रुधआङ्‌माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़द्‌ये़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् मे़मे़त्तु॥

ये़सुरे़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा हेःक्‍तु

मर्कुस १.१४-१५, लुका ४.१४-१५

12 आल्‍ल ये़सुरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुआङ् याक्‌के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ गालिल थुम्‍मो नुःक्‍खे़ पे॥ 13 खुने़ॽ नासरत पाङ्‌जुम्‍मिन् ले़रुआङ् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो वाॽसे़ पेरो॥ खे़ङ्‌ग गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् नाप्‍तालि नु जबुलुन थुम्‍मो ने़रो॥ 14 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़रे़बारो–

15 “यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा नाप्‍तालि नु जबुलुन के़युङ्‌बा याप्‍मिसे,

गालिल थुम्‍मो के़वाॽबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्से,

16 खादाम्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ पयम् यम्‍बा ओःत्तिःन् मे़निःसुरो॥

सिःमे़ल्‍ले़न् खामाक्‍माओ के़वाॽबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो ओःत्तिधिक् ओःत्‍लो॥”*

17 खे़न् ये़म्‍माङ्धो ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भोःमा हेःक्‍तु, “लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो॥”

ये़सुरे़ थिक्‍सिगेःक्‍पा हुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसि

मर्कुस १.१६-२०, लुका ५.१-११

18 थिक् ये़न् ये़सुःन् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ लाङ्‌घेगे़र वये़ल्‍ले़ पत्रुस मे़प्‍मनाबा सिमोने़न् नु कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़न् निःसुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ वरक्‍को योःङ् ले़प्‍ते़त्‍छुर यागे़त्‍छि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ योःङ् के़ले़प्‍पा वये़त्‍छिरो॥ 19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ आएगाङ् थाने़त्‍छे़ॽओ, खिन्‍छिॽ ङा के़दे़म्‍सु के़दाःत्‍छुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽओ मना के़दाःप्‍पा चोःक्‍ने़त्‍छिङ्‌लो॥” 20 खिमो खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ योःङ्‌ङिन् ने़स्‍से़त्‍छु थ्‍ये़से़त्‍छुआङ् खुने़ॽनु पेसि॥ 21 खे़प्‍मोलाम् मिसाक् नानाक् पेःल्‍ले़ ये़सुरे़ जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन् निःसुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ खुन्‍छिॽ पाःन्‍नु खःङ्‌बेओ योःङ् ले़म्‍दे़त्‍छुर यागे़त्‍छि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिनुमे़ःन्‍ने 22 खःङ्‌बेन् नु खुन्‍छिॽ पाःन् ले़रे़त्‍छु थ्‍ये़से़त्‍छुआङ् ये़सुःन्‍नु पेसिरो॥

गालिलओ ये़सुरे़ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन्

लुका ६.१७-१९

23 ये़सुरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ निसाम् हुॽरुसिर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसु, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् परिक्‍ले़न् तुक्‍मा यॽमालाम् के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍दुसिर गालिल थुम्‍मो खाराक् ताक्‍कन्‍दे़रो॥ 24 ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ्‌ङिन् सिरिया लाजेॽ खाराक् से़ःरे़, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् परिक्‍ले़न् तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ, के़दुक्‍पाहाॽ, फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थप्‍मा के़मःबाहाॽ नु के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ खुने़ॽओ मे़दारुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नुसुसिरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् गालिल थुम्, थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌थुम्, यरुसले़म, यहुदिया नु यर्दन यङ्‌घङ् नाधाःम्‍बिबा थुम्‍मोलाम् के़दाःबा यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥

5

ये़सुरे़ कोःक्‍माओ से़ःसुबा खाहुन्

लुका ६.२०-२३

1 आल्‍ल ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् कोःक्‍माओ थाःङ् पेआङ् युङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् खे़त्‍थो मे़बेआङ् कुघिरि मे़युङ्‌सिङ्॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि–

3 “के़रे़क् पाःन्‍नो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चाहाबा के़जोःक्‍पाहाॽ* मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥

4 मेरिङ् के़धक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मान् मे़घोःसुॽरो॥

5 चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍बा मनाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥

6 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ स्‍याङ्‌मे़न्‍दाङ् के़बप्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा खे़ङ्‌हाॽ फाॽरुसिॽरो॥

7 वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिॽरो॥

8 सिक्‍लुङ्‌मो सेसे के़वाॽबाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़निःसुॽरो॥

9 नादङ् के़जोःक्‍पाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुसाः मे़बोःङ्‌लो॥

10 साम्‌योनिबा याःम्‍बक् मे़जोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिबाहाॽ मुॽइसाबासिरो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नेरो॥

11 इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खिनिॽ किनाःन्‍दि के़म्‍बिरिॽ, तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिआङ् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ फोत्‍याबा फे़न् पाःन्‍हाॽ मे़बाःत्तुल्‍ले़ मुॽइसाबा के़बोःक्‍खिरो॥ 12 खे़न् ये़म्‍मो पसःत् सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खिनिॽ थुम्‍घोःन् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ उन्‍छेःन्‍स्‍मा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽआङ् मनाहाॽरे़ बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिरो॥

युम् नु ओःत्तिलाम् कुबि

मर्कुस ९.५०, लुका १४.३४-३५, ११.३३

13 खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माओबा युम्‍निङ्‌लो, कर युम्‍मिल्‍ले़ कुलिम्‍मे़न् माःबेःक्‍ने़ फाॽग्र याम्‍मो के़लिम्‍बा चोःक्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् थेआङ् होःप्‍लो, कर खे़ङ्‌ग लाप्‍फुमा पोःङ्‌ङाङ् मनाहाॽरे़ मे़दोॽरुरो॥ 14 खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ओःत्तिनिङ्‌लो॥ कोःक्‍माओबा ये़क्‌यक्‍किन् थेःल्‍ले़आङ् इःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्॥ 15 आत्तिल्‍ले़आङ् सेमिःन् हाःन्‍दुआङ् नइमाल्‍ले़ मे़सुःप्‍तुन्, कर हिम् सिगाङ्‌बा के़रे़क् मनाहाॽ खानिःमा मे़सुक्‍ल फाॽआङ् थो सेमि युङ्‌दे़न्‍नो युक्‍खुॽरो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् सेमिःन् ओःप्‍पा हे़क्‍केए खिनिॽ के़जोगुम्‍बा सुयाःम्‍बक्‍हाॽ मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ निङ्‌वाॽफुपाःल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुॽरो॥

ये़सुरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् के़त्तु

17 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् पिरुबा साम्‌योथिम्‍मिन् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसुम् मे़न्‍दम्‍नाबा चोःक्‍से़ त्‍याङ्‌बा फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग कुसुम्‌मे़न्‍दम्‍नाबा चोःक्‍से़ मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽ कुलिङ्‌धो के़त्‍छे़ने़ त्‍याङ्‌बारो॥ 18 से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु ताङ्‌साक्‍पे़न्‌माःमा पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि साम्‌योथिम्‍मो के़बप्‍पा के़रे़क् पाःन्‍निन् मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खे़प्‍मोबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍सा पाःन्‍धिक्‍काङ् मे़माःने़न्‍लो॥ 19 हाःत्‍ले़ कन् इङ्‌जाःङ्‌हाॽओबा चुक्‍सा पाःन्‍धिक् फेःन्‍दुआङ् वेहाॽ बा हे़क्‍के चोःक्‍मा हुॽरुसिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो खे़न् चुक्‍सा पोःङ्‌लो, कर हाःत्‍ले़ कन् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ इःत्तु-नाःत्तुआङ् वेॽहाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा हुॽरुसिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो खे़न् पयम् यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 20 कर खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, फरिसिहाॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़न्‍इःत्तुम्‍मिन् के़न्‍नाःत्तुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र से़क्‍खासाङ् खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो के़न्‍लासिन्‍लो॥”

ये़सुरे़ याःक्‍ले़ॽमा मे़नुॽने़न् फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

लुका १२.५७-५९

21 आल्‍ल, “उन्‍छेःन् मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, ‘मना मे़से़रे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मना के़से़प्‍पाल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो,’ 22 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, हाःत् कुन्‍साॽइन्‍नु कुयाःक् ले़ॽ, खे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो॥ याम्‍मो हाःत्‍ले़ कुन्‍साॽइन् ‘अदङ्’ मे़त्तुॽ, खे़ङ्‌ग के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा यहुदि खासे़न्‍लोःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि मे़ये़प्‍सुॽ, कर हाःत्‍ले़ कुन्‍साॽइन् साक्‍मुरा मे़त्तुॽ, खे़ङ्‌ग खे़मायङ्‌सङ्‌ङोबा मिओ पेःक्‍मा सुक्‍लो॥ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ माङ्‌हिम्‍मोबा ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नो ले़त्तिङ्‌ङिन् तोःम्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽनु के़न्‍देःङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वाॽबा के़निङ्‌वाॽ सुम्‍मो ताने़ फाॽग्र 24 के़ले़त्तिङ्‌ङिन् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् ने़स्‍से़ थ्‍ये़ॽआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि के़न्‍देःङ्‌बाल्‍लो पेगे़ॽआङ् नादङ् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् त्‍ये़ॽआङ् के़ले़त्तिङ्‌ङिन् तोःन्‍दे़ॽओ॥

25 आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाल्‍ले़ खे़ने़ॽ खासे़न्‍दे़न्‍नो तेॽमानुःल्‍ले़ तगि खुने़ॽनु नादङ् चोगे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍लो के़देॽआङ् खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़ तिलिङ्‌गाहाॽरो हुक्‍के़सुप्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़म्‍साक्‍लो॥ 26 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, खे़प्‍मो साम्‍बाःन्‌याङ् के़रे़क् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् खे़प्‍मोए के़याक्‍लो॥”

ये़सुरे़ चाराम्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

27 आल्‍ल, “खिनिॽ मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयि, ‘खे़ने़ॽ चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ’ 28 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ् आत्तिल्‍ले़ फे़न् निङ्‌वाॽ इःत्तुर मे़न्‍छुमाॽइन् ओमे़त्तुॽ, खे़ल्‍ले़ग तगिए खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु कुनिङ्‌वाॽबो चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुदेःसुरो॥ 29 खे़ने़ॽ चुप्‍साङ् के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र लःत्ते़ॽआङ् लाप्‍फुःसे़ॽओ॥ के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो लाप्‍फुमानुःल्‍ले़ मिक्‍थिक् मे़ःन्‍ने वाॽमाए नुःबारो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् चुप्‍साङ् हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खे़न्‍नाङ् खक्‍ते़ॽआङ् लाप्‍फुःसे़ॽओ॥ के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो लाप्‍फुमानुःल्‍ले़ हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने वाॽमाए नुःबारो॥”

ये़सुरे़ मेःत्‍हाॽ नाॽमासि मे़ःन् फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

मत्ति १९.९, मर्कुस १०.११-१२, लुका १६.१८

31 “याम्‍मो मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, ‘आत्तिल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् नाॽरु, खे़ल्‍ले़ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍मा पिमा पोःङ्‌॥’ 32 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ वेॽहाॽनु चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमा मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् नाॽरुॽ खे़ल्‍ले़ खे़न् कुमेःत्तिन् चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ खे़ल्‍ले़आङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥”

ये़सुरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌मा मे़ःन् फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

33 “याम्‍मो खिनिॽ मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, ‘खिनिॽ के़जोगुम्‍बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌मे़भेःन्‍दे़म्‍मे़न्‍ने़ॽ, कर यहवे दाङ्‌बान्‍नु के़जोगुम्‍बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़गे़त्तुम्‍लए पोःङ्‌लो॥’ 34 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, आप्‍फाल्‍ले़आङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् मे़ःन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ् युक्‍नारो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग खुने़ॽ कुलाङ् तोॽभेःत्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के यरुसले़म्‍मिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङोआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग पयम् यम्‍बा हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़क्‌यक्‍लो॥* 36 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽ थे़गेःक्‍पाल्‍ले़न् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ थे़गेःक्‍इधिक्‍काङ् फःगे़लॽबा इग्र माक्‍के़लॽबा चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 37 खिनिॽ पाःन्‍निङ्‌ग ‘ओ’ ने़ फाॽग्र ‘ओ’ पाःत्ते़म्‍मे़ॽ, ‘मे़ःन्’ ने़ फाॽग्र ‘मे़ःन्’ पाःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ खे़न्‍नाङ्‌धोबाङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍लाम् के़दाःबारो॥”

ये़सुरे़ याःक्‍ले़ॽमाल्‍ले़ कुले़क्‌वा नुःक्‍मा मे़ःन् फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

लुका ६.२९-३०

38 “मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ ‘मिक्‍किल्‍ले़ कुले़क्‌वा मिक्, हे़क्‍क्‍याङ् हाबोॽबाल्‍ले़ कुले़क्‌वा हाबोॽबा’* लॽरिक् पाःत्तुबान् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, 39 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, मनाहाॽरे़ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़म्‍मे़त्तिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ॥ आत्तिल्‍ले़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बा के़ने़दे़ङ्‌बान् के़ले़ङ् के़बिॽ, खे़न् वेॽस्‍मान्‍नाङ् तोःन्‍दे़ पिरे़ॽ॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ के़जाङ्‌मा तेःत्तिन् नाप्‍मारे़ लागि खासे़न्‍दे़न्‍नो के़देॽ, खे़न् के़घाम्‍मा के़लोमाहाॽआङ् पिरे़देःसे़ॽओ॥ 41 थक्‍सुबाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़न्‍दे़न्‍ने़न्‍छाङ् किलोमितर थिक् थारिक् कुगक्‍किन् कुःप्‍मा तेॽमा के़गोःत्‍ने़ फाॽग्र खे़न्‍नु किलोमितर ने़त्‍छि थारिक् पेगे़ॽओ॥ 42 के़नाःक्‍पाहाॽ खे़ने़ॽ पिरे़से़ॽ, आत्तिल्‍ले़ थे़त्‍ला के़नाःक् खे़न् पिरे़ॽओ॥”

निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि

लुका ६.२७-२८,३२-३६

43 “मोसारे़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽआङ् के़निङ्‌मिहाॽ चिःत्ते़से़ॽ* लॽरिक् पाःत्तुबा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, 44 कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक्‌के़मे़प्‍पाहाॽ तुवा चोगे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 45 हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा सम्‍दाङ् नाम्से़ःक् पाङ्‌घुआङ् साम्‌योनिबाहाॽ नु लायोबाहाॽओ पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहिःत्‌थाःमा पाङ्‌घुरो॥ 46 खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽरक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ थे हाङ्‌से़म्‍मिन् के़घोःसुम्‍माङ्‌बे? हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍किङ्‌ग एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽरे़आङ् मे़जोगुरो॥* 47 फुॽनुसाॽहाॽनुरक् खिनिॽ सेवा के़मःइने़ फाॽग्र वेॽहाॽनुःल्‍ले़ थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे? खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽरे़आङ् मे़जोगुरो॥ 48 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़रे़क् पाःन्‍नो कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा चोःक्‍पा कुइसिःक् खिनिॽआङ् हे़क्‍तङ्‌बा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥”

6

ये़सुरे़ चागे़नाःक्‍पाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् पिमासि फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

1 ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, खिनिॽ के़जोगुम्‍बा साम्‌योनिबा याःम्‍बक्‍हाॽ मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खिनिॽ नारा मे़भोःसुर फाॽआङ् मना तगि मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ हे़क्‍के के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् थेआङ् के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍लो॥ 2 हे़क्‍केलॽरिक् मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽ कुजा के़बिरुसिल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर मे़निःसुर फाॽआङ् मुक्‍ला मे़मुक्‍खे़न्‍ने़ॽओ॥ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु लाम्‍लाम्‍मो मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खुनिॽ नारा मे़भोःसुर फाॽआङ् हे़क्‍के मे़जोगुॽ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌से़म्‍मिङ्‌ग तगिसा मे़घोःसु मे़सुरुआङ् मे़वाॽ॥ 3 कर खे़ने़ॽ मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽ के़बिरुसिल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ मे़न्‍निए पिरे़से़ॽओ॥* 4 हे़क्‍केलॽरिक् के़बिरुसिबा पाःन्‍निन् स्‍वाःत्ताङ् पोःङ्‌लरो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् स्‍वाःत्ताङ् के़जोगुबा पाःन् के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिरो॥”

ये़सुरे़ तुवा चोःक्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

लुका ११.२-४

5 “हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽ कुइसिःक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु लाम्‍लाम्‍मो ये़प्‍माआङ् तुवा चोःक्‍मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् हाङ्‌से़म्‍मिन् तगिए मे़घोःसु मे़सुरुआङ् मे़वाॽरो॥ 6 कर खे़ने़ॽ तुवा के़जोगुल्‍ले़ के़हिम्‍लक्‍सिङ्‌सिगाङ् लाःसे़ॽआङ् लाम्‍धेःप्‍पान्‌सुबे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा पानुदिङ् के़म्‍बानु एःक् तुवा चोगे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् स्‍वाःत्ताङ् चोःक्‍मनाबा याःम्‍बक् के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिरो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् तुवा के़जोगिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽ हे़क्‍के मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर मुनुनु मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग यरिक् मे़बाःत्तिल्‍ले़रक् माङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ तुवाःन् खे़प्‍सुॽ फाॽआङ् मे़इःत्तुॽरो॥ 8 कर खिनिॽ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नाःक्‍मानुःल्‍ले़ तगिए साङ्‌ग्राम्‍बा पानुदिङ् खिनिॽ पाःल्‍ले़ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍बान् निःसुॽरो॥

9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ–

‘साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आनिगे़ पानुदिङ् पाए,

मनाहाॽरे़ के़मिङ्‌ङिन् सेसे मे़इःत्तुर मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़म्‍बिररो॥

10 के़हाङ्‌जुम्‍मिन् ताररो,

हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हे़क्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोआङ् के़निङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍के मे़जोगुररो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌याःन्‍धक्‍पा कुजाःन् आबिरे़ॽओ॥

12 आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि पिरुम्‍सिम्‍बे़बा हे़क्‍केए

आनिगे़ चोगुम्‍बे़बा लायोःन् ले़प्‍मि आबिरे़ॽओ॥

13 हङ्‌साॽमो आन्‍धाःसे़न्‍ने़ॽओ,

कर माफे़न्‍साम्‍लाम् आसे़ःप्‍ते़ॽओ॥

((थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाङ्‌जुम्, मुक्‍साम् नु मिमिदिङ्‌ङिन् सदादिङ् खे़ने़ॽइन्‍नेरो॥))’

14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ 15 कर खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍सिम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥”

ये़सुरे़ चाःने़त्तिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

16 “हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ चाःने़त् के़युङ्‌ङिल्‍ले़* निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽ कुइसिःक् खिनिॽ ना मे़माक्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त् मे़युङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुर फाॽआङ् खुनिॽ नाराःन् मे़गिःन्‍दुर मे़युङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़ङ्‌हाॽरे़ग खुनिॽ हाङ्‌से़म्‍मिन् के़रे़क् मे़घोःसु मे़सुरुआङ् मे़वाॽरो॥ 17 कर खे़ने़ॽ चाःने़त् के़युङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़धे़गेःक्‍पो निःङ्‌गेॽ हुःत्ते़ॽआङ् के़नाराःन् वाहप्‍ते़ॽओ॥ 18 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽ चाःने़त् के़युङ्‌बान् वेॽ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍लरो, कर निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा पानुदिङ् के़म्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् निःसुररो॥ हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् चोःक्‍मनाबा के़निःबा पानुदिङ् के़म्‍बारे़ हाङ्‌से़म् के़बिॽरो॥”

ये़सुरे़ याङ्‌साकुन्‍धेरे़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

लुका १२.३३-३४

19 “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो याङ्‌साकुन्‍धे मे़लुप्‍से़न्‍ने़ॽओ॥ खे़प्‍मोग थक्‍पाहाॽरे़ मे़जःॽ, हिङ्‌धोःक्‍किल्‍ले़ यःन्‍दुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुःन्‍द्रिक्‍पाहाॽरे़ मे़घुःत्तुॽरो॥ 20 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे लुप्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ खे़प्‍मोग थक्‍पाहाॽरे़ मे़न्‍जने़न्, हिङ्‌धोःक्‍किल्‍ले़आङ् मे़यःत्‍छुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खुःन्‍द्रिक्‍पाहाॽरे़आङ् मे़न्‍घुःत्तुन्‍लो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तो खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःन् वाॽ, खे़प्‍मोए खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‍नाङ्‌पेःक्‍लो॥

22 मिक्‍किङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा सेमिरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़मिक्‍किन् नुॽने़ फाॽग्र, के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् ओःत्‍लो॥ 23 कर खे़ने़ॽ के़मिक्‍किन् फे़न्‍ने़ फाॽग्र के़रे़क् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् खादाम्‍मो वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽओबा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन्‍ने खादाम्‍ने़ फाॽग्र खे़न् खादाम्‍मान् आक्‍खे़न् साॽरिक् पोःङ्‌बिला॥ 24 आत्तिल्‍ले़आङ् ने़प्‍फु दाङ्‌बाहाॽ सेवा चोःक्‍मासि मे़सुक्‍तुन्‍सिन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ थिक्‍किन् नुःरिक् मे़त्तुॽआङ् वेॽस्‍मान् चिःत्तुॽरो, मे़ःङ्‌ग्र थिक्‍किन् इङ्‌धाःङ् पिरुआङ् वेॽस्‍मान् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुन्‍लो॥ खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु याङ्‌साकुन्‍धेःन् सोसोरिक् सेवा चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥”

निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ

लुका १२.२२-३१

25 “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, कन् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍नो थेःन् चामा थुङ्‌माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोआङ् थेःन् चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निन् चामा थुङ्‌मानुःल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् चाङ्‌मा वाःप्‍मानुःल्‍ले़ नुःबा मे़जोःक्‍ने़न्बि? 26 पुसाहाॽ ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ चा मे़न्‍देःसुन् मे़न्‍छुप्‍सुन् हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌मे़ङ्‌घोःत्तुन्‍छाङ्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ पाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चामा पिरुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा के़न्‍जोगिम्‍बि? 27 निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइआङ्‌खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो कुमुक्‍थिक् फोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्॥

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ थे़माःन्‌चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् थेआङ् निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइबाबे? ताम्‍भुङ्‌मो के़लिङ्‌बा फुङ्‌ङिन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽ याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‌खिःआङ् मे़न्‍लःन्‍ने़न्॥ 29 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, सोलोमन हाङ्‌ङिन् मिङ्‌सोधाःङ्‌सोओ मुक्‍ते़आङ् वये़साङ् खे़न् यारिक्‍काङ् नुःबा तेःत् मे़जाक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 30 नसाःन् के़सुःम्‍बासे, आइन् के़लिङ्‌बाआङ् ताःन्‍दिक् मिओ लाप्‍फुमा के़बोःङ्‌बा याःन् फुङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् यारिक् नुःबा चोगुसिल्‍ले़ खे़न्‍नुःल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् तेःत् खिनिॽ के़न्‍जाःक्‍तिम्‍बि? 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थेःन् चामा थुङ्‌मा बे, थेःन् चाङ्‌मा वाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 32 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌बा खे़न् पाःन्‍हाॽओ पत्‍लो, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा खिनिॽ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चाहाबा के़जोगिॽ फाॽआङ् निःसुरो॥ 33 कर के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम् नु कुसाम्‌योनिमान् कोःत्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खुने़ॽ के़बिरिॽरो॥ 34 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ताःन्‍दिक् थे पोःङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दिक्‍पा तुक्‍खेःन् ताःन्‍दिक्‍के पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आइन्‍बा तुक्‍खेःन् आइन्‍छा यरिक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥”

7

वेॽहाॽ पाःन्धिक्‍मासि मे़ःन्

लुका ६.३७-३८, ४१-४२

1 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “मनाहाॽ पाःन् मे़धिक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़न्‍धिक्‍तिन्‍लो॥ 2 वेॽहाॽ पाःन् के़धिक्‍तुम्‍सिम्‍बा हे़क्‍केए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़धिक्‍तिॽरो॥ आक्‍खेलॽरिक् वेॽहाॽ के़मे़त्तुम्‍सिम्, बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़मे़त्तिॽरो॥

3 आबाङे मिक्‍को सिङ्‌घङ्‌मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽरे़ कुमिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् के़निःसुबे? 4 आबाङे मिक्‍को सिङ्‌घङ्‌मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽइन् के़मिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् लःत्तुङ्‌पिने़ फाॽआङ्‌मे़प्‍मा के़सुक्‍तुबे? 5 कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाए, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि आबाङे के़मिक्‍कोबा सिङ्‌घङ्‌ङिन् लःत्ते़देःसे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् के़न्‍साॽरे़ कुमिक्‍कोबा साप्‍सेःक्‍किन् नुःरिक् के़निःसुआङ् लःप्‍मा के़सुक्‍तुॽरो॥

6 सेसे चिगःक्‌वाःन् ख्‍याबाहाॽ* मे़बिरे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽ हिल्‍लिक्‌मे़हिसिङ् हे़क्‍क्‍याङ् के़म्‍भत्तिॽआङ् के़म्‍हाॽरिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फाक्‍हाॽरे़ खुनिॽ तगि ते़क्‍सेःक्‍किन् मे़से़से़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़दोॽरु मे़लाःक्‍तुॽरो॥”

ये़सुरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तुवाओ नाःक्‍मा हुॽरुसिॽ

लुका ११.९-१३

7 “नाःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍बिरिॽ॥ कोःत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़घोःसुम्॥ लाम्‍धेःप्‍पो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् खक्‌खक्‌मे़त्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लागि हन्‍लो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़नाःक्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिॽ, के़गोःप्‍पाहाॽरे़ मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍धेःप्‍पो के़बेःक्‍पाआङ् खक्‌खक्‌के़मे़प्‍पाहाॽ खुने़ॽ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दु पिरुसिॽरो॥ 9 आत्तिल्‍ले़ कुस्‍साःन् कुजा नाःक्‍किल्‍ले़ लुङ्‌ङिन् पिरुबे? 10 इग्र ङासाःन् नाःक्‍तुल्‍ले़ असेःक्‍पे़न्‌पिरुबे? 11 खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़भे़ॽबा के़जोगिसाङ् खिनिॽ साःहाॽरे़ मे़नाःक्‍तुल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍हाॽ पिमा के़ले़स्‍सुम्‍ने़ फाॽग्र, खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ खुने़ॽ के़नाःक्‍पाहाॽ नुःबा पाःन्‍हाॽ पिरुसिॽरो॥”

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा थिम्

लुका ६.३१

12 “के़रे़क् पाःन्‍नो मनाहाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ के़म्‍मे़त्ति के़म्‍इःत्तिबा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् थिम्‍मो मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़त्‍लो॥”

चिभिःप्‍फिःप्‍पा लाम्

लुका १३.२४

13 “चिभिःप्‍फिःप्‍पा लाःप्‍मादे़न्‍नोलाम् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःसे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यम्‍बा लाःप्‍मादे़न् नु ताम्‍दाम्‍बा लाम्‍मिल्‍ले़ग मे़क्‍माओ के़देॽरिॽरो॥ खे़न्‍लाम्‍बा यरिक् मनाहाॽ मे़लाःत्‍लो॥ 14 कर चुक्‍सा लाःप्‍मादे़न् नु चिभिःप्‍फिःप्‍पा लाम्‍मिल्‍ले़ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो के़देॽरिॽरो॥ खे़न् के़घोःबाहाॽग मिसाक्‍लक् मे़बोःङ्‌लो॥”

सिङ्‌बुङ् नु सिङ्‌सेॽ

लुका ६.४३-४५

15 “इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽनु सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽग लाःक्‍कात्‍लाम् मे़ल्‍लुक् कुइसिःक् मे़ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् खिनिॽओ मे़दारो, कर सिगाङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽ किप्‍मा के़घुःबा पराबासिरो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक्‍कोलाम् खे़ङ्‌हाॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ तिङ्‌ग्रेःक् पोःक्‍लाओलाम् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ नु सिध्राःक्‍पोलाम् पःत्‍छेॽइन् मे़न्‍दुबुन्‍लो॥ 17 हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़रे़क् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबाए सिङ्‌सेॽइन् थोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बाए सिङ्‌सेॽइन् थोःक्‍लो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌सेॽइन् मे़धोःक्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबा सिङ्‌सेॽइन् मे़धोःक्‍ने़न्‍लो॥ 19 हे़क्‍केलॽरिक् नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मना के़रे़क् सिङ्‌बुङ्‌हाॽ ताङ्‌माआङ् मिओ लाप्‍फुमा पोःङ्‌लो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक्‍कोलाम् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍सिम्‍लो॥”

से़क्‍खाबा हुॽसाम्‍बाहाॽ

लुका १३.२५-२७

21 आल्‍ल “ ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे’, लॽरिक् याप्‍मि के़मे़प्‍पाहाॽ के़रे़क् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो मे़न्‍लाःत्‍ने़न्‍लो, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के के़जोःक्‍पाहाॽरक् मे़लाःत्‍लो॥ 22 खासे़न् ये़न्‍नो यरिक् मनाहाॽ मे़दाआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तारो, ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारिगे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुम् लःत्तुम्‍सिम्‍बे़आङ् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुम्‍बे़रो॥’ 23 कर खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्तुङ्‌सिङ्, ‘खिनिॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुसिङ् निःत्‍निङ्‌बा होःप्‍लो॥ खिनिॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़न्‍जोःक्‍के फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पासे, कप्‍मोलाम् पेगे़म्‍मे़ॽ!’ ”

ने़त्‍छि परिक्‍ले़न् हिम्‍पाङ्‌यक्

लुका ६.४७-४९

24 आल्‍ल “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पेलिगे़न् आबाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बाआङ् हे़क्‍के के़जोःक्‍पे़ङ्‌ग पयम् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् हिम्‍पाङ्‌यक् के़ने़बाआङ् हिम् के़जोःक्‍पा सिक्‍कुम्‍बा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित् थ्‍ये़आङ्‌, यङ्‌घङ्‌ङिन् कुक्‍खे़ ये़, हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ् हुःरे़आङ् खे़न् हिम्‍मिन् हिप्‍तुसाङ् मे़जोःन्‍दे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़न् हिम्‍पाङ्‌यक्‍किङ्‌ग पयम् यम्‍बा लुङ् सम्‍दाङ् ने़स्‍से़रो॥ 26 कर पेलिगे़न् आबाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् हे़क्‍के मे़न्‍जोःक्‍मनाबाङ्‌ग ये़ःङ्‌घाओ हिम्‍पाङ्‌यक् के़ने़बाआङ् हिम् के़जोःक्‍पा अदङ् मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 27 पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित् थ्‍ये़आङ्‌, यङ्‌घङ्‌ङिन् कुक्‍खे़ ये़, हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ् हुःरे़आङ् खे़न् हिम्‍मिन् हिप्‍तुल्‍ले़ यरे़बेरो॥”

28 ये़सुरे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरु, हे़क्‍क्‍याङ् कुनिसाम् के़घे़म्‍बा यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो, 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ कुइसिःक् मे़ःन्, कर युक् के़गप्‍पा कुइसिःक् हुॽरुसिरो॥

8

ये़सुरे़ लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मर्कुस १.४०-४५, लुका ५.१२-१६

1 ये़सुःन्‌कोःक्‍माओलाम् यो थ्‍ये़ःल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 2 हक्‍चघत् खे़प्‍मो लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाधिक् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥” 3 ये़सुरे़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुर खे़न् मनाःन् सुःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ नुरे़ॽओ!” खिमो खे़न् मनाःन् लोगेॽ तुक्‍मालाम् नुःरे़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “आत्तिन् मनाःन्‍नाङ् कन् पाःन्‍निन् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, कर माङ्‌हिम्‍मो पेगे़ॽआङ् नुःराङ्‌लो फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मो साप्‍ते़बा कुइसिःक् सिदुङ्‌जभा चोगे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़नुरे़बान् मे़निःसुररो॥”

ये़सुरे़ रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् वेःन्‍दुॽ

लुका ७.१-१०, युहुन्‍ना ४.४३-५४

5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो के़रे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ रोमि थक्‍तुम्‍बाधिक् खुने़ॽओ त्‍ये़आङ् अक्‍खे मे़त्तुर कुभाॽ नाःक्‍तु, 6 “दाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आसेवारोबान् हिम्‍मो पोःक्‍मा युङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍के थारिक् तुक्‍काङ् ने़रो॥”

7 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ पेःक्‍काआङ् नुसुङ्‌लो॥”

8 कर थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ नोगप् पिरु “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ आहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा इङ्‌गाॽ मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ नुॽर फाॽआङ् के़बाःत्तुसाङ् आसेवारोबान् नुॽरो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् आधुङ्‌धोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को के़वाॽबा मनाआरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आयुक्‍को थक्‍सुबाहाॽ मे़वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ थक्‍सुबान् ‘पेगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ पेःक्, वेॽस्‍मान् ‘फे़रे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ फे़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आसेवारोबान् ‘खे़न् चोगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ चोगुॽरो॥”

10 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मये़र खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् के़दिम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍पा मनाःङ्‌ग इस्राइलोआङ् इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोए वाॽआरो! 11 खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, के़रे़क् पिसाङ्‌बा लाजेॽलाम् यरिक् मनाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो मे़दाआङ् साभाङ्‌जा चासे़ खिनिॽ थाःक्‍थे़बा अब्राहाम, इसहाक, हे़क्‍क्‍याङ् याकुबे़न्‍नु सोरिक् मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ 12 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो वाॽमा फाॽआङ् मे़सेगे़बा इस्राइलिहाॽग खे़प्‍मोलाम् लाःक्‍कात् खामाक् लुम्‍बाःत्तो लाप्‍मे़भुॽरो॥ खे़प्‍मोग हाःप्‍मा नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान्‍लक् पोःङ्‌लो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् थक्‍तुम्‍बे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽओ, नसाःन् के़जोगुबा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुसेवारोबान् बा खे़न् ये़म्‍मोए नुःरे़रो॥

ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मर्कुस १.२९-३४, लुका ४.३८-४१

14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पत्रुसरे़ कुहिम्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ खे़प्‍मो पत्रुसरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुआङ् ने़स्‍से़रो॥ 15 ये़सुरे़ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को सुःसुल्‍ले़सा तुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़रुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पोगे़आङ् तरे तोमा हेःक्‍तुसिरो॥

16 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़आङ् यरिक् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़दारुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽ के़रे़क् नाःत्तु लःत्तुसिआङ् के़रे़क् के़दुक्‍पाहाॽ नुसुसिरो॥

17 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो–

“खुने़ॽ आबाङे आनिॽ तुक्‍खेहाॽ याङ्‌सिङ्‌लो,

हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ तुक्‍मा यॽमाहाॽ कुयु तेॽरुरो॥”*

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा साक्

लुका ९.५७-६२

18 आल्‍ल ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ कुगब्रिङ् निःसुसिल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पेगे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ पेःक्‍मा यारिप् मे़जोगुर मे़यागे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाधिक् फे़रे़आङ् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ आत्ति के़बेःक्‍साङ् खे़ने़ॽनु पेःक्‍कारो॥”

20 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “किधिबाहाॽरे़ लुङ्‌घुरि मे़गत्तुॽ, पुसाहाॽरे़ हाप् मे़गत्तुॽ, कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ग थे़गेःक् नाःम्‍मा ते़न्‍नाङ् मे़गत्तान्‍लो॥”

21 वेॽस्‍मा हुॽसाम्‍बाधिक्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, तगि इङ्‌गाॽ के़सिःबा आम्‍बाःन् इप्‍पुङ्‌ङो चिङ्‌से़ पेःक्‍मा पाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ॥” 22 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् हाराॽ याम्‍साम्‍मो के़सिःबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ आबाङे चेहाॽ इप्‍पुङ्‌ङो मे़जिक्‍खुसिररो॥”

ये़सुरे़ सुरित्‌केजङ्‌ङिन्‌चिजि ये़म्‌ये़म् चोगुॽ

मर्कुस ४.३५-४१, लुका ८.२२-२५

23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोगे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़धासिङ्॥ 24 हक्‍चघत् वरक्‍को किप्‍मा के़घुःबा सुरित्‌के़जजङ्‌ङिन् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वे़त्‍ले़क्‌तिम्‍से़रो॥ कर ये़सुःङ्‌ग इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 25 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेआङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुर मे़भोःक्‍खु, “आदाङ्‌बे, याप्‍मि ताङ्‌से़ःप्‍ते़ॽओ! आनिगे़ग हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो!”

26 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़सुःम्‍बासे, थेआङ् अक्‍खेलॽरिक् के़गिःसिबाबे?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पोगे़आङ् सुरित्‌केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् चिजि ये़म्‌ये़म् पोःक्‍खे़रो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र सेःन्‍मे़दोःसिङ् “खुने़ॽग आक्‍तङ्‌बा मनाःन्बे? खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् वाभेल्‍ले़ङ्‌नु सुरित्‌केजङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुङ्‌ग!”

ये़सुरे़ ने़प्‍फु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुसिबा मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मर्कुस ५.१-२०, लुका ८.२६-३९

28 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् गदरिनि लाजेॽओ के़रे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो इप्‍पुङ्‌दे़न्‍लाम् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा ने़प्‍फु मनाहाॽ कुदुम्‍से़ फे़रे़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽ कम्‍म्‍याक् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा चोगे़त्‍छि आत्तिन्‍नाङ् खे़न् ते़न्‍नो पोःङ्‌मार लाङ्‌घेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍लो॥ 29 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छि, “निङ्‌वाॽफुसाःए, खे़ने़ॽ आन्‍छिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खासे़न् ये़म्‍मिन्‍ने मे़न्‍दाए आन्‍छिगे़ तुक्‍खे चाःत्‍छे़ कप्‍मो के़द्‌ये़बाबि?”

30 खे़प्‍मोलाम् मिसाक् नानाक् यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ 31 खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ ये़सुःन् याप्‍मि लाःक्‍कात् के़लःप्‍पाने़ फाॽग्र खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽओ लॽरिक् पेलि मे़भाक्‍तु॥

32 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽ!” खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् ने़प्‍फु मनाहाॽलाम् खे़ङ्‌हाॽ मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥ 33 खे़न् फाक् के़गम्‍बाहाॽ निःत्ताङ्‌बा पाङ्‌जुम्‍मो मे़बेआङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा ने़प्‍फु मनाहाॽरो पोःक्‍खे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मोबा यरिक् मनाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ थुम्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥

9

ये़सुरे़ लङ्‌ले़ःङ् तुक्‍माल्‍ले़ तरुबान् वेःन्‍दुॽ

मर्कुस २.१-१२, लुका ५.१७-२६

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ्‌बा आबाङे कुबाङ्भेॽओ के़रे़रो॥ 2 खे़प्‍मो कुभा मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाधिक् कुने़त्‍नाःन्‍नुए खुने़ॽओ मे़दारुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् वेःप्‍मा सुक् के़लॽबा नसाःन् मे़गत्तुबा ये़सुरे़ निःसुआङ् मे़त्तु, “आस्‍साःए, हाङ्‌हाङ् लॽरे़ॽओ, खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥”

3 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो के़वाॽबा कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् मनाःल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् लायो ले़प्‍मि के़बिबा ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निन्‍ने़ पाःत्तुर पत्‍लो!”

4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌निःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “थेआङ् हे़क्‍केलॽरिक् फे़न् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 5 ‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’, मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि, इ ‘पोगे़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? 6 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोहाॽ ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुङ् लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, “पोगे़ॽ, के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥” 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पोगे़आङ् कुहिम्‍मो थासिङ्‌लो॥

8 मनाहाॽरे़ कन् मे़निःसुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिःन् अक्‍तङ्‌बा मुक्‍साम् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥

ये़सुरे़ मत्तिःन् उःत्तुॽ

मर्कुस २.१३-१७, लुका ५.२७-३२

9 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ मत्ति मे़प्‍मनाबा मनाःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥

10 खे़न् युःन्‍छिक् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मत्तिरे़ कुहिम्‍मो चाजासे़ मे़युङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा यरिक् मनाहाॽ नु वेॽ “लायोबाहाॽ” मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् चाजासे़ मे़युङ्‌सिङ्॥ 11 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़मे़त्तुसि, “थेआङ् खिनिॽ सिक्‍साम्‍बान् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ लायोबाहाॽनु सोरिक् चाजाबाबे?”

12 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुआङ् मे़त्तुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ 13 साम्‌योसाप्‍लाओ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽग सिदुङ्‌जभा चाहाबा मे़जोःक्‍कान्, कर वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो,* लॽरिक् पाःत्तुबा कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् हुॽआसिम्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग साम्‌योनिबाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर लायोबाहाॽ लायोलाम् मे़नुःङ्‌ङाङ्‌ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल फाॽआङ् त्‍याङ्‌बारो॥”

चाःने़त्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेःन्‍लाप्

मर्कुस २.१८-२२, लुका ५.३३-३९

14 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍ले़ङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “आनिगे़ नु फरिसिहाॽ चाःने़त्तो ए़त्‍ले़ङ् युङिगे़ॽ कर थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽ चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्‍बाबे?”

15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खुने़ॽ कुन्‍जुम्‍हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌ङाङ् मेरिङ् मे़धक्‍पि? कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़रक्‌खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥ 16 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चिरिक्‍किल्‍ले़ कुद्रे़क्‌चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्‍लो, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र खे़न् किङ्‌ङाङ् आल्‍लसाङ् यम्‍बा थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ 17 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाओ मे़युक्‍खुन्, कर युक्‍खुने़ फाॽग्र कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाःन्‌थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् थिःन् वे़त् पेःक्‍काङ् चासोःक्‍लो॥ कर कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्‌कुसङ् से़होबा सुःक्‌वाओ याक्‍मा पोःङ्‌, हे़क्‍केःल्‍ले़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् नु से़होबा सुःक्‌वाःन्‌ने़प्‍माङ् ताङ्‌लो॥”

याइरसरे़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन्

मर्कुस ५.२१-४३, लुका ८.४०-५६

18 ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌युक्‍पाधिक् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खे पाःत्तु, “आदाङ्‌बे, आस्‍साः चुक्‍मे़न् खारक् स्‍ये़रो, कर खे़ने़ॽ फे़रे़ॽआङ् कुसम्‍दाङ् के़हुक्‍किन् ने़स्‍से़ पिरे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिङ्‌लो॥” 19 ये़सुःन् पोगे़आङ् खे़न्‍नु थासिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् खुने़ॽ कुएगाङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 20 बा खे़न् ये़म्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् ये़सुरे़ कुएगाङ् त्‍ये़आङ् कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‌सुःसु॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओ खुने़ॽ कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‍लक् सुःसुङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ वेःत्तारो के़लॽबा इःत्तुआङ् वये़॥ 22 ये़सुःन् हिल्‍लिक्‌हिसिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् निःसुआङ् मे़त्तु, “मामुए, हाङ्‌हाङ् लॽरे़ॽओ, नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़रो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् हाबा खे़न् ये़म्‍मो वेःत्ते़रो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न् लाम्‍लोःबाल्‍ले़ कुहिम्‍मो के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो चे लुप्‍मा ये़म्‍मो मे़प्‍फ्रामा के़मुःप्‍पाहाॽ नु मेरिङ् के़धक्‍पा यरिक् मनाहाॽ निःसुसि॥ 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽओ, कन् चुक्‍मे़ङ्‌ग मे़न्‍छिःए वाॽ इप्‍से़आङ्‌लक् ने़रो”, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़एःत्तुरो॥ 25 खे़न् मनाहाॽ खे़प्‍मोनु मे़लःत्तुसिआङ् ये़सुःन् सिगाङ् लाःसे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् ते़म्‍सुल्‍ले़ खे़न् चुक्‍मे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़रो॥ 26 कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़रो॥

27 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् तिम्‍दे़त्‍छुर अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छि, “दाउदरे़ कुस्‍साःए,* आन्‍छिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ॥” 28 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् लाःसे़बा हिम्‍मो पेसिल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिन्‍छिॽ मिक् निःमा के़सुक्‍सुर चोःक्‍मा सुक्‍तुङ् फाॽआङ् नसाःन् के़जोःक्‍सुबि?”

चोःक्‍सुगे़ॽरो, आदाङ्‌बे फाॽआङ् नोगप् पिरे़त्‍छु॥

29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ मिक्‍हाॽ सुःसु पिरुसिर मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ नसाःन् के़जोगे़त्‍छुबा कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लरो॥” 30 खे़ङ्‌हाॽ मिक् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़त्‍छि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ “कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आत्तिल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍लरो” मे़त्तुसि॥ 31 कर खे़ङ्‌हाॽ पेसिआङ् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ् से़ःसे़त्‍छुरो॥

माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुबा मनाःन्

32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लःन्‍दे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ कुभा मनाहाॽरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा मनाधिक् ये़सुरो मे़दारु॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् ये़सुरे़ नाःत्तु लःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ खे़न् मे़निःसुआङ् खे़न् मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “इस्राइल लाजेॽ खाराक् अक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा पाःङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥”

34 कर फरिसिहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ग फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिॽरो॥”

चागे़सुम्‍बा याःलिक्हाॽ

मर्कुस ६.३४, लुका १०.२

35 ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ हुॽरुसिर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुर के़रे़क् परिक्‍ले़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसिर ये़क्‌यक् नु पाङ्‌भेॽहाॽओ लाम्‍दिःक् चोगे़रो॥ 36 ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ स्‍याःत् लॽरे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा मे़ःन्‍नेबा मे़ल्‍लुक् हे़क्‍के लाम् के़बोःप्‍पाआङ् तुक्‍खे के़जाबा कुइसिःक् मे़जोगे़रो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःन् यरिक् ने़ःॽ, कर चा के़सुम्‍बा याःलिक्हाॽ मे़सुःन्‍लो॥ 38 हे़क्‍केःल्‍ले़ सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् यरिक् याःलिक्हाॽ चा सुम्‍से़ पाङ्‌घुसिर फाॽआङ् खिनिॽ तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

10

थिक्-ने़त् (१२) सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ

मर्कुस ३.१३-१९, लुका ६.१२-१६

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा नु के़रे़क् परिक्‍ले़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःम्‍मा युक् पिरुसिरो॥ 2 खे़न् थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़* खुनिॽ मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–

सिमोन (खुने़ॽ पत्रुसआङ् मे़मे़त्तु),

आन्‍द्रियास (पत्रुसरे़ कुन्‍साॽ),

याकुब (जब्‍दियारे़ कुस्‍साः),

युहुन्‍ना (याकुबरे़ कुन्‍साॽ),

3 फिलिप,

बारथोलोमाइ,

थोमा,

मत्ति (एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा),

याकुब (अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः),

थे़दियस हे़क्‍क्‍याङ्

4 सिमोन (खुने़ॽ “हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा”* मे़मे़त्तु॥ खे़न् फाॽइन् हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा वये़),

हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोत (खुने़ॽ ये़सुरे़ कुनसाःन् के़ले़ङ्‌बा पोःक्‍खे़रो)॥

थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन्

मर्कुस ६.७-१३, लुका ९.१-६

5 ये़सुरे़ कन् थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसिरो– “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् सामरिहाॽरे़ खुनिॽ पाङ्‌जुम्‍हाॽओ मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, 6 कर लाम् के़बोःप्‍पा मे़ल्‍लुक् हे़क्‍तङ्‌बा इस्राइलबा मनाहाॽरो पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ 7 खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ कन् सुनाइङ्‌ङिन् से़ःसे़म्‍मे़ॽओ–‘साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ॥’ 8 के़दुक्‍पाहाॽ नुसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, के़सिःबाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ याङ्‌घुसिबाहाॽ नुसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्ते़म्‍लःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ आम्‍भा के़घोःसुम्, आम्‍भाए पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 9 याङ् मे़ःन्‍ने खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽ, 10 हे़क्‍क्‍याङ् सुःक्‌वा, ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ् नु लाङ्‌सुःप्, हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत् थेआङ् मे़याङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ खुने़ॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ खोःमाए पोःङ्‌लो॥

11 खिनिॽ के़बेगिबा पाङ्‌जुम् पाङ्‌भेॽहाॽओ सुम्‍बोधाबा मनाःन् कोःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् खे़प्‍मोलाम् के़न्‍लःन्‍दिन्‌के़म्‍बेगिन्‍ल थारिक् कुहिम्‍मोए याःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 12 खे़न् हिम्‍मो के़लाःस्‍सिल्‍ले़ मनाहाॽनु ‘सनारुङ् के़घोःसुम्‍निरो’ लॽरिक् सेवा मये़म्‍मे़ॽओ॥ 13 खे़न् हिम्‍सयङ्‌ङिन् खिनिॽ सनारुङ् खोःमा के़लाॽबा चोःक्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खे़प्‍मो याःक्‍लाःत्‍लरो॥ कर के़लाॽबा मे़जोःक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽओए नुःङ्‌लरो॥ 14 आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिन्‍नाङ् खिनिॽ पाःन्‍नाङ् मे़घे़प्‍सुन्, खे़न् हिम् इग्र पाङ्‌जुम्‍मोलाम् खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् बा खे़प्‍मोए थाप्‍से़म्‍ध्‍ये़म्‍मे़ॽओ॥ 15 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, ताःन्‍दि खासे़न् ये़न्‍नोग खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदुक्‍खेःन्‍नुःल्‍ले़ सदोम नु गमोराबा* पाङ्‌जुम्‍हाॽओ के़दाःबा तुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥”

ताःन्‍दि के़दाःबा निङ्‌घुम्

मर्कुस १३.९-१३, लुका २१.१२-१७

16 “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! मे़ल्‍लुक्‍हाॽ पराबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाङ्‌मनाबा कुइसिःक् पाङ्‌निङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ असेःक्‍पा हे़क्‍के चाचाःप्‍पा नु पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के कुदोःप्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 17 मनाहाॽनु सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खासे़न् लोःम्‍मा हिम्‍मो खिनिॽ के़म्‍देॽरिॽ, यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़म्‍बिरिॽरो॥ 18 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि के़म्‍देॽरिॽ॥ खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ नु के़रे़क् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ मे़प्‍मासि सुये़म् के़घोःसुम्‍लो॥ 19 कर खिनिॽ के़म्‍दे़म्‍सिल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि आल्‍ल थे़मा पाःप्‍मा, आक्‍खेलॽरिक् पाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़न् ये़म्‍मोग खिनिॽ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन् बा खे़न् ये़म्‍मोए के़घोःसुम्‍लो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे के़म्‍बारिन् कर खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽलाम्‍बा पाःत्‍लो॥ 21 फुॽनुसाॽहाॽ आबाङे फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसि हे़क्‍क्‍याङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् पा-माहाॽ साःहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साःहाॽ पा-माहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 22 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥ 23 खिनिॽ थिक्‍ते़न्‍नो तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिल्‍ले़ वेॽस्‍मा ते़न्‍नो खे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् नुःङ्‌ङा युःआल्‍ले़ खिनिॽ कन् इस्राइलस्‍मा के़रे़क् ये़क्‌यक्‍हाॽओ सुनाइङ् से़ःमा याःम्‍बक् मे़न्‍छुःत्ते के़वयिॽरो॥

24 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबे़न् कुन्‍दाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥ 25 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बे़न्‌कुइसिःक् हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबे़न् कुन्‍दाङ्‌बे़न्‌कुइसिःक् पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ हिम्‍दाङ्‌बान्‍ने खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् बालजिबुल* मे़मे़त्ताङ्‌ङिल्‍ले़ आहिम्‍सयङ्‌बाहाॽग खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् फे़न् मिङ्‌हाॽ मे़वाःत्तुसिॽरो॥

26 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनु मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़धाःप्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् ते़प्‍ते़आङ्‌के़वाॽबा पाःन् इग्र कुसिङ् निःत्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् माॽरे़आङ् के़वाॽबा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो॥ 27 इङ्‌गाॽ आल्‍लो खागे़माक्‍पाओ मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍निन् खागे़ओःप्‍पाओ मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खिनिॽ स्‍वाःत्ताङ् मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍निन् के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर फाॽआङ् हिम् सम्‍दाङ्‌लाम् यम्‍बा इक्‍लाओ इङ्‌भन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 28 नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् के़से़प्‍पाहाॽनु खिनिॽ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मिन् से़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ कर नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् नु याम्‍साम्‍मिन् ने़प्‍माङ् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो मे़ङ्‌मा के़सुक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु किःसे़म्‍मे़ॽओ॥ 29 ने़त्‍छि चुजुक्‍सा पुहाॽरे़ याङ्‌धिक् मे़ले़क्‍ने़न्‍बि? हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ पानुदिङ् पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़ःन्‍ने लत्‍थिक्‍काङ् खाम्‍मो मक् मे़धाने़न्‍लो॥ 30 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ थे़गेःक्‍कोबा के़रे़क् थे़गेःक्‍इहाॽ खुने़ॽ निःरुआङ् वाॽरो॥ 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ खिनिॽग यरिक् चुजुक्‍सा पुहाॽनुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा के़जोगिरो॥

32 हाःत्‍ले़ मना तगि ये़सुःन् नसाःन् चोगुङ् लॽरिक् पाःत्तुॽ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आम्‍बारे़ कुदगि इङ्‌गाॽआङ् खे़न् ताःक्‍तुङ्‌लो॥ 33 हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ मना तगि नाॽआ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा आम्‍बारे़ कुदगि इङ्‌गाॽआङ् खे़न् नाॽरुङ्‌लो॥”

ये़सुःन्‍नु के़वाॽबाहाॽरे़ तुक्‍खे मे़दुमुॽ

लुका १२.५१-५३, १४.२६-२७

34 “इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सनारुङ् ताःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बा फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ इङ्‌गाॽ सनारुङ् ताःत्‍छे़ग मे़ःन्, कर तुक्‍खे ताःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बारो॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःन्, माःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़न्‍छुमाॽसाःन्, हे़क्‍क्‍याङ् नोःप्‍माल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाङ्‌लिमान् फोःङ्‌से़ त्‍याङ्‌बारो॥ 36 मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌मिहाॽग आबाङे कुहिम्‍सयङ्‌हाॽए मे़बोःङ्‌लो॥*

37 कुम्‍बा कुम्‍मासि इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़न्‌आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुस्‍साः कुएहाॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़न्‌आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् आबाङे पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽनु लाङ्‌मे़घेःक्‍ने़न् खे़न् आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़लाॽरुन्‍लो॥ 39 आत्तिल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् आबाङे हिङ्‌मा कोःत्तुॽ खे़ल्‍ले़ खे़न् मासुॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥”

ये़सुःन्‍नु लाङ्‌गे़घेःक्‍पाहाॽरे़ थुम्‍घो मे़घोःसुॽ

मर्कुस ९.४१

40 “आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌गे़दाःक्‍तिॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् लाङ्‌दाःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍का, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बे़न्‍नाङ् लाङ्‌दाःक्‍तुॽरो॥ 41 आत्तिल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ल्‍ले़न् थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ साम्‌योनिबा याप्‍मिःन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ साम्‌योनिबाल्‍ले़न् थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥ 42 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍साधिक्‍किन् आहुॽसाम्‍बा फाॽआङ् फङ्‌नाधिक् च्‍वाःत् पिरुॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥”

11

ये़सुःन् नु बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्

लुका ७.१८-२३

1 ये़सुरे़ थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरु सुरुसिआङ् खे़प्‍मोलाम् खुने़ॽ गालिल खिरिबा पाङ्‌जुम् हे़ङ्‌घाःत्ति निसाम् हुॽसे़ नु सुनाइङ् से़ःसे़ थासिङ्‌लो॥

2 खे़न् ये़म्‍मो पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् यागे़बा बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ खे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरो पाङ्‌घुसि॥ 3 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “के़दाःबार के़बप्‍पा ख्रिस्‍ते़न्‌बा खे़ने़ॽएने़बि, इ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?”

4 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “नुःक्‍खे़म् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़निःसुम्‍बा नु के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍हाॽ युहुन्‍नाःन् मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ– 5 मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुॽ, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेःक्, लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ मे़नुॽ, नाधाक्‍पाहाॽरे़ खे़म्‍मा मे़सुक्‍तुॽ, के़सिःबाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ सुनाइङ् मे़घे़प्‍सुॽरो॥* 6 इङ्‌गाॽ याप्‍मि चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍मना मनाःन् मुॽइसाबारो॥”

7 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे मे़त्तुसि, “ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो थेःन् ओमत्‍छे़ के़बेगिबाबे? सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ वाःन्‍जो-वाःन्‍जो लॽरिक् वाःन्‍दुबा थिङ्‌ने़त् हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन्बि? 8 मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र थेःन् ओमत्‍छे़ के़बेगिबाबे? नुःब्‌नुःबा चाङ्‌देःत् के़जाङ्‌बा मनाःन्बि? मे़ःन्, हे़क्‍तङ्‌बा मनाःङ्‌ग हाङ्‌हिम्‍मोरक् वाॽरो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ थेःन् ओमत्‍छे़ खिनिॽ के़बेगि? माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पान्बि? ओरो, से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खुने़ॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पानुःल्‍ले़आङ् यम्‍बारो॥ 10 साम्‌योसाप्‍लाओ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्,

‘इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबान् के़लाम्‍मिन् यारिप् चोःक्‍से़ खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ तगि पाङ्‌घुङ्‌लो॥’*

11 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ यम्‍बा हाःत्ताङ् सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे वाॽरो॥ हे़क्‍केसाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो चुबे़त्‍छिक्‍लक् के़ये़क्‍पा मनाःन् खुने़ॽनुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥ 12 युहुन्‍नारे़ इङ्‌भन् चोःक्‍मा हेःक्‍तुआङ्धो आइन् थारिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् लुबुबुना तगि पोःर पत्, हे़क्‍क्‍याङ् कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पाहाॽरे़ साके़ल्‍ले़क्‍काङ् अप्‍मा तम्‍सिन् मे़जोगुर मे़बत्॥ 13 युहुन्‍नारे़ कुये़म्‍मो थारिक् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ ताःन्‍दि के़दाःबार के़बप्‍पा निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओए मे़बाःत्तुआङ् वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नसाःन् चोःक्‍मा के़दे़न्‍दिॽने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ ताः लॽरिक् मे़बाःत्तुबा एलियाःङ्‌ग युहुन्‍नाःन्‍नेरो॥* 15 नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!*

16 कोये़म्‍बा कन् मनाहाॽ थेःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बाबे? कन् मनाहाॽग पाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबा हिन्‍जाॽहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ हिन्‍जाॽहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसिॽ,

17 ‘खिनिॽ लागि आनिगे़ के हिप्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍लाःक्‍खिन्,

हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ मेरिङ् थक्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍हाबिन्॥’

18 हे़क्‍केलॽरिक् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःङ्‌ग मे़न्‍जा मे़न्‍धुङ्‌ङे त्‍ये़साङ् खिनिॽ खे़ङ्‌ग फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुआङ् वाॽ लॽरिक् के़मे़त्तुम्॥ 19 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग चाङ्‌ल थुङुङ्‌ल त्‍याङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, ‘खे़ङ्‌ग तःक् थे़ःक्‍के नु थिःमसाङ्‌लो, एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ चुम्‍लो॥’ कर निङ्‌वाॽफु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइङ्‌ग कुयाःम्‍बक्‍कोलाम् खे़न् निस्‍से चोःक् फाॽआङ् निःदे़त्‍लो॥”

लायोलाम् मे़न्‍नुःङ्‌मनाबा ये़क्‌यक्

लुका १०.१३-१५

20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ तगि यरिक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबा ये़क्‌यक्‍हाॽ फे़ःक्‍मा हेःक्‍तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽ खुनिॽ लायोलाम् मे़न्‍हिन्‍दे़न्‍लो॥ 21 “खोराजिन नु बे़थसेदा पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मो पोःक्‍खे़बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ये़क्‌यक् तायर नु सिदोन्‍नो* पोःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ग उन्‍छोःन्‍छा खे़प्‍मोबा मनाहाॽ लायोलाम् मे़हिन्‍दे़बारो फाॽआङ् सगितेःत्* मे़जाक्‍सिङ्‌ङाङ् खाप्‍पु मे़जुःत्‍छिङ्‌बामे़न्‌॥ 22 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खासे़न् ये़न्‍नोग खिनिॽ तुक्‍खेन्‍नुःल्‍ले़ तायर नु सिदोनबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ तुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थारिक् पेगिगे़ॽ के़लॽरिबि? मे़ःन्‍लो! खिनिॽग खे़मायङ्‌सङ्‌थारिक् के़ध्‍ये़ॽइरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मो चोगे़बा हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ सदोम ये़क्‌यक्‍को चोगे़आङ् वये़ल्‍ले़ग खे़न् ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग आइन् थारिक् ने़स्‍से़बामे़न्! 24 कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खासे़न्‍निल्‍ले़ ये़न्‍नोग खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ सादोमरे़ कुदुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ के़नाःबाहाॽ नाःम्‍सिङ्‌पिरुसिॽ

लुका १०.२१-२२

25 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ तुवा चोगु, “आम्‍बे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ दाङ्‌बाए, इङ्‌गाॽ नोगे़न् पिने़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग सिक्‍कुम्‍साबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् चाःप्‍पाहाॽनु के़माॽरुबा पाःन्‍निन् हिन्‍जाॽ हे़क्‍तङ्‌बाहाॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍तुसिरो॥ 26 आम्‍बे, बा अक्‍खे चोःक्‍माए खे़ने़ॽ के़सिराॽ थाङे़रो॥”

27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ मे़त्तुसि, “आम्‍बारे़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ कुस्‍साःन् कुम्‍बारे़रक् कुसिङ् निःत्तुॽ, वेॽहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् कुस्‍साःल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिबा मनाहाॽरे़रक् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥

28 के़रे़क् के़लिःप्‍पा कक्‍किल्‍ले़* के़गे़ःप्‍तिबा नु के़नाःबासे, इङ्‌गाॽओ त्‍ये़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽ नाःम्‍सिङ्‌मा पिनिङ्‌लो॥ 29 इङ्‌गाॽ आजिघे़ःप्‍पिन् कुये़म्‍मे़ॽआङ् इङ्‌गाॽनु हुॽआसिम्‍मे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग लुम्‍लुम्‍बा नु चुङ्‌जिगे़म्‍बा चोःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌मा खोःसुॽरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आजिघे़ःप्‍पिन् उसुरुबा नु कुःमा पाङ्‌निङ्‌बा आगक्‍किन् याङ्‌याङ्‌बा चोःक्‍लो॥”

12

नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बा

मर्कुस २.२३-२८, लुका ६.१-५

1 थिक्‍ले़ङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो* प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍लुम्‍मोनु मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़आङ् सिःदाप्‍माहाॽ मे़दुबुआङ् मे़नुगुर चामा मे़हेःक्‍तुरो॥ 2 कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, कर के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ग मे़जोगुङ्‌ग!”

3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “मे़ःम्‍बे़! दाउद हाङ्‌ङिन् नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ मे़जोगुबा पाःन्‍निन् साम्‌योसाप्‍लाओ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?* 4 दाउद हाङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् खुने़ॽ नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् मे़जरो॥ खे़ङ्‌ग साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़, कर वेॽहाॽरे़ चामा मे़न्‍नुॽमनाबा वये़रो॥ 5 याम्‍मो मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न् पाःत्तुसाङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़आङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो माङ्‌हिम्‍मो याःम्‍बक् मे़जोगु, करसाङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 6 इङ्‌गाॽ से़क्‍खा मे़त्‍निङ्, माङ्‌हिम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बान् कप्‍मो वाॽरो॥ 7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सिदुङ्‌जभाःन् चाहाबा मे़जोःक्‍कान् कर मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ् लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिल्‍ले़ग फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा मनाहाॽ आप्‍तिक् के़न्‍गुःत्तुम्‍सिम्‍मे़न्‍बा वये़ मे़न्॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआरो॥”

ये़सुरे़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो मनाधिक् नुसुॽ

मर्कुस ३.१-६, लुका ६.६-११

9 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो लाःसे़॥ 10 खे़प्‍मो कुहुक् के़सम्‍बा मनाधिक् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुभा यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् आप्‍तिक्‌कुःप्‍मा फाॽआङ् मे़सुगुर मे़वये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो मनाहाॽ वेःम्‍मासि साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि मे़ःम्‍बि?”

11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ मे़ल्‍लुक्‍किन् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो केःम्‍बा लुम्‍बाःत्तो मक्‍थाःल्‍ले़ के़न्‍उःक्‍खुम् के़न्‍लःत्तुम्‍मिन्‍बि? 12 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग मे़ल्‍लुक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा मे़जोःक्‍ने़न्बि? नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽरो॥”

13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़आङ् वेॽस्‍मा कुहुक्‍किन् हे़क्‍केए नुःबा पोःक्‍खे़रो॥ 14 कर फरिसिहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् ये़सुःन् आक्‍खेआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् मे़दङ्‌घुरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुबा सेवारोबा

मर्कुस ३.७-१२

15 ये़सुरे़ खे़न् चे़म्‍भन् मे़जोगुबान् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् पेरो॥ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ के़रे़क् वेःन्‍दुसि, 16 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़म्‍बाःत्तुन्‍ल फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ 17 कङ्‌ग ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुबान् के़रे़बारो–

18 “इङ्‌गाॽ सेगुङ्‌बा नु लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा आसेवारोबान् कप्‍मो वाॽरो॥

खुने़ॽनु इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

कुसम्‍दाङ् आसेसेमाङ्‌ङिन् ने़स्‍सुङ्‌पिरुङ्

हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌सुवाङ्‌हाॽ खासे़न्‌रे़न्‌इङ्‌भन् चोगुसिॽरो॥

19 खुने़ॽग मे़घेःने़न् मे़अःक्‍ने़न् हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍लाम्‍मो खुने़ॽ पाःप्‍पाआङ् खे़म्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥

20 खासे़न्‍निन् कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खुने़ॽग वाःन्‍जोजोबा थिङ्‌ने़ःत्तिन्‍नाङ् मे़से़क्‍खुन्,

हे़क्‍क्‍याङ् सिदोॽदोॽबा सेमिन्‍नाङ् मे़से़रुन्‍लो॥

21 खुने़ॽ कुमिङ्‌ङो के़रे़क् थिम्‍मे़न्‍दङ्‌सुवाङ्‌हाॽरे़ निङ्‌साङ् मे़जोगुॽरो॥”

खे़माॽ के़बोःक्‍पा हिम्‍मिल्‍ले़ मे़दक्‍तुन्

मर्कुस ३.२०-३०, लुका ११.१४-२३, १२.१०

22 खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बा नु पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा मनाधिक् ये़सुरो मे़दारु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वेःन्‍दुआङ् खे़न् पाःप्‍मा नु खानिःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़रो॥ 23 के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः से़न्‍लप् के़बिबा हाङ्‌ङिन् मे़ःम्‍बि?”

24 कर फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् बालजिबुलरे़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‌रक्‌कन् मनाःल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिबारो॥”

25 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌निःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ मे़मे़क्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा ये़क्‌यक् नु हिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍धःत्तुन्‍लो॥ 26 माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ आप्‍फेःक् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुसिआङ् आबाङे कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍ने़ फाॽग्र आक्‍खेआङ् कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ थरुबे? 27 हे़क्‍क्‍याङ् बालजिबुल माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् इङ्‌गाॽ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽ मनाहाॽरे़ आत्तिन् मुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़नाःत्तु मे़लःत्तुसिबे? खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए खिनिॽ पिर्बेःम्‍बो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽ फाॽआङ् ओसेःन्‍आम्‍धाक्‍लो॥ 28 कर इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽ लुम्‍मो त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

29 “याम्‍मो खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, के़धुम्‍बा मनाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् खे़ल्‍ले़ कुजिगःक्‌वाहाॽ नाप्‍मादेॽमानुःल्‍ले़ तगि खे़न् के़धुम्‍बा मनाःन् इघेःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् चिगःक्‌वाहाॽ लःप्‍मादेॽमा सुक्‍ते़त्‍लो॥”

30 “आत्तिन् इङ्‌गाॽनु थिक्‍हुप्‍पो होःप्‌खे़न् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ वाॽ, हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽनु मे़सुप्‍सुन् खे़ल्‍ले़ से़ःसुरो॥”

31 “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ चोःक्‍मनाबा के़रे़क् लायो नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःप्‍मनाबा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निल्‍ले़न् ले़प्‍मि खोःमा सुक्‍ते़त्, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःप्‍मनाबा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍निल्‍ले़न् ले़प्‍मि आप्‍फाल्‍ले़आङ् खोमे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 32 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ ले़प्‍मि खोःसुॽ, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बाःप्‍पाल्‍ले़ कन् ये़म्‍मो हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मोआङ् ले़प्‍मि मे़घोःसुन्‍लो॥”

सिङ्‌बुङ्‌मान् सिङ्‌सेॽलाम्‍बा कुसिङ्‌निःत्ते़त्

लुका ६.४३-४५

33 नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबाए सिङ्‌सेॽ थोःक्‍लो, ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङो ताप्‍फे़ःम्‍बाए सिङ्‌सेॽ थोःक्‍लो॥ सिङ्‌बुङ्‌माङ्‌ग सिङ्‌सेॽलाम्‍मे कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥ 34 असेःक्‍पासे, कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा के़जोगिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् नुःबा पाःन् पाःप्‍मा के़सुक्‍तिबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा पाःन्‍हाॽए मुराःल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ 35 नुःबा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा नुःबा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे पाःत्तुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो के़याक्‍पा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे पाःत्तुॽरो॥ 36 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, खासे़न् ये़न्‍नो मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा के़रे़क् हने़बा पाःन् सुत्‍लाहाॽरे़न् चिदङ् पिमा पोःङ्‌लो॥ 37 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍बा पाःन् सुत्‍लाहाॽरे़ए खिनिॽ साम्‌योनिबा इग्र लायोबा के़बोःक्‍खिॽरो॥

ये़सुःन् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् मे़नाःक्‍तुॽ

मर्कुस ८.११-१२, लुका ११.२९-३२

38 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽ मे़दङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ के़जोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌आनिगे़ ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥”

39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “कन्‌ये़म्‍मोबा कुॽइगे़भे़ॽबा नु लायोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुॽ, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योनारे़ कुमिक्‍सेःन्‍नाङ्‌धो वेॽ मिक्‍सेःन् थेआङ् ओमे़प्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 40 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ योनाःङ्‌ग यम्‍बा ङाःल्‍ले़ लरुआङ् कुसाप्‍पोःक्‍पो से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् सुम्‌ये़न् थारिक् यागे़॥* हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मा सिगाङ् सुम्‍से़न् नु सुम्‌ये़न् थारिक् याःक्‍कारो॥ 41 निनबे* ये़क्‌यक्‍स्‍मा मनाहाॽ कोये़म्‍बा मनाहाॽनु खासे़न् ये़न्‍नो मे़ये़प्‍पाङ् कङ्‌हाॽ आप्‍तिक् मे़गुःत्तुसिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ योनारे़ पाःत्तुबा पाःन्‍नो खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुआङ् खुनिॽ लायोलाम् मे़हिन्‍दे़रो, कर कप्‍मोग योनाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बाधिक् वाॽसाङ् खिनिॽ लायोलाम् के़न्‍हिन्‍दिन्‍लो॥ 42 लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌बा सिवा लाजेॽस्‍मा हाङ्‌मान्* खासे़न् ये़न्‍नो ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् कन् ये़म्‍बा मनाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍काङ् पाःन्‍धिक्‍तुसिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सोलोमन हाङ्‌ङिल्‍ले़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् खाहुन् खे़म्‍से़ साॽरिक् माःङ्‌घाबा लाजेॽलाम् त्‍ये़आङ् वये़रो॥ कप्‍मो सोलोमन हाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बान्‌वाॽसाङ् के़न्‍घे़प्‍सुम्‍मिन्‍लो॥”

फे़न्‍साम्‍मिन् याम्‍मो नुःङ् ताः

लुका ११.२४-२६

43 “फे़न्‍साम्‍मिन् मनाओलाम् लःन् पेःक्‍किल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌ते़न् कोःत्‍छे़ से़ङ्‌से़ङ्‌बा ते़न् हे़ङ्‌घाःत्ति पेःक्‍लो, कर खे़ल्‍ले़ आत्तान्‍नाङ् मे़घोःसुन्‍नाङ्‌ 44 अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌लो, ‘इङ्‌गाॽ ले़रुङ्‌बा मनाःल्‍लोए नुःङ्‌ङा पेःक्‍कारो॥’ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खे़प्‍मो नुःङ् ताःल्‍ले़ तगि यागे़बा ते़न्‍निन् कुघाले़म्, मे़दुगुबा नु नुःबा मे़जोगुबा निःसुॽ॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पेःक्‍काङ् आप्‍फेःक्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् कुॽइ के़भे़ॽबा वेॽ नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ तारुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःत्ताङ् मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़न् मनाःल्‍ले़ कुयाक्‍नाम्‍मिन् तगिबानुःल्‍ले़आङ्‌ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥ कन् ये़म्‍मोबा कुॽइ के़भे़ॽबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ याक्‍नाम्‍मिन्‍नाङ् बा हे़क्‍तङ्‌बाए पोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि

मर्कुस ३.३१-३५, लुका ८.१९-२१

46 ये़सुःन् मनाहाॽनु पारे़र यागे़ल्‍ले़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि खुने़ॽनु ताॽजे़ङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् लाःक्‍कात् मे़ये़बे़रो॥ 47 मनाधिक् पेआङ् खुने़ॽ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि खे़ने़ॽनु ताॽजे़ङ्‌मा फाॽआङ् लाःक्‍कात् के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो॥”

48 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “आम्‍मा नु आन्‍साॽसि हाःत्‍छिबे?” 49 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सोःक्‍तुसिर खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “ओमे़त्ते़से़ॽ, कप्‍मो आम्‍मा नु आन्‍साॽसि मे़युङ्‌लो॥ 50 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़जोगुॽ, खे़ङ्‌हाॽए आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥”

13

याॽरिःम्‍बा के़हेॽबाल्‍ले़न् खे़दाॽ

मर्कुस ४.१-९, लुका ८.४-८

1 बा खे़न् ये़न्‍नो ये़सुःन् हिम्‍मोलाम् पेआङ् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 2 खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् युङ्‌सिङ्‌, कर मनाहाॽ लाःक्‍कात् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ मे़ये़बे़॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् यरिक् पाःन्‍हाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसि,

“लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥ 4 खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़ज मे़देःसुरो॥ 5-6 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घे़रे़क्‍को चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ लिङ्‌माग लिङे़, कर यरिक् खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍नाङ् कुस्‍साःप्‍पिन् खाम् सिगाङ्‌धारिक् मे़लाःसे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मा नाम् से़ःरे़ल्‍ले़ नाम्‍मिल्‍ले़ से़ःक्‍तुआङ् के़रे़क् हेरे़बेरो॥ 7 कुभा याॽरिःम्‍बाङ्‌ग तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बा ते़न्‍नो चुक्‍ते़आङ् सोसोरिक् लिङे़ल्‍ले़ तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ खे़न् सुःप्‍तु से़रुरो॥ 8 कुभा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽओ किप्‍थिक् ले़ङ् (१००), तुक्‍पोःङ्‌ले़ङ् (६०) नु सुम्‍बोःङ् ले़ङ् (३०) थारिक् कुजाॽ पत्‍छे़रो॥ 9 खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!”

ये़सुरे़ खे़दाॽओ हुॽमा कुनिङ्‌वाॽसोःक्

मर्कुस ४.१०-१२, लुका ८.९-१०

10 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “आदाङ्‌बे, थेआङ् कन्‍हाॽनु खे़दाॽओरक् के़बाःप्‍पाबे?”

11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽरक् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग मे़ङ्‌घोए मे़वाॽरो॥ 12 यरिक् के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़न् यरिक् पोःङ्‌लो॥ कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् मे़नाप्‍तुॽरो॥ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽनु खे़दाॽओ पाःत्तारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्‍लो, मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 14 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् कन् मनाहाॽओ के़रे़बारो–

‘खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍साङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्,

ओगे़मे़त्तुम्‍साङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥

15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाहाॽरे़ खुनिॽ खासिङ्‌ङिन्‌के़धुङ्‌बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥

खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍खोॽबान् थाक्‍ते़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मिक्‍किन् इम्‌मे़मे़त्तुआङ् वाॽ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍खोॽबाल्‍ले़ मे़घे़प्‍सुबा नु मिक्‍किल्‍ले़ मे़निःसुबामे़न्‌, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌माओ कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् मे़नुःक्‍खे़बामे़न्‌, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ वेःन्‍दुङ्‌सिङ्‌मे़न्‌फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुरो॥’*

16 कर खिनिॽग मुॽइसाबानिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ मिक्‍किल्‍ले़ निःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ने़क्‍खोॽबाल्‍ले़ खे़प्‍सुॽरो॥ 17 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, यरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ खिनिॽ के़निःसुम्‍बा के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍हाॽ निःमा नु खे़म्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् वये़, कर निःमा नु खे़म्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥”

ये़सुरे़ याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़न् खे़दाॽइन् पोधक्‍तुसिॽ

मर्कुस ४.१३-२०, लुका ८.११-१५

18 “आल्‍ल याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़न् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ 19 आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुन्, खे़न् मनाःङ्‌ग लाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् चोःक्॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओ के़याक्‍पा पाःन्‍जाक्‍किन् लःत्तु तेॽरुरो॥ 20 लुङ्‌घे़रे़क्‍को के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक्‍किन् के़सःप्‍पार के़दाःक्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्, 21 कर ताङ्‌बा कुस्‍साःप्‌के़बप्‍पा कुबुङ्‌मान् हे़क्‍के खे़ल्‍ले़ सप्‍फारक् थरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पाःन्‍जाक्‍किन् नसाःन् चोगुबाल्‍ले़ के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खेःन् तानुमे़ःन्‍ने हाराए नसाःन्‍निन् ले़रुदेःसुॽरो॥ 22 तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बादे़न्‍नो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मना कुइसिःक् चोःक्, कर खे़ल्‍ले़ कन्‌हिङ्‌मन्‍नोबा थेःन् चामा थुङ्‌मा नु याङ्‌साकुन्‍धेसाबा आक्‍खेआङ् पोःङ्‌मा के़लॽबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् सुःप्‍तुदेःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुजाॽ मे़भत्‍छुन्‍लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बे़ङ्‌ग पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् कुसिङ्‌के़निःप्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ किप्‍थिक्, तुक्‍पोःङ्‌नु सुम्‍बोःङ् ले़ङ् थारिक् कुजाॽ फत्‍छुरो॥”

मासि नु माले़ःन्‍दोरे़न् खे़दाॽ

24 ये़सुरे़ वेॽस्‍मा खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो–लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो नुःबा याॽरिःम्‍बान् ले़प्‍तु, 25 कर से़न्‍दिक् के़रे़क् मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़ल्‍ले़ कुनिङ्‌मिःन् त्‍ये़आङ् खे़न् मासि ले़प्‍मनाबाओ माले़ःन्‍दो याॽरिःम्‍बान् ले़प्‍तुधआङ् पेरो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् मासिःन् कुजाॽ थोःक्‍मा हेःक्‍ते़ल्‍ले़ माले़ःन्‍दोहाॽआङ् निःधाबे़रो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबाहाॽ लाजेॽ दाङ्‌बाल्‍लो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो मासि याॽरिःम्‍बारक् के़ले़प्‍तुआङ् ने़स्‍से़ मे़ःम्‍बि, कर आक्‍खेआङ् माले़ःन्‍दोःन्‍नाङ् लिङे़बे?’

28 खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, ‘खे़ङ्‌ग निङ्‌मिःल्‍ले़ हे़क्‍के चोगुबारो॥’

सेवारोबाहाॽरे़ खुने़ॽ याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, ‘खे़न् माले़ःन्‍दोहाॽ आःक्‍खुम्‍देःसुम्‍बे़ लॽरिक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबि?’

29 लाजेॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुसि, ‘हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, माले़ःन्‍दोःन् के़आःक्‍खुम्‍मिल्‍ले़ मासिःन्‍नाङ् के़आःक्‍खुम् के़से़रुम्‍लो॥ 30 चासुम्‍मा ये़म् थारिक् ने़प्‍माङ् सोसोरिक् पोसिर॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो चागे़सुम्‍बाहाॽ के़रे़क्नु तगि माले़ःन्‍दोहाॽ आःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् इभुत्ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् मिओ लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् मासिःन् सुप्‍से़म्‍मे़ॽआङ् चायाङ्‌माओ याःक्‍ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥’ ”

यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बारे़न् खे़दाॽ

मर्कुस ४.३०-३४, लुका १३.१८-२१

31 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ याम्‍मो वेॽ खे़दाॽधिक् मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ मनाधिक्‍ले़ खे़न् यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् तेॽरुआङ् इक्‍ताप्‍पो ले़प्‍तु॥ 32 के़रे़क् याॽरिःम्‍बाओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍सा चोःक्‍साङ् खे़न् पोःआङ् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पोबा वेॽ नुधि-साक्‍चिॽनुःल्‍ले़ यम्‍बा कुबुङ् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पुसाहाॽ मे़दाआङ् कुबोराःक्‍को हाप् मे़जोगुरो॥”

खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽइल्‍ले़न् खे़दाॽ

लुका १३.२०-२१

33 ये़सुरे़ आल्‍लसाङ् वेॽस्‍मा खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग फे़ॽरुम्‍मो याक्‍मनाबा खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽइन् हे़क्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो॥ थिक् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ खप्प्‍याओ यरिक् फे़ॽरुम्‍मो मिसाक् सिदाॽइन् याक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् सॽरु युक्‍खुआङ् मे़न्‌युप्‍पे थारिक् सुःप्‍तु युक्‍खुरो॥”

34 कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ये़सुरे़ मनाहाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसिरो, से़क्‍खाःल्‍ले़ खुने़ॽ पारे़ल्‍ले़ खे़दाॽओरक् पारे़॥ 35 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़रे़बारो–

“इङ्‌गाॽ खे़दाॽओरक् पाःत्तारो,

हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धोबा सिबिॽ पाःन्‍हाॽ पाःत्तुङ्‌लो॥”*

मासि नु माले़ःन्‍दो खे़दाॽइल्‍ले़ कुबे

36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ ले़रुधसिआङ् ये़सुःन् हिम्‍मो पे॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् “प्‍याङ्‌सिओबा माले़ःन्‍दोरे़न् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् पोआधक्‍ते़ॽ” फाॽआङ् मे़मे़त्तु॥

37 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो नुःबा याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाङ्‌ग इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःआरो॥ 38 प्‍याङ्‌सिगे़न् इःक्‍ताप्‍पिङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नुःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग निङ्‌वाॽफु हाङ्‌जुम्‍बा मनासिरो॥ माले़ःन्‍दोहाॽग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमनासिरो, 39 हे़क्‍क्‍याङ् माले़ःन्‍दो याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पा निङ्‌मिःङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिन्‍लो॥ चासुम्‍मा ये़म्‍मिङ्‌ग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् चागे़सुम्‍बाहाॽग माङ्‌लाइङ्‌बासिरो॥”

40 “हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माले़ःन्‍दोहाॽ मे़सुप्‍सुआङ् मिओ लाप्‍मे़भुसुबा कुइसिःक्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् पोःङ्‌लो॥ 41 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ आमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बाहाॽ नु फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ आहाङ्‌जुम्‍मोलाम् मे़सुप्‍सुसिॽआङ्‌ 42 यम्‍बा मिहाप्‍पो लाप्‍मे़भुसुसिॽरो॥ खे़प्‍मो आत्तात्तान्‍ने तुक्‍खेःल्‍ले़ हाःप्‍मान् नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुपाःल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम्‍मो नाम् कुइसिःक् मे़ले़क्‍लो॥ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

याङ्‌भुरे़न् खे़दाॽ

44 याम्‍मो “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो चिङ्‌मनाबा यरिक् याङ्‌भुःन् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ मनाधिक्‍ले़ खे़न् याङ्‌भुःन् खोःसुआङ् याम्‍मो चिक्‍खुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सःत्‍ल पेःक्‍काङ् खुने़ॽ कत्तुबा के़रे़क् चिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घुआङ् खे़न् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पिन् इङुरो॥”

इमे़ल्‍लुङ्‌बा ते़क्‍सेःक्‍किल्‍ले़न्‌खे़दाॽ

45 “याम्‍मो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–लत्‍छा नुःब्‌नुःबा ते़क्‍सेःक् के़गोःप्‍पा ले़ङ्‌हङ्‌बाल्‍ले़ 46 साॽरिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा ते़क्‍सेःक्‍किन् खोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् पेआङ् खे़ल्‍ले़ कत्तुबा के़रे़क् कुजिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घुआङ् खे़न् ते़क्‍सेःक्‍किन् इङुरो॥”

योःङ्‌ङिल्‍ले़न् खे़दाॽ

47 “याम्‍मो, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् यम्‍बा योःङ् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़न् योःङ्‌ङिन् वरक्‍को मे़ले़प्‍तुल्‍ले़ खे़प्‍मो के़रे़क् परिक्‍ले़न् ङाहाॽ मे़धाःरो॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् योःङ्‌ङो कुले़म् ङाहाॽ मे़धाआङ् योःङ् के़ले़प्‍पाहाॽरे़ लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़लःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् मे़युङ्‌सिङ्‌ङाङ् नुःबा ङाहाॽ ङा याङ्‌माओ मे़याक्‍तुसि, कर ताप्‍फे़ःम्‍बा ङाहाॽ याम्‍मो च्‍वाःत्तो लाप्‍मे़भुसुसिरो॥ 49 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मोआङ् बा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़दाआङ् साम्‌योनिबाहाॽओलाम् फोत्‍याबा मनाहाॽ वेॽ मे़से़न्‍दुसिॽआङ्‌ 50 खे़ङ्‌हाॽ यम्‍बा मिहाप्‍पो लाप्‍मे़भुसुसिॽरो॥ खे़प्‍मो आत्तात्तान्‍ने तुक्‍खेःल्‍ले़ हाःप्‍मान् नु हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥”

51 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कन् पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍बि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़रो!”

52 खुने़ॽ मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो हुॽसाम्‍बा के़बोःङ्‌बा के़रे़क् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽग हिम्‍दाङ्‌बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सन्‍दोःक्‍लाम् कुसङ् नु के़यःप्‍पा के़ये़क्‍पा इमे़ल्‍लुङ्‌बा चिगःक्‌वाहाॽ मे़लःत्तुसिॽरो॥”

नासरतओ ये़सुःन् मे़नाॽरु

मर्कुस ६.१-६, लुका ४.१६-३०

53 ये़सुरे़ कन् खे़दाॽहाॽ पाःत्तु सुरुआङ् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् 54 आबाङे कुबाङ्भेॽओ त्‍ये़रो॥ खे़प्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मुक्‍साम् आत्तोलाम् खोःसुबे? 55 मे़ःम्‍बे़, कङ्‌ग सिङ् के़गाम्‍बाल्‍ले़ कुस्‍साःन्‌मे़ःम्‍बि? कल्‍ले़ कुम्‍मारे़ कुमिङ् मरियम हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍साॽसिग याकुब, युसुफ, सिमोन नु यहुदासि मे़ःन्‍छिबि? 56 खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ मे़न्‍छुमाहाॽ आनिॽनुएसे़ मे़वाॽबा॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् मनाःल्‍ले़ आत्तोलाम् कन् पाःन्‍हाॽ खोःसुबे?” 57 हे़क्‍के मे़बाःत्तुर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥

कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग के़रे़क् ते़न्‍नो मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरु, कर आप्‍फेःक् कुहिम्‍मो नु कुबाङ्‌भेॽओरक् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥” 58 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन् होःप्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् मे़जोगुन्‍लो॥

14

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‌सिःॽ

मर्कुस ६.१४-२९, लुका ९.७-९

1 खे़न् ये़म्‍मो गालिल थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोद एन्‍तिपासरे़ ये़सुरे़ चोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सु, 2 हे़क्‍क्‍याङ् कुसेवारोबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “कङ्‌ग से़क्‍खासाङ् से़प्‍पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बा बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नेरो, खुने़ॽ याम्‍मो हिङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मुक्‍साम्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुर वाॽरो॥” 3-4 आल्‍ल उन्‍छोःन्‍छा हे़रोदरे़ आबाङे कुन्‍साॽ फिलिपरे़ कुमेःत् हे़रोदियासे़न्‌मेःत्‌कत्तुआङ् वये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ खुने़ॽ ए़त्‍ले़ङ् “खे़न् आबाङे के़न्‍साॽरे़ कुमेःत्तिन् खे़ने़ॽ मेःत् कप्‍मा मे़नुॽने़न्” मे़त्तुआङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तुआङ्‌वये़॥ 5 हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु कर मनाहाॽनु किःसे़आङ् वये़ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ग युहुन्‍नाःन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् नसाःन् मे़जोगुआङ् वये़रो॥

6 कर हे़रोदरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मा ससःत्‍सराङ्‌ङो हे़रोदियासरे़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् हे़रोदे़न नु तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि नुःरिक् लाःक्‍खे़आङ् हे़रोदरे़ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ त्‍ये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ 7 खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍तुसाङ् पिने़रो लॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 8 कुम्‍मारे़ हुःस्‍सुआङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌चे़त्‍थ्‍याओ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 9 खे़न् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् हे़रोदे़न कुनिङ्‌वाॽ तुगे़, कर खे़प्‍मो के़वाॽबा तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खुने़ॽ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़प्‍मा पोःक्‍खे़ के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् चुक्‍मे़ल्‍ले़ नाःक्‍तुबान् के़त्ते़म्‌पिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़याक्‍पा युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌खक्‍पाङ्‌घुसिआङ्‌ 11 कुधे़गेःक्‍पे़न्‌मे़दारुआङ् खे़न् चुक्‍मे़न् चे़त्‍थ्‍याओ मे़बिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् कुम्‍मारो तेॽरु॥ 12 खे़न् एगाङ् युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् कुधक्‍किन् मे़देॽरुआङ् मे़लुप्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़बेआङ् कन् पाःन्‍निन् ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥

ये़सुरे़ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मर्कुस ६.३०-४४, लुका ९.१०-१७, युहुन्‍ना ६.१-१४

13 ये़सुरे़ युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सुआङ् खःङ्‌बेओलाम् खुने़ॽरक् एःक्‍सादे़न्‍नो पे॥ कर यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् पेबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ पाङ्‌जुम्‍लाम् खुने़ॽ पेबा ले़प्‍माङ् लाङ्‌मे़घेगे़र कुएगाङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 14 ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लःन्‍दे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा खे़न् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसिरो॥

15 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कङ्‌हाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् एःक्‍सादे़न्‍नो थेआङ् इङ्‌मा चामा खोमे़दे़त्‍ने़न्‍लो, याम्‍मो नाम्‍ध्‍ये़बेरो॥ हाराॽ खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा मे़इङु मे़जररो॥”

16 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन्‍हाॽ पाङ्‌मासि मे़ःन्‍लो॥ खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥”

17 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग ङासि खरे़ःङ्‌हाॽ नु ने़त्‍छि ङाहाॽरक् कत्तुम्‍बे़ङ्‌ग!”

18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् खरे़ःङ्‌ङिन् नु ने़त्‍छि ङाहाॽ कत्‍ना इङ्‌गाॽओ फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 19 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ याःन् सम्‍दाङ् युङ्‌मा पाङ्‌घुसिआङ् ङासि खरे़ःङ्‌ङिन् नु ने़त्‍छि ङाहाॽ पक्‍खुआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् थो ओमये़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खरे़ःङ्‌हाॽ खे़ःक्‍खु॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 20 खे़न् मनाहाॽरे़ खाघा मे़जआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥ 21 खे़न् के़जाबाहाॽओग मे़न्‍छुमाहाॽ नु हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़न्‍निःत्‍छिङ्‌ङे ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् मे़वये़रो॥

ये़सुःन् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेःक्‌

मर्कुस ६.४५-५२, युहुन्‍ना ६.१५-२१

22 खे़न् एगाङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ पाङ्‌घुसिर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेओ लाःस्‍से़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि नाहाङ्‌दाङ् पेगे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़रे़क् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिआङ्‌तुवा चोःक्‍से़ थो कोःक्‍माओ पेरो॥ खादामे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो खुने़ॽरक् वये़रो॥ 24 खे़न् ये़म्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेलाम् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओनु माःङ्‌घा मे़गे़रे़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ खुनिॽ तक्‍ले़प्‍माङ्‌नु सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःरे़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ खःङ्‌बेन् साॽरिक् वाःन्‍दुरो॥

25 इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा खःङ्‌बेओ पेरो॥ 26 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र पत्‍छे़बा मे़निःसुआङ्‌“कङ्‌ग सिसाम्‍लो!” लॽरिक्‌साॽरिक् मे़गिसे़आङ्‌मे़भिःक्‍ते़रो॥

27 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खिमो मे़त्तुसि, “मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ! इङ्‌गाॽ ये़सुआ॥ हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!”

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ मे़त्तु, “दाङ्‌बे, से़क्‍खा खे़ने़ॽएने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽआङ् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेगे़र फे़रे़ॽ मे़त्ताङ्‌ङे़ॽओ॥”

29 ये़सुरे़ मे़त्तु, “फे़रे़ॽ”॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसे़न्‍नाङ् च्‍वाःत्तो लाङ्‌घेगे़र ये़सुःन् वये़बा ले़प्‍माङ् थासिङ्॥ 30 कर पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ यम्‍बा सुरित् केजङ् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् निःसुआङ् किःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् च्‍वाःत्तो हुम्‍मा हेःक्‍ते़ल्‍ले़ “आदाङ्‌बे, ताङ्‌से़ःप्‍ताङ्‌ङे़ॽओ” लॽरिक् अःक्‍ते़॥

31 खिमो ये़सुरे़ कुहुक्‍को ते़म्‍सुर मे़त्तु, “नसाःन् के़सुःम्‍बाए, थेआङ् चप्‍चि के़जोगुबाबे?” 32 हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़त्‍छिआङ् सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःमा चक् लॽरे़रो॥

33 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेवा मे़जोगु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़रो!”

ये़सुरे़ यरिक् के़दुक्‍पा मनाहाॽ गने़सरे़तओ वेःन्‍दुसिॽ

मर्कुस ६.५३-५६

34 खे़ङ्‌हाॽ नाधाःम्‍बिबा गने़सरे़त ते़न्‍नो मे़गे़रे़आङ् 35 खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् खुने़ॽ त्‍ये़बा इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् खिरिबा ते़न्‍नो से़ःरे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ यरिक् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ ये़सुरो मे़दारुसि॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ के़देःत्तिल्‍ले़ कुसुक्‍पे़न्‍लक्‍साङ्‌सुःमा आबिरे़ॽओ फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि मे़भाक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़सुबाहाॽ के़रे़क् मे़वेःत्ते़रो॥

15

साम्‌योथिम् इःप्‍मा नाःप्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ निसाम्

मर्कुस ७.१-१३

1 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, 2 “थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् मे़न्‍इःत्तुन्‌मे़न्‍नाःत्तुन्बाबे? खे़ङ्‌हाॽरे़ चामानुःल्‍ले़ तगि चोःक्‍थिम् कुइसिःक् हुक् वामे़न्‍हप्‍तुन्‍लो॥”

3 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽआङ् पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् थेआङ् के़भेःन्‍दुम्‍बाबे? 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुॽ, ‘के़म्‍बा के़म्‍मासि मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़से़ॽ’ हे़क्‍क्‍याङ् ‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि साङ्‌ग्रा मे़त्तुसिॽ, खे़ङ्‌ग से़प्‍माए पोःङ्‌लो॥’* 5 कर आत्तिल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि इङ्‌गाॽलाम् खिन्‍छिॽ खोःमा के़बोःङ्‌बा कुभाॽइन्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पिरुङ्‌सुरुङ्‌ङाङ् वाॽ लॽरिक् पाःत्तुॽ, 6 खे़ल्‍ले़ आबाङे कुम्‍बा कुम्‍मासि कुभाॽ पिमासिआङ्‌मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमासि मे़बोःङ्‌ने़न्‌लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍माङ्‌आप्‍फेःक् खिनिॽ चोःक्‍थिम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् थेना-धेबा के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 7 खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबाङ्‌ग से़क्‍खाए लाॽरुरो,

8 ‘कन् मनाहाॽरे़ग खुनिॽ मुराःल्‍ले़रक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिआरो,

कर खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् होःप्‍लो, 9 कङ्‌हाॽरे़ हने़ए सेवा मे़जोःक्‍का,

कर मे़हुॽरुसिबा निसाम्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ आप्‍फेःक् मे़जोगुबा थिम्‌रक्‍लो॥’ ”

मे़न्‍छाम् याप्‍मिःन् आसुत्‍थो के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ

मर्कुस ७.१४-२३

10 ये़सुरे़ मनाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 11 मनाःल्‍ले़ कुमुराओलाम् के़लाःप्‍पा चाःल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो मे़जोगुन्, कर कुमुराओलाम् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो चोगुरो॥”

12 हे़क्‍क्‍याङ् हुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़ फरिसिहाॽ लक्‍तुसिबा निङ्‌वाॽ के़घोःसुबि?”

13 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ मे़लेःत्तुन्‍बा के़रे़क् सिङ्‌बुङ्‌हाॽ खुनिॽ साःप्‍पोनुए मे़आःक्‍खुॽरो, 14 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍से़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासिरो॥ मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍लोसुने़ फाॽग्र ने़प्‍माङ् लुम्‍बाःत्तो के़ङ्‌सि लाःत्‍छिॽरो॥”

15 पत्रुसरे़ मे़त्तु, “कन् खे़दाॽओ के़मे़त्तुसिबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् याप्‍मि आजे़क्‍ते़ॽओ॥”

16 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ पाःक्‍पि? 17 मुराओलाम् के़लाःप्‍पे़ङ्‌ग साप्‍पोःक्‍को पेःक्‍काङ् लाःक्‍कात् लःन्‍बेःक् फाॽआङ् कुसिङ्‌के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? 18 कर मना मुराओलाम् लाःक्‍कात् के़लःम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग सिक्‍लुङ्‌मालाम् लःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ए मनाःङ्‌ग आसुत्‍थो चोगुरो, 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न् निङ्‌वाॽ इःप्‍मा, मना से़प्‍मा, चाराम्‍मा याःम्‍बक्, याम्‍बोःप्‍मा, खुःम्‍मा, फोत्‍याबा तोःन्‍दि पिमा, माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽबोलाम् लःन्‍लो॥ 20 कन् पाःन्‍हाॽरे़ग मनाःन् आसुत्‍थो चोगुरो॥ कर हुक् वामे़न्‍हप्‍पे चःल्‍ले़ खे़न् आसुत्‍थो मे़बोःङ्‌ङिन्‍लो॥”

कनानि मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुनसाःन्

मर्कुस ७.२४-३०

21 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् गालिललाम् इस्राइल लाःक्‍कात्‍पा तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिबा थुम्‍हाॽओ पे॥ 22 खे़प्‍मोबा कनानि सुवाङ्‌स्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक् खुने़ॽओ त्‍ये़आङ् अक्‍खे मे़त्तुर पेलि फाक्‍तु, “दाउदरे़ कुस्‍साः आदाङ्‌बे, लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ! आस्‍साः चुक्‍मे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् साॽरिक् तुक्‍खे चाःत्तुॽरो॥” 23 कर ये़सुरे़ खे़न् थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तुर खुने़ॽनु पेलि मे़भाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् पाङ्‌घे़देःसे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ ए़त्‍ले़ङ् पेलि फाक्‍तुआङ्‌आनिगे़ निङ्‌धे़न्‍दुरो॥”

24 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽग इस्राइलस्‍मा के़माबा मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ लागिरक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥”

25 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ कुभाॽ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥”

26 ये़सुरे़ मे़त्तु, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् नाप्‍मासिआङ्‌कोःत्‍चोहाॽ पिमासि नुःबा मे़ःन्‍लो॥”

27 खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “से़क्‍खाएरो आदाङ्‌बे, कर कोःत्‍चोहाॽरे़आङ् खुनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ चामादे़न्‍नोलाम् मक्‍के़धाःबा कुजिहाॽ मे़जरो॥”

28 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग से़क्‍खाए यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍मा मे़न्‍छुमाॽने़न्‍ने़रो! खे़ने़ॽ के़नाःक्‍तुबे़न् के़घोःसुॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् ये़म्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साः चुक्‍मे़न् नुःरे़रो॥

ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मर्कुस ७.३१-३७

29 ये़सुःन् खे़न् ते़न्‍नोलाम् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पोःक्‍खे़र नुःक्‍खे़ पे, हे़क्‍क्‍याङ् कोःक्‍माओ थो पेआङ् खे़प्‍मो युङ्‌सिङ्‌लो॥ 30 खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ लाङ्‌सक्‍पाहाॽ, मिक्‍फःम्‍बाहाॽ, लाङ् हुक् फे़त्‍के़लाॽबाहाॽ, खुनिॽ पाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबाहाॽ नु वेॽ यरिक् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ मे़दारुसिआङ् कुलाङ्‌बुङ्‌मो मे़युक्‍खुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् ये़सुरे़ नुसुसिरो॥ 31 खे़न् मनाहाॽरे़ पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाहाॽ मे़बारे़बा, लाङ् हुक् फे़त्‍के़लाॽबाहाॽ मे़नुरे़बा, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेगे़बा नु मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुबा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र इस्राइलस्‍मा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुनारा मे़भोःसुरो॥

ये़सुरे़ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मर्कुस ८.१-१०

32 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ कन् मनाहाॽ आलुङ्‌माॽ मे़दुक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग सुम्‌ये़न्‍नाङ्‌धो इङ्‌गाॽनुए मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽ बा हे़क्‍के साक्‍मे़न्‍जा पाङ्‌मासि आनिङ्‌वाॽ होःप्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र मे़बेःक्‍ल मे़बत्तिल्‍ले़सा साक्‍लाम्‍बत्तुसिरो॥”

33 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “अक्‍तङ्‌बा एःक्‍सादे़न्‍नो कम्‍म्‍याक् यरिक् मनाहाॽ चाःप्‍मासिरे़ लागि खरे़ःङ्‌ङिन् आत्तान्‍नु खोःमा सुक्‍ते़प्‍पाबे?”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नुसि खरे़ःङ् नु चुजुक्‍सा कुभा ङारक् कत्तुम्‍बे़रो॥” 35 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ खाम्‍बाङ्‌ङो युङ्‌पाङ्‌घुसि॥ 36 खे़न् नुसि खरे़ःङ्‌ङिन् नु ङाःन्‌खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खे़ःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खाघा मे़ज॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बे़न् मे़सुप्‍सुल्‍ले़ नुसि नइमा योरे़रो॥ 38 खे़न् के़जाबाहाॽओग मे़न्‍छुमाहाॽ नु हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़न्‍निःत्‍छिङ्‌ङे ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) यारिक् मे़वये़रो॥ 39 ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् मगादान् पाङ्‌जुम् खिरिबा ते़न्‍नो पेरो॥

16

ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा मिक्‍सेःन् मे़नाःक्‍तुॽ

मर्कुस ८.११-१३, लुका १२.५४-५६

1 कुभा फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़ये़बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽ” मे़मे़त्तुर ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरु॥

2 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “युःन्‍छिक् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हे़ःत् लॽइल्‍ले़ ताःन्‍दिक् नाम्से़ःक् लॽरिक् के़बाःत्तुम्॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् तानाम् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌मुदःप्‍पिल्‍ले़* आइन् वाहित् थाःसुॽ, सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःॽ लॽरिक् के़बाःत्तुम्॥ अक्‍खेलॽरिक् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ओगे़मे़त्तुम्‍माङ् वाये़म्‍मिन् नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक् फाॽआङ् के़से़न्‍दुम्‍मिल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् कन् ये़म्‍मो के़दाःबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बाबे? 4 कन्‌ये़म्‍मोबा कुइगे़भे़ॽबा नु लायोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुॽ, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योनारे़ कुमिक्‍सेःन्‍नाङ्‌धो वेॽ मिक्‍सेःन् थेआङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ पक्‍थसिआङ् खे़प्‍मोलाम् थासिङ्‌लो॥

फरिसि नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ खेॽसुङ्‌

मर्कुस ८.१४-२१

5 याङ्‌सि हुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ् याङ्‌सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुबान् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥”

7 खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् आम्‍भे़त्तुम्‍मिन्‍नाङ् आनिॽ अक्‍खे आमे़त्ते़बारो फाॽआङ् खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़रो॥

8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽनिङ्‌वाॽओबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्तुआङ् मे़त्तुसि, “नसाःन् के़सुःम्‍बासे, खिनिॽ लुम्‍मो खरे़ःङ् होःप्‌फाॽआङ् थेआङ् पाःन् के़धक्‍तिबाबे? 9 खिनिॽ आल्‍लसाङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽरे़ ङासि खरे़ःङ् मे़जआङ् कुजि के़नम्‍बान्‌के़सुप्‍सुम्‍मिल्‍ले़ आक्‍खे़न् नइमा योरे़, खे़न् निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍बि? 10 याम्‍मो हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽरे़ नुसि खरे़ःङ् मे़ज हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खे़म्‍म्‍याक् कुजि के़नम्‍बाहाॽ खिनिॽ के़सुप्‍सुम्, खे़न्‍नाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍बि? 11 खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌बा मे़ःन् फाॽआङ् आल्‍लसाङ् कुसिङ्‌के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? कर फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ्‌ने़ हे़क्‍के मे़त्‍निङ्‌बारो॥” 12 हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसिबा मे़ःन्, कर फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्तुबा फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुरो॥

पत्रुसरे़ ये़सुःन् ख्रिस्‍त लॽरिक् इङ्‌भोःसुॽ

मर्कुस ८.२७-३०, लुका ९.१८-२१

13 ये़सुःन् सिजरिया फिलिप्‍पि थुम्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “मनाहाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःन् हाःत् फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽबे?”

14 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कुभारे़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना, वेॽहाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलिया, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् वेॽहाॽरे़ग यर्मिया मे़ःन्‍छाङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ लत्‍छाने़रो फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽरो॥”

15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कर खिनिॽग, इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे?”

16 सिमोन पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त, आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःने़रो॥”

17 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “योनारे़ कुस्‍साः सिमोने, खे़ने़ॽग मुॽइसाबाने़रो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ ओसेःन्‍दाङ् के़म्‍जोगे़बा मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़ने़ॽ ओसेःन्‍दाङ् के़जोगे़बारो॥

18 से़क्‍खा पाःन् खे़ने़ॽ मे़त्‍ने़ॽ, खे़ने़ॽ पत्रुसने़रो (पत्रुस फाॽइन् लुङ्‌लो), हे़क्‍क्‍याङ् कन् पयम् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् इङ्‌गाॽ आसेसेहुप्‍लक्‍किन् चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् आसेसेहुप्‍लक्‍किन् सिःमे़ल्‍ले़न् मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ नाःम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 19 खे़ने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌तिमिक्‍हाॽ पिने़रो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़साक्‍तुबान्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोआङ् साक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़हन्‍दुबान्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हन्‍लो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दाङ्‌बा ख्रिस्‍तआ फाॽआङ् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ लॽरिक् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥

ये़सुरे़ कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मर्कुस ८.३१-३३, लुका ९.२२-२९

21 खे़न् ये़म्‍माङ्धो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो पेःक्‍माए पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽओलाम् यरिक् पाःन्‍नो तुक्‍खे चामाए पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिःमाए पोःङ्‌ङाङ् याम्‍मो सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् चे़क्‍मा हेःक्‍तुसिरो॥

22 कर पत्रुसरे़ खुने़ॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुआङ् फे़ःक्‍तु, “आदाङ्‌बे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पोःङ्‌मा मे़बाङ्‌घुन्‍लो, अक्‍तङ्‌बा पाःङ्‌ग खे़ने़ॽनु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥”

23 ये़सुःन् पत्रुस ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “माफे़न्‍साम्‍मे, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽलाम् माःङ्‌घा पेगे़ॽ! खे़ने़ॽ के़घःआरो॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक्‍लक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुॽरो॥”

24 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् चाङ्‌थुङुङ् के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌से़रुआङ् कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍माररो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 26 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ के़रे़क् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खुने़ॽइन् चोगुआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुहिङ्‌मन्‍निन् मासुल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌बि? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुहिङ्‌मन्‍निन् याङ्‌ना खोःमारे़ लागि थेःल्‍ले़आङ् ले़क्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ्‌ङो कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःआल्‍ले़ के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् लाॽरुबा थुम्‍घोःन् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 28 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् आहाङ्‌जुम्‍मो हाङ् चोःक्‍से़ युःआबा मे़न्‍निए थारिक् कप्‍मो के़ये़प्‍पाहाॽओ कुभाग मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥”

17

ये़सुरे़ कुनाइबेःक्‌ले़ङ्‌सिङ्

मर्कुस ९.२-१३, लुका ९.२८-३६

1 हे़क्‍के मे़त्तुसिबा तुक्‍सि (६) ये़न् एगाङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन् खुने़ॽनु थो केःम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुसि॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ये़सुरे़ कुनाइबेःक्‌ले़ङ्‌सिङ्‌ल पे, हे़क्‍क्‍याङ् कुनाराःन् नाम्‍मिन् कुइसिःक् ले़क्‍ते़ हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्तिन्‍नाङ् मिक्‍किन् चे़मुर ओःत्ते़रो॥ 3 हक्‍चघत् खे़प्‍मो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा मोसाःन् नु एलियाःन्‍नाङ् थाःम्‍ने़त्‍छिआङ् ये़सुःन्‍नु ताॽजे़क्‍खे़त्‍छि॥ 4 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “दाङ्‌बे, आनिॽ कप्‍मोए वाॽमा नुःबा पोःङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र सुम्‍सि याक्‍साहाॽ चोगुङ्, थिक् खे़ने़ॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् नु एलियारे़ खुन्‍छिॽ लागिआङ् थिक् थिक् चोगुङ्‌लो॥”

5 अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ए फः लॽरिक् के़ओःप्‍पा खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ चिदे़प् ते़प्‍तुसिआङ् खाप्‍मिःत्तोलाम् अक्‍तङ्‌बा इक्‍ला मे़घे़प्‍सु, “कन्‌आमिःम् आस्‍साःरो, खुने़ॽनु इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 6 हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् खाम्‍मो साम्‍बोःन् हबत्‌मे़भन्‍छिङ्‌लो॥

7 कर ये़सुःन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽ सुस्‍सुसिर मे़त्तुसि, “पोगे़म्‍मे़ॽ, मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥” 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ खे़प्‍मो ये़सुःन्‍लक्‌वये़ कर वेॽ हाःत्ताङ् होःप्‍ते़रो॥

9 खे़ङ्‌हाॽ कोःक्‍मालाम् यो मे़ध्‍ये़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़न्‍हिङ्‌ङे थारिक् कन् के़निःसुम्‍बा पाःन्‍हाॽ आत्तिन्‍नाङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥”

10 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ताःमानुःल्‍ले़ तगि एलियाःङ्‌ग युःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे?”

11 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “से़क्‍खाएरो, एलियाःङ्‌ग युःॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमान् के़रे़क् यारिप् चोगुॽरो॥ 12 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, एलियाःन् त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ, कर मनाहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् मे़मे़त्तुआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् खुनिॽ हुक्‍को थाआङ् तुक्‍खे चारो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् ये़सुरे़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़त्तुसिबा फाॽआङ् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुसिङ्‌मे़निःत्तु॥

माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मना

मर्कुस ९.१४-२९, लुका ९.३७-४३

14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ याम्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मनाधिक् ये़सुरो त्‍ये़आङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल 15 पाःत्तु, “आदाङ्‌बे, आस्‍साःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न्‍निन् थप्‍मामःमे़ल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् साॽरिक् तुक्‍खे चारो॥ ए़त्‍ले़ङ् खे़न् च्‍वाःत्तो नु मिओ थाःरो॥ 16 खे़न् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरो मे़वेःन्‍दुर फाॽआङ् तारुङ्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ वेःम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥”

17 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़होःप्‍पा नु ताक्‍के़भे़ॽबा मनासे, आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआबाबे? आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् नासि थःत्‍निङ्‌बाबे? खे़न् चुक्‍पे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 18 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तुआङ् खे़न् चुक्‍पे़ल्‍लोलाम्‌लःन्‍दे़ पेरो॥ बा खे़न् ये़म्‍मोए खे़न् चुक्‍पे़न् वेःत्ते़रो॥

19 याङ्‌सि हुॽसाम्‍बाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ्‌आनिगे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःप्‍मा लःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍बाबे?”

20 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍निन् सुःन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ नसाःन्‍निन् यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बाधिक् याःत्‍छाङ् कन् कोःक्‍मान् ‘खे़प्‍मोलाम् खे़त्‍छिङ्‌ङे़ॽ’ के़मे़त्तुम्‍मिल्‍ले़, खे़न् खे़त्‍छिङ् पेःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽलाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍मना थेआङ् होःप्‍लो॥” 21 ((कर अक्‍तङ्‌बा फे़न्‍साम्‍मिङ्‌ग तुवा नु चाःने़त् मे़ःन्‍ने लःप्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥))

ये़सुरे़ याम्‍मो कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मर्कुस ९.३०-३२, लुका ९.४३-४५

22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ गालिल थुम्‍मो मे़द्‌ये़ल्‍ले़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आल्‍ल मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुॽआङ् मनाहाॽरो हुक् मे़सुप्‍तुॽ, 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़से़रुॽ, कर सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌लो॥” कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ योःम् पुॽरे़रो॥

ये़सुरे़ माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ् हुङुॽ

24 याङ्‌सि ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कपर्नहुम्‍मो मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ्‌माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ्* के़भोःङ्‌बाहाॽआङ्‌पत्रुसरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “के़सिक्‍साम्‍बाल्‍ले़ माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ् मे़हुङुन्‍बि?”

25 खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “थेआङ् मे़हुङुन्‍बे? हुङुॽरो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् हिम्‍मो लाःसे़नामे़ःन्‍ने़ ये़सुरे़ सेःन्‍दोसु, “सिमोने, थे निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबे? इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽरे़ एःङ्‌याङ् आत्तिल्‍लोलाम् मे़भोःक्‍खुबे? खुनिॽ आबाङे मनालाम्‍बा मे़भोःक्‍खुबि, इ वेॽ लाजेॽबा मनालाम् मे़भोःक्‍खुबि?”

26 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “वेॽ लाजेॽबा मनालाम् मे़भोःक्‍खुरो॥”

ये़सुरे़ मे़त्तु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खुनिॽ आबाङे मनाहाॽरे़ हुङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 27 हे़क्‍केसाङ् आनिॽनु खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक् मे़बोःक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् गालिल वरक्‍को पेगे़ॽआङ् खेःङ् तेसे़ॽओ॥ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि के़दे़म्‍सुबा ङाःल्‍ले़ कुमुराओ याङ्‌इत्‍छिधिक् के़घोःसुॽरो॥ खे़न् तेॽरे़ॽआङ् आन्‍छिॽ माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ्‌ङिन् हुङे़ॽओ॥”

18

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा

मर्कुस ९.३३-३७, लुका ९.४६-४८

1 खे़न् ये़म्‍मो हुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बान्‌हाःप्‍पे?”

2 ये़सुरे़ खे़प्‍मो हिन्‍जाॽधिक् उःत्तुआङ् खुनिॽ लुम्‍मो ये़प्‍सुर 3 मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़ले़क्‍खुम्‍माङ् कन् हिन्‍जाॽइन् कुइसिःक् खिनिॽ के़म्‍बोःक्‍खिन्‍ने़ फाॽग्र आप्‍फाल्‍ले़आङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो, 4 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‌आप्‍फेःक् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍सिङ्‌ङाङ् कन् हिन्‍जाॽइन् हे़क्‍के पोःङ् खे़न्‍ने साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ आमिङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा हिन्‍जाॽइन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो॥ 6 कर आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पा चुक्‍सा हिन्‍जाॽथिक् लायो चोःक्‍मा पाङ्‌घुॽ, खे़ल्‍ले़ कुनिःङ्‌मो लुम्‍सुम्‍मिन् इघेःङ्‌माआङ् वरक्‍को लाप्‍फुमाल्‍ले़ए नुःबा पोःङ्‌लो॥

7 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कप्‍मो यरिक् वाॽरो॥ अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽग ताःएरो, कर वेॽहाॽ लायोओ के़धाःबा मनाःङ्‌ग चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! 8 खे़ने़ॽ के़लाङ् के़हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़ॽआङ् लाप्‍फुसे़ॽ॥ लाङ्-हुक् ने़प्‍माङ्‌नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ लाङ्धिक्‌नु हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 9 खे़ने़ॽ के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र यगे़लःत्ते़ॽआङ् लाप्‍फुसे़ॽओ॥ ने़त्‍छि मिक्‍नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना खे़मायङ्‌सङ्‌बा मिओ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ मिक्‍थिक्‍नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥”

10 “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, कन् चुक्‍पा चुक्‍पाहाॽ कुनामे़न्‍छाॽ मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्, कङ्‌हाॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा खुनिॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ सदादिङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुदगि मे़वाॽरो॥ 11 ((थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग के़माबाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ त्‍याङ्‌बारो॥))”

के़माबा मे़ल्‍लुक्

12 “आल्‍ल, किप्‍थिक् (१००) मे़ल्‍लुक् के़गप्‍पाल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍थिक् माःल्‍ले़ थे चोगुॽ? खे़ल्‍ले़ खे़न् फाङ्‌-फाङ् (९९) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ चाराम्‍मादे़न्‍नो ले़रुधसिआङ् खे़न् के़माबा मे़ल्‍लुक्‍किल्‍ले़ कुगोःत्‍छे़ मे़बेःक्‍किन्‍बि? 13 खे़ल्‍ले़ खे़न् के़माबा मे़ल्‍लुक्‍किन् खोःसुल्‍ले़ से़क्‍खाए खे़न् मे़म्‍माए फाङ्‌-फाङ् (९९) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ कत्तुसिबानुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् सःत्‍लो॥ 14 हे़क्‍केलॽरिक्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कन् चुक्‍पाहाॽओ थिक्‍काङ् मे़माःने़न्‍ल के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥

लायो के़जोःक्‍पा नुसाॽइन् तोःम्‍मा

लुका १७.३

15 नसानिबाधिक्‍ले़ खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो चोगुॽने़ फाॽग्र खे़ने़ॽरक् खे़ल्‍लो पेगे़ॽआङ् कुलायोःन् ओसेःन्‍धाक्‍ते़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ के़बाःन्‍निन् खे़प्‍सुने़ फाॽग्र खे़न् नसानिबाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दोःन्‍दुरो॥ 16 कर खे़ने़ॽ के़बाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽनु वेॽ थिक्‍पा इग्र ने़प्‍फु तेॽरे़से़ॽआङ् याम्‍मो पेगे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक्, ‘ने़प्‍फु इग्र सुम्‍सि तोःन्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ तगि के़रे़क् पाःन्‍हाॽरे़न् निःन्‍धो चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥’* 17 खे़ल्‍ले़ आल्‍लसाङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़म्‍मा नाॽरुसिने़ फाॽग्र सेसेहुप्‍लक्‍को कन् पाःन्‍निन् तारे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन्‍नाङ् नाॽरुने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् नु एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा ताप्‍फे़ःम्‍बा मना कुइसिःक् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 18 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़साक्‍तुबान्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोआङ् साक्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़हन्‍दुबान्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो हन्‍लो॥ 19 याम्‍मो इङ्‌गाॽ अक्‍खेआङ् मे़त्‍निङ्, खिनिॽओ ने़प्‍फु मनाहाॽ निङ्‌वाॽबो थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌सिने़ फाॽग्र थे के़नाःक्‍सुसाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़न् के़जोःक्‍सि के़बिसिॽरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु इग्र सुम्‍भु मनाहाॽ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो मे़जुम्‍मिल्‍ले़, इङ्‌गाॽ खुनिॽ लुम्‍मो वाॽआरो॥”

ले़प्‍मि मे़म्‍बिमनाबा सेवारोबाल्‍ले़न्‌खे़दाॽ

लुका १७.४

21 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् ये़सुरो फे़रे़आङ् सेःन्‍दोसु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आदक्‍ले़ङ्‌ङो लायो के़जोःक्‍पार के़ने़बान् आक्‍खे़न्‍ले़ङ् ले़प्‍मि पिरुङ्‌बाबे? नुसि ले़ङ् थारिक्‍पि?”

22 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “नुसि (७) ले़ङ्‌रक् मे़ःन्, कर नुसिआङ्‌नुबोःङ्‌ले़ङ् (७०) थारिक् ले़प्‍मि के़बिरुर पोःङ्‌लो॥

23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग लत्‍छा हाङ्‌धिक्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽरे़ मे़देॽरुबा साम्‍म्‍याङ्-याङ्‌इत्‍छिःन्‌फोःङ्‌मा याःम्‍बक् चोगुबान्‍नु तङ्‌मा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 24 खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ सिङ्‌नाःत्तिन् फोःङ्‌मा हेःक्‍तुल्‍ले़ थिबोःङ् हे़न्‍छिङ् (१०,०००) साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि सिङ्‌नाःत् फोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा मनाःन् खुने़ॽओ मे़दारु॥ 25 खे़ल्‍ले़ खे़न् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छिःन्‌हुङ्‌मा मे़सुक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्, कुस्‍साःहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कत्तुबा के़रे़क् चिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घे़म्‍मे़ॽआङ् फोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् फोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् हाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 26 कर खे़न् सेवारोबान् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तु, ‘आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ नासि थःत्ताङ्‌ङे़ॽआङ्‌कुभा ये़म् थारिक् हाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ! इङ्‌गाॽ के़याङ्‌ङिन् के़रे़क् हुङुङ् पिने़रो॥’ 27 हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् के़रे़क् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् ले़प्‍मि पिरुआङ् पाङ्‌घुदेःसुरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोबान् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ल्‍ले़ किप्‍थिक् युप्‍पा याङ्‌इत्‍छि कुसिङ्‌नाःत् के़बप्‍पा कुन्‍जुम् सेवारोबान् तुमु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् कुन्‍जुम् सेवारोबान् फत्तुर कुसित्‍लाःन् यॽरुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, ‘इङ्‌गाॽओनु के़देॽरुबा सिङ्‌नाःत्तिन् आल्‍लोसा हुङे़ॽ॥’ 29 खे़ल्‍ले़ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तुर मे़त्तु, ‘चुम्‍मे, इङ्‌गाॽ नासि थःत्ताङ्‌ङे़ॽआङ्‌कुभा ये़म् थारिक् हाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ! इङ्‌गाॽ के़याङ्‌ङिन् के़रे़क् हुङुङ्‌लो॥’ 30 कर खे़ल्‍ले़ मे़दे़न्‍दे़न्‍नाङ् खे़न् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌ङिन् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् पुङ्‌लाहिम्‍मो याक्‍ल फाॽआङ् साक्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 31 वेॽ सेवारोबाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़निःसुआङ् खुनिॽ साॽरिक् निङ्‌वाॽ तुगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ हाङ्‌ङिन् मे़जे़क्‍तु॥ 32 हाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़न् तगिस्‍मा सेवारोबान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽग ताक्‍के़भे़ॽबा सेवारोबाने़रो! खे़ने़ॽ पेलि के़भाक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ के़रे़क् के़सिङ्‌नाःत्तिन् ले़प्‍मि पिने़आङ् वयाङ्‌लो॥ 33 कर खे़ने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ने़बा कुइसिःक्‍के खे़ने़ॽआङ् के़न्‍जुम् सेवारोबान् लुङ्‌माॽ तुक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़म्‍बि?’ 34 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक्‍किन् पोगे़आङ् खे़न् सेवारोबे़न् सिङ्‌नाःत्तिन् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् तुक्‍खे मे़जाःत्तुर फाॽआङ् पुङ्‌लाधाबाल्‍लो हुक् सुप्‍तुरो॥”

35 ये़सुरे़ कुनुप्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, “खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ सिक्‍लुङ्‌मोनुए ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍सिम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा आम्‍बारे़आङ् बा हे़क्‍केए के़मे़त्तिॽरो॥”

19

मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌पाःन्

मर्कुस १०.१-१२

1 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् गालिल थुम्‍मोलाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा यहुदिया थुम्‍मो पेरो॥ 2 यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ वेःन्‍दुसिरो॥ 3 कुभा फरिसिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ साॽमा फाॽआङ् पाःन् मे़गे़सु, “थेआङ् याःम्‍बक् मे़म्‍भेःन्‍ने मनाःल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽमा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पिरुबि मे़ःम्‍बि?”

4 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “मे़ःम्‍बे़! साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍निन् खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? चइःत्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मोए ‘खे़ङ्‌हाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽ चोगुसिरो॥’* 5 हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुम्‍बा नु कुम्‍मासि ले़रुसिआङ् कुमेःत्तिन्‍नु तङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिरो॥’* 6 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽग ने़प्‍फुसि मे़ःन्, कर लत्‍छा थक्‍सिरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लत्‍छा थक् चोगुसिबाहाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ से़म्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥”

7 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थेआङ् मोसाःल्‍ले़ ‘ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् इङ्‌गाॽ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍तुआङ् पाङ्‌मादेःमा सुक्‍तुॽ’ लॽरिक् साप्‍तुबाबे?”

8 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबा के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मोसारे़ खिनिॽ मेःत्‍हाॽ नाॽमा के़सुक्‍तुम्‍सिम् फाॽआङ् साप्‍तुबारो॥ कर कुहेःक्‍सिङ्‌मोग अक्‍तङ्‌बा होःप्‍ते़रो॥ 9 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आत्तिन् ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् वेॽहाॽनु मे़न्‍लाम्‍मे नाॽरुआङ् वेॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, खे़ल्‍ले़आङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक्‍के चोगुॽरो॥” ((हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ खे़न् नाॽरुमा मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ खे़ल्‍ले़आङ् याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक्‍के चोगुॽरो॥))

10 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “मेःत् ये़म्‍बाॽ लुम्‍मो बा हे़क्‍केरक् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍माए नुःबारो॥”

11 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “के़रे़क्‍ले़ग कन् पाःन्‍हाॽ ताःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्, कर आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खोःसुॽ, खे़ल्‍ले़रक् ताःक्‍मा सुक्‍तुॽ॥ 12 मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍मना यरिक् पन्‌ये़म्‍हाॽ वाॽरो॥ कुभाग सावाःन्‍छिङ्‌मानुधोए सिङ्‌गारु मे़वाॽरो, वेॽहाॽ मनाहाॽरे़ सिङ्‌गारु मे़जोगुसि, हे़क्‍क्‍याङ् कुभाग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा फाॽआङ् मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ आत्तिल्‍ले़ ताःक्‍मा सुक्‍तुॽ हाराॽ खे़ल्‍ले़ए ताःक्‍तुर॥”

ये़सुरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिॽ

मर्कुस १०.१३-१६, लुका १८.१५-१७

13 थिक् ये़न् ये़सुरे़ हुक् ने़स्‍सुआङ् तुवा चोगु पिरुसिर फाॽआङ् मनाहाॽरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़दारुसि॥ कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् हिन्‍जाॽबित्‍छा के़दाःप्‍पाहाॽ मे़भे़ःक्‍तुसि॥

14 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा फाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् हिन्‍जाॽबित्‍छा हे़क्‍तङ्‌बाहाॽरे़न्‍नेरो॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुर मुॽइसाम् पिरुसिआङ् खे़प्‍मोलाम् थासिङ्‌लो॥

याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मना

मर्कुस १०.१७-३१, लुका १८.१८-३०

16 आल्‍ल मनाधिक् ये़सुरो फे़रे़आङ् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, आक्‍तङ्‌बा नुःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुङ्‌बे?”

17 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् सेःन्‍गे़दोआबाबे? के़नुॽबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् वाॽरो॥ कर खे़ने़ॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमा निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ इःत्ते़ नाःत्ते़ॽओ॥”

18 खे़न् मनाःल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “आत्तिन् साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌ङिन्‌इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌बाबे?”

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तु, “मना से़प्‍मा मे़नुॽने़न्, चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, खुःम्‍मा मे़नुॽने़न्, इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, 19 के़म्‍बा के़म्‍मासि इङ्‌धाःङ् पिरे़से़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥”*

20 खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ मे़त्तु, “कन्‍हाॽ के़रे़क् इःत्तुङ्-नाःत्तुङ्‌ङाङ्‌ङे वाॽआरो॥ आल्‍लसाङ् याम्‍मो थे चोःक्‍माओ सुःन्‍दाङ्‌बे?”

21 ये़सुरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए कुलिङ्‌धो के़प्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र पेगे़ॽआङ् के़गत्तुबान्‌के़रे़क् सङ्‌घे़देःसे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे के़घोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़रे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥”

22 खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़र खे़प्‍मोलाम् पेरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग यरिक् याङ्‌साकुन्‍धे कत्तुरो॥

23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा साॽरिक् साक्‍लो॥ 24 याम्‍मोआङ् खिनिॽ मे़त्‍निङ्, याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मानुःल्‍ले़ उमेःन् सम्‍मेःत्तिल्‍ले़ कुहङ्‌ङो लाःप्‍मा उसुरु पोःङ्‌लो॥”

25 हे़क्‍क्‍याङ् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ हाःत् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍पाबे?”

26 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागि कन् पोःङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा चोःक्‍साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो॥”

27 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “दाङ्‌बे, आनिगे़ग के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुम्‍बे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ तिम्‍मासिगे़आङ् वयिगे़रो॥ आनिगे़ग थे खोःसुम्‍बे़बाबे?” 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् के़दाःबा कुसङ् हाङ्‌जुम्‍मो मिमिदिङ्‌गे़न् हाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌ङारो॥ खे़न् ये़म्‍मो खिनिॽ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़दिम्‍बाहाॽआङ् थिक्-ने़त् (१२) हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङिआङ् इस्राइलबा थिक्-ने़त् सुवाङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हाङ् के़जोगिॽरो॥ 29 आत्तिल्‍ले़ आलागि हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, ने़ॽनुसाॽहाॽ, फुॽनुसाॽहाॽ, पाः माहाॽ, इग्र हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ ले़रुसिआङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ग किप्‍थिक् (१००) ले़ङ्‌नुःल्‍ले़आङ्‌यरिक् खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 30 कर आल्‍लो तगि के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥”

20

चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा याःलिक्हाॽरे़न् खे़दाॽ

1 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–लत्‍छा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍ताप्‍दाङ्‌बान् थिक् तानाम्‍सा कुइक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा याःलिक्‌साङ्‌से़ॽ पेरो॥ 2 खे़ल्‍ले़ मनाहाॽ थिक्‌ये़न्‍बा नाम्‌याक्‍किङ्‌ग युप्‍पायाङ्‌धिक्* पिमा पाःन् तङ्‌घुआङ् कुइक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक् पाङ्‌घुसिरो॥ 3 तानाम्‍बा कुमुक् फाङ्‌सि (९) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मो पेःल्‍ले़ कुभा मनाहाॽ पाङ्‌जुम्‍हाःत्ति थेआङ् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वये़बा निःसुसिआङ् 4 मे़त्तुसि, ‘खिनिॽआङ् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् आजे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ खोःमा के़याॽरिबा याङ्‌ङिन् पिनिङ्‌लो॥’ 5 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ याःम्‍बक् चोःक्‍से़ मे़बे॥ खुने़ॽ ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त् (१२) हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो कुमुक् सुम्‍सि (३) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ लाःक्‍कात् पेःल्‍ले़ मनाहाॽ तुमुसिआङ् बा हे़क्‍केए मे़त्तुसि॥ 6 याङ्‌सि कुमुक् ङासि (५) मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मो पेःल्‍ले़ मनाहाॽ थेआङ् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वये़ मे़गत्ते़बा याम्‍मो निःसुसिआङ् सेःन्‍दोसुसि, ‘आइन् थेआङ् खिनिॽ नाम्‍धाधा याःम्‍बक् के़न्‍जोगिन्‍बाबे?’

7 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, ‘थेःन् चोःक्‍माबे, आनिगे़ आत्तिल्‍ले़आङ् याःलिक् याप्‍मि मे़साङिगे़न्‍लो॥’

खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, ‘हे़क्‍केने़ फाॽग्र खिनिॽआङ् पेगे़म्‍मे़ॽआङ् आजे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥’

8 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् याःलिक् के़भम्‍बान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘के़रे़क्‌याःलिक्‍हाॽ उःत्ते़से़ॽआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽओलाम् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ नाम्‌याक्‍किन् हाःत्ते़से़ॽओ॥’ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् याःलिक् के़भम्‍बाल्‍ले़ कुमुक् ङासि मुक्‍ते़ल्‍ले़ याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बा याःलिक्‍हाॽ उःत्तुसिआङ् युप्‍पायाङ् थिक् थिक् के़रे़क् नाम्‌याक् पिरुसिरो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि याःम्‍बक्‍को के़भन्‍छिङ्‌बाहाॽरे़ग खे़न् मे़निःसुआङ् आनिगे़ यरिक् खोःसुम्‍बाबिला लॽरिक् मे़इःत्तु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् युप्‍पायाङ् थिक्‍लक् मे़घोःसुरो॥ 11 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नाम्‌याक् मे़दाःक्‍तुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ दाङ्‌बान्‍नु लुङ्‌हाःप्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥ 12 खे़न् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, ‘कन् एगाङ् के़साङुसिबाहाॽरे़ग कुमुक् थिक्‍लक् याःम्‍बक् मे़जोगु॥ आनिगे़ ले़न्‍दिक् खाराक् नाम्‍से़ःक्‍माओ याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़साङ् खे़ङ्‌हाॽनु कुदङ्‌बा याप्‍मि के़जोगे़रो॥’

13 कर खे़न् मनाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ थिक्‍किन् नोगप् पिरु, ‘लाजे, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ निङ्‌घुम् मे़म्‍मे़त्ते वाॽआरो॥ खे़ने़ॽ युप्‍पायाङ्‌धिक्‍को याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़दे़न्‍दे़बाबि मे़ःम्‍बि? 14 के़नाम्‌याक्‍किन् ताःक्‍ते़ॽआङ् पेगे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग एगाङ् साङ्‌मनाबान्‍नाङ् खे़ने़ॽ पिने़बा यारिक्‍के पिमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 15 इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मनाहाॽ आयाङ्‌ङिन् पिमासि युक् मे़गत्तान्बि? इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ यम्‍बा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ थेआङ् के़सिक् पोःक्‍पाबे?’ 16 अक्‍खेलॽरिक् आल्‍लो तगि के़वाॽबाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ याम्‍मो कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मर्कुस १०.३२-३४, लुका १८.३१-३४

17 आल्‍ल ये़सुःन् यरुसले़म थो पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, 18 “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, आनिॽ यरुसले़म थो आबेःक्‍ल आबत्‍लो॥ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुआङ् 19 थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ किनाःन्‍दि मे़बिरुर, ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुर, सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुर फाॽआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ वेॽहाॽ सेवा चोःक्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मर्कुस १०.३५-४५

20 हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु युहुन्‍नारे़ खुन्‍छिॽ माःन्‌कुस्‍साःहाॽनु त्‍ये़आङ् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ल ये़सुःन् पेलि फाक्‍तुरो॥

21 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “थे़मा चोगुङ् पिने़र फाॽआङ् पेलि के़भाक्‍काबे?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “के़हाङ्‌जुम्‍मो कन् ने़प्‍फु आस्‍साःहाॽ के़जुप्‍साङ् नु के़भे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा पाङ्‌घे़से़ॽओ॥”

22 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ थेःन् के़नाःक्‍सुर के़बत्‍छिॽ खे़न् कुसिङ् के़न्‍निःत्‍छुन्॥ इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा तुक्‍खेवा खोर्याओ थुङ्‌मा के़सुक्‍सुबि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “सुक्‍सुगे़ॽ॥”

23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा खोर्याओ के़धुङ्‌सुॽ, करसाङ् आभे़न्‍छाङ् नु आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा के़सुक्‍सिॽ पाःप्‍मा युक् मे़गत्तान्‍लो॥ खे़न् ते़न्‍हाॽग पानुदिङ् आम्‍बारे़ आत्तिन्‍हाॽ पिमासि फाॽआङ् यारिप् चोगुआङ् वाॽ, बा खे़ङ्‌हाॽरक् युङ्‌मा मे़घोःरो॥”

24 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थिबोःङ् (१०) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् याकुब हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन्‍नु खुन्‍छिॽ सिक् पोगे़रो॥ 25 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत्‌मे़मे़त्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़आङ् खुनिॽ फोःसाङ्‌बाहाॽ साक्‍के़ले़क्‍काङ्‌युक् मे़जोगुसिबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 26 कर खिनिॽ लुम्‍मोग हे़क्‍के पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खिनिॽ लुम्‍मोग आत्तिल्‍ले़ लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् हाराॽ खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌लरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगाङ् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़न् खिनिॽ योःक् पोःङ्‌लरो॥ 28 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सेवा मे़जोःक्‍कार फाॽआङ् मे़ःन्, कर सेवा चोःक्‍से़ त्‍याङ्‌बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ लायोलाम् थे़ॽमासिआङ्‌ताङ्‌से़ःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥”

ये़सुरे़ ने़प्‍फु मिक्‍फःम्‍बाहाॽ निःमा के़सुक्‍पा चोगुसिॽ

मर्कुस १०.४६-५२, लुका १८.३५-४३

29 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़रिहो ये़क्‌यक्‍कोलाम् मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽनु मे़धासिङ्‌लो॥ 30 खे़प्‍मो मे़बेर मे़बत्‍छे़बा लाम्‍मो ने़प्‍फु मिक्‍फःम्‍बाहाॽ युङे़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेःक्‍ल पत् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसे़त्‍छुआङ् अःक्‍ते़त्‍छि, “दाङ्‌बे, दाउदरे़ कुस्‍साःए, आन्‍छिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ!” 31 खे़न् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़ःक्‍तुसिर स्‍वाःत् युङ्‌मा मे़बाङ्‌घुसि, कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छिरो, “दाङ्‌बे, दाउदरे़ कुस्‍साःए, आन्‍छिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ!”

32 ये़सुरे़ ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़त्‍छिङ्‌बा खिन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍सुबे?”

33 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “दाङ्‌बे, आन्‍छिगे़ निःमा के़सुक्‍पा आजोगे़त्‍छे़ॽओ॥” 34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् खुन्‍छिॽ मिक्‍हाॽ सुःसु पिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खिमो खे़ङ्‌हाॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़त्‍छिआङ् खुने़ॽ कुएगाङ् कुएगाङ् खे़ङ्‌हाॽ थाने़त्‍छिरो॥

21

ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो लाःत्

मर्कुस ११.१-११, लुका १९.२८-३८, युहुन्‍ना १२.१२-१९

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरुसले़म निःत्ताङ्‌बा जैतुन कोःक्‍माल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा बे़थफागे पाङ्‌भेॽ निःत्ताङ् मे़गे़रे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, 2 “खिन्‍छिॽ तगाङ्‌बा पाङ्‌भेॽओ पेसे़ॽ, खे़प्‍मो के़लाःत्‍छिल्‍ले़सा इमे़घेःक्‍खुमा अदङ्‌माःल्‍ले़ कुबेसाङ् कुस्‍साःन् ये़प्‍पा के़दुम्‍सुॽ॥ खे़न् ले़रे़त्‍छे़ॽआङ् इङ्‌गाॽओ तारे़त्‍छे़ॽओ॥ 3 मनाहाॽरे़ थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे फाॽआङ् सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍सिने़ फाॽग्र कङ्‌हाॽ आनिगे़ दाङ्‌बे़न् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽ, हाराए खुने़ॽ याङ्‌ना नुःक्‍तुसिॽ फाॽआङ् मे़त्ते़छे़ॽओ॥” 4 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो–

5 “यरुसले़मस्‍मा मनाहाॽ मे़त्ते़से़ॽ,*

खिनिॽ पयम्‌हाङ्‌ङिन् खिनिॽओ तार पत्‌,

खुने़ॽग चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍सिङ्‌ङाङ् अदङ्‌साःन् युक्‍तुआङ् ताः,

खुने़ॽग अदङ्‌साःन्‍ने युक्‍तुआङ् तार पत्‍लो॥”*

6 खे़न् ने़प्‍फु हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍के चोगे़त्‍छु॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ अदङ्‌साःन् नु अदङ्‌माःन् तारे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् खुनिॽ तेःत्‍हाॽ मे़ने़स्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अदङ्‌साःन् युक्‍तुरो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुरे़ कुदगि कुदगि लाम्‍मो खुनिॽ तेःत्‍हाॽ मे़भे़सु, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ चुजुक्‍सा सिङ् पोराःक्‍हाॽ मे़जे़प्‍तुआङ् लाम्‍मो मे़भे़सुर खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो॥ 9 खुने़ॽ कुदगि नु कुएगाङ् के़बप्‍पा यरिक् मनाहाॽरे़ मे़अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़बाःत्तु,

“दाउदरे़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुनारा पोःररो!

यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबा पोःङ्‌लरो!

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!”*

10 ये़सुःन्‌यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को लाःसे़ल्‍ले़ यम्‍बा हयङ्‌किल्‍लिङ्‌पोःक्‍खे़आङ् मनाहाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍लाप्‍मा मे़हेःक्‍तु, “कङ्‌ग हाःत्‍निबे?”

11 मनालुम्‍मोलाम् कुभारे़ नोगप् मे़बिरुसि, “कङ्‌ग गालिलस्‍मा नासरतलाम् के़दाःबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा ये़सुरो॥”

ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पेःक्

मर्कुस ११.१५-१९, लुका १९.४५-४८, युहुन्‍ना २.१३-२२

12 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पेआङ् खे़प्‍मो चिगःक्‌वा के़सङ्‌बा के़इङ्‌बाहाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा हेःक्‍तुसि॥ याङ् के़ले़क्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌ले़क्‍मा साप्‍ने़त्तिन् नु पुत्तुःक्‍के के़सङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍नाःन् ले़क्‍खुबिरुसिरो॥ 13 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽ आहिम्‍मिङ्‌ग तुवा चोःक्‍मा हिम् पोःङ्,’ कर खिनिॽग फाःन्‍दाहाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा ते़न् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो!”

14 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो वये़ल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बाहाॽ नु लाङ्‌सक्‍पाहाॽ मे़द्‌ये़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नुसुसिरो॥ 15 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़निःसु हे़क्‍क्‍याङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़आङ् माङ्‌हिम्‍मो दाउदरे़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुनारा पोःर लॽरिक् मे़अःक्‍ते़बा मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़रो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “कन्‍हाॽरे़ थे मे़बाःत्तुर मे़बत् के़ङ्‌घे़प्‍सुन्बि?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़प्‍सुङ्‌बे़, कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पे़न्‌खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?

‘हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ नु नुगे़धुङ्‌बाहाॽलाम् खुने़ॽ के़नारा फोःमा पाङ्‌घुसि’ ”*

17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ले़रुधसिआङ् ये़क्‌यक्‍लाम् बे़थानि पाङ्‌जुम्‍मो पेआङ् याङ्‌धोःक्‍ते़रो॥

ये़सुःन् नु पःत्‍छेॽबुङ्‌मा

मर्कुस ११.१२-१४,२०-२४

18 कुदाःन्‍दिक् तानाम्‍सा ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु ये़क्‌यक्‍को नुःक्‍खे़आङ् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 19 लाम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् निःसुआङ् कुबेसाङ् पे, हे़क्‍क्‍याङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुभे़क्‌वारक् पत्‍छे़ कर कुजाॽ मे़बत्‍छे़न्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् मे़त्तु, “आल्‍लआङ्‌धो आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़जाॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् खिमो इले़मे़ स्‍ये़रो॥

20 हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़बारे़, “आक्‍खे़न् हाराने़ कन् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् इले़मे़ स्‍ये़बाबे!”

21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के नसाःन् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र कन् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् चोःक्‍मा के़सुक्‍तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़म्‍म्‍याक्‍लक् मे़ःन्, कर ‘कन् कोःक्‍मान् हाॽयाक्‌आगे़ॽआङ् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌ङे़ॽ’ के़मे़त्तुम्‍मिल्‍ले़ खे़न् के़त्‍लो॥ 22 खिनिॽ तुवाओ के़नाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् खोःसुम्‍बे़ॽ फाॽआङ् नसाःन् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़घोःसुम्‍लो॥”

ये़सुरे़ कुयुक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेःन्‍दो

मर्कुस ११.२७-३३, लुका २०.१-८

23 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो के़रे़आङ् मनाहाॽ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु वेॽ यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽ? कन् युक्‍किन् हाःत्‍ले़ के़बिरे़?”

24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् लत्‍छा सेःन्‍लाप्‍थिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नोगप् के़बिरिॽने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽआङ् थे़मा युक्‍किल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुङ् खे़न् मे़त्‍निङ्‌लो॥ 25 युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिमा कुयुक्‍किन् आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बाबि, इ मनालाम्बि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, थेआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् सेःन्‍आलाप्॥ 26 कर ‘मनाहाॽलाम्’ आबाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र मनाहाॽ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍पि फाॽआङ् आगिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाहाॽरे़ युहुन्‍नाःन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥” 27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् खे़न् इङ्‌गाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥”

ये़सुरे़ ने़प्‍फु साःहाॽरे़न् खे़दाॽइन् पाःत्तुॽ

28 याम्‍मो ये़सुरे़ खे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ खे़दाॽधिक् मे़त्‍निङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थे के़इःत्तुम् आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ लत्‍छा मनाधिक् वये़, खे़ल्‍ले़ ने़प्‍फु कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ वये़त्‍छि॥ खे़न् मनाःन् कुस्‍साः तुम्‍बाल्‍लो पेआङ् मे़त्तु, ‘आस्‍साःए, पेगे़ॽआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍को याःम्‍बक् चोगे़ॽओ॥’ 29 खे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ तगिग ‘मे़जोःक्‍कान्‍लो’ मे़त्तु, कर याङ्‌सि कुनिङ्‌वाॽ नुःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌पेआङ् याःम्‍बक् चोगुरो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍बाःन् कुस्‍साः फोॽबाल्‍लो पेआङ् बा हे़क्‍केए मे़त्तु॥ खे़न् कुस्‍साः फोॽबाल्‍ले़आङ्, ‘पोःङ् आदाङ्‌बे, पेःक्‍कारो’ मे़त्तु, कर खे़न् याःम्‍बक्‍को मे़बेने़न्‍लो॥ 31 आल्‍ल खे़न् ने़प्‍फुओ आत्तिल्‍ले़ खुन्‍छिॽ पाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोगे़त्‍छुबे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “तुम्‍बाल्‍ले़रो॥”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु के़त्‍निमाहाॽ खिनिॽनुःल्‍ले़आङ् तगि मे़लाःत्‍लो॥ 32 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् खिनिॽ साम्‌योनिबा लाम् ओसेःन्‍धाक्‍से़ त्‍ये़बारो, हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽ सम्‍दाङ् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ कर एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु के़त्‍निमाहाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़न् के़निःसुम्‍साङ् खिनिॽ लायोलाम् के़न्‍हिन्‍दिन्‍नाङ् खुने़ॽ नसाःन्‍नाङ्‌के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥”

ये़सुरे़ ताप्‍फे़ःम्‍बा कुभ्रे़ःङ् इक्‍मःबाहाॽरे़न् खे़दाॽइन् पाःत्तुॽ

मर्कुस १२.१-१२, लुका २०.९-१९

33 ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “वेॽस्‍मा खे़दाॽधिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ थिक्‍ले़ङ् यम्‍बा लाजेॽदाङ्‌बाधिक् वये़, खे़ल्‍ले़ लत्‍छा इक्‍को चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ लेःत्तुआङ् कुघिरि लुङ्‌धाक् से़त्तुर फाङु, हे़क्‍क्‍याङ् कुलुम्‍मो लुम्‍बाःत् तयुआङ् खे़प्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मा ते़न्धिक्‌चोगु॥ इक् कोमा याक्‍साधिक्‍काङ् चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि इक्‍मसाबाहाॽ पिरुसिआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ पेरो॥ 34 चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुप्‍मा ये़म् त्‍ये़ःल्‍ले़ कुलक् लाःसे़ कुसेवारोबाहाॽ इक्‍मःबाहाॽरो पाङ्‌घुसिरो॥ 35 खे़न् इक्‍मःबाहाॽरे़ कुसेवारोबाहाॽ मे़दे़म्‍सुसि हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पान् मे़हिप्‍तु, निसिगेःक्‍पान् मे़से़रुआङ् सुम्‍सिगेःक्‍पान् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बःत्तु मे़से़रुरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ तगिनुःल्‍ले़आङ् यरिक् कुसेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसि, कर खे़न् इक्‍मःबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽआङ् बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसि॥

37 हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ आल्‍ल कन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा आस्‍साःन् पाङ्‌घुङ्‌ङिल्‍ले़ग से़क्‍खासाङ् कुना मे़साॽरुबिला फाॽआङ् इःत्तुआङ् कुस्‍साःन् पाङ्‌घु॥

38 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ कुस्‍साःन् मे़निःसुआङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, ‘कङ्‌ग कुम्‍बारे़ कुलक् के़घोःबारो, कन्‌से़रुम्‍माङ् कुलाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ आनिॽ हुक्‍काप्‍पासिरो॥’ 39 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दे़म्‍सुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुआङ् मे़से़रुरो॥”

40 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आल्‍ल चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताआङ् खे़न् इक्‍मःबाहाॽ आक्‍खे मे़त्तुसिॽबे?”

41 खे़न् तुम्‌यक्‌याबाहाॽ नु यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “खुने़ॽ ताआङ् खे़न् ताक्‍के़भे़ॽबा मनाहाॽ से़क्‍खासाङ् साॽरिक् तुक्‍खे चाःत्तुसिर से़रुसिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि वेॽ इक्‍मःबाहाॽ पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुम्‍मिल्‍ले़ कुलक्‍किन्‌मे़बिरुॽरो॥”

42 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ साम्‌योसाप्‍लाओ मे़न्‍निःत्ते के़वयिबि?

‘लुङ्‌गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन्

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा कुम्‍मा लुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

कङ्‌ग यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ए चोगुबारो,

हे़क्‍क्‍याङ् कन् आनिॽ निःमो निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍लो॥’* 43 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ मे़त्‍निङ्, खिनिॽओलाम् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् नाप्‍पाङ् खे़न्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के के़जोःक्‍पा मनाहाॽ पिरुसिरो॥ 44 ‘आत्तिन्‍हाॽ खे़न् लुङ् सम्‍दाङ् मक्‍मे़धाःॽ, खे़ङ्‌हाॽ मे़भक् मे़सिःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽ सम्‍दाङ् खे़न् लुङ्‌ङिन् मक्‍थाःॽ, खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़क् मे़सिःरो॥’ ”

45 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ कन् खे़दाॽइन् मे़घे़प्‍सुआङ् कङ्‌ग आनिगे़ याःम्‍बेओए ये़सुरे़ पाःत्तुर पत् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 46 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, कर मनाहाॽ मे़गिरुसि थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ ये़सुःङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वये़रो॥

22

पयम् साभाङ्‌जारे़न् खे़दाॽ

लुका १४.१५-२४

1 ये़सुरे़ खे़न् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ याम्‍मो खे़दाॽहाॽओ अक्‍खे मे़त्तुसि– 2 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग लत्‍छा हाङ्‌धिक्‍ले़ कुस्‍साःल्‍ले़ कुमेःक्‍खिम्‍मिल्‍ले़न्‌साभाङ्‌जा से़ःसुबा खे़दाॽ कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 3 मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जारे़न् चामुक् थिमुक्‍किन् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ साभाङ्‌जाओ ताःप्‍मासि कुसेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसि, कर खे़ङ्‌हाॽ ताःमा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍लो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभा कुसेवारोबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, ‘खे़न् उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ अक्‍खे मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाःन्‌यारिप् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ लुप्‍मनाबा थक्‍साहाॽ से़रुङ्‌सिङ्‌ङाङ् के़रे़क् चामा थुङ्‌मान् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ त्‍ये़म्‍मे़ॽओ॥’ 5 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़म्‍घे़म् मे़न्‍लाप्‍तुन्‍नाङ् कुभाग प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्‍से़ मे़बे, कुभा ले़ङ्‌हङ् चोःक्‍से़ मे़बे, 6 कुभारे़ग कुसेवारोबाहाॽ मे़दे़म्‍सुसिआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुसिआङ् मे़से़रुसिरो॥

7 खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक् पोगे़॥ खुने़ॽ थक्‍सुबाहाॽ पाङ्‌घुसिआङ् खे़न् मना के़से़प्‍पाहाॽ के़रे़क् से़प्‍मा पाङ्‌घुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ ये़क्‌यक्‍किन् फुत्‍लुम् हाःन्‍दुदेःसु पिरुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, ‘मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाःन्‌यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, कर खे़प्‍मो उःत्‍छिङ् के़घोःबाहाॽ ताःमा सुम्‍बोधाबा मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़क्‌यक्‍कोबा लाम् लाम्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़दुमुम्‍सिम्‍बा के़रे़क् मनाहाॽ उःत्ते़म्‌तारे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥’

10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेवारोबाहाॽ ये़क्‌यक्‍को मे़बेआङ् लाम् लाम्‍मो मे़दुमुसिबा के़रे़क् नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाहाॽ मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ मे़उःत्तु मे़दारुसिआङ् खे़प्‍मोबा युक्‍नाहाॽ मे़धिम्‍सुरो॥ 11 कर हाङ्‌ङिन् तरे तुम्‍से़ सिगाङ् लाःसे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो नुःबा तेःत् मे़न्‍जाङ्‌मनाबा मनाधिक् निःसुआङ् 12 सेःन्‍दोसु, ‘चुम्‍मे, खे़ने़ॽ आक्‍खेलॽरिक् मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ, मेःक्‍खिम्‍मो चाङ्‌मनाबा नुःबा तेःत् मे़ःन्‍ने के़लाःसे़बे?’ खे़न् मनाःल्‍ले़ थेआङ् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

13 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ सेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, ‘कन् मनाःन् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुलाङ् कुहुक्‍हाॽ इघेःक्‍खे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् लाःक्‍कात् खादाम्‍मो लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽओ॥ खे़प्‍मो हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥’ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ उःत्‍छिङ्‌मा के़घोःबाहाॽ यरिक् मे़वाॽ, कर सेःक्‍सिङ्‌मा के़घोःबाहाॽ कुभारक् मे़वाॽरो॥”

एःङ्‌याङ् हुङ्‌माबि मे़ःम्‍बि

मर्कुस १२.१३-१७, लुका २०.२०-२६

15 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ सोरिक् मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् पाःन्‍नो थाःमाबे फाॽआङ् सुक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 16 फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु ये़सुरो मे़बाङ्‌घुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खा पाःन्‍लक् के़बाःप्‍पे़न्‌आनिगे़ निःसुम्‍बे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् से़क्‍खाए के़हुॽरुसिरो॥ खे़ने़ॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नो के़म्‍बत्‍ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् मनाआङ्‌के़न्‍छे़न्‍दुन्‍छिन्‌॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ कन्‌पाःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽरोमि पयम् हाङ् सिजरे़न् एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि आम्‍बिने़न्बि?”*

18 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ फे़न् निङ्‌वाॽइन्‌निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, थेआङ् अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ पाःन्‍नो ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 19 एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा रोमि याङ्‌इत्‍छिःन्‌कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽओ याङ्‌इत्‍छिःन्‌मे़दारुआङ् 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कप्‍मो हाःत्‍ले़ कुइत्‍छाप् नु कुबाःन्‍साप् पप्‍पे?” 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिजरे़ल्‍ले़न्‌पत्‍लो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “सिजरले़ कुबाःन्‍हाॽ सिजरे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने पिरे़म्‍मे़ॽओ॥” 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् नोगप्‍पिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ खे़प्‍मोए मे़ले़रुमे़धःआङ् मे़बेरो॥

ये़सुरे़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मर्कुस १२.१८-२७, लुका २०.२७-४०

23 बा खे़न् ये़न्‍नो सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् होःप्‌लॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पा सदुकिहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, 24 “सिक्‍साम्‍बे, मोसारे़ साम्‌योथिम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍भुॽइन् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए सिःॽ, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽरे़ मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍भुॽरे़ कुलागि सागप्‍मा पोःङ्‌लो॥’* 25 आल्‍ल नुसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वये़॥ तुम्‍बाल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोगुआङ् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए स्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुमेःत्तिन्‍नु कुन्‍साॽरे़ मेःक्‍खिम् चोगु॥ 26 हे़क्‍केलॽरिक् सरुम्‍बा, याङ्‌सरुम्‍बा नु फोॽबा थारिक्‍ले़ खे़न् मेमेदुमान्‍नु मेःक्‍खिम् मे़जोगु, कर तुम्‍बान् हे़क्‍केए खुनिॽ सा-ए मे़न्‌वाॽए मे़स्‍ये़रो॥ 27 आल्‍ल कुनुप्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नाङ् स्‍ये़रो॥ 28 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् आत्तिल्‍ले़ कुमेःत् पोःङ्‌बाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु नुसि फुॽनुसाॽ के़रे़क्‍ले़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥”

29 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽग पिर्बेःम्‍बो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍नाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ग मनाहाॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा माङ्‌लाइङ्‌बा कुइसिःक्‍ने़ मे़बोःङ्‌लो॥ 31 कर सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? 32 ‘इङ्‌गाॽग अब्राहाम, इसहाक नु याकुबरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आरो॥’* खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍हाॽरे़न् मे़ःन्, कर कुहिङ्‌वे़त्‍हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो॥”

33 खे़न् के़जुम्‍बा मनाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ कुनिसाम्‍मो खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥

साम्‌योथिम्‍मो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्

मर्कुस १२.२८-३४, लुका १०.२५-२८

34 ये़सुरे़ सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ मुराःन् सुबु पिरुसि के़लॽबा पाःन्‍निन् फरिसिहाॽरे़ मे़घे़प्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌मे़दङ्‌सिङ्‌ङाङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़रो॥ 35 खे़ङ्‌हाॽओ साम्‌योसाप्‍ला साॽरिक् के़ले़बाधिक्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ साॽरुर सेःन्‍लाप्‍तु, 36 “सिक्‍साम्‍बे, साम्‌योथिम्‍मो इःप्‍मा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् आत्तिङ्‌ग?”

37 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “ ‘के़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़रे़क् के़सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़, के़रे़क् के़सक्‍मासाम्‍मिल्‍ले़, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्ते़ॽओ॥’* 38 कङ्‌ग थिक्‍सिगेःक्‍पा नु के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्‌लो॥ 39 हे़क्‍केलॽरिक् निसिगेःक्‍पा के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग बा कन्‍लो, ‘आप्‍फेःक्‌लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥’*

40 के़रे़क् साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिन् कन् ने़त्‍छि इङ्‌जाःङ्‌लाम् त्‍ये़बारो॥”

ख्रिस्‍ते़न्‌हाःत्‍ले़ कुस्‍साबे?

मर्कुस १२.३५-३७, लुका २०.४१-४४

41 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ थिक्‍दे़न्‍नो सोरिक् मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, 42 “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ थे के़इःत्तुम्‍बे? खुने़ॽ हाःत्‍ले़ कुस्‍साः फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “खुने़ॽग दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो॥”

43 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र सेसेमाङ्‌लाम् दाउदरे़ आक्‍खेलॽरिक् आदाङ्‌बे फाॽआङ्‌मे़त्तुबाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‍मो पाःत्तु,

44 ‘यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु,

के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक्

आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् खे़ने़ॽ युङे़ॽओ॥’*

45 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ए खुने़ॽ आदाङ्‌बे लॽरिक् मे़त्तुने़ फाॽग्र आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌दाउदरे़ कुस्‍साः पोःङ्‌बाबे?” 46 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌पाःन्सुत्‍लाधिक् नोगप् पिमा मे़न्‍छुक्‍तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खुने़ॽ पाःन् सेःन्‍दोःमा आःन्‍छिङ्‌माआङ्‌मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

23

ये़सुरे़ साम्‌योथिम् लाम्‍लोःबाहाॽ फे़ःक्‍तुसिॽ

मर्कुस १२.३८-४०, लुका ११.३७-५२, २०.४५-४७

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़प्‍मो के़जुम्‍बा मनाहाॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 2 “साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन्‌पोधक्‍मा युक् मे़गत्तुॽ॥ 3 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़म्‍मे़त्ति के़म्‍हुॽरिबा पाःन्‍निन् खिनिॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा हे़क्‍के मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ कुइसिःक्‍ग आबाङेआङ् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ग के़लिःप्‍पा कक्‌हे़क्‍तङ्‌बा के़साक्‍पा थिम्‍हाॽ मे़जोगुआङ् मनाहाॽ मे़गुःत्तुसिॽ, कर कक् याङ्‌याङ् लॽर फाॽआङ् आबाङे हुक्‍चोधिक्‍किल्‍ले़आङ् मे़न्‍छुस्‍सुन्‍लो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ग नुःबा पाःन्‍हाॽ मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ्‌लक् मे़जोगुरो–खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् साप्‍मा याक्‍मनाबा माक्‍पे़न्‍छाप्‍हाॽ यम्‍ब्‌यम्‍बा* मे़जोगुआङ् हुक्‍को नु तोवाबो मे़भत्‍छुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् चाङ् तेःत्तो केःम्‍ब्‌केःम्‍बा पोरोःक्‌वाहाॽ मे़भत्‍छुॽ॥ 6 खे़ङ्‌हाॽ साभाङ्‌जा नु यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मो मनाहाॽरे़ सेवा मे़मे़त्तुसिबा नु सिक्‍साम्‍बे लॽरिक् मे़मे़त्तुसिबा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 8 कर खिनिॽग आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌सिक्‍साम्‍बे लॽरिक् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् सिक्‍साम्‍बान् के़गत्तुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍क फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽ हे़क्‍केनिङ्‌लो॥ 9 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ‘पाःए’ लॽरिक् वेॽ आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुपाः के़गत्तुम्‍लो, खुने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वाॽरो॥ 10 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌‘सिक्‍साम्‍बे’ लॽरिक् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग थिक्‍लक् सिक्‍साम्‍बान् के़गत्तुम्‍लो, खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो॥ 11 खिनिॽ लुम्‍मो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा मनाःन् हाराॽ खे़न् खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 12 आत्तिल्‍ले़ यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌मा कोःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग चुक्‍सा पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् चुक्‍सा ले़ङ्‌सिङ् खे़ङ्‌ग यम्‍बा पोःङ्‌लो॥

13 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् वेॽ मनाहाॽरे़ लागि के़साक्‍तुम्‍माङ् के़वयिॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् आबाङेआङ् खे़प्‍मो खिनिॽ के़न्‍लासिन् हे़क्‍क्‍याङ् लाःप्‍मा के़गोःप्‍पा वेॽ मनाहाॽआङ् लाःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥ 14 ((खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग मेमेदुमाहाॽ इङ्‌गे़ले़क्‍तुम्‍सिम्‍माङ्‌खुनिॽ हिम्‍धाःङ्‌हाॽ के़नाप्‍तुम्‍सिम्‌, कर नुःबा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मारे़ लागि केःम्‍ब्‌केःम्‍बा तुवा के़जोगुम्॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ खुम्‍दिङ्‌ङिङ्‌ग से़क्‍खासाङ् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌लो॥)) 15 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग थिक् मनाःन् यहुदि साम्‌योओ ताःप्‍मा फाॽआङ् लाजेॽ नु वाहङ् खाराक् लाम्‍दिःक् के़जोगिरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् यहुदि साम्‌योओ के़दाःरुम्‍माङ्‌ग खे़न् खिनिॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो खुम्‍दिङ् के़घोःबा के़जोगुम्‍लो॥

16 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! आत्तिन्‌माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग थेआङ् मे़ःन्‍लो, कर आत्तिन्‌माङ्‌हिम्‍मोबा साम्‍म्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् कुबाःन्‍निल्‍ले़ खेःङ्‌सिङ्‌लो लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्॥ 17 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा अदङ्‌से! साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् यम्‍बाबि साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् सेसे के़जोःक्‍पा माङ्‌हिम्‍मिन् यम्‍बाबि? 18 खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक्‍काङ् के़बाःत्तुम्, ‘आत्तिन्‌ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् थेआङ् मे़ःन्‍लो, कर आत्तिन्‌ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नोबा चोफाॽले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न् कुबाःन्‍निल्‍ले़ खेःङ्‌सिङ्‌लो॥’ 19 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा मनासे, चोफाॽइन् यम्‍बा बि चोफाॽइन् सेसे के़जोःक्‍पा ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निन् यम्‍बाबि? 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‌ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़न्‌खे़प्‍मो के़रे़क् के़ने़बाल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‌माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग खे़प्‍मो के़वाॽबाल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 22 आत्तिन्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍सिङ् खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफु युक्‍ना नु खे़प्‍मो के़युङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍नाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥

23 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽ इक्‍ताप्‍पोलाम् नाम्‍सुना, सःप्‍फा नु हिम्‍चे़म्‍भे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मारुक्‍हाॽरे़न्‍नाङ् थिबोःङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़बिरुम्, कर नुःरिक्‍काङ् खासे़न् के़न्‍जोगुम्‍सिम्‍मिन्, वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़न्‍दुक्‍तुम्‍सिम्‍मिन्‌, हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ कन् नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा साम्‌योथिम्‍बा पाःन्‍हाॽ के़न्‍नाःत्तुम्‍मिन्‍लो॥ खिनिॽग थिबोःङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़बिरुम्‍मिल्‍ले़ कन् नुःरिक्‍काङ् खासे़न् चोःक्‍मा, वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि नु नसाःन् चोःक्‍मा के़लॽबा साम्‌योथिम्‍मोबा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽआङ् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 24 खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा लाम्‍लोःबासे, खिनिॽ सिक्‍चाहाॽ के़साःक्‍तुम् के़लःत्तुम्‍सिम्, कर उमेःन् के़लरुम्‍लो॥ 25 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग खोर्याःन् नु चे़त्‍थ्‍याःन्‌लाःक्‍कात्‍लक् वागे़हप्‍तुम्, कर सिगाङ्‌ग इङ्‌गाॽरक् चाङ् थुङुङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मान्‌नु मनाहाॽ के़नाप्‍तुम् के़दाःरुम्‍सिबा पाःन्‍हाॽरे़ के़दिम्‍सिआङ्‌के़वयिॽरो॥ 26 मिक्‍फःम्‍बा फरिसिसे, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि खोर्याःन् कुसिगाङ् वाहप्‍ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् लाःक्‍कात्ताङ् सेसे पोःङ्‌लो॥

27 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग चुनि खाम्‍मिल्‍ले़ ले़ङ्‌मनाबा इःप्‍पुङ् कुइसिःक् के़जोगिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ओमे़प्‍माल्‍ले़ लाःक्‍कात्‍लाम् नुःबा थाःप्‍साङ् सिगाङ्‌ग के़सिःबा मनाःल्‍ले़ कुये़प् नु के़जिःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुधिम् चोःक्‍लो॥ 28 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ मनाहाॽनु लाःक्‍कात्‍लाम् साम्‌योनिबा के़धाबिसाङ् सिगाङ्‌ग निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा के़जोगिॽरो॥ 29 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ मे़से़रुसिबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् के़जोगुम्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़लुःन्‍दुसिबा साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् के़साःक्‍तुम् के़जोगुम्‍लो॥* 30 हे़क्‍क्‍याङ् के़बाःत्तुम्, ‘आनिगे़ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ खुनिॽ ये़म्‍मो आनिगे़ वयिगे़ल्‍ले़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ से़प्‍मासि चुम् मे़मे़त्तुम्‍सिम्‍बे़म्‍बा वये़रो॥’ 31 हे़क्‍केलॽरिक् के़बाःत्तुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे आनिगे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़प्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ थाःक्‍मे़न्‍छाॽसिगे़ फाॽआङ् तोःन्‍दि के़बिरुम्‍लो॥ 32 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़ मे़हेःक्‍तुबा लायोःन् खिनिॽ के़त्ते़म्‌सुरे़म्‍मे़ॽओ! 33 असेःक्‍पासे, खिनिॽ ताङ्‌बु असेःक्‍किल्‍ले़ कुस्‍साःसे, आक्‍खेलॽरिक् खे़मायङ्‌सङ्‌ङोबा खुम्‍दिङ्‌लाम् के़बिन्‍दिबाबे? 34 हे़क्‍केःल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, ताःन्‍दि खिनिॽओ इङ्‌गाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ, सिक्‍कुम्‍साबा मनाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽओ कुभा खिनिॽ के़से़रुम्‍सिम्, कुभा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् के़भोःन्‍दुम्‍सिम्, हे़क्‍क्‍याङ् कुभाग यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़याक्‍तुम्‍सिम्‍माङ् ये़क्‌यक् थप्‍मा निङ्‌घुम् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍लो॥ 35 हे़क्‍केलॽरिक् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़से़रुसिबा के़रे़क् साम्‌योनिबा मनाहाॽ हाबिले़न्‍नाङ्‌धो माङ्‌हिम् नु ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न् लुम्‍मो के़से़रुम्‍बा बेरेक्‍याहले़ कुस्‍साः जकरिया थारिक्‍पा खुनिॽ माक्‍खिॽइल्‍ले़ खिनिॽ के़दे़त्तिरो॥* 36 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍निल्‍ले़न्‌आप्‍तिक्‍किन् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽ सम्‍दाङ् थाःरो॥”

ये़सुरे़ यरुसले़म्‍मिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ

लुका १३.३४-३५

37 “यरुसले़म्‍मोबा मनासे, यरुसले़म्‍मोबा मनासे, खिनिॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़रुम्‍सिम्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽओ पाङ्‌घुसिबा इङ्‌साबाहाॽ लुङ्‌ङिल्‍ले़ के़बःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ आक्‍खे़न् ले़ङ् खिनिॽ मुॽइदाङ्‌साहाॽ वामाःप्‍माल्‍ले़ वाज्‍याःक्‍हाॽ कुप्‍तुसिबा कुइसिःक् खिनिॽ साःहाॽ सुम्‍मासि निङ्‌वाॽ चोगुङ्, कर खिनिॽ के़न्‍दे़न्‍दिन्‍लो॥ 38 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मिन्* मना मे़ःन्‍ने लाम्‍धेःप् चिए़त्‌ए़त्तुॽरो॥ 39 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबारो’* लॽरिक् के़म्‍बाःत्तुम्‍मिन्‍ल थारिक् याम्‍मो याप्‍मि के़न्‍निःसिन्‍लो॥”

24

कुनुप्‍मा ये़न्‍निल्‍ले़न् मिक्‍सेःन्‍हाॽ

मर्कुस १३.१-२, लुका २१.५-६, मर्कुस १३.३-१३, लुका २१.७-१९

1 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मोलाम् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् नुःब्‌नुःबा हिम्‍हाॽ खुने़ॽ ओसेःन्‍धाक्‍मा फाॽआङ् कुबेसाङ् मे़द्‌ये़॥ 2 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् के़निःसुम्‍बा हिम्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्, थिक् लुङ्‌सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌धिक्‍काङ् मे़न्‍ने़ए थारिक् कङ्‌हाॽ के़रे़क् मे़यः मे़बेःक्‍लो॥”

3 याङ्‌सि ये़सुःन् जैतुन कोःक्‍माओ वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् स्‍वाःत्ताङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे, कन् पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ्‌बाबे? खे़ने़ॽ के़युःमा ये़म्‍मिन् नु कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ये़म्‍मिल्‍ले़ कुनुप्‍मा मिक्‍सेःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽओ॥”

4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ इङ्‌गे़न्‍ले़क्‍तिन्‍लरो, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌गाॽएरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो मे़दारो, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 6 खिनिॽग थङ् नु थङ्‌हाॽरे़न् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌हाॽ के़घे़प्‍सुम्, कर खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ कङ्‌हाॽग पोःङ्‌माए पोःङ्, कर बा खे़न् ये़म्‍मोएग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् मे़दाने़न्‍लो॥ 7 मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नु लाजेॽहाॽ लुम्‍मो थङ् पोःक्, यरिक् ते़न्‍नो यम्‍बा साक् पोःक् हे़क्‍क्‍याङ् लुप्‍लि थाङ्‌लो॥ 8 कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेहाॽरे़ कुहेःक्‍सिङ्‌मारक्‍लो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग मनाहाॽरे़ के़म्‍दे़म्‍सिआङ् तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़म्‍से़रिॽरो॥ खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽरो॥ 10 खे़न् ये़म्‍मो यरिक् मनाहाॽ नसाःन्‍लाम् मे़नुःङ्‌ङाङ्‌इङ्‌मे़ले़क्‍सिङ्‌ङाङ् मे़जिःत्‍छिङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 12 ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ पोःर पेःक्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ से़क्‍खा निङ्‌वाॽओनु लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा मे़ले़रुरो॥ 13 कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍को खाराक् इङ्‌भोःॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मान् ताःरो॥

किप्‍मा के़घुःबा ये़म्

मर्कुस १३.१४-२३, लुका २१.२०-२४

15 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा दानिएलरे़ पाःत्तुबा सिक्‍के़ले़ःङ्‌बान् माङ्‌हिम्‍मोबा सेसे दे़न्‍नो ये़प्‍पा के़निःसुम्‍लो॥”* (हाराॽ के़निःप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तुररो!) 16 “खे़न् ये़म्‍मो यहुदियाबा मनाहाॽ कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍लरो॥ 17 खे़न् ये़म्‍मो हिम् सम्‍दाङ् के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम् सिगाङ् मे़लाःत्‍ने़न्‍ल॥ 18 प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो के़वाॽबान् हाराॽ कुसुङ्‌घेःक्‌वा लाःसे़ कुहिम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 19 कन् ये़म्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छुक्‍मा नु सावामाहाॽरे़ लागि आक्‍खे़न् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌ङि! 20 चुङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मो नु नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खिनिॽ खे़त्‍छिङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥* 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् ताःरो॥ अक्‍तङ्‌बा तुक्‍खेःङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो आल्‍लो थारिक् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दि याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 22 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ग आत्तिन् मनाहाॽआङ् हिङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍बारो॥ कर खुने़ॽ सेगुसिबाहाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् खे़न् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा पोःक्‍खे़बारो॥

23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो मनाहाॽरे़ ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌कप्‍मो वाॽ’ इग्र ‘खुने़ॽ खे़प्‍मो वाॽ’ लॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़दाःल्‍ले़ नसाःन् मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍पा ख्रिस्‍तहाॽ नु इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् पयम् यम्‍बा मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽआङ् खुनिॽ सुक्‍सुक् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 25 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, कन् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो वाॽ’ के़म्‍मे़त्तिग्र, ओमे़त्‍छे़ खे़प्‍मो मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, इग्र ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खुने़ॽ कप्‍मो सिगाङ्‌बा याक्‍फाङ्‌ङो वाॽ’ के़म्‍मे़त्तिसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् नसाःन् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमाङ्‌ग साःम्‍भे ले़क्‍किल्‍ले़ के़रे़क् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌थोॽरुबा कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लो॥ 28 आत्तो सिनुःन् ने़ॽ, खे़प्‍मोए किदाबाहाॽआङ् मे़जुम्‍लो॥”*

मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान्

मर्कुस १३.२४-२७, लुका २१.२५-२८

29 “खे़न् किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् एगाङ् खिमो

‘नाम्‍मिन् खामाक्‍लो,

लाबाल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍लो,

ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ मक्मे़धाःरो,

हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पोबा मुक्‍साम्‍हाॽ मे़यङ्‌लो॥’*

30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो ताङ्‌साक्‍पो मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमाल्‍ले़न् मिक्‍सेःन्‍निन् थाःप्‍पाङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ मेरिङ् मे़धक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःन् ताङ्‌साक्‍पो मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ् पयम् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु खाप्‍मिःत्तो युःर पप्‍पा मे़निःसुॽरो॥* 31 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सेगुसिबा मनाहाॽ सुम्‍से़ के़रे़क् पिसाङ्‌लाम् ताङ्‌साक्‍पाल्‍ले़ खोःप्‍तुबा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ ताःक्‍तुबाओ थुत्तुरिःप्‍पाल्‍ले़न् पयम् इक्‍लानु कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुसिॽरो॥”

पःत्‍छेॽबुङ्‌माल्‍ले़ कुबि

मर्कुस १३.२८-३१, लुका २१.२९-३३

32 “आल्‍ल पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ, खे़ल्‍ले़ कुबोराःक्‍हाॽलाम्‍बा कुसङ् कुनःक्‍हाॽ लःम्‍मा हेःक्‍किल्‍ले़ हाङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़रो फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्॥ 33 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़त्‍ल पेःक्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥ 34 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽ मे़न्‍छिःने़न्॥ 35 ताङ्‌साक्‍पे़न्‌नु खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍ने़न् मे़बेःक्‍ने़न्‍लो॥”

ये़सुरे़ कुयुःमाओ यारिप् वाॽमान्

मर्कुस १३.३२-३७, लुका १७.२६-३०,३४-३६

36 “आल्‍ल खे़न् ये़म् नु ये़न्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्॥ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्‍लो, कर पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् निःसुॽरो॥

37 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् नुःङ् युःल्‍ले़ नुहारे़ कुये़म् हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ 38 नुहाःन्‌वालाधाओ लाःसे़बा ये़म्‍मो थारिक्‍के मनाहाॽ मे़जर मे़धुङुर हे़क्‍क्‍याङ् मेःक्‍खिम् मे़जोगुर मे़वये़॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् वादोःक्‍मा थाङे़आङ् निःम्‍मा सिःमानुःल्‍ले़ तगि थे पोःङ् के़लॽबान् खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान्‍नाङ् पोःङ्‌लो॥ 40 खे़न् ये़म्‍मो ने़प्‍फु मनाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्‍सुर याक्‍सिल्‍ले़ थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् वाॽ लाःत्‍लो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍फु मे़न्‍छुमाहाॽ लुङ्‌सुम्‍मो याॽ युःत्‍नु युङ्‌सिल्‍ले़ थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् युङ्‌लाःत्‍लो॥ 42 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ दाङ्‌बान् आप्‍फाल्‍ले़ युःबे के़लॽबान् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍लो॥ 43 हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खुःन्‍द्रिक्‍पे़न् आत्तिन् ये़म्‍मो ताः के़लॽबान् निङ्‌वाॽ खोःसुने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ मे़न्‍इम्‍मे हिम्‍मिन् कोसुआङ् खे़न् खुःन्‍द्रिक्‍पे़न् खुःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन् के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 44 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःन् युः फाॽआङ् मे़न्‍इःत्ते के़वयिल्‍ले़ खुने़ॽ युःरो॥”

नसाःन्‍साबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा सेवारोबाहाॽ

लुका १२.४१-४८

45 “आत्तिन् सेवारोबान् नसाःन्‍साबा नु सिक्‍कुम्‍साबा चोःक्, खे़न्‍निन् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ ओमे़प्‍मा युक् पिरुआङ् खे़ल्‍ले़ वेॽ सेवारोबाहाॽ ये़म्‌ये़म्‍मो चामा-थुङ्‌मा पिरुसिॽरो॥ 46 खे़न् हिम्‍दाङ्‌बान् नुःङ् ताःल्‍ले़ खे़न् सेवारोबाल्‍ले़ बा हे़क्‍केए चोगुर वाॽबा तुमुने़ फाॽग्र खे़न् थुम्‍घो पिरुॽरो॥ 47 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़न् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् सेवारोबान् के़रे़क् कुयाङ्‌साकुन्‍धे सम्‍दाङ् युक् पिरुॽरो॥ 48 कर खे़न् ताक्‍के़भे़ॽबा सेवारोबाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो आन्‍दाङ्‌बान् माःङ्‌घा पेआङ् वाॽ, 49 हारा मे़दाने़न् लॽआङ् कुन्‍जुम् सेवारोबाहाॽ हिप्‍तुसिआङ् थिःमसाङ्‌हाॽनु चामा-थुङ्‌मा हेःक्‍तुॽने़ फाॽग्र 50 खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताः लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुन्‍बा ये़म्‍मो कुन्‍दाङ्‌बान् ताःरो॥ 51 हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् याक्‍तुआङ् कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽनु सोरिक् खुम्‍दिङ् पिरुॽरो॥ खे़प्‍मोग हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥”

25

थिबोःङ् सिसागे़न्‌मे़न्‍छियाॽहाॽरे़न् खे़दाॽइन्

1 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌नालिसाङ्‌ङिन् लाम्‍लक्‍से़ सेमि के़बङ्‌माआङ् के़बेःक्‍मा थिबोःङ् सिसागे़न्‌मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़वये़॥ 2 खे़ङ्‌हाॽओ ङासि कुनिसिःक् के़होःप्‍मा नु ङासि सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़वये़रो॥ 3 खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍मा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ सेमिःङ्‌ग मे़देॽरु कर निःङ्‌गेःन् मे़न्‌याङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 4 कर खे़न् ङासि सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ग सेमिःन् नु निःङ्‌गेःन् कार्‍योमाहाॽओ मे़याङ्‌सिङ्‌लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌नालिसाङ्‌ङिन् सुःसे़आङ् हारा मे़द्‌ये़ने़न्‍निल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ इत्‍थोॽवा लोःमा मे़हेःक्‍ते़आङ् मे़इप्‍से़रो॥ 6 से़त्‍लुम्‍भक्‍ते़ल्‍ले़ ते़न्‍धाम्‍गे़न् नालिसाङ्‌ङिन् खा त्‍ये़रो, कुदुम्‍से़ लःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् पाःप्‍मनाबा इक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सु, 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़बोगे़आङ् खुनिॽ सेमिःन् मे़हाःन्‍दुरो॥ 8 खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍माहाॽरे़ सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़मे़त्तुसि, ‘आनिगे़आङ् कुभा निःङ्‌गेॽ आबिरे़ॽना, आनिगे़ सेमिःङ्‌ग सिःमा इःत्ते़रो॥’ 9 खे़न् सिक्‍कुम्‍सामा मे़न्‍छियाॽहाॽरे़ नोगप् मे़बिरुसि, ‘मे़ःन्‍लो, आनिॽ के़रे़क् के़दे़क्‍पा निःङ्‌गेॽग मे़गत्तुम्‍बे़न्‍लो॥ निःङ्‌गेॽ के़सङ्‌बाहाॽरो खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् इङे़म्‍मे़ॽओ॥’

10 कर खे़ङ्‌हाॽ निःङ्‌गेॽ इङ्‌से़ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‌रे़ नालिसाङ्‌ङिन् के़रे़ त्‍ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् यारिप् के़बोःङ्‌मा सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ खुने़ॽनु मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ मे़लाःसे़आङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌सुबे़रो॥ 11 याङ्‌सि खे़न् कुनिसिःक् के़होःप्‍मा सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽहाॽ मे़गे़रे़ मे़द्‌ये़आङ् अक्‍खेलॽरिक् मे़अःक्‍ते़, ‘दाङ्‌बे, दाङ्‌बे, आनिगे़ लागिआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दे़ आबिरे़ॽना!’ 12 कर खे़न् नालिसाङ्‌ङिल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खासाङ् कुसिङ् मे़निःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥’ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क्‍काङ्‌यारिप् वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आयुःमा ये़म्‍मिन् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥”

सुम्‍सि सेवारोबाहाॽरे़न् खे़दाॽ

लुका १९.११-२७

14 ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग अक्‍तङ्‌बा चोःक्–माःङ्‌घा लाम्‍दिःक्‍को के़बेःक्‍पार के़बप्‍पा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ उःत्तुसिआङ् कुयाङ्‌ङिन् फोःमा फाॽआङ् पिरुसिरो॥ 15 खे़ल्‍ले़ थिक्‍किन् हे़न्‍छिङ् ङासि* (५०००) साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि, वेॽस्‍मान् हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि (२०००) साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि, हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पे़न्‌हे़न्‍छिङ् थिक् (१०००) साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छिःन्‌याङ् के़ःमा मे़ले़स्‍सुबा कुइसिःक् पिरुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माःङ्‌घा लाम्‍दिःक्‍को पेरो॥ 16 खे़न् हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबान् खिमो पेआङ् खे़न् याङ्‌ङिन् के़ःसुआङ् वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि थगुरो॥ 17 हे़क्‍केलॽरिक्‍के हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोबे़ल्‍ले़आङ् वेॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि थगु॥ 18 कर हे़न्‍छिङ् थिक्‍लक् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबाङ्‌ग पेआङ् खाम्‍मिन् तयुआङ्‌कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाङ्‌ङिन् खे़प्‍मो लुप्‍तु ने़स्‍सुरो॥

19 यरिक् ये़म् एगाङ् खुनिॽ दाङ्‌बान् नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ् कुसेवारोबाहाॽ कुयाङ्‌ङिल्‍ले़न् खाराःत् नाःक्‍तुसि॥ 20 खे़न् हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबे़ल्‍ले़ वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि तारुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, हे़न्‍छिङ् ङासि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़बिराङ्‌ङाङ् वये़, कर ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ वेॽ हे़न्‍छिङ् ङासि थगुङ् पिने़आङ् वाॽरो॥’ 21 कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘नुःबा नु निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा सेवारोबाए, नुःबा के़जोगुरो! खे़ने़ॽग मिसाक् याङ्‌ङो नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़, आल्‍ल यरिक् पाःन्‍नो युक् पिने़रो॥ आल्‍ल आनिॽ सोरिक् सःत्तिरो!’

22 हे़क्‍क्‍याङ् हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा कुसेवारोबाल्‍ले़ मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़बिराङ्‌ङाङ् वये़, कर ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ वेॽ हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि थगुङ् पिने़आङ् वाॽरो॥’ 23 कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘नुःबा नु निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा सेवारोबाए, नुःबा के़जोगुरो! खे़ने़ॽग मिसाक् याङ्‌ङो नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़, आल्‍ल यरिक् पाःन्‍नो युक् पिने़रो॥ आल्‍ल आनिॽ सोरिक् सःत्तिरो!’

24 आल्‍ल हे़न्‍छिङ् थिक् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़घोःबा सेवारोबाल्‍ले़आङ् मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग के़जिःप्‍पा के़जोःक् फाॽआङ् निःसुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥ खे़ने़ॽ आत्तो चा के़न्‍देःसुन् खे़प्‍मो खे़ने़ॽ चा के़सुप्‍सुॽरो, आत्तो चा के़न्‍छे़सुन् खे़प्‍मोए चा के़भुङ्‌लो॥ 25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ किःसाङ्‌ङाङ् के़याङ्‌ङिन् तेॽरुङ्‌ङाङ् खाम्‍मो चिक्‍खुङ्॥ ओमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ के़याङ्‌ङिन् खा कप्‍मो वाॽरो॥’

26 खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् नोगप् पिरु, ‘खे़ने़ॽ ताक्‍के़भे़ॽबा नु कुले़म्‍गे़युबा सेवारोबाए! खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ आत्तो चा मे़देःआन् खे़प्‍मो चा सुप्‍सुङ्, आत्तो चा मे़से़ःसुङ्‌ङिन् खे़प्‍मो चा फुक्‍खुङ् फाॽआङ् के़निःसुआङ्‌ङे के़वये़रो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ आयाङ्‌ङिन् के़देॽरुआङ् सिङ्‌नाःत् के़गे़बाहाॽरो के़युक्‍खुल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो॥ हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नुःक्‍खाङ् त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ आयाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःग खोःसुङ्‌बा वये़रो॥ 28 कन् सेवारोबाल्‍ले़ कत्तुबा याङ्‌ङिन् नाप्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् थिबोःङ् हे़न्‍छिङ् साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छि के़गप्‍पे़न्‌पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुआङ् खे़ल्‍ले़न् यरिक् पोःङ्‌लो॥ कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् नाप्‍लो॥ 30 आल्‍ल खे़न् इनाःम्‍बा सेवारोबान् लाःक्‍कात् खादाम्‍मो लाप्‍फुःसे़म्‍मे़ॽ॥ खे़प्‍मो हाःप्‍मान् नु साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽ ये़ःङ्‌मान् पोःङ्‌लो॥’ ”

कुनुप्‍मा खासे़न्

31 “मे़न्‍छाम्‍साःन् कुमिमिदिङ्‌ङो के़रे़क् कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःल्‍ले़ खुने़ॽ मिमिदिङ्‌गे़न् कुहाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 32 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुदगि मे़जुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ मे़न्‍दाक्‍हाॽलाम् से़न्‍दुसिबा कुइसिःक् मनाहाॽ से़न्‍दुसिरो॥ 33 कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ नु कुभे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् मे़न्‍दाक्‍हाॽ से़न्‍दुसिरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बाहाॽ मे़त्तुसि, ‘पानुदिङ् आम्‍बारे़ मुॽइसाम् पिरुसिबासे, त्‍ये़म्‍मे़ॽओ, नावागे़न्‌चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो खिनिॽ लागि यारिप् चोःक्‍मनाबा हाङ्‌जुम्‍मिन् युक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसे़त्‍लाःक्‍ते़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुजा याप्‍मि आगे़बिरि, आवामिःसे़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ च्‍वाःत् याप्‍मि आगे़बिरि, इङ्‌गाॽ वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मो याप्‍मि आगे़देॽरिरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ तेःप्‍फुङ् मे़ःन्‍ने वयाङ्‌ङिल्‍ले़ तेःत् याप्‍मि आगे़बिरि, इङ्‌गाॽ तुगाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि कम्‍ब्राङ् आगे़मे़त्ति, हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍ताङ्‌ङाङ् यागाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि आगे़साॽरिरो॥’ 37 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् साम्‌योनिबाहाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, ‘दाङ्‌बे, आप्‍फाल्‍ले़ खे़ने़ॽ साक्‍मे़न्‍जा निःआसिगे़आङ् कुजा पिआसिगे़बे? के़वामिःसे़बा निःआसिगे़आङ् च्‍वाःत् थुङ्‌मा पिॽआसिगे़बे? 38 हिम्‍धाःङ् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा के़बोःक्‍खे़बा निःआसिगे़आङ् हिम्‍मो तेॽआसिगे़बे? आप्‍फाल्‍ले़ तेःत् मे़ःन्‍ने निःआसिगे़आङ् तेःत् पिॽआसिगे़बे? 39 आप्‍फाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़दुगे़बा नु पुङ्‌लाहिम्‍मो के़यागे़बा निःआसिगे़आङ् साॽआसिगे़बे?’ 40 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कङ्‌हाॽओ के़वाॽबा आम्‍भुॽ आन्‍साॽसिओ लत्‍छा चुक्‍पाधिक् च्‍या के़मे़त्तुम्, खे़न् इङ्‌गाॽए याप्‍मि आगे़मे़त्तिबारो॥’ 41 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ्‌बाहाॽ मे़त्तुसि, ‘खिनिॽ निङ्‌वाॽफु साक्‍मुराःल्‍ले़ के़दे़त्तिबासे, खिनिॽ इङ्‌गाॽओलाम् पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽग माफे़न्‍साम्‍मिन् नु खुने़ॽ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ केःप्‍मासि फाॽआङ् यारिप् चोगुबा आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ 42 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसे़त्‍लाःक्‍ते़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुजा याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, आवामिःसे़आङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ च्‍वाःत् थुङ्‌मा याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, 43 इङ्‌गाॽ वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने लाम्‍दिःक्‍पा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ हिम्‍मो याप्‍मि आगे़न्‍देॽरिन्, इङ्‌गाॽ तेःप्‍फुङ्‌मे़ःन्‍ने वयाङ्‌ङिल्‍ले़ तेःत् याप्‍मि आगे़म्‍बिरिन्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ तुगाङ् हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ताङ्‌ङाङ् यागाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि आगे़न्‍छाॽरिन्‍लो॥’

44 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् नोगप् मे़बिरु, ‘दाङ्‌बे, आप्‍फाल्‍ले़ आनिगे़ खे़ने़ॽ के़से़त्‍लाःक्‍ते़बा नु के़वामिःसे़बा हे़क्‍क्‍याङ् वाॽमा ते़न् मे़ःन्‍ने नु तेःप्‍फुङ् चाहाबा के़जोगे़बा, के़दुगे़बा नु पुङ्‌लाहिम्‍मो के़यागे़बा निःसुम्‍बे़आङ् कुभाॽ मे़बिआसिगे़न्बे?’ 45 खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, ‘इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् आम्‍भुॽ आन्‍साॽसिओ आत्तिन् लत्‍छा चुक्‍साधिक् हे़क्‍के के़म्‍मे़त्तुम्‍मिन्, खे़न् इङ्‌गाॽए याप्‍मि आगे़म्‍मे़त्तिम्‍बारो॥’ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग मे़न्‍नुप्‍मनाबा खुम्‍दिङ्‌ङो मे़बेःक्‍लो, कर साम्‌योनिबाहाॽग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो मे़बेःक्‍लो॥”

26

ये़सुःन् से़प्‍मा चे़म्‍भन्

मर्कुस १४.१-२, लुका २२.१-२, युहुन्‍ना ११.४५-५३

1 ये़सुरे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 2 “यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् ताःमा निये़न्‍लक् वाॽबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍मेरो, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥” 3 खे़न् ये़म्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो मे़जुप्‍से़॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ग कैयाफास वये़॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् स्‍वाःत्ताङ् ते़म्‍माआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् चे़म्‍भन् मे़जोगुरो॥ 5 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् तङ्‌नाम्‍मोग आनिॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कन् मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुॽरो॥”

ये़सःन्‌फुङ्‌नाम्‌मे़हुःत्तुॽ

मर्कुस १४.३-९, युहुन्‍ना १२.१-८

6 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् बे़थानि पाङ्‌भेॽओ लोगेॽ तुक्‍मालाम् के़वेःप्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् चाजानु युङे़ल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽधिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा फुङ्‌नाम्‌के़याक्‍पा ले़म्‍भालुङ् पर्यामानु त्‍ये़आङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक्‍पो हुक्‍खुरो॥ 8 खे़न् मे़निःसुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “थेआङ् कन् फुङ्‌नाम्‍मिन् चासोःक्‍खुबाबे? 9 कङ्‌ग यरिक् याङ्‌ङो सङ्‌माआङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिःमनासिल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो॥” 10 ये़सुरे़ कन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “थेआङ् कन् मे़न्‍छुमाॽइन् तुक्‍खे के़जाःत्तुम्‍बाबे? खे़ल्‍ले़ग आलागि नुःबा चोगुआङ् वाॽरो॥ 11 याङ्‌गे़साॽबाहाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽरो॥ कर इङ्‌गाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽआन्‍लो॥ 12 खे़ल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍को फुङ्‌नाम्‍मिन् हुक्‍खुआङ् आलुप्‍माल्‍ले़न् यारिप् चोगुआङ् वाॽरो॥ 13 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःल्‍ले़, खे़प्‍मो कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥”

यहुदा इस्‍करियोते़न् ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍मा पाःन्‍नो ते़न्

मर्कुस १४.१०-११, लुका २२.३-६

14 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ यहुदा इस्‍करियोत मे़प्‍मनाबे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो पेआङ् 15 मे़त्तसि, “ये़सुःन् के़दे़म्‍सुम्‍ल फाॽआङ् खिनिॽ हुक्‍को थाःसुङ् पिनिङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थे याप्‍मि आगे़बिरिबे?”

हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सुम्‍बोःङ् (३०) युप्‍पायाङ् खे़न् मे़बिरुरो॥ 16 खे़न् ये़म्‍माङ्धो यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍मा फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा हेःक्‍तुरो॥

ये़सुरे़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो चा चःॽ

मर्कुस १४.१२-२१, लुका २२.७-१४

17 आल्‍ल सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे, यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌* चामा थुङ्‌मा आत्तो यारिप् चोःक्‍मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुआङ् वाॽबे?”

18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ ये़क्‌यक्‍को पेगे़म्‍मे़ॽ, खे़प्‍मो लत्‍छा मनाधिक् के़दुमुम्॥ खे़न् अक्‍खे मे़त्ते़म्‍मे़ॽ, ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, इङ्‌गाॽ आये़म्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो आहुॽसाम्‍बाहाॽनु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌ससाङ्‌स्रोःत् चोगुम्‍बे़ॽरो॥’ ”

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌चामा थुङ्‌मान्‌यारिप् चोगे़त्‍छु॥

20 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् ये़सुःन् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु सोरिक् चामा ते़न्‍नो युङ्‌सिङ्॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥”

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़आङ्‌के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोःमा मे़हेःक्‍तु, “दाङ्‌बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽबि?”

23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “आल्‍लो इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़जाबार के़युङ्‌बाधिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥ 24 मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा कुइसिःक्‍के सिःमाए पोःङ्‌लो॥ कर मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ङ्‌ग चिःत्ते़ स्‍ये़रो! खे़ङ्‌ग सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङिन्‍निल्‍ले़ नुरे़बारो॥” 25 हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाओ खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा यहुदाःल्‍ले़आङ् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽएबि?”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ आबाङे के़बाःत्तुरो॥”

26 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पिरुसि, “कन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् चे़म्‍मे़ॽओ, कङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पिरुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ कन् थुङे़म्‍मे़ॽओ॥ 28 कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु चोःक्‍मनाबा कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌आमाक्‍खिॽरो॥ कन् यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पोःङ्‌ल फाॽआङ् वादेःन्‍लो॥ 29 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आइन्‍नाङ्‌धो पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुहाङ्‌जुम्‍मो खिनिॽनु कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे थारिक् याम्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌ङान्‍लो॥”

30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवा साम्‍लो साम्‍मे़लोरे़आङ् जैतुन कोःक्‍माओ मे़बेरो॥

पत्रुसरे़ खुने़ॽ नाॽरुबा पाःन्‍निन्‌ये़सुरे़ पाःत्तुॽ

मर्कुस १४.२७-३१, लुका २२.३१-३४, युहुन्‍ना १३.३६-३८

31 खे़प्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आइन् से़न्‍दिक्‍सा खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़ले़रिॽआङ् के़बिगिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

‘इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान् हिप्‍तुङ्,

हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ के़रे़क् पिसाङ् मे़से़रो॥’*

32 कर इङ्‌गाॽ कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌ङाआङ् खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिल थुम्‍मो पेःक्‍कारो॥”

33 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “के़रे़क्‍ले़ खे़ने़ॽ के़म्‍ले़त् के़म्‍धाःसाङ् इङ्‌गाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़त्‍ने़न्‍लो॥”

34 ये़सुरे़ मे़त्तु, “पत्रुसे, से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, आक्‍खो से़न्‍दिक् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगिए, खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥”

35 कर पत्रुसरे़ हादिङ् थक्‍ते़र मे़त्तु, “मे़ःन्‍लो, इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनु सिःमा पोःङ्‌साङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽने़न्‍लो॥” वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍केए मे़बाःत्तुरो॥

गे़तसमनि मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो ये़सुःन्‌तुवा चोःक्

मर्कुस १४.३२-४२, लुका २२.३९-४६

36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु गे़तसमनि मे़प्‍मनाबा जैतुन सिङ्‌लाओ पे, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ कप्‍मो युङे़म्‍मे़ॽओ॥” 37 ये़सुरे़ पत्रुसे़न् नु जब्‍दियारे़ ने़प्‍फु कुस्‍साःहाॽ खुने़ॽनु तेॽरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ साॽरिक् मिङ्‌वारे़ कुधिम्नु निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़रो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग मिङ्‌वारे़ योःन्‍दाङ्‌ङाङ् सिःमालिङ्‌धो थारिक् के़राङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ कप्‍मो चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङे़म्‍मे़ॽर याप्‍मि चुम् आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

39 खुने़ॽ याम्‍मो मिसाक् नानाक् पेआङ् खाम्‍मो साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ङाङ्‌अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगे़रो, “पानुदिङ् आम्‍बे, पोःङ्‌मा सुक्‍ने़ फाॽग्र, कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् इङ्‌गाॽओलाम् खे़त्ते़देःसे़ॽओ॥ हे़क्‍केसाङ् आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केग मे़ःन्, कर के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो॥” 40 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि॥ ये़सुरे़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “खिनिॽ कुमुक्‍थिक्‍काङ् इङ्‌गाॽनु चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तिन्बि? 41 हङ्‌साॽमाओ मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् चोःक्‍मा के़गोःत्तुम्, कर खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग मे़धुम्‍मिन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥” 42 खुने़ॽ याम्‍मो पेआङ् तुवा चोगु, “पानुदिङ् आम्‍बौ, इङ्‌गाॽ कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे मे़बोःङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लरो॥” 43 खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‌युःमाल्‍ले़ साॽरिक् तरुसिआङ् मे़वये़॥

44 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ ले़रुधसिआङ् याम्‍मो तुवा चोःक्‍से़ पेआङ् तगि हे़क्‍के तुवा चोगु॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आल्‍लसाङ् के़नासिङ्‌ङिआङ् के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबि? ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को थाःमा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥ 46 पोगे़म्‍मे़ॽ, कप्‍मोलाम् पिगि! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ याप्‍मि इङ्‌गे़ले़क्‍पे़न्‌खा फे़न्‍ल पत्‍लो!”

ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुॽ

मर्कुस १४.४३-५०, लुका २२.४७, युहुन्‍ना १८.३-१२

47 ये़सुःन् हे़क्‍केलॽरिक् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओबा यहुदा मे़प्‍मनाबे़न् खे़प्‍मो के़रे़ त्‍ये़॥ खुने़ॽनु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा ताभे नु तक्‍काःत् के़गप्‍पा यरिक् मनाहाॽआङ् मे़वये़॥ 48 आल्‍ल ये़सुःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽ चुप् मे़त्तुङ्, खे़न् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मिक्‍सेःन् पिरुसिआङ् वये़॥* 49 खिमो यहुदाःन् ये़सुरो पेआङ् “आसेवारो, सिक्‍साम्‍बे” मे़त्तुर चुप् मे़त्तु॥

50 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “चुम्‍मे, खे़ने़ॽ थे चोःक्‍से़ के़द्‌ये़बा खे़न् हारा चोगे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ ये़सुःन् हुक् मे़याक्‍तुआङ्‌मे़दे़म्‍सुरो॥ 51 ये़सुःन्‍नु के़वाॽबाहाॽओ थिक्‍ले़ ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् चे़प्‍तुल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥

52 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “के़दाभेःन् फे़सिःप्‍पो याक्‍ते़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ ताभेःन् ओगप् चोगुॽ, खे़न् ताभेलाम्‍मे सिःॽ॥ 53 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बाःन् नाःक्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़न् थिक्-ने़त् तुरानुःल्‍ले़ यरिक्* इङ्‌गाॽ याप्‍मि ताङ्‌से़ःप्‍से़ खिमो मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्बि? 54 कर हे़क्‍केलॽरिक् नाःक्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पोःङ्‌माए पोःङ् लॽरिक् साप्‍ते़बान् आक्‍खेआङ् के़प्‍पाबे?”

55 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदे़म्‍से़ के़दाःबा मनाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाआबि? थेआङ् इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ताभेनु तक्‍काःत्‍नु के़द्‌ये़ॽइबे? इङ्‌गाॽग थिक्‌याःन्‍धक्‍सा माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो निसाम् हुॽइसे़ वयाङ्‌बा हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि के़न्‍दे़म्‍सिन्॥ 56 कर कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबान् के़त्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो॥” हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ पक्‍मे़धःआङ् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेरो॥

ये़सुःन् ये़जुम्‍भो तगि मे़ये़प्‍सुॽ

मर्कुस १४.५३-६५, लुका २२.५४-५५, ६३-७१, युहुन्‍ना १८.१३-१४, १९-२४

57 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् के़दे़म्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कैयाफासरे़ कुहिम्‍मो मे़देॽरु॥ खे़प्‍मो साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़रो॥ 58 कर पत्रुसरे़ग ये़सुःन् नु खे़न् मनाहाॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुलक्‍खुम्‍मो थारिक् माःङ्‌घालाम् तिम्‍दुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल ये़सुःन् थे मे़मे़त्तुइला लॽरिक् ओमे़त्‍छे़ सिगाङ् लाःसे़आङ् सेवारोबाहाॽनु युङ्‌सिङ्‌लो॥

59 आल्‍ल तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि ये़जुम्‍भोरे़न् के़रे़क् पासिङ्‌पादाङ्‌लाहाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा फाॽआङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओबा आप्‍तिक्‍हाॽ मे़गोःत्तु॥ 60 खे़प्‍मो यरिक् फोत्‍याबा आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ मे़लःन्‍दे़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् तसि मे़ङ्‌घोःसुन्॥ कुनुप्‍मो ने़प्‍फु मना लःन्‍दे़त्‍छिआङ्‌ 61 पाःत्ते़त्‍छु, “कन् मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मिन् यःमा सुक्‍तुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‌ये़न्‍नो याम्‍मो चोःक्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो लॽरिक् पाःत्तुरो॥” 62 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् पोगे़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “कन् मनाहाॽरे़ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ पिरे़त्‍छुबा तोःन्‍दिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् खे़ने़ॽ नोगप् के़म्‍बिरुन्‍छिन्‍बाबे?” 63 कर ये़सुःन् मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ मे़त्तु, “आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो खे़ने़ॽ इङ्‌जाःङ् पिने़, से़क्‍खाए आमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा निङ्‌वाॽफुसाःने़बि?”

64 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “ओरो, खे़ने़ॽ आबाङे हे़क्‍के के़बाःत्तुॽरो॥ कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, ताःन्‍दि इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌ङाॽबा नु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोनु खाप्‍मिःत्तो युःआबा के़निःसुम्‍लो॥”*

65 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिर आबाङे कुदेःत्तिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌अक्‍खे पाःत्तु, “कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌पाःत्तुरो! आल्‍ल आनिॽ वेॽ तोःन्‍दिहाॽ थेआङ् चाहाबा आजोगे़बे? कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍लो॥ 66 कन् पाःन्‍नो खिनिॽ थे के़बाःत्तुम्?”

खुने़ॽ सिःमाए पोःङ्‌फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु॥*

67 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् कुनाराओ थे़त् मे़धोःक्‍तुर हुक्‍पुत्तिल्‍ले़ मे़लक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ग कुने़दे़ङ्‌बान् मे़ले़क्‍खुआङ् 68 अक्‍खे मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते, ल आल्‍ल माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़ॽ! खे़ने़ॽ हाःत्‍ले़ के़हिप्‍ते़?”

पत्रुसरे़ ये़सुःन् कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन् पाःत्तुॽ

मर्कुस १४.६६-७२, लुका २२.५६-६२, युहुन्‍ना १८.१५-१८, २५-२७

69 आल्‍ल पत्रुसे़न् लाःक्‍कात् लक्‍खुम्‍मो युङे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो सेवारोमा चुक्‍माधिक् फे़रे़आङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽआङ् गालिलस्‍मा ये़सुःन्‍नुए के़वये़रो॥”

70 कर पत्रुसरे़ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि खे़न् पाःन्‍निन् नाॽरुर मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबान् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍पे़न्‍लो!”

71 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लक्‍खुम्‍मोलाम् ताःक्‍हन् ले़प्‍माङ् पे॥ खे़प्‍मो वेॽस्‍मा सेवारोमा चुक्‍मे़ल्‍ले़ खुने़ॽ निःसुआङ् वेॽ मनाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाःन्‍नाङ् नासरतस्‍मा ये़सुःन्‍नुए वये़रो॥”

72 पत्रुसरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल याम्‍मो खे़न् पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् नाॽरु, “से़क्‍खासाङ् इङ्‌गाॽग कन् मनाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍लो!”

73 सप्‍फाआङ् खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा मनाहाॽ पत्रुसरो मे़बेआङ् मे़मे़त्तु, “से़क्‍खासाङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ खे़ने़ॽआङ् लत्‍थिक्‌ने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़बाःन्‌इक्‍लाःन् गालिलस्‍मा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥”

74 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ याम्‍मो माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ सिःआर॥” हे़क्‍के पाःत्तुनामे़ःन्‍ने इङ्‌वाःन् काःसे़रो॥ 75 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खिमो ये़सुरे़ इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआ लॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुनिङ्‌वाॽ सुम् लॽरे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् लक्‍खुम्‍मोनु लःन्‍दे़ पेआङ् उःक्‍काङ्-उःक् हाबे़रो॥

27

ये़सुःन् सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो मे़देॽरु

मर्कुस १५.१, लुका २३.१-२, युहुन्‍ना १८.२८-३२

1 कुनाम्‍दाःप्‍मा खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःसुर याःम्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌सेःक् मे़जोगुरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् इमे़घेःक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो मे़देॽरुरो॥

यहुदा इस्‍करियोतिन् आबाङे फोःन्‍छिङ् सिःॽ

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.१८-१९

3 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इङ्‌गे़ले़क्‍पा यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरु के़लॽबा पाःन्‍निन् निःसुआङ् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ लोःरे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् सुम्‍बोःङ् युप्‍पायाङ्‌ङिन् तेॽरुआङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर नुःक्‍तु पिरुसि, 4 “इङ्‌गाॽग लायो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबा मनाःन् इङ्‌ले़क्‍तुङ्‌लो॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ थेआङ् चोगुम्‍बे़बा होःप्‍लो॥ खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽ आबाङे के़जोगुबारो॥”

5 खे़न् खे़प्‍सुआङ् यहुदाःल्‍ले़ खे़न् युप्‍पायाङ्‌ङिन् माङ्‌हिम्‍मो लाप्‍फुसुध, हे़क्‍क्‍याङ् लःन्‍दे़ पेआङ् आबाङे फोःन्‍छिङ् स्‍ये़रो॥

6 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् युप्‍पायाङ्‌ङिन् मे़घप्‍सुआङ् मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग मना से़त्‍छे़ पिमनाबा याङ्‌लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ माङ्‌हिम् याङ्‌भुङ्‌माओ केःप्‍मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आम्‍बिने़न्‍लो॥” 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ कोःम्‍भलेरे़ कुइक्‍ताप्‍पिन् ताक्‍कन्‍निबाहाॽ मे़सिःल्‍ले़ लुप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌मा निःन्‍धो मे़जोगु॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आइन् थारिक्‍साङ् खे़न् इक्‍ताप्‍पिन् माक्‍खिॽरे़ इङ्‌मनाबा इक्‍ताप् लॽरिक् मे़मे़त्तुरो॥ 9 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यर्मियाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़रे़बारो–

“इस्राइलिहाॽरे़ मे़हे़न्‍दुबा कुमे़ल्‍लुङ् सुम्‍बोःङ् युप्‍पायाङ् मे़दाःक्‍तुरो,

10 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बे़ल्‍ले़ ओःन्‍धाक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽरे़ कोःम्‍भलेरे़ कुइक्‍ताप्‍पिन् मे़इङुरो॥”*

ये़सुःन् सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ कुदगि

मर्कुस १५.२-५, लुका २३.३-५, युहुन्‍ना १८.३३-३८

11 आल्‍ल ये़सुःन् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ कुदगि ये़बे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्बे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽए के़बाःत्तुर के़बत्‍लो॥”

12 कर ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आप्‍तिक् मे़गुःत्तुल्‍ले़ खुने़ॽ मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़रो॥ 13 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ के़म्‍गुःत्ते़बा आप्‍तिक्‍किन् के़ङ्‌घे़प्‍सुन्बि?” 14 कर ये़सुःन् पाःन्‍धिक्‍काङ् मे़म्‍बाःत्ते ये़बे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥

15 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो लत्‍छा साक्‍पा के़धाःबा मनाःन् मनाहाॽरे़ ले़रे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ ले़प्‍मा थिम् कत्तुरो॥ 16 खे़न् ये़म्‍मो बरब्‍बास मे़प्‍मनाबा के़इङ्‌बा कुॽइगे़भे़ॽबान् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् वये़॥ 17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़ल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आत्तिन्‌ले़रुङ् पिनिङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽबे? बरब्‍बासे़न बि इ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबा ये़सुःन् ले़रुङ् पिनिङ्‌बाबि?” 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् नामे़हे़त्तुआङ् खुने़ॽओ हुक्‍मे़सुप्‍तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्तुआङ् वये़॥

19 पिलातसे़न् खासे़न् युक्‍नाओ युङे़ल्‍ले़ए मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌घङ् हाक्‍तु, “खे़न् साम्‌योनिबा मनाःन् थेआङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आन्‍दे़ से़न्‍दिक् खे़न् मनाःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा से़प्‍माङ् माक्‍तुङ्‌लो॥” 20 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ बरब्‍बासे़न ले़प्‍मा पाङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा पाङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् मनाहाॽ मे़हुसुसिरो॥ 21 सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खे़न् ने़प्‍फुओ आत्तिन् ले़रुङ् पिनिङ् फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽबे?”

मनाहाॽरे़ मे़मे़त्तु, “बरब्‍बासे़न ले़रे़ॽओ॥”

22 पिलातसरे़ सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबा ये़सुःन् थे मे़त्तुङ्‌बाबे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽओ!”

23 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “थेआङ्बे? खे़ल्‍ले़ थे याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽबे?”

कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽओ!”

24 आल्‍ल पिलातसरे़ थेआङ् चोःक्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा नु याम्‍मो हयङ्‌किल्‍लिङ् के़बोःङ्‌बा निःसुआङ् कन् पाःन्‍नो खुने़ॽ कुहुक् होःप्‌लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍से़ कुहुक्‍हाॽ वाहप्‍तुर खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् याःम्‍बक् मे़न्‍भेःन्‍ने के़वाॽबा मनाःल्‍ले़ कुसिःमे़न्‍नो इङ्‌गाॽ आलक् होःप्‍लो॥ अक्‍खे के़जोःक्‍पाहाॽग बा खिनिॽनिङ्‌लो!” 25 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़मे़त्तु, “कन् पाःन्‍निल्‍ले़न् तन्‍छ्रुङ्‌ङिन् आनिगे़ नु आनिगे़ मुॽइदाङ्‌सा सम्‍दाङ् थाःररो!”

26 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ बरब्‍बासे़न ले़रु पिरुसि, कर ये़सुःन् ते़ःम्‍भुक् याक्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा फाॽआङ् रोमि थक्‍सुबाहाॽ हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥

थक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् नामे़न्‍छाॽ मे़मे़त्तुॽ

मर्कुस १५.१६-२०, युहुन्‍ना १९.२-३

27 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुधक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् खुनिॽ तुरा यक्‍को मे़देॽरुआङ् खे़प्‍मो तुराबा के़रे़क् थक्‍सुबाहाॽ कुघिरि मे़जुप्‍से़॥ 28 खे़ङ्‌हाॽरे़ कुदेःत्तिन् मे़भे़न्‍दु मे़बिरुआङ् परान्‍ला हाङ्‌देःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् तिङ्‌ग्रेःक्‍किल्‍ले़न् तिचः मे़भयुआङ् कुधे़गेःक्‍पो मे़घुःक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तक्‍काःत्तिन् कुजुप्‍साङ् हुक्‍को मे़भत्‍छुआङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ मे़युङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खेलॽरिक् किनाःन्‍दि मे़बिरु, “यहुदि हाङ्‌ङे, तियाहा!” 30 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ थ्‍ये़त् मे़धोःक्‍तुआङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पो ए़त्‍ले़ङ् मे़घाक्‍खु॥ 31 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् किनाःन्‍दि मे़बिरु मे़सुरुआङ् खे़न् हाङ्‌देःत्तिन् मे़भे़न्‍दुआङ् कुदेःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ मे़देॽरुरो॥

ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुॽ

मर्कुस १५.२१-३२, लुका २३.२६-४३, युहुन्‍ना १९.१७-२७

32 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ साइरेनि ये़क्‌यक्‍लाम् के़दाःबा सिमोन मे़प्‍मनाबा मनाःन् मे़दुमुआङ् ये़सुरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् साक्‍के़ल्‍ले़क् पङ्‌मा मे़बाङ्‌घु॥ 33 खे़ङ्‌हाॽ गलगथा मे़प्‍मनाबा कोःक्‍माओ मे़गे़रे़ (गलगथा फाॽइङ्‌ग मिक्‍खोःक्‍पा पोःङ्‌लो)॥ 34 खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् के़घिःक्‍पा सिदाॽ फुप्‍मनाबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌घु, कर ये़सुरे़ खे़न् साॽरुआङ् थुङ्‌मा मे़दे़न्‍दे़न्‌॥

35 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुआङ् कुदेःत्‍हाॽ हाःत्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् तॽयाःन्‍सोःन् मे़गे़सुरो॥ 36 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबुङ्‌मो मे़युङे़र खुने़ॽ मे़गोःसुरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् कुआप्‍तिक् सक्‍किन् मे़घिप्‍सुआङ् पत्‍छे़, खे़प्‍मो “कङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ् ये़सुरो” लॽरिक् मे़साप्‍तुआङ् पत्‍छे़॥

38 खुने़ॽनुए कुभे़न्‍छाङ् नु कुजुप्‍साङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् ने़प्‍फु फाःन्‍दाहाॽ थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़भोःन्‍दुसिरो॥ 39 खे़प्‍मोलाम् लाङ्‌गे़घेःक्‍पा मनाहाॽरे़आङ् खुनिॽ थे़गेःक्‍पे़न्‌मे़हिक्‍खुर अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, 40 “खे़ने़ॽ माङ्‌हिम्‍मिन् के़यःबाआङ् सुम्‌ये़न्‍नो के़जोःक्‍पे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थ्‍ये़ॽआङ् आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽओ॥”

41 हे़क्‍केलॽरिक्‍के तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु॥ 42 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ग वेॽहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍तुसि, कर आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ खुने़ॽग इस्राइलस्‍मा हाङ्‌मु! हाराॽ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थाःर, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खुने़ॽ नसाःन् चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 43 खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुॽ॥ हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र खे़न् खे़प्‍मोलाम् आल्‍लो से़ःप्‍तुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुसाःआ लॽरिक् पाःत्तुआङ् वये़रो॥” 44 बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽनु सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दुसिबा फाःन्‍दाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि पिरे़त्‍छुरो॥

ये़सुरे़ कुसक्‍मा पेःक्

मर्कुस १५.३३-४१, लुका २३.४४-४९, युहुन्‍ना १९.२८-३०

45 हे़क्‍क्‍याङ् ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त्ताङ्‌धो कुमुक् सुम्‍सि थारिक् खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् लाजेॽइन्‌सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ 46 कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, “एलि, एलि लामा सबखथानि?”* (खे़न् फाॽइङ्‌ग “आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, थेआङ् के़ले़राङ् के़देःसाङ्बे?” पोःङ्‌लो॥)

47 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभारे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् उःत्तुर पत्‍लो॥” 48 खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍छा मनाधिक् खिमो लोःक्‍ते़र पेआङ् खिगाक्‍माःन् के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिओ निःप्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुसम्‍मो फत्‍छु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पिःत्तु थुङुर फाॽआङ् कुमुराओ थुप्‍तु पिरुरो॥ 49 कुभारे़ मे़बाःत्तु, “सप्‍फारो, एलियाःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् युःआङ् खे़न् ताङ्‌से़ःप्‍तुॽबि मे़ःम्‍बि ओमे़त्तुम्‍लो॥”

50 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् कुसक्‍मा पेआङ् स्‍ये़रो॥

51 बा खे़न् ये़म्‍मो माङ्‌हिम्‍मोबा फोःन्‍दाःन् थोलाम् यो कुबुङ्‌मो थारिक् खे़ल्‍ले़क् ते़ःक्‍खे़॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् साॽरिक् थुरुप्‍लुप् यक्‍खे़, पयम् लुङ्‌हाॽ पःक्‍खे़, 52 इप्‍पुङ्‌हाॽ मे़हरे़आङ् उन्‍छेःन् के़सिःबाआङ् के़वाॽबा यरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍नो कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़बोगे़रो॥ 53 खे़ङ्‌हाॽ इप्‍पुङ्‌हाॽलाम् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ सेसे ये़क्‌यक्‍को मे़बेआङ् यरिक् मनाहाॽरो निःमे़धाबे़रो॥

54 खे़प्‍मो रोमि थक्‍तुम्‍बान् नु वेॽहाॽरे़ ये़सुःन् मे़गोःसुर मे़युङे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ लुप्‍लि थाङे़बा नु खे़प्‍मो पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ मे़निःसुआङ् साॽरिक् मे़गिसे़र मे़अःक्‍ते़, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् निङ्‌वाॽफुसाःए वये़रे़त्‍छ॥”

55 खे़प्‍मो यरिक् मे़न्‍छुमाहाॽ माःङ्‌घालाम् ओमइ मे़ये़बे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ये़सुःन् गालिललाम्‍मे कुसेवा चोःक्‍से़ मे़दिम्‍दुर मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़रो॥ 56 खे़प्‍मो के़वाॽमाहाॽओ मरियम मग्‍दलिनि, याकुब नु युसुफरे़ कुम्‍मा मरियम, हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुमेःत् (याकुब नु युहुन्‍नारे़ कुम्‍मा) मे़वये़रो॥

ये़सुःन् इप्‍पुङ्‌ङो मे़ने़स्‍सुॽ

मर्कुस १५.४२-४७, लुका २३.५०-५६, युहुन्‍ना १९.३८-४२

57 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफ मे़प्‍मनाबा याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःन् त्‍ये़॥ खुने़ॽआङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 58 खे़न् पिलातसरो पेआङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़आङ् खे़न् मे़बिरुर फाॽआङ् थक्‍सुबाहाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 59 ये़सुरे़ कुधक्‍किन् युसुफरे़ तेॽरुआङ् नुःबा चेदेःत्तिल्‍ले़ कित्तु, 60 हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे कुलागि लुङ्‌ङो खोःम्‍मनाबा कुसङ् इप्‍पुङ्‌ङो ने़स्‍सुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ लाःक्‍कात्‍लाम् यम्‍बा लुङ्‌ङिल्‍ले़ थेःक्‍तुधःआङ् नुःक्‍खे़ पेरो॥ 61 मरियम मग्‍दलिनिःन् नु वेॽस्‍मा मरियम्‍मिल्‍ले़ खे़न् निःत्ताङ्‌नुए ओमे़त्ते़त्‍छुर युङे़त्‍छि॥

थक्‍सुबाहाॽरे़ इप्‍पुङ्‌ङिन् मे़गोःसुॽ

62 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽ पिलातसरो मे़बेआङ् 63 अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् इङ्‌ले़क्‍पे़न्‌कुहिङ्‌वे़त् वये़ल्‍ले़ ‘इङ्‌गाॽ सिःआबा सुम्‌ये़न्‍नो याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌ङारो’ लॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःप्‍मनारो॥ 64 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आदाङ्‌बारे़ सुम्‌ये़न् थारिक् सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् कुइप्‍पुङ्‌ङिन् कोमा पाङ्‌घे़से़ॽओ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कुहुॽसाम्‍बाहाॽ से़न्‍दिक् मे़दाआङ् कुधक्‍किन् मे़घुःत्तु मे़देॽरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ‘सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ’ लॽरिक् मनाहाॽ मे़मे़त्तुसिॽरो॥ कन् पाःन्‍निङ्‌ग तगिस्‍मा इङ्‌ले़क्‍किन्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥”

65 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इःप्‍पुङ् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽ तेॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ सुक्‍सुक् खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिन् कोसे़म्‍मे़ॽ॥” 66 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओबा लुङ्‌ङो एःप्‍साप् मे़युक्‍तुआङ् मनाहाॽरे़ मे़न्‍हन्‍दुन्‍ल फाॽआङ् थक्‍सुबाहाॽ खे़प्‍मो कोमा मे़बाङ्‌घुसिरो॥

28

ये़सुःन् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्

मर्कुस १६.१-८, लुका २४.१-१२, युहुन्‍ना २०.१-१०

1 नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मो, ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ मरियम मग्‍दलिनिःन् नु वेॽस्‍मा मरियम्‍मिन् ये़सुःन् मे़ने़स्‍सुबा इप्‍पुङ्‌ङिन् ओमे़त्‍छे़ पेसिरो॥ 2 हक्‍चघत् साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् यो थ्‍ये़आङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ के़ये़प्‍पा खे़न् यम्‍बा लुङ्‌ङिन् थिक् ले़प्‍माङ् इसुआङ् खे़न् सम्‍दाङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 3 खे़ल्‍ले़ कुनाराःन् साःम्‍भे कुइसिःक् ले़क्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्‍हाॽ नाःङ्‌कुइसिःक् फः लॽरे़रो॥ 4 खे़न् इःप्‍पुङ् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽ किःमाल्‍ले़ मे़यक्‍खे़र हर्गुप् मे़जोःन्‍दे़आङ् कुसिवे़त् मना कुइसिःक् मे़बोःक्‍खे़रो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ मे़त्तुसि, “मे़गिसे़त्‍छे़न्‍ने़ॽओ, खिन्‍छिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा ये़सुःन् के़गोःत्‍छुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ 6 खुने़ॽग कप्‍मो होःप्‍लो, खुने़ॽ पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ फे़रे़त्‍छे़ॽआङ् कुधक्‍किन् ने़स्‍से़बा ते़न्‍निन् ओमे़त्ते़त्‍छे़ना॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् हारा पेगे़त्‍छे़ॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्ते़छे़ॽओ, ‘खुने़ॽग कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़ तगि गालिलओ पेःक्‍ल पत्‍लो॥ खुने़ॽ खे़प्‍मोए खिनिॽ के़दुमुम्‍लो॥’ ओमे़त्ते़त्‍छे़ॽओ, कन् पाःन्‍निन् खिन्‍छिॽ मे़त्‍ने़त्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

8 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ किःसे़त्‍छिसाङ् ओमुलॽरे़त्‍छिर ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो खे़न् पाःन्‍निन् मे़त्‍छे़ इप्‍पुङ्‌लाम् चात्ते़त्‍छिर पेसिरो॥ 9 हक्‍चघत् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ तुमुसिआङ् “सेवारो” मे़त्तुसि, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सुरो त्‍ये़त्‍छिआङ् कुलाङ्‌हाॽ ते़म्‍से़त्‍छुर सेवा चोगे़त्‍छु॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ मे़गिसे़त्‍छे़न्‍ने़ॽओ, पेगे़त्‍छे़ॽआङ् आन्‍साॽसि गालिलओ के़बेगिमु मे़त्ते़छे़से़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ खे़त्‍थोए मे़दुम्‍माॽरो॥”

थक्‍सुबाहाॽरे़ कन् हिन्‍दोःक्‍किन् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ मे़जे़क्‍तुसिॽ

11 खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ ये़क्‌यक्‍को नुःक्‍खे़त्‍छि पेसे़त्‍छिल्‍ले़ कुभा थक्‍सुबाहाॽ मे़बेआङ् पोःक्‍खे़बा के़रे़क् हिन्‍दोःक्‍किन् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् इङ्‌मे़दङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ थक्‍सुबाहाॽ यरिक् याङ् मे़बिरुसिर 13 अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “आनिगे़ से़न्‍दिक् इप्‍सिगे़आङ् ने़स्‍सिगे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् कुधक्‍किन् मे़घुःत्तुआङ् मे़देॽरुरो लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍ल पोःङ्‌लो॥ 14 कन् पाःन्‍निन् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ खे़प्‍सुने़ फाॽग्र खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ तासुम्‍बे़आङ् खिनिॽ नाङ्‌ङासिगे़ॽरो॥” 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ यरिक् याङ् मे़दाःक्‍तुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़त्तुसिबा कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् पाःन्‍निङ्‌ग से़ःरे़आङ् आइन् थारिक्‍साङ् यहुदिहाॽरे़ मे़बाःत्तुरो॥

माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा पयम् इङ्‌जाःङ्

मर्कुस १६.१४-१८, लुका २४.३६-४९, युहुन्‍ना २०.१९-२३, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.६-८

16 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-थिक् (११) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ये़सुरे़ पेगे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् मे़त्तुसिबा गालिलओबा कोःक्‍माओ मे़बेरो॥ 17 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो ये़सुःन् मे़निःसुआङ् सेवा मे़जोगु, कर कुभारे़ग चप्‍चि मे़जोगुरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽओ त्‍ये़आङ् मे़त्तुसि, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् युक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ हुॽसाम्‍बा चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ पानुदिङ् पाः, आबुदिङ् साः, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 20 इङ्‌गाॽ इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा हुॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक्‍के खिनिॽनु सदादिङ् वाॽआरो॥”

* 1:1 ख्रिस्‍त फाॽइन् “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा” पोःङ्॥

* 1:6 २ सामुए़ल ११

* 1:16 हिब्रु पाःन्‍नो ख्रिस्‍ते़न्‌मसैयारो॥ खे़न् ने़प्‍माङ्‌ले़ कुबेःन् “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुआङ्‌थुक्‍तुबा” पोःङ्‌लो॥

* 1:18 सेसेमाङ्–कन्‌सुत्‍लाःन् पाःन्‍सुत्‍ला सुम्‍मो निःरे़ॽओ॥

* 1:20 माङ्‌लाइङ्‌बा–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍से़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ चोगुसि॥ माङ्‌लाइङ्‌बा सुत्‍लाःन् पाःन्‍सुत्‍लाओ निःरे़ॽओ॥

* 1:21 “ये़सु” सुत्‍लाःल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌से़ःप्‍तुसिॽ” पोःङ्‌लो॥

* 1:22 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌घङ् के़बाःप्‍पा मनारो॥ अक्‍तङ्‌बा मनाःल्‍ले़ ताःन्‍दि के़बोःङ्बा पाःन्‍नाङ् पाःत्तुॽरो॥

* 1:23 यसैया ७.१४

* 2:2 यहुदिहाॽ–अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ यहुदि मे़मे़त्तुसिॽरो॥

* 2:6 मिका ५.२

* 2:15 होसे ११.१

* 2:18 यर्मिया ३१.१५

* 2:23 यसैया ११.१

* 3:1 नाःत्‍ला सुम्‍सिओबा पाःन्‍निन् नाःत्‍ला ने़त्‍छिनुःल्‍ले़ तङ्‌बे २८ एगाङ् पोःक्‍खे़बारो॥

* 3:2 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम्‍मिन् नु निङ्‌वाॽफु हाङ्‌जुम्‍मिन् लत्‍छासि॥ यहुदिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् मे़म्‍बाःत्तुन्, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफु हाङ्‌जुम् मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌जुम् मे़बाःत्तुॽ॥

* 3:3 यसैया ४०.३

* 3:7 फरिसिहाॽ नु सदुकिहाॽ वेॽ वेॽ परिक्‍पा यहुदि साम्‌यो के़नाःप्‍पा मना मे़वये़॥ कङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ नुःरिक्‍काङ् ले़मारे़ लागि पाःन्‍सुत्‍लाओ ओमत्ते़ॽओ॥

* 3:10 कप्‍मो सिङ्‌बुङ्‌ङिन् मनानु मे़दङ्‌घुआङ् वाॽ॥ सिङ्‌बुङ्‌ङो नुःबा कुजाॽ मे़धोःक्‍ने़न्बाल्‍ले़ खे़न् ताङ्‌मनाबा हे़क्‍के नुःबा याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍मना मनाहाॽ खुम्‍दिङ् मे़बिरुसिरो॥

* 4:1 माफे़न्‍साम्–कन् फाॽइन् सैतानलो॥

* 4:4 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ८.३

* 4:6 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९१.११-१२

* 4:7 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ६.१६

* 4:10 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ६.१३

* 4:16 यसैया ९.१-२

* 5:3 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “याम्‍साम्‍मो याङ्‌गे़साॽबाहाॽ” पोःङ्॥

* 5:35 यहुदि साक्‍थिम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् माङ्‌मे़हे़क्‍सिङ्–“कन् पाःन्‍निन् मे़जोगुङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् मे़क् पेःक्‍निरो॥”

* 5:38 लाम्‍दिःक् २१.२४, ले़बि २४.२०, साम्‌योथिम् १९.२१

* 5:43 ले़बिहाॽ १९.१८

* 5:46 खे़न् ये़म्‍मो यहुदिहाॽरे़ एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ रोमि हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ लागि याःम्‍बक् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साॽरिक् मे़जिःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ वेॽहाॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् लायो के़जोःक्‍पासि लॽरिक् मे़इःत्तुसि॥

* 6:3 ग्रिक् पाःन्‍दाङ्‌ङो “के़जुप्‍साङ् हुक्‍किल्‍ले़ के़बिरुसिबान् के़भे़न्‍छाङ् हुक्‍किल्‍ले़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍ल” पोःङ्॥

* 6:16 यहुदिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् पिसे़ चाःने़त् मे़युङे़रो॥

* 7:6 कप्‍मो, ख्‍याबाहाॽ नु फाक्‍हाॽ फाॽइन् ये़सुरे़ कुनिसाम् के़अप्‍पा मनासिरो॥

* 8:17 यसैया ५३.४

* 9:13 होसे ६.६

* 9:27 यहुदिहाॽरे़ लागि “दाउदरे़ कुस्‍साः” फाॽइन् दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधाःक्‍लाम् के़दाःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुबा ख्रिस्‍त फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुरो॥

* 10:2 सेःक्‌युक्‍मिबा फाॽइन् दाङ्‌बाल्‍ले़ युक् पिरुसिआङ् पाङ्‌घुसिबा हुॽसाम्‍बा॥

* 10:4 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “कनानि” वये़॥

* 10:15 तोलिङ्‌सोमु १९.२३-२५ ओ सदोम ये़क्‌यक्‍कोबा मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा लायोहाॽरे़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् मे़म्‍भै चोगुदेःसु॥

* 10:25 बालजिबुल फाॽइन् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ वेॽस्‍मा कुमिङ्॥

* 10:36 मिका ७.६

* 11:5 यसैया ३५.५-६, ६१.१

* 11:10 मलाकि ३.१

* 11:14 मलाकि ४.५

* 11:15 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “हाःत्‍ले़ खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ कत्तुॽ खे़ल्‍ले़ हाराॽ खे़प्‍सुनिरो॥”

* 11:21 ताएर नु सिदोन्‍नो–उनाहुरिओ कन्‌ये़क्‌यक्‍हाॽ यहुदिहाॽरे़न् निङ्‌मि वये़ (योएल ३.४–८)॥

* 11:21 सगि तेःत्...खाप्‍पु–मनाहाॽरे़ आबाङे खुनिॽ लायोलाम् मे़हिन्‍दे़बा हे़क्‍क्‍याङ् मेरिङ् मे़धक्‍ते़बा ओसेःन्‍धाक्‍से़ सगि तेःत् मे़जाक्‍खुर खाप्‍पु मे़जुःत्‍छिङ्॥

* 11:28 के़लिःप्‍पा कक् फाॽइन् यहुदि साम्‌यो इङ्‌जाःङ् नु फरिसिहाॽरे़ आबाङे मे़जोगुबा के़साक्‍पा साम्‌योथिम्‍हाॽरो॥

* 12:1 नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न् फाॽइन् ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “सब्‍बाथ” मे़मे़त्तु॥ खे़न् ये़न्‍नो यहुदिहाॽ मे़नाःम्‍सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमना साम्‌योथिम् मे़गत्तुॽ॥

* 12:3 १ सामुए़ल २१.१-६

* 12:40 योना १.१७

* 12:41 निनबेःन् असिरिया लाजेॽले़न् हाङ्‌पाङ्‌भेॽ ने़स्‍से़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़युङ्‌बा मनाहाॽ कुइगे़भे़ःबा नु इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌मि मे़वये़रो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ योनाःन् खे़ङ्‌हाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌भोःसे़ पाङ्‌घुआङ् वये़रो॥

* 12:42 १ हाङ्‌हाॽ १०.१-१३

* 13:15 यसैया ६.९-१०

* 13:35 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ७८.२

* 15:4 लाम्‍दिःक् २०.१२, २१.१७, ले़बिहाॽ २०.९, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ५.१६

* 16:3 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हे़ःत् लॽआङ् मुदःप्‍पिल्‍ले़” पोःङ्॥

* 17:24 लाम्‍दिःक् ३०.१३-१६, यहुदि साम्‌योथिम्‍मो तङ्‌बे निबोःङ्‌ङाङ् (२०) थोबा ये़म्‍बित्‍छाॽसारे़ तङ्‌बे थप्‍मा माङ्‌हिम्‍मिन् खाप्‍मा, चे़ःक्‍मा, चोःक्‍मारे़ लागि माङ्‌हिम् एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वये़॥ खे़न् एःङ्‌याङ्‌ङिन् निये़न्‍बा याःलिक्ले़न् नाम्‌याक् वये़॥

* 18:16 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् १०.१५

* 19:4 तोलिङ्‌सोमु १.२७, ५.२

* 19:5 तोलिङ्‌सोमु २.२४, ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “थिक् थक् पोःङ्‌सिरो॥”

* 19:19 लाम्‍दिःक् २०.१२-१६, ले़बिहाॽ १९.१८, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ५.१६-२०

* 20:2 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “दिनारि॥” खे़न् थिक्‌ये़न्‍बा नाम्‌याक् वये़॥

* 21:5 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “सियोनरे़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्ते़ॽ॥” सियोनरे़ कोःक्‍माओ यरुसले़म ये़क्‌यक्‍किन् ने़ःॽ॥

* 21:5 जकरिया ९.९

* 21:9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२५-२६

* 21:16 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ८.२

* 21:42 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२२-२३

* 22:17 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् के़साक्‍पा पाःन्‍नो थाःमा मे़गोःत्तुर मे़वये़॥ तङ्‌बे थप्‍मा के़रे़क् मनाहाॽरे़ रोमि पयम् हाङ् सिजरे़न् एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वये़, कर यहुदि साम्‌योथिम्‍मो वेॽ लाजेॽओबा मनाहाॽ एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा मे़न्‍नुॽमनाबा वये़॥

* 22:24 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् २५.५-६

* 22:32 लाम्‍दिःक् ३.६

* 22:37 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ६.५

* 22:39 ले़बिहाॽ १९.१८

* 22:44 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.१

* 23:5 यहुदिहाॽरे़ चुक्‍सा कुसुङ्‌मा मे़जोगु हे़क्‍क्‍याङ् कुभा साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ मे़साप्‍तुआङ् खे़न् कुसुङ्‌माओ मे़याक्‍तु॥ खे़न् कुसुङ्‌मान् माक्‍पे़न्‍छाप् मे़मे़त्तुरो॥ लाम्‍दिःक् १३.९, १६ हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम् साप्‍ला ६.८ नु ११.१३-२१ निःरे़ॽ॥

* 23:29 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् खिनिॽ के़से़त्तुम्-के़जोगुम् हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् के़साःक्‍तुम्-के़जोगुम्‍लो॥”

* 23:35 हिब्रु सुवाङ्‌स्‍मा साम्‌योसाप्‍लाओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि मे़से़रुबा मनाःन् हाबिल वये़ (तोलिङ्‌सोमु ४.८), हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो मे़से़रुबा मनाःन् जकरिया वये़ (२ साप्‍मुन्‍धुम् २४.२०-२२)॥

* 23:38 “खिनिॽ हिम्‍मिन्” लॽरिक् साप्‍ते़बान् माङ्‌हिम् फाॽआङ् कुसिङ् निःप्‍मा पोःङ्‌लो॥

* 23:39 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२६

* 24:15 दानिएल ९.२७, ११.३१, १२.११

* 24:20 खे़न् लाजेॽओ चुङ्‌वाःम्‍माओ यरिक् वाहित् के़धाःबा नु चुङ्‌गे़जिक्‍पा ये़म् पोःङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा साक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि साम्‌योथिम्‍मो नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो किलोमितरधिक् थारिक्‍लक् लाङ्‌घेःक्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा थिम् वये़॥

* 24:28 खे़न् फाॽइन् के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान् कुसिङ् मे़निःत्तुॽ॥

* 24:29 यसैया १३.१०, ३४.४, योएल २.१०

* 24:30 दानिएल ७.१३

* 25:15 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ताले़न्‍त”॥ थिक् ताले़न्‍ते़न् ३४ के़.जि. योरे़॥

* 26:17 सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिन्‌नु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन्‌वेॽ वेॽ तङ्‌नाम्‍सिरो, कर सोसोरिक्‌के़दाःबा तङ्‌नाम् पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खे़न्‌तङ्‌नाम्‍हाॽ लत्‍छा मिङ्‌ङिल्‍ले़आङ्‌कुसिङ्‌मे़निःत्तु॥

* 26:31 जकरिया १३.७

* 26:48 यहुदि साक्‍थिम्‍मो तेःङ्‌जुम् मे़दुम्‍मिल्‍ले़ चुप् मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥

* 26:53 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “लिजन्”॥ खे़न् ये़म्‍मो थिक् लिजन् फाॽइन् ६००० मनाहाॽ मे़वये़रो॥

* 26:64 दानिएल ७.१३ निःरे़ॽ॥

* 26:66 ले़बि २४.१६ ओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌के़बाःप्‍पे़न्‌से़प्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़॥

* 27:10 यर्मिया ३२.६-१५, जकरिया ११.१२-१३

* 27:46 कन् हिब्रु पाःन्‍दाङ्‌ङो॥ निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २२.१ निःरे़ॽ॥

मर्कुस

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

मर्कुसरे़ साप्‍तुबा ये़सुरे़ कुसुनाइङ्‌

निःसुम्

मर्कुसरे़ कन् सप्‍पन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् हेःक्‍तुआङ् पत्–“कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मान्‍लो॥” कन्‌साप्‍पन्‍नो ये़सुरे़ कुयाःम्‍बक् नु कुयुक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मर्कुसरे़ साप्‍तुआङ् पत्॥ ये़सुरे़ निसाम् हुॽरुसिल्‍ले़, फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिल्‍ले़, मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोहाॽ ले़प्‍मि पिरुसिल्‍ले़ खुने़ॽ युक् के़घोःबा मना चोःक् फाॽआङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्॥ ये़सुरे़ मनाहाॽ लायोलाम्‍बा ताङ्‌से़ःप्‍से़ सिःमासाङ् यारिप् के़बोःङ्‌बा “मे़न्‍छाम्‍साआ” पाःत्तुॽ॥

कप्‍मो मर्कुसे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ हुॽरुसिबा खाहुन्‍हाॽ नु निसाम्‍हाॽनुःल्‍ले़आङ् खुने़ॽ चोगुबा याःम्‍बक्‍किन् साॽरिक् निङ्‌वाॽ पिरुआङ् साप्‍तुआङ् पत्॥ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़आङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरुबा पाःन्‍हाॽरे़न् ताङ्‌सा निःसुम् पिरुनुमे़ःन्‍ने मर्कुसे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ मनाहाॽ वेःन्‍दुसिबा नु निसाम् हुॽरुसिबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ चे़क्‍खुरो॥ ये़म्‍हाॽ ले़क्‍ल पेःक्‍किल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ साॽरिक् नुःरिक् कुसिङ् निःप्‍मा मे़हेःक्‍तु, कर खुने़ॽ के़अप्‍पाहाॽरे़ आल्‍लसाङ् साॽरिक् चिःप्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ कन् साप्‍पन्‍निल्‍ले़ कुनुप्‍मो ये़सुरे़ कुहिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ एगाङ्‌बा ये़त्‍नाम्‍मो पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ नु खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुबा, हे़क्‍क्‍याङ् स्‍ये़आङ् याम्‍मो हिङे़बा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

थामिङ्‌

सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मा १.१-१३

गालिल थुम्‍मो ये़सुरे़ चोगुबा याःम्‍बक् १.१४-९.५०

गालिललाम् यरुसले़म थारिक् १०.१-५२

ये़सुःन् यरुसले़म वये़बा कुनुप्‍मा ये़त्‍नाम् ११.१-१५.४७

ये़सुःन् स्‍ये़आङ् याम्‍मो हिङे़बा १६.१-८

दाङ्‌बान् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍सिङ्‌ङाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेबा १६.९-२०

1

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नःल्‍ले़ चोगुबा इङ्‌भन्

मत्ति ३.१-१२, लुका ३.१-१८, युहुन्‍ना १.१९-२८

1 कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः* ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मारो॥ 2 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्,*

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तु,

‘खे़ने़ॽ के़लाम्‍मिन् यारिप् चोगुर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबे़न् के़दगि पाङ्‌घुङ् युःसुङ्‌लो॥’

3 खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,

‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ् कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌चोगे़म्‍मे़ॽ!’ ”*

4 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा कुइसिःक् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् एःक्‍सादे़न्‍नो त्‍ये़आङ्‌लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽ लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुरो॥ 5 यहुदिया थुम्‌नु यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़आङ् इङ्‌गाॽ लायोबाआरो मे़बाःत्तुर यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो खुने़ॽलाम् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 6 आल्‍ल युहुन्‍नाःङ्‌ग उमे़ःल्‍ले़ कुमुरिक्‍लाम् थाक्‍मनाबा तेःत् के़जाङ्‌बा नु से़होबा फॽइ के़युम्‍बा चोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग निःङ्‌घुःक्‌वा नु ताम्‍भुङ् सक्‌वाघु के़जाबा वये़रो॥ 7 युहुन्‍नाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भोःसु, “इङ्‌गाॽ आएगाङ् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् मुक्‍साम्‍साबान्‌ताःरो॥ इङ्‌गाॽग योःक् कुइसिःक् कुलाङ्‌सुःप्‌नाम्‍हाॽ फाःङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ 8 इङ्‌गाॽग खिनिॽ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्‌ल पत्ता, कर खुने़ॽग सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥”

ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़आङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरु

मत्ति ३.१३-४.११, लुका ३.२१-२२, ४.१-१३

9 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् गालिल थुम्‍मोबा नासरतलाम् त्‍ये़आङ् युहुन्‍नालाम् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़॥ 10 खुने़ॽ च्‍वाःत्तोलाम् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हरे़आङ् सेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “खे़ने़ॽ आमिःम् आस्‍साःने़रो, खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 12 खिमो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो पेःक्‍माए पोःङ् फाॽआङ् तेॽरु॥ 13 खुने़ॽ खे़प्‍मो लिबोःङ्‌(४०) ये़न् थारिक् वये़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम् सैतानिल्‍ले़ खुने़ॽ फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍पाङ्‌मा फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽ साॽरु॥ खे़प्‍मो खुने़ॽ ताम्‍भुङ्‌थक्‍साहाॽनु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़* खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् मे़मे़त्तुरो॥

ये़सुरे़ हुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसिॽ

मत्ति ४.१२-२२, लुका ४.१४-१५, ५.१-११

14 आल्‍ल युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुआङ् यागे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् से़ःसुर गालिल थुम्‍मो त्‍ये़रो॥ 15 खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तुर इङ्‌भन् से़ःसु, “कन् सुये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽ, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ सिमोन नु कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़न् योःङ् ले़प्‍ते़त्‍छुर यागे़त्‍छिबा तुमुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् योःङ् के़ले़प्‍पा वये़त्‍छिरो॥ 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ इङ्‌गाॽ आएगाङ् थाने़त्‍छे़ॽओ, खिन्‍छिॽ ङा के़दे़म्‍सु के़दाःत्‍छुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽओ मना के़दाःप्‍पा चोःक्‍ने़त्‍छिङ्‌लो॥” 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खिमो योःङ्‌ङिन् ने़स्‍से़त्‍छुथे़ःसुआङ् ये़सुःन् के़नाःप्‍पा पोःङ्‌से़ कुएःक् कुएःक् थाने़त्‍छिरो॥ 19 खुने़ॽ मिसाक् नानाक् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ जब्‍दिरे़ कुस्‍साः याकुबे़न् नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन्‍नाङ् खुन्‍छिॽ खःङ्‌बेओ योःङ्‌ङिन् ले़म्‍दे़त्‍छुर यागे़त्‍छिबा निःसुसिरो॥ 20 खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽआङ् उःत्तुसिआङ् खिमो खुन्‍छिॽ पाः जब्‍दि हे़क्‍क्‍याङ् मे़साङुसिबा याःलिक्‍हाॽ खःङ्‌बेओ पक्‍थे़त्‍छुआङ् ये़सुरे़ कुएगाङ् थाःने़त्‍छि॥

ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

लुका ४.३१-३७

21 ये़सुःन् नु खे़ङ्‌हाॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो मे़बे॥ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽमा हेःक्‍तुसिरो॥ 22 खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ* कुइसिःक् मे़ःन्, कर युक् के़गप्‍पा कुइसिःक् हुॽरुसिरो॥ 23 ये़सुरे़ खे़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो हुॽमा हेःक्‍तुसिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् अःक्‍ते़र पारे़, 24 “नासरतबा ये़सुए, खे़ने़ॽ आनिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खे़ने़ॽ आनिगे़ मे़ङ्‌से़ के़द्‌ये़बाबि? खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे फाॽआङ् निःसुम्‍बे़रो–खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌घे़बा सेसे कुमनाने़रो॥” 25 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “स्‍वाःत्! खे़न् मनाःन् ले़रे़ॽआङ् पेगे़ॽ!” 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मनाःन् पिर्धाप् थाप्‍सुधआङ् यम्‍बा इक्‍लाओ फिःक्‍ते़र ले़रुधःरो॥ 27 खे़ॽयो के़जुम्‍बाआङ् के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़लॽरे़, “कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा निसाम्बे? खुने़ॽग फे़न्‍साम्‍हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् मे़घे़प्‍सुरो॥ आक्‍तङ्‌बा युक्‍किन्‍ने कत्तुबे!” 28 खुने़ॽ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् के़रे़क् गालिल थुम्‍मो से़ःरे़रो॥

ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मत्ति ८.१४-१७, लुका ४.३८-४१

29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु खुने़ॽ के़नाःप्‍पाहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍लाम् मे़लःन्‍दे़आङ् सिमोन नु आन्‍द्रियासरे़ खुन्‍छिॽ हिम्‍मो मे़बेरो॥ युहुन्‍नाःन् नु याकुबे़न्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽनुए पेसिरो॥ 30 खे़प्‍मो सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् कुदुङ् त्‍ये़आङ् थाःसुआङ् ने़स्‍से़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिमो खे़न् पाःन्‍निन् ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥ 31 ये़सुःन् कुबेसाङ् पेआङ् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् फोःक्‍खु॥ खिमो खे़न् वेःत्ते़आङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ सेवा चोःक्‍मा हेःक्‍तुसिरो॥ 32 नाम्‍धे़आङ् खे़न् युःन्‍छिक् यरिक् के़दुक्‍पाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽ ये़सुरो मे़दारुसि॥ 33 खे़न् पाङ्‌जुम्‍मोबा यरिक् मनाहाॽ खे़न् हिम्‍मो मे़जुप्‍से़॥ 34 ये़सुरे़ वेॽ वेॽ परिक्‍पा तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ वेःन्‍दुसिर यरिक् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुलःत्तुसिरो॥ खुने़ॽ फे़न्‍साम्‍हाॽ पाःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ हाःत् फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वये़रो॥

ये़सुरे़ गालिल थुम्‍मो सुनाइङ् से़ःसुॽ

लुका ४.४२-४४

35 कुदाःन्‍दिक् खाओःप्‍मानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो पेआङ् तुवा चोगे़॥ 36 याङ्‌सि सिमोन नु कुन्‍देःङ्‌बाहाॽ खुने़ॽ कुगोःत्‍छे़ मे़बे॥ 37 खुने़ॽ मे़दुमुआङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़रे़क् मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़म्‍गोःत्‍ल मे़वाॽरो॥”

38 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “आनिॽ कन् खिरिबा वेॽस्‍मा पाङ्‌भेॽहाॽओ पेगि॥ इङ्‌गाॽ खे़प्‍मोआङ् सुनाइङ् से़ःमा पोःङ्॥ हाबा खे़ल्‍ले़ लागि इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌बारो॥” 39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ गालिल थुम्‍मो खाराक् लाङ्‌घेगे़र खे़ङ्‌घाःत्तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो सुनाइङ् से़ःसुआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिरो॥

ये़सुरे़ लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति ८.१-४, लुका ५.१२-१६

40 थिक् लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाःन् ये़सुरो त्‍ये़आङ् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥” 41 ये़सुरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुर कुहुक्‍किल्‍ले़ सुःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ चोगुङ्, खे़ने़ॽ नुरे़ॽओ॥” 42 खिमो खे़न् मनाःन् लोगेॽ तुक्‍मोलाम् नुःरे़रो॥ 43 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन्, “खे़ने़ॽ के़नुरे़बा पाःन्‍निन् आत्तिन्‍नाङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ, 44 कर पेगे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ नुःराङ् फाॽआङ् मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासिरे़ लागि मोसारे़ इङ्‌जाःङ् चोगुबा हे़क्‍के* सिदुङ्‌जभा चोगे़ॽओ” मे़त्तुर पाङ्‌घुदेःसुरो॥ 45 कर खुने़ॽ पेआङ् नुःरे़बा पाःन्‍निन् के़रे़क् मनाहाॽ चे़क्‍तुसि॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन् पाङ्‌जुम्‍मो मनाहाॽरे़ मे़निःसुर ताःमा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लाःक्‍कात् एःक्‍सादे़न्‍नो वये़आङ् खे़प्‍मोए काक् पिसाङ्‌लाम् यरिक् मनाहाॽ मे़द्‌ये़रो॥

2

ये़सुरे़ लायोलाम् ले़प्‍मि आबिॽ

मत्ति ९.१-८, लुका ५.१७-२६

1 थिक्‌ये़न् निये़न् एगाङ् ये़सुःन् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़ त्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हिम्‍मो वाॽ के़लॽबा इङ्‌घङ्‌ङिन् से़ःरे़रो॥ 2 यरिक् मनाहाॽ खे़न् हिम्‍मो हत्‍मे़न्‍हत् लाम्‍धेःप्‍पुङ्‌नु लक्‍खुम्‍मो थारिक् मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो लिसि मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाधिक् मे़गुयुआङ् मे़दारु, 4 कर खे़न् हिम्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ सधे़क्‌मे़धिम्‍सुआङ् मे़युङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् ये़सुरे़ कुदगि तेॽमा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽरे़ थो खाम्‍बुओ* मे़लाःसे़आङ् खाम्‍बुःन् मे़हन्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् कुने़त्‍नाःन्‍नुए ये़सुरे़ कुदगि यो मे़धाःसु॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् के़दुक्‍पे़न्‌वेःप्‍मा सुक् के़लॽबा नसाःन् मे़गत्तुबा ये़सुरे़ निःसुआङ् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥” 6 आल्‍ल खे़प्‍मो के़युङ्‌बा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ निङ्‌वाॽ मे़इःत्‍छिङ्, 7 “मे़ःन्, कन् मनाःल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍ने पाःत्तुॽरो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ हाःत्‍ले़आङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़न् लायोःन् ले़प्‍मि पिमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥” 8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो थे मे़इःत्तुर मे़युङ् के़लॽबान्‌निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थेआङ् हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? 9 कन् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन्‌‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? इ ‘पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् खप्‍से़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? 10 कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोहाॽ ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् मे़त्तु, 11 “आल्‍ल पोगे़ॽ! के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥” 12 खिमो खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् कुने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए लःन्‍दे़ पेरो॥ खे़न् मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खे मे़मे़त्तुर कुनारा मे़भोःसु, “अक्‍तङ्‌बाग आनिगे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥”

ये़सुरे़ ले़बिःन् उःत्तुॽ

मत्ति ९.९-१३, लुका ५.२७-३२

13 याम्‍मो ये़सुःन् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पे॥ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुआङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खाहुन् हुॽरुसि॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः ले़बिःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥ 15 याङ्‌सि ले़बिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो ये़सुःन्‍नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चाजासे़ उःत्तुसि, यरिक् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ* नु वेॽस्‍मा लायोबाहाॽ ये़सुःन्‍नु सोरिक् चामे़जर मे़युङे़ (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़दिम्‍दुर मे़वये़)॥ 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो फरिसि* लुप्‍पोबा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबाहाॽनु* सोरिक् चाजानु युङे़बा मे़निःसुआङ् याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़मे़त्तुसि, “एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबाहाॽनु खुने़ॽ थेआङ् चाजाबाबे?” 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् नोगप् पिरुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ खे़न् हे़क्‍के इङ्‌गाॽआङ् साम्‌योनिबाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर लायोबाहाॽ लायोलाम् मे़नुःङ्‌ङाङ्‌ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल फाॽआङ् त्‍याङ्‌बारो॥”

ये़सुरे़ तःक्‍ने़त्तिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मत्ति ९.१४-१७, लुका ५.३३-३९

18 आल्‍ल बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना नु फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ चाःने़त्तो मे़युङे़आङ् मे़वये़॥ थिक्‌ये़न् मनाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍मे़लाप्‍तु, “फरिसिहाॽ नु बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽग चाःने़त्तो मे़युङ्, कर खे़ने़ॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ थेआङ् चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्‍बाबे?” 19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ् फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि? मे़ःन्‍लो, मेःक्‍खिम्‍साबे़न् वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् चाःने़त्तो मे़न्‌युङ्‌ने़न्, 20 कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥ 21 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चिरिक्‍किल्‍ले़ कुद्रे़क्‌चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्‍लो, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र खे़न् किङ्‌ङाङ् आल्‍लसाङ् यम्‍बा थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ 22 आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्* कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाओ* मे़युक्‍खुन्॥ युक्‍खुने़ फाॽग्र कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाःन्‌थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थिःन् वे़त् पेःक्‍काङ् ने़प्‍माङ् चासोःक्‍लो॥ कर कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुसङ् से़होबा सुःक्‌वाओए याक्‍मा पोःङ्‌लो॥”

नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बा

मत्ति १२.१-८, लुका ६.१-५

23 थिक्‍ले़ङ् नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न्‍नो ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍लुम्‍मोनु मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नुक्‍मा चामा फाॽआङ् सिःदाप्‍माहाॽ तुप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥* 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, थेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमनाबा याःम्‍बक्‍किन् मे़जोगुबाबे?” 25 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “साम्‌योसाप्‍लाःन् खिनिॽ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? दाउद हाङ्‌ङिन् नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ 26 दाउदे़न् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् चआङ् याम्‍मो कुमनाहाॽआङ् पिरुसि (खे़न् ये़म्‍मो अबियाथारे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़)॥ खे़ङ्‌ग आनिॽ साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़रो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर पाःन् नुप्‍सु, “नाःम्‍सिङ् ये़न्‍निन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि नुॽमा तामारे़ लागि चोगे़बारो, कर कन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिःन् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़ लागि चोगे़बा मे़ःन्‍लो॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआॽरो”

3

ये़सुरे़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो मनाधिक् वेःन्‍दुॽ

मत्ति १२.९-१४, लुका ६.६-११

1 ये़सुःन् याम्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पे॥ खे़प्‍मो लत्‍छा कुहुक् के़हेबा मनाधिक् वये़॥ 2 नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खे़न् मनाःन् ये़सुरे़ वेःन्‍दुॽने़ फाॽग्र खुने़ॽ फोत्‍या कुःप्‍मा फाॽआङ् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़सुगुर मे़वये़॥ 3 ये़सुरे़ खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “फे़रे़ॽआङ्‌के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि ये़बे़ॽ॥” 4 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “नाःम्‍सिङ् ये़न्‍नो नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍को, आत्तिन् चोःक्‍मा नुःबाबे? हिङ्‌मन् ताङ्‌से़ःप्‍माबि मे़ङ्‌माबि?” कर खे़न् मनाहाॽ मे़म्‍बाःत्ते स्‍वाःत् मे़युङे़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान् निःसुआङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् साॽरिक् कुसिक् पोगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् फरिसिहाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु ये़सुःन् आक्‍खेआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् मे़दङ्‌घुरो॥

यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़दिम्‍दुॽ

7 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ पेःल्‍ले़ खे़प्‍मो गालिल थुम्‍मोलाम् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 8 खुने़ॽ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुआङ् यरिक् मनाहाॽ यहुदिया, यरुसले़म, इदुमिया, यर्दन नाधाःम्‍बिबा लाजेॽओनु, हे़क्‍क्‍याङ् तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिलाम्‌कुओमे़त्‍छे़ मे़द्‌ये़रो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ यरिक् मनाहाॽरे़ मे़न्‍लाःक्‍तुन्‍ल मे़न्‍दोॽरुन्‍ल फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेधिक् कुलागि यारिप् चोःक्‍मा पाङ्‌घुसि॥ 10 खुने़ॽ यरिक् मनाहाॽ नुसुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुसुःसे़ मनाहाॽ मे़जन्‍छिङ्‌ल मे़बोःरे़ मे़धाङे़॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ याङ्‌घुसिबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़धाम्‍सिङ्‌ल मे़भिःक्‍ते़र अक्‍खेलॽरिक् मे़बारे़, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाःने़रो!” 12 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़म्‍बाःत्तुन्‍ल फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥

ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ सेगुसिॽ

मत्ति १०.१-४, लुका ६.१२-१६

13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कोःक्‍माओ पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबाल्‍ले़ चसिबा कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽआङ् खुने़ॽनुए मे़बेरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु मे़वाॽर हे़क्‍क्‍याङ्‌सुनाइङ् मे़से़ःसुर फाॽआङ् थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ फे़न्‍साम् नाःप्‍मा लःप्‍मा युक् पिरुसि॥ 16 ये़सुरे़ सेगुसिबा थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌हाॽ कन्‍लो–सिमोन (खुने़ॽ पत्रुस लॽरिक् मिङ् वाःत्तु), 17 जब्‍दियारे़ कुस्‍साःहाॽ याकुब नु युहुन्‍ना (ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ बोअनरगे़स लॽरिक् मिङ् वाःत्तुसि, खे़ल्‍ले़ कुबेइङ्‌ग “ताङ्‌साक् के़लोःङ्‌बाल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ” पोःङ्‌लो), 18 हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍द्रियास, फिलिप, बारथोलोमाइ, मत्ति, थोमा, अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः याकुब, थे़दियस, सिमोन (हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा), 19 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोतिन्‌(ताःन्‍दि खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तु)॥

ये़सुःन् नु माफे़न्‍साम्‍मिन्‌

मत्ति १२.२२-३२, लुका ११.१४-२३, १२.१०

20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् हिम्‍मो लाःसे़आङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चाजामा ये़म्‍मिन्‍ने मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 21 कुभा मनाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “मे़ःम्‍बे़, आइन् खुने़ॽग नाक्‍खे़बे बि थेनिबे?” हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌रे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् उःप्‍मा तेॽमा फाॽआङ् मे़द्‌ये़रो॥ 22 यरुसले़मलाम् के़दाःबा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खुने़ॽग बालजिबुल माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् वाॽ॥ खुने़ॽ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुॽ लःत्तुसिॽरो॥” 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिआङ् खे़दाॽओ मे़त्तुसि, “आक्‍खेलॽरिक् माफे़न्‍साम्‍मिन् आबाङे नाःत्‍छिङ्बे? 24 आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ मे़धरुन्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा हिम्‍सयङ्‌ङिल्‍ले़ मे़धरुन्‍लो॥ 26 माफे़न्‍साम्‍मिन्‍नाङ् आबाङे तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़आङ् मे़धरुन्‍नाङ् नुप्‍लो॥ 27 के़धुम्‍बा मनाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् खे़ल्‍ले़ कुजिगःक्‌वाहाॽ नाप्‍मादेॽमानुःल्‍ले़ तगि खे़न् के़धुम्‍बा मनाःन् इघेःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् कुहिम्‍मो लाःप्‍माआङ् चिगःक्‌वाहाॽ लःप्‍मादेॽमा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 28 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्तुबा के़रे़क् माङ्‌चे़ॽया पाःन् नु मे़जोगुबा के़रे़क् लायोहाॽरे़न् ले़प्‍मि खोःमा मे़सुक्‍तुरो, 29 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् ले़प्‍मि मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग ले़प्‍मि मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा लायोरो॥” 30 (ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिन् कत्तु लॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् मे़वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के मे़त्तुसिबारो॥)

ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि

मत्ति १२.४६-५०, लुका ८.१९-२१

31 याङ्‌सि ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि खुने़ॽ वये़बा हिम्‍मो मे़द्‌ये़आङ् लाःक्‍कात् कुउःत्‍छे़ मनाहाॽ मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् कुगब्रिङ् के़युङ्‌बा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि लाःक्‍कात् मे़द्‌ये़आङ् खे़ने़ॽ के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो॥” 33 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “आम्‍मा नु आन्‍साॽसि हाःत्‍छिबे?” 34 खुने़ॽ खे़प्‍मो कुगब्रिङ् के़युङ्‌बा मनाहाॽ ओमे़त्तुसिर याम्‍मो पाःत्तु, “कप्‍मो आम्‍मा नु आन्‍साॽसि मे़युङ्‌लो॥ 35 आत्तिन्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़जोगुॽ खे़ङ्‌हाॽए आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥”

4

याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़न् खे़दाॽ

मत्ति १३.१-९, लुका ८.४-८

1 याङ्‌सि याम्‍मो ये़सुरे़ गालिल वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसिरो॥ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् युङ्‌सिङ्‌, कर मनाहाॽ लाःक्‍कात् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ मे़ये़बे़॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् यरिक् पाःन्‍हाॽ खे़दाॽओ हुॽरुसि–

3 “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥ 4 खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़जमे़देःसुरो॥ 5-6 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घे़रे़क्‍को चुक्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ लिङ्‌माग लिङे़, कर यरिक् खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍नाङ् कुसाःप्‍पिन् खाम् सिगाङ्‌धारिक् मे़लाःसे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मा नाम् से़ःरे़ल्‍ले़ नाम्‍मिल्‍ले़ ये़म्‍दुआङ् काक् हेरे़बेरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बाङ्‌ग तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ कुसेॽ के़ने़बा ते़न्‍नो चुक्‍ते़आङ् सोसोरिक् लिङे़ल्‍ले़ तिङ्‌ग्रेःक्‍पाल्‍ले़ खे़न् सुःप्‍तुदेःसुआङ् कुजाॽ थोःक्‍मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ 8 वेॽ याॽरिःम्‍बे़न् नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् लिङे़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सुम्‍बोःङ् ले़ङ् (३०), तुक्‍पोःङ्‌ले़ङ् (६०) हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍थिक् ले़ङ् (१००) थारिक् कुजाॽ पत्‍छे़रो॥” 9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!”

ये़सुरे़ खे़दाॽओ हुॽमा कुनिङ्‌वाॽसोःक्

मत्ति १३.१०-१७, लुका ८.९,१०

10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् एःक्‍लेःक्‌वये़ल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽ नु वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ “कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे?” फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसु॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कुसिङ् निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽ, कर वेॽ मनाहाॽरे़ग खे़दाॽओरक् खे़म्‍मा मे़घोःसुॽरो॥ 12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

‘खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तु, ए़त्‍ले़ङ् ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्॥

खे़ङ्‌हाॽरे़ ए़त्‍ले़ङ् मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्॥

मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽग लायोलाम् मे़नुःङ् मे़दाआङ् लायोलाम् ले़प्‍मि मे़घोःसुॽबारो॥’ ”*

ये़सुरे़ याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पा खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन्‌हन्‍दुपिरुसिॽ

मत्ति १३.१८-२३, लुका ८.११-१५

13 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कन् खे़दाॽइन्‍ने कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र, वेॽ खे़दाॽहाॽ आक्‍खेलॽरिक् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बाबे? 14 याॽरिःम्‍बा के़ले़प्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् से़ःसुरो॥ 15 कुभा मनाहाॽ लाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक् मे़घे़प्‍सुनुमे़ःन्‍ने माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् पाःन्‍जाक्‍किन् खुनिॽ निङ्‌वाॽबोलाम् लःत्तु तेॽरुरो॥ 16 वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌घे़रे़क्‍को के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ पाःन्‍जाक् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ मे़सःत्‍ल मे़घे़प्‍सुॽ, 17 कर ताङ्‌बा कुसाःप् के़बप्‍पा कुबुङ्‌मान् हे़क्‍के खे़ङ्‌हाॽ सप्‍फारक् मे़बत्‍लो, कर पाःन्‍जाक्‍किन्‌नसाःन् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खेःन् तानुमे़ःन्‍ने हाराए नसाःन्‍निन् मे़ले़रु मे़देःसुॽरो॥ 18 वेॽहाॽ तिङ्‌ग्रेःक्‍पालाओ के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक् खे़म्‍माग मे़घे़प्‍सुॽ, कर कन्‌हिङ्‌मन्‍नो थेःन् चामा थुङ्‌मा, याङ्‌साकुन्‍धेसाबा आक्‍खेआङ् पोःङ्‌मा हे़क्‍तङ्‌बा वेॽ फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् सुःप्‍तुदेःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो कुजाॽ मे़म्‍भत्‍छुन्‍लो॥ 20 कर वेॽ मनाहाॽ नुःबा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक्‍किन् मे़घे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽओ मे़दाःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍बोःङ् (३०) ले़ङ्, तुक्‍पोःङ्‌(६०) ले़ङ् हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍थिक् (१००) ले़ङ् थारिक् कुजाॽ मे़भत्‍छुरो॥”

चम्‍जम्‍बा दे़न्‍नो सेमिःन्

लुका ८.१६-१८

21 आल्‍ल ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ सेमिःन् ने़त्‍ना सिगाङ् के़युक्‍खुम्बि? इ नइमाल्‍ले़ के़सुःप्‍तुम् के़युक्‍खुम्बि? हाःत्‍ले़आङ् हे़क्‍केग मे़जोगुन्‍लो, कर सेमिःन् चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो थो युक्‍खुॽरो॥ 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिगाङ्‌बा पाःन्‍निन् के़रे़क्‍ले़ मे़निःसु, हे़क्‍क्‍याङ् चिङ्‌नाबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 24 खुने़ॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! आक्‍तङ्‌बा कुसिःक्‍माल्‍ले़ के़सिःक्‍तुम्‍सिम्, आम्‍भा खे़न् कुसिःक्‍माल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़म्‍सिःक्‍तिॽ, खे़न्‍नुःल्‍ले़ यरिक्‍काङ् खिनिॽ के़म्‍सिःक्‍ति के़म्‍बिरिॽरो॥ 25 यरिक् के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुॽ, कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् मे़नाप्‍तुॽरो॥”

के़लिङ्‌बा याॽरिःम्‍बा खे़दाॽ

26 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् अक्‍तङ्‌बा चोःक्–मनाधिक्ले़ याॽरिःम्‍बान् इक्‍ताप्‍पो ले़प्‍तुॽ, 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़म् ले़क्‍ल पेःक्‍किल्‍ले़, खुने़ॽ खे़न् याॽरिःम्‍बान् आक्‍खेलॽरिक् लिङ्‌फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍छाङ् खे़न् याॽरिःम्‍बान् लिङ्‌लो॥ 28 आबाङे खाम्‍बेःक्‍मो पोगुगे़न् कुजाःन् लिङ्‌, खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ए कुजाॽ थोःक्‍ल याःन्‍दुॽ, तगि कुनःक्‌थाङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् पोआङ्‌कुजाॽ थोःक्‌॥ 29 पोगुगे़न् कुजाःन् तुम्‍माङ् खे़न् मनाःन्‌कात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् चा सुम्‍से़ इक्‍ताप्‍पो लाःत्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चासुम्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥”

नुधि याॽरिःम्‍बा खे़दाॽ

मत्ति १३.३१-३२, ३४, लुका १३.१८-१९

30 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् थेःन्‍नु तङ्‌माबे? आक्‍खेलॽरिक् कुबि पिमाआङ् पोधक् चोःक्‍माबे? 31 कङ्‌ग खाम्‍मो ले़प्‍मनाबा यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बान् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍कोबा याॽरिःम्‍बाहाॽओ खे़न् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍साङ्‌ 32 इक्‍ताप्‍पो वेॽ नुधि-साक्‍चिॽनुःल्‍ले़ यम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् कुबोराःक्‍हाॽओ पुहाॽरे़आङ् हाप् मे़जोगुरो॥” 33 ये़सुरे़ अक्‍तङ्‌बा खे़दाॽओ मनाहाॽरे़ पाःन्‍जाक् कुसिङ् निःप्‍मा मे़सुक्‍तुर थारिक् हुॽरुसि॥ 34 खुने़ॽ पारे़ल्‍ले़ खे़दाॽओरक् पारे़, कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु एःक् मे़वये़ल्‍ले़ खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् हन्‍दु पिरुसिरो॥

ये़सुरे़ सुरित्‌केजङ्‌ङिन् चिजि ये़म्‌ये़म् चोगुॽ

मत्ति ८.२३-२७, लुका ८.२२-२५

35 खे़न् से़न्‍दिक् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पेगि॥” 36 हे़क्‍केलॽरिक् यरिक् मनाहाॽनु मे़से़न्‍दे़आङ् खुने़ॽ बा खे़न् खःङ्‌बेओनु नाहाङ्‌दाङ् मे़देॽरुरो॥ खे़प्‍मो वेॽ खःङ्‌बेहाॽआङ् मे़ने़स्‍से़रो॥ 37 हक्‍चघत् यम्‍बा सुरित्‌केजङ् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् खा खःङ्‌बेइन्‍ने तिम्‍से़रो॥ 38 ये़सुःन् खःङ्‌बेल्‍ले़ कुएःक् ले़प्‍माङ् ताक्‍खोःङ्‌धिक्‌कोःक्‍सिङ्‌ङाङ् इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ मे़भोःक्‍खुर अक्‍खे मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिगे़ हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो! थेआङ् स्‍वाःत् के़ने़बाबे?” 39 ये़सुःन् पोगे़आङ् सुरित्‌केजङ्‌ङिन् “मे़न्‍हुःए़ॽ” मे़त्तुआङ् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् “चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़ॽ” मे़त्तु, सुरित्‌केजङ्‌ङिन् चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़आङ्, वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‍नाङ् चिजि ये़म्‌ये़म् पोःक्‍खे़रो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍लाप्‍तुसि, “थेआङ् खिनिॽ के़गिःसि के़स्‍ये़ॽइबा? आल्‍लसाङ् याप्‍मि नसाःन् के़न्‍जोगिन्‍बि?” 41 कर खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् सुरित्‌केजङ्‌ङिन्‌नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुबाबे? कन् मनाःङ्‌ग हाःप्‍पे?”

5

ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति ८.२८-३४, लुका ८.२६-३९

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् गेरासेनस लाजेॽओ मे़गे़रे़॥ 2 ये़सुःन् खःङ्‌बेओनु लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नोलाम् खुने़ॽ कुदुम्‍से़ त्‍ये़॥ 3 खे़न् मनाःन् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍हाॽओ वये़गत्ते़॥ हाःत्‍ले़आङ् खे़न् फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌ङिल्‍ले़आङ् इघेःङ्‌मा मे़सुक्‍तुन्, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ यरिक्‍ले़ङ् कुहुक् कुलाङ्‌ङो इमे़घेःक्‍खु मे़भत्‍छु मे़बिरुबा फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌हाॽ नु फे़न्‍हुक्‍पाःङ्‌गिहाॽ फुॽरुआङ् वये़रो॥ आत्तिल्‍ले़आङ् खे़न् मनाःन् युक्‍को कप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 5 खे़न् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नो नु कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌घाःत्तिरक् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् अःक्‍ते़र फिःक्‍ते़र लुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ःन्‍छिङ्‌ल वये़गत्ते़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् माःङ्‌घालाम्‍मे निःसुआङ् लोःक्‍ते़र फे़रे़आङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुर कुलाङ्‌जक्‍को थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 7 खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र ये़सुःन् मे़त्तु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः ये़सुए, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु थे के़गोःत्तुबाबे? इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥” 8 (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् खे़ने़ॽ खे़न् मनाओलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुआङ् वये़रो॥)

9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “के़मिङ् थे़माबे?”

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आमिङ् तुरारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाओ आनिगे़ यरिक् यागिगे़॥”

10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् पेलि फाक्‍तु, “कन् थुम्‍मोलाम् आनिगे़ आम्‍बाङ्‌घे़न्‍ने़ॽओ॥” 11 आल्‍ल खे़न् कोःक्‍माओ यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ ये़सुःन् पेलि मे़भाक्‍तु, “आनिगे़ खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽओ॥ आनिगे़ खे़ङ्‌हाॽओ लाःसिगे़ॽ॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ लाःप्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ खे़न् मनाओलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ खे़न् हे़न्‍छिङ् ने़त्‍छि यारिक् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥ 14 खे़प्‍मो फाक् के़गम्‍बाहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽ मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् पाङ्‌जुम्‍मो नु खे़न् खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ कन् पाःन्‍निन् मे़से़ःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ थेःन्‍ने़ पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् ओमे़त्‍छे़ 15-16 ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नो मे़द्‌ये़रो॥ खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन् वेःत्ते़आङ् नुःरिक्‍काङ् तेःत् चाक्‍खुआङ् युङे़बा मे़निःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् नु फाक्‍हाॽ थे मे़बोःक्‍खे़ फाॽआङ् के़निःबा मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ थुम्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 18 ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन् ये़सुरे़ कुबेसाङ् त्‍ये़आङ्, आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽआङ् खे़ने़ॽनुए तेॽराङ्‌ङे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु॥ 19 कर ये़सुरे़ मे़दे़न्‍दे़न्‍ल अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ नुःक्‍खे़ पेगे़ॽआङ् के़हिम्‍सयङ् नु के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़लागि चोगुबा यम्‍बा याःम्‍बक्‍किन् नु लुङ्‌माॽ के़दुक्‍ते़बा पाःन्‍निन् चे़क्‍ते़से़ॽओ॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन्‍नाङ् खे़प्‍मोलाम् नुःक्‍खे़ पेआङ् थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌थुम्‍मो खाराक्‌ये़सुरे़ चोगुबा यम्‍बा पाःन्‍निन् इङ्‌भन् से़ःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥

के़दुक्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन् नु के़सिःमा चुक्‍मे़न्

मत्ति ९.१८-२६, लुका ८.४०-५६

21 ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् नुःक्‍खे़ पेआङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ यरिक् मनाहाॽ कुगब्रिङ् मे़जुप्‍से़रो॥ 22 पाङ्‌तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा लाम्‍लोःबा याइरस मे़प्‍मनाबा मनाःन् त्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌फन्‍छिङ्‌ल 23 अक्‍खेलॽरिक् पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आस्‍साः चुक्‍मे़न् सिःमा लिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़रो॥ खे़न् वेःत्ताङ् हिङ्‌ल फाॽआङ् खे़ने़ॽ फे़रे़ॽआङ् के़हुक्‍किन् कुसम्‍दाङ् ने़स्‍से़ पिरे़ॽओ॥” 24 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न्‍नु थासिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ चिभिःत् मे़भिःत्तुर मे़दिम्‍दुरो॥ 25 खे़प्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़॥ 26 खुने़ॽ यरिक् सिदाॽसाम्‍बाहाॽरो सिदाॽ मे़त्‍छिङ्‌से़ पेआङ् खुने़ॽ कत्तुबा के़रे़क् याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ माःन्‍दुसाङ्, खे़न् वेःप्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् तुगे़बेआङ् वये़रो॥ 27 खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ एगाङ्‌लाम् त्‍ये़आङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिन् सुःसुरो॥ 28-29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुदेःत्तिन्‍लक्‌सुःसुङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ वेःत्ता लॽरिक् कुनिङ्‌वाॽओ इःत्‍छिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिन् सुःसुनुमे़ःन्‍ने कुधक्‍को माक्‍खिॽ वयुःमान् चिबे़आङ् चाङ्‌जाङ् लॽरे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुरो॥ 30 खिमो ये़सुरे़ कुधक्‍कोनु मुक्‍साम् लःन्‍दे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खिरि हिसिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ आदेःत्तिन् सुःसुबे?”

31 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, अक्‍खेलॽरिक् मनाहाॽरे़ के़म्‍जन्‍ल के़म्‍भिःत्‍ल मे़बत्, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् हाःत्‍ले़ सुःसाङ्‌बे फाॽआङ्‌के़बाःत्तुबाबे?”

32 कर ये़सुरे़ खुने़ॽ के़सुमे़न् ओमे़त्‍छे़ खिरि ओमये़॥ 33 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् कुगिःमाल्‍ले़ यक्‍खे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌फन्‍छिङ्‌ल ये़सुःन् के़रे़क् पाःन्‍निन् चे़क्‍तु॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तु, “मामुए, नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़रो॥ खे़ने़ॽ के़वेःत्ते़आङ् के़वाॽरो, नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ!”

35 ये़सुःन् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् लाम्‍लोःबा याइरसरे़ कुहिम्‍मोलाम् इङ्‌साबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़स्‍साःङ्‌ग स्‍ये़रो॥ आल्‍ल सिक्‍साम्‍बे़न् थेआङ् तुक्‍खे चाःप्‍माबे?”

36 कर ये़सुरे़ खे़न् खे़म्‍खे़म्‍माङ् मे़न्‍लाप्‍पे याइरसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, नसाःन्‍लक् चोगे़ॽओ॥”

37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु कुन्‍साॽ युहुन्‍नाःन्‍लक् खुने़ॽनु पेःक्‍मा पाङ्‌घुसि॥ 38 खे़ङ्‌हाॽ याइरसरे़ कुहिम्‍मो मे़गे़रे़ल्‍ले़ मनाहाॽ हयङ्‌किल्‍लिङ् नु मेरिङ् थक्‍नु मे़हाबे़र मे़यागे़बा ये़सुरे़ निःसुसि॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हिम् सिगाङ् लाःसे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ थेआङ् हयङ्‌किल्‍लिङ् नु मेरिङ् थक्‍नु के़हाबिबाबे? चुक्‍मे़ङ्‌ग मे़न्‍छिःए वाॽ, इप्‍से़आङ्‌लक् ने़ॽ॥”

40 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़एःत्तु, कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् लाःक्‍कात् लःत्तुसिआङ् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु के़वाॽबा कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चुक्‍मे़न् ने़स्‍से़बा ते़न्‍नो तेॽरुसि॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् “तलिता कुमि” मे़त्तु, खे़ल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग “चुक्‍मे, पोगे़ॽओ!” पोःङ्‌लो॥ 42 खिमो खे़न् चुक्‍मे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् लाङ्‌घेगे़॥ (खे़न् तङ्‌बे थिक्-ने़त् (१२) के़रे़आङ् वये़॥) खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् आत्तिन्‍नाङ्‌मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् के़साक्‍पा इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍मे़न् थे़माइ चामा पिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥

6

नासरतओ ये़सुःन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्

मत्ति १३.५३-५८, लुका ४.१६-३०

1 ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् पेआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु आबाङे कुबाङ्भेॽओ त्‍ये़॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍निन् आत्तो खोःसुबे? आक्‍खेलॽरिक् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबे! 3 कङ्‌ग मरियम‌रे़ कुस्‍साः सिङ् के़गाम्‍बे़न् मे़ःम्‍बि? कङ्‌ग याकुब, युसुफ, यहुदा नु सिमोनसिरे़ खुनिॽ फुॽने मे़ःम्‍बि? कल्‍ले़ कुन्‍साॽ मे़न्‍छुमाहाॽग आनिॽनुएसे़ मे़वाॽबा॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥

4 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽ, कुगाॽइसोधोःक्‍हाॽ नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥ कर वेॽ ते़न्‍नोरक् खुने़ॽ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥” 5 खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ नसाःन् होःप्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्, कर थिक्-ने़त्‍छि के़दुक्‍पाहाॽ सम्‍दाङ्‌लक् कुहुक् ने़स्‍सु पिरुसिआङ् वेःन्‍दुसिरो॥ 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् होःप्‍ते़बा निःसुआङ् कुनिङ्‌वाॽ मये़॥

ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पाङ्‌घुसिॽ

मत्ति १०.५-१५, लुका ९.१-६

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पाङ्‌भेॽहाॽओ हुॽरुसिर पेरो॥

7 थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा युक् पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुनाइङ् इङ्‌भन् से़ःसे़ ने़त्‍ने़त्‍छि पाङ्‌घुसि॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरुसि, “खिनिॽ लाम्‍दिःक्‍को के़बेगिल्‍ले़ तक्‍काःत्‍लक्‌याङ्‌ङासिम्‍मे़ॽ, खे़न्‍नाङ्धो वेॽ चामा चा, सुःक्‌वा नु याङ् थेआङ् मे़देॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 9 लाङ्‌सुःप्‍पिन् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽ, कर वेॽ ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ्‌मे़बक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 10 खिनिॽ के़बेगिल्‍ले़ आत्तिन् हिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽ, खे़न् पाङ्‌भेॽओलाम् मे़म्‍बेःक्‍के थारिक् बा खे़न् हिम्‍मोए वये़म्‍मे़ॽओ॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् लाजेॽओ खिनिॽ लाम् के़मे़न्‍दाःक्‍तिन् हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ पाःन्‍नाङ् मे़ङ्‌घे़प्‍सुन्, खे़न् लाजेॽइन्‌के़ले़रुम्‍माङ्‌के़बिगिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् थाप्‍से़म् थाॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ* कङ्‌ग खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःङ्‌बा मिक्‍सेःन्‍लो॥”

12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् मनाहाॽओ खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌भन् से़ःमा मे़हेःक्‍तु॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽलाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़लःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक्‌के़दुक्‍पाहाॽ निःङ्‌गेॽ मे़हुःत्तु मे़बिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ्‌मे़वेःन्‍दुसिरो॥

युहुन्‍नारे़ कुसिःमे़न्

मत्ति १४.१-१२, लुका ९.७-९

14 आल्‍ल ये़सुरे़ कुमिङ्‌सो-कुधाःङ्‌सो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ हे़रोद* हाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुरो॥ कुभारे़ मे़बाःत्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् याम्‍मो हिङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ मुक्‍साम्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुर वाॽरो॥” 15 कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्‍लो॥”*

वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ खुने़ॽआङ् थिक्‍लो॥” 16 कर हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् खे़प्‍सुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “कङ्‌ग बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍लो॥ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुनिःङ्‌मान्‌खक् पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ्‌वये़, कर याम्‍मो कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़रो!” 17-18 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुन्‍साॽ फिलिपरे़ कुमेःत् हे़रोदियासे़न् मेःत्‌कत्तुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोदियासरे़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा फाॽआङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् ते़म्‍माआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ खुने़ॽ ए़त्‍ले़ङ् “खे़न् आबाङे के़न्‍साॽरे़ कुमेःत्तिन् मेःत् कप्‍मा मे़नुॽने़न्” मे़त्तुआङ् वये़रो॥ 19 हे़रोदियासरे़ युहुन्‍नाःन्‍नु कुसिक् पोगे़आङ् खे़न् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़साङ् खुने़ॽ से़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍के वये़, 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ युहुन्‍नाःन् साम्‌योनिबा नु सेसेबा मना फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुआङ् वये़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ ताङ्‌से़ःप्‍तुआङ् वये़रो॥ युहुन्‍नारे़ कुबाःन्‍निन् खुने़ॽ खे़प्‍सुल्‍ले़ साॽरिक् किःसे़आङ्‌वये़साङ् सःत्ते़र खे़प्‍सुरए वये़रो॥

21 आल्‍ल यम्‍बा सुये़म् त्‍ये़॥ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मा ससःत्‍सराङ्‌ङो गालिल थुम्‍मोबा पयम्‌यम्‍बा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ, तिलिङ्‌गाहाॽरे़ खुनिॽ थक्‍तुम्‍बाहाॽ नु मिङ्‌सोदाङ्‌बा तुम्‍म्‍याहाङ्‌हाॽ तरे उःत्तुसिआङ् वये़॥ 22 हे़रोदियासरे़ आबाङे कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् लाःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिन् नु खे़प्‍मो के़दाःबा के़रे़क् तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ तासु पिरुसिल्‍ले़ हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍कासाङ् इङ्‌गाॽ पिने़रो॥” 23 खे़ल्‍ले़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल मे़त्तु, “खे़ने़ॽ थे के़नाःक्‍का इङ्‌गाॽ पिने़॥ आहाङ्‌जुम्‍मिन् कुभ्रे़ःङ् के़नाःक्‍तुसाङ् पिने़रो॥”

24 खे़न् चुक्‍मे़न् कुम्‍मारो पेआङ् सेःन्‍दोसु, “आल्‍ल थे नाःक्‍तुङ्‌बाबे?”

हे़क्‍केःल्‍ले़ कुम्‍मारे़ मे़त्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन्‌नाःक्‍ते़ॽ॥” 25 खिमो खे़न् चुक्‍मे़न्‍नाङ् पेआङ् मे़त्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन्‌आल्‍लोसा चे़त्‍थ्‍याओ पिराङ्‌ङे़ॽओ॥”

26 हे़क्‍केःल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिन् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़साङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खुने़ॽ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़प्‍माए के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् 27 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा हाङ्‌तिलिङ्‌गाःन् पेगे़ॽआङ् युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍किन्‌फे़त्ते़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरु॥ खे़न् खिमो पुङ्‌लाहिम्‍मो पेआङ् युहुन्‍नारे़ कुधे़गेःक्‍किन्‌खक्‍तु, 28 हे़क्‍क्‍याङ् चे़त्‍थ्‍याओ फे़त्तुआङ् खे़न् चुक्‍मे़न् पिरु॥ चुक्‍मे़ल्‍ले़ खे़न् तेॽरुआङ् कुम्‍मा पिरुरो॥

29 युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् मे़द्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुधक्‍किन् मे़देॽरुआङ् इप्‍पुङ्‌ङो मे़लुप्‍तु॥

ये़सुरे़ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मत्ति १४.१३-२१, लुका ९.१०-१७, युहुन्‍ना ६.१-१४

30 तगि ये़सुरे़ इङ्‌भन् चोःक्‍से़ पाङ्‌घुसिबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक् नु मे़हुॽरुसिबा पाःन्‍हाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़जे़क्‍तु॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ आल्‍ल एःक्‍सादे़न्‍नो पिगिआङ् सप्‍फासिक् नाःम्‍मासि फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़दाःबा के़बेःक्‍पा मनाहाॽरे़ मे़जोगुल्‍ले़ खुनिॽ चामा ये़म्‍माङ् मे़ङ्‌घोए मे़वये़रो॥ 32 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेओ स्‍वाःत्ताङ् मे़लाःसे़आङ् एःक्‍सादे़न्‍नो मे़बे॥ 33 कर यरिक् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़बा मे़निःसुसिआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् पाङ्‌जुम्‍मोलाम् मे़लोःक्‍ते़र मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेबा ते़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़ तगि खे़प्‍मो मे़गे़रे़॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लःन्‍दे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निःसुसिआङ् कुलुङ्‌माॽ मे़दुगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा मे़ःन्‍नेबा मे़ल्‍लुक्‍हाॽ हे़क्‍के मे़लॽरे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ यरिक् निसाम् हुॽरुसि॥

35-36 नाम्‍ध्‍ये़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कङ्‌हाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् एःक्‍सादे़न्‍नो थेआङ् इङ्‌मा चामा खोःमे़दे़त्‍ने़न्‍लो, याम्‍मो नाम्‍माङ् थ्‍ये़बेरो॥ हाराॽ खिरिबा हिम्‍हाॽ नु पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा मे़इङु मे़जररो॥”

37 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ”

खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् याम्‍मो मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, किप्‌ने़त्‍छि (२००) याङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌मनाबा खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कङ्‌हाॽ मे़योरुन्‍छिन्‍लो॥ आक्‍खेलॽरिक् पिमा सुक्‍मे़दे़प्‍पे?”

38 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्, पेगे़म्‍मे़ॽआङ् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!”

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् मे़भे़रे़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग ङासि (५) खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि (२) ङारक् कत्तुम्‍बे़॥” 39 खे़न् मनाहाॽ याःन् के़युङ्‌बा खाम्‍मो थे़ःक्‍पे़त्ताङ्‌युङ्‌मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् ये़सुरे़ इङ्‌जाःङ् पिरुसि, 40 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ किप्‌थिक् (१००) नु ङाबोःङ्‌(५०) लॽरिक् मे़हासिङ्‌ङाङ् थे़ःक्‍पे़त्‌मे़बे़न्‍छिङ्‌ङाङ्‌मे़युङ्‌सिङ्॥ 41 ये़सुरे़ खे़न् ङासि (५) खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि (२) ङाहाॽ याङ्‌सिङ्‌ङाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमे़त्तुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खरे़ःङ्‌हाॽ खे़ःक्‍खु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसि॥ खे़न् ने़त्‍छि ङाहाॽआङ् खे़ःक्‍खुआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिरो॥ 42 खे़ङ्‌हाॽरे़ खाघा मे़जरो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् खरे़ःङ् नु ङाहाॽरे़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥ 44 खे़न् खरे़ःङ् के़जाबाहाॽ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् मे़वये़॥

ये़सुःन् च्‍वाःत् सम्‍दाङ्‌लाङ्‌घेःक्

मत्ति १४.२२-३६, युहुन्‍ना ६.१५-२१

45 ये़सुरे़ मनाहाॽ पाङ्‌घुसिनामे़ःन्‍ने खःङ्‌बेओ लाःसे़म्‍मे़ॽआङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् बे़थसेदाओ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि पेगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् तुवा चोःक्‍से़ थो कोःक्‍माओ पेरो॥ 47 आल्‍ल खादामे़ल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वरक्‍किल्‍ले़ कुलुम्‍मो वये़, हे़क्‍क्‍याङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ ये़सुःङ्‌ग एःक् वये़रो॥ 48 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ सुरित् केजङ्‌ङिन् खुनिॽ तक्‍ले़प्‍माङ्‌नु हुःरे़बाल्‍ले़ खःङ्‌बेन् वरक्‍को तगि तेॽमा के़साक्‍पा मे़दुमुआङ् मे़यागे़बा ये़सुरे़ निःसुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि ये़सुःन् वरक्‍को लाङ्‌घेगे़र पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़यागे़बा खःङ्‌बेन् लाम्‍बाक्‍मा इःत्तुल्‍ले़ 49-50 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ लाङ्‌घेगे़बा मे़निःसुआङ् कङ्‌ग सिसाम्‍ने फाॽआङ् साॽरिक् मे़गिसे़र मे़अःक्‍ते़॥ खिमो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ! इङ्‌गाॽ ये़सुआ॥ हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!” 51 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःमा चक् लॽरे़॥ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ 52 खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ ते़क्‍तुसिबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते मे़वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा चोगे़रो॥

गने़सरे़त पाङ्‌जुम्‍मो ये़सुरे़ के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

53-54 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़गाःक्‍तुआङ् गने़सरे़त्तो मे़गे़रे़आङ् खःङ्‌बेन् इमे़घेःक्‍खु॥ ये़सुःन् खःङ्‌बेलाम् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने खे़प्‍मोबा मनाहाॽ के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तु॥ 55 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खिरिबा ते़न्‍नो मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नोए खुनिॽ ने़त्‍नाःन्‍नुए मे़दारुसिरो॥ 56 पाङ्‌भेॽ पाङ्‌जुम् ये़क्‌यक्‍को खुने़ॽ आत्तान् पेसाङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ कुलाम्‍मो मे़ने़स्‍सुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदेःत्तिल्‍ले़ कुसुक्‍पे़न्‍लक्‍साङ्‌सुःमा फाॽआङ् के़दुक्‍पाहाॽरे़ पेलि मे़भाक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़सुबाहाॽ के़रे़क् मे़वेःत्ते़रो॥

7

पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ साक्‍थिम्‍मिन्

मत्ति १५.१-९

1 थिक्‌ये़न् यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम् कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुभा कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ वाहप्‍सिङ्‌मा चोःक्‍थिम् कुइसिःक् हुक् वामे़न्‍हप्‍पे चा मे़जबा मे़निःसुसि॥ 3 (फरिसिहाॽ नु काक् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ साक्‍थिम् कुइसिःक् वामे़न्‍हप्‍सिङ्‌ङे चा मे़न्‍जने़न्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ पाङ्‌जुम्‍लाम् हिम्‍मो मे़दाःल्‍ले़ वाहप्‍सिङ्‌मा नु सेसेसाङ्‌साङ् चोःक्‍मा थिम् मे़न्‍जोःक्‍के मे़न्‍जने़न्॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ फङ्‌नाहाॽ, चे़त्‍थ्‍याहाॽ, खप्‍प्‍याहाॽ वाहप्‍मा सुत्‍थो चोःक्‍मा वेॽ थिम्‍हाॽआङ् मे़गत्तुरो॥) 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़लाप्‍तु, “के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ग सुत्‍थो चोःक्‍मा थिम् मे़न्‍जोःक्‍के चा मे़जबा आनिगे़ निःमना॥ थेआङ् के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् मे़न्‍इःत्तुन्‌मे़न्‍नाःत्तुन्बाबे?”

6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽरे़ खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबाङ्‌ग से़क्‍खाए लाॽरुरो,

‘कन् मनाहाॽरे़ग खुनिॽ मुराःल्‍ले़रक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिआरो,

कर खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् होःप्‍लो॥ 7 कङ्‌हाॽरे़ हने़ सेवा मे़जोःक्‍का,

कर मे़हुॽरुसिबा निसाम्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ आप्‍फेःक् मे़जोगुबा थिम्‌रक्‍लो॥’ 8 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़नाॽरुम्‍माङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ चोःक्‍थिम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍लो॥ 9 खिनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़जोगु मे़युरुबा थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा साॽरिक् चाःप्‍पा के़जोगिॽआङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़नाॽरुम्‍लो॥ 10 कुबिओ मोसाःल्‍ले़* पाःत्तुआङ् वाॽ, ‘के़म्‍बा के़म्‍मासि मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़से़ॽ’ हे़क्‍क्‍याङ् ‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि साङ्‌ग्रा मे़त्तुसि, खे़ङ्‌ग से़प्‍माए पोःङ्‌लो॥’* 11 कर खिनिॽ फरिसिहाॽरे़ याप्‍मिहाॽ, ‘च्‍या इङ्‌गाॽलाम् कुभाॽ के़घोःसुम्, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुर्बान् पिमनाबारो’ लॽरिक् खुनिॽ पा-माहाॽ हे़क्‍के मे़प्‍मासि नुःबारो फाॽआङ् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍लो (कुर्बान् फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍नाबा हुक्‍सोयाङ्‌लो)॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् खे़न्‌कुम्‍बा कुम्‍मासि कुभाॽ पिमा खिनिॽ के़म्‍बाङ्‌घुम्‍मिन्‍लो॥ 13 अक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ के़बोःङ्‌बा के़युःबा चोःक्‍थिम्‍हाॽ के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍माङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् के़ले़रुम् के़देःसुम्‍लो॥ बा हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽरक् खिनिॽ के़जोगुम्॥”

ये़सुरे़ आसुत्‍थोःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मत्ति १५.१०-२०

14 ये़सुरे़ मनाहाॽ याम्‍मो उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 15 लाःक्‍कात्‍लाम् मना सिगाङ् के़लाःप्‍पा पाःन्‍निल्‍ले़ मनाःन् आसुत्‍थो मे़जोगुन्‍लो, कर निङ्‌वाॽओलाम् लाःक्‍कात् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ए मनाःन् आसुत्‍थो चोगुॽरो॥ 16 ((ने़क्‍खोॽ के़बप्‍पाहाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥”)) 17 खे़न् मनाहाॽ पक्‍थसिआङ् ये़सुःन् हिम् सिगाङ् लाःसे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसुरो॥ 18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ पाःक्‍लो! मना सिगाङ् के़लाःप्‍पा चाःमनाबा कुजाःल्‍ले़ खे़न् आसुत्‍थो मे़जोगुन् के़लॽबा के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍बि? 19 कङ्‌ग सिक्‍लुङ्‌माओ मे़बेःक्‍ने़न्, कर कन् साप्‍पोःक्‍को लाःत्ताङ् लाःक्‍कात् लःम्‍बेःक्‍लो॥” (अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ काक् चाःमनाबा चाहाॽ सुत्‍थो चोःक् फाॽआङ् पाःत्तुरो॥) 20 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खुने़ॽ पाःत्तु, “सिक्‍लुङ्‌मोलाम् के़लःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ खुने़ॽ आसुत्‍थो चोगुॽरो॥ 21-22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि निङ्‌वाॽ सिगाङ्‌लाम् फे़न् निङ्‌वाॽ, याम्‍बोःप्‍मा, खुःम्‍मा, मना से़प्‍मा, चाराम्‍मा याःम्‍बक्, खिःम्‍मा, ताप्‍फे़ःम्‍बा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मा, इङ्‌ले़क् चोःक्‍मा, चे़ल्‍ले़क्‍ले़क्‌लॽमा, नाहे़म्‍मा, चे़ॽया इङ्‌दो पाःप्‍मा, आङ्‌दिङ् लॽमा, अदङ् पाःन् चोःक्‍मा, हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् पाःन्‍हाॽ लःन्‍लो॥ 23 अक्‍तङ्‌बा फे़न् पाःन्‍हाॽ सिगाङ्‌लाम् लाःक्‍कात् लःन्‍नाङ् मनाःन् आसुत्‍थो चोगुॽरो॥”

थिम्‍मे़न्‍दङ् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुनसाःन्

मत्ति १५.२१-२८

24 ये़सुःन् खे़न् ते़न्‍नोलाम् तायर नु सिदोन ये़क्‌यक् खिरिबा थुम्‍हाॽओ पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थिक् हिम्‍मो लाःसे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खे़प्‍मो त्‍ये़बा आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल के़लॽबा इःत्तुआङ् वये़॥ कर खुने़ॽ चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥ 25 कर कुस्‍साःन् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् के़वाॽमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ खुने़ॽ त्‍ये़बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुनामे़ःन्‍ने ये़सुरो त्‍ये़आङ् कुलाङ्‌जक्‍पो थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्॥ 26 खे़न् मे़न्‍छुमाःन् सिरिया लाजेॽस्‍मा सुरोफोनिसिया थुम्‍मो सागे़वाःन्‍छिङ्‌मा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌स्‍मा वये़॥ खे़ल्‍ले़ आस्‍साः चुक्‍मे़ल्‍लोलाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ लःत्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽना फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि फाक्‍तु॥ 27 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खाघा मे़जर पोःङ्॥ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् नाप्‍मासिआङ्‌कोःत्‍चोहाॽ पिमासि नुःबा मे़ःन्‍लो॥”

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नोगप् पिरु, “से़क्‍खाएरो आदाङ्‌बे, कर कोःत्‍चोहाॽरे़आङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ चामादे़न्‍नोलाम् मक्‍के़धाःबा कुजिहाॽ मे़जरो॥”

29 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ नुःबा नसाःन् कुधिम्‍बा नोगप् के़बिराङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़हिम्‍मो पेगे़ॽ, के़स्‍साः चुक्‍मे़ल्‍लोलाम् फे़न्‍साम्‍मिन् लःन्‍दे़ पेआङ् वाॽरो॥” 30 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़ पेआङ् कुस्‍साःन् नुःरिक्‍काङ् कुने़त्‍नाओ इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़बा तुमु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खे़न् मे़ले़रु मे़धःआङ् वये़॥

ये़सुरे़ नाधाक्‍पा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

31 ये़सुःन् तायरलाम् सिदोन पोःक्‍खे़र पेआङ् खुने़ॽ गालिल वरक् नु थिबोःङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌थुम्‍मो पेरो॥ 32 खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ नाधाक्‍पा नु कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबा मनाधिक् मे़दारुआङ् ये़सुरे़ कुहुक्‍किन् कुसम्‍दाङ् ने़स्‍सुनि फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 33-34 ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽलाम् माःङ्‌घा तेॽरुआङ् कुने़क्‍खोॽबो हुक्‍चोःन् केःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् हुक्‍को थ्‍याःत् थोःक्‍तुआङ् कुले़सोःप्‍पिन् सुःसु हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ले़प्‍माङ् ओमये़आङ् सक्‍मा सोःन्‍छिङ्‌ल “इफ्फाथा” मे़त्तुरो॥ खे़न् फाॽइन् “हन्‍छिङ्‌ङे़ॽ” पोःङ्‌लो॥ 35 खिमो खे़न् मनाःन् ने़क्‍खोॽ खे़म्‍मा के़सुक्‍पा नु पाःप्‍मा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् नुःरिक् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़प्‍मासि मे़ःन् फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ कर आक्‍खे़न् मे़प्‍मासि मे़ःन्‍लो मे़त्तुसिसाङ् कन् इङ्‌भन्‍निन् मे़से़ःसुर मे़देॽरुरो॥ 37 खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़बाःत्तुरो, “खुने़ॽग काक् पाःन्‍हाॽ साॽरिक् नुःबा चोगुआङ् वाॽरो! अक्‍खेलॽरिक् नाधाक्‍पाहाॽ नु पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाहाॽआङ् नुसुसिरो॥”

8

ये़सुरे़ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मत्ति १५.३२-३९

1 खे़न् ये़म्‍मो यरिक् मनाहाॽ याम्‍मो ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नो मे़जुप्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु चामा थुङ्‌मा थेआङ् होःप्‍ते़॥ खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, 2 “कन् मनाहाॽ इङ्‌गाॽ आलुङ्‌माॽ मे़दुक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग सुम्‌ये़न्‍नाङ्‌धो इङ्‌गाॽनुए मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ 3 इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो बा अक्‍खेए पाङ्‌घुङ्‌देःसुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र मे़बेःक्‍ल मे़बत्तिल्‍ले़सा साक्‍किल्‍ले़ साक्‍लाम्‍बत्तुसिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभाग साॽरिक् माःङ्‌घा माःङ्‌घालाम् मे़द्‌ये़आङ् मे़वाॽरो॥”

4 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “कन् एःक्‍सादे़न्‍नो आक्‍खेलॽरिक् कम्‍म्‍याक् यरिक् मनाहाॽ खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ खाःप्‍मासिबे?”

5 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् खरे़ःङ् के़गत्तुम्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग नुसि खरे़ःङ्‌लक् कत्तुम्‍बे़रो॥” 6 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ खाम्‍बाङ्‌ङो युङे़म्‍मे़ॽ मे़त्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नुसि खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर खे़ःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिआङ् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक्-ने़त्‍छि चुजुक्‍सा ङाआङ् मे़गत्तु॥ खे़न्‍नाङ् ये़सुरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् हाःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽरे़ खाघा मे़ज॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् कुजि के़नम्‍बाहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ नुसि नइमा योरे़रो॥ 9 खे़न् के़जाबाहाॽ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) यारिक्‌मे़वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिआङ्‌ 10 खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ् दलमनुथा पाङ्‌जुम् खिरिबा ते़न्‍नो पेरो॥

फरिसिहाॽरे़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् मे़नाःक्‍तुॽ

मत्ति १६.१-४

11 कुभा फरिसिहाॽ खे़प्‍मो मे़जुप्‍से़आङ् ये़सुःन्‍नु पाःन्‍धक्‍मा मे़हेःक्‍ते़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़ये़बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽओ” मे़मे़त्तुर ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरु॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् केःम्‍बा सक्‍मा सोःन्‍छिङ्‌ल पारे़, “थेआङ् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुबाबे? कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् मनाहाॽरे़ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मिक्‍सेःन् ओमे़प्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ले़रुसिआङ् दलमनुथालाम् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु याम्‍मो खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् नाधाःम्‍बि थासिङ्॥

इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ्

मत्ति १६.५-१२

14 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चामा थुङ्‌मा कुजाहाॽ याङ्‌सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खरे़ःङ्‌धिक्‍लक् खःङ्‌बेओ मे़गत्तु॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ साम्‍दिङ् पिरुसि, “हे़रोद हाङ्‌ङिन् नु फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ!”

16 खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिॽ खरे़ःङ्‌ङिन् आङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍नाङ् हे़क्‍के आमे़त्ते़बारो फाॽआङ् पाःन्‍धक्‍मा मे़हेःक्‍ते़॥

17 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ लुम्‍मो खरे़ःङ् होःप्‌फाॽआङ् थेआङ् पाःन् के़धक्‍तिबा? खिनिॽ आल्‍लसाङ् पाःन् कुसिङ् के़न्‍निःत्तिन्‍नाङ्‌खासिङ् के़न्‍निःत्तिन्‍बि? आल्‍लसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ थुङ्‌बि? 18 ओमे़प्‍मा मिक् के़गत्तुम्‍साङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍बि? खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गत्तुम्‍साङ् के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्‍बि? खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़याक्‍ने़न्‍बि? 19 इङ्‌गाॽ ङासि खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) मनाहाॽ चाःत्तुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुजि के़नम्‍बाहाॽ आक्‍खे़न् नइमा के़भुक्‍खुम्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “थिक्‌-ने़त्” (१२)॥

20 “हे़क्‍क्‍याङ् नुसि खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) मनाहाॽ चाःत्तुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खे़न् नइमा कुजि के़नम्‍बाहाॽ के़भुक्‍खुम्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नुसि” (७)॥

21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लसाङ् कुसिङ् निःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍बि?”

ये़सुरे़ मिक्‍फःम्‍बा मनाःन् निःमा के़सुक्‍पा चोगुॽ

22 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ बे़थसेदाओ मे़गे़रे़॥ खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ मिक्‍फःम्‍बाधिक् ये़सुरो मे़दारुआङ् “खे़ल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् के़हुक्‍किन् ने़स्‍से़ॽआङ् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगे़ॽओ” फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मिक्‍फःम्‍बे़न् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् पाङ्‌भेॽओलाम् लाःक्‍कात् तेॽरु, हे़क्‍क्‍याङ् कुध्‍याःत्तिन् कुमिक्‍को फत्‍छुर कुहुक्‍किन् ने़स्‍सुबिरुआङ् सेःन्‍दोसु, “आल्‍लो खानिःमा के़सुक्‍तुबि?”

24 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खिरि ओमये़र पाःत्तु, “आल्‍लो खानिःमा सुक्‍तुङ्, कर मनाहाॽग सिङ्‌बुङ् हे़क्‍केने़ निःमे़धाःप्‍पाङ्‌लाङ्‌मे़घेःक्‍पा निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥”

25 ये़सुरे़ याम्‍मो कुमिक् सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुबिरुआङ् खे़न् अदक्‍तक्‍काङ् ओमये़, हे़क्‍क्‍याङ् नुःरिक्‍काङ् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़रो॥ 26 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् अक्‍खे मे़त्तुर कुहिम्‍सयङ्‌ङो पाङ्‌घुदेःसु, “खे़ने़ॽ पाङ्‌भेॽओ मे़न्‍लाःत्ते के़हिम्‍मो नुःक्‍खे़ पेगे़ॽओ॥”

ये़सुःन्‍ने ख्रिस्‍तरो

मत्ति १६.१३-२०, लुका ९.१८-२१

27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‌नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सिजरिया फिलिप्‍पि थुम्‍मोबा पाङ्‌भेॽहाॽओ मे़बे॥ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुॽबे?”

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कुभारे़ खे़ने़ॽ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना नु वेॽहाॽरे़ग एलिया फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽ॥ कुभारे़ग वेॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ लत्‍छाने़रो फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽरो॥”

29 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “कर खिनिॽग, इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे?”

पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ॽरो॥”*

30 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ आयाःम्‍बेओ कन् पाःन्‍निन् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥

ये़सुरे़ कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मत्ति १६.२१-२३, लुका ९.२२

31-32 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे पाःत्तुर हुॽमा हेःक्‍तुसि, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ यरिक् तुक्‍खेहाॽ तुम्‍मा पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़से़त्ताआङ्‌याम्‍मो सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌ङा के़लॽबा पाःन्‍निन् कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् चे़क्‍तुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खुने़ॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुआङ् फे़ःक्‍तुरो॥

33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खिरि हिसिङ्‌ङाङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ओमे़त्तुसिर पत्रुसे़न् फे़ःक्‍तु, “माफे़न्‍साम्‍मे, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽलाम् माःङ्‌घा पेगे़ॽ॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक्‍लक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुॽरो॥”

सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन्‌पङ्‌माआङ्‌खुने़ॽ तिम्‍माॽ

मत्ति १६.२४-२८, लुका ९.२३-२७

34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् चाङ्‌थुङ्‌ङुङ् के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌से़रुआङ् सिलाम्‍साक्‍मा कुसिङ्‌ङिन् पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍माररो॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि नु सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥” 36 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खुने़ॽइन् चोगुसाङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् मासुल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌बि? 37 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् याङ्‌ना खोःमारे़ लागि थेःल्‍ले़आङ् नुःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 38 कन्‌कुॽइगे़भे़ॽबा नु लायोबा ये़म्‍मो आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽनु हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन्‍जाक्‍किन्‍नु सिरिङ् मःॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ्‌ङो सेसे माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःआल्‍ले़ खे़न्‍नु सिरिङ् मःआरो॥

9

1 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कप्‍मो के़ये़प्‍पा कुभा मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् मुक्‍साम्‍नु युःबा मे़न्‍निए थारिक् मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥”

ये़सुरे़ कुधक्‍किन् ले़ङ्‌सिङ्

मत्ति १७.१-१३, लुका ९.२८-३६

2 तुक्‍सि (६) ये़न् एगाङ् ये़सुरे़ पत्रुस, याकुब नु युहुन्‍नाःन् थो केःम्‍बा कोःक्‍माओ तेॽरुसि॥ खे़प्‍मो हाःत्ताङ् मे़होःप्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए ये़सुरे़ कुनाइबेःक्‌ले़ङ्‌सिङ्‌ल पेआङ् 3 कुदेःत्‍हाॽ मिक्‍किन् चे़मुर थारिक् फुत्‍त्रिःङ्‌ग्‍याःप्‍पा पोःक्‍खे़, खे़म्‍म्‍याक् साॽरिक् फः लॽर थारिक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाःत्‍ले़आङ् चाङ्‌ङिन् वाहप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् नु मोसाःन् थाःम्‍ने़त्‍छिआङ् ये़सुःन्‍नु ताॽजे़क्‍खे़त्‍छिरो॥ 5 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिॽग कप्‍मोए आवाॽइल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ आनिगे़ कप्‍मो सुम्‍सि याक्‍साहाॽ चोगुम्‍बे़बि? थिक् खे़ने़ॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् नु एलियारे़ खुन्‍छिॽ लागिआङ् थिक् थिक् चोगुम्‍बे़रो!” 6 पत्रुसरे़ थे पाःप्‍माबे फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ थेआङ् मे़धाप्‍तुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ चिदे़प् ते़प्‍तुसिआङ् खाप्‍मिःत्तोलाम् अक्‍तङ्‌बा इक्‍ला मे़घे़प्‍सु, “कन् आमिःम् आस्‍साःरो॥ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 8 खे़ङ्‌हाॽ खिरि ओमे़मःये़ल्‍ले़ ये़सुःन्‍लक् वये़, वेॽ हाःत्ताङ् मे़होःप्‍ते़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽ कोःक्‍मालाम् यो मे़ध्‍ये़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् के़निःसुम्‍बा पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़न्‍हिङ्‌ङे थारिक् हाःत्ताङ् मे़जे़क्‍ते़म्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् कन् पाःन्‍निन् खुनिॽ लुम्‍मोए मे़युक्‍खु॥ खे़ङ्‌हाॽ कन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मा फाॽइन् थे़माने़बे फाॽआङ् पाःन् मे़धक्‍ते़रो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ताःमानुःल्‍ले़ तगि एलियाःङ्‌ग युःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे?”

12 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “से़क्‍खाएरो, एलियाःङ्‌ग युःॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमान् के़रे़क् यारिप् चोगुॽरो॥ आक्‍खेलॽरिक् मे़न्‍छाम्‍साःन् तुक्‍खे चामाए पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मनाहाॽरे़ मे़नाॽरु के़लॽबा साप्‍ते़आङ् मे़बत्‍ने़न्‍बि? 13 कर एलियाःन् त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पप्‍पा हे़क्‍के खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् मे़मे़त्तुआङ् मे़वाॽरो॥”

ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा चुक्‍पे़न् वेःन्‍दुॽ

मत्ति १७.१४-२१, लुका ९.३७-४३

14 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़॥ खे़प्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ पाःन्‍धक्‍नु मे़यागे़॥ 15 ये़सुःन् ये़बा मे़निःसुआङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मनाहाॽ साॽरिक् हाःप्‍मे़ले़क्‍ते़आङ् मे़लोःक्‍ते़र ये़सुःन् सेवा मे़जोगुरो॥ 16 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खे़ङ्‌हाॽनु थे़मा पाःन् के़धक्‍तिबाबे?”

17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽओ थिक्‍ले़ पाःत्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आस्‍साःन् कप्‍मो तारुङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुआङ् कुबाःन्‍नाङ् मये़बेआङ् वाॽरो॥ 18 फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ फत्तुल्‍ले़ खे़न् खाम्‍मो थाम्‍सिङ्‌ङाङ् कुध्‍याःत्तिन् फुजुःक्-फुजुःक् लःन्‍नाङ् कुहाबोॽबान् इसिक्‍खुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खाक्‍तुॽरो॥ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ ‘खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् आस्‍साःल्‍लोलाम् नाःत्ते़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌सिङ्, कर मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥”

19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “नसाःन् के़होःप्‍पासे, आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआर नासि थःत्‍निङ्‌बाबे? खे़न् चुक्‍पे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥” 20 खे़न् चुक्‍पे़न् ये़सुरो मे़दारु, हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् खे़न् चुक्‍पे़न् खाम्‍मो पिर्धाप् थाप्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍पे़न् कुध्‍याःत्तिन् फुजुःक्-फुजुःक् लःन्‍दे़र होःत्‍छिङ्‌मा हेःक्‍ते़रो॥ 21 ये़सुरे़ खे़न् चुक्‍पे़ल्‍ले़ कुम्‍बाःन् सेःन्‍दोसु, “कन् चुक्‍पे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ्धो अक्‍खे पोःक्‍खे़बाबे?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “कन् अङे़ःक्‌वा वये़आङ्धोए अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥ 22 कन् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ यरिक् ले़ङ् से़प्‍मा कोःत्तुल्‍ले़ चुक्‍पे़न् मिओ नु च्‍वाःत्तो से़प्‍मा फाॽआङ् लाप्‍फुसु याक्‍तुरो॥ आदाङ्‌बे, लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽओ, के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र आभाॽरे़ॽओ॥” 23 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “ ‘के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र’ फाॽआङ् थेआङ् के़बाःत्तुबाबे? नसाःन् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुलागिग थेसाङ् पोःङ्‌मा सुक्‍लो॥” 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् चुक्‍पे़ल्‍ले़ कुम्‍बारे़ खिमो यम्‍बा इक्‍लाओ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ नसाःन् चोगुङ्, कर आल्‍लसाङ् यरिक् नसाःन् चोःक्‍मा फाॽराङ्‌ङे़ॽओ!” 25 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ खे़प्‍मो मे़लोःक्‍ते़र मे़भे़रे़बा निःसुसिआङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “नाधाक्‍पा नु कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍नाबा फे़न्‍साम्‍मे, खे़न् चुक्‍पे़ल्‍लोलाम्‌लःन्‍दे़ पेगे़ॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् याम्‍मो मे़लाःसे़न्‍ने़ॽ!” 26 खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फिःक्‍ते़र खे़न् साॽरिक् थाप्‍सुधआङ् लःन्‍दे़ पेरो॥ खे़न् चुक्‍पे़न् खाक्‍तुआङ् के़सिःबा कुइसिःक् पोःक्‍खे़आङ् ने़स्‍से़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभारे़ग खे़ङ्‌ग स्‍ये़ फाॽआङ् मे़बाःत्तुरो॥ 27 कर ये़सुरे़ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍कोलाम् ते़म्‍सुर फोःक्‍खुआङ् ये़प्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍सिङ्‌लो॥ 28 ये़सुःन् हिम्‍मो लाःसे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ स्‍वाःत्ताङ् सेःन्‍मे़दोसु, “थेआङ्‌आनिगे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःप्‍मा लःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍बाबे?”

29 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “अक्‍तङ्‌बाङ्‌ग तुवाःल्‍ले़रक् नाःप्‍मा लःप्‍मा सुक्‍ते़त्‍लो॥”

ये़सुरे़ याम्‍मो कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मत्ति १७.२२-२३, लुका ९.४३-४५

30 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् ते़न्‍निन् पक्‍मे़धःआङ् गालिल मे़लस्‍सुर मे़बे॥ खुनिॽ आत्तो मे़वाॽ फाॽआङ् वेॽहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल के़लॽबा ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वये़रो, 31 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ हुॽरुसिर वये़॥ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आल्‍ल मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍त्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरो हुक् मे़सुप्‍तु मे़बिरुॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़से़रुॽ, कर सुम्‌ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌लो॥” 32 कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोःमाआङ् मे़गिसे़रो॥

यम्‍लाबा हाःत्?

मत्ति १८.१-५, १०.४२, लुका ९.४६-५०

33 खे़ङ्‌हाॽ कपर्नहुम्‍मो मे़द्‌ये़आङ् खे़प्‍मोबा हिम्‍मो मे़वये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आन्‍दे़ःन् लाम्‍मो खिनिॽ थे़माःन्‌पाःन् के़धक्‍तिर के़वयिबाबे?” 34 कर खे़ङ्‌हाॽ मे़म्‍बारे़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आनिॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बान्‌हाःप्‍पे फाॽआङ् पाःन्मे़धक्‍ते़आङ् मे़वये़रो॥ 35 ये़सुःन् युङ्‌सिङ्‌ङाङ् थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़ तगि पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् पोःङ्‌माआङ् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥” 36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़प्‍मो हिन्‍जाॽधिक् खुनिॽ लुम्‍मो ये़प्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् कुभक्‍तुङ्‌ङो युक्‍खुर मे़त्तुसि, 37 “आत्तिल्‍ले़ आमिङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा हिन्‍जाॽइन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि लाङ्‌गे़दाःक्‍पाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ॥” 38 कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक्‍पा युहुन्‍ना मे़प्‍मनाबाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिगे़ लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ के़मिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुसिर पत्‍छे़बा निःसुम्‍बे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खे़न् ‘हे़क्‍के मे़जोगे़न्‍ने़ॽ’ मे़त्तुम्‍बे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् आनिॽनु सोरिक् लाङ्‌मे़घेःक्‍ने़न्‍लो॥” 39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़साक्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुॽ, खे़न् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ हारा मे़बोःक्‍ने़न्‍लो॥ 40 आत्तिन् आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ होःप्‌, खे़न् आनिॽ ले़प्‍माङ् वाॽरो॥ 41 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुमना फाॽआङ् फङ्‌नाधिक् च्‍वाःत् के़बिरिॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खासाङ् थुम्‍घोःन् खोःसुॽएरो॥”

लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बा मनाहाॽ साम्‍दिङ्

मत्ति १८.६-९, लुका १७.१-२

42 “हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पा चुक्‍सा हिन्‍जाॽधिक् लायो चोःक्‍मा पाङ्‌घुॽ, खे़ल्‍ले़ कुनिःङ्‌मो लुम्‍सुम्‍मिन्* फोःम्‍माआङ् वरक्‍को लाप्‍फुमाल्‍ले़ए नुःबा पोःङ्‌लो॥ 43 खे़ने़ॽ के़हुक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़देःसे़ॽओ॥ ने़त्‍छि हुक्‍नु आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमना मि के़दिःप्‍पा खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग हुक्‍थिक् मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 44 ((खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌मे़सिःने़न्‍लो॥)) 45 के़लाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र खक्‍ते़देःसे़ॽ॥ ने़त्‍छि लाङ्‌नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग लाङ्धिक्‌मे़ःन्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमाए नुःबारो॥ 46 ((खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌मे़सिःने़न्‍लो॥)) 47 के़मिक्‍किल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌ने़ फाॽग्र यगे़लःत्ते़ॽ॥ ने़त्‍छि मिक्‍किन्‍नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेःक्‍मानुःल्‍ले़ग मिक्‍थिक्‍नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा नुःबारो॥ 48 खे़मायङ्‌सङ्‌ङोग फेॽबाःत् नु मिःन्‌मे़सिःने़न्‍लो॥* 49 युम्‍मिल्‍ले़ सिदुङ्‌जभाःन् सुत्‍थो चोगुबा हे़क्‍केए मिःल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽ सुत्‍थो चोगुसिॽरो॥ 50 युम्‍मिन् नुःबा चोःक्, कर युम्‍मिल्‍ले़ कुलिम्‍मे़न् माःने़ फाॽग्र आक्‍खेआङ् खे़न् के़लिम्‍बा के़जोगुम्‍बे? खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो युम्‍मिन् कत्ते़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क्‍नु सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽओ॥”

10

ये़सुरे़ मेःत् नाॽमा मे़ःन् फाॽआङ् हुॽरुसिॽ

मत्ति १९.१-१२, लुका १६.१८

1 ये़सुरे़ खे़न् ते़न्‍निन् ले़रुआङ् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा यहुदिया थुम्‍मो पे॥ खे़प्‍मोआङ् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुये़प्‍ले़क् कुइसिःक् खे़न् मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ 2 खे़प्‍मो कुभा फरिसिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ साॽमा फाॽआङ् पाःन् मे़गे़सु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽमा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पिरुबि मे़ःम्‍बि?”

3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याङ्‌ना सेःन्‍दोसुसि, “मोसारे़ खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा इङ्‌जाःङ् के़बिरिआङ् के़वयिॽबे?”

4 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “मोसाःल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् इङ्‌गाॽ नाॽने़बारो फाॽआङ् साप्‍ला साप्‍तुआङ् पाङ्‌मादेःमा सुक्‍तुॽ लॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥”

5 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌ग खिनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबा के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍केलॽरिक् मोसारे़ खे़न् साम्‌योथिम्‍मिन् के़साप्‍ति के़बिरिबारो॥ 6 कर कुहेःक्‍सिङ्‌मोए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुल्‍ले़ ‘ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽ चोगुसिरो॥’ 7-8 ‘खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुम्‍बा नु कुम्‍मासि ले़रुसिआङ् कुमेःत्तिन्‍नु तङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिरो॥ आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽग ने़प्‍फुसि मे़ःन्, कर लत्‍छा थक्‍सिरो॥’ 9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लत्‍छा थक् चोगुसिबाहाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ से़म्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो मे़वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे फाॽआङ् याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसुरो॥ 11 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आत्तिन् ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽरुआङ् वेॽस्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ तगिस्‍मा कुमेःत्तिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ वेॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुये़म्‍बाॽइन्‌नाॽरुआङ् वेॽ ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़आङ् तगिस्‍मा कुये़म्‍बाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ वेॽ ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नु चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥”

ये़सुरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिॽ

मत्ति १९.१३-१५, लुका १८.१५-१७

13 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ हुक् ने़स्‍सुआङ् मुॽइसाम् पिरुसिर फाॽआङ् मनाहाॽरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़दारुसि॥ कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् के़दाःप्‍पाहाॽ मे़भे़ःक्‍तुसि॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् निःसुआङ् कुयाःक् ले़ॽरे़र खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हाराॽ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा फाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् हिन्‍जाॽबित्‍छा हे़क्‍तङ्‌बाहाॽरे़न्‍नेरो॥ 15 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ हिन्‍जाॽ हे़क्‍के कुदोःप्‍मा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् मे़दाःक्‍तुन्, खे़न् खे़प्‍मो लाःप्‍मा मे़घोःने़न्‍लो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ कुभक्‍तुङ्‌ङो युक्‍खुसिआङ्‌खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुर मुॽइसाम् पिरुसिरो॥

याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःन्

मत्ति १९.१६-३०, लुका १८.१८-३०

17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् लाम्‍दिःक्‍को पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ मनाधिक् लोःक्‍ते़ फे़रे़आङ् कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “के़नुॽबा सिक्‍साम्‍बाए, आक्‍तङ्‌बा नुःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुङ्‌बे?”

18 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “थेआङ् इङ्‌गाॽ के़नुॽबा के़मे़त्ताबे? के़नुॽबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् वाॽरो॥ 19 खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़ले़स्‍सुॽ–मना से़प्‍मा मे़नुॽने़न्, चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, खुःम्‍मा मे़नुॽने़न्, इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, मनाहाॽ खुम्‍मासि मे़नुॽने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् पा-मा इङ्‌धाःङ् पिमासिए पोःङ्॥”

20 खे़न् मनाःल्‍ले़ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, कन् के़रे़क् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ हिन्‍जाॽ वयाङ्‌ङाङ्धोए इःत्तुङ् नाःत्तुङ्ल वाॽआरो॥”

21 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् ओमे़त्तुआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुर मे़त्तु, “आल्‍लसाङ् खे़ने़ॽ याःम्‍बक्‍थिक्‌चोःक्‍मा के़गत्तुॽरो॥ पेगे़ॽआङ् के़गत्तुबान्‌के़रे़क् सङ्‌घे़देःसे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे के़घोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़रे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥”

22 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ कुनाःन् किःन्‍दुआङ् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़र खे़प्‍मोलाम् पे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग यरिक् याङ्‌साकुन्‍धे कत्तुरो॥

23 ये़सुरे़ खिरि ओमये़र कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽग निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा साॽरिक् साक्‍लो!” 24 कुबाःन्‍निन्‌मे़घे़प्‍सुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, कर ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “चुक्‍पासे, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा से़क्‍खाए साक्‍लो॥ 25 याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मानुःल्‍ले़ उमेःन् सम्‍मेःत्तिल्‍ले़ कुहङ्‌ङो लाःप्‍मा उसुरु पोःङ्‌लो॥” 26 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “हे़क्‍केःल्‍ले़ हाःत् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍पाबे?” 27 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागिग कन् सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना चोःक्‍साङ्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागिग मे़साक्‍ने़न्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो॥” 28 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुम्‍बे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ तिम्‍मासिगे़आङ् वयिगे़रो॥” 29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ आलागि नु सुनाइङ्‌ले़ लागि हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, ने़ॽनुसाॽहाॽ, फुॽनुसाॽहाॽ, पाः माहाॽ, इग्र हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ ले़रुसिआङ् वाॽ, 30 खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए कन् ये़म्‍मो मनालाम्‍बा तुक्‍खे चामानु सोसोरिक् हिम्‍धाःङ्‌हाॽ, प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍हाॽ, फुॽनुसाॽ, ने़ॽनुसाॽ, माहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ किप्‍थिक् (१००) ले़ङ्‌नुःल्‍ले़आङ्‌यरिक् खोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मो मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 31 कर आल्‍लो तगि के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ एगाङ् मे़बोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो एगाङ् के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽ तगाङ् मे़बोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ याम्‍मो पाःत्तुॽ

मत्ति २०.१७-१९, लुका १८.३१-३४

32 खे़ङ्‌हाॽ यरुसले़म थो मे़बेःल्‍ले़ ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़ तगाङ् पत्‍छे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, हे़क्‍क्‍याङ् एगाङ् के़दिम्‍बाहाॽआङ् मे़गिसे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुसिआङ् आल्‍ल पोःङ्‌मा इःत्ते़बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, 33 “आल्‍ल आनिॽ यरुसले़म आगे़त्ताङ् खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍तुआङ् हुक्‍मे़सुप्‍तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़बिरुॽरो॥ 34 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, थ्‍याःत् मे़धोःक्‍तुॽ, मे़हिप्‍तुॽ, ते़ःम्‍भुक् मे़बिरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़से़रुॽरो॥ कर खुने़ॽ सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌लो॥”

याकुब नु युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुन्‍छिॽ पेलि

मत्ति २०.२०-२८

35 हे़क्‍क्‍याङ् जब्‍दियारे़ कुस्‍साः याकुब नु युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुःन् मे़त्ते़छु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, आन्‍छिगे़ पाःत्‍छुगे़बा पाःन्‍निन् आन्‍छिगे़ लागि चोगे़ॽओ के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्‍छुगे़ॽरो॥”

36 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिन्‍छिॽ इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़त्‍छिङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍सुबे?”

37 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “खे़ने़ॽ मिमिदिङ्‌गे़न् के़हाङ्‌जुम्‍मो के़युङ्‌ङिल्‍ले़, के़जुप्‍साङ् नु के़भे़न्‍छाङ् ले़प्‍माङ् आन्‍छिगे़ युङ्‌मा याप्‍मि पाङ्‌घे़ॽओ॥”

38 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ थेःन् के़नाःक्‍सुर के़बत्‍छिॽ खे़न् कुसिङ् के़न्‍निःत्‍छुन्॥ इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा तुक्‍खेवा खोर्याओ थुङ्‌मा के़सुक्‍सुबि? हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पोःङ्‌ङाबा बप्‍तिस्‍मान् खिन्‍छिॽ पोःङ्‌मा के़सुक्‍सुबि?”

39 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “सुक्‍सुगे़ॽ॥”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ थुङुङ्‌बा खोर्याओ के़धुङ्‌सुॽआङ् इङ्‌गाॽ पोःङ्‌ङाबा बप्‍तिस्‍मान्‍नाङ् खिन्‍छिॽ के़बोःङ्‌सिॽ, 40 करसाङ् आभे़न्‍छाङ् नु आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌मा के़सुक्‍सिॽ पाःप्‍मा युक् मे़गत्तान्‍लो॥ खे़न् ते़न्‍हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽ पिमासि फाॽआङ् यारिप् चोगुआङ् वाॽ, बा खे़ङ्‌हाॽरक् युङ्‌मा मे़घोःरो॥”

41 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थिबोःङ् (१०) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् याकुब हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन्‍नु खुन्‍छिॽ सिक् पोगे़रो॥ 42 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ काक् उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌हाॽरे़ग मनाहाॽ पाःप्‍पाःत्‌मे़मे़त्तुसिबा हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़आङ् खुनिॽ फोःसाङ्‌बाहाॽ मे़युक्‍तुसिबाग खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 43 कर खिनिॽ लुम्‍मोग हे़क्‍के पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खिनिॽ लुम्‍मोग आत्तिल्‍ले़ लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् हाराॽ खिनिॽ सेवारोबा पोःङ्‌लरो॥ 44 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगाङ् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ योःक् पोःङ्‌लरो॥ 45 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् सेवा मे़बिआर फाॽआङ् मे़ःन्, कर सेवा पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ लायोलाम् थे़ॽमासिआङ्‌ताङ्‌से़ःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् पिसे़ त्‍याङ्‌बारो॥”

ये़सुरे़ बर्तिमाइ मिक्‍फःम्‍बे़न् वेःन्‍दुॽ

मत्ति २०.२९-३४, लुका १८.३५-४३

46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ये़रिहो ये़क्‌यक्‍को मे़द्‌ये़॥ याङ्‌सि ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरिक् मनाहाॽनु ये़क्‌यक्‍लाम् मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ तिमैरे़ कुस्‍साः बर्तिमाइ मे़प्‍मनाबा चागे़नाःक्‍पा मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍मिल्‍ले़ कुयाओ युङे़रो॥ 47 नासरतबा ये़सुःन् पेःक्‍ल पत् के़लॽबा खे़ल्‍ले़ खे़प्‍सुआङ् अःक्‍मा हेःक्‍ते़, “दाउदरे़ कुस्‍साः ये़सुए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ!” 48 यरिक् मनाहाॽरे़ खे़न् स्‍वाःत् युङे़ॽ फाॽआङ् मे़भे़ःक्‍तु॥ कर खे़न् आल्‍लसाङ् साॽरिक् अःक्‍ते़, “दाउदरे़ कुस्‍साःए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ!” 49 ये़सुरे़ खे़न् अःक्‍ते़बा खे़प्‍सुल्‍ले़ ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥”

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् खे़न् मिक्‍फःम्‍बे़न् मे़मे़त्तु, “हौ, सःत्ते़ॽओ! सिक्‍साम्‍बे़ल्‍ले़ के़उःत्ते़आङ् वाॽरो॥ खे़ने़ॽ पोगे़ॽ!” 50 खे़ल्‍ले़ कुसुङ्‌घेःक्‌वाःन् थिक्‍ले़प्‍माङ् लाप्‍फुसुआङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् ये़सुरो पे॥

51 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “इङ्‌गाॽ थे़मा चोगुङ् पिने़बा निङ्‌वाॽ के़जोगुबे?”

खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, इङ्‌गाॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌ङार॥”

52 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽ! खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ निःमा के़सुक्‍पा के़जोगे़आङ् के़वाॽरो॥” खिमो खे़न् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् सःत्ते़र ये़सुरे़ कुएगाङ् कुएगाङ् थासिङ्‌लो॥

11

ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो लाःत्

मत्ति २१.१-११, लुका १९.२८-४०, युहुन्‍ना १२.१२-१९

1 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ यरुसले़म निःत्ताङ्‌बा जैतुन कोःक्‍माल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा बे़थफागे नु बे़थानि मे़प्‍मनाबा पाङ्‌जुम् निःत्ताङ् मे़गे़रे़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, 2 “खिन्‍छिॽ तगाङ्‌बा पाङ्‌भेॽओ पेसे़ॽ॥ खे़प्‍मो के़लाःत्‍छिल्‍ले़सा आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‌युक्‍के के़वाॽबा अदङ्‌साधिक् इमे़घेःक्‍खुआङ् ये़प्‍पा के़दुम्‍सुॽ॥ खे़न् ले़रे़त्‍छे़ॽआङ् कत्‍ना फे़त्ते़त्‍छे़ॽ॥ 3 मनाहाॽरे़ थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे फाॽआङ् सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍सिने़ फाॽग्र कन् आनिगे़ दाङ्‌बान् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् हाराए खुने़ॽ याङ्‌ना नुःक्‍तुॽरो मे़त्ते़छे़ॽओ॥”

4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेसिल्‍ले़ से़क्‍खाए लत्‍छा हिम्‍बेसाङ् अदङ्‌साःन् इमे़घेःक्‍खुआङ् लाम्‍मो ये़बे़बा निःसे़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ले़रे़त्‍छुर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ 5 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसुसि, “कन् अदङ्‌साःन् थेआङ् के़ले़त्‍छुबाबे?”

6 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ मे़त्तुसिबा हे़क्‍केए नोगप् पिरे़त्‍छुआङ् खे़न् मनाहाॽरे़ पेःक्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् अदङ्‌साःन् ये़सुरो तारे़त्‍छुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ खे़न् अदङ्‌साःल्‍ले़ कुएःक्‍को मे़ने़स्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् युक्‍तु॥ 8 यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ लाम्‍मो मे़भे़सु॥ कुभारे़ग खे़न् खिरिलाम्‌कुभे़क्‌वानुबा सिङ् पोराःक्‍हाॽ मे़जे़प्‍तुआङ् लाम्‍मो मे़भे़सुर खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो॥ 9 खुने़ॽ कुदगि नु कुएगाङ् के़बप्‍पा यरिक् मनाहाॽरे़ मे़अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!* यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबा पोःङ्‌लरो॥ 10 आनिॽ थाःक्‍थे़बा दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़न् के़दाःबा हाङ्‌जुम्‍मिन् मुॽइसाम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌लरो! साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!” 11 हे़क्‍केलॽरिक् ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो पेआङ् माङ्‌हिम्‍मो लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो खिरि ताक्‍कन्‍दे़र के़रे़क् ओमे़त्तुसि, कर नाम्‍धे़ पेआङ् वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍मो थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु बे़थानि पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़ पेरो॥

ये़सुःन् नु पःत्‍छेॽबुङ्‌मान्‌

मत्ति २१.१८-१९

12 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् तानाम्‍सा बे़थानिलाम् यरुसले़म मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 13 माःङ्‌घालाम् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् सरित् यारिक् निःसुआङ् कुजाॽ थोःक्‍ते़आङ् पत्पि फाॽआङ् खे़प्‍मो पेआङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुभे़क्‌वारक् पत्‍छे़ कर कुजाॽ मे़बत्‍छे़न्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पःत्‍छेॽ थोःक्‍मा ये़म् मे़न्‍दाए वये़॥ 14 ये़सुरे़ खे़न् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् मे़त्तु, “आल्‍लआङ्‌धो आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़जाॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लरो॥” कन् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् मे़घे़प्‍सु॥

ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पेःक्

मत्ति २१.१२-१७, लुका १९.४५-४८, युहुन्‍ना २.१३-२२

15 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो चिगःक्‌वा के़सङ्‌बा के़इङ्‌बाहाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा हेःक्‍तुसि॥ याङ् के़ले़क्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌ले़क्‍मा साप्‍ने़त्तिन् नु पुत्तुःक्‍के के़सङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍नाःन् ले़क्‍खुबिरुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् कन् माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो लाङ्‌घेःक्‍मार चिगःक्‌वा तेॽमा ताःप्‍मा साक्‍तुसिरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽ आहिम्‍मिङ्‌ग के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़न् तुवा चोःक्‍मा हिम् पोःङ्,’ कर खिनिॽग फाःन्‍दाहाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा ते़न् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥”

18 खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् से़प्‍माबे फाॽआङ् लाम् कोःप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥ कर खे़ङ्‌हाॽ मे़गिसे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् वये़रो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍धे़आङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म्‍लाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेरो॥

पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् निसाम्

मत्ति २१.२०-२२

20 कुनाम्‍दाःप्‍मा खे़न् लाम्‍मो मे़बेःल्‍ले़ मिःप्‍माबा पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् कुबुङ्‌मोनुए हेरे़आङ् स्‍ये़बा मे़निःसुरो॥ 21 ये़सुरे़ पाःत्तुबान् पत्रुसरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुर खुने़ॽ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, ओमे़त्ते़ॽ! खे़न् साङ्‌ग्रा के़मे़त्तुबा पःत्‍छेॽबुङ्‌माङ्‌ग इले़मे़आङ् स्‍ये़रो॥”

22-23 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ! इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽओ चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के, कन् कोःक्‍मान् हाॽयाक्‌आगे़ॽआङ् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽओ नसाःन् चोगुआङ् पाःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग कुलागि पोःङ्‌ङेरो॥ 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ के़नाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् खोःसुम्‍बे़ॽ फाॽआङ् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़घोःसुम्‍लो॥ 25-26 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वाॽ, खे़न्‍निन् ले़प्‍मि पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ ((कर खिनिॽ ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥))”

ये़सुरे़ कुयुक्

मत्ति २१.२३-२७, लुका २०.१-८

27 खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो यरुसले़म्‍मो मे़द्‌ये़॥ ये़सुःन् माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो ताक्‍कन्‍नु वये़ल्‍ले़ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् 28 सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽ? कन् युक्‍किन् हाःत्‍ले़ के़बिरे़?”

29 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् लत्‍छा सेःन्‍लाप्‍थिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो॥ याप्‍मि नोगप् आबिरे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् थे़मा युक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याःम्‍बक् चोगुङ्, खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌लो॥ 30 युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिमा कुयुक्‍किन् आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बाबि, इ मनालाम्बि? याप्‍मि आमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!”

31 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, थेआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् सेःन्‍आलाप्॥ 32 कर ‘मनाहाॽलाम्‍लो’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, मनाहाॽ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ युहुन्‍नाःन् से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वाॽ॥” 33 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् खे़न् इङ्‌गाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥”

12

कुॽइके़भे़म्‍बा कुभ्रे़ःङ् इक्‍मसाबाहाॽरे़ खुनिॽ खे़दाॽ

मत्ति २१.३३-४६, लुका २०.९-१९

1 ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽनु खे़दाॽओ अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “उन्‍छेःन् मनाधिक्‍ले़ लत्‍छा इक्‍को चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ लेःत्तुआङ् कुघिरि लुङ्‌धाक् से़त्तुआङ् फाङु, हे़क्‍क्‍याङ् कुलुम्‍मो लुम्‍बाःत् तयुआङ् खे़प्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मा ते़न्धिक्‌चोगु॥ इक् कोमा याक्‍साधिक्‍काङ् चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् कुभ्रे़ःङ् लक् खोःमारे़ लागि इक्‍मसाबाहाॽ पिरुसिआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ पेरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुप्‍मा ये़म् त्‍ये़ःल्‍ले़ कुलक् लाःसे़ कुसेवारोबाधिक्‌इक्‍मःबाहाॽरो पाङ्‌घुरो॥ 3 कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ खुने़ॽग मे़हिप्‍तुआङ् थेआङ् मे़म्‍बिए हाबा मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ 4 याम्‍मो खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ वेॽस्‍मा सेवारोबान् पाङ्‌घु॥ खे़न्‍नाङ् कुधे़गेःक्‍पो मे़घाक्‍खुर कुजाःत्‍थि मे़देःसु॥ 5 याम्‍मो वेॽस्‍मा सेवारोबान् पाङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग मे़हिप्‍तुआङ् मे़से़रुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ वेॽ वेॽ यरिक् सेवारोबाहाॽ पाङ्‌घुसिल्‍ले़ कुभा मे़हिप्‍तुसि, कुभा मे़से़रुसिरो॥ 6 खे़न् इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा लत्‍थिक्‍लक् कुस्‍साः वये़॥ आल्‍ल कन् आस्‍साःन् पाङ्‌घुङ्‌ङिल्‍ले़ग से़क्‍खासाङ् कुना मे़साॽरुबिला फाॽआङ् इःत्तुआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् पाङ्‌घुरो॥

7 कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, ‘कङ्‌ग कुम्‍बारे़ कुलक् के़घोःबारो, कन्‌से़रुम्‍माङ् कुलाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ आनिॽ हुक्‍काप्‍पासिरो॥’ 8 हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साःन्‍नाङ् मे़हिप्‍तु मे़से़रुआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् लाप्‍मे़भुसुरो॥”

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ सेःन्‍लाप्‍तुसि, “आल्‍ल खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् ताआङ् खे़ङ्‌हाॽ आक्‍खे मे़त्तुसिॽबे? से़क्‍खासाङ् खुने़ॽ के़रे़क् से़रुसिआङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् वेॽ मनाहाॽ पिरुसिॽरो॥ 10 कन्‌साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍निन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?

‘लुङ्‌गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन्

काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा कुम्‍मा लुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

11 कङ्‌ग यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ए चोगुबारो,

हे़क्‍क्‍याङ् कन् आनिॽ निःमो निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍लो॥’ ”*

12 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा खे़दाॽओ खे़ङ्‌हाॽ कुॽइके़भे़म्‍बा इक्‍मसाबाहाॽनु तङ्‌घुसिबान्‌खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसु॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽ मे़गिरुसिआङ् खुने़ॽ मे़ले़रुआङ् मे़बेरो॥

एःङ्‌याङ् हुङ्‌माबि मे़ःम्‍बि?

मत्ति २२.१५-२२, लुका २०.२०-२६

13 खे़ल्‍ले़ कुएगाङ् कुभा यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ पाःन्‍नो ते़म्‍माआङ् ये़सुःन् आप्‍तिक् कुःप्‍मा फाॽआङ् कुभा फरिसिहाॽ नु हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ* मे़बाङ्‌घुसि॥

14 खे़ङ्‌हाॽ मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खा पाःन्‍लक् के़बाःत्‍लो॥ खे़ने़ॽग मनाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नोआङ् के़म्‍बत्‍ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाहाॽआङ् के़न्‍छे़न्‍दुन्‍छिन्‌॥ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् से़क्‍खाए के़हुॽरुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन्‌पाःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽ–रोमि पयम् हाङ् सिजरे़न्* एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि आम्‍बिने़न्बि?”

15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान् निःसुआङ् सेःन्‍दोसुसि, “थेआङ् खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ पाःन्‍नो ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? याङ्‌इत्‍छिःन्‌फे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ ओमे़त्तुङ् साॽरुङ्॥” 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़भे़त्तुआङ् ये़सुरे़ खे़न् ओमे़त्तुआङ् सेःन्‍दोसुसि, “कन् याङ्‌इत्‍छिओ हाःत्‍ले़ कुइत्‍छाप् नु कुबाःन्‍साप् पप्‍पे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिजरे़ल्‍ले़न्‌पत्‍लो॥”

17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केःल्‍ले़ सिजरले़ कुबाःन्‍हाॽ सिजरे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने पिरे़म्‍मे़ॽओ॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥

सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मत्ति २२.२३-३३, लुका २०.२७-४०

18 खे़प्‍मो सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् होःप्‌लॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पा सदुकिहाॽ* मे़द्‌ये़आङ् 19 सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, मोसारे़ग अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तु आबिरे़आङ् पत्‌–‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍भुॽइन् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए सिःॽ, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽरे़ मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍भुॽरे़ कुलागि सागप्‍मा पोःङ्‌लो॥’ 20 आल्‍ल नुसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वये़॥ तुम्‍बाल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोगुआङ् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए स्‍ये़रो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् सरुम्‍बे़ल्‍ले़आङ् मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, कर खे़न्‍नाङ् कुस्‍साः मे़न्‌वाॽए स्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सरुम्‍बे़ल्‍ले़आङ् खे़न् मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगु, खे़न्‍नाङ् कुस्‍साः मे़न्‌वाॽए स्‍ये़रो॥ 22 नुसि फुॽनुसाॽहाॽरे़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुसाङ् खुनिॽ सामे़न्‌वाॽए के़रे़क् मे़स्‍ये़॥ कुनुप्‍मो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नाङ् स्‍ये़रो॥ 23 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुमेःत् पोःङ्‌बाबे? खे़न्‍नुग नुसिए फुॽनुसाॽहाॽरे़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् मे़वये़॥” 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽग पिर्बेःम्‍बा के़ज्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍नाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽरो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ग मनाहाॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा माङ्‌लाइङ्‌बा कुइसिःक्‍ने़ मे़बोःङ्‌लो॥ 26 आल्‍ल सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ मे़न्‍नो खिनिॽ मोसारे़ कुसाप्‍पन्‍निन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?* खे़प्‍मो मि के़दिःप्‍पा पोःक्‍लालाम्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽग अब्राहाम, इसहाक नु याकुबरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आरो॥’ 27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍हाॽरे़न् मे़ःन्, कर कुहिङ्‌वे़त्‍हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो॥ खिनिॽग साॽरिक्‍के पिर्बेःम्‍बा के़ज्‍ये़इआङ् के़वयिॽरो॥”

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा इङ्‌जाःङ्

मत्ति २२.३४-४०, लुका १०.२५-२८

28 खे़प्‍मोबा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाधिक्‍ले़ पाःन् मे़धक्‍ते़बा खे़प्‍सुसि॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ साॽरिक् निङ्‌वाॽ के़दाःबा नोगप् पिरुसिबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, इःप्‍मा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् आत्तिङ्‌ग?”

29 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा नाःप्‍माए के़बोःङ्‌बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कन्‍लो–‘इस्राइलिसे, खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! आनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्, थिक्‍लक् वाॽरो॥ 30 के़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ने़ॽ के़रे़क् के़सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़ के़रे़क् के़सक्‍मासाम्‍मिल्‍ले़, के़रे़क् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़, के़रे़क् के़धुम्‍मिल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्ते़ॽओ॥’ 31 निसिगेःक्‍पा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कन्‍लो–‘आप्‍फेःक्‌लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽआङ्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥’* कन्‍हाॽनुःल्‍ले़ यम्‍बा वेॽ इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग थेआङ् होःप्‍लो॥” 32 खे़न् मनाःल्‍ले़ ये़सुःन् नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे से़क्‍खाए के़बाःत्तुरो॥ आनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् दाङ्‌बारो॥ वेॽ माङ् मे़होःप्‍लो फाॽआङ् साॽरिक् के़दङ्‌बा के़बाःत्तुरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़रे़क् सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़, के़रे़क् निङ्‌वाॽइल्‍ले़, के़रे़क् थुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍मा नु पाङ्‌भेॽसाबाहाॽ आबाङे हे़क्‍के लुङ्‌माॽ तुक्‍मासिग, के़रे़क् मिधिङ्‌मनाआङ्‌तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभा नु वेॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मानुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा इङ्‌जाःङ्‌लो॥” 34 खे़ल्‍ले़ सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् नोगप् पिरुबा निःसुआङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍लाम्‍बा माःङ्‌घा के़होःप्लो॥

हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खुने़ॽ पाःन् सेःन्‍दोःमा आःन्‍छिङ्‌माआङ्‌मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥”

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त

मत्ति २२.४१-४६, २३.१-३६, लुका २०.४१-४४

35 ये़सुरे़ माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो हुॽरुसिर वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आक्‍खेलॽरिक् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो फाॽआङ् मे़बाःत्तुबाबे? 36 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌लाम् अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ,

‘यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु,

के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक्

आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् खे़ने़ॽ युङे़ॽओ॥’*

37 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ए खुने़ॽ आदाङ्‌बे मे़त्तुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌दाउदरे़ कुस्‍साः पोःङ्‌बाबे?”*

यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् खुनिॽ सिराॽ थाङे़र मे़घे़प्‍सुरो॥

साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ

38 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! खे़ङ्‌हाॽ केःम्‍बा केःम्‍बा लगेप् मे़जाक्‍खुआङ् नानुगत्‍ना लाङ्‌मे़घेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम् लुम्‍मो सेवा मे़मे़त्तिगे़र के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् 39 यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु साभाङ्‌जाओ तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 40 खे़ङ्‌हाॽरे़ मेमेदुमाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ्‌खुनिॽ हिम्‍धाःङ्‌हाॽ मे़नाप्‍तुसिॽ, कर नुःबा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मारे़ लागि केःम्‍बा केःम्‍बा तुवा मे़जोगुॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग से़क्‍खाए के़साक्‍पा खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥”

मेमेदुमाल्‍ले़ कुहुक्‍सोयाङ्‌

लुका २१.१-४

41 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो हुक्‍सोयाङ् तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् हुक्‍सोयाङ् के़याक्‍पाहाॽ ओमे़त्तुसिर युङे़रो॥ खे़प्‍मो यरिक् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् यरिक् याङ्‌हाॽ मे़याक्‍तु, 42 कर खे़प्‍मो याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाधिक् त्‍ये़आङ् याङ् ने़त्‍छि* याक्‍तु॥ 43 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आइन् कन् याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ वेॽहाॽनुःल्‍ले़ यरिक् हुक्‍सोयाङ् याक्‍तुआङ् वाॽरो॥ 44 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽरे़ग खुनिॽ के़योबाआङ्‌के़नम्‍बा याङ्‌हाॽए मे़याक्‍तु, कर कन्‌याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ग खुने़ॽ कुयाङ्‌साॽमो कत्तुबा काक् चामा थुङ्‌मोलाम् याक्‍तुआङ् वाॽरो॥”

13

माङ्‌हिम्‍मिन् यः

मत्ति २४.१-२, लुका २१.५-६

1 ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मोलाम् लःन्‍दे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाधिक्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, आक्‍खे़न् यम्यम्‍बा लुङ्‌हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा हिम्‍हाॽने़बे, ओमे़त्ते़ॽना!”

2 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कन् के़निःसुम्‍बा हिम्‍हाॽ थिक् लुङ्‌सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌धिक्‍काङ् मे़न्‍ने़ए काक् मे़यः मे़बेःक्‍लो॥” 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ नाधाःम्‍बि जैतुन कोःक्‍माओ वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पत्रुस, याकुब, युहुन्‍ना नु आन्‍द्रियासरे़ स्‍वाःत्ताङ् खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍मे़दोसु, 4 “सिक्‍साम्‍बे, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ्‌बाबे? कन् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि थे मिक्‍सेःन् पोःङ्‌बे? याप्‍मि आमे़त्ते़ॽओ॥” 5 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ इङ्‌गे़न्‍ले़क्‍तिन्‍लरो॥ 6 यरिक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌गाॽएरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर आमिङ्‌ङो मे़दारो, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ थङ् नु थङ्‌हाॽरे़न् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌हाॽ के़घे़प्‍सुम्, कर निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ कङ्‌हाॽग पोःङ्‌माए पोःङ्, कर बा खे़न् ये़म्‍मोएग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् मे़दाने़न्‍लो॥ 8 मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नु लाजेॽहाॽ लुम्‍मो थङ् पोःक्, यरिक् लाजेॽओ लुप्‍लि थाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् साक् पोःक्लो॥ कङ्‌ग के़दाःबार के़बप्‍पा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेहाॽरे़न् कुहेःक्‍सिङ्‌मारक्‍लो॥ 9 खिनिॽग सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़म्‍दे़म्‍सिॽआङ् ये़जुम्‍भोहाॽओ के़म्‍देॽरिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो ते़ःम्‍भुक् के़म्‍बिरिॽरो॥ कङ्‌ग सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि आयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा खिनिॽ के़घोःसुम्‍बा सुये़म्‍लो॥ 10 कर कुनुप्‍मा ये़म्‍मिन्‍नुःल्‍ले़ तगि काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽओ सुनाइङ् से़ःरए पोःङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍दे़म्‍सिॽआङ् खासे़न्‍दे़न्‍नो खासे़न् लोःन्‍छे़ के़म्‍देॽरिल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि थे़मा पाःप्‍माबे फाॽआङ् तगिसा निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़न् ये़म्‍मो पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़बाःप्‍पे़ङ्‌ग खिनिॽ मे़ःन्‍लो, कर सेसेमाङ्‌ङिन्‍नेरो॥

12 फुॽनुसाॽहाॽ आबाङे फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ्‌से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् पा-माहाॽ साःहाॽरे़, हे़क्‍क्‍याङ् साःहाॽ पा-माहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोःक्‍काङ् से़प्‍मा मे़बाङ्‌घुसिॽरो॥ 13 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् थरुॽ, खे़ल्‍ले़ए से़न्‍लप् खोःसुॽरो॥

किप्‍मा के़घुःबा ये़म्

मत्ति २४.१५-२८, लुका २१.२०-२४

14 हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍के़ले़ःङ्‌बान् वाॽमा मे़न्‍नुॽमनाबा ते़न्‍नो ये़प्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ यहुदियाबा मनाहाॽ कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍लरो॥ कन् पाःन्‍निन् साप्‍ला के़निःप्‍पाहाॽरे़ कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो हिम् सम्‍दाङ् के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम् सिगाङ् मे़लाःत्‍ने़न्‍लरो॥ 16 प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो के़वाॽबान् हाराॽ कुसुङ्‌घेःक्‌वा लाःसे़ कुहिम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 17-18 खे़न् ये़न्‍हाॽग मे़न्‍छुक्‍मा के़वाॽमा नु सावामाहाॽरे़ लागि साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌लो! चुङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मो खिनिॽ खे़त्‍छिङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुआङ्‌धो अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कन् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ग आत्तिन्‍नाङ् हिङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्, कर खुने़ॽ सेगुसिबाहाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् कन् ये़न्‍हाॽ ताङ्‌सा चोगुआङ् वाॽरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो मनाहाॽरे़, ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌कप्‍मो वाॽ इग्र खुने़ॽ खे़प्‍मो वाॽरो लॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़दाःल्‍ले़ नसाःन् मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍पा ख्रिस्‍तहाॽ नु इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽआङ् खुनिॽ सुक्‍सुक् इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ कन् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमे़न्

मत्ति २३.२९-३१, लुका २१.२५-२८

24 “खे़न् किप्‍मा के़घुःबा तुक्‍खेःन् एगाङ्

‘नाम्‍मिल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍नाङ्‌खामाक्‍लो,

लाबाल्‍ले़ ओःत्ति मे़बिरुन्‍लो,

25 ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ मक्मे़धाःरो,

हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पोबा मुक्‍साम्‍हाॽ मे़यङ्‌लो॥’*

26 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् खाप्‍मिःत्तो यम्‍बा मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु युःर पप्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सेगुसिबा मनाहाॽ सुम्‍से़ काक् पिसाङ्‌लाम् ताङ्‌साक्‍पाल्‍ले़ खोःप्‍तुबा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ ताःक्‍तुबाओ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुसिॽरो॥”

पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् निसाम्

मत्ति २४.३२-३५, लुका २१.२९-३३

28 “आल्‍ल पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ–खे़ल्‍ले़ कुबोराःक्‍हाॽलाम्‍बा कुनःक्‌लःम्‍मा हेःक्‍किल्‍ले़ हाङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़रो फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्॥ 29 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् काक् पाःन्‍हाॽ के़त्‍ल पेःक्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥ 30 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽ मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥ 31 ताङ्‌साक्‍पान् नु खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍ने़न् मे़बेःक्‍ने़न्‍लो॥”

हाःत्‍ले़आङ् ये़म्‍मिन् मे़निःसुन्

मत्ति २४.३६-४४, लुका १२.३८,४०

32 “आल्‍ल खे़न् ये़म् नु ये़न्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्॥ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्‍लो, कर पानुदिङ् पाःल्‍ले़रक् निःसुॽरो॥ 33 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् ये़न्‍निन् आप्‍फाल्‍ले़ ताः फाॽआङ् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 34 कन् पाःन्‍निङ्‌ग थिक् माःङ्‌घा लाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ के़बेःक्‍पा मना कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ काक् कुसेवारोबाहाॽ खुनिॽ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिआङ् कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ खुनिॽ हुक्‍को पिरुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थिक् हिम् के़गोःबा सेवारोबान् हिम् कोमा पाङ्‌घुआङ् खुने़ॽ लाम्‍दिःक्‍को पेःक्‍लो॥ 35 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हिम्‍दाङ्‌बान् युःन्‍छिक् ताबि, से़त्‍लुम्‍भक्‍किल्‍ले़ ताःबि, इङ्‌वा काःल्‍ले़ ताबि इ खाओःत्तिल्‍ले़ ताःबि? आप्‍फाल्‍ले़ नुःङ् ताः के़लॽबान् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 36 खुने़ॽ हक्‍चघत् ताःल्‍ले़ खिनिॽ के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबा के़न्‍दुमिन्‍निरो॥ 37 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌बा हे़क्‍केए के़रे़क् मनाहाॽ सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥”

14

ये़सुःन् से़प्‍मा निङ्‌सेःक्

मत्ति २६.१-५, लुका २२.१-२, युहुन्‍ना ११.४५-५३

1 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्* नु सिदाॽ मे़म्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा ये़न् ताःमा निये़न्‍लक् वये़॥ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् आक्‍खेलॽरिक् स्‍वाःत्ताङ् ते़म्‍माआङ् से़प्‍माबे फाॽआङ् लाम् मे़गोःत्तुर मे़वये़रो॥ 2 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कन् तङ्‌नाम्‍मोग आनिॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कन् मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुॽरो॥”

बे़थानि पाङ्‌भेॽओ ये़सुःन् मुर्र मे़हुःत्तुॽ

मत्ति २६.६-१३, युहुन्‍ना १२.१-८

3 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् बे़थानि पाङ्‌भेॽओ लोगेॽ* तुक्‍मालाम् के़वेःप्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् चाजानु युङे़ल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽधिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा पाङ्‌बोःक् फुङ्‌नाम्‌निःङ्‌गेॽ के़याक्‍पा ले़म्‍भालुङ् पर्यामानु त्‍ये़आङ् पर्यामाल्‍ले़ कुसुःप्‍मे़न् फुन्‍दुआङ् खे़न् फुङ्‌नाम्‍मिन्‌ये़सुरे़ कुधे़गेःक्‍पो हुक्‍खुरो॥ 4 कर खे़ॽयो के़वाॽबा कुभा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् थेआङ् चासोःक्‌पाङ्‌मनाबाबे? 5 कङ्‌ग किप्‌सुम्‍सि (३००) युप्‍पायाङ्‌ङो* सङ्‌माआङ् खे़न् याङ्‌ङिन् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिमनासिल्‍ले़ पोःक्‍खे़बा॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़भे़ःक्‍तुरो॥

6 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थेआङ् खे़न् के़भे़ःक्‍तुम्‍बाबे? खे़न् तुक्‍खे मे़जाःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खे़ल्‍ले़ग आलागि नुःबा चोगुआङ् वाॽरो॥ 7 याङ्‌गे़साॽबाहाॽग खिनिॽनुए सदादिङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा के़सुक्‍तुम्‍सिम्‍लो, कर इङ्‌गाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽआन्‍लो॥ 8 खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍किन् लुप्‍मारे़ लागि तगिए आधे़गेःक्‍पो फुङ्‌नाम्‌हुःत्तुआङ् वाॽरो॥ 9 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःल्‍ले़, खे़प्‍मो कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मनाहाॽरे़ मे़जे़क्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुॽरो॥”

यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तुॽ

मत्ति २६.१४-१६, लुका २२.३-६

10 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ यहुदा इस्‍करियोत मे़प्‍मनाबे़न् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तुङ् फाॽआङ् पेरो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़र यहुदाःन् याङ् पिआसिगे़ फाॽआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍तु॥ खे़न् ये़म्‍माङ्धो यहुदाःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍मा फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा हेःक्‍तुरो॥

यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु चा जाःॽ

मत्ति २६.१७-३०, लुका २२.७-२३, युहुन्‍ना १३.२१-३०, १ को ११.२३-२५

12 हे़क्‍क्‍याङ् सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌मे़ल्‍लुक्‍साःन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा थिम् वये़॥ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “आदाङ्‌बे, आनिॽ आत्तो पेःक्‍माआङ् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌साभाङ्‌जाःन्‌यारिप् चोःक्‍मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़गत्तुबे?” 13-14 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर यरुसले़म्‍मो पाङ्‌घुसि, “खिन्‍छिॽ ये़क्‌यक्‍को के़लाःत्‍छिर के़बत्‍छिल्‍ले़ च्‍वाःत् कुःन्‍दा के़बङ्‌बा मनाधिक्‍ले़ के़दुम्‍सिॽ॥ खे़न् लाःप्‍पा हिम्‍मो थारिक् तिम्‍दे़त्‍छे़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् हिम्‍दाङ्‌बान् मे़त्ते़त्‍छे़ॽ, ‘आनिगे़ सिक्‍साम्‍बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ अक्‍खे के़मे़त्ते़आङ् के़वाॽरो, तरे युङ्‌मा याक्‍फाङ्‌ङिन् आत्तो ने़बे? खे़प्‍मो इङ्‌गाॽ आहुॽसाम्‍बाहाॽनु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌साभाङ्‌जाःन्‌चाङ्‌लो॥’ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खिन्‍छिॽ थोःस्‍मा खाम्‍लोओ यारिप् चोःक्‍मनाबा लत्‍छा यम्‍बा याक्‍फाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍गे़धाक्‍सिॽ॥ खे़प्‍मोए आनिॽ साभाङ्‌जाःन्‌यारिप् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पेगे़त्‍छिल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍केए तुमे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌साभाङ्‌जाःन्‌यारिप् चोगे़त्‍छु॥ 17 खे़न् युःन्‍छिक् ये़सुःन् नु थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़रो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चामा ते़न्‍नो मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽनु के़जाबार के़युङ्‌बा खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़आङ्‌के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोःमा मे़हेःक्‍तु, “दाङ्‌बे, के़बाःत्तुबा मनाःन् इङ्‌गाॽआबि?”

20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ थिक्-ने़त्तो आल्‍लो इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़जाबार के़युङ्‌बाधिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥ 21 मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा कुइसिःक्‍के सिःमाए पोःङ्‌लो॥ कर मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ङ्‌ग चिःत्ते़ स्‍ये़रो! खे़ङ्‌ग सामे़वाःन्‍छिङ्‌ङिन्‍निल्‍ले़ए नुरे़बारो॥”

22 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ, कन् इङ्‌गाॽ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पिरुसिआङ् के़रे़क्‍ले़ मे़धुङुरो॥ 24 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु चोःक्‍मनाबा कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌आमाक्‍खिॽरो॥ कन् यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् वाहप्‍मा फाॽआङ् वादेःन्‍लो॥ 25 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आइन्‍नाङ्‌धो निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़न्‍धुङ्‌ङे थारिक् याम्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌ङान्‍लो॥” 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवा साम्‍लोधिक् साम्‍मे़लोःरे़आङ् जैतुन कोःक्‍माओ मे़बेरो॥

ये़सुरे़ पत्रुसे़न् के़नाॽआ फाॽआङ् मे़त्तुॽ

मत्ति २६.३१-३५, लुका २२.३१-३४, युहुन्‍ना १३.३६-३८

27 खे़प्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़ले़रिॽआङ् के़बिगिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

‘इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान् हिप्‍तुङ्,

हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ के़रे़क् पिसाङ् मे़से़रो॥’*

28 कर इङ्‌गाॽ सिःमे़न्‍लाम्‌याम्‍मो हिङ्‌ङाआङ् खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिल थुम्‍मो पेःक्‍कारो॥”

29 पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “के़रे़क्‍ले़ खे़ने़ॽ के़म्‍ले़त् के़म्‍धाःसाङ् इङ्‌गाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़त्‍ने़न्‍लो॥”

30 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, आक्‍खो से़न्‍दिक् निले़ङ् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगिए, खुने़ॽ कुसिङ्‌मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥”

31 कर पत्रुसरे़ हादिङ् थक्‍ते़र मे़त्तु, “मे़ःन्‍लो, इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनु सिःमा पोःङ्‌साङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽने़न्‍लो॥” वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍केए मे़बाःत्तुरो॥

ये़सुःन् गे़तसमनिओ तुवा चोःक्

मत्ति २६.३६-४६, लुका २२.३९-४६

32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ गे़तसमनि मे़प्‍मनाबा जैतुन सिङ्‌लाओ मे़बे॥ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ कप्‍मो युङे़म्‍मे़ॽओ॥” 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पत्रुस, याकुब, नु युहुन्‍नासि तेॽरुसि॥ खुने़ॽ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग मिङ्‌वारे़ योःन्‍दाङ्‌ङाङ् सिःमालिङ्‌धो थारिक् के़राङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खिनिॽ कप्‍मो चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङे़म्‍मे़ॽओ॥”

35 खुने़ॽ मिसाक् नानाक् पेआङ् साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ल तुवा चोगु, “पोःङ्‌ने़ फाॽग्र कन् इनोगे़न् तुक्‍खेःन् आसम्‍दाङ् मे़दाने़न्‍ल॥ 36 पानुदिङ् आम्‍बौ, खे़ने़ॽ के़लागिग काक् पोःङ्‌मा सुक्॥ कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् इङ्‌गाॽओलाम् खे़त्ते़देःसे़ॽओ, कर हे़क्‍केसाङ् आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केग मे़ःन्, कर के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो॥”

37 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःक्‍खे़ल्‍ले़ खे़न् सुम्‍ब्राङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽग मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् मे़त्तु, “सिमोने, थेआङ् के़इप्‍से़बा? कुमुक्‍थिक्‍काङ् चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् युङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तुन्बि? 38 हङ्‌साॽमाओ मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् चोःक्‍मा के़गोःत्तुम्, कर खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग मे़धुम्‍मिन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥”

39 याम्‍मो खुने़ॽ पेआङ् आन्‍दे़ःन् हे़क्‍के पाःत्तुर तुवा चोगु॥ 40 खुने़ॽ नुःक्‍खे़ फे़रे़ल्‍ले़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़बा तुमुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‌युःमाल्‍ले़ साॽरिक् तरुसिआङ् मे़वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आक्‍खे पाःप्‍माबे फाॽआङ् थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥

41 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सुम्‍ले़ङ्‌ङो नुःक्‍खे़ फे़रे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ आल्‍लसाङ् के़नासिआङ् के़इप्‍सिआङ् के़ने़स्‍सिबि? आल्‍ल पोःक्‍खे़रो! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को थाःमा ये़म्‍मिन् त्‍ये़रो॥ 42 पोगे़म्‍मे़ॽ, कप्‍मोलाम् पिगि! ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ याप्‍मि इङ्‌गे़ले़क्‍पे़न्‌खा फे़न्‍ल पत्‍लो!”

ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुॽ

मत्ति २६.४७-५६, लुका २२.४७-५३, युहुन्‍ना १८.३-१२

43 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओबा यहुदा मे़प्‍मनाबे़न् खे़प्‍मो के़रे़ त्‍ये़॥ खुने़ॽनु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा ताभे नु तक्‍काःत् के़गप्‍पा यरिक् मनाहाॽआङ् मे़वये़रो॥ 44 आल्‍ल ये़सुःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽ चुप् मे़त्तुङ्, खे़न् ते़म्‍से़म्‍मे़ॽआङ् तेॽरे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मिक्‍सेःन् पिरुसिआङ् वये़रो॥ 45 यहुदाःन् के़रे़नुमे़ःन्‍ने ये़सुरो पेआङ् “सिक्‍साम्‍बे” मे़त्तुर चुप् मे़त्तुरो॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ ये़सुःन् हुक् मे़याक्‍तुआङ्‌मे़दे़म्‍सुरो॥ 47 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पाहाॽओ थिक्‍किल्‍ले़ ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् चे़प्‍तुल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥ 48 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाआबि? थेआङ् इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ताभे हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्‍नु के़द्‌ये़ॽइबे? 49 इङ्‌गाॽग थिक्‌याःन्‍धक्‍सा माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो निसाम् हुॽइसे़ वयाङ्‌बा हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि के़न्‍दे़म्‍सिन्, कर साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पे़न्‌के़त्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥” 50 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ पक्‍मे़धःआङ् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेरो॥

51 खे़प्‍मो थिक् नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ सुङ्‌घेःक्‌वाःन् हे़म्‍सिङ्‌ङे़आङ् ये़सुरे़ कुएःक् कुएःक् तिःक्‍तुर वये़॥ खे़न् मनासुम्‍हाॽरे़ खे़न् ते़म्‍मा मे़गोःत्तुल्‍ले़ 52 सुङ्‌घेःक्‌वाःन् पक्‍थःआङ् ले़क्‍चाबे़धिःक् लोःक्‍ते़ पेरो॥

ये़सुःन् ये़जुम्‍भो तगि मे़देॽरुॽ

मत्ति २६.५७-६८, लुका २२.५४-५५, ६३-७१, युहुन्‍ना १८.१३-१४, १९-२४

53 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो मे़देॽरु॥ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़रो॥ 54 पत्रुसे़ल्‍ले़आङ् माःङ्‌घालाम् ये़सुःन् तिम्‍दुर मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुलक्‍खुम्‍मो थारिक् के़रे़॥ खे़प्‍मो सेवारोबाहाॽनु मिजाॽनु युङे़॥ 55 आल्‍ल तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि ये़जुम्‍भोरे़न् काक् पासिङ्‌पादाङ्‌लाहाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा फाॽआङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ फोत्‍याबा आप्‍तिक्‍हाॽ मे़गोःत्तु, कर थेआङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 56 यरिक् फोत्‍याबा आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बारे़, कर खुनिॽ पाःन् मे़दङे़न्‍लो॥

57 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा मनाहाॽरे़ मे़बोगे़आङ् ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌ले़क् पाःन् मे़बाःत्तु, 58 “आनिगे़ ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुबा खे़प्‍सुम्‍बे़रो, ‘कन् मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा माङ्‌हिम्‍मिन् यस्‍सुङ्‌ङाङ् सुम्‌ये़न् एगाङ्, मनाहाॽरे़ मे़म्‍भाॽए, वेॽ माङ्‌हिम्‍मिन् चोगुङ्‌लो॥’ ” 59 हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुमे़न्‍नो इङ्‌ले़क् मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़दङे़न्‍लो॥

60 हे़क्‍केःल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि पोगे़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “कन् मनाहाॽरे़ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ पिरे़त्‍छुबा तोःन्‍दिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् खे़ने़ॽ नोगप् के़म्‍बिरुन्‍छिन्‍बाबे?”

61 कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़म्‍बिसिङ्‌ङे स्‍वाःत् ये़बे़॥ याम्‍मो मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ मुॽइसाम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुसाः ख्रिस्‍तने़बि?”

62 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “ओरो, इङ्‌गाॽआरो! कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌ङाबा नु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोनु खाप्‍मिःत्तो युःआबा के़निःसुम्‍लो॥”

63 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिर आबाङे कुदेःत्तिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌अक्‍खे पाःत्तु, “आल्‍ल आनिॽ वेॽ तोःन्‍दिहाॽ थेआङ् चाहाबा आजोगे़बे? 64 कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌पाःत्तुबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍लो॥ आल्‍ल थे़मा के़इःत्तुम्‍बे?”

खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमाए पोःङ् फाॽआङ् मे़मे़त्तु॥ 65 हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ खुने़ॽ थ्‍याःत् मे़धोःक्‍खुआङ् कुभारे़ कुमिक्‍के़न् मे़दे़प्‍तुआङ् खुनिॽ हुक्‍पुत्तिल्‍ले़ मे़लक्‍तुर “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़ॽ, हाःत्‍ले़ के़हिप्‍ते़बे?” मे़मे़त्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़देॽरुआङ् मे़हिप्‍तुरो॥

पत्रुसरे़ ये़सुःन् नाॽरुॽ

मत्ति २६.६९-७५, लुका २२.५६-६२, युहुन्‍ना १८.१५-१८, २५-२७

66 पत्रुसे़न् यो लक्‍खुम्‍मो वये़ल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोमा चुक्‍माधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़आङ्‌ 67 पत्रुसे़न् मिजाॽनु युङे़बा निःसुआङ् कुबेसाङ् पेआङ् नुःरिक् ओमे़त्तुर मे़त्तु, “खे़ने़ॽग नासरि ये़सुःन्‍नु के़वये़ मे़ःम्‍बि?”

68 कर पत्रुसरे़ खे़न् नाॽरुर मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ्‌मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍लो! खे़ने़ॽ थे के़बाःत्तुबा इ?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ लाःक्‍कात् पेःक्‍मा लाम्‍धेःप् ले़प्‍माङ् चत्‍छिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् ये़म्‍मो इङ्‌वा काःसे़॥

69 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोमा चुक्‍मे़न् याम्‍मो त्‍ये़आङ् खे़प्‍मो पत्रुसे़न् निःसुआङ् कुघिरि के़ये़प्‍पा मनाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाःङ्‌ग ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक्‍लो॥” 70 कर पत्रुसरे़ याम्‍मो नाॽरु॥

याङ्‌सि खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुआङ् मे़मे़त्तु, “से़क्‍खासाङ् खे़ङ्‌हाॽओ खे़ने़ॽ थिक्‍ने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽआङ् गालिललाम् के़द्‌ये़बारो॥”

71 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् मनाःन् हाःत् इ फाॽआङ् मे़निःसुङ्‌ङिन्‍लो! खिनिॽ थे़मा के़बाःत्तुम्‍बा इ?”

72 खिमो इङ्‌वाःन् निसिगेःक् ले़ङ् काःसे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ “निले़ङ् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो” फाॽआङ् ये़सुरे़ मे़त्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् साॽरिक् हाबे़रो॥

15

पिलातसरे़ ये़सुरे़ कुघासे़न् लोःन्‍दुॽ

युहुन्‍ना १८.२८-१९.१६, मत्ति २७.१-२,११-१४, लुका २३.१-५

1 कुनाम्‍दाःप्‍मा खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु काक् यक्‍चुम्‍भोबा मनाहाॽ चुम्‍लुङ् मे़जोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् इमे़घेःक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो* मे़देॽरुरो॥

2 पिलातसरे़ ये़सुःन् अक्‍खे मे़त्तुर सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽए के़बाःत्तुर के़बत्‍लो॥”

3 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् यरिक् पाःन्‍नो आप्‍तिक् मे़गुःत्तु॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ याम्‍मो सेःन्‍दोसु, “ओमे़त्ते़ॽ, कम्‍म्‍याक् यरिक् आप्‍तिक् के़म्‍गुःत्ते़आङ् वाॽरो॥ खे़ने़ॽ थेआङ् के़म्‍बाःत्‍ने़न्‍बाबे?”

5 कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्‍निल्‍ले़ पिलातसरे़ कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥

पिलातसरे़ ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिरुॽ

मत्ति २७.१५-२६, लुका २३.१३-२५, युहुन्‍ना १८.३९-१९.१६

6 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो लत्‍छा साक्‍पा के़धाःबा मनाःन् मनाहाॽरे़ ले़रे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ ले़प्‍मा थिम् कत्तुरो॥ 7 खे़न् ये़म्‍मो बरब्‍बास मे़प्‍मनाबा साक्‍पा के़धाःबाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ हाङ्‌बिफ्‍युङ् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ हयङ्‌ते़ङ्‌धङ्‌ङो वेॽ मनाहाॽनु तङ्‌सिङ्‌ङाङ् यरिक् मनाहाॽ से़रुसिआङ् वये़॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ पिलातसरो मे़द्‌ये़आङ् सदादिङ् के़जोगुबा हे़क्‍के चोगे़ आबिरे़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु॥

9 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “यहुदि हाङ्‌ङिन् ले़रुङ् पिनिङ्‌बि?” 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन्‌नामे़हे़त्तुआङ् खुने़ॽओ हुक्‍मे़सुप्‍तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्तुआङ् वये़॥ 11 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ मनाहाॽ ये़सुरे़ कुले़क्‌वाओ बरब्‍बासे़न्‍ने ले़रे़ आबिरे़ॽओ फाॽआङ् मे़हुसुसिआङ् मे़वये़रो॥ 12 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “यहुदि हाङ् के़मे़त्तुम्‍बा मनाःन् इङ्‌गाॽ थे मे़त्तुङ्‌बाबे?”

13 कर खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍माए पोःङ्॥”

14 पिलातसरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “थेआङ्बे? खे़ल्‍ले़ थे याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽबे?”

कर खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लसाङ् साॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ!”

15 पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि फाॽआङ् बरब्‍बासे़न ले़रु पिरुसि, कर ये़सुःन् ते़ःम्‍भुक् याक् पाङ्‌घुसिआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा फाॽआङ् रोमि थक्‍सुबाहाॽ हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥

थक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् किनाःन्‍दि मे़बिरुॽ

मत्ति २७.२७-३१, युहुन्‍ना १९.२-३

16 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुधक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् खुनिॽ तुरा यक्‍को मे़देॽरुआङ् खे़प्‍मो तुराबा काक् थक्‍सुबाहाॽ कुघिरि मे़जुप्‍से़॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदेःत्तिन् मे़भे़न्‍दु मे़बिरुआङ् परान्‍ला हाङ्‌देःत्तिन् मे़जाक्‍तु, तिङ्‌ग्रेःक् तिचः मे़भयुआङ् मे़घुःक्‍तु, 18 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ “यहुदि हाङ्‌ङे, तियाहा!” मे़मे़त्तुर सेवा मे़मे़त्तु॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् ए़त्‍ले़ङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌मे़घाक्‍खुर, थ्‍याःत् मे़धोःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदगि मे़बेआङ् थुङ्‌बोहजॽ मे़युङ्‌सिङ्‌ल सेवा मे़मे़त्तुरो॥ 20 अक्‍खेलॽरिक् किनाःन्‍दि मे़बिरु मे़सुरुआङ् खे़न् परान्‍ला तेःत्तिन् मे़भे़न्‍दुआङ् कुदेःत्तिन् मे़जाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍छे़ मे़देॽरुरो॥

ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुॽ

मत्ति २७.३२-४४, लुका २३.२६-४३, युहुन्‍ना १९.१७-२७

21 खे़न् ये़म्‍मो अले़क्‍जे़न्‍दर नु रुफसरे़ खुन्‍छिॽ पाः सिमोन मे़प्‍मनाबा साइरेनि ये़क्‌यक्‍को के़युङ्‌बे़न् पाङ्‌भेॽलाम् फे़रे़र पत्‍छे़बा थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़दुमुआङ् ये़सुरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् साक्‍के़ल्‍ले़क् पङ्‌मा मे़बाङ्‌घु॥ 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ गलगथा मे़प्‍मनाबा कोःक्‍माओ मे़देॽरु (गलगथा फाॽइङ्‌ग मिक्‍खोःक्‍पा पोःङ्‌लो)॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् मुर्र मे़प्‍मनाबा सिदाॽ फुप्‍मनाबा चे़क्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌घु, कर ये़सुरे़ मे़धुङुन्‌॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु, हे़क्‍क्‍याङ् कुदेःत्‍हाॽ हाःत्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तॽयाःन्‍सोःन् मे़गे़सुरो॥

25 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुल्‍ले़ तानाम्‍बा कुमुक् फाङ्‌सि (९) मुक्‍ते़आङ् वये़रो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ् लॽरिक् आप्‍तिक् सक्‍किन् मे़साप्‍तुआङ् मे़भत्‍छु॥ 27-28 खुने़ॽनुए कुभे़न्‍छाङ् नु कुजुप्‍साङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् ने़प्‍फु फाःन्‍दाहाॽ थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़भोःन्‍दुसिरो॥ ((अक्‍खेलॽरिक् “खुने़ॽ पाःन् के़भेःम्‍बाहाॽनु सोरिक् मे़जोगु”* लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा पाःन्‍निन् के़रे़रो॥)) 29 खे़प्‍मोलाम् लाङ्‌गे़घेःक्‍पा मनाहाॽरे़आङ् खुनिॽ थे़गेःक्‍पे़न्‌मे़हिक्‍खुर अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरु, “खे़ने़ॽग माङ्‌हिम्‍मिन् के़यःबाआङ् सुम्‌ये़न्‍नो के़जोःक्‍पे, 30 खे़ने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोलाम् यो थ्‍ये़ॽआङ् आबाङे से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽ॥” 31 हे़क्‍केलॽरिक्‍के तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽग ताङ्‌से़ःप्‍तुसि, कर खुने़ॽ आबाङेग से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़सुक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 32 खुने़ॽ से़क्‍खाए इस्राइलस्‍मा हाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ फाॽग्र, हाराॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌नु यो थाःर, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निःसुम्‍बे़आङ् नसाःन् चोगुम्‍बे़ॽरो॥” खुने़ॽनुए मे़भोःन्‍दुसिबा खे़न् फाःन्‍दाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ किनाःन्‍दि पिरे़त्‍छुरो॥

ये़सुरे़ कुसिःमे़न्

मत्ति २७.४५-५६, लुका २३.४४-४९, युहुन्‍ना १९.२८-३०

33 हे़क्‍क्‍याङ् ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त्ताङ्‌धो कुमुक् सुम्‍सि थारिक् खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् लाजेॽइन्‌सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ 34 कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़, “एलोइ, एलोइ, लामा सबखथानि?” खे़न् फाॽइङ्‌ग “आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, थेआङ् के़ले़राङ् के़देःसाङ्बे?” पोःङ्‌लो॥ 35 खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा कुभारे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्* उःत्तुर पत्‍लो॥” 36 खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍छा मनाधिक् खिमो लोःक्‍ते़र पेआङ् खिगाक्‍माःन् के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःओ निःप्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍काःत्तिल्‍ले़ कुसम्‍मो फत्‍छु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पिःत्तु थुङुर फाॽआङ् कुमुराओ थुप्‍तु पिरुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “लु ओमे़त्तुम् साॽरुम्! एलियाःन् युःआङ् खुने़ॽ थाःसुॽबि मे़ःम्‍बि?”

37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़आङ्‌कुसक्‍मा पेरो॥ 38 खिमो माङ्‌हिम्‍मोबा फोःन्‍दाःन् थोनु यो थारिक् खे़ल्‍ले़क् ते़ःक्‍खे़॥ 39 ये़सुःन् मे़भोःन्‍दुबा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ् तगि के़ये़प्‍पा रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ स्‍ये़बान्‌ओमे़त्तुर पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् निङ्‌वाॽफुसाःए वये़रे़त्‍छ॥”

40 खे़प्‍मो माःङ्‌घालाम् कुभा मे़न्‍छुमाहाॽ ओमइ मे़ये़बे़॥ खे़ङ्‌हाॽओ मरियम मग्‍दलिनि, चुक्‍पा याकुब नु युसुफरे़ खुन्‍छिॽ मा मरियम नु सालोमिसि मे़वये़रो॥ 41 ये़सुःन् गालिलओ वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़दिःक्‍तुर कुभाॽ मे़बिरुर मे़वये़॥ खे़प्‍मो यरुसले़म थारिक् ये़सुःन्‍नु के़दाःबा वेॽ मे़न्‍छुमाहाॽआङ् यरिक् मे़वये़रो॥

ये़सुःन् मे़हुम्‍सुॽ

मत्ति २७.५७-६१, लुका २३.५०-५६, युहुन्‍ना १९.३८-४२

42-43 आल्‍ल युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफे़न् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ यहुदि ये़जुम्‍भोरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा पासिङ्‌पादाङ्‌ला नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम् के़हाङ्‌बाआङ् के़वाॽबा वये़रो॥ खे़न् यारिप् चोःक्‍मा ये़म्‌वये़ (नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निन् कुदाःन्‍दिक्‍मा वये़)॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् आःन्‍छिङ्‌ङाङ् पिलातसरो पे हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तुरो॥

44 पिलातसरे़ ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बा खे़प्‍सुआङ् कुनिङ्‌वाॽ मये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् थक्‍तुम्‍बान् उःत्तुआङ् ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बाबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् सेःन्‍दोसु॥ 45 खे़ल्‍ले़ थक्‍तुम्‍बे़ल्‍लोलाम् ये़सुःन् आन्‍दे़ःन्‍छा स्‍ये़बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् युसुफे़न् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् तेॽमा पाङ्‌घुरो॥ 46 हे़क्‍केःल्‍ले़ युसुफरे़ नुःबा चे तेःत्तिन् इङु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङोनु थाःसुआङ् खे़न् तेःत्तिल्‍ले़ कित्तुआङ् लुङ्‌ङो खोःम्‍मनाबा इप्‍पुङ्‌ङो ने़स्‍सुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ लाःक्‍कात्‍लाम् यम्‍बा लुङ्‌ङिन् इसुधःरो॥ 47 मरियम मग्‍दलिनि नु युसुफरे़ कुम्‍मा मरियमरे़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् मे़ने़स्‍सुबा ते़न्‍निन् मिक्‍सेःन् मे़त्ते़त्‍छुरो॥

16

ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌

मत्ति २८.१-८, लुका २४.१-१२, युहुन्‍ना २०.१-१०

1 आल्‍ल नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न् काःक्‍तुआङ् मरियम मग्‍दलिनि, याकुबरे़ कुम्‍मा मरियम नु सालोमिसिरे़ मुर्रःन् ये़सुरे़ कुधक्‍को हुःप्‍मा फाॽआङ् मे़इङु॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सुःन् मे़ने़स्‍सुबा इप्‍पुङ्‌ङो मे़धाःसिङ्‌॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आनिॽ लागि खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ मे़ये़प्‍सुबा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् हाःत्‍ले़ आइन्‍आबिबाबे?” 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़आङ् ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ के़ये़प्‍पा लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् मे़इसुआङ् ने़स्‍से़बा मे़निःसु॥ खे़न् लुङ्‌ङिन् साॽरिक् यम्‍बा चोगे़॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ खे़प्‍मो फःदाङ्‌बा तेःत् के़जाङ्‌बा नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍धिक् चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् ये़बे़बा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 6 खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खिनिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा नासरतबा ये़सुःन् के़गोःत्तुम्‍बा मे़ःम्‍बि? खुने़ॽग कप्‍मो होःप्‍लो! खुने़ॽग सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ मे़ने़स्‍सुबादे़न्‍निन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 7 खिनिॽ पेगे़म्‍मे़ॽआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु पत्रुसे़न् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, ‘खुने़ॽ तगि के़मे़त्तिबा हे़क्‍केए खिनिॽनुःल्‍ले़ तगि गालिलओ पेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़त्‍थोए खुने़ॽ के़दुमुम्‍लो॥’ ” 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ इप्‍पुङ्‌लाम् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़आङ् मे़लोःक्‍ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ हाःत्ताङ् थेआङ् मे़म्‍मे़त्तुन्॥

ये़सुःन् मरियम मग्‍दलिनिरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

मत्ति २८.९-२०, लुका २४.१३-५३, युहुन्‍ना २०.११-२३

9 ((आल्‍ल ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् मरियम मग्‍दलिनिरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ खे़ल्‍लोलाम् नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ ये़सुरे़ नाःत्तु लःत्तुसिआङ् वये़॥ 10 मरियम मग्‍दलिनिःन् पेआङ् ये़सुःन् तुमुबा पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ मेरिङ् थक्‍नु मे़हाबे़र मे़वये़रो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा नु खे़ल्‍ले़ निःसुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुसाङ् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥

ये़सुःन् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

लुका २४.१३-३५

12 खे़ङ्‌हाॽओ ने़प्‍फु हुॽसाम्‍बाहाॽ पाङ्‌भेॽओ पेगे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ ये़सुःन् कुसिङ्‌निःप्‍मे़न्‍दे़प्‍मना पोःक्‍खे़आङ् खे़ङ्‌हाॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् नुःक्‍खे़त्‍छिआङ् खुन्‍छिॽ निःसे़त्‍छुबा पाःन्‍निन् वेॽहाॽ चे़क्‍ते़त्‍छु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥

ये़सुःन् थिक्-थिक् कुहुॽसाम्‍बारो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

मत्ति २८.१६-२०, लुका २४.३६-४९, युहुन्‍ना २०.१९-२३, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.६-८

14 याङ्‌सि थिक्-थिक् (११) हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ मे़जर मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुःन् खे़प्‍मो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ फे़ःक्‍तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ नसाःन् सुःम्‍मान् नु निङ्‌वाॽ थुङ्‌माल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा के़निःबाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल खिनिॽ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ कन् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ! 16 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा नु बप्‍तिस्‍मा के़बोःङ्‌बाल्‍ले़ से़न्‍लप् खोःसुॽ, कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाल्‍ले़ खासे़न्‍नो थाआङ् खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो॥ 17 नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ कन् मिक्‍सेःन्‍निल्‍ले़ काप्‍तुसिरो–खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़नाःत्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ मे़बाःत्तुॽरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ असेःक्‍पाहाॽ मे़दे़म्‍सुसिॽ, निङ् के़याक्‍पा च्‍या मे़धुङुसाङ् थेआङ् हम् मे़म्‍बोःङ्‌ङिन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ सम्‍दाङ् हुक् मे़ने़स्‍सु मे़बिरुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़वेःत्‍लो॥”

ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेःक्

लुका २४.५०-५३, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.९-११

19 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ थाःङ्‌धाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् थो पक्‍खे़र पेआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ काक् पिसाङ् मे़बेआङ् सुनाइङ् मे़से़ःसुरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़आङ् खुनिॽलाम् याःम्‍बक् चोगुर यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍निल्‍ले़ सुनाइङ्‌ङिन् से़क्‍खारो फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुरो॥))

* 1:1 निङ्‌वाॽफुसाः–ये़सुरे़ लत्‍छा कुमिङ्॥

* 1:2 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ये़सु सावाःन्‍छिङ्‌बा तङ्‌बेनुःल्‍ले़ किप्‍सिङ्‌नुसि (७००) तङ्‌बे तगि साप्‍तुआङ् वये़ (यसैया ७.१४)॥

* 1:3 यसैया ४०.३

* 1:13 माङ्‌लाइङ्‌बा–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मि चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि साङ्‌ग्राम्पेदाङ्‌ङो खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍से़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ चोगुसि॥

* 1:22 साम्‌योथिम्‍साम्‍बा–कङ्‌हाॽ तगिबा माङ्‌हुप्‌रे़न्‌निसाम्‌के़ले़बा मनाहाॽ मे़वये़रो॥

* 1:44 साम्‌योथिम्‍मल्‍ले़ पाःत्तुबा इसिःक् लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् नुःरे़बि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ साॽमा के़बोःङ्‌बा थिम्‌वये़॥ लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् नुःरे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बे़न् ते़न्‍ने़ फाॽग्र खे़न् मनाःल्‍ले़ लत्‍छा मे़ल्‍लुक् साःत्‍थिक् सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा सुक्‍तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ थिम् इसिःक् खे़न् मनाःन् आल्‍ल से़क्‍खाए नुःरे़रो फाॽआङ् पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़ (ले़बि १३.४९, १४.२-३२)॥

* 2:4 खाम्‍बु–इस्राइलओ यरिक्‍तङ्‌बा हिम्‍हाॽओ ले़प्‍पे़त्ता खाम्‍बु पत्‍छे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् हिम् लाःक्‍कात् ले़प्‍माङ् खाम्‍बु थारिक् के़गे़प्‍पा थरेॽ मे़भत्‍छुबालाम्‌युःन्‍छिक् सुसु के़लॽबा सुरित्‌चाःन्‍छिङ्‌से़ मनाहाॽ खाम्‍बुओ मे़बेआङ् मे़युङे़॥

* 2:15 एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ–यहुदिहाॽरे़ एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ मे़जिःत्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ रोमि हाङ्‌जुम्‌रे़ लागि याःम्‍बक् मे़जोगु॥ एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽरे़ मनाहाॽलाम् रोमिहाॽरे़ फोःङ्‌मा मे़बाङ्‌घुसिबा याङ्‌नुःल्‍ले़ यरिक् मे़भोःक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् के़नम्‍बे़न् आबाङे खुनिॽ लागि मे़युक्‍खु॥

* 2:16 फरिसिहाॽ–खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा यहुदि साम्‌यो लुप्‍पोबा मनाहाॽ मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् नुःरिक्‍काङ् यहुदि साम्‌योथिम्‍मिन् हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ यरिक् यहुदि थिम्‍हाॽ नु साक्‍थिम्‍हाॽ मे़नाःत्तु॥

* 2:16 लायोबाहाॽ–कन् मनाहाॽ फरिसिहाॽरे़ कुत्‍चाॽसाङ् लायोबासि फाॽआङ् मे़मे़त्तुसिआङ् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ थिम्‍हाॽ मे़न्‍इःत्तुन् मे़न्‍नाःत्तुन्‍लो॥

* 2:22 खे़न् लाजेॽओ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽलाम् (अंगुर) थिः मे़जोगु, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ मे़धुङु॥

* 2:22 उन्‍छेःन्‌खे़ङ्‌हाॽरे़ च्‍वाःत्, थिः, सिजःङ्‌वा से़होबा सुःक्‌वाओ मे़याक्‍तुआङ्‌मे़बक्‍खु॥

* 2:23 खे़न् ये़म्‍मोबा यहुदि थिम्‍मो इक्‍ताप्‍पो लाङ्‌मे़घेःगे़ल्‍ले़ लाम्‍मो के़युङ्‌बा सिङ्‌सेहाॽ, चाहाॽ तुप्‍माआङ् चामा मे़घोःसु, कर सुःक्‌वाओ याक्‍माआङ् तेॽमा खोमे़न्‍दे़प्‍मनाबा वये़॥ कर नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो हे़क्‍केआङ् चोःक्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना वये़रो॥

* 4:12 यसैया ६.९-१०

* 6:11 “खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् थाप्‍से़म् थाॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ” फाॽइन् खे़प्‍मो के़युङ्‌बा मनाहाॽरे़ लागि खे़न्‍नाङ्‌धो चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा थेआङ् होःप्‍लो के़लॽबा मिक्‍सेःन्‍लो॥

* 6:14 हे़रोद–कन् हे़रोद हाङ्‌ङिन् ये़सु सावाःन्‍छिङ्‌ङे़ल्‍ले़ हाङ् के़जोःक्‍पा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः हे़रोद एन्‍तिपासरो॥

* 6:15 एलिया–उनाहुरिओ के़वाॽबा लत्‍छा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पारो॥

* 7:10 मोसाःन्–खुने़ॽ उन्‍छोःन् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍लोःबा वये़॥ खुने़ॽए यहुदिहाॽ मिस्र लाजेॽलाम्‌चोःक्‌युम्‍भो चोगु लःत्तुसिआङ्‌साम्‌योथिम् पिरुसि॥

* 7:10 लाम्‍दिःक् २०.१२, २१.१७

* 8:29 “ख्रिस्‍त” लत्‍छा मिङ्‌लो॥ हिब्रु पाःन्‍दाङ्‌ङो कन्‌“मसिह” रो॥ कन्‌फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबान्‍लो॥

* 9:42 लुम्‍सुम्‍मिन्–कन् चा युःप्‍मा यम्‍बा पे़ःप्‍पे़त्ता लुङ् वये़॥

* 9:48 यसैया ६६.२४

* 11:9 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “होसन्‍ना” पोःङ्‌लो॥

* 12:11 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२२-२३

* 12:13 हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “हे़रोदिहाॽ”॥ खे़ङ्‌हाॽ यहुदिसि मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ्‌खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे कुभाॽ खोःमारे़ लागि रोमिहाॽरे़ सेःक्‌युक् मे़जोगुसिबाहाॽ मे़भाॽरुसि॥ फरिसिहाॽरे़ रोमि थिम्‍मिन् मे़अत्तु, कर ने़प्‍माङ् लक्हाॽरे़ ये़सुःन् थे़माइ मे़प्‍माआङ् खुने़ॽ रोमिहाॽनु के़साक्‍पो थाःमा मे़इःत्तु॥

* 12:14 सिजर–सिजरे़न् रोमि हाङ्‌युक्‍किल्‍ले़न् पयम् हाङ्‌रे़ कुमिङ् वये़॥ रोमिहाॽरे़ यरिक् लाजेॽहाॽ मे़नाःन्‍दुसिआङ् खुनिॽ युक्‍को मे़गत्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़रे़क्‍ले़न् पयम् हाङ् सिजरे़न् वये़॥ रोमि पयम् हाङ्‌हाॽ के़रे़क् सिजर मे़मे़त्तुसि॥

* 12:18 सदुकिहाॽ–कन् मनाहाॽ यहुदि साम्‌यो लक्‍कोबासि कर फरिसिहाॽनु वेॽसिरो॥

* 12:26 लाम्‍दिःक्‌३.६

* 12:31 ले़बि १९.१८

* 12:36 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.१

* 12:37 खे़न् फाॽइन् ख्रिस्‍ते़न्‌दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः नु कुन्‍दाङ्‌बा ने़प्‍माङ् वये़रो॥

* 12:42 याङ् ने़त्‍छि–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ने़त्‍छि ले़प्‍तोन्‌”॥ कन्‌यहुदिहाॽरे़ मे़जोगुबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ्‌सुःल्‍लिक्‍पा याङ्‌वये़॥

* 13:25 यसैया १३.१०, ३४.४, योएल २.१०

* 14:1 यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्–पे़न्‍निबाःन्‍नो कन्‌तङ्‌नाम्‌“निस्‍तार” मे़प्‍मनाबारो॥ कन्‌तङ्‌नाम्‍मिन्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिस्र लाजेॽलाम् इस्राइलिहाॽ लःत्तुसिबा मिङ्‌सोओ मे़इःत्तुबा तङ्‌नाम्‍लो॥

* 14:3 लोगेॽ–खे़न् फाॽइन् खुने़ॽ पाराम साम्‍माङ्‌ङिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मना वये़॥

* 14:5 किप्‌सुम्‍सि युप्‍पायाङ्–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “दिनार”॥ कन्‌फाॽइन् थिक् मनाःल्‍ले़ तङ्‌बेधिक्‍ले़ कुनाम्‌याक्‍लो॥

* 14:27 जकरिया १३.७

* 15:1 पिलातस–ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुबा ये़म्‍मो पिलातुसे़न् यहुदिहाॽ मे़युङे़बा लाजेॽओ रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा वये़॥

* 15:27-28 यसैया ५३.१२

* 15:35 एलिया–यहुदिहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍दाङ्‌ङो “एलिया” मिङ्‌ङिन् “एलोइ” खे़म्‍दे़त्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ्‌खे़न् फाॽइन् “आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे” पोःङ्‌लो॥

लुका

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

लुकारे़ साप्‍तुबा ये़सुरे़ कुसुनाइङ्‌

निःसुम्

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍हाॽ पोधक् चोःक्‍मा फाॽआङ् कन् साप्‍पन्‍निङ्‌ग लुकारे़ साप्‍तुआङ् थियोफिलस मे़प्‍मनाबा मनाःन् हाक्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥

कन् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खेलॽरिक् ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽ–ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌इस्राइलि लुम्‍मो ताः लॽरिक् माङ्‌हे़क् चोःक्‍मनाबा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा नु खुने़ॽ के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ ताङ्‌गे़से़ःप्‍पारो॥ खुने़ॽग इनोगे़न् तुक्‍खेओ के़वाॽबाहाॽ नु याङ्‌गे़साॽबाहाॽ के़रे़क् सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घुबारो॥ कन् सुनाइङ्‌ङिन् काक् परिक्‍पा तुक्‍खेओ के़वाॽबाहाॽरे़ लागि साप्‍ते़बारो॥ कप्‍मो, सिक् के़सम्‍बा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् निःदे़त्‍लो, कुजे़क्‍को साप्‍पन्‍निल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मो ये़सुःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सावाःन्‍छिङ्‌बा नु कुनुप्‍मा लक्‍को खुने़ॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थाःङ् पेबा पाःन्‍निन् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

ये़सुःन्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थाःङ् पेआङ् ख्रिस्‍तानि नसाःन्‍निन् पोःरे़र काक् पिसाङ् से़ःरे़र पेबा पाःन्‍निन् लुकाःल्‍ले़ “सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन्” मे़प्‍मनाबा साप्‍पन्‍नो साप्‍तुआङ् वाॽरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-४

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सावाःन्‍छिङ्‌बा नु अङे़ःक्‌वा वये़बा ये़म् १.५-२.५२

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक् ३.१-२०

ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़बा नु माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरुबा ३.२१-४.१३

गालिल थुम्‍मो ये़सुरे़ चोगुबा माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍हाॽ ४.१४-९.५०

गालिललाम् यरुसले़म थारिक् ९.५१-१९.२७

यरुसले़म्‍मो कुनुप्‍मा ये़त्‍नाम् १९.२८-२३.५६

ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम्‌याम्‍मो हिङे़आङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेबा २४.१-५३

1

लुकाःल्‍ले़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍तुॽ

1 आदाङ्‌बा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् थियोफिलसे,* यरिक् मनाहाॽरे़ आनिगे़ लुम्‍मो ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍किल्‍ले़ पोधक्‍किन् मे़साप्‍तुआङ् वाॽरो॥ 2 खे़न् हिन्‍दोःक्‍हाॽग कुहेःक्‍सिङ्‌माआङ्धो आबाङे मिक्‍किल्‍ले़ के़निःबाहाॽ नु बा कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् के़से़बाहाॽरे़ आनिगे़ मे़जे़क्‍तिगे़आङ्‌वाॽ॥ 3-4 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ लुम्‍मो पोःक्‍खे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कोःम्‍भो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़लागि साप्‍मा नुःबा पोःङ् के़लॽबान् इङ्‌गाॽआङ् इःत्तुङ्‌लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़हुॽसिङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए लॽरिक् कुसिङ् के़निःत्तुर फाॽआङ् थे़प्‍पे़त् साप्‍तुङ् पिने़आङ् वाॽआरो॥

माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

5 यहुदियास्‍मा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़म्‍मो अबिया निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुधाःक्‍को लत्‍छा जकरिया मे़प्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत् इलिसिबाःन्‍नाङ् हारुनरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा वये़रो॥ 6 खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा वये़त्‍छिआङ् नुःरिक्‍काङ् साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा नु यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ के़रे़क् कुइङ्‌जाःङ् के़घे़म्‍बा वये़त्‍छिरो॥ 7 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ सा-ए मे़होःप्‍ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इलिसिबारे़ कुसामुॽइ खक्‍सिङ्‌ङाङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍माङ् काप्‍पोबा काप्‍मोमा तुम्‍से़त्‍छिआङ् वये़त्‍छिरो॥

8 थिक्‍ले़ङ् जकरियारे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌माआङ् सेवा चोःक्‍मा लक् खोःसु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् खुने़ॽ वये़बा लक्‍किल्‍ले़न् सेवा चोःक्‍मा ये़म् वये़रो॥ 9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा थिम् कुइसिःक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌हिम्‍मो पेःक्‍माआङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मा लक्‌रे़ लागि निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ तॽयाःन्‍सोःन्‌मे़गे़ःसुल्‍ले़ खुने़ॽ खोःसुआङ् वये़रो॥* 10 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःन्‍दुल्‍ले़ लाःक्‍कात् यरिक् मनाहाॽ सेवा चोःक्‍से़ मे़जुप्‍से़आङ् तुवा चोःक्‍नु मे़ये़बे़॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् माङ्‌लाइङ्‌बाधिक्* ओःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ जकरियारे़ कुयङ्‌मा के़रे़आङ् कुगिःमाल्‍ले़ युम्‍सुङ्‌मा पोःक्‍खे़, 13 कर खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु,

“मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ जकरियाए! आल्‍लो खे़ने़ॽ के़जोगुबा तुवाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍सुआङ् वाॽरो॥ आल्‍ल मेलिङ्‌गे़न् के़मेःत् इलिसिबारे़ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् के़गत् के़बिॽरो॥ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् युहुन्‍ना मिङ् वाःत्ते़ॽओ॥ 14 खे़ने़ॽ के़सःत्ताङ् ये़ये़ के़लॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वा साःगे़वाःन्‍छिङ्‌बा पोःङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽआङ् मे़सःत्‍लो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिःमाओ यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ खुने़ॽ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः नु वेॽ आममबा थुङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌धोए सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌लो॥ 16 खुने़ॽग यरिक् इस्राइलिहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् दाङ्‌बाओ नुःक्‍तु तारुसिॽरो॥ 17 खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्* कुइसिःक् थुम् नु मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌ङाङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि मनाहाॽ यारिप् चोःक्‍मासि फाॽआङ् दाङ्‌बारे़ कुदगि पेःक्‍लो॥ खुने़ॽ पाःहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌साःहाॽ ले़प्‍माङ्, हे़क्‍क्‍याङ् लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌साम्‌योनिबाहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽओ नुःक्‍तुसिरो॥”

18 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियारे़ माङ्‌लाइङ्‌बान् सेःन्‍दोसु, “आक्‍खेआङ् कन् कुसिङ्‌निःत्तुङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽआङ् काप्‍पोबा तुम्‍साङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आमेःत्तिन्‍नाङ् काप्‍मो तुम्‍से़आङ् वाॽरो॥”

19 खुने़ॽ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि के़ये़प्‍पा गाब्रिएल माङ्‌लाइङ्‌बाॽआरो॥ खे़ने़ॽओ कन् सुनाइङ्‌ङिन् ताःप्‍मारे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥ 20 कन् पाःत्तुङ्‌बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌कुये़म्‍मो के़त्‍लो, कर खे़ने़ॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़स्‍साःन् सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे थारिक् के़बाःन् मे़लःन्‍ने़न्‍लो॥”

21 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌हिम् लाःक्‍कात् के़ये़प्‍पा मनाहाॽरे़ थेआङ् जकरियाःन् सुःसे़बे फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़हाङ्‌घुर मे़ये़बे़रो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियाःन् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़, कर खुने़ॽ पाःप्‍माए मे़सुक्‍ते़न्‍लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ हुक्‍चाःल्‍किल्‍ले़ मिक्‍सेःन् चोगुर पारे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ल्‍ले़ माङ्‌हिम् सिगाङ् सुफोःन् निःसुबिला लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥

23 हे़क्‍क्‍याङ् जकरियाःल्‍ले़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा कुये़म् चुरे़आङ् खुने़ॽ कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़ पे॥ 24 याङ्‌सि मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़आङ् ला ङासि थारिक् हिम्‍मोए याःक्‍ते़॥ 25 खे़ल्‍ले़ पाःत्तु, “दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साःमे़ङ्‌गप्‍मनामा लॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा आमिङ्‌ङिन् खे़त्तुदेःसु पिराङ्‌लो॥”

माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ ये़सुरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मा पाःन्‍निन् इङ्‌भन् चोगुॽ

26-27 हे़क्‍क्‍याङ् इलिसिबाःन् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़बा ला तुक्‍सि के़रे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बा गाब्रिएले़न् गालिल थुम्‍मोबा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो पाङ्‌घुरो॥ खे़न् मरियम मे़प्‍मनामा सिसादिङ् मे़न्‍छुमाओ पे॥ खे़न् सिसादिङ् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुमेःक्‍खिम् पाःन्‍निन् दाउदरे़ कुधाःक् युसुफ मे़प्‍मनाबा मनाःन्‍नु पुॽरे़आङ् वये़रो॥ 28 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तु, “आसेवारो, खे़ने़ॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ साॽरिक् कुसिराॽ के़धाङे़आङ् के़वाॽरो॥ खुने़ॽ खे़ने़ॽनु वाॽरो॥”

29 मरियम्‍मिन् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़आङ् आक्‍तङ्‌बा परिक्‍ले़न् सेवा इ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “मरियम्‍मे, मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽग साॽरिक् कुसिराॽ के़धाङे़आङ् के़वाॽरो॥ 31 आल्‍ल खे़ने़ॽ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् के़गत्तुॽ॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ् ये़सु वाःत्ते़ॽओ॥ 32 खुने़ॽ पयम् यम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः फाॽआङ् मे़मे़त्तुॽरो॥ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुधाःक्‍थे़बा दाउदरे़* हाङ् चोगुबा हे़क्‍के हाङ् चोगुॽरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इस्राइल सम्‍दाङ् सदादिङ् हाङ् चोगुॽरो॥ खुने़ॽ कुहाङ्‌जुम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नुप्‍ने़न्‍लो॥”

34 मरियम्‍मिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बान् सेःन्‍दोसु, “कन् आक्‍खेलॽरिक् पोःङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽग सिसागे़न् मे़न्‍छियाॽआरो॥”

35 माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ नोगप् पिरु, “सेसेमाङ्‌ङिन् के़सम्‍दाङ् ताआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़घुःक्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽओलाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः* मे़मे़त्तुॽरो॥ 36 खे़प्‍से़ॽओ, खे़ने़ॽ के़गाॽइ इलिसिबाःन् खुने़ॽ कुगाप्‍मो तुम्‍मो मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥ आल्‍लो मनाहाॽरे़ खुने़ॽ साःमे़ङ्‌गप्‍मनामा मे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍छुक्‍मा पोःक्‍खे़बा ला तुक्‍सि के़रे़आङ् वाॽरो॥ 37 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बा याःम्‍बक् थेआङ् होःप्‍लो॥”

38 मरियमरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवारोमाआरो॥ खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा हे़क्‍केए के़त्‍लरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बे़न् पे॥

मरियम्‍मिन् इलिसिबाःन्‌कुदुम्‍से़ पेःक्

39 याङ्‌सि मरियम्‍मिन्‍नाङ् यहुदिया थुम्‍मोबा कोःक्‍माओ के़ने़बा पाङ्‌जुम्‍मो थासिङ्॥ 40 खे़प्‍मो जकरियारे़ कुहिम्‍मो के़रे़आङ् इलिसिबाःन् सेवा मे़त्तुरो॥ 41 इलिसिबारे़ मरियम्‍मिन् सेवा मये़बा खे़प्‍सुनामे़ःन्‍ने कुसाप्‍पोःक्‍को के़याक्‍पा अङे़ःक्‌वाःन् मुन्‍जिङ् लॽरे़रो॥ इलिसिबाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़, 42 हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा इक्‍लाओ पारे़, “खे़ने़ॽग मे़न्‍छुमाहाॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ मुॽइसामाने़रो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ सागे़वाःन्‍दुबा अङे़ःक्‌वाःङ्‌ग मुॽइसाबा पोःङ्‌लो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आदाङ्‌बाल्‍ले़ कुम्‍माए आदुम्‍से़ ताःमा कन् आक्‍तङ्‌बा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ने़ इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌बे? 44 खे़ने़ॽ सेवा के़मे़त्ताङ्‌बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌नुमे़ःन्‍ने इङ्‌गाॽ आसाप्‍पोःक्‍पो के़याक्‍पा अङे़ःक्‌वाःन् सःत्ते़र मुन्‍जिङ् लॽरे़रो॥ 45 खे़ने़ॽग के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ मुॽइसामाने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़हिङ्‌मन्‍नो पोःङ् पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ कुना के़साॽरुरो॥”

मरियमरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुॽ

46 हे़क्‍क्‍याङ् मरियमरे़ पाःत्तु,

“इङ्‌गाॽ आसिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍मे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनारा फोःसुङ्‌लो,

47 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आसे़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

48 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हे़क्‍तङ्‌मा चुङ्‌जिगे़न् कुसेवारोमान् निङ्‌वाॽ इःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

आल्‍लआङ्धो थाःक्‍थाःक्‍को इङ्‌गाॽ मुॽइसामा फाॽआङ् मे़मे़त्तारो, 49 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यम्‍लाबा याःम्‍बक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ चोगाङ् पिराङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिङ्‌ग सेसे चोःक्‍लो॥

50 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिबाहाॽ के़रे़क् थाःक्‍थाःक्‍को खुने़ॽ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिॽरो॥

51 खुने़ॽ मुक्‍साम्‍बा कुहुक्‍हाॽरे़ याःम्‍बक् चोगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ के़रे़क् इदिवदिॽ चोगुसिआङ् वाॽरो॥

52 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हाङ् के़जोःक्‍पाहाॽ खुनिॽ हाङ् युक्‍नाओलाम् यो थाःसुसिआङ् वाॽ, कर चुङ्‌जिगे़म्‍बाहाॽ थाःङ्‌धाःङ् फोःक्‍खुसिआङ् वाॽरो॥

53 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ साक्‍किल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ नुःबा चिगःक्‌वाहाॽ पिरुसिआङ् वाॽ, कर याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ कुघाले़म् पाङ्‌घुसिआङ् वाॽरो॥

54-55 खुने़ॽ अब्राहाम* नु कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ सदादिङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वाॽरो॥

खुने़ॽ आनिगे़ थाःक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा हे़क्‍के कुसेवारोबा इस्राइले़न्* कुभाॽ पिरुआङ् वाॽरो॥”

56 मरियम्‍मिन् ला सुम्‍सि थारिक् इलिसिबाःन्‍नु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़रो॥

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् सावाःन्‍छिङ्‌

57 हे़क्‍क्‍याङ् इलिसिबारे़ कुसावाःम्‍मा ये़म् त्‍ये़आङ् ये़म्‍बित्‍छाॽसाःधिक् सावाःन्‍दुरो॥ 58 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽ नु कुगाॽइबाहाॽरे़ कन् दाङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽनु मे़सःत्ते़रो॥

59 हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वासाःन् ये़त्‍छि (८) ये़न्‍नो हर्दो मे़हे़गु मे़बिरुबा थिम्‍मो* मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिन्‍नाङ् कुम्‍बारे़ कुमिङ् कुइसिःक् जकरिया मिङ् वाःप्‍मा मे़इःत्तुआङ् मे़वये़, 60 कर कुम्‍मारे़ मे़त्तुसि “मे़ःन्‍लो! कल्‍ले़ कुमिङ्‌ग युहुन्‍ना वाःप्‍मा पोःङ्‌लो॥”

61 खे़ङ्‌हाॽरे़ कुम्‍माःन् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़गाॽइहाॽओ अक्‍तङ्‌बा मिङ् के़वाःप्‍पा मनाहाॽ मे़होःप्‍लो॥”

62 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ जकरियाःन् हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ सेःन्‍मे़दोसु, “कल्‍ले़ कुमिङ् थे वाःप्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुआङ् के़वाॽबे?” 63 खे़ल्‍ले़ साप्‍मा सामाःन् नाःक्‍तुसिआङ् कल्‍ले़ कुमिङ् युहुन्‍ना लॽरिक् साप्‍तु पिरुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 64 खिमो खे़न् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़आङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःमा हेःक्‍तुरो॥ 65 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़गिसे़रो॥ यहुदियास्‍मा काक् कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌बा पाङ्‌भेॽ खाराक् कन् पाःन्‍निन् से़ःरे़रो॥ 66 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निन् के़घे़म्‍बा के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “आल्‍ल कन् अङे़ःक्‌वाःन् ताःन्‍दि थे पोःङ्‌बाइरो?” थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहुक्‍किन् खे़न् अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् वये़रो॥

जकरियाःल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुॽ

67 युहुन्‍नारे़ कुम्‍बा जकरियाःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़,

68 “इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुम्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुमनाहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिआङ् चोःक्‌युम्‍भो पिरुसिरो॥

69 खुने़ॽ कुसेवारोबा दाउदरे़ कुहिम्‍सयङ्‌लाम्

याप्‍मि से़न्‍लप् के़बिबा मुक्‍के़गुबा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बाधिक् फोःक्‍खुरो॥

70-71 आनिॽ निङ्‌मिहाॽ नु याप्‍मि के़जिःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोलाम्

ताङ्‌आसे़ःप्‍लो के़लॽबा पाःन्‍निन्

यरिक् तङ्‌बे तगि सेसे माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् वये़॥

72 आनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽ लुङ्‌गुम् ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ्

माङ्‌हुप्‍पिन् निङ्‌वाॽ इःत्तु॥

73 खे़न् माङ्‌हुप्‍पिन् खुने़ॽ आनिॽ थाःक्‍थे़बा अब्राहाम्‍मिन्‍नु माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वये़रो॥

74-75 कन् माङ्‌हे़क्‍किन्‌आनिॽ निङ्‌मिहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोलाम् ताङ्‌से़ःप्‍मा आघोःसुम्‍ल,

हे़क्‍क्‍याङ् मे़ङ्‌गिए मे़न्‌यङ्‌ङे आनिॽ हिङ्‌मन् खाराक् सेसे नु साम्‌योनिबा पोःङ्‌माआङ् खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍खे़बारो॥”

76 “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा के़म्‍मे़त्‍लो॥

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगि लाम् यारिप् चोःक्‍से़ के़बेःक्‍लो॥

77 हे़क्‍क्‍याङ् कुमनाहाॽ लायोलाम् ले़प्‍मि नु से़न्‍लप्‌रे़ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ ओसे़ःन्‍गे़धाक्‍तुसिॽरो॥ 78 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चुङ्‌जिगे़न् कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् नाम्‍साङ्‌ङिन् आनिॽओ चुक्‍मा इःत्ते़रो॥

79 हे़क्‍क्‍याङ् खादाम्‍मा नु सिःमे़ल्‍ले़न्‌साम्‍म्रिःप्‍पो के़वाॽबाहाॽओ खे़न् नाम्‍साङ्‌ङिन् ओःत्‍लो,

हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लाङ्‌भोःन् सनारुङ् लाम्‍मो तोःन्‍छिङ्‌लो॥”

80 हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वा युहुन्‍नाःन् पोःरे़र याम्‍साम्‍मो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़र पेआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् खुने़ॽ इस्राइलिहाॽओ ओसेःन्‍मे़न्‍धाक्‍सिङ्‌ङे थारिक् एःक्‍सादे़न्‍नोए वये़॥

2

ये़सुरे़ कुसावाःन्‍छिङ्‌मान्

मत्ति १.१८-२५

1 खे़न् ये़म्‍मो रोमि पयम् हाङ् अगस्‍तसे़ल्‍ले़ के़रे़क् रोमि हाङ्‌जुम्‍मो याम्‍नाःत्‍निःत् चोःक्‍मा फाॽआङ् इङ्‌दत् पिरुसि॥ 2 कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा याम्‍नाःत्‍निःत् मे़जोगुल्‍ले़ सिरिया थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा कुरेनियस वये़॥ 3 के़रे़क् मनाहाॽ याम्‍नाःत्‍निःत्तो मिङ् साप्‍से़ आबाङे पाङ्‌जुम्‍मो मे़बे॥

4-5 हे़क्‍केःल्‍ले़ युसुफे़न्‍नाङ् गालिल थुम्‍मोबा नासरत पाङ्‌भेॽओलाम् यहुदियास्‍मा दाउदरे़ कुबाङ्‌जुम् बे़थलेहे़म्‍मो मिङ् साप्‍से़ थासिङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा वये़॥ खुने़ॽ कुमेःक्‍खिम् पाःन् के़बुॽमाआङ् के़वाॽमा मरियम्‍मिन्‍नु पे॥ खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ मे़न्‍छुक्‍मा वये़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो वये़त्‍छिल्‍ले़ मरियम‌रे़ कुसागप्‍मा ये़म् त्‍ये़आङ्‌ 7 सादुङ्‌ङिल्‍ले़ तरु, हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍बा ये़म्‍बित्‍छाॽसाःन् सावाःन्‍दुआङ् खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् तेःत्तिल्‍ले़ सुङुआङ् वाघोःङ्‌ङो ने़स्‍सु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ चे़याङ्‌धोःक्‍को याङ्‌धोःक्‍मा मे़घोःसे़त्‍छुन्‍लो॥

मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽ नु माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ

8 खे़न् ये़म्‍मो लाःक्‍कात् चौरिओ कुभा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽ खुनिॽ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ मे़गोःस्‍सुसिर से़न्‍दिक् मे़युङे़॥ 9 खे़प्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाधिक् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति कुइसिःक् खुनिॽ खिरि ले़क्‍ते़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़, 10 कर माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! काक् मनाहाॽ साॽरिक् मे़सःत्‍ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽ लागि सुनाइङ् तारुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आइन् दाउदरे़ कुबाङ्‌जुम्‍मो से़न्‍लप्‍दाङ्‌बान् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌वाॽ॥ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त दाङ्‌बारो॥ 12 अङे़ःक्‌वाःन् तेःत्तिल्‍ले़ मे़सुङुआङ् वाघोःङ्‌ङो मे़इप्‍तुआङ् ने़बा के़निःसुम्‍लो॥ खिनिॽ लागि बा खे़न्‍निन्‍ने़ मिक्‍सेःन् पोःङ्‌लो॥”

13 खे़प्‍मो हक्‍चघत् यरिक् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़धाःम्‍सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुर अक्‍खे मे़बाःत्तु,

14 “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌ल,

हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबा मनाहाॽरे़ सनारुङ् मे़घोःसुररो॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ याङ्‌धो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मे़नुःक्‍खे़ मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ आम्‍मे़त्ते़बा हे़क्‍के बे़थलेहे़म्‍मो के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन् पेगिआङ् ओमे़त्तुम्‍लो॥”

16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हारा मे़जात्ते़र बे़थलेहे़म्‍मो मे़बे॥ खे़प्‍मो युसुफ नु मरियम हे़क्‍क्‍याङ् वाघोःङ्‌ङो मे़इप्‍तुआङ् ने़स्‍से़बा अङे़ःक्‌वाःन् मे़दुमुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ मे़मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 18 मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 19 कर मरियम्‍मिल्‍ले़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् युक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌ल वये़रो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़ल्‍लुक् कम्‍बाहाॽरे़ माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् पोःक्‍खे़बा मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् मे़जोगुर कुनारा मे़भोःसुर मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥

ये़सुःन् मिङ् मे़वाःत्तुॽ

21 ये़त्‍छि ये़न् के़रे़ल्‍ले़ अङे़ःक्‌वाःन् हर्दो मे़हे़गु मे़बिरुआङ् ये़सु मिङ् मे़वाःत्तुरो॥ खे़न् मिङ्‌ङिन् खुने़ॽ हाङ्‌सिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पिरुसिआङ् वये़रो॥

ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो मे़दोःन्‍दुॽ

22 आल्‍ल मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् याङ्‌दाङ् फोःङ्‌मा ये़न् त्‍ये़आङ् युसुफ नु मरियमरे़ यरुसले़म्‍मो अङे़ःक्‌वाःन् दाङ्‌बाल्‍लो तोःम्‍मा फाॽआङ् तारे़त्‍छु 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मो तुम्‍बासाहाॽ के़रे़क् दाङ्‌बाओ सेसे लॽरिक् तोःम्‍मासिए पोःङ्॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम् कुइसिःक् कुगाप्‍थिक् पुत्तुःक्‍के इग्र ने़त्‍छि पेरवासाहाॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा फाॽआङ् माङ्‌हिम्‍मो तारे़त्‍छु॥

25 आल्‍ल यरुसले़म्‍मो सिमियोन मे़प्‍मनाबा मनाधिक् वये़॥ खे़न् साम्‌योनिबा नु निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़॥ खे़ल्‍ले़ इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ मिक्‌वा के़दुःक्‍पे़न्‌हाङ्‌घुर वये़आङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् थिम्‍सुआङ्‌ 26 इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌के़निःसुआङ्‌लक् के़मासिङ्लो लॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् वये़रो॥ 27 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुआङ् खुने़ॽ माङ्‌हिम्‍मो तेॽरु॥ खे़प्‍मो युसुफ नु मरियमरे़ साम्‌योथिम् कुइसिःक् अङे़ःक्‌वा ये़सुःन् तोःम्‍मा फाॽआङ् तारे़त्‍छुल्‍ले़ 28 सिमियोनरे़ कुहुक्‍को अङे़ःक्‌वाःन् पक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर अक्‍खे पाःत्तु,

29 “मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा आदाङ्‌बाए, आल्‍ल खे़ने़ॽ के़मे़त्ताङ्‌बा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ के़सेवारोबान् सनारुङ्‌ङो सिःआनिरो,

30-31 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि यारिप् के़जोगुबा के़से़न्‍लप्‍पिन् इङ्‌गाॽ आबाङे आमिक्‍किल्‍ले़ निःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

32 खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागि

ओःत्ति ओसेःन्‍गे़धाक्‍पा

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग के़रे़क् इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ मिमिदिङ् पोःङ्‌लो॥”

33 अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍से़त्‍छुआङ् साॽरिक् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् सिमियोनरे़ खे़ङ्‌हाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिर मरियम्‍मिन् मे़त्तु, “कन् अङे़ःक्‌वाःन् इस्राइल्‍बा यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ पोगे़ङ्‌मा नु सबप्‍मारे़न् मिक्‍सेःन् पोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्‍लो॥ 35 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ थाःप्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् तुक्‍खेरे़ खागे़सुक्‍पा ताभेःल्‍ले़ कुइसिःक् के़लुङ्‌माॽइन् लस्‍सुॽरो॥”

36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो आसेर सुवाङ्‌बा फनुए़लरे़ कुस्‍साः हन्‍ना मे़प्‍मनामा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍मा साम्‌योनिमा नु सेवारोमाधिक् वये़॥ खे़न् कुमेःक्‍खिम् पोःक्‍खे़आङ् नुसि (७) तङ्‌बे थारिक् कुये़म्‍बाःन्‍नु सोरिक् वये़त्‍छि हे़क्‍क्‍याङ् कुये़म्‍बाॽइन्‌मासिङ्‌ङाङ् मेमेदुमा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 37 खुने़ॽ तङ्‌बे ये़त्‌-लि (८४) के़गे़प्‍मा काप्‍मोमा वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ल्‍ले़त्ते से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् चाःने़त् युङे़र तुवा चोगे़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवा चोगुर वये़रो॥ 38 खे़न् ये़म्‍मो खे़प्‍मो त्‍ये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ चोःक्‌युम्‍भो के़हाङ्‌बा मनाहाॽ अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो मे़त्तुसिरो॥

युसुफे़न्‍नु नु मरियम्‍मिन् नुःङ्‌सिॽ

39 दाङ्‌बाल्‍ले़ साम्‌योथिम् साप्‍लाओ पाःत्तुबा कुइसिःक् मरियम नु युसुफरे़ चोगे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽ आबाङे पाङ्‌भेॽ गालिल थुम्‍बा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़त्‍छि पेसिरो॥ 40 खे़प्‍मो अङे़ःक्‌वाःन् पोःरे़र पेआङ् के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़रो॥ खुने़ॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽरे़ कुधिम् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइसाम्‍मिन् खुने़ॽ सम्‍दाङ् वये़रो॥

ये़सुःन् चुक्‍ते़ल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मो पाःन्‍धङ् चोगुॽ

41 तङ्‌बे थप्‍मा ये़सुरे़ कुम्‍बा कुम्‍मासि यरुसले़म्‍मो यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो पेःक्‍मा थिम् कत्ते़त्‍छुरो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् थिक्-ने़त् (१२) तङ्‌बे के़रे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो तङ्‌नाम्‍मो मे़बे॥ 43 खे़न् तङ्‌नाम्‍मिन् पेआङ् खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो नुःङ्‌मा मे़हेःक्‍ते़, कर ये़सुःन् यरुसले़म्‍मोए वये़लारे़॥ कन् पाःन्‍निन् ये़सुरे़ कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसे़त्‍छुन्‍लो॥ 44 खे़ङ्‌हाॽरे़ तगि के़बेःक्‍पा लाम्‍दिःक्‍साबाहाॽनु पेबिला फाॽआङ् इःत्ते़त्‍छु॥ थिक् ये़न्‍बा लाम्‍दिःक् मे़जोगे़आङ् खुन्‍छिॽ काॽइ सोॽधोःक् नु तेःङ्‌जुम्‍हाॽओ ये़सुःन् कोःप्‍मा हेःक्‍ते़त्‍छु, 45 कर मे़दुमे़त्‍छुन्‍नाङ् ने़प्‍माङ् कुगोःत्‍छे़ यरुसले़म्‍मो नुःक्‍खे़त्‍छि॥ 46 सुम् ये़न्‍नो ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो यहुदि सिक्‍साम्‍बाहाॽ खे़प्‍सुसिर पाःन् सेःन्‍दोसुसिर युङे़बा तुमे़त्‍छुरो॥ 47 खुने़ॽ कुइःत्‍छिङ्‌साम् नु पिरुसिबा नोगप् के़घे़म्‍बा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुने़ॽ निःसे़त्‍छुआङ् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ कुम्‍मारे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “आस्‍साःए, खे़ने़ॽ थेआङ् अक्‍खे याप्‍मि के़जोगे़बाबे? आन्‍छिगे़ निङ्‌साम्‍मो थ्‍ये़सिगे़आङ् कोःत्‍ने़त्‍छिगे़ मे़ःम्‍बि?”

49 ये़सुरे़ सेःन्‍दोसुसि, “पानुदिङ्‌आम्‍बौ आम्‍मौ, थेआङ् याप्‍मि के़गोःत्‍छिबाबे? इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुहिम्‍मो वाॽमा पोःङ् फाॽआङ् खिन्‍छिॽ के़न्‍निःसे़त्‍छुन्बि?” 50 कर कन् पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्ते़त्‍छुन्‍लो॥

51 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुम्‍बा कुम्‍मासिनु नासरतओ पे॥ खुने़ॽग कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ पाःन् के़घे़म्‍बा वये़॥ कुम्‍मारे़ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् युक्‍खुरो॥ 52 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुःन् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु नासिङ्‌गे़न् थक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ् हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ खुनिॽ लुङ्‌गुम्‍मो पोःरे़र पेरो॥

3

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नारे़ कुइङ्‌भन्

मत्ति ३.१-१२, मर्कुस १.१-८, युहुन्‍ना १.१९-२८

1 आल्‍ल रोमि पयम् हाङ् तिबेरियसे़ल्‍ले़ हाङ् चोगुबा तङ्‌बे थिक्-ङा (१५) के़रे़आङ् वये़ल्‍ले़ पन्‍तियस पिलातसे़न् यहुदियाबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा वये़॥ खे़न् ये़म्‍मो हे़रोदे़न गालिलस्‍मा सुहाङ्‌गे़म्‍बा, कुन्‍साॽ फिलिप्‍पे़न्‌इतुरिया नु त्राकोनितिस थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् लिसानियासे़न् एबिलेनि थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा मे़वये़, 2 हे़क्‍क्‍याङ् हन्‍नासे़न् नु कैयाफासे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़त्‍छि॥ खे़न् ये़म्‍मो एःक्‍सादे़न्‍नो जकरियारे़ कुस्‍साः युहुन्‍नाःल्‍लो निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् त्‍ये़आङ्‌ 3 खुने़ॽ यर्दन यङ्‌घङ् खिरिबा लाजेॽओ खाराक् लाम्‍दिःक् चोगे़र लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिॽ लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुरो॥ 4 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ कुसाप्‍पन्‍नो युहुन्‍नारे़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पत्,

“खुने़ॽ एःक्‍सादे़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् के़अःक्‍पा इक्‍लारो,

‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाराम्‍मिन् यारिप् चोगे़म्‍मे़ॽआङ्

कुलाम्‍हाॽ तोःन्‍दोःन्‌चोगे़म्‍मे़ॽ!

5 के़रे़क् ने़वालाहाॽ लुप्‍सिङ्‌ल,

कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌हाॽ तङ्‌ङाङ्

ते़ःम्‍बे पोःङ्‌ल हे़क्‍क्‍याङ् इःलाम्‍हाॽ तोःन्‍छिङ्‌ल ताप्‍फे़ःम्‍बा लाम्‍हाॽ नुःबा पोःङ्‌ल॥

6 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा कुसे़न्‍लप्‍पिन् के़रे़क् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥’ ”*

7 मनाहाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ खे़ॽयो मे़द्‌ये़॥ युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर फे़ःक्‍तुसि, “असेःक्‍सासे, खिनिॽ कन् के़दाःबार के़बप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् हाःत्‍ले़ के़मे़त्तिबे? 8 लायोलाम् के़हिन्‍दिबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ नुःबा याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ आनिगे़ग अब्राहामरे़ कुस्‍साःसिगे़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌लाम् खे़त्‍छिङ्‌मा सुक्‍तिगे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग कन् लुङ्‌हाॽआङ् अब्राहामरे़ कुस्‍साः चोःक्‍मा सुक्‍तुसिॽरो॥ 9 आल्‍लोसा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍निल्‍ले़ तःन्‍दिङ्‌ग सिङ्‌बुङ्‌मो खा चुक्‍मा इःत्ते़आङ् वाॽ॥ नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मनाबा सिङ्‌बुङ्‌हाॽ के़रे़क् ताङ्‌माआङ् मिओ लाप्‍फुमा पोःङ्‌लो॥”

10 मनाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केग्र आल्‍लो आनिगे़ थे चोगुम्‍बे़बाबे?”

11 युहुन्‍नारे़ नोगप् पिरुसि, “हाःत्‍ले़ ने़त्‍छि चाङ् कत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़ङ्‌गप्‍मनाबान् लत्‍छा पिरुर, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ चामा कत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ चामा मे़ङ्‌गप्‍मनाबान्‍नु हाःसु चर॥”

12 हे़क्‍क्‍याङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽआङ् खे़ॽयो बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ मे़द्‌ये़आङ् युहुन्‍नाःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, आल्‍ल आनिगे़ग थे चोगुम्‍बे़बाबे?”

13 युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ रोमि थिम्‍मो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पाआङ्‌धो मनाहाॽलाम् यरिक् एःङयाङ्‌मे़भोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥”

14 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍सुबाहाॽआङ् खे़ॽयो मे़द्‌ये़आङ् “आनिगे़ग?” फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसुरो॥

खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नारे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽआङ् वेॽ मनाहाॽलाम् साक्‍के़ल्‍ले़क् नु इङ्‌ले़क्‍लाम्‌याङ् मे़भोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर के़घोःसुम्‍बा फाॽयाङ्‌ङो खिनिॽ निङ्‌वाॽ तासे़म्‍मे़ॽ॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो ताः लॽरिक् मे़हाङ्‌घुर निङ्‌साङ् मे़जोगुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग बा कन् मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽबो मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥ 16 युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽग खिनिॽ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिनिङ्, कर इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ मुक्‍साम्‍साबाधिक् तार पत्॥ इङ्‌गाॽग योःक् कुइसिःक् कुलाङ्‌सुःप्‌नाम्‍हाॽ फाःङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खुने़ॽग सेसेमाङ् नु मिःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरिॽरो॥ 17 कुभॽएःत्तिल्‍ले़ सिःन् आःम्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ यारिप् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुगुर सुप्‍सुआङ्‌सिःन् चाधोःक्‍लाओ चिक्‍खुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुहक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छिःमनाबा मिओ हाःन्‍दुदेःसुॽरो॥” 18 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ यरिक् परिक्‍ले़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् खाहुन्‍हाॽ पिरुसिर सुनाइङ् इङ्‌भन् से़ःसुरो॥ 19 कर युहुन्‍नारे़ सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोदे़न फे़ःक्‍तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुअङे़ःक्‍मा हे़रोदियासे़न् मेःक्‍खिम् मे़त्तुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ यरिक् फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽआङ् चोगुआङ् वये़रो॥ 20 हे़रोदरे़ युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तुआङ्‌आल्‍लसाङ् यरिक् फे़न् याःम्‍बक्‍किन् योॽरुरो॥

ये़सुःन् बप्‍तिस्‍मा पोःङ्

मत्ति ३.१३-१७, मर्कुस १.९-११

21 थिक्‌ये़न् काक् मनाहाॽ बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़ल्‍ले़ ये़सुःन्‍नाङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुवा चोगुर पत्‍छे़ल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हरे़आङ्‌ 22 सेसेमाङ्‌ङिन् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के ये़आङ् खुने़ॽ कुसम्‍दाङ् चुक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोलाम् इक्‍लाधिक् ये़, “खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ आमिःम् आस्‍साःने़रो॥ खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

ये़सुरे़ कुधाःक् मिङ्‌स्राःन्

मत्ति १.१-१७

23 आल्‍ल ये़सुरे़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा हेःक्‍तुल्‍ले़ खुने़ॽ तङ्‌बे सुम्‍बोःङ् (३०) के़रे़आङ् वये़॥ खुने़ॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़इःत्तुबा कुइसिःक् युसुफरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 24 युसुफे़न् हे़लिरे़ कुस्‍साः, हे़लिःन् मतातरे़ कुस्‍साः, माताते़न् ले़बिरे़ कुस्‍साः, ले़बिःन् मे़ल्‍चिरे़ कुस्‍साः, मे़ल्‍चिःन् जन्‍नैरे़ कुस्‍साः, जन्‍नैःन् युसुफरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 25 युसुफे़न् मत्ताथियासरे़ कुस्‍साः, मत्ताथियासे़न्‌आमोसरे़ कुस्‍साः, आमोसे़न् नाहुमरे़ कुस्‍साः, नाहुम्‍मिन् इस्‍लिरे़ कुस्‍साः, इस्‍लिःन् नग्‍गाइरे़ कुस्‍साः, 26 नग्‍गाइन् माथरे़ कुस्‍साः, माथे़न् मत्ताथियासरे़ कुस्‍साः, मत्ताथियासे़न्‌सेमैनरे़ कुस्‍साः, सेमैने़न् योसे़खरे़ कुस्‍साः, योसे़खे़न् योदारे़ कुस्‍साः वये़॥ 27 योदाःन् योआनरे़ कुस्‍साः, योआने़न् रेसारे़ कुस्‍साः, रेसाःन् यरुबाबे़लरे़ कुस्‍साः, यरुबाबे़ल्‍ले़न् सालतिएलरे़ कुस्‍साः, साल्‍तिएल्‍ले़न् नेरिरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् नेरिःन् मे़ल्‍किरे़ कुस्‍साः, मल्‍किःन् अद्दिरे़ कुस्‍साः, अद्दिःन् कोसामरे़ कुस्‍साः, कोसाम्‍मिन् एलमातमरे़ कुस्‍साः, एलमातम्‍मिन् एरे़ल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् एरे़न् यहोसुरे़ कुस्‍साः, यहोसुःन् एलिएजरले़ कुस्‍साः, एलिएजरे़न् योरिम्‌रे़ कुस्‍साः, योरिम्‍मिन् मातातरे़ कुस्‍साः, माताते़न् ले़बिरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् ले़बिःन् सिमियोनरे़ कुस्‍साः, सिमियोने़न् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साः, यहुदाःन् युसुफरे़ कुस्‍साः, युसुफे़न् योनामरे़ कुस्‍साः, योनाम्‍मिन्‌एलियाकिमरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 31 एलियाकिम्‍मिन् मलेआरे़ कुस्‍साः, मलेआःन् मिन्‍नारे़ कुस्‍साः, मिन्‍नाःन् मत्ताथारे़ कुस्‍साः, मत्ताथाःन् नातानरे़ कुस्‍साः, नाताने़न् दाउदरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् दाउदे़न् यिसैरे़ कुस्‍साः, यिसैःन् ओबेदरे़ कुस्‍साः, ओबेदे़न् बोअजरे़ कुस्‍साः, बोअजे़न् सल्‍मोनरे़ कुस्‍साः, साल्‍मोने़न् नहसोनरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 33 नहसोने़न् अम्‍मिनादाबरे़ कुस्‍साः, अम्‍मिनादाबे़न् आरामरे़ कुस्‍साः, आराम्‍मिन् हे़स्रोनरे़ कुस्‍साः, हे़स्रोने़न् पेरेजरे़ कुस्‍साः, पे़रे़जे़न् यहुदाःल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 34 यहुदाःन् याकुबरे़ कुस्‍साः, याकुबे़न् इसहाकरे़ कुस्‍साः, इसहाक्‍किन् अब्राहामरे़ कुस्‍साः, अब्राहाम्‍मिन् तेरहरे़ कुस्‍साः, तेरहःन् नाहोरले़ कुस्‍साः वये़रो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् नाहोरे़न् सरुगरे़ कुस्‍साः, सरुग्‍गे़न् रउरे़ कुस्‍साः, रउःन् पेलेगरे़ कुस्‍साः, पेले़गे़न् एबे़ररे़ कुस्‍साः, एबे़रे़न् से़लहरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् से़लहःन् कैनानरे़ कुस्‍साः, कैनाने़न् आर्पक्‍छदरे़ कुस्‍साः, आर्पक्‍छदे़न् से़मरे़ कुस्‍साः, से़म्‍मिन् नुहारे़ कुस्‍साः, नुहाःन्‌ले़मे़खरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् ले़मे़क्‍खे़न् मतुसेलहरे़ कुस्‍साः, मतुसेलहःन् हनोकरे़ कुस्‍साः, हनोक्‍के़न् ये़रे़दरे़ कुस्‍साः, ये़रे़दे़न्‌महलाले़लरे़ कुस्‍साः, महलाले़न्‌कैनानरे़ कुस्‍साः वये़रो॥ 38 केनाने़न् एनोसरे़ कुस्‍साः, एनोसे़न् सेतरे़ कुस्‍साः, सेते़न् आदमरे़ कुस्‍साः, आदम्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः वये़रो॥

4

ये़सुःन् निङ्‌वाॽ साॽमो थाःॽ

मत्ति ४.१-११, मर्कुस १.१२-१३

1 ये़सुःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् यर्दन यङ्‌घङ्‌लाम् पे, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ एःक्‍सादे़न्‍नो लाम्‍लोसुआङ् तेॽरुरो॥ 2 खे़प्‍मो लिबोःङ्‌ये़न् (४०) थारिक् वये़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ लायो चोःक्‍पाङ्‌मा फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽ साॽरु॥ खे़न् ये़म् खाराक् खुने़ॽ थेआङ् मे़जने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् एगाङ् कुसे़त्‍लाःक्‍ते़॥ 3 खे़प्‍मो माफे़न्‍साम्‍मिन् त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र कन् लुङ्‌ङिन् खरे़ःङ् पोःक्‍खे़ॽ फाॽआङ् मे़त्ते़ॽ॥”

4 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “हे़क्‍के मे़जोःक्‍कान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ मोसारे़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, ‘मे़न्‍छाम् याप्‍मिःङ्‌ग कुजाःल्‍ले़रक् मे़हिङ्‌ने़न्‌॥’ ”

5 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ थाःङ् कोःक्‍माल्‍ले़ कुसम्‍मो तेॽरुआङ् मिक्‍चिराप्‍पो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् 6 मे़त्तु, “कन् याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ नु के़रे़क् युक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ पिमा सुक्‍ने़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् सम्‍दाङ् युक् खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् आसिराॽ के़धाङ्‌बे़न् आत्तिन्‍छाङ् पिमा सुक्‍तुङ्‌लो॥ 7 खे़ने़ॽ साम्‍बोःन् के़भन्‍छिङ्‌ङाङ् सेवा के़मे़त्ताने़ फाॽग्र के़रे़क् खे़ने़ॽइन् पोःङ्‌लो॥”

8 ये़सुरे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खे़ने़ॽ दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् सेवा चोगे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽइन्‍लक् माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोगे़ॽओ॥’ ”

9 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो तेॽरुआङ् माङ्‌हिम्‍मोबा काक्‍नुःल्‍ले़ केःम्‍बा चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो ये़प्‍सुआङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुसाःने़ फाॽग्र, कप्‍मोलाम् यो पिन्‍दे़ थ्‍ये़ॽ, 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ कम्‍ब्राङ् के़म्‍मे़त्‍लो॥’

11 हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ थाःङ् थाःङ्‌ङे खुनिॽ हुक्‍को के़म्‍दाःक्‍काङ्

खे़ने़ॽ के़लाङ्‌ङिन् लुङ्‌ङो मे़धाम्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥’ ”

12 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘दाङ्‌बा के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरे़न्‍ने़ॽओ॥’ ” 13 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरु सुरुआङ् सप्‍फारे़ लागि याम्‍मो सुये़म् मे़ङ्‌घोए थारिक् खुने़ॽ ले़रुधआङ् पेरो॥

ये़सुरे़ गालिलओ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा हेःक्‍तु

मत्ति ४.१२-१७, मर्कुस १.१४-१५

14 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् ये़सुःन् गालिल थुम्‍मो नुःक्‍खे़॥ खुने़ॽ खे़प्‍मो त्‍ये़बा इङ्‌घङ्‌ङिन् खिरिबा काक् लाजेॽओ से़ःरे़रो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् थुम्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ पेर हुॽरुसिल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥

नासरतओ ये़सुःन् मे़नाॽरु

मत्ति १३.५३-५८, मर्कुस ६.१-६

16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोःरे़आङ् थाङ्‌बे़न् के़रे़बा नासरत पाङ्‌जुम्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ कुये़प्‍ले़क् कुइसिःक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् साम्‌योसाप्‍लाःन् निःप्‍मा फाॽआङ् ये़म्‍सिङ्॥ 17 खे़प्‍मो के़वाॽबा साम्‌योसाप्‍ला के़गप्‍पाहाॽरे़ खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ कुगित्‍नाःन् मे़बिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् फाःक्‍खुआङ् अक्‍खेलॽरिक् के़बप्‍पे़न्‌खोःसुआङ् निःरु–

18-19 “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ आसम्‍दाङ् वाॽ,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याङ्‌गे़साॽबाहाॽ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ माङ्‌धोःक्‍ना पिराङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

खुने़ॽ साक्‍पा के़धाःबाहाॽ चोःक्‌युम्‍भोरे़न् इङ्‌भन् चोःक्‍से़, मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ मिक्‍साःन् वेःम्‍मा इङ्‌भन् चोःक्‍से़,

हे़क्‍क्‍याङ् एप्‍ले़क्‍खे़ओ के़वाॽबाहाॽ चोःक्‌युम्‍भो पिसे़ नु दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ तङ्‌बेल्‍ले़न् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

20 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़न् साम्‌योसाप्‍लाःन् सुबुआङ् खे़प्‍मो के़ये़प्‍पे़न्‌पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ युङ्‌सिङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ खुने़ॽ ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ 21 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “आइन् कन् के़घे़प्‍सुम्‍मिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ खिनिॽओ के़रे़आङ् वाॽरो॥”

22 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा कुघे़म् के़नुॽबा पाःन्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुआङ् के़रे़क्‍ले़ कुनारा मे़भोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग युसुफरे़ कुस्‍साः मे़ःम्‍बि?”

23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निस्‍सेसाङ् खिनिॽ कन् खे़दाॽइन् इङ्‌गाॽ आमे़न्‍नो के़बाःत्तुम्‍बिला, ‘सिदाॽसाम्‍बे, तगि खे़ने़ॽ नुसिङ्‌ङे़ॽओ॥’ हे़क्‍केलॽरिक् कपर्नहुम्‍मो के़जोगुबा आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़बा हे़क्‍केए कन् के़बाङ्‌जुम्‍मोआङ् चोगे़ॽओ॥ 24 कर खुने़ॽ मे़त्तुसि, इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, आत्तिन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नाङ् कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽरे़ मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍लो॥ 25 से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःल्‍ले़ कुये़म्‍मो इस्राइलओ यरिक् मेमेदुमाहाॽ मे़वये़॥ खे़न् ये़म्‍मो ताङ्‌साक्‍पे़न्‌तङ्‌बे सुम्‍सिआङ् कुभ्रे़ःङ् थारिक् सुप्‍सिङ्‌ङाङ् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहिःत्‌मे़ध्‍ये़ने़न्‍नाङ् खे़न् लाजेॽओ किप्‍मा के़घुःबा यम्‍बा साक् पोगे़रो॥ 26 खे़प्‍मो यरिक् मेमेदुमाहाॽ मे़वये़साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ एलियाःन् इस्राइलओ मे़ःन्, कर सिदोन थुम्‍मोबा सारफत पाङ्‌जुम्‍मोबा मेमेदुमाल्‍लोरक् पाङ्‌घुरो॥ 27 हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलिसाःल्‍ले़आङ् इस्राइलओ यरिक् लोगेॽरे़ तरुसिबा मनाहाॽ मे़वये़साङ् आत्तिन्‍नाङ् मे़नुसुन्, कर सिरियास्‍मा नामाने़न्‍लक् नुसुरो॥”

28 कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ सिक् पोगे़॥ 29 खे़ङ्‌हाॽ मे़बोगे़आङ् ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुआङ् पाङ्‌जुम् लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़लःत्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा याक्‍केःक्‍कोलाम् लाप्‍फुमा थाःमा फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़देॽरु, 30 कर मनालुम्‍मोलाम् खुने़ॽ फिःन्‍छिङ्‌ङाङ् लःन्‍दे़ पेरो॥

फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाःन्

मर्कुस १.२१-२८

31 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ गालिल थुम्‍मोबा कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो पेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खे़प्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो मनाहाॽ हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ 32 खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुःन् युक् के़गप्‍पा कुइसिःक् पारे़रो॥ 33 खे़प्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे पाःत्तु, 34 “नासरतबा ये़सुए, खे़ने़ॽ आनिगे़नु थे के़गोःत्तुबाबे? खे़ने़ॽ आनिगे़ मे़ङ्‌से़ के़द्‌ये़बाबि? खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे फाॽआङ् निःसुम्‍बे़रो–खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌घे़बा सेसे कुमनाने़रो॥”

35 ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् फे़ःक्‍तु, “स्‍वाःत्! खे़न् मनाःन् ले़रे़ॽआङ् पेगे़ॽ!” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मनाःन् खुनिॽ तगिए पिर्धाप् थाप्‍सुआङ् मे़ङ्‌घाःन्‍ने ले़रुधःरो॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा निसाम्बे? कन् मनाःल्‍ले़ग युक् नु मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिल्‍ले़ मे़लःन् मे़बेःक्‍लो!” 37 कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् थुम्‍मो के़रे़क् पिसाङ् से़ःरे़रो॥

ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मत्ति ८.१४-१७, मर्कुस १.२९-३४

38 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् सिमोनरे़ कुहिम्‍मो पे॥ सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुआङ् ने़स्‍से़, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खे़ल्‍ले़ कुमे़न्‍नो ये़सुःन् मे़मे़त्तु॥ 39 ये़सुःन् के़दुक्‍माल्‍ले़ कुने़त्‍नाःल्‍ले़ कुबेसाङ् पेआङ् खे़न् तुङ् तुक्‍मान् फे़ःक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् खिमो सिमोनरे़ कुन्‍नोःप्‍मे़न् नुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ तरे तोःसुसिरो॥

40 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍ध्‍ये़आङ् मनाहाॽरे़ यरिक् परिक्‍पा तुक्‍माल्‍ले़ तरुसिबा मनाहाॽ ये़सुओ मे़दारुसि॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुबिरुसिआङ् नुसुसिरो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽग अक्‍खे मे़बाःत्तुर मे़लःन्‍दे़ मे़बेरो, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाःने़रो॥” कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ फे़ःक्‍तुसिर पाःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् मे़निःसुआङ् मे़वये़रो॥

ये़सुरे़ चक्‍मे़ल्‍लॽए सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगुॽ

मर्कुस १.३५-३९

42 हे़क्‍क्‍याङ् तानाम्‍सा ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो पे, कर मनाहाॽरे़ खुने़ॽ आत्तो वाॽबे फाॽआङ् मे़गोःत्तु॥ खुने़ॽ मे़दुमुआङ् खुनिॽनुए वाॽर फाॽआङ् साक्‍मा मे़गोःत्तुरो, 43 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग कन् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिन् वेॽस्‍मा पाङ्‌जुम्‍हाॽओआङ् इङ्‌भोःमाए पोःङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽग बा खे़ल्‍ले़ लागिए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥”

44 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ यहुदिया थुम्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ पेआङ् सुनाइङ् से़ःसुरो॥

5

थिक्‍सिगेःक्‍पा हुॽसाम्‍बाहाॽ

मत्ति ४.१८-२२, मर्कुस १.१६-२०, युहुन्‍ना १.४०-४२

1 थिक् ये़न् ये़सुःन् गने़सरे़त वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ सुनाइङ् से़ःसुर ये़बे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मनाहाॽ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खे़म्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ चिबुःत् मे़बन्‍छुरो॥ 2 खे़प्‍मो कुयाओ ने़त्‍छि खःङ्‌बेहाॽ ये़सुरे़ निःसुसि, कर कुबेसाङ् योःङ्‌गे़ले़प्‍पाहाॽ खुनिॽ योःङ् वाहप्‍नु मे़यागे़॥ 3 ये़सुःन् सिमोनरे़ कुघःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् मिसाक् कुदिःम्‍बे केःम्‍बाओ तेॽबाङ्‌घु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ हुॽरुसि॥

4 खुने़ॽ पाःप्‍मा सुरुआङ् सिमोने़न् मे़त्तु, “खःङ्‌बेन् ना कुदिःम्‍बे केःम्‍बाओ तेॽरे़आङ् योःङ्‌ङिन् ले़प्‍ते़ॽ॥” 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिमोनरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग नाम्‍दाःत्ताःत् योःङ् ले़प्‍मनासाङ् ङाधिक्‍काङ् मे़याङ्‌घुम्‍बे़न्‍लो, हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा हे़क्‍के ले़प्‍तुङ्‌साॽरुङ्‌लो॥” 6 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा हे़क्‍के योःङ्‌ङिन् ले़प्‍तुल्‍ले़ यरिक् ङाहाॽ मे़ध्‍ये़आङ् योःङ्‌ङिन्‍ने ते़ःङ्‌मा इःत्ते़रो॥ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ खुनिॽ तेःङ्‌जुम्‍हाॽ वेॽ खःङ्‌बेन् फे़त्ते़म्‍मे़ॽआङ् आभाॽरे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ मे़उःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़भे़रे़आङ् ने़प्‍माङ् खःङ्‌बेहाॽ ङाःल्‍ले़ तिम्‍से़आङ् निःम्‍मा इःत्ते़॥ 8 सिमोन पत्रुसरे़ कन् निःसुआङ् ये़सुरे़ कुदगि थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग साॽरिक् लायोबा मनाआरो, खे़ने़ॽनु वाॽमा मे़लाॽआन्‍लो, ले़राङ् थ्‍याङ्‌ङे़ॽओ॥”

9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिमोन नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ मे़धासुसिबा ङाहाॽ मे़इःत्तुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 10 सिमोनरे़ कुन्‍जुम् जब्‍दियारे़ कुस्‍साःहाॽ याकुब नु युहुन्‍नासिरे़आङ् खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥ ये़सुरे़ सिमोने़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽ, ङा के़दे़म्‍सुबा हे़क्‍केए आल्‍लआङ्‌धो निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो मना के़दे़म्‍बा के़दाःप्‍पा के़बोःङ्‌लो॥”

11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खःङ्‌बेहाॽ कुयाओ मे़देॽरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़ले़रु मे़धःआङ् ये़सुःन् मे़नाःत्तुरो॥

ये़सुरे़ लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति ८.१-४, मर्कुस १.४०-४५

12 थिक् ये़न् ये़सुःन् लत्‍छा पाङ्‌जुम्‍मो वये़ल्‍ले़ लोगेॽरे़ तरुबा मनाधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् कुदगि साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ल पेलि फाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र लोगेॽलाम् वेःम्‍मा के़सुक्‍कारो॥”

13 ये़सुरे़आङ् कुहुक्‍किन् सन्‍छुआङ् सुःसुर खे़न् मनाःन् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ के़नुॽर फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खिमो खे़न् लोगेॽरे़ तरुबा मनाःन् नुःरे़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् मे़त्तु, “कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽ, कर निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ के़साॽर फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम् कुइसिःक् मनाहाॽ नुःराङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍मासिरे़ लागि सिदुङ्‌जभा चोगे़ॽओ॥”

15 करसाङ् कन् पाःन्‍निन् काक् पिसाङ् से़ःरे़आङ् ये़सुरे़ कुबाःन् खे़म्‍से़ नु खुनिॽ तुक्‍मा यॽमालाम् नुसिङ्‌से़ यरिक् मनाहाॽ ये़सुओ मे़द्‌ये़॥ 16 कर ये़सुःन् ए़त्‍ले़ङ् मनालुम्‍मोलाम् से़न्‍छिङ्‌ङाङ् तुवा चोःक्‍से़ एःक्‍सादे़न्‍नो पेरो॥

ये़सुरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा तुक्‍माल्‍ले़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति ९.१-८, मर्कुस २.१-१२

17 थिक् ये़न् ये़सुःन् मनाहाॽ खाहुन् हुॽरुसिर युङे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो गालिल नु यहुदियास्‍मा यरिक् पाङ्‌जुम्‍मोलाम् हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़मलाम् फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽआङ् मे़द्‌ये़आङ् खाहुन् मे़घे़प्‍सुर मे़युङे़॥ ये़सुरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ वेःम्‍मा कुमुक्‍साम्‍मिन् कत्तुआङ् वये़, 18 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा मनाहाॽरे़ लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् कुने़त्‍नाःन्‍नुए खे़प्‍मो मे़दारुआङ् ये़सुरे़ कुदगि तेॽमाआङ् ने़मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, 19 कर खे़प्‍मो ये़सुःन् वये़बा हिम्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ सधे़क्‌मे़धिम्‍सुआङ् मे़युङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिगाङ् तेॽमा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ थो खाम्‍बुओ मे़लाःसे़आङ् खाम्‍बुःन् मे़हन्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् लङ्‌ले़ःङ्वाःन् कुने़त्‍नानुए मनाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो ये़सुरे़ कुदगि यो मे़होसु मे़धासुरो॥ 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् निःसुआङ् खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़रो॥” 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो अक्‍खेलॽरिक् मे़इःत्तु, “कन् मनाःन् हाःप्‍पे? अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌के़बाःप्‍पा कन् मनाःन् हाःप्‍पे? लायोलाम् ले़प्‍मि पिमाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ हाःत्‍ले़आङ् मे़सुक्‍तुन्‍लो॥”

22 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो थे़मा मे़इःत्तुर मे़युङ् के़लॽबान् ये़सुरे़ निःसुआङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ अक्‍तङ्‌बा थेआङ् के़इःत्तुम्‍बाबे? 23 कन् लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् ‘के़लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्‍पि? इ ‘पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् खप्‍से़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़प्‍मा उसुरु चोःक्? 24 कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ लायो ले़प्‍मि पिमा युक् कत्तुॽ फाॽआङ् खिनिॽ कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ,” हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् के़हिम्‍मो थासिङ्‌ङे़ॽ॥”

25 खिमो खे़न् खुनिॽ तगिए मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् कुने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर कुहिम्‍मो थासिङ्‌लो॥ 26 के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ साॽरिक् निङ्‌वाॽ मये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुर मे़बाःत्तु, “अक्‍तङ्‌बाग आनिगे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वयिगे़रो॥”

ये़सुरे़ ले़बिःन् उःत्तुॽ

मत्ति ९.९-१३, मर्कुस २.१४-१७

27 याङ्‌सि ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् लःन्‍दे़ पेआङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा ले़बि मिङ् के़वाःप्‍पा मनाःन् एःङ्‌याङ् फोःङ्‌मा ते़न्‍नो युङे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़रुधआङ् खुने़ॽनु थासिङ्‌लो॥

29 याङ्‌सि ये़सुरे़ कुलागि ले़बिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो यम्‍बा चामुक् थिमुक् से़ःसु॥ खे़प्‍मो यरिक् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु वेॽ तरेबाहाॽ मे़वये़रो॥ 30 खे़प्‍मो फरिसिहाॽ नु खुनिॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मने़ मे़धिक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबाहाॽनु थेआङ् खिनिॽ के़दङ्‌ङासिआङ् चा के़जाम्‍बाबे?”

31 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिदाॽसाम्‍बे़ङ्‌ग मे़न्‍दुक्‍मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर के़दुक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ 32 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽआङ् साम्‌योनिबाहाॽ मे़ःन्, कर लायोबाहाॽ लायोलाम् मे़हिन्‍ल फाॽआङ् उःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बारो॥”

ये़सुरे़ चाःने़त्तिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मत्ति ९.१४-१७, मर्कुस २.१८-२२

33 कुभारे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽग ए़त्‍ले़ङ् चाःने़त्तो नु तुवा चोःक्‍कि मे़युङ्‌, फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ हुॽसाम्‍बाहाॽआङ् हे़क्‍के मे़जोःक्, कर खे़ने़ॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽग चाःने़त्तोआङ् मे़न्‌युङ्‌ने़न्, मे़जर मे़धुङुर मे़वाॽइङ्‌ग!”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मेःक्‍खिम्‍साबे़न् कुन्‍जुम्‍हाॽनु वाॽर थारिक् खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌बि? 35 कर खे़ङ्‌हाॽलाम् मेःक्‍खिम्‍साबे़न् साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़दे़म्‍सुआङ् मे़देॽरुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाःने़त्तो मे़युङ्‌लो॥”

36 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खुने़ॽ कन् खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हाःत्‍ले़आङ् कुसङ् चाङ्‌ङिन् थे़ःक्‍खुआङ्‌कुद्रे़क्‌चाङ्‌ङिन् मे़ले़म्‍दुन्, ले़म्‍दुने़ फाॽग्र कुसङ् चाङ्‌ङिन् ते़ःङ्‌बेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ् चाङ्‌ङिल्‍ले़ कुद्रे़क्‌चाङ्‌ङिन् मे़घे़म्‍दुन्‍नाङ्‌लो॥ 37 हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिल्‍ले़आङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाओ मे़युक्‍खुन्॥ युक्‍खुने़ फाॽग्र कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ कुद्रे़क्‌से़होबा सुःक्‌वाःन्‌थे़ःक्‍खुदेःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थिःन् वे़त् पेःक्‍काङ् चासोःक्‍लो॥ 38 कर कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् कुसङ् से़होबा सुःक्‌वाओए याक्‍मा पोःङ्‌लो॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़आङ् के़दुम्‍बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् थुङुआङ् कुसङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् थुङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु, ‘के़दुम्‍बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्‍ने कुजा नुॽरो॥’ ”

6

नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‌रे़ कुन्‍दाङ्‌बा

मत्ति १२.१-१४, मर्कुस २.२३-२८

1 थिक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍लुम्‍मोनु मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ चासम्‍मिन् मे़दुबुआङ् हुक्‍को मे़नुगुर चामा मे़हेःक्‍तुरो॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍मे़दोसुसि, “थेआङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमनाबा याःम्‍बक्‍किन् के़जोगुम्‍बाबे?” 3 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ साम्‌योसाप्‍लाःन् मे़न्‍निःत्ते के़वयिबि? थिक्‍ले़ङ् दाउद नु कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ से़त्‍लाःक्‍ते़ल्‍ले़ 4 खुने़ॽ निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌ङिन् चआङ् कुमनाहाॽआङ् पिरुसि॥ खे़ङ्‌ग आनिॽ साम्‌योथिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़रक् चामा के़नुॽबा वये़रो॥” 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् कुन्‍दाङ्‌बाआरो॥”

ये़सुरे़ के़सम्‍बा हुक्‍किन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति १२.९-१४, मर्कुस ३.१-६

6 वेॽस्‍मा थिक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् हुॽरुसिर यागे़॥ खे़प्‍मो चुप्‍साङ् कुहुक् के़हेबा मनाधिक् वये़॥ 7 आल्‍ल कुभा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो वेःन्‍दुल्‍ले़ आप्‍तिक् कुःप्‍मा फाॽआङ् खे़प्‍मो मे़सुगुआङ् मे़वये़रो॥ 8 कर ये़सुरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “फे़रे़ॽआङ्‌के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि ये़बे़ॽ॥” खे़न्‍नाङ् फे़रे़आङ् खे़प्‍मो ये़बे़॥ 9 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् पाःन्‍धिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो–नाःम्‍सिङ् ये़न्‍नो नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍को, साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आत्तिन् चोःक्‍मा आबिॽबे? हिङ्‌मन् से़ःप्‍माबि मे़ङ्‌माबि?” 10 खुने़ॽ खिरि ओमे़त्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुहुक् के़हेबा मनाःन् मे़त्तु, “के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍किन् सन्‍छुल्‍ले़ खिमो वेःत्ते़रो॥ 11 कर खे़प्‍मो के़वाॽबा फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ साॽरिक् खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् कन् ये़सुःन् थे मे़प्‍माबे फाॽआङ् पाःन् थक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥

ये़सुरे़ थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ सेगुसिॽ

मत्ति १०.१-४, मर्कुस ३.१३-१९

12 थिक् ये़न् ये़सुःन् कोःक्‍माओ तुवा चोःक्‍से़ पेआङ् नाम्‍दाःत्ताःत् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तुवा चोगे़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खाओःत्ते़आङ् ये़सुरे़ काक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽओलाम् थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ सेगुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबासि मे़त्तुसिरो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽओ सिमोन (खुने़ॽ पत्रुस लॽरिक् मिङ् वाःत्तु), हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ आन्‍द्रियास, याकुब, युहुन्‍ना, फिलिप, बारथोलोमाइ, 15 मत्ति, थोमा अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः याकुब, सिमोन (खुने़ॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा जिलति मे़प्‍मनाबा वये़), 16 याकुबरे़ कुस्‍साः यहुदा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदा इस्‍करियोति वये़, खे़न् ताःन्‍दि नसाःन् के़ले़ङ्‌बा पोःक्‍खे़रो॥

ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

मत्ति ४.२३-२५

17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु यो थ्‍ये़आङ् ने़ने़बा ते़न्‍नो ये़म्‍सिङ्‌लो॥ खे़प्‍मो यरिक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु काक् यहुदिया थुम्, यरुसले़म, हे़क्‍क्‍याङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ के़ने़बा तायर नु सिदोन ये़क्‌यक्‍कोलाम् यरिक् मनाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़॥ 18 खे़ङ्‌हाॽ खुने़ॽ कुघे़म्‍से़ नु खुनिॽ तुक्‍मा यॽमालाम् वेःत्‍छे़ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़॥ खे़प्‍मो फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुक्‍खे चाःत्तुसिबा मनाहाॽआङ् मे़वेःत्ते़रो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सुःमा मे़गोःत्तु थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़वेःम्‍बा मुक्‍साम् खुने़ॽओलाम् लःन्‍दे़र पत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् वेःन्‍दुसिरो॥

नुॽमा ताःमा नु तुक्‍खेःन्

मत्ति ५.१-१२

20 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि,

“याङ्‌के़साॽबासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽइन्‍ने़रो॥

21 आल्‍ल साक्‍किल्‍ले़ तरुसिबासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दि खिनिॽ के़घासिआङ् खिनिॽ निङ्‌सम्‍लो॥

आल्‍लो मेरिङ् थक्‍नु के़हाःप्‍पासे, खिनिॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़एरिॽरो॥ 22 मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिॽबा, के़म्‍नाॽरिबा हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नामे़धासुआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़म्‍मे़त्तिबाहाॽ मुॽइसाबानिङ्‌लो॥

23 खे़न् ये़म्‍मो सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, ओमु लॽरे़म्‍मे़ॽआङ् लाःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ थुम्‍घोःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पयम् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ खुनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़आङ् उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ हाबा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिआङ् मे़वये़रो॥

24 कर आल्‍लो याङ्‌साकुन्‍धेसाबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ सःप्‍मान् नु निङ्‌वाॽ ताःमान् खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नोए के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

25 आल्‍लो के़घाबाआङ् के़वाॽबासे,

चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ साक्‍मे़न्‍जा के़बोःक्‍खिॽरो॥

आल्‍लो के़एःप्‍पार के़वाॽबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ मेरिङ् थक्‍नु के़हाबिॽरो॥

26 आल्‍लो मनाहाॽरे़ नुःरिक् मे़मे़त्तुसिबासे, चिःत्ताङ्‌लक् स्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़आङ् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ बा हे़क्‍केए मे़मे़त्तुसिरो॥”

निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि

मत्ति ५.३८-४२

27 “कर इङ्‌गाॽ आबाःन् के़घे़म्‍बासे, खिनिॽ निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ याप्‍मि के़जिःप्‍पाहाॽ नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 28 खिनिॽ साङ्‌ग्रा के़मे़प्‍पाहाॽ मुॽइसाम् थासे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़मे़प्‍पाहाॽ तुवा चोगे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 29 हाःत्‍ले़ के़ने़दे़ङ्‌बान् के़ले़ङ् के़बिॽ, खे़ने़ॽ वेॽ ले़प्‍माङ्‌बा के़ने़दे़ङ्‌बान्‍नाङ् खे़न् तोःन्‍दे़ पिरे़ॽ॥ हाःत्‍ले़ साक्‍के़ल्‍ले़क् के़सुङ्‌घेःक्‌वाःन् के़नाप्‍पाङ्‌तेॽरुॽ, खे़न्‍निन् के़जाङ्‌मा तेःत्तिन्‍नाङ् पिरे़देःसे़ॽओ॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् के़नाःक्‍पाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़जिगःक्‌वाहाॽ के़देॽबाहाॽ याम्‍मो याङ्‌ना मे़नाःक्‍ते़से़न्‍ने़ॽओ॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽरे़ आक्‍खे के़म्‍मे़त्तिबा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्, खिनिॽआङ् बा हे़क्‍के मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

32 खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाहाॽरक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे? खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़जोगुॽरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नुःरिक् के़मे़प्‍पाहाॽरक् नुःरिक् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे! खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़मे़त्तुसिॽरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याम्‍मो मे़नुःक्‍तुर फाॽआङ् मनाहाॽ थे़ॽला के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र थे यम्‍बा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ्बे! खे़ङ्‌ग लायोबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़जोगुॽरो॥ 35 कर खिनिॽ निङ्‌मिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌हाॽ नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़नुःक्‍तुर फाॽआङ् मे़न्‍इःत्ते थे़ॽला पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ थुम्‍घोःन् यरिक् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाहाॽ नु फोत्‍याबा मनाहाॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥ 36 खिनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् याप्‍मि लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा चोःक्, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥”

वेॽहाॽ चे़ॽया इङ्‌दो मे़प्‍मासि मे़ःन्

मत्ति ७.१-५

37 “मनाहाॽ पाःन् मे़धिक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् पाःन् के़न्‍धिक्‍तिन्‍लो॥ मनाहाॽ चे़ॽया इङ्‌दो मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् चे़ॽया इङ्‌दो के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लरो॥ मनाहाॽ ले़प्‍मि पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मि के़बिरिॽरो॥ 38 मनाहाॽ पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् के़म्‍बिरिॽरो॥ नुःरिक् सिःक्‍ते़म्‍मे़ॽ नुःरिक् थे़क्‍ते़म्‍मे़ॽर नुःरिक् मुन्‍दे़म्‍मे़ॽर कुधिम् पोःङ्‌ङाङ् कुवे़त्‌वे़त्‌मनाहाॽ सिःक्‍ते़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् के़म्‍बिरिॽरो॥ खिनिॽ आक्‍खेलॽरिक् के़सिःक्‍तुम्‌के़बिरुम्‍सिम्‌, बा हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् के़म्‍सिःक्‍ति के़म्‍बिरिॽरो॥”

39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कन् खे़दाॽइन् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ वेॽ मिक्‍फःम्‍बे़न् लाम्‍लोमा मे़सुक्‍तुन्‍लो, लाम्‍लोसुने़ फाॽग्र ने़प्‍माङ् लुम्‍बाःत्तो के़ङ्‌सि लाःत्‍छिॽरो॥ 40 हुॽसाम्‍बे़न् कुसिक्‍साम्‍बे़न्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥ कर खुने़ॽ नुःरिक् हुॽसिङ् सुःत्‍छिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ कुसिक्‍साम्‍बे़न्‌कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥

41 आबाङे थक्‍को साःङ्‌वे़त् चाराम्‍बा मे़न्‍निःमनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽरे़ कुधक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् के़निःसुबे? 42 खे़ने़ॽ आबाङे के़धक्‍को साःङ्‌वे़त् चाराम्‍बा के़न्‍निःसुन्‍निल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़न्‍साॽइन् के़धक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् खे़क्‍खुङ् पिने़ लॽरिक् मे़प्‍मा के़सुक्‍तुबे? कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाए, के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि आबाङे के़धक्‍कोबा साःङ्‌वे़त्तिन् नाःत्ते़देःसे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् के़न्‍साॽरे़ कुधक्‍कोबा वाम्‍सिक्‍किन् उसुरु के़निःसुआङ् खे़ङ्‌मा के़सुक्‍तुॽरो॥”

सिङ्‌बुङ् नु सिङ्‌सेॽ

मत्ति ७.१६-२०, १२.३३-३५

43 आत्तिन् नुःबा सिङ्‌बुङ्‌ङोआङ्‌ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌सेॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिन् ताप्‍फे़ःम्‍बा सिङ्‌बुङ्‌ङोआङ्‌नुःबा सिङ्‌सेॽ मे़धोःक्‍ने़न्‍लो॥ 44 खे़न् सिङ्‌बुङ्‌हाॽग सिङ्‌सेहाॽ ओमे़प्‍माआङ्‌साङ् कुसिङ् निःत्‍मे़दे़त्‍लो॥ आप्‍फाल्‍ले़आङ् तिङ्‌ग्रेःक् पोःक्‍लाओलाम् मनाहाॽरे़ पःत्‍छेॽइन् मे़न्‍दुबुन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् तिङ्‌वासेक् पोःक्‍लाओलाम् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइन्‌मे़न्‍छुप्‍सुन्‍लो॥ 45 नुःबा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा नुःबा पाःन्‍नोलाम् नुःबा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाःल्‍ले़आङ् कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍नोलाम् फे़न् याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ सिगाङ् के़याक्‍पा पाःन्‍हाॽए मनाहाॽरे़ खुनिॽ मुरालाम् मे़बाःत्तु मे़लःत्तुॽरो॥

ने़प्‍फु हिम् के़जोःक्‍पाहाॽ

मत्ति ७.२४-२७

46 “इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन् कुइसिःक् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍निल्‍ले़, थेआङ् इङ्‌गाॽ ‘आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे,’ याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे? 47 इङ्‌गाॽ आबाःन् के़घे़म्‍बाआङ् कुइसिःक् के़जोःक्‍पा मनाःन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो– 48 खे़न् नुःबा पाङ्‌यक्‍को हिम् के़जोःक्‍पा मना कुइसिःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ हिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् यो खाम् सिगाङ्‌बा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् मे़न्‌याङ्‌ङे थारिक् तयु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा लुङ्‌सम्‍दाङ् पाङ्‌यक् नेम्‍भो ने़स्‍सुआङ् लुङ्‌धाक् से़त्तुर हिम् चोगुॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा वाहिप्‍मान् थ्‍ये़आङ् वाकुक्‍से़ ये़आङ् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिन् लक्‍तु, कर थेआङ् मे़बोःक्‍खे़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़न् नुःरिक्‍काङ् पाङ्‌यक् युक्‍खुआङ् वये़रो॥ 49 हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन् के़घे़म्‍बाआङ् पाःत्तुङ्‌बा पाःन् कुइसिःक् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा मनाःन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो–खे़ल्‍ले़आङ् हिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् पाङ्‌यक् तयु, कर नुःबा पाङ्‌यक् नेम्‍भो मे़न्‍ने़ए लुङ्‌धाक् से़त्तुआङ् हिम् चोगु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा वाहिप्‍मान् थ्‍ये़, वाकुक्‍खु ये़आङ् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ खे़न् हिम्‍मिन् लक्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् लुःन्‍दुदेःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिम्‍मिन् चोःन्‍दे़बेआङ् यम्‍बा मे़म्‍भै पोःक्‍खे़रो॥”

7

रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुयोःक्‍पे़न् ये़सुरे़ नुसुॽ

मत्ति ८.५-१३, युहुन्‍ना ४.४३-५४

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मनाहाॽ के़रे़क् सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ मे़त्तु सुरुसिआङ् खुने़ॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो लाःसे़॥ 2 खे़प्‍मोबा रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा कुयोःक्‍पे़न् तुगे़आङ् सिःमालिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 3 खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ ये़सुःन् पाङ्‌जुम्‍मो त्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् हाराॽ फे़न्‍नाङ् कुयोःक्‍पे़न् वेःन्‍दुर फाॽआङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ ये़सुरे़ कुलाःसे़ पाङ्‌घुसिरो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽआङ् ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुर पेलि मे़भाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् थक्‍तुम्‍बे़न् खे़ने़ॽलाम् कुभाॽ खोःमा लाॽरुरो, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आनिॽ यहुदि सुवाङ्‌हाॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लागि यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍धिक् आजोगे़ आबिरे़आङ् वाॽरो॥”

6 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽनु थासिङ्॥ खे़ङ्‌हाॽ खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो के़प्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् कुन्‍जुम्‍हाॽ पाङ्‌घुसि, “आदाङ्‌बे, तुक्‍खे मे़जे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ आहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा मे़लाॽआन्‍लो॥ 7 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् खे़ने़ॽओ ताःमा मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ पाःन् सुत्‍लाधिक्‍लक् के़बाःत्तुसाङ् आयोःक्‍पे़न् वेःत्‍लो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् आधुङ्‌धोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को के़वाॽबा मनाआरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आयुक्‍को थक्‍सुबाहाॽ मे़वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ थक्‍सुबाधिक्‍किन्‌‘पेगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ पेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थक्‍सुबान् ‘फे़रे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ फे़न्॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के आयोःक्‍पे़न् ‘कन् चोगे़ॽ’ मे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुॽरो॥”

9 ये़सुरे़ कन् खे़प्‍सुआङ् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़आङ् खिरि हिसिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ के़दिम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा नसाःन् के़गप्‍पा मनाःङ्‌ग इस्राइलओआङ् इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोए वाॽआरो!

10 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ पाङ्‌घुसिबा मनाहाॽ मे़नुःक्‍खे़आङ् हिम्‍मो मे़गे़रे़ल्‍ले़ खे़न् योःक्‍पे़न् वेःत्ते़आङ् युङे़बा मे़दुमुरो॥”

मेमेदुमाल्‍ले़ कुस्‍साःन् ये़सुरे़ कुहिङ्‌वे़त् चोगुॽ

11 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़न् एगाङ् ये़सुःन् नाइन् पाङ्‌जुम्‍मो पे॥ खुने़ॽनुए कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु यरिक् मनाहाॽआङ् मे़बेरो॥ 12 खुने़ॽ पाङ्‌जुम्‍मोबा यम्‍बा ताःक्‍हन्‍नो के़रे़ल्‍ले़ मेमेदुमाधिक्‍ले़ लत्‍छारक् के़वाॽबा कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽइन् स्‍ये़आङ् कुजेधाःप्‍पिन् पाङ्‌जुम्‍मोबा मनाहाॽरे़ मे़भे़त्तुर मे़बत्‍छे़बा तुमु॥ खे़न् मेमेदुमान्‍नु यरिक् मनाहाॽ मे़वये़रो॥ 13 ये़सुरे़ खे़न् मेमेदुमान् ओमे़त्तुल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ सियोःन्‌योःन्‍दे़आङ् खे़ने़ॽ मे़हाबे़न्‍ने़ॽओ मे़त्तुर आःन्‍छिङ्‌मा पिरुरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् पेआङ् चेधाःप्‍पिन् सुःसुल्‍ले़ खे़न् चेधाःप् के़बङ्‌बाहाॽ मे़ये़म्‍सिङ्॥ ये़सुरे़ मे़त्तु, “लाजे, पोगे़ॽओ॥” 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़सिःबा थाङ्‌बे़न्‍निन्‍नाङ् पोगे़आङ् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् कुम्‍मा हुक्‍सुप्‍तुरो॥

16 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ के़रे़क् मे़गिसे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, “आनिॽ लुम्‍मोआङ् यम्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌वाॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुमनाहाॽ कुभाॽ पिसे़ नु कम्‍ब्राङ् मे़त्‍छे़ ये़रो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् कन् हिन्‍दोःक्‍किन् के़रे़क् पिसाङ् यहुदिया नु खे़न् खिरिबा थुम्‍मो से़ःरे़रो॥”

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ पाङ्‌घुसिबा इङ्‌साबाहाॽ

मत्ति ११.२-१९

18 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरोलाम् कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सु॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् दाङ्‌बाल्‍लो कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् हाङुदेःसु–“आल्‍ल के़दाःबा ख्रिस्‍ते़न्‌बा खे़ने़ॽएबि? इ आनिगे़ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?” 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् इङ्‌साबाहाॽआङ् ये़सुरो पेसे़त्‍छिआङ् मे़त्ते़छु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् याप्‍मि पाङ्‌घे़त्‍छिगे़आङ् वाॽसिगे़रो, ‘आल्‍ल के़दाःबा ख्रिस्‍ते़न्‌बा खे़ने़ॽएबि, इ आनिगे़ वेॽस्‍मान् हाङ्‌घुम्‍बे़बाबि?’ ”

21 हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुसिबाहाॽ नुसुसि हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मिक्‍फःम्‍बाहाॽआङ् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगुसिरो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ युहुन्‍नालाम् के़दाःबाहाॽ मे़त्तुसि, “पेसे़त्‍छे़ॽआङ् कन् के़निःसे़त्‍छु, के़घे़प्‍से़त्‍छुबा पाःन्‍निन् युहुन्‍नाःन् मे़त्ते़छे़ॽ–अक्‍खेलॽरिक् मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ निःमा मे़सुक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌सक्‍पाहाॽ लाङ्‌मे़घेःक्, लोगेॽरे़ तरुसिबाहाॽ मे़वेःत्‌, हे़क्‍क्‍याङ् नाधे़क्‍क्रे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सु, के़सिःबाहाॽ याम्‍मो मे़हिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनु कुनिङ्‌वाॽ मे़न्‍दुक्‍मनाबाआङ् याप्‍मि चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍मनाबान् मुॽइसाबारो॥”

24 हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नारे़ कुइङ्‌साबाहाॽ पेसे़त्‍छिआङ् ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ युहुन्‍नारे़ कुमे़न्‍नो मे़त्तुसि, “खिनिॽ एःक्‍सादे़न्‍नो थे़मा ओमे़त्‍छे़ के़बेगिबा? सुरित्‍माल्‍ले़ वाःन्‍दुबा थिङ्‌ने़ःत्ते़न्‍बि?” 25 नुःबा चाङ् तेःत् के़जाङ्‌बा मनाःन् ओमे़त्‍छे़ लाःक्‍कात् के़बेगिबि? हे़क्‍तङ्‌बाहाॽ नु हाङ्‌हाङ् लॽरिक् के़युङ्‌बाहाॽग हाङ्‌हिम्‍मोरक् मे़वाॽरो॥ 26 थे़मा ओमे़त्‍छे़ के़बिगिबा? माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्बि? से़क्‍खाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मनाःन् के़निःसुम्‍लो॥ 27 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुमे़न्‍नो, साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“इङ्‌गाॽ आइङ्‌साबे़न् के़लागि लाम् यारिप् चोःक्‍से़

खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ तगि पाङ्‌घुङ्‌लो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिलुम्‍मो बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःत्ताङ् होःप्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो काक्‍नु चुक्‍पे़न् युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा चोःक् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥”

29 अक्‍खेलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽरे़आङ् ये़सुरे़ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् नुःबा फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा मे़जोःक्‍सिङ्‌ङाङ् मे़वये़रो॥ 30 कर फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक्‍किन् मे़नाॽरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ युहुन्‍नालाम् बप्‍तिस्‍मा मे़न्‍जोःक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥

31 ये़सुरे़ याम्‍मो पाःत्तु, “आल्‍ल कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽ आक्‍तङ्‌बा मे़जोःक् फाॽआङ् थे़माःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बाबे? 32 खे़ङ्‌हाॽग पाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबा हिन्‍जाॽबित्‍छा कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥

खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्‍छिङ्, ‘आनिगे़ मुॽफ्रामा हिप्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍लाःक्‍खिन्॥

आनिगे़ मेरिङ् थक्‍मना, कर खिनिॽ के़न्‍हाबिन्॥’ 33 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् तःक्‍ने़त्तो युङे़र आममबान् मे़न्‍धुङ्‌ङे त्‍ये़, कर ‘खे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम् कत्तुॽ’ के़मे़त्तुम्‍लो॥ 34 मे़न्‍छाम्‍साःन् चर थुङुर त्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़न् तःक्‍थे़ःक्‍के़हाॽ, थिःमसाङ्‌हाॽ, एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ तेःङ्‌बारो’ के़मे़त्तुम्‍लो॥ 35 निङ्‌वाॽफु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाआङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ खे़न् निस्‍से चोःक् फाॽआङ् ओसेःन्‍आम्‍धाक्‍लो॥”

लायो के़जोःक्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक्‍ले़ ले़प्‍मि खोःसुॽ

36 फरिसिधिक्‍ले़ ये़सुःन् युःन्‍छिक् चाजासे़ उःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहिम्‍मो पेआङ् चाजासे़ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 37 खे़न् पाङ्‌जुम्‍मो के़त्‍निमा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़॥ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ ये़सुःन् फरिसिःल्‍ले़ कुहिम्‍मो चाजासे़ त्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् खे़ल्‍ले़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा पर्यामाधिक्‌कुले़म् फुङ्‌नाम्‌याङ्‌सिङे़आङ्‌ 38 ये़सुरे़ कुएगाङ् ले़प्‍माङ् त्‍ये़आङ्‌हाबे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌ङो कुमिक्‌वाःल्‍ले़ वारक्‍खुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुधे़गेःक्‍इःल्‍ले़ तुगुआङ् हेःसुर कुलाङ्‌ङिन् चुप् मे़त्तुआङ् खे़न् फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्तुरो॥ 39 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् फरिसिःल्‍ले़ निःसुआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌, “कन् मनाःन् से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़ल्‍ले़ग खुने़ॽ के़सुमा मे़न्‍छुमाॽइन् हाःप्‍पे फाॽआङ् कुसिङ्‌निःत्तुबामे़न्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् से़क्‍खाए लायो के़जोःक्‍माएरो॥”

40 ये़सुरे़ खे़न् फरिसिःन् मे़त्तु, “सिमोने, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽनु लत्‍छा पाःन्‍धिक् पाःप्‍मा कत्तुङ्‌लो॥”

सिमोनरे़आङ् नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे, मे़त्ताङ्‌ङे़ॽओ॥”

41 ये़सुरे़ मे़त्तु, “थिक् ते़न्‍नो ने़प्‍फु मनाहाॽ वये़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ सिङ्‌नाःत् याङ् के़गे़बाल्‍लोलाम् लत्‍छारे़ ङागिप् (५०) युप्‍पायाङ् नु वेॽस्‍माल्‍ले़ कुगिप् ङासि (५००) युप्‍पायाङ् तेॽरे़त्‍छुआङ् वये़त्‍छि॥ 42 कर खे़न् ने़प्‍माङ्‌ले़ हुङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍के वये़त्‍छि॥ खे़न् सिङ्‌नाःत् याङ् के़गे़बाल्‍ले़ ने़प्‍माङ्‌ले़ खुन्‍छिॽ सिङ्‌नाःत्तिन् ले़रु पिरुसि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ खे़न् सिङ्‌नाःत् याङ् ले़प्‍मि के़बिबान् यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबिला?”

43 सिमोनरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽओ खे़न् यरिक् सिङ्‌नाःत् ले़प्‍मि के़घोःबान्‍ने यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबिलारो॥”

ये़सुरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए के़बाःत्तुरो॥” 44 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् सिमोन्‍निन् मे़त्तु, “सिमोने, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ लाङ् वाहप्‍मा च्‍वाःत् के़म्‍बिराङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ आलाङ्‌ङिन् कुमिक्‌वाःल्‍ले़ वाहप्‍तुआङ् कुधे़गेःक्‍इःल्‍ले़ तुगुआङ् वाॽरो॥ 45 खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ चुप् के़मे़त्ताङ्‌ल सेवा के़म्‍मे़त्ताङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌ङाङ्धोए आलाङ्‌ङो चुप् मे़त्तुर वाॽरो॥ 46 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ आधे़गेःक्‍पो निःङ्‌गे़ॽ के़न्‍हुःत्ताङ्‌ङिन्‌के़म्‍बिराङ्‌ङिन्, कर कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ आलाङ्‌ङो फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्ताङ् पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 47 कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ यरिक् लायोलाम् ले़प्‍मि खोःसुॽ के़लॽबा ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥ खे़न् चुःत्‍छिक् लायोलाम् ले़प्‍मि के़घोःबाल्‍ले़ सुःल्‍लिक्‍लक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽ फाॽआङ् मे़त्‍ने़ॽरो”

48 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़लायोलाम् ले़प्‍मि के़घोःसुआङ् के़वाॽरो॥”

49 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽनु चा के़जाबार के़युङ्‌बा वेॽ मनाहाॽ लायोलाम् ले़प्‍मि के़बिबा कन् याप्‍मिःन् हाःप्‍पे फाॽआङ् मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥ 50 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ ताङ्‌गे़से़ःप्‍ते़आङ् के़वाॽरो॥ नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ॥”

8

ये़सुःन् कुभाॽ के़बिमा मे़न्‍छुमाहाॽ

मत्ति १३.१-२३, मर्कुस ४.१-२०

1 खे़न् एगाङ् ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुर ये़क्‌यक् नु पाङ्‌भेॽहाॽओ लाम्‍दिःक् चोगे़॥ खुने़ॽनु थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़वये़, 2 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ नु तुक्‍मा यॽमालाम् वेःन्‍दुसिमा कुभा मे़न्‍छुमाहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽओ ये़सुरे़ मग्‍दलिनि मे़प्‍मनामा मरियमओलाम् नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ लःत्तुसिआङ् वये़॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोदरे़ कुघारात् के़युङ्‌बा चुजासरे़ कुमेःत् योआन्‍ना, सुजना, नु यरिक् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःल्‍ले़ ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कुभाॽ मे़बिरुसिरो॥

याॽरिःम्‍बा के़हेॽबाल्‍ले़न् खे़दाॽ

मत्ति १३.१-९, मर्कुस ४.१-९

4 थिक् ये़न् यरिक् ये़क्‌यक्‍कोलाम् यरिक् मनाहाॽ ये़सुओ मे़द्‌ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि– 5 “लत्‍छा याःन्‍के़मःबाधिक् याॽरिःम्‍बा ले़प्‍से़ पेरो॥ खे़ल्‍ले़ याॽरिःम्‍बे़न् ले़प्‍तुल्‍ले़ कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़आङ् मनाहाॽरे़ मे़दोॽरु, हे़क्‍क्‍याङ् पुहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़घप्‍सु मे़जरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् लुङ्‌घाराक्‍को चुक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लिङ्‌माग लिङे़, कर नाम्‍मिल्‍ले़ हेरे़बे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़से़ःम्‍बा खाम् मे़ने़स्‍से़न्‍लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् तिङ्‌ग्रेःक् के़लिङ्‌बा खाम्‍मो चुक्‍ते़, तिङ्‌ग्रेःक्‍किन् नु याॽरिःम्‍बान् सोसोरिक् लिङे़, कर तिङ्‌ग्रेःक्‍हाॽरे़ खे़न् सुःप्‍तु से़रुरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याॽरिःम्‍बे़न् नुःबा खाम्‍मो चुक्‍ते़आङ् लिङे़, हे़क्‍क्‍याङ् कुजाॽइ कुजाॽ थोःक्‍ते़॥ खे़न् याॽरिःम्‍बाल्‍ले़ किप्‍थिक् ले़ङ्‌ङाङ्धो कुजाॽ थोःक्‍ते़रो॥” ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़म्‍मा ने़क्‍खोॽ के़गप्‍पाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् नुःरिक् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!”

खे़दाॽइल्‍ले़ कुबे

मत्ति १३.१०-१७, मर्कुस ४.१०-१२

9 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् थे़माबे?”

10 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न्‌सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽरक् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो, कर वेॽ मनाहाॽनु इङ्‌गाॽ खे़दाॽओरक् पाःत्तारो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़

‘कङ्‌हाॽरे़ ओमे़मे़त्तुसाङ् मे़न्‍निःसुन्,

मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥’*

11 कन् खे़दाॽइल्‍ले़ कुबेःन् अक्‍तङ्‌बा चोःक्–याॽरिःम्‍बा फाॽइन् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽ पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मनासिरो॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् ताआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽओलाम् पाःन्‍जाक्‍किन् लःत्तु तेॽरु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् चोःक्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍नाङ् से़न्‍लप् खोःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌घाराक्‍को मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बाआङ् के़सःप्‍पार के़दाःक्‍पासिरो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगु मे़गत्तुबान्‌तुक्‍खे लाक्‍खे ताःल्‍ले़ मे़ले़रु मे़देःसु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पाःन्‍जाक्‍किन् खुनिॽ लुङ्‌माॽ सिगाङ् मे़ङ्‌गे़त्ते वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् तिङ्‌ग्रेःक् के़लिङ्‌बा खाम्‍मो के़जुक्‍पा याॽरिःम्‍बाहाॽग पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बा मनाहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्, कर निङ्‌साम्, याङ्‌साकुन्‍धे नु कन् हिङ्‌मन्‍बा याम्‍दादाबा पाःन्‍निल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सुःप्‍तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुजाॽ फम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 15 कर नुःबा खाम्‍मो मक्‍के़धाःबा याॽरिःम्‍बाहाॽग नुःबा नु सेसे निङ्‌वाॽ के़गप्‍पा मनाहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्‌॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःन्‍जाक्‍किन् मे़घे़प्‍सुर निङ्‌वाॽओ मे़युक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् नासि मे़धःत्तुआङ् कुजाॽ मे़भत्‍छुरो॥”

खप्‍प्‍या सिगाङ्‌बा सेमि

मर्कुस ४.२१-२५

16 “हाःत्‍ले़आङ् सेमिःन् हाःन्‍दुआङ् खप्‍प्‍या सिगाङ् मे़युक्‍खुन् हे़क्‍क्‍याङ् ने़त्‍ना सिगाङ्‌ङाङ् मे़युक्‍खुन्, कर के़दाःबाहाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् थो चन्‍जम्‍बा ते़न्‍नो युक्‍खुॽ॥

17 आल्‍ल मे़न्‍धाःप्‍मनाबा काक्‌चिगःक्‌वाहाॽ ओःत्तिओ निमे़धाःप् हे़क्‍क्‍याङ् सिबिॽबा पाःन्‍हाॽ के़रे़क् कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥

18 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽओ नुःरिक्‍काङ् युक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ग आल्‍लसाङ् यरिक् कुसिङ्‌निःप्‍मान्‌मे़घोःसुरो, कर आनिसाम्‍मिन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽरे़ कत्तुम्‍बे़ फाॽआङ् मे़इःत्तुबान्‍नाङ्‌मे़नाप्‍तुसिरो॥”

19 आल्‍ल ये़सुरे़ कुम्‍मा नु कुन्‍साॽसि कुदुम्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़, कर यरिक् मनाहाॽरे़ मे़जोगुल्‍ले़ कुबेसाङ् पेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍लो॥ 20 हे़क्‍केःल्‍ले़ लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ के़म्‍मा नु के़न्‍साॽसि के़दुम्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् लाःक्‍कात् के़म्‍हाङ्‌ल मे़ये़प्‍लो लॽरिक् ये़सुःन् मे़त्तु॥

21 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुइसिःक् के़जोःक्‍पाहाॽ के़रे़क् इङ्‌गाॽ आम्‍मा नु आन्‍साॽसिरो॥”

ये़सुरे़ सुरित् केजङ्‌ङिन्‌चिजि ये़म्‌ये़म् चोगुॽ

मत्ति ८.२३-२७, मर्कुस ४.३५-४१

22 थिक्‌ये़न् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् पिगि मे़त्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़धासिङ्‌लो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् इप्‍से़॥ हक्‍चघत् वरक्‍को यम्‍बा सुरित्‌केजङ् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् खा खःङ्‌बेन्‍ने़ तिम्‍से़आङ् के़साक्‍पो मे़ध्‍ये़रो॥ 24 कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेआङ् ये़सुःन् मे़भोःक्‍खुर अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आदाङ्‌बे, आनिगे़ग हुम्‍मा सिःमा इःत्तिगे़रो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोगे़आङ् खे़न् सुरित्‌केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‌फे़ःक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुरित्‌केजङ्‌ङिन् हुःमा चक्‍थासु हे़क्‍क्‍याङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन्‍नाङ् चिजि ये़म्‌ये़म् लॽरे़रो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ नसाःन्‍निन् आत्तो वाॽबे?” हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़गिसे़र खुनिॽ यङ्‌मा के़रे़आङ् निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “मे़ःन् कङ्‌ग आक्‍तङ्‌बा मनाने़बे? खुने़ॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिल्‍ले़ सुरित्‌केजङ्‌ङिन् नु वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍सुङ्‌ग!”

ये़सुरे़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा मनाःन् वेःन्‍दुॽ

मत्ति ८.२८-३४, मर्कुस ५.१-२०

26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ गालिल वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ्‌बा गेरासेनस लाजेॽओ मे़गे़रे़॥ 27 खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़नुमे़ःन्‍ने पाङ्‌जुम्‍लाम् के़भे़म्‍बा फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मनाधिक् खे़प्‍मो तुमु॥ खे़न् मनाःन् यरिक् ये़म्‍माङ्धो हिम्‍मो मे़न्‌वाॽए तेःत्फुङ्‌ङाङ् मे़न्‍जाङ्‌ङे इप्‍पुङ्‌दे़न्हाॽओरक् वये़गत्ते़रो॥ 28 खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् निःसुआङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को पिर्धाप् थाम्‍सिङ्‌ल यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़त्तु, “के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः ये़सुए, खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु थे के़गोःत्तुबाबे? इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥” 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् खे़न् मनाओलाम् आन्‍दे़ःन्‍छा लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुआङ् वये़॥ खे़न् मनाःन् यरिक्‍ले़ङ् खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुक्‍खे चाःत्तुआङ् वये़॥ मनाहाॽरे़ यरिक्‍ले़ङ् कुहुक् कुलाङ्‌ङो इमे़घेःक्‍खुआङ् के़बप्‍पा फे़न्‍जेॽ थक्‍क्रङ्‌हाॽ फुॽरुआङ् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ एःक्‍सादे़न्‍नो साक्‍के़ल्‍ले़क् मे़देॽरुआङ् वये़रो॥

30 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “के़मिङ् थे़माबे?”

खे़ल्‍ले़ आमिङ् तुरारो लॽरिक् नोगप् पिरु॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरिक् फे़न्‍साम्‍हाॽ खे़न् मनाओ मे़लाःसे़आङ् मे़वये़रो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् आनिगे़ कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तो याप्‍मि आम्‍बाङ्‌घे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु॥

32 आल्‍ल खे़न् कोःक्‍माओ यरिक् फाक्‍हाॽ चामे़रामे़र मे़ये़बे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ आनिगे़ खे़न् फाक्‍हाॽओ लाःप्‍मा आबाङ्‌घे़ॽ लॽरिक् ये़सुःन् पेलि मे़भाक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़आङ् लाःप्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् 33 खे़न् मनाओलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् खे़ङ्‌हाॽ फाक्‍हाॽओ मे़लाःसे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फाक्‍हाॽ सङ्‌माङ्‌ङे सङ्‌माङ् मे़लोःक्‍ते़र याक्‍पे़ओनु मक्‍मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍को मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥

34 हे़क्‍क्‍याङ् फाक् के़गम्‍बाहाॽरे़ कन् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् मे़निःसुआङ् खिमो मे़लोःक्‍ते़र मे़बेआङ् पाङ्‌जुम्‍मो नु खे़न् खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् मे़से़ःसुरो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ थे़मानि पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् ओमे़त्‍छे़ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा मनाःन् नुरे़आङ् तेःत् चाक्‍सिङ्‌ङाङ् कुनिङ्‌वाॽ सेःरे़आङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍पो युङे़बा मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् मे़गिसे़॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिन्‍दोःक् के़निःबाहाॽरे़ खे़प्‍मो के़दाःबा मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् तगि फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबा कन् मनाःन् वेःत्ते़बे फाॽआङ् मे़जे़क्‍तुसि॥ 37 हे़क्‍केःल्‍ले़ गेरासेनस लाजेॽओबा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् कप्‍मोलाम् पेगे़ॽओ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् मे़वये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् पेःक्‍मा फाॽआङ् खःङ्‌बेओ लाःसे़रो॥

38 फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ मे़ले़रुबा खे़न् मनाःन् खे़ॽयो त्‍ये़आङ् ये़सुःन् आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽआङ् खे़ने़ॽनुए तेॽराङ्‌ङे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु, कर ये़सुरे़ अक्‍खे मे़त्तुर नुःक्‍तुदेःसु, 39 “खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो पेगे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़लागि चोगु के़बिरे़बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ् से़ःसे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् पेआङ् ये़सुरे़ खुने़ॽ कुलागि चोगुबा काक् पाःन्‍निन् काक् पाङ्‌जुम्‍मो से़ःसुरो॥

के़सिःमा चुक्‍मे़न् नु के़दुक्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन्

मत्ति ९.१८-२६, मर्कुस ५.२१-४३

40 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याम्‍मो वरक्‍किल्‍ले़ नाहाङ्‌दाङ् के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़हाङ्‌घुर मे़युङे़रो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् याइरस मिङ् के़वाःप्‍पा मनाधिक् खे़प्‍मो त्‍ये़॥ खुने़ॽ पाङ्‌तिबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा सुहाङ्‌युक्‍पा वये़॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌फन्‍छिङ्‌ल आहिम्‍मो फे़रे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु, 42 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तङ्‌बे थिक्-ने़त् (१२) के़गे़प्‍मा थिक्‍लक् कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् सिःमा लिङ्‌धोओ के़रे़आङ् ने़स्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न्‍नुए थासिङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ चिबुःत् मे़बुःत्तुरो॥ 43 खे़प्‍मो तङ्‌बे थिक्-ने़त्ताङ्‌धो (१२) आत्तिल्‍ले़आङ् वेःम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुम्‍मा माक्‍खिॽ वयुःमाल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़रो॥ 44 खे़न् ये़सुरे़ कुएगाङ् त्‍ये़आङ् कुदेःत्तिल्‍ले़ कुयाःन्‌सुःसुनुमे़ःन्‍ने माक्‍खिॽ वयुःमान् चिबे़रो॥

45 ये़सुरे़ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍ले़ सुःसाङ्‌बे?”

हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़ःन् लॽरिक् मे़बाःत्तुआङ् पत्रुसरे़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, अक्‍खेलॽरिक् के़रे़क् पिसाङ्‌लाम् मनाहाॽरे़ चिभिःत् के़म्‍भिःत्ते़आङ् के़म्‍एःप्‍ल मे़बत्‍लो॥”

46 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍ले़इग सुःसाङ्लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आधक्‍कोनु मुक्‍साम् लःन्‍दे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥” 47 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍कान् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् कुगिःमाल्‍ले़ यक्‍खे़र ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍को हबत्‌फन्‍छिङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए खुने़ॽ सुःसुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक्‌खिमो वेःत्ते़बा पाःन्‍निन् ये़सुःन् चे़क्‍तुरो॥ 48 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “मामुए, खे़ने़ॽ नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़वेःत्ते़आङ् के़वाॽरो॥ आल्‍ल नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ॥”

49 अक्‍खेलॽरिक् पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् लाम्‍लोःबा याइरसरे़ कुहिम्‍मोलाम् मनाधिक् त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़स्‍साःङ्‌ग स्‍ये़रो, आल्‍ल सिक्‍साम्‍बे़न् तुक्‍खे चाःत्तुम् मे़ःन्‍लो॥”

50 कर ये़सुरे़ खे़न् खे़प्‍सुआङ् याइरसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, नसाःन्‍लक् चोगे़ॽ॥ खुने़ॽ वेःत्‍लो॥”

51 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् याइरसरे़ कुहिम्‍मो के़रे़आङ् पत्रुस, याकुब नु युहुन्‍नाःन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍माल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासिनुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिन्‍नाङ् खे़न् चुक्‍मे़न् ने़स्‍से़बा ते़न्‍नो पेःक्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्॥ 52 खे़प्‍मो मनाहाॽ मे़हाबे़र, मेरिङ् थक्‍नु मे़युङे़॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ मे़हाबे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, खुने़ॽ मे़न्‍छिॽए वाॽ, इप्‍से़आङ्‌लक् ने़रो॥”

53 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़एःत्तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् चुक्‍मे़न् स्‍ये़बा मे़निःसुआङ् मे़वये़॥ 54 ये़सुरे़ खे़न् चुक्‍मे़न् कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् “मामुए, पोगे़ॽओ” मे़त्तु॥ 55 खिमो साःङ्‌गुगे़न् कुसक्‍मा नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् युङ्‌सिङ्॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ “खे़न् थे़माइ चामा पिरे़म्‍मे़ॽ” मे़त्तुसि॥ 56 कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ मये़, कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥

9

ये़सुरे़ थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ इङ्‌भन् से़ःसे़ पाङ्‌घुसिॽ

मत्ति १०.५-१५, मर्कुस ६.७-१३

1 आल्‍ल ये़सुरे़ थिक् ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कुबेसाङ् उःत्तुसिआङ् के़रे़क् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःप्‍मा लःप्‍मा नु के़दुक्‍पाहाॽ वेःम्‍मा मुक्‍साम् नु युक् पिरुसिआङ् 2 खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा सुनाइङ् से़ःसे़ नु के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍छे़ पाङ्‌घुदेःसुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ लाम्‍दिःक्‍को के़बेगिल्‍ले़ तक्‍काःत्, सुःक्‌वा, चामा चा, याङ्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ ले़क्‍सिङ्‌मा चाङ् थेआङ् मे़याङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ 4 खिनिॽ आत्तिन् हिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽ, खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिन् मे़ल्‍ले़त्ते थारिक् खे़न् हिम्‍मोए याःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, 5 कर मनाहाॽरे़ खिनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा के़मे़म्‍बिरिन्‍ने़ फाॽग्र खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिन् के़ले़रुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ लाङ्‌ङो के़घिप्‍पा खाम् हिःक्‍किन् थाप्‍से़म् थ्‍ये़म्‍मे़ॽ॥ कङ्‌ग खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःङ्‌बा मिक्‍सेःन्‍लो॥”

6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पाङ्‌भेॽ पाङ्‌भेॽओ मे़बेआङ् सुनाइङ् मे़से़ःसुआङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ मे़वेःन्‍दुसिरो॥

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ हे़रोदरे़ कुनिङ्‌वाॽ माःॽ

मत्ति १४.१-१२, मर्कुस ६.१४-२९

7 आल्‍ल गालिल थुम्‍मोबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोद एन्‍तिपासरे़ कन् के़रे़क् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ मये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभारे़ “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽरो” मे़बाःत्तु॥ 8 वेॽहाॽरे़ “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् याम्‍मो लःन्‍दे़आङ् वाॽ” मे़बाःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् वेॽ मनाहाॽरे़ “उन्‍छोःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाधिक्‌याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽ” मे़बाःत्तुरो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ हे़रोदरे़ पाःत्तु, “बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःङ्‌ग कुनिःङ्‌मान्‌खक् पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वये़, कर आक्‍खेलॽरिक् याम्‍मो हिङे़बे? इङ्‌गाॽ कन् थेःन्‍ने़ खे़प्‍सुङ्‌बे?” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥

ये़सुरे़ ५००० मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मत्ति १४.१३-२१, मर्कुस ६.३०-४४, युहुन्‍ना ६.१-१४

10 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ ये़सुःन् मे़जे़क्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ बे़थसेदा पाङ्‌जुम् ले़प्‍माङ् स्‍वाःत्ताङ् तेॽरुसिआङ् पे, 11 कर यरिक् मनाहाॽरे़ खे़न् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ एगाङ् एगाङ् मे़धासिङ्॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् लाङ्‌दाःक्‍मा पिरुसिआङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍बा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दुसि॥

12 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍ध्‍ये़र पत्‍छे़ल्‍ले़ थिक् ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, कन् मनाहाॽ पाङ्‌घे़देःसे़से़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खिरिबा पाङ्‌जुम्‍मो मे़बेःक्‍काङ् चामा थुङ्‌मा नु याङ्‌धोःक्‍मारे़न्‌तङ्‌गाम् मे़जोगुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग एःक्‍सादे़न्‍नो आवाॽरो॥”

13 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽए कङ्‌हाॽ कुजा पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ”

कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “आनिगे़ग ङासि खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि ङारक् कत्तुम्‍बे़रो॥ वेॽ थेआङ् होःप्॥ वेॽ खरे़ःङ् मे़न्‍इङ्‌ङे कन् मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् योमासिबे?” 14 (खे़प्‍मो हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ मे़वये़रो॥)

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌हाॽ ङागिप्‌रे़न्‌(५०) लुप्‍पो थे़ःक्‍पे़त्ताङ्‌युङ्‌मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ बा हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् मनाहाॽ मे़युक्‍खुसि॥ 16 ये़सुरे़ ङासि खरे़ःङ्‌हाॽ नु ने़त्‍छि ङाहाॽ पक्‍खुआङ् थो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमये़र निङ्‌वॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खे़न् खरे़ःङ्‌हाॽ नु ङाहाॽ खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़न् मनाहाॽ मे़हाःत्तुसिर फाॽआङ् पिरुसि॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खाघा मे़जआङ् मे़नन्‍छुबा कुजिहाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ थिक्-ने़त् (१२) नइमा योरे़रो॥

ये़सुःन् हाःप्‍पे?

मत्ति १६.१३-१९, मर्कुस ८.२७-२९

18 थिक् ये़न् ये़सुःन् एःक्‍सादे़न्‍नो तुवा चोःक्‍नु वये़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़॥ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍आबे फाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुॽबे?” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कुभारे़ खे़ने़ॽ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍ना नु वेॽहाॽरे़ग एलिया फाॽआङ् के़म्‍मे़त्‍लो॥ कुभारे़ग उन्‍छोःन्‍बा वेॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाधिक्‌सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽ फाॽआङ् के़म्‍मे़त्‍लो॥” 20 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “कर खिनिॽग, इङ्‌गाॽ हाःत्‍आबे फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽबे?”

पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ॽरो॥”

ये़सुरे़ आबाङे कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मत्ति १६.२०-२८, मर्कुस ८.३०-९.१

21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ 22 खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ यरिक् तुक्‍खेहाॽ तुम्‍मा पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़से़त्ताआङ्‌सुम् ये़न् एगाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌ङारो॥”

23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् चाङ्‌थुङुङ् के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌से़रुआङ् थिक्‌याःन्‍धक् सिलाम्‍साक्‍मा कुसिङ्‌ङिन् पक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍माररो॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽ, कर आत्तिल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आलागि मासुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुॽरो॥ 25 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् खुने़ॽइन् चोगुसाङ् कुहिङ्‌मन्‍निन् माःसुने़ फाॽग्र नुःबा पोःङ्‌बि? 26 आत्तिन् मनाःन् इङ्‌गाॽनु हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन्‍जाक्‍किन्‍नु सिरिङ् मःॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् आमिमिदिङ्‌नु, आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ्‌नु हे़क्‍क्‍याङ् सेसे माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ मिमिदिङ्‌नु युःआल्‍ले़ खे़न्‍निन् आमना पाःप्‍मा सिरिङ् मःआरो॥ 27 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कप्‍मो के़ये़प्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् युःबा मे़न्‍निए थारिक् मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥”

ये़सुरे़ कुधक्‍किन् ले़ङ्‌सिङ्

मत्ति १७.१-८, मर्कुस ९.२-८

28 खे़न् पाःन्‍निन् पाःत्तुबा ये़त्‍छि (८) ये़न् एगाङ् ये़सुरे़ पत्रुस, युहुन्‍ना नु याकुबे़न् तेॽरुसिआङ् कोःक्‍माओ थो तुवा चोःक्‍से़ पे॥ 29 खुने़ॽ तुवा चोःक्‍नु पत्‍छे़ल्‍ले़ कुनाराःन् ले़क्‍सिङ्‌ल पेआङ् खुने़ॽ कुदेःत्‍हाॽ मिक् के़जे़म्‍बा फःगे़लॽबा पोःक्‍खे़र ले़क्‍ते़रो॥ 30-31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो ने़प्‍फु मनाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍गे़न्‌ओःत्तिबा मिमिदिङ्‌ङो थाःम्‍ने़त्‍छिआङ् ये़सुःन्‍नु ताॽजे़क्‍खे़त्‍छि॥ खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन् नु मोसाःन् वये़त्‍छिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुसिःमे़न् नु यरुसले़म्‍मो चोःक्‍मा सुःप्‍मा इःत्ते़बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ताॽमे़जे़क्‍खे़॥ 32 पत्रुस नु कुन्‍जुम्‍हाॽ मे़इप्‍से़आङ् मे़ने़स्‍से़, कर खे़ङ्‌हाॽ तादाप् लॽरिक् मे़सोरे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ने़प्‍फु मनाहाॽ खुने़ॽनु ये़बे़त्‍छिबा मे़निःसु॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् पक्‍थ्‍ये़सुआङ्‌पेसिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ पत्रुसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आनिॽग कप्‍मोए आवाॽइल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ आनिगे़ कप्‍मो सुम्‍सि याक्‍साहाॽ चोगुम्‍बे़ॽ, थिक् खे़ने़ॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् नु एलियारे़ खुन्‍छिॽ लागिआङ् थिक् थिक् चोगुम्‍बे़ॽरो!” (कर खुने़ॽ थेःन् पाःत्तुङ्‌बे फाॽआङ् थेआङ् कुनिङ्‌वाॽ मे़यागे़न्॥) 34 खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा खे़प्‍मो खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ते़प्‍तुसि, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़रो॥ 35 खाप्‍मिःत्तोलाम् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “कन् आस्‍साःरो, खुने़ॽए सेगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो! खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥” 36 खे़न् इक्‍लाःन् पारे़ चुरे़आङ् खे़प्‍मो ये़सुःन्‍लक् मे़निःसुरो॥ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् खुनिॽ निङ्‌वाॽ सिगाङ् मे़युक्‍खुआङ् खे़न् ये़म्‍मो आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़म्‍मे़त्तुन्‍छिन्‍लो॥

फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तरुबा अङे़ःक्‌वाःन् ये़सुरे़ वेःन्‍दुॽ

मत्ति १७.१४-१८, मर्कुस ९.१४-२७

37 कुदाःन्‍दिक्‍मा खे़ङ्‌हाॽ कोःक्‍माओनु यो मे़ध्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽरे़ मे़दुमुसिरो॥ 38 खे़न् मनाहाॽओ थिक्‍ले़ कुस्‍साः चुक्‍पे़न् फे़त्तुआङ् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, इङ्‌गाॽ आस्‍साःन् ओमे़त्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥ कन् लत्‍थिक्‍लक् आस्‍साःरो॥ 39 ए़त्‍ले़ङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ फत्तु, तुक्‍खे चाःत्तुआङ् खाम्‍मो पिर्धाप् थाप्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् सल्‍लिक् सन्‍छिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुमुराओलाम् कुध्‍याःत् लःत्तुरो॥ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ सप्‍फा सप्‍फारक् ले़रुआङ् खुने़ॽग मे़ङ्‌मा इःत्तुआङ् वाॽरो॥ 40 इङ्‌गाॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ कन् फे़न्‍साम्‍मिन् आस्‍साःल्‍लोलाम् नाःत्ते़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुङ्‌सिङ्, कर मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥”

41 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “नसाःन् के़होःप्‍पा नु ताक्‍के़भे़ॽबा मनासे, आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआआङ् नासि थःत्‍निङ्‌बाबे? खे़न् चुक्‍पे़न् कत्‍ना फे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥”

42 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍पे़न् ये़सुःन् ले़प्‍माङ् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ फत्तुआङ् पिर्धाप् थाप्‍सु, कर ये़सुरे़ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् खे़न् चुक्‍पे़ल्‍लोलाम्‌लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍पे़न् वेःन्‍दुआङ् कुम्‍बा पिरुरो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यम्‍बा कुमुक्‍साम्‍मिन् मे़निःसुआङ् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़॥

ये़सुरे़ आबाङे कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ याम्‍मो पाःत्तुॽ

मत्ति १७.२२-२३, मर्कुस ९.३०-३२

ये़सुरे़ चोगुबा के़रे़क् याःम्‍बक्‍को मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, 44 “आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ-आल्‍ल मे़न्‍छाम्‍साःन् इङ्‌मे़ले़क्‍त्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को हुक् मे़सुप्‍तु मे़बिरुॽरो॥” 45 कर ये़सुरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् पाःन्‍निन् खुनिॽओलाम् माॽरे़आङ् वये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो सेःन्‍दोःमाआङ् मे़गिसे़रो॥

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःप्‍पे?

मत्ति १८.१-५, मर्कुस ९.३३-४०

46 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ आनिॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःप्‍पे फाॽआङ् पाःन् मे़धक्‍ते़॥ 47 कर ये़सुरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌निःसुआङ् चुक्‍पा हिन्‍जाॽधिक् फे़त्तुआङ् खुनिॽ तगि ये़प्‍सुरो॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आत्तिल्‍ले़ आमिङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा हिन्‍जाॽइन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि लाङ्‌गे़दाःक्‍पाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ॥ आत्तिन् खिनिॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुक्‍सा चोःक्, खे़न्‍ने के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥”

49 हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “आदाङ्‌बा सिक्‍साम्‍बे, आनिगे़ लत्‍छा मनाधिक्‍ले़ खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङो फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिर पत्‍छे़बा निःसुम्‍बे़आङ् आनिगे़ खे़न् हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़बाङ्‌घुम्‍बे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् आनिगे़नु थिक् हुप्‍पो मे़वाॽने़न्‍लो॥”

50 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “खे़न् हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़साक्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ होःप्‌, खे़न् खिनिॽ ले़प्‍माङ् वाॽरो॥”

सामरिहाॽरे़ ये़सुःन् मे़नाॽरु

51 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो कुबेःक्‍मा ये़म् त्‍ये़र पत्‍छे़बाल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म ले़प्‍माङ् पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥ 52 खुने़ॽ इङ्‌साबाहाॽ तगि पाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽआङ् सामरिहाॽरे़ खुनिॽ पाङ्‌भेॽओ चामा थुङ्‌मा नु से़न्‍दिक् याङ्‌धोःक्‍से़ मे़बे, 53 कर सामरिहाॽरे़ खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़म्‍बिरुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ यरुसले़म ले़प्‍माङ् पेर पत्‍छे़॥ 54 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् निःसे़त्‍छुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ याकुब नु युहुन्‍नारे़ ये़सुःन् सेःन्‍दोःसे़त्‍छु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् मिराःक् थाःसुम्‍बे़आङ् कन् पाङ्‌भेॽइन् खाप्‍पु थ्‍यःङ् चोगुम्‍बे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़जोगुबि?”

55 कर ये़सुरे़ हिसिङ्‌ङाङ् फे़ःक्‍तुसिर ((अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा याम्‍साम् के़गत्तुम् फाॽआङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्॥ 56 हे़क्‍केलॽरिक् मे़न्‍छाम्‍साःन् हिङ्‌मन् मे़ङ्‌से़ मे़ःन्, कर ताङ्‌से़ःप्‍से़ त्‍ये़बारो॥”)) हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ वेॽस्‍मा पाङ्‌भेॽओ मे़बेरो॥

ये़सुःन् नाःप्‍माल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ्

मत्ति ८.१९-२२

57 हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो लाङ्‌मे़घेगे़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ मनाधिक् त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ आत्ति के़बेःक्‍साङ् खे़ने़ॽनु पेःक्‍कारो॥”

58 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “किदिःप्‍पाहाॽरे़ लुङ्‌घुरि मे़गत्तुॽ, पुसाहाॽरे़ हाप् मे़गत्तुॽ, कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ग थे़गेःक् ने़मा ते़न्‍नाङ् मे़गत्तान्‍लो॥

59 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ वेॽस्‍मा मनाःन् मे़त्तु, ‘इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥’ ”

कर खे़न् मनाःल्‍ले़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, तगि इङ्‌गाॽ के़सिःबा आम्‍बाःन् इप्‍पुङ्‌ङो चिङ्‌से़ पेःक्‍मा पाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ”

60 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “हाराॽ याम्‍साम्‍मो के़सिःबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ आबाङे चेहाॽ इप्‍पुङ्‌ङो मे़जिक्‍खुसिर, कर खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भन् से़ःसे़ॽओ॥”

61 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍मा मनाःन् त्‍ये़आङ् ये़सुःन् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ नाःत्‍ने़ॽरो, कर के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि इङ्‌गाॽ आहिम्‍सयङ्‌हाॽनु से़म्‍मुॽइ चोःक्‍से़ पाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ॥”

62 कर ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “हाःत्‍ले़ कुहुक्‍किन् के़क्‍चुओ फत्‍छुआङ् एगाङ् ओमे़त्तु, खे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़लाॽरुन्‍लो॥”

10

ये़सुरे़ नु-ने़त् (७२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ इङ्‌भन् से़ःसे़ पाङ्‌घुसिॽ

1 खे़न् एगाङ् दाङ्‌बारे़ वेॽ नु-ने़त् (७२) मनाहाॽ सेगुसिआङ् पेर पत्‍छे़बा पाङ्‌जुम्‍हाॽ नु पाङ्‌भेॽहाॽओ ने़प्‍फु ने़प्‍फु लॽरिक् इङ्‌भन् से़ःसे़ पाङ्‌घुसिरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःन् यरिक् ने़ःॽ, कर चा के़सुम्‍बा याःलिक्‍हाॽ मे़सुःन्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा चाःल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् यरिक् याःलिक्हाॽ चा सुम्‍से़ पाङ्‌घुसिर फाॽआङ् खिनिॽ तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 3 मे़ल्‍लुक्‍साःहाॽ पराबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो पाङ्‌मनाबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ पाङ्‌निङ्‌लो॥ आल्‍ल पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ 4 खिनिॽ लाम्‍दिःक्‍को साब्रिहाॽ, सुःक्‌वाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌सुःप्‍हाॽ थेआङ् मे़याङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍मो मनाहाॽनु सेवा मये़म्‍मे़ॽर मे़हम्‍सिङ्‌ङे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 5 खिनिॽ आत्तिन् हिम्‍मो के़लाःस्‍सि के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि कन् हिम्‍मो हाराॽ सनारुङ् तानिरो लॽरिक् पाःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ 6 खे़न् हिम्‍मो सनारुङ् खोःमा लाॽरुबा मना वाॽने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खे़प्‍मो वाॽ लाःत्‍लो, कर हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन् होःप्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽओए याङ्‌ना नुःङ् ताःरो॥ 7 आत्तिन् हिम्‍मो खिनिॽ के़वयिॽ, बा खे़प्‍मोए वये़म्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ के़म्‍बिरिबा चामा थुङ्‌माहाॽ चे़म्‍मे़ॽ थुङे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याःलिक्‍किन् नाम्‌याक् खोःमा लाॽरुरो॥ खिनिॽ हिम् थप्‍मे ताक्‍मे़गन्‍दे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 8 खिनिॽ आत्तिन् पाङ्‌जुम्‍मो के़लाःस्‍सिल्‍ले़ लाङ्‌दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍दोःन्‍दिॽ के़म्‍बिरिबा चाहाॽ चे़म्‍मे़ॽ, 9 के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ वेःन्‍दे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् अक्‍खे मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, ‘निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽ निःत्ताङ् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥’ 10 कर आत्तिन् पाङ्‌जुम्‍मो खिनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा के़मे़म्‍बिरिन्, खे़न् पाङ्‌जुम्‍हाॽओबा लाम् हे़ङ्‌घाःत्ति लःन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, 11 ‘आनिगे़ लाङ्‌ङो खिप्‍तुआङ्‌के़बप्‍पा खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मोबा खाम्हिःक्‍हाॽ खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ आनिगे़ थाप्‍सुम्‍बे़रो॥ हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽ निःत्ताङ् त्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 12 खासे़न् ये़न्‍नो खे़न् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदुक्‍खेःङ्‌ग सादोमरे़ कुदुक्‍खेःन्‍नुःल्‍ले़आङ् के़साक्‍पा पोःङ् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥’ ”

नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा पाङ्‌जुम्‍हाॽ

मत्ति ११.२०-२४

13 “खोराजिन नु बे़थसेदा पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! खिनिॽ पाङ्‌जुम्‍मो पोःक्‍खे़बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ ताक्‍के़भे़ॽबाहाॽरे़ खुनिॽ ये़क्‌यक् तायर नु सिदोन्‍नो पोःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ग उन्‍छोःन्‍छा खे़प्‍मोबा मनाहाॽ लायोलाम् हिन्‍दिगे़ फाॽआङ् सगि तेःत् मे़जाक्‍सिङ्‌ङाङ् खाप्‍पु मे़जुःत्‍छिङ्‌बामे़न्‌॥ 14 कर खासे़न् ये़न्‍नोग खिनिॽ तुक्‍खेनुःल्‍ले़ तायर नु सिदोनबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ तुक्‍खेःन् थम्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मोबा मनासे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थारिक् पेगिगे़ॽ के़लॽरिबि? मे़ःन्‍लो! खिनिॽग खे़मायङ्‌सङ्‌थारिक् के़ध्‍ये़ॽइरो॥

16 आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ पाःन् खे़प्‍सुॽ, खे़ल्‍ले़ आबाःन्‍निन्‍नाङ् खे़प्‍सुॽ॥ आत्तिल्‍ले़ के़नाॽरिॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् नाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नाॽआ, खे़ल्‍ले़ याप्‍मि के़बाङ्‌बे़न्‍नाङ् नाॽरुॽरो॥”

नु-ने़त् (७२) हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़नुःङ् मे़दाःॽ

17 नु-ने़त् (७२) हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़सःत्ते़र मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ के़मिङ्‌ङोग फे़न्‍साम्‍हाॽ आनिगे़ युक्‍को मे़द्‌ये़रो॥”

18 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “माफे़न्‍साम्‍मिन् साःम्‍भे ले़क्‍ते़बा कुइसिःक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् मक्‍थ्‍ये़र पत्‍छे़बा इङ्‌गाॽ निःसुङ्॥ 19 निङ्‌मिःल्‍ले़ कुमुक्‍साम् सम्‍दाङ् इङ्‌गाॽ युक् पिनिङ्‌ङाङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् असेःक्‍पाहाॽ सम्‍दाङ् खिनिॽ लाङ्‌के़घेगिॽ, ताङ्‌साङ्‌खे़बक्‍हाॽ के़दोॽरुम्‍सिम्, कर थेआङ् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍लो॥ 20 हे़क्‍केसाङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ खिनिॽ युक्‍को मे़वाॽ फाॽआङ् मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खिनिॽ मिङ् साप्‍ते़आङ् पप्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

ये़सुरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा नोगे़न् पिरुॽ

मत्ति ११.२५-२७, १३.१६-१७

21 खे़न् ये़म्‍मो ये़सुःन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् सःत्ते़र पारे़, “आम्‍बे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाए, इङ्‌गाॽ नोगे़न् पिने़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग सिक्‍कुम्‍साबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् चाःप्‍पाहाॽनु के़माॽरुबा पाःन्‍निन् हिन्‍जाॽ हे़क्‍तङ्‌बाहाॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍तुसिरो॥ आम्‍बे, बा अक्‍खे चोःक्‍माए खे़ने़ॽ के़सिराॽ थाङे़रो॥”

22 “आम्‍बारे़ काक् पाःन्‍हाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ कुस्‍साःन् हाःप्‍पे फाॽआङ् कुम्‍बारे़रक् कुसिङ् निःत्तुॽ, वेॽहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःन् हाःप्‍पे फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् कुस्‍साःल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिबा मनाहाॽरे़रक् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥”

23 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् स्‍वाःत्ताङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽग मुॽइसाबानिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ मिक्‍किल्‍ले़ कन्‌पाःन्‍हाॽ निःसुॽरो॥ 24 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, यरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ के़निःसुम्‍बा के़घे़प्‍सुम्‍बा पाःन्‍हाॽ निःमा नु खे़म्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् वये़, कर मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥”

नुःबा सामारिःल्‍ले़न् खे़दाॽ

25 थिक् ये़न् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाधिक् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् ये़सुःन् पाःन्‍नो थाःमा फाॽआङ् सेःन्‍दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, इङ्‌गाॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमा थे चोःक्‍मा पोःङ्‌बे?”

26 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़आङ् खे़न् सेःन्‍दोसु, “मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाओ थे साप्‍ते़आङ् पत्? खे़न् आक्‍खेलॽरिक् कुसिङ् के़निःत्तुबे?”

27 खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “ ‘खे़ने़ॽ के़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़रे़क् के़सिक्‍लुङ्‌माल्‍ले़, के़रे़क् के़सक्‍मासाम्‍मिल्‍ले़, के़रे़क् के़धुम्‍मिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़, मिःम्‍जि मे़त्ते़ॽ,’ हे़क्‍क्‍याङ् ‘आप्‍फेःक्‌लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के के़हिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽआङ्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽओ॥’ ”*

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़दङ्‌बा नोगप् के़बिरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् बा हे़क्‍के चोगे़ॽआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् के़घोःसुॽरो॥” 29 कर खे़ल्‍ले़ साम्‌योनिबा थाःम्‍सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् नुःबा ले़ङ्‌सिङ्‌ल सेःन्‍दोसु, “इङ्‌गाॽ आहिम्‍बेसाङ्‌बाहाॽ हाःत्‍छिबे?”

30 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरुआङ् मे़त्तु, “थिक्‌ये़न् लत्‍छा मनाःन् यरुसले़मलाम् यो ये़रिहोओ पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ फाःन्‍दाहाॽरे़ मे़याङ्‌घुआङ् कुदेःत्‍हाॽ मे़भे़न्‍दु मे़बिरुआङ् सिःमालिङ्‌धो के़रे़र हाम्‍ब्रे़क् मे़हिप्‍तुआङ् लाम्‍मो लाप्‍मे़भुसु मे़ध॥ 31 हाबा खे़न् लाम्‍मोलाम् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाधिक् ये़ःर पत्‍छे़॥ खे़ल्‍ले़ खे़न् मनाःन् निःसुसाङ् मे़न्‍निःमना ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् लाम् कबुधआङ्‌पेरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् लाम्‍मो माङ्‌हिम्‍मो के़भाॽबा ले़बिधिक्‍काङ् ये़ःर पत्‍छे़ खे़ल्‍ले़आङ् खे़न् मनाःन् निःसुसाङ् मे़न्‍निःमना ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् लाम् कबुधआङ्‌पेरो॥ 33 कर सामरियास्‍मा मनाधिक् हाबा खे़न् लाम्‍मोलाम् पेरबत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् मनाःन् निःसुआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुरो॥ 34 खे़न् सामरिःन् पेआङ् काःन्‍दे़बा कुयाङ्‌घेःक्‍को सिदाॽइन् हुःत्तु पिरुआङ् तेःत् चिरिक्‍हाॽरे़ इभुत्तु पिरु, हे़क्‍क्‍याङ् कुअदङ् सम्‍दाङ् युक्‍खुआङ् चे़याङ्‌धोःक्‍को तेॽरुआङ् नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् मे़त्तुरो॥ 35 कुदाःन्‍दिक्‍मा खे़न् सामारिःल्‍ले़ चे़याङ्‌धोःक् दाङ्‌बान् ने़त्‍छि युप्‍पायाङ् पिरुआङ् मे़त्तु, ‘कन् मनाःन् नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् मे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ नुःङ्‌ङा ताआल्‍ले़ कन्‍नाङ्धो के़लाःप्‍पा याङ्‌ङिन् हुङुङ् पिने़रो॥’ ”

36 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍लाप्‍तु, “कन् सुम्‍सि मनाहाॽओ आत्तिन् मनाःन् फाःन्‍दाहाॽरे़ मे़याङ्‌घुबाल्‍ले़न् के़नुॽबा कुहिम्‍बेसाङ्‌बा पोःक्‍खे़ फाॽआङ् के़इःत्तुबे?”

37 खे़न् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाल्‍ले़ नोगप् पिरु, “खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पे़न्‍लो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽआङ् खे़ने़ॽआङ् बा हे़क्‍केए चोगे़ॽओ॥”

ये़सुरे़ मार्था नु मरियम्‍मिन् तुमुसिॽ

38 आल्‍ल ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ थिक् पाङ्‌भेॽओ मे़गे़रे़आङ् खे़प्‍मो मार्था मे़प्‍मनामाल्‍ले़ कुहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा पिरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ कुहिम्‍मो मे़बे॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् मार्थारे़ कुन्‍साॽ मरियम मे़प्‍मनामान्‌वये़॥ खुने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाङ्‌जक्‍पो युङ्‌सिङ्‌ङाङ् ये़सुरे़ पाःत्तुबा सिक्‍कुम्‍दिङ् खाहुन्‍हाॽ खे़प्‍सुरो॥ 40 कर मार्थारे़ तरे तोमा यरिक् याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ कुसक्‍मा हुॽरु हे़क्‍क्‍याङ् पेआङ् दाङ्‌बान् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, याप्‍मि कम्‍ब्राङ् के़म्‍मे़त्तान्‍बि? इङ्‌गाॽ आन्‍साॽरे़ग कॽयो याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़भाॽआन्‍बे़॥ इङ्‌गाॽ याःम्‍बक्‍को हाराॽ फाॽआनि फाॽआङ् मे़त्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽना॥”

41 कर ये़सुरे़ मे़त्तु, “मार्थाए, खे़ने़ॽग यरिक् पाःन्‍हाॽओ निङ्‌वाॽ के़बिरुआङ् आबाङे तुक्‍खे के़जाःत्‍छिङ्‌ङाङ् के़वाॽरो, 42 कर के़ये़क्‍पा लक् थिक्‍लक् वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् मरियमरे़ग खे़न् नुःबा लक्‍किन्‌सेगुआङ् वाॽरो॥ खुने़ॽनु खे़न् लक्‍किन् नाप्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥”

11

ये़सुरे़ तुवा चोःक्‍मा हुॽरुसिॽ

मत्ति ६.९-१३, ७.७-११

1 थिक् ये़न् ये़सुःन् थिक् ते़न्‍नो तुवा चोगे़र युङे़॥ खुने़ॽ तुवा चोगु सुरुल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाधिक् खे़ॽयो त्‍ये़आङ् मे़त्तु, “युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ तुवा चोःक्‍मा हुॽरुसिबा हे़क्‍केए आदाङ्‌बारे़ आनिगे़आङ् तुवा चोःक्‍मा आहुॽरे़ॽओ॥”

2 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ तुवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्ते़म्‍मे़ॽ,

आनिगे़ पाःए,

मनाहाॽरे़ के़मिङ्‌ङिन् सेसे मे़इःत्तुर मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़म्‍बिररो॥

के़हाङ्‌जुम्‍मिन् ताररो॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌याःन्‍धक्‍पा कुजाःन् आबिरे़ॽओ॥

4 आनिगे़ लायोलाम् ले़प्‍मि आबिरे़ॽओ॥

हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिगे़आङ् आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ के़रे़क् ले़प्‍मि पिरुम्‍सिम्‍बे़ॽरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽसाॽमाओ आन्‍धाःसे़न्‍ने़ॽओ॥”

5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “आल्‍ल खे़ने़ॽ थिक् से़न्‍दिक् से़त्‍लुम्‍भक्‍किल्‍ले़ तेःङ्‌बाल्‍लो के़बेःक्‍काङ् अक्‍खे के़मे़त्तु, ‘तेःङ्‌बे इङ्‌गाॽ सुम्‍सि खरे़ःङ्‌धिक् थे़ॽला पिराङ्‌ङे़ॽओ॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माःङ्‌घानु आन्‍जुम्‍धिक् त्‍ये़आङ् वाॽ॥ खुने़ॽ पिमारे़ लागि चामा थुङ्‌मा इङ्‌गाॽ थेआङ् मे़गत्तान्‍लो॥’ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ हिम् सिगाङ्‌लाम् खे़ल्‍ले़ नोगप् के़बिॽ, ‘इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिन्‍ने़ॽओ! आन्‍दे़ःन्‍छा लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌ए़त्ते़आङ्‌पत्, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽआङ् इङ्‌गाॽनुए ने़त्‍नाओ मे़ने़॥ इङ्‌गाॽ पोःक्‍माआङ् खे़ने़ॽ थे़माआङ् पिमा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥’ 8 कर खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, खे़न् आबाङे कुन्‍देःङ्‌बासाङ् खुने़ॽ पोःक्‍काङ् थेआङ् मे़बिरुन्‍लो, कर खुने़ॽ कुना मे़धाने़न्‍ल फाॽआङ् पोःक्‍काङ् चाहाबा चोःक्‍पा यारिक्‍के खे़न् पिरुॽरो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌लो–नाःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़म्‍बिरिॽरो, कोःत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़घोःसुम्‍लो, लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌खक्‌खक्‌मे़त्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लागि लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍लो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत्‍ले़ नाःक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ कोःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ याङ्‌घुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌खक्‌खक्‌मे़त्तुॽ, खे़ल्‍ले़ कुलागि लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍लो॥ 11 खिनिॽओ आत्तिन् पाःल्‍ले़ कुस्‍साःन् ङा नाःक्‍किल्‍ले़ असेःक्‍पे़न्‌पिरुबे? 12 हे़क्‍क्‍याङ् वाधिःन् नाःक्‍किल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍खे़बक्‍पे़न्‌पिरुबे? 13 खिनिॽ फे़न् निङ्‌वाॽ के़गत्तुम्‍साङ् आबाङे साःहाॽ नुःबा चिगःक्‌वाहाॽ पिमासि के़ले़स्‍सुम्‍मिल्‍ले़, खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःल्‍ले़आङ् सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽ के़नाःक्‍तुम्‍मिल्‍ले़ से़क्‍खासाङ् के़बिरिॽएरो॥”

ये़सुःन् नु बालजिबुल

मत्ति १२.२२-२९, ४३-४५, मर्कुस ३.२०-२७

14 थिक्‌ये़न् ये़सुरे़ थिक् कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबा के़बा मनालाम् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःत्तु लःत्तुर पत्‍छे़॥ खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन् नाःत्तुदेःसुआङ् खे़न् मनाःन् पाःप्‍मा हेःक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़, 15 कर कुभारे़ मे़मे़त्तु, “कल्‍ले़ग फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् बालजिबुलरे़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तु लःत्तुसिॽरो॥”

16 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ खुने़ॽ “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़ये़बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‌याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽओ” मे़मे़त्तुर ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ मे़साॽरु॥ 17 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌निःसुआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा के़रे़क् हाङ्‌जुम्‍हाॽ मे़मे़क्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फेःक् लुम्‍मो के़घेबा के़धक्‍पाआङ् के़से़म्‍बा हिम्सयङ्‌हाॽआङ्‌मे़मे़क्‍लो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् आबाङे कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍ने़ फाॽग्र आक्‍खेआङ् कुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ थरुबे? कर इङ्‌गाॽ बालजिबुलरे़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ् फाॽआङ् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍लो॥ 19 इङ्‌गाॽ बालजिबुललाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ लःत्तुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽ साःहाॽरे़ थे़माःल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् मे़लःत्तुसिबे? खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए खिनिॽ पिर्बेःम्‍बो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽ फाॽआङ् ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥ 20 कर इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽ लुम्‍मो त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

21 “लत्‍छा के़धुम्‍बा मनाःल्‍ले़ फे़जा-फे़युम्‍हाॽ काप्‍सिङ्‌ङाङ् कुहिम्‍मिन् कोसुल्‍ले़ कुजिगःक्‌वाहाॽ से़ःप्‍तुसिॽरो॥ 22 कर खुने़ॽनुःल्‍ले़ के़धुम्‍बा मनाःन् ताःआङ् खुने़ॽ नाःन्‍दुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् से़ःप्‍मा सुक्‍का लॽरिक् इःत्तुबा फे़जा-फे़युम्‍हाॽ नु कुजिगःक्‌वाहाॽ नाप्‍तुदेॽरुआङ्‌कुमनाहाॽनु हास्‍सुरो॥

23 हाःत् इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् होःप्‌, खे़न् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ वाॽ॥ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽनु मे़सुप्‍सुन्, खे़ल्‍ले़ से़ःसुरो॥”

फे़न्‍साम्‍मिन् नुःङ् ताः

मत्ति १२.४३-४५

24 “फे़न्‍साम्‍मिन् मनाओलाम् लःन् पेःक्‍किल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌ते़न् कोःत्‍छे़ से़ङ्‌से़ङ्‌बा ते़न् हे़ङ्‌घाःत्ति पेःक्‍लो, कर खे़ल्‍ले़ आत्तान्‍नाङ् मे़घोःसुन्‍नाङ्‌अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌, ‘इङ्‌गाॽ ले़रुङ्‌बा मनाःल्‍लोए नुःङ्‌ङा पेःक्‍कारो॥’ 25 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खे़प्‍मो नुःङ् ताःल्‍ले़ तगि यागे़बा ते़न्‍निन् मे़दुगुआङ् नुःबा मे़जोगुबा निःसुरो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पेःक्‍काङ् आप्‍फेःक्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् कुॽइ के़भे़ॽबा वेॽ नुसि फे़न्‍साम्‍हाॽ तारुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःत्ताङ् मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़न् मनाःल्‍ले़ कुयाक्‍नाम्‍मिन् तगिबानुःल्‍ले़आङ्‌ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ से़क्‍खाबा सःप्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

27 खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मनालुम्‍मोलाम् थिक् मे़न्‍छुमाॽइन् यम्‍बा इक्‍लाओ पारे़, “खुने़ॽ सागे़वाःम्‍मान् हे़क्‍क्‍याङ्‌नुगे़धुक्‍माङ्‌ग मुॽइसामारो॥”

28 कर ये़सुरे़ पाःत्तु, “हे़क्‍केग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़म्‍बा नु के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽए मुॽइसाबासिरो॥”

ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़दे़न्‍ने़न्

मत्ति १२.३८-४२

29 मनाहाॽ खे़प्‍मो यरिक् मे़बोःरे़र मे़बेःल्‍ले़ ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “कन्‌ये़म्‍मोबा मनाहाॽ कुॽइगे़भे़ॽबासिरो॥ कङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् मे़गोःत्तुॽ, कर माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योनारे़ कुमिक्‍सेःन्‍नाङ्‌धो वेॽ मिक्‍सेःन् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 30 आक्‍खेलॽरिक् योनाःन् निनबे ये़क्‌यक्‍पा मनाहाॽरे़ लागि मिक्‍सेःन् पोःक्‍खे़आङ् वये़, खे़न् हे़क्‍केए मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् कन् थाःक्‍किल्‍ले़ लागि मिक्‍सेःन् पोःङ्‌लो॥ 31 लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌बा सिवा लाजेॽस्‍मा हाङ्‌मान्* खासे़न् ये़न्‍नो ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍काङ् पाःन्‍धिक्‍तुसिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सोलोमन हाङ्‌ङिल्‍ले़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् खाहुन् खे़म्‍से़ साॽरिक् माःङ्‌घाबा लाजेॽलाम् त्‍ये़आङ् वये़रो॥ कप्‍मो सोलोमन हाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बान् वाॽसाङ् के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्‍लो॥ 32 निनबेओ के़वाॽबा मनाहाॽरे़आङ् कन्‌थाःक्‍हाॽ खासे़न् ये़न्‍नो पाःन्‍मे़धिक्‍तुसिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ योनारे़ इङ्‌भन् से़ःसुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ लायोलाम् मे़हिन्‍दे़आङ् मे़वये़, कर कप्‍मो योनाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बान् वाॽसाङ् खिनिॽ के़न्‍हिन्‍दिन्‍लो॥”

नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़न् सेमि

मत्ति ५.१५, ६.२२-२३

33 “आत्तिल्‍ले़आङ् सेमिःन् हाःन्‍दुआङ् नइमाल्‍ले़ मे़सुःप्‍तुन् हे़क्‍क्‍याङ् मे़जिक्‍खुन्‍नाङ्, कर हिम् सिगाङ् के़लाःप्‍पाहाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् चम्‍जम्‍बा ते़न्‍नो युक्‍खुॽरो॥ 34 खे़ने़ॽ के़मिक्‍किन् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍कोबा सेमिरो॥ खे़ने़ॽ के़मिक्‍कन्‌नुॽने़ फाॽग्र, काक् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् ओःत्‍लो॥ कर के़मिक्‍कन्‌फे़न्‍ने़ फाॽग्र, काक् नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍किन् खादाम्‍लो॥ 35 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽओबा ओःत्तिःन् खादाम्‍माल्‍ले़ मे़सुःप्‍तुन्‍ल फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ 36 खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽसाम्‍मिन् ओःत्तिल्‍ले़ कुधिम् वाॽआङ् खादाम्‍मान् होःप्‍ने़ फाॽग्र, सेमिःल्‍ले़ थोॽरुबा हे़क्‍केए खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽसाम्‍मिन्‍नाङ् ओःत्‍लो॥”

ये़सुरे़ साम्‌योसिक्‍साम्‍बाहाॽ पाःन्‌थिक्‍तुसिॽ

मत्ति २३.१-३६

37 ये़सुरे़ पाःप्‍मा सुरुल्‍ले़ खे़प्‍मो फरिसिधिक् त्‍ये़आङ् खुने़ॽ चाजासे़ उःत्तुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुःन् कुहिम्‍मो पेआङ् चाजासे़ युङ्‌सिङ्॥ 38 चामानुःल्‍ले़ तगि ये़सुरे़ कुहुक्‍किन् चोःक्‍थिम् कुइसिःक् वामे़हप्‍तुम्‍बा निःसुल्‍ले़, खे़न् फरिसिःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥ 39 दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, “खिनिॽ फरिसिहाॽरे़ खोर्याःन् नु चे़त्‍थ्‍याःन्‌लाःक्‍कात्‍लक् वागे़हप्‍तुम्, कर खिनिॽ सिगाङ्‌ग मनाहाॽ के़नाप्‍तुम् के़दाःरुम्‍सिबा पाःन्‍हाॽ नु ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ के़दिम्‍सिआङ्‌के़वयिॽरो॥ 40 अदङ्‌से, लाःक्‍कात् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ सिगाङ्‌बान्‍नाङ्‌चोगुबा मे़ःम्‍बि? 41 कर के़घिःप्‍सिर के़गत्तुम्‍बा पाःन्‍हाॽ याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़म्‍देःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ सुत्‍थोए के़बोःक्‍खिॽरो॥

42 कर के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो फरिसिसे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग चुजुक्‍सा मारुक्‍किल्‍ले़न् थिबोःङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़बिरुम्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि के़म्‍मे़त्तुम्‍मिन्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् खासे़न् के़न्‍लोःन्‍दुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥ खिनिॽ तगिस्‍मान् के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ एगाङ्‌स्‍मान्‍नाङ् के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो॥ 43 फरिसिसे, के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खिनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍हाःत्ति मनाहाॽरे़ सेवा मे़मे़त्तिगे़र के़लॽरिॽरो॥ 44 के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो! खिनिॽग सुत्‍लुङ्‌मे़ःन्‍नेबा इःप्‍पुङ् हे़क्‍के के़लरिॽरो॥ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽए मे़ङ्‌घोए खे़न् इःप्‍पुङ् सम्‍दाङ् लाङ्‌मे़घेःक्‍काङ्‌आसुत्‍थो मे़बोःङ्‌लो॥”

45 खे़प्‍मो थिक् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् के़बाःत्तिल्‍ले़ग आनिगे़आङ् चाःत्‍थिरक् के़देःसुरो॥

46 कर ये़सुरे़ नोगप् पिरु, खिनिॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽआङ् के़जिःत्तिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग के़लिःप्‍पा कक्‌हे़क्‍तङ्‌बा के़साक्‍पा थिम्‍हाॽ के़जोगुम्‍माङ् मनाहाॽ के़गुःत्तुम्‍सिम्, कर खिनिॽग कक् याङ्‌याङ् लॽर फाॽआङ् आबाङे हुक्‍चोधिक्‍किल्‍ले़आङ् खे़न् के़न्छुसुम्‍मिन्‍लो॥ 47 के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़से़रुसिबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़न् इप्‍पुङ्‌ङिन् के़जोगुम्‍लो॥ 48 खिनिॽग खिनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन्‍नु ते़न्‍दिङ् के़जोगुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़से़रुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ इप्‍पुङ्‌ङिन् खिनिॽ के़जोगुम्‍लो॥ 49 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् कुनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्, ‘खिनिॽओ इङ्‌गाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्, कर खिनिॽ कुभा के़से़रुम्‍सिम्, कुभा निङ्‌घुम् के़मे़त्तुम्‍सिम्॥’ 50 हे़क्‍केःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो के़रे़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़प्‍पाहाॽरे़ खोःमा के़बोःङ्‌बा खुम्‍दिङ्‌ङिन् कन् थाःक्‍हाॽरे़ मे़घोःसुॽरो– 51 मे़से़रुबा हाबिलरे़ कुमाक्‍खिॽआङ्‌धो ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न् नु माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुलुम्‍मो मे़से़रुबा जकरियारे़ कुमाक्‍खिॽ थारिक्‍पा खुम्‍दिङ्‌ङिन् कन् थाःक्‍हाॽरे़ मे़घोःसुॽरो॥

52 खिनिॽ साम्‌योथिम्‍साम्‍बासे, खिनिॽ के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् निःप्‍मा ने़हिनिङ्‌वाॽ हम्‍मा तिमिक्‍किन् के़देॽरुम्‍साङ्‌खिनिॽ आबाङेग के़न्‍लासिन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा के़गोःप्‍पा वेॽ मनाहाॽआङ् लाःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥”

53 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ॽयोलाम् पेआङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःप्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ खे़न् ये़म्‍माङ्धो खुने़ॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुर यरिक् सेःन्‍दोहाॽ सेःन्‍मे़दोसु॥ 54 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुबाःन्‍नो ते़म्‍मा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ् तङ्‌मा मे़हेःक्‍तुरो॥

12

ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ चिःप्‍माल्‍ले़ तक्‍ले़ङ्‌ङो साम्‍दिङ् पिरुसिॽ

मत्ति १०.२६-३३

1 खे़प्‍मो निःत्‍मे़न्‍दे़त्ते हे़न्‍छिङ्‌ङाङ्धो मनाहाॽ चिए़त्‌चिए़त्‌मे़ए़त्‍छिङ्‌ल मे़जुप्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, “फरिसिहाॽरे़ खुनिॽ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा सिदाॽलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! खे़न् सिदाॽ फाॽइन् खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान्‍लो॥ 2 मे़धाःप्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् ते़प्‍ते़आङ्‌के़वाॽबा पाःन् इग्र कुसिङ् निःत्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् माॽरे़आङ् के़वाॽबा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो॥ 3 खे़ने़ॽ खागे़माक्‍पाओ के़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् खागे़ओःप्‍पाओ इङ्‌भन् चोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् स्‍वाःत्ताङ् हिम् सिगाङ् के़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ हिम् सम्‍दाङ्‌लाम् यम्‍बा इक्‍लाओ इङ्‌भन् चोःक्‍लो॥”

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु किःमा पोःङ्

मत्ति १०.२८-३१

4 “आन्‍जुम्‍से, हाःत्‍ले़ खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‍लक् से़प्‍माआङ्धो थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्, खे़न्‍नु मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 5 कर हाःत्‍नु किःमा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌लो–हाःत्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् से़रुआङ् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो लाप्‍फुमा सुक्‍तुॽ, खुने़ॽनुए किःसे़म्‍मे़ॽओ!

6 ङासि चुजुक्‍सा पुहाॽरे़ याङ्‌ने़त्‍छि मे़ले़क्‍ने़न्‍बि? हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आत्तिन्‍नाङ् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुन्‍लो॥ 7 खिनिॽ थे़गेःक्‍कोबा काक् थे़गेःक्‍इहाॽ खुने़ॽ निःरुआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खिनिॽग यरिक् चुजुक्‍सा पुहाॽनुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा के़जोगिरो॥”

ले़प्‍मि मे़म्‍बोःङ्‌मना लायो

मत्ति १०.३२-३३

8 “आल्‍ल खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, हाःत्‍ले़ मना तगि ये़सुःन् नसाःन् चोगुङ् लॽरिक् पाःत्तुॽ, इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खे़न् ताःक्‍तुङ्‌लो॥ 9 कर हाःत्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि इङ्‌गाॽ नाॽआ, इङ्‌गाॽआङ् खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि नाॽरुङ्‌लो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ फे़न् पाःन्‍हाॽ पाःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ ले़प्‍मि खोःमा सुक्‍तुॽ, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‌पाःत्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़न् ले़प्‍मि मे़घोःसुन्‍लो॥

11 मनाहाॽरे़ खिनिॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि खासे़न् लोःम्‍मारे़ लागि के़म्‍देॽरिल्‍ले़, से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि थे़मा पाःप्‍माबे फाॽआङ् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 12 हाबा खे़न् ये़म्‍मो थे पाःप्‍मा पोःङ् फाॽआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ के़हुॽरिॽरो॥”

कुनिङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पा याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःन्

13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनालुम्‍मोलाम् थिक् मनाःल्‍ले़ ये़सुःन् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, आम्‍भुॽरे़ याङ्‌साकुन्‍धेओबा इङ्‌गाॽ आलक्‍किन् पिआर फाॽआङ् मे़त्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽओ॥”

14 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “लुङ्‌ङाए, हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिन्‍छिॽ लुम्‍मो याङ्‌साकुन्‍धे के़हाबा के़बिबा चोगाङ् इग्र खासे़न्‍लोःम्‍बा चोगाङ्‌बे?” 15 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “काक् खिःम्‌यक् चोःक्‍मोलाम् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाःल्‍ले़ कत्तुबा मुल्‍लुक् याङ्‌साकुन्‍धेओ खुने़ॽ से़क्‍खाबा कुहिङ्‌मन्‍निन् मे़वाॽने़न्‍लो॥”

16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसि, “थिक् याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःल्‍ले़ यरिक् पोगुगे़न् कुजाहाॽ सुप्‍सुॽरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तु, ‘आल्‍ल इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌बे? कन् चाहाॽ युङ्‌मादे़न्‍ने होःप्‍लो॥’ 18 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् इःत्तु, ‘आल्‍ल इङ्‌गाॽ अक्‍खे चोगुङ्–उन्‍छोःन्‍बा चा युङ्‌दे़न्‍हाॽ यःसुङ्‌ङाङ् कुसङ् यम्‍बा चा युङ्‌दे़न्‍हाॽ चोगुङ्‌सिङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् काक् चाहाॽ नु आजिगःक्‌वाहाॽ खे़प्‍मो युक्‍खुङ्‌सिङ्‌लो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आबाङे अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌ङा, तेःङ्‌बे, यरिक् तङ्‌बे थारिक् के़योबा चा नु चिगःक्‌वाहाॽ सुप्‍सुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ आल्‍ल कुसानुःरिक् युङे़ॽ, चे़ॽ, थुङे़ॽआङ् सःत्ते़ॽओ!’ 20 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘कुनिङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पे, आइन् से़न्‍दिक्‍सा खे़ने़ॽ के़हिङ्‌मन्‍निन् नुप्‍पाङ् खे़ने़ॽ के़सिःरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़लुप्‍सुबा याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ हाःत्‍ले़न् पोःङ्‌बाबे?’ ” 21 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तु, “आबाङे लागिरक् याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ के़लुम्‍बाआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ् ले़प्‍माङ् याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मे़म्‍बोःङ्‌मनाबे़न्‍नाङ् बा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥”

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिॽ

मत्ति ६.२५-३४

22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो थे चामा नु नासिङ्‌गे़न् थक्‍को थे चाङ्‌मा वाःप्‍मा फाॽआङ् निङ्‌साम् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निन् चामा थुङ्‌मानुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् चाङ्‌मा वाःप्‍मानुःल्‍ले़आङ् यम्‍बारो॥ 24 आःक्‌वाहाॽ ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ–खे़ङ्‌हाॽरे़ चा मे़न्‍देःसुन् मे़न्‍छुप्‍सुन्, चायुङ्‌दे़न्‍नोआङ् याङ्‌मे़ङ्‌घोःत्तुन्॥ हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चाःत्तुसिॽ हिङ्‌घुसिॽरो॥ खिनिॽग पुहाॽनुःल्‍ले़आङ् आक्‍खे़न् इमे़ल्‍लुङ्‌साबा के़जोगिॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 25 निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइआङ्‌खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो कुमुक्‍थिक्‍काङ् फोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्॥ 26 अक्‍तङ्‌बा चुक्‍सा याःम्‍बक्‍काङ् चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍निल्‍ले़ थेआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ के़ये़ःक्‍खिबाबे? 27 आल्‍ल लि-लि फुङ्‌ङिन् पोःबान्‌ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽरे़ खिः मे़न्‍देःसुन् खिःआङ् मे़न्‍लःन्‍ने़न्, हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽ सोलोमन हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनुॽमा कुदाःमाओ कन् लि-लि फुङ्‌ङिन्‌यारिक्‍काङ्‌नुःबा तेःत् मे़जाक्‍सिङ्‌ङिन्‍लो! 28 आइन् ताःन्‍दिक् मिओ लाप्‍के़भुसिङ्‌बा प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पोबा सुङ्‌फुङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हे़क्‍केलॽरिक् तेःत् चाक्‍तुसिल्‍ले़ खिनिॽ तेःत् के़न्‍जाक्‍तिन्‍बि? नसाःन् के़सुःम्‍बासे!

29 चामा थुङ्‌माओरक् खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़बिरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खे़ल्‍ले़ लागिग निङ्‌साम्‍मोआङ् मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के मे़इःत्तुॽरो, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ पाःल्‍ले़ कन्‌के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ चाहाबा के़जोगिबान्‌निःसुरो॥ 31 कर खुने़ॽ कुहाङ्‌जुम्‍मिन्‍लक् कोःत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् कन् चिगःक्‌वाहाॽ खिनिॽ के़म्‍बिरिॽरो॥”

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा याङ्‌साकुन्‍धे

मत्ति ६.१९-२१

32 “चुक्‍सा मे़ल्‍लुक् सुम्‍से, मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा खिनिॽ पाःल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम्‍मिन् पिमा कुसिराॽ थाङे़आङ् वाॽरो॥ 33 खिनिॽ के़गत्तुम्‍बा चिगःक्‌वाहाॽ सङ्‌घे़म्‍मे़ॽआङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़म्‍देःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍दे़ःङ्‌मना, मे़न्‍हङ्‌मनाबा सुःक्‌वाओ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍मे़क्‍मनाबा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा याङ्‌साकुन्‍धेहाॽरे़ थिम्‍से़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खे़प्‍मो के़घुःम्‍बाहाॽरे़आङ् मे़न्‍घुःत्तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् कुबुःल्‍ले़आङ् मे़जने़न्‍लो॥ 34 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तो खे़ने़ॽ याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ के़युक्‍खुॽ, खे़प्‍मोए खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽबे़न् पेःक्‍लो॥”

निङ्‌वाॽइरे़ चसिबा सेवारोबाहाॽ

मत्ति २४.४२-५१, मर्कुस १३.३२-३७

35 “खिनिॽ फॽइःन् नुःरिक्‍काङ् युप्‍से़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ सेमिःन् हाःन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ्‌युक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 36 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ इरे़ चसिबा सेवारोबाहाॽ हे़क्‍के खिनिॽ पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ खुनिॽ दाङ्‌बान् मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जा चासे़ पेःक्‍काङ् नुःङ् ताःल्‍ले़ खिमो लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हम्‍मा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍इम्‍मे बा मे़युङ्‌लो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बान् नुःङ् ताःइल्‍ले़, मे़न्‍इम्‍मे खुने़ॽ के़हाङ्‌बार के़युङ्‌बा सेवारोबाहाॽरे़ मुॽइसाम् मे़घोःसुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आबाङे यारिप् चोःक्‍सिङ्‌ङाङ् सेवारोबाहाॽ चामादे़न्‍नो युक्‍खुसिॽ हे़क्‍क्‍याङ् चामा थुङ्‌माहाॽ थाबु पिरुसिॽरो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिम्‍दाङ्‌बे़न् से़त्‍लुम्‍भक् खिरि तासाङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍इम्‍मे मे़युङ्‌बा तुमुसिॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़न् कुसेवारोबाहाॽग मुॽइसाबासिरो॥ 39 हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खुःन्‍द्रिक्‍पे़न् खुःन्‍छे़ ताः के़लॽबा ये़म्‍मिन् निङ्‌वाॽ खोःसुने़ फाॽग्र से़क्‍खासाङ् खुःप्‍मा मे़बाङ्‌घुन् के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 40 खिनिॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःन् युः फाॽआङ् मे़न्‍इःत्ते के़वयिल्‍ले़ खुने़ॽ युःरो॥”

इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा सेवारोबा

मत्ति २४.४५-५१

41 पत्रुसरे़ सेःन्‍दोसु, “आदाङ्‌बे, कन् खे़दाॽइन् आनिगे़ लागि के़बाःत्तुबाबि, इ वेॽ के़रे़क्‍ले़ लागिआङ् के़बाःत्तुबाबि?”

42 दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुसि, आत्तिन् सेवारोबान् नसाःन्‍साबा नु सिक्‍कुम्‍साबा चोःक्, खे़न्‍निन् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ ओमे़प्‍मा युक् पिरुॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ वेॽ सेवारोबाहाॽ ये़म्‌ये़म्‍मो चामा थुङ्‌मा पिरुसिॽरो॥ 43 खे़न् हिम्‍दाङ्‌बान् नुःङ् ताःल्‍ले़ खे़न् सेवारोबाल्‍ले़ बा हे़क्‍केए चोगुर वाॽबा तुमुने़ फाॽग्र खे़न् थुम्‍घो पिरुॽरो॥ 44 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खे़न् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् सेवारोबान् के़रे़क् कुयाङ्‌साकुन्‍धे सम्‍दाङ् युक् पिरुॽरो॥ 45 कर आत्तिन् सेवारोबाल्‍ले़ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽबो इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बान् हारा मे़दाने़न् लॽरिक् इःत्तुर चः थुङुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मःसिङ्‌ङाङ् वेॽ सेवारोबा नु सेवारोमाहाॽ हिप्‍तुसिॽ लःप्‍सुसिॽर वाॽइल्‍ले़ 46 मे़न्‍इःत्तेबा नु निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोएबा ये़न्‍नो हिम्‍दाङ्‌बे़न् हिम्‍मो नुःङ् ताआङ् खे़न् साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् याक्‍तुॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु सोरिक् खुम्‍दिङ् पिरुॽरो॥

47 “हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् सेवारोबाल्‍ले़ खुने़ॽ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌निःसुसाङ् खे़न् कुइसिःक् यारिप् मे़म्‍बोःङ्‌ङे कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् खोःसुॽरो॥ 48 कर हाःत्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌मे़निःसुन्‍नाङ् ते़ःम्‍भुक् चामा याःम्‍बक् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ मिसाक्‍लक् ते़ःम्‍भुक् चरो॥ हाःत्‍ले़ यरिक् खोःसुॽ, खे़ल्‍लोलाम् यरिक्‍के नाःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ यरिक् लक्‍पे़न्‌खोःसुॽ खे़ल्‍लोलाम्‍माङ्‌यरिक्‍के नाःक्‍लो॥”

ये़सुरे़ ये़मे़न्‍दङ् तारुॽ

मत्ति १०.३४-३६

49 “इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मि केःत्‍छे़ त्‍याङ्‌बारो, कर तगिसा मि लाःसे़ल्‍ले़ नुःबा पोःक्‍खे़बारो॥ 50 इङ्‌गाॽआङ् इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़न् बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा कत्तुङ्‌लो॥ खे़न् मे़न्‍जुःत्ते थारिक् आसक्‍मा हुॽसिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 51 इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सनारुङ् ताःत्‍छे़ त्‍याङ्बा फाॽआङ् के़इःत्तुबि? मे़ःन्‍लो! इङ्‌गाॽग मनाहाॽ से़म्‍मासि फाॽआङ् त्‍याङ्‌बारो॥ 52 आल्‍लआङ्धो ङासि मना के़वाॽबा हिम्सयङ्‌ङो सुम्‍भुरे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ ने़प्‍फु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ने़प्‍फुरे़ खुन्‍छिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ सुम्‍भु मे़बोःक्‍काङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़से़रो॥ 53 कुम्‍बाःन् कुस्‍साःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुस्‍साःन् कुम्‍बारे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ, हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍माःन् कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ, हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइन् कुम्‍मारे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नोःप्‍मे़न् कुम्‍बाङ्‌लिःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌लिमे़न्‌कुन्‍नोःप्‍माल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो॥”

ये़म्‌रे़न्‌मिक्‍सेःन्‍हाॽ

मत्ति १६.२-३

54 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ याम्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़त्तुसि, “नाम्‍धा पिसाङ् खाप्‍मिःप्‍पान् के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ आल्‍लोसा वाहित् थाःॽ फाॽआङ् के़बाःत्तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् हे़क्‍केलॽरिक् वाहित् थाःॽ॥ 55 लाङ्‌गे़न्‍बा सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःल्‍ले़ आल्‍ल साॽरिक् हाङ्‌वा लॽरिक् के़बाःत्तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् हे़क्‍केए पोःङ्॥ 56 खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, अक्‍खेलॽरिक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो नु तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साङ्‌ङोबा पाःन्‍निन् ओगे़मे़त्तुम्‍माङ् ताःन्‍दिक् के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन् के़बाःत्तुम्, कर कन् ये़म्‍मो के़दाःबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ थेआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बाबे?”

बिफ्‍युङ्‌नु नादङ् चोःक्‍मा

मत्ति ५.२५-२६

57 “खिनिॽ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा याःम्‍बक्‍किन् नुःबा बि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् थेआङ् आबाङे के़न्‍छे़न्‍दुम्‍मिन्‍बाबे? 58 खे़ने़ॽ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पे़न्‍नु खासे़न्‍हिम्‍मो के़बेःक्‍किल्‍ले़, लाम्‍मोसा फोत्‍या के़गुःप्‍पे़न्‍नु नादङ् चोगे़ॽओ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍लो के़देॽआङ् खे़न् खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़ तिलिङ्‌गाहाॽरो हुक्‍के़सुप् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़म्‍धे़क्‍लो॥ 59 हे़क्‍क्‍याङ् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा काक्‌साम्‍बाःन् याङ् मे़न्‍हुङ्‌ङे थारिक् खे़प्‍मोए के़याक्‍लो॥”

13

लायोलाम् हिन्‍छिङ्‌मा

1 खे़न् ये़न्‍नो खे़प्‍मो के़वाॽबा कुभा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “अक्‍खेलॽरिक् गालिलिहाॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍कि मे़यागे़ल्‍ले़ रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ खे़न् सिदुङ्‌जभा के़जोःक्‍पाहाॽ से़प्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥” 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍के पोःक्‍खे़ फाॽले़ खे़न्‌गालिलिहाॽ साॽरिक् लायोबा मे़जोगे़ फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि? 3 मे़ःन्‍लो! खिनिॽआङ् खिनिॽ लायोलाम् के़न्‍हिन्‍दिन्‍ने़ फाॽग्र बा हे़क्‍केए के़बोःक्‍खिॽआङ् के़मे़गिॽरो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् सिलोआम जङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ के़ःप्‍तु से़रुसिबा थिक्-ये़त् (१८) मनाहाॽ यरुसले़म्‍मो काक्‍नुःल्‍ले़ साॽरिक् लायोबा मे़जोगे़ फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि? 5 मे़ःन्‍लो! खिनिॽआङ् खिनिॽ लायोलाम् के़न्‍हिन्‍दिन्‍ने़ फाॽग्र बा हे़क्‍केए के़बोःक्‍खिॽआङ् के़मे़गिॽरो॥”

सिङ्‌सेॽ मे़ःन्‍नेबा सिङ्‌बुङ्‌

6 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़दाॽओ मे़त्तुसि, “थिक् मनाःल्‍ले़ पःत्‍छेॽबुङ्‌माधिक् लेःत्तु॥ खुने़ॽ पःत्‍छेॽबुङ्‌मो कुजाॽ कोःत्‍छे़ त्‍ये़, कर मे़घोःसुन्॥ 7 खे़ल्‍ले़ इक्‍के़गोःबान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘इङ्‌गाॽ तङ्‌बे सुम्‍सिआङ्धो कन् पःत्‍छेॽबुङ्‌मो कुजाॽइन् ओमे़त्तुङ्‌ल वाॽआ, हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥ आल्‍ल कन् ताङे़ॽआङ् से़रे़ॽ॥ थेआङ् खाम्‍मिन् आम्‍भा चासोःक्‍खुबाबे॥’ 8 खे़न् इक्‍के़गोःबाल्‍ले़ मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, आइलाम्‍बा पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् ले़राङ् पिराङ्‌ङे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ कुघिरि तःयुङ्‌ङाङ् मल याक्‍तुङ्॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍ने़म्‍माॽ कुजाॽ थोःक्‍ते़ने़ फाॽग्र नुःबा पोःक्‍खे़, मे़धोःक्‍ते़न्‍ने़ फाॽग्र ताङे़देःसे़ॽओ॥’ ”

नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुरे़ एःक्थुःक्‍कि मे़न्‍छुमाॽइन्‌वेःन्‍दुॽ

10 हे़क्‍क्‍याङ् थिक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो निसाम् हुॽरुसिर यागे़ल्‍ले़ 11 खे़प्‍मो तङ्‌बे थिक्-ये़त्ताङ्धो (१८) उधुक्‍के फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुआङ् कुएःक् उःक्‍खुॽ के़लॽमा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुएःक् सल्‍लिक् सम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍नाङ्‌वये़रो॥ 12 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् निःसुआङ् उःत्तुआङ् मे़त्तु, “आल्‍लो उधुक्‍के फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़ले़रे़ के़ध्‍ये़रो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् उःक्‍खुॽबा कुएःक्‍को हुक्‍किन् ने़स्‍सु पिरु॥ खिमो खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् नुरे़आङ् कुएःक्‍किन् सल्‍लिक् सन्‍छुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुरो॥

14 कर नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् नुसुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा लाम्‍लोःबान् कुसाक्‍के़न् पोगे़आङ् खे़प्‍मो मनाहाॽ मे़त्तुसि, “ये़त्‍नाम्‍धिक्‍को तुक्‍सि (६) ये़न् थारिक् याःम्‍बक् चोःक्‍मा सुक्‍ते़त्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो मे़ःन्, कर वेॽ ये़न्‍हाॽओ नुसिङ्‌से़ त्‍ये़म्‍मे़ॽ॥”

15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पासे, नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खिनिॽ थाःङ्‌ङोलाम् पित्‍हाॽ इग्र अदङ्‌हाॽ के़ले़रुम्‍सिम्‍माङ् च्‍वाःत् थुङ्‌से़ के़देॽरुम्‍सिम्‍बि मे़ःम्‍बि? 16 कन् अब्राहामरे़ कुहिम्सयङ्‌बा मे़न्‍छुमाॽइन् तङ्‌बे थिक्‌-ये़त्ताङ्धो (१८) माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुःन्‍दुआङ् वये़॥ कन् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खे़न् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुइघेःङ्‌ङोलाम् ले़प्‍मा नुःबाबि मे़ःम्‍बि?” 17 ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तुल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बाःप्‍पाहाॽ के़रे़क् मे़नुःन्‍दे़रो॥ कर मनाहाॽ ये़सुरे़ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़सःत्ते़रो॥

निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ने़त्‍छि खे़दाॽ

मत्ति १३.३१-३३, मर्कुस ४.३०-३२

18 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् थे़माःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌बाबे? 19 कङ्‌ग यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बा हे़क्‍के चोःक्‍लो॥ खे़न् इक्‍ताप्‍पो ले़प्‍माआङ् लिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ्‌सिङ्‌बुङ् हे़क्‍के यम्‍बा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुबोराःक्‍को पुसाहाॽरे़ हाप् मे़जोगुॽरो॥”

20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् इङ्‌गाॽ थे़माःन्‍नु तङ्‌घुङ्‌बाबे? 21 कङ्‌ग फे़ॽरुम्‍मो याक्‍मनाबा सिदाॽ हे़क्‍दङ्‌बा चोःक्‍लो॥ थिक् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ यरिक् फे़ॽरुम्‍मो मिसाक् सिदाॽइन् याक्‍तु हे़क्‍क्‍याङ् सिदाॽइल्‍ले़ मे़न्‌युक्‍के थारिक् सॽरु युक्‍खुरो॥”

चिभिःत्‍फिःप्‍पा लाम्

मत्ति ७.१३-१४

22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् यरुसले़म पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ लाम्‍मो के़ने़बा पाङ्‌जुम्‍हाॽओ निसाम्‍हाॽ हुॽरुसिर पेरो॥ 23 कुभारे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “दाङ्‌बे, सुःल्‍लिक् मनाहाॽरे़रक् से़न्‍लप् मे़घोःसुॽबि?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, 24 “चिभिःत्‍फिःप्‍पा लाम्‍धेःप्‍पोलाम् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ यरिक् मनाहाॽरे़ तम्‍सिन् मे़जोगुॽ, कर लाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् हिम्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌सुबुॽ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लाःक्‍कात्‍लाम् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌के़हिप्‍तुम्‍ल के़मे़त्तुम्, ‘आनिगे़ लागिआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दे़ आबिरे़ना!’ कर खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् नोगप् के़बिरिॽ, ‘खिनिॽ आत्तोलाम् के़द्‌ये़ॽइबे? इङ्‌गाॽ कुसिङ् मे़निःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥’ ” 26 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍मो के़बाःत्तुम्, “आनिगे़ग खे़ने़ॽनुए सोरिक् युङ्‌मनाआङ् चाःमना थुङ्‌मनारो, खे़ने़ॽग आनिगे़ लाम्‍मो निसाम् के़हुॽरुसिरो॥ 27 कर खुने़ॽ नोगप् के़बिरिॽ, ‘से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ कुसिङ् मे़निःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो, आत्तोलाम् के़द्‌ये़ॽइबाबे? ताक्‍के़भे़ॽबासे, कप्‍मोलाम् पेगे़म्‍मे़ॽओ!’

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ अब्राहाम, इसहाक, याकुब, नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो मे़युङ्‌बा के़निःसुम्‍सिम्, कर आबाङेग लाःक्‍कात् लाप्‍के़म्‍भुसिआङ् के़हाबिर के़भिःक्‍तिर ये़त्तुक्‍खेःल्‍ले़ हाबोॽबान् के़ये़ःक्‍खुम्‍लो॥ 29 काक् पिसाङ्‌लाम् नु काक् लाजेॽलाम् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो मे़दाआङ् साभाङ्‌जा चासे़ मे़युङ्‌सिङ्‌लो॥ 30 खे़प्‍मो आल्‍लो यम्‍लाबा मनाहाॽ ताःन्‍दि चुक्‍सा मे़बोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् चुक्‍सा मनाहाॽ यम्‍लाबा मे़बोःङ्‌लो॥”

31 बा खे़न् ये़म्‍मो खे़ॽयो कुभा फरिसिहाॽ मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ कप्‍मोलाम् हारा लःन्‍दे़ पेगे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ से़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वाॽरो॥”

32 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽआङ् खे़न् किदिःप्‍पान् अक्‍खे मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ–‘आइन् नु ताःन्‍दिक् इङ्‌गाॽ फे़न्‍साम्‍हाॽ नाःत्तुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ नुसुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बक्‍किन् सुरुङ्‌लो॥ 33 कर इङ्‌गाॽ आइन्, ताःन्‍दिक् नु आत्‍छे़न्‍दाःन् खे़त्‍थोए पेःक्‍कार पत्ता, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरुसले़म लाःक्‍कात् वेॽ दे़न्‍नो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ से़प्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥’

ये़सुरे़ यरुसले़म्‍मिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ

34 यरुसले़म्‍मोबा मनासे, यरुसले़म्‍मोबा मनासे, खिनिॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़से़रुम्‍सिम्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽओ पाङ्‌घुसिबा इङ्‌साबाहाॽ लुङ्‌ङिल्‍ले़ के़बःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ आक्‍खे़न् ले़ङ् खिनिॽ मुॽइदाङ्‌साहाॽ वामाःप्‍माल्‍ले़ वाज्‍याःक्‍हाॽ कुप्‍तुसिबा कुइसिःक् खिनिॽ साःहाॽ सुम्‍मासि निङ्‌वाॽ चोगुङ्, कर खिनिॽ के़न्‍दे़न्‍दिन्‍लो॥ 35 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़हिम्‍मिन्‌लाम्‍धेःप् चिए़त्‌ए़त्तुॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबारो’* लॽरिक् के़म्‍बाःत्तुम्‍मिन्‍ल थारिक् याम्‍मो याप्‍मि के़न्‍निःसिन्‍लो॥”

14

ये़सुरे़ याम्‍मो नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो वेःन्‍दुसिॽ

1 थिक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो ये़सुःन् लत्‍छा फरिसि लाम्‍लोःबाल्‍ले़ कुहिम्‍मो चाजासे़ पे॥ खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़धोःप्‍सुआङ् मे़वये़, 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुदगि कुलाङ् कुहुक् हःप्‍सुबा मनाधिक् त्‍ये़॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो के़दुक्‍पा मनाहाॽ वेःम्‍मासि नुॽबि?”

4 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् नोगप् मे़म्‍बिरुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मनाःन्‌सम्‍दाङ् कुहुक् ने़स्‍सुर नुसुआङ् पाङ्‌घुदेःसुरो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खिनिॽ साः इग्र पित्‍थिक्‌केःम्‍बा लुम्‍बाःत्तो मक्‍था लाःत्तिल्‍ले़ खिनिॽ खिमो लाःक्‍कात् के़उःक्‍खुम् के़लःत्तुम्‍बि मे़ःम्‍बि?”

6 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् नोगप् पिमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

तरेबारे़ खे़दाॽ

7 ये़सुरे़ खे़न् साभाङ्‌जाओ उःप्‍मनाबा मनाहाॽरे़ तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽ मे़सेगुर मे़युङे़बा निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि– 8 “खिनिॽ मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ तरे के़म्‍उःत्तिने़ फाॽग्र तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाओ मे़युङे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽनुःल्‍ले़आङ् मिङ्‌सोदाङ्‌बा मनाःन् तरे उःत्ते़आङ् वाॽने़ फाॽग्र 9 खे़न् हिम्‍दाङ्‌बान् ताआङ् ‘खे़ने़ॽ कन् युक्‍नाःन् खुने़ॽ ले़रे़बिरे़ॽआङ् यो खाम्‍लोओ युङे़ॽओ’ के़मे़त्‍ने़ फाॽग्र के़नाधारो॥ 10 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा तरे के़म्‍उःत्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ यो खाम्‍लोओ युङ्‌सिङ्‌ङे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् हिम्‍दाङ्‌बे़न् ताआङ् ‘मे़ःन् आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ थो तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाओ युङे़ॽओ’ के़मे़त्‍ने़ फाॽग्र खे़ॽयो खिरि के़वाॽबा तरेबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खे़ने़ॽ के़मिङ्‌सो पोःरो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत् यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ् खे़न् चुङ्‌जिगे़न्‍साः पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत् चुङ्‌जिगे़न्‍साः ले़ङ्‌सिङ् खे़न् यम्‍लाबा पोःङ्‌लो॥”

12 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ हिम्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् चामुक् थिमुक् के़से़ःसुल्‍ले़ के़न्‍जुम्‍हाॽ, के़म्‍भुॽ के़न्‍साॽहाॽ, के़गाॽइ सोधोःक्‍हाॽ नु याङ्‌साकुन्‍धे के़गप्‍पा पाङ्‌भेॽसाबाहाॽ मे़उःत्ते़से़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् खे़ने़ॽ के़म्‍उःत्ताङ् चामुक् थिमुक् के़म्‍बिर याङ्‌ना के़म्‍नुःक् के़म्‍बिॽरो॥ 13 कर खे़ने़ॽ चामुक् थिमुक् के़से़ःसुल्‍ले़ याङ्‌गे़साॽबाहाॽ, के़दुक्‍पाहाॽ, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ नु मिक्‍फःम्‍बाहाॽ उःत्ते़से़ॽओ॥

14 हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ मुॽइसाम् के़घोःसुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् मे़न्‍गत्तुन्‍नाङ् खे़न् याङ्‌ना हुङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ कर साम्‌योनिबा मनाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ काक् नुःक्‍तु के़बिॽरो॥”

पयम् साभाङ्‌जारे़न्‌खे़दाॽ

मत्ति २२.१-१४

15 खुने़ॽनुए सोरिक् के़युङ्‌बा थिक्‍किल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍बा चामुक् थिमुक्‍को चा के़जाबाहाॽग मुॽइसाबासिरो॥”

16 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “थिक् मनाःल्‍ले़ यम्‍बा साभाङ्‌जा से़ःमा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् यरिक् तरेहाॽ उःत्तुसि॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् काक् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् कुसेवारोबाधिक्‍किन् चामा थुङ्‌मा यारिप् पोःक्‍खे़, आल्‍ल त्‍ये़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् तरे उःत्‍छे़ पाङ्‌घुदेःसुरो॥” 18 कर खे़न् मनाहाॽ साभाङ्‌जाओ मे़म्‍बेःक्‍मना मेलाम्‍सिङ्लो॥ थिक्‍सिगेःक्‍पाल्‍ले़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप् इङुङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ओमे़त्‍छे़ पेःक्‍मा पोःङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ साभाङ्‌जाओ ताःमा मे़सुक्‍कान्‍लो॥ ले़प्‍मि पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 19 वेॽ मनाःल्‍ले़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ कुगाप् ङासि पित्‍पाहाॽ इङुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ खे़ङ्‌हाॽ थोःङ्‌मा साॽमासि पोःङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साभाङ्‌जाओ ताःमा मे़सुक्‍कान्‍लो॥ ले़प्‍मि आबिरे़ॽओ॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् वेॽ मनाःल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽग खारक् मेःक्‍खिम् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍केःल्‍ले़ साभाङ्‌जाओ ताःमा मे़सुक्‍कान्‍लो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबाल्‍ले़ पेआङ् कुन्‍दाङ्‌बान् बा हे़क्‍के खे़न् पाःन्‍निन् मे़त्तु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाःल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक् पोगे़आङ् खे़न् कुसेवारोबान् मे़त्तु, ‘हारा पेगे़ॽआङ् पाङ्‌जुम्‍मोबा लाम् लाम् के़वाॽबा याङ्‌गे़साॽबाहाॽ, के़दुक्‍पाहाॽ, लाङ्‌सक्‍पाहाॽ नु मिक्‍फःम्‍बाहाॽ उःत्ते़ तारे़से़ॽ॥’ 22 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोबान्‍नाङ् पेआङ् बा हे़क्‍के चोगुआङ् नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ् मे़त्तु, ‘आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा हे़क्‍केए इङ्‌गाॽ चोगुङ्, आल्‍लसाङ् यरिक् युङ्‌मा ते़न्‍हाॽ ने़रो॥’ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ पाङ्‌भेॽओ पेगे़ॽआङ् लाम् लाम्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽ हारा साभाङ्‌जाओ मे़दारए पोःङ् फाॽआङ् उःत्ते़ तारे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् कन् आहिम्‍मिन् सधे़क्‌तिम्‍लरो॥’ 24 उःप्‍मनाबा तरेबा आत्तिल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ से़ःसुङ्‌बा साभाङ्‌जाओ चामा मे़घोःसुन्‍लो॥”

हुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा तुक्‍खेःन्

मत्ति १०.३७-३८

25 थिक्‍ले़ङ् यरिक् यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुरे़ कुएःक् कुएःक् मे़नाःत्तुर मे़वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ खिरि हिसिङ्‌ङाङ् मे़त्तुसि, 26 “इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़दिम्‍बाल्‍ले़ कुम्‍मा-कुम्‍बासि, कुमेःत्-कुस्‍साःहाॽ, कुम्‍भुॽ कुन्‍साॽसि, कुन्‍ने़ॽ कुन्‍साॽसि, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिङ्‌मन्‍निन् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् मिःम्‍जि मे़त्तुने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽ आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् आबाङे के़बङ्‌सिङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ के़न्‍दिम्‍मान्‍ने़ फाॽग्र आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा के़न्‍छुक्‍ने़न्‍लो॥ 28 आल्‍ल निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽ, खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ यम्‍बा चङ्‌हिम् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुल्‍ले़, चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़न् सुःप्‍माल्‍ले़ आक्‍खे़न् याङ्‌साकुन्‍धे चाहाबा चोःक् लॽरिक् निङ्‌सेःक् चोगुबि मे़ःम्‍बि? 29-30 मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र हिम् पाङ्‌यक् ने़माग सुक्‍तु, कर खे़न् चोःक्‍मा सुःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़निःबा के़घे़म्‍बा मनाहाॽरे़ खे़न् अक्‍खे मे़मे़त्तुर किनाःन्‍दि मे़बिरुरो, ‘खे़ने़ॽ हेःक्‍माग के़हेःक्‍तु, कर सुःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो!’

31 आल्‍ल लत्‍छा थिबोःङ् हे़न्‍छिङ् (१०,०००) थक्‍सुबा के़गप्‍पा हाङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽस्‍मा निबोःङ् हे़न्‍छिङ् (२०,०००) थक्‍सुबा के़गप्‍पा हाङ्‌ङिन्‍नु थङ् चोःक्‍से़ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि खे़ल्‍ले़ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़न् वेॽस्‍मा हाङ्‌ङिन् नाःम्‍मा सुक्‍तु बि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् निङ्‌वाॽ इःत्तुॽरो॥ 32 खे़ल्‍ले़ खे़न् हाङ्‌ङिन् नाःम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍बा निःन्‍धो चोगुने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ खे़न् हाङ्‌ङिन् लाम्‍मो थङ् चोःक्‍से़ फे़न्‍ल पत्तिल्‍ले़सा हाङ्‌लाइङ्‌बान् पाङ्‌घुआङ् नादङ् चोगुॽरो॥ 33 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खे़ने़ॽ के़गत्तुबा काक् पाःन्‍हाॽ के़न्‍ले़रुन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा के़न्‍छुक्‍ने़न्‍लो॥

मे़ल्‍लिम्‍मनाबा युम्

मत्ति ५.१३, मर्कुस ९.५०

34 युम्‍मिङ्‌ग नुःबाए चोःक्, कर युम्‍मिल्‍ले़ कुलिम्‍मे़न् माःबेःक्‍ने़ फाॽग्र याम्‍मो के़लिम्‍बा चोःक्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग इक्‍ताप्‍पो मःल्‍लाङ् मे़बोःङ्‌ने़न् मनाहाॽरे़ बा हे़क्‍केए लाप्‍मे़भुसु मे़देःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!”

15

लाम्‍गे़बोःप्‍पाआङ् के़माबा मे़ल्‍लुक्

मत्ति १८.१२-१४

1 थिक्‌ये़न् यरिक् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाहाॽ नु वेॽ लायोबाहाॽ ये़सुरे़ कुबाःन् खे़म्‍से़ खुने़ॽ कुघिरि मे़जुप्‍से़ल्‍ले़ 2 फरिसिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ कानाक्‍नाक् मे़लॽरे़र अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ग लायोबाहाॽआङ् ताःक्‍तुसिआङ् सोरिक् युङ्‌ङाङ् चाजारो॥” 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़दाॽधिक् मे़त्तुसि– 4 “खिनिॽओ किप्‍थिक् (१००) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ के़गप्‍पा मनाःल्‍ले़ लत्‍छाःन् मासुल्‍ले़ फाङ्‌-फाङ् (९९) मे़ल्‍लुक्‍हाॽ चाराम्‍मादे़न्‍नो ले़रुधसिआङ् खे़न् के़माबे़न् मे़ङ्‌घोए थारिक् मे़गोःत्तुन्‍बि? 5-6 खुने़ॽ खे़न् के़माबा मे़ल्‍लुक्‍किन् खोःसुआङ् कुभक्‍ताङ्‌ङो पक्‍खुर सःत्‍ल नुःङ् ताःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍देःङ् कुन्‍जुम्‍हाॽ नु कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिरो, ‘हौ! आल्‍ल आनिॽ सःत्तिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़माबा आमे़ल्‍लुक्‍किन् याम्‍मो खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’ 7 खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो लायोलाम् हिम्‍मा मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा फाङ्‌-फाङ् (९९) साम्‌योनिबाहाॽनुःल्‍ले़आङ् लायोलाम् के़हिम्‍बा लायोबाधिक्‍किल्‍ले़ लागि यम्‍बा सःप्‍मान् पोःङ्‌लो॥”

के़माबा याङ्‌ङे़त्‍छिन्

8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ वेॽस्‍मा खे़दाॽधिक् मे़त्तुसि, “आल्‍ल थिबोःङ् युप्‍पा याङ्‌इत्‍छि के़गप्‍मा मे़न्‍छुमाॽधिक्‍ले़ याङ्‌धिक् मासुल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ सेमि हाःन्‍दुआङ् खे़न् याङ्‌इत्‍छिःन्‌मे़ङ्‌घोए थारिक् हिम्‍मिन् तुगुर मे़गोःत्तुम्‍बि? 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खोःसुआङ् कुन्‍देःङ् कुन्‍जुम्‍हाॽ, कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽ उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, ‘आल्‍ल आनिॽ सःत्तिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मासुङ्‌बा आयाङ्‌इत्‍छिःन्‌इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’ 10 खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के थिक् लायोलाम् के़हिम्‍बाल्‍ले़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽआङ् मे़सःत्‍लो॥”

के़माबा साःन्

11 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ याम्‍मो वेॽस्‍मा खे़दाॽआङ् मे़त्तुसि, “उन्‍छेःन् ने़प्‍फु ये़म्‍बित्‍छाॽसा के़गप्‍पा लत्‍छा मनाधिक् वये़॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌ये़न् फोॽबाल्‍ले़ कुम्‍बाःन् अक्‍खे मे़त्तु, ‘आम्‍बे, इङ्‌गाॽ के़याङ्‌साकुन्‍धेःन्‌फःक्‍खे़आङ्‌आलक्‍को के़धाःबान्‌पिराङ्‌ङे़ॽओ॥’ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़आङ् कुयाङ्‌साकुन्‍धेःन्‌खे़ङ्‌हाॽ हाःत्तुसिरो॥ 13 थिक्‌ये़न् निये़न् एगाङ् कुस्‍साः फोॽबाल्‍ले़ कुलक्‍को के़धाःबा याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ के़रे़क् कक् मे़त्‍छिङ्‌ङाङ् माःङ्‌घा लाजेॽओ पेरो॥ खे़प्‍मो खे़ल्‍ले़ कुयाङ्‌साकुन्‍धेहाॽ हने़ ए़ःत्‍ले़ले़ लॽमा नु चामा थुङ्‌माओ चः माःन्‍दुरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुयाङ्‌साकुन्‍धेहाॽ माःन्‍दुआङ् वये़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यम्‍बा साक् थ्‍ये़आङ् खे़ल्‍ले़ चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़घोःसुन्‍लो॥ 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ हाबा खे़न् लाजेॽओबा थिक् मनाःल्‍लो याःम्‍बक् चोःक्‍से़ पेआङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ खुने़ॽ फाक्‍चा पिमा याःम्‍बक्‍को फत्‍छु॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् आत्तिल्‍ले़आङ् चामा थुङ्‌मा मे़म्‍बिरुन्‍निल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ फाक्‍चाःन् चामा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ सेःरे़आङ् अक्‍खेलॽरिक् इःत्‍छिङ्‌, ‘आम्‍बारे़ कुहिम्‍मोग कुसेवारोबाहाॽरे़ खाघा मे़ज मे़धुङुर मे़नन्‍छुॽ, कर इङ्‌गाॽग कप्‍मो साक्‍किल्‍ले़ सिःमा इःत्ताङ्‌लो॥ 18 इङ्‌गाॽ आल्‍लो आम्‍बारे़ कुहिम्‍मोए नुःङ्‌ङा पेःक्‍काआङ् मे़त्तुङ्, आम्‍बे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌गाॽ लायो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 19 आल्‍ल इङ्‌गाॽ के़स्‍साःआ पाःप्‍माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ के़सेवारोबा कुइसिःक् के़हिम्‍मो कत्ताङ्‌ङे़ॽओ॥’

20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् कुम्‍बारो नुःक्‍खे़ पे॥ खे़न् फे़रे़र पत्‍छे़बा माःङ्‌घालाम्‍नुए कुम्‍बारे़ निःसुआङ् मिःम्‍जिरे़ कुलुङ्‌माॽ कुधिम् पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् लोःक्‍ते़र पेआङ् खे़न् हे़प्‍प्रे़क् हे़प्‍तुआङ् चुप् मे़त्तुरो॥ 21 कुस्‍साः फोॽबे़ल्‍ले़ कुम्‍बा मे़त्तु, ‘आम्‍बे, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌गाॽ लायो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ आल्‍ल इङ्‌गाॽ के़स्‍साःआ पाःप्‍माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥ खे़ने़ॽ के़सेवारोबा कुइसिःक् के़हिम्‍मो कत्ताङ्‌ङे़ॽओ॥’ 22 कर कुम्‍बारे़ खे़प्‍मो के़वाॽबा कुसेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, ‘हारा पेगे़म्‍मे़ॽआङ् कन् आस्‍साः फोॽबान् काक्‍नुःल्‍ले़ नुःबा तेःत्तिन् फे़त्ते़म्‍मे़ॽआङ् चाक्‍ते़म्‍मे़ॽ, कुहुक्‍चोओ स्‍वागे़प् वाःत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुलाङ्‌ङो लाङ्‌सुःप् चाक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् थाःङ्‌ङो चालुप्‍मनाबा थक्‍साधिक् फे़त्ते़म्‍मे़ॽआङ् से़रे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् चामुक् थिमुक् यारिप् चोगुम्‍माङ् सःत्तिरो॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् आस्‍साःन् स्‍ये़आङ् वये़, कर याम्‍मो हिङे़॥ खुने़ॽ मये़आङ् वये़, कर याम्‍मो इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ यम्‍बा साभाङ्‌जा से़ःमा मे़हेःक्‍तुरो॥

25 आल्‍ल खे़न् ये़म्‍मो कुस्‍साः तुम्‍बे़न् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्नु यागे़॥ खे़न् आक्‍खो नुःक्‍खे़आङ् हिम्‍बेसाङ् के़रे़ल्‍ले़ हिम्‍मो मुक्‍लाहाॽ मुक्‍ते़बा नु मनाहाॽ मे़लाःक्‍खे़बा खे़प्‍सुसि॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कन् थे पोःङ्‌ल पत्पे? फाॽआङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा सेवारोबान् सेःन्‍दोसु॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवारोबाल्‍ले़आङ् नोगप् पिरु, ‘खे़ने़ॽ के़न्‍साॽ फोॽबे़न् थेआङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे नुःरिक्‍काङ्‌नुःक्‍खे़ त्‍ये़आङ्‌वाॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़म्‍बारे़ चालुप्‍मनाबा थक्‍साधिक् से़प्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् कप्‍मो चामुक् थिमुक् से़ःसुबारो॥’ 28 कर खुने़ॽ कुयाःक्‍ले़ॽरे़आङ् हिम् सिगाङ् लाःप्‍माए मे़दे़न्‍दे़न्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कुम्‍बा लाःक्‍कात् लःन्‍दे़आङ् खे़न् हिम् सिगाङ् पित्‍छि फाॽआङ् ले़मु॥ 29 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् कुस्‍साः तुम्‍बाल्‍ले़ कुम्‍बा अक्‍खे मे़त्तु, ‘ओमे़त्ते़ॽ, इङ्‌गाॽ कम्‍भे़रिक् तङ्‌बे थारिक् खे़ने़ॽ के़सेवा चोगुङ्, के़बाःत्तुबा पाःन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ मे़न्‍अप्‍पे़न्‌, हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ आन्‍देःङ् आन्‍जुम्‍हाॽनु चामुक् थिमुक् चोगुङ्‌नि फाॽआङ् मे़न्‍दाक्‍साधिक्‍काङ् के़म्‍बिराङ्‌ङिन्‍लो॥ 30 कर कन् के़स्‍साःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ के़त्‍निमाहाॽनु ए़ःत्‍ले़ले़ लॽमाओ के़रे़क् माःन्‍दु॥ कर खुने़ॽ नुःक्‍खे़ त्‍ये़ःल्‍ले़ खे़ने़ॽ चालुप्‍मनाबा थक्‍साधिक् के़से़रुआङ् चामुक् थिमुक् के़से़ःसुरो॥’ 31 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुम्‍बारे़ कुस्‍साःन् मे़त्तु, ‘आमिःम् आस्‍साःए, खे़ने़ॽग सदादिङ् इङ्‌गाॽनुए के़वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा काक् आयाङ्‌साकुन्‍धेहाॽ खे़ने़ॽइन्‍नेरो॥ 32 कर के़न्‍साॽ नुःक्‍खे़ त्‍ये़बाओ आनिॽ सःप्‍मा पोःङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ स्‍ये़आङ् वये़, याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽ॥ खुने़ॽ मये़बेआङ् वये़, कर याम्‍मो आनिॽ आघोःसुम्‍माङ् आवाॽरो॥’ ”

16

इस्‍वाबा खाराःत् के़युङ्‌बे़न्‌

1 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ कन् खे़दाॽइन्‍नाङ् मे़त्तुसि, “याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुहिम् कुधाःङ् ओमे़प्‍मा खाराःत् के़युङ्‌बाधिक् कत्तु॥ कर हाराए मनाहाॽरे़ खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् कन् खाराःत् के़युङ्‌बाल्‍ले़ के़याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ पिर्बेःन् चोगुर पत् लॽरिक् चे़ॽया पाःन् मे़जे़क्‍तु॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् खाराःत् के़युङ्‌बान् उःत्तुआङ् मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽ के़याःम्‍बेओ फे़न् पाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुङ्‌ल पत्तारो॥ खे़ने़ॽ के़युक्‍खुबा खाराःत्तिन् काक् ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌ङे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लआङ्‌धो खे़ने़ॽ खाराःत् युङ्‌मा याःम्‍बक्‍किन् के़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥’ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खाराःत् के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽबो आबाङे अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌, ‘आल्‍ल इङ्‌गाॽ कन् खाराःत् युङ्‌मा याःम्‍बक्‍कोलाम् लःत्तादेःआल्‍ले़ थे चोगुङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽ याःन्‍मःमाआङ् मे़सुक्‍कान्, चानाःक्‍मा चामाआङ् नुःन्‍नाॽरो॥ 4 कर कन् खाराःत् युङ्‌मा याःम्‍बक्‍कोलाम् लःत्ताल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ हिम्‍मो मे़उःत्ता मे़दाःक्‍कार फाॽआङ् चोःक्‍मासि के़लॽबा पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ निःन्‍धो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ॥’ 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बे़ल्‍ले़ कुसिङ्‌नाःत् के़बप्‍पा मनाहाॽ थिक् थिक् लॽरिक् उःत्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पे़न्‌सेःन्‍दोसु, ‘खे़ने़ॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् आन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसिङ्‌नाःत् के़बप्‍पे?’ 6 खे़न् मनाःल्‍ले़ ‘इङ्‌गाॽ कुगिप् ये़त्‍छि (८००) फोलक् निःङ्‌गेॽ पत्तारो’ मे़त्तु॥ खे़न् खाराःत् के़युङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘के़दे़म्‍सक्‍किन् कत्‍ना फे़त्ते़ॽ! हारा, कुगिप् ये़त्‍छिरे़ कुले़क्‌वा कुगिप् लिसि (४००) फोलक् लॽरिक् साप्‍ते़ॽ॥’ 7 खे़न् खाराःत् के़युङ्‌बाल्‍ले़ वेॽस्‍मा मनाःन् सेःन्‍दोसु, ‘खे़ने़ॽ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् सिङ्‌नाःत् के़बत्?’ खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, ‘इङ्‌गाॽग फोलक् हे़न्‍छिङ् (१०००) सिः सिङ्‌नाःत् हुङ्‌मा कत्तुङ्‌लो॥’ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ खे़न् मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽ के़दे़म्‍सक्‍को हारा हे़न्‍छिङ्‌धिक्‍ले़ कुले़क्‌वा कुगिप् ये़त्‍छि (८००) साप्‍ते़ॽ॥’ 8 हे़क्‍केलॽरिक् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा खाराःत् के़युङ्‌बाल्‍ले़ इस्‍वाबा कुयाःम्‍बक्‍किन् निःसुआङ् कुनारा फोःसुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽ से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽनुःल्‍ले़ चाःप्‍पा मे़जोःक्‍लो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌लो, कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याङ्‌साकुन्‍धेरे़ तेःङ्‌जुम् चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् कन् याङ्‌साकुन्‍धेःन् माःत्तिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिम्‍मो लाम्‍दाःक्‍मा के़म्‍बिरिॽरो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाःन् चुक्‍सा पाःन्‍नो लक्‍पे़न्‍साबा चोःक्, खे़ल्‍ले़ यम्‍बा पाःन्‍नो लक्‍पे़न्‌खोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाःन् चुक्‍सा पाःन्‍नो नसाःन्‍साबा मे़जोःक्‍ने़न्, खे़न् यम्‍बा पाःन्‍नोआङ् नसाःन्‍साबा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 11 आत्तिन् मनाःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याङ्‌साकुन्‍धेओए नसाःन्‍साबा मे़बोःङ्‌ने़न्, खे़न् हाःत्‍ले़ से़क्‍खास्‍मा याङ्‌साकुन्‍धेओ लक्‍पे़न्‌पिरुबे? 12 खिनिॽ वेॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ चिगःक्‌वाओए नसाःन्‍साबा के़म्‍बोःक्‍खिन्‍ने़ फाॽग्र, खिनिॽ आबाङेइन्‍नाङ्‌हाःत्‍ले़ के़बिरिॽबे?

13 आत्तिन् सेवारोबाल्‍ले़आङ् ने़प्‍फु दाङ्‌बाहाॽरे़न् थिक्‍ले़ङ्‌मो सेवा चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ थिक्‍किन् चिःत्तुआङ् वेॽस्‍मान् मिःम्‍जि मे़त्तुॽ इग्र थिक्‍किन् इङ्‌धाःङ्‌पिरुआङ् वेॽस्‍मान् हिनाःम् मे़त्तुरो॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु याङ्‌साकुन्‍धेःन् थिक्‍ले़ङ्‌मो सेवा चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥”

ये़सुरे़ वेॽ कुनिसाम्‍हाॽ

14 खे़प्‍मो फरिसिहाॽरे़ ये़सुरे़ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् किनाःन्‍दि मे़बिरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खिःम्‌यक्‍पा मे़वये़॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽग सदादिङ् लाःक्‍कात्‍लक् नुःबा थाःम्‍सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मोबा पाःन्‍निन् निःसुॽरो॥ आत्तिन् पाःन्‍निन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़ खुनिॽ निःमाओ यम्‍लाबा चोःक्, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा चोःक्‍लो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुये़म् थारिक् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌जाःङ्‌हाॽ इङ्‌भन् पोःक्‍खे़, कर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिन्‌से़ःरे़आङ्धो मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो साक्‍के़ल्‍ले़क् लाःप्‍मा मे़गोःत्‍लो॥ 17 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु ताङ्‌साक्‍पे़न्‌ले़क्‍मा पेःक्‍मा उसुरु चोःक्‍पिला, कर साम्‌योथिम् साप्‍लाओ के़बप्‍पा चुक्‍सा कुसाप्‍थिक्‍काङ् मे़माःने़न्‍लो॥

18 हाःत्‍ले़ कुमेःत्तिन् नाॽरुआङ् वेॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुये़म्‍बाःल्‍ले़ नाॽरुमा मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़आङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥”

याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मनाःन् नु लाजरसे़न्

19 ये़सुरे़ याम्‍मो मे़त्तुसि, “उन्‍छेःन् थिक्‍ले़ङ् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ परान्‍ला तेःत् चाक्‍खुर थिक्‌याःन्‍धक् चामुक् थिमुक् चर वये़॥ 20 मनाहाॽरे़ लाजरस मे़प्‍मनाबा याङ्‌घेःक् इसेःङ्‌बा याङ्‌गे़साॽबा मनाःन् मे़दारुआङ् कुलाम्‍धेःप्‍पो मे़युक्‍खुरो॥ 21 खे़ल्‍ले़ चामादे़न्‍नोलाम् मक्‍के़धाःबा कुजिहाॽ चामाआङ् खाःत्‍छिङ्‌मा निङ्‌साङ् चोगुआङ् वये़रो॥ कोःत्‍चोहाॽरे़आङ् कुयाङ्‌घेःक्‍किन् मे़लागु मे़बिरुरो॥ 22 खे़न् याङ्‌के़साॽबा लाजरसे़न् स्‍ये़आङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़बक्‍खु मे़देॽरुआङ् अब्राहामरे़ कुबेसाङ् मे़युक्‍खु॥ खे़न् याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न्‍नाङ् स्‍ये़आङ् मे़लुप्‍तु, 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पेआङ् साॽरिक् तुक्‍खे च्‍ये़॥ खे़न् माःङ्‌घा ओमये़ल्‍ले़ लाजरसे़न् अब्राहामरे़ कुभक्‍तुङ्‌ङो युङे़बा निःसुरो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाल्‍ले़ अःक्‍ते़र मे़त्तु, ‘पानुदिङ् आम्‍बे, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽआङ् लाजरसे़न् कॽयो पाङ्‌घे़ युःसे़ॽओ॥ कुहुक्‍चोःन् च्‍वाःत्तो निःप्‍सुआङ् आल्‍सोःप्‍पाल्‍ले़ कुसम्‍मो थाःसु पिआनिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मिराःक्‍को इङ्‌गाॽ साॽरिक् तुक्‍खे चाआर याःक्‍कारो॥’ 25 कर अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, ‘आस्‍साःए, निङ्‌वाॽ इःत्ते़ साॽरे़, खे़ने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वये़ल्‍ले़ सुक्‍खेवाओ के़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कन् लाजरसे़न् तुक्‍खेवाओए वये़, कर आल्‍लो खुने़ॽ सुक्‍खेवाओ वाॽ, खे़ने़ॽ तुक्‍खे के़जर के़याक्‍लो॥ 26 खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् खिनिॽ के़वयिबादे़न्‍नो आनिगे़ युःमा मे़सुक्‍तुम्‍बान्, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् आनिगे़ वयिगे़बादे़न्‍नो थाङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍ल फाॽआङ् आनिॽ लुम्‍मो कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत् ने़रो॥’

27 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ पाःत्तु, ‘आम्‍बे, हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़न् आम्‍बारे़ कुहिम्‍मो पाङ्‌घे़ आबिरे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥ 28 खे़प्‍मो ङासि आम्‍भुॽ आन्‍साॽसि मे़वाॽ, हाराॽ खे़ङ्‌हाॽ कन् तुक्‍खेवादे़न्‍नो मे़न्‍दाःने़न्‍ल फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिरुसिनिरो॥’

29 कर अब्राहामरे़ खे़न् नोगप् पिरु, ‘खे़ङ्‌हाॽरे़ मोसा नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़न् साप्‍पन्‍हाॽ मे़गत्तुॽ, हाराॽ खे़न् मे़घे़प्‍सुनिरो॥’

30 कर खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, ‘हे़क्‍के मे़ःन् आम्‍बे, कुभा मनाहाॽ के़सिःबोलाम् कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःङ्‌ङाङ् मे़बेःक्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुआङ् खुनिॽ लायोलाम् मे़हिन्‍नाङ् मे़हिङ्‌लो॥’

31 कर अब्राहामरे़ खे़न् नोगप् पिरु, ‘मोसा नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ साप्‍पन्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुआङ् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍ने़ फाॽग्र, कुभा मनाहाॽ के़सिःबोलाम् कुहिङ्‌वे़त् मे़बोःङ्‌ङाङ् मे़बेःक्‍साङ् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥’ ”

17

लायो नु ले़प्‍मि

मत्ति १८.६-७, २१-२२, मर्कुस ९.४२

1 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “लायोओ के़धाःबा पाःन्‍हाॽ ताःएरो, कर खे़न् पाःन्‍हाॽ के़दाःप्‍पा मनाहाॽग मे़जिःत्ते़ मे़स्‍ये़रो॥ 2 कन् चुक्‍सा हिन्‍जाॽधिक् लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌बाङ्‌ग कुनिःङ्‌मो लुम्‍सुम्‍मिन् फोःम्‍माआङ् वरक्‍को लाप्‍फुमाल्‍ले़ए नुःबा पोःङ्‌लो॥ 3 सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! के़न्‍साॽरे़ खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो चोगुने़ फाॽग्र खे़न् फे़ःक्‍ते़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुलायोलाम् हिन्‍छिङ्‌ने़ फाॽग्र ले़प्‍मि पिरे़ॽओ॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थिक् ये़न्‍नो नुसि ले़ङ् के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो चोगुआङ् नुसिले़ङ्‌ङे इङ्‌गाॽ हिन्‍दाङ्‌फाॽआङ् पाःत्तुॽने़ फाॽग्र ले़प्‍मि पिरे़ॽओ॥”

नसाःन्

5 सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ दाङ्‌बा ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ नसाःन्‍निन् फोःसे़ आबिरे़ॽओ॥”

6 हे़क्‍केःल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तुसि, “खिनिॽ नसाःन्‍निन् यःङ्‌गेॽ याॽरिःम्‍बाधिक् याःत्‍छाङ् कन् खःक्‍सेॽबुङ्‌मान् ‘हाॽयाक्‌आगे़ॽआङ् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌ङे़ॽ’ के़मे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ के़मे़त्तुम्‍बा कुइसिःक् चोगुॽरो॥”

नसाःन्‍साबा सेवारोबा

7 “खिनिॽओ हाःत्‍ले़ के़क्‍चु के़धोःङ्‌बा सेवारोबान् इग्र मे़ल्‍लुक् चागे़राम्‍बे़न् याःम्‍बक्‍कोलाम् नुःङ् ताःल्‍ले़ ‘हाराॽ फे़रे़ॽआङ् चाजासे़ युङ्‌सिङ्‌ङे़ॽ’ ” के़मे़त्तुम्‍बे? 8 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा “चामा थुङ्‌मा यारिप् चोगे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् फॽइ युप्‍सिङ्‌ङे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ चामा थुङ्‌मा मे़न्‍छुःत्ते थारिक् हाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् खे़ने़ॽ चे़ॽ के़म्‍मे़त्तुम्‍मिम्‍बि? 9 कुसेवारोबाल्‍ले़ नुःरिक् याःम्‍बक् चोगु फाॽआङ् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् ओबे़ नुःरिक् सेवा के़मे़त्ताङ्‌लो फाॽआङ् मे़त्तुबि?” 10 “खिनिॽआङ् मे़प्‍मनाबा याःम्‍बक् के़जोगुम् के़सुरुम्‍ने़ फाॽग्र अक्‍खे पाःत्ते़म्‍मे़ॽ, ‘आनिगे़ग कुसुम् मे़न्‍दम्‍मनाबा के़सेवारोबासिगे़रो॥ आनिगे़ग के़बाःत्तुबा हे़क्‍केरक् चोगुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥’ ”

ये़सुरे़ थिबोःङ् मनाहाॽ वेःन्‍दुसिॽ

11 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ गालिल नु सामरियारे़ कुलुम्‍मो पोःक्‍खे़र पे॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् थिक् पाङ्‌भेॽ कुबेसाङ् के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो थिबोःङ् लोगेॽ तुक्‍माल्‍ले़ याङ्‌घुसिबाहाॽ तुमुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ माःङ्‌घा मे़ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् 13 यम्‍बा इक्‍लाओ मे़अःक्‍ते़, “दाङ्‌बा ये़सुए, आनिगे़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़ॽआङ् आनुःसे़ॽओ॥”

14 ये़सुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “पेगे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़सा लोगेॽ तुक्‍मोलाम् मे़नुःरे़रो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् थिक् के़दुक्‍पाल्‍ले़ खुने़ॽ नुःरे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् यम्‍बा इक्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर नुःक्‍खे़ त्‍ये़रो॥ 16 खे़न् ये़सुरे़ कुलाङ्‌जक्‍पो साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ल नोगे़न् पिरुरो॥ खे़ङ्‌ग सामरि सुवाङ्‌स्‍मा वये़रो॥ 17 ये़सुरे़ पाःत्तु, “कन् तुक्‍मोलाम् के़वेःप्‍पाहाॽग थिबोःङ्‌ने़ (१०) मे़वये़, कर वेॽ फाङ्‌सिहाॽ (९) आत्तान् मे़बेबे? 18 आक्‍खेआङ् कन् लत्‍छा थिम्‍मे़न्‍दङ् मनाःन्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिमिदिङ् पिसे़ नुःक्‍खे़ त्‍ये़बे?” 19 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पोगे़ॽआङ् पेगे़ॽओ॥ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़नुःसे़रो॥”

निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन्‌ताःर पत्

मत्ति २४.२३-२८, ३७-४१

20 थिक् ये़न् फरिसिहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़ ताःबे?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् निःमनाबा मिक्‍सेःन्‍नु मे़दाने़न्॥ 21 हाःत्‍ले़आङ् ‘खे़न् खे़त्‍ना वाॽ, कत्‍ना वाॽ’ फाॽआङ् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्॥ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग खिनिॽ लुम्‍मोए वाॽरो॥”

22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल अक्‍तङ्‌बा ये़म्‍मिन् ताःर पत्‍लो, खे़न् ये़म्‍मोग मे़न्‍छाम्‍साःन् कुये़न्‍नो हे़क्‍केए खिनिॽ ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, कर के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍लो॥ 23 मनाहाॽरे़ खुने़ॽ खे़त्‍ना वाॽ, खुने़ॽ कत्‍ना वाॽ लॽरिक् के़म्‍मे़त्तिल्‍ले़ खुने़ॽ कुओमे़त्‍छे़ मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुये़म्‍मिङ्‌ग साःम्‍भे ले़क्‍किल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पाल्‍ले़ थिक् कुयाओनु वेॽस्‍मा कुयाओ थारिक् थोॽरुबा कुइसिःक् के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुॽरो॥ 25 कर काक्‍नु तगि मे़न्‍छाम्‍साःन् साॽरिक् तुक्‍खे चाःॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़नाॽरुरो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् नुःङ् युःल्‍ले़ नुहारे़ कुये़म्* हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ 27 नुहाःन्‌वालाधाओ लाःसे़आङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो यम्‍बा वादोःक्‍मा थाङे़आङ् काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ मे़निःबे़ मे़स्‍ये़, कर खुने़ॽ वालाधाओ लाःसे़बा ये़न् थारिक् मनाहाॽ मे़जर मे़धुङुर हे़क्‍क्‍याङ् मेःक्‍खिम् मे़जोगुर मे़वये़॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् लुते़ल्‍ले़ कुये़म्‍मोआङ्* हे़क्‍केए पोःक्‍खे़॥ मनाहाॽरे़ मे़जर मे़धुङुर मे़वये़, खे़ङ्‌हाॽ चिगःक्‌वा सङ्-इङ्‌नु, इक् मःनु, हिम्‍धाःङ् चोःक्‍नु मे़वये़रो॥ 29 कर लुतरे़ सदोम ये़क्‌यक्‍किन्‌ले़रुआङ् पेःल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् मिराःक् नु थाबुःन् थ्‍ये़आङ् काक् मनाहाॽ मे़क्‍खुसिरो॥ 30 हे़क्‍केलॽरिक्‍के मनाहाॽ यारिप्‌मे़बोःङ्‌ङे मे़वाॽइल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍साःन् ओसेःन्‍दाङ्‌पोःङ्‌लो॥

31 खे़न् ये़म्‍मो हिम् सम्‍दाङ् के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम् सिगाङ् मे़लाःत्‍ने़न्‍ल, हे़क्‍क्‍याङ् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो के़वाॽबा मनाःन् चिगःक्‌वा लाःसे़ हिम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 32 लुतरे़ कुमेःत्तिन् युम् सित्‍लाङ् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ!* 33 हाःत्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् से़ःप्‍तुङ्‌लॽ, खे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् मासुॽरो, कर हाःत्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निन् मासुॽ, खे़ल्‍ले़ से़ःप्‍तुॽरो॥ 34 खे़न् से़न्‍दिक् ने़प्‍फु मनाहाॽ सोरिक् ने़सिॽ, थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् ने़ लाःत्‍लो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍फु मे़न्‍छुमाहाॽ लुङ्‌सुम्‍मो याॽयुःत्‍नु युङ्‌सिल्‍ले़ थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान् युङ्‌लाःत्‍लो॥ 36 ((ने़प्‍फु मनाहाॽ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो याःम्‍बक् चोःक्‍सिर याक्‍सिॽ, थिक्‍किन् तेॽ, वेॽस्‍मान्‌वाॽ लाःत्‍लो॥))”

37 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कन् आत्तो पोःङ्‌बाबे?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “किदाबाहाॽ मे़जुम्‍मिल्‍ले़ खे़प्‍मो सिनुःन्‌ने़ के़लॽबा पाःन्‍निन्‌कुसिङ्‌निःप्‍मनाबा हे़क्‍के, कन्‌मिक्‍सेःन्‍हाॽ पोःङ्‌ङिल्‍ले़ कुनुप्‍मा ये़म्‍मिन्‌निःत्ताङ्‌वाॽ फाॽआङ्‌के़निःसुम्‍लो॥”*

18

मेमेदुमा नु खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़न् खे़दाॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए तुवा चोःक्‍मा पोःङ्, आप्‍फाल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ सोःम्‍मा मे़नुॽने़न् लॽरिक् हुॽमासि फाॽआङ् लत्‍छा खे़दाॽ मे़त्तुसि॥ 2 “थिक् ये़क्‌यक्‍को लत्‍थिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌नु मे़ङ्‌गिःमनाबा, आत्तिन् मनाःन्‍नाङ् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिमनाबा खासे़न्‍लोःम्‍बाधिक् वये़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् ये़क्‌यक्‍को मेमेदुमा‌धिक्‍काङ्‌वये़॥ खे़न् ए़त्‍ले़ङ् खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍लो त्‍ये़र आप्‍तिक् याप्‍मि के़गुःप्‍पाल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खासे़न् लोःन्‍दाङ् पिराङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तुर वये़रो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ तगिग खे़न् खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़ कोजाक् मे़मे़त्तुन्, कर याङ्‌सि अक्‍खेलॽरिक् कुनिङ्‌वाॽओ इःत्‍छिङ्‌, ‘इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नुआङ् मे़गिआन्, आत्तिन् मनाहाॽआङ् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुङ्‌सिङ्‌ङिन्, 5 कर कन् मेमेदुमान्‌खासे़न् मे़लोःन्‍दुङ्‌ङिन् मे़बिरुङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र ए़त्‍ले़ङ् साॽरिक् तुक्‍खे चाःत्ताआङ् से़त्ताबा पोःक्‍खे़॥ आल्‍ल खे़न् खासे़न् लोःम्‍मा पिमा पोःक्‍खे़रो॥’ ”

6 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खे़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ 7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कुमनाहाॽ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् मे़हाःप्‍ल तुवा चोःक्‍कि पेलि मे़भाक्‍किल्‍ले़, खुने़ॽ से़क्‍खासाङ् कुमनाहाॽ खासे़न् मे़लोःन्‍दुन् मे़बिरुन्‍सिन्‍नाङ्‌खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ खे़म्‍घे़म्‍लक् लाप्‍तुसिॽबि? 8 हे़क्‍के मे़ःन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ हाराए खासे़न् लोःन्‍दुबिरुसिॽरो॥ कर मे़न्‍छाम्‍साःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ताःल्‍ले़ कप्‍मो नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ तुमुसिॽबि?”

फरिसि नु एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाल्‍ले़न् खे़दाॽ

9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ इङ्‌गाॽरक् साम्‌योनिबा के़लॽबाआङ् वेॽ मनाहाॽ हिनाःम् के़मे़प्‍पा मनाहाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि– 10 “ने़प्‍फु मनाहाॽ माङ्‌हिम्‍मो तुवा चोःक्‍से़ पेसि॥ खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍थिक्‍किन्‌फरिसि नु वेॽस्‍मान् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा वये़॥ 11 खे़न् फरिसिःन् एःक् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् तुवा चोगु, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, इङ्‌गाॽ नोगे़न् पिने़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ वेॽस्‍मा मनाहाॽ हे़क्‍के, साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् याङ् के़भोःङ्‌बा, मना ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़मे़प्‍पा, चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा, हे़क्‍क्‍याङ् कन् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बा हे़क्‍के इङ्‌गाॽ मे़जोःक्‍कान्‍लो॥ 12 इङ्‌गाॽ ये़त्‍नाम्‍ले़ निले़ङ् चाःने़त्तो युङ्‌ङाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌बा थगुङ्‌बा के़रे़क्‍ले़न् थिबोःङ्‌लक् पिने़रो॥’

13 कर खे़न् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बे़ङ्‌ग माःङ्‌घा ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ्‌ङाङ् ओमे़म्‍मए कुसङ्‌बे़न् हिप्‍तुर हाबे़र अक्‍खे पाःत्तु, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ, इङ्‌गाॽग लायोबाआरो॥’ 14 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, कन् एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बे़ङ्‌ग फरिसिःन्‍नुःल्‍ले़ साम्‌योनिबा पोःक्‍खे़आङ् कुहिम्‍मो पेरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःन् थाःङ्‌धाःङ् यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्, खे़न् चुङ्‌जिगे़न् पोःङ्‌लो॥ आत्तिन् चुङ्‌जिगे़न् ले़ङ्‌सिङ् खे़न्‍निन् यम्‍बलाबा पोःङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ हिन्‍जाबित्‍छाहाॽ मुॽइसाम् पिरुसिॽ

मत्ति १९.१३-१५, मर्कुस १०.१३-१६

15 आल्‍ल खे़प्‍मो मनाहाॽरे़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽआङ् हाराॽ खुनिॽ सम्‍दाङ् ये़सुरे़ हुक् ने़स्‍सुआङ् मुॽइसाम् पिरुसिर फाॽआङ् मे़दारुसि, कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् खे़न् के़दाःप्‍पाहाॽ मे़भे़ःक्‍तुसि॥ 16 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ उःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, “कन् हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा फाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् हिन्‍जाॽबित्‍छा हे़क्‍तङ्‌बाहाॽरे़न्‍नेरो॥ 17 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ हे़क्‍के कुदोःप्‍मा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् मे़दाःक्‍तुन्, खे़न् खे़प्‍मो लाःप्‍मा मे़घोःने़न्‍लो॥”

याङ्‌साकुन्‍धेसाबा नु निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्

मत्ति १९.१६-२९, मर्कुस १०.१७-३०

18 खे़प्‍मो सुहाङ्‌युक्‍पाधिक् त्‍ये़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “के़नुॽबा सिक्‍साम्‍बे, आक्‍तङ्‌बा नुःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुङ्‌बे?”

19 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “थेआङ् इङ्‌गाॽ के़नुॽबा के़मे़त्ताबे? के़नुॽबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् वाॽरो॥ 20 खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़ले़स्‍सुआङ् के़वाॽ–‘याप्‍मि से़प्‍मा मे़नुॽने़न्, चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, खुःम्‍मा मे़नुॽने़न्, इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् पा-मा इङ्‌धाःङ् पिमासिए पोःङ्॥’ ”

21 खे़न् मनाःल्‍ले़ नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे, कन् के़रे़क् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ हिन्‍जाॽ वयाङ्‌ङाङ्धोए इःत्तुङ् नाःत्तुङ्ल वाॽआरो॥”

22 ये़सुरे़ खे़न् खे़प्‍सुआङ् मे़त्तु, “आल्‍लसाङ् खे़ने़ॽ याःम्‍बक्‍थिक्‌चोःक्‍मा के़गत्तुॽरो॥ खे़ने़ॽ के़गत्तुबान्‌के़रे़क् सङ्‌घे़देःसे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो याङ्‌साकुन्‍धे के़घोःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़रे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 23 कर खुने़ॽ खे़न् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुल्‍ले़ साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग आत्तात्तान्‍ने याङ्‌साकुन्‍धेसाबा वये़रो॥

24 ये़सुरे़ खे़न् ओमे़त्तुआङ् पाःत्तु, “याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽग निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मा साॽरिक् साक्‍लो! 25 से़क्‍खाए याङ्‌साकुन्‍धेसाबे़न् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मानुःल्‍ले़ उमेःन् सम्‍मेःत्तिल्‍ले़ कुहङ्‌ङो लाःप्‍मा उसुरु चोःक्‍लो॥”

26 कन् पाःन् के़घे़म्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ हाःत् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍पाबे?”

27 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागि सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा पाःन्‍हाॽग, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सुक्‍तुॽरो॥”

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ पाःत्तु, “आनिगे़ हिम्‍धाःङ् ले़रुम्‍बे़आङ्‌खे़ने़ॽ तिम्‍मासिगे़आङ् वयिगे़रो॥”

29 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‌रे़ लागि हिम्‍धाःङ्, मेःत्, फुॽनुसाॽहाॽ, मा-बाहाॽ, इग्र हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ के़ले़प्‍पाहाॽरे़ 30 कन् हिङ्‌मन्‍नो खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मो मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥”

ये़सुरे़ याम्‍मो कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

मत्ति २०.१७-१९, मर्कुस १०.३२-३४

31 ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुसिआङ् मे़त्तुसि, “आल्‍ल खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, आनिॽग यरुसले़म थो आबेःक्‍ल आबत्‍लो॥ खे़प्‍मो उन्‍छेःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़साप्‍तुबा के़रे़क् पाःन्‍निन् के़त्‍लो॥ 32 खुने़ॽ मे़दे़म्‍सुआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़बिरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरुॽ, कुनामे़धासुॽ, थ्‍याःत् मे़धोःक्‍तुॽ, ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुआङ्‌मे़से़रुॽ, 33 हे़क्‍केसाङ् सुम् ये़न् एगाङ् खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌लो॥”

34 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् खे़ङ्‌हाॽरोलाम् माॽरे़आङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् खुनिॽ निङ्‌वाॽ सिगाङ् मे़बेने़न्‍लो॥

ये़सुरे़ मिक्‍फःम्‍बा चागे़नाःक्‍पे़न् वेःन्‍दुॽ

मत्ति २०.२९-३४, मर्कुस १०.४६-५२

35 ये़सुःन् ये़रिहो ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो मिक्‍फःम्‍बाधिक् चानाःक्‍कि लाम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ् युङे़॥ 36 खे़ल्‍ले़ कुबेसाङ्‌नु मनाहाॽ मे़बेःक्‍ल मे़बत् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् थेःन्‍ने़ पोःङ्‌ल पप्‍पे फाॽआङ् मनाहाॽ सेःन्‍दोसुसि॥

37 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् नोगप् मे़बिरु, “नासरतस्‍मा ये़सुःन् पेःक्‍ल पत्‍लो॥”

38 खे़ल्‍ले़ अःक्‍ते़र अक्‍खे पाःत्तु, “दाउदरे़ कुस्‍साः* ये़सुए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ॥”

39 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् लाम्‍लो के़बेःक्‍पा मनाहाॽरे़ “स्‍वाःत्‌युङे़ॽ” मे़मे़त्तुर खे़न् मे़भे़ःक्‍तु, कर खे़ल्‍ले़ आल्‍लसाङ् साॽरिक् “दाउदरे़ कुस्‍साःए, इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ” पाःत्तुर अःक्‍ते़॥

40 ये़सुःन् खे़प्‍मो ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़न् चागे़नाःक्‍पे़न् कुबेसाङ् मे़दारुनि फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् ये़सुरे़ कुबेसाङ् त्‍ये़आङ्‌ 41 ये़सुरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ थे़मा चोगुङ् पिने़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबे?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌ङार॥”

42 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निल्‍ले़ के़नुसे़आङ् के़वाॽरो॥”

43 खिमो खे़न् निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर ये़सुरे़ कुएगाङ् थासिङ्‌लो॥ मनाहाॽरे़आङ् खे़न् मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥

19

ये़सुःन् नु जक्‍कै

1 ये़सुःन् ये़रिहो ये़क्‌यक्‍लाम् पोःक्‍खे़र पेर पत्‍छे़॥ 2 खे़न् ये़क्‌यक्‍को जक्‍कै मिङ् के़वाःप्‍पा याङ्‌साकुन्‍धेसाबा तुम्‍एःङ्‌याङ् के़भोःङ्‌बाधिक् वये़॥ 3 ये़सुःन् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽआङ् ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् ये़सुरे़ कुओमे़त्‍छे़ पे, कर ताङ्‌सा चोगे़बाल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़धेःक्‍तुआङ् निःमा मे़सुक्‍तुन्॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ तगि पेआङ् ये़सुरे़ कुओमे़त्‍छे़ लाम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा पःत्‍छेॽबुङ्‌मो लाःसे़आङ् युङ्‌सिङ्॥ 5 ये़सुःन् खे़प्‍मो के़रे़ल्‍ले़ थो ओमये़आङ् मे़त्तु, “जक्‍कैए, खे़ने़ॽ हारा थ्‍ये़ॽओ॥ आइन् इङ्‌गाॽ के़हिम्‍मो ने़आबारो॥”

6 हे़क्‍केःल्‍ले़ जक्‍कैन्‌यो थ्‍ये़आङ् कुसिराॽ पधाङ्थाङे़र ये़सुःन् कुहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा पिरु॥ 7 खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ ये़सुःन् लायोबाल्‍ले़ कुहिम्‍मो याङ्‌धोःक्‍से़ पेरो फाॽआङ् कानाक्‍नाक् मे़लॽरे़रो॥

8 याङ्‌सि जक्‍कैःन् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा याङ्‌साकुन्‍धेःन् कुभ्रे़ःङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ हाःत्तुङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽ इङ्‌ले़क् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् यरिक् याङ् फोःक्‍खुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआ, खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ लिसि ले़ङ् थारिक् नुःक्‍तुङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥”

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तु, “आइन् कन् हिम्‍सयङ्‌ङिल्‍ले़ से़न्‍लप् खोःसुआङ् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ जक्‍कैःन्‍नाङ् अब्राहामरे़न्‍ने कुमुॽइदाङ्‌सारो॥ 10 मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोओ के़माबाहाॽ कोःप्‍मा नु हिङ्‌मासि फाॽआङ् त्‍ये़बारो॥”

साम्‍म्‍याङ् याङ्‌इत्‍छिल्‍ले़न्‌खे़दाॽ

मत्ति २५.१४-३०

11 कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् ये़सुरे़ वेॽस्‍मा खे़दाॽधिक् मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ यरुसले़म निःत्ताङ् मे़गे़रे़आङ् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् खिमो ताः फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् मे़वये़रो॥ 12 “हाङ्‌गे़म्‍बासाःधिक्‌माःङ्‌घा लाजेॽओ हाङ् चोःक्‍मा युक् खोःमा फाॽआङ् लाम्‍दिःक् चोगे़रो॥ 13 खुने़ॽ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि थिबोःङ् कुसेवारोबाहाॽ उःत्तुसिआङ् लत्‍छा लत्‍छा साम्‍म्‍याङ् याङ्* पिरुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, ‘इङ्‌गाॽ मे़न्‍नुःङ् मे़न्‍दाए थारिक् कल्‍ले़ ले़ङ्‌हङ् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥’ ” 14 कर कुयक्‌युङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़जिःत्तुआङ् कुएगाङ् कुएगाङ् “कन् मनाःल्‍ले़ आनिगे़ सम्‍दाङ् हाङ् चोगुबा सिराॽ मे़धाङ्‌ङिन्‍लो” मे़बाःत्तुर इङ्‌साबाहाॽ मे़बाङ्‌घुसि॥

15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ हाङ्‌युक् खोःसुआङ् नुःक्‍खे़ त्‍ये़रो॥ आल्‍ल खुने़ॽ याङ् पिरुसिबा कुसेवारोबाहाॽ उःत्तुसिआङ् ले़ङ्‌हङ् के़जोगुम्‍माङ् आक्‍खे़म्‍म्‍याक् याङ् के़धगुम् फाॽआङ् सेःन्‍दोसुसि॥ 16 थिक्‍सिगेःक्‍पा सेवारोबाल्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ के़याङ्‌धिक्‍किल्‍ले़ वेॽ थिबोःङ् याङ् थगुङ्‌ङाङ्‌वाॽरो॥” 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “नुःरे़रो आसेवारोबे, साॽरिक् नुःबा के़जोगुरो! खे़ने़ॽ थिबोःङ् ये़क्‌यक् सम्‍दाङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बा के़बोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चुक्‍सा पाःन्‍नो नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़रो॥” 18 हे़क्‍क्‍याङ् निसिगेःक्‍पा सेवारोबाल्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ के़याङ्‌धिक्‍किल्‍ले़ वेॽ ङासि याङ् थगुङ्‌ङाङ्‌वाॽरो॥” 19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽआङ् ङासि ये़क्‌यक् सम्‍दाङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बा के़बोःङ्‌लो॥” 20 हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा सेवारोबाल्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, के़याङ्‌धिक्‍किन्‌बा कप्‍मो वाॽरो, के़याङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ तेःत्तो सुङुङ्‌चिक्‍खुङ्‌ङाङ् कत्तुङ्‌लो॥ 21 खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ किसाङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़जिःप्‍पा के़जोःक्॥ खे़ने़ॽ के़म्‍बिरुन्‍सिन्‍बान् के़नाःक्‍तुसिॽ, के़न्‍देःसुम्‍बान् के़सुप्‍सुॽरो॥” 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् सेवारोबान् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ ताक्‍के़भे़ॽबा सेवारोबे! आल्‍ल बा खे़ने़ॽ के़बाःन्‍नोलाम् आप्‍तिक् कुःत्‍ने़ॽरो॥ इङ्‌गाॽ थे मे़बिरुङ्‌ङिन् बा खे़न् नाःक्‍तुङ्, थे़मा मे़देःसुङ्‌ङिन् खे़न् सुप्‍सुङ् फाॽआङ् खे़ने़ॽए निङ्‌वाॽ के़गत्तुरो॥ 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् आयाङ्‌ङिन् थेआङ् सिङ्‌नाःत् के़गे़बाहाॽरो के़न्‌युक्‍खुन्? इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ आयाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साग खोःसुङ्‌बा वये़॥” 24 खे़न् हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो के़ये़प्‍पाहाॽ मे़त्तुसि, “खे़ल्‍ले़ कत्तुबा याङ्‌इत्‍छिःन्‌नाप्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् थिबोःङ् याङ्‌इत्‍छि के़गप्‍पे़न्‌पिरे़म्‍मे़ॽओ॥”

25 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ल्‍ले़ग आन्‍दे़ःन्‍छा थिबोःङ् याङ् कत्तुङ्‌ग!”

26 हे़क्‍केःल्‍ले़ हाङ्‌ङिल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, के़गप्‍पाल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् खोःसुॽरो, कर हाःत्‍ले़ मे़गत्तुन्, खे़ल्‍ले़ कत्तुबान्‍नाङ् नाप्‍लो॥ 27 आल्‍ल इङ्‌गाॽ खुनिॽ सम्‍दाङ् हाङ् चोगुङ्‌नि फाॽआङ् खुनिॽ सिराॽ मे़न्‍धाङ्‌मनाबा आनिङ्‌मिहाॽ कप्‍मो तारे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् इङ्‌गाॽ आदगिए से़रे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥”

ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो मिमिदिङ्‌नु लाःत्

मत्ति २१.१-११, मर्कुस ११.१-११, युहुन्‍ना १२.१२-१९

28 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तु सुरुआङ् यरुसले़म ले़प्‍माङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि तगि थासिङ्‌लो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ बे़थफागे नु बे़थानि पाङ्‌जुम्‍हाॽरे़ निःत्ताङ् के़रे़ल्‍ले़ जैतुन कोःक्‍माओ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, 30 “खिन्‍छिॽ तगाङ्‌बा पाङ्‌भेॽओ पेसे़ॽ॥ खे़प्‍मो के़लाःत्‍छिल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‌युक्‍के के़वाॽबा अदङ्‌साधिक् इमे़घेःक्‍खुआङ् ये़प्‍पा के़दुम्‍सुॽ॥ खे़न् ले़रे़त्‍छे़ॽआङ् कत्‍ना फे़त्ते़त्‍छे़ॽ॥ 31 मनाहाॽरे़ थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे फाॽआङ् सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍सिने़ फाॽग्र कङ्‌ग दाङ्‌बान् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽ फाॽआङ् मे़त्ते़से़ॽओ॥”

32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेसिल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍के से़क्‍खाए अदङ्‌साःन् निःसे़त्‍छु॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् ले़रे़त्‍छुर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ खे़प्‍मो कुन्‍दाङ्‌बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् सेःन्‍मे़दोसुसि, “थेआङ् कन् अदङ्‌साःन् के़ले़त्‍छुबाबे?”

34 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “कङ्‌ग दाङ्‌बान् चाहाबा चोगे़आङ् वाॽरो॥”

35 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् अदङ्‌साःन् ये़सुरो तारे़त्‍छुआङ् अदङ्‌साःल्‍ले़ कुएःक्‍को खुनिॽ तेःत्‍हाॽ मे़भे़सु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़न् सम्‍दाङ् मे़युक्‍खुरो॥ 36 खे़न् युक्‍तुआङ् पेःल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ लाम्‍मो मे़भे़सुर खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो॥

37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् जैतुन कोःक्‍माओलाम् सङ्‌माङ् थाःमा के़बोःङ्‌बा ते़न्‍नो के़प्‍मा इःत्ते़आङ् वये़ल्‍ले़ यरिक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़निःसुबान्‌मे़इःत्तुआङ् मे़सःत्ते़र यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःमा मे़हेःक्‍तु–

38 “यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबा हाङ्‌ङिन्

मुॽइसाबा पोःङ्‌लरो॥

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो सनारुङ् पोःङ्‌लरो,

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लरो॥”

39 कर खे़प्‍मो मनालुम्‍मो के़वाॽबा कुभा फरिसिहाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽ हे़क्‍के मे़बाःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् फे़ःक्‍ते़से़ॽओ॥”

40 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ स्‍वाःत् मे़युङ्‌ङिल्‍ले़ग कन् लुङ्‌हाॽआङ् मे़सःत्ताङ् मे़बाःत् मे़लःन्‍लो॥”

ये़सुःन् यरुसले़मरे़ कुलागि हाःप्

41 कर ये़सुःन् यरुसले़म ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् के़रे़ल्‍ले़ खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् ओमे़त्तुआङ् हाबे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌अक्‍खे पाःत्तु, 42 “आल्‍ल खिनिॽग सनारुङ् खोःमा माराम्‍मिन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍मिल्‍ले़ पोःक्‍खे़बारो, कर कन् के़रे़क्‍ग के़मिक्‍साओलाम् थेःक्‍सिङ्‌बेआङ् वाॽरो॥ 43 आल्‍ल के़निङ्‌मिहाॽरे़ खे़ने़ॽ काक् पिसाङ्‌लाम् के़म्‍गप्‍पाङ् खिरि के़म्‍धेःक्‍काङ् चिहुॽ के़म्‍हुॽबा ये़म् तार पत्‍लो॥ 44 खे़ने़ॽ के़म्‌य के़म्‍लुःन्‍नाङ् के़स्‍साःहाॽनु खाम्‍मो के़म्‍दङ्‌लो॥ थिक् लुङ् सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌ङिन्‍ने पक्‍मे़न्‍धने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ने़ॽ के़से़ःप्‍से़ ये़बा सुये़म्‍मिन् के़नाॽरुरो॥”

ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो पेःक्

मत्ति २१.१२-१७, मर्कुस ११.१५-१९, युहुन्‍ना २.१३-२२

45-46 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो लाःसे़आङ् खे़प्‍मो ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिर नाःप्‍मा लःप्‍मा हेःक्‍तुसि, “साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, ‘इङ्‌गाॽ आहिम्‍मिङ्‌ग तुवा चोःक्‍मा हिम् पोःङ्,’* कर खिनिॽग फाःन्‍दाहाॽ चिङ्‌सिङ्‌मा ते़न् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो!”

47 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थिक्‌याःन्‍धक् माङ्‌हिम्‍मो निसाम् हुॽरुसिरो॥ कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ से़प्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, 48 कर आप्‍तिक् कुःप्‍मा पाःन् थेआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़ङ्‌घोःसुन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ग खुने़ॽ हुॽरुसिबा निसाम्‍हाॽ खुनिॽ सिराॽ थाङे़र मे़घे़प्‍सुरो॥

20

ये़सुरे़ कुयुक्

मत्ति २१.२३-२७, मर्कुस ११.२७-३३

1 थिक् ये़न् ये़सुरे़ माङ्‌हिम्‍मो निसाम् हुॽरुसिर सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगुर यागे़॥ खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुर सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽ? कन् युक्‍किन् हाःत्‍ले़ के़बिरे़? आमे़त्ते़ॽ॥”

3 ये़सुरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽआङ् लत्‍छा सेःन्‍लाप्‍थिक् सेःन्‍दोःनिङ्‌लो॥ 4 युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिमा कुयुक्‍किन् आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बाबि, इ मनालाम्बि? आमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!”

5 खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ लुम्‍मो पाःन् मे़धक्‍ते़र अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽ ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, थेआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् सेःन्‍आलाप्॥ 6 कर ‘मनाहाॽलाम्‌’ आमे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, मनाहाॽरे़ आनिॽ लुङ्‌ङिल्‍ले़ आम्‍बःत्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ युहुन्‍नाःङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा फाॽआङ् निस्‍सेए मे़इःत्तुॽरो॥” 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”

8 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र थे़मा युक्‍किल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् खे़न् इङ्‌गाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥”

फे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़न् खे़दाॽ

मत्ति २१.३३-४६, मर्कुस १२.१-१२

9 ये़सुरे़ मनाहाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि, “उन्‍छेःन् मनाधिक्‍ले़ लत्‍छा इक्‍को चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ लेःत्तुआङ् कुभ्रे़ःङ् लक्‍को खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् इक्‍मसाबाहाॽ पिरुसिआङ् खुने़ॽ यरिक् ये़म् थारिक् वेॽ लाजेॽओ पे॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ तुप्‍मा ये़म् त्‍ये़ःल्‍ले़ कुलक् लाःसे़ कुसेवारोबाधिक्‌इक्‍मःबाहाॽरो पाङ्‌घुरो॥ कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ खुने़ॽग मे़हिप्‍तुआङ् थेआङ् मे़म्‍बिए हाबा मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो निसिगेःक्‍पा सेवारोबान् लक् ताःक्‍से़ पाङ्‌घु, कर खे़न्‍नाङ् खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ मे़हिप्‍तुर कुजाःत्‍थि मे़देःसुआङ् कुघाले़म् मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ 12 याम्‍मो आल्‍लसाङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा कुसेवारोबान् लक् ताःक्‍से़ पाङ्‌घु, कर खे़न्‍नाङ् खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ मे़घाःन्‍दुआङ् मे़नाःत्तु मे़देःसुरो॥

13 आल्‍ल चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बान् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌, ‘इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌बाबे? आल्‍ल इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा आस्‍साःन् पाङ्‌घुङ्‌॥ खुने़ॽ मे़निःसुआङ्‌ग कुना मे़साॽरुबिला॥’

14 कर खे़न् इक्‍मसाबाहाॽरे़ खे़न् कुस्‍साःन् मे़निःसुआङ् इङ्‌मे़दङ्‌घु, ‘कन्‌कुम्‍बारे़ कुलक् के़घोःबारो, कन्‌से़रुम्‍माङ् कुलाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ आनिॽ हुक्‍काप्‍पासिरो॥’ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् कुस्‍साःन् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तु मे़देॽरुआङ् मे़से़रुरो॥”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “आल्‍ल चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍के़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् इक्‍मसाबाहाॽ आक्‍खे मे़त्तुसिॽबे? 16 खुने़ॽ ताआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् से़रुसिआङ् खे़न् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ इक्‍किन् वेॽ मनाहाॽ पिरुसिॽरो॥”

मनाहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् मे़बाःत्तु, “आप्‍फाल्‍ले़आङ् अक्‍खे मे़बोःङ्‌ङिल्‍लरो॥” 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अदक्‍तक्‍काङ् ओमे़त्तुसिर याम्‍मो सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र कन् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बान् थे़माबे?

‘लुङ् के़गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन् कुम्‍मालुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥’

18 आत्तिन्‍हाॽ खे़न् लुङ् सम्‍दाङ् मक्‍मे़धाः, खे़ङ्‌हाॽ मे़भक् मे़सिःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् सम्‍दाङ् खे़न् लुङ्‌ङिन् मक्‍था, खे़न् फे़क् सिःरो॥”

एःङ्‌याङ् हुङ्‌माबि मे़ःम्‍बि

मत्ति २२.१५-२२, मर्कुस १२.१३-१७

19 साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् बा खे़प्‍मोए ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा खे़दाॽओ फे़न् इक्‍मसाबाहाॽनु तङ्‌घुसिबान्‌खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसु, कर मनाहाॽ मे़गिरुसि॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् ते़म्‍मा फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽ याङ् मे़बिरुसिआङ् साम्‌योनिबा मे़ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् ये़सुरे़ कुधोःम्‍से़ मे़बाङ्‌घुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ कुबाःन्‍नो ते़म्‍माआङ् रोमि युक्‍साबाहाॽ नु सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ पिमासि के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् कुबाःन्‍नो थाःमा फाॽआङ् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, से़क्‍खासाङ् खे़ने़ॽग कुदोःप्‍मा पाःन्‍लक् के़बाःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुदोःप्‍मारक्‌के़हुॽरुसिॽ॥ खे़ने़ॽग आत्तिन् मनाहाॽआङ् के़न्‍छे़न्‍दुन्‍छिन्, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् से़क्‍खाए के़हुॽरुसिरो॥ 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ कन्‌पाःन्‍निन् आमे़त्ते़ॽ–रोमि पयम् हाङ् सिजरे़न् एःङ्‌याङ् हुङ्‌मा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि आम्‍बिने़न्बि?”

23 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ चिःप्‍मान् निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, 24 “इङ्‌गाॽ याङ्‌इत्‍छिःन्‌ओसेःन्‍आधाक्‍ते़म्‍मे़ॽ॥ कप्‍मो हाःत्‍ले़ कुइत्‍छाप् नु कुबाःन्‍साप् पप्‍पे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “सिजरे़ल्‍ले़न्‌पत्‍लो॥”

25 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र सिजरले़ कुबाःन्‍हाॽ सिजरे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने पिरे़म्‍मे़ॽओ॥”

26 मना तगि खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुबाःन्‍नो ते़म्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‌॥ ये़सुरे़ पिरुसिबा नोगप्‍पिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् स्‍वाःत् मे़युङे़॥

ये़सुरे़ सिःमाआङ् याम्‍मो हिङ्‌मारे़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिॽ

मत्ति २२.२३-३३, मर्कुस १२.१८-२७

27 हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् होःप्‌लॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पा कुभा सदुकिहाॽ ये़सुरो मे़द्‌ये़आङ् 28 सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, मोसारे़ग अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तु आबिरे़आङ् पत्‌–‘आत्तिल्‍ले़ कुम्‍भुॽइन् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए सिःॽ, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽरे़ मेमेदुमा कुन्‍ने़ॽद्रेमान्‍नु मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुम्‍भुॽरे़ कुलागि सागप्‍मा पोःङ्‌लो॥’* 29 आल्‍ल नुसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वये़॥ तुम्‍बाल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोगुआङ् कुस्‍साः कुए मे़न्‌वाॽए स्‍ये़रो॥ 30-31 हे़क्‍केलॽरिक् सरुम्‍बान् नु याङ्‌सरुम्‍बाल्‍ले़आङ् खुन्‍छिॽ ने़ॽद्रेमान्‍नु मेःक्‍खिम् चोगे़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ हे़क्‍केए के़रे़क् नुसि फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ ने़ॽद्रेमान्‍नु मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् सामे़न्‌वाॽए मे़स्‍ये़रो॥ 32 के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ने़ॽद्रेमान्‍नाङ् स्‍ये़रो॥ 33 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुमेःत् पोःङ्‌बाबे? खे़न्‍नुग नुसि फुॽनुसाॽहाॽरे़ए मेःक्‍खिम् मे़जोगुआङ् मे़वये़॥”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽ कप्‍मोरक् मेःक्‍खिम् मे़जोःक्‍लो॥ 35 कर ताःन्‍दि के़दाःबा ये़म्‍मोग हे़क्‍के मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मा लाॽरुसिबा मनाहाॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ 36 खे़ङ्‌हाॽग याम्‍मो मे़न्‍छिःने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌लाइङ्‌बा कुइसिःक् मे़बोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःसिरो॥ 37 हे़क्‍केलॽरिक् के़सिःबाहाॽ मे़हिङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् मि के़दिःप्‍पा पोःक्‍लाओबा हिन्‍दोःक्‍को मोसारे़ ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥* मोसारे़ अब्राहाम, इसहाक नु याकुबरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् यहवे दाङ्‌बाए लॽरिक् पाःत्तुरो॥ 38 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍हाॽरे़न् मे़ःन्, कर कुहिङ्‌वे़त्‍हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुलागिग के़रे़क् कुहिङ्‌वे़त्ते मे़वाॽरो॥”

39 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग साॽरिक् नुःरिक्‍काङ् याप्‍मि के़मे़त्ते़रो॥” 40 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खुने़ॽ पाःन् सेःन्‍दोःमा आःन्‍छिङ्‌माआङ्‌मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌हाःप्‍पे?

मत्ति २२.४१-४६, २३.१-७, मर्कुस १२.३५-४०

41 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो फाॽआङ् मे़मे़त्तुबाबे?” 42-43 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‍मो दाउदरे़ आबाङे अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

“यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आदाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु, ‘के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक् आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् खे़ने़ॽ युङे़ॽओ॥’* 44 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ए खुने़ॽ आदाङ्‌बे लॽरिक् मे़त्तुने़ फाॽग्र आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌दाउदरे़ कुस्‍साः पोःङ्‌बाबे?”

कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाहाॽरे़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽ

मत्ति २३.१-३६, मर्कुस १२.३८-४०

45 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 46 “साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! खे़ङ्‌हाॽ केःम्‍ब्‌केःम्‍बा लगेप् मे़जाक्‍खुआङ् नानुगत्‍ना लाङ्‌मे़घेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम् लुम्‍मो सेवा मे़मे़त्तिगे़र के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु साभाङ्‌जाओ तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् युक्‍नाहाॽओ युङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 47 खे़ङ्‌हाॽरे़ मेमेदुमाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ्‌खुनिॽ हिम्‍धाःङ्‌हाॽ मे़लरुरो, कर नुःबा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मारे़ लागि केःम्‍ब्‌केःम्‍बा तुवा मे़जोगुॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग से़क्‍खाए साक्‍ल खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥”

21

मेमेदुमाल्‍ले़ कुहुक्‍सोयाङ्‌

मत्ति १२.४१-४४

1 ये़सुरे़ माङ्‌हिम्‍मो हुक्‍सोयाङ् तोःम्‍मादे़न्‍नो याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍सोयाङ्‌ङिन् मे़गेःत्तुर मे़बत्‍छे़बान् ओमे़त्तुसिर युङे़॥ 2 खे़प्‍मो लत्‍छा याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाधिक्‍ले़ याङ् ने़त्‍छि* केःत्तुबा निःसुआङ् 3 पाःत्तु, “से़क्‍खाए कन् याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ वेॽहाॽनुःल्‍ले़ यरिक् हुक्‍सोयाङ् केःत्तुआङ् वाॽरो, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽरे़ग खुनिॽ के़योबाआङ्‌के़नम्‍बा याङ्‌हाॽए मे़याक्‍तु, कर याङ्‌गे़साॽमा मेमेदुमाल्‍ले़ग खुने़ॽ कुयाङ्‌साॽमो कत्तुबा चामा थुङ्‌मालाम् याक्‍तुआङ् वाॽरो॥”

माङ्‌हिम्‍मिन् यः

मत्ति २४.१-४१, मर्कुस १३.१-३१

5 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़न् नुःब्‌नुःबा लुङ्‌हाॽ नु मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़दोःन्‍दुबा के़घे़म्‍बा के़लाॽबा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ मे़बाःत्तुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, 6 “खिनिॽ आल्‍लो के़निःसुम्‍बान् थिक् लुङ्‌सम्‍दाङ् वेॽ लुङ्‌धिक्‍काङ् मे़न्‍ने़ए यःमा ये़म् तार पत्‍लो॥”

इनोगे़न् तुक्‍खेःन् नु निङ्‌घुम्

मत्ति २४.३-१४, मर्कुस १३.३-१३

7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, कन् आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ्‌बाबे? कन् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि थे मिक्‍सेःन् पोःङ्‌बे?”

8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ इङ्‌गे़न्‍ले़क्‍तिल्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌गाॽएरो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो ये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽ फाॽआङ् मे़बाःत्तुॽ, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍से़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ थङ्‌हाॽ नु के़जिहाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ के़घे़प्‍सुम्, कर निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ कङ्‌हाॽग पोःङ्‌माए पोःङ्, कर बा खे़न् ये़म्‍मोएग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मान् मे़दाने़न्‍लो॥”

10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नु लाजेॽहाॽ लुम्‍मो थङ् पोःक्‌॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् ते़न्‍नो पयम् यम्‍बा लुप्‍लि थाङ्, यम्‍बा साक् पोःक् हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा मिन्‍देॽहाॽ पोःक्‍काङ् किप्‍मा के़घुःबा नु निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ ताङ्‌साक्‍पो मे़धाःप्‍लो॥

12 कन् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिग खिनिॽ हुक् के़म्‌याक्‍तिआङ् निङ्‌घुम् के़म्‍मे़त्तिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो खासे़न् के़म्‍लोःन्‍दिआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो के़म्‍धे़क्‍तिॽरो॥ आमिङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हाङ्‌हाॽ नु सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि के़म्‌ये़प्‍सिॽरो॥ 13 कङ्‌ग इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा के़घोःसुम्‍बा सुये़म्‍लो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ से़ःप्‍सिङ्‌मारे़ लागि थे़मा पाःप्‍माबे फाॽआङ् तगिसा निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा सुत्‍लाहाॽ नु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ पिनिङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिन्‍नाङ् खिनिॽ बिफ्‍युङ्‌हाॽरे़ अप्‍मा नु पाःन्‍धक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 16 खिनिॽ पा-माहाॽ, फुॽनुसाॽहाॽ, काॽइ सोॽधोःक्‍हाॽ नु तेःङ्‌जुम्‍हाॽरे़ इङ्‌गे़म्‍ले़क्‍तिआङ्‌ते़म्‍मा के़म्‍बाङ्‌घिॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ कुभाग के़म्‍से़रिॽ॥ 17 खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबाल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खिनिॽ के़म्‍जिःत्तिॽ, 18 हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ थे़गेःक्‍इधिक्‍काङ् मक्‍मे़धाने़न्‍लो॥ 19 खिनिॽ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़धरुम्‍मिल्‍ले़ए खिनिॽ हिङ्‌मन्‍निन्‌ताङ्‌लो॥”

यरुसले़म्‍मिल्‍ले़ कुमे़क्‍मान्‌

मत्ति २४.१५-२१, मर्कुस १३.१४-१९

20 आल्‍ल यरुसले़म्‍मिन् निङ्‌मि थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़गबुबा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ आल्‍ल कुमे़क्‍मान् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदियाबा मनाहाॽ कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍ल, ये़क्‌यक्‍को के़वाॽबाहाॽ लाःक्‍कात् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक्‍ल, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌भेॽओ के़युङ्‌बाहाॽ याम्‍मो ये़क्‌यक्‍को मे़न्‍दाने़न्‍लरो॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌यो साप्‍लाओ कन् साप्‍ते़आङ् पप्‍पा पाःन्‍निन् के़त्‍ल फाॽआङ् कङ्‌ग खुम्‍दिङ्ले़न्‌ये़न्‍हाॽ पोःङ्‌लो॥ 23 कन् ये़म्‍मिङ्‌ग मे़न्‍छुक्‍मा के़वाॽमा नु सावामाहाॽरे़ लागि आक्‍खे़न् किप्‍मा के़घुःबा पोःङ्‌ङि! इक्‍सादिङ्‌खाम्‍बेःक्‍मो यम्‍बा तुक्‍खे थाःरो, हे़क्‍क्‍याङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌ङिन् कन्‌मनाहाॽओ चुक्‍लो॥ 24 खे़ङ्‌हाॽ ताभेःल्‍ले़ मे़जे़प्‍तु मे़से़रुसिॽ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् लाजेॽओ पुङ्‌लाधाबा मे़बोःङ्‌ङाङ् मे़बेःक्‍लो॥ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ये़म् मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ यरुसले़म्‍मिन् मे़दोॽरु मे़सॽरुॽरो॥

मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुयुःमान्

मत्ति २४.२९-३१, मर्कुस १३.२४-२७

25 “हे़क्‍क्‍याङ् नाम्, लाबा नु खेःम्‍सिक्‍हाॽओ यम्‍बा मिक्‍सेःन्‍हाॽ मे़धाःप्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुसःक्‍मान् नु यम्‍ब्‌यम्‍बा वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ साॽरिक् किःमाओ नु निङ्‌साम्‍मो मे़धाःरो॥ 26 आल्‍ल इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़दाःबार के़बप्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् मे़इःत्तुआङ् मनाहाॽ खुनिॽ साम् मिक्‍किल्‍ले़ पक्‍थसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोबा मुक्‍साम्‍हाॽ नु खेःम्‍सिक्‍हाॽ मे़यङ्‌लो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् खाप्‍मिःत्तो यम्‍बा मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ् मिमिदिङ्‌नु युःर पप्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥ 28 आल्‍ल कन् के़रे़क् पोःङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ थे़गेःक्‍पे़न्‌फोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् थाःङ् ओमये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ से़न्‍लप्‍पिन् निःत्ताङ् तार पत्‍लो॥”

पःत्‍छेॽबुङ्‌मोलाम् निसाम्

मत्ति २४.३२-३५, मर्कुस १३.२८-३१

29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कन् खे़दाॽइन् मे़त्तुसि, “आल्‍ल पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् नु वेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥ 30 आल्‍ल कुसङ् कुभे़क्‌वा लःन्‍निल्‍ले़ हाङ्‌वाःम्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ् तार पत् फाॽआङ् खिनिॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥ 31 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् काक् पाःन्‍हाॽ के़त्‍ल पेःक्‍पा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् निःत्ताङ् वाॽ फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥

32 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽ मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥ 33 ताङ्‌साक्‍पान् नु खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍ने़न् मे़बेःक्‍ने़न्‍लो॥

34 खिनिॽ याम्‍दादा सुक्‍खेवा नु चामा थुङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् कन् हिङ्‌मन्‍ले़न् निङ्‌साम् चोःक्‍मो सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र हक्‍चघत् थक्‍सा पुसा इजोओ मे़धाःबा हे़क्‍के कन् ये़न्‍हाॽओ खिनिॽआङ् के़ध्‍ये़ॽइरो॥ 35 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽनुआङ् हे़क्‍केलॽरिक्‍के पोःङ्‌लो॥ 36 के़रे़क् ये़म्‍मो आप्‍फाल्‍ले़साङ् कन् के़दाःबा पाःन्‍नोलाम् खे़त्‍छिङ्‌मा पेःक्‍मा मुक्‍साम् के़घोःसुम्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुदगि ये़प्‍मा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽर तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

37 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्‌याःन्‍धक् माङ्‌हिम्‍मो हुॽरुसिर वये़, कर से़न्‍दिक् याङ्‌धोःक्‍से़ जैतुन कोःक्‍माओ पेर वये़रो॥ 38 हे़क्‍क्‍याङ् तानाम्‍सा माङ्‌हिम्‍मो खुने़ॽ कुबाःन्‍जाक् खे़म्‍से़ मनाहाॽ मे़द्‌ये़रो॥

22

ये़सुःन् से़प्‍मा निङ्‌सेःक्

मत्ति २६.१४-१६, मर्कुस १४.१०-११, युहुन्‍ना १८.१९-२४

1 आल्‍ल सिदाॽ मे़म्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ तङ्‌नाम्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़र पत्‍छे़॥ खे़न् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍माङ् मे़मे़त्तुॽ॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् से़प्‍मा सुये़म् मे़गोःत्तुर मे़वये़, कर मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुॽ फाॽआङ् मे़गिसे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽओ यहुदा इस्‍करियोत मे़प्‍मनाबाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओ लाःसे़॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु माङ्‌हिम् के़गोःबाहाॽरे़ खुनिॽ थक्‍तुम्‍बाहाॽरो पेआङ् ये़सुःन् खिनिॽ हुक्‍को थाःमा सुक्‍तुङ् फाॽआङ् चे़क्‍तुसि॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् मे़सःत्ते़र हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ याङ् पिआसिगे़ॽरो लॽरिक् मे़मे़त्तुरो॥ 6 खुने़ॽआङ् खे़न् पाःन्‍नो ते़न्‍दे़आङ् मनाहाॽ मे़होःप्‍पिल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍माआङ्‌ते़म्‍मा पाङ्‌मासि फाॽआङ् सुये़म् कोःप्‍मा हेःक्‍तुरो॥

निस्‍तार तङ्‌नाम्‍मो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु साभाङ्‌जा चः

मत्ति २६.१७-३०, मर्कुस १४.१२-२६, युहुन्‍ना १३.२१-३०

7 हे़क्‍क्‍याङ् सिदाॽ मे़न्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌मे़ल्‍लुक्‍साःन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा थिम् वये़॥ 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् अक्‍खे मे़त्तुसिर पाङ्‌घुसि, “खिन्‍छिॽ पेगे़त्‍छे़ॽआङ् आनिॽ लागि यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌चामा थुङ्‌मा यारिप् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिॽ सोरिक् चाम्‍लो॥”

9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍दोःसे़त्‍छु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तान् पेःक्‍माआङ् यारिप् चोःक्‍माबे?”

10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “आल्‍ल ओमे़त्ते़त्‍छे़ॽओ, खिन्‍छिॽ ये़क्‌यक्‍को के़लाःत्‍छिर के़बत्‍छिल्‍ले़ च्‍वाःत् कुःन्‍दा के़बङ्‌बा मनाधिक्‍ले़ के़दुम्‍सिॽ॥ खे़न् लाःप्‍पा हिम्‍मो थारिक् तिम्‍दे़त्‍छे़ॽ॥” 11 हे़क्‍क्‍याङ् हिम्‍दाङ्‌बान् मे़त्ते़छे़ॽ, “आनिगे़ सिक्‍साम्‍बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ अक्‍खे के़मे़त्ते़आङ् के़वाॽरो, ‘तरे युङ्‌मा याक्‍फाङ्‌ङिन् आत्तो ने़बे? खे़प्‍मो इङ्‌गाॽ आहुॽसाम्‍बाहाॽनु यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌चामा थुङ्‌मान्‌चाङ्‌लो॥’ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खिन्‍छिॽ थोःस्‍मा खाम्‍लोओ यारिप् चोःक्‍मनाबा लत्‍छा यम्‍बा याक्‍फाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍गे़धाक्‍सिॽ॥ खे़प्‍मोए आनिॽ चामा थुङ्‌मान्‌यारिप् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥”

13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेसे़त्‍छिल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा हे़क्‍केए तुमे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌चामा थुङ्‌मान्‌यारिप् चोगे़त्‍छु॥

दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाभाङ्‌जाःन्

मत्ति २६.२६-३०, मर्कुस १४.२२-२६, १ को ११.२३-२५

14 आल्‍ल चाजामा ये़म् पोःक्‍खे़आङ् ये़सुःन् कुसेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनु चामा ते़न्‍नो युङ्‌सिङ्॥ 15 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ तुक्‍खे चामानुःल्‍ले़ तगि कन् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍बा साभाङ्‌जाःन्‌खिनिॽनु सोरिक् चामा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वयाङ्, 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो कन् आजाम्‍ल आबप्‍पा चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍बा साभाङ्‌जाःल्‍ले़ कुबेःन् मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् इङ्‌गाॽ याम्‍मो मे़जाआन्‍लो॥”

17 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर अक्‍खे पाःत्तु, “कन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ लुम्‍मो हाःत्तासिम्‍मे़र चे़म्‍मे़ थुङे़म्‍मे़ॽओ॥ 18 खिनिॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् याम्‍मो मे़न्‍दाए थारिक् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् इङ्‌गाॽ याम्‍मो मे़धुङ्‌ङान्‍लो॥”

19 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु हे़क्‍क्‍याङ् खे़ःक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ पिरुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् खिनिॽ लागि पिरे़बा आधक्‍लो॥ इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽसोओ अक्‍खे चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

20 बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़ज मे़सुरुआङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् ये़सुरे़ पक्‍खुर अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् खिनिॽ लागि आमाक्‍खिॽइन्‌वदेःन्‍दे़आङ्‌निःन्‍धो पोःक्‍खे़बा कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिन्लो॥

21 कर ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ! इङ्‌गाॽ याप्‍मि इङ्‌गे़ले़क्‍पान्‌बा कन् चामा ते़न्‍नो इङ्‌गाॽनुए चर युङ्‌लो॥” 22 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुबा कुइसिःक्‍के मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग सिःमाए पोःङ्‌लो, कर खुने़ॽ इङ्‌गे़ले़क्‍पे़ङ्‌ग चिःत्ते़ स्‍ये़रो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिॽ लुम्‍मो अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् हाःत्‍ले़ चोगुॽबिला लॽरिक् सेःन्‍दोःसिङ्‌मा मे़हेःक्‍सिङ्‌लो॥

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःत्‍निबे?

मत्ति २०.२५-२८, १९.२८, मर्कुस १०.४२-४५

24 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा हाःत्‍निबे फाॽआङ् पाःन्‍धक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 25 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽ पाःप्‍पाःत्‌मे़मे़त्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ युक्‍साबाहाॽरे़ आनिगे़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तेःङ्‌सिगे़ फाॽआङ् मे़मे़त्‍छिङ्‌लो॥ 26 कर खिनिॽओग अक्‍खे मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ खिनिॽओग आत्तिन् यम्‍बा चोःक्, खे़न् चुक्‍सा पोःङ्‌मा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍लोःबान् सेवारोबे़न् हे़क्‍के पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 27 आल्‍ल चाजामादे़न्‍नो के़युङ्‌बे़न् नु सेवा के़जोःक्‍पे़न्‌आत्तिन् यम्‍बाबे? खे़न् चाजामादे़न्‍नो के़युङ्‌बे़न् यम्‍बा मे़ःम्‍बि? कर खिनिॽओग इङ्‌गाॽ सेवा के़जोःक्‍पा हे़क्‍के वाॽआ फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥ 28 खिनिॽग चक्‍मे़ल्‍लॽए इङ्‌गाॽ आदुक्‍खेओ तेःङ् याप्‍मि के़मे़त्तिआङ् के़वयिॽरो॥ 29 पानुदिङ् आम्‍बारे़ इङ्‌गाॽ हाङ् चोःक्‍मा युक् पिराङ्‌बा हे़क्‍केए खिनिॽआङ् पिनिङ्‌लो॥ 30 खिनिॽ आहाङ्‌जुम्‍मो इङ्‌गाॽनुए सोरिक् के़युङिॽआङ् के़जाम् के़धुङुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङिआङ् इस्राइलबा थिक्-ने़त् सुवाङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हाङ् के़जोगिॽरो॥”

ये़सुरे़ पत्रुसे़न् के़नाॽआ मे़त्तुॽ

मत्ति २६.३१-३५, मर्कुस १४.२७-३१, युहुन्‍ना १३.३६-३८

31 ये़सुरे़ मे़त्तु, “सिमोने, सिमोने, खे़प्‍से़ॽओ! इक्‍मसाबाल्‍ले़ चाःन्‍नु कुहःक्‍किन् से़म्‍मारे़ लागि ए़प्‍तुआङ् से़न्‍दुबा कुइसिःक् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़आङ् खिनिॽ नसाःन्‍निन् ले़ङ्‌मा फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् नाःक्‍तुआङ् वाॽरो॥ 32 कर इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निन् मे़ले़ङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगुङ् पिने़आङ् वाॽआरो॥ खे़ने़ॽ याम्‍मो नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् के़म्‍भुॽ के़न्‍साॽसिआङ् खुनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा चोगे़से़ॽओ॥”

33 सिमोनरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनु पुङ्‌लाहिम्‍मो थारिक्‍लक् मे़ःन्, कर सिःमा पोःङ्‌साङ् यारिप् वाॽआरो॥”

34 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पत्रुसे, इङ्‌गाॽ पाःन्‍धिक् मे़त्‍ने़ॽरो, आइन् से़न्‍दिक् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खुने़ॽ कुसिङ्‌मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥”

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ साम्‍दिङ् पिरुसिॽ

35 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ खिनिॽ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ सुःक्‌वा, साब्रि नु लाङ्‌सुःप् थेआङ् मे़ःन्‍ने पाङ्‌निङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ के़साक्‍पो के़ध्‍ये़ॽइबि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍लो॥” 36 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कर आल्‍लो खिनिॽ सुःक्‌वा साब्रिहाॽ याङ्‌सिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ हे़क्‍क्‍याङ् ताभेःन् मे़ङ्‌गप्‍मनाबाल्‍ले़ हाराॽ कुसुङ्‌घे़ॽवाःन् सङ्‌घुआङ् लत्‍थिक् ताभेधिक्‍काङ् इङुररो॥ 37 अक्‍खेलॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खुने़ॽग हाङ्‌बिफ्‍युङ्‌बाहाॽनु मे़दङ्‌घुरो॥’ कन् पाःन्‍निन् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍नो इङ्‌गाॽ आमे़न्‍नो साप्‍ते़आङ् पप्‍पा पाःन्‍हाॽ के़रे़क् इङ्‌गाॽओ के़त्‍लो॥”

38 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ ने़त्‍छि ताभे कत्तुम्‍बे़रो॥”

ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़म्‍म्‍याक्‍काङ् पोःङ्‌लो॥”

ये़सुःन् जैतुन कोःक्‍माओ तुवा चोःक्

मत्ति २६.३६-४६, मर्कुस १४.३२-४२

39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् थोःस्‍मा याक्‍फाङ्‌ङोनु लःन्‍दे़आङ् सदादिङ् हे़क्‍के जैतुन कोःक्‍माओ पेःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् खुने़ॽनुए सोरिक् मे़बेरो॥ 40 खे़प्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हङ्‌साॽमाओ मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥” 41 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मिसाक् नानाक् पेआङ् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगु, 42 “पानुदिङ् आम्‍बे, खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र कन् इनोगे़न् तुक्‍खेरे़न् खोर्याःन् इङ्‌गाॽओलाम् खे़त्ते़देःसे़ॽओ॥ हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केग मे़ःन्, कर के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो॥” 43 ((हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् थाःम्‍सिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ कुभाॽ पिरुरो॥ 44 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निङ्‌साम्‍गे़न् निङ्‌वाॽरे़ नायो पोःक्‍खे़आङ् साॽरिक् निङ्‌वाॽ पिरुआङ् तुवा चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहाःम्‍ब्रिक्‌वाःन् यम्‍ब्‌यम्‍बा माक्‍खिॽ ते़प्‍पक्‌वा कुइसिःक् खाम्‍मो मक्‍थ्‍ये़रो॥))

45 ये़सुःन् तुवाओलाम् पोगे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़युङे़बा ते़न्‍नो पे॥ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् मिङ्‌वाःल्‍ले़ मे़नाःसे़आङ् मे़इप्‍से़बा तुमुसि॥ 46 खे़ङ्‌हाॽ फोःक्‍खुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, “थेआङ् के़इप्‍सिर के़ने़स्‍सिबाबे? पोगे़म्‍मे़ॽआङ् हङ्‌साॽमो मे़ध्‍ये़ॽइगे़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽ॥”

ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुॽ

मत्ति २६.४७-५३, मर्कुस १४.४३-५०, युहुन्‍ना १८.३-११

47 कर ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़सा, थिक्-ने़त् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओबा लत्‍छा यहुदा मे़प्‍मनाबे़ल्‍ले़ मनाहाॽ लाम्‍लोसुसिर खे़प्‍मो तारुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् चुप् मे़प्‍माआङ् सेवा मे़त्‍छे़ कुबेसाङ् पे॥ 48 कर ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “यहुदाए, अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् चुप् के़मे़त्ताआङ् खे़ने़ॽ इङ्‌गे़ले़क्‍काबाबि?”

49 हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल खे़प्‍मो थे पोःङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, आल्‍लो आनिगे़ ताभेःल्‍ले़ कङ्‌हाॽ चे़प्‍त्तुम्‍सिम्‍बे़ॽबि?” 50 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽओ थिक्‍किल्‍ले़ग ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबाल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बा कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥ 51 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल नाॽरे़म्‍मे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽबान् सुःसुआङ् नुसुरो॥

52 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खुने़ॽ कुदे़म्‍से़ के़दाःबा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, माङ्‌हिम् के़गोःबाहाॽरे़ खुनिॽ थक्‍तुम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाआबि? थेआङ् इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ताभेनु तक्‍काःत्‍नु के़द्‌ये़ॽइबे? 53 इङ्‌गाॽग थिक्‌याःन्‍धक्‍सा माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो निसाम् हुॽइसे़ वयाङ्‌बा हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि के़न्‍दे़म्‍सिन्, कर खादाम्‍मा मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुल्‍ले़ए खिनिॽ याःम्‍बक् चोःक्‍मा ये़म् पोःङ्‌लो॥”

पत्रुसरे़ ये़सुःन् नाॽरु

मत्ति २६.६९-७५, मर्कुस १४.६६-७२, युहुन्‍ना १८.१५-१८, २५-२७

54 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दे़म्‍सुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍मो मे़दारु॥ पत्रुसे़न्‍नाङ् माःङ्‌घालाम् खे़ङ्‌हाॽ तिम्‍दुसिर खे़प्‍मो त्‍ये़रो॥ 55 खे़ङ्‌हाॽरे़ लक्‍खुम्‍लुम्‍मो मि मे़दुप्‍तुआङ् मिजाॽनु मे़युङे़ल्‍ले़ पत्रुसे़न्‍नाङ् खुनिॽ लुम्‍मो पेआङ् युङ्‌सिङ्॥ 56 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो सेवारोमा चुक्‍माधिक्‍ले़ खुने़ॽ खागे़ओःप्‍पाओ युङे़ल्‍ले़ नुःरिक् ओमे़त्तुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “कन् मनाःन्‍नाङ् ये़सुःन्‍नुए वये़बा हे़क्‍के लॽरो॥”

57 कर पत्रुसरे़ खे़न् नाॽरुर मे़त्तु, “कन् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ थेःन्‍ने़ पाःत्तुबे? इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥”

58 सप्‍फा एगाङ् वेॽस्‍मा थिक्‍ले़ खुने़ॽ निःसुआङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽग खे़ङ्‌हाॽनुए के़वये़रो॥”

कर पत्रुसरे़ पाःत्तु, “मे़ःन्‍लो, इङ्‌गाॽग मे़वयाङ्‌ङिन्‍लो!”

59 याङ्‌सि कुमुक् थिक् एगाङ् कुभाधिक्‍ले़ खुने़ॽ निःसुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् खुने़ॽग ये़सुःन्‍नुए वये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ गालिललाम् के़दाःबारो॥”

60 कर पत्रुसरे़ पाःत्तु, “मे़ःम्‍बे़ हौ! थे़मानि के़बाःत्तुबे? इङ्‌गाॽग खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तान्‍लो॥” खिमो खुने़ॽ पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़सा इङ्‌वाःन् काःसे़॥ 61 ये़सुरे़ खिरि हिसिङ्‌ङाङ् पत्रुसे़न् ओमे़त्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़, “आइन् इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो” पाःत्तुबा पाःन्‍निन् पत्रुसरे़ कुनिङ्‌वाॽ सुम् लॽरे़॥ 62 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् लक्‍खुम्‍मोनु लःन्‍दे़पेआङ् उःक्‍काङ्-उःक् हाबे़रो॥

ये़सुःन् किनाःन्‍दि मे़बिरुर मे़हिप्‍तुॽ

मत्ति २६.६७-६८, मर्कुस १४.६५

63 आल्‍ल ये़सुःन् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि पिमा मे़हेःक्‍तुर मे़हिप्‍तु॥ 64 कुमिक्‍किन् तेःत्तिल्‍ले़ मे़दे़प्‍तुर मे़हिप्‍तुआङ् खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ हाःत्‍ले़ के़हिप्‍ते़बे? माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्ते़ॽओ!” 65 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ किनाःन्‍दि मे़बिरुर वेॽस्‍मा यरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्तुरो॥

ये़सुःन् ये़जुम्‍भोओ मे़देॽरुॽ

मत्ति २६.५७-६८, मर्कुस १४.५३-६५, युहुन्‍ना १८.१९-२४

66 हे़क्‍क्‍याङ् खाओःत्ते़आङ् यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़जुप्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् ये़जुम्‍भोओ मे़देॽरुआङ् 67 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़न्‍बि? याप्‍मि आमे़त्ते़ॽ॥

कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, ‘इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌साङ् याप्‍मि नसाःन् के़न्‍जोगिन्‍लो॥ 68 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेःन्‍दोःनिङ्‌साङ् नोगप् याप्‍मि के़म्‍बिरिन्॥ 69 कर आल्‍लोआङ्‌धो इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌लो॥’ ”

70 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽए निङ्‌वाॽफुसाःने़बि?”

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍बान् से़क्‍खारो॥”

71 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “आल्‍ल आनिॽ वेॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तोःन्‍दि थेआङ् चाहाबा आजोगे़बे? खुने़ॽ कुमुरालाम्‍बाए आनिॽ खा आघे़प्‍सुम्‍लो!”

23

पिलातसरे़ ये़सुःन् खासे़न् लोःन्‍दुॽ

मत्ति २७.११-२६, मर्कुस १५.१-१५, युहुन्‍ना १८.२८-४०, १९.१-१६

1 ये़जुम्‍भोबा के़रे़क् मनाहाॽ मे़बोगे़आङ् ये़सुःन् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरो मे़दारुआङ् 2 फोत्‍या कुःप्‍मा मे़हेःक्‍तु, “आनिगे़ कन् मनाःल्‍ले़ कन् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त हाङ्‌आ मे़त्तुसिर पयम् हाङ् सिजरे़न् एःङ्‌याङ् पिमा मे़ःन् फाॽआङ् हुसुसिबा तुमुम्‍बे़रो॥” 3 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”

ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “खे़ङ्‌ग खे़ने़ॽए के़बाःत्तुर के़बत्‍लो॥”

4 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु खे़न् मनाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग कन् मनाःल्‍ले़ थेआङ् फे़न् याःम्‍बक् चोगुबा मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥”

5 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो ये़सुःन् अक्‍खे मे़मे़त्तुर आप्‍तिक् मे़गुःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ कुनिसाम्‍मिल्‍ले़ कन् के़रे़क् मनाहाॽ के़रे़क् यहुदिया नु गालिललाम् कप्‍मो थारिक् हाङ्‌बिफ्‍युङ् चोःक्‍मा हुसुसिर वाॽरो॥”

ये़सुःन् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि

6 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ खे़न् खे़प्‍सुआङ् कन् मनाःन् गालिलस्‍माबि? फाॽआङ् सेःन्‍दोसुसि॥ 7 पिलातसरे़ कन् पाःन्‍निन् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़* कुलाजेॽओबा के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् ये़सुःन् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍लोए पाङ्‌घुदेःसुरो॥ खे़न् ये़म्‍मो हे़रोदे़न यरुसले़म्‍मो वये़रो॥ 8 हे़रोदरे़ ये़सुःन् निःसुआङ् साॽरिक् सःत्ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ चोगुबा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् तगिआङ्धो तुम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़॥ आल्‍ल खुने़ॽ कुदगि ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबा ओमे़प्‍मा कुसिराॽ थाङे़आङ् वये़रो॥ 9 हे़रोदरे़ खुने़ॽ यरिक् पाःन्‍हाॽ सेःन्‍दोसु, कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्‍लो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ मे़बोगे़आङ् खुने़ॽ ये़क्‍कप् फोत्‍या कुःप्‍मा मे़हेःक्‍तु॥ 11 हे़रोदे़न नु कुधक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् किनाःन्‍दि मे़बिरुर कुजाःत्‍थि मे़देःसु, हे़क्‍क्‍याङ् परान्‍ला हाङ्‌तेःत्तिन् मे़जाक्‍तु मे़बिरुआङ् याङ्‌ना पिलातसरो मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ 12 बा खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो हे़रोद हाङ्‌ङिन् नु पिलातसे़न् याम्‍मो तङे़त्‍छिरो॥ खे़न्‍नुःल्‍ले़ तगि खुन्‍छिॽ ने़प्‍माङ् निङ्‌मि वये़त्‍छिरो॥

ये़सुरे़ सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःसुॽ

13 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ नु मनाहाॽ उःत्तुसिआङ् 14 खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ कन् हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा फाॽआङ् फोत्‍या के़गुःत्तुम्‍माङ् के़दारुम्‍बा मनाःन् खिनिॽ तगिए इङ्‌गाॽ यरिक् पाःन् सेःन्‍दोसुङ्, कर इङ्‌गाॽ थेआङ् याःम्‍बक् फेःन्‍दुबा मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् थेआङ् मे़घोःसुन्‍नाङ्‌याङ्‌ना इङ्‌गाॽओ नुःक्‍तु फे़न्‍छुआङ् वाॽरो॥ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, कल्‍ले़ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक् थे़माआङ् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽरो॥ 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ ते़ःम्‍भुक् याक् पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ् ले़रुङ्‌देःसुङ्‌लो॥” 17 ((आल्‍ल तङ्‌नाम्‍मो पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़धाःबाधिक् ले़प्‍मा थिम् वये़रो॥)) 18 कर खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़अःक्‍ते़, “कन् मनाःन् खुम्‍दिङ् पिरे़ॽआङ् आनिगे़ लागि बरब्‍बासे़न ले़रे़ आबिरे़ॽ!” 19 (खे़न् मनाःन् ये़क्‌यक्‍को हाङ्‌बिफ्‍युङ् चोगुबा नु मना से़रुसिबा आप्‍तिक्‍को पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍ये़आङ् यागे़रो॥)

20 पिलातसरे़ ये़सुःन् ले़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुर खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो ताॽजे़क्‍तुसि, 21 कर खे़ङ्‌हाॽ मे़अःक्‍ते़, “खे़न् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ! सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ!”

22 हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍ले़ङ्‌ङो पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “थेआङ्बे? खे़ल्‍ले़ थे याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽबे? खुने़ॽ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमा याःम्‍बक् चोगुबा इङ्‌गाॽ मे़ङ्‌घोःबान्‍लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ ते़ःम्‍भुक् याक्पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ् ले़रुङ्‌देःसुङ्‌लो॥”

23 कर खे़ङ्‌हाॽ अयाक् मे़ल्‍लॽए यम्‍बा इक्‍लाओ मे़अःक्‍ते़, “सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ॥” खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् साॽरिक् मे़अःक्‍ते़बाल्‍ले़ खुनिॽ पाःन्‍निन् के़रे़रो॥ 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुइसिःक् पिलातसरे़ खुम्‍दिङ् पिरुरो॥ 25 खुने़ॽ खे़न् ये़क्‌यक्‍को हाङ्‌बिफ्‍युङ् चोःक्‍मा नु मना से़प्‍मा आप्‍तिक्‍को पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़धाबे़न् ले़प्‍मा पाङ्‌घुसि, कर ये़सुःन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़इःत्तुबा हे़क्‍के मे़जोगुर फाॽआङ् ले़रु पिरुसिरो॥

ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुॽ

मत्ति २७.३२-४४, मर्कुस १५.२१-३२, युहुन्‍ना १९.१७-२७

26 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ लाःक्‍कात् मे़लःत्तु मे़देॽरुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पाङ्‌भेॽओनु के़भे़म्‍बार के़बप्‍पा सिमोन मे़प्‍मनाबा साइरेनि ये़क्‌यक्‍को के़युङ्‌बे़न् मे़दे़म्‍सु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् पङ्‌माआङ् ये़सुःन् तिम्‍मा मे़बाङ्‌घुरो॥

27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ खे़प्‍मो के़हाःप्‍मार मेरिङ् के़धक्‍मा मे़न्‍छुमाहाॽआङ् मे़वये़रो॥ 28 कर ये़सुरे़ खिरि हिसिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “यरुसले़म्‍मिल्‍ले़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽसे, खिनिॽ आलागि मे़हाबे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर खिनिॽ आबाङे लागि नु खिनिॽ साःहाॽरे़ लागि हाबे़म्‍मे़ॽओ, 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् साःमे़ङ्‌गप्‍मनामाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वा नुमे़न्‍धुक्‍नामाहाॽ मुइॽसामासिरो लॽरिक् पाःप्‍मा ये़म् तार पत्‍लो॥ 30 खे़न् ये़म्‍मो मनाहाॽरे़ नाङ्‌जङ्‌हाॽ आनिगे़ सम्‍दाङ् मक्‍थ्‍ये़ॽओ! हे़क्‍क्‍याङ् कोःक्‍माहाॽ याप्‍मि आलुप्‍ते़ओ! फाॽआङ् मे़मे़त्तुसिरो॥ 31 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सरिःत्‍क्याःप्‍पा कुहिङ्‌वे़त् सिङ्‌ङिन्‍ने अक्‍खे मे़मे़त्तुल्‍ले़, के़हेबा सिङ्‌ङिङ्‌ग आक्‍खे मे़मे़त्तुइरो?”

32 खुने़ॽनुए ने़प्‍फु कुभाङ्‌के़भेःम्‍बाहाॽआङ् सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिमासि फाॽआङ् मे़देॽरुसि॥ 33 खे़ङ्‌हाॽ मिक्‍खोःक्‍पा मे़प्‍मनाबा कोःक्‍माओ मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुरो॥ खे़न् ने़प्‍फु कुभाङ्‌के़भेःम्‍बाहाॽ ये़सुरे़ कुजुप्‍साङ् नु कुभे़न्‍छाङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुसिरो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पाःत्तु, “पानुदिङ् आम्‍बौ, कङ्‌हाॽ ले़प्‍मि पिरे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌हाॽरे़ थे़मा मे़जोगुर मे़बत् थेआङ् मे़न्‍निःसुन्‍लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुदेःत्‍हाॽ हाःत्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् तॽयाःन्‍सोःन् मे़गे़सुरो॥

35 माःङ्‌घालाम् मनाहाॽ ओमे़मये़र मे़ये़बे़, कर यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरुर अक्‍खे मे़मे़त्तु, “खे़ल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽग से़ःप्‍तुसि, आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ फाॽग्र आबाङे से़ःप्‍सिङ्‌ल!”

36 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍सुबाहाॽरे़ मे़धाङे़आङ् किनाःन्‍दि मे़बिरु हे़क्‍क्‍याङ् के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़धुङ्‌घुर 37 मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़ फाॽग्र आबाङे से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽओ॥”

38 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् कङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ्लो लॽरिक् आप्‍तिक् सक्‍किन् मे़साप्‍तुआङ् मे़भत्‍छु॥

39 खे़प्‍मो सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा कुभाङ्‌के़भेःम्‍बाधिक्‍ले़ खुने़ॽ पाःन्‍निल्‍ले़ लक्‍तुर अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तने़ मे़ःम्‍बि? खे़ने़ॽ से़ःप्‍सिङ्‌ङे़ॽआङ् आन्‍छिगे़आङ् याप्‍मि आसे़ःप्‍ते़ॽ॥” 40 कर वेॽस्‍मा कुभाङ्‌के़भेःम्‍बाल्‍ले़ खे़न् फे़ःक्‍तुर अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़ङ्‌गिरुन्‍बि? आनिॽ सुम्‍ब्राङ्‌ङे़ लत्‍छा परिक्‍पा खुम्‍दिङ्‌ङो आध्‍ये़आङ् आवाॽ, 41 च्‍यासाङ् आन्‍छिॽग आजोगे़त्‍छुबा याःम्‍बक् कुइसिःक् सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् आघोःसे़त्‍छुबारो, कर खुने़ॽग थेआङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽरो॥” 42 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ ये़सुःन् मे़त्तु, “ये़सुए, खे़ने़ॽ के़हाङ्‌जुम्‍मो के़युःल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्ताङ्‌ङे़ॽओ॥”

43 ये़सुरे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ मे़त्‍ने़ॽ, से़क्‍खाए खे़ने़ॽ आइन्‍छा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़वाॽरो॥”

ये़सुरे़ कुसिःमे़न्

मत्ति २७.४५-५६, मर्कुस १५.३३-४१, युहुन्‍ना १९.२८-३०

44-45 आल्‍ल कुमुक् थिक्-ने़त् (१२) खिरि पोःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ नाम्‍मिन् मे़ओःत्ते़न्‍नाङ्‌कुमुक् सुम्‍सि थारिक् खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् लाजेॽइन्‌सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌हिम्‍मो फोःम्‍मनाबा फोःन्‍दाःन् थोनु यो थारिक् कुलुम्‍मो ते़रे़ॽ ते़ःक्‍खे़रो॥ 46 ये़सुःन् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे पाःत्तु, “पानुदिङ् आम्‍बे, इङ्‌गाॽ आयाम्‍साम्‍मिन् हुक्‍सुप्‍ने़ॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुसक्‍मा पेरो॥

47 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़ये़प्‍पा रोमि थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कन् हिन्‍दोःक्‍हाॽ निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर अक्‍खे पाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःन् साम्‌योनिबा वये़रो॥”

48 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कन् हिन्‍दोःक् ओमे़त्‍छे़ के़जुम्‍बाआङ् के़वाॽबाहाॽरे़ कन् मे़निःसुआङ् खुनिॽ सङ्‌बेन् मे़हिप्‍तुर मेरिङ् थक्‍नु हिम्‍मो मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥ 49 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ काक् कुन्‍देःङ्‌-कुन्‍जुम्‍हाॽ नु खुने़ॽ गालिललाम् के़दिम्‍मार के़दाःमा मे़न्‍छुमाहाॽरे़ माःङ्‌घालाम् कन् हिन्‍दोःक्‍किन् ओमे़मे़त्तुर मे़ये़बे़रो॥

ये़सुःन् इप्‍पुङ्‌ङो मे़ने़स्‍सुॽ

मत्ति २७.५७-६१, मर्कुस १५.४२-४७, युहुन्‍ना १९.३८-४२

50-51 आल्‍ल आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफ मे़प्‍मनाबा मनाधिक् वये़॥ खे़न् यहुदि ये़जुम्‍भोबा पासिङ्पादाङ्‌लाआङ् वये़रो॥ खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् के़हाङ्‌बा नुःबा नु साम्‌योनिबा मना चोगे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ कन् याःम्‍बक्‍को थेआङ् ते़न्‍दिङ् मे़म्‍बिए वये़रो॥ 52 खुने़ॽ पिलातसरो पेआङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तु॥ 53 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌लाम् थाःसुआङ् नुःबा चेदेःत्तिल्‍ले़ कित्तुआङ् खोःम्‍मनाबा लुङ् इप्‍पुङ्‌ङो ने़स्‍सुरो॥ खे़न् इप्‍पुङ्‌ङो तगि आत्तिन्‍नाङ् मे़न्‍ने़ए वये़रो॥ 54 आल्‍ल कन् नाःम्‍सिङ्‌ये़न् यारिप् चोःक्‍मा ये़न् वये़ हे़क्‍क्‍याङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न् ताःमा इःत्ते़आङ् वये़॥ 55 हे़क्‍क्‍याङ् गालिललाम् खुने़ॽनु सोरिक् के़दाःमा मे़न्‍छुमाहाॽरे़ युसुफे़न् मे़दिम्‍दुर ये़सुरे़ कुधक्‍किन् मे़ने़स्‍सुबा इप्‍पुङ्‌ङिन् मे़निःसुआङ् 56 खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍मो मे़नुःक्‍खे़ मे़बेआङ् ये़सुरे़ कुधक्‍को हुःप्‍मा फाॽआङ् मारुक् नु सिदाॽहाॽ यारिप् मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् साम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कुइसिःक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽ मे़नाःम्‍सिङ्‌लो॥

24

ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌

मत्ति २८.१-१०, मर्कुस १६.१-११, युहुन्‍ना २०.१-१०

1 ते़ने़बा ये़न्‍नो खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ ये़सुरे़ कुधक्‍को हुःप्‍मा फाॽआङ् यारिप् मे़जोगुबा मारुक् नु सिदाॽहाॽ मे़याङ्‌सिङ्‌ङाङ् इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नो मे़बे॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ मे़ये़प्‍सुबा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् मे़इसुआङ् ने़स्‍से़बा मे़निःसु, 3 कर खे़ङ्‌हाॽ सिगाङ् मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुधक्‍किन् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़ये़बे़ल्‍ले़ खुन्‍छिॽ पेसाङ् मिक्‍किन्‍ने के़जे़म्‍बा फसुःत्‍क्‍याःप्‍पा तेःत् के़जाङ्‌बा ने़प्‍फु मनाहाॽ ये़बे़त्‍छिबा मे़निःसुसि॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ यङ्‌मा के़रे़आङ् खाम्‍मो साम्‍बोःन् हबत्‌मे़बोःक्‍खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ थेआङ् खिनिॽ कुहिङ्‌वे़त् मनाःन् कुसिवे़त् मनालुम्‍मो के़गोःत्तुम्‍बाबे फाॽआङ्‌सेःन्‍मे़दोसुसि॥ 6 “खुने़ॽग कप्‍मो होःप्‍लो! खुने़ॽग याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽरो॥ गालिलओ खिनिॽनु वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ– 7 ‘मे़न्‍छाम्‍साःन् लायोबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को इङ्‌मे़ले़क्‍तुॽआङ् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुॽ, कर सुम्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नो याम्‍मो हिङ्‌लो॥’ ”

8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् ये़सुरे़ कुबाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुर 9 इप्‍पुङ्‌लाम् मे़नुःक्‍खे़आङ् थिक्-थिक् (११) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु वेॽ मनाहाॽ के़रे़क् मे़जे़क्‍तुसिरो॥ 10 आल्‍ल खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽग मरियम मग्‍दलिनि, योआन्‍ना, याकुबरे़ कुम्‍मा मरियम हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मे़न्‍छुमाहाॽआङ् मे़वये़रो॥ 11 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् नामे़न्‍छाॽरुन्॥ कङ्‌ग मे़न्‌वाॽमना पाःन्‍लक् फाॽआङ् मे़इःत्तुरो॥ 12 कर पत्रुसे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् इप्‍पुङ्‌ङो लोःक्‍ते़र पे॥ खे़प्‍मो अःक्‍खुम् फन्‍छिङ्‌ङाङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ग खे़प्‍मो फःगे़लॽबा चेदेःत्तिन्‌से़ःरे़आङ् ने़स्‍से़बा निःसु॥ खुने़ॽग थेःन्‍ने़ पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ मये़र नुःक्‍खे़ पेरो॥

ये़सुःन् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

मर्कुस १६.१२-१३

13 आल्‍ल बा खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़म्‍लाम् थिक्-थिक् (११) किलोमितर माःङ्‌घा इम्‍माउस पाङ्‌भेॽबा लाम्‍मो 14 खे़ङ्‌हाॽरे़ आइन् पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ताॽजे़क्‍खे़त्‍छिर पेसिरो॥ 15 खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍केलॽरिक् ताॽजे़क्‍खे़सिल्‍ले़ खे़प्‍मो ये़सुःन् त्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् लाङ्‌घेःक्‍मा हेःक्‍ते़, 16 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्‍छुन्‍ल फाॽआङ् खुन्‍छिॽ मिक्‍किन् थेःक्‍तु पिरुसिआङ् वये़रो॥ 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “मे़ःम्‍बे़, खिन्‍छिॽ थे़मा पाःन्‍निन्‍ने़ के़जे़ङ्‌सुर लाङ्‌गे़घेःक्‍सिबे?”

हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खुन्‍छिॽ मिङ्‌वा कुधिम् थप्‍पे़त् ये़बे़त्‍छिरो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽओ क्‍लिओपास मे़प्‍मनाबा थिक्‍ले़ खुने़ॽ सेःन्‍दोसु, “मे़ःम्‍बे़, खे़ने़ॽ यरुसले़म्‍मो के़न्‌युङ्‌ने़न्‍बि? आइन् ताःन्‍दिक् खे़प्‍मो पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़ङ्‌घोःसुन्‍बि?”

19 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “मे़ःम्‍बे़, थे़मा पाःन्‍निन्‍बे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “नासरतबा ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओआ, खुने़ॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि लुम्‍मो खुने़ॽ पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍को नु याःम्‍बक्‍को मुक्‍साम्‍साबा चोगे़रो॥ 20 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु आनिगे़ हाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुने़ॽग सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुर फाॽआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ हुक्‍मे़सुप्‍तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुरो, 21 कर खुने़ॽ इस्राइलिहाॽ चोःक्‌युम्‍भो के़बिबा मना फाॽआङ् आनिगे़ग कुलाम् ओमे़त्तुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ खे़न्‍नाङ्धो आल्‍लो कन् हिन्‍दोःक् पोःक्‍खे़बा सुम् ये़न् के़रे़रो॥ 22-23 आनिगे़ लुम्‍मो कुभा मे़न्‍छुमाहाॽरे़ आनिगे़ निङ्‌वाॽ मे़मासुरो॥ आइन् तानाम्‍सा खे़ङ्‌हाॽ इप्‍पुङ्‌ङो मे़बे, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् खे़प्‍मो मे़ङ्‌घोःसुन्॥ खे़ङ्‌हाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़निःसुसिबा पाःन्‍निन् नु खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽग कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् हिङे़रो फाॽआङ् पाःत्ते़त्‍छुबा पाःन्‍निन् मे़जे़क्‍तिगे़रो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ कुभा तेःङ्‌जुम्‍हाॽ इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नो मे़बेःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा हे़क्‍केए खे़प्‍मो मे़निःसु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् ये़सुःन् मे़न्‍निःसुन्‍लो॥”

25 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिन्‍छिॽ निङ्‌वाॽइन्‌आक्‍खे़न् साॽरिक् थुङ्‌बाबे! हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् नसाःन् चोःक्‍मा आक्‍खे़न् खिनिॽ निङ्‌वाॽ पाःक्‍पाबे? 26 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌तुक्‍खे चामाआङ् कुमिमिदिङ्‌ङो पेःक्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़ बि मे़ःम्‍बि?” 27 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ आबाङे कुयाःम्‍बेओ मोसारे़ कुसाप्‍पन्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ साप्‍पन्‍नो थारिक् कुबेःन् पोधक् चोगु पिरुसिरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़बा पाङ्‌भेॽइल्‍ले़ कुबेसाङ् मे़गे़रे़आङ् ये़सुःन् मिसाक् माःङ्‌घा के़बेःक्‍पा लाम्‍सिङ्‌लो, 29 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्ते़छुर पेलि फाक्‍ते़त्‍छु, “खे़ने़ॽ आन्‍छिगे़नुए आइन् से़न्‍दिक् याङ्‌धोःक्‍ते़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लो नाम्‍ध्‍ये़आङ् खादाम्‍ल पत्‍लो॥” हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु याङ्‌धोःक्‍से़ पेरो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चामादे़न्‍नो युङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् नोगे़न् पिरुआङ् फुॽरुर खे़ङ्‌हाॽ पिरुसि॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ मिक्‍किन् हरे़आङ् खुने़ॽ कुसिङ् निःत्ते़त्‍छु, कर खे़प्‍मोए खुन्‍छिॽ तगिलाम् खुने़ॽ आलाप्‌पोःक्‍खे़ पेरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्‍ने़त्‍छि, “मे़ःम्‍बे़, लाम्‍मो आनिॽ ताॽआजे़क्‍खे़र आभे़रे़र आबत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योसाप्‍लाःन् पोधक् आजोगे़त्‍छि आबिरे़त्‍छिल्‍ले़ आन्‍छिॽ सिक् पसम्‍समे़आङ् वये़बि मे़ःम्‍बि?”

33 हे़क्‍क्‍याङ् खिमो ने़प्‍माङ् बा खे़न् ये़म्‍मो पोगे़त्‍छिआङ् यरुसले़म ले़प्‍माङ् थाने़त्‍छिरो॥ खे़प्‍मो थिक्-थिक् (११) हुॽसाम्‍बाहाॽ नु वेॽहाॽ सोरिक् मे़युङे़बा तुमे़त्‍छुसि॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ मे़मे़त्तुसि, “दाङ्‌बान् से़क्‍खाए स्‍ये़आङ् याम्‍मो हिङे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् सिमोने़ल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌बाएरो!” 35 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् लाम्‍मो ये़सुःन् तुमे़त्‍छुआङ् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् नु चाजामा ये़म्‍मो खुने़ॽ खरे़ःङ्‌ङिन् फुॽरुल्‍ले़ कुसिङ् निःत्ते़त्‍छुबान्‌के़रे़क् चे़क्‍खे़त्‍छुरो॥

ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

मत्ति २८.१६-२०, मर्कुस १६.१४-१८, युहुन्‍ना २०.१९-२३, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.४-८

36 हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् मे़बारे़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् आबाङे खुनिॽ लुम्‍मो थाःम्‍सिङ्‌ङाङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो॥”

37 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् साॽरिक् मे़गिसे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग आल्‍ल सिःसाम्‍मिन्‍ने़ आनिःसुम् फाॽआङ् मे़इःत्तु॥

38 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थेआङ् खिनिॽ यङ्‌मा के़रे़बा? हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽबो थेआङ् चप्‍चि के़जोगुम्‍बाबे? 39 आहुक् आलाङ्‌हाॽ ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ! से़क्‍खाए कङ्‌ग इङ्‌गाॽएरो॥ इङ्‌गाॽ आसुःसे़म्‍मे़ॽआङ् ओआमे़त्ते़म्‍मे़ॽ! सिःसाम्‍मिल्‍ले़न्‌इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा हे़क्‍के ने़क्‍सा नु ये़प् होःप्‍लो॥”

40 हे़क्‍के मे़त्तुसिर खुने़ॽ कुलाङ् कुहुक्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिरो॥ 41 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक् पसम्‍समे़आङ् कन् पाःन्‍निन् से़क्‍खाबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् हःन्‍दा मे़ले़क्‍ते़आङ् मे़ये़बे़रो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ चामा कुजाधिक् के़गत्तुम्‍बि?” 42 खे़ङ्‌हाॽरे़ ओॽमनाबा कुले़प्‍थिक् ङा मे़बिरुआङ् 43 ये़सुरे़ खुनिॽ तगाङ्‌ङे़ खे़न् ताःक्‍तुआङ् चदेःसुरो॥

44 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तु, “इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़साए मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाओ, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ साप्‍पन्‍हाॽओ नु साम्‍लो सुम् साप्‍पन्‍नो इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ साप्‍ते़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़त्‍लो फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥”

45 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‌योसाप्‍लाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ हन्‍दुबिरुसिआङ्‌ 46 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग तुक्‍खे चामाए पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सिःमाआङ् सुम् ये़न्‍नो याम्‍मो हिङ्‌माए पोःङ् फाॽआङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥ 47 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमिङ्‌ङो लायोलाम् हिन्‍छिङ्‌मा नु ले़प्‍मिरे़न् सुनाइङ्‌ङिन् यरुसले़म्‍मो हेःक्‍माआङ्‌के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽओ इङ्‌भोःमाए पोःङ्‌लो॥ 48 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क् कन् पाःन्‍निल्‍ले़न् हिन्‍धोःक्‍मिबा के़वयिॽरो॥

49 आल्‍ल खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌खिनिॽओ पाङ्‌घुङ् युःसुङ्‌लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुधिम् मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् बा कन् ये़क्‌यक्‍कोए वये़म्‍मे़ॽओ॥”

ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो नुःङ्

मर्कुस १६.१९-२०, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ १.९-११

50 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ बे़थानि थारिक् तेॽरुसिआङ् कुहुक्‍हाॽ थाःङ् फोःक्‍खुर खे़ङ्‌हाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिरो॥ 51 खे़ङ्‌हाॽ मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिर पत्‍छे़ल्‍ले़ खुने़ॽ थाःङ्‌धाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् पक्‍खे़र पेरो॥ 52 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ साॽरिक् खुनिॽ सिक् समे़र खुने़ॽ सेवा मे़जोगुआङ् यरुसले़म्‍मो मे़नुःक्‍खे़ मे़बे, 53 हे़क्‍क्‍याङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए माङ्‌हिम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुर मे़वये़रो॥

* 1:1 थियोफिलस–लुकारे़ कन् मनाःन् ये़सुरे़ चोगुबा नु हुॽरुसिबा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ सुजा साप्‍तु पिरु॥ लुकारे़ लत्‍छा मनाःन्‍लक् मे़त्तु, कर वेॽ यरिक्‍ले़ मे़निःरुर मे़घे़प्‍सुर फाॽआङ् ये़सुरे़ कुहिङ्‌मन्‍नोबा कन् पाःन्‍हाॽ काक् पिसाङ् हाङ्‌मा खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ वाॽ॥

* 1:9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तुवा चोगुर याक्‍किल्‍ले़ हाःन्‍दुबा साङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाम्‍गे़नुॽबा मिःक्‍खुॽ लःत्तु॥ कङ्‌ग मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़जोगुबा तुवाल्‍ले़न्‌मिक्‍सेःन् वये़रो॥ कन्‌काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा याःम्‍बक्‍किन्‌यहुदि साम्‌योथिम्‌कुइसिःक्‌लत्‍छा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍नो थिक्‍ले़ङ्‌लक्‌चोःक्‍मा के़घोःबा वये़रो (लाम्‍दिःक्‌३०.३४-३८)॥

* 1:11 माङ्‌लाइङ्‌बा–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि साङ्‌ग्राम्पेदाङ्‌ङो खुने़ॽ कुसेवा चोःक्‍से़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ चोगुसि॥

* 1:17 एलिया–एलियाःन् युहुन्‍ना सावाःन्‍छिङ्‌बानुःल्‍ले़ कुगिप् ये़त्‍छि (८००) तङ्‌बे तगि के़वाॽबा लत्‍छा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा मना वये़॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा मलाकिरे़ तगिबा माङ्‌हुप्‍पो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मसिहःन्‍नुःल्‍ले़ मिसाक् तगि एलियाःन् इस्राइलओ पाङ्‌घुयुःसुॽ फाॽआङ् साप्‍तुआङ् वये़ (मलाकि ४.५)॥

* 1:32 दाउद–साॽरिक्‌के़इङ्‌बा यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ्॥

* 1:35 निङ्‌वाॽफुसाः–कन्‌ये़सुरे़ लत्‍छा कुमिङ्‌लो॥

* 1:54-55 अब्राहाम मे़प्‍मनाबा मनालाम्‍बाए काक् यहुदिहाॽ मे़बोःक्‍खे़बारो॥

* 1:54-55 तगिबा माङ्‌हुप्‍पोबा ये़म्‍मो यहुदिहाॽ मे़युङे़बा लाजेॽइल्‍ले़ कमिङ्‌ङिन् इस्राइल वये़॥

* 1:59 हर्दो हे़क्‍मान्–कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़म्‍बित्‍छाॽ कुमनाहाॽरे़न् खुनिॽ के़ये़कपा मिक्‍सेःन्‍लो॥

* 3:6 यसैया ४०.३-५

* 8:10 यसैया ६.९

* 10:27 ले़बि १९.१८

* 11:31 १ हाङ्‌हाॽ १०.१-१३

* 13:35 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२६

* 17:26 तोलिङ्‌सोमु ६.५-८, ७.६-२४

* 17:28 तोलिङ्‌सोमु १७.२८-२९, १८.२०-१९.२५

* 17:32 तोलिङ्‌सोमु १९.२६

* 17:37 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “आत्तो सिनुःन् ने़, खे़प्‍मोए किदाबाहाॽआङ् मे़जुम्‍लो॥”

* 18:38 यहुदिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌“दाउदरे़ कुस्‍साः” मे़मे़त्तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधाःक्‍लाम्‌ताः फाॽआङ्‌मे़इःत्तुआङ्‌मे़वये़॥

* 19:13 लत्‍छा लत्‍छा साम्‍म्‍याङ् याङ्–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “१० मिना”॥ मिना फाॽइन्‌ला सुम्‍सिरे़न्‌नाम्‌याक्‌पोःङ्‌॥

* 19:45-46 यसैया ५६.७, यरमिया ७.११

* 20:28 साम्‌योथिम्‌२५.५

* 20:37 लाम्‍दिःक्‌३.६

* 20:42-43 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.१

* 21:2 याङ् ने़त्‍छि–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ने़त्‍छि ले़प्‍तोन्‌”॥ कन्‌यहुदिहाॽरे़ मे़जोगुबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ्‌सुःल्‍लिक्‍पा याङ्‌वये़॥

* 23:7 हे़रोद हाङ्‌–खुने़ॽ कुमिङ्‌हे़रोद एन्‍तिपास वये़॥ खुने़ॽ पयम्‌यम्‍बा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः वये़॥

युहुन्‍ना

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा ये़सुरे़ कुसुनाइङ्‌

निःसुम्

कन् साप्‍पन्‍निन् सेःक्‌युक्‍मिबा युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा सःप्‍मा नु सिराॽ थाङ्‌माल्‍ले़न् सुनाइङ्‌लो॥ कन् साप्‍पन्‍नो युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुबाःन्‍जाक्‍किन् हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् मनालुम्‍मो थाःम्‍सिङ्‌लो फाॽआङ् साप्‍तुआङ् पत्॥ ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुसाः नु माङ्‌हे़क् चोगे़बा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा फाॽआङ् कन् साप्‍पन्‍निन्‌के़निःप्‍पाहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुर हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नसाःन्‍लाम्‍बा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् मे़घोःसुर के़लॽबा कन् साप्‍पन्‍निल्‍ले़ कुदाराप्‍लो॥

निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् नु ये़सुःङ्‌ग लत्‍छासि लॽरिक् कन् साप्‍पन्‍निल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् थिक्‍सिगेःक्‍पा लक्‍को ये़सुरे़ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुसाः नु माङ्‌हे़क् चोगे़बा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुरो॥ कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा लक्‍को आक्‍खेलॽरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुआङ् कुहुॽसाम्‍बा मे़बोःक्‍खे़ के़लॽबान् हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ खुने़ॽ मे़अत्तुर कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोगे़बा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍बा पाःन्‍निन् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नाःत्‍ला १३-१८ ओ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् फोःम्‍मानुःल्‍ले़ तगि हुॽसाम्‍बाहाॽनु सेसे तङ्‌जुम् नु माङ्‌सेवा चोगुबा, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍को यारिप् चोगुसिबा नु आःन्‍छिङ्‌मा पिरुसिबा पाःन्‍निन् पत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् एगाङ्‌समा नाःत्‍लाहाॽओ ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुबा, सुहाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ हङ्‌साॽरुबा नु खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् स्‍ये़आङ् सिःमे़न्‍लाम्‍बा याम्‍मो हिङे़आङ् हुॽसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌बा पाःन्‍हाॽ पत्‍लो॥

युहुन्‍नाःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् ये़सुओरक् खोःदे़त्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग ये़सुःन् लाम्, से़क्‍खा नु हिङ्‌मन् फाॽआङ्‌नसाःन् चोःक्‍माआङ् खुने़ॽओ ताःमाल्‍ले़रक् खोःदे़त् लॽरिक्‌आहुॽरो॥ कन् सुनाइङ्‌ङो निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍निन् थे वाॽभे़ल्‍ले़ याम्‍साम्‍गे़न् पाःन्‍निन् मनाहाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् च्‍वाःत्, खरे़ःङ्, ओःत्ति, मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा नु मे़ल्‍लुक्, हे़क्‍क्‍याङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ पुङ्‌मान् नु कुसेॽ हे़क्‍तङ्‌बा उसुरुबा पाःन्‍हाॽरे़ कुबिहाॽ ओगप् चोगुआङ् वाॽरो॥

थामिङ्‌

कुहेःक्‍सिङ्‌मा पाःन् १.१-१८

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् नु ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ १.१९-५१

ये़सुरे़ मे़न्‍जिङ्‌सिङ्‌ङे माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोगुॽ २.१-१२.५०

ये़सुःन् यरुसले़म ना-कत्‍ना वये़बा कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽ १३.१-१९.४२

दाङ्‌बान् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌२०.१-३१

ये़सुःन् याम्‍मो गालिल थुम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌२१.१-२५

1

निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् मे़न्‍छाम्‍गे़न् थक्‍ला पोःक्‍खे़

1 तोलिङ्‌सोमुओ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़मानुःल्‍ले़ तगिए, निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन्* वये़रो॥ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ् वये़रो॥ 2 खुने़ॽग तोलिङ्‌सोमुओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वये़रो॥

3 खुने़ॽलाम्‍मे नावागे़न् चइःत्तोबा काक् पाःन्‍हाॽ पोःक्‍खे़बारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़बोःङ्‌बाहाॽओ खुने़ॽ मे़ःन्‍ने थेधिक्‍काङ्‌मे़बोःक्‍खे़न्॥ 4 ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निन् खुने़ॽनु वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति पिरुसिरो॥ 5 खे़न् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःङ्‌ग माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मो ओःत्‍लो, कर माक्‍चिगे़न् खादाम्‍माल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् मे़न्‍नाःन्‍ने वाॽरो॥

6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुबा मनाधिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिङ्‌ग युहुन्‍ना वये़रो॥ 7 काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खे़न् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् नसाःन् मे़जोगुर फाॽआङ् खे़न् ओःत्तिःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिसे़ खुने़ॽ त्‍ये़बारो॥ 8 युहुन्‍नाःन् आबाङेग से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति मे़वये़न्, खुने़ॽग से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मनाहाॽ मे़त्‍छे़रक् त्‍ये़बारो॥ 9 के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ ओःत्ति के़बिबा खे़न् से़क्‍खादिङ् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन्* इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़दाःबा वये़रो॥

10 खुने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुसाङ् खे़प्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो॥ 11 अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ आबाङे कुमनाहाॽओ त्‍ये़साङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍लो॥ 12 कर खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ नु निङ्‌वाॽओ के़दाःक्‍पाहाॽ के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌साः पोःङ्‌मा युक् पिरुसिरो॥ 13 खे़ङ्‌हाॽग मा-बालाम् सामे़वाःन्‍छिङ्‌बा नु मे़न्‍छाम् निङ्‌वाॽलाम्‍बा सा-ए मे़बोःक्‍खे़बा मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आबाङे कुस्‍साः चोगुसिबारो॥

14 निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍लादिङ् पोःक्‍खे़आङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आनिॽ लुम्‍मो वये़रो॥* खुने़ॽग लुङ्‌गुम् नु से़क्‍खाःल्‍ले़ कुधिम् चोगे़आङ् कुमिमिदिङ्‌ङिन् आनिःसुम्‍माङ् आवाॽरो॥ खे़न् मिमिदिङ्‌ङिन् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबा थिक्‍लक् कुस्‍साःल्‍ले़न् हे़क्‍तङ्‌बा चोगे़रो॥ 15 युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ मनाहाॽ यम्‍बा इक्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुङ्‌ङाङ् वये़, ‘आएगाङ् के़दाःबाङ्‌ग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् तगिसा वये़रो॥’ ” 16 खुने़ॽ कुलुङ्‌गुम् कुधिम्‍लाम् हाङ्‌वासाम्‍मे हाङ्‌वासाम् आघोःसुम्‍माङ् आवाॽरो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् मोसालाम्‍बा आबिरे़, कर लुङ्‌गुम्‍मिन् नु से़क्‍खाःङ्‌ग ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बाए त्‍ये़बारो॥ 18 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग आत्तिल्‍ले़आङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वाॽरो, कर पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु सोरिक् के़वाॽबा थिक्‍लक् कुस्‍साःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुआङ् वाॽरो॥

बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुदोःन्‍दि

मत्ति ३.१-१२, मर्कुस १.१-८, लुका ३.१-१८

19 यरुसले़म्‍बा यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु माङ्‌हिम्‍मो सेवा के़जोःक्‍पा ले़बिहाॽ युहुन्‍नाओ खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़न्‍बे? लॽरिक् सेःन्‍दोःसे़ मे़बाङ्‌सुसिल्‍ले़ युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुदोःन्‍दिन् अक्‍तङ्‌बा चोगे़रो॥ 20 युहुन्‍नाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़ःन्‍नारो लॽरिक् कुदोःप्‍मा नोगप् पिरुसि॥*

21 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे? खे़ने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्‍ने़न्‍बि?”* युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नाॽरो॥” खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाने़बि?” इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नाॽरो लॽरिक् याम्‍मो मे़त्तुसि॥ 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे? आनिगे़ याप्‍मि के़बाङ्‌बाहाॽ थे नोगप् पिरुम्‍सिम्‍बे़बाबे? खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे फाॽआङ् से़क्‍खा याप्‍मि आमे़त्ते़ॽओ?”

23 युहुन्‍नारे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ कुबाःन् सुत्‍लाओ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि,

“इङ्‌गाॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाम्‍मिन् तोःन्‍दोःन्‌चोगे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् एःक्‍सादे़न्‍नो के़अःक्‍पा इक्‍लाआरो॥”*

24 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदिहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा खे़न् फरिसिहाॽरे़ 25 खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सेःन्‍दे़बा ख्रिस्‍त, एलिया हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ हाङ्‌घुम्‍बे़बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नाङ् मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र थेआङ् बप्‍तिस्‍मा के़बिरुसिबाबे लॽरिक् सेःन्‍मे़दोसु॥*

26 हे़क्‍केःल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽग च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुङ्‌सिङ्‌लो, कर खिनिॽ लुम्‍मो कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बा मनाधिक् वाॽरो॥ 27 इङ्‌गाॽ आएगाङ् के़दाःबाङ्‌ग खुने़ॽएरो॥ इङ्‌गाॽग योःक् कुइसिःक् कुलाङ्‌सुःप्‌नाम्‍हाॽ फाःङ्‌माआङ् मे़लाॽआन्‍लो॥”*

28 कन् पाःन्‍निङ्‌ग यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बिबा बे़थानि पाङ्‌भेॽओ पोःक्‍खे़आङ् वये़, खे़प्‍मोए युहुन्‍नाःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर यागे़रो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् मे़ल्‍लुक्‍साःन्

29 कुदाःन्‍दिक्‍मा युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुःन् खुने़ॽ ले़प्‍माङ् फे़रे़र पत्‍छे़बा निःसुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा लायो लासोःत्‍हाॽ के़गुबाआङ् के़देॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍साःन्* खा फे़न्‍ल पत्‍लो! 30 आएगाङ् के़दाःबाङ्‌ग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् तगिसा वये़रो लॽरिक् इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओए पाःत्तुङ्‌ङाङ् वये़बारो॥ 31 तगिग इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् खुने़ॽ कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते वयाङ् कर खुने़ॽ इस्राइल लाजेॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ल फाॽआङ् च्‍वाःत्तो बप्‍तिस्‍मा पिरुङ्‌सिङ्‌ल त्‍याङ्‌बारो॥” 32 हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःल्‍ले़ याम्‍मो पाःत्तु, “इङ्‌गाॽ सेसेमाङ्‌ङिन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोलाम् पुत्तुःक्‍के हे़क्‍के खुने़ॽओ चुक्‍ते़आङ् युङे़बा निःसुङ्‌लो 33 खुने़ॽए ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍पे़न्‍लो, कर च्‍वाःत्तो बप्‍तिस्‍मा पिसे़ याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन् सम्‍दाङ् सेसेमाङ्‌ङिन् युःआङ् चुक्‍पा के़निःसुॽ, खे़ने़ॽ के़हाङ्‌घुबाङ्‌ग खुने़ॽएरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिॽ फाॽआङ् मे़त्ताङ्‌लो॥* 34 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ ये़सुओ पोःक्‍खे़बा निःसुङ्‌ङाङ् खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले कुस्‍साः* फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुङ्‌ङाङ् मनाहाॽ तोःन्‍दि पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥”

ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ

35 कुदाःन्‍दिक्‍मा याम्‍मो युहुन्‍नाःन् ने़प्‍फु कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खे़प्‍मो वये़ल्‍ले़, 36 ये़सुःन् खुनिॽ पेसाङ्‌लाम् पेर पत्‍छे़बा निःसुआङ् युहुन्‍नाःल्‍ले़ खुने़ॽ ओमे़त्तुर अक्‍खे पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍साःन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!” 37 युहुन्‍नाःल्‍ले़ हे़क्‍के पाःत्तुबा कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खे़प्‍से़त्‍छुआङ् ये़सुःन् तिम्‍दे़सुरो॥ 38 ये़सुःन् एगाङ् हिसिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ कुएगाङ् फे़रे़त्‍छिबा निःसुसिआङ् सेःन्‍दोसुसि, “खिन्‍छिॽ थे़माःन् के़गोःत्‍छुर के़वाॽसिबाबे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “रब्‍बि (खे़न् फाॽइङ्‌ग ‘सिक्‍साम्‍बे’ पोःङ्‌लो) खे़ने़ॽ आत्तो के़याःक्‍पे?”

39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “फे़रे़त्‍छे़ॽआङ् ओमे़त्ते़त्‍छे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ कुमुक् लिसि (४) मुक्‍ते़आङ् वये़ल्‍ले़ पेसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् युङे़बा ते़न्‍निन् ओमे़त्ते़त्‍छु॥ खे़ङ्‌हाॽ खे़न् ये़न् ये़सुःन्‍नुए याःक्‍ते़त्‍छिरो॥

40 खे़न् ने़प्‍फुहाॽओ थिक्‍किङ्‌ग सिमोन पत्रुसरे़ कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़न् वये़रो॥ खुने़ॽग बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ पाःत्तुबा के़घे़म्‍बा नु ये़सुःन्‍नु लाङ्‌गे़घेःक्‍पा वये़रो॥ 41 अन्‍द्रियासरे़ काक्‍नु तगि कुम्‍भुॽ सिमोने़न्‌तुमुआङ् मे़त्तु, “आन्‍छिगे़ मसिह मे़प्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌तुमे़त्‍छुगे़रो” (ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ ‘ख्रिस्‍त’ पोःङ्, हिब्रु पाःन्‍दाङ्‌ङो ‘मसिह’ ” पोःङ्‌लो)॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् अन्‍द्रियासरे़ सिमोने़न् ये़सुरो तारुल्‍ले़ ये़सुरे़ नुःरिक् ओमे़त्तुर अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽग युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुस्‍साः सिमोन्‍ने़रो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽग के़फास लॽरिक् के़म्‍मे़त्‍लो” (खे़न् फाॽइङ्‌ग “पत्रुस” पोःङ्)॥*

ये़सुरे़ फिलिप्‍पे़न् नु नाथाने़ल्‍ले़न् उःत्तुसिॽ

43 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा ये़सुरे़ गालिल थुम्‍मो पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥ खुने़ॽ फिलिप्‍पे़न् तुमुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥”

44 आल्‍ल फिलिप्‍पे़ङ्‌ग, आन्‍द्रियास नु पत्रुसरे़ खुन्‍छिॽ बे़थसेदा पाङ्‌जुम् के़युङ्‌बा वये़रो॥ 45 फिलिपरे़ नाथाने़ल्‍ले़न् तुमुआङ् मे़त्तु, “आनिगे़ग मोसा नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़आङ् साम्‌योसाप्‍लाओ मे़साप्‍तुआङ् के़बप्‍पा युसुफरे़ कुस्‍साः नासरतबा ये़सुःन् तुमुम्‍बे़रो॥”

46 हे़क्‍केःल्‍ले़ नाथाने़लरे़ कुनिङ्‌वाॽ मये़र पाःत्तु, “मे़ःम्‍बे़! नासरतलाम् नुःबा पाःन्‍हाॽ ताबि हौ?”* हे़क्‍केःल्‍ले़ फिलिपरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ आबाङे फे़रे़ॽआङ् ओमे़त्ते़ॽओ॥”

47 ये़सुरे़ नाथाने़ल्‍ले़न् निःत्ताङ् फे़रे़र पत्‍छे़बा निःसुआङ् मे़त्तु, “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, से़क्‍खाबा इस्राइलिःन् फे़न्‍ल पत्‍लो॥ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽबो थेआङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा होःप्‍लो॥”

48 हे़क्‍केःल्‍ले़ नाथाने़लरे़ सेःन्‍दोसु, “मे़ःम्बे़, खे़ने़ॽ आक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ कुसिङ् के़निःत्ताङ्‌बे?”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “फिलिपरे़ मे़न्‍उःत्ते के़वये़ल्‍ले़सा खे़ने़ॽग पःत्‍छेॽ बुङ्‌मो के़वये़बा निःने़रो॥”

49 नाथाने़लरे़ नोगप् पिरु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाःने़रो, खे़ने़ॽग इस्राइलबा हाङ्‌ने़रो॥”

50 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “मे़ःम्‍बे़! खे़ने़ॽ पःत्‍छेॽ बुङ्‌मो के़वये़बा निःने़ लॽरिक् मे़त्‍ने़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़सा नसाःन् के़जोगुबाबि? कर कन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा पाःन्‍हाॽ के़निःसुॽरो॥” 51 खुने़ॽ आल्‍लसाङ् योॽरुर पाःत्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिन् हन्‍नाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़न्‍छाम्‍साःओ* मे़युबा नु थाःङ् मे़बेःक्‍पा के़निःसुसिॽरो॥”

2

काना पाङ्‌जुम्‍मो मेःक्‍खिम् साभाङ्‌जा

1 हे़क्‍क्‍याङ् निये़न् एगाङ् गालिल थुम्‍मोबा काना पाङ्‌जुम्‍मो ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍मो ये़सुरे़ कुम्‍मा मरियम्‍मिन् तरे वये़रो॥ 2 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् मे़उःत्तुसिआङ् खे़प्‍मो मे़बेआङ् मे़वये़॥ 3 खे़न् ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍मो चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् माःरे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुम्‍मा पेआङ् ये़सुःन् मे़त्तु, “आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽरे़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मिःसाक्‍काङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥”

4 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “आम्‍मौ, थेआङ् कन् पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ के़मे़त्ताबाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बक् चोःक्‍मा ये़म्‍मिन् आल्‍ल थारिक् मे़न्‍दाए वाॽरो॥”

5 कर कुम्‍मा पेआङ् खे़प्‍मोबा सेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, “खुने़ॽ पाःत्तुबा हे़क्‍केए चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

6 खे़प्‍मो यहुदि सेसे चोःक्‍सिङ्‌मा थिम्‍मो ओगप् चोःक्‍मनाबा च्‍वाःत् याङ्‌मा तुक्‍सि (६) यम्‍बा खोःम्‍मनाबा लुङ् कुःन्‍दाहाॽ* मे़युङे़॥ खे़न् थिक्‍को सुम्‍बोःङ् (३०) पाथि थारिक् च्‍वाःत् के़हप्‍पा चोगे़रो॥ 7 ये़सुरे़ खे़न् सेवारोबाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् कुःन्‍दाहाॽ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ कुले़म् थिम्‍से़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् कुःन्‍दाहाॽ कुले़ःम् कुले़ःम् मे़धिम्‍सुसिरो॥

8 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् मिसाक् पागे़म्‍मे़ॽआङ् मेःक्‍खिम्‍मो चामुक् थिमुक् ओगे़मे़प्‍पे़न्‌पिरे़म्‍मे़ॽओ,” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा कुइसिःक् मे़जोगु॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मेःक्‍खिम्‍मोबा चामुक् थिमुक् ओगे़मे़प्‍पाल्‍ले़ च्‍वाःत्‍लाम् के़बोःङ्‌बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् साॽरु॥ खे़न् आत्तोलाम् त्‍ये़बा खे़ल्‍ले़ थेआङ् मे़निःसुन्‍लो, कर खे़न् च्‍वाःत् के़भाःप्‍पा सेवारोबाहाॽरे़रक् मे़निःसुरो॥ खे़ल्‍ले़ मेःक्‍खिम्‍साबान् थिक्‍ले़प्‍माङ् उःत्तु तेॽरुआङ् मे़त्तु, 10 “वेॽ मनाहाॽरे़ग काक्‍नुःल्‍ले़ तगि कुजा के़नुॽबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़हासुॽ, हे़क्‍क्‍याङ्‌मनाहाॽरे़ यरिक् मे़धुङुआङ् मयुसिॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् वाजेरेबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़हासुरो कर खे़ने़ॽग आल्‍लो थारिक् कुजा के़नुॽबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन्‍ने के़दाङ्‌घुआङ् के़वाॽरो॥”

11 ये़सुरे़ काक्‍नुःल्‍ले़ तगिबा कन् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍निन् गालिल थुम्‍मोबा काना पाङ्‌जुम्‍मो चोगु॥ हे़क्‍केलॽरिक् कुमिमिदिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुरो॥ 12 खे़न् कानाबा मेःक्‍खिम् एगाङ् खुने़ॽ कुम्‍मा कुन्‍साॽसि हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो पे, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो कुभा ये़न् मे़याःक्‍ते़रो॥

ये़सुरे़ माङ्‌हिम्‍मोलाम्‍बा ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽ नाःत्तु लःत्तुसिॽ

मत्ति २१.१२-१३, मर्कुस ११.१५-१७, लुका १९.४५-४६

13 कन् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् निःत्ताङ् त्‍ये़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् थो यरुसले़म्‍मो पे॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌हिम्‍मो ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽरे़ पित्‍हाॽ, मे़ल्‍लुक्‍हाॽ, पुत्तुःक्‍केहाॽ सिदुङ्‌जभा के़जोःक्‍पाहाॽरो मे़सङ्‌घुबा नु खे़प्‍मो याङ् के़ले़क्‍पाहाॽआङ् याङ् ले़क्‍नु मे़युङे़बा खुने़ॽ निःसुसि॥* 15 ये़सुरे़ इदाःक्‍किल्‍ले़न् ते़ःम्‍भुक् चोगुआङ् खे़न् के़रे़क् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ नु पित्‍हाॽ माङ्‌हिम्‍लाम् लाःक्‍कात् नाःत्तुदेःसुसिआङ् याङ् के़ले़क्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌इत्‍छिहाॽआङ् से़ःसु पिरुसिर खुनिॽ साप्‍ने़त्‍हाॽआङ् ले़क्‍खु पिरुसिरो॥* 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् पुत्तुःक्‍के के़सङ्‌बाहाॽ मे़त्तुसि, “कङ्‌हाॽ तेॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़म् पेगे़म्‍मे़ॽ! खिनिॽ थेआङ् आम्‍बारे़ कुहिम्‍मिन् सङ्‌इङ्‌दे़न् के़जोगुम्‍बाबे?”

17 हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ के़हिम्‍मिल्‍ले़ लागि मिःम्‍जिःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थुक्‍कारो लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पे़न्‌निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥*

18 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुभा यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु “थे़मा युक्‍किल्‍ले़ खे़ने़ॽ अक्‍खे के़जोगुबाबे? कन् युक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽ॥”* 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “पोःङ्, कन् माङ्‌हिम्‍मिन् यःसे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सुम्‌ये़न्‍नो याम्‍मो चोगुङ्॥”*

20 यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आक्‍खेमु? कन् माङ्‌हिम्‍मिन् तङ्‌बे लि-तुक्‍कोरक् (४६) चोःक्‍मा चुरे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ सुम्‌ये़न्‍नोए के़जोगुॽमु!” 21 कर ये़सुरे़ पाःत्तुबा माङ्‌हिम्‍मिङ्‌ग आबाङे कुधक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुआङ् वये़बारो॥ 22 ताःन्‍दि खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ्‌लक् खुने़ॽ पाःत्तुबा खे़न् पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ पाःत्तुआङ् वये़बा पाःन्‍जाक्‍हाॽ नु साम्‌योसाप्‍लाःन् नसाःन् मे़जोगुरो॥

23 खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो वये़ल्‍ले़ यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किन् यरिक् मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुरो॥ 24 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ ताःक्‍पो मे़जोगुन्‍सिन्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक् मनाहाॽ आक्‍तङ्‌बा मे़जोःक् फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुसिआङ् वये़रो॥ 25 आत्तिल्‍ले़आङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ खुने़ॽ मे़प्‍मा मे़बोःक्‍खे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽ आक्‍तङ्‌बा मे़जोःक् फाॽआङ् खुने़ॽ निःसुआङ् वये़रो॥

3

कुसङ् सावाःन्‍छिङ्‌मान्

1 आल्‍ल निकोदेमस मे़प्‍मनाबा लत्‍छा फरिसिधिक्‌वये़, खे़ङ्‌ग यहुदि ये़जुम्‍भोरे़न् पासिङ्पादाङ्‌लाआङ् वये़रो॥ 2 थिक् से़न्‍दिक् खे़न् ये़सुरे़ कुदुम्‍से़ पेआङ् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍मे के़द्‌ये़बारो फाॽआङ् आनिगे़ कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़रो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़जोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽग आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् खुने़ॽनु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़वाॽने़न्‍निल्‍ले़ग हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥”

3 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, याम्‍मो सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे थारिक् आत्तिल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् निःमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥”*

4 हे़क्‍केःल्‍ले़ निकोदेमसरे़ कुनिङ्‌वाॽ मये़र सेःन्‍दोसु, “मे़ःम्‍बे़, आक्‍खेलॽरिक् खदाक्‍मि याप्‍मिःन् याम्‍मो सावाःन्‍छिङ्‌बे? खे़न् से़क्‍खाए कुम्‍मारे़ कुसाप्‍पोःक् सिगाङ् याम्‍मो लाःत्ताङ् सावाःन्‍छिङ्‌मा सुक्‍पि?”

5 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, च्‍वाःत् नु सेसेमाङ्‌लाम्‍बा सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे थारिक् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो आत्तिन्‍नाङ् लाःप्‍मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ 6 नासिङ्‌गे़न् थक्‍लाम्‍बाग नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‍ने सावाःन्‍छिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌लाम् याम्‍साम्‍मिन् कुसङ्‌ङाङ् सावाःन्‍छिङ्‌लो॥ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ ‘खे़ने़ॽ याम्‍मो सागे़वाःन्‍छिङ्‌लए पोःङ्’ मे़त्‍ने़ल्‍ले़ के़निङ्‌वाॽ मे़मये़न्‍ने़ॽओ॥ 8 सुरित्‌केजङ्‌ङिन् आत्तान्‍साङ् हुःमा सुक्‍लो॥ खे़ने़ॽ सुरित्‌केजङ्‌ङिन् हुःबा के़घे़प्‍सुॽ, कर आत्तोलाम् ताः हे़क्‍क्‍याङ् आत्तो पेःक् खे़न् खे़ने़ॽ पाःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के सेसेमाङ्‌लाम्‍बा सावाःन्‍छिङ्‌मा पाःन्‍निन्‍नाङ् पोधक्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥”

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ निकोदेमसरे़ सेःन्‍दोसु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़न् आक्‍खेलॽरिक् पोःङ्‌मा सुक्‍पे?”

10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽग इस्राइलबा सिक्‍साम्‍बाने़ हे़क्‍केसाङ् कन् पाःन्‍हाॽ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍बि? 11 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए खे़ने़ॽ मे़त्‍ने़ॽरो॥ आनिगे़ निःसुम्‍बे़ ले़स्‍सुम्‍बे़बा पाःन्‍हाॽए खिनिॽ मे़त्तासिगे़ॽ, करसाङ् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍निन् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ 12 इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ् हे़क्‍केसाङ् नसाःन् चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् नसाःन् चोःक्‍मा के़सुक्‍तुम्‍बे? 13 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिन्‍नाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थाःङ् मे़म्‍बेःक्‍के वाॽरो॥ 14 इस्राइलिहाॽ ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो लाम्‍दिःक् मे़जोगे़ल्‍ले़ मोसारे़ पित्तोलि असेःक्‍पे़न्‌पक्‍खुबा कुइसिःक्‍के मे़न्‍छाम्‍साःन्‍नाङ् पङ्‌लए पोःङ्‌लो॥* 15 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥

16 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ थिक्‍लक् कुस्‍साःन् पाङ्‌घु युःसुरो, हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽग मे़म्‍मे़क्‍ने़न्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥ 17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो कुस्‍साःन् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ आप्‍तिक् कुःप्‍मासि फाॽआङ् पाङ्‌घुबा मे़ःन्‍लो कर खे़ङ्‌हाॽ ताङ्‌से़ःप्‍तुसिर फाॽआङ् पाङ्‌घुबारो॥

18 खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ग खुम्‍दिङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो कर खुने़ॽओ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाहाॽरे़ङ्‌ग तगिए खासे़न् पोःक्‍खे़ चुरे़आङ् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिक्‍लक् कुस्‍साःओ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 19 खुनिॽ खासे़न्‍निन् बा कन्‍लो, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् ये़ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् ताप्‍फे़ःम्‍बा चोगे़बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ओःत्तिन्‍नुःल्‍ले़ खादाम्‍मान्‍ने खुनिॽ सिराॽ थाङे़॥ 20 फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ ओःत्तिःन् मे़जिःत्तुॽरो हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍किन् निधाःप् फाॽआङ् मे़गिआङ् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ मे़न्‍दाःने़न्‍लो॥ 21 कर आत्तिन्‍हाॽ से़क्‍खाओ लाङ्‌मे़घेःक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़जोगुआङ् वाॽ के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् निधाःप्‍ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ ओःत्तिओ मे़दारो॥”

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ युहुन्‍नारे़ कुदोःन्‍दि

22 खे़न् एगाङ् ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरुसले़मलाम्‍बा यहुदिया थुम् कब्रिङ्‌बा लाजेॽओ मे़बेआङ् खे़प्‍मो खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु वये़ल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिरो॥ 23 खे़न् ये़म्‍मो युहुन्‍नाःन् सालिम् पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ् एनोन मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर यागे़ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् च्‍वाःत् ने़स्‍से़आङ् मनाहाॽ बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌से़ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़र मे़वये़रो॥ 24 (कन् बप्‍तिस्‍मा पिमा याःम्‍बक्‍किङ्‌ग युहुन्‍नाःन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍मानुःल्‍ले़ तगिबा पाःन् वये़रो॥)*

25 युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुभा कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यहुदिधिक्‍नु सेसे चोःक्‍सिङ्‌मा थिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःन्‍धङ् पोःक्‍खे़रो॥ 26 युहुन्‍नारे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बि खे़ने़ॽनु के़वाॽबाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़ने़ॽ तोःन्‍दि के़बिरुबा मनाःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर याक्‍लो॥ आनिॽओ के़रे़क् मनाहाॽ तामारे़ कुले़क्‌वा खुने़ॽओ मे़बेःक्‍ल मे़बत्‍लो॥”

27 युहुन्‍नारे़ खे़न् नोगप् पिरु, “साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़म्‍बिएग मनाःल्‍ले़ थे़माआङ् खोःमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 28 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़ःन्‍नाॽरो कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽनुःल्‍ले तगि पाङ्‌घाङ्‌बारक् फाॽआङ् पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् खिनिॽए तोःन्‍दि पिमा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ 29 सिसामेःत्तिङ्‌ग नालिसाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍नेरो॥ नालिसाङ्‌ङिन् आत्तो वाॽ, खे़प्‍मोए सिसामेःत्तिन् पेःक्‍लो॥ नालिसाङ्‌ङिन् कुन्‍देःङ्‌बाल्‍ले़ हाङ्‌घुआङ् खुने़ॽ कुबाःन् खे़प्‍सुॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ ताःल्‍ले़ सःत्‍लो॥ इङ्‌गाॽआङ् हे़क्‍केलॽरिक् सःत्तारो हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल आसःप्‍मे़न् कुलिङ्‌धो के़रे़रो॥ 30 ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् हाराॽ पोःर पेःक्‍लरो, इङ्‌गाॽग चुक्‍पा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥”

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबान्

31 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बाग आत्तिन्‍नाङ् होःप्‍लो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम्‍बा के़बोःङ्‌बाङ्‌ग खाम्‍बेःक्‍मोबाएरो हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ग खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍निन्‍लक् पाःत्तुॽ, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबान्‍ने के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥ 32 खुने़ॽग निःसुबा नु खे़प्‍सुबा पाःन्‍हाॽए पाःत्तुॽ, कर आत्तिल्‍ले़आङ् खुने़ॽ कुबाःन्‍निन् नसाःन् मे़जोगुन्‍लो॥ 33 आत्तिल्‍ले़ खुने़ॽ नसाःन् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खा चोःक् फाॽआङ् पर्माङ्‌गि पिरुॽरो॥ 34 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुबारो॥ खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुपाःन्‍लक् पाःत्तुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् थिम्‍सुॽरो॥ 35 पानुदिङ् पाःल्‍ले़ आबाङे कुस्‍साःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाःन्‍हाॽ कुहुक्‍को पिरुआङ् वाॽरो॥ 36 निङ्‌वाॽफुसाःन् नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥ आबुगे़न् कुस्‍साःन् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निन् खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् चुक्‍लो॥

4

ये़सुःन् नु सामरि मे़न्‍छुमाॽइन्

1 ये़सुरे़ युहुन्‍नाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् हुॽसाम्‍बाहाॽ चोगुसिआङ् बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर याक् के़लॽबा पाःन्‍निन् फरिसिहाॽरे़ मे़घे़प्‍सु॥ 2 (हे़क्‍केसाङ् ये़सुरे़ग मे़ःन्, कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़रक् बप्‍तिस्‍मा मे़बिरुसिर मे़यागे़रो॥) 3 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ यहुदिया थुमलाम् गालिल थुम् ले़प्‍माङ् याम्‍मो नुःक्‍खे़ पेरो॥

4 आल्‍ल खुने़ॽ सामरिया थुम्‍लाम् पोःङ्‌माआङ् पेःक्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़रो॥ 5 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ याकुबरे़ कुस्‍साः युसुफे़न् पिरुबा लाजेॽइल्‍ले़ कुबेसाङ् सुखार मे़प्‍मनाबा सामरिया पाङ्‌भेॽओ के़रे़॥* 6 खे़प्‍मो याकुबरे़ तयुबा वाबाक्‍किन् ने़स्‍से़॥ खुने़ॽ लाम्‍दिःक्‍कोलाम् नास्‍से़आङ् ले़न्‍दिक् खे़न् वाबाक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् युङ्‌सिङ्॥

7 सप्‍फाआङ् सामरियाबा मे़न्‍छुमाॽधिक् च्‍वाःत् फाःत्‍छे़ खे़प्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “च्‍वाःत्‍छिक् थुङ्‌मा पिराङ्‌ङे़ना॥” 8 खे़प्‍मोग ये़सुःन्‍लक् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ चामा थुङ्‌मा इङ्‌से़ पाङ्‌जुम्‍मो मे़बेआङ् मे़वये़रो॥

9 खे़न् सामरि मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ यहुदिने़, इङ्‌गाॽग सामरि मे़न्‍छुमाॽआ, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् च्‍वाःत् थुङ्‌मा इङ्‌गाॽ के़नाःक्‍काबाबे?” (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो यहुदिहाॽ नु सामरिलुम्‍मो तङ्‌जुम् होःप्‍ते़रो)॥*

10 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइसाम्‍मिन् नु खे़ने़ॽ च्‍वाःत् के़नाःक्‍पे़न्‌हाःप्‍पे फाॽआङ् कुसिङ् के़निःत्तुआङ् के़वये़ल्‍ले़ग ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्तिन् याङ्‌ना के़नाःक्‍तुआङ् खे़न् हिङ्‌मन्‍ले़न् च्‍वाःत्तिन् के़बिरे़बामे़न्॥”

11 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग च्‍वाःत् पाःक्‍मे़न् नु इदाःक्‍किन्‍नाङ् के़ङ्‌गत्तुन्, वाबाक्‍किन्‍नाङ् केःम्, हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिनु कन् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्तिन् ताःप्‍मा के़सुक्‍तुबे? 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽग आनिगे़ ताक्‍थे़बा याकुबे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बाने़बि? खुने़ॽए कन् वाबाक्‍किन् आनिगे़ पिरिगे़आङ् वाॽरो, बा कप्‍मोलाम्‍बाए खुने़ॽ नु कुस्‍साःहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ थक्‍सालुप्‍हाॽरे़आङ् च्‍वाःत् मे़धुङुरो॥”

13 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “कन् वाबाक्‍कोलाम् च्‍वाःत् के़धुङ्‌बाहाॽग याम्‍मो खुनिॽ वामिःक्‍लो, 14 कर इङ्‌गाॽ पिरुङ्‌बा च्‍वाःत् के़धुङ्‌बान् आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुवामे़मिःक्‍ने़न्॥ इङ्‌गाॽ पिरुङ्‌बा च्‍वाःत्तिन् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सदादिङ् के़बुम्‍बा वाबुन् हे़क्‍के खुने़ॽओ पोःङ्‌लो॥”

15 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ ये़सुःन् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽआङ् खे़न् च्‍वाःत्तिन् पिराङ्‌ङे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आवामे़मिःक्‍ने़न्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् ए़त्‍ले़ङ् इङ्‌गाॽ च्‍वाःत् फाःत्‍छे़ कप्‍मो ताःमा मे़बोःङ्‌ने़न्‍लरो॥”

16 ये़सुरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मे़त्तु, “पेगे़ॽआङ् के़ये़म्‍बाॽइन् कप्‍मो उःत्ते़ तारे़ॽ॥”

17 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आये़म्‍बाॽ होःप्‍लो॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ आये़म्‍बाॽ होःप्‍लो लॽरिक् खे़ने़ॽ से़क्‍खाए के़बाःत्तुॽरो॥ 18 से़क्‍खाए उन्‍छेःन्‍छा ङासि के़ये़म्‍बाॽ मे़बोःक्‍खे़ मे़जुरे़आङ् वाॽ॥ आल्‍लो आत्तिन् मनाःन्‍नु खे़ने़ॽ के़वाॽ खे़न्‍नाङ् से़क्‍खाःल्‍ले़ के़ये़म्‍बाॽ मे़ःन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आये़म्‍बाॽ होःप्‍लो के़बाःत्तुबान् से़क्‍खाएरो॥”

19 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ ये़सुःन् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग से़क्‍खाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाने़ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्‍ने़ॽरो॥ 20 आनिगे़ सामरि ताक्‍थे़बाहाॽरे कप्‍मो गेरिजिम कोःक्‍माओए सेवा मे़जोगु, कर खिनिॽ यहुदिहाॽरे़ सेवा चोःक्‍मा ते़न्‍निङ्‌ग यरुसले़म्‍लक् फाॽआङ् के़बाःत्तुम्‍लो॥”

21 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “आल्‍ल सुये़म्‍मिन् तार पत्‍लो लॽरिक् इङ्‌गाॽ मे़त्‍ने़बा पाःन्‍निन्‌नसाःन् चोगे़ॽओ॥ खे़न् ये़म्‍मो पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोःक्‍से़ खिनिॽ कन् कोःक्‍माओ इग्र यरुसले़म्‍मो, आत्तोआङ् के़म्‍बेगिन्‍लो॥ 22 खिनिॽ सामरिहाॽरे़ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन् हाबा खे़न् सेवा के़जोगुम्, कर आनिगे़ यहुदिहाॽरे़ कुसिङ्‌निःत्तुम्‍बे़बान् सेवा चोगुम्‍बे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदिहाॽलाम्‍मे से़न्‍लप्‍पिन् ताःरो॥ 23 कर पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खा नु सेसेमाङ्‌लाम् सेवा चोःक्‍मा ये़म्‍मिन् तार पत्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मिन् आल्‍लोसा त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍तङ्‌बा कुजे़क् सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कोःत्तुसिॽरो॥ 24 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग याम्‍साम्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सेवा के़जोःक्‍पाहाॽरे़ग से़क्‍खाःल्‍ले़ सेसेमाङ्‌लाम् सेवा चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥”

25 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ मे़त्तु, “मसिहःन्‌* ताः फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो, (खुने़ॽए ख्रिस्‍त मे़मे़त्तुॽरो) खुने़ॽ ताःल्‍ले़ कन् काक् पाःन्‍हाॽ याप्‍मि पोधक् चोगु पिरिगे़रो॥”

26 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽनु ताॽके़जे़ङ्‌बान्‍ने खुने़ॽरो॥”

27 बा खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़ मे़द्‌ये़॥ खुने़ॽ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु ताॽजे़ङ्‌नु युङे़बा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ थेःन् चाहाबा के़जोगे़बे? इग्र थेआङ् खे़न्‍नु ताॽके़जे़ङ्‌बाबे फाॽआङ् सेःन्‍मे़न्‍दोःसुन्‍लो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ च्‍वाःत् कुःन्‍दाःन् खे़प्‍मोए युक्‍खुधआङ् पाङ्‌जुम्‍मो नुःक्‍खे़ पे हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाङ्‌जुम्‍साबाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, 29 “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, मनाधिक्‍ले़ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा काक् आयाःम्‍बक्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ मे़त्ताङ्‌लो॥ फे़रे़म्‍मे़ॽआङ् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़प्‍मनाबान् खुने़ॽएग मे़ःम्‍बि?” 30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ पाङ्‌जुम्‍मोलाम् मे़लःन्‍दे़आङ् ये़सुःन् वये़बा ते़न्‍नो मे़बेरो॥

31 आल्‍ल हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् “ ‘सिक्‍साम्‍बे, चा चे़ॽओ’ ” फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु॥

32 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा आजामा चाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ थेआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो॥”

33 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् आबाङे सेःन्‍मे़दोःसिङ्, “मे़ःम्‍बे़, खुने़ॽ हाःत्‍ले़ कुजा हुॽरुबे?”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा नु कुयाःम्‍बक् चोःक्‍मा सुःप्‍मान्‍ने इङ्‌गाॽ आजामा चारो॥ 35 खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् के़बाःत्तुम्, ‘आल्‍ल ला लिसि एगाङ् चासुम्‍मा ये़म्‍मिन् ताःरो॥’ कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, ‘खिनिॽ मिक् हन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् ओमःये़म्‍मे़ॽ, काक् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पो चा तुम्‍से़आङ् चासुम्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽरो॥’ 36 हे़क्‍क्‍याङ् के़सुम्‍बाल्‍ले़ खुने़ॽ कुनाम्‌याक् खोःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़ लागि पोगुगे़न् कुजाःन् मे़सुप्‍सुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् याॽरिःम्‍बा के़हेॽबा नु चा के़सुम्‍बा ने़प्‍माङ् सःत्‍छिरो॥ 37 हे़क्‍केलॽरिक् ‘थिक्‍किल्‍ले़ याॽरिःम्‍बान् हेॽरु वेॽस्‍माल्‍ले़ चा सुप्‍सुॽ’ पाःप्‍मनाबान् से़क्‍खाएरो॥ 38 इङ्‌गाॽआङ् खिनिॽ चा के़न्‍हेॽरुम्‍मिन्‍बो पोगुगे़न् कुजा सुम्‍से़ पाङ्‌निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ वेॽहाॽरे़ याम्‍बुधिक् मे़जोगुआङ् वाॽरो हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ याम्‍बुधिक्‍ले़न् इन्‍धाःङ्‌ङिन् खिनिॽ के़घोःसुम्‍माङ् वाॽरो॥”

39 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा काक् आयाःम्‍बक्‍हाॽ खुने़ॽ चे़क्‍ताङ्‌लो लॽरिक् पाःत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् पाङ्‌जुम्‍लाम् के़दाःबा यरिक् सामरिहाॽरे़ ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुरो॥ 40 सामरिहाॽ खुने़ॽ कुदुम्‍से़ मे़द्‌ये़आङ् आनिगे़नु थिक्‌ये़न् निये़न् थारिक् याःक्‍ते़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खे़प्‍मो निये़न् थारिक् याःक्‍ते़रो॥ 41 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् आल्‍लसाङ् यरिक् नसानिबा मे़बोःक्‍खे़रो॥

42 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् अक्‍खे मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ खे़म्‍मनाबाल्‍ले़रक् ये़सुःन् नसाःन् चोःक्‍मनाबा मे़ःन्, कर आल्‍लोग आनिगे़ आबाङे खुने़ॽ कुबाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुम्‍बा हे़क्‍क्‍याङ् कन् मनाःङ्‌ग से़क्‍खासाङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा फाॽआङ् आनिगे़ कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन् चोःक्‍मनाबारो॥”

सुहाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ कुस्‍साःन् ये़सुरे़ वेःन्‍दुॽ

43 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् निये़न् एगाङ् आबाङे कुलाजेॽ गालिल थुम् ले़प्‍माङ् थासिङ्‌लो॥ 44 (आल्‍ल ये़सुरे़ आबाङे अक्‍खेलॽरिक् तगि पाःत्तुआङ् वये़ “माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌खुने़ॽ आबाङे कुबाङ्भेॽओ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥”) 45 ये़सुःन् गालिल के़रे़ल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽरे़ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुरो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ यरुसले़म्‍मो यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो मे़बेआङ् मे़वये़ल्‍ले़ ये़सुरे़ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुआङ् वये़रो॥

46 खुने़ॽ याम्‍मो गालिलबा काना पाङ्‌जुम्‍मो पे॥ खे़प्‍मो खुने़ॽ च्‍वाःत्तिन् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः चोगुआङ् वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोबा लत्‍छा सुहाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ कुस्‍साःन् कपर्नहुम पाङ्‌जुम्‍मो साॽरिक् तुगे़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 47 खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् यहुदियालाम् गालिलओ के़रे़ त्‍ये़ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मो कुदुम्‍से़ पे॥ खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् तुमु हे़क्‍क्‍याङ् कपर्नहुम्‍मो ये़ॽआङ् सिःमालिङ्‌धो के़गे़प्‍पाआङ् के़ने़बा आस्‍साःन् वेःन्‍दे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुरो॥

48 ये़सुरे़ खे़न् सुहाङ्‌युक्‍पे़न्‌मे़त्तु, “खिनिॽ मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़न्‍निए थारिक् आप्‍फाल्‍ले़आङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥”

49 खे़न् सुहाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ आस्‍साःन् मे़न्‍छिःएसा ये़ॽओ॥”

50 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पेगे़ॽओ, के़स्‍साःन् हिङ्‌लो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़आङ् ये़सुरे़ कुबाःन्‍निन्‌नसाःन् चोगुआङ् थासिङ्‌लो॥ 51 लाम्‍मो खे़न् पेर पत्‍छे़ल्‍ले़ कुभा कुसेवारोबाहाॽरे़ मे़दुमुआङ् “ ‘के़स्‍साःन् वेःत्ते़रो’ ” मे़मे़त्तु॥ 52 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् ये़म्‍मो वेःत्ते़बे फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् नोगप् मे़बिरु, “मिःप्‍मा कुमुक् थिक् मुक्‍ते़आङ् वये़ल्‍ले़ तुक्‍माल्‍ले़ ले़रुरो॥” 53 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़दुक्‍पाल्‍ले़ कुम्‍बारे़ मिःप्‍मा के़स्‍साःन् हिङ्‌लो लॽरिक् ये़सुरे़ पाःत्तुबा ये़म्‍मोए के़दुक्‍पे़न्‌वेःत्ते़बा निङ्‌वाॽ खोःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नु कुहिम्‍मो के़वाॽबा के़रे़क्‍ले़ ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुरो॥

54 कङ्‌ग ये़सुःन् यहुदियालाम् गालिलओ त्‍ये़आङ् चोगुबा निसिगेःक्‍पा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् वये़रो॥

5

बे़थस्‍दा वाबाक्‍को लङ्‌ले़ःङ्‌वाःन् वेःत्ते़बा

1 खे़न् एगाङ् ये़सुःन् यहुदि तङ्‌नाम्‌रे़ लागि थो यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को पे॥ 2 आल्‍ल यरुसले़म्‍मो मे़ल्‍लुक् लाम्‍धेःप्‍पाल्‍ले़ कुबेसाङ् ङासि सित्‍लाङ्‌हाॽरे़ कब्रिङ् कबुबा हिब्रु पाःन्‍नो बे़थस्‍दा मे़प्‍मनाबा वाबाक्‍थिक् ने़ःॽ॥ 3 खे़प्‍मो यरिक् के़दुक्‍पा मनाहाॽ–मिक्‍फःम्‍बा, लाङ्‌सक्‍पा नु लङ्‌ले़ःङ्‌वा मनाहाॽ मे़ने़स्‍से़रो॥ ((खे़ङ्‌हाॽरे़ छिम्‍लिङ् छिम्‍लिङ् लॽरिक् के़मुम्‍बा च्‍वाःत्तिन् मे़हाङ्‌घुआङ् मे़ने़स्‍से़रो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् कुभा ये़न्‍नो ताआङ् च्‍वाःत्तिन् मुन्‍दुल्‍ले़ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि च्‍वाःत्तो के़लाःप्‍पे़न्‌आक्‍तङ्‌बा तुक्‍मा यॽमा कत्तुसाङ् वेःत्ते़रो॥)) 5 खे़प्‍मो के़ने़बा थिक् के़दुक्‍पा मनाःङ्‌ग सुम्‌ये़त् (३८) तङ्‌बेआङ्धो ने़स्‍से़रो॥ 6 ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् खे़प्‍मो ने़स्‍से़बा निःसु हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् तङ्‌बेआङ्धो तुक्‍काङ् ने़रो के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ वेःप्‍मा के़सिराॽ थाङ्‌बि?”

7 खे़न् के़दुक्‍पाल्‍ले़ नोगप् पिरु, “ओरो, आदाङ्‌बे, कर खे़न् वाबाक्‍कोबा च्‍वाःत्तिन् छिम्‍लिङ् छिम्‍लिङ् लॽरिक् मुन्‍निल्‍ले़ खे़प्‍मो याप्‍मि के़गेःप्‍पा हाःत्ताङ् होःप्‍लो॥ इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो लाःप्‍मा तम्‍सिन् चोगुङ्‌ल पत्ताल्‍ले़सा वेॽहाॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि मे़लाःत् मे़बेःक्‍लो॥”

8 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “पोगे़ॽ! हे़क्‍क्‍याङ् के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽओ॥” 9 खिमो खे़न् मनाःन् वेःत्ते़आङ् कुने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् थासिङ्‌लो॥

आल्‍ल कन् निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍निङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खे़न् के़वेःप्‍पा मनाःन् “खे़ने़ॽ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो के़ने़त्‍नाःन् पङ्‌मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ के़म्‍बिने़न्‍लो” मे़मे़त्तुर मे़अत्तु॥

11 कर खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़वेःम्‍बा मनाःल्‍ले़ए ‘के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ’ मे़त्ताङ्‌बारो॥”

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ आत्तिन् मनाःल्‍ले़ “खे़ने़ॽ के़ने़त्‍नाःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् थासिङ्‌ङे़ॽ” के़मे़त्ते़ लॽरिक् खे़न् सेःन्‍मे़दोसु॥ 13 खे़न् मनाःल्‍ले़ खुने़ॽ के़वेःम्‍बान् कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनालुम्‍मो ये़सुःन् इःम्‍सिङ् पेआङ् होःप्‍ते़रो॥

14 याङ्‌सि ये़सुरे़ खे़न् मनाःन् माङ्‌हिम्‍मो तुमुआङ् मे़त्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ के़नुरे़आङ् के़वाॽरो॥ आल्‍लआङ्‌धो लायो मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र कन्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ खे़ने़ॽ के़दुमुॽरो॥”

15 खे़न् मनाःन् पेआङ् इङ्‌गाॽ के़वेःम्‍बाङ्‌ग ये़सुःन्‍नेरे़त्‍छ फाॽआङ् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़त्तुसिरो॥

16 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़न् साम्‌योथिम्‍मिन् फेःन्‍दु फाॽआङ् ये़सुःन् साॽरिक् तुक्‍खे चाःप्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 17 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ आम्‍बारे़ए आल्‍लो थारिक् याःम्‍बक् चोगुर वाॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् चोगुङ्‌लो॥” 18 खुने़ॽग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमना साम्‌योथिम्‍मिन्‍लक् मे़नाॽरुन् कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने “आम्‍बारो” पाःत्तुआङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु कुदङ्‌बा चोःक्‍सिङ् हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक्‍साङ् खुने़ॽ से़प्‍मा पोःङ् लॽरिक् तम्‍सिन् मे़जोगु॥

19 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍तङ्‌बा नोगप् पिरुसि, “से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, कुस्‍साःल्‍ले़ आबाङेग थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्, कर खुने़ॽग पानुदिङ् कुम्‍बारे़ चोगुबा पाःन्‍हाॽ निःसुबा कुइसिःक्‍लक् चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ थे चोगुॽ बा खे़न्‍ने कुस्‍साःल्‍ले़आङ् चोगुॽरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कुस्‍साःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् खुने़ॽ चोगुबा काक् याःम्‍बक्‍किन् ओसेःन्‍धाक्‍तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् मनाःन् वेःत्ते़बान्‍नुःल्‍ले़आङ् पयम्‌यम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽ आबुगे़न् कुस्‍साःन् ओसेःन्‍धाक्‍तुबा के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ मारो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ के़सिःबाहाॽ याम्‍मो हिङ्‌घुसिआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिरुसिबा कुइसिःक्‍के कुस्‍साःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ चोगुसिबा मनाहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् पिरुसिॽरो॥ 22 खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् पानुदिङ् पाःल्‍ले़ हाःत्ताङ् आबाङे खासे़न् मे़जोगुन्, कर काक् खासे़न् चोःक्‍मा युक्‍किन् कुस्‍साःन् पिरुआङ् वाॽरो॥ 23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् मनाहाॽरे़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा कुइसिःक्‍के कुस्‍साःन्‍नाङ् मे़बिरुररो॥ कर आबुगे़न् कुस्‍साःन् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिमनाबाल्‍ले़ग कुस्‍साः के़बाङ्‌बा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुन्‍लो॥”

24 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ पेलिगे़न् आबाःन्‍जाक्‍किन् खे़प्‍सुआङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बान् नसाःन् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुन्, कर खे़ङ्‌ग तगिसा सिःमे़न्‍लाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो चत्‍छिङ् पेआङ् वाॽरो॥ 25 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आल्‍ल ये़म्‍मिन् तार पत्‍लो, के़सिःबाहाॽरे़* निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुइक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुइक्‍लाःन् के़घे़म्‍बाहाॽ मे़हिङ्‌लो हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाए खे़न् ये़म्‍मिङ्‌ग आल्‍लोएरो॥ 26 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् काक् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ कुबुन्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुस्‍साःन्‍नाङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा चोगुआङ् वाॽरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ् सम्‍दाङ् खासे़न् चोःक्‍मा फाॽआङ् युक् पिरुआङ् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग मे़न्‍छाम्‍साःरो॥

28 “खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽ, से़क्‍खाए अक्‍तङ्‌बा ये़म् तार पत्, खे़न् ये़म्‍मोग इप्‍पुङ्‌ङोबा काक् कुसिवे़त्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुइक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुआङ् 29 खे़ङ्‌हाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ्‌–नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽ, कर फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥”

30 इङ्‌गाॽ आबाङेग थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍कान्‍लो, कर इङ्‌गाॽ खे़प्‍सुङ्‌बा कुइसिःक्‍लक् खासे़न् चोगुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा खासे़न्‍निन् साम्‌योनिबा चोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाङे आनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ थाप्‍तुबा थेआङ् मे़जोःक्‍कान्, कर याप्‍मि के़बाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍लक् चोगुङ्‌लो॥

ये़सुरे़ कुदोःन्‍दिन्

31 “इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ आबाङे तोःन्‍दि पिरुङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आदोःन्‍दिन्‌से़क्‍खा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥* 32 कर इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि के़बिबाङ्‌ग वेॽधिक् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदोःन्‍दिङ्‌ग से़क्‍खा चोःक्‍लो॥”*

33 से़क्‍खाए खिनिॽ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नारो कुबाःन् खे़म्‍से़ के़बाङ्‌घुम्‍सिम् हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खुने़ॽ तोःन्‍दि पिरुआङ् वाॽरो॥ 34 इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़न् तोःन्‍दि चाहाबा मे़जोःक्‍कान्‍लो, कर कन् काक् पाःन्‍हाॽग खिनिॽ से़न्‍लप् के़घोःसुम्‍ल फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌बारो॥ 35 युहुन्‍नाःङ्‌ग सेमि कुइसिःक् के़दिःप्‍पा नु ओःत्ति के़बिबा वये़ हे़क्‍क्‍याङ् सप्‍फाधिक्‍साङ् खुने़ॽ कुओःत्तिःन् खिनिॽ सिराॽ थाङे़रो, 36 कर इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुदोःन्‍दिन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा तोःन्‍दि वाॽ, खे़ङ्‌ग चोगुङ्‌ल वाॽआबा आम्‍बारे़ चोःक्‍मा सुःप्‍मा फाॽआङ् पिराङ्‌बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए पानुदिङ् आम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घाङ्‌बा फाॽआङ् तोःन्‍दि के़बिरिरो॥ 37 हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिरुआङ् वाॽरो॥ खिनिॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुबाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मे नु खुने़ॽ मे़न्‍निए के़वयिॽरो॥ 38 खुने़ॽ पाःत्तुबा कुबाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽओ मे़वाॽने़न्‍लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पाङ्‌घुबा मनाःन् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ 39 खिनिॽग साम्‌योसाप्‍लाःन् नुःरिक्‍काङ् के़निःरुम्‍लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मोलाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःसुम्‍बे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्, कर खे़न् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि के़बिरिॽरो॥ 40 हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ इङ्‌गाॽओ ताःमाआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमा निङ्‌वाॽ के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥

41 “इङ्‌गाॽग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ आनारा मे़भोःसुर मे़लॽआन्‍लो॥ 42 कर खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा के़जोगिॽ फाॽआङ् कुसिङ् निःत्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽओलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि के़म्‍मे़त्तुम्‍मिन्‍बान् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ 43 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ युक् पिराङ्‌ङाङ् पाङ्‌घाङ्‌साङ् याप्‍मि लाङ्‌गे़न्‍दाःक्‍तिन्‍लो कर वेॽहाॽ हाःत्‍ले़आङ् युक् मे़म्‍बिए आबाङे खुनिॽ युक्‍को के़दाःबाहाॽ खिनिॽ लाङ्‌गे़दाःक्‍तुम्‍सिम्‍लो॥ 44 खिनिॽ आबाङे मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिआसि, कर थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिङ्‌ग के़ङ्‌गोःत्तुम्‍मिन्, हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ याप्‍मि नसाःन् चोःक्‍मा के़सुक्‍तिबे?”

45 “हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कुदगि आप्‍तिक् मे़गुःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो, कर खिनिॽ निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍बा मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ए खिनिॽ आप्‍तिक् के़गुःत्तिॽरो॥ 46 से़क्‍खाए मोसाःन् नसाःन् के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिबारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आयाःम्‍बेओ साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥ 47 कर खिनिॽ मोसारे़ साप्‍तुबा पाःन्‍नोए नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍निल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोगिॽबे?”

6

ये़सुरे़ हे़न्‍छिङ् ङासि मनाहाॽ चाजाःत्तुसिॽ

मत्ति १४.१३-२१, मर्कुस ६.३०-४४, लुका ९.१०-१७

1 याङ्‌सि ये़सुःन् गालिल वारक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि पे॥ (खे़ङ्‌ग तिबेरियस वारक्‍काङ् मे़मे़त्तुरो॥) 2 यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ के़दुक्‍पाहाॽ वेःन्‍दुसिबा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ मे़निःसुआङ् मे़वये़रो॥ 3 ये़सुःन् थो कोःक्‍माओ पे हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु युङ्‌सिङ्‌लो॥ 4 खे़न् ये़म्‍मो यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़ चुरे़आङ् वये़रो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़धाङे़र मे़बत्‍छे़बा ये़सुरे़ निःसुसिआङ् फिलिप्‍पे़न् सेःन्‍दोसु, “आल्‍ल आत्तिनु खरे़ःङ्‌ङिन् आइङुम्‍माङ् कन् मनाहाॽ आजाःत्तुम्‍सिम्‍बाबे?” 6 खुने़ॽ फिलिप्‍पे़न् कुनिङ्‌वाॽ साॽमा फाॽआङ् अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुबारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ थे चोगुङ् के़लॽबान् तगिसा कुनिङ्‌वाॽओ वये़रो॥

7 फिलिपरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, आनिॽग किप्‌ने़त्‍छि (२००) याङ्‌ले़* खरे़ःङ् आइङुम्‍माङ् कन् मनाहाॽग च्‍यॽ च्‍यॽरक् आबिरुम्‍सिम्‍साङ् आन्‌योसुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥”

8 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ वेॽस्‍मा कुहुॽसाम्‍बा सिमोन पत्रुसरे़ कुन्‍साॽ आन्‍द्रियासे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुरो, 9 “कप्‍मो चुक्‍पाधिक्‍ले़ ङासि हःक्‍सिः खरे़ःङ् नु ने़त्‍छि ङासा कत्तुॽ, कर कम्‍म्‍याक् यरिक् मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् योमासिबे?”

10 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मुरा मे़त्तुसि, “के़रे़क् मनाहाॽ युङ् पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ यरिक् याःन् के़युङ्‌बा ने़ने़बा ते़न्‍नो युङ्‌मे़बाङ्‌घुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो मे़न्‍छुमाॽ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़न्‍निःत्‍छिङ्‌ङे ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरक् हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् मे़वये़रो॥ 11 ये़सुरे़ खे़न् खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ हाःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् ङासाःन्‍नाङ् बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुनिॽ योयो हाःत्तुसिरो॥

12 खे़न् काक् मनाहाॽरे़ खाघा मे़जआङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “काक् कुजि के़नम्‍बाहाॽ सुप्‍से़म्‍मे़ॽओ, कुजिथिक्‍काङ् चामे़सोःक्‍ने़न्‍लरो॥” 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ङासि हःक्‍सिः खरे़ःङ्‌हाॽ मनाहाॽरे़ मे़जआङ् कुजि के़नम्‍बा खरे़ःङ्‌हाॽ मे़सुप्‍सुल्‍ले़ग थिक्-ने़त् नइमाने़ तिम्‍से़!

14 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍निन् मे़निःसुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तु, “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ताः लॽरिक् निङ्‌साङ् चोःक्‍मनाबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाङ्‌ग से़क्‍खासाङ् खुने़ॽएरो॥” 15 मनाहाॽरे़ साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् खुनिॽ हाङ् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् वाॽ के़लॽबान् ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खुने़ॽ ए़क्‍लेःक्‌थो कोःक्‍माओ पेरो॥

ये़सुःन् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् लाङ्‌घेःक्

मत्ति १४.२२-३३, मर्कुस ६.४५-५२

16 हे़क्‍क्‍याङ् युःन्‍छिक् पोःक्‍खे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़न् कोःक्‍माओलाम् यो मे़ध्‍ये़आङ् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ ये़सुःन् मे़हाङ्‌घुरो॥ 17 कर खादामे़साङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो मे़ये़ने़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खःङ्‌बेओ मे़लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ् कपर्नहुम पाङ्‌जुम् ले़प्‍माङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ वरक्‍को किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ्‌ङिन् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् पोगे़रो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽ ङासि-तुक्‍सि (५-६) किलोमितर मे़बेआङ् मे़वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ हक्‍चघत् ये़सुःन् च्‍वाःत्तो लाङ्‌घेगे़र खुनिॽ पेसाङ् फे़रे़र पत्‍छे़बा मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् मे़गिसे़रो॥ 20 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ ये़सुआ, मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥”

21 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़सःत्ते़र खुने़ॽ खःङ्‌बेओ मे़युक्‍खुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़बेर मे़बत्‍छे़बा ते़न्‍नो खिमो खुनिॽ खःङ्‌बेन् के़रे़रो॥

हिङ्‌मन्‍ले़न् खरे़ःङ्‌

22 हे़क्‍क्‍याङ् वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि के़वाॽबा मनाहाॽरे़ थिक्‍लक् खःङ्‌बेन् ने़स्‍से़बा मे़निःसु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् खःङ्‌बेओ कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु मे़लाःसे़म्‍बा कर खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरक् मे़बेबा पाःन्‍निन् कुदाःन्‍दिक्‍मारक् कुसिङ् मे़निःत्तु॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ नोगे़न् पिरुआङ् मनाहाॽरे़ यरिक् खरे़ःङ्‌हाॽ मे़जबा ते़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् तिबेरियस ये़क्‌यक्‍कोनु कुभा खःङ्‌बेहाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़॥ 24 ये़सुःन् नु कुहुॽसाम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़होःप् के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् याम्‍मो खे़न् मनाहाॽ खे़न् खःङ्‌बेहाॽओ मे़लाःसे़आङ् नाहाङ्‌दाङ् कपर्नहुम्‍मो ये़सुरे़ कुगोःत्‍छे़ मे़बेरो॥

25 खे़ङ्‌हाॽ वरक्‍किल्‍ले़ नाधाःम्‍बि मे़गे़रे़ल्‍ले़ ये़सुःन् मे़दुमुआङ् सेःन्‍मे़दोसु “सिक्‍साम्‍बे, खे़ने़ॽ आप्‍फाल्‍ले़ कप्‍मो के़भे़रे़बे?”

26 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍निन् के़निःसुम्‍माङ् मे़ःन्, कर खाघा खरे़ःङ्‌ङिन् के़जाम्‍माङ्‌ने़ याप्‍मि के़गोःत्तिबारो॥ 27 खिनिॽ चागे़सोःक्‍पाआङ् के़बेःक्‍पा कुजारे़ लागि याःम्‍बक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ पिनिङ्‌बा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् थारिक् के़धःप्‍पा कुजाओ निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ बा हे़क्‍के चोःक्‍से़ए इङ्‌गाॽ युक् पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ थे चोगुम्‍बे़बा निङ्‌वाॽ इःत्तुबे?”

29 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किङ्‌ग खुने़ॽ पाङ्‌घुबा मनाःन् नसाःन् के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुॽरो॥”

30 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “आक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् के़जोगुआङ् आनिगे़ नसाःन् चोःक्‍कासिगे़बाबे? आनिगे़ लागि खे़ने़ॽ थे के़जोगुबे? 31 आनिगे़ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ग ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो मन्‍नाःन्‌मे़ज॥ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् खरे़ःङ्‌ङिन् चामा पिरुसिरो॥’ ”*

32 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, मोसारे़ खिनिॽ के़बिरिबा खरे़ःङ्‌ङिङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् खे़न् से़क्‍खाबा खरे़ःङ्‌ङिन् पानुदिङ् आम्‍बारे़ने़ के़बिरिबारो॥* 33 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा कुघरे़ःङ्‌ङिङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबाआङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबान्‍नेरो”

34 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़न् खरे़ःङ्‌ङिन् सदादिङ् याप्‍मि आबिरे़ॽओ॥”

35 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाबा हिङ्‌मन् के़बिबा खरे़ःङ्‌आरो, इङ्‌गाॽओ के़दाःबान् याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुसे़त्‍मे़लाःक्‍ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पे़न्‌याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुवामे़मिःक्‍ने़न्‍लो॥ 36 कर इङ्‌गाॽ याप्‍मि आगे़निःसिसाङ् नसाःन् आगे़न्‍जोगिन् फाॽआङ् से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 37 पानुदिङ् पाःल्‍ले़ पिआबाहाॽ के़रे़क् इङ्‌गाॽओ मे़दाःॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् इङ्‌गाॽओ ताः खे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़रुङ्‌ङिन्‍लो॥ 38 इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍से़ मे़न्‍दाबे़न्‍लो कर पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् चोःक्‍से़ पाङ्‌घाङ्‌ङाङ् त्‍याङ्‌बारो॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पिराङ्‌बा लत्‍थिक्‍काङ् मे़म्‍माए कत्तुङ्‌सिङ्‌ल हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मा ये़न्‍नो कुहिङ्‌वे़त् चोगुङ्‌सिङ्‌ल के़लॽबा खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 40 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुस्‍साःन् के़निःबाआङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुर के़लॽबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मा ये़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥”

41 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदिहाॽरे़ “ ‘ये़सुरे़ इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा खरे़ःङ्‌आ’ ” पाःत्तुबा पाःन्‍नो खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़द्‌ये़ने़न्‍नाङ् मुनुक्‍नुक् लॽमा मे़हेःक्‍ते़रो॥ 42 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् युसुफरे़ कुस्‍साः ये़सुःन् मे़ःम्‍बि? कल्‍ले़ कुम्‍बा कुम्‍मासि आनिॽ कुसिङ् आन्‍निःत्तुम्‍सिम्‍मिम्‍बि? हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेआङ् खे़ल्‍ले़ ‘इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् त्‍याङ्‌बा’ पाःप्‍मा सुक्‍तुबाबे?”

43 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ मुनुक्‍नुक् मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, 44 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ मनाहाॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा निङ्‌वाॽ मे़बिरुन्‍सिन्‍ल थारिक् आत्तिन्‍नाङ् इङ्‌गाॽओ ताःमा मे़न्‍छुक्‍ने़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽ मे़दाने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ कुनुप्‍मा ये़न्‍नो कुहिङ्‌वे़त् चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥ 45 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ साप्‍पन्‍नो अक्‍खेलॽरिक् मे़साप्‍तुआङ् पत्, ‘खे़ङ्‌हाॽग के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हुॽरुसिबा मे़बोःङ्‌लो॥’* पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कुबाःन् के़घे़म्‍बाहाॽ नु खुने़ॽलाम्‍बा के़हुॽसिङ्‌बाहाॽ के़रे़क् इङ्‌गाॽओ मे़दारो॥ 46 आत्तिल्‍ले़आङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़न्‍निए वाॽरो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबाल्‍ले़रक् निःसुआङ् वाॽरो॥ 47 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ नसाःन् के़जोःक्‍पे़न्‍नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् वाॽरो॥ 48 इङ्‌गाॽए से़क्‍खाबा हिङ्‌मन् के़बिबा खरे़ःङ्‌आरो॥ 49 खिनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो मन्‍ना मे़जसाङ् मे़स्‍ये़रो॥ 50 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा खरे़ःङ्‌ङिन् कप्‍मो वाॽरो, आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कन् चः खे़न् मे़सिःने़न्‍लो॥ 51 इङ्‌गाॽए खे़न् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा खरे़ःङ्‌आरो॥ हाःत्‍ले़ कन् खरे़ःङ्‌ङिन् चःॽ खे़ङ्‌ग सदादिङ् हिङ्‌लो॥ कन् खरे़ःङ्‌ङिङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् आधक्‍किन्‍नेरो॥* इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् कन्‍निन्‌पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥”

52 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा यहुदिहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ लुम्‍मो “कन् मनाःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक्‍काङ् नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् चामा फाॽआङ् पिमा आसुक्‍पाबे?” मे़बाःत्तुर पाःन्‍धङ् चोःक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥

53 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुधक्‍किन् मे़न्‍जाए नु कुमाक्‍खिॽइन् मे़न्‍धुङ्‌ङे थारिक् खिनिॽओ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़वाॽने़न्‍लो॥ 54 कर इङ्‌गाॽ आधक्‍किन् के़जाबा नु आमाक्‍खिॽ के़धुङ्‌बाल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् कत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुनुप्‍मा ये़न्‍नो इङ्‌गाॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगुङ्‌लो॥ 55 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आधक्‍किन् हे़क्‍क्‍याङ् आमाक्‍खिॽइन्‌से़क्‍खाबा चामा थुङ्‌मा चारो॥ 56 इङ्‌गाॽ आधक्‍किन् के़जाबान्‌नु आमाक्‍खिॽ के़धुङ्‌बान् इङ्‌गाॽओ वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खुने़ॽओ वाॽआरो॥ 57 हिङ्‌मन्‍दाङ्‌बा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चोगुल्‍ले़ हिङ्‌ङाबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ आधक्‍किन् के़जाबान्‍नाङ् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ हिङ्‌लो॥ 58 कन् आधक्‍किन्‍ने साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा खरे़ःङ्‌लो॥ खिनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ मन्‍नाःन् मे़जआङ् मे़स्‍ये़ कर कन् खरे़ःङ्‌ङिन् के़जाःबाङ्‌ग सदादिङ् हिङ्‌लो॥” 59 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍निन् कपर्नहुम्‍मोबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो हुॽरुसिल्‍ले़ पाःत्तुबारो॥

यरिक् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् तिम्‍मा मे़ले़रुॽ

60 कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् यरिक् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् पाःन्‍निङ्‌ग के़साक्‍पा निसाम्‍लो॥ कन् हाःत्‍ले़ नाःप्‍मा सुक्‍तुबे?”*

61 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मुनुक्‍नुक् मे़लॽरे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ खःसुबि? 62 मे़न्‍छाम्‍साःन् तगि आत्ति वये़ खे़प्‍मोए याम्‍मो नुःङ् पेःक्‍पा खिनिॽ के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ आक्‍खे के़बाःत्तुम्‍बे? 63 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् आबिॽरो, कर मे़न्‍छाम् थुम्‍मिल्‍ले़ थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍जाक्‍हाॽ याम्‍साम् नु हिङ्‌मन्‍लो॥ 64 कर खिनिॽओ कुभारे़ इङ्‌गाॽ नसाःन् आगे़न्‍जोगिन्॥” (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहेःक्‍सिङ्‌मोनुए आत्तिन्‍हाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़न्‍जोगुन् हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ खुने़ॽ इङ्‌ले़क्‍तुॽ के़लॽबान् निःसुआङ् वये़रो॥) 65 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मे़त्तुसि, “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ मे़म्‍बिए थारिक् इङ्‌गाॽओ ताःमा मे़न्‍छुक्‍ने़न्‍लो लॽरिक् पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् बा खे़न्‍लो॥”

66 कन् ये़म्‍माङ्धो यरिक् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ पक्‍मे़धःआङ् मे़बेरो हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु याम्‍मो लाङ्‌मे़ङ्‌घेःगे़न्‍लो॥

67 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुहुॽसाम्‍बाहाॽ ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽआङ् याप्‍मि आगे़ले़रिॽआङ् के़बेगिबाबि?”

68 सिमोन पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, हाःत्‍लो पेगिगे़बाबे? खे़ने़ॽरक् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा पाःन्‍जाक्‍किन् के़गत्तुॽरो॥ 69 खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बाङ्‌घे़बा सेसे कुमनाःन्‍ने़ॽ फाॽआङ् आनिगे़ निःसुम्‍बे़ हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् चोगुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥”

70 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ खिनिॽ थिक्-ने़त्‍हाॽ सेःक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो, कर खिनिॽओ थिक्‍किन् माफे़न्‍साम् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥” 71 (ये़सुरे़ थिक्-ने़त् हुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक् सिमोन इस्‍करियोतरे़ कुस्‍साः यहुदा इस्‍करियोतरे़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुआङ् वये़॥ खे़ल्‍ले़ ताःन्‍दि खुने़ॽ इङ्‌ले़क्‍तुॽरो॥)

7

ये़सुःन् नु कुन्‍साॽसि

1 खे़न् एगाङ् ये़सुःन् गालिल थुम् खिरिबा पाङ्‌भेॽहाॽओ ताक्‍कन्‍दे़र वये़रो॥ खुने़ॽग यहुदिया थुम्‍लाम् माःङ्‌घाए वाॽमा निङ्‌वाॽ चोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ से़प्‍मा फाॽआङ् मे़सुगुर मे़वये़रो॥ 2 कर यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ साःङ्‌गाहिम् तङ्‌नाम्‍मिन्* ताःमा इःत्ते़ल्‍ले़ 3 कुन्‍साॽसिरे़ ये़सुःन् अक्‍खे मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ कन् ते़न्‍निन् ले़रे़ॽआङ् यहुदियाओ पेगे़ॽओ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मो खे़ने़ॽ के़जोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ वेॽ के़हुॽसाम्‍बाहाॽरे़आङ्‌मे़निःसुररो॥ 4 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुमिङ्‌सो कुधाःङ्‌सो फोःमा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न् चिङ्‌सिङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽआङ् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुर के़वाॽने़ फाॽग्र इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङे़ॽओ॥” 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आबाङे कुन्‍साॽसिरे़आङ् खुने़ॽ नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥

6 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ आये़म्‍मिन् मे़न्‍दाए वाॽरो॥ खिनिॽग आप्‍फाल्‍ले़साङ् पेःक्‍मा के़सुक्‍तिॽरो, 7 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽरे़ खिनिॽ चिःप्‍मा के़मे़न्‍छुक्‍तिन्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़जिःत्तारो॥ 8 तङ्‌नाम्‍मो खिनिॽ थो यरुसले़म्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ आल्‍लो मे़बेःक्‍कान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आये़म्‍मिन् मे़न्‍दाए वाॽरो॥” 9 ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर गालिलओए वये़ लारे़रो॥

ये़सुरे़ तङ्‌नाम्‍मो हुॽरुसिॽ

10 कर ये़सुरे़ कुन्‍साॽसि तङ्‌नाम्‍मो मे़बे हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‍नाङ् आत्तिन् मनाहाॽरे़आङ् मे़न्‍निए स्‍वाःत्ताङ् यरुसले़म्‍मो पेरो॥ 11 आल्‍ल तङ्‌नाम्‍मो यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़गोःत्तुर अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् मनाःन् आत्तान् पेबे?”

12 यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ स्‍वाःत्ताङ् मे़जे़क्‍खु॥ कुभारे़ मे़बाःत्तु, “खुने़ॽग नुःबा मनारो” कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “मे़ःन्, खे़ल्‍ले़ग मनाहाॽ इङ्‌ले़क्‍तुसिर वाॽरो॥” 13 कर यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़गिरुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽआङ् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुर ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ मे़म्‍बारे़न्‍लो॥

14 हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ कुलुम्‍मो ये़सुःन् माङ्‌हिम्‍मो थो पेआङ् मनाहाॽ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसिरो॥ 15 यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ कुनिसाम्‍मिन् मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ मे़न्‍हुॽसिङ्‌ङे आक्‍खेलॽरिक् आनिॽ हे़क्‍के कन् निसाम्‍मिन् ले़स्‍सुबे?”

16 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिङ्‌ग आबाङे इङ्‌गाॽइन् मे़ःन्‍लो, कर कङ्‌ग इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बारो॥ 17 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा त्‍ये़बाबि इङ्‌गाॽ आबाङे पाःत्तुङ्‌बाबि फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुॽरो॥ 18 आबाङे युक्‍कोलाम्‌के़बाःप्‍पाहाॽरे़ग आबाङे मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़गोःत्तुॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ खुने़ॽ के़बाङ्‌बान् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खा पाःन् पाःत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽओ थेआङ् इङ्‌ले़क्‍पा पाःन् होःप्‍लो॥ 19 मोसारे़ खिनिॽ साम्‌योथिम् के़बिरि, कर खिनिॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् के़न्‍इःत्तुम्‍मिन् के़न्‍नाःत्तुम्‍मिन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ थेआङ् खिनिॽ याप्‍मि से़प्‍मा के़गोःत्तिबाबे?”

20 खे़न् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “खे़ने़ॽग फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़याङ्‌घे़आङ् के़वाॽरो! हाःत्‍ले़ खे़ने़ॽ से़प्‍मा के़गोःत्ते़बे?”

21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽग लत्‍छा मनाधिक् नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न्‍नो नुसुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 22 कर खिनिॽआङ् मोसारे़ के़बिरिबा हर्दो हे़क्‍मा साम्‌योथिम्‍मिन् के़नाःत्तुम् के़इःत्तुम्‍माङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नोए खिनिॽ साःहाॽरे़न् हर्दो के़हे़गुम् के़बिरुम्‍सिम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् के़भेःन्‍दुम्‍लो॥ (से़क्‍खाःल्‍ले़ कन् हर्दो हे़क्‍मा साम्‌योथिम्‍मिङ्‌ग मोसालाम् मे़ःन्, कर कङ्‌ग अब्राहाम्‍लाम् पोःक्‍खे़ ये़बारो॥) 23 आल्‍ल मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन्* मे़बेःन्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खिनिॽ साःहाॽरे़न् हर्दो हे़क्‍मा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र, इङ्‌गाॽ कन् मनाःन् नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न्‍नो नुसुङ्‌ङिल्‍ले़ थेआङ् इङ्‌गाॽनु खिनिॽ याःक्‍ले़ॽबाबे? 24 मना ओमे़प्‍मासिआङ्‌मे़ःन् कर से़क्‍खाओ खासे़न् लोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥”

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ये़सु

25 खे़न् ये़म्‍मो यरुसले़म के़युङ्‌बा कुभा मनाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “मे़ःम्‍बे़, से़प्‍मा मे़गोःत्तुर मे़वाॽबा मनाःन् बा कन् मे़ःम्‍बि? 26 कर कङ्‌ग मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुरए पाःत्‍ल वाॽरो॥ हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् मे़म्‍मे़त्तुन्‍लो॥ मे़ःम्‍बे़, आनिॽ लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुबि? 27 कन् मनाःन् आत्तोलाम् त्‍ये़ के़लॽबा आनिॽ आनिःसुम्‍लो॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ताःल्‍ले़ग खुने़ॽ थाःम्‍सिङ्‌लक्‍लो, खुने़ॽ आत्तोलाम् ताः के़लॽबा आत्तिल्‍ले़आङ् मे़निःसुन्‍लो॥” 28 ये़सुरे़ माङ्‌हिम्‍मो हुॽरुसिर पत्‍छे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “ओरो, खिनिॽ इङ्‌गाॽ कुसिङ् याप्‍मि के़निःत्तिॽ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तोलाम् त्‍याङ्‌बा खे़न्‍नाङ् खिनिॽ के़निःसुम्, कर इङ्‌गाॽ आबाङे त्‍याङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बाङ्‌ग से़क्‍खाए चोःक् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग खिनिॽ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो, 29 कर इङ्‌गाॽग खुने़ॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽलाम्‍बा त्‍याङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥”

30 ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुने़ॽ ते़म्‍मा मे़गोःत्तु, कर आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खुने़ॽ मे़न्‍छुस्‍सुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुये़म्‍मिन् मे़ङ्‌गे़त्ते वये़रो॥ 31 हे़क्‍केसाङ् यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ताःल्‍ले़ कन् मनाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबि?”

32 मनाहाॽ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ स्‍वाःत्ताङ् खुस्‍खुस् लॽरिक् मे़बारे़बा फरिसिहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुरो हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मोबा तिलिङ्‌गाहाॽ खुने़ॽ कुदे़म्‍से़ मे़बाङ्‌घुसि॥*

33 कर ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग खिनिॽनु सप्‍फारक् कप्‍मो वाॽआरो हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि के़बाङ्‌बाल्‍लो नुःङ्‌ङा पेःक्‍कारो॥ 34 खिनिॽ याप्‍मि के़गोःत्तिॽ कर याप्‍मि के़ङ्‌घोःसिन्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पेःक्‍काबा ते़न्‍नोआङ् के़प्‍मा के़न्‍छुक्‍तिल्‍लो॥”

35 यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ सेःन्‍मे़लाप्‍सिङ्, “मे़ःम्‍बे़, खुने़ॽ आत्तो पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुर वाॽआङ् आनिॽ तुम्‍मा आन्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍बाबे? खुने़ॽ वेॽ लाजेॽओ के़युङ्‌बा आनिॽ मनाहाॽरो पेःक्‍काङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ हुॽरुसिबाबि? 36 खिनिॽ याप्‍मि के़गोःत्तिॽ कर याप्‍मि के़न्‍दुमिन् हे़क्‍क्‍याङ् आत्तान् पेःक्‍का खे़न् ते़न्‍नोआङ् के़प्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो लॽरिक् थे पाःत्तुबाबे?”

हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्

37 हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌नाम्‌रे़ कुनुप्‍मा नु के़ये़क्‍पा ये़न्‍नो ये़सुःन् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् यम्‍बा इक्‍लाओ मनाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसिरो, “खिनिॽ लुम्‍मो कुवागे़मिःबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽओ ताआङ् थुङुररो॥ 38 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ याप्‍मि नसाःन् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुसिगाङ्‌लाम् हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्तिन् यङ्‌घङ् कुइसिःक् पुन्‍लःन्‍लो॥” 39 कङ्‌ग ये़सुरे़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबारो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ सेसेमाङ्‌ङिन् मे़घोःसुबा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ सेसेमाङ्‌ङिन् खे़न् ये़म् थारिक् मे़म्‍बाङ्‌ङे वये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मे़न्‍नुःङ् मे़म्‍बेःक्‍के वये़रो॥*

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ पाःन्‍धङ्‌

40 हे़क्‍क्‍याङ् कन् मे़घे़प्‍सुआङ् मनाहाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “से़क्‍खासाङ् कन् मनाःङ्‌ग ताः लॽरिक् इःप्‍मनाबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नेरो॥”*

41 वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु “खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो॥” कर आल्‍लसाङ् वेॽहाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग पोःङ्‌माए मे़सुक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग गालिल थुम्‍मोलाम्‌मे़दाने़न्‍लो॥ 42 साम्‌योसाप्‍लाओ तोःन्‍दोःन्‍नाङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌लाम् हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ् वये़बा बे़थलेहे़म पाङ्‌जुम्‍मो सावाःन्‍छिङ्‌लो॥’ ”* 43 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़दङे़न्‍नाङ्‌मे़से़रे़रो॥ 44 कुभारे़ खुने़ॽ ते़म्‍मा मे़गोःत्तु, कर आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खुने़ॽ हुक् मे़न्‌याक्‍तुन्‍लो॥

45 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदे़म्‍से़ के़दाःबा माङ्‌हिम्‍मोबा तिलिङ्‌गाहाॽ, तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरो आम्‍भा मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मोबा तिलिङ्‌गाहाॽ सेःन्‍मे़दोसुसि “थेआङ् खुने़ॽ के़न्‍दे़म्‍सुम्‍मिन् के़न्‍दारुमिम्‍बाबे?”

46 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरुसि, “आत्तिन्‍नाङ् खे़न् मनाःन् हे़क्‍के पारे़बाग मे़ङ्‌घे़म्‍मे वाॽरो॥”

47 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़त्तुसि, “मे़ःम्‍बे़, खिनिॽआङ् खे़ल्‍ले़ कुइङ्‌ले़क्‍को के़ध्‍ये़ॽइबि थे़माबे? 48 आनिॽ लाम्‍लोःबा नु फरिसिहाॽरे़ खुने़ॽओ नसाःन् मे़जोगुआङ् वाॽबि? 49 आत्तिल्‍ले़आङ् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽ॥ कन् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़ल्‍ले़मनाबा मनाहाॽरे़रक् मे़जोगुआङ् वाॽरो॥ कन् मनाहाॽग निङ्‌वाॽफु साङ्‌ग्रारे़ ते़त्तुसिआङ् वाॽरो॥”

50 तगि थिक् से़न्‍दिक् ये़सुरे़ कुदुम्‍से़ के़बेःक्‍पा निकोदेमस मे़प्‍मनाबा खुनिॽ लुम्‍मोबा थिक् फरिसि लाम्‍लोःबान् पारे़रो, 51 “मे़ःम्‍बे़, खे़न् मनाःल्‍ले़ थे चोगुर वाॽ के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते आप्‍तिक् कुःप्‍मा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आबिॽबि?”

52 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “खे़ने़ॽआङ् गालिललाम्‍मे के़द्‌ये़बाबि? खे़ने़ॽ आबाङे साम्‌योसाप्‍लाःन् निःरे़ साॽरे़, गालिललाम्‍बाग आप्‍फाल्‍ले़आङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌मे़दाने़न्‍लो॥”

53 ((हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ आबाङे हिम्हिम् मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥

8

1 कर ये़सुःन् जैतुन कोःक्‍माओ पेरो॥

चागे़राम्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन्

2 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा खाओःत्ते़नुमे़ःन्‍ने खुने़ॽ माङ्‌हिम्‍मो त्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो मनाहाॽ चुम्‍मा मे़हेःक्‍ते़आङ् खुने़ॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ निसाम् हुॽमा हेःक्‍तुसि॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुर पत्‍छे़ल्‍ले़ मे़दे़म्‍सुमा मे़न्‍छुमाॽधिक् खे़प्‍मो मे़दारुआङ् मनालुप्‍हाॽरे़ खुनिॽ तगि मे़ये़प्‍सु॥

4 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, कन् मे़न्‍छुमाॽइन् चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ए मे़दे़म्‍सुआङ् तारुम्‍बे़बारो॥ 5 साम्‌योथिम् साप्‍लाओ मोसाःल्‍ले़ग अक्‍तङ्‌मा मे़न्‍छुमाॽइन् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा से़प्‍मा फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरिगे़आङ् वाॽरो, कर खे़ने़ॽग थे याप्‍मि के़मे़प्‍पे?”*

6 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ पाःन्‍नो थाःमाआङ् कुदक्‍ले़ङ्‌वाओबा पाःन्‍निन् खोःमा फाॽआङ् कन् सेःन्‍मे़दोसुआङ् वये़, कर ये़सुःन् थुःङ्‌सिङ्‌ङाङ् खाम्‍बाङ्‌ङो थेधेइ कुहुक्‍चोःल्‍ले़ साप्‍तुर युङे़॥* 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ ए़त्‍ले़ङ् सेःन्‍मे़दोसुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ पोगे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽओ आल्‍लो थारिक् लायो मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबा हाःत् वाॽ? हाराॽ बा खे़ल्‍ले़ए के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि कन् मे़न्‍छुमाॽइन् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍तुररो॥” 8 खुने़ॽ याम्‍मो अःक्‍खुम् फन्‍छिङ्‌ङाङ् खाम्‍बाङ्‌ङो साप्‍मा हेःक्‍तुरो॥

9 कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि तुम्‍भाक्‍सा हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् योबाहाॽ थिक् थिक् लॽरिक् पेःक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो ये़सुःन् नु खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन्‍लक् याःक्‍ते़त्‍छिरो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् पोगे़आङ् खे़न् सेःन्‍दोसु “मामुए, खे़ने़ॽ पाःन् के़धिक्‍पाहाॽ आत्ति मे़बेबे? हाःत्‍ले़आङ् खे़ने़ॽ पाःन् के़न्‍धिक्‍ते़न्‍बि?”

11 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नोगप् पिरु, “होःप्‍लो, आदाङ्‌बे!”

हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़आङ् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽआङ् मे़धिक्‍ने़न्‍लो॥ पेगे़ॽओ, कर याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् लायो मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ॥”))

ये़सुःङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ओःत्तिरो

12 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ याम्‍मो मनाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ओःत्तिआरो॥ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ नसाःन् चोःक्‍का खे़न्‍नु हिङ्‌मन् के़बिबा ओःत्तिःन् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् खे़न् खादाम्‍मो लाङ्‌घेःक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥”

13 फरिसिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽग आबाङे के़याःम्‍बेओ के़बाःत्तुॽरो हे़क्‍क्‍याङ् के़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽग से़क्‍खा मे़ःन्‍लो॥”

14 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ आबाःन्‍हाॽ आबाङे पाःत्तुङ्‌साङ् खे़न् से़क्‍खाएरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आत्तोलाम् त्‍याङ्‌ङाङ् आत्तान् पेःक्‍कार पत्ता खे़न् नुःरिक्‍काङ् निःसुङ्‌लो कर खिनिॽग इङ्‌गाॽ आत्तोलाम् त्‍याङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् आत्तो पेःक्‍कार पत्ता खे़न् थेआङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 15 खिनिॽग मे़न्‍छाम् थिम् कुइसिःक्‍के खासे़न् के़लोःन्‍दिॽरो, कर इङ्‌गाॽग आत्तिल्‍ले़न्‍नाङ् खासे़न् मे़जोगुङ्‌ङिन्‍लो॥ 16 कर इङ्‌गाॽ खासे़न् चोगुङ्‌ने़ फाॽग्र आघासे़न्‍निन् से़क्‍खाए पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् होःप्‍पारो॥ इङ्‌गाॽनुग याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् आम्‍बाआङ् वाॽरो॥ 17 खिनिॽ साम्‌योथिम्‍मो ने़प्‍फु मनाहाॽरे़ थिक् पाःन्‍नो तङ्‌सिआङ् तोःन्‍दि पिसुने़ फाॽग्र खे़न् तोःन्‍दिन् से़क्‍खाए पोःङ्‌लो लॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥* 18 इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिरुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् आम्‍बारे़आङ् आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिरुरो॥”

19 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुर के़ने़बा पानुदिङ् के़म्‍बाग आत्तो वाॽबे?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽग इङ्‌गाॽ याप्‍मि कुसिङ् के़न्‍निःत्तिन् हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् आम्‍बाआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ याप्‍मि कुसिङ् के़निःत्तिल्‍ले़ग आम्‍बाआङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बामे़न्‍लो॥”

20 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍हाॽ माङ्‌हिम्‍मो हुक्‍सोयाङ् याक्‍मनाबादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् निसाम् हुॽरुसिर पत्‍छे़ल्‍ले़ पाःत्तुबारो, कर खुने़ॽग आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् मे़न्‍दे़म्‍सुन्‍लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुये़म् मे़न्‍दाए वये़रो॥

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्

21 याङ्‌सि ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग पेःक्‍काआङ् खिनिॽ याप्‍मि के़गोःत्तिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ आबाङे लायोओ के़स्‍ये़ॽइरो॥ इङ्‌गाॽ पेःक्‍काबा तेन्‍नो खिनिॽ ताःमा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो॥” 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ सेःन्‍मे़दोःसिङ्, “ये़सुःन् आबाङे से़त्‍छिङ्‌बाबि? खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पेःक्‍काबा तेन्‍नो ताःमा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो फाॽआङ् पाःत्तुबाबि?”

23 खुने़ॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “खिनिॽग बा कॽयोबानिङ्‌लो, कर इङ्‌गाॽ थोलाम्‍बाआरो॥ खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबानिङ्‌लो कर इङ्‌गाॽग मे़ःन्‍नाॽरो॥ 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे लायोहाॽओ के़स्‍ये़ॽइरो फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌बारो॥ इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ* फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌बान् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍निल्‍ले़ग खिनिॽ से़क्‍खाए आबाङे लायोहाॽओ के़स्‍ये़ॽइ॥”

25 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे?”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् तगिनुए मे़त्‍निङ्‌ल वाॽआबान्‍ने खुने़ॽआरो॥ 26 इङ्‌गाॽग खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ यरिक् पाःप्‍मा नु खिनिॽ फे़ःक्‍मा पाःन् कत्तुङ्‌लो॥ कर इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बान् से़क्‍खाए चोःक्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम् खे़प्‍सुङ्‌बा पाःन्‍निन्‍लक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥”

27 ये़सुरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ मे़न्‍छाम्‍साःन् थाःङ् के़बक्‍खुम्‍मिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़घोःसुम्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आबाङे मे़बाःत्तान् कर इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ हुॽराङ्‌बा पाःन्‍लक् पाःत्ता फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़घोःसुम्‍लो॥ 29 इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बाङ्‌ग सदादिङ् इङ्‌गाॽनु वाॽरो॥ खुने़ॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ एःक् मे़ल्‍ले़त्ते वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सदादिङ् कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌लो॥ 30 खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽओ नसाःन् मे़जोगुरो॥”

अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा

31 ये़सुरे़ खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पा यहुदिहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍हाॽओ चक्‍मे़ल्‍लॽए के़बत्‍छिॽने़ फाॽग्र से़क्‍खाए आहुॽसाम्‍बा के़बोःक्‍खिॽरो॥

32 हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाःन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् से़क्‍खाःल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भो के़बिरिॽरो॥”

33 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सासिगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् आत्तिल्‍ले़न्‍नाङ् कुयोःक्‍पा मे़म्‍बोःङ्‌ङे वयिगे़रो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् चोःक्‌युम्‍भो के़घोःसुम् लॽरिक् याप्‍मि के़मे़प्‍पाबे?”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, हाःत्‍ले़ लायो चोगुॽ, खे़ङ्‌ग लायोरे़ कुयोःक्‍पा पोःङ्‌लो॥ 35 आल्‍ल योःक्‍पाङ्‌ग सदादिङ् हिम्सयङ्‌ङोबा मे़ःन्‍लो, कर साःङ्‌ग सदादिङ् हिम्‍सयङ्‌ङोबारो॥

36 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भो के़जोगिने़ फाॽग्र से़क्‍खाए खिनिॽ चोःक्‌युम्‍भो के़बोःक्‍खिॽरो॥ 37 खिनिॽग अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सानिङ् फाॽआङ् निःसुङ्‌लो, हे़क्‍केसाङ् याप्‍मि से़प्‍मा के़गोःत्तिॽरो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हुॽनिङ्‌बा निसाम्‍मिन् खिनिॽ निङ्‌वाॽओ युङ्‌मा के़न्‍दे़न्‍दिन्‍लो॥ 38 इङ्‌गाॽग पानुदिङ् आम्‍बानु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ निःसुङ्‌बा पाःन्‍हाॽए पाःत्तुङ्‌लो, कर खिनिॽग खिनिॽ पाःलाम् के़घे़प्‍सुम्‍बान्‍लक् के़जोगुम्‍लो॥”

39 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ पानुदिङ् पाःङ्‌ग अब्राहाम्‍मिन्‍नेरो॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ अब्राहामरे़ कुस्‍साः के़वयिल्‍ले़ग अब्राहामरे़ चोगुबा कुइसिःक्‍के के़जोगुम्‍लो॥ 40 इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खे़प्‍सुङ्‌बा से़क्‍खाःन्‍ने खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌लो, कर खिनिॽग याप्‍मि से़प्‍मा के़गोःत्तिॽरो॥ अब्राहामरे़ग हे़क्‍के मे़जोगुन्‍लो॥ 41 खिनिॽ आबाङे पाःल्‍ले़ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽए खिनिॽ के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥”

खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आनिगे़ खोॽसासिगे़ग मे़ःन्‍लो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने आनिगे़ पानुदिङ् पाःरो॥”

42 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ पा वये़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ याप्‍मि मिःम्‍जि के़मे़त्तिमे़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍याङ्‌बारो, इङ्‌गाॽ आबाङे त्‍याङ्‌बा मे़ःन्‍लो कर खुने़ॽ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥ 43 इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् थेआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिम्‍बाबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाःन्‍जाक्‍किन् खे़म्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍लो॥ 44 खिनिॽ पाःङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हे़क्‍केए चोःक्‍मा खिनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए मे़न्‍छाम् याप्‍मि के़से़प्‍पा वये़॥ खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाःन् चिःत्तुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ से़क्‍खाःन् खुने़ॽओ होःप्‍लो॥ खुने़ॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा कुसुत्‍नाःन् कुइसिःक्‍के इङ्‌ले़क् पाःत्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌ले़क्‍के पाःन्‍हाॽरे़ कुम्‍बारो॥ 45 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाःन् मे़त्‍निङ्‌साङ् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो! 46 खिनिॽओ आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लायोबा मे़प्‍मा सुक्‍काबे? इङ्‌गाॽ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्‌साङ् थेआङ् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिम्‍बाबे? 47 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽरे़ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥ खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमना मे़ःन्‍निङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए खिनिॽ कुबाःन्‍निन् के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्‍लो॥”

ये़सुःन् अब्राहाम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा

48 यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् नोगप् मे़बिरु, “खे़ने़ॽ सामरि सुवाङ्‌बाने़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़दरे़आङ् वाॽ फाॽआङ् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍निन् से़क्‍खाएरो॥”

49 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‌याङ्‌ङे वाॽआरो॥ इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बाःन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुङ्, कर खिनिॽग इङ्‌गाॽ इङ्‌धाःङ् याप्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥ 50 इङ्‌गाॽग आप्‍फेःक् आमिमिदिङ्‌ङिन् मे़गोःत्तुङ्‌ङिन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आमिमिदिङ्‌ङिन् कोःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए खासे़न्‍लोःम्‍बारो॥ 51 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ आनिसाम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुॽ, खे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़सिःने़न्‍लो॥”

52 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आल्‍ल खे़ने़ॽ से़क्‍खाए फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़याङ्‌घे़आङ् के़वाॽ के़लॽबान् कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़रो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ काक् मे़स्‍ये़ मे़घे़रे़, कर खे़ने़ॽ, आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुॽ, खे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़सिःने़न्‍लो लॽरिक् के़बाःत्तुॽरो॥ 53 खे़ने़ॽ आनिगे़ सुधे़बा ताक्‍थे़बा अब्राहाम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बाने़बि? खुने़ॽग स्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् काक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽआङ् मे़स्‍ये़रो॥ खे़ने़ॽग आबाङे हाःत्‍आ के़लॽबे?”

54 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ आबाङे चम्‍सिङ्‌ङाने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग थेआङ् मे़ःन्‍लो, कर खिनिॽ आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ् के़मे़त्तुम्‍बा पानुदिङ् आम्‍बारे़ए इङ्‌गाॽ आमिमिदिङ् चोगुॽरो॥ 55 खिनिॽग खुने़ॽ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍छाङ् इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन् लॽरिक् पाःत्तुङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽ हे़क्‍केए इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍के पोःङ्‌ङारो, कर इङ्‌गाॽ खुने़ॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌ङाङ् कुबाःन्‍जाक्‍किन् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌लो॥ 56 खिनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बा अब्राहामरे़आङ् कन् आदाःमा ये़म्‍मिन् ओमे़प्‍मा फाॽआङ् साॽरिक् कुसिक् समे़आङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़न्‍निन् निःसुआङ् सःत्ते़रो॥”

57 यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽग तङ्‌बे ङागिप्‍पाङ् (५०) मे़ङ्‌गे़त्ते के़वाॽ हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् अब्राहाम्‍मिन् के़निःसुआङ् के़वाॽबे?”

58 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, अब्राहाम्‍मिन् सावाःन्‍छिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिआङ्धोए इङ्‌गाॽ वाॽआरो॥” 59 हे़क्‍के पाःत्तुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ ले़प्‍मा से़प्‍मा फाॽआङ् लुङ् मे़घप्‍सु,* कर ये़सुःन् चिङ्‌सिङ्‌ङाङ् माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मोलाम् स्‍वाःत्ताङ् लःन्‍दे़ पेरो॥

9

ये़सुरे़ मिक्‍फःम्‍बान् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगुॽ

1 ये़सुःन् लाङ्‌घेगे़र वये़ल्‍ले़ सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌धोएबा मिक्‍फःम्‍बा मनाधिक् निःसु॥ 2 कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ ये़सुःन् सेःन्‍मे़दोसु, “सिक्‍साम्‍बे, थेआङ् कन् सावाःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़सा मिक्‍फःम्‍बा पोःक्‍खे़बाबे? कन् मनाःल्‍ले़ आबाङे कुलायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़बि, इ कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़बि?”

3 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि “कङ्‌ग आबाङे कुलायोःन् नु कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ खुन्‍छिॽ लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़आङ् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् खुने़ॽओ निधाःप्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥ 4 ले़न्‍दिक्‍सा इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किन् आनिॽ चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ से़न्‍दिक् पोःङ्‌ङाङ्‌ग हाःत्ताङ् याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ 5 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो वाॽआर थारिक् इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ओःत्तिआरो॥”

6 अक्‍खे पाःत्तुर खुने़ॽ खाम्‍मो थ्‍याःत् थोःक्‍तु हे़क्‍क्‍याङ् खाम्‍मिन् कुध्‍याःत्तो सॽरुआङ् खे़न् मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ कुमिक्‍को फत्‍छुरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मिक्‍फःम्‍बान् मे़त्तु, “पेगे़ॽआङ् सिलोआम वाबाक्‍को के़मिक्‍किन् वाहप्‍ते़ॽओ” (हिब्रु पाःन्‍नो सिलोआम फाॽइङ्‌ग “पाङ्‌मनाबा” पोःङ्‌लो)॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् मनाःन् पेआङ् कुमिक्‍किन् वाहप्‍तु हे़क्‍क्‍याङ् खागे़निःबा पोःक्‍खे़आङ् कुहिम्‍मो पेरो॥ 8 खे़ल्‍ले़ कुबाङ्‌भेॽसाबाहाॽ नु खे़ल्‍ले़ चानाःक्‍तुबा के़निःबा मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “मे़ःम्‍बे़! कन् बा खे़न् चा के़नाःक्‍पार के़युङ्‌बान् मे़ःम्‍बि?”

9 कुभारे़ मे़बाःत्तु, “ओबे़॥” वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “मे़ःन्, कङ्‌ग खे़न् हे़क्‍केरक् निधाःप्‍पे़॥”

कर खे़न् मनाःल्‍ले़ “खे़न् मनाःन् बा इङ्‌गाॽएरो” मे़त्तुसि॥

10 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु, “आक्‍खेलॽरिक् खे़ने़ॽ खानिःमा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खे़बे?”

11 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “ये़सु मे़मे़त्तुबा मनाःल्‍ले़ आमिक्‍को खाम्‍ले़क्‌वाःन् फत्‍छाङ् पिराङ् हे़क्‍क्‍याङ् ‘सिलोआम‍वाबाक्‍को पेगे़ॽआङ् के़मिक्‍किन् वाहप्‍ते़ॽ’ मे़त्ताङ्॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् पेगाङ्‌ङाङ् खे़न् आमिक्‍को फत्‍छाङ् पिराङ्‌बा खाम्‍ले़क्‌वाःन् वाहप्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ निःमा सुक्‍तुङ्‌लो॥”

12 खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, “खे़न् मनाःन् आत्तो वाॽ?”

खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ मे़निआन्‍लो”॥

13 हे़क्‍केःल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खे़न् खानिःमा के़सुक्‍पा के़बोःङ्‌बा मिक्‍फःम्‍बान् फरिसिहाॽरो मे़देॽरुरो॥ 14 आल्‍ल ये़सुरे़ सॽरुबा खाम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मिक्‍फःम्‍बान् खानिःमा के़सुक्‍पा चोगुबा ये़न्‍निङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न् वये़रो॥ 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् मनाःन् आक्‍खेलॽरिक् खानिःमा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खे़बे फाॽआङ् फरिसिहाॽरे़ सेःन्‍मे़दोसु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “ये़सु मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ खाम्‍ले़क्‌वाःन् आमिक्‍को फत्‍छु पिराङ् हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़न् खाम्‍ले़क्‌वाःन् वाहप्‍तुङ्‌ङिल्‍ले़ खानिःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खाङ्‌लो॥”

16 कुभा फरिसिहाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कन् ये़सु मे़प्‍मनाबाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो याःम्‍बक् चोःक्॥”* कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “हे़क्‍केःल्‍ले़ लायोबा मनाःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा सुक्‍तुबे?” हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़दङे़न्‍नाङ्‌मे़से़रे़रो॥

17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ आल्‍लसाङ् याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, “ये़सुरे़ खे़ने़ॽ निःमा के़सुक्‍पा के़जोगे़आङ् के़वाॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ खे़ने़ॽ थे के़बाःत्तुबे?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “खुने़ॽग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पारो॥”

18 यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आल्‍लसाङ् खे़न् मिक्‍फःम्‍बान् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्धोए मिक्‍फःम्‍बा वये़ फाॽआङ् नसाःन् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुम्‍मा कुम्‍बासि मे़उःत्तुसिआङ् सेःन्‍मे़दोसुसि, 19 “कन् मिक्‍फःम्‍बान् खिन्‍छिॽ साःबि? हे़क्‍क्‍याङ् कन् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्धोए मिक्‍फःम्‍बा वये़बि? कन् आक्‍खेलॽरिक् आल्‍लो खानिःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़बे?”

20 खे़ल्‍ले़ कुम्‍मा कुम्‍बासिरे़ नोगप् पिरे़त्‍छुसि, “कन् से़क्‍खाए आन्‍छिगे़ साःरो हे़क्‍क्‍याङ् कन् सावाःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़साए मिक्‍फःम्‍बा वये़रो॥ 21 कर खुने़ॽ आक्‍खेलॽरिक् खानिःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़, हाःत्‍ले़ खुने़ॽ हे़क्‍के चोगुपिरु, आन्‍छिगे़ थेआङ् मे़निःसुगे़न्‍लो॥ खे़न् थाङ्‌बे़न् के़रे़आङ् वाॽ, आबाङे पाःप्‍मा सुक्‍तुॽरो॥ खुने़ॽए सेःन्‍लाप्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥” 22 खे़ल्‍ले़ कुम्‍मा कुम्‍बासिरे़ थेआङ् हे़क्‍के पाःत्ते़त्‍छुभे़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽनु खुन्‍छिॽ किःसे़त्‍छिआङ् वये़त्‍छिरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ आत्तिल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त फाॽआङ् नसाःन् चोगुॽ खे़न् मनाःन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् लःप्‍मादेःमा पोःङ् फाॽआङ् मुरा मे़दङ्‌घुआङ् मे़वये़रो॥ 23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुम्‍मा कुम्‍बासिरे़ खे़न् थाङ्‌बे़न् के़रे़आङ् वाॽ, खुने़ॽए सेःन्‍लाप्‍ते़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् पाःत्ते़त्‍छुबारो॥

24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् खानिःमा के़सुक्‍पा के़बोःङ्‌बा मिक्‍फःम्‍बान् याम्‍मो मे़उःत्तुआङ् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खा पाःन् पाःत्ता फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङे़ॽओ॥ खे़न् ये़सु मे़प्‍मनाबा मनाःङ्‌ग से़क्‍खासाङ् लायोबाएरो फाॽआङ् आनिगे़ निःसुम्‍बे़रो॥”

25 खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खुने़ॽग लायोबाबि मे़ःम्‍बि इङ्‌गाॽ थेआङ् मे़निआन्‍लो, कर इङ्‌गाॽ लत्‍थिक् पाःन् निःसुङ्॥ इङ्‌गाॽ मिक्‍फःम्‍बा वयाङ्, कर आल्‍लो खानिःमा सुक्‍तुङ्‌लो!”

26 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् याम्‍मो सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ थे के़जोगे़आङ् खानिःमा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खे़बे?” 27 खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ आन्‍दे़ःन्‍छा मे़त्‍निङ्‌बा कर खिनिॽ के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्॥ थेआङ् याम्‍मो खे़म्‍मा के़गोःत्तुम्‍बाबे? खिनिॽआङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽबि?”

28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुना मे़धाःसुर मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽए खे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाने़रो, कर आनिगे़ग मोसारे़ कुहुॽसाम्‍बासिगे़रो॥ 29 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मोसाःन्‍नु पारे़बा पाःन्‍नो आनिगे़ निङ्‌वाॽ निःन्‍धोओ वयिगे़रो, कर कन् मनाःङ्‌ग आत्तोलाम् त्‍ये़बाबे फाॽआङ् आनिगे़ थेआङ् मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥”

30 खे़न् मनाःल्‍ले़ नोगप् पिरुसि, “कङ्‌ग साॽरिक्‍के निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन् पोःक्‍खे़रो! खुने़ॽ आत्तोलाम् त्‍ये़बा फाॽआङ् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो, कर कन् मनाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खानिःमा के़सुक्‍पा चोगाङ्‌लो॥ 31 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायोबाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुन् के़लॽबान् आनिॽ आनिःसुम्॥ खुने़ॽ सेसे सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ नु कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍लक् खे़प्‍सुॽरो॥ 32 नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो आल्‍लो थारिक् आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् मिक्‍फःम्‍बा सागे़वाःन्‍छिङ्‌बान् निःमा के़सुक्‍पा चोगुबाङ्‌ग आत्तिल्‍ले़आङ् मे़ङ्‌घे़म्‍मे वाॽरो॥ 33 कन् मनाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍निल्‍ले़ग अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बारो॥”

34 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽग सागे़वाःन्‍छिङ्‌ङाङ्धो लायोओए के़वाॽरो! खे़ने़ॽ आनिगे़ हुॽमा याप्‍मि के़गोःप्‍पि?” हे़क्‍के मे़मे़त्तुर खे़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोनु लाःक्‍कात् मे़जन्‍दु मे़लःत्तुरो॥

याम्‍साम्‍गे़न् मिक्‍फःम्‍बा

35 ये़सुरे़ खे़न् मिक्‍फःम्‍बान् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् लाःक्‍कात् मे़जन्‍दु मे़लःत्तु के़लॽबा खे़प्‍सु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍निन् तुमुआङ् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ मे़न्‍छाम्‍साःन्‌* नसाःन् के़जोगुॽबि?”

36 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाःल्‍ले़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बे, खुने़ॽ हाःत्‍निबे? ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌ङे़ॽना, हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽआङ् नसाःन् चोःक्‍मा सुक्‍तुङ्‌ल॥”

37 ये़सुरे़ खे़न् नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ के़निःसुआङ्‌ङे के़वाॽरो॥ खे़ने़ॽनु के़बाःप्‍पार के़बप्‍पे़न्‍ने खुने़ॽरो॥” 38 खे़न् मनाःल्‍ले़ पाःत्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ नसाःन् चोःक्‍ने़ॽरो॥” हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुःन् थुङ्‌बोहजॽआङ् सेवा मे़त्तुरो॥

39 ये़सुरे़ पाःत्तु, “मिक्‍फःम्‍बाहाॽ निःमा के़सुक्‍पा मे़बोःङ्‌ल हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ निःसुम्‍बे़ के़लॽबा मनाहाॽ मिक्‍फःम्‍बा मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मो खासे़न् चोःक्‍से़ इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌बारो॥”

40 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽनु के़वाॽबा कुभा फरिसिहाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ आनिगे़आङ् मिक्‍फःम्‍बा चोगिगे़ फाॽआङ् याप्‍मि के़मे़प्‍पाबि?”

41 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ मिक्‍फःम्‍बा के़जोगिल्‍ले़ग खिनिॽनु लायोःन् होःप्‍ते़बारो, कर आनिगे़ निःसुम्‍बे़ लॽरिक् के़बाःत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ लायोओए के़वयिॽरो॥”

10

के़नुॽबा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा

1 ये़सुरे़ पाःत्तु, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिन् मनाःन् लाम्‍धेःप्‍पोलाम् मे़ल्‍लुक्‍खरओ मे़लाःत्‍ने़न् कर वेॽ ले़प्‍माङ्‌नु लाःत् खे़ङ्‌ग खुःन्‍द्रिक्‍पा नु फाःन्‍दारो॥* 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाङ्‌ग लाम्‍धेःप्‍पोलाम् लाःत्‍लो॥ 3 लाम्‍धेःप् के़गोःबाल्‍ले़ खुने़ॽ कुलागि लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दु पिरु हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़आङ् खुने़ॽ कुइक्‍लाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍हाॽ खुनिॽ मिङ्‌ङोनु उःत्तुसिआङ् लाःक्‍कात् लाम्‍लोसुसिॽआङ् तेॽरुसिरो॥ 4 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ कुमे़ल्‍लुक्‍हाॽ लाःक्‍कात् लःत्तुसिॽआङ् तगि तगि लाङ्‌घेःक्‍ल लाम्‍लोसुसिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुॽ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुइक्‍लाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥ 5 कर कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुम्‍बाङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍दिम्‍दुन्, कर मे़लोःक् मे़बेःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुइक्‍लाःन् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥”

6 अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ कन् पाःन्‍निन् खे़दाॽओ मे़त्तुसिआङ् वये़, कर ये़सुरे़ थे पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुबा खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌लो, इङ्‌गाॽए मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ लागि लाम्‍धेःप्‍पाआरो॥ 8 इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि के़दाःबाहाॽ के़रे़क् खुःन्‍द्रिक्‍पा नु फाःन्‍दासिरो, कर मे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़प्‍सुन्‍लो॥ 9 इङ्‌गाॽए लाम्‍धेःप्‍पाआरो, इङ्‌गाॽलाम् सिगाङ् के़लाःप्‍पाहाॽ ताङ्‌मे़से़ःप्‍लो॥ खे़न् सिगाङ् लाःप्‍मा नु लाःक्‍कात् पेःक्‍मा सुक्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ चाराम्‍दे़न् खोःसुॽरो॥ 10 खुःन्‍द्रिक्‍पाङ्‌ग खुःत्‍छे़, से़त्‍छे़ नु मे़ङ्‌से़रक् ताःरो, कर इङ्‌गाॽग मनाहाॽरे़ से़क्‍खाबा हिङ्‌मन्‍निन् मे़घोःसुर, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् आत्तात्तान्‍ने यरिक् मे़घोःसुर फाॽआङ् त्‍याङ्‌बारो॥

11 इङ्‌गाॽ के़नुॽबा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाआरो॥ के़नुॽबा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाङ्‌ग कुमे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़लागि सिःमाए पोःङ्‌साङ् मे़गिने़न्‍लो॥ 12 कर याङ्‌ङो याःलिक्‌साङ्‌मनाबा मनाःङ्‌ग से़क्‍खाबा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा नु मे़ल्‍लुक्‍दाङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ पराबान् फे़न्‍ल पप्‍पा निःसुल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ ले़रुधसिआङ् खे़त्‍छिङ् पेःक्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् पराबान् ताआङ् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ फत्तुसिॽआङ् से़ःसुदेःसुसिॽरो॥ 13 खे़न् मनाःन् याङ्‌ङो याःलिक्‌साङ्‌मनाबाआङ्‌लक् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् ओमे़मे़त्तुन्‍छिन् कर ले़रुधसिआङ् खे़त्‍छिङ् पेःक्‍लो॥

14-15 इङ्‌गाॽ के़नुॽबा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बाआरो॥ इङ्‌गाॽ आमे़ल्‍लुक्‍हाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुसिङ् निःत्ताबा हे़क्‍केए आमे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ इङ्‌गाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तारो–इङ्‌गाॽआङ् खुने़ॽ कुसिङ् निःत्तुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आमे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ लागि सिःमाआङ् यारिप् वाॽआरो॥ 16 इङ्‌गाॽ वेॽ मे़ल्‍लुक्‍हाॽआङ् कत्तुङ्‌सिङ्॥ खे़ङ्‌हाॽग कन् लुप्‍पोबा मे़ःन्‍छिरो कर खे़ङ्‌हाॽआङ् इङ्‌गाॽ लत्‍छा लुप्‍पो ताःप्‍मासि पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आइक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ थिक् लुप् मे़बोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान्‍नाङ्‌लत्‍छारक्‌पोःङ्‌लो॥

17 पानुदिङ् पाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍कारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् याम्‍मो याङ्‌ना खोःमा फाॽआङ् कन् आहिङ्‌मन्‍निन् खुने़ॽ पिरुङ्‌देःसुङ्‌लो॥ 18 आत्तिल्‍ले़आङ् ने़त्तिगे़न् आहिङ्‌मन्‍निन् इङ्‌गाॽओलाम् तेॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो, कर कङ्‌ग इङ्‌गाॽ आबाङे आसिराॽ थाङ्‌धाङ् पिमा सुक्‍तुङ्‌लो॥ ने़त्तिगे़न् आहिङ्‌मन्‍निन् आबाङे पिमा नु याम्‍मो याङ्‌ना खोःमा युक् कत्तुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ अक्‍खे चोःक्‍मा इङ्‌जाःङ् पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥”

19 ये़सुरे़ पाःत्तुबा कन् पाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यहुदिहाॽ याम्‍मोआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़दङे़न्‍नाङ्‌मे़से़रे़रो॥ 20 यरिक्‍ले़ अक्‍खे मे़बाःत्तु, “कङ्‌ग से़क्‍खासाङ् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुआङ् नाक्‍खे़ पेआङ् वाॽरो! अक्‍तङ्‌बा मनाःल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् थेआङ् खे़म्‍माबे?” 21 कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुबा मनाःन् अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्‍ने़न्‍लो॥ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुबाल्‍ले़ मिक्‍फःम्‍बाल्‍ले़ कुमिक्‍किन् हम्‍मा सुक्‍तुबि?”

यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् मे़नाॽरु

22 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म्‍मो माङ्‌हिम्‌तोःम्‍मा तङ्‌नाम्‌रे़न्‌* ये़म् वये़, कङ्‌ग चुङ्‌वाःम्‍मा लाओ वये़रो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो ये़सुःन् माङ्‌हिम् लक्‍खुम् खिरि सोलोमनरे़ कुआःम्‍भो मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो लाङ्‌घेःक्‍कि वये़रो॥ 24 खुने़ॽ कुघिरि यहुदिहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ आप्‍फाल्‍ले़ थारिक् पिर्बेःम्‍बो याप्‍मि के़गप्‍पाबे? खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सेःन्‍दे़बा ख्रिस्‍तने़ फाॽग्र कुदोःप्‍माङ् पाःत्ते़ॽओ!”

25 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽग तगिसा खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ कर खिनिॽग नसाःन् आगे़न्‍जोगिन्‍लो॥ पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुयुक्‍कोलाम् चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ए इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् ओसेःन्‍गे़धाक्‍तिॽ, 26 कर खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग आमे़ल्‍लुक् मे़ःन्‍निङ्‌लो॥ 27 इङ्‌गाॽ आमे़ल्‍लुक्‍हाॽरे़ग आइक्‍लाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ग इङ्‌गाॽ मे़दिम्‍मारो॥ 28 खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिरुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍मे़क्‍ने़न्॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़आङ् खे़ङ्‌हाॽ आहुक्‍कोलाम् नाप्‍मा तेॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो, 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ काक्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽ आम्‍बारे़ कुहुक्‍कोलाम् आत्तिल्‍ले़आङ् नाप्‍मा तेॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 30 पानुदिङ् आम्‍बा नु इङ्‌गाॽ लत्‍छासिगे़रो॥”

31 हे़क्‍केःल्‍ले़ याम्‍मो यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् ले़प्‍मा से़प्‍मा फाॽआङ् लुङ्‌ङिन् मे़घप्‍सु, 32 कर ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग पानुदिङ् आम्‍बालाम् यरिक् नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ् पिनिङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ आत्तिन् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा आगे़गोःत्तिबाबे?”

33 यहुदिहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “खे़ने़ॽ के़जोगुबा नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ग मे़ःन्‍लो, कर खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् के़बारे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा कोःत्तासिगे़बारो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग मे़न्‍छाम् याप्‍मिने़रक्‌, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आ लॽरिक् के़बाःत्तुॽरो॥”

34 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “खिनिॽ आबाङे साम्‌योथिम् साप्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ खिनिॽ माङ्‌निङ्‌लो लॽरिक् मे़त्तुसिबा साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥* 35 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लाःन् ले़ङ्‌मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍बान् के़निःसुम्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽ पाःन्‍जाक् पिरुसि खे़ङ्‌हाॽ खिनिॽ माङ्‌निङ्‌लो लॽरिक् मे़त्तुसिरो॥ 36 हे़क्‍केःल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ सेसे चोगुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घुबा मनाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुसाःआ लॽरिक् पाःत्तुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् के़बाःत्तु फाॽआङ् याप्‍मि के़धिक्‍तिबाबे? 37 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ चोःक् पाङ्‌ङाबा याःम्‍बक्‍किन् मे़जोःक्‍कान्‍ने़ फाॽग्र याप्‍मि नसाःन् आन्‍जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 38 कर इङ्‌गाॽ खे़न् याःम्‍बक्‍किन् चोगुङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽओ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍छाङ् कन् चोगुङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽओग नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् पानुदिङ् पाःन् इङ्‌गाॽओ वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खुने़ॽओ वाॽआ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥”

39 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ याम्‍मो ते़म्‍मा मे़गोःत्तु कर खुने़ॽ फिःन्‍छिङ् पेरो॥

40 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् यर्दन यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नाधाःम्‍बि तगि युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिबा ते़न्‍नो पे॥ खुने़ॽ खे़प्‍मोए याःक्‍ते़ल्‍ले़ 41 यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽओ मे़द्‌ये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तु, “युहुन्‍नारे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् मे़जोगुन्‍छाङ् कन् मनाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाएरो॥” 42 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुरो॥

11

लाजरसे़न् स्‍ये़बा

1 आल्‍ल बे़थानि* पाङ्‌भेॽओ लाजरस मे़प्‍मनाबा लत्‍छा मनाःन् साॽरिक् तुगे़आङ् ने़स्‍से़॥ खे़ल्‍ले़ कुन्‍जेलिमाहाॽ मरियम नु मार्था मे़प्‍मनामा वये़त्‍छिरो॥ 2 बा कन् मरियम्‍मिल्‍ले़ ताःन्‍दि* दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाङ्‌ङो फुङ्‌नाम्‌निःङ्‌गेःन् हुक्‍खुआङ् कुधे़गेःक्‍किल्‍ले़ तुगुआङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ लाजरसे़न् तुगे़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 3 खे़न् कुन्‍जेलिमाहाॽरे़ ये़सुःन् अक्‍तङ्‌बा इङ्‌घङ् हाक्‍ते़त्‍छु, “दाङ्‌बे, लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुबा के़न्‍जुम्‍मिन् साॽरिक् तुक्‍काङ् ने़रो॥”

4 ये़सुरे़ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़प्‍सुआङ् अक्‍खे पाःत्तु, “खुने़ॽग कन् तुक्‍माल्‍ले़ मे़सिःने़न्‍लो॥ कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ले़ लागि पोःक्‍खे़बारो॥ कन्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुमिङ्‌सो कुधाःङ्‌सो पोःङ्‌लो॥” 5 ये़सुरे़ मार्था, खे़ल्‍ले़ कुन्‍साॽ मरियम नु लाजरस लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् वये़साङ् 6 लाजरसे़न् तुक्‍काङ् ने़ के़लॽबा इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़प्‍सुआङ्‌साङ्‌खुने़ॽ निये़न् थारिक् वये़बा ते़न्‍नोए याःक्‍ते़रो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल आनिॽ याम्‍मो यहुदिया थुम्‍मो नुःक्‍खि पिगिरो॥” 8 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बे, खे़त्‍थोग यहुदिहाॽरे़ कुभा ये़न् तगि लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा से़प्‍मा के़म्‍गोःत्ते़आङ्‌वये़, हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ याम्‍मो खे़त्‍थोए पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुबि?”

9 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “थिक् ले़न्‍दिक्‍को कुमुक् थिक्‌-ने़त् (१२) मे़बोःङ्‌ने़न्‍बि? आत्तिन् मनाःन् ले़न्‍दिक् लाङ्‌घेःक् खे़ल्‍ले़ कुलाङ्‌ङिन् मे़दोःक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा खाओःप्‍माओ मिक्‌निःरो॥ 10 कर आत्तिन् मनाःन् से़न्‍दिक् लाङ्‌घेःक् खे़ल्‍ले़ कुलाङ् तोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खादाम्‍मो खे़ल्‍ले़ थोॽसिङ्‌मा ओःत्तिःन्‌मे़गत्तुन्‍लो॥”

11 अक्‍खे पाःत्तु सुरुआङ् ये़सुरे़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आनिॽ चुम् लाजरसे़न् मुरुक् खुरुक् इप्‍से़आङ् ने़रो, कर खुने़ॽ कुभोःङ्‌से़ पेःक्‍कारो॥”*

12 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खुने़ॽ इप्‍से़आङ्‌लक् ने़ने़ फाॽग्र पोःक्‍लो॥” 13 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ लाजरसरे़ कुसिःमे़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़त्तुसिआङ् वये़, कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ लाजरसे़न् इप्‍से़आङ्‌लक् ने़ःॽ लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥

14 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ कुदोःप्‍माए मे़त्तुसि, “लाजरसे़ङ्‌ग स्‍ये़रो, 15 कर आल्‍लसाङ् खिनिॽ यरिक् याप्‍मि नसाःन् आगे़जोगिर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खे़त्‍ना होःप्‍ताङ्‌बान्‍ने खिनिॽ लागि नुःबा पोःक्‍खे़रो॥ आल्‍ल खुने़ॽ कुसाॽसे़ पेगिरो॥”

16 हे़क्‍क्‍याङ् दिदिमस मे़प्‍मनाबा थोमाःल्‍ले़* वेॽ कुन्‍जुम् हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “आनिॽआङ् दाङ्‌बान्‍नुए पेगिआङ् खुने़ॽनुए स्‍ये़ॽइरो॥”

ये़सुरे़ मार्थाःन् नु मरियम्‍मिन् आःन्‍छिङ्‌मा पिरुसिॽ

17 खे़ङ्‌हाॽ बे़थानिओ मे़गे़रे़ल्‍ले़ लाजरसे़न् खाम्‍मो मे़जिक्‍खुबाङ्‌ग लिसि ये़न् के़रे़ के़लॽबान् ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ खोःसुरो॥ 18 बे़थानिग यरुसले़म्‍लाम् किलोमितर सुम्‍सि यारिक् माःक्‍खे़, 19 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् यहुदिहाॽ मार्था नु मरियमरे़ खुन्‍छिॽ सङ्‌वाबान् स्‍ये़बाओ खुन्‍छिॽ आःन्‍छिङ्‌मा पिसे़ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् मे़वये़॥ 20 मार्थारे़ ये़सुःन् फे़न्‍ल पत् के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् लाम्‍देःङ् थारिक् कुदुम्‍से़ पेरो, कर मरियम्‍मिन् हिम्‍मोए याःक्‍ते़रो॥

21 मार्थारे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ कप्‍मो के़वये़ल्‍ले़ग आन्‍साॽ मे़स्‍ये़ने़म्‍बामे़न्! 22 कर आल्‍लो थे के़नाःक्‍तुसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिॽ के़लॽबान् इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥”

23 ये़सुरे़ मार्थाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़न्‍साॽग याम्‍मो सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌लो॥”

24 हे़क्‍केःल्‍ले़ मार्थारे़ नोगप् पिरु, “ओरो आदाङ्‌बे, कुनुप्‍मा ये़न्‍नो सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन्‍नो खुने़ॽ याम्‍मो हिङ्‌फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥”

25 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽग के़सिःबाहाॽ याम्‍मो हिङ्‌मन् के़बिबा नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबाआरो॥ आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नसाःन् चोःक्‍का खे़ङ्‌ग सिःसाङ् याम्‍मो हिङ्‌लो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् के़हिङ्‌बाङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़सिःने़न्‍लो॥ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् आबाःन्‍निन् नसाःन् के़जोगुबि?”

27 मार्थारे़ नोगप् पिरु “ओरो आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो युःमा के़बोःङ्‌बा निङ्‌वाॽफुसाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सेःन्‍दे़बा ख्रिस्‍तने़ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ नसाःन् चोगुङ्‌लो॥”

28 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तु सुरुआङ् याम्‍मो हिम्‍मो नुःक्‍खे़ पेआङ् मरियम्‍मिन् मेरिङ् के़धक्‍पाहाॽलाम् थिक्‍ले़प्‍माङ् स्‍वाःत् उःत्तु तेॽरुआङ् मे़त्तु, “सिक्‍साम्‍बाङ्‌ग कप्‍मो वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ने़ॽ के़उःत्ते़आङ् वाॽरो॥” 29 मरियमरे़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुनुमे़ःन्‍ने मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् ये़सुरे़ कुदुम्‍से़ पेरो॥ 30 खे़न् ये़म् थारिक् ये़सुःङ्‌ग पाङ्‌भेॽओ मे़ङ्‌गे़त्ते वये़, कर खुने़ॽग मार्थारे़ तुमुबा ते़न्‍नोए वये़॥ 31 आःन्‍छिङ्‌मा पिसे़ हिम्‍मो के़दाःबा यहुदिहाॽरे़ मरियम्‍मिन् हे़क्‍केलॽरिक् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् पेबा मे़निःसुआङ् से़क्‍खासाङ् खुने़ॽ कुन्‍साॽरे़ कुइप्‍पुङ्‌ङो मेरिङ् थक्‍से़ पेबाबिला फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 32 मरियम्‍मिन् ये़सुःन् वये़बादे़न्‍नो के़रे़आङ् थुङ्‌बोहजॽआङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ कप्‍मो के़वये़ल्‍ले़ग आन्‍साॽ मे़स्‍ये़ने़म्‍बामे़न्॥”

33 ये़सुरे़ मरियम्‍मिन् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु के़वाॽबा यहुदिहाॽआङ् मेरिङ् मे़धक्‍ते़बा निःसुसिल्‍ले़ कुसाॽइ यगे़आङ् कुयोःम् पुॽरे़रो॥ 34 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खुने़ॽ आत्तो के़ने़स्‍सुम्‍माङ् ने़बे?” खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़मे़त्तु, “दाङ्‌बे, फे़रे़ॽआङ् ओमे़त्ते़ॽओ॥”

35 ये़सुःन् हाबे़॥

36 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ खुने़ॽग लाजरसे़न् आक्‍खे़न् साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबाबे?”

37 कर कुभारे़ मे़बाःत्तु, “मे़ःम्‍बे़, मिक्‍फःम्‍बान् निःमा के़सुक्‍पा के़जोःक्‍पाङ्‌ग बा खुने़ॽ मे़ःम्‍बि? थेआङ् कन् लाजरसे़न् सिःमालाम्‌हिङ्‌मा मे़सुक्‍तुम्‍बाबे?”

ये़सुरे़ लाजरसे़न् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌घुॽ

38 याम्‍मोआङ् ये़सुःन् साॽरिक् कुयोःम् पुॽरे़आङ् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेसाङ् पे॥ खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ यम्‍बा लुङ्‌ङिन् मे़ये़प्‍सुबा फुक्‍कु वये़रो॥ 39 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् इःसे़म्‍मे़ॽ॥”

कर लाजरसरे़ कुन्‍ने़ॽ मार्थारे़ मे़त्तु, “दाङ्‌बे, खुने़ॽग खाम्‍मो चिङ्‌मनाबा लिसि ये़न् के़रे़मारे़रो, आल्‍लग नाम्‍सुबिलारो॥”

40 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ मे़त्तु, “नसाःन् के़जोगुने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पयम् यम्‍बा कुमुक्‍साम्‍मिन् के़निःसुॽ फाॽआङ् तगिसा मे़त्‍ने़आङ् वये़रो॥”

41 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओबा लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् मे़इसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ थाःङ् ओमे़त्तुर पाःत्तु, “पानुदिङ् आम्‍बे, खे़ने़ॽ आबेलिःन् के़घे़प्‍सुबाओ नोगे़न्‍लो॥ 42 खे़ने़ॽग सदादिङ् आबेलिःन् के़घे़प्‍सुॽ के़लॽबा इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो, कर इङ्‌गाॽ कप्‍मो आघिरि के़ये़प्‍पा मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ याप्‍मि के़बाङ्‌घे़बा पाःन्‍निन् नसाःन् मे़जोगुर फाॽआङ् कन् पाःन्‍निन् पाःत्तुङ्‌बारो॥”

43 ये़सुरे़ अक्‍खे पाःत्तुर यम्‍बा इक्‍लाओ उःत्तु, “लाजरस्‍से, लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ॽओ!” 44 के़सिःबा लाजरसे़न् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़, खुने़ॽ कुलाङ् नु कुहुक्‍हाॽ चेदेःत्तिल्‍ले़ कुभाक् कुभाक् मे़गित्तुआङ् पत्‍छे़ हे़क्‍क्‍याङ् कुनाराःन्‍नाङ् चिरिक्‍किल्‍ले़ मे़दे़प्‍तुआङ् पत्‍छे़रो॥

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “चेदेःत्तिन् फाःक्‍खे़म् पिरे़म्‍मे़ॽआङ् पेःक्‍ल याःन्‍दे़म्‍मे़ॽ॥”

ये़सुःन् से़प्‍मा चे़म्‍भन्

मत्ति २६.१-५, मर्कुस १४.१-२, लुका २२.१-२

45 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मो मरियमरे़ कुदुम्‍से़ के़दाःबाआङ् के़वाॽबा यरिक् यहुदिहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़निःसुआङ् ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुरो॥ 46 कर कुभा मनाहाॽग फरिसिहाॽओ मे़बेआङ् ये़सुरे़ चोगुबा पाःन्‍हाॽ मे़जे़क्‍तुसि॥ 47 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ पाःन्‍धक्‍से़ यहुदि ये़जुम्‍भो* युङ्‌मा मे़उःत्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आल्‍ल आनिॽ थे आजोगुम्‍बाबे? लॽरिक् सेःन्‍मे़दोसुसि॥ कन् मनाःल्‍ले़ग यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ चोगुर वाॽरो॥ 48 बा अक्‍खे ले़प्‍माने़ फाॽग्र काक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुॽआङ् मे़दिम्‍दुॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् रोमि थक्‍सुबाहाॽ मे़दाआङ् माङ्‌हिम्‍मिन् नु आनिॽ सुवाङ्‌हाॽ मे़मे़क्‍खुसिॽरो॥

49 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् तङ्‌बेबा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कैयाफासरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ थेआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो! 50 काक् आनिॽ लाजेॽइन्‌मे़क्‍मानुःल्‍ले़ कन् लत्‍छा मनाःन् काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ ले़क्‌वा सिःल्‍ले़ खिनिॽ लागि नुःबा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽ॥”

51 खुने़ॽ कन् आबाङे पाःत्तुबा मे़ःन्‍लो, कर खुने़ॽग खे़न् तङ्‌बेबा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन् लाजेॽरे़ लागि सिःमा पोःङ् फाॽआङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुबारो, 52 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ लागिरक् मे़ःन्, कर वेॽ लाजेॽहाॽओ काक् के़से़बाआङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ सोरिक् ताःप्‍मासिआङ् थिक्‍हुप् चोःक्‍मासि फाॽआङ् कन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् खे़ल्‍ले़ पाःत्तुबारो॥ 53 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् से़प्‍मा फाॽआङ् चे़म्‍भन् मे़जोगुरो॥

54 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ यहुदि लुम्‍मो मनाहाॽरे़ मे़निःसुर वाॽमा पेःक्‍मा ले़रुरो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा खुने़ॽग ये़ःङ्‌घादे़न् पेसाङ्‌बा एफ्राइम मे़प्‍मनाबा पाङ्‌भेॽओ पेआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु खे़प्‍मोए याःक्‍ते़रो॥

55 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् ताःमा इःत्ते़आङ् वये़ल्‍ले़ पाङ्‌भेॽहाॽओलाम् यरिक् मनाहाॽ खे़न् चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम् तगि सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌मा साक्‍थिम् कुइसिःक् सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌से़ यरुसले़म्‍मो मे़बे॥* 56 खे़न् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़गोःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌हिम् लक्‍खुम्‍मो मे़ये़बे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “खुने़ॽ कन् तङ्‌नाम्‍मो ताः फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि?” 57 कर तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ ये़सुःन् ते़म्‍मा सुक्‍ते़त्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽ के़निःसुम्‍ने़ फाॽग्र याप्‍मि आमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् मनाहाॽ इङ्‌जाःङ् मे़बिरुसिआङ् मे़वये़रो॥

12

बे़थानि पाङ्‌भेॽओ ये़सुःन् फुङ्‌नाम्‌मे़हुःत्तुॽ

मत्ति २६.६-१३, मर्कुस १४.३-९

1 ये़सुःन् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम् ताःमानुःल्‍ले़ तुक्‍सि ये़न् तगि लाजरसरे़ कुबाङ्‌भेॽ बे़थानि त्‍ये़रो॥ बा खे़न् लाजरसे़न् सिःमे़न्‍लाम् ये़सुरे़ कुहिङ्‌वे़त् चोगुआङ् वये़रो॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् युःन्‍छिक् ये़सुःन् कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ले़ लागि चा मे़मे़त्तुरो॥ मार्थारे़ खे़ङ्‌हाॽ चा मे़त्तुसिल्‍ले़ चा के़जाबाहाॽओ खुने़ॽनु सोरिक् लाजरसे़न्‍नाङ् चामा ते़न्‍नो युङे़॥ 3 खे़न् ये़म्‍मो मरियम्‍मिल्‍ले़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा पाङ्‌बोःक् फुङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌चुक्‍सा पर्‍यामाधिक् तारुआङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌ङो हुःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुलाङ्‌ङिन् कुधे़गेःक्‍इःल्‍ले़ तुगुरो॥ खे़न् कुनाम् के़नुॽबा फुङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ हिम्‍मिन् याक्‍तुरो॥ 4 कर कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ ताःन्‍दि ये़सुःन् इङ्‌गे़ले़क्‍पा यहुदा इस्‍करियोतिःल्‍ले़ अत्तुर पाःत्तु, 5 “थिक्‍पारे़ तङ्‌बेधिक् थारिक्‍पा नाम्‌याक् याॽरुबा कन् इमे़ल्‍लुङ्‌बा फुङ्‌नाम्‍मिङ्‌ग सङ्‌माआङ् खे़न् याङ्‌ङिन् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ पिमासिल्‍ले़ नुःबा मे़बोःक्‍खे़म्‍बाबि?” 6 खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए याङ्‌गे़साॽबाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् हे़क्‍के पाःत्तुबा मे़ःन्‍लो, कर खे़ङ्‌ग के़घुःम्‍बा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् याङ् याङ्‌मा सुःक्‌वा के़युङ्‌बा वये़आङ् ए़त्‍ले़ङ् खे़प्‍मोलाम् याङ्‌ङिन् खुःत्तुर वये़रो॥

7 ये़सुरे़ मे़त्तुसि, “कन् मे़न्‍छुमाॽइन् तुक्‍खे मे़जाःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ! खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ आलुप्‍मा ये़न्‌रे़ लागि कन् फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्तु पिराङ्‌बारो॥* 8 याङ्‌गे़साॽबाहाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽ, कर इङ्‌गाॽग सदादिङ् खिनिॽनु मे़वाॽआन्‍लो॥”

लाजरसे़न् से़प्‍मा चे़म्‍भन्

9 खे़न् ये़म्‍मो यरिक् यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् बे़थानिओ वाॽ के़लॽबा मे़घे़प्‍सुआङ् खे़प्‍मो खुने़ॽ कुओमे़त्‍छे़रक् मे़ःन्, कर सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुबा लाजरसे़न्‍नाङ् ओमे़त्‍छे़ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ लाजरसे़न्‍नाङ् से़प्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लाजरसे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽलाम् यरिक् मनाहाॽ मे़से़न्‍दे़ मे़बेआङ् ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥

यरुसले़म्‍मो ये़सुःन् लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुॽ

मत्ति २१.१-११, मर्कुस ११.१-११, लुका १९.२८-४०

12 कुदाःन्‍दिक् तङ्‌नाम्‍मो के़जुम्‍बा यरिक् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् यरुसले़म्‍मो थाङ्‌ल पत् के़लॽबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुरो॥ 13 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खे़बक्‍सिङ् पोराःक्‍हाॽ* मे़याङ्‌सिङ्‌ङाङ् खुने़ॽ कुदुम्‍से़ लाम्‍देःङ् थारिक् मे़बेरो॥ अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ मे़अःक्‍ते़,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो!* यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो के़दाःबान् मुॽइसाबा पोःङ्‌लरो॥ इस्राइलस्‍मा हाङ्‌ङिन् मुॽइसाबारो!”* 14 आल्‍ल साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पप्‍पा कुइसिःक् ये़सुरे़ अदङ्‌साधिक् खोःसुआङ् युक्‍तु, 15 “सियोनरे़ कुस्‍साःए,* मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ! ओमे़त्ते़ॽ, खे़ने़ॽ के़हाङ्‌ङिङ्‌ग अदङ्‌साःन् युक्‍तुआङ् खे़ने़ॽओ फे़न्‍ल पत्‍लो॥”*

16 तगिग कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बा थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ कर याङ्‌सि ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो नुःक्‍खे़ पेआङ्‌लक् साम्‌योसाप्‍लाओ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ साप्‍ते़बा नु खुने़ॽ कुदुम्‍से़ लाम्‍देःङ् थारिक् मे़बेबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् कुसिङ् मे़निःत्तुरो॥

17 आल्‍ल ये़सुरे़ लाजरसे़न् इप्‍पुङ्‌लाम् लाःक्‍कात् उःत्तुआङ् के़सिःबालाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुबा के़निःबा मनाहाॽरे़ खे़न् काक् पाःन्‍निन् चक्‍मे़ल्‍लॽए इङ्‌मे़भोःसुरो॥ 18 खुने़ॽ अक्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुआङ् वाॽरो लॽरिक् मे़घे़प्‍सुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽ कुदुम्‍से़ मे़बेआङ् मे़वये़रो॥ 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ फरिसिहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आल्‍ल आनिॽग थे़माआङ् चोःक्‍मा आन्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍लो॥ काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽरे़ए खुने़ॽ मे़दिम्‍दुआङ् मे़वाॽरो!”

ये़सुरे़ आबाङे कुसिःमे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

20 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो सेवा चोःक्‍से़ के़दाःबाहाॽओ कुभा ग्रिक सुवाङ्‌हाॽआङ् यरुसले़म्‍मो मे़धाङे़आङ् मे़वये़॥ 21 खे़ङ्‌हाॽ गालिलबा बे़थसेदा पाङ्‌जुम्‍बा फिलिपरो मे़बेआङ् पेलि मे़भाक्‍तु, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ग ये़सुःन् तुम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥” 22 हे़क्‍क्‍याङ् फिलिप्‍पे़न् पेआङ् आन्‍द्रियासे़न् मे़त्तु, हे़क्‍क्‍याङ् फिलिप्‍पे़न् नु अन्‍द्रियासे़न् पेसिआङ् ये़सुःन् चे़क्‍ते़त्‍छु॥

23 ये़सुरे़ पाःत्तु, “मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌मा ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ 24 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, याॽरिःम्‍बान् खाम्‍मो मक्‍थाआङ् मे़न्‍छिःए थारिक् खे़ङ्‌ग थिक्‍लक् ने़रो॥ कर खे़न् सिःने़ फाॽग्र खे़न्‍लाम् यरिक् पोगुगे़न् कुजाॽ थोःक्‍लो॥ 25 आत्तिल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ, खे़ल्‍ले़ मासुॽरो, कर आत्तिल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निन् थेआङ् मे़इःत्तुन्, खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् से़ःप्‍तु युक्‍खुॽरो॥ 26 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेवा चोःक्‍का खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तिम्‍माए पोःङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आत्तो वाॽआ, इङ्‌गाॽ आसेवारोबान्‍नाङ् खे़प्‍मोए वाॽरो॥ आत्तिल्‍ले़ सेवा चोःक्‍का खे़ङ्‌ग पानुदिङ् आम्‍बारे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुरो॥”

27 “इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽइन्‌साॽरिक् तुक्‍खे च्‍ये़आङ् वाॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थे पाःत्तुङ्‌बाबे? पानुदिङ् आम्‍बौ, कन् इनोगे़न् तुक्‍खेलाम् ताङ्‌से़ःप्‍ताङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽबि लॽआ, करसाङ् पेलि मे़भाक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो तुक्‍खे चासे़ए त्‍याङ्‌बारो॥ 28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पानुदिङ् आम्‍बौ, खे़ने़ॽ आबाङे मिमिदिङ् मे़त्‍छिङ्‌ङे़ॽओ॥”

हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोलाम् इक्‍लाधिक् त्‍ये़, “इङ्‌गाॽ तगिसा आमिमिदिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मोआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुङ्‌लो॥” 29 खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खे़न् इक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुआङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, कङ्‌ग ताङ्‌साक्‍पे़न्‌उःक्‍ते़बारो, कर वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “माङ्‌लाइङ्‌बे़न् ये़सुःन्‍नु पारे़बारो॥”

30 ये़सुरे़ खे़न् मनाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् इक्‍लाःङ्‌ग इङ्‌गाॽ आलागि मे़ःन्, कर खिनिॽ लागि त्‍ये़बारो॥ 31 आल्‍ल कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुघासे़न् पोःङ्‌मा ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽरो, आल्‍ल इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाङ्‌युक् के़जोःक्‍पाङ्‌ग* लाःक्‍कात् लाप्‍फुरो॥ 32 कर इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् थाःङ् पङ्‌सिङ्‌ङाल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ इङ्‌गाॽ ले़प्‍माङ् उःक्‍खुङ्‌सिङ्‌लो॥” 33 खुने़ॽ आक्‍तङ्‌बा सिःमे़न्‍नो पेःक्‍ल पत् के़लॽबान् ओसेःन्‍धाक्‍से़ ये़सुरे़ पाःत्तुबारो॥

34 खे़न् मनाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़मे़त्तु, “आनिगे़ग साम्‌योथिम् साप्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌सदादिङ् वाॽ लॽरिक् खे़म्‍मनारो, कर खे़ने़ॽग आक्‍खेआङ् मे़न्‍छाम्‍साःन् थाःङ् पङ्‌सिङ् लॽरिक् के़बाःत्तुबाबे? कन् मे़न्‍छाम्‍साःङ्‌ग हाःप्‍पे?” 35 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “सप्‍फारे़ लागिरक् ओःत्तिःन् खिनिॽनु वाॽरो॥ खादाम्‍मान् तार पत्, हे़क्‍केःल्‍ले़ ओःत्तिःन् खिनिॽनु वाॽरए लाङ्‌घेगे़म्‍मे़ॽओ॥ खादाम्‍मो लाङ्‌गे़घेःक्‍पा मनाःल्‍ले़ आत्तो पेःक्‍ल पत् के़लॽबान् थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍लो॥ 36 ओःत्तिःन् खिनिॽनु वाॽरए खे़न् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ ओःत्तिःल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो॥” खुने़ॽ कन् पाःन्‍निन् पाःत्तु सुरुआङ् खे़प्‍मोलाम् थासिङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍निए इःम्‍सिङ्‌लो॥

यहुदिहाॽरे़ आल्‍लसाङ् ये़सुःन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्

37 ये़सुरे़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि कम्‍म्‍याक् यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ चोगुसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 38 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुबान् के़रे़बारो–

“यहवे दाङ्‌बे, हाःत्‍ले़ आनिगे़ इङ्‌घङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुबे?

हे़क्‍क्‍याङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् आत्तिन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुबे?”* 39 खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् नसाःन् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन् फाॽआङ् यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेआङ् पाःत्तुआङ् वाॽरो–

40 “यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‍फःम्‍बा चोगुसि

हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़धुङ्‌बा चोगु पिरुसि,

खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खानिःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्,

कुसिङ्‌निःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥

मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽ यहवे दाङ्‌बाल्‍लो मे़नुःक्‍खे़आङ् खुने़ॽ वेःन्‍दुसिबामे़न्॥”*

41 यसैयाःल्‍ले़ तगिसा ये़सुरे़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् निःसुआङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबारो॥

42 हे़क्‍केसाङ् खे़न् ये़म्‍मो यरिक् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगु॥ करसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मना तगि कन् पाःन्‍निन् पाःप्‍मा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फरिसिहाॽरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍लाम् लाःक्‍कात् आम्‍लःत् आम्‍दे फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़गिसे़रो॥ 43 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् चम्‍सिङ्‌मान्‍नुःल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिलाम् चम्‍सिङ्‌मान्‍ने खुनिॽ सिराॽ थाङे़रो॥ 44 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यम्‍बा इक्‍लाओ पाःत्तु, “आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नसाःन् चोःक्‍का खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽरक् मे़ःन्, कर याप्‍मि के़बाङ्‌बान्‍नाङ् नसाःन् चोगुॽरो॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ के़निःबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बान् निःसुॽरो॥ 46 इङ्‌गाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ओःत्ति हे़क्‍के त्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो, हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ आत्तिन्‍नाङ् खादाम्‍मो वाॽमा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

47 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा आबाःन्‍जाक्‍हाॽ खे़प्‍सुॽ कर मे़इःत्तुन् मे़नाःत्तुन्, खे़न् खासे़न् मे़जोगुङ्‌ङिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ खासे़न् चोःक्‍से़ मे़ःन्, कर ताङ्‌से़ःप्‍से़ त्‍याङ्‌बारो॥ 48 इङ्‌गाॽ के़नाॽबाहाॽ नु आबाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ खासे़न्लोःम्‍बाङ्‌ग वेॽ वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍हाॽरे़ए कुनुप्‍मा ये़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽ खासे़न् लोःन्‍दुसिरो॥ 49 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग आबाङे थेआङ् मे़म्‍बाःप्‍पे़न्‍लो, कर याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ पाःप्‍मा पाङ्‌घाङ्‌बा पाःन्‍हाॽए इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 50 खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् पिरुसिरो फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ पाःत्ते़ॽ फाॽआङ् मे़त्ताङ्‌बा पाःन्‍हाॽरक् पाःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

13

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लाङ्‌हाॽ वाहप्‍तु पिरुसिॽ

1 आल्‍ल यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‌रे़न्‌थिक्‌ये़न् तगि ये़सुरे़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् ले़प्‍माआङ् पानुदिङ् पाःल्‍लो पेःक्‍मा ये़म् त्‍ये़ के़लॽबा पाःन्‍निन् निःसुरो॥ खुने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ कुनुप्‍मो थारिक्‍के साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥

2 आल्‍ल युःन्‍छिक् चाजामा ये़म् पोःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ सिमोनरे़ कुस्‍साः यहुदा इस्‍करियोतिःल्‍ले़ ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍तुर फाॽआङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तगिसा कुनिङ्‌वाॽइन्‌फे़त्‍लाःन्‍दु पिरुआङ् वये़॥ 3 पानुदिङ् पाःल्‍ले़ खुने़ॽ काक् सम्‍दाङ् युक् पिरुआङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍मे त्‍ये़बा नु खुने़ॽओए नुःङ्‌ल पत् के़लॽबान् ये़सुरे़ कुसिङ् निःत्तुआङ् वये़॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चाजामादे़न्‍नोलाम् पोगे़आङ् कुसुङ्‌घेःक्‌वाःन् फे़न्‍दुआङ् याम्दुःक्‍माल्‍ले़ कित्‍लिक् कित्‍छिङ्, 5 हे़क्‍केलॽरिक्‍के च्‍वाःत्तिन् खप्प्‍याओ हुक्‍खुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लाङ्‌हाॽ वाहप्‍मा हेःक्‍तु हे़क्‍क्‍याङ् कित्‍छिङ्‌बा याम्‍दुःक्‍माल्‍ले़ तुगु पिरुसि॥ 6 खुने़ॽ सिमोन पत्रुसरे़ कुलाङ् वाहप्‍से़ फे़रे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ आलाङ्‌ङिन् वागे़हप्‍तुबाबि?”

7 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “आल्‍लो इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌ल पत्ता के़लॽबान् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुन्‍लो कर ताःन्‍दिग कुसिङ् के़निःत्तुॽरो॥”

8 पत्रुसरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् आलाङ्‌हाॽ वाहप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो!”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ के़लाङ्‌हाॽ वामे़हप्‍तुङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु लक् के़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥”

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिमोन पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र आलाङ्‌हाॽरक् मे़ःन्, कर आहुक्‍हाॽ नु आधे़गेःक्‍किन्‍नाङ् वाहप्‍ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽओ!”

10 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “वागे़रुम्‍सिङ्‌बा मनाःङ्‌ग सेसे पोःङ्‌मारे़ लागि कुलाङ्‌हाॽरक् वाहप्‍मा पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किङ्‌ग सेसेए चोःक्‍लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽग सेसेए के़जोगिसाङ् खिनिॽ के़रे़क् सेसे के़होःप्‍तिॽरो॥” 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ हाःत्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍तुॽ के़लॽबान् कुसिङ् निःत्तुआङ् वये़रो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ खिनिॽ के़रे़क् सेसे के़होःप्‍तिॽ लॽरिक् मे़त्तुसिबारो॥

12 ये़सुरे़ खुनिॽ लाङ्‌हाॽ वाहप्‍तु पिरुसिआङ् कुजाङ्‌ङिन् चाक्‍सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ लागि इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌बा फाॽआङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बि? 13 खिनिॽ दाङ्‌बा नु सिक्‍साम्‍बा लॽरिक् याप्‍मि के़मे़त्तिॽ॥ खे़न् से़क्‍खाए के़बाःत्तुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग बा खे़न्‍नारो॥ 14 आल्‍ल इङ्‌गाॽ खिनिॽ दाङ्‌बा नु सिक्‍साम्‍बाआसाङ् खिनिॽ लाङ्‌हाॽ वाहप्‍तुङ् पिनिङ्, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् सेवारोबा कुइसिःक् लाङ् वाहप्‍मा पिसिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 15 इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा कुइसिःक्‍के खिनिॽ के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् कन् कुबिःन् युक्‍खुङ् पिनिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 16 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, सेवारोबान् कुन्‍दाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌साबान्‍नाङ् खुने़ॽ के़बाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥ 17 आल्‍ल कन् पाःन्‍हाॽग कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌हाॽ के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र मुॽइसाबा के़बोःक्‍खिॽरो॥”

ये़सुरे़ खुने़ॽ इङ्‌ले़क्‍को थाबा पाःन्‍निन् पाःत्तुॽ

मत्ति २६.२०-२५, मर्कुस १४.१७-२१, लुका २२.२१-२३

18 “इङ्‌गाॽ खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ लागिग पाःत्तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ सेःक्‍निङ्‌बाहाॽग नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःत्‍निङ्‌लो॥ कर इङ्‌गाॽनु सोरिक् चागे़जाबान्‍ने इङ्‌गाॽ आदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोगे़रो* फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबान् के़त्‍लए पोःङ्‌लो॥

19 कन् पाःन्‍हाॽग पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ के़त्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तआ फाॽआङ् नसाःन् के़जोगुम्‍लो॥ 20 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बाहाॽ लाङ्‌दाःक्‍तुसिॽ, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाङ्‌दाःक्‍का, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बे़न् लाङ्‌दाःक्‍तुॽरो॥”

21 ये़सुरे़ खे़न् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् कुयोःम् पुॽरे़र अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌भोःसुसि, “इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍कारो॥”

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ हाःत्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबाइ लॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र ओमे़मे़त्‍छिङ्‌॥ 23 खे़ङ्‌हाॽओ ये़सुरे़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुहुॽसाम्‍बाधिक् कुबेसाङ् खे़ःम्‍सिङ्‌ङाङ् युङे़रो॥ 24 सिमोन पत्रुसरे़ खे़न् हुॽसाम्‍बान् खुने़ॽ हाःप्‍पे फाॽआङ् सेःन्‍दोःसे़ॽ लॽरिक् हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ मिक्‍सेःन् पिरुरो॥

25 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् हुॽसाम्‍बाल्‍ले़ ये़सुओ खे़ःम्‍सिङ्‌ल सेःन्‍दोसु, “दाङ्‌बे खे़ङ्‌ग हाःत्‍ने़बे?”

26 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽ कन् खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ कुघे़ःङ्‌ङिन् खोर्याओ* निःप्‍सुङ्‌ङाङ् पिरुङ्‌बा मनाःन्‍ने़रो॥” हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ कुघे़ःङ्‌ङिन् निःप्‍सुआङ् सिमोनरे़ कुस्‍साः यहुदा इस्‍करियोते़न् पिरु॥ 27 यहुदाःल्‍ले़ खे़न् ताःक्‍तुनामे़ःन्‍ने माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् युक्‍तुरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ थे़मा चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुआङ् वाॽ, खे़न् हाराए चोगे़ॽओ॥” 28 कर खे़प्‍मो चाजाइ के़युङ्‌बाहाॽरे़ ये़सुरे़ हे़क्‍के मे़त्तुबा पाःन्‍निन् थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 29 यहुदाःङ्‌ग याङ् याङ्‌मा सुःक्‌वा के़गुबा वये़बाल्‍ले़ साभाङ्‌जाओ चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वाहाॽ इङ्‌मा इग्र याङ्‌गे़साॽबाहाॽ कुजा हाःप्‍मासि फाॽआङ् ये़सुरे़ मे़त्तुबाबिला लॽरिक् कुभारे़ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥ 30 खरे़ःङ्‌ङिन् चनुमे़ःन्‍ने यहुदाःन् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् खामाक्‍लुम्‍मो लःन्‍दे़ पेरो॥

पत्रुसरे़ ये़सुःन् नाॽरुॽ

मत्ति २६.३१-३५, मर्कुस १४.२७-३१, लुका २२.३१-३४

31 यहुदाःन् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ पेआङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍ल इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍साःल्‍ले़ आमिमिदिङ् पोःङ्‌मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽरो हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खुने़ॽओ मिमिदिङ् पोःङ्‌लो॥ 32 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुस्‍साःओ मिमिदिङ् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुमिमिदिङ् चोगुॽ, खे़न्‍नाङ् हाराए मिमिदिङ् चोगुॽरो॥

33 आमिःम् आस्‍साःसे, इङ्‌गाॽग खिनिॽनु सप्‍फारक् वाॽआरो हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याप्‍मि के़गोःत्तिॽ कर यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के खिनिॽआङ् मे़त्‍निङ्, ‘इङ्‌गाॽ आत्तान् पेःक्‍का खे़प्‍मो ताःमा के़न्‍छुक्‍तिन्॥’

34 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ कुसङ् इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌लो॥ खिनिॽ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌बा कुइसिःक्‍के लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥ 35 खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍कासिने़ फाॽग्र खे़न्‍लाम्‍मे काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खिनिॽ आहुॽसाम्‍बानिङ् फाॽआङ् कुसिङ् के़म्‍निःत्तिॽरो॥”

36 सिमोन पत्रुसरे़ खुने़ॽ सेःन्‍दोसु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ आत्तान् के़बेःक्‍पाबे?” ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ आत्तान् पेःक्‍कार पत्ता आल्‍लो तिम्‍मा के़न्‍छुक्‍कान्‍लो, कर याङ्‌सिग इङ्‌गाॽ के़दिम्‍माॽरो॥” 37 पत्रुसरे़ सेःन्‍दोसु, “दाङ्‌बे, थेआङ् आल्‍लो तिम्‍मा मे़सुक्‍ने़न्बे? खे़ने़ॽ के़लागि इङ्‌गाॽ आल्‍लो सिःमासाङ् यारिप् वाॽआरो॥” 38 हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ आलागि सिःमा यारिप् के़वाॽबि? इङ्‌गाॽ से़क्‍खा मे़त्‍ने़ॽ, इङ्‌वा काःमानुःल्‍ले़ तगिए खुने़ॽ कुसिङ्‌मे़निःत्तुङ्‌ङिन् के़बाःत्तुर सुम्‍ले़ङ् के़नाॽआरो॥”

14

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिॽ

1 ये़सुरे़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽआङ् याप्‍मि नसाःन् आजोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 2 पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुहिम्‍मोग यरिक् याक्‍फाङ्‌हाॽ मे़ने़ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽ लागि युङ्‌दे़न् यारिप् चोःक्‍से़ पेःक्‍कार पत्तारो॥ खे़न् होःप्‍ते़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ हे़क्‍के मे़मे़त्‍निङ्‌ङिम्‍बा वये़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पेःक्‍काआङ् खिनिॽ लागि युङ्‌दे़न् यारिप् चोगुङ्‌ङाङ् याम्‍मो युःआ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् तेॽनिङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आत्ति वाॽआ खे़प्‍मो खिनिॽआङ् के़वयिॽरो॥ 4 इङ्‌गाॽ पेःक्‍कार पत्ताबा लाम्‍मिङ्‌ग खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥”

5 थोमारे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽ आत्तान् के़बेःक्‍ल के़बत् खे़न् आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्, हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ खे़न् लाम्‍मिन् आक्‍खेलॽरिक् कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़बाबे?”

6 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “लाम्, से़क्‍खा नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् इङ्‌गाॽएरो॥ आत्तिन्‍नाङ् इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नेग पानुदिङ् पाःल्‍लो के़प्‍मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ 7 खिनिॽ से़क्‍खाए याप्‍मि कुसिङ् के़निःत्तिआङ् के़वयिॽने़ फाॽग्र पानुदिङ् आम्‍बाआङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ आल्‍लाङ्धो खुने़ॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥”

8 फिलिपरे़ पाःत्तु, “दाङ्‌बे, पानुदिङ् पाःन् याप्‍मि ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽओ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ निङ्‌वाॽ ताःरो॥”

9 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “मे़ःम्‍बे़ फिलिप्‍पे, इङ्‌गाॽग आल्‍लो थारिक् खिनिॽनु सोरिक् वयाङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि कुसिङ् के़न्‍निःत्तान्‍बि? हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ निसाङ्‌ङाङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ग पानुदिङ् पाःन्‍नाङ् निःसुआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् पानुदिङ् पाःन् ओसेःन्‍आधाक्‍ते़ॽ लॽरिक् के़बाःत्तुबाबे? 10 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःओ वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःन् इङ्‌गाॽओ वाॽ फाॽआङ् नसाःन् के़न्‍जोगुन्‍बि? इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍जाक्‍हाॽग आबाङे इङ्‌गाॽइन् मे़ःन्‍लो, कर इङ्‌गाॽओ के़वाॽबा पानुदिङ् पाःल्‍ले़ए इङ्‌गाॽओलाम् कुयाःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबारो॥” 11 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःओ हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःन् इङ्‌गाॽओ वाॽ लॽरिक् पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 12 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ नसाःन् चोःक्‍का, खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःल्‍लो पेःक्‍कार पत्तारो॥ 13 खिनिॽ आमिङ्‌ङो थे के़नाःक्‍तुम्‍साङ् पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कुमिङ्‌सो कुधाःङ्‌सो कुस्‍साःओलाम् ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खे़न् चोगुङ्‌लो॥ 14 इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो थेःन् के़नाःक्‍तुम्‍साङ् खे़न् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌लो॥

ये़सुरे़ सेसेमाङ्‌ङिन् पाङ्‌मा माङ्‌हुप् चोगुॽ

15 “इङ्‌गाॽ याप्‍मि मिःम्‍जि के़मे़त्तिॽने़ फाॽग्र आइङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍लो॥ 16 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःन्‍नु पेलिगे़न् तुवा चोगुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग खिनिॽनु सदादिङ् वाॽर फाॽआङ् वेॽ कुभाॽ के़बिबाधिक्* के़बिरिॽरो॥ 17 खुने़ॽग काक् से़क्‍खाओ लाम्‍गे़लोःबा सेसेमाङ्‌लो॥ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ खोःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़न्‍निःसुन्‍नाङ् कुसिङ्‌ङाङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ कर खिनिॽग खुने़ॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लो खुने़ॽ खिनिॽनु सोरिक् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मोआङ् खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो वाॽरो॥ 18 इङ्‌गाॽग खिनिॽ ये़त्‍छाबा कुइसिःक् पक्‍मे़धानिङ्‌ङिन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ खिनिॽओ युःआरो॥ 19 सप्‍फा एगाङ्‌ङाङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़निआन्‍लो, कर खिनिॽग याप्‍मि के़निःसिॽरो॥ इङ्‌गाॽ हिङ्‌ङा, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़हिङिॽरो॥ 20 खे़न् ये़न्‍नो इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बाओ वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ इङ्‌गाॽओ के़वयिॽआङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ वाॽआबा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ 21 हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ आइङ्‌जाःङ्‌हाॽ खे़प्‍सुआङ् इःत्तु नाःत्तुॽ, इङ्‌गाॽ याप्‍मि लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़ङ्‌ग बा खे़न्‍नेरो॥ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍का खे़ङ्‌ग पानुदिङ् आम्‍बारे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌ङाङ् खे़ल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङारो॥”

22 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदाःल्‍ले़ (यहुदा इस्‍करियोतिङ्‌ग मे़ःन्‍लो) मे़त्तु, “कर दाङ्‌बे, वेॽ यरिक् मनाहाॽनुग ओसेःन्‍गे़न्‍धाक्‍सिङ्‌ङिन् कर आनिगे़नुरक् थेआङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोगुबाबे?”

23 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि मे़त्ता, खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुॽरो॥ पानुदिङ् आम्‍बारे़ खे़न् मिःम्‍जि मे़त्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍छिगे़ ताःसिगे़आङ् खे़न्‍नु वाॽसिगे़रो॥ 24 हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि मे़मे़त्तान्, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् मे़इःत्तुन् मे़नाःत्तुन्‍लो॥ कन् के़घे़प्‍सुम्‍बा आबाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग आबाङे इङ्‌गाॽइन् मे़ःन्‍लो, कर याप्‍मि के़बाङ्‌बा पानुदिङ् पाःल्‍ले़न्‍ने़रो॥

25 कन् काक् पाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआल्‍ले़सा मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो 26 कर पानुदिङ् पाःल्‍ले़ आमिङ्‌ङो पाङ्‌मा इःत्तुबा कुभाॽ के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ के़हुॽरिआङ् इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌बा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽसोओ तारु के़बिरिॽरो॥

27 इङ्‌गाॽ सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽनु पक्‍थाङ्‌लो, आसनारुङ्‌ङिन् खिनिॽ पिनिङ्‌लो॥ कङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ के़बिरिबा हे़क्‍केग मे़बिनिङ्‌ङिन्‍लो॥ खिनिॽ निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

28 इङ्‌गाॽ पेःक्‍कार पत्ता हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खिनिॽओ नुःङ्‌ङा ताआबान् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए याप्‍मि मिःम्‍जि के़मे़त्तिॽने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो नुःङ्‌ङा पेःक्‍काल्‍ले़ खिनिॽग के़सःत्तिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ 29 कन् पाःन्‍हाॽ के़त्तिल्‍ले़ नसाःन् याप्‍मि आगे़जोगिर फाॽआङ् कन् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि खिनिॽ आल्‍लोसा मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 30 आल्‍ल खिनिॽनु यरिक् मे़बाःत्तान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌युक् के़जोःक्‍पान् फे़न्‍ल पत्‍लो॥ आसम्‍दाङ् खे़ल्‍ले़ थेआङ् मुक्‍साम् मे़गत्तुन्‍लो, 31 कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क्‍ले़ पानुदिङ् पाःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बान् मे़निःसुर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बारे़ पिराङ्‌बा इङ्‌जाःङ्‌हाॽ कुइसिःक् चोगुङ्‌लो॥ आल्‍ल कप्‍मोलाम् पेगिरो॥”

15

ये़सुःन् से़क्‍खास्‍मा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ बुङ्‌

1 ये़सुरे़ याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग से़क्‍खास्‍मा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइल्‍ले़ कुबुङ्‌आरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् आम्‍बाग इक्‍मःबारो॥ 2 इङ्‌गाॽओ कुजाॽ मे़न्‍धोःक्‍मनाबा काक् पोराःक्‍हाॽग चे़प्‍तुदेःसुॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुजाॽ के़धोःक्‍पाहाॽआङ् आल्‍लसाङ् यरिक् कुजाॽ थोःक्‍ल फाॽआङ् कुबोराःक्‍हाॽ चे़प्‍तुआङ् साःक्‍तुरो॥ 3 पोराःक्‍हाॽ चे़प्‍माआङ् साःक्‍मनाबा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइल्‍ले़ कुबुङ् कुइसिःक् इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ तगिसा खिनिॽ सेसे के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 4 इङ्‌गाॽओ वये़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ वाॽआरो॥ सिङ् पोराःक्‍किन् चे़प्‍माआङ् कुबुङ्‌मोलाम् से़म्‍माने़ फाॽग्र खे़ॽयो कुजाॽ थोःक्‍मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् इङ्‌गाॽओ मे़न्‌वाॽए कुजाॽ फम्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 5 इङ्‌गाॽग चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइल्‍ले़ कुबुङ्‌आरो हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग आबोराःक्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ इङ्‌गाॽओ के़वयिॽआङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ वाॽआने़ फाॽग्र आल्‍लसाङ् यरिक् कुजाॽ फम्‍मा के़सुक्‍तुम्‍लो, कर इङ्‌गाॽओ मे़न्‌वाॽए थेआङ् चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 6 इङ्‌गाॽओ मे़न्‌वाॽमनाबाङ्‌ग चे़प्‍माआङ् लाप्‍फुमनाबा के़हेबाआङ् के़सिःबा सिङ् पोराःक् कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग मनाहाॽरे़ मे़घप्‍सुआङ् मिओ मे़हाःन्‍दुरो॥ 7 खिनिॽ इङ्‌गाॽओ हे़क्‍क्‍याङ् आबाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽओ वाॽने़ फाॽग्र खिनिॽ सिराॽ के़धाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ थे के़नाःक्‍तुम्‍साङ् खिनिॽ के़घोःसुम्‍लो॥ 8 यरिक् कुजाॽ के़भत्‍छुम्‍ने़ फाॽग्र पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुमिमिदिङ् के़जोगुम्‍माङ् खिनिॽ से़क्‍खास्‍मा आहुॽसाम्‍बा के़बोःक्‍खिॽरो॥

9 पानुदिङ् पाःल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खिनिॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए आमिःम्‍जिओ वये़म्‍मे़ॽओ॥ 10 पानुदिङ् आम्‍बारे़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ कुमिःम्‍जिओ वाॽआबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ आइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आमिःम्‍जिओ के़वयिबा पोःङ्‌लो॥ 11 आसिक् सम्‍बा कुइसिःक्‍के खिनिॽआङ् सिक् पसम्‍सम्‍ल फाॽआङ् कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌बारो॥ 12 आल्‍ल इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌लो॥ 13 चुम्‍मिल्‍ले़ कुलागि हिङ्‌मन् पिमान्‍ने यम्‍बा मिःम्‍जिरो, कन्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मिःम्‍जि वेॽ होःप्‍लो॥ 14 खिनिॽ पिनिङ्‌बा आइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आन्‍जुम् के़बोःक्‍खिरो॥ 15 आल्‍लाङ्धो इङ्‌गाॽ सेवारोबा मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ चोःक्‍मा इःत्तुबा पाःन्‍हाॽ सेवारोबाल्‍ले़ मे़निःसुन्‍लो॥ कर खिनिॽग आन्‍जुम्‍निङ् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पानुदिङ् आम्‍बारे़ मे़त्ताङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 16 खिनिॽ याप्‍मि के़न्‍छेगिन् कर इङ्‌गाॽ खिनिॽ सेःक्‍निङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ्‌पेगे़म्‍मे़ॽआङ् सदादिङ् के़बप्‍पा कुजाॽ फत्‍छे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् सेःक्‌युक् चोःक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ आमिङ्‌ङो थे के़नाःक्‍तुम्‍साङ् पानुदिङ् आम्‍बारे़ के़बिरिॽरो॥ 17 खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌लो॥”

इक्‍साबा मनाहाॽरे़ हुॽसाम्‍बाहाॽ मे़जिःत्तुसिॽ

18 “कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिल्‍ले़ खे़न्‍नु तगि इङ्‌गाॽ मे़जिःत्ताङ्‌बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 19 खिनिॽ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़वयिल्‍ले़ग आबाङे खुनिॽ मना हे़क्‍केए लुङ्‌माॽ के़म्‍दुक्‍तिॽमे़न्, कर खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़ःन्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् इङ्‌गाॽ सेःक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ के़म्‍जिःत्तिॽरो॥ 20 इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌बा आबाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ ‘सेवारोबान् कुन्‍दाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मे़ःन्‍लो॥’ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽए तुक्‍खे मे़जाःत्ताङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् मे़इःत्तु मे़नाःत्तुआङ् वये़ल्‍ले़ग खिनिॽ निसाम्‍मिन्‍नाङ् मे़इःत्तु मे़नाःत्तुॽरो॥ 21 खिनिॽग इङ्‌गाॽइन् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़मे़त्ताङ्‌बा कुइसिःक्‍के खिनिॽ के़म्‍मे़त्तिॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बान् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 22 इङ्‌गाॽ त्‍याङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ लायोरे़ कुयाःम्‍बेओ मे़म्‍मे़त्‍छिङ्‌बान्‍निल्‍ले़ग लायोरे़न् आप्‍तिक् मे़ङ्‌घोःसुम्‍बारो॥ कर आल्‍लग खे़ङ्‌हाॽरे़ लायो मे़न्‍जोःक्‍मनाबा लाम्‍सिङ्‌मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 23 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चिःत्ता, खे़ल्‍ले़ पानुदिङ् आम्‍बाआङ् चिःत्तुॽरो॥ 24 इङ्‌गाॽ वेॽहाॽरे़ चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍बा याःम्‍बक् चोगुङ्॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् पाःन्‍हाॽ मे़न्‍निःसुन्‍निल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ लायोरे़ आप्‍तिक् के़घोःबा मे़म्‍बोःक्‍खे़म्‍बा वये़रो॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् मे़निःसुआङ् मे़वाॽसाङ् पानुदिङ् आम्‍बा नु इङ्‌गाॽ ने़प्‍माङ् मे़जिःत्ते़त्‍छिगे़आङ् वाॽरो॥ 25 कर कङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ थेनाधे मे़जिःत्ताङ्‌बारो लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पे़न्‌के़रे़बारो॥*

26 आल्‍ल पानुदिङ् पाःलाम् कुभाॽ के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌लो॥ खुने़ॽग पानुदिङ् पाःलाम्‍बा के़युःबा से़क्‍खाओ लाम्‍गे़लोःबा सेसेमाङ्‌लो, खुने़ॽए इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि के़बिरिॽरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि के़बिरुम्‍लए पोःङ्‌लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग इङ्‌गाॽनु कुहेःक्‍सिङ्‌माआङ्धोए के़वयिरो॥”

16

1 ये़सुरे़ आल्‍लसाङ्‌मे़त्तुसि, “याप्‍मि नसाःन् चोःक्‍मा के़न्‍ले़रुम्‍मिन्‍ल फाॽआङ् तगिसा कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌ल पत्तारो॥ 2 खिनिॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् के़म्‍लःत्ति के़म्‍देःसिॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍तङ्‌बा ये़म्‍माङ् तार पत्, मनाहाॽरे़ खिनिॽ के़म्‍से़रिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुम्‍बार पत्‍छिगे़ लॽरिक् मे़इःत्तुरो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ पानुदिङ् पाःन् इग्र इङ्‌गाॽ याप्‍मि कुसिङ् मे़न्‍निःत्तान्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ हे़क्‍के के़म्‍मे़त्तिॽरो॥ 4 कन् पाःन्‍हाॽ ताःन्‍दि खिनिॽओ के़त्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साम्‍दिङ् पिनिङ्‌बा पाःन्‍निन् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ तगिग कन् पाःन्‍हाॽ मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खिनिॽनुए वयाङ्‌लो॥”

सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्

5 “कर आल्‍ल इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़बाङ्‌बाल्‍लो नुःङ्‌ङा पेःक्‍कार पत्ता हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ आत्तिल्‍ले़आङ् आत्तान् के़बेःक्‍ल के़बप्‍पे फाॽआङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि सेःन्‍गे़न्‍दोःसिन्‍लो॥ 6 इङ्‌गाॽ हे़क्‍के पाःत्तुङ्‌बाल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌साम्‍मो के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो॥ 7 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाःन् मे़त्‍निङ्, इङ्‌गाॽग पेःक्‍काबान्‍ने खिनिॽ लागि नुःबा पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़बेःक्‍कान्‍ने़ फाॽग्र कुभाॽ के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ मे़युने़न्‍लो, कर इङ्‌गाॽ पेःक्‍काआङ् खुने़ॽ खिनिॽओ पाङ्‌घुङ् युःसुङ्‌लो॥ 8 खुने़ॽ युःआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लायोरे़ कुयाःम्‍बेओ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योनिमान् हे़क्‍क्‍याङ् कुघासे़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पिर्बेःन् मे़इःत्तुबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिॽरो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍कान्‍बान्‍ने इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् लायोरो॥ 10 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःल्‍लो पेःक्‍काबाल्‍ले़ साम्‌योनिबा के़बोःक्‍खिरो, हे़क्‍क्‍याङ्‌धो खिनिॽ याप्‍मि के़न्‍निःसिन्‍लो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌युक् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुघासे़न् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥

12 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽग आल्‍लो खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बान्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 13 कर से़क्‍खाओ लाम्‍गे़लोःबा सेसेमाङ्‌ङिन् युःआङ् काक् से़क्‍खाओ लाम्‍गे़लोःसिॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग आबाङे कुबाःन्‍हाॽ थेआङ् मे़बाःत्तुन्‍लो, कर खे़प्‍सुबा पाःन्‍हाॽरक् खिनिॽ के़मे़त्तिॽ हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ के़मे़त्तिॽरो॥ 14 खुने़ॽग आबाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽलाम् खोःसुआङ् खिनिॽ के़मे़त्तिल्‍ले़ आमिमिदिङ् चोगुॽरो॥ 15 काक् पानुदिङ् पाःल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽइन्‍लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽलाम्‍मे पाःन्‍हाॽ तेॽरुआङ् खिनिॽ के़मे़त्तिॽरो फाॽआङ् पाःत्तुङ्‌बारो॥”

तुक्‍खेःन् सःप्‍माओ ले़ङ्

16 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ मे़त्तुसि, “सप्‍फाआङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़न्‍निःसिन्‍लो, कर याङ्‌सि सप्‍फाआङ्‌ग याम्‍मो याप्‍मि के़निःसिॽरो॥”

17 हे़क्‍केःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “आनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ सप्‍फाआङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि आगे़न्‍निःसिन् कर याङ्‌सि सप्‍फाआङ् याम्‍मो याप्‍मि के़निःसिॽरो लॽरिक् थे़मा पाःत्तुबाबे? पानुदिङ् पाःल्‍लो पेःक्‍कार पत्ता लॽरिक् थे पाःत्तुबाबे? 18 याङ्‌सि सप्‍फाआङ् लॽरिक् खुने़ॽ थे पाःत्तुबाइ? आनिॽ थेआङ् कुसिङ् आन्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो॥”

19 ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुभा पाःन् सेःन्‍दोःमा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् वाॽ लॽरिक् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “सप्‍फाआङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि के़न्‍निःसिन्‍लो, कर याङ्‌सि सप्‍फाआङ् याम्‍मो याप्‍मि के़निःसिॽरो लॽरिक् पाःत्तुङ्‌बाओ खिनिॽ सेःन्‍गे़दोःआसिर के़बत्‍छिबि? 20 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, खिनिॽ के़हाबिॽ, मेरिङ् के़धक्‍तिॽ, कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽग मे़सःत्‍लो॥ खिनिॽ मेरिङ् के़धक्‍तिॽ, कर खिनिॽ मेरिङ् थक्‍माङ्‌ग सःप्‍माओ ले़ङ्‌लो॥ 21 खे़न् ये़म्‍मिङ्‌ग सावाःन्‍दुङ्‌ङिल्‍ले़ याङ्‌घुबा मे़न्‍छुमाॽइन् कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ कुस्‍साःन् सावाःन्‍दु सुरुआङ् काक् सावाःन्‍दुङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽ फेःत्‍छुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो अङे़ःक्‌वाधिक् सावाःन्‍दुबाओ सःत्‍लो॥ 22 खिनिॽ लागिआङ् बा हे़क्‍के पोःङ्–आल्‍लोग मेरिङ् के़धक्‍तिॽ, कर इङ्‌गाॽ याम्‍मो खिनिॽ तुम्‍से़ ताआल्‍ले़ खिनिॽ के़सःत्तिॽरो हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ सःप्‍मान् नाप्‍माआङ् तेॽमा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो॥ 23 खे़न् ये़न्‍नो खिनिॽ थेआङ् याप्‍मि सेःन्‍गे़न्‍दोःसिन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्, आमिङ्‌ङो थे के़नाःक्‍तुम्‍साङ् पानुदिङ् आम्‍बारे़ के़बिरिॽरो॥ 24 आल्‍लो थारिक् अक्‍खेलॽरिक् आमिङ्‌ङो थेआङ् मे़न्‍नाःक्‍के के़वयिॽरो॥ खिनिॽ नाःक्‍ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् के़घोःसुम्‍माङ् के़सःत्तिॽरो॥

25 आल्‍लोग इङ्‌गाॽ पाःम्‍फ्रे़म्‍मो पाःत्तार वाॽआसाङ् ताःन्‍दि के़दाःबा ये़म्‍मोग अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तान्‍लो, कर आम्‍बारे़ कुयाःम्‍बेओ कुदोःप्‍माए मे़त्‍निङ्‌लो॥ 26 खे़न् ये़म्‍मो खिनिॽए इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो के़नाःक्‍तुम्‍लो॥ इङ्‌गाॽ खिनिॽ लागि पानुदिङ् पाःन् नाःक्‍तुङ् पिनिङ् फाॽआङ् मे़बाःत्तान्‍लो॥ 27 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍याङ्‌बान् खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम् हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि मिःम्‍जि के़मे़त्तिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पानुदिङ् पाःल्‍ले़ आबाङे खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिॽरो॥ 28 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो त्‍याङ्‌बारो॥ आल्‍लोग इङ्‌गाॽ याम्‍मो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् ले़रुङ्‌ङाङ् पानुदिङ् पाःल्‍लो नुःङ्‌ङा पेःक्‍कार पत्तारो॥”

29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ मे़मे़त्तु, “आल्‍लोग खे़ने़ॽ पाःन्‍फ्रे़म्‍मिन् ओगप् मे़न्‍जोःक्‍के कुदोःप्‍मो के़बाःत्‍ल के़बत्‍लो॥ 30 आल्‍लो खे़ने़ॽ काक् पाःन्‍हाॽ के़निःसु फाॽआङ् आनिगे़ कुसिङ्‌निःत्तुम्‍बारो॥ आत्तिल्‍ले़आङ् थेआङ् सेःन्‍दोःमा मे़बोःङ्‌ने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेःन्‍दोःमानुःल्‍ले़ तगि खे़ने़ॽ के़निःसुॽरो॥ बा कन् पाःन्‍नो खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़द्‌ये़बा फाॽआङ् आनिगे़ नसाःन् चोगुम्‍बारो॥”

31 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “ए़, खिनिॽ से़क्‍खाए आल्‍लो नसाःन् के़जोगुम्‍बि? 32 कर आल्‍ल खिनिॽ काक् से़ःमाआङ् आबाङे हिम्हिम् पेःक्‍मा ये़म् तार पत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मिङ्‌ग त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽरो॥ आल्‍ल खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ याप्‍मि के़ले़रिआङ् के़बिगिॽरो हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ एःक् होःप्‍पारो, कर इङ्‌गाॽनु आम्‍बाआङ् वाॽरो॥ 33 इङ्‌गाॽओ खिनिॽ सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो फाॽआङ् कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो यरिक् इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ के़दुमुम्‍लो॥ कर हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नाःन्‍दुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

17

ये़सुरे़ तुवा चोगुॽ

1 ये़सुरे़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमये़र तुवा चोगु, “पानुदिङ् आम्‍बे, आल्‍ल ये़म् पोःक्‍खे़रो, के़स्‍साःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़मिमिदिङ् चोगुर फाॽआङ् खुने़ॽ कुमिमिदिङ् चोगे़ॽओ॥ 2 खे़ने़ॽ के़स्‍साःन् के़बिरुबा मनाहाॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिरुसिर फाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ् सम्‍दाङ् खुने़ॽ युक् के़बिरुआङ् के़वाॽरो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ से़क्‍खागे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ने़ॽरक् फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुर हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़बाङ्‌घुबा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌कुसिङ् मे़निःत्तुर बा खे़न्‍ने मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍लो॥ 4 खे़ने़ॽ चोःक्‍मा के़बाङ्‌घाङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ चोगुङ्‌सुरुङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़मिमिदिङ् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 5 पानुदिङ् आम्‍बे, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ तोलिङ्‌सोमु पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिआङ्धो खे़ने़ॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा मिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़दगि आमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् चोगे़ॽओ॥

ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ लागि तुवा चोगुॽ

6 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् इङ्‌गाॽ के़बिराङ्‌बा मनाहाॽ खे़ने़ॽ के़याःम्‍बेओ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खे़ङ्‌हाॽग सदादिङ् खे़ने़ॽइन्‍ने मे़वये़॥ खे़न् के़बिराङ्‌बा मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़बाःन्‍जाक्‍किन् मे़इःत्तु मे़नाःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ 7 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ के़बिराङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ खे़ने़ॽलाम्‍बाए त्‍ये़बा फाॽआङ् मे़निःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 8 खे़ने़ॽ के़बिराङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽ पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् मे़दाःक्‍तुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽलाम् त्‍याङ्‌बा फाॽआङ् से़क्‍खाए मे़निःसुआङ् मे़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ के़बाङ्‌घाङ्‌बान् नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥

9 खे़ङ्‌हाॽरे़ लागि इङ्‌गाॽ तुवा चोःक्‍का, कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मनाहाॽरे़ लागिग मे़जोःक्‍कान्‍लो॥ खे़ने़ॽ के़बिराङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ लागिरक् तुवा चोःक्‍का, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग के़मनासिरो॥ 10 इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌सिङ्‌बा काक् मनाहाॽग खे़ने़ॽइन्‍छिरो हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़गत्तुसिबा मनाहाॽग इङ्‌गाॽइन्‍छिरो॥ खे़ङ्‌हाॽओ आमिमिदिङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 11 आल्‍ल कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् खे़ने़ॽओ थो थाङ्‌ङार पत्तारो॥ इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़वाॽआन्, कर खे़ङ्‌हाॽग कप्‍मोए मे़वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ सेसे पानुदिङ् आम्‍बे, खे़ङ्‌हाॽग के़बिराङ्‌बा मुक्‍साम्‍गे़न् के़मिङ्‌ङो कम्‍ब्राङ् मे़त्ते़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् आन्‍छिॽ थिक् आवाॽसिबा कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽआङ् थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌लरो॥ 12 इङ्‌गाॽ कप्‍मो वयाङ्‌ल थारिक् खे़न् मिङ्‌ङिल्‍ले़न् मुक्‍साम्‍मो काक् कम्‍ब्राङ् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़न् मे़क्‍मा के़बोःङ्‌बान्‍नाङ् थो वेॽ आत्तिन्‍नाङ् मे़माःसुङ्‌ङिन्, कर काक् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाःन् के़त्‍ल फाॽआङ् हे़क्‍के पोःक्‍खे़बारो॥ 13 आल्‍ल इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ थाङ्‌ङार पत्तारो॥ इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा आयाम्‍नाःम्‍मिन् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् मे़घोःसुर फाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो वाॽआल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽ पेलिगे़न् के़बाःन्‍जाक्‍हाॽ पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़ःन्‍छिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़जिःत्तुसिरो॥ 15 खे़ङ्‌हाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् तेॽरे़से़ॽ फाॽआङ् पेलिगे़न् तुवा मे़जोःक्‍कान्, कर कुॽइगे़भे़ॽबा माफे़न्‍साम्‍मोलाम् खे़ङ्‌हाॽ ताङ्‌से़ःप्‍ते़से़ॽओ॥ 16 इङ्‌गाॽ कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़ःन्‍छिरो॥ 17 खे़ङ्‌हाॽ से़क्‍खाःल्‍ले़ सेसे साङ्‌साङ् चोगे़से़ॽओ॥ खे़ने़ॽ पेलिगे़न् के़बाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग से़क्‍खारो॥ 18 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो इङ्‌गाॽ के़बाङ्‌घाङ्‌बा कुइसिःक्‍के इङ्‌गाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌लो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽ से़क्‍खाए सेसे साङ्‌साङ् मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लागि सेसे साङ्‌साङ् चोःक्‍सिङ्‌ङारो॥ 20 इङ्‌गाॽग खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लागिरक् मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌भन् मे़जोगुबालाम् इङ्‌गाॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ लागिआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 21 पानुदिङ् आम्‍बे, खे़ङ्‌हाॽ काक् थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽओ के़वाॽबा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽआङ् आन्‍छिॽओ मे़वाॽररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ के़बाङ्‌घाङ्‌बा फाॽआङ् नसाःन् मे़जोगुररो॥ 22 आन्‍छिॽ कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् खे़ने़ॽ के़बिराङ्‌बा मिमिदिङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽ पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 23 इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽनु थिक्‍हुप् वाॽआबा कुइसिःक् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽनु थिक्‍हुप् के़वाॽबा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ कुजे़क् थिक्‍हुप्‍पो मे़दाररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ के़बाङ्‌घाङ्‌बा नु लुङ्‌माॽ के़दुक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुसिबान् कुसिङ् मे़निःत्तुररो॥

24 पानुदिङ् आम्‍बे, इङ्‌गाॽ के़बिराङ्‌बाहाॽ इङ्‌गाॽनुए सोरिक् मे़वाॽर के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ के़बिराङ्‌बा मिमिदिङ्‌ङिन् मे़निःसुॽरो॥ खे़ने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् ने़मानुःल्‍ले़ तगिए इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् मिमिदिङ्‌ङिन् के़बिराङ्‌लो॥ 25 साम्‌योनिबा आम्‍बे, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ कुसिङ् के़मे़न्‍निःत्‍ने़न्‍छाङ् इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्‍ने़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ के़बाङ्‌घाङ्‌बा पाःन्‍निन् कङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥ 26 इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍ताङ्‌बा लुङ्‌माॽ तुक्‍मे़न्‌खुनिॽनुआङ्‌वाॽर हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽओ वाॽआर फाॽआङ् खे़ने़ॽ के़याःम्‍बेओ कङ्‌हाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् याम्‍मो मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥”

18

ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुॽ

मत्ति २६.४७-५६, मर्कुस १४.४३-५०, लुका २२.४७-५३

1 ये़सुरे़ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगु सुरुआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु किद्रोन मे़प्‍मनाबा हङ्‌हङ्वाःल्‍ले़ नाधाःम्‍बि पेरो॥ खे़प्‍मो जैतुन सिङ्‌ला थिक् ने़स्‍से़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़लाःसे़॥ 2 खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा यहुदाःल्‍ले़आङ् खे़न् ते़न्‍निन् निःसुआङ् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ यरिक्‍ले़ङ् खे़प्‍मो तुमुसिआङ् वये़रो॥ 3 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यहुदाःल्‍ले़ कुभा रोमि थक्‍सुबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु फरिसिहाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा माङ्‌हिम् के़गोःबा तिलिङ्‌गाहाॽ खे़न् जैतुन सिङ्‌लाओ लाम्‍लोसुसिआङ् तारुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ तियालो, सेमि नु फे़जुम् फे़याहाॽ मे़गत्तुरो॥

4 ये़सुरे़ आल्‍ल खुने़ॽनु थे पोःङ् के़लॽबान् काक् निःसुआङ् खुने़ॽ तगि पेआङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ हाःत् के़गोःत्तुम्‍बाबे?”

5 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नासरतबा ये़सुःन्॥”

ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽएरो॥” खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा यहुदाःन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् ये़बे़रो॥ 6 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ “खे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽएरो” मे़त्तुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ एगाङ् मे़जत्‍छिङ्‌ल ले़राङ्‌काक्‍पे़त् खाम्‍मो मे़ले़क्‍खे़रो॥

7 याम्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ हाःत् के़गोःत्तुम्‍बाबे?” खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “नासरतस्‍मा ये़सुःन्‍लो॥”

8 ये़सुरे़ नोगप् पिरुसि, “इङ्‌गाॽआरो फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ के़गोःत्तुम्‍बा मनाःङ्‌ग इङ्‌गाॽने़ फाॽग्र कङ्‌हाॽग पेःक्‍मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥” 9 के़बिराङ्‌बाहाॽओ थिक्‍काङ् मे़माःसुङ्‌ङिन्‍लो लॽरिक् ये़सुरे़ आबाङे पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़त्‍ल फाॽआङ् कन् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् सिमोन पत्रुसरे़ ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुसेवारोबा माल्‍खस मे़प्‍मनाबाल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ्‌बा कुने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुरो॥

11 ये़सुरे़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “के़दाभेःन् फे़सिःप्‍पो याक्‍ते़ॽ! पानुदिङ् आम्‍बारे़ इङ्‌गाॽ पिआबा इनोगे़न् तुक्‍खेवा खोर्याओलाम् थुङुङ्‌लए पोःङ्॥”*

ये़सुःन् हन्‍नासरो मे़देॽरुॽ

मत्ति २६.५७, मर्कुस १४.५३, लुका २२.५४

12 हे़क्‍केलॽरिक् थक्‍तुम्‍बा नु थक्‍सुबाहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌हिम्‍मोबा तिलिङ्‌गाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुआङ् इमे़घेःक्‍खु, 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् तङ्‌बेबा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कैयाफासरे़ कुन्‍नोःप्‍पा हन्‍नासरे़ कुहिम्‍मो मे़देॽरुरो॥* 14 बा कन् कैयाफासरे़ए काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ ले़क्‌वा थिक् मनाःन् सिःमाए नुःबा पोःङ् लॽरिक् यहुदिहाॽ मे़त्तुसिआङ् वये़रो॥

पत्रुसरे़ ये़सुःन् नाॽरुॽ

मत्ति २६.६९-७०, मर्कुस १४.६६-६८, लुका २२.५५-५७

15 सिमोन पत्रुस नु वेॽ कुहुॽसाम्‍बाधिक्‍ले़ ये़सुःन् तिम्‍दे़त्‍छुरो॥ खे़न् वेॽ हुॽसाम्‍बाल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् कुसिङ् निःत्तुआङ् वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन् तिम्‍दुर मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुलक्‍खुम्‍मो थारिक् के़रे़॥ 16 कर पत्रुसरे़ लाःक्‍कात् खुने़ॽ हाङ्‌घुर ये़बे़॥ खे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् कुसिङ् के़निःप्‍पा हुॽसाम्‍बान् सिगाङ्‌लाम् नुःक्‍खे़ फे़रे़आङ् लाम्‍धेःप् के़गोःमा सेवारोमान् मे़त्तुआङ् पत्रुसे़न् सिगाङ् तेॽरुरो॥

17 खे़न् सेवारोमाल्‍ले़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽआङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक् मे़ःन्‍ने़बि?”

पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नाॽरो॥”

18 साॽरिक् चुङ्‌जिःक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेवारोबाहाॽ नु माङ्‌हिम् के़गोःबा तिलिङ्‌गाहाॽरे़ मि मे़दुप्‍तुआङ् खिरि मिजाॽनु मे़ये़बे़रो॥ पत्रुसे़न्‍नाङ् खुनिॽ पेसाङ् मिजाॽनु ये़बे़रो॥

मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ ये़सुःन् सेःन्‍दोसुॽ

मत्ति २६.५९-६६, मर्कुस १४.५५-६४, लुका २२.६६-७१

19 आल्‍ल हिम्‍सिगाङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ ये़सुःन् खुने़ॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नु कुनिसाम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेःन्‍दोसुर यागे़॥

20 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽग काक्‍ले़ मे़घे़प्‍सुरए पाःराङ्‌लो, इङ्‌गाॽग काक् यहुदिहाॽ मे़जुम्‍बा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु माङ्‌हिम्‍मो मनाहाॽ सदादिङ् हुॽरुङ्‌सिङ्‌ल वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ स्‍वाःत्ताङ् थेआङ् मे़म्‍बाःप्‍पे़न्‍लो॥ 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ थेआङ् अक्‍खेलॽरिक् याप्‍मि सेःन्‍गे़दोःसिबे? इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा के़घे़म्‍बाहाॽए सेःन्‍दोःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए मे़घे़प्‍सुआङ् मे़वाॽरो॥”

22 ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तुल्‍ले़ खे़प्‍मो निःत्ताङ् के़ये़प्‍पा सुहाङ्‌युक्‍पाधिक्‍ले़ ये़सुरे़ कुने़दे़ङ्‌बान् ले़क्‍खुआङ् मे़त्तु, “अक्‍खेलॽरिक् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान्‍नु मुरा के़दोःबि?”

23 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ पाःन् फेःन्‍दुङ्‌ने़ फाॽग्र पाःत्ते़ॽ॥ कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खा पाःन् पाःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआने़ फाॽग्र थेआङ् के़हिप्‍पाबाबे?” 24 हे़क्‍क्‍याङ् हन्‍नासरे़ ये़सुःन् इमे़घेःक्‍खुबान् मे़म्‍भाःङ्‌ङे मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कैयाफासरो पाङ्‌घुदेःसुरो॥

पत्रुसरे़ ये़सुःन् याम्‍मो नाॽरुॽ

मत्ति २६.७१-७५, मर्कुस १४.६९-७२, लुका २२.५८-६२

25 सिमोन पत्रुसे़न् मिजाॽनु ये़बे़ल्‍ले़ कुभारे़ सेःन्‍मे़दोसु, “खे़ने़ॽआङ् खे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक् मे़ःन्‍ने़बि?”

पत्रुसरे़ खे़न् पाःन्‍निन् नाॽरुर मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नाॽरो॥” 26 पत्रुसरे़ ने़क्‍खोॽबान् पे़त्तु थाःसुबा मनाःल्‍ले़ कुगाॽइ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ वेॽस्‍मा कुसेवारोबाधिक्‍काङ् खे़प्‍मो ये़बे़॥ खे़ल्‍ले़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ जैतुन सिङ्‌लाओ ये़सुःन्‍नु के़वये़बा निःने़बा मे़ःम्‍बि?” 27 पत्रुसरे़ याम्‍मो मे़ःन्‍लो लॽरिक् पाःत्तुल्‍ले़ बा खे़न् ये़म्‍मोए इङ्‌वा काःसे़रो॥

ये़सुःन् सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ कुदगि मे़ये़प्‍सुॽ

मत्ति २७.१-२, ११-१४, मर्कुस १५.१-५, लुका २३.१-५, १३-२५

28 यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् तानाम्‍सा कैयाफासरे़ कुहिम्‍मोलाम् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुहाङ्‌हिम्‍मो मे़देॽरु॥ कर साम्‌योथिम् कुइसिःक् आसुत्‍थो आबोःङ्‌ङाङ् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍बा चा चामा खोःमे़दे़त्‍ने़न् फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ हिम् सिगाङ् मे़न्‍लाःसे़न्‍लो॥* 29 हे़क्‍केःल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ लाःक्‍कात् लःन्‍दे़आङ् मे़त्तुसि, “कन् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थे आप्‍तिक् के़दाःरुम्‍माङ् के़वयिॽबे?”

30 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “कन् मनाःल्‍ले़ याःम्‍बक् मे़म्‍भेःन्‍ने वये़ल्‍ले़ग खे़ने़ॽओ मे़दारुम्‍बे़न् मे़न्॥”

31 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाःन् तेॽरे़म्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ साम्‌योथिम् कुइसिःक् खासे़न् लोःन्‍दे़म्‍मे़ॽ॥”

हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़मे़त्तु, “आनिगे़ग आत्तिन् मनाःन्‍नाङ् सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा युक् मे़गत्तुम्‍बे़न्‍लो॥” 32 कङ्‌ग ये़सुरे़ खुने़ॽ आक्‍तङ्‌बा सिःमे़ल्‍ले़ सिः लॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़त्‍ल* फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥

33 पिलातसे़न् याम्‍मो हाङ्‌हिम् सिगाङ् लाःसे़आङ् ये़सुःन् उःत्तुआङ् सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खा खे़ने़ॽ यहुदि हाङ्‌ने़बि?”

34 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “खे़ने़ॽ कन् पाःन्‍निन् आबाङे के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़ के़बाःत्तुबाबि, इ वेॽ मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ के़म्‍मे़त्ते़बाबि?”

35 पिलातसरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ यहुदिआबि? आबाङे के़याप्‍मिहाॽ नु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ खे़ने़ॽ हुक्‍मे़सुप्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽ॥ खे़ने़ॽ थे याःम्‍बक् के़भेःन्‍दु?”

36 ये़सुरे़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ आहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़ःन्‍लो॥ कप्‍मोबा वये़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ आसेवारोबाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि ते़म्‍मा मे़ङ्‌घोःआन्‍ल फाॽआङ् यहुदिहाॽनु थङ् मे़जोगुबामे़न्‌, कर आहाङ्‌जुम्‍मिन् कप्‍मोबा मे़ःन्‍लो॥”

37 पिलातसरे़ मे़त्तु, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ हाङ्‌ने़बि?”

ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ हाङ्‌आ फाॽआङ् खे़ने़ॽए के़बाःत्तुॽरो॥ कन्‌इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो से़क्‍खाःल्‍ले़न् तोःन्‍दि पिसे़ इङ्‌गाॽ सावाःन्‍छिङाङ्बारो॥ से़क्‍खाओ के़बप्‍पाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ आबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुॽरो॥”

38 पिलातसरे़ सेःन्‍दोसु, “से़क्‍खाःङ्‌ग थे़माःन्बे?” खे़ल्‍ले़ हे़क्‍के पाःत्तुर लाःक्‍कात् लःन्‍दे़आङ् यहुदिहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् आप्‍तिक् मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥ 39 कर यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मो खिनिॽ लागि पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़धाःबाधिक् ले़रुङ् पिनिङ्‌बा थिम् के़गत्तुम्, हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदि हाङ्‌ङिन् ले़रुङ् पिनिङ्‌बि?”

40 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़अःक्‍ते़र मे़मे़त्तु, “मे़ःन्! खे़न् मे़ःन्! बरब्‍बासे़न ले़रे़ आबिरे़ॽ!” (आल्‍ल बरब्‍बासे़ङ्‌ग हाङ्‌बिफ्‍युङ्‌बा वये़रो॥)

19

ये़सुःन् सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़बिरुॽ

मत्ति २७.१५-३१, मर्कुस १५.६-२०, लुका २३.१३-२५

1 हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ ये़सुःन् साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् याक्‍पाङ्‌घुसिरो॥ 2 थक्‍सुबाहाॽरे़ तिङ्‌ग्रेःक्‍ले़न् तिचः मे़भयुआङ् ये़सुःन् मे़घुःक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ परान्‍ला हाङ्‌तेःत्तिन् मे़जाक्‍तुर 3 कुदगि मे़बेआङ् ए़त्‍ले़ङ् यहुदि हाङ्‌ङे, तियाहा! लॽरिक् मे़मे़त्तुर कुने़दे़ङ्‌बान् मे़ले़क्‍खु मे़बिरुरो॥

4 पिलातसे़न् याम्‍मो लाःक्‍कात् लःन्‍दे़आङ् यहुदिहाॽ मे़त्तुसि, “कन् मनाओ इङ्‌गाॽ थेआङ् आप्‍तिक् मे़ङ्‌घोःबान्‍बा पाःन्‍निन् खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ लाःक्‍कात् लःत्तुङ्‌ल पत्तारो॥” 5 हे़क्‍क्‍याङ् तिङ्‌ग्रेःक् तिचःन् मे़घुःक्‍तुबा नु परान्‍ला हाङ्‌तेःत्तिन् मे़जाक्‍तुबा ये़सुःन् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पिलातसरे़ मे़त्तुसि, “खा, कन् मनाःन् ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ!”

6 तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु माङ्‌हिम् के़गोःबा तिलिङ्‌गाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुनामे़ःन्‍ने “सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् खे़न् फोःन्‍दे़ॽओ, सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् खे़न् फोःन्‍दे़ॽओ” लॽरिक् अःक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥

हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽए कन् मनाःन् तेॽरे़म्‍मे़ॽआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, कर इङ्‌गाॽग खे़ल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् आप्‍तिक् मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥”

7 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ कत्तुम्‍बे़बा साम्‌योथिम् कुइसिःक्‍ग खे़न् सिःमाए पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आबाङे निङ्‌वाॽफुसाःआ फाॽआङ् मे़त्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥”

8 पिलातसरे़ खे़न् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् आल्‍लसाङ् साॽरिक् किःसे़रो॥ 9 खुने़ॽ याम्‍मो हाङ्‌हिम् सिगाङ् लाःसे़आङ् ये़सुःन् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ आत्तोलाम् के़द्‌ये़बाबे?” कर ये़सुरे़ थेआङ् नोगप् मे़बिरुन्‍लो॥ 10 पिलातसरे़ ये़सुःन् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽनु थेआङ् के़म्‍बाःत्‍ने़म्‍बा? खे़ने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा नु ले़प्‍मादेःमा युक् कत्तुङ्‌बान् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुन्‍बि?”

11 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़म्‍बिरे़न्‍निल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ सम्‍दाङ् युक् के़ङ्‌गत्तुन्‍बारो॥ कर इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ याप्‍मि हुक् के़सुप्‍पाल्‍ले़ कन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा लायोरे़न् आप्‍तिक् खोःसुॽरो॥”

12 हे़क्‍केःल्‍ले़ग पिलातसरे़ ये़सुःन् ले़प्‍मादेःमा निङ्‌वाॽ चोगु, कर यहुदिहाॽरे़ चक्‍मे़ल्‍लॽए अक्‍खे मे़बाःत्तुर मे़अःक्‍ते़रो, “कन् मनाःन् के़ले़रु के़देःसुने़ फाॽग्र खे़ने़ॽग सिजरले़* कुन्‍देःङ्‌बा के़म्‍बोःङ्‌ने़न्‍लो॥ आत्तिल्‍ले़ आबाङे हाङ् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् सिजरले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो॥”

13 पिलातसरे़ खे़न् खे़प्‍सुआङ् ये़सुःन् लाःक्‍कात् लःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ्‌खुने़ॽ लुङ् फे़ःमनाबा खासे़न् युक्‍नाओ युङ्‌सिङ्‌लो॥ (खे़न् ते़न्‍निन् हिब्रु पाःन्‍नो गब्‍बथा मे़मे़त्तुरो॥) 14 हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़ थिक् ये़न् तगि ले़न्‍दिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़॥

पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ हाङ्‌ङिन् कप्‍मो वाॽरो॥”

15 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदिहाॽ साॽरिक् मे़अःक्‍ते़र मे़मे़त्तु, “खे़न् तेॽरे़ॽआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दे़ॽ!”

हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ सेःन्‍दोसुसि, “खिनिॽ हाङ्‌ङिन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍दुङ्‌बाबि?”

तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ हाङ्‌ङिङ्‌ग सिजरे़न्‍लक्‍लो॥” 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ पिलातसरे़ ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुर फाॽआङ् हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥

ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुॽ

मत्ति २७.३२-४४, मर्कुस १५.२१-३२, लुका २३.२६-४३

खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् खे़प्‍मोलाम् मे़देॽरुरो॥ 17 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् मे़गुःत्तुआङ् मिक्‍खोःक्‍पा कोःक्‍माओ मे़देॽरुरो॥ (खे़न् कोःक्‍मान् हिब्रु पाःन्‍नो गलगथा मे़मे़त्तुरो॥) 18 खे़प्‍मो ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दु॥ खुने़ॽ कुजुप्‍साङ् नु कुभे़न्‍छाङ्‌बा सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् ने़प्‍फु मनाहाॽआङ् मे़भोःन्‍दुसिरो॥

19 पिलातसरे़ नासरतबा ये़सु यहुदि हाङ् लॽरिक् के़बप्‍पा आप्‍तिक् सक्‍किन् साप्‍तुआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फम्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 20 खे़न् यरिक् यहुदिहाॽरे़ मे़निःरुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ते़न्‍निन् ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ्‌ङे ने़स्‍से़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग हिब्रु, ल्‍यातिन नु ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़॥ 21 यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ पिलातसे़न् अक्‍खे मे़मे़त्तुर मे़अत्तुरो, “खे़न् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ् लॽरिक् मे़साप्‍ते़न्‍ने़ॽओ, कर कन् मनाःल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌आ लॽरिक् पाःत्तुरो लॽरिक् साप्‍ते़ॽओ॥”

22 कर पिलातसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ च्‍या साप्‍तुङ्, खे़न् साप्‍तुङ् साप्‍तुङ्॥”

23 थक्‍सुबाहाॽरे़ ये़सुःन् मे़भोःन्‍दु मे़सुरुआङ् खुने़ॽ कुदेःत्‍हाॽ लिसि लक्‍को मे़हाःत्‍छिङ्‌लो॥ कर कुलगेःत्तिन्* कुदुम्‍बे मे़ःन्‍नेबा सर्धक् फःमनाबा चोगे़, 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग आनिॽ थे़ःक्‍खुम् मे़ःन्‍लो, कर तॽयाःन्‍सोःन्‌के़ःसुम्‍लो॥ आत्तिल्‍ले़ कुलक्‍को थाः, हाराॽ खे़ल्‍ले़ए खे़न् तेॽरुनिरो॥” कन् पाःन्‍निङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आजाङ्‌हाॽ मे़हाःत्‍छिङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आदेःत्तिन् तॽयानःन्सोःन् मे़गे़सुॽरो लॽरिक् साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पे़न्‌के़रे़बारो॥ हे़क्‍केलॽरिक् थक्‍सुबाहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍केए मे़जोगुरो॥

25 ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दुबाल्‍ले़ कुबेसाङ् कुम्‍मा, कुन्‍छुमाॽ, क्‍लोपासरे़ कुमेःत् मरियम, हे़क्‍क्‍याङ् मरियम मग्‍दलिनिसि मे़ये़बे़रो॥ 26 ये़सुरे़ कुम्‍मा हे़क्‍क्‍याङ्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुहुॽसाम्‍बान्‍नाङ् खे़प्‍मो निःत्ताङ् ये़बे़त्‍छिबा निःसुसिल्‍ले़ कुम्‍मा मे़त्तु, “खुने़ॽग के़स्‍साःरो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हुॽसाम्‍बान् मे़त्तु, “खुने़ॽग थामे़न्‍दिङ्‌के़म्‍मारो॥” खे़न् ये़म्‍माङ्धोग खे़न् हुॽसाम्‍बाल्‍ले़ मरियम्‍मिन् कुहिम्‍मो तेॽरुरो॥

ये़सुरे़ कुसिःमे़न्

मत्ति २७.४५-५६, मर्कुस १५.३३-४१, लुका २३.४४-४९

28 याङ्‌सि ये़सुरे़ काक् पाःन्‍हाॽ पोःक्‍खे़ चुरे़बा निःसुआङ् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बान् के़त्‍ल फाॽआङ् पाःत्तु, “इङ्‌गाॽ आवामिःसे़रो॥”* 29 खे़प्‍मो के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः* के़याक्‍पा पर्‍यामाधिक् युङे़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ खिगाक्‍माःन् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिओ मे़निःप्‍सुआङ् हिसप् सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबोराःक्‍को मे़भत्‍छु हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुमुराओ खे़न् मे़धुप्‍तु मे़बिरुरो॥ 30 ये़सुरे़ खे़न् पिःत्तुआङ् पाःत्तु, “आल्‍ल चुरे़रो॥” हे़क्‍के पाःत्तुर कुधे़गेःक्‍पे़न्‌तर्घुॽ थाःसु हे़क्‍क्‍याङ् कुसक्‍मान्‌ले़रुदेःसुआङ्‌स्‍ये़रो॥

31 कङ्‌ग तङ्‌बेबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निन्‍नुःल्‍ले़ थिक् ये़न् तगि वये़रो॥ यहुदिहाॽरे़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ्* चेहाॽ मे़बप्‍पा खुनिॽ सिराॽ मे़धाङ्‌ङिन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हारा मे़सिःर फाॽआङ् खुनिॽ लाङ्‌हाॽ मे़ए़क्‍खुआङ् मे़धाःसुसिर फाॽआङ् पिलातसे़न् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 32 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽ मे़बेआङ् ये़सुःन्‍नु मे़भोःन्‍दुसिबा मनाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ लाङ्‌हाॽ मे़ए़क्‍खुरो॥ 33 कर खे़ङ्‌हाॽ ये़सुरो मे़भे़रे़ल्‍ले़ ये़सुःङ्‌ग तगिए स्‍ये़बा मे़निःसुआङ् खुने़ॽ कुलाङ्‌हाॽ मे़न्‍ए़क्‍खुन्‍लो॥ 34 हे़क्‍केसाङ् थिक् थक्‍सुबाल्‍ले़ ये़सुरे़ कुले़म्‍भेःप्‍मो लाःक्‍किल्‍ले़ थुबुल्‍ले़ खिमो खे़प्‍मोलाम् माक्‍खिॽ नु च्‍वाःत् लःन्‍दे़रो॥ 35 खिनिॽआङ् नसाःन् के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् खे़न् पोःक्‍खे़बा पाःन् के़निःबाल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तुबारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽग से़क्‍खाएरो॥ 36 “खुने़ॽ कुये़ःप्‍पाहाॽ लत्‍थिक्‍काङ् मे़ए़क्‍ने़न्‍लो”* लॽरिक् साप्‍ते़आङ् पप्‍पा साम्‌योसाप्‍लाःन् के़त्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो, 37 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ ते़न्‍नो साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेआङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो, “के़धुप्‍पाहाॽरे़ आबाङे मे़धुबुबान् ओमे़मे़त्तुरो॥”*

ये़सुःन् इप्‍पुङ्‌ङो मे़जिक्‍खुॽ

मत्ति २७.५७-६१, मर्कुस १५.४२-४७, लुका २३.५०-५६

38 खे़न् एगाङ् आरिमाथिया पाङ्‌जुम्‍बा युसुफे़न् पिलातसरो पेआङ् ये़सुरे़ कुधक्‍किन् नाःक्‍तु॥ खुने़ॽ यहुदिहाॽ किरुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ स्‍वाःत्ताङ् ये़सुरे़ कुहुॽसाम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ पिलातसरे़ इङ्‌दत् पिरुआङ् खे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् थाःसुआङ् तेॽरु॥ 39 तगि से़न्‍दिक् ये़सुरे़ कुदुम्‍से़ के़दाःबा निकोदेमसरे़ युसुफे़न् तेःङ् मे़त्तुआङ् वये़॥ निकोदेमसरे़ मुर्र नु खाम्‍दोलि फःम्‍मनाबा कुनाम्‍गे़नुॽबा सुम्‍सुम् (३३) किलो मारुक्‍किन् तारुआङ् वये़रो॥ 40 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् तेॽरे़त्‍छुआङ् यहुदि चे लुप्‍मा थिम् कुइसिःक् मारुक्‍किन् हुःत्ते़त्‍छुआङ् नुःबा चेदेःत्तिल्‍ले़ कित्ते़त्‍छुरो॥ 41 आल्‍ल ये़सुःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो मे़भोःन्‍दुबा ते़न्‍नो फुङ्‌इक् थिक् ने़स्‍से़॥ खे़न् फुङ्‌इक्‍को आल्‍लो थारिक् मना मे़न्‍ने़ए के़वाॽबा इप्‍पुङ्‌धिक् ने़स्‍से़रो॥ 42 कङ्‌ग नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़न् यारिप् चोःक्‍मा ये़न् वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिन् निःत्ताङ् ने़स्‍से़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ कुधक्‍किन् तेॽरे़त्‍छुआङ् ने़स्‍से़त्‍छुरो॥

20

ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌

मत्ति २८.१-८, मर्कुस १६.१-८, लुका २४.१-१२

1 आल्‍ल ते़ने़बा ये़न्‍नो खामे़न्‍ओःत्ते वये़ल्‍ले़सा मरियम मग्‍दलिनिःन् इप्‍पुङ्‌ङो पेरो॥ खे़न् इप्‍पुङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुराओ मे़ये़प्‍सुबा यम्‍बा लुङ्‌ङिन् थिक्‍ले़प्‍माङ् मे़इसुआङ् ने़स्‍से़बा निःसु॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लोःक्‍ते़र सिमोन पत्रुस नु ये़सुरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा वेॽस्‍मा हुॽसाम्‍बाल्‍लो पेआङ् मे़त्तुसि, “खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुधक्‍किन् इप्‍पुङ्‌ङोलाम् मे़देॽरुआङ् होःप्‍लो! आत्तान् मे़ने़स्‍सुआङ् ने़ःॽ आनिगे़ मे़निःसुम्‍बान्‍लो!”

3 पत्रुस नु खे़न् वेॽ हुॽसाम्‍बान् इःप्‍पुङ् ले़प्‍माङ् थाःने़त्‍छि॥ 4 खे़न् ने़प्‍माङ् लोःक्‍ते़त्‍छि, कर खे़न् वेॽ हुॽसाम्‍बाल्‍ले़ पत्रुसे़न् लाम्‍बाक्‍तुआङ् इप्‍पुङ्‌ङो तगि के़रे़रो॥ 5 खे़न् अःक्‍खुम् फन्‍छिङ्‌ङाङ् सिगाङ् ओमे़त्तुल्‍ले़ चेदेःत्तिन्‌खे़प्‍मो ने़स्‍से़बा निःसु, कर सिगाङ्‌ग मे़लाःसे़न्‍लो॥* 6 कुएःक् कुएःक् सिमोन पत्रुसे़न् खे़प्‍मो के़रे़आङ् सिगाङ् लाःसे़॥ खे़ल्‍ले़ चेदेःत्तिन्‌नु 7 ये़सुरे़ कुनारा मे़दे़प्‍तुबा तेःत्तिन् खे़प्‍मो ने़स्‍से़बा निःसु॥ खे़न् नादे़प्‍मा तेःत्तिन् चेदेःत्तिल्‍ले़ कुबेसाङ् मे़भाक्‍तुआङ्‌ने़स्‍से़बा निःसुरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् तगि इप्‍पुङ्‌ङो के़गे़प्‍पा हुॽसाम्‍बे़न्‍नाङ् सिगाङ् लाःसे़॥ खे़ल्‍ले़ खे़न् निःसुआङ् नसाःन् चोगुरो॥ 9 (खे़ङ्‌हाॽरे़ आल्‍लसाङ् ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पे़न्‌कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते मे़वये़रो॥) 10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हुॽसाम्‍बाहाॽ ने़प्‍माङ् हिम्‍मो नुःक्‍खे़त्‍छिरो॥

मरियम मग्‍दलिनिरो ये़सुःन् थाःम्‍सिङ्‌

मत्ति २८.९-१०, मर्कुस १६.९-११

11 कर मरियम्‍मिन् इःप्‍पुङ् लाःक्‍कात् हाबे़र ये़बे़रो॥ खे़न् हाबे़र अःक्‍खुम् फन्‍छिङ्‌ङाङ् इःप्‍पुङ् सिगाङ् ओमे़त्तुल्‍ले़, 12 फःगे़लॽबा तेःत् के़जाङ्‌बा ने़प्‍फु माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ ये़सुरे़ कुधक् मे़ने़स्‍सुआङ् ने़स्‍से़बा ते़न्‍नो थिक्‍किन् कुधे़गेःक् ले़प्‍माङ् नु वे़स्‍मान्‌कुलाङ् ले़प्‍माङ् युङे़त्‍छिबा निःसुसिरो॥

13 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेःन्‍दोःसे़त्‍छु, “खे़ने़ॽ थेआङ् के़हाःप्‍पाबे?”

खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ आदाङ्‌बाल्‍ले़ कुधक्‍किन् कप्‍मोलाम् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़देॽरुरो हे़क्‍क्‍याङ् आत्तान् मे़ने़स्‍सुआङ् ने़इ इङ्‌गाॽ मे़निआन्‍लो॥” 14 हे़क्‍के पाःत्तुर मरियम्‍मिन् खिरि हिसिङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् खे़प्‍मो ये़बे़बा निःसु, कर खुने़ॽ ये़सुःन्‍नेरो फाॽआङ् कुसिङ् निःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

15 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “मामुए, खे़ने़ॽ थेआङ् के़हाःप्‍पाबे? हाःत् के़गोःत्तुबाबे?”

मरियमरे़ खुने़ॽग फुङ्‌इक् के़गोःबाबिला लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुधक्‍किन् कप्‍मोलाम् के़देॽरुआङ् वाॽने़ फाॽग्र आत्तान् के़ने़स्‍सुआङ् ने़ःॽ इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्‌ङे़ॽना, हे़क्‍क्‍याङ् कुधक्‍किन् इङ्‌गाॽ तेॽरुङ्‌लो॥”

16 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “मरियम्‍मे!”

खुने़ॽ ये़सुःन्‌ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् “रब्‍बोनि!” मे़त्तुरो॥ (खे़न् फाॽइङ्‌ग हिब्रु पाःन्‍नो “सिक्‍साम्‍बे” पोःङ्‌लो॥)

17 ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु “इङ्‌गाॽ मे़दे़म्‍साङ्‌ङिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लो थारिक् इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाःल्‍लो मे़म्‍बेःक्‍के वाॽआरो॥ कर पेगे़ॽआङ् आन्‍साॽसि अक्‍खे मे़त्ते़से़ॽओ, ‘इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बा नु खिनिॽ पानुदिङ् पाः हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽफुमाङ् नु खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो नुःङ्‌ङा पेःक्‍कार पत्तारो॥’ ”

18 मरियम मग्‍दलिनिःन् पेआङ् हुॽसाम्‍बाहाॽ, “इङ्‌गाॽ दाङ्‌बान् निःसुङ्‌ङाङ् वाॽरो” मे़त्तुसिआङ् ये़सुरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽ चे़क्‍तुसिरो॥

ये़सुःन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ थाःम्‍सिङ्‌

मत्ति २८.१६-२०, मर्कुस १६.१४-१८, लुका २४.३६-४९

19 बा खे़न् ते़ने़बाल्‍ले़ युःन्‍छिक् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ यहुदिहाॽ मे़गिरुसिआङ् हिम्‍सिगाङ् मे़सुम्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ्‌लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌मे़ए़त्तुआङ् मे़युङे़ल्‍ले़ ये़सुःन् खुनिॽ लुम्‍मो थाःम्‍सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तुसि, “सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो!” 20 हे़क्‍के पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ कुहुक्‍हाॽ नु कुले़म्‍भेःप्‍मान् ओसेःन्‍धाक्‍तुसि॥ दाङ्‌बान् मे़निःसुबाल्‍ले़ हुॽसाम्‍बाहाॽ साॽरिक् मे़सःत्ते़रो॥

21 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़त्तुसि, “सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो! पानुदिङ् पाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् इङ्‌गाॽ पाङ्‌निङ्‌ल पत्तारो॥” 22 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽओ साङ्‌गुगे़न्‌सक्‍माःल्‍ले़ मुःत्तुसिर अक्‍खे मे़त्तुसि, “सेसेमाङ्‌ङिन् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 23 मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पोःङ्‌लो, कर मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़म्‍बिरुम्‍सिम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥”

ये़सुःन् थोमाःल्‍लो थाःम्‍सिङ्‌

24 आल्‍ल ये़सुःन् खुनिॽ लुम्‍मो त्‍ये़ःल्‍ले़ थिक्-ने़त् हुॽसाम्‍बाहाॽओ थिक् दिदिमस मे़प्‍मनाबा थोमाःन् खे़प्‍मो होःप्‍ते़रो॥ 25 हे़क्‍केःल्‍ले़ वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ थोमाःन् अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आनिगे़ग दाङ्‌बान् निःसुम्‍बे़रो!”

कर थोमाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ कुहुक्‍को मे़धे़प्‍तुबा फे़न्‍तिङ्‌ङिल्‍ले़ कुयोःक्‍किन् मे़न्‍निए नु खे़प्‍मो आहुक्‍चोःन् मे़ङ्‌गेःत्ते हे़क्‍क्‍याङ् कुले़म्‍भेःप्‍मो लाःक्‍किल्‍ले़ मे़धुबुबाओ आहुक्‍किन् मे़ङ्‌गेःत्तेग नसाःन् मे़जोःक्‍कान्‍लो॥”

26 ये़त्‍छि ये़न् एगाङ् हुॽसाम्‍बाहाॽ याम्‍मो हिम् सिगाङ् मे़जुप्‍से़आङ् मे़युङे़॥ कन्‌ये़म्‍मो थोमाःन्‍नाङ्‌वये़, लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌सिगाङ्‌लाम् मे़सुबुआङ् पत्‍छे़साङ् खुनिॽ लुम्‍मोए ये़सुःन् थाःम्‍सिङ्‌ल, “सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो” मे़त्तुसि॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् थोमाःन् मे़त्तु, “थोमाए, के़हुक्‍चोःन् कॽयो याक्‍ते़ॽ, आहुक्‍हाॽ ओमे़त्ते़ॽ॥ खे़ने़ॽ के़हुक्‍किन् आले़म्‍भेःप्‍मो लाःक्‍किल्‍ले़ मे़धुबुबा कुयोःक्‍को केःत्ते़ॽओ॥ खे़ने़ॽ चप्‍चि मे़जोगे़न्‍ने़ॽ, कर नसाःन् चोगे़ॽओ॥”

28 थोमाःल्‍ले़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽग आदाङ्‌बा नु आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ने़रो”

29 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ के़निःसाङ्‌ङाङ्‌लक् नसाःन् के़जोगाङ्‌लो, कर इङ्‌गाॽ याप्‍मि मे़न्‍निए नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽग मुॽइसाबासिरो॥”

30 ये़सुरे़ कन् साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पान्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि चोगुआङ् वये़॥ 31 कर कप्‍मोग ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुसाः, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो लॽरिक् नसाःन् के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् साप्‍ते़आङ् पप्‍पारो॥ हे़क्‍केलॽरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥

21

ये़सुःन् नुसि कुहुॽसाम्‍बाहाॽनु ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌

1 याङ्‌सि ये़सुःन् याम्‍मो कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ तिबेरियस वरक्‍किल्‍ले़* कुबेसाङ् अक्‍खेलॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो– 2 खे़प्‍मो सिमोन पत्रुस, दिदिमस मे़प्‍मनाबा थोमा, जब्‍दियारे़ ने़प्‍फु कुस्‍साःहाॽ,* गालिलबा काना पाङ्‌जुम्‍बा नाथाने़ल हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ ने़प्‍फु हुॽसाम्‍बाहाॽ सोरिक् मे़वये़रो॥ 3 सिमोन पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग ङा ते़म्‍से़ पेःक्‍कारो॥”

खे़ङ्‌हाॽरे़, “आनिगे़आङ् खे़ने़ॽनुए पेगिगे़ॽरो” मे़मे़त्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खःङ्‌बेओ मे़लाःसे़आङ् योःङ् ले़प्‍से़ मे़बे, कर खे़न् से़न्‍दिक् नाम्‍दाःत्ताःत् थेआङ् ते़म्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

4 खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ ये़सुःन् वरक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् ये़बे़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ ये़सुःन्‍नेरो फाॽआङ् कुसिङ् निःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

5 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “चुम्‍से, खिनिॽ ङा के़दे़म्‍सुम्‍माङ् वाॽबि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “होःप्‍लो॥”

6 याम्‍मो ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ खःङ्‌बेल्‍ले़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् योःङ्‌ङिन् ले़प्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् खे़प्‍मो खिनिॽ ङा के़धाःसुम्‍लो॥” खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के योःङ्‌ङिन् मे़ले़प्‍तुल्‍ले़ साॽरिक् यरिक् ङा मे़ध्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ योःङ्‌ङिन् उःङ्‌माए मे़न्‍छुक्‍तुन्॥

7 ये़सुरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुहुॽसाम्‍बाल्‍ले़ सिमोन पत्रुसे़न् मे़त्तु, “खुने़ॽग दाङ्‌बान्‍नेरो!” सिमोन पत्रुसरे़ खे़न् खे़प्‍सुनामे़ःन्‍ने तेःत्तिल्‍ले़ कित्‍लिक्‌कित्‍छिङ्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खे़न् फे़न्‍दुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् च्‍वाःत्तो पिन्‍दे़ लाःसे़आङ् वाजागे़र कुयाओ पेरो॥ 8 वेॽ हुॽसाम्‍बाहाॽ ङाःल्‍ले़ के़दिम्‍बा योःङ्‌ङिन् खःङ्‌बेओलाम् मे़उःक्‍खुर कुयाओ मे़भे़रे़॥ खे़ङ्‌ग कुयालाम् खे़म्‍म्‍याक् मे़माःक्‍खे़न्, कर कुगिप् ने़त्‍छि (२००) हुक्‍सिक् थारिक्‍लक् ने़स्‍से़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽ कुयाओ मे़गे़रे़ल्‍ले़ मिघाःङ्‌ङो ओॽमनाबा ङाहाॽ नु खरे़ःङ्‌हाॽ मे़निःसुरो॥

10 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आल्‍लो खारक् के़दे़म्‍सुम्‍बाओलाम् कुभा ङाहाॽ फे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

11 सिमोन पत्रुसे़न् खःङ्‌बेओ लाःसे़आङ् ङाःल्‍ले़ के़दिम्‍बा योःङ्‌ङिन् कुयाओ उःक्‍खु लःत्तु॥ खे़प्‍मो यम्‌यम्‍बा किप्‍थिक्‍काङ् ङा-सुम् (१५३) ङाहाॽ मे़यागे़॥ हे़क्‍केसाङ् योःङ्‌ङिन् मे़दे़ःक्‍खे़न्‍लो॥ 12 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “फे़रे़म्‍मे़ॽआङ् चे़म्‍मे़ॽओ॥” कर खे़प्‍मो आत्तिन् कुहुॽसाम्‍बान्‍नाङ् खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़न्‍बे लॽरिक् सेःन्‍दोःमा मे़न्‍आःन्‍छिङ्‌ङिन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ दाङ्‌बान्‍नेरो फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़गत्तुरो॥ 13 ये़सुरे़ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ पिरुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के ङाहाॽआङ् पिरुसिरो॥ 14 ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् हिङे़आङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌बा कन् सुम्‍ले़ङ् पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥

15 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़ज मे़सुरुआङ् सिमोन पत्रुसे़न् ये़सुरे़ मे़त्तु “युहुन्‍नारे़ कुस्‍साः सिमोने, कङ्‌हाॽरे़ मिःम्‍जि मे़मे़त्ताबानुःल्‍ले़आङ् यरिक् खे़ने़ॽ मिःम्‍जि के़मे़त्ताबि?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “ओरो, आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मिःम्‍जि मे़त्‍ने़ॽबान् खे़ने़ॽ के़निःसुॽरो॥”

ये़सुरे़ मे़त्तु, “आमे़ल्‍लुक्‍साःहाॽ चालाम्‍से़से़ॽओ॥”

16 ये़सुरे़ पत्रुसे़न् याम्‍मो सेःन्‍दोसु, “युहुन्‍नारे़ कुस्‍साः सिमोने, इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि के़मे़त्ताबि?”

खे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “ओरो, आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मिःम्‍जि मे़त्‍ने़ॽबान् खे़ने़ॽ के़निःसुॽरो॥”

ये़सुरे़ मे़त्तु, “आमे़ल्‍लुक्‍हाॽ कमे़से़ॽओ॥”

17 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो ये़सुरे़ सुम्‍ले़ङ्‌ङो पत्रुसे़न् सेःन्‍दोसु, “युहुन्‍नारे़ कुस्‍साः सिमोने, इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि के़मे़त्ताबि?”

अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ सुम्‍ले़ङ् थारिक् “इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि के़मे़त्ताबि” लॽरिक् सेःन्‍दोसुबाओ पत्रुसरे़ कुनिङ्‌वाॽ तुगे़र मे़त्तु, “ओरो, आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग काक् पाःन्‍हाॽ के़निःसुॽरो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए खे़ने़ॽ मिःम्‍जि मे़त्‍ने़बान् खे़ने़ॽ के़निःसुॽरो॥”

ये़सुरे़ खे़न् मे़त्तु, “आमे़ल्‍लुक्‍हाॽ चालाम्‍से़से़ॽओ॥ 18 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍ने़ॽ, थाङ्‌बे़न् के़वये़ल्‍ले़ आबाङे फॽइ के़युप्‍सिङ्‌ङाङ् आत्तान् पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगु खे़प्‍मोए के़बेरो, कर काप्‍पोबा के़दुम्‍माङ्‌ग के़हुक्‍हाॽ के़सन्‍छुॽ, हे़क्‍क्‍याङ्‌फॽइ के़म्‌युप्‍पाङ् आत्तान् पेःक्‍मा के़सिराॽ मे़धाङ्‌ने़न् खे़प्‍मो के़म्‍देॽरो॥” 19 ये़सुरे़ अक्‍खे मे़त्तुर पत्रुसे़न् के़दाःबा ये़म्‍मो आत्तिन् परिक्‍ले़न् सिःमे़न्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिमिदिङ् चोगुॽ फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍तुआङ् वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ पत्रुसे़न् मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ तिःक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ!”

20 पत्रुसे़न् हिल्‍लिक्‌हिसिङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुहुॽसाम्‍बे़ल्‍ले़ तिम्‍दुबा निःसुरो॥ (साभाङ्‌जा मे़जःल्‍ले़ बा खे़न् हुॽसाम्‍बाल्‍ले़ ये़सुरे़ कुबेसाङ् नाःम्‍सिङ्‌ल युङे़ल्‍ले़ दाङ्‌बे, हाःत्‍ले़ इङ्‌गे़ले़क्‍पे लॽरिक् सेःन्‍दोसुआङ् वये़रो) 21 पत्रुसरे़ खे़न् निःसुआङ् दाङ्‌बान् सेःन्‍दोसु, “दाङ्‌बे, खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ थे पोःङ्‌बाबे?”

22 ये़सुरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽ नुःङ्‌ङार थारिक् खुने़ॽ हिङ्‌ङाङ् वाॽर पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ थे़मा पोःङ्‌बे? इङ्‌गाॽ तिःक्‍ताङ्‌ङे़ॽओ॥” 23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो कन् हुॽसाम्‍बाङ्‌ग मे़सिःने़न्‍लो लॽरिक् इङ् से़ःरे़रो॥ कर दाङ्‌बाल्‍ले़ग हे़क्‍के पाःत्तुबा होःप्‍ते़रो॥ खुने़ॽग अक्‍खेरक् पाःत्तुआङ् वये़रो, “इङ्‌गाॽ नुःङ्‌ङार थारिक् खुने़ॽ हिङ्‌ङाङ् वाॽर पाःत्तुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ थे़मा पोःक्‍खे़बे?”

कुनुप्‍मा पाःन्

24 बा खे़न् कुहुॽसाम्‍बाल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽरे़न् तोःन्‍दि पिरुआङ् साप्‍तुबारो॥ खुने़ॽ कुबाःन्‍हाॽग से़क्‍खाएरो फाॽआङ् आनिगे़ निःसुम्‍बे़रो॥

25 ये़सुरे़ वेॽ यरिक् याःम्‍बक्‍हाॽआङ् चोगु॥ खे़ङ्‌हाॽ थे़प्‍पे़त्ताङ् साप्‍माल्‍ले़ग खे़न् साप्‍पन्‍हाॽ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़आङ् मे़हत्तुन्‌लॽरिक् इःत्तुङ्‌लो॥

* 1:1 निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन्–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो ‘लोगोस्’ साप्‍ते़आङ् पत्॥ खे़न् फाॽइन् पाःन्‍जाक् पोःङ्, कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् फाॽइन् ये़सु फाॽआङ् कुसिङ् निःप्‍मा पोःङ्॥

* 1:9 से़क्‍खादिङ्-से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति–खे़न् फाॽइन् ये़सु ख्रिस्‍तरो॥ खुने़ॽ काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़क्‍खाःन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ त्‍ये़बारो॥

* 1:14 आनिॽ लुम्‍मो वये़–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “आनिॽ लुम्‍मो कुसाःङ्‌गाहिम्‍मिन् चोगुआङ् के़वाॽबा पोःक्‍खे़रो॥” कल्‍ले़ इस्राइलिहाॽ ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो लाम्‍दिःक् मे़जोगे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो युङे़बान् निङ्‌वाॽ सुम् पोःङ्‌लो॥

* 1:20 बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् ४०० तङ्‌बे एगाङ् थिक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽरे़ खुने़ॽ ख्रिस्‍तबिला फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥

* 1:21 एलियाःन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़॥ खुने़ॽ यरिक् तङ्‌बे तगि कन् इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मो वये़॥ यहुदिहाॽरे़ एलियाःन् याम्‍मो ख्रिस्‍तरे़ कुलाम्‍मिन् यारिप् चोःक्‍से़ युः फाॽआङ् मे़इःत्तु॥ यहुदिहाॽरे़ ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमा लाम् यारिप् के़जोःक्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌मे़हाङ्‌घुर मे़वये़रो (साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् १८.१५-१९)॥

* 1:23 यसैया ४०.३॥ यसैयाःन् यरिक् तङ्‌बे तगि ख्रिस्‍तरे़ कुदाःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़रो॥

* 1:25 खे़न् ये़म्‍मो वेॽ सुवाङ्‌बा मनाहाॽ यहुदि साम्‌योओ ताःप्‍पासिरे़ लागि बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा थिम् वये़, कर युहुन्‍नारे़ यहुदिहाॽआङ् लायोलाम् नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर वये़रो॥

* 1:27 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “कुलाङ्‌सुःप् नाम्‍मिन् फाःङ्‌मा मे़लाॽआन्‌” पोःङ्‌लो॥

* 1:29 यहुदि साम्‌योओ यहुदिहाॽरे़ लायो-लासोःत्‍लाम्‍बा ले़प्‍मि खोःमा मे़ल्‍लुक्‍साःन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा थिम् वये़रो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ ये़सुःन् सिदुङ्‌जभा के़बोःङ्‌बा कुइसिःक्‍पा मे़ल्‍लुक्‍सा फाॽआङ् निःसुआङ् वये़रो॥

* 1:33 ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़बा ङागिप् ये़न् (५०) एगाङ् कन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बारो॥ खे़न् ये़म्‍मो ये़सुरे़ सेसेमाङ्‌ङिन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽओ वाॽर फाॽआङ् पाङ्‌घु युःसुरो॥

* 1:34 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुस्‍साः इग्र निङ्‌वाॽफुसाः ये़सुरे़ वेॽ कुमिङ् वये़रो॥

* 1:42 अरामिक पाःन्‍दाङ्‌ङो के़फास नु ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो पत्रुस, खे़न् ने़प्‍माङ्‌ले़ कुबेःङ्‌ग लुङ्‌याक्‍पे पोःङ्‌लो॥

* 1:46 नासरते़न् चुक्‍सा पाङ्‌भेॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लाओ खे़म्‍म्‍याक् मे़न्‍छाप्‍पे वये़रो॥ यरिक्‍तङ्‌बा मनाहाॽरे़ ख्रिस्‍ते़न्‌यरुसले़म कुइसिःक्‍पा के़ये़क्‍पा ते़न्‍नोलाम् ताः फाॽआङ् मे़इःत्तुआङ् वये़॥

* 1:51 मे़न्‍छाम्‍साः–कङ्‌ग ये़सुरे़ वेॽ कुमिङ् वये़॥ कन् मिङ्‌ङिन् दानिएल माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ साप्‍तुबा साप्‍लालाम् त्‍ये़बारो (दानिएल ७.१३-१४)॥ कङ्‌ग इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तआरो फाॽआङ् पाःत्तुबारो, कर कन् मिङ्‌ङिन् आबाङे कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़रक् कुसिङ् मे़निःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् कुनिङ्‌मिहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥

* 2:6 खोःम्‍मनाबा लुङ् कुःन्‍दाहाॽ–खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌ङो खोःम्‍मनाबा सुम्‍दाङ् हे़क्‍तङ्‌बा च्‍वाःत् याङ्‌नाहाॽ मे़वये़॥

* 2:14 माङ्‌हिम्‍मो निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ इत्‍छाप् मे़ःन्‍नेबा याङ्‌लक् मे़दाःक्‍तुॽ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा याङ्‌एङ् इग्र सिदुङ्‌जभारे़ लागि थक्‍सा-पुसा इङ्‌मा वेॽ लाजेॽबा याङ्‌ङिन् याङ्‌के़ले़क्‍पाहाॽरे़ मे़ले़क्‍तुरो॥

* 2:15 ये़सुरे़ हे़क्‍के चोगुल्‍ले़ जकरिया माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ पाःत्तुबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बारो (जकरिया १४.२१)॥

* 2:17 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌६९.९

* 2:18 ये़सुरे़ कुयाःम्‍बक्‍किन् माङ्‌हिम्‍मो युक् के़गप्‍पा यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ वये़ फाॽआङ् मे़इःत्तुरो॥

* 2:19 कङ्‌ग ये़सुरे़ कुसिःमे़न् एगाङ् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌मा खुने़ॽ आबाङे कुयुक्‍किल्‍ले़न् कुमिक्‍सेःन् पोःङ्‌लो फाॽआङ् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ हे़क्‍के मे़त्तुसिबारो॥

* 3:3 यहुदिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु माङ्‌हुप् के़जोःक्‍पा याकुब, इसहाक नु अब्राहामरे़ कुस्‍साः मे़वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लायोबा मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो मे़न्‍लाःत्‍ने़न् कर आनिगे़रक् लाःप्‍मा खोःसुम्‍बे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् वये़रो॥

* 3:14 साम्‌योसाप्‍लाओ (खानिःत् २१.४-९) निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायोबा इस्राइलिहाॽ खुम्‍दिङ् पिमासि फाॽआङ् किप्‍मा के़घुःबा असेःक्‍पाहाॽरे़ अःक्‍पाङ्‌घुसि, कर लायोलाम् के़नुःङ्‌बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् सिङ्‌ङो फोःन्‍पाङ्‌घुबा असेःक्‍पे़न्‌ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़हिङ्‌ल याःन्‍दुसिरो॥

* 3:24 युहुन्‍नारे़ कुसाप्‍पन् के़निःप्‍पाहाॽरे़ बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःन् साक्‍पा थ्‍ये़बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कुसिङ् मे़निःत्तुर फाॽआङ् इःत्तुबारो॥ कन् पाःन्‍निन् वेॽ सुनाइङ् साप्‍पन्‍नोआङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो (मत्ति १४.१-१२, मर्कुस ६.१४-२९, लुका ३.१९-२०)॥

* 4:5 हामोररे़ कुस्‍साःलाम् याकुबरे़ लाजेॽ इङुआङ् कुस्‍साः युसुफे़न् पिरु॥ यरिक् तङ्‌बे एगाङ् युसुफ स्‍ये़आङ् बा खे़न् ते़न्‍नो मे़लुप्‍तुरो (तोलिङ्‌सोमु ३३.१९, ४८.२२, यहोसु २४.३२)॥

* 4:9 सामरिहाॽ कुजे़क् यहुदि मे़होःप्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो सुसिङ्‌मा थिम् होःप्‍ते़॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुजे़क् यहुदिहाॽरे़ सामरिहाॽ आसुत्‍थो मे़जोःक् फाॽआङ् मे़जिःत्तुसिरो॥

* 4:25 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबान् फाॽइन् हिब्रु पाःन्‍नो “मसिह” पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ख्रिस्‍त” पोःङ्॥

* 5:25 के़सिःबाहाॽ–कन्‌फाॽइन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को मे़ःन्, कर याम्‍साम्‍गे़न् सिःमे़न्‍लो॥ लायो के़जोःक्‍पा काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मि याम्‍साम्‍मो मे़सिःआङ् खे़मायङ्‌सङ् मे़बेःक् कर दाङ्‌बा ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ ताङ्‌मे़से़ःप्‍पाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽ॥

* 5:31 यहुदि साम्‌योथिम् कुइसिःक् पाःप्‍मनाबा पाःन्‍निन् से़क्‍खा चोःक्‍मा फाॽआङ् ने़त्‍छि तोःन्‍दि चाहाबा के़जोःक्‍पा वये़॥

* 5:32 ये़सुरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुर पत्॥

* 6:7 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो किप्‌ने़त्‍छि (२००) दिनारि पोःङ्‌लो॥ खे़न् फाॽइन् थिक्‍पारे़ ये़त्‍छि (८) लाओ थगुबा याङ् यारिक् पोःङ्‌लो॥ थिक् दिनारि फाॽइन् थिक् युप्‍पा याङित्‍छि पोःङ्‌लो॥

* 6:31 लाम्‍दिःक् १६.४, निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ७८.२४ ओ ओमे़त्ते़ॽ॥ मिस्रलाम् इस्राइलिहाॽ कनान ले़प्‍माङ् लाम्‍दिःक् मे़जोगे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् “मन्‍ना” मे़प्‍मनाबा कुजा थाःसु पिरुसिरो॥

* 6:32 यहुदिहाॽरे़ लागि काक्‍नु के़ये़क्‍पा चामा कुजा खरे़ःङ् वये़॥ मोसारे़ पिरुसिबा खरे़ःङ्‌ङिन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़ लागि वये़, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा खरे़ःङ्‌ङिङ्‌ग ये़सुःन्‍लो॥

* 6:45 यसैया ५४.१३

* 6:51 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “आने़क्‍सा” साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

* 6:60 यहुदि साम्‌योथिम्‍मो माक्‍खिॽ चामा मे़न्‍नुॽमना थिम् वये़, हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सुरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्॥

* 7:2 यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ पाधे़बाहाॽ एःक्‍सादे़न्‍नो लिबोःङ्‌(४०) तङ्‌बे थारिक् लाम्‍दिःक् मे़जोगे़बा निङ्‌वाॽसोओ कन् तङ्‌नाम्‍मो साःङ्‌गाहिम् मे़जोगु॥ यरिक् यहुदिहाॽरे़ यहुदिया थुम्‍मोबा यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को मे़बेआङ् ये़त्‍नाम् थारिक् कन् तङ्‌नाम्‍मिन् मे़दोःसुरो (ले़बि २३.३३-४३, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् १६.१३-१६)॥

* 7:23 मोसारे़ कुसाम्‌योथिम् कुइसिःक् (ले़बि १२.३ हे़क्‍क्‍याङ् तोलिङ्‌सोमु १७.१०) अङे़ःक्‌वासाःन् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ् ये़त्‍छि ये़न्‍नो हर्दो हे़क्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़रो॥

* 7:32 माङ्‌हिम्‍मोबा तिलिङ्‌गाहाॽ ले़बि सुवाङ्‌लाम् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को याःम्‍बक् मे़जोगुरो॥

* 7:39 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ये़सुरे़ कुमिमिदिङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वये़रो॥”

* 7:40 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌१८.१५, १८

* 7:42 मिका ५.२

* 8:5 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङो अक्‍तङ्‌मा मे़न्‍छुमाॽइन् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु फे़न्‌याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मनाःन्‍नाङ् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा से़प्‍मा थिम् वये़ (ले़बि २०.१०, साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् २२.२२-२४)॥

* 8:6 यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् पाःन्‍नो थाःमा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् वये़॥ ये़सुरे़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍ते़म्‍मे़ॽ पाःत्तुने़ फाॽग्र रोमि थिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वा पोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ रोमि हाङ्‌युक्‍पाहाॽनुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिल्‍ले़आङ् से़प्‍मा खुम्‍दिङ् पिमा युक् मे़ङ्‌गत्तुन्‌, हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़ले़प्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ पाःत्तुने़ फाॽग्र मोसारे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वा पाःङ्‌बा वये़॥

* 8:17 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् १९.१५

* 8:24 लाम्‍दिःक्‌३.१४ ओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् “इङ्‌गाॽ खुने़ॽआ” लॽरिक् पाःत्तुरो॥

* 8:59 ये़सुरे़ कुबाःन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आ फाॽआङ् पाःत्तुबा निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ खे़ङ्‌ग माङ्‌चे़ॽया वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा मे़गोःत्तु (ले़बि २४.१३-१६)॥

* 9:16 नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खाम्‍ले़क्‌वा चोःक्‍माआङ् मना वेःम्‍मा मे़नुॽने़न् लॽरिक् फरिसिहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुरो॥

* 9:35 मे़न्‍छाम्‍साःन् फाॽइन् ये़सुरे़ लत्‍छा कुमिङ्॥

* 10:1 मे़ल्‍लुक्‍खरओ मे़ल्‍लुक्‍हाॽ मे़लाःत्ताङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌सुप् हे़क्‍केःल्‍ले़ से़न्‍दिक् मे़ल्‍लुक्‍हाॽ खुःन्‍द्रिक्‍पा नु फाःन्‍दा हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍साहाॽलाम् ताङ्‌से़ःप् मे़घोः॥

* 10:22 कङ्‌ग १६८ नाजिरि तङ्‌बे तगि यहुदिहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मिन् सेसे साङ्‌साङ् मे़जोगुबा निङ्‌वाॽसोओ ये़त्‍छि ये़न् थारिक् ससाङ्‌स्रोःत् चोःक्‍मनाबा तङ्‌नाम्‍मिन् वये़॥

* 10:34 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ८२.६ ओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इस्राइल लाजेॽओ लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा मनाहाॽ कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्तुसि॥ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ “खिनिॽ माङ्‌निङ्‌लो” मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुले़क्‌वा मनाहाॽलुम्‍मो खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़॥

* 11:1 बे़थानि पाङ्‌भेॽइन् यहुदिया थुम्‍मो यरुसले़म ये़क्‌यक्‍लाम्‌सुम्‍सि किलोमितर माःङ्‌घा ने़स्‍से़रो॥ कन्‌बे़थानि पाङ्‌भेॽइन्‍नुःल्‍ले़ युहुन्‍ना १.२८ नु १०.४० ओबा बे़थानि वेॽस्‍मारो॥

* 11:2 कन् हिन्‍दोःक्‍किन् १२.३ ओ पोःङ्॥

* 11:11 ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ मे़सिःल्‍ले़ इम्‍से़ मे़बेःक्‍पा कुइसिःक् पोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽ (युहुन्‍ना ३.१६, ५.२४, १०.२८, ११.२५-२६)॥

* 11:16 दिदिमस नु थोमा ने़प्‍माङ्‌ले़ कुबेःङ्‌ग “काप्‍साबा” पोःङ्‌लो॥

* 11:47 यहुदि ये़जुम्‍भोःन् यहुदिहाॽरे़ “से़न्‍हे़द्रिन्” मे़मे़त्तु॥ खे़न् यहुदि ये़जुम्‍भोओ ७१ यहुदि लाम्‍लोःबा पासिङ्‌हाॽ मे़वये़॥ खे़न् यहुदिहाॽरे़न् काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा खासे़न् चुम्‍लुङ् चोगे़॥

* 11:55 साम्‌योसाप्‍ला कुइसिःक् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन् ताःमानुःल्‍ले़ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽरे़ सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌मा पोःङ् (२ साप्‍मुन्‍धुम् ३०.१७-१९)॥ खे़ल्‍ले़ लागि ७ ये़न् थारिक् थरु॥ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽलुम्‍मो के़युङ्‌बा यहुदिहाॽरे़ साॽरिक् सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा मे़इःत्तुरो॥

* 12:7 चे लुप्‍पो तेॽमा यारिप् चोःक्‍से़ के़सिःबा थक्‍को फुङ्‌नाम्‍मिन् नु मारुक् हुःप्‍मा यहुदि साक्‍थिम् वये़॥ कर कन् ये़म्‍मो मरियम्‍मिल्‍ले़ ये़सुःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌धाःङ्‌गे़न् नोगे़न् पिसे़ फुङ्‌नाम्‍मिन् हुःत्तुरो॥

* 12:13 खे़बक् सिङ् पोराःक्‍हाॽ हिङ्‌मार चोःक्‌युम्‍भो नु थङ्‌नाःम्‍मारे़न् ससाङ्‌स्रोःत् चोःक्‍मा यहुदि थिम् वये़रो॥

* 12:13 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “होसन्‍ना” पोःङ्‌लो॥ खे़न् फाॽइन् “ताङ्‌आसे़प्‍ते़ॽओ” पोःङ्‌लो॥

* 12:13 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२५-२६

* 12:15 खे़न् फाॽइन् “यरुसले़म्‍मो के़युङ्‌बा मनासे” पोःङ्॥

* 12:15 जकरिया ९.९

* 12:31 “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाङ्‌युक् के़जोःक्‍पा” फाॽइन् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ वेॽस्‍मा कुमिङ्‌लो (लुका ४.६, १ युहुन्‍ना ५.१९, युहुन्‍ना १४.३०, १६.११)॥

* 12:38 यसैया ५३.१

* 12:40 यसैया ६.१०

* 13:18 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ४१.९

* 13:26 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “चे़त्‍थ्‍याओ थुप्‍तु” रक् साप्‍ते़आङ् पत्॥

* 14:16 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “पाराक्‍लित” पोःङ्॥ खे़ल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग के़भाॽबा, सुजादाङ्‌बा, हाङ्‌हाङ् के़मे़प्‍पा, आःन्‍छिङ्‌मा के़बिबा, कुभाङ्‌से़म्‍बा वगे़रा पोःङ्॥ खे़न् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽस्‍मा कुमिङ्॥

* 15:25 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ३५.१९, ६९.४

* 18:11 ये़सुरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् फाॽइङ्‌ग पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् खुने़ॽ तुक्‍खे चामा यारिप् वये़॥

* 18:13 साम्‌योथिम् कुइसिःक् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ मे़न्‍छिःए थारिक् सेवा चोगु, कर रोमि हाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ यरिक् ले़ङ् ले़क्‍खु॥ नाजिरि तङ्‌बे ६ ओ रोमि हाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌से़ हन्‍नासे़न् मे़सेगु, हे़क्‍क्‍याङ् नाजिरि तङ्‌बे १५ ओ कुम्‍बाङ्‌मिॽ कैयाफासे़न् मे़सेगु॥ कर मे़न्‍छिःए थारिक् हन्‍नासरे़ यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽ ले़प्‍माङ् हिःसुसि॥

* 18:28 यहुदिहाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हिम् सिगाङ् लाःप्‍मा मे़न्‍नुःम्‍नाबा थिम् वये़रो॥ मे़लाःस्‍से़ल्‍ले़ आसुत्‍थो मे़बोःङ्‌बा नु तङ्‌नाम्‌रे़ चा चामा मे़ङ्‌घोःसुन्‍बा वये़॥

* 18:32 ये़सुरे़ ३.१४ नु १२.३२-३४ ओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुबा कुइसिःक् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो कुलाङ् कुहुक्‍हाॽओ फे़न्‍तिङ्‌ङिल्‍ले़ मे़धे़प्‍तुआङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुॽ॥ यहुदि साम्‌योथिम्‍मो सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌ङिन् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍माआङ् से़प्‍मा वये़, कर रोमि थिम्‍मो सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌ङिन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःमा से़प्‍मा वये़॥

* 19:12 रोमि सुहाङ्‌युक्‍पाओ काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मनाःन् सुहाङ् (पयम्‌हाङ्‌) वये़॥ खुने़ॽ सिजर मे़मे़त्तु॥

* 19:23 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २२.१८

* 19:28 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २२.१५, ६९.२१

* 19:29 के़सुःप्‍पा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् मे़न्‍जो वामिःमा के़जिम्‍बा थिः वये़॥ कन् थिःन् थक्‍सुबाहाॽ नु वेॽ याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ मे़धुङु॥

* 19:31 लाङ् ए़ङ्‌माल्‍ले़ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् फोःम्‍मनाबा मनाहाॽ हारा मे़सिः॥

* 19:36 लाम्‍दिःक् १२.४६, निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ३४.२०, खानिःत् ९.१२

* 19:37 जकरिया १२.१०

* 20:5 इःप्‍पुङ् सिगाङ् लाःप्‍मा लाम्‍धेःप्‍पाङ्‌ग मितरधिक्‍लक् थ्‍ये़रो॥

* 21:1 तिबेरियास वारक्‍किन् गालिल वरक्‍काङ् मे़मे़त्तु॥

* 21:2 जब्‍दिरे़ ने़प्‍फु कुस्‍साःहाॽ याकुब नु युहुन्‍ना वये़त्‍छि॥

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽ

निःसुम्

कन् साप्‍पन्‍निन् लुका मे़प्‍मनाबा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ याङ्‌सिबा कुहुॽसाम्‍बाल्‍ले़ साप्‍तुबारो॥ कन् साप्‍पन्‍निङ्‌ग तगि साप्‍तुबा “लुकारे़ कुसुनाइङ्‌ङिल्‍ले़” कुजक्‍लो॥ कन् साप्‍पन् साप्‍माल्‍ले़न् कुजे़क् निङ्‌वाॽसोःक्‍किङ्‌ग आक्‍खेलॽरिक् हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम् नु कुलाम्‍लोःमान् मे़घोःसु हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ “यरुसले़म्‍मो, यहुदिया नु सामरिया थुम्‍मो, हे़क्‍क्‍याङ् काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो” सुनाइङ् इङ्‌मे़भोःसु के़लॽबान् पोधक् चोःक्‍मारो (१.८)॥ कन् हिन्‍दोःक्‍हाॽग आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍तानि साम्‌योःन् काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुलागि साम्‌यो पोःक्‍खे़ के़लॽबा मुन्‍धुम्‍लो॥ ख्रिस्‍तानि साम्‌यो के़नाःप्‍पाहाॽ रोमि हाङ्‌जुम्‍मो हाङ्‌बिफ्युङ्‌के़जोःक्‍पा मे़ःन्‍छि, कर ख्रिस्‍तानि नसाःन्‍निङ्‌ग यहुदि साम्‌योःन् कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा साम्‌यो फाॽआङ् हे़न्‍निःप्‍पाहाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुर के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ्‌कन् साप्‍पन्‍निन् साप्‍तुबारो॥

कन् साप्‍पन्‍निन् सुम्‍सि लक्‍को हाःमा सुक्‍ते़त्‍लो–

(१) ये़सुःन्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेआङ् यरुसले़म्‍मो ख्रिस्‍तानि नसाःन्‍निन् इङ्‌से़ःरे़बा

(२) प्‍याले़स्‍ताइन् लाजेॽरे़ वेॽ ते़ङ्‌गप् हे़ङ्‌घाःत्ति सुनाइङ् से़ःरे़बा

(३) लुम्‍बा वरःङ् कुयाबा लाजेॽ, हाङ्‌गप्‍हाॽ नु रोम लाजेॽ थारिक् सुनाइङ् से़ःरे़बा पोधक्॥

कन् साप्‍पन्‍नोबा के़ये़क्‍पा पाःन्‍निङ्‌ग सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍लो॥ खुने़ॽग पे़न्‍तिकोस्‍त ये़न्‍नो मुक्‍साम्‍नु यरुसले़म्‍मो के़वाॽबा नसानिबाहाॽओ थ्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक् नु लाम्‍लोःबाहाॽ कन् साप्‍पन्‍नो पोधक् पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍हाॽओ लाम्‍लोसुसिर खुनिॽ नसाःन्‍निन् के़धुम्‍बा चोगु हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिॽरो॥ कन् साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़बा पाःन्‍हाॽरे़ नसानिबाहाॽरे़ हिङ्‌मन् नु खुनिॽ सेसे चुम्‍लुङ्‌ङो सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पोधक् चोगुॽरो॥

थामिङ्‌

तोःन्‍दिरे़ लागि यारिप् १.१-२६

ये़सुरे़ एगाङ्‌बा कुइङ्‌जाःङ् नु कुमाङ्‌हुप् १.१–१४

यहुदारे़ कुले़क्‌वाओ सेःक्‌युक् १.१५–२६

यरुसले़म्‍मो तोःन्‍दि २.१-८.३

यहुदिया नु सामरियाओ तोःन्‍दि ८.४-१२.२५

काक्‌इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍को तोःन्‍दि १३.१-२८.३१

पावलरे़ चोगुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा इङ्‌भन् १३.१–१४.२८

यरुसले़म्‍मो के़बोःङ्‌बा चुम्‍लुङ् १५.१–३५

पावलरे़ चोगुबा निसिगेःक्‍पा इङ्‌भन् १५.३६–१८.२२

पावलरे़ चोगुबा सुम्‍सिगेःक्‍पा इङ्‌भन् १८.२३–२१.१६

यरुसले़म, कैसरिया नु रोम्‍मो पावले़न् साक्‍पा थाबा २१.१७–२८.३१

1

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा सेसेमाङ्

1-2 आमिःम् थियोफिलसे, इङ्‌गाॽ तगिबा आसाप्‍पन्‍नो* ये़सुरे इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मे़न्‍देॽए थारिक् खुने़ॽ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ नु हुॽरुसिबा काक् पाःन्‍हाॽ साप्‍तुङ् पिने़आङ् पत्‍लो॥

3 ये़सुःन् तुक्‍खे च्‍ये़आङ् स्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् लिबोःङ्‌(४०) ये़न् थारिक् खुने़ॽ से़क्‍खाए कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मा फाॽआङ् ए़त्‍ले़ङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ चे़क्‍तुसिरो॥ 4 थिक्‍ले़ङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु चर युङे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “यरुसले़म ले़रे़म्‍मे़ॽआङ् आल्‍लोसा मे़बेगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पानुदिङ् आम्‍बारे़ सेसेमाङ् पिनिङ् लॽरिक् चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌हाङ्‌घे़म्‍मे़ॽ॥ कङ्‌ग तगि मे़त्‍निङ्‌बा के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 5 युहुन्‍नारे़ग च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरि, कर कुभा ये़न् एगाङ् सेसेमाङ्‌लाम् बप्‍तिस्‍मा के़बोःक्‍खिॽरो॥”

ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो तेॽ

मत्ति १६.१९-२०, लुका २४.५०-५३

6 थिक्‌ये़न् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽनु सोरिक् मे़वये़ल्‍ले़ मे़मे़त्तु “आदाङ्‌बे, बा कन् ये़म्‍मोए इस्राइलिहाॽ चोःक्‌युम्‍भो के़बिरुसिआङ् आनिॽ हाङ्‌जुम्‍मिन् याम्‍मो के़जोगुॽबि?”

7 ये़सुरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “आप्‍फाल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ के़त् के़लॽबान् निःमा थाःमा खिनिॽ याःम्‍बक् मे़ःन्‍लो॥ खे़ङ्‌ग पानुदिङ् पाःल्‍ले़ आबाङे कुनिङ्‌वाॽओ निःन्‍धो चोगुॽरो॥ 8 कर खिनिॽ थे़मा निङ्‌वाॽ खोःमा पोःङ् फाॽले़ सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ ताःल्‍ले़ मुक्‍साम् के़घोःसुम्‍माङ् खिनिॽ यरुसले़म्‍मो, यहुदिया नु सामरिया थुम्‍मो हे़क्‍क्‍याङ् काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो खाराक् इङ्‌गाॽ आदोःन्‍दि के़बोःक्‍खिॽरो॥”

9 ये़सुरे़ हे़क्‍के पाःत्तु सुरुआङ् खुने़ॽ ओमे़मे़त्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ए थाःङ्‌धाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् पक्‍खे़र खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ इःप्‍तु तेॽरुरो॥

10 खे़ङ्‌हाॽरे़ ताङ्‌साक्‍पो खुने़ॽ पङ्‌सिङ्‌बा ओमे़मे़त्तुर मे़ये़बे़ल्‍ले़ फःगे़लॽबा तेःत् के़जाङ्‌बा ने़प्‍फु माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ* हक्‍चघत् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पेसाङ् ये़म्‍ने़त्‍छिआङ्‌ 11 पारे़त्‍छि, “गालिलबा मनासे, थेआङ् ताङ्‌साक्‍पो ओगे़मे़त्तुम्‍बाबे? ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थोधो पङ्‌सिङ् पेबा हे़क्‍केए खुने़ॽ थिक्‌ये़न् याम्‍मो युःरो॥”

यहुदाःल्‍ले़ कुले़क्‌वा मनाधिक् मे़सेगुॽ

मत्ति २७.३-१०

12 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ जैतुन मे़प्‍मनाबा कोःक्‍मालाम् यरुसले़म मे़नुःक्‍खे़॥ खे़न् यरुसले़मलाम् किलोमितरधिक्* माःङ्‌लो॥ 13 ये़क्‌यक्‍को मे़लाःसे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़यागे़बा थाःङ्‌स्‍मा याक्‍फाओ मे़लाःसे़॥ खे़प्‍मो पत्रुस, युहुन्‍ना, याकुब, आन्‍द्रियास, फिलिप, थोमा, बारथोलोमाइ, मत्ति, अल्‍फायसरे़ कुस्‍साः याकुब, हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पा सिमोन हे़क्‍क्‍याङ् याकुबरे़ कुस्‍साः यहुदा मे़वये़रो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽ काक् सोरिक् मे़बोःक्‍खे़र चक्‍मे़ल्‍लॽए तुवा चोःक्‍कि मे़यागे़॥ खे़ङ्‌हाॽओ ये़सुरे़ कुम्‍मा मरियम नु वेॽ मे़न्‍छुमाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुन्‍साॽसिआङ् मे़वये़रो॥

15 खे़न् ये़म्‍मो पत्रुसे़न् किप्‍थिक्‍काङ् निबोःङ् यारिक् (१२०) नसानिबा लुम्‍मो ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् 16-17 खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “फुॽनुसाॽसे, यहुदा इस्‍करियोतिन् आनिॽनुए वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कन् माङ्‌सेवा चोःक्‍मा लक्‍किन् दाङ्‌बालाम् खोःसुआङ् वये़रो॥ कर खे़ल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् ये़सुरे़ कुदे़म्‍से़ के़दाःबाहाॽ लाम्‍लोसुसिॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ तगिसा दाउद हाङ्‌लाम् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा पाःन्‍निन् के़प्‍मा पोःक्‍खे़रो॥”

18 (कन् मनाःल्‍ले़ फे़न् याःम्‍बक्‍लाम् थगुबा याङ्‌ङिल्‍ले़ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप् इङुआङ् वये़॥ खुने़ॽ खे़प्‍मो फोःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़ मक्‍थ्‍ये़आङ् कुसाप्‍पोःक्‍किन् ते़स्‍से़आङ् कुहिदुत् लःन्‍दे़आङ् स्‍ये़॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़मबा मनाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् खे़न् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पिन् “अक्‍केल्‍दामा” मिङ् मे़वाःत्तुरो॥ खे़न् फाॽइन् माक्‍खिॽ इक्‍ताप् पोःङ्‌लो॥)

20 पत्रुसरे़ पाःत्तु, “अक्‍खेलॽरिक् कन् पाःन्‍निन् साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़आङ् पत्,

‘खे़ल्‍ले़ कुहिम्‍धाःङ्‌हाॽ कुघाले़म् पोःङ्‌लरो॥’

हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़प्‍मो के़युङ्‌बा हाःत्ताङ् मे़होःप्‍लरो॥’

हे़क्‍क्‍याङ् ‘माङ्‌सेवा चोःक्‍मा कुलक्‍किन्‌वेॽ मनाःल्‍ले़ खोःसुररो॥’*

21 हे़क्‍केःल्‍ले़ दाङ्‌बा ये़सुःन्‍नु सोरिक्‌आवये़ल्‍ले़ आनिॽनुए के़वाॽबा मनाःल्‍ले़ कुले़क्‌वा लत्‍थिक् सेःक्‍माए पोःङ्॥ 22 खुने़ॽ युहुन्‍नारे़ चोगुबा बप्‍तिस्‍माआङ्धो दाङ्‌बा ये़सुःन् आनिॽ लुम्‍मोनु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् पेबा थारिक् के़निःबा पोःङ्‌मा पोःङ्॥ खुने़ॽ आनिॽनुए दाङ्‌बा ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निल्‍ले़न् तोःन्‍दि पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥”

23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ने़प्‍फु मनाहाॽ मे़दोःन्‍दुसि–बरसाबास मे़प्‍मनाबा युसुफ (खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् युस्‍तसआङ् वये़) हे़क्‍क्‍याङ् मत्तियास॥ 24-25 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तुर तुवा मे़जोगु, “आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽग मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मोबा पाःन्‍निन् के़निःसुॽरो॥ कन् सेःक्‌युक्‍मिबा माङ्‌सेवा लक्‍किन् चोःक्‍मा फाॽआङ् यहुदाःल्‍ले़ कुले़क्‌वा कन् ने़प्‍फुओ के़सेगुबा मनाःन् ओसेःन्‍दाङ् चोगे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदाःल्‍ले़ खे़न् ले़रुआङ् लाॽरुबा कुलाम्‍मो पेरो॥” 26 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सिङ्‌जेःक् मे़ए़क्‍खुल्‍ले़ खे़न् मत्तियासरे़ कुमिङ्‌ङो थ्‍ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थिक्-थिक् (११) सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽओ योॽसिङ्‌लो॥

2

पे़न्‍तिकोसओ सेसेमाङ्‌ङिन् ताः

1 पे़न्‍तिकोस* तङ्‌नाम्‍मो यरुसले़म्‍मो नसानिबाहाॽ थिक् ते़न्‍नो मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़॥ 2 हक्‍चघत् खे़प्‍मो यम्‍बा सुरित् केजङ् के़हुबा कुइसिःक् इक्‍लाधिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़यागे़बा हिम्‍मिन् सिदाक् थिम्‍सुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् मिराःक्‍लाम्‌के़से़बा मिसाङ् हे़क्‍तङ्‌बा मिःन्‌के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ थे़गेःक्‍को चुक्‍ते़बा खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुरो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुसिआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा कुइसिःक् वेॽ वेॽ मे़ल्‍ले़स्‍सुम्‍बा पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःप्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥

5 आल्‍ल यरुसले़म्‍मो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् लाजेॽओनु के़दाःबाआङ् के़वाॽबा यहुदि साम्‌योबा मनाहाॽआङ् मे़वये़रो॥ 6 यरिक् मनाहाॽरे़ कन् इक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़न् ते़न्‍नो खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र मे़जुप्‍से़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़दाःबाहाॽरे़ खुनिॽ आबाङे पेलिगे़न् पाःन्‍दाङ्‌ङो खे़न् नसानिबाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा मे़घे़प्‍सु॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् सेःन्‍मे़दोसुसि, “मे़ःम्‍बे़! कन् काक् के़बाःप्‍पाहाॽग गालिलिसि मे़ःन्‍छिबि? 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ कङ्‌हाॽरे़ आबाङे आनिॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽओ आक्‍खेलॽरिक् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुबाबे? 9 आनिॽग पर्थिया, मेदिया, एलामि, मे़सोपोतामिया, यहुदिया, काप्‍पादोकिया, पोन्‍तस, एसिया, 10 फ्रिगिया, पाम्‍फिलिया, मिस्र नु लिबिया कुबेसाङ्‌बा साइरेनि ये़क्‌यक्, हे़क्‍क्‍याङ् रोमलाम् के़दाःबा (यहुदिहाॽ नु यहुदि साम्‌यो के़नाःप्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ), 11 क्रेतिहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् अरबिहाॽआङ् आवाॽ॥ करसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ग आनिॽ आबाङे पाःन्‍दाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जे़क्‍खुर मे़बप्‍पा आघे़प्‍सुम्‍लो॥” 12 खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़ हे़क्‍क्‍याङ् हःन्‍दा मे़ले़क्‍ते़आङ् अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍मे़दोःसिङ्, “कन् फाॽइङ्‌ग थे़माःन्बे?” 13 कर कुभारे़ किनाःन्‍दि मे़बिरुसिर चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ मयुसिआङ् वाॽ लॽरिक् मे़मे़त्तुसिरो॥

पत्रुसरे़ कुइङ्‌घङ्‌

14 कर पत्रुसे़न् वेॽ थिक्-थिक् (११) सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनु ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् यम्‍बा इक्‍लाओ काक्‍ले़ मे़घे़प्‍सुर मे़त्तुसि, “यहुदियालाम् के़दाःबा यहुदि तेःङ्‌जुम्‍हाॽ नु यरुसले़म्‍मो के़युङ्‌बासे, कन् थे पोःक्‍खे़बा फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो, आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! 15 कन् मनाहाॽ नु इङ्‌गाॽ खिनिॽ के़इःत्तुम्‍बा कुइसिःक् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ मयिगे़बा मे़ःन्‍लो॥ तानाम्‍बा कुमुक् फाङ्‌सिओसाग (९) आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः मे़न्‍धुङुन्‍लो॥ 16 कर कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा योएलरे़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़रे़बारो–

17 ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुआङ् वाॽ,

कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽओ इङ्‌गाॽ आसेसेमाङ्‌ङिन् काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् सुवाङ् सम्‍दाङ् पाङ्‌घुङ्‌ङाङ् खिनिॽ ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽसाहाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मे़बाःत्तुॽ,

खिनिॽ नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍साहाॽरे़ सुफो मे़निःसुॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ खदाक्‍मिहाॽरे़ तादिगे़न् से़प्‍माङ् मे़माक्‍तुॽरो॥

18 खे़न् ये़न्‍हाॽओ इङ्‌गाॽ आसेवा के़जोःक्‍पा के़जोःक्‍माहाॽओ आसेसेमाङ्‌ङिन् पाङ्‌घुङ्

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मे़बाःत्तुॽरो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ थो ताङ्‌साक्‍पो निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन्‍हाॽ चोगुङ्

हे़क्‍क्‍याङ् यो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोआङ् मिक्‍सेःन् चोगुङ्–

माक्‍खिॽ, मि हे़क्‍क्‍याङ् हाःङ्‌गुहाःङ्‌गु के़लॽबा मिःक्‍खुॽइन् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥

20 हे़क्‍क्‍याङ् थो ताङ्‌साक्‍पो नाम्‍मिल्‍ले़ नाम्‍साङ् पिमा ले़रुआङ् खादाम्‍लो

हे़क्‍क्‍याङ् लाबान् माक्‍खिॽ हे़क्‍के हे़ःत्लॽरिक् ले़ङ्‌सिङ्‌लो॥ कन् काक् पाःन्‍हाॽ दाङ्‌बान् नुःङ् युःबा पयम् यम्‍बा नु निङ्‌वाॽ के़माबा ये़न्‍निन् ताःमानुःल्‍ले़ तगि पोःङ्‌लो॥

21 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ दाङ्‌बे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् लोःक्‍खुॽ खे़न् ताङ्‌से़ःप्लो॥’*

22 इस्राइलिसे, कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ–नासरतस्‍मा ये़सुःङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् मिक्‍सेःन्‍हाॽनु खिनिॽ लुम्‍मो पाङ्‌घुरो॥ खिनिॽ लुम्‍मो याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुबाङ्‌ग, खिनिॽआङ् के़निःसुम्‍मेरो॥ 23 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङे कुनिङ्‌सेःक् नु तगि निङ्‌वाॽओ हे़क्‍के ये़सुःन् खिनिॽ हुक्‍को पिरे़आङ् फे़न् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोलाम् खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् के़भोःन्‍दुम्‍माङ् के़से़रुम्‍लो॥ 24 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सिःमे़ल्‍ले़ तुक्‍खेवालाम् चोःक्‌युम्‍भो पिरुआङ् कुहिङ्‌वे़त् चोगुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़ल्‍ले़ खुने़ॽ थेःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 25 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्,

‘सदादिङ् इङ्‌गाॽ आन्‍दाङ्‌बे़ङ्‌ग आदगाङ् निःसुङ्‌लो॥

खुने़ॽ आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़गिआन्‍लो॥

26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सःत्ताआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुङ्‌लो॥

नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लाओ इङ्‌गाॽ सिःआसाङ् याम्‍मो हिङ्‌ङा के़लॽबा निङ्‌साङ्‌ङो हाङ्‌हाङ् वाॽआरो॥

27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे,

इङ्‌गाॽ आयाम्‍साम्‍मिन् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पक्‍के़न्‍धने़न्‍लो॥

हे़क्‍क्‍याङ् सेसे के़सेवारोबाल्‍ले़ कुधक्‍किन् इप्‍पुङ्‌ङो किःमा यःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घुन्‍लो॥

28 याम्‍मो हिङ्‌ङा फाॽआङ् खे़ने़ॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़दगाङ्‌वाॽआल्‍ले़ सःप्‍माल्‍ले़ के़धिम्‍माॽरो॥’

29 फुॽनुसाॽसे, आल्‍ल इङ्‌गाॽ निस्‍सेआङ् अक्‍खे पाःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो–आनिॽ ताक्‍थे़बा दाउदे़ङ्‌ग स्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् मे़लुप्‍तुआङ् कुइप्‍पुङ्‌ङिन् आल्‍लो थारिक्‍काङ् ने़रो॥ 30 हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा चोगे़बाल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌साओ बा खुने़ॽ हे़क्‍तङ्‌बा हाङ् पोःङ् के़लॽबा माङ्‌हे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबान् खुने़ॽ कुसिङ् निःत्तु॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् दाउदरे़ तगिनुसा ताःन्‍दि थे पोःङ् के़लॽबान् निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरे़ कुसिःमे़न्‍लाम्‌याम्‍मो हिङ्‌मारे़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे पाःत्तुरो, ‘खुने़ॽग खे़मायङ्‌सङ्‌ङो पक्‍मे़धाने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन्‍नाङ् मे़गिने़न्‍लो॥’*

32 बा कन् ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् चोगुबा पाःन्‍नो आनिगे़ के़रे़क् के़निःबा तोःन्‍दि वयिगे़रो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युक्‍खु॥ खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुपाःलाम् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍किन्‌खोःसुआङ् आनिगे़ओ थाःसुबान् खिनिॽ आबाङे के़निःसुम् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 34-35 दाउद हाङ्‌ङिङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थाःङ् मे़बेने़न्‍छाङ् खुने़ॽग आबाङे अक्‍खे पाःत्तु,

यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ आन्‍दाङ्‌बान् अक्‍खे मे़त्तु,

‘खे़ने़ॽ के़निङ्‌मिहाॽ मे़नाःन्‍दुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ल थारिक् आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङे़ॽओ॥’

36 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ नु काक्‌इस्राइलस्‍मा हिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् के़भोःन्‍दुम्‍बा ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् दाङ्‌बा नु सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त चोगुआङ् वाॽ के़लॽबान् कुसिङ् निःप्‍माए पोःङ्‌॥”

37 आल्‍ल कन् पाःन् के़घे़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ योःम् पुॽरे़आङ् पत्रुस नु वेॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ सेःन्‍मे़दोसुसि, “फुॽनुसाॽसे, आल्‍ल आनिगे़ थे चोगुम्‍बे़बाबे?”

38 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़रे़क् लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् दाङ्‌बाओ नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लायोलाम् ले़प्‍मि खोःमा फाॽआङ् ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ! हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् पर्धाःम् के़घोःसुम्‍लो॥ 39 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‌माङ्‌हे़क्‍किङ्‌ग खिनिॽ लागि नु खिनिॽ मुॽइदाङ्‌साहाॽरे़ लागि, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्तुसिबा माःङ्‌घा माःङ्‌घाबा के़रे़क् मनाहाॽरे़ लागिरो॥” 40 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ यरिक् पाःन् पाःत्तुर साम्‍दिङ् पिरुसिआङ् “कन् फे़न् याप्‍मिहाॽरे़ मे़घोःसुबा खुम्‍दिङ्‌लाम् से़ःप्‍पासिम्‍मे़ॽओ” मे़त्तुसिर खाहुन् पिरुसिरो॥

41 हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् पाःन्‍जान् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़आङ् बा खे़न् ये़न्‍नो हे़न्‍छिङ् सुम्‍सि (३०००) यारिक् मनाहाॽ खे़ङ्‌हाॽओ मे़योॽसिङ्‌लो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिन् नु सेसे तङ्‌जुम्‍मो, हे़क्‍क्‍याङ् तुवा चोःक्‍मा नु मिःम् साभाङ्‌जा चामाओ* चक्मे़ल्‍लॽए मे़बत्‍छे़रो॥

नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ सेसे तङ्‌जुम्

43 सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ यरिक् मिक्‍सेःन्‍हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुबाल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 44 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ सोसोरिक् मे़युङे़ मे़वये़॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुनिॽ चिगोःक्‌वाहाॽआङ् सोरिक् ओगप् मे़जोगुरो॥ 45 हे़क्‍क्‍याङ् कुभारे़ खुनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ चिगःक्‌वाहाॽ मे़सङ्‌घुर चायोःम्‍बोओ के़वाॽबा मनाहाॽ याङ्‌ङिन् मे़हाःत्तुसिरो॥ 46 खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् थिक्‌याःन्‍धक् माङ्‌हिम्‍मो मे़बेर खुनिॽ हिम् हिम्‍मो मिःम् साभाङ्‌जा मे़जरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़सःत्ते़र खुनिॽ निङ्‌वाॽ त्‍ये़आङ्‌ 47 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुआङ् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ नुःरिक् मे़मे़त्तुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ थिक्‌याःन्‍धक् से़न्‍लप् के़घोःबा मनाहाॽ खुने़ॽओ फोःसुसिर तेॽरुसिरो॥

3

पत्रुसरे़ लाङ्‌सक्‍काःन् नुसुॽ

1 थिक्‌ये़न् ले़न्‍दिक् कुमुक् सुम्‍सिबा तुवा चोःक्‍मा ये़म्‍मो पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् माङ्‌हिम्‍मो पेसि॥ 2 खे़प्‍मो, कुघे़म्‍सिङ् नुःबा मे़प्‍मनाबा लाम्‍धेःप्‍पो, मनाहाॽरे़ सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌धोए कुलाङ् के़सक्‍पा मनाःन् माङ्‌हिम्‍मो तुवा चोःक्‍से़ के़बेःक्‍पाहाॽ याङ् नाःक्‍तुसिर फाॽआङ् थिक्‌याःन्‍धक् मे़बक्‍खु मे़दारुआङ् मे़युक्‍खुर मे़वये़रो॥ 3 खे़ल्‍ले़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् माङ्‌हिम्‍मो पेसिर पत्‍छे़त्‍छिबा निःसुसिआङ् याङ् नाःक्‍तुसिरो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् खुने़ॽले़प्‍माङ् नुःरिक्‍काङ् ओमये़त्‍छि हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ मे़त्तु “आन्‍छिगे़ याप्‍मि ओआमे़त्ते़ॽ॥” 5 खे़ल्‍ले़आङ् थेःन्‍नि खोःसुङ्‌ङिया फाॽआङ् ओमे़त्तुसि॥

6 पत्रुसरे़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ थेआङ् मे़गत्तान्‍लो, कर इङ्‌गाॽ थेःन् कत्तुङ् बाखे़न्‍ने पिने़–नासरतस्‍मा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो खे़ने़ॽ पोगे़ॽआङ् लाङ्‌घेगे़ॽ॥” 7 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ खे़न् लाङ्‌सक्‍पे़ल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् हुक्‍किन् ते़म्‍सुआङ् फोःक्‍खु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाःल्‍ले़ कुलाङ् नु कुलाङ्‌मिक्‍को थुम् लाःसे़आङ् 8 पिच्‍चाक् पिन्‍दे़र तक्‍पे़त् ये़म्‍सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌घेःक्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌ग खे़ङ्‌ग लाङ्‌घेगे़र, पिच्‍चाक् पिन्‍दे़र, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुर पत्रुस हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नाःन्‍नु माङ्‌हिम्‍सिगाङ् पेरो॥ 9 खे़प्‍मोबा काक् मनाहाॽरे़ खे़न् लाङ्‌घेगे़बा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुबा मे़निःसुल्‍ले़ 10 खे़ङ्‌ग माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुघे़म्‍सिङ् नुःबा मे़प्‍मनाबा लाम्‍धेःप्‍पो सदादिङ् चानाःक्‍नु के़युङ्‌बा नु लाङ्‌घेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा मनाःन्‍ने फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥

पत्रुसरे़ माङ्‌हिम्‍मो सुनाइङ् इङ्‌भोःसुॽ

11 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाःल्‍ले़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् ते़म्‍सुसिर माङ्‌हिम्‍मोबा सोलोमनरे़* कुआःम्‍भो मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो वये़॥ खे़प्‍मो मनाहाॽ मे़लोःक्‍ते़र मे़द्‌ये़आङ् खुनिॽ खिरि मे़जुप्‍से़रो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ ओमे़त्तुसिर मे़त्तुसि, “इस्राइलिसे, कन् पाःन्‍नो थेआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ मये़बाबे? थेआङ् कन् मनाःन् आन्‍छिगे़ मुक्‍साम् नु साम्‌योबाल्‍ले़ लाङ्‌गे़घेःक्‍पा चोगुबा फाॽआङ् याप्‍मि ओगे़मे़त्तिबाबे? 13 अब्राहाम, इसहाक नु याकुब हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ वेॽ पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा ये़सुःन् मिमिदिङ् चोगुआङ् वाॽरो॥ खुने़ॽ के़दे़म्‍सुम्‍माङ् हाङ्‌युक्‍पाहाॽरो से़त्‍छे़ हुक्‍के़सुप्‍तुम्॥ सुहाङ्‌गे़म्‍बा पिलातसरे़ खुने़ॽ ले़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुसाङ् खिनिॽ के़नाॽरुम्‍लो॥ 14 खिनिॽ सेसे नु साम्‌योनिबा मनाःल्‍ले़ कुले़क्‌वा मना के़से़प्‍पे़न् ले़रे़म्‌आबिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् के़नाःक्‍तुम्‍लो॥ 15 अक्‍खेलॽरिक् खिनिॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍ले़ कुबुन्‍निन् से़प्‍मा के़बाङ्‌घुम्‍सिम्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुरो॥ खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़न् तोःन्‍दि आनिगे़ वयिगे़रो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुओबा नसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बा मनाःन् के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़बा के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खे़न् ये़सुओबा नसाःन्‍निल्‍ले़ कन् मनाःन् बा खिनिॽ तगिए वेःत्ते़आङ् वाॽरो॥

17 आल्‍ल फुॽनुसाॽसे, खिनिॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ ये़सुःन् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुबा हे़क्‍के खिनिॽग थेआङ् मे़न्‍निए मे़ल्‍ले़ए कन् के़जोगुम्‍बारो फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 18 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ग तुक्‍खे चामाआङ् सिःमाए पोःङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽलाम् पाःत्तुबान् के़रे़बारो॥ 19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍लो खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् दाङ्‌बाओ नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ लायो लासोःत्‍हाॽ माबेःक्‍नि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफु दाङ्‌बालाम् याम्‍साम्‍मो के़धुम्‍बा पोःङ्‌मा ये़म् तानिरो॥ 20 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ तगिसा सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ याम्‍मो के़बाङ्‌घि के़बिरिॽरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तगिनुसाए कुसेसे माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा कुइसिःक् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ याम्‍मो कुसङ् मे़न्‍जोःक्‍के थारिक् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वाॽमा पोःङ् फाॽआङ् पाःत्तुआङ् वाॽ॥ 22 मोसारे़आङ् माङ्‌धुक्‍नाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ,

‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हे़क्‍तङ्‌बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌खिनिॽ फुॽनुसाॽलाम् फोःक्‍खुॽरो॥

कुबाःन्‍निन् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍ल पोःङ्‌लो॥

23 खे़न् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़ल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽ

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽलाम् मे़से़न्‍नाङ् मे़मे़क्‍लो॥’

24 हे़क्‍क्‍याङ् सामुए़ल्‍लाङ्धो याङ्‌सिबा काक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ हाबा कन् ये़न्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मे़बाःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ पाधे़बाहाॽनु चोगुबा माङ्‌हुप्‍पिन् खिनिॽआङ् के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खुने़ॽ अब्राहाम्‍मिन्‌अक्‍खे मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽ के़मुॽइदाङ्‌सालाम्‍मे इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् सुवाङ्‌गे़न्‌सयङ्‌हाॽरे़ मुॽइसाम् मे़घोःसुॽरो॥’ 26 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍कोलाम् नुःक्‍मासिआङ् मुॽइसाम् पिमासि फाॽआङ् खुने़ॽ आबाङे कुसेवारोबान् काक्‍नु तगि खिनिॽ इस्राइलिहाॽरो पाङ्‌घुआङ् वाॽरो॥”

4

पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् यहुदि ये़जुम्‍भो तगि

1 पत्रुस नु युहुन्‍नारे़ मनाहाॽ इङ्‌भोःसे़त्‍छुर यागे़त्‍छिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ, माङ्‌हिम् के़गोःबा थक्‍सुबाहाॽरे़ खुनिॽ थक्‍तुम्‍बा नु कुभा सदुकिहाॽ* खे़प्‍मो मे़द्‌ये़रो॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सुःन् कुसिःमे़न्‍लाम्‌याम्‍मो हिङे़बा हे़क्‍केए वेॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़न् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् वाॽ फाॽआङ् पाःन् इङ्‌भोःसे़त्‍छुबा मे़घे़प्‍सुबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ साॽरिक् सिक्‍चिगे़ लॽरे़, 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् मे़दे़म्‍सुसि हे़क्‍क्‍याङ् खादामे़ पेबाल्‍ले़* चोगुल्‍ले़ नाम्‍दाःत्ताःत् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुसि॥ 4 कर खे़न् पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बाहाॽओ यरिक् मनाहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगु॥ नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ मे़बोःरे़आङ् ये़म्‍बित्‍छाहाॽरक्‌हे़न्‍छिङ् ङासि (५०००) यारिक् मे़गे़रे़रो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ, यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ यरुसले़म्‍मो चुम्‍लुङ् मे़जोगे़॥ 6 खे़प्‍मोआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा हन्‍नास, हे़क्‍क्‍याङ् कैयाफास, युहुन्‍ना, अले़क्‍जे़न्‍दर हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌ङो के़वाॽबा वेॽ मनाहाॽआङ् मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ युहुन्‍ना नु पत्रुसे़न् खुनिॽ तगि मे़दारुसिआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुसिर सेःन्‍मे़दोसुसि, “आत्तिन् मुक्‍साम्‍लाम् इग्र हाःत्‍ले़ कुयुक्‍को अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् के़जोगे़त्‍छुबाबे?”

8 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “मनाहाॽरे़ खुनिॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबासे, 9 आइन् आन्‍छिगे़ कन् लाङ्‌सक्‍पा मनाःन् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़छुगे़आङ् वेःत्ते़बा नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ लागि खिनिॽ तगाङ् सेःन्‍दोःसे़ याप्‍मि के़दारिबाने़ फाॽग्र, 10 आल्‍ल खिनिॽ नु वेॽ इस्राइलबा काक् मनाहाॽरे़ कन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ, नासरतस्‍मा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमुक्‍साम्‍लाम् कन् मनाःन् खिनिॽ तगि वेःत्ते़आङ् ये़प्लो॥ ये़सुःङ्‌ग खिनिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा से़प्‍मा के़बाङ्‌घुम्‍सिम्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽग कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुआङ् फोःक्‍खुरो॥ 11 खुने़ॽ कुमे़न्‍नो साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक्‌पाःत्तुआङ् वाॽ,

‘खिनिॽ लुङ् के़गाम्‍बाहाॽरे़ के़नाॽरुम्‍बा लुङ्‌ङिन् खुने़ॽएरो,

कर आल्‍लो मालुङ् पोःक्‍खे़रो॥’*

12 ये़सुलाम्‍लक् से़न्‍लप् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ से़न्‍लप् याप्‍मि के़बिबा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो वेॽ हाःत्ताङ् होःप्‍लो॥”

13 आल्‍ल यहुदि ये़जुम्‍भोबा पासिङ्‌पादाङ्‌लाहाॽरे़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् साप्‍ला मे़न्‍निःप्‍मना मे़न्‍जोबा वये़त्‍छिसाङ्‌खुन्‍छिॽ आःन्‍छिङ्‌मान् मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् मनाहाॽ ये़सुःन्‍नु वये़त्‍छिबा निङ्‌वाॽ मे़घोःसु॥ 14 कर खे़न् के़वेःप्‍पा मनाःन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽनुए ये़बे़बा मे़निःसुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् ये़जुम्‍भोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुसि हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् पाःन् मे़धक्‍ते़रो, 16 “आल्‍ल कन् मनाहाॽ थे मे़प्‍मासिबे? कङ्‌हाॽरे़ग निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुबान् यरुसले़म के़युङ्‌बा काक् मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् मे़वाॽ॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽआङ् कन् मे़ःन् फाॽआङ् पाःप्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 17 कर कन् पाःन्‍निन् मनाहाॽओ मे़से़ने़न्‍ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ आल्‍लआङ्धो ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ हुॽमा ले़रे़छे़ॽ फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिमासि पोःङ्‌लो॥”

18 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो मे़उःत्तुसिआङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा इग्र हुॽमा ले़रे़से़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् मे़बिरुसिरो॥

19 कर पत्रुस नु युहुन्‍नारे़ नोगप् पिरुसि, “आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍बान् खे़म्‍मा नुःबाबि, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबान् खे़म्‍मा नुःबाबि? खिनिॽए निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 20 कर आन्‍छिगे़ ये़सुरे़ चोगुबा पाःन् निःसुसिगे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍सुसिगे़बा पाःन्‍हाॽ मे़म्‍बाःत्ते वाॽमा मे़सुक्‍सुगे़न्‍लो॥”

21 आल्‍ल काक् मनाहाॽरे़ खे़प्‍मो पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍किन् मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् मे़बिरुर कुनारा मे़भोःसुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् खुम्‍दिङ् पिमासि फाॽआङ्‌आप्‍तिक्‌कुःप्‍मा लाम् खोःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःक्‌युमिबाहाॽ याम्‍मो यङ्‌मा मे़से़रुसिआङ् मे़बाङ्‌घु मे़देःसुसि॥ 22 अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍लाम् के़वेःप्‍पा मनाःन् तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) के़गे़प्‍पा वये़॥ खे़ङ्‌ग सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्धोए लाङ्‌मे़ङ्‌घेःक्‍मनाबा वये़रो॥

नसानिबाहाॽरे़ आःन्‍छिङ्‌मा खोःमा फाॽआङ् तुवा मे़जोगुॽ

23 हे़क्‍केलॽरिक् मे़ले़रुसिआङ् पत्रुस नु युहुन्‍नाःन्‌वेॽस्‍मा नसानिबाहाॽ तुम्‍से़ पेसि हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़मे़त्तुसिबा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍खे़त्‍छुरो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् थिक्‍हुप् नु थिक्‍मुरा मे़बोःक्‍खे़आङ् अक्‍खेलॽरिक् तुवा मे़जोगे़, “आनिगे़ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बाए, खे़ने़ॽग ताङ्‌साक्‍पे़न्‌, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्, वाहङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़जोगुसिबारो॥ 25 उन्‍छेःन् खे़ने़ॽग आनिगे़ ताक्‍थे़बा दाउदरे़ कुमुराओलाम् खे़ने़ॽ के़सेवारोबाल्‍ले़ कुमे़न्‍नो सेसेमाङ्‌लाम् अक्‍खे के़बाःत्तुरो–

‘थेआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍किन् आदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्पे?

हे़क्‍क्‍याङ् थेआङ् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ हने़बा निङ्‌सेःक् मे़जोगुबे?

26 हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽ नु सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌ङाङ्

दाङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़जुम्‍लो॥’

27 से़क्‍खाए बा खे़न् पाःन्‍निन् कन् ये़क्‌यक्‍को के़रे़आङ् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़रोद* हाङ्‌ङिन्, सुहाङ्‌गे़म्‍बा पन्‍तियस पिलातस, थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ नु इस्राइलिहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़निङ्‌सेःक्‍को के़सेगुबा सेसे के़सेवारोबा ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ कन् ये़क्‌यक्‍को मे़जुप्‍से़आङ् मे़वाॽरो॥ 28 खे़ने़ॽ के़निङ्‌सेःक् पोःङ्‌नि फाॽआङ् तगिसा के़मुक्‍साम् नु के़निङ्‌वाॽरे़ के़इःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़जोगुरो॥ 29 दाङ्‌बे, आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽरे़ यङ्‌मा मे़से़रिगे़बान्‌निङ्‌वाॽ इःत्ते़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् के़सेवारोबाहाॽ पेलिगे़न् के़बाःन्‍जाक्‍किन् हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् पाःप्‍मा याप्‍मि के़धुम्‍बा आजोगे़ॽओ॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् सेसे के़सेवारोबा ये़सुरे़ कुमुक्‍साम्‍लाम् मनाहाॽ मे़वेःत्‍नि, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ पोःङ्‌नि फाॽआङ् के़हुक्‍किन् सन्‍छे़ॽओ॥”

31 खे़ङ्‌हाॽरे़ तुवा मे़जोगु मे़सुरुल्‍ले़ मे़जुप्‍से़आङ् मे़वये़बा ते़न्‍निन् लुप्‍लि थाङे़बा हे़क्‍के साॽरिक् यक्‍खे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ काक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुसिआङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् मे़ङ्‌गिए मे़बारे़रो॥

नसानिबाहाॽ तुक्‍खे-लाक्‍खेओ ओमे़मे़त्‍छिङ्‌

32 आल्‍ल नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ थिक् निङ्‌वाॽ थिक् मुरा मे़बोःक्‍खे़आङ् खुनिॽ मे़गत्तुबाःन्‌इङ्‌गाॽइन् मे़ल्‍लॽए के़रे़क्‍ले़ थिक् निङ्‌वाॽ थिक् हुप्‍पो मे़याङुरो॥ 33 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ पयम् मुक्‍साम्‍नु ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा पाःन्‍हाॽरे़न् तोःन्‍दि मे़बिरुआङ् खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ्‌वागे़न् मुॽइसाम् थाःसु पिरुसिरो॥ 34-35 खुनिॽ लुम्‍मो चायोःम्‍बोओ के़वाॽबा मनाहाॽ मे़होःप्‍ते़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभारे़ मे़गत्तुबा याङ्‌साकुन्‍धे, हिम्‍धाःङ्, लाजेॽ सिङ्‌बुङ्‌हाॽ मे़सङ्‌घुआङ्‌खे़न् याङ्‌ङिन् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो मे़दारु, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ चायोःम्‍बो कुइसिःक् मे़हाःत्तुसिरो॥ 36-37 हे़क्‍के के़जोःक्‍पाओ युसुफ मिङ् के़वाःप्‍पा ले़बि थाःक्‍कोबा सैप्रस वागप्‍खाम्‍मो सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाधिक् वये़॥ खुने़ॽ कत्तुबा प्‍याङ्‌सिःन् सङ्‌घुआङ् याङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो तारुरो॥ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुने़ॽ बरनाबास मिङ्‌मे़लोःक्‍खु (खे़न् फाॽइन् हाङ्‌हाङ् के़जोःक्‍पा साः पोःङ्‌लो)॥

5

हननिया नु सफिरा

1 कर खे़प्‍मो हननिया मे़प्‍मनाबा ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमेःत् सफिराःन्‍नु खुन्‍छिॽ लक्‍कोबा कुभा लाजेॽधिक् सङ्‌घे़त्‍छुआङ्‌ 2 कुभा याङ्‌ङिन् कुमेःत्तिल्‍ले़ निःसुर चिक्‍खुलारु हे़क्‍क्‍याङ् कुभा याङ्‌ङिन् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो तारुरो॥

3 कर पत्रुसरे़ सेःन्‍दोसु, “हननियाए, खे़ने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिन् इङ्‌ले़क्‍मा फाॽआङ् के़निङ्‌वाॽइन्‌थेआङ्‌ने़ माफे़न्‍साम्‍मिन् थिम्‍मा के़बाङ्‌घुबाबे? थेआङ् खे़ने़ॽ कुभा याङ्‌ङिन् के़लारुआङ् काक् याङ् के़बिबा के़लाम्‍सिङ्‌बाबे? 4 कङ्‌ग मे़न्‍छङ्‌ङे वये़साङ् खे़ने़ॽइन्‍नेसे़ वये़बा! आल्‍लो के़सङ्‌घुआङ्‌साङ् बा के़हुक्‍कोएसा याङ्‌ङिन् वाॽबा! अक्‍खेलॽरिक् थेआङ् खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽओ ताप्‍फे़ःम्‍बा के़इःत्तुबाबे? खे़ने़ॽग मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिःन्‍लक् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् इङ्‌गे़ले़क्‍तुआङ्‌वाॽरो॥”

5 हे़क्‍क्‍याङ् हननियारे़ कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुनुमे़ःन्‍ने हर्गुप्सा चोःन्‍दे़आङ् कुसक्‍मा पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो खे़न् के़घे़म्‍बा काक् मनाहाॽ साॽरिक् मे़गिसे़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुभा थाङ्‌बे़न्‍हाॽरे़ चे तेःत्तिल्‍ले़ मे़गित्तु हे़क्‍क्‍याङ् लाःक्‍कात् मे़देॽरुआङ् मे़लुप्‍तुरो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् कुमुक् सुम्‍सि एगाङ् हननियारे़ कुमेःत्तिन् कुये़म्‍बाॽइन् थे़मा पोःक्‍खे़ के़लॽबा थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए खे़प्‍मो त्‍ये़रो॥ 8 पत्रुसरे़ खे़न् सेःन्‍दोसु, “हननियारे़ कुलाजेन् सङ्‌घुआङ् खोःसुबा कुमे़ल्‍लुङ् याङ् बा कम्‍म्‍याक्‍लक्पि?”

हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़आङ् नोगप् पिरु, “ओरो! कुमे़ल्‍लुङ् याङ्‌ग बा खे़म्म्‍याक्‍लक्‍लो॥”

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खे़न् मे़त्तु, “आक्‍खेलॽरिक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् साॽमा फाॽआङ् खिन्‍छिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़दङ्‌घे़त्‍छुबे? खे़प्‍से़ॽओ, खे़ने़ॽ के़गाप्‍पोबे़न् के़लुप्‍पाहाॽ खा लाम्‍धेःप्‍पो मे़गे़त्‍लरक् मे़बत्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़धक्‍किन्‍नाङ् मे़बक्‍खुआङ् मे़देॽरुरो॥”

10 खिमो पत्रुसरे़ कुलाङ्‌जक्‍पो खे़न् हर्गुप्सा चोःन्‍दे़आङ् कुसक्‍मा पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थाङ्‌बे़न्‍हाॽ सिगाङ् मे़लाःसे़ल्‍ले़ खे़न् स्‍ये़बा मे़निःसु, हे़क्‍क्‍याङ् मे़बक्‍खु मे़देॽरुआङ् कुये़म्‍बाॽइल्‍ले़ कुबेसाङ् मे़लुप्‍तुरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पाःन् के़घे़म्‍बा मनाहाॽ नु सेसेहुप्‍लक्‍कोबा मनाहाॽ साॽरिक् मे़गिसे़रो॥

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् मे़जोगुॽ

12 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ यरिक् मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मनालुम्‍मो मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ ए़त्‍ले़ङ् सोलोमनरे़ कुआःम्‍भोओ सोसोरिक् मे़वये़रो॥ 13 नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽनु तङ्‌सिङ्‌मा फाॽआङ् आःन्‍छिङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍तुन्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुसिरो॥ 14 हे़क्‍केसाङ् दाङ्‌बान् नसाःन् के़जोःक्‍पा मे़न्‍छुमाॽ नु ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ आल्‍लसाङ् यरिक् मे़योॽसिङ्‌ल मे़बेरो॥ 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़न् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पत्रुसे़न् खे़प्‍मोलाम् पेःक्‍किल्‍ले़ कुसाम्‍म्रिःप्‍पे़न् के़दुक्‍पा सम्‍दाङ् चुक्‍काङ् मे़वेःत्‍ल फाॽआङ् मनाहाॽरे़ के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ लाम्‍लाम्‍मो खुनिॽ ने़त्‍नाओ मे़ने़स्‍सुसिरो॥ 16 यरुसले़म खिरिबा पाङ्‌जुम्‍लाम्‍माङ् खे़प्‍मो मनाहाॽ मे़जुप्‍से़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिबाहाॽ खे़प्‍मो मे़दारुसि, हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़वेःत्ते़रो॥

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिॽ

17 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा नु सदुकि लक्‍कोबा खुने़ॽ कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ साॽरिक् नामे़हे़त्तुसि॥ 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ मे़दे़म्‍सुसिआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुसि॥ 19 कर से़न्‍दिक् दाङ्‌बाल्‍ले़ पाङ्‌घुबा माङ्‌लाइङ्‌बे़न् त्‍ये़आङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दुबिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् लाःक्‍कात् लःत्तुसिआङ् मे़त्तुसि, 20 “माङ्‌हिम्‍मो पेगे़म्‍मे़ॽआङ् कन् कुसङ् हिङ्‌मन्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा काक् पाःन्‍निन् मनाहाॽ इङ्‌भन् चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥” 21 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् तानाम्‍सा माङ्‌हिम्‍मो मे़लाःसे़आङ् मनाहाॽ हुॽमा मे़हेःक्‍तुसिरो॥

बा खे़न् ये़म्‍मो मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ यहुदि ये़जुम्‍भो नु काक् इस्राइलस्‍मा तुम्‍भाक्‍साहाॽरे़न् चुम्‍लुङ् मे़जोगुआङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् तारे़से़ॽ फाॽआङ् पुङ्‌लाइङ्‌बान् इङ्‌घङ् मे़हाक्‍तुरो॥ 22 कर थक्‍सुबाहाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़गे़रे़ल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ खे़प्‍मो मे़होःप्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़बेआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, 23 “आनिगे़ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़रिगे़ल्‍ले़ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌नुःरिक्‍काङ् ए़त्‍छिङ्‌ङाङ् पत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍सुबाहाॽआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌मे़गोःसुर मे़ये़बे़रो, कर आनिगे़ लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हम्‍नाःल्‍ले़ खे़प्‍मो हाःत्ताङ् मे़यागे़न्‍लो॥”

24 माङ्‌हिम् के़गोःबा थक्‍तुम्‍बान् नु तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् आल्‍ल थे पोःङ्‌बाबे फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हःन्‍दा ले़क्‍ते़रो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो कुभा मनाधिक् फे़रे़आङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़साक्‍तुम्‍सिम्‍बा मनाहाॽरे़ग ना माङ्‌हिम्‍मोने़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ मनाहाॽ मे़हुॽरुसिर मे़याक्‍लो॥” 26 खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽ तेॽरुसिआङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ थेआङ् मे़म्‍मे़त्‍छिङ्‌ङे ये़जुम्‍भोओ तारुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मनाहाॽरे़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ आम्‍ले़प् आम्‍से़त् फाॽआङ् मे़गिसे़रो॥ 27 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ ये़जुम्‍भो तगि मे़ये़प्‍सुसिआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, 28 “आनिगे़ग ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ मनाहाॽ थेआङ् मे़हुॽरे़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिआसिगे़आङ् वये़, कर खिनिॽग यरुसले़म्‍मो खिनिॽ निसाम्‍मिल्‍ले़ के़धिम्‍सुम्‍माङ् कन् मनाःल्‍ले़ कुसिःमे़ल्‍ले़ आप्‍तिक्‍किन् याप्‍मि कुःप्‍मा के़गोःत्तिआङ्‌के़वयिॽरो!”

29 कर पत्रुस नु वेॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग खिनिॽ मनाहाॽरे़ पाःन्‍निन् खे़म्‍मानुःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन्‍ने़ खे़म्‍मा पोःङ्‌लो॥ 30 खिनिॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःम्‍मा से़प्‍मा के़बाङ्‌घुम्‍सिम्‍बा ये़सुःन् आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् चोगुरो॥ 31 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽग लाम्‍लोःबा नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा पोःङ्‌से़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युक्‍खुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इस्राइलस्‍मा मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोलाम् हिम्‍मा नु लायोलाम् ले़प्‍मि खोःमा सुये़म् मे़घोःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निल्‍ले़न् तोःन्‍दिःङ्‌ग आनिगे़ वयिगे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाहाॽ पिरुसिबा सेसेमाङ्‌ङिन्‍नाङ्‌तोःन्‍दि वाॽरो॥”

33 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् ये़जुम्‍भोओ के़वाॽबा मनाहाॽरे़ साॽरिक् खुनिॽ साक्‍के़न् पोगे़आङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ से़प्‍मासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ 34 कर खे़प्‍मो साम्‌योथिम्‍साम्‍बा नु काक् मनाहाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा गमालियल मे़प्‍मनाबा फरिसिःन् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् खे़न् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ सप्‍फाधिक् लाःक्‍कात् पाङ्‌घुसि॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वेॽ यहुदि ये़जुम्‍भोबाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, “इस्राइलस्‍मा मनासे, कन् मनाहाॽ थे़मा मे़प्‍मासि खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽबे? सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! 36 कुभा तङ्‌बे तगि थियादस मे़प्‍मनाबे़न् त्‍ये़आङ् वये़॥ खुने़ॽग रोमि हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ हाङ्‌बिफ्‍युङ् चोःक्‍मा फाॽआङ् इङ्‌गाॽएःक् लॽरे़आङ् वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुभा कुगिप् लिसि (४००) मनाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ मे़दिम्‍दु, कर कुभा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़से़रुआङ् खुने़ॽ के़दिम्‍बा मनाहाॽ काक् मे़से़ःरे़आङ् मे़नुबे़ मे़बेरो॥ 37 याङ्‌सि पयम् याम्‍नाःत्‍निःत्तो गालिलस्‍मा यहुदा मे़प्‍मनाबे़न् त्‍ये़आङ् कुभा मनाहाॽनु तङ्‌सिङ्‌ङाङ् हाङ्‌बिफ्‍युङ् चोगुरो, कर खुने़ॽआङ् मे़से़रु हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़दिम्‍बाहाॽआङ् मे़से़ःरे़ मे़बेरो॥ 38 कन् मनाहाॽ मे़सुसे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ ले़रे़म्‍दे़ःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ सुजा पिनिङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌हाॽरे़ मे़हुॽरुसिबा मे़जोगुसिबा पाःन्‍निन् मनालाम्ने़ फाॽग्र कन् मनाहाॽ मे़नुप् मे़बेःक्‍लो॥ 39 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्ने़ फाॽग्र खिनिॽ कन् मनाहाॽ अप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍सिम्‍मिन्‍लो, कर याङ्‌ना खिनिॽने़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोगिबा कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥”

40 खुने़ॽ कुबाःन्‍निन् ये़जुम्‍भोबा मनाहाॽ खे़म्‍मा मे़दे़न्‍दे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ मे़उःत्तुसिआङ् ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुसिर आल्‍ल कन् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा हुॽमा के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍लो फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् मे़बिरुसिआङ् मे़ले़रुसिरो॥

41 हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ ये़जुम्‍भोलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बेआङ् आनिगे़ग ये़सुरे़ कुमना पोःक्‍खिगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ तुक्‍खे चामा लाॽरिगे़ फाॽआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़रो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌याःन्‍धक् खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌हिम्‍मो नु हिम्हिम् मे़बेआङ् ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् कन् सुनाइङ्‌ङिन् चक्‍मे़ल्‍लॽए मे़हुॽरुसिर इङ्‌भन् मे़जोगुरो॥

6

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ कुभाॽ के़बिबा नुसि मनाहाॽ मे़सेगे़

1 आल्‍ल खे़न् ये़म्‍मो हुॽसाम्‍बाहाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए मे़बोःरे़र मे़बेःल्‍ले़ ग्रिक के़बाःप्‍पा यहुदिहाॽ नु हिब्रु के़बाःप्‍पा यहुदिहाॽओ खे़माॽ पोगे़रो॥ ग्रिक के़बाःप्‍पा यहुदिहाॽरे़ आनिगे़ मेमेदुमाहाॽ थिक्‌याःन्‍धक्‍पा चामा थुङ्‌मा मे़हासुबाओ नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् मे़न्‍जोगुसिन् फाॽआङ् लुङ्‌मे़हाःत्तुसिरो॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ थिक्-ने़त् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ यरुसले़मस्‍मा नसानिबाहाॽ मे़उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “फुॽनुसाॽसे, आनिगे़ग निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌भन् चोःक्‍मा नु हुॽमासि ले़प्‍माआङ् चामा थुङ्‌मारे़ तङ्‌गाम् चोःक्‍मा मे़लाॽरिगे़न्‍लो॥ 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मोलाम् नुसि मिङ्‌सोदाङ्‌बा फाॽआङ् के़इङ्‌बा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुसिबा नु सिक्‍कुम्‍दिङ्‌निङ्‌वाॽरे़ कुधिम् के़बोःङ्‌बा मनाहाॽ सेगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽ आनिगे़ कन् लक्‍पे़न्‍हाॽ हुक्‍सुप्‍तुम्‍सिम्‍बे़आङ्‌ 4 चक्‍मे़ल्‍लॽए तुवा चोःक्‍मा नु निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌भन् चोःक्‍माओ नु हुॽमाओ ये़म् पिरुम्‍बे़ॽरो॥” 5 सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा कन् पाःन्‍निल्‍ले़ काक् नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ तासुरो हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुसिबा नु नसाःन्‍निल्‍ले़ कुधिम् के़बोःङ्‌बा स्‍तिफनस, हे़क्‍क्‍याङ् फिलिप, प्रखुरस, निकानोर, तिमोन, पर्मिनास, नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लाम् यहुदि साम्‌योओ के़दाःबा एन्‍तिओकस्‍मा नसानिबा निकोलसे़न्‌मे़सेगुसिआङ् 6 खे़ङ्‌हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो मे़दारुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् मे़ने़स्‍सु मे़बिरुसिर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइसाम् मे़घोःसुनि फाॽआङ् तुवा मे़जोगुरो

7 निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् चक्‍मे़ल्‍लॽए मे़से़ःसुर मे़देॽरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म्‍मो हुॽसाम्‍बाहाॽ यरिक् मे़बोःक्‍खे़र मे़बेआङ् यरिक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़आङ् कन् नसाःन्‍निन् ते़न्‍दिङ् मे़जोगुरो॥

स्‍तिफनसे़न् मे़दे़म्‍सुॽ

8 आल्‍ल कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम् नु कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़दिम्‍बा स्‍तिफनसे़ल्‍ले़ मनालुम्‍मो निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ नु मिक्‍सेःन्‍हाॽ चोगुरो॥ 9 कर “चोःक्‌युम्‍भोसाबाहाॽरे़न्* चुम्‍लुङ्‌हिम्” मे़प्‍मनाबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो के़याक्‍पा कुभा मनाहाॽ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोगे़॥ खे़ङ्‌हाॽ साइरेनि नु अले़क्‍जे़न्‍द्रिया ये़क्‌यक्, हे़क्‍क्‍याङ् सिलिसिया नु एसिया ते़ङ्‌गप्‍स्‍मा यहुदि मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ स्‍तिफनसनु पाःन् थक्‍मा मे़हेःक्‍तु, 10 कर सेसेमाङ्‌लाम् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽओ स्‍तिफनसे़न् पारे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ पाःन्‍धङ्‌ङो नाःम्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ स्‍वाःत्ताङ् मनाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् पाःप्‍मा मे़हुसुसिरो, “आनिगे़ग कल्‍ले़ मोसा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पारे़बा खे़प्‍सुम्‍बे़रो॥”

12 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु वेॽ मनाहाॽ मे़भोःक्‍खुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़द्‌ये़आङ् स्‍तिफनसे़न् मे़दे़म्‍सुआङ् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ ये़जुम्‍भोओ मे़देॽरुरो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् फोत्‍याबा तोःन्‍दि पिसे़ मे़दारुसिबाहाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ग आप्‍फाल्‍ले़साङ् कन् सेसेमाङ्‌हिम् नु आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पारे़बारक् खे़प्‍सुम्‍बे़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् कल्‍ले़ग, नासरतस्‍मा ये़सुरे़ कन् माङ्‌हिम्‍मिन् यस्‍सुआङ् मोसारे़ आबिरे़ आयुसे़बा साक्‍थिम्‍हाॽ, चोःक्‍थिम्‍हाॽ के़रे़क् ले़क्‍खु आबिरे़रो लॽरिक् पाःत्तुरो॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुम्‍लुङ्‌ङो के़युङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ अदक्‍तक्‍काङ् ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ कुनाराःङ्‌ग माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़न् हे़क्‍के ओःत्ते़बा मे़निःसुरो॥

7

स्‍तिफनसे़ल्‍ले़ उवा चोगुॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ स्‍तिफनसे़न् सेःन्‍दोसु, “कन् आप्‍तिक्‍हाॽ से़क्‍खाएबि?” 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ नोगप् पिरुसि, “पाःसे, फुॽनुसाॽसे, आघे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! आनिॽ सुधे़बा अब्राहाम्‍मिन् हारान ये़क्‌यक्‍को पेःक्‍माआङ् युङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि खुने़ॽ मे़सोपोतामिया ते़ङ्‌गप्‍पो वये़ल्‍ले़ए मिमिदिङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् खुने़ॽओ ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ्‌ 3 अक्‍खे मे़त्तुरो, ‘कन् लाजेॽ नु के़गाॽइ सोॽधोःक्‍हाॽ ले़रे़ध्‍ये़से़ॽआङ् खे़ने़ॽ ओसेःन्‍धाक्‍ने़बा लाजेॽओ पेगे़ॽओ॥’ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽआङ् काल्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ लाजेॽलाम् लःन्‍दे़आङ् हाराःन्‍नो पेआङ् युङ्‌सिङ्॥ खे़प्‍मो कुम्‍बा स्‍ये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ खे़न् लाजेॽलाम् तेॽरुआङ् आल्‍लो कप्‍मो आयुङ्‌बा लाजेॽओ तारुरो॥ 5 हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽ कन् लाजेॽओ लाङ्‌भो तोॽमा लाजेॽआङ् मे़बिरुन्‍लो, कर कन् खुने़ॽ नु कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ ताःन्‍दि पिमासि फाॽआङ् माङ्‌हे़क् चोगुरो॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा ये़म्‍मो अब्राहामरे़ कुस्‍साःधिक्‍काङ् होःप्‍ते़रो॥ 6 याङ्‌सि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽ के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ माःङ्‌घाबा वेॽ लाजेॽओ मे़युङ्‌लो॥ खे़प्‍मोबा लाजेॽसाबाहाॽरे़ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुसिआङ् कुगिप् लिसि तङ्‌बे (४००) थारिक् खुनिॽ साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् योःक् मे़जोगुसिॽरो॥ 7 कर के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ योःक्‍पा के़जोःक्‍पा खे़प्‍मोबा लाजेॽसाबाहाॽ इङ्‌गाॽ खुम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ खे़न् लाजेॽओलाम् कन् लाजेॽओ मे़धाङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ सेवा मे़जोःक्‍कारो॥’ 8 हे़क्‍क्‍याङ् अब्राहाम्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे माङ्‌हुप्‍ले़न्‌मिक्‍सेःन् पोःङ्‌ल फाॽआङ् हर्दो हे़क्‍मा* थिम् पिरुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ अब्राहामरे़ इसहाक्‍किन् सावाःन्‍दुआङ् ये़त्‍छि (८) ये़न्‍नो हर्दो हे़गु पिरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् इसहाके़न् याकुबरे़ कुम्‍बारो॥ आनिॽग याकुबरे़ थिक्-ने़त् (१२) कुस्‍साःहाॽरे़ खुनिॽ मुॽइदाङ्‌सासिरो॥

9 कुम्‍भुॽसिरे़ युसुफे़न् साॽरिक् नामे़हे़त्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मिस्रिहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को मे़सङ्‌घुआङ्‌खुने़ॽ योःक्‍पा पोःक्‍खे़, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खुने़ॽनु वये़, 10 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदुक्‍खेवालाम् से़ःप्‍तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ पिरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फारो हाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुर मिस्र लाजेॽ नु कुयाङ्‌साकुन्‍धे सम्‍दाङ् सुहाङ्‌युक्‍पा चोगुरो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् मिस्र लाजेॽ नु कनान लाजेॽओ साॽरिक् यम्‍बा साक् थ्‍ये़आङ् यम्‍बा तुक्‍खेवा नु मिन्‍देॽ पोगे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ चामा थे़माआङ् मे़ङ्‌गत्तुन्‍लो॥ 12 कर याकुबरे़ मिस्रओ यरिक् चा वाॽ के़लॽबा खे़प्‍सुआङ् कुस्‍साःहाॽ चा लाःसे़ पाङ्‌घुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ युसुफलाम् चाःन् मे़इङु कर खुने़ॽ कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते हिम्‍मो मे़नुःक्‍खे़रो॥ 13 हे़क्‍केलॽरिक् मिस्रओ निले़ङ् चा लाःसे़ मे़बेःल्‍ले़ युसुफरे़ कुम्‍भुॽ कुन्‍साॽसि इङ्‌गाॽ युसुफआ फाॽआङ् मे़त्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् फारोहाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् युसुफरे़ कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ कुसिङ् निःत्तुसिरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् युसुफरे़ कुम्‍बा याकुब नु काक् कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ मिस्रओ उःत्तुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् नु-ङा (७५) मे़वये़रो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् याकुब नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ मिस्रओ मे़बे॥ याङ्‌सि खुने़ॽ नु कुस्‍साःहाॽ खे़प्‍मोए मे़स्‍ये़॥ 16 खुनिॽ थक्‍हाॽ सेक्‍केम लाजेॽओ मे़देॽरुआङ् अब्राहामरे़ हामोररे़ कुस्‍साःहाॽलाम् इङुआङ् वये़बा इप्‍पुङ्‌दे़न्‍नो मे़लुप्‍तुसिरो॥

17 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहामनु चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़प्‍मा इःत्ते़ल्‍ले़ मिस्रओ आनिॽ मनाहाॽ यरिक् मे़बोःन्‍दे़र मे़बेरो॥ 18 यरिक् तङ्‌बे एगाङ् खे़प्‍मो वेॽस्‍मा मनाःन् हाङ् पोःक्‍खे़आङ् मिस्रओ हाङ् चोःक्‍मा हेःक्‍तु॥ खे़ल्‍ले़ युसुफरे़ कुयाःम्‍बेओ कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो॥ 19 खे़ल्‍ले़ आनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽ इङ्‌ले़क् मे़त्तुसिर साॽरिक् निङ्‌घुम् चोगुसिआङ् ये़म्‍बित्‍छाॽ अङे़ःक्‌वासाहाॽ मे़सिर फाॽआङ् लाप्‍फु पाङ्‌घुसि॥

20 बा खे़न् ये़म्‍मो मोसाःन् सावाःन्‍छिङ्॥ खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साॽरिक् नुःबा अङे़ःक्‌वा चोगे़॥ खुने़ॽ हिम्‍मो ला सुम्‍सि थारिक् कुम्‍बा कुम्‍मासिरे़ चिक्‍खे़छुआङ् कत्ते़छुरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हिम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुआङ् वहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ मे़ने़स्‍सुल्‍ले़ खे़प्‍मो फारोहाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः हाङ्‌सामाल्‍ले़ खोःसुआङ् कुस्‍साः चोगुआङ् कत्तुरो॥ 22 हे़क्‍केलॽरिक् मिस्रओ के़वाॽबा के़रे़क् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ निसाम्‍हाॽ खुने़ॽ मे़हुॽरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थाङ्‌बे़न् के़रे़आङ् खुने़ॽ पाःन्‍नो नु याःम्‍बक्‍को मुक्‍के़गुबा पोःक्‍खे़रो॥

23 हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन् तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) के़रे़ल्‍ले़ कुगाॽइ इस्राइलिहाॽ तुम्‍से़ पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् मिस्रिधिक्‍ले़ थिक् इस्राइलिःन् निङ्‌घुम् मे़त्तुबा निःसु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् नाङ्‌मा फाॽआङ् पेआङ् खे़न् मिस्रिःन् हिप्‍तु से़रुरो॥ 25 खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुमना इस्राइलिहाॽ खुनिॽ योःक्‍पा हिङ्‌मन्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भो पिमासि फाॽआङ् खुने़ॽ पाङ्‌घुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तुर के़लॽबा इःत्तुआङ् वये़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् ने़प्‍फु इस्राइलिहाॽ चुङे़त्‍छिर यागे़त्‍छिबा निःसुसिआङ् नादङ् चोःक्‍मासि फाॽआङ् पेआङ् मे़त्तुसि, ‘तेःङ्‌बासे, खिन्‍छिॽग फुॽनुसाॽ के़धाप्‍सि! थेआङ् के़जुङ्‌सिबाबे?’

27 कर खे़न् निङ्‌घुम् के़मे़प्‍पे़ल्‍ले़ मोसाःन् थिक्‍ले़प्‍माङ् चन्‍दुर सेःन्‍दोसु, ‘खे़ने़ॽ हाःत्‍ले़ आनिगे़ सम्‍दाङ् हाङ् के़जोःक्‍पा नु खासे़न्‍लोःम्‍बा के़जोगे़आङ् के़वाॽबे? 28 खे़ने़ॽ मिःप्‍मा मिस्रिःन् के़से़रुबा हे़क्‍के इङ्‌गाॽआङ् के़से़त्ताबाबि?’ 29 कन् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् मोसारे़ इङ्‌गाॽ मिस्रिःन् से़रुङ्‌बा पाःन्‍निन्‍नाङ् वेॽ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुबिला लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुर किःसे़आङ् मिस्रलाम् मिद्यान लाजेॽओ खे़त्‍छिङ् पेआङ् खे़प्‍मोए वाॽमा हेःक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोए मेःक्‍खिम् चोगुआङ् ने़प्‍फु कुस्‍साःआङ् पोःक्‍खे़त्‍छिरो॥

30 तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) एगाङ् सिनाइ कोःक्‍माल्‍ले़ कुबेसाङ् एक्‍सादे़न्‍नोबा मि के़दिःप्‍पा पोःक्‍लाओ माङ्‌लाइङ्‌बान् मोसारो थाःन्‍छिङ्‌लो॥ 31 मोसारे़ कुनिङ्‌वाॽ मये़आङ् थेःन्‍ने़बे? फाॽआङ् कुबेसाङ् पेरो॥ कर खे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुइक्‍लाःन् खे़प्‍सु– 32 ‘इङ्‌गाॽ के़सुधे़बा अब्राहाम, इसहाक नु याकुबरे़ सेवा मे़जोगाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आ॥’ मोसाःन् कुगिःमाल्‍ले़ यक्‍खे़आङ् खे़न् मि के़दिःप्‍पा पोःक्‍लाःन् ओमे़प्‍मा आःन्‍छिङ् मे़जोगुन्‍लो॥

33 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तु, ‘खे़ने़ॽ के़लाङ्‌सुःप्‍हाॽ फे़न्‍दे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़ये़प्‍पा दे़न्‍निन् सेसे चोःक्॥’ 34 इङ्‌गाॽ आमनाहाॽ मिस्रओ निङ्‌घुम्‍मो मे़वाॽबा निःसुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खुनिॽ मेरिङ्‌ङिन्‌खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इस्राइलिहाॽ खुनिॽ योःक्‍पा हिङ्‌मन्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भो पिसे़ इङ्‌गाॽ याङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ आल्‍ल याङ्‌ना मिस्र लाजेॽओ खुनिॽ कुभाॽ पिसे़ नुःक्‍ने़ॽरो॥

35 बा कन् मोसाःन् इस्राइलिहाॽरे़ ‘खे़ने़ॽ आनिगे़ सम्‍दाङ् हाःत्‍ले़ हाङ् नु खासे़न्‍लोःम्‍बा के़सेगे़आङ् के़वाॽबे?’ मे़मे़त्तुर मे़नाॽरुआङ् मे़वये़, कर पोःक्‍लाओ ओसेःन्‍गे़धाक्‍सिङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍लोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽए हाङ् के़जोःक्‍पा नु ताङ्‌गे़से़ःप्‍पा चोगुआङ् पाङ्‌घुरो॥ 36 मोसारे़ए इस्राइलिहाॽ मिस्रलाम् लाःक्‍कात् लःत्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् मिस्रओ, हे़ःत्ताङ्‌बा वाहङ्‌ङो नु तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) थारिक् एःक्‍सादे़न्‍नो यरिक् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुरो॥

37 कन् मोसारे़ इस्राइलिहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हे़क्‍तङ्‌बाए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा खिनिॽ आबाङे मनालाम् खिनिॽओ पाङ्‌घुॽरो॥’ 38 इस्राइलिहाॽ एःक्‍सादे़न्‍नो मे़जुप्‍से़ल्‍ले़ मोसाःन् खे़ङ्‌हाॽनु वये़, सिनाइ कोःक्‍माओ माङ्‌लाइङ्‌बान् खुने़ॽनु पारे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खुने़ॽ खोःसु, हे़क्‍क्‍याङ्‌आनिॽ सुधे़बाहाॽ पिरुसिआङ् आनिॽ आघोःसुम्‍माङ्‌आवाॽरो॥

39 कर आनिॽ सुधे़बाहाॽरे़ खुने़ॽ कुबाःन्‍निन् ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा मे़नाॽरुआङ् मोसाःन्‍नाङ् मे़नाॽरु, हे़क्‍क्‍याङ् मिस्रओ नुःङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ 40 हे़क्‍केःल्‍ले़ मोसारे़ कुम्‍भुॽ हारुन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तु, ‘आनिगे़ लागि याप्‍मि लाम् के़लोःबा माङ्‌हाॽ चोगे़ आबिरे़ॽ॥ मिस्रलाम् याप्‍मि के़लःप्‍पा कन् मोसाःन् थे पोःक्‍खे़ फाॽआङ् आनिगे़ मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥’ 41 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ पित्‍साःत्‌नावाइत्‍ला मे़जोगुआङ् सिदुङ्‌जभा मे़जोगुरो॥ खुनिॽ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍को मे़सःत्ते़र नावाइत्‍लाःन् इङ्‌धाःङ् पिसे़ ससाङ्‌स्रोःत् मे़जोगुरो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक्‍पे़न्‌सेवा मे़जोगुर फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ ले़रुसिरो॥ कन् पाःन्‍निङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ साप्‍पन्‍नो साप्‍तुआङ् के़बप्‍पा कुइसिःक् के़रे़रो,

‘इस्राइलिसे, खिनिॽ एःक्‍सादे़न्‍नो तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) थारिक् के़वयिल्‍ले़आङ्

इङ्‌गाॽ आसेवा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ सिदुङ्‌जभा याप्‍मि के़म्‍बिरिन्‍लो॥

43 कर खिनिॽग मोलोक साम्‍माङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌धाःन्‌नु खेःम्‍सिक्‍पे़न्‌रे़फान साम्‍माङ्‌ङिल्‍ले़न् नावाइत्‍लाःन् के़बक्‍खुम्‍लो॥

खिनिॽ आबाङे के़जोगुम्‍बा नावाइत्‍लाःन् सेवा के़मे़त्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ बे़बिलोन्‍नुःल्‍ले़आङ् माःङ्‌घा पाङ्‌निङ्‌लो॥’

44 खे़ङ्‌हाॽ ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो मे़वये़ल्‍ले़ आनिॽ सुधे़बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम् मे़गत्तु॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् ओसेःन्‍धाक्‍तुबा हे़क्‍केए खे़न् चोगे़आङ् वये़रो॥ 45 याङ्‌सि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ तगिलाम् नाःत्तु लःत्तुसिबा सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लाजेॽओ यहोसुःन्‍नु मे़बेःल्‍ले़, खे़ङ्‌हाॽरे़ साःङ्‌गाहिम्‍मिन् खुनिॽनुए मे़गुयुआङ् मे़देॽरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़म् थारिक् खे़न् साःङ्‌गाहिम्‍मिन् ने़स्‍से़रो॥ 46 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःसुआङ् याकुबरे़ सेवा चोगुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि हिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् पेलि फाक्‍तु, 47 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मिङ्‌ग सोलोमन हाङ्‌ङिल्‍ले़रक् चोगुरो॥ 48 हे़क्‍केसाङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मनाहाॽरे़ चोःक्‍मनाबा हिम्‍मो मे़वाॽने़न्॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ कुसाप्‍पन्‍नो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्–

49 ‘दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तु,

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ आहाङ्‌युक्‍नारो॥ खे़प्‍मोलाम्‍मे काक् सम्‍दाङ् हाङ् चोःक्‍कारो, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् इङ्‌गाॽ आलाङ् तोॽभेःत्‍लो॥

हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍तङ्‌बा के़घे़म्‍बा आवाॽमा हिम् के़जोगुम्‍बाबे?

50 काक् कङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽए चोगुङ्‌सिङ्‌बा मे़ःम्‍बि?’

51 खिनिॽग साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा थिङ्‌गानि के़जोगिरो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌घङ्‌ङिन् खे़म्‍मा खिनिॽ ने़क्‍खोॽ थुङ्‌लो॥ खिनिॽ सुधे़बाहाॽ हे़क्‍केए के़लॽरिआङ् सदादिङ् सेसेमाङ्‌ङिन् के़अत्तुम्‍लो॥ 52 खिनिॽ सुधे़बाहाॽरे़ काक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा साम्‌योनिबा हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदामाल्‍ले़न् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽआङ् मे़से़रुसिरो॥ आल्‍ल खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़मे़त्तुम्‍माङ् के़से़रुम्‍लो॥ 53 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिन् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खिनिॽ के़म्‍बिरिॽ, करसाङ् खिनिॽ के़ङ्‌घे़प्‍सुम्‍मिन्‍लो॥”

स्‍तिफनसे़न् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बःत्तुॽ

54 कन् पाःन्‍निन् चुम्‍लुङ्‌बा पासिङ् पादाङ्‌लाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् स्‍तिफनसे़न्‍नु साॽरिक् खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् खुनिॽ हाबोॽ मे़ये़ःक्‍खुरो॥ 55 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुबा स्‍तिफनसे़न् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् ओमये़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् नु कुजुप्‍साङ् ले़प्‍साङ् ये़सुःन् ये़बे़बा निःसुरो॥ 56 हे़क्‍क्‍याङ् स्‍तिफनसे़न् अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिन्‌हरे़बा निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम्‍साःन्* निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् ये़प्‍पा निःसुङ्‌लो!”

57 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् मे़अःक्‍ते़र मे़भिःक्‍ते़र खुनिॽ ने़क्‍खोॽहाॽ हुक्‍किल्‍ले़ मे़हुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् थिक्‍ले़ङ्‌माल्‍ले़ खुने़ॽ फुत्‍लुम् मे़भत्तु, 58 हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक् लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़लःत्तु॥ खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़न् तोःन्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ सुङ्‌घेःक्‌वाहाॽ सावल मे़प्‍मनाबा थाङ्‌बे़न्‍निन् कोमे़बाङ्‌घुआङ् स्‍तिफनसे़न् लुङ्‌ङिल्‍ले़ पःप्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥

59 लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बःत्तुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ स्‍तिफनसरे़ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगु, “दाङ्‌बा ये़सुए, इङ्‌गाॽ आयाम्‍साम्‍मिन् ताःक्‍ते़ॽओ॥” 60 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तु, “दाङ्‌बाए, कङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा लायोरे़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरे़से़न्‍ने़ॽओ॥” अक्‍खे पाःत्तुर खे़न् स्‍ये़रो॥

8

सावलरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् तुक्‍खे चाःत्तुॽ

1-2 खे़प्‍मो सावलरे़आङ् स्‍तिफनसरे़ कुसिःमे़न्‍नो ते़न्‍दिङ् पिरुसिआङ् वये़रो॥

हे़क्‍क्‍याङ् मिङ्‌सोदाङ्‌बा साम्‌योसाबा मनाहाॽरे़ स्‍तिफनसे़न् मे़हुम्‍सु मे़सुरुआङ् साॽरिक् मेरिङ् मे़धक्‍ते़रो॥ खे़न् ये़न्‍नाङ्‌धो यरुसले़म्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍को साॽरिक् तुक्‍खे चाःप्‍मा मे़हेःक्‍तुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनु वेॽ काक् नसानिबाहाॽ यहुदिया नु सामरिया ते़ङ्‌गप् ले़प्‍साङ् मे़से़ःरे़ मे़बेरो॥ 3 कर सावलरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् मे़म्‍भै चोःक्‍मा हेःक्‍तु॥ खुने़ॽ हिम् हिम् पेआङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा मे़न्‍छुमाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽ ते़म्‍सुसिआङ् उःक्‍खुसिर पुङ्‌लाहिम्‍मो थे़क्‍तुसिरो॥

सामरियाओ सुनाइङ् से़ः

4 यरुसले़म्‍लाम् के़से़बार के़बेःक्‍पाहाॽरे़ आत्ति मे़बेसाङ् सुनाइङ् मे़से़ःसुरो॥ 5 फिलिप्‍पे़न्‍नाङ् सामरियास्‍मा ये़क्‌यक्‍को पेआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽ ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् इङ्‌भोःसुरो॥ 6 फिलिपरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़निःसुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् कुबाःन्‍नो निङ्‌वाॽ मे़बिरुरो॥ 7 खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽओनु फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़भिःक्‍ते़र मे़लःन्‍दे़ मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् लङ्‌ले़ःङ्वाहाॽ नु लाङ्‌सक्‍पाहाॽआङ् मे़नुःरे़रो॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् ये़क्‌यक्‍को पयम् सःप्‍मा नु ओमुलॽमान् त्‍ये़रो॥

9 आल्‍ल तगिआङ्धो खे़न् ये़क्‌यक्‍को सिमोन मे़प्‍मनाबा कित्‍चाक्‍थिक् वये़॥ खे़ल्‍ले़ कित्‍चाक् याःम्‍बक् चोगुआङ् सामरियास्‍मा मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ माःसु पिरुसिआङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ग आबाङे इङ्‌गाॽए पयम् यम्‍बाआ फाॽआङ् आङ्‌दिङ् लॽरे़आङ् वये़रो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍को के़युङ्‌बा यम्‍बा चुक्‍पा के़रे़क्‍ले़ कल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पयम् कुमुक्‍साम् कत्तुरो लॽरिक् खे़न् मे़मे़त्तुआङ् मे़वये़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽ यरिक् तङ्‌बेआङ्धो खुने़ॽ कुगित्‍चाक्‌मुन्‍धुम्‍मिल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ माःसु पिरुसिआङ् वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुबाःन्‍नो मे़बत्‍छे़रो॥ 12 कर खे़न् मनाहाॽरे़ फिलिपरे़ इङ्‌भोःसुबा निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् नु ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् ये़म्‍बित्‍छाॽ मे़न्‍छुमाॽ काक् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 13 सिमोनरे़आङ् आबाङे नसाःन् चोगुआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़॥ खुने़ॽ फिलिपनु वये़गत्ते़ल्‍ले़ फिलिपरे़ चोगुबा यरिक् परिक्‍ले़न् मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍किन् निःसुआङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥

14 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म्‍मोबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ सामरियास्‍मा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् ते़न्‍दिङ् मे़जोगु के़लॽबा मे़घे़प्‍सुआङ् पत्रुस नु युहुन्‍नाःन् खे़प्‍मो मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ सामरियाओ के़रे़त्‍छिआङ् नसानिबाहाॽरे़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुसिनि फाॽआङ् तुवा चोगु पिरे़त्‍छुरो, 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लो थारिक् नसानिबाहाॽरे़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् मे़ङ्‌घोए मे़वये़, कर दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङोरक् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वये़॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुस नु युहुन्‍नारे़ खुन्‍छिॽ हुक्‍हाॽ सामरियास्‍मा नसानिबाहाॽ सम्‍दाङ् ने़स्‍सु पिरे़त्‍छुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सेसेमाङ् मे़घोःसुरो॥

18 सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ हुक्‍किन् ने़स्‍से़त्‍छुल्‍ले़ मनाहाॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ थुक्‍तुसिबा सिमोनरे़आङ् निःसु हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याङ् पिरुसिर 19 अक्‍खे मे़त्तुसि, “मना सम्‍दाङ् इङ्‌गाॽआङ् आहुक् ने़स्‍सुङ् पिरुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ हाराॽ सेसेमाङ्‌ङिन् मे़घोःसुनि फाॽआङ् कन् मुक्‍साम्‍मिन् याप्‍मि आबिरे़त्‍छे़ॽओ॥”

20 कर पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “के़याङ्‌ङिन् खे़ने़ॽनुए मे़क्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबर्धाःम्‍मिन्‌याङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌मा के़इःत्तुॽरो॥ 21 खे़ने़ॽग कन् सेवाओ लक् खोःमा नु कप्‍मा थेआङ् के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़सिक्‍लुङ्‌मान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ नुःबा होःप्‍लो॥ 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़भे़न् निङ्‌वाॽओलाम् हिन्‍दे़ॽआङ् दाङ्‌बान्‍नु तुवा चोगे़ॽओ॥ हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् निङ्‌वाॽओलाम् ले़प्‍मि के़घोःसुबि! 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग नाहे़म्‍माल्‍ले़ कुधिम् नु लायो इसेःङ्‌बा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ के़युक्‍ते़बान्‌इङ्‌गाॽ निःने़रो”

24 हे़क्‍क्‍याङ् सिमोनरे़ नोगप् पिरुसि, “खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा आत्तिन्‌पाःन्‍हाॽआङ्‌इङ्‌गाॽ आसम्‍दाङ् मे़जुक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् दाङ्‌बान्‍नु इङ्‌गाॽ आलागि तुवा चोगे़ आबिरे़त्‍छे़ॽओ॥”

25 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ चे़क्‍खे़त्‍छुर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक् इङ्‌भन् चोगे़त्‍छुआङ् युहुन्‍नाःन् नु पत्रुसे़न् यरुसले़म ले़प्‍माङ् नुःक्‍खे़त्‍छिल्‍ले़ लाम्‍मोबा यरिक् सामरियास्‍मा पाङ्‌भेॽहाॽओ सुनाइङ् से़ःसे़त्‍छुरो॥

फिलिप्‍पे़न्‌नु इथियोपिया लाजेॽबा मनाःन्

26 थिक् ये़न् दाङ्‌बाल्‍ले़ पाङ्‌घुबा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ फिलिप्‍पे़न् अक्‍खे मे़त्तु, “यरुसले़मलाम् यो लाङ्‌गे़न् ले़प्‍माङ्‌बा गाजा के़बेःक्‍पा ये़ःङ्‌घादे़न्‍बा माराम्‍मो पेगे़ॽ॥” 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ फिलिप्‍पे़न्‍नाङ् खे़प्‍मो थासिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इथियोपियास्‍मा से़भक्‍पा* यम्‍बा सुहाङ्‌युक्‍पे़न्‌तुमु॥ खे़न् इथियोपियास्‍मा हाङ्‌मा कन्‍दाकिरे़ कुयाङ्‌साकुन्‍धे ओगे़मे़प्‍पा सुहाङ्‌युक्‍पा वये़रो॥ खुने़ॽ यरुसले़म्‍मो सेवा चोःक्‍से़ पेआङ् वये़रो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् अन्‍लाओ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् कुहिम्‍मो नुःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा साप्‍पन्‍निन् निःरुर युङे़॥ 29 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ फिलिप्‍पे़न् मे़त्तु, “अन्‍लाःल्‍ले़ कुबेसाङ् पेगे़ॽ॥”

30 हे़क्‍क्‍याङ् फिलिप्‍पे़न्‍नाङ् लोःक्‍ते़र अन्‍लाःल्‍ले़ कुबेसाङ् पे हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ साप्‍तुबा साप्‍पन्‍निन् निःरुर युङे़बा खे़प्‍सु॥ हे़क्‍क्‍याङ् फिलिपरे़ सेःन्‍दोसु, “कन् के़निःरुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुबि?”

31 खे़न् से़भक्‍पे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “पोधक् याप्‍मि के़जोःक् के़बिबा मना मे़ःन्‍नेग आक्‍खेलॽरिक् कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌बे?” हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ फिलिप्‍पे़न् उःत्तुआङ् सोरिक् खुने़ॽनुए युक्‍खु॥

32 खे़ल्‍ले़ निःरुबा साम्‌योसाप्‍ला लक्‍किन् कन् वये़रो–

“खुने़ॽग से़त्‍छे़ तेॽमनाबा मे़ल्‍लुक् हे़क्‍के चोगे़

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमुरिक् के़नःङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगिआङ् स्‍वाःत् के़ये़प्‍पा मे़ल्‍लुक्‍साः हे़क्‍केए थेआङ् मे़बाःत्तुन्‍लो॥

33 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुना मे़धाःसु मे़बिरुआङ् तुक्‍खे मे़जाःत्तुरो॥

कुमुॽइदाङ्‌सारे़ कुयाःम्‍बेओ हाःत्‍ले़आङ् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ने़त्तिगे़न् कुहिङ्‌मन्‍निङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् तेॽरे़रो॥”*

34 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् से़भक्‍पे़ल्‍ले़ फिलिप्‍पे़न् सेःन्‍दोसु, “कन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ हाःत्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबाबे? खुने़ॽ आबाङे कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबाबि, वेॽस्‍मा मनाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबाबि? इङ्‌गाॽ पोधक् चोगाङ् पिराङ्‌ङे़ॽओ॥” 35 हे़क्‍केःल्‍ले़ फिलिपरे़ साम्‌योसाप्‍लाबा बा कन् लक्‍कोलाम् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओबा सुनाइङ्‌ङिन् पोधक् चोगुल्‍ले़ खे़न् से़भक्‍पे़ल्‍ले़ नसाःन् चोगुरो॥

36-37 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़न् लाम्‍मो लाम्‍दिःक् चोगे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ च्‍वाःत् के़ने़बा ते़न्‍नो के़रे़त्‍छि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् से़भक्‍पे़ल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “ओमे़त्ते़ॽ, कप्‍मो च्‍वाःत् ने़रो॥ इङ्‌गाॽ बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा मे़सुक्‍कान्बि?” ((फिलिपरे़ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ काक् के़निङ्‌वाॽरे़ नसाःन् के़जोगुने़ फाॽग्र के़सुक्‍तुरो” खे़न् से़भक्‍पे़ल्‍ले़ नोगप् पिरु, “ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌निङ्‌वाॽफुसाः फाॽआङ् नसाःन् चोगुङ्‌लो॥”)) 38 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् अन्‍लाःन् ये़प्‍मा पाङ्‌घुआङ् खुन्‍छिॽ यो च्‍वाःत्तो पेसिआङ् फिलिपरे़ खे़न् बप्‍तिस्‍मा पिरु॥ 39-40 खे़ङ्‌हाॽ यो च्‍वाःत्तोलाम् लःन्‍दे़ थाङे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिमो फिलिप्‍पे़न् पक्‍खु तेॽरुआङ् आजोत्तोस* मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो के़त्तुरो॥ खे़प्‍मो खुने़ॽ सिजरिया* मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् लाम्‍मो के़ने़बा पाङ्‌जुम्‍हाॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुर पेरो॥ से़भक्‍पे़ल्‍ले़ खुने़ॽ याम्‍मो मे़निःसुन्, कर खे़न् सःत्ते़र कुलाम्‍दिःक्‍को पेरो॥

9

दमस्‍कसबा लाम्‍मो सावलरे़ ये़सुःन् नसाःन् चोगुॽ

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ २२.६-१६, २६.१२-१८

1-2 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽ के़रे़क् से़प्‍मासि फाॽआङ् सावलरे़ साॽरिक् यङ्‌मा से़रुसिरो॥ खुने़ॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍लो पेआङ् दमस्‍कसओ के़वाॽबा के़रे़क् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाम् के़दिम्‍बा मे़न्‍छुमाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ पुङ्‌लाधाबा चोःक्‍मासिआङ् यरुसले़म्‍मो ताःप्‍मासि हे़क्‍क्‍याङ् खुम्‍दिङ् पिमासि सुक्‍तुङ्‌ल फाॽआङ् दमस्‍कसओबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ लागि सक्‍इङ्‌घङ् साप्‍पाङ्‌घुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ दमस्‍कसरे़ कुबेसाङ् के़रे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ हक्‍चघत् ताङ्‌साक्‍पोलाम् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति खुने़ॽ कुघिरि ले़क्‍ते़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खाम्‍मो हर्गुप् चोःन्‍दे़आङ् इक्‍लाधिक् खे़प्‍सु, “सावलए, सावलए, इङ्‌गाॽ थेआङ् तुक्‍खे के़जाःत्ताबाबे?”

5 सावलरे़ सेःन्‍दोसु, “दाङ्‌बे, खे़ने़ॽग हाःत्‍ने़न्‍बे?”

हे़क्‍केःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् नोगप् त्‍ये़, “इङ्‌गाॽग तुक्‍खे के़जाःत्तुर के़वाॽबा ये़सुआरो॥ 6 आल्‍ल खे़ने़ॽ पोगे़ॽआङ् ये़क्‌यक्‍को पेगे़ॽ॥ खे़प्‍मोए खे़ने़ॽ थे चोःक्‍मा पोःङ् इङ्‌गाॽ मे़त्‍ने़ॽरो॥”

7 आल्‍ल सावलनु लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ थेआङ् मे़म्‍बाःत्ते मे़ये़बे़ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् इक्‍लाःन् खे़म्‍माग मे़घे़प्‍सु, कर हाःत्ताङ् मे़न्‍निःसुन्‍लो॥ 8 सावले़न्‌खाम्‍मोलाम् मुत्‍थ्रिक् पोगे़, कर कुमिक्‍किन् हन्‍दुल्‍ले़ थेआङ् निःमा मे़सुक्‍तुन्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽनु लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ कुहुक्‍को मे़दे़म्‍सुआङ् मे़उःक्‍खुर दमस्‍कसओ मे़देॽरुरो॥ 9 हे़क्‍केलॽरिक् सुम्‌ये़न् थारिक् थे़माआङ् निःमा मे़सुक्‍तुन् हे़क्‍क्‍याङ् थे़माआङ् मे़जने़न्, मे़धुङुन्‍लो॥

10 आल्‍ल दमस्‍कसओ हननिया मे़प्‍मनाबा हुॽसाम्‍बाधिक् वये़॥ खे़न्‌सुफोओ दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तु, “हननियाए!”

हननियारे़ नोगप् पिरु, “थे़माबे, आदाङ्‌बे?”

11 दाङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “तोःन्‍दोःन् मे़प्‍मनाबा लाम्‍मो यहुदाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो पेगे़ॽ॥ खे़प्‍मो तार्ससबा सावल मे़प्‍मनाबा मनाःन् वाॽबि फाॽआङ् सेःन्‍दोःसे़ॽ॥ कन् ये़म्‍मो खुने़ॽ खे़प्‍मो तुवा चोःक्‍नु युङ्‌लो॥ 12 खुने़ॽ सुफोओ हननिया मे़प्‍मनाबा मनाःन् ताआङ् खुने़ॽ याम्‍मो निःमा सुक्‍तुनि फाॽआङ् कुहुक्‍हाॽ कुधे़गेःक्‍पो ने़स्‍सुबिरुबा निःसुआङ् वाॽरो॥”

13 हननियाःल्‍ले़ अत्तुर नोगप् पिरु, “कर आदाङ्‌बे, खे़ल्‍ले़ग यरुसले़म्‍मोबा खे़ने़ॽ सेसे के़मनाहाॽ यरिक् तुक्‍खे चाःत्तुसिबा इङ्‌गाॽ खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽलाम् युक् खोःसुआङ् खे़ने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ ते़म्‍मासि फाॽआङ् कप्‍मोआङ् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥”

15 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ हननियाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ पेगे़ॽ! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् मनाःन् इङ्‌गाॽ आसेवा चोगुनि फाॽआङ् सेगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खे़ल्‍ले़ग थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ, हाङ्‌हाॽ, नु इस्राइलिहाॽ आमिङ् इङ्‌भन् चोगुसिॽरो॥ 16 इङ्‌गाॽ आलागि खे़ल्‍ले़ आक्‍खे़न्‌तुक्‍खे चामा पोःङ् फाॽआङ् इङ्‌गाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुङ्‌लो॥”

17 हे़क्‍क्‍याङ् हननियाःन्‌खे़न् हिम्‍मो पेआङ् सावलरे़ कुधे़गेःक्‌सम्‍दाङ् कुहुक्‍हाॽ ने़स्‍सुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “आन्‍साॽ सावलए, दाङ्‌बा ये़सुरे़ इङ्‌गाॽ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥ खुने़ॽग कप्‍मो दमस्‍कसओ के़द्‌ये़र के़बत्‍छे़ल्‍ले़ लाम्‍मो खे़ने़ॽनु ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ याम्‍मो निःमा के़सुक्‍तुर, सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़धुक्‍ल फाॽआङ् पाङ्‌घाङ्‌बारो॥” 18 खिमो सावलरे़ कुमिक्‍कोलाम् ङासेःक् हे़क्‍तङ्‌बा मक्‍थ्‍ये़आङ् खुने़ॽ याम्‍मो निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़॥ खुने़ॽ पोगे़आङ् हननियाःल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पिरुरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुजा चआङ् कुसक्‍मा त्‍ये़रो॥

सावलरे़ दमस्‍कसओ सुनाइङ् से़ःसुॽ

सावले़न्‌कुभा ये़न् थारिक् दमस्‍कसओबा नसानिबाहाॽनु वये़॥ 20 खुने़ॽ खे़प्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम् हे़ङ्‌घाःत्ति पेआङ् ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुसाःरो फाॽआङ् खिमो इङ्‌भन् चोःक्‍मा हेःक्‍तुरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन् के़घे़म्‍बा काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्‍छिङ्, “यरुसले़म्‍मो ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ हम् के़जोःक्‍पे़न्‌बाकन् मनाःन् मे़ःम्‍बि? हे़क्‍क्‍याङ् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरो ते़म्‍मा तेॽमासि फाॽआङ् कप्‍मोआङ् त्‍ये़बाग मे़ःम्‍बि?” 22 कर सावलरे़ आल्‍लसाङ् मुक्‍साम् कुधिम्‍बा इङ्‌भन् से़ःसुर पेआङ् दमस्‍कसओ के़वाॽबा यहुदिहाॽ, ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् याःन्‍दुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप्‍पे पिमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् ये़म् एगाङ् खे़प्‍मोबा यहुदिहाॽरे़ सावले़न् से़प्‍मा फाॽआङ् इङ्‌मे़दङ्‌घु, 24 कर कन् पाःन्‍निन् सावलरे़ निङ्‌वाॽ खोःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽरे़ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् खुने़ॽ ते़म्‍माआङ् से़प्‍मा फाॽआङ् ये़क्‌यक्‍कोबा पयम् लाम्‍धेःप्‍हाॽओ मे़सुगुरो॥ 25 कर थिक् से़न्‍दिक् सावलरे़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुने़ॽ साप्‍पोओ मे़याक्‍तुआङ्‌ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ लुङ्‌धाक् लाःक्‍कात् इदाःक्‍किल्‍ले़ मे़भोःन्‍दु मे़धासुआङ् मे़घे़त्तु मे़देःसुरो॥

26 सावले़न्‌यरुसले़म पेआङ् खे़प्‍मोबा हुॽसाम्‍बाहाॽनु सोरिक् वाॽमा निङ्‌वाॽ चोगु, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ साॽरिक् मे़गिरु हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हुॽसाम्‍बा फाॽआङ् कुनासाॽमाए मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 27 कर बरनाबासे़न्‌त्‍ये़आङ् सावले़न् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो तारुआङ् आक्‍खेलॽरिक् सावलरे़ दमस्‍कस पेःक्‍मा लाम्‍मो दाङ्‌बान् तुमु हे़क्‍क्‍याङ्‌दाङ्‌बान् खुने़ॽनु पारे़, हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खेलॽरिक् दमस्‍कसओ मे़ङ्‌गिए ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सावलरे़ इङ्‌भन् से़ःसु के़लॽबान् काक् चे़क्‍तुसिरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ मे़दाःक्‍तुरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् सावले़न् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् वाॽमा हेःक्‍ते़आङ् यरुसले़म खाराक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो मे़ङ्‌गिए इङ्‌भन् चोगुरो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् ग्रिक के़बाःप्‍पा यहुदिहाॽनुआङ् पाःन्‍धक्‍ते़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ से़प्‍मा फाॽआङ् लाम् मे़गोःत्तुर मे़वये़॥ 30 कन् पाःन्‍निन् वेॽ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ सिजरियाओ मे़देॽरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् सावले़न्‌तार्सस ये़क्‌यक् ले़प्‍माङ् वालाधालाम् मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥

31 हे़क्‍क्‍याङ् यहुदिया, गालिल, नु सामरियाओस्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ निङ्‌घुम् पोःङ्‌मा चक् थ्‍ये़आङ् ये़म्‌ये़म्‌वा त्‍ये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बान् साॽरिक् इङ्‌धाःङ् मे़बि, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आःन्‍छिङ्‌मा पिरुसिआङ् नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा मे़बोःक्‍खे़र खे़ङ्‌हाॽ मे़बोःरे़र मे़बेरो॥

एनियासे़न् वेःत्

32 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् लाम्‍दिःक् चोगे़र लिद्‌दाबा नसानिबाहाॽआङ् साॽरुसिरो॥ 33 खे़प्‍मो एनियास मे़प्‍मनाबा तङ्‌बे ये़त्‍छिआङ्धो (८) लङ्‌ले़ःङ् तुक्‍माल्‍ले़ तरुआङ् ने़त्‍नाओरक् के़ने़बा मनाःन् तुमु॥ 34 पत्रुसरे़ खे़न् मे़त्तु, “एनियासे, ये़सु ख्रिस्‍तरे़ के़वेःन्‍लो॥ पोगे़ॽआङ् के़ने़त्‍नाःन् फोःक्‍खे़ॽओ!” खिमो खे़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् लिद्‌दा ये़क्‌यक्‍को नु सारोन ते़म्‍बेॽओ के़वाॽबा यरिक् मनाहाॽरे़ खे़न् मनाःन् वेःत्ते़बा मे़निःसुआङ् दाङ्‌बा ले़प्‍माङ् मे़हिसिङ्‌लो॥

पत्रुसरे़ तबित्ताःन् वेःन्‍दुॽ

36 हे़क्‍क्‍याङ् जोप्‍पा ये़क्‌यक्‍को तबिता मिङ् के़वाःप्‍मा हुॽसाम्‍मा थिक् वये़॥ (खे़ल्‍ले़ कुमिङ् ग्रिक्‍को दोरकास वये़–खे़न् फाॽइन् पे़ःङ्‌वा पोःङ्‌लो॥) खे़न् सदादिङ् वेॽहाॽरे़ लागि नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा नु याङ्‌गे़साॽबाहाॽ के़भाॽमा वये़रो॥ 37 खुने़ॽ खे़न् ये़म्‍मो तुगे़आङ् स्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुधक्‍किन् वामे़हप्‍तुआङ् थोःस्‍मा याक्‍फाओ मे़देॽरुआङ् मे़ने़स्‍सुरो॥ 38 जोप्‍पा ये़क्‌यक्‍किन्‌लिद्‌दा ये़क्‌यक्‍लाम् मे़माःक्‍खे़न्, हे़क्‍केःल्‍ले़ हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ पत्रुसे़न् लिद्‌दाओ वाॽ के़लॽबा मे़घे़प्‍सुआङ् ने़प्‍फु मनाहाॽ कुलाःसे़ मे़बाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेसे़त्‍छिआङ् पत्रुसे़न्, “आदाङ्‌बे, हाराॽ जोप्‍पाओ फे़रे़ॽओ,” मे़त्ते़छुर पेलि फाक्‍ते़त्‍छुरो॥

39 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पत्रुसे़न्‍नाङ् यारिप् पोःक्‍खे़आङ् खे़ङ्‌हाॽनु जोप्‍पाओ पे॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़रे़नुमे़ःन्‍ने खुने़ॽ थोःस्‍मा याक्‍फाओ मे़देॽरु॥ खे़प्‍मो मेमेदुमाहाॽ पत्रुसरे़ कुघिरि मे़ये़बे़आङ् दोरकासरे़ कुहिङ्‌वे़त् वये़ल्‍ले़ तयुबा तेःप्‍फुङ्‌हाॽ ओसेःन्‍मे़धाक्‍तुर मे़हाबे़॥

40 पत्रुसे़न् पेआङ् खे़प्‍मोबा के़रे़क् मनाहाॽ याक्‍फालाम् लाःक्‍कात् पाङ्‌घुसि हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् तुवा चोगुआङ् खे़न् के़सिःमा ले़प्‍माङ् हिसिङ्‌ङाङ् मे़त्तु, “तबिताए, पोगे़ॽओ॥” खे़ल्‍ले़ कुमिक्‍हाॽ हन्‍दु, हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न् निःसु हे़क्‍क्‍याङ् पोगे़आङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 41 पत्रुसरे़ कुहुक्‍को ते़म्‍सुआङ् ये़प्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् मेमेदुमाहाॽ नु वेॽ नसानिबाहाॽ पत्रुसरे़ उःत्तुसिआङ् खे़न् हुक्‍सुप्‍तुसिरो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् जोप्‍पा खाराक् कन् पाःन्‍निन् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् यरिक्‍ले़ दाङ्‌बान् नसाःन् मे़जोगुरो॥ 43 पत्रुसे़न् जोप्‍पाओ कुभा ये़म् से़होबाल्‍ले़ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो याःक्‍ते़रो॥

10

पत्रुस नु कर्नालियस

1 सिजरिया ये़क्‌यक्‍को कर्नालियस मिङ् के़वाःप्‍पा मनाधिक् वये़॥ खे़न् इतालिया मे़प्‍मनाबा रोमि तुरारे़न् थक्‍तुम्‍बा वये़रो॥ 2 खुने़ॽ नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ मिङ्‌सोदाङ्‌बा नु साम्‌योसाबा मे़वये़रो॥ खुने़ॽग याङ्‌गे़साॽबाहाॽ यरिक् कुभाॽ याङ् के़बिबा नु थिक्‌याःन्‍धक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु तुवा के़जोःक्‍पा वये़रो॥ 3 थिक्‌ये़न् ले़न्‍दिक् कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़आङ् वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ सुफोधिक् निःसु॥ खे़न् सुफोओ से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुबा माङ्‌लाइङ्‌बान् खुने़ॽ ले़प्‍माङ् फे़रे़र “कर्नालियसे,” मे़त्तुरो॥

4 कर्नालियसरे़ किःसे़र ओमे़त्तुर ओबे़ आदाङ्‌बे लॽरिक् नोगप् पिरु॥

खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़जोगुबा तुवाहाॽ नु याङ्‌गे़साॽबाहाॽ यरिक् कुभाॽ याङ् के़बिरुसिबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वाॽरो॥” 5 आल्‍ल जोप्‍पा ये़क्‌यक्‍को सिमोन पत्रुस मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ कुउःत्‍छे़ मनाहाॽ पाङ्‌घे़से़ॽओ॥ 6 खे़न् वाहङ् पेसाङ्‌बा से़होबारे़ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो वाॽ॥

7 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बान् हे़क्‍के पाःत्तुआङ् पे, हे़क्‍क्‍याङ् कर्नालियसरे़ ने़प्‍फु कुसेवारोबाहाॽ नु साम्‌योबा कुदाङ्‌से़ःप् थक्‍सुबान् उःत्तुआङ् 8 कन् पाःन्‍निन् चे़क्‍तुसिर जोप्‍पाओ पत्रुसरे़ कुलाःसे़ खे़ङ्‌हाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिरो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् ले़न्‍दिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ जोप्‍पा पेसाङ् मे़गे़रे़॥ ले़न्‍दिक् कुमुक् थिक्-ने़त् (१२) मुक्‍ते़ल्‍ले़ पत्रुसे़न् तुवा चोःक्‍से़ थाःङ्‌स्‍मा आःम्‍भोओ पे॥ 10 खुने़ॽ साॽरिक् कुसे़त् लाःक्‍ते़आङ् थेइ चामा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ चा मे़जोगुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ कुधना ले़क्‍खे़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌हरे़बा कुइसिःक् खे़त्‍थोलाम् यम्‍बा तेःत् हे़क्‍तङ्‌बान् लिसि कुसुक्‍पो खेःङ्‌मनाबा थ्‍ये़र पत्‍छे़बा निःसु॥ 12 खे़प्‍मो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् परिक्‍ले़न् थक्‍साहाॽ, के़सःन्‍छिङ्‌बा थक्‍साहाॽ नु पुसाहाॽ मे़यागे़॥ खे़ङ्‌हाॽओ यहुदि साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ चामा आम्‍बिने़न्‍बाहाॽआङ् मे़यागे़॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ अक्‍खे के़लॽबा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सु, “पत्रुसे, पोगे़ॽ! से़रे़से़ॽआङ् चे़ॽओ॥”

14 पत्रुसरे़ नोगप् पिरु, “से़क्‍खासाङ् अक्‍तङ्‌बाग इङ्‌गाॽ मे़जाआन्‍लो॥ आल्‍लो थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़दाःक्‍तुम्‍बा चा थेआङ् मे़न्‍जाए वाॽआरो॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो इक्‍लाःन् त्‍ये़, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुबा कुजाहाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् याप्‍मि के़जिःम्‍बा मे़लेःत्ते़न्‍ने़ॽओ॥”

16 अक्‍खेलॽरिक् कन् सुम्‍ले़ङ् थारिक् पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुसुङ्‌मे़न् याङ्‌धो ताङ्‌साक्‍पो उःक्‍खे़ तेॽरे़रो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ कन् सुफोःल्‍ले़ कुबेःन् थेइ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌ल पत्‍छे़ल्‍ले़ कर्नालियसरे़ पाङ्‌घुसिबा मनाहाॽ सिमोनरे़ कुहिम्‍मिन् मे़गोःत्तुर लाम्‍धेःप्‍पो मे़द्‌ये़रो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़, सिमोन मे़प्‍मनाबा पत्रुसे़न् कप्‍मो वाॽबि होःप्पि फाॽआङ् सेःन्‍दोइ मे़ये़बे़रो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ आल्‍लसाङ् कन् सुफोइन् थेइ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़त्तु, “सिमोने, सुम्‍सि मनाहाॽ के़गोःत्‍छे़ मे़द्‌ये़आङ् मे़वाॽरो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पोगे़ॽआङ् यो थ्‍ये़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌सि फाॽआङ् चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के खे़ङ्‌हाॽनु पेगे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽए पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बारो॥”

21 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसे़न् यो थ्‍ये़आङ् मे़त्तुसि, “खिनिॽ के़गोःत्तुम्‍बा मनाःङ्‌ग इङ्‌गाॽएरो॥ थेआङ् कप्‍मो के़द्‌ये़ॽइबाबे?”

22 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग कर्नालियस मे़प्‍मनाबा थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ याप्‍मि पाङ्‌घे़बारो॥ खुने़ॽग साम्‌योनिबा हे़क्‍क्‍याङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु के़गिबा मना नु यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽग साॽरिक्‍के मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुबा सेसे माङ्‌लाइङ्‌बाधिक्‍ले़ खे़ने़ॽ कुहिम्‍मो उःप्‍माआङ् खे़ने़ॽलाम् पाःप्‍मा के़गत्तुबा पाःन्‍हाॽ खे़म्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ मे़त्तुरो॥” 23 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ हिम्‍सिगाङ् उःत्तुसिआङ् तरे ताःक्‍तुसिरो॥

कुनाम्‍दाःप्‍मा यारिप् पोःक्‍खे़आङ् खे़ङ्‌हाॽनुए पे॥ हे़क्‍क्‍याङ् जोप्‍पाबा कुभा नसानिबाहाॽआङ् खुने़ॽनुए मे़बेरो॥ 24 कुआत्‍छिन्‍दाःन् खे़ङ्‌हाॽ सिजरियाओ मे़गे़रे़आङ् कर्नालियसरे़ कुगाइहाॽ नु निःत्ताङ्‌बा कुन्‍देःङ् कुन्‍जुम्‍हाॽ सोरिक् मे़बोःक्‍खे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़हाङ्‌घुसिर मे़युङे़रो॥ 25 पत्रुसे़न् हिम्‍सिगाङ् लाःप्‍मा इःत्ते़ल्‍ले़ कर्नालियसरे़ खुने़ॽ तुमुआङ् कुलाङ्‌जक्‍पो साम्‍बोःन् फन्‍छिङ्‌ङाङ् सेवा चोगुरो॥ 26 कर पत्रुसरे़ खे़न् फोःक्‍खुआङ् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ पोगे़ॽओ, इङ्‌गाॽग मनाआरक्‍लो॥”

27 पत्रुसे़न् कर्नालियसे़न्‍नु ताॽजे़क्‍खे़र हिम्‍सिगाङ् लाःसे़॥ खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़युङे़बा निःसुसिरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽनु सोरिक् वाॽमा, खुनिॽ हिम्‍मो पेःक्‍मा आनिगे़ यहुदि साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ मे़बिरिगे़न् के़लॽबा खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍लो॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन् मनाहाॽआङ् आजिःन्‍जिःम्‍बा मे़प्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌लो॥ 29 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़बाङ्‌घुसिबा मनाहाॽनु थेआङ् मे़म्‍बाःत्ते इङ्‌गाॽ कप्‍मो त्‍याङ्‌लो॥ आल्‍ल थेआङ् के़उःत्ताङ्‌बा पाःत्ते़ॽओ॥”

30 करनालिसयरे़ खुने़ॽ मे़त्तु, “लिसिये़न् तगि इङ्‌गाॽ ले़न्‍दिक् कुमुक् सुम्‍सि मुक्‍ते़ल्‍ले़ तुवा चोःक्‍कि आहिम्‍मो यागाङ्॥ खिमो मिक्‍किन्‍ने के़जे़म्‍बा तेःत् के़जाङ्‌बा मनाधिक् इङ्‌गाॽ आदगि ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ्‌ 31 मे़त्ताङ्, ‘कर्नालियसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़जोगुबा तुवाःन् खे़प्‍सुआङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ के़बिरुसिबा कुभाॽ याङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वाॽरो॥ 32 हे़क्‍केःल्‍ले़ जोप्‍पाओ सिमोन पत्रुस मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ कुलाःसे़ मनाहाॽ पाङ्‌घे़से़ॽओ॥ खुने़ॽग से़होबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा सिमोनरे़ कुहिम्‍मो याःक्‍ते़आङ् वाॽ॥ खे़न् हिम्‍मिन् वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ ने़रो॥’ 33 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिमो के़लाःसे़ पाङ्‌घुङ्‌सिङ् हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽआङ् कप्‍मो के़द्‌ये़आङ् नुःबाए पोःक्‍खे़रो॥ आल्‍लोग आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि वयिगे़आङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ थे पाःप्‍मा इङ्‌जाःङ् के़बिरे़आङ् वाॽ, खे़न् पाःन् खे़म्‍से़ कप्‍मो यारिप् पोःक्‍खिगे़आङ् वयिगे़रो॥”

पत्रुसरे़ उवा चोगुॽ

34 कन् खे़प्‍सुआङ् पत्रुसरे़ पाःप्‍मा हेःक्‍तु, “से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ मे़से़न्‍दुन्‍छिन्‌के़लॽबा पाःन्‍निन् आल्‍ल इङ्‌गाॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ 35 कर खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा खुने़ॽ इङ्‌धाःङ् के़बिबा नु कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ ताःक्‍तुसिबा पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खाएरो॥ 36 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सनारुङ्‌ले़न् सुनाइङ्‌ङिन् काक् इस्राइलिहाॽरो पाङ्‌घुरो॥ खे़न् सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग यहुदिहाॽरे़न्‍लक् मे़ःन्, कर आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लागि दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ 37-38 गालिललाम् युहुन्‍नारे़ इङ्‌भोःसुबा बप्‍तिस्‍माआङ्धो यहुदियाओ पोःक्‍खे़बा काक् पाःन्‍निन् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नासरतस्‍मा ये़सुःन् सेसेमाङ्‌ङिन् नु मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ माङ्‌धोःक्‍ना पिरुआङ् खुने़ॽ साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍कि माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ एःप्‍तुसिबाहाॽ वेःन्‍दुसिर लाम्‍दिःक् चोगुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खुने़ॽनु वये़बान्‍नाङ् के़निःसुम्‍लो॥

39 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ यरुसले़म नु काक् यहुदियास्‍मा लाजेॽओ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़न् आनिगे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ तोःन्‍दि वयिगे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽग सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रु, 40 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽए सुम्‌ये़न् एगाङ् फोःक्‍खुआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगिगे़रो॥ 41 खुने़ॽग काक् यहुदिहाॽनुग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदोःन्‍दि पिसे़ सेगिगे़बाहाॽनु ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लो॥ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् हिङे़आङ् आनिगे़ खुने़ॽनुए सोरिक् चाःमना थुङ्‌मनारो॥ 42 हे़क्‍क्‍याङ् काक् मनाहाॽ इङ्‌भन् चोःक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सिःबा नु के़हिङ्‌बाहाॽरे़न् खासे़न् चोःक्‍से़ खुने़ॽए सेगुबा पाःन्‍निन् पाःत्ते़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् खुने़ॽ याप्‍मि इङ्‌जाःङ् पिरे़रो 43 काक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तुआङ् वाॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हुप् चोगुबा हाङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोःक्‍पा आत्तिल्‍ले़साङ् खुने़ॽलाम् कुलायोरे़न् ले़प्‍मि खोःसुरो॥”

थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ सेसेमाङ्‌मे़घोःसुॽ

44 पत्रुसरे़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़सा खे़न् सुनाइङ् के़घे़म्‍बाहाॽ सम्‍दाङ् सेसेमाङ्‌ङिन् चुक्‍ते़रो॥ 45 खे़न् पत्रुस नु जोप्‍पालाम् के़भे़म्‍बा यहुदि नसानिबाहाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् पर्धाःम् पिरुसिबा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 46 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽरे़ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽ मे़बाःत्तुबा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुबा खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ मे़त्तुसि, 47 “कन् मनाहाॽरे़आङ् सेसेमाङ्‌ङिन् आनिॽ हे़क्‍केए मे़घोःसुआङ् मे़वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल कन् मनाहाॽ हाःत्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा पोःङ्‌मा साक्‍तुसिबे?” 48 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पिमा पाङ्‌घुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् कुभा ये़न् खुनिॽनुए वाॽनि फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि मे़भाक्‍तुरो॥

11

पत्रुसरे़ यरुसले़म्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍को पोधक् चोगुॽ

1 आल्‍ल यहुदियाओ के़वाॽबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु वेॽ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ कुभा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् मे़दाःक्‍तु के़लॽबान् मे़घे़प्‍सुरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसे़न्‌यरुसले़म नुःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ कुभा यहुदि नसानिबाहाॽरे़ खुने़ॽ इङ्‌दो मे़मे़त्तुर 3 अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽग हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबा सुवाङ्‌ङो तरे के़बोःक्‍खे़आङ् के़जरो॥ कङ्‌ग आनिगे़ साक्‍थिम्‌रे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ वये़रो॥”

4 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़ कन् काक् पोःक्‍खे़बा हिन्‍दोःक्‍हाॽ थे़प्‍थे़प्‍पाङ् पोधक् चोगुसि– 5 “इङ्‌गाॽ जोप्‍पा ये़क्‌यक्‍को तुवा चोःक्‍कि वयाङ्‌ङिल्‍ले़ सुफोधिक् निःसुङ्॥ ताङ्‌साक्‍पोलाम् यम्‍बा तेःत् हे़क्‍तङ्‌बान् लिसि कुसुक्‍पो खेःङ्‌मनाबा आबेसाङ् मक्‍थ्‍ये़बा इङ्‌गाॽ निःसुङ्॥ 6 खे़प्‍मो इक्‍साओबा काक् परिक्‍पा चामा मे़न्‍नुॽमनाबा के़सःन्‍छिङ्‌बा, ताम्‍भुङ् नु हिम्‍थक्‍साहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् पुसाहाॽ मे़यागे़बा निःसुङ्‌सिङ्॥ 7 ताङ्‌साक्‍पोलाम् इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्, ‘पत्रुसे, पोगे़ॽ! से़रे़से़ॽआङ् चे़ॽओ॥’

8 कर इङ्‌गाॽ नोगप् पिरुङ्, ‘से़क्‍खासाङ् अक्‍तङ्‌बाग इङ्‌गाॽ मे़जाआन्‍लो॥ आल्‍लो थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़दाःक्‍तुम्‍बा चा थेआङ् मे़न्‍जाए वाॽआरो॥’

9 याम्‍मो ताङ्‌साक्‍पोलाम् खे़न् इक्‍लाःन् खे़प्‍सुङ्, ‘निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुबा कुजाहाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् याप्‍मि के़जिःम्‍बा मे़लेःत्ते़न्‍ने़ॽओ॥’ 10 हे़क्‍केलॽरिक् सुम्‍ले़ङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़आङ् ताङ्‌साङ् थो खे़न् पक्‍खे़ तेॽरे़बा निःसुङ्‌लो॥ 11 बा खे़न् ये़म्‍मो सिजरियालाम् आलाःसे़ मे़बाङ्‌घुसिबा सुम्‍सि मनाहाॽ इङ्‌गाॽ याःक्‍ताङ्‌बा हिम्‍मो मे़गे़रे़॥

12 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् मे़त्ताङ्, ‘थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌सिसाङ् चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के खे़ङ्‌हाॽनु पेगे़ॽओ॥’ खे़प्‍मो तुक्‍सि नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽआङ् इङ्‌गाॽनु सिजरियाओ मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् सोरिक् कर्नालियसरे़ कुहिम्‍मो पेःक्‍मनारो॥ 13 खुने़ॽआङ् आक्‍खेलॽरिक् माङ्‌लाइङ्‌बान् कुहिम्‍मो त्‍ये़आङ् खुने़ॽ मे़त्तुबान् याप्‍मि चे़क्‍ते़, ‘कुभा मनाहाॽ जोप्‍पाओ सिमोन पत्रुसरे़ कुलाःसे़ पाङ्‌से़से़ॽओ॥ 14 खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ खे़ने़ॽ नु काक् के़हिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ से़न्‍लप् के़घोःसुम्‍लो॥’

15 इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा हेःक्‍तुङ्‌ल पत्‍छाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन् तगि आनिॽ सम्‍दाङ् चुक्‍ते़बा हे़क्‍के खे़ङ्‌हाॽ सम्‍दाङ्‌ङाङ्‌चुक्‍ते़रो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्–‘बप्‍तिस्‍मा के़बिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बिरि, कर खिनिॽग सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा के़बोःक्‍खिॽरो॥’ 17 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् आजोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पर्धाःम्‌आबिरे़बा कुइसिःक्‍के थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् पर्धाःम्‍माङ् मे़घोःसुरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् याःम्‍बक् चोगुबान् अप्‍मा के़सुक्‍पा इङ्‌गाॽ हाःत्‍आबे?”

18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् यहुदि नसानिबाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुल्‍ले़ खुने़ॽनु पाःन् थक्‍मा मे़ले़रुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःमा मे़हेःक्‍तुरो, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् लायोलाम् हिम्‍माआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् सुये़म् पिरुसि के़लॽबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍लो॥”

एन्‍तिओक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्

19 आल्‍ल स्‍तिफनसे़न् मे़से़रुआङ् एगाङ् यरुसले़म्‍मो तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसानिबाहाॽ काक् पिसाङ् मे़से़ःरे़र मे़बेरो॥ कुभाग फोनिसिया ते़ङ्‌गप्‌, सैप्रस वागप्‍खाम्, नु एन्‍तिओक ये़क्‌यक्‍काङ् मे़गे़रे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खे़प्‍मोबा यहुदिहाॽरक् सुनाइङ् इङ्‌मे़भोःसुसिरो॥ 20 कर सैप्रस नु साइरेनिबा कुभा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ एन्‍तिओक्‍को मे़बेआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् मे़जोगुसिरो॥ 21 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् खे़ङ्‌हाॽनु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुआङ् दाङ्‌बा ले़प्‍माङ्‌मे़हिसिङ्‌लो॥

22 कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् यरुसले़म्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोआङ् के़रे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ बरनाबासे़न् एन्‍तिओक्‍को मे़बाङ्‌घुरो॥ 23 खुने़ॽ खे़प्‍मो के़रे़आङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मुॽइसाम् थाःसुबा निःसु, हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ साॽरिक्‍के सःत्ते़आङ् खे़ङ्‌हाॽ सिक्‍लुङ्‌मोनु से़क्‍खाए दाङ्‌बाओ वये़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिरो॥ 24 बरनाबासे़न् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुबा नु नसाःन्‍निल्‍ले़ कुधिम् चोगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽ खुने़ॽ कुयाःम्‍बक्‍कोलाम् दाङ्‌बाओ मे़द्‌ये़रो॥

25 हे़क्‍क्‍याङ् बरनाबासे़न् सावलरे़ कुगोःत्‍छे़ तार्सस पेरो॥ 26 खे़प्‍मो खुने़ॽ तुमुआङ् एन्‍तिओक्‍को तारु॥ हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌बे खाराक् खे़ङ्‌हाॽरे़ सेसेहुप्‍लक्‍को मनाहाॽ तुमे़त्‍छुर यरिक् मनाहाॽ हुॽरे़त्‍छुरो॥ (हुॽसाम्‍बाहाॽ एन्‍तिओक्‍कोए काक्‍नु तगि ख्रिस्‍तानिसि फाॽआङ् मे़मे़त्तुसिरो॥)

27 कन् ये़म्‍मो कुभा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ यरुसले़म्‍लाम् एन्‍तिओक्‍को मे़द्‌ये़॥ 28 खे़ङ्‌हाॽओ थिक् अगाबस मे़प्‍मनाबे़न् पोगे़आङ् आल्‍ल काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ताःन्‍दि के़दाःबार के़बप्‍पा पयम् साक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेसेमाङ्‌लाम् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़रो॥ (कङ्‌ग क्‍लाउदियस हाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ् चोगुबा ये़म्‍मो पोःक्‍खे़रो॥) 29 एन्‍तिओक्‍कोबा हुॽसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबो यहुदियाओ के़वाॽबा काक् फुॽनुसाॽहाॽरे़ लागि खुनिॽ सुक्‍सुक् कुभाॽ पिमासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़दङ्‌घुरो॥ 30 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ कुभाॽ याङ्‌ङिन् मे़भोःक्‍खुआङ् बरनाबास नु सावलरे़ खुन्‍छिॽ हुक्‍लाम् खे़न् फाॽयाङ्‌ङिन् यहुदियास्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़हाक्‍तुसिरो॥

12

हे़रोदरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् निङ्‌घुम् मे़त्तुॽ

1 खे़न् ये़म्‍मो हे़रोद अग्रिपा* हाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा कुभा नसानिबाहाॽ तुक्‍खे चाःप्‍मा हेःक्‍तुसिआङ्‌ 2 खे़ल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ कुम्‍भुॽ याकुबे़न्‍नाङ् ताभेःल्‍ले़ से़प्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ हे़क्‍के चोगुल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ मे़सःत्ते़बा निःसुसि, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पत्रुसे़न्‍नाङ् ते़म्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ कन् हिन्‍दोःक्‍किन् सिदाॽ मे़म्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‍मो पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 4 हे़रोदरे़ पत्रुसे़न् ते़म्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो थिक् थिक् लक्‍को लिसि लिसि थक्‍सुबाहाॽरे़ पत्रुसे़न् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् कोमा पाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम् चुःत्ताङ् पत्रुसे़न् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ तगि खासे़न् लोःम्‍माआङ् खुम्‍दिङ् पिमा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़रो॥

5 हे़क्‍केलॽरिक् पत्रुसे़न् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुआङ् वये़ल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुलागि चक्‍मे़ल्‍लॽए पेलिगे़न् तुवा चोःक्‍कि मे़यागे़रो॥

पत्रुसे़न् पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् ले़त्

6 हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि पत्रुसे़न् ताःप्‍मानुःल्‍ले़ तगिस्‍मा से़न्‍दिक्‍को ने़त्‍छि थक्‍सुबाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ लुम्‍मो ने़त्‍छि फे़न्‍जेॽ हुक्‍पाःङ्‌गिल्‍ले़ इमे़घेःक्‍खुआङ् खे़न् इप्‍से़आङ् ने़स्‍से़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मोबा लाम्‍मोआङ् थक्‍सुबाहाॽ लाम्‍गोइ मे़ये़बे़रो॥ 7 खिमो खे़न् पुङ्‌लाहिम्‍मोबा याक्‍फाङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःल्‍ले़ थोॽरुर दाङ्‌बाल्‍ले़ पाङ्‌घुबा माङ्‌लाइङ्‌बान्‍नाङ् खे़प्‍मो थाःन्‍छिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पत्रुसरे़ कुभक्‍ताङ्‌ङो फे़क्‍फे़क् हिप्‍तुर फोःक्‍खुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “हारा पोगे़ॽ॥” हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ कुहुक्‍को के़बप्‍पा फे़न्‍जेॽ हुक्‍पाःङ्‌गिहाॽ पाःक्‍खे़आङ् मक्‍थ्‍ये़रो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़त्तु, “फॽइ युप्‍से़आङ् लाङ्‌सुःप्‍पिन् चाक्‍खे़ॽ॥” पत्रुसरे़ हे़क्‍के चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्तु, “सुङ्‌घेःक्‌वाःन् हे़प्‍सिङ्‌ङे़ॽआङ् तिम्‍दाङ्‌ङे़ॽओ॥” 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ पत्रुसरे़आङ् पुङ्‌लाहिम्‍लाम् लाःक्‍कात् तिम्‍दुरो॥ कन् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ तादिगे़न् से़प्‍माङ्‌ङो चोगुबाबि इ याक्‍थुङ्‌धोओ चोगुबाबि फाॽआङ् खुने़ॽ थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍लो॥ खुने़ॽग सुफोने़ निःसुङ्‌बाबि लॽरे़रो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा नु निसिगेःक्‍स्‍मा लाम् के़गोःबा थक्‍सुबा ये़प्‍नाःन्‌काःक्‍ते़त्‍छुआङ् ये़क्‌यक्‍को लाःप्‍मा फे़न्‍जेॽ लाम्‍धेःप्‍पो के़रे़त्‍छि॥ खे़न् लाम्‍धेःप्‍पिन्‍नाङ् खुन्‍छिॽ लागि आबाङे हन्‍छिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् ने़प्‍माङ् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़त्‍छिरो॥ खे़ङ्‌हाॽ ये़क्‌यक्‍कोबा माराम्‍मो लःन्‍दे़त्‍छिआङ्‌लाङ्‌घेःगे़त्‍छिर पत्‍छे़त्‍छिल्‍ले़ए माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खिमो पत्रुसे़न् ले़रुध॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुसरे़ कन् से़क्‍खाए पोःक्‍खे़बारो फाॽआङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् अक्‍खे मे़त्‍छिङ्‌, “कन् पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खाएरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् पाङ्‌घुआङ् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ निङ्‌साङ् मे़जोगुबा नु हे़रोदलाम् इङ्‌गाॽ से़ःप्‍ताङ्‌लो॥”

12 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् युहुन्‍ना मर्कुसरे़ कुम्‍मा मरियमरे़ कुहिम्‍मो पे॥ खे़प्‍मो यरिक् नसानिबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् तुवा चोःक्‍कि मे़यागे़रो॥ 13 पत्रुसरे़ लाम्‍धेःप्‍पिन् लाःक्‍कात्‍लाम् खाक्‍खु हे़क्‍क्‍याङ् रोदा मे़प्‍मनामा सेवारोमान् ओमे़त्‍छे़ फे़रे़॥ 14 खे़ल्‍ले़ पत्रुसरे़ कुइक्‍लाःन् कुसिङ् निःत्तुआङ् लाम्‍धेःप्‍पिन् मे़न्‍हन्‍ने सःत्ते़र लोःक्‍ते़ पेआङ् “पत्रुसे़न् लाःक्‍कात् त्‍ये़आङ् ये़प्लो” मे़त्तुसिरो॥

15 खे़ङ्‌हाॽरे़ “खे़ने़ॽग के़नाक्‍खे़बि थेःन्‍बे” मे़मे़त्तुरो॥ खे़ल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् से़क्‍खाएरो लॽरिक् हादिङ् थक्‍ते़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “खे़ङ्‌ग पत्रुसे़न् कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बान् लाॽबे!”

16 कर पत्रुसरे़ चक्‍मे़ल्‍लॽए लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌खाक्‍खुरो॥ याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ मे़बेआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌मे़हन्‍दुल्‍ले़ खुने़ॽ से़क्‍खाए मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़रो॥ 17 पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ हुक्‍चाःल्‍किःल्‍ले़ स्‍वाःत् चोगुसिआङ् आक्‍खेलॽरिक् दाङ्‌बे़ल्‍ले़ खुने़ॽ पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् लाःक्‍कात् लःत्तु के़लॽबा पाःन्‍निन् पोधक्‍तुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निन् आनिॽ लाम्‍लोःबा याकुब नु फुॽनुसाॽहाॽआङ् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ लॽरिक् मे़त्तुसिआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् वेॽस्‍मा ते़न्‍नो पेरो॥

18 हे़क्‍क्‍याङ् कुनाम्‍दाःप्‍मा खाओःत्ते़आङ् पत्रुसे़न् थे़मा पोःक्‍खे़बे फाॽआङ् खे़न् पुङ्‌लाहिम् के़गोःबा थक्‍सुबा लुम्‍मो यम्‍बा हयङ्‌किल्‍लिङ्‌पोःक्‍खे़रो॥ 19 खे़न् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् हे़रोदरे़ थक्‍सुबाहाॽ सेःन्‍दोसुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् नोगप् पिमा मे़न्‍छुक्‍तुन्, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ से़प्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोदे़न यहुदियालाम् सिजरिया ये़क्‌यक्‍को कुभा ये़न् वाॽसे़ पेरो॥

हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिःमे़न्

20 खे़न् ये़म्‍मो हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ तायर नु सिदोनस्‍मा मनाहाॽनु साॽरिक् कुसिक् पोगे़आङ् वये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् हे़रोद हाङ्‌ङिन्‍नु नादङ् चोःक्‍से़ कुदुम्‍से़ मे़बे, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क् चामा थुङ्‌माहाॽ हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलाजेॽओलाम् मे़दारुर मे़वये़ कर हाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् चामा थुङ्‌मा के़दाःबा लाम्‍मिन् साक्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् वये़रो॥ काक्‍नु तगि हाङ् हिम्‍मोबा बालास्‍तस मे़प्‍मनाबा नसाःन्‍साबा मनाःन् हुक्‍को मे़दारुआङ् हाङ्‌ङिन्‍नु ताॽजे़ङ्‌मा ये़म् मे़घोःसुरो॥

21 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् तुम्‍मा ये़न्‍नो हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ्‌देःत्तिन् चाक्‍खुआङ् हाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ उवा चोगुसिरो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ कन् के़बाःप्‍पे़न्‌माङ्‌लो, मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिग मे़ःन्‍लो लॽरिक् मे़अःक्‍ते़रो॥ 23 खिमो दाङ्‌बाल्‍ले़ पाङ्‌घुबा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ हे़रोद हाङ्‌ङिन् यॽधे़त्तुर याःन्‍दु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ स्‍योःङ् स्‍योःङ् लॽरिक् फेॽबाःत् थ्‍ये़आङ् स्‍ये़रो॥

24 कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् चक्‍मे़ल्‍लॽए से़ःरे़आङ् पोरे़र पेरो॥

बरनाबास नु सावले़न्‌मे़सेगुसिआङ् मे़बाङ्‌घुसिॽ

25 बरनाबास नु सावलरे़आङ् यरुसले़म्‍मो फाॽयाङ् से़ध्‍ये़त्‍छुआङ् एन्‍तिओक्‍को नुःक्‍खे़त्‍छि त्‍ये़त्‍छिरो॥ खुन्‍छिॽनुए युहुन्‍ना मर्कुसे़न्‍नाङ् तारे़त्‍छुरो॥

13

1 एन्‍तिओकस्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍को माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु सिक्‍साम्‍बाहाॽ मे़वये़–बरनाबास, माक्‍ला मे़प्‍मनाबा सिमियोन, साइरेनिलाम् के़दाःबा लुसियस, सुहाङ्‌गे़म्‍बा हे़रोदे़न्‍नु के़बोःबा माने़न हे़क्‍क्‍याङ् सावल वये़रो॥ 2 थिक्‌ये़न् खे़ङ्‌हाॽरे़ चाःने़त्तो मे़युङे़र दाङ्‌बाल्‍ले़न् सेवा मे़जोगुर मे़वये़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽओ अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “बरनाबास नु सावले़न् इङ्‌गाॽ आलागि से़न्‍दे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बक् चोःक्‍से़ उःत्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽसिरो॥” 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ चाःने़त्तो मे़युङे़आङ् तुवा मे़जोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ हुक्‍हाॽ बरनाबास नु पावलरे़ खुन्‍छिॽ सम्‍दाङ् मे़ने़स्‍सुआङ् तुवा मे़जोगु हे़क्‍क्‍याङ् मे़बाङ्‌घु मे़देःसुसिरो॥

पावलरे़ थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा माङ्‌सेवा कुलाम्‍दिःक्‌

4 बरनाबास नु सावले़न्‌सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुसिआङ् सिलुकिया ये़क्‌यक्‍को पेसि॥ खे़प्‍मोनु वालाधालाम् सैप्रस वागप्‍लाजेॽओ पेसिरो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् सालामिस पाङ्‌जुम्‍मो के़रे़त्‍छिआङ् खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ इङ्‌भन् चोगे़सुरो॥ खे़ङ्‌हाॽनु कुभाॽ के़बिबा युहुन्‍ना मर्कुसे़न्‍नाङ् वये़रो॥

6 खे़ङ्‌हाॽ पाफोस ये़क्‌यक्‍को मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् वागप्‍लाजेॽ खाराक् लाम्‍दिःक् मे़जोगे़॥ खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक् यहुदि इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा बार-ये़सु मे़प्‍मनाबा किच्‍चाक्‍किन् मे़दुमु॥ 7 खे़ल्‍ले़ कुन्‍देःङ्‌बान् खे़न् वागप्‍लाजेॽओबा सुहाङ्‌गे़म्‍बा सर्गियस पौलुसे़न् वये़आङ् सोरिक् खे़न् खुने़ॽनु ताक्‍कन्‍दे़रो॥ सर्गियस पौलुसे़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽसाबा वये़॥ खे़ल्‍ले़ बरनाबास नु सावले़न् उःत्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खे़म्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 8 कर खे़न् कित्‍चाक् इलुमासे़न् (ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेःन् कित्‍चाक् पोःङ्‌लो) खुन्‍छिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोगे़आङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बा सर्गियस पौलुसे़न् ये़सुःन्‌नसाःन् चोःक् मे़म्‍बाङ्‌मा तम्‍सिन् चोगुआङ् खे़ङ्‌हाॽ अत्तुसिरो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुआङ् सावलरे़ (खे़ल्‍ले़ कुमिङ् पावलआङ् वये़रो) खे़न् इलुमासे़न् अदक्‍तक्‍काङ् ओमे़त्तुर मे़त्तु, 10 “खे़ने़ॽ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुस्‍साःए, काक् साम्‌योनिमाल्‍ले़ कुनिङ्‌मिए, खे़ने़ॽग काक् इङ्‌ले़क् नु फे़न् याःम्‍बक्‍ले़ कुधिम् के़वाॽरो॥ खे़ने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ तोःन्‍दोःम्‍बा कुलाम्‍मिन् पे़गे़क्-वगे़क्‌चोःक्‍मा ले़रे़ॽ! 11 दाङ्‌बाल्‍ले़ खुम्‍दिङ् के़बिॽआङ् आल्‍ल खानिःमा मे़न्‍छुक्‍मनाबा के़बोःङ्‌ङाङ् कुभा ये़म् थारिक् खे़ने़ॽग नाम्‍मिन्‍नाङ् निःमा के़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥” खिमो इलुमासरे़ कुमिक्‍को खाम्‍दःम्‍बाल्‍ले़ ते़प्‍तुबा कुइसिःक् पोःक्‍खे़बा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् थेआङ् निःमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ खुने़ॽग कुभारे़ मे़दे़म्‍माआङ् मे़उःङ्‌ङानि फाॽआङ् सप्‍सुर लाङ्‌घेःक्‍मा हेःक्‍ते़रो॥ 12 सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कन् हिन्‍दोःक्‍किन् निःसुआङ् ये़सुःन्‌नसाःन् चोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बे़ल्‍ले़ कुनिसाम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कुनिङ्‌वाॽ मये़रो॥

पिसिदियास्‍मा एन्‍तिओक्‍को

13 खे़न् याङ्‌सि पावल नु कुन्‍जुम्‍हाॽ पाफोसलाम् पाम्‍फिलिया थुम्‍मोबा पर्गाओ वालाम्‍दिःक् मे़जोगु, कर युहुन्‍ना मर्कुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो पक्‍थसिआङ् यरुसले़म्‍मो नुःक्‍खे़ पेरो॥ 14 पावल नु बरनाबासे़न् पर्गालाम् पिसिदिया थुम्‍मोबा एन्‍तिओक ये़क्‌यक्‍को पेसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ पेसिआङ् युङ्‌ने़छिरो॥ 15 मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा साप्‍पन्‍लाम् मे़निःरु मे़सुरुआङ् लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “फुॽनुसाॽसे, आनिगे़ मनाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासि इङ्‌घङ् के़गत्‍छुने़ फाॽग्र पाःत्ते़से़ॽओ॥”

16 पावले़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् हुक्‍चाःल्‍कि चोगुर पाःप्‍मा हेःक्‍ते़, “इस्राइलि फुॽनुसाॽ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌सासे, आघे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! 17 कन् इस्राइलिहाॽरे़ सेवा मे़जोगुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ पाधे़बा सुधे़बाहाॽ सेगुसिआङ् मिस्र लाजेॽओ माःङ्‌घाबा लाजेॽसाबा हे़क्‍के मे़वये़ल्‍ले़ यम्‍बा सुवाङ् चोगुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पयम् मुक्‍साम्‍नु खे़न् लाजेॽओनु लाःक्‍कात् लःत्तुसिआङ् 18 एःक्‍सादे़न्‍नो तङ्‌बे लिबोःङ्‌थारिक् खे़ङ्‌हाॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग कनान लाजेॽस्‍मा नुसि सुवाङ्‌हाॽ मे़क्‍खुसिआङ् खे़न् लाजेॽओ कुमनाहाॽ युक्‍दाङ्‌बा चोगुसिआङ् 20 तङ्‌बे कुगिप् लिसिआङ् कुभ्रे़ःङ् (४५०) थारिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् लाजेॽइन्‌मे़युक्‍तुरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा सामुए़ल थारिक् खासे़न्‌युक्‍पाहाॽ पिरुसिरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ हाङ् मे़नाःक्‍तुल्‍ले़ खुने़ॽ बे़न्‍जामिन सुवाङ्‌स्‍मा किसरे़ कुस्‍साः सावले़न् पिरुसिआङ् खे़ल्‍ले़ तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) थारिक् हाङ् चोगुरो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ हाङ्‌युक्‍लाम् खे़त्तुआङ् दाउदे़न् हाङ् चोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तु, ‘यिसैरे़ कुस्‍साः दाउदे़ङ्‌ग आनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा आसिराॽ के़धाङ्‌बा मनारो॥’*

23 बा कन् मे़न्‍छाम् थाःक्‍कोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुसिबा कुइसिःक् से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सुःन् आनिॽ इस्राइलिहाॽओ पाङ्‌घुरो॥ 24 ये़सुरे़ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन् हेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि युहुन्‍नारे़ इस्राइलस्‍मा काक् मनाहाॽ खुनिॽ लायोलाम् मे़हिन्‍नाङ् बप्‍तिस्‍मा मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌भोःसुसिरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् युहुन्‍नारे़ खुने़ॽ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन् सुःप्‍मा इःत्तुल्‍ले़ मनाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, ‘इङ्‌गाॽ हाःत्‍आ फाॽआङ् याप्‍मि के़इःत्तिबे? इङ्‌गाॽग खिनिॽ के़हाङ्‌घुम्‍बा मनाःङ्‌ग मे़ःन्‍नारो, खुने़ॽग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ याङ्‌सि ताःरो॥ खुने़ॽ कुलाङ्‌सुःप्‍पिल्‍ले़ कुनाम्‍हाॽआङ् फाःङ्‌मा मे़लाॽआन्‍लो॥’

26 अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा इस्राइलि फुॽनुसाॽ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवा के़जोःक्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌सासे, आनिॽओए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न्‌सुनाइङ्‌घङ्‌ङिन् पाङ्‌घुआङ् वाॽरो॥ 27 कन् यरुसले़म्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽ नु खुनिॽ लाम्‍लोःबाहाॽरे़ ये़सुःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्, कर आप्‍तिक् मे़गुःत्तुल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न् थप्‍मे मे़निःरुबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् के़रे़बारो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् पिमा थे़मा आप्‍तिक्‍काङ् मे़ङ्‌घोःसुन्‍छाङ् पिलातसे़न् खे़न् से़प्‍माए पोःङ् फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुल्‍ले़ ते़न्‍दे़रो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ मे़जोगु मे़सुरुआङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌लाम् कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ मे़धासुआङ् इप्‍पुङ्‌ङो मे़ने़स्‍सुरो॥ 30 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽग सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् ये़न् थारिक् खुने़ॽनु गालिललाम् यरुसले़म थारिक् लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पाहाॽरो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ल वये़रो॥ आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ इस्राइलस्‍मा मनाहाॽरे़ लागि तोःन्‍दि मे़वाॽरो॥

32 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ पाधे़बाहाॽ पिरुसिबा माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कन् सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ आनिगे़ खिनिॽओ त्‍ये़ॽइगे़आङ् वयिगे़रो– 33 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌घुआङ् माङ्‌हे़क्‍किन्‌आनिॽ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽरो के़त्तुरो॥ कन् निसिगेःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् अक्‍खे मे़त्तुआङ् वाॽरो,

‘खे़ने़ॽग आस्‍साःने़रो,

इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए के़म्‍बाआ फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ्‌चोगुङ्‌ङाङ् वाॽरो॥’*

34 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् फोःक्‍खुल्‍ले़ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् सिःमा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् वाॽ–

‘आइन् खिनिॽग इङ्‌गाॽ सेसे नु निस्‍सेए दाउदे़न्‍नु माङ्‌हुप् चोगुङ्‌बा मुॽइसाम्‍मिन् पिनिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’*

35 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍मा ते़न्‍नोआङ् खुने़ॽ पाःत्तुआङ् वाॽ,

‘खे़ने़ॽग सेसे के़सेवारोबाल्‍ले़ कुधक्‍किन् किःमा यःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घुन्‍लो॥’*

36 दाउदरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुहिङ्‌मन् खाराक् सेवा चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ स्‍ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ पाधे़बाहाॽनुए मे़हुम्‍सुआङ् किःरे़ पेरो॥ 37 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌घुबाल्‍ले़ कुधक्‍किन् मे़गिरे़न्‍लो॥

38 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽसे, बा कन् ये़सुरे़ चोगुबालाम्‍मे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ लायोहाॽरे़न् ले़प्‍मि आबिॽ फाॽआङ् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् खिनिॽओ इङ्‌भोःसे़आङ् वाॽबान् आल्‍ल कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 39 खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सुःन्‍दुपिरुसिॽरो॥ के़रे़क्‍ले़ मोसारे़ कुसाम्‌योथिम् इःप्‍मा नाःप्‍मालाम् खोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बा लायोलाम् चोःक्‌युम्‍भोःन् खिनिॽ के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् खिनिॽ सम्‍दाङ् के़त्‍लो॥

41 ‘ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खिनिॽ किनाःन्‍दि के़मे़प्‍पासे,

खिनिॽ निङ्‌वाॽ मये़म्‍मे़ॽआङ् से़म्‍मे़ॽ॥

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ ये़म्‍हाॽओ मनाहाॽरे़ पोधक् के़म्‍जोगिसाङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिम्‍बा याःम्‍बक् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌लो॥’ ”*

42 पावल नु बरनाबासे़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोलाम् लःन्‍दे़सिआङ् पेसिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ, याम्‍मो के़दाःबा नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो त्‍ये़से़ॽआङ् कन् पाःन्‍निन् चे़क्‍खे़से़ॽओ फाॽआङ् मे़उःत्तुसिरो॥ 43 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मिन् मे़ले़रुआङ् यरिक् यहुदिहाॽ नु यहुदि साम्‌योओ के़दाःबाहाॽरे़ पावल नु बरनाबासे़न्‌मे़दिम्‍दुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफु लुङ्‌गुम्‍मो चक्‍मे़ल्‍लॽए नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ते़छुरो॥

44 हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो खप्‍मे़न् खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा काक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् खे़म्‍से़ मे़द्‌ये़रो॥ 45 कर यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खे़न् मनाहाॽ मे़निःसुसिआङ् साॽरिक् नामे़हे़त्तुसि, हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बारे़र मे़दरुरो॥

46 कर पावल नु बरनाबासे़न् मे़ङ्‌गिए अक्‍खेलॽरिक् पारे़त्‍छि, “निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग काक्‍नु तगि खिनिॽ यहुदिहाॽनु पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़, कर खिनिॽए कन् के़नाॽरुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् खोःमा सुम्‍बोधासाबा मे़म्‍बोःङ्‌मा फाॽआङ् खिनिॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍तुम्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल आनिगे़ खिनिॽलाम् लःन्‍दिगे़आङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ पेगिगे़ॽरो॥ 47 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ इङ्‌जाःङ् याप्‍मि पिरिगे़आङ् वाॽरो,

‘खिनिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मो थारिक् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न्‌सुनाइङ्‌ङिन् तेॽमा फाॽआङ्

इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागि ओःत्ति कुइसिःक् चोःक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’ ”

48 कन् पाःन्‍निन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़र निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌धाःङ् मे़बिरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़ लागि सेःक्‌युक् के़बोःङ्‌बाहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुरो॥ 49 हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबाहाॽरे़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किन् खे़न् थुम्‍मो काक् पिसाङ् मे़से़ःसुरो॥ 50 कर यहुदिहाॽरे़ ये़क्‌यामा साम्‌योमा मे़न्‍छुमाहाॽ नु खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा मिङ्‌सोदाङ्‌बा मनाहाॽ मे़हुसुसि मे़बक्‍सुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावल नु बरनाबासे़न् तुक्‍खे चाःप्‍मा मे़हेःक्‍तुसिआङ् खे़न् थुम्‍मोलाम् लाःक्‍कात् मे़नाःत्तु मे़देःसुसिरो॥ 51 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नाॽरुसिबान् ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़आङ् खुनिॽ लाङ्‌भोओबा खाम् हिःक्‍किन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़धाप्‍सु मे़धःआङ्* आइकोनियम ये़क्‌यक् ले़प्‍माङ् मे़धासिङ्‌लो॥ 52 बा खे़न् ये़म्‍मो एन्‍तिओक्समा हुॽसाम्‍बाहाॽआङ् सेसेमाङ्‌ङिन् नु ओमुलॽमाल्‍ले़ कुधिम् मे़बोःक्‍खे़रो॥

14

आइकोनियम्‍मो पावल नु बरनाबासे़न्‌

1 आल्‍ल एन्‍तिओक्‍को कुइसिःक् आइकोनियम्‍मोआङ् पावल नु बरनाबासे़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेसिआङ् साॽरिक् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ लस्‍सुर पारे़त्‍छिल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ ये़सुरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन्‌नसाःन् मे़जोगुरो॥ 2 कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा यहुदिहाॽरे़ खे़प्‍मोबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ मे़हुसुसिआङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ निङ्‌वाॽ मे़ले़क्‍खु मे़बिरुसिरो॥ 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ खे़प्‍मो यरिक् ये़म् थारिक् वये़त्‍छिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़ङ्‌गिए पारे़त्‍छिरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोःक्‍मा मुक्‍साम् पिरुसि हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌भन् चोगे़त्‍छुबा कुलुङ्‌गुम्‍मिन् से़क्‍खाए फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिरो॥ 4 खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा मनाहाॽ कुभा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ ले़प्‍माङ् नु कुभा नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा यहुदिहाॽ ले़प्‍माङ् मे़से़न्‍छिङ्‌लो॥ 5 खे़प्‍मो यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ लाम्‍लोःबाहाॽ मे़दङ्‌सिङ्‌ङाङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍माआङ् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍मा से़प्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌मे़दङ्‌घुरो, 6 कर कन् चे़म्‍फन्‍निन् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् खे़प्‍मोनु लुकोनिया थुम्‍मोबा लुस्‍त्रा नु दर्बि मे़प्‍मनाबा ये़क्‌यक्‍हाॽ नु खे़न् खिरिबा ते़न्‍नो मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेआङ् 7 खे़प्‍मोआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् मे़जोगुरो॥

लुस्‍त्रा नु दर्बिओ पावल नु बरनाबासे़न्‌

8 लुस्‍त्राओ सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌धोए लाङ्‌घेःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा लाङ्‌सक्‍पाधिक् वये़रो॥ खे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ् लाङ्‌मे़ङ्‌घेःक्‍के वये़॥ 9 खे़प्‍मो खे़ल्‍ले़ पावलरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍सुर युङे़॥ पावलरे़ खे़ल्‍ले़ वेःप्‍मा के़सुक्‍पा कुनसाःन्‍निन् निःसुआङ् अदक्‍तक्‍काङ् ओमे़त्तुर 10 यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ ये़बे़ॽ!” खे़न् मनाःन्‍नाङ् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् लाङ्‌घेःक्‍मा हेःक्‍ते़रो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ पावलरे़ चोगुबा खे़न् याःम्‍बक्‍किन् मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ लुकोनियास्‍मा पाःन्‍नो अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़अःक्‍ते़, “माङ्‌हाॽ मना ले़ङ्‌ने़त्‍छिआङ् आनिॽओ त्‍ये़छिआङ् वाॽसिरो॥” 12 खे़ङ्‌हाॽरे़ बरनाबासे़न् जिउस नु पावले़न् हर्मेस मे़मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पावले़न् के़बाःप्‍पा चोगे़रो॥ (ग्रिकेलिहाॽरे़न् जिउस मे़प्‍मनाबान् तुम् माङ् नु हर्मेस मे़प्‍मनाबान् इङ्‌गे़साबा माङ् वये़रो॥) 13 ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् जिउस माङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌हिम् ने़स्‍से़॥ जिउस माङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ पित्‍हाॽ नु फुङ्‌हाॽ ताःप्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़न् पयम् लाम्‍धेःप्‍पो त्‍ये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ नु मनाहाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥

14 बरनाबास नु पावलरे़ खे़न् खे़प्‍से़त्‍छुआङ् माङ् चे़ॽया पाःन् पोःङ्‌मा इःत्ते़ फाॽआङ् ने़प्‍माङ्‌ले़ खुन्‍छिॽ तेःत्तिन् थे़ःक्‍खे़त्‍छु* हे़क्‍क्‍याङ् मनालुम्‍मो लोःक्‍ते़त्‍छिर अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़त्‍छि, 15 “आदाङ्‌बासे, कन् थे चोःक्‍मा के़इःत्तुम्‍बाबे? आन्‍छिगे़ग बा खिनिॽ हे़क्‍के मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिसिगे़रो! खिनिॽ कन् हने़बा नावाइत्‍लाःन् सेवा चोःक्‍मा ले़रे़म्‍मे़ॽआङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्, वाहङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ नावागे़न् चइःत् के़ने़बा आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ आन्‍छिगे़ कप्‍मो त्‍ये़त्‍छिगे़बारो॥ 16 कन् पेबा ये़म्‍मोग के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ आबाङे साक्‍थिम् कुइसिःक् खुनिॽ माङ्‌हाॽ सेवा चोःक्‍से़ ले़रुदेःसुसि, 17 कर आल्‍लोग खुने़ॽग आबाङे तोःन्‍दि मे़ःन्‍नेग होःप्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित् थाःसु के़बिरिआङ् चामा थुङ्‌मारे़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़दासि के़बिरिआङ् सिक् सम्‍माल्‍ले़ कुधिम् के़जोगिआङ् के़वयिरो॥” 18 कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्ते़त्‍छुर पावल नु बरनाबासरे़ मनाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा मे़इःत्तुबान्‌पल्‍लिमाल्‍ले़ साक्‍मा सुक्‍ते़त्‍छुरो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा यहुदिहाॽ एन्‍तिओक नु आइकोनियम्‍लाम् मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मनाहाॽ मे़हुसुसिआङ् खुनिॽ ले़प्‍माङ् मे़जोगुसिआङ् पावले़न् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़ले़प्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम् लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खु मे़देॽरुआङ् खुने़ॽ स्‍ये़ फाॽआङ् लाप्‍मे़भुसु॥ 20 कर नसानिबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् कुघिरि मे़ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् मे़ये़बे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो निङ्‌वाॽ मये़र पावले़न् मुत्‍थ्रिक् पोगे़आङ् याङ्‌ना ये़क्‌यक्‍को पेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक् बरनाबासे़न्‍नु दर्बिओ पेसे़त्‍छिरो॥

सिरियास्‍मा एन्‍तिओक्‍को पावल नु बरनाबासे़न्‌

21 पावल नु बरनाबासरे़ दर्बिओ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगे़त्‍छुआङ् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽ हुॽसाम्‍बा मे़बोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लुस्‍त्रा, आइकोनियम नु एन्‍तिओक्‍को नुःक्‍खे़त्‍छिआङ् 22 खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ हुॽसाम्‍बाहाॽ नसाःन्‍नो चक्‍मे़ल्‍लॽए वये़म्‍मे़ॽ मे़त्ते़छुसिर हाङ्‌हाङ् चोगे़त्‍छुसि, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् इनोगे़न् तुक्‍खे के़दुमुम्‍साङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍माए पोःङ्‌लो फाॽआङ् आःन्‍छिङ्‌मा पिरे़त्‍छुसिरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् पावल नु बरनाबासरे़ खे़न् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ सेःक्‌युक् चोगे़त्‍छुआङ् तुवा नु चाःने़त्तो मे़युङे़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुबा दाङ्‌बाल्‍ले़ कुगम्‍ब्राङ्‌ङो खे़ङ्‌हाॽ युक्‍खे़त्‍छुसिरो॥ 24 याङ्‌सि खे़ङ्‌हाॽ पिसिदिया थुम्‍मो पोःक्‍खे़त्‍छिर पाम्‍फिलिया थुम्‍मो थ्‍ये़सि॥ 25 खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो पर्गाओ इङ्‌भन् चोगे़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् अतालिया ये़क्‌यक्‍को पेसिरो॥

26 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् खे़ङ्‌हाॽरे़ सिरियास्‍मा एन्‍तिओक्‍को याङ्‌ना वालाम्‍दिःक् चोगे़त्‍छुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मो खुन्‍छिॽ हेःक्‍ते़त्‍छुबा माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन् आल्‍लो खे़प्‍मोए चोःक्‍मा सुरे़त्‍छुरो॥ 27 खे़ङ्‌हाॽ एन्‍तिओक्‍को के़रे़त्‍छिआङ् खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुन्‍छिॽलाम् चोगुबा के़रे़क् याःम्‍बक्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् से़न्‍लप् खोःमा मे़सुक्‍तुर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्धेःप्‍पे़न्‌हन्‍दुबा पाःन्‍निन् चे़क्‍खे़त्‍छुरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो नसानिबाहाॽनु यरिक्‌ये़म् थारिक् वये़त्‍छिरो॥

15

यरुसले़म्‍मोबा ये़जुम्‍भो

1 कुभा ये़म् एगाङ् यहुदियालाम् एन्‍तिओक्‍को कुभा यहुदि नसानिबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसिर निसाम् मे़हुॽरुसि, “मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाओबा साक्‍थिम् कुइसिःक् हर्दो के़न्‍हे़गुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र से़न्‍लप् खोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥” 2 पावल नु बरनाबासे़न् खे़ङ्‌हाॽनु साॽरिक् पाःन् थक्‍ते़त्‍छि॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पावल, बरनाबास नु एन्‍तिओकस्‍मा कुभा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ यरुसले़म्‍मो पेःक्‍माआङ् खे़प्‍मोबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽनु कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ताॽजे़ङ्‌मा फाॽआङ् मे़सेगुसिरो॥

3 एन्‍तिओक् सेसेहुप्‍लक्‍पा नसानिबाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मोलाम् से़म्‍मुॽइ मे़जोगुसि॥ खे़ङ्‌हाॽ फोनिसिया नु सामरिया थुम्‍मो पोःक्‍खे़त्‍छिर लाम्‍दिःक् चोगे़त्‍छिल्‍ले़ खे़प्‍मोबा नसानिबाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़जोगु के़लॽबा पाःन्‍निन् चे़क्‍खे़छुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मोबा नसाःन् के़जोःक्‍पा फुॽनुसाॽहाॽआङ् कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् साॽरिक् मे़सःत्ते़रो॥

4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ यरुसले़म्‍मो के़रे़त्‍छिआङ् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ, तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु सेसेहुप्‍लक्‍पा वेॽ मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो के़वाॽबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुन्‍छिॽलाम् चोगुबा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍खे़छुरो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा फरिसि लक्‍कोबा नसानिबाहाॽरे़ मे़बोगे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “थिम्‍मे़न्‍दङ् नसानिबाहाॽरे़ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाओबा साक्‍थिम् इःप्‍मा नाःप्‍मार हर्दोआङ् हे़क्‍माए पोःङ्‌लो॥”

6 हे़क्‍केःल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ सोरिक् मे़जुप्‍से़आङ् कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःन्‍धङ् मे़जोगुरो॥ 7 खे़प्‍मो पयम् पाःन्‍धङ् पोःक्‍खे़आङ् कुनुप्‍मो पत्रुसे़न्‌पोगे़आङ् मे़त्तुसि, “आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, यरिक् तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ सुनाइङ् खे़म्‍मा नु नसाःन् मे़जोगुर फाॽआङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ खिनिॽओलाम् इङ्‌गाॽ सेगाङ्‌बान् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़न् सिक्‍लुङ्‌मान् निःसुरो॥ खुने़ॽग आनिॽ हे़क्‍केए थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् सेसेमाङ् पिरुसिर ताःक्‍तुसिआङ् वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् आनिॽ ओसेःन्‍आधाक्‍ते़रो॥ 9 आल्‍ल खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् नु आनिॽ आन्‍छे़न्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ हे़क्‍के दाङ्‌बाओबा नसाःन्‍लाम् खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् सेसे चोगु पिरुसिआङ् वाॽरो॥ 10 हे़क्‍केःल्‍ले़ थेआङ्‌ने़ के़साक्‍पा यहुदि साक्‍थिम्‍मिन् थिम्‍मे़न्‍दङ् नसानिबाहाॽ के़गुःत्तुम्‍सिम्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक् फोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बाबे? खे़ङ्‌ग आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़आङ् कुःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽआङ् कुःमा आन्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍लो॥ 11 से़क्‍खाःल्‍ले़ग, खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍केए आनिॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़रक् ताङ्‌आसेःप्‍ते़ के़लॽबान् नसाःन् आजोगुम्‍लो॥”

12 बरनाबास नु पावलरे़ खुन्‍छिॽलाम् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चे़क्‍खे़छुल्‍ले़ ये़जुम्‍भोबा काक् मनाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् मे़घे़प्‍सुर मे़युङे़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पाःप्‍मा सुरे़त्‍छुआङ् याकुबे़न्‌ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् पाःत्तु, “फुॽनुसाॽसे, आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ 14 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक्‍नु तगि थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् आबाङे कुमना मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् उःत्तुसि के़लॽबान् सिमोन पत्रुसरे़ चे़क्‍खुरो॥ 15 कङ्‌ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ नु खुनिॽ पाःन्‍निन् साॽरिक्‍के तङ्‌लो॥ साम्‌योसाप्‍लारे़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

16 ‘कन् एगाङ् इङ्‌गाॽ नुःङ्‌ङारो, हे़क्‍क्‍याङ् नुबे़बा दाउदरे़ कुहाङ्‌जुम्‍मिन् इङ्‌गाॽ याम्‍मो चोगुङ्‌लो॥

इङ्‌गाॽ के़यःबा लुङ्‌धाक्‍हाॽ से़त्तुङ्‌लो॥

याम्‍मो चोगुङ्‌ङाङ् ये़प्‍सुङ्‌लो॥

17-18 हे़क्‍केलॽरिक् वेॽ मनाहाॽरे़आङ् इङ्‌गाॽ दाङ्‌बान् कोःप्‍मा मे़सुक्‍कार॥ आमिङ् के़दाःक्‍पा काक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ आबाङे आसुवाङ् फाॽआङ् उःत्तुङ्‌सिङ्‌लो॥

कन् पाःन्‍हाॽ के़जोःक्‍पा इङ्‌गाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् यरिक् तङ्‌बे तगिए पाःत्ते़ चुरे़आङ् वाॽरो॥’ ”*

19 याकुबरे़ याम्‍मो अक्‍खे पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो के़नुःङ्‌बाआङ्‌के़दाःबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ तुक्‍खे चाःप्‍मासि मे़ःन्‍लो के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 20 कर थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ अक्‍तङ्‌बा सक्‍इङ्‌घङ् हाक्‍तुम्‍सिम्‍लो, ‘नावाइत्‍लाओ तोःम्‍नाबा चाहाॽ चामा मे़नुॽने़न्॥ हे़क्‍क्‍याङ् चाराम्‍मा मे़नुॽने़न्॥ कुसित्‍ला यॽमना से़प्‍मनाबा साः नु सामाक्‍खिॽआङ् चामा मे़नुॽने़न्‍लो॥’ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बा कन् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् काक् पाङ्‌जुम्‍मो उन्‍छोःन् उन्‍छोःन्‍नाङ्‌धोए इङ्‌भोःसे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो थिक्‌याःन्‍धक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न् थप्‍मे निःत्‍ल वाॽरो॥”

थिम्‍मे़न्‍दङ् नसानिबाहाॽ ये़जुम्‍भोलाम्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌मे़हाक्‍तुसिॽ

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् काक् सेसेहुप्‍लक्‍कोबाहाॽ मे़दङे़आङ् ने़प्‍फु मनाहाॽ यहुदा मे़प्‍मनाबा बरसाबास नु सिलासे़न् सेःक्‍मासिआङ् पावल हे़क्‍क्‍याङ्‌बरनाबासे़न्‍नु एन्‍तिओक्‍को पाङ्‌मासि निःन्‍धो पोःक्‍खे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽग नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ लुम्‍मो साॽरिक्‍के मिङ्‌सोदाङ्‌बा चोगे़त्‍छिरो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍तङ्‌बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़न् लिसि मनाहाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍कोनु मे़हाक्‍तुसि,

“आनिगे़ यरुसले़म्‍बा खिनिॽ फुॽनुसाॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽलाम्,

एन्‍तिओक, सिरिया, नु सिलिसियाओ के़वाॽबा थिम्‍मे़न्‍दङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽओ,

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌लाम् सेवा हाङुम्‍बे़ॽरो॥ 24 आनिगे़ मे़म्‍बाङ्‌ङे कुभा मनाहाॽ खिनिॽओ मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ काक् यहुदि साम्‌योथिम् इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् के़म्‍मे़त्तिआङ् लाम् के़म्‍भोःत्तिर खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़म्सोःन्‍दि के़म्‍बिरिबा पाःन्‍निन् आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़रो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ मिःम् चुम् बरनाबास हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न्‍नु खिनिॽओ पाङ्‌मासि फाॽआङ् कुभा मनाहाॽ सेःक्‍मासि के़लॽबा इङ्‌तङ्‌मनारो॥ 26 खे़ङ्‌हाॽरे़ग आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेवा चोःक्‍मो खुनिॽ हिङ्‌मन्‍निन् मे़न्‍दाङ्‌घुन्‍लो॥ 27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ साप्‍तुम्‍बे़बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो कन् पाःन्‍हाॽए चे़ङ्‌मा फाॽआङ् यहुदा नु सिलाससि खिनिॽओ पाङ्‌घुम्‍सिम्‍बे़र पत्‍छिगे़रो॥ 28 सेसेमाङ् नु आनिगे़ग खिनिॽ सम्‍दाङ् कप्‍मो के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽनुःल्‍ले़ वेॽ के़साक्‍पा पाःन्‍हाॽ थे़माआङ् मे़ङ्‌गुःप्‍मानिङ्‌निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़रो॥ 29 हे़क्‍केःल्‍ले़

नावाइत्‍लाओ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा चाहाॽ मे़जे़म्‍मिन्‍ने़ॽ,

सामाक्‍खिॽआङ् मे़जे़म्‍मिन्‍ने़ॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् कुसित्‍ला यॽमना से़प्‍मनाबा सा मे़जे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

हे़क्‍क्‍याङ् चालाम्‍मानुआङ् एःक् वये़म्‍मे़ॽओ॥

अक्‍खे के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र नुःबाए के़जोगुम्‍लो॥ से़म्‍मुॽइरो॥”

30 हे़क्‍केलॽरिक् खे़न् लिसि इङ्‌साबाहाॽ मे़धासिङ्‌ङाङ् एन्‍तिओक्‍को मे़गे़रे़॥ खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ काक् नसानिबाहाॽ थिक्‍ते़न्‍नो मे़सुप्‍सुसिआङ् खे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हुक्‍मे़सुप्‍तुसिरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌लाम् आःन्‍छिङ्‌मा मे़घोःसुआङ् नसानिबाहाॽ साॽरिक् मे़सःत्ते़रो॥ 32 यहुदा नु सिलासिआङ् आबाङे माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा वये़त्‍छि॥ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ हाङ्‌हाङ् नु खुनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा चोःक्‍मासि फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ यरिक् पाःन्‍हाॽ मे़त्ते़त्‍छुरो॥ 33 खे़प्‍मो कुभा ये़न् वये़त्‍छिआङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ खिन्‍छिॽ नुःरिक्‍काङ् पेगे़त्‍छे़ॽओ लॽरिक् याङ्‌ना मे़बाङ्‌घु मे़देःसुसिरो॥ 34 ((कर सिलासरे़ खे़प्‍मोए वाॽमा लाःप्‍मा निःन्‍धो चोगुरो॥)) 35 पावल नु बरनाबासे़न्‍नाङ् एन्‍तिओक्‍कोए वये़ लारे़त्‍छिरो॥ खे़ङ्‌हाॽ नु वेॽ यरिक्‍ले़ सोसोरिक् दाङ्‌बाल्‍ले़न् पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍किन्‌इङ्‌भन् मे़जोगुर मनाहाॽ मे़हुॽरुसिरो॥

पावल नु बरनाबासे़न्‌से़न्‍छिॽ

36 कुभा ये़न् एगाङ् पावलरे़ बरनाबासे़न् मे़त्तु, “आल्‍ल आन्‍छिॽआङ् नुःङ्‌सि पित्‍छि, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌भन् आजोगे़त्‍छुबा पाङ्‌जुम्‍हाॽओ लःन्‍छिर फुॽनुसाॽहाॽ आक्‍खे मे़जोगुर मे़याक्पे फाॽआङ् साॽसुसिरो॥” 37 बरनाबासरे़ युहुन्‍ना मे़प्‍मनाबा मर्कुसे़न् सोरिक् तेॽमा निङ्‌वाॽ चोगु, 38 कर पावलरे़ अत्तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़भाॽरुन्‍सिन्‍नाङ् पाम्‍फिलियाओलाम्‍मे पक्‍थसिआङ् नुःक्‍खे़ पेआङ् वये़रो॥ 39 खुन्‍छिॽ साॽरिक् पाःन् थक्‍ते़छिआङ् वेॽ वेॽ से़न्‍दे़छिआङ् पेसिरो॥ बरनाबासरे़ युहुन्‍ना मे़प्‍मनाबा मर्कुसे़न् तेॽरुआङ् सैप्रस वागप्‍खाम् ले़प्‍माङ् वालाधालाम् थासिङ्, 40 कर पावलरे़ सिलासे़न् सेगु, हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मो मे़दोःन्‍दुसिआङ् मे़बाङ्‌घुसिरो॥ 41 खुन्‍छिॽ सिरिया नु सिलिसिया थुम्‍मो पोःक्‍खे़छिर खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ के़धुम्‍बा चोगे़त्‍छुरो॥

16

पावलरे़ निसिगेःक्‍पा कुमाङ्‌सेवा लाम्‍दिःक्

1 पावले़न् दर्बि नु लुस्‍त्रा ये़क्‌यक्‍हाॽओ त्‍ये़रो॥ खे़प्‍मो तिमोथि मे़प्‍मनाबा नसानिबाधिक् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुम्‍मा नसाःन् के़जोःक्‍मा यहुदि वये़, कर कुम्‍बा ग्रिक वये़॥ 2 लुस्‍त्रा नु आइकोनियम्‍बा काक् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽओ तिमोथिःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ नुःबा कुइङ् से़ःरे़आङ् वये़रो॥ 3 पावलरे़ तिमोथिःन्‍नाङ् सोरिक् तेॽमा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् खे़प्‍मोबा काक् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि फाॽआङ् खे़न् हर्दो हे़गु पिरु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् लाजेॽबा काक् यहुदिहाॽरे़ तिमोथिरे़ कुम्‍बा ग्रिक वये़बान् मे़निःसुआङ् मे़वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हर्दो मे़न्‍हे़क्‍के वये़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ लाम्‍मो के़ने़बा पाङ्‌जुम्‍हाॽ थप्‍मे यरुसले़मस्‍मा सेःक्‌युक्‍मिबा नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ निःन्‍धो मे़जोगुबा थिम्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मारो फाॽआङ् नसानिबाहाॽ मे़मे़त्तुसिरो॥ 5 हे़क्‍केलॽरिक् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा मे़बोःक्‍खे़र थिक्‌याःन्‍धक् मे़बोःरे़र मे़बेरो॥

पावलरे़ त्रोआस्‍सो तादिगे़न् सुफो निःसुॽ

6 पावल नु कुन्‍देःङ्‌हाॽ फ्रिगिया नु गलातियास्‍मा थुम्‍मो लाम्‍दिःक् मे़जोगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पो सुनाइङ् से़ःमा साक्‍तुसिआङ् वये़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ माइसियास्‍मा इःन्‍धोओ मे़गे़रे़आङ् बिथानियास्‍मा थुम्‍मो पेःक्‍मा तम्‍सिन् मे़जोगे़, कर ये़सुरे़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ हे़क्‍के चोःक्‍मा खे़ङ्‌हाॽ मे़बाङ्‌घुन्‍सिन्‍लो॥ 8 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ नाम्‍धा पिसाङ्‌बा माइसिया मे़बोःक्‍खे़र त्रोआस ये़क्‌यक्‍को मे़बे॥ 9 खे़प्‍मो खे़न् से़न्‍दिक् पावलरे़ तादिगे़न् सुफोधिक् निःसु॥ खे़प्‍मो मे़सेदोनियास्‍मा मनाधिक् मे़सेदोनियाओ थाङे़आङ् आनिगे़ याप्‍मि कुभाॽ आबिरे़ॽ लॽरिक् पेलि फाक्‍तुर ये़बे़बा निःसुरो॥ 10 पावलरे़ कन् तादिगे़न् सुफोःन्‌निःसुआङ् आनिगे़* खिमो मे़सेदोनियाओ पेःक्‍मा यारिप् पोःक्‍खिगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽओ सुनाइङ् से़ःमा याप्‍मि उःत्ते़बा फाॽआङ् निःन्‍धो चोःक्‍मनारो॥

लिदियारे़ दाङ्‌बाओ नसाःन् चोगुॽ

11 आनिगे़ त्रोआस ले़प्‍मनाआङ् वालाधालाम् सामोथ्रे़स वागप्‍खाम् पेःक्‍मना॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा नियापोलिस के़रिगे़रो॥ 12 खे़प्‍मोलाम् आनिगे़ लाङ्‌घेःक्‍मनाआङ् फिलिप्‍पिओ के़प्‍मनारो॥ खे़ङ्‌ग मे़सेदोनियास्‍मा थुम्‍मोबा के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक् नु रोमि यक्लाजेॽआङ् वये़रो॥ खे़प्‍मो आनिगे़ कुभा ये़न् वयिगे़रो॥

13 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍मा नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो आनिगे़ ये़क्‌यक्‍कोस्‍मा वाहङ् ले़प्‍माङ्‌बा कुयाओ पेःक्‍मना॥ कन् ते़न्‍निन् यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ तुवा चोःक्‍मादे़न् फाॽआङ् आनिगे़ निङ्‌वाॽ इःप्‍मनारो॥ आनिगे़ खे़प्‍मो सेवा चोःक्‍से़ के़जुम्‍मा मे़न्‍छुमाहाॽनु ताॽजे़ङ्‌मनार युङ्‌मनारो॥ 14 खे़प्‍मो सुनाइङ् के़घे़म्‍माहाॽओ लिदिया मे़प्‍मनामा थियातिरा ये़क्‌यक्‍कोस्‍मा परान्‍ला तेःत् ले़ङ्‌हङ् के़जोःक्‍माधिक् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍मा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌स्‍मा वये़॥ पावलरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुआङ् नसाःन् चोगुर फाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌हन्‍दु पिरु॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नु काक् कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनसानिमा फाॽआङ् याप्‍मि के़इःत्तिने़ फाॽग्र आहिम्‍मो त्‍ये़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् याप्‍मि उःत्ते़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुहिम्‍मो याप्‍मि तेॽमा फाॽआङ् साक्‍के़ल्‍ले़क् चोगे़रो॥

पावल नु सिलासे़न्‌पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुसिॽ

16 थिक्‌ये़न् आनिगे़ तुवा चोःक्‍मादे़न्‍नो पेःक्‍मनार पप्‍मनाःल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ याङ्‌घुमा योःक्‍माधिक् तुम्‍ना॥ खे़ल्‍ले़ खाइगुआङ्‌कुन्‍दाङ्‌बाहाॽ यरिक् याङ् थगु पिरुसिर वये़रो॥ 17 खे़ल्‍ले़ पावल नु आनिगे़ अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़र याप्‍मि तिम्‍दे़रो, “कन् मनाहाॽ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबासिरो॥ कङ्‌हाॽरे़ आक्‍खेलॽरिक् से़न्‍लप् के़घोःसुम् खे़न् खिनिॽ के़म्‍मे़त्तिरो॥” 18 खे़ल्‍ले़ यरिक् ये़न् थारिक् हे़क्‍के चोगुर ने़स्‍से़॥ हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न् कुनिङ्‌घे़न्‍दुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हिसिङ्‌ङाङ् खे़न् योःक्‍माओ के़याक्‍पा फे़न्‍साम्‍मिन् अक्‍खे मे़त्तुर फे़ःक्‍तुरो, “ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽओलाम् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिने़॥” खिमो खे़न् फे़न्‍साम्‍मिन्‍नाङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् पक्‍थःआङ् पेरो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् योःक्‍माल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बाहाॽरे़ आल्‍ल याङ्‌थक्‍मा लाम्‍मिन् नुबे़बा मे़निःसुआङ् पावल नु सिलासे़न् मे़दे़म्‍सुसिआङ् मे़उःक्‍खुसिर ये़क्‌यक्‍स्‍मा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरो मे़दारुसिरो॥ 20 खे़ङ्‌हाॽरे़ रोमि सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “कन् मनाहाॽ यहुदिसिरो, हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌हाॽरे़ आनिॽ ये़क्‌यक्‍को हयङ्‌किल्‍लिङ् चोःक्‍सुर याक्‍सिरो॥ 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिॽ रोमि थिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओबा साक्‍थिम्‍हाॽ हुॽसुसिर याक्‍सिरो॥ आनिॽ रोमिहाॽरे़ग खे़न् ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा नु इःप्‍मा नाःप्‍मा सुक्‍मे़दे़त्तिन्‍लो॥”

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मो के़जुम्‍बाआङ् के़वाॽबा मनाहाॽ खुन्‍छिॽ हिप्‍से़ मे़भुङ्‌सिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍कोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़आङ् पावल नु सिलासरे़ खुन्‍छिॽ चाङ्‌देःत्‍हाॽ फे़म्‍माआङ्‌हिप्‍मा मे़बाङ्‌घुसि॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुसिआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुसिरो॥ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ पुङ्‌लाइङ्‌बान् नुःरिक्‍काङ् खे़ङ्‌हाॽ कोमा पाङ्‌घे़से़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् मे़बिरुरो॥ 24 अक्‍तङ्‌बा इङ्‌जाःङ् खोःसुआङ् पुङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मोबा सिगाङ्‌स्‍मा याक्‍फाओ खुन्‍छिॽ लाङ्‌हाॽ फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌ङो याक्‍पाङ्‌घुसिआङ् साक्‍तुसिरो॥

25 से़त्‍लुम् फक्‍ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ पावल नु सिलासे़न् तुवा चोगुसिर साम्‍लोनु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसे़त्‍छुर यागे़त्‍छिरो॥ वेॽ पुङ्‌लाधाबाहाॽरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़घे़प्‍सुसिर मे़युङे़रो॥ 26 हक्‍चघत् किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़आङ् पुङ्‌लाहिम् यक्‍हाॽए यक्‍खुर लाम्‍धेःप्‍हाॽ हल्‍ले़क् वरे़क् हरे़आङ् के़रे़क् पुङ्‌लाधाबाहाॽरे़ खुनिॽ इघेःङ्‌हाॽ पाःक्‍खे़रो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ पुङ्‌लाइङ्‌बान् कुमिक् सोरे़आङ् पुङ्‌लाहिम्‍मोबा लाम्‍धेःप्‍हाॽ हरे़आङ् पत्‍छे़बा निःसु हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाधाबाहाॽ मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेबिला फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्तु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ हेःसुबा ताभेःन् तरप् फिःक्‍खुआङ् से़त्‍छिङ्‌मा कोःत्तुरो॥ 28 कर पावलरे़ अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बाए, थेआङ् मे़मे़त्‍छिङे़न्‍ने़ॽओ! आनिगे़ग खा कप्‍मोए यागिगे़ॽरो॥”

29 खे़न् पुङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ सेमिःन् हाःम्‍मा पाङ्‌घुसिआङ् सिगाङ् लोःक्‍ते़र त्‍ये़॥ खे़न् यक्‍खे़र पावल नु सिलासरे़ खुन्‍छिॽ लाङ्‌जक्‍पो थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌लो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लाःक्‍कात् लःत्तुसिआङ् सेःन्‍दोसुसि, “आदाङ्‌बासे, इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ से़न्‍लप् खोआबे?”

31 खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् पिरे़त्‍छु, “दाङ्‌बा ये़सुःन् नसाःन् चोगे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ से़न्‍लप् के़घोःसुॽ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़हिम्‍सयङ्‌हाॽरे़आङ् नसाःन् मे़जोगुने़ फाॽग्र से़न्‍लप् मे़घोःसुॽरो॥” 32 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किन् खुने़ॽ नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ चे़क्‍ते़त्‍छुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुरो॥ 33 से़न्‍दिक् बाखे़न् ये़म्‍मो पुङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ तेॽरुसिआङ् खुन्‍छिॽ याङ्‌घेःक्‍हाॽ वाहप्‍तु पिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाइङ्‌बान् नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ खिमो बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 34 खे़ल्‍ले़ पावल नु सिलासे़न् कुहिम्‍मो तेॽरुसिआङ् चामा थुङ्‌मा पिरुसि॥ खुने़ॽ नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साॽरिक् ओमु मे़लॽरे़रो॥

35 कुदाःन्‍दिक्‍मा बा खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ हाराॽ पुङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् पेःक्‍मा पाङ्‌घुसिनि फाॽआङ् तिलिङ्‌गाहाॽलाम् इङ्‌जाःङ् मे़हाक्‍तुरो॥ 36 हे़क्‍केःल्‍ले़ पुङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पावले़न् अक्‍खे मे़त्तु, “सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खे़ने़ॽ नु सिलासे़न् ले़प्‍मादेःमाने़सिङ्‌फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् मे़हाङुआङ् मे़वाॽ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिन्‍छिॽ पेःक्‍मा के़सुक्‍सुरो॥ नुःरिक्‍काङ् पेसे़त्‍छे़ॽओ॥”

37 कर पावलरे़ खे़न् तिलिङ्‌गाहाॽ मे़त्तुसि, “आन्‍छिगे़ग रोमि यक्‌युङ्‌बासिगे़साङ्* थे़माआङ् तुःन्‍देॽ मे़ःन्‍ने मनालुम्‍मो आन्‍छिगे़ याप्‍मि ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍ते़त्‍छिगे़आङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो याप्‍मि मे़साक्‍ते़॥ आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽरे़ स्‍वाःत्ताङ् ले़प्‍मादेःमा मे़गोःत्ते़त्‍छिगे़बाबि? कङ्‌ग पोःङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो! हाराॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽए कप्‍मो मे़दाआङ् मे़ले़त्‍छिगे़र पोःङ्‌लो॥”

38 हे़क्‍क्‍याङ् तिलिङ्‌गाहाॽरे़ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ बाकन् पाःन्‍हाॽ मे़मे़त्तुसि॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावल नु सिलासे़न् रोमि यक्‌युङ्‌बासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़गिसे़रो॥ 39 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् मे़नःम्‍सिङ्‌ल खे़ङ्‌हाॽनु ले़प्‍मि मे़नाःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःत्तुसिआङ् आल्‍ल कन् ये़क्‌यक्‍कोलाम् पेसे़छे़ॽओ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुसिरो॥ 40 हे़क्‍क्‍याङ् पावल नु सिलासे़न् खे़प्‍मोलाम् लिदियारे़ कुहिम्‍मो पेसि॥ खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ लिदिया नु वेॽ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ तुमे़त्‍छुर आःन्‍छिङ्‌मा पिरे़त्‍छुआङ्‌खे़प्‍मोलाम् पेसिरो॥

17

थिस्‍सलोनिकाओ निङ्‌घुम्

1 पावल नु सिलासे़न् अम्‍फिपोलिस नु अप्‍पोलोनिया पोःक्‍खे़सिर थिस्‍सलोनिका ये़क्‌यक्‍को के़रे़त्‍छि॥ खे़प्‍मो यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍धिक् ने़स्‍से़॥ 2-3 पावलरे़ नाःम्‍सिङ्‌ये़न् थप्‍मे खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेःल्‍ले़ सुम्‍ले़ङ् नाःम्‍सिङ्‌मा ये़न्‍नो खे़प्‍मोबा मनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌तुक्‍खे चाआङ् सिःॽ हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लालाम् ओसेःन्‍धाक्‍तुसि॥ “इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌बा कन् ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो” मे़त्तुसि॥ 4 खे़प्‍मो के़वाॽबा कुभा यहुदिहाॽ कन् पाःन्‍निल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ त्‍ये़आङ् हुॽसाम्‍बा मे़बोःक्‍खे़रो॥ खे़प्‍मोआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍पा यरिक् ग्रिक्‍हाॽ नु मिङ्‌सोदाङ्‌मा मे़न्‍छुमाहाॽरे़आङ् नसाःन् मे़जोगुरो॥

5 कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा यहुदिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ नामे़हे़त्तुसिआङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा आले़प्‍पा ले़गे़बाहाॽ मे़सुप्‍सुसिआङ् मे़हुसुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़क्‌यक्‍को पयम् हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुआङ् ये़सोनरे़ कुहिम्‍मो मे़बेआङ् पावल नु सिलासे़न्‌मनाहाॽरो तेॽमा पिमासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ 6 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़प्‍मो पावल नु सिलासे़न् मे़न्‍दुमुन्‍सिन्, हे़क्‍केःल्‍ले़ ये़सोन नु वेॽ फुॽनुसाॽ नसानिबाहाॽ ये़क्‌यक्‍कोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरो अक्‍खेलॽरिक् मे़अःक्‍ते़र मे़उःक्‍खु मे़दारुसि, “कन् मनाहाॽरे़ आत्तिसाङ् तुक्‍खे मे़दारुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽग आल्‍लो आनिॽ ये़क्‌यक्‍कोआङ् मे़द्‌ये़आङ् मे़वाॽरो॥ 7 ये़सोनरे़ खे़ङ्‌हाॽ कुहिम्‍मो लाङ्‌दाःक्‍मा पिरुसिआङ् वाॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ‘ये़सु मे़प्‍मनाबा आनिॽ वेॽ हाङ् वाॽ’ मे़बाःत्तुर रोमि पयम् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ याःम्‍बक् मे़जोःक्‍लो॥” 8 कन् पाःन्‍निन् ये़क्‌यक्‍कोबा सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ नु वेॽ मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् खुनिॽ सिक् पोगे़रो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सोन नु वेॽ फुॽनुसाॽहाॽ साम्‍बाःन् मे़गुःत्तुसिआङ् मे़ले़रु मे़देःसुसिरो॥

बेरिया ये़क्‌यक्‍को पावल नु सिलासे़न्‌

10 हे़क्‍क्‍याङ् से़न्‍दिक् पोःक्‍खे़आङ् खिमो नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ पावल नु सिलासे़न् बेरिया पाङ्‌जुम् ले़प्‍माङ् मे़बाङ्‌घु मे़देःसुसि॥ खे़प्‍मो के़रे़त्‍छिआङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेसिरो॥ 11 बेरियास्‍मा मनाहाॽग थिस्‍सलोनिकाबा मनाहाॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़हम्‍बा मे़जोगे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् नुःरिक्‍काङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् मे़घे़प्‍सुआङ् थिक्‌याःन्‍धक् पावलरे़ पाःत्तुबान् से़क्‍खाबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाओ मे़गोःत्तु मे़निःरुरो॥ 12 खे़ङ्‌हाॽओ यरिक् यहुदिहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगु, हे़क्‍क्‍याङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा ग्रिक ये़म्‍बित्‍छाॽ मे़न्‍छुमाहाॽरे़आङ् नसाःन् मे़जोगुरो॥

13 कर थिस्‍सलोनिकाबा यहुदिहाॽरे़ बेरियाओ पावलरे़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌भोःसुर वाॽ के़लॽबा मे़घे़प्‍सु, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़प्‍मोआङ् मे़द्‌ये़आङ् मनाहाॽ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़हुसुसिर मे़भोःक्‍खुसिरो॥ 14 खिमो नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ वालाम्‍दिःक् चोःक्‍से़ पावले़न् वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ मे़बाङ्‌घु मे़देःसुरो॥ कर सिलास नु तिमोथिःन् ने़प्‍माङ् बेरियाओ वये़ लारे़त्‍छिरो॥ 15 पावले़न् के़साबा मनाहाॽ खुने़ॽनुए ए़थे़न्‍स ये़क्‌यक् थारिक् मे़बे॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो याङ्‌ना बेरियाओ मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़आङ् पावलरे़ पाःत्तुबा कुइसिःक् सिलास नु तिमोथिःन् हाराए के़बित्‍छिआङ् खुने़ॽ के़दुम्‍सुमुरो फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़त्तुसिरो॥

पावलरे़ ए़थे़न्‍सओ इङ्‌भोःसु

16 पावलरे़ ए़थे़न्‍सओ सिलास नु तिमोथिःन् हाङ्‌घुसिर वये़ल्‍ले़ ये़क्‌यक्‍को यरिक् नावाइत्‍लाहाॽ निःसुआङ् साॽरिक्‍के कुलुङ्‌माॽ योःन्‍दे़रो॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा यहुदिहाॽ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् पाङ्‌जुम्‍मो थिक्‌याःन्‍धक् के़दाःबा के़बेःक्‍पा मनाहाॽनु पाःन्‍थक्‍ते़रो॥ 18 खे़प्‍मो एपिक्‍युरि नु स्‍तोकि सिक्‍साम्‍बाहाॽआङ् खुने़ॽनु पाःन् मे़धक्‍ते़रो॥ कुभा अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कन् अॽअबाल्‍ले़ थे़माःन् पाःत्तुबे?” वेॽहाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तु, “कल्‍ले़ग कुसङ् वेॽ साम्‍माङ्‌ज्‍याङ् नु माङ्‌पाःन् चे़क्‍खु पाःत्तुबा हे़क्‍के लॽरो॥” पावलरे़ ये़सुःन्‌नु सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मारे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भन् चोगुबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तुबारो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् अरियोपागस मे़प्‍मनाबा चुम्‍लुङ्‌ङो मे़दारुआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तु, “कन् के़बाःत्तुर के़वाॽबा कुसङ् निसाम्‍मिन् आनिगे़आङ् खे़म्‍मा सिराॽ थाङे़आङ् वाॽरो॥ 20 खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा कुभा पाःन्‍हाॽग आनिगे़ओग कुसङ् नु निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍पा निःसुम्‍बे़॥ खे़ल्‍ले़ कुबेःन्‍निङ्‌ग थे़माबे? याप्‍मि आमे़त्ते़ॽओ॥” 21 (ए़थे़न्‍सबा काक् यक्‌युङ्‌बाहाॽ नु माःङ्‌घा लाजेॽलाम् के़दाःबा मनाहाॽरे़ कुसङ् पाःन् चे़ङ्‌मा नु खे़म्‍माओरक् नाम् मे़धासुरो॥)

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ अरियोपागसबा चुम्‍लुङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुम्‍मो पावले़न् ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “ए़थे़न्‍सओ के़युङ्‌बा आदाङ्‌बासे, खिनिॽग साॽरिक् साम्‌योसाबा के़जोगिॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥ 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ ये़क्‌यक्‍को लाङ्‌घेगाङ्‌ल पत्‍छाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सेवा के़जोगिबा ते़न्‍हाॽ ओमे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिङ् मे़न्‍निःत्तेबा माङ्‌ङिल्‍ले़न् लॽरिक् साप्‍ते़बा साङ्‌बेधिक् निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, आल्‍लो खिनिॽ कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते सेवा के़जोगुम्‍बा माङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आइन् इङ्‌गाॽ इङ्‌भन् चोगुङ्‌लो॥

24 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बारो॥ खुने़ॽए इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु खे़प्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् चोगुसिबाल्‍ले़ खुने़ॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा माङ्‌हिम्‍मो मे़युङ्‌ङिन्‍लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़न् कुभाॽ खुने़ॽ चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् नु साःङ्‌गुगे़न् सक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ्‌काक् पाःन्‍हाॽ के़बिबा खुने़ॽएरो॥ 26 खुने़ॽए थिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिलाम् काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ चोगुसिआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सिदाक् युङ्‌मा पाङ्‌घुसिबारो॥ खुने़ॽए खे़ङ्‌हाॽ आत्तो युङ्‌मा पोःङ् आप्‍फाल्‍ले़ युङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् तगिसा निङ्‌सेःक् चोगुआङ् वये़॥ 27 खुने़ॽ मे़गोःत्तुल्‍ले़ मे़घोःसुनि फाॽआङ् हे़क्‍के चोगु पिरुसिबारो॥ हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग आनिॽनु माःङ्‌घा होःप्‍लो॥ 28 मनाधिक्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, ‘खुने़ॽ चोगुल्‍ले़ए आनिॽ आहिङ्, लाङ्‌आघेःक्‍काङ् हिङ्‌मन्‍नो आवाॽरो॥’ खिनिॽ कुभा साम्‍मिला साम्‍बाहाॽरे़आङ् अक्‍खे मे़बाःत्तुआङ् वाॽ, ‘आनिॽआङ् खुने़ॽ कुमुॽइदाङ्‌सासिरो॥’

29 आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा आबोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ हुक्‍साप्‍गे़न् सुम्‍बोधारे़ चोःक्‍मनाबा साम्‍म्‍याङ्, युप्‍पा, नु लुङ्‌नावाइत्‍ला कुइसिःक् चोःक् फाॽआङ् आनिॽ इःप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 30 पेबा ये़म्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़न्‍नि मे़न्‍धाए फे़न् याःम्‍बक् मे़जोगुबाओ खुम्‍दिङ् मे़बिरुन्‍सिन्, कर आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽ आत्तान् पिसाङ्‌साङ् मनाहाॽ फे़न् याःम्‍बक् कुधिम् हिङ्‌मन्‍लाम् मे़हिन्‍ल फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् वाॽरो॥ 31 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुबा कन् मनालाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याप्‍मिहाॽ साम्‌योनिबा खासे़न् चोःक्‍मा सुये़म् निःन्‍धो चोगुआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग खे़न् सेगुबा मनाःन् सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुआङ् कन् पाःन्‍निन् ओसेःन्‍आधाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥”

32 पावलरे़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माल्‍ले़न्‌पाःन् पाःत्तुबा मे़घे़प्‍सुआङ् कुभारे़ खुने़ॽ किनाःन्‍दि मे़बिरुसाङ् वेॽहाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तु, “आनिगे़ के़बाःत्तुबा कन् पाःन्‍निन् याम्‍मोआङ् खे़म्‍मा सिराॽ थाङे़आङ् वाॽरो॥” 33 हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न् चुम्‍लुङ्‌लाम् लःन्‍दे़ पे॥ 34 कर कुभा मनाहाॽ पावलरो मे़द्‌ये़आङ् ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगु॥ खे़ङ्‌हाॽओ देउनिसियस मे़प्‍मनाबा अरियोपागसरे़न् पासिङ्‌पादाङ् नु दामारियस मे़प्‍मनामा मे़न्‍छुमाॽ नु वेॽ मनाहाॽआङ् मे़वये़रो॥

18

पावले़न्‌कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को

1 खे़न् एगाङ् पावले़न्‌ए़थे़न्‍सलाम् कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को पे॥ 2 खे़प्‍मो खुने़ॽ अक्‍विला मे़प्‍मनाबा यहुदिधिक् तुमु॥ खे़न् पोन्‍तस लाजेॽबा वये़॥ खे़न् खारक् इतालिलाम् मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत् प्रिस्‍किलाःन्‍नु त्‍ये़सिआङ् वये़त्‍छि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पयम् हाङ् क्‍लाउदियसरे़ काक् यहुदिहाॽ रोम ये़क्‌यक्‍किन् पक्‍थ्‍ये़म्‍मे़ॽआङ् पेगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तुम्‍से़ पावले़न् पे, 3 हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ हे़क्‍केए खुने़ॽआङ् साःङ्‌गाहिम् खाप्‍मा तेःत् के़धाक्‍पा वये़बाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनुए सोरिक् वये़र याःम्‍बक् चोगे़रो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् काक् नाःम्‍सिङ्‌ये़न् थप्‍मे खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् यहुदिहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽनु पाःन्‍थक्‍ते़र खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् ये़सुःन् नसाःन् मे़जोगुर फाॽआङ् पोधक् चोगुसिरो॥

5 सिलास नु तिमोथिःन् मे़सेदोनियालाम् खे़प्‍मो के़रे़त्‍छिआङ् पावले़न् काक् ये़म्‍मो सुनाइङ् से़ःमा नु यहुदिहाॽ खिनिॽ के़गोःत्तुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌ये़सुःन्‍नेरो फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍मा याःम्‍बक्‍को आल्‍लसाङ् साॽरिक् फन्‍छिङ्‌लो॥ 6 कर यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽ मे़अत्तुर कुना मे़धासुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽनु सित्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽ लॽरिक् ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ् पावलरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ कुदेःत्तिन् साक्‍खुर अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ साम्‍दिङ् पिमा आयाःम्‍बक्‍किन् चुरे़रो॥ खिनिॽ के़स्‍ये़ॽइ के़मे़गिसाङ्‌इङ्‌गाॽ थेआङ्‌आप्‍तिक्‌मे़घोआन्‍लो॥ आल्‍लआङ्‌धोग इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ पेगाङ्‌लो॥”

7 हे़क्‍केलॽरिक् पावले़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍लाम् लःन्‍दे़आङ् खे़ल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍पा तितस मे़प्‍मनाबा युस्‍तसरे़ कुहिम्‍मो वाॽसे़ पे (खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् वये़)॥ 8 क्रिस्‍पस मे़प्‍मनाबा यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा लाम्‍लोःबे़न् नु कुहिम्‍सयङ्‌हाॽरे़आङ् नसाःन् मे़जोगु॥ हे़क्‍केलॽरिक् कोरन्‍थिबा यरिक् वेॽ मनाहाॽरे़ सुनाइङ् मे़घे़प्‍सुआङ् नसाःन् मे़जोगुर बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥

9 थिक् से़न्‍दिक् तादिगे़न् से़प्‍माङ्‌मो दाङ्‌बाल्‍ले़ पावले़न् अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, कर स्‍वाःत् मे़वये़न्‍ने़ॽ, चक्‍मे़ल्‍लॽए सुनाइङ् से़ःस्से़ॽर वये़ॽओ! 10 इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽनुए वाॽआरो, हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़आङ् थेआङ् के़म्‍मे़त्‍ने़ल्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् ये़क्‌यक्‍को चक्‍मे़ल्‍लॽए सुनाइङ् इङ्‌गे़भोःसुने़ फाॽग्र नसाःन्‍नो ताःमा यरिक् आमनाहाॽ मे़वाॽरो॥” 11 हे़क्‍केलॽरिक् खे़प्‍मो पावलरे़ तङ्‌बे थिक्‍काङ् कुभ्रे़ःङ् थारिक् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् हुॽरुसिर वये़रो॥

12 हे़क्‍क्‍याङ् गालियो मे़प्‍मनाबा मनाःन् अक्‍खैया लाजेॽबा रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बा वये़ल्‍ले़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् पावले़न् मे़दे़म्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् रोमि सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुदगि खासे़न् लोःन्‍छे़ मे़दारु॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़मे़त्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिगे़ साम्‌योथिम्‍नु मे़न्‍दङ्‌मना सेवा चोःक्‍मा मनाहाॽ हुसुसिआङ् वाॽरो॥” 14 हे़क्‍केःल्‍ले़ पावले़न् पाःप्‍मा इःत्ते़आङ् वये़ल्‍ले़ गालियोरे़ खे़न् यहुदिहाॽ मे़त्तुसि, “यहुदिसे, कन् मनाःल्‍ले़ चोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा नु कन् मनाःल्‍ले़ रोमि थिम् फेःन्‍दुबा पाःन् वाॽने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खिनिॽ पाःन् खे़म्‍माआङ् खासे़न् लोःम्‍मा नुःबाए पोःङ्॥ 15 कर कन् पाःन्‍निन् खिनिॽ साम्‌योथिम्‍मोबा मिङ्‌हाॽ, सुत्‍लाहाॽ नु थिम्‍मिल्‍ले़न्‍लक् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कङ्‌ग खिनिॽ आबाङे तङ्‌घे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽग कन् पाःन्‍हाॽ खासे़न् मे़लोःन्‍नान्‍लो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् खासे़न्‍हिम्‍लाम् लाःक्‍कात् पाङ्‌घुदेःसुसिरो॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मोबा लाम्‍लोःबा सोस्‍थेनसे़न् मे़दे़म्‍सुआङ् खासे़न्‍हिम् तगिए मे़लःप्‍सुरो॥ कर गालियोरे़ खे़ङ्‌हाॽ खे़म्‍खे़म्‍माङ् मे़लाप्‍तुसिन्॥

18 पावले़न्‌कोरन्‍थिओ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽनु यरिक् ये़न् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् प्रिस्‍किला हे़क्‍क्‍याङ् कुये़म्‍बाॽ अक्‍विलाःन्‍नु सिरिया ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक् चोगे़॥ कर खुने़ॽ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि, माङ्‌हे़क् चोगुबा कुइसिःक् पावलरे़ किङ्‌क्रिया ये़क्‌यक्‍को कुधे़गेःक् नःक्‍खुरो॥* 19 खे़ङ्‌हाॽ एफिससओ मे़गे़रे़आङ् पावलरे़ प्रिस्‍किला नु अक्‍विलाःन् खे़प्‍मो पक्‍थसि॥ कर खे़प्‍मो वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेआङ् यहुदिहाॽनु पाःन्‍थक्‍ते़रो॥ 20 खे़ङ्‌हाॽरे़ कुभा ये़न् आनिगे़नुए वये़ॽ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुसाङ् खुने़ॽ वाॽमा मे़दे़न्‍दे़न्‍लो॥ 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ पोःङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खिनिॽओ याम्‍मो ताआरो॥” हे़क्‍के मे़त्तुधसिआङ् खुने़ॽ एफिससलाम् सिजरिया ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक्‍को थासिङ्‌लो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सिजरियाओ के़रे़आङ् खे़प्‍मोनु थाःङ् यरुसले़म्‍मो पेआङ् खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽओ चुङ्‌जिगे़न् सेवा तोःन्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् एन्‍तिओक्‍को थ्‍ये़रो॥

23 खे़प्‍मो कुभा ये़म् याःक्‍ते़आङ् खे़प्‍मोलाम् पावले़न् गलातिया नु फ्रिगियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पो याम्‍मो लाम्‍दिःक् चोगे़र खे़प्‍मोबा नसानिबाहाॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा चोगुसिरो॥

अप्‍पोलोसरे़ एफिसस नु कोरन्‍थिओ इङ्‌भोःसुॽ

24 खे़न् ये़म्‍मो अले़क्‍जे़न्‍द्रिया* ये़क्‌यक्‍को सागे़वाःन्‍छिङ्‌बा अप्‍पोल्‍लोस मे़प्‍मनाबा यहुदिधिक् एफिससओ त्‍ये़॥ खुने़ॽग साॽरिक् नुःरिक् पाःप्‍मा के़सुक्‍पा चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लाआङ् नुःरिक् ले़स्‍सुआङ् वये़रो॥ 25 खुने़ॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमनाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् हिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबान् हुॽरुसिआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् साॽरिक् नुःरिक्‍काङ् कुसिक् समे़र ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेबा से़क्‍खा पाःन्‍हाॽ हुॽरुसिरो॥ हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽग युहुन्‍नारे़ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिल्‍ले़ हुॽरुसिबान्‍लक् ले़स्‍सुआङ् वये़रो॥ 26 खुने़ॽ पयम् आःन्‍छिङ्‌मानु यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पारे़ल्‍ले़ प्रिस्‍किला नु अक्‍विलारे़ खे़ल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् खे़प्‍से़त्‍छुआङ् खुन्‍छिॽ हिम्‍मो उःत्ते़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के हिङ्‌मा के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःत्तुर फाॽआङ् पोधक् चोगु पिरे़त्‍छुरो॥

27 अप्‍पोलोस अक्‍खैया थुम्‍मो पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुल्‍ले़ एफिसस्‍बा नसानिबाहाॽरे़ खुने़ॽ खे़प्‍मो पेःक्‍मा आःन्‍छिङ्‌मा मे़बिरुर खे़प्‍मोबा नसानिबाहाॽ खिनिॽओ अप्‍पोलोसे़न् तार पत्, नुःरिक्‍काङ् लाङ्‌दाःक्‍मा पिरे़म्‍मे़ॽओ लॽरिक् सक्‍इङ्‌घङ् मे़हाक्‍तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो के़रे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् नसाःन् के़जोःक्‍पा नसानिबाहाॽ यरिक् कुभाॽ पिरुसिरो॥ 28 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग मनालुम्‍मोए खे़प्‍मोबा यहुदिहाॽनु साॽरिक् पाःन्‍थक्‍ते़आङ् खुनिॽ पाःन्‍निन् अत्तुर साम्‌योसाप्‍लालाम् ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍तरो फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिर याःन्‍दुसिरो॥

19

ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा

1 अप्‍पोलोसे़न् कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को वये़ल्‍ले़ पावले़न् एसिया ते़ङ्‌गप् सिगाङ् लाम्‍दिःक् चोगे़र एफिसस ये़क्‌यक्‍को के़रे़ त्‍ये़रो॥ खे़प्‍मो कुभा नसानिबाहाॽ तुमुसिआङ् 2 सेःन्‍दोसुसि, “नसाःन् के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन् के़घोःसुम्‍बि?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग सेसेमाङ् वाॽ के़लॽबा पाःङ्‌ग मे़ङ्‌घे़म्‍मे वयिगे़रो॥”

3 हे़क्‍केःल्‍ले़ पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ सेःन्‍दोसुसि, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र आक्‍तङ्‌बा बप्‍तिस्‍मा के़बोःक्‍खिबे?”

खे़ङ्‌हाॽरे़ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ नसाःन् चोःक्‍मनाःल्‍ले़ युहुन्‍नारे़ हुॽरिगे़बा बप्‍तिस्‍मान् पोःक्‍खिगे़रो॥”

4 पावलरे़ मे़त्तुसि, “युहुन्‍नारे़ग लायोलाम् के़हिम्‍बाहाॽ बप्‍तिस्‍मा पिरुसिर इस्राइलिहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसि, ताःन्‍दि आएगाङ् के़दाःबार के़बप्‍पे़न्‌नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ, खुने़ॽए ये़सुरो॥”

5 खे़ङ्‌हाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़॥ 6 पावलरे़ खुनिॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सु पिरुसिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन् खुनिॽ सम्‍दाङ् थ्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽ नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मे़बारे़रो॥ 7 खे़प्‍मो के़रे़क्‍को थिक्-ने़त् (१२) यारिक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ मे़वये़रो॥

8 पावले़न् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो पेर ला सुम्‍सि थारिक् हाङ्‌हाङ् लॽरिक् मनाहाॽनु पाःन्‍धङ् चोगुर निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि तम्‍सिन् चोगु॥ 9-10 कुभारे़ सुनाइङ्‌ङिन्‌नसाःन् मे़जोगु, कर कुभाग खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा मे़वये़आङ् नसाःन् चोःक्‍मा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍नाङ् दाङ्‌बारे़ कुलाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए ताप्‍फे़ःम्‍बा मे़बाःत्तु॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ पक्‍थसिआङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ वेॽस्‍मा ते़न्‍नो तेॽरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् तिरानस मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ कुनिसाम्‍हिम्‍मो थिक्‌याःन्‍धक् तङ्‌बे ने़त्‍छि थारिक् मनाहाॽनु पाःन्‍धङ् चोगु॥ अक्‍खेलॽरिक् एसिया ते़ङ्‌गप्‍पोबा काक् यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कुबाःन्‍जाक्‍किन् मे़घे़प्‍सुरो॥

एफिससओ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्

11 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पावललाम् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुरो॥ 12 अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ सुस्‍सुबा पङ्‌गे़न्‍हाॽ नु पथाङ्‌हाॽ मे़देॽरुआङ् के़दुक्‍पा के़यॽबा सम्‍दाङ् मे़ने़स्‍सु मे़बिरुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ तुक्‍मा यॽमालाम् मे़वेःत्ते़आङ् फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़लःन्‍दे़ मे़बेरो॥

13 खे़प्‍मो ताक्‍कन्‍नु फे़न्‍साम् के़लःप्‍पा कुभा यहुदिहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङिन् ओगप् चोःक्‍मा तम्‍सिन् मे़जोगुर खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍मिन् अक्‍खे मे़मे़त्तु, “पावलरे़ इङ्‌भोःसुबा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो लःन्‍दे़ पेगे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ इङ्‌जाःङ् पिने़रो॥” 14 खे़प्‍मो स्‍केवास मे़प्‍मनाबा यहुदि तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ नुसि कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरे़आङ् हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् मे़जोगु॥ 15 हे़क्‍के मे़जोगुल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ पावले़न् कुसिङ् निःत्तुङ्, ये़सुःन् कुसिङ् निःत्तुङ्, कर खिनिॽग हाःत्‍निङ्बे?” 16 खे़न् फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ युक्‍तुबा मनाःन् पित्‍चाक् पिन्‍दे़र खे़ङ्‌हाॽ फत्तुसिर युक्‍तुसिआङ् खे़ल्‍ले़ खुनिॽ तेःत्‍हाॽ थे़ःक्‍खुबिरुसिर खाःन्‍दुसिआङ् खे़न् हिम्‍मोलाम् खे़ङ्‌हाॽ ले़क्‍चाबे़धिःक् मे़लःन्‍दे़आङ् मे़लोःक्‍ते़ मे़बेरो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् एफिससओ के़वाॽबा काक् यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ कन् मे़घे़प्‍सुआङ् मे़गिसे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङिन् पयम् इङ्‌धाःङ् मे़बिरुर थाःङ्‌धाःङ् मे़जोगुरो॥ 18 यरिक् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् वेॽ नसानिबा तगि खुनिॽ मे़जोगुबा फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ याम्‍मो मे़जोगुम्‍बे़न् फाॽआङ् मे़बाःत्तुरो॥ 19 अक्‍खेलॽरिक् यरिक् कित्‍चाक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा कन् मनाहाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़आङ् कित्‍चाक् साप्‍लाहाॽ मे़सुप्‍सुआङ् मना तगिए मे़हाःन्‍दु मे़देःसुरो॥ खे़न् कित्‍चाक् साप्‍लाहाॽरे़ कुमे़ल्‍लुङ्‌ग हे़न्‍छिङ् ङाबोःङ्‌नुःल्‍ले़आङ्‌यरिक्‌(५०,०००) युप्‍पायाङ् वये़रो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् दाङ्‌बारे़ कुयाःम्‍बेओ कुबाःन्‍जाक्‍किन् मुक्‍साम्‍नु कुधिम् से़ःरे़र पेरो॥

एफिससओ हयङ्‌ते़न्‍धङ्‌

21 कन् पाःन्‍हाॽ पोःक्‍खे़ चुरे़आङ् पावलरे़ मे़सेदोनिया नु अक्‍खैया थुम् पोःङ्‌मार यरुसले़म पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽग खे़प्‍मो पेःक्‍माआङ् रोम ये़क्‌यक्‍कोआङ् पेःक्‍माए पोःङ्‌लो॥” 22 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुभाॽ के़बिबा ने़प्‍फु कुन्‍जुम्‍हाॽ तिमोथि नु इरास्‍तसे़न् तगि मे़सेदोनियाओ पाङ्‌घुसिआङ् खुने़ॽग एसिया ते़ङ्‌गप्‍पोए कुभा ये़न् याःक्‍ते़रो॥

23 बा खे़न् ये़म्‍मो एफिससओ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो यम्‍बा हयङ्‌किल्‍लिङ् पोःक्‍खे़रो॥ 24 दे़मे़त्रियस मे़प्‍मनाबा युप्‍पा चोबे़गुधिक् वये़॥ खे़न् आर्तेमिस* साम्‍माङ्‌ङिल्‍ले़न् चुजुक्‍सा युप्‍पा माङ्‌हिम् के़जोःक्‍पा वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् याःम्‍बक्‍कोलाम् यरिक् नावाइत्‍ला के़जोःक्‍पाहाॽरे़ हिम्‍ब्राम् मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् कन् नावाइत्‍ला याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ नु वेॽ हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ के़रे़क् सुप्‍सुसिआङ् चुम्‍लुङ् चोगुर अक्‍खे मे़त्तुसि, “तेःङ्‌जुम्‍से, कन् याःम्‍बक्‍कोलाम् आनिॽग साॽरिक्‍के यरिक् याङ् आधगुम्‍बान् खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ् वाॽरो॥ 26 आल्‍ल खिनिॽ आबाङे के़निःसुम्‍माङ् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, कन् पावल मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ एफिससओरक् मे़ःन्, कर एसिया खाराक्‍पा ते़ङ्‌गप्‍पो यरिक् मनाहाॽ, आनिॽ मनाहाॽरे़ हुक्‍किल्‍ले़ चोःक्‍मनासिबा नावाइत्‍लाहाॽ माङ्‌सि मे़ःन्‍लो फाॽआङ् ले़मुसिर वाॽरो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ कल्‍ले़ग आनिॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मनाहाॽरे़ फे़न् पाःन् मे़बाःत्तुबा पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पो नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मनाहाॽरे़ सेवा मे़जोगुबा आर्तेमिस साम्‍माङ्‌ङिन् नु कुमाङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुजाःत्‍थि के़बेःक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥”

28 आल्‍ल कन् पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ सिक् पोगे़आङ् अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍मा मे़हेःक्‍ते़, “एफिसस्‍मा आर्तेमिस साम्‍माङ्‌ङिन्‍ने साॽरिक् पयम् यम्‍बा साम्‍माङ्‌लो!” 29 हे़क्‍केःल्‍ले़ सप्‍फारे़सा काक् ये़क्‌यक्‍को हयङ्‌किल्‍लिङ् पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् पावले़न्‍नु मे़सेदोनियालाम् लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा कुन्‍जुम्‍हाॽ गायस नु अरिस्‍तार्खससि मे़दे़म्‍सुसिआङ् पङ्‌वाइत्‍लादे़न्‍नो* मे़दारुसिरो॥ 30 पावलरे़आङ् खे़प्‍मो पेःक्‍माआङ् पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु, कर नसानिबाहाॽरे़ खुने़ॽ खे़प्‍मो पेःक्‍मा मे़म्‍बाङ्‌घुन्‍लो॥ 31 पावलरे़ कुभा कुन्‍जुम् ते़ङ्‌गप्युक्‍पाहाॽरे़आङ् खुने़ॽ पङ्‌वाइत्‍लादे़न्‍नो ओसेःन्‍मे़धाक्‍सिङ्‌ङिन्‍नि फाॽआङ् इङ्‌घङ् मे़हाङुरो॥

32 हे़क्‍क्‍याङ् चुम्‍लुङ्‌बा मनाहाॽरे़ हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुर कुभा थिक् पाःन्‍नो मे़अःक्‍ते़, वेॽहाॽ वेॽ पाःन्‍नो मे़अःक्‍ते़, आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खुनिॽ पाःन् मे़दङे़न्‍नाङ् थेआङ् मनाहाॽ खे़प्‍मो मे़जुप्‍से़बा यरिक्‍ले़ थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ 33 कुभा यहुदिहाॽरे़ अले़क्‍जे़न्‍दर मे़प्‍मनाबा मनाःन् कन् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌ङिन् थेआङ् पोःक्‍खे़बा फाॽआङ् चे़ङ्‌से़ खुने़ॽ तगि मे़जन्‍दु॥ हे़क्‍क्‍याङ् अलेक्‍जेन्‍दरले़ थिक् ने़त्‍छि नाङ्‌सिङ्‌मा पाःन्‍हाॽ पाःप्‍मा फाॽआङ् हुक्‍फोःक्‍खुर मनाहाॽ स्‍वाःत् चोःक्‍मासि निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 34 कर खुने़ॽ यहुदि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् मनाहाॽ साॽरिक् थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़आङ् खप्‍मे़ कुमुक् ने़त्‍छि थारिक् अक्‍खे लॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “एफिसस्‍मा आर्तेमिस साम्‍माङ्‌ङिन्‍ने साॽरिक् पयम् यम्‍बा साम्‍माङ्‌लो!”

35 हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो ये़क्‌यक् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ काक् मनाहाॽ स्‍वाःत् चोगुसिआङ् मे़त्तुसि, “तेःङ्‌जुम्‍से, कन् एफिसस्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पिङ्‌ग पयम् आर्तेमिस माङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हिम् नु ताङ्‌साक्‍पोलाम् मक्‍के़धाःबा कुनावाइत्‍ला के़गप्‍पा फाॽआङ् काक् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 36 आत्तिल्‍ले़आङ् कन् पाःन्‍निन् अप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् से़क्‍खाएरो फाॽआङ् मे़निःसुआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍लो खिनिॽग मे़न्‍इःत्ते थेआङ् इनोगे़न् तुक्‍खे के़दाःबा याःम्‍बक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 37 खिनिॽ कन् ने़प्‍फु मनाहाॽ के़दारुम्‍सिम्‍माङ् वाॽसि, कर कङ्‌हाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मोलाम् थेआङ् मे़ङ्‌घुःत्ते वाॽसि, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ आर्तेमिस माङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍नाङ् मे़म्‍बाःत्ते वाॽसिरो॥ 38 दे़मे़त्रियस नु कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक् वाॽने़ फाॽग्र खासे़न्‍हिम् नु सुहाङ्‌हिम् वाॽ, हाराॽ खे़प्‍मो मे़दारुनि॥ 39 कर खे़न्‍नाङ्धो वेॽ पाःन् के़गत्तुम्‍ने़ फाॽग्र चोःक्‍थिम् चुम्‍लुङ्‌ङोलाम् पाःन् के़मा पोःङ्‌लो॥ 40 हे़क्‍केःल्‍ले़ आइन् के़बोःङ्‌बा कन् हयङ्‌किल्‍लिङ्‌रे़न् आप्‍तिक्‍किन् रोमि सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ आनिॽ आम्‍गुःप्‍पा पोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् थे पोःक्‍खे़बा फाॽआङ् थेआङ् पाःप्‍मा आन्‍छुक्‍तुम्‍मिन्‍लो॥” 41 ये़क्‌यक् सुहाङ्‌मिबाल्‍ले़ हे़क्‍के मे़त्तुसिआङ् के़दाःबा मनाहाॽ पाङ्‌घुदेःसुसिरो॥

20

पावले़न् मे़सेदोनिया नु ग्रिस लाजेॽओ लाम्‍दिःक् चोःक्‌

1 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हयङ्‌किल्‍लिङ् लॽमे़न् चिजिखक्‍खक् पोःक्‍खे़आङ् पावलरे़ एफिसस्‍मा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ उःत्तुसिआङ् आःन्‍छिङ्‌मा पिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु से़म्‍मुॽइ चोगुआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् मे़सेदोनियाओ पेरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थुम्‍मो पोःक्‍खे़र लाम्‍दिःक् चोगे़ल्‍ले़ नसानिबाहाॽ आःन्‍छिङ्‌मा पिरुसि॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ ग्रिस लाजेॽओ के़रे़आङ् 3 खुने़ॽ खे़प्‍मो ला सुम्‍सि थारिक् याःक्‍ते़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् सिरिया ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक् चोःक्‍माआङ् पेःक्‍मा यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वये़ल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खुने़ॽ से़प्‍मा इङ्‌मे़दङ्‌घुआङ् वाॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़प्‍मोलाम् खुने़ॽ मे़सेदोनियालाम् लाङ्‌घेःक्‍माआङ् पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् बेरिया के़युङ्‌बा पुरसरे़ कुस्‍साः सोपात्रोस, थिस्‍सलोनिकालाम् अरिस्‍तार्खस नु सिकन्‍दस, दर्बिलाम् गायस, गलातियालाम् तिमोथि, हे़क्‍क्‍याङ् एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पोलाम् तुखिकस नु त्रोफिमससि खुने़ॽनुए मे़वये़रो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ आन्‍छिगे़नु तगि मे़बेआङ् त्रोआसओए याप्‍मि मे़हाङ्‌घिगे़रो॥ 6 आनिगे़ सिदाॽ मे़म्‍भःन्‍नेबा खरे़ःङ् चामा तङ्‌नाम्‌कुएगाङ् वालाम्‍दिःक्‍को फिलिप्‍पिलाम् थासिङ्‌मनाआङ् ङासि ये़न् एगाङ् वेॽ फुॽनुसाॽहाॽ त्रोआसओ तुम्‍नासि हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो नुसि (७) ये़न् सोरिक् वाॽमनारो॥

पावलरे़ थाङ्‌बे़न्‍धिक्‌सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुॽ

7 हे़क्‍क्‍याङ् ते़ने़बा ये़न्‍निल्‍ले़न् युःन्‍छिक् आनिगे़ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽनु दाङ्‌बाल्‍ले़न् साभाङ्‌जा चामा फाॽआङ् सोरिक् चुम्‍मनारो॥ कन् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽनु पावले़न् से़त्‍लुम्‍भक्‍ते़र थारिक् पारे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग कुनाम्‍दाःप्‍मा खे़प्‍मोलाम् के़बेःक्‍पा वये़रो॥ 8 आनिगे़ चुम्‍लुङ् चोःक्‍मनाबा थोःस्‍मा याक्‍फाओ यरिक् सेमिहाॽ मे़हाःन्‍दुआङ् युङे़रो॥ 9 खे़प्‍मो युताइकस मे़प्‍मनाबा नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न्‍धिक् पेधाःप्‍पो पेआङ् युङ्‌सिङ्॥ पावले़न्‌चक्‍मे़ल्‍लॽए पारे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निन् कुमिक्युःसे़आङ् इम्‍धक्‌वा लोरे़र युङे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् साॽरिक् इप्‍से़ल्‍ले़ सुम्‍सिगेःक्‍समा खाम्‍लोओनु यो मक्‍थ्‍ये़आङ् स्‍ये़रो॥ मनाहाॽरे़ मे़बेआङ् ओमे़मे़त्तुल्‍ले़ग आन्‍देःन्‍छा स्‍ये़आङ् ने़स्‍से़रो॥ 10 कर पावले़न् यो पेआङ् खुने़ॽ सम्‍दाङ् सल्‍लिक् सन्‍छिङ्‌ल हे़प्‍प्रे़क्‌हे़प्‍तुआङ् मनाहाॽ मे़त्तुसि, “खिनिॽ निङ्‌वाॽओ मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, खुने़ॽग कुहिङ्‌वे़त् वाॽरो!” 11 हे़क्‍क्‍याङ् थोःस्‍मा याक्‍फाओ मे़बेआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़न् साभाङ्‌जा सोरिक् मे़जरो॥ खुने़ॽ खाओःत्ते़र थारिक् खुनिॽनु ताॽजे़क्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् से़म्‍मुॽइ पोःक्‍खे़आङ् थासिङ्‌लो॥ 12 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् थाङ्‌बे़न्‍निन् कुहिङ्‌वे़त्ते कुहिम्‍मो मे़देॽरुआङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक्‍के हाङ्‌हाङ् मे़लॽरे़रो॥

त्रोआसलाम् मिलेतस ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक्

13 आनिगे़ वालाधालाम् तगि अस्‍सोस ये़क्‌यक्‍को पेःक्‍मना॥ खे़प्‍मोए पावले़न् वालाधालाओ केःप्‍मा पाःन् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खे़प्‍मो थारिक् लाङ्‌घेःक्‍मार पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ अस्‍सोसओ याप्‍मि तुमिगे़ हे़क्‍क्‍याङ् वालाधाओ केःप्‍मनाआङ् खे़प्‍मोलाम् मित्तिलेनि वागप्‍खाम् ले़प्‍माङ् थासिङ्‌मनारो॥ 15 खे़प्‍मोलाम् आनिगे़ कुदाःन्‍दिक्‍मा खियस वागप्‍खाम्‍मो के़प्‍मना॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुआत्‍छिन्‍दाःन् सामोस वागप्‍खाम्‍मो के़प्‍मनाआङ् कुआक्‍खे़न्‍दाःन् मिलेतस ये़क्‌यक्‍को ताःम्‍नारो॥ 16 पावलरे़ एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पो मे़न्‍नाःम्‍सिङ्‌ङे, हे़क्‍क्‍याङ् एफिससओ मे़न्‍लःन्‍ने कुबेसाङ् पोःङ्‌मार पेःक्‍माआङ् हाराए यरुसले़म के़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पे़न्‍तिकोस्‍त तङ्‌नाम्‍मो खे़प्‍मो वाॽमा के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽ वये़॥

पावले़न्‌एफिसस्‍मा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽनु से़म्‍मुॽइ नाःक्‌

17 पावलरे़ मिलेतस्‍लाम् एफिसस्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍पा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ कुदुम्‍से़ उःत्तुसि॥ 18 खे़ङ्‌हाॽ खे़प्‍मो मे़गे़रे़आङ् पावलरे़ मे़त्तुसि, “इङ्‌गाॽ एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पो के़राङ्‌बा थिक्‍सिगेःक्‍समा ये़न्‍नाङ्धोए आक्‍खेलॽरिक् खिनिॽनु वयाङ् के़लॽबा खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिरो॥ 19 इङ्‌गाॽग चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‌नु मिक्‌वा सोरिक् यहुदि निङ्‌घुम्‍मोआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवा चोगुङ्‌लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ निःमा थाःमा के़बोःङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वयाङ् हे़क्‍क्‍याङ् मनालुम्‍मो इङ्‌भन् चोःक्‍मा नु खिनिॽ हिम्हिम् ताक्‍कम्‍मार निसाम् हुॽमा इङ्‌गाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए चोगुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌बाङ्‌ग खिनिॽ के़निःसुम्‍माङ्‌ङे के़वयिॽरो॥ 21 यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ् ले़प्‍माङ् नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ मे़प्‍मासि नु आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍त सम्‍दाङ् नसाःन् चोःक् पाङ्‌मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ साम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

22 आल्‍ल सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक् यरुसले़म पेःक्‍कार पत्तारो॥ खे़प्‍मो थे पोःङ् के़लॽबा इङ्‌गाॽ थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़गत्तान्‍लो॥ 23 कर के़रे़क् इङ्‌गाॽ पेगाङ्‌बा ये़क्‌यक्‍को सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्‌बा कुइसिःक्, पुङ्‌लाहिम् नु तुक्‍खेरे़ खे़प्‍मो हाङ्‌ङार वाॽआरो॥ 24 कर आहिङ्‌मन्‍नो दाङ्‌बा ये़सुरे़ पिराङ्‌बा याःम्‍बक्‍किन् चोःक्‍मा सुःप्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ्‌घङ् इङ्‌भोःमाआङ्‌धो वेॽ थेआङ् मे़इःत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥

25 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् इङ्‌भन् चोःक्‍निङ्‌बा खिनिॽ आत्तिल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ याम्‍मो याप्‍मि के़न्‍निःसिन् फाॽआङ् निःसुङ्‌लो॥ 26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ आत्तिल्‍ले़न्‍नाङ् मे़क्‍माल्‍ले़न्‌इङ्‌गाॽ आप्‍तिक्‌मे़घोआन्‍लो फाॽआङ् आइन् इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्‌लो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुनिङ्‌सेःक् इङ्‌भन् चोःक्‍मा एगाङ् मे़म्‍बप्‍पे़न्लो॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़रे़क् लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खिनिॽ लक्‍पे़न्‍नो के़वाॽबा मनाहाॽ नुःरिक्‍काङ् ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा के़जोगिआङ् वाॽ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ इङुबा सेसेहुप्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ् मे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पक्‍थानिङ्‌ङाङ्‌ग किप्‍मा के़घुःबा पराबाहाॽ मे़दाआङ् मे़ल्‍लुक् लुप्‍हाॽ मे़न्‍नन्‍छुन्‍सिन्‍बा कुइसिःक् खिनिॽ लुम्‍मोए इङ्‌ले़क्‍पा सिक्‍साम्‍बाहाॽ मे़लःन्‍नाङ् खिनिॽ के़मे़न्‍दाङ्‌घिन् के़लॽबा इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लुम्‍मोनुए इङ्‌ले़क्‍पाहाॽ मे़लःन् मे़दाआङ् नसानिबाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिआङ् लाम् मे़भोःत्तु मे़देॽरुसिरो॥ 31 हे़क्‍केःल्‍ले़ हे़क्‍तङ्‌बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तङ्‌बे सुम्‍सि थारिक् ले़न्‍दिक् से़न्‍दिक् इङ्‌गाॽ मिक्‌वारे़ कुधिम् पोःक्‍खाङ्‌ल खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍से़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिनिङ्‌ल वयाङ्‌लो॥

32 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ् नु लुङ्‌गुम्‍गे़न् कुबाःन्‍जाक्‍ले़न् कम्‍ब्राङ्‌ङो इङ्‌गाॽ हुक्‍सुप्‍निङ्‌लो॥ चक्‍मे़ल्‍लॽए खुने़ॽ नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ, खुने़ॽ कुलुङ्‌गुम्‍मो ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिॽ लॽरिक् मे़त्‍निङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़धुम्‍बा चोःक्‍मा नु सेसे के़बोःङ्‌बा कुमनाहाॽनु युक् खोःमान् पिमा के़सुक्‍तिॽरो॥ 33 इङ्‌गाॽग आत्तिन्‍हाॽरे़न्‍नाङ् खुनिॽ साम्‍म्‍याङ् युप्‍पा नु नुःबा ते़ःत्‍फुङ्‌हाॽओ मिक्‍मे़ङ्‌गेःपान्‍लो॥ 34 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ आबाङे याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङाङ् याङ् थगुङ्‌ङाङ्‌आन्‍जुम्‍हाॽ नु इङ्‌गाॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वाहाॽ तङ्‌गाम् चोगुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌बान् खिनिॽ आबाङे के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 35 चामा थुङ्‌मा आबाङे तङ्‌गाम् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाहाॽ कुभाॽ पिमासि फाॽआङ् आक्‍खेलॽरिक् याम्‍बुधिक्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा इङ्‌गाॽ ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍क्‍याङ् ‘ताःक्‍मानुःल्‍ले़ पिमाओए यरिक् मुॽइसाम् वाॽ’ लॽरिक्‌दाङ्‌बा ये़सुरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन्‍नाङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

36 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ कन् पाःन्‍हाॽ पाःत्तु सुरुआङ् खे़ङ्‌हाॽ काक् थुङ्‌बोहजॽ मे़युङ्‌सिङ्‌ङाङ् तुवा मे़जोगे़रो॥ 37 खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् मे़हे़प्‍तुआङ् मे़हाबे़र चुप् मे़मे़त्तुरो॥ 38 पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसिबा वेॽ पाःन्‍हाॽनुःल्‍ले़आङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् आनाराःन् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो मे़त्तुसिबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् वालाधाओ थारिक् मे़समे़धःरो॥

21

पावलरे़ यरुसले़म ले़प्‍माङ् लाम्‍दिःक् चोगुॽ

1 आल्‍ल एफिससस्‍मा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ से़म्‍मुॽइ पिरुसिआङ् खे़प्‍मोनु वालाधालाम् कोस वागप्‍खाम् ले़प्‍माङ् पेःक्‍मना॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा रोदोस मे़प्‍मनाबा वागप्‍खाम् के़प्‍मनाआङ् खे़प्‍मोलाम् पतारा ये़क्‌यक्‍को ताःमनारो॥ 2 खे़प्‍मो सिरियास्‍मा फोनिसिया ते़ङ्‌गप् ले़प्‍माङ् के़बेःक्‍पार के़बप्‍पा वेॽ वालाधाधिक् खोःमना, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो लाःप्‍मनाआङ् थासिङ्‌मनारो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् सैप्रस लाजेॽइन्‌निधाःबे़आङ् आनिगे़ चुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् पोःङ्‌मनार सिरिया ले़प्‍माङ् थासिङ्‌मना॥ वालाधाःल्‍ले़ वागक्‍हाॽ तायर ये़क्‌यक्‍को लःप्‍मा फाॽआङ् खे़प्‍मो नाःम्‍सिङ्‌लो॥ 4 खे़प्‍मो नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ कोःप्‍मनासिआङ् खे़ङ्‌हाॽ तुम्‍मनासि हे़क्‍क्‍याङ् ये़त्‍नाम् थारिक्‌खे़ङ्‌हाॽनु वाॽमना॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ सेसेमाङ्‌लाम् पावले़न् यरुसले़म्‍मो मे़बेगे़ने़ॽ फाॽआङ् मे़मे़त्तुरो॥ 5 कर खे़न् ये़त्‍नाम् एगाङ् खे़ङ्‌हाॽनु से़ःम्‍नाआङ् थासिङ्‌म्‍ना॥ के़रे़क् नसानिबा फुॽनुसाॽ नु खुनिॽ मेःत् साःहाॽ आनिगे़ साःसे़ ये़क्‌यक् लाःक्‍कात् थारिक् मे़भे़रे़आङ् आनिगे़ सोरिक् वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌मनार तुवा चोःक्‍मनारो॥ 6 से़म्‍मुॽइ चोःक्‍मनाआङ् आनिगे़ वालाधाओ लासिगे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ हिम्‍मो मे़नुःक्‍खे़ मे़बेरो॥

7 आनिगे़ तायरनु वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मनार तोलेमाइस के़प्‍मना॥ खे़प्‍मो नसानिबाहाॽनु सेवा मःमनाआङ् थिक्‌ये़न् याःक्‍मना॥ 8 कुदाःन्‍दिक्‍मा सिजरि के़प्‍मनाआङ् सुनाइङ्‌घङ् इङ्‌भन् के़जोःक्‍पा फिलिपरे़ कुहिम्‍मो पेःक्‍मनारो॥ खुने़ॽए यरुसले़म्‍मो मेमेदुमाहाॽ माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍को सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ कुभाॽ पिसे़ मे़सेगुसिबा नुसि मनाहाॽओ थिक् वये़रो॥ 9 खे़ल्‍ले़न् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍मा लिसि मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमा कुस्‍साःहाॽ मे़वये़॥ 10 आल्‍ल खे़प्‍मो वयिगे़बा कुभा ये़न् एगाङ् यहुदियालाम् अगाबस मे़प्‍मनाबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाधिक्‌त्‍ये़॥ 11 खे़न् आनिगे़ वयिगे़बाओ त्‍ये़आङ् पावलरे़ कुभॽइःन् फाःक्‍खुआङ् आबाङे कुलाङ् कुहुक्‍को इघेःङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तु, “सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुॽ, ‘कन् फॽइ दाङ्‌बान् यरुसले़म्‍मो यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ मे़दे़म्‍सुआङ् अक्‍खेलॽरिक् इमे़घेःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हुक्‍को हुक्‍मे़सुप्‍तुॽ॥’ ”

12 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ कन् पाःन्‍निन् खे़म्‍मनाआङ् आनिगे़ नु वेॽ खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ यरुसले़म मे़बेगे़न्‍ने़ॽ फाॽआङ् खुने़ॽनु चक्‍मे़ल्‍लॽए पेलि फाक्‍मना॥ 13 कर पावलरे़ आनिगे़ अक्‍खे मे़त्तिगे़, “खिनिॽ थेआङ् के़हाबिआङ्‌आसाॽइ यक्‍ल के़याःन्‍दुम्‍बाबे? इङ्‌गाॽग यरुसले़म्‍मो दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुलागि साक्‍सिङ्‌मारक् मे़ःन्, कर सिःमा पोःङ्‌साङ् यारिप् वाॽआरो॥” 14 हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ नुःक्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍बा निःमनाआङ् अक्‍खे पाःप्‍मना, “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केए पोःङ्‌निरो॥”

पावले़न् यरुसले़म्‍मो मे़देॽरुॽ

15 खे़न् एगाङ् यारिप् पोःङ्‌मनाआङ्‌यरुसले़म ले़प्‍माङ् पेःक्‍मनारो॥ 16 सिजरियालाम् कुभा नसानिबाहाॽआङ् आनिगे़नुए मे़धासिङ्‌ङाङ् सैप्रस वागप्‍खाम्‍बा तगि नसाःन् के़जोःक्‍पा मनासोनरे़ कुहिम्‍मो वाॽमा फाॽआङ् याप्‍मि तेॽरे़रो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म के़प्‍मनाःल्‍ले़ खे़प्‍मोबा नसानिबाहाॽरे़ लुङ्‌मे़न्‍दिङ् याप्‍मि लाम्मे़दाःक्‍तिगे़रो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा पावले़न् आनिगे़ लाम्‍लोःबा याकुबरे़ कुहिम्‍मो आनिगे़नु पे॥ खे़प्‍मो के़रे़क् तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़जुप्‍से़आङ् मे़युङे़रो॥ 19 पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् सेवा मे़त्तुसिआङ् खुने़ॽ कुहुक्‍कोलाम् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगु के़लॽबा काक् पाःन्‍हाॽ चे़क्‍तुसिरो॥

20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़मे़त्तु, “नुसाॽए, ओमे़त्ते़ॽना, कप्‍मोआङ् यरिक् हे़न्‍छिङ् यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा खुनिॽ सिक् के़सम्‍बा मे़जोःक्‌॥

21 थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लुम्‍मो के़युङ्‌बा यहुदिहाॽ मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् ले़प्‍मादेःमा हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ ये़म्‍बित्‍छाॽसाःहाॽआङ् हर्दो हे़क्‍मा पिमासि मे़ःन्, हे़क्‍क्‍याङ्‌आनिॽ यहुदि साम्‌योथिम्‍माङ् नाःप्‍मा मे़ःन् लॽरिक् के़हुॽरुसिरो फाॽआङ् खे़ने़ॽ के़याःम्‍बेओ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् मे़वाॽरो॥ 22 खे़ने़ॽ कप्‍मो के़द्‌ये़आङ् के़वाॽबा पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ से़क्‍खासाङ् मे़घे़प्‍सुॽ॥ आल्‍ल थे चोःक्‍माबे?

23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ सुजा पिआसिगे़बा कुइसिःक्‍के खे़ने़ॽ चोगे़ॽओ॥ कप्‍मो आनिगे़नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो माङ्‌गे़हे़क्‍सिङ्‌बा लिसि फुॽनुसाॽहाॽ मे़वाॽरो॥ 24 खे़ने़ॽआङ् कङ्‌हाॽ माङ्‌हिम्‍मो तेॽरे़से़ॽआङ् खे़ङ्‌हाॽनुए सोरिक् सेसे पोःक्‍खे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मारे़ लागि खे़न् थिम्‍मो चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वाहाॽ खे़ने़ॽ केःत्ते़ पिरे़से़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌मान् के़रे़रो के़लॽबा ओसेःन्‍धाक्‍से़ खुनिॽ थे़गेःक्‍किन् हाराॽ मे़नःक्‍खुनिरो॥ अक्‍खेलॽरिक् खे़ने़ॽ साम्‌योथिम्‍मिन् के़नाःत्तुबा के़इःत्तुबा यहुदिहाॽरे़ मे़निःसुआङ् के़याःम्‍बेओ मे़घे़प्‍सुबा पाःन्‍निन् से़क्‍खा मे़ःन्‍ले़छ फाॽआङ् के़रे़क्‍ले़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 25 कर नसाःन् के़जोःक्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ग, हाराॽ नावाइत्‍लाओ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा चाःन् मे़न्‍जःने़न्‍ल, सामाक्‍खिॽ नु कुसित्‍ला यॽमना से़प्‍मनाबा सा चामा मे़नुॽने़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् चाराम्‍मोलाम् एःक् मे़वाॽनिरो के़लॽबा आनिगे़ निःन्‍धो पाःन्‍हाॽ सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो साप्‍तुम्‍बे़आङ् पत्‍लो॥”

पावले़न् मे़दे़म्‍सुॽ

26 हे़क्‍केलॽरिक् पावले़न् ते़न्‍दे़आङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा खे़न् लिसि मनाहाॽ तेॽरुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् यहुदि थिम् कुइसिःक् सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसे पोःङ्‌मा ये़न्‍निन् आप्‍फाल्‍ले़ चुःत्ताङ् काक्‍ले़ लागि सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा पोःङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् इङ्‌घङ् पिसे़ खुने़ॽ माङ्‌हिम् सिगाङ् लाःसे़रो॥

27 सेसे चोःक्‍सिङ्‌मा नुसिगेःक्‍समा ये़न् के़प्‍मा इःत्ते़आङ् वये़ल्‍ले़ कुभा एसियास्‍मा यहुदिहाॽरे़ पावले़न् माङ्‌हिम् सिगाङ् मे़निःसुआङ् मनाहाॽ मे़हुसुसिर खुने़ॽ मे़दे़म्‍सुरो॥ 28-29 खे़ङ्‌हाॽरे़ एफिससओ बा त्रोफिमस मे़प्‍मनाबा मनाःन् ये़क्‌यक्‍को खुने़ॽनु ताक्‍कन्‍नि वये़बा मे़निःसुआङ् बा खे़न्‍ने पावलरे़ यहुदि साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो माङ्‌हिम् सिगाङ् केःत्तुबा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़इःत्तुआङ् खे़ङ्‌हाॽ इस्राइलिसे, याप्‍मि कुभाॽ आबिरे़म्‍मे़ॽओ! कन् मनाःल्‍ले़ आत्तान्‍छाङ् आनिॽ सुवाङ्‌हाॽ नु आनिॽ यहुदि साम्‌योथिम् हे़क्‍क्‍याङ् कन् माङ्‌हिम्‌तक्‍ले़ङ्‌वाओ मनाहाॽ निसाम् हुॽरुसिर वाॽरो॥ कम्‍म्‍याक्‍लक् मे़ःन्‍लो, कल्‍ले़ग थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् माङ्‌हिम् सिगाङ् तारुसिआङ् कन् सेसे ते़न्‍निन्‍ने चिःन्‍दुरो लॽरिक् अःक्‍मा मे़हेःक्‍ते़रो॥

30 हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍को सिदाक् हयङ्‌किल्‍लिङ् पोःक्‍खे़आङ् काक् पिसाङ्‌लाम् मनाहाॽ मे़लोःक्‍ते़र मे़द्‌ये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् मे़दे़म्‍सुआङ् माङ्‌हिम्‍लाम् लाःक्‍कात् मे़उःक्‍खुर मे़लःत्तुआङ् खिमो माङ्‌हिम्‍ले़न् लाम्‍धेःप्‍हाॽ मे़सुबुरो॥* 31 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ से़प्‍मा मे़गोःत्तुल्‍ले़ यरुसले़म्‍मो हयङ्‌किल्‍लिङ्‌के़बोःङ्‌बार के़बप्‍पा इङ्‌घङ्‌ङिन् रोमि तुरास्‍मा थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुने़क्‍खोॽओ तोःक्‍ते़॥ 32 खिमो खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुभा तुम्‍थक्‍सुबाहाॽ नु थक्‍सुबाहाॽ तेॽरुसिआङ् मनाहाॽ मे़वये़बा ते़न्‍नो लोःक्‍ते़र के़रे़, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़निःसुसिआङ् पावले़न् हिप्‍मा मे़ले़रुरो॥

33 खे़न् थक्‍तुम्‍बे़न् पेआङ् पावले़न् ते़म्‍सुआङ् ने़त्‍छि फे़न्‍सिक्‍खिहाॽरे़ इघेःङ्‌मा पाङ्‌घुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽ सेःन्‍दोसुसि, “कन् मनाःन् हाःत्‍निबे? हे़क्‍क्‍याङ् कल्‍ले़ थे चोगुआङ् वाॽ?” 34 खे़न् मनाहाॽओ कुभारे़ थिक् पाःन् मे़बाःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ वेॽ पाःन् मे़बाःत्तुर मे़अःक्‍ते़॥ कन् थे पोःक्‍खे़बा फाॽआङ् खे़न् थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ से़क्‍खा पाःन् थेआङ् कुसिङ् निःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुमनाहाॽ पावले़न् थक्‍सुबा यक्‍को थाःङ् तेॽमा पाङ्‌घुसिरो॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ थरेॽइन् मे़लिङुर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ आत्तिति हयङ्‌किल्‍लिङ् मे़जोगुआङ् पावले़न् से़प्‍मा मे़गोःत्तुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ पावले़न् मे़बक्‍खुआङ् मे़देॽरुरो॥ 36 खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ एःक्‍एःक् खे़न् मनाःन् से़रे़म्‍मे़ॽ, से़रे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मे़अःक्‍ते़र मे़दिम्‍दुसिरो॥

पावले़न् नाङ्‌सिङ्‌

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ ९.१-१९, २६.१२-१८

37 खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् थक्‍सुबा यक्‍को तेॽमा मे़इःत्तुल्‍ले़ पावलरे़ थक्‍तुम्‍बे़न् अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽनु कुभा पाःन् पाःप्‍मा सुक्‍काबि?”

हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़आङ् अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ ग्रिक पाःन्‍नाङ् पाःप्‍मा के़ले़स्‍सुबि? 38 हे़क्‍केने़ फाॽग्र कुभा तङ्‌बे तगि हाङ्‌बिफ्‍युङ् के़हेःक्‍पा खे़न् मिस्रि मनाःङ्‌ग खे़ने़ॽएबिलाबे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो हे़न्‍छिङ् लिसि (४०००) हाङ्‌बिफ्‍युङ्‌बाहाॽ लाम्‍लोसुसिआङ् वये़रो॥”

39 पावलरे़ मे़त्तु, “इङ्‌गाॽ मे़ःन्‍नाॽरो, इङ्‌गाॽग यहुदिआ, हे़क्‍क्‍याङ् सिलिसिया थुम्‍मोबा तार्सस्‍सो सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌बा॥ इङ्‌गाॽ के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक्‍कोबा यक्‌युङ्‌बाआ॥ आदाङ्‌बे, कन् मनाहाॽनु इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा पाङ्‌घाङ्‌ङे़ॽओ॥”

40 थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़आङ् पाःप्‍मा ते़न्‍दिङ् पिरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न् थरेॽले़ नाङ्‌सेःक्‍को ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् मनाहाॽ हुक्‍चाःल्‍कि पिरुसिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् मनाहाॽ स्‍वाःत् मे़बोःक्‍खे़आङ् खे़न् मनाहाॽनु पावले़न् हिब्रु पाःन्‍नो पाःप्‍मा हेःक्‍ते़रो॥

22

1 “आदाङ्‌बासे, आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, खिनिॽ तगि पाःत्तुङ्‌बा आनाङ्‌सिङ्‌मा आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ॥”

2 अक्‍खेलॽरिक् हिब्रु पाःन्‍नो खुने़ॽ पारे़बा मे़घे़प्‍सुआङ् काक् स्‍वाःत् मे़बोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, 3 “इङ्‌गाॽ सिलिसियास्‍मा तार्सस्‍सो सागे़वाःन्‍छिङ्‌बा यहुदिआरो, कर बा कप्‍मो यरुसले़म्‍मोए थाङ्‌बे़न् के़राङ्‌ङाङ् तुत्तुगे़न् तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ् सिक्‍साम्‍बा गमालियलरे़* कुहुॽसाम्‍बा पोःक्‍खाङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ साम्‌योथिम् नु आनिॽ पाधे़बाहाॽरे़ मे़नाःत्तु मे़युरुबा साक्‍थिम्‍हाॽ कप्‍मो हुॽसिङ्‌ङाङ्‌लो॥ आइन् खिनिॽ हे़क्‍केए इङ्‌गाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् पिमा कुसिक् के़सम्‍बा वयाङ्‌लो॥ 4 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलाम् के़दिम्‍बाहाॽ सिःमे़न् थारिक् तुक्‍खे चाःत्तुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छुमाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ ते़म्‍सुङ्‌सिङ्‌ङाङ् पुङ्‌ला हिम्‍मो साक्‍तुङ्‌सिङ्‌लो॥ 5 मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा नु काक् ये़जुम्‍भोबा मनाहाॽरे कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽलाम् इङ्‌गाॽ दमस्‍कसओ के़वाॽबा यहुदि फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ ते़म्‍मा युक् के़बिबा सक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽआङ् खोःसुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो कन् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ यरुसले़म्‍मो ते़म्‍मा ताःप्‍मासिआङ् खुम्‍दिङ् पिमासि फाॽआङ् दमस्‍कसओ पेगाङ्‌लो॥

6 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ लाम्‍दिःक्‍को पेगाङ्‌ल पत्‍छाङ्‌ङिल्‍ले़ दमस्‍कस कुबेसाङ् के़राङ्‌ङिल्‍ले़ ले़न्‍दिक् पोःक्‍खे़र पत्‍छे़, खे़प्‍मो हक्‍चघत् ताङ्‌साक्‍पोलाम् इङ्‌गाॽ आघिरि से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् ले़क्‍ते़रो॥ 7 इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो हर्गुप् चोःन्‍दाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्, ‘सावलए, सावलए, इङ्‌गाॽ थेआङ् तुक्‍खे के़जाःत्ताबाबे?’

8 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् सेःन्‍दोसुङ् ‘खे़ने़ॽग हाःत्‍ने़बे, आदाङ्‌बे?’

हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ नोगप् पिराङ्, ‘इङ्‌गाॽग तुक्‍खे के़जाःत्तुर के़वाॽबा नासरतबा ये़सुआरो॥’ 9 खे़प्‍मो इङ्‌गाॽनु सोरिक् लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा मनाहाॽरे़ से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःङ्‌ग मे़निःसु, कर इङ्‌गाॽनु के़बाःप्‍पा इक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुसाङ् कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो॥

10 इङ्‌गाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोसुङ्, ‘आदाङ्‌बे, आल्‍ल इङ्‌गाॽ थे चोगुङ्‌बाबे?’

हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्ताङ्, ‘पोगे़ॽआङ् दमस्‍कसओ पेगे़ॽ॥ खे़प्‍मो खे़ने़ॽ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ कुभारे़ के़म्‍मे़त्‍लो॥’ 11 खे़न् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् ले़क्‍ते़बाल्‍ले़ आमिक्‍किन् चे़मुआङ् खानिःमा मे़न्‍छुक्‍के मिक्‍फःम्‍बा कुइसिःक् पोःक्‍खाङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽनु सोरिक् लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा आन्‍देःङ् आन्‍जुम्‍हाॽरे़ आहुक्‍को मे़दे़म्‍साङ्‌ल दमस्‍कसओ मे़गे़त्ताङ्‌लो॥

12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो हननिया मे़प्‍मनाबा आनिॽ यहुदि साम्‌योथिम् के़नाःप्‍पा के़इःप्‍पा साम्‌योनिबा मनाधिक् आदुम्‍से़ त्‍ये़॥ खे़ङ्‌ग दमस्‍कसओ के़वाॽबा काक् यहुदिहाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा मना वये़रो॥ 13 खुने़ॽ इङ्‌गाॽ वयाङ्‌बा ते़न्‍नो त्‍ये़आङ् अक्‍खे मे़त्ताङ्, ‘नुसाॽ सावलए, आल्‍लो खे़ने़ॽ याम्‍मो निःमा के़सुक्‍पा पोःक्‍खे़ॽओ,’ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिमो खुने़ॽ निःमा सुक्‍तुङ्‌लो॥

14 खे़ल्‍ले़ मे़त्ताङ्, ‘खे़ने़ॽग आनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा, साम्‌योनिबा कुमना ये़सुःन् निःमा हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन् खे़म्‍मा फाॽआङ् के़सेगे़आङ् के़वाॽरो॥ 15 खे़ने़ॽ के़निःसुबा नु के़घे़प्‍सुबा पाःन्‍हाॽरे़न् काक् मनाहाॽओ कुदोःन्‍दि के़बोःङ्‌लो॥ 16 आल्‍ल थेःन् के़हाङ्‌घुबाबे? पोगे़ॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‌नसाःन् चोगे़ॽआङ् के़लायोलाम् सेसे पोःक्‍खे़ॽओ॥’

17 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ यरुसले़म्‍मो याम्‍मो नुःक्‍खाङ् पेगाङ्‌ङाङ् माङ्‌हिम्‍मो तुवा चोःक्‍कि युङाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सुफो निःसुङ्‌लो॥ 18 खे़प्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्‌लो, ‘यरुसले़मलाम् हारा लाःक्‍कात् लःन्‍दे़ पेगे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कप्‍मोबा मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ खे़ने़ॽ के़बिरुबा तोःन्‍दिन् मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍लो॥’

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ मे़त्तुङ्, ‘आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽ यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍हाॽओ पेगाङ्‌ङाङ् खे़ने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ ते़म्‍सुङ्‌सिङ्‌ङाङ् लःप्‍सुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍तुङ्‌सिङ्‌बा पाःन्‍हाॽग खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुरो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् स्‍तिफनसे़न् मे़से़रुल्‍ले़ इङ्‌गाॽग तोःन्‍दि पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् खे़न् पाःन्‍निन् ते़न्‍दिङ् चोगुङ्‌ङाङ् खे़न् मना के़से़प्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ चाङ्‌देःत्‍हाॽ कोसुङ्‌ल ये़बाङ्‌लो॥’

21 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्, पेगे़ॽ, ‘थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ माःङ्‌घा माःङ्‌घा थारिक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो आयाःम्‍बेओ इङ्‌भन् चोःक्‍से़ पाङ्‌ने़ॽरो॥’ ”

22 कन् पाःत्तुर थारिक् मनाहाॽरे़ पावलरे़ कुबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुरो, कर थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् लॽरिक् पाःन्‍सुत्‍लाःन् पाःत्तुनामे़ःन्‍ने खे़ङ्‌हाॽ मे़अःक्‍ते़र अक्‍खे लॽमा मे़हेःक्‍ते़, “कन् से़प्‍माए पोःङ्! आल्‍ल कन् मनाःन् कुहिङ्‌वे़त् ले़प्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो!”

23 अक्‍खेलॽरिक् सिक्‍किल्‍ले़ आबाङे खुनिॽ सुङ्‌घेःक्‌वाहाॽ मे़धे़ःक्‍खुर खाम्‍हिःक्‍हाॽ थो मे़से़ःसुर मे़अःक्‍ते़॥

पावलरे़ रोमि यक्‌युङ्‌बाआ पाःत्तुॽ

24 आल्‍ल रोमि थक्‍पे़बाल्‍ले़ कन् निःसुआङ् पावले़न् तुरा हिम्‍सिगाङ् ताःप्‍माआङ् कन् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् यहुदिहाॽ मे़अःक्‍ते़बाबे? लॽरिक् निङ्‌वाॽ खोःमा फाॽआङ् ते़ःम्‍भुक् याक्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 25 तिलिङ्‌गाहाॽरे़ ते़ःम्‍भुक् याक्‍मा फाॽआङ् पावले़न् इघेःङ्‌मा मे़हेःक्‍तुल्‍ले़ कुबेसाङ् के़ये़प्‍पा थक्‍तुम्‍बे़न् पावलरे़ अक्‍खे मे़त्तु, “रोमि यक्‌युङ्‌बान्‍नाङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍ने ते़ःम्‍भुक् याक्‍मा रोमि थिम्‍मिल्‍ले़ के़बिरिबि?”

26 थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ खे़न् थक्‍पे़बान् पेआङ् मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कन् थेःन् के़जोगुर के़बप्‍पे? कन् मनाःङ्‌ग रोमि यक्‌युङ्‌बामुरो!”

27 खे़न् थक्‍पे़बान् त्‍ये़आङ् पावले़न् अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ से़क्‍खाए रोमि यक्‌युङ्‌बाने़न्बि?”

हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ ओरो लॽरिक् नोगप् पिरु॥

28 खे़न् थक्‍पे़बाल्‍ले़ मे़त्तु, “कर इङ्‌गाॽग यरिक् याङ्‌साकुन्‍धेरे़ कन् रोमि यक्‌युङ्‌बा युक्‍किन् इङुङ्‌बारो॥”

पावलरे़ नोगप् पिरु, “इङ्‌गाॽग सावाःन्‍छिङाङ्‌ङिल्‍ले़सा रोमिआरो॥”

29 कर खुने़ॽ सेःन्‍लाप्‍मा यारिप् के़बोःङ्‌बाहाॽरे़ हक्‍चघत् खुने़ॽ मे़ले़रु मे़धःआङ् मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न् रोमि यक्‌युङ्‌बा के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़न् थक्‍पे़बान्‍नाङ् किःसे़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खासे़न् मे़न्‍लोःन्‍ने खे़न् इघेःक्‍खुआङ् वये़रो॥

पावल यहुदि ये़जुम्‍भो तगि

30 कर कुदाःन्‍दिक्‍मा खे़न् रोमि थक्‍पे़बाल्‍ले़ थेआङ् यहुदिहाॽरे़ पावले़न् आप्‍तिक् मे़गुःत्तुबा फाॽआङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् खे़न् ले़रु॥ हे़क्‍क्‍याङ् काक् तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु ये़जुम्‍भो चुम्‍लुङ् चोःक्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुसिर पावले़न् खे़प्‍मो मे़दारुआङ् खुनिॽ तगि मे़ये़प्‍सुरो॥

23

1 पावलरे़ ये़जुम्‍भोःन् नुःरिक्‍काङ् ओमे़त्तुआङ् अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तु, “आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आइन् थारिक् आहिङ्‌मन्‍नो सेसे खासिङ्‌ङो माङ्‌सेवा चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 2 कन् खे़प्‍सुआङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा हननियारे़ पावलरे़ कुबेसाङ् के़ये़प्‍पा थक्‍तुम्‍बान् पावलरे़ कुमुराओ हिप्‍ते़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुरो॥ 3 पावलरे़आङ् हननियाःन् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पाए! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽआङ् के़हिप्लो॥ खे़ने़ॽग खे़प्‍मो मोसारे़ पिरुबा साम्‌योथिम् कुइसिःक् इङ्‌गाॽ आघासे़न् लोःम्‍मा फाॽआङ् के़युङ्, कर खे़ने़ॽग साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खासे़न् लोःम्‍मानुःल्‍ले़ तगिए इङ्‌गाॽ याप्‍मि हिप्‍मा के़बाङ्‌घुसिबि?”

4 हे़क्‍क्‍याङ् कुबेसाङ् के़ये़प्‍पा मनाहाॽरे़ पावले़न् मे़मे़त्तु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ कुनाधाःमा आक्‍खेआङ् के़आःन्‍छिङ्‌बे?”

5 पावलरे़ नोगप् पिरु, “आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, खुने़ॽग मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा फाॽआङ् इङ्‌गाॽ मे़न्‍निःबे़न्‍लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओग अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्, ‘खिनिॽ लाम्‍लोःबाल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ फे़न् पाःन् मे़बारे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥’ ”

6 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ खे़प्‍मो फरिसि नु सदुकिहाॽ मे़वाॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सिःमे़न् एगाङ् थे पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍नो खुनिॽ नसाःन् मे़दङे़न्‍बा निःसुआङ् यम्‍बा इक्‍लाओ ये़जुम्‍भोओ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसि, “आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, इङ्‌गाॽग फरिसिःल्‍ले़ कुस्‍साः फरिसिआरो॥ इङ्‌गाॽग के़सिःबाहाॽ मे़हिङ् लॽरिक् निङ्‌साङ् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ आइन् कन् तुःन्‍देॽओ थ्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” 7 खुने़ॽ कन् पाःन्‍निन् पाःत्तुनुमे़ःन्‍ने फरिसि नु सदुकिहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो खे़माॽ पोगे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़से़ःरे़ मे़बेरो॥ 8 (थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सदुकिहाॽरे़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माओ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ नु साम्‍हाॽ मे़वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन्‌नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ कर फरिसिहाॽरे़ कन् सुम्‍सि पाःन्‍निन्‌नसाःन् मे़जोगुरो॥)

9 हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ साॽरिक् मे़अःक्‍ते़॥ खे़प्‍मो फरिसि लक्‍कोबा कुभा साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽआङ् मे़बोगे़आङ् वेॽहाॽ साॽरिक् मे़अत्तुसिर मे़बाःत्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ याःम्‍बक् फेःन्‍दुबा थेआङ् मे़निःसुम्‍बे़न्‍लो॥ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ इग्र साम्‍हाॽआङ्‌सा से़क्‍खाए कन्‍नु पाःप्‍मा मे़सुक्‍से़बा!” 10 हे़क्‍क्‍याङ् पाःन्‍धङ्‌ङिन् पोःरे़र पेबाल्‍ले़ थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ पावले़न्‍नाङ् मे़धे़ःक्‍खु मे़से़रु फाॽआङ् किःसे़रो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽ यो पाङ्‌घुसिआङ् पावले़न् थक्‍सुबा यक्‍को थाक्‍ते़म्‍मे़ॽ लॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम् पावले़न् साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् थक्‍सुबा यक्‍को मे़धाक्‍तुरो॥

11 बा खे़न् से़न्‍दिक् पावलरे़ कुबेसाङ् दाङ्‌बे़न् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़त्तु, “पावलए, खे़ने़ॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌ङे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् कन् यरुसले़म्‍मो इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि के़बिरुबा कुइसिःक् रोम लाजेॽओआङ् तोःन्‍दि के़बिरुर पोःङ्‌लो॥”

पावले़न् से़प्‍मा चे़म्‍फन्

12 कुदाःन्‍दिक्‍मा यहुदिहाॽ मे़भुङ्‌सिङ्‌ङाङ् थिक्‍हुप् मे़बोःक्‍खे़र इङ्‌मे़दङ्‌घुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् मे़न्‍छे़त्ते थारिक् थे़माआङ् मे़जाम्‍बे़न् मे़धुङ्‌गुम्‍बे़न् लॽरिक् माङ्‌मे़हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 13 कन् चे़म्‍फन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽ लिबोःङ्‌ङाङ्‌(४०) थो मे़वये़रो॥ 14 खे़न् चे़म्‍फन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽरे़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरो मे़बेआङ् अक्‍खे मे़मे़त्तुसि, “आनिगे़ग पावले़न् मे़न्‍छे़त्ते थारिक् थेआङ् मे़जाम्‍बे़न् मे़धुङुम्‍बे़न् लॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌मनाआङ् वयिगे़रो॥ 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल खिनिॽ नु ये़जुम्‍भोःन् तङ्‌ङासिम्‍मे़ॽआङ् रोमि थक्‍तुम्‍बे़ल्‍लो पेगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ‘खे़न् पावले़न् चुम्‍लुङ्‌ङो युरे़ॽ’ मे़त्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ चुम्‍लुङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् पाःन्‍हाॽ कुसिङ् निःप्‍मा वाॽरो लॽरिक् पाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ कर खुने़ॽ कप्‍मो मे़युरुर मे़बत्तिल्‍ले़ लाम्‍मोसा आनिगे़ से़रुम्‍बे़ॽरो॥”

16 कर पावलरे़ कुल्‍लाम्‍साॽइल्‍ले़ कन् चे़म्‍फन् मे़जोगुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् थक्‍सुबा यक्‍को पेआङ् कन् पाःन्‍हाॽ काक् पावले़न् चे़क्‍तुरो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ खे़प्‍मो के़वाॽबा थिक् थक्‍तुम्‍बे़न् उःत्तुआङ् अक्‍खे मे़त्तुरो, “आदाङ्‌बे, कन् थाङ्‌बे़न्‍निल्‍ले़ कुभा ताॽजे़ङ् पाःन्‍हाॽ थक्‍तुम्‍बे़न् मे़प्‍मा कत्तुरो॥” 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् सुहाङ्‌युक्‍पे़ल्‍ले़ पावलरे़ कुल्‍लाम्‍साॽइन् थक्‍तुम्‍बाल्‍लो तेॽरुआङ् अक्‍खे मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, पुङ्‌लाधाबा पावलरे़ इङ्‌गाॽ उःत्ताङ्‌ङाङ् कन् मनाःल्‍ले़ आदाङ्‌बानु ताॽजे़ङ्‌मा कुभा पाःन्‍हाॽ कत्तुरो लॽरिक् मे़त्ताङ्‌ङाङ् कन्‌कप्‍मो तारुङ्‌बारो॥”

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ पावलरे़ कुल्‍लाम्‍साॽइल्‍ले़ कुहुक्‍किन्‌ते़म्‍सुआङ् थिक्‍ले़प्‍माङ् तेॽरुआङ् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ सेःन्‍दोसु, “इङ्‌गाॽनु ताॽजे़ङ् पाःन्‍हाॽ थे़मा के़गत्तुॽ, लु पाःत्ते़ॽ!”

20 खे़ल्‍ले़ मे़त्तु, “आदाङ्‌बे, कुभा यहुदि युक्‍साबाहाॽरे़ ताःन्‍दिक् पावले़न् यो ये़जुम्‍भोओ युरे़ॽ फाॽआङ् खे़ने़ॽनु पेलि फाक्‍मा इङ्‌मे़दङ्‌घुआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् चुम्‍लुङ्‌ङिल्‍ले़ग पावलरे़ कुयाःम्‍बेओ यरिक् पाःन्‍हाॽ कुसिङ् निःप्‍मा वाॽ फाॽआङ् पाःन् मे़जोगुआङ् वाॽरो॥ 21 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍से़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लिबोःङ्‌ङाङ्धो मनाहाॽरे़ पावले़न् से़प्‍मा फाॽआङ् मे़सुगुआङ् मे़युङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खुने़ॽ मे़न्‍छे़त्ते थारिक् थेआङ् मे़जाम्‍बे़न् मे़धुङुम्‍बे़न् लॽरिक् माङ्‌मे़हे़क्‍सिङ्‌ङाङ् यारिप् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽ पाःन्‍निल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् खोःमारक् मे़हाङ्‌घुआङ् मे़युङ्‌लो॥”

22 हे़क्‍केःल्‍ले़ थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ खे़न् मनाःन् अक्‍खे मे़त्तुआङ् साम्‍दिङ् पिरुर पाङ्‌घुदेःसु, “कन् इङ्‌गाॽ के़जे़क्‍ताङ्‌बा पाःन्‍निन् हाःत्ताङ् मे़मे़त्ते़न्‍ने़ॽओ॥”

पावले़न् सिजरियाओ मे़बाङ्‌घुॽ

23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ ने़प्‍फु सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽ उःत्तुसिआङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आक्‍खो से़न्‍दिक् कुमुक् फाङ्‌सि (९) मुक्‍किल्‍ले़ किप्‌ने़त्‍छि (२००) थक्‍सुबाहाॽ, नुबोःङ्‌(७०) अन् के़युक्‍पा थक्‍सुबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् किप्‌ने़त्‍छि लाःक् के़याङ्‌बा थक्‍सुबाहाॽ सिजरियाओ पेःक्‍मा यारिप् चोगे़त्‍छे़ॽ, 24 हे़क्‍क्‍याङ् पावल नु कुन्‍देःङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍मा अन्‍हाॽरे़न्‍नाङ् तङ्‌गाम् चोगे़त्‍छे़ॽओ॥ खुने़ॽ नुःरिक्‍काङ् थेआङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़लिक्‍सरो के़त्ते़छे़ॽओ॥” 25 थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़लिक्‍से़न् सक्‍इङ्‌घङ् हाक्‍तुरो–

26 “तुत्तु आदाङ्‌बा सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़लिक्‍से,

क्‍लाउदियस लुसियसलाम्, आसेवारो॥ 27 कन् मनाःन् यहुदिहाॽरे़ मे़दे़म्‍सुआङ् से़प्‍मा मे़गोःत्तुआङ् मे़वये़, कर इङ्‌गाॽ कन् मनाःङ्‌ग रोमि यक्‌युङ्‌बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् थक्‍सुबाहाॽनु पेगाङ्‌ङाङ् यहुदिहाॽलाम् से़ःप्‍तुङ्‌लो॥ 28 कन् मनाःन् थे आप्‍तिक् मे़गुःत्तुबा फाॽआङ् कुसिङ् निःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् खुनिॽ ये़जुम्‍भोओ तेॽरुङ्, 29 कर खुनिॽ आबाङे यहुदि साम्‌योथिम्‍मोबा निङ्‌वाॽ मे़न्‍दाःमना पाःन्‍नोरक् कन् मनाःन् आप्‍तिक् मे़गुःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ कन् मनाःल्‍ले़ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमा नु पुङ्‌लाधाबा पोःङ्‌मा थेआङ् याःम्‍बक् मे़म्‍भेःन्‍ने वाॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् कन् मनाःन् से़प्‍मा फाॽआङ् यहुदिहाॽरे़ चे़म्‍फन् मे़जोगुर मे़याक् के़लॽबा इङ्‌गाॽ इङ्‌घङ् खोःसुङ्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् मनाःन् खे़ने़ॽओए पाङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽआङ् हाराॽ खे़ने़ॽओए मे़युआङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो मे़गुःत्तुबा आप्‍तिक्‍हाॽआङ् खे़ने़ॽए के़म्‍मे़त्‍ल, फाॽआङ् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़वाॽरो॥”

31 हे़क्‍केःल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ खे़न् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् ते़न्‍दिङ् मे़जोगुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् मे़देॽरुआङ् से़न्‍दिक्‍सा एन्‍तिपत्रिस* ये़क्‌यक्‍को मे़गे़त्तुरो॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् कुनाम्‍दाःप्‍मा थक्‍सुबाहाॽरे़ खुने़ॽ अन् के़युक्‍पा थक्‍सुबाहाॽनु पेःक्‍नि फाॽआङ् पक्‍मे़धसिआङ् यक्‍को मे़नुःक्‍खे़ मे़द्‌ये़रो॥ 33 अन् के़युक्‍पा थक्‍सुबाहाॽरे़आङ् सिजरिया मे़गे़रे़आङ् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् नु पावले़न्‍नाङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍लो मे़दोःन्‍दु मे़बिरुरो॥ 34 सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ खे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् निःरुआङ् पावले़न् आत्तिन् ते़ङ्‌गपस्‍मा फाॽआङ् सेःन्‍दोसुल्‍ले़ खुने़ॽ सिलिसियास्‍मा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ खोःसु॥ 35 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खे मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ मे़दाःआङ्‌लक् के़दुःन्‍देन् ओमे़त्तुङ्‌लो॥” हे़क्‍क्‍याङ् हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌हिम्‍मो खिनिॽ लक्‍पे़न्‍नो कत्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् थक्‍सुबाहाॽ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥

24

यहुदिहाॽरे़ पावले़न् आप्‍तिक् मे़गुःत्तुॽ

1 ङासि ये़न् एगाङ् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा हननियारे़ कुभा यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु तरतुलस मे़प्‍मनाबा कुभाङ्‌से़म्‍बान् तेॽरुआङ् यो सिजरिया ये़क्‌यक्‍को पे, खे़प्‍मो सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ कुदगि पावलरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खुनिॽ आप्‍तिक् पाःन्‍निन् मे़दोःन्‍दुरो॥ 2 पावले़न् खे़प्‍मो मे़उःत्तुआङ् तरतुलसरे़ खुने़ॽ आप्‍तिक् पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् फे़लिक्‍सरे़ कुदगि युक्‍खुरो–

“आदाङ्‌बा तुत्तु सुहाङ्‌गे़म्‍बाए, खे़ने़ॽ सिकुम्‍निबा के़लाम्‍लोःल्‍ले़ यरिक् तङ्‌बेआङ्‌धो आनिगे़ सनारुङ्‌ङो वाॽमा खोःसुम्‍बे़आङ् वयिगे़, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ लाजेॽओ थोबोआङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 3 आनिगे़ आत्तिसाङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् खे़ने़ॽ नु नुःब्‌नुःबा के़याःम्‍बक्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुम्‍बे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽ सिगाङ्‌लाम् खे़ने़ॽ नोगे़न् पिआसिगे़ॽरो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ यरिक् हम्‍मासिगे़साङ् नासि थःत्ते़ॽआङ् आनिगे़ पेलिगे़न् पाःन्‍निन् चुक्‍मुक्‍को खे़प्‍से़ॽ आबिरे़ॽओ॥

5 कन् मनाःन् आनिगे़ कुॽइ के़भे़ॽबा निःसुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ कल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् यहुदि लुम्‍मो बिफ्‍युङ् चोगुरो॥ कन् मनाःन् नासरि साम्‌यो नसाःन्‍बा* लाम्‍लोःबाआङ्‌लो॥ 6 कन् मनाःल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मिन् चिःम्‍मा कोःत्तुल्‍ले़ आनिगे़ ते़म्‍सुम्‍बे़बारो॥ ((हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम् कुइसिःक् खासे़न् लोःन्‍दुम्‍बे़मे़न् 7 कर थक्‍तुम्‍बा लुसियसरे़ साक्‍के़ल्‍ले़क् आनिगे़ हुक्‍कोलाम् कन् मनाःन् नाप्‍तिगे़आङ् तेॽरुरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍तुम्‍बा लुसियसरे़ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पा मनाहाॽ आदाङ्‌बा सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍लो मे़दानि फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥)) आदाङ्‌बारे़ आबाङे कन् मनाःन् सेःन्‍गे़दोःसुने़ फाॽग्र आनिगे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ कुःत्तुम्‍बे़बा आप्‍तिक्‍किन् से़क्‍खारो फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़घोःसुॽरो॥”

9 खे़प्‍मो वेॽ यहुदिहाॽरे़आङ् खे़न् आप्‍तिक्‍किन् से़क्‍खाएरो फाॽआङ् मुरा मे़दङ्‌घुरो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बाल्‍ले़ पावले़न् पारे़ॽ फाॽआङ् हुक्‍चाःल्‍कि पिरुआङ् पावले़न् अक्‍खेलॽरिक् पारे़, “आदाङ्‌बा सुहाङ्‌गे़म्‍बाए, कन् लाजेॽओ खासे़न्‍लोःम्‍बा के़बोःक्‍खे़बा यरिक् तङ्‌बे के़रे़ के़लॽबा इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आनाङ्‌सिङ्‌मा आबाःन्‍निन् युङ्‌मा आसिराॽ थाङ्‌लो॥ 11 यरुसले़म्‍मो माङ्‌सेवा चोःक्‍से़ इङ्‌गाॽ पेगाङ्‌बा थिक्-ने़त् ये़न्‍नाङ् मे़ङ्‌गे़त्ते वाॽ के़लॽबाङ्‌ग आदाङ्‌बारे़ उसुरु निङ्‌वाॽ के़घोःसुॽरो॥ 12 याप्‍मि आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽरे़ मे़दुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ माङ्‌हिम्‍मो पाःन् थक्‍कि यागाङ्‌बा, यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो नु ये़क्‌यक्‍को आत्तिसाङ् मनाहाॽ हुसुङ्‌सिङ्‌ल वयाङ्‌बा होःप्‍ते़रो॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़गुःत्ताङ्‌बा आप्‍तिक्‍ले़ तोःन्‍दिआङ् ताःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 14 करसाङ्, इङ्‌गाॽग आनिगे़ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़ सेवा मे़जोगुबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुङ्‌बा पाःन्‍निन् आदाङ्‌बारे़ के़दगि ते़न्‍दिङ् चोगुङ्‌लो॥ खे़न् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌बा ये़सुरे़ कुलाम्‍मिन्, खे़ङ्‌हाॽरे़ फोत्‍याबा मे़मे़त्तुरो॥ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् साप्‍लाओ नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ नसाःन् चोगुङ्‌लो॥ 15 इङ्‌गाॽ खुनिॽ हे़क्‍केए साम्‌योनिबाहाॽ नु लायोबाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽग सदादिङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो नु मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़ खुनिॽ तगि सेसे खासिङ् कप्‍मा तम्‍सिन् चोःक्‍कारो॥

17 यरुसले़म्‍मोनु लाःक्‍कात् वयाङ्‌बा यरिक् तङ्‌बे पोःक्‍खे़आङ् खारक् इङ्‌गाॽ याङ्‌गे़साॽबा यहुदियास्‍मा आमनाहाॽ एन्‍तिओक्‍लाम् सुम्‍मनाबा हुक्‍सो याङ् हुॽमासि नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा फाॽआङ् कप्‍मो त्‍याङ्‌लो॥ 18 इङ्‌गाॽ खारक् माङ्‌हिम्‍मो सेसे पोःङ्‌मा थिम् चोगुङ् सुरुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभा यहुदिहाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़निःसाङ्‌॥ इङ्‌गाॽनु यरिक् मनाहाॽआङ् मे़होःप्‍ते़, हयङ्‌किल्‍लिङ्‌ङाङ् होःप्‍ते़॥ 19 कर खे़प्‍मो एसिया ते़ङ्‌गप्‍लाम् के़दाःबा कुभा यहुदिहाॽआङ् मे़वये़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ आदक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक् मे़गुःत्ताने़ फाॽग्र हाराॽ आदाङ्‌बारे़ के़दगि आप्‍तिक् तोःन्‍छे़ मे़दाररो॥ 20 मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र हाराॽ कप्‍मो के़वाॽबाहाॽरे़आङ् ये़जुम्‍भोओ नाङ्‌सिङ्‌से़ ये़बाङ्‌ङिल्‍ले़ आदक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक् मे़घोःसुबा पाःन्‍निन् आदाङ्‌बारे़ के़दगि मे़दारुल्‍ले़ पोःङ्‌लो, 21 कर इङ्‌गाॽग खुनिॽ तगाङ् अक्‍खेलॽरिक्‍लक् अःक्‍ताङ्‌ल ये़बाङ्‌लो, ‘इङ्‌गाॽग के़सिःबा के़बेःक्‍पाहाॽ मे़हिङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् नसाःन् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आइन् आघासे़न् के़लोःन्‍दिर के़बत्‍छिरो॥’ ”

22 फे़लिक्‍सरे़ कन् ये़सुरे़ कुसङ् कुलाम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ नुःरिक्‍काङ् ले़स्‍सुआङ् वये़आङ् बा खे़न् ये़म्‍मोए खासे़न् लोःम्‍माआङ् के़सुक्‍पा चोगे़, कर खे़ल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर चुम्‍लुङ्‌ङिन् नुप्‍सु, “आल्‍ल थक्‍तुम्‍बा लुसियसे़न् युःआङ् खासे़न् लोःन्‍दुङ् पिनिङ्‌लो॥” 23 हे़क्‍क्‍याङ् फे़लिक्‍सरे़ पावले़न् कोमा थक्‍सुबाहाॽ युङ्‌मासि हे़क्‍क्‍याङ् वाॽमा पेःक्‍मा साॽरिक् साक्‍मा मे़ःन्‍नाङ्‌कुन्‍जुम् कुन्‍देःङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वाहाॽ मे़दारु मे़बिरुनि फाॽआङ् थक्‍तुम्‍बान् इङ्‌जाःङ् पिरुरो॥

पावले़ फे़लिक्‍स द्रुसिल्‍लाःन्‍नु पाःत्

24 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़न् एगाङ् फे़लिक्‍से़न् कुमेःत् द्रुसिल्‍लाःन्‍नु त्‍ये़त्‍छि॥ द्रुसिल्‍लाःन् यहुदि वये़रो॥ फे़लिक्‍सरे़ पावले़न् उःत्तुआङ् ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् चोःक्‍मनाबाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खुने़ॽलाम् खे़प्‍सु॥ 25 पावलरे़ ताॽधक्‍तुर तेॽरुल्‍ले़ साम्‌योनिबा, निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मा नु ताःन्‍दि के़दाःबार के़बप्‍पा पयम् खुम्‍दिङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओआङ् पोधक् चोगुरो॥ कर फे़लिक्‍से़न् किःसे़आङ् मे़त्तु, “आल्‍ल खे़ने़ॽ पेगे़ॽ, इङ्‌गाॽ याःन्‍दिक् ताआल्‍ले़ याम्‍मो उःत्‍ने़आङ् के़बाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌लो॥” 26 खुने़ॽग पावललाम् सुरुत्-याङ् खोःसुङ्बि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ए़त्‍ले़ङ् उःत्तुर ताॽजे़क्‍खे़साङ् पावलरे़ थेआङ् मे़बिरुन्‍लो॥

27 आल्‍ल तङ्‌बे ने़त्‍छि एगाङ् फे़लिक्‍सरे़ कुले़क्‌वा पोर्कियस फे़स्‍तसे़न् सुहाङ्‌गे़म्‍बा पोःक्‍खे़आङ् त्‍ये़रो, कर फे़लिक्‍सरे़ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि फाॽआङ् पावले़न् पुङ्‌लाहिम्‍मोए ले़रुधआङ् पेरो॥

25

सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तसरो पावलरे़ कुदुःन्‍देॽइन्

1 फे़स्‍तसे़न् सुहाङ्‌गे़म्‍बा पोःक्‍खे़आङ् रोमलाम् यहुदिया थुम्‍मो त्‍ये़बा सुम् ये़न् एगाङ् सिजरियालाम् थो यरुसले़म पे॥ 2 खे़प्‍मो तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुने़ॽ कुदगि पावलरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक्‍हाॽ मे़युक्‍खुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़स्‍तसे़न् पावलरे़ कुदुःन्‍देॽले़न् खासे़न् लोःन्‍छे़ यरुसले़म्‍मो थाक्‍मा आबिरे़ॽओ फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पावले़न् खे़ङ्‌हाॽरे़ लाम्‍मोसा से़प्‍मा के़लॽबा चे़म्‍फन् मे़जोगुआङ् मे़वये़रो॥ 4 कर फे़स्‍तसरे़ खे़ङ्‌हाॽ नोगप् पिरुसि, “पावले़ङ्‌ग सिजरियास्‍मा पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् वाॽ॥ इङ्‌गाॽए सिजरियाओ हारा पेःक्‍कार पत्ता॥ 5 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽओ कुभा लाम्‍लोःबाहाॽ इङ्‌गाॽनुए थ्‍ये़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःल्‍ले़ से़क्‍खाए पाःन् फेःन्‍दुआङ् वाॽने़ फाॽग्र कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ हाराॽ खे़प्‍मोए आप्‍तिक् कुःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥”

6 हे़क्‍क्‍याङ् फे़स्‍तसे़न् यरुसले़म्‍मो ये़त्‍छि ये़न्‍नाङ्धो थिबोःङ् ये़न् थारिक् याःक्‍ते़आङ् खुने़ॽ सिजरियाओ थ्‍ये़बेरो॥ यरिक् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽआङ् खे़प्‍मो मे़बे॥ सिजरिया के़रे़बा कुदाःन्‍दिक्‍मा खासे़न् युक्‍नाओ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् पावले़न् खे़प्‍मो मे़दारुनि फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 7 पावले़न् खे़प्‍मो मे़दारुआङ् यरुसले़म्‍लाम् के़युःबा यहुदिहाॽ खुने़ॽ कुघिरि मे़ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् पयम् यम्‍बा आप्‍तिक्‍हाॽ कुःप्‍मा मे़हेःक्‍तु, कर खुने़ॽ मे़गुःत्तुबा आप्‍तिक्‍हाॽ से़क्‍खाए फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ नाङ्‌सिङ्‌ल अक्‍खे मे़त्तुसि, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग यहुदि साम्‌योथिम्, माङ्‌हिम् नु रोमि हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽआरो॥”

9 कर फे़स्‍तसरे़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुआङ् पावले़न् सेःन्‍दोसु, “खे़ने़ॽ के़म्‍गुःत्ते़बा आप्‍तिक्‍किल्‍ले़न् तुःन्‍देॽरे़ खासे़न्‍निन् थो यरुसले़म्‍मो आदगि पोःङ्‌नि के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़जोगुबि?”

10 पावलरे़ नोगप् पिरु, “मे़ःन्‍लो, आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग सिजरे़ल्‍ले कुघासे़न् युक्‍नाःल्‍ले कुदगि ये़प्‍पाॽरो॥ कप्‍मोए इङ्‌गाॽ आदुःन्‍देल्‍ले़न्‌खासे़न् पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदिहाॽ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌गाॽ थेआङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽआ के़लॽबा आदाङ्‌बारे़ कुसिङ् के़निःत्तुआङ् के़वाॽरो॥ 11 सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःमा थिम् फेःन्‍दुङ्‌ङाङ् वाॽआने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ सिःमा पोःङ्‌साङ् मे़अत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥ कर इङ्‌गाॽ मे़गुःत्ताङ्‌बा आप्‍तिक् पाःन्‍नो से़क्‍खा पाःन् होःप्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ खुनिॽओ हुक्‍सुप्‍मा मे़न्‍छुक्‍कान्‍लो॥ इङ्‌गाॽ रोमओ हाङ्‌युक्‍पा सिजररे़ल्‍लो आदुःन्‍देल्‍ले़न् खासे़न् पोःङ्‌ल फाॽआङ् ये़क्‍पेलि चोःक्‍कारो!”

12 फे़स्‍तसे़न् कुसुजासाबाहाॽनु ताॽजे़क्‍खे़आङ् पावले़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ सिजरलो ये़क्‍पेलि* के़जोगुआङ् के़वाॽ॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ सिजरलोए पाङ्‌ने़ॽरो॥”

फे़स्‍तसे़न् अग्रिपा हाङ्‌ङिन्‍नु सुजा चोःक्

13 कुभा ये़न् एगाङ् अग्रिपा हाङ् नु कुन्‍जेलि बर्निसे़न्‌सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तसे़न् तुम्‍दुम् लाङ्‌दाःक्‍से़ सिजरियाओ त्‍ये़त्‍छिरो॥

14 खुन्‍छिॽ यरिक् ये़न् वये़त्‍छिल्‍ले़ फे़स्‍तसरे़ अग्रिपा* हाङ्‌ङिन् पावलरे़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तु, “फे़लिक्‍से़न् कप्‍मोलाम् पेःल्‍ले़ पावल मे़प्‍मनाबा पुङ्‌लाधाबान् पक्‍थःआङ् वये़॥ 15 इङ्‌गाॽ थो यरुसले़म्‍मो पेगाङ्‌ङिल्‍ले़ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ नु यहुदि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आप्‍तिक् मे़दोःन्‍दुआङ् हाराॽ खुम्‍दिङ् खोःसुनि फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥

16 इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ ‘आप्‍तिक्‍साबाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़गुःत्तुबा आप्‍तिक्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ नाङ्‌सिङ्‌मा सुये़म् मे़म्‍बिए आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ खे़न् हुक्‍सुप्‍मा रोमिथिम् होःप्‍लो’ लॽरिक् मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो॥ 17 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽनुए सोरिक् सिजरियाओ मे़द्‌ये़आङ् इङ्‌गाॽ मे़न्‍नाःम्‍सिङ्‌ङे कुदाःन्‍दिक्‍माए खासे़न्‍हिम्‍मो उःत्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़न् पावले़न्‍नाङ् खे़प्‍मो ताःप्‍मा पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌लो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पाहाॽ मे़ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् आप्‍तिक् कुःप्‍मा मे़हेःक्‍तु, कर इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌बा हे़क्‍के पयम् आप्‍तिक् थेआङ् कुःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 19 कर कुआप्‍तिक्‍किङ्‌ग आबाङे खुनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ मे़न्‍दङ् पाःन्‍धङ्‌हाॽ नु के़सिःबाआङ् के़बेःक्‍पा ये़सु मे़प्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओरक् वये़रो॥ खे़न् आल्‍लोआङ् कुहिङ्‌वे़त् वाॽ लॽरिक् पावले़न् चक्‍मे़ल्‍लॽए हादिङ् थक्‍ते़रो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् कोःम्‍भो चोःक्‍मा इङ्‌गाॽ थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते वयाङ्॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पावले़न् थो यरुसले़म्‍मो के़दुःन्‍देॽरे़ खासे़न् लोःम्‍मा के़सिराॽ थाङ्‌बि? फाॽआङ् सेःन्‍दोसुङ्‌लो॥ 21 कर पावलरे़ खुने़ॽ कुदुःन्‍देॽले़न् खासे़न्‍निन् रोमि हाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ चोगुनि लॽरिक् ये़क्‍पेलि चोगुबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् खुने़ॽ पयम्‌हाङ् सिजरे़ल्‍लोए पाङ्‌मादेःमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् खुने़ॽ मे़म्‍बाङ्‌ङे थारिक् तिलिङ्‌गाहाॽ कोमाआङ्‌कप्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥” 22 हे़क्‍केःल्‍ले़ अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ फे़स्‍तसे़न् मे़त्तु, “कन् मनाःल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् खे़म्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥”

फे़स्‍तसरे़ नोगप् पिरु, “पोःङ् आदाङ्‌बे, खे़ने़ॽ ताःन्‍दिक् खे़प्‍से़ॽओ॥”

23 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा अग्रिपा हाङ् नु बर्निसे़न्‌आत्तात्तान्‍ने मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌नु त्‍ये़त्‍छिआङ् चुम्‍लुङ्‌हिम्‍मो थक्‍तुम्‍बाहाॽ नु ये़क्‌यक्‍कोबा मिङ्‌सोदाङ्‌बाहाॽनु लाःसे़त्‍छि॥ हे़क्‍क्‍याङ् फे़स्‍तसरे़ पावले़न् ताःप्‍मा इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् खुने़ॽ खे़प्‍मो मे़दारु॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तसरे़ पाःत्तु, “आदाङ्‌बा अग्रिपा हाङ् नु कप्‍मो के़दाःबा तुत्तुगे़न् तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌से, खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ कन् मनाःन् के़निःसुम्॥ कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ यरुसले़म नु कप्‍मोबा कुभा यहुदिहाॽरे़ कल्‍ले़ आल्‍ल हिङ्‌मा मे़घोःसुन्‍नि, खे़न् सिःमाए पोःङ् लॽरिक् मे़अःक्‍ते़र इङ्‌गाॽओ पेलि मे़दोःन्‍दुआङ् मे़वाॽरो॥ 25 कर कन् मनाःल्‍ले़ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमा थे़माआङ् पाःन् मे़म्‍भेःन्‍ने वाॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुङ्॥ याम्‍मो कन् मनाःल्‍ले़ पयम्‌हाङ्‌सिजरलो ये़क्‍पेलि चोगुबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् सिजरे़ल्‍लोए रोम्‍मो खे़न् पाङ्‌मा निङ्‌वाॽ निःन्‍धो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 26 कर खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पयम् हाङ् सिजरे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो थे साप्‍मा पोःङ् के़लॽबा इङ्‌गाॽ मे़निआन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् मनाःन् कुत्‍चिओ खे़ने़ॽ आदाङ्‌बा अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ के़दगि तारुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् सोरिक् आनिॽ कोःम्‍भो आजोगुम्‍मिल्‍ले़ साप्‍मा पाःन् कुभा इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌ङेरो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पुङ्‌लाधाबाल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ से़क्‍खा आप्‍तिक् पाःन्‍हाॽ मे़न्‍छाप्‍पे सिजरलो पाङ्‌मा इङ्‌गाॽ नुःबा मे़न्‍निःबे़न्‍लो॥”

26

अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि पावले़न् नाङ्‌सिङ्‌

1 अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ पावले़न् मे़त्तु, “खे़ने़ॽ के़नाङ्‌सिङ्‌मा पाःन्‍निन् युङ्‌मा के़घोःसुॽरो॥”

पावलरे़आङ् कुहुक्‍हाॽ सन्‍छुर कुनाङ्‌सिङ्‌मा पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् युक्‍खु– 2 “आदाङ्‌बा अग्रिपा हाङ्‌ङे, इङ्‌गाॽग आइन् यहुदिहाॽरे़ मे़गुःत्ताङ्‌बा आप्‍तिक्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ नाङ्‌सिङ्‌मा पाःन् के़दगाङ् युङ्‌मा सुये़म् खोःसुङ्‌बाओ इङ्‌गाॽ आबाङे कुदॽयाःन्‌के़नुॽबा चोःक्‍का फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्‍छिङ्‌ङारो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुत्‍चिओग खे़ने़ॽ नुःरिक्‍काङ् आनिगे़ यहुदि चोःक्‍थिम् नु ये़मे़न्‍दङ् पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ के़निःसु के़ले़स्‍सुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आबाःन्‍निन् नासि थःत्ते़ॽआङ् खे़प्‍से़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥

4 इङ्‌गाॽ चुक्‍ताङ्‌ङाङ्धोए आबाङे आलाजेॽसाबालुम्‍मो नु यरुसले़म्‍मो वयाङ्‌ङिल्‍ले़ आहिङ्‌मन् आक्‍तङ्‌बा वये़ फाॽआङ् यहुदिहाॽरे़ मे़निःसुरो॥ 5 उन्‍छेःन्‍नाङ्धोए खे़ङ्‌हाॽरे़ आयाःम्‍बेओ मे़निःसुआङ् मे़वाॽरो, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽ मे़जोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽग आनिगे़ साम्‌योथिम्‍मो काक्‍नु के़साक्‍पा हे़न्‍थिम्‍बा फरिसि साम्‌योलक्‍कोबा वयाङ् फाॽआङ् कप्‍मोआङ् तोःन्‍दि पिमा मे़सुक्‍तुॽरो॥ 6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽनु चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़त् लॽरिक् निङ्‌साङ् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽग आइन् कप्‍मो खासे़न् लोःम्‍मा ते़न्‍नो ये़प्‍पारो॥ 7 बा खे़न् माङ्‌हे़क्‍किन्‌खोःमा निङ्‌साङ् मे़जोगुर आनिगे़ थिक्-ने़त् थाःक्‍सुवाङ्‌हाॽरे़ से़न्‍दिक्‌ले़न्‍दिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा मे़जोगुरो॥ आदाङ्‌बा हाङ्‌ङे, बा खे़न् निङ्‌साङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आइन् कन् यहुदिहाॽरे़ आप्‍तिक् मे़गुःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सिःबा मनाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगुसिॽ के़लॽबा पाःन्‍नो थेआङ् खिनिॽ नसाःन् चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बाबे?

9 इङ्‌गाॽ आबाङे नासरतबा ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ यरिक् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा पोःङ् के़लॽबा इःत्‍छिङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङाङ्‌ 10 यरुसले़म्‍मो बा हे़क्‍केए चोगुङ्‌लो॥ तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरोलाम् युक् खोःसुङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो थे़क्‍तुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़बिरुसिल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् ते़न्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 11 इङ्‌गाॽ यरिक्‍ले़ङ् यहुदि चुम्‍लुङ्‌हिम् थप्‍मे पेगाङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽ खुम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् माङ्‌चे़ॽया पाःप्‍मा पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌लो॥ साॽरिक् आसिक्‍किन् पोगे़बाल्‍ले़ ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा माःङ्‌घा लाजेॽओबा ये़क्‌यक्‍कोआङ् खे़ङ्‌हाॽ तुक्‍खे चाःत्‍छे़ पेगाङ्‌लो॥ 12 थिक्‌ये़न् कन् याःम्‍बक्‍को यरुसले़म्‍मोबा तुम्निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरोलाम् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ ते़म्‍मासिआङ् साक्‍मासि के़लॽबा युक् नु इङ्‌दत् खोःसुङ्‌ङाङ् दमस्‍कसओ पेगाङ्‌ल पत्‍छाङ्॥ 13 आदाङ्‌बा हाङ्‌ङे, ले़न्‍दिक् लाम्‍मो पेगाङ्‌ल पत्‍छाङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् नाम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् के़ले़क्‍पा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् आनिगे़ खिरि मिक्‍किन् चे़मुर ले़क्‍ते़रो॥ 14 आनिगे़ काक् लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पाहाॽ लाम्‍मो हर्गुप्सा चोःन्‍दिगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हिब्रु पाःन्‍नो अक्‍तङ्‌बा इक्‍लाधिक् खे़म्‍मना, ‘सावलए, सावलए, इङ्‌गाॽ थेआङ् तुक्‍खे के़जाःत्ताबाबे? इङ्‌गाॽनु थङ् के़जोःक्‍ने़ फाॽग्र आबाङेरक् के़घुम्‍लो॥’

15 इङ्‌गाॽआङ् दाङ्‌बे, खे़ने़ॽग हाःत्‍ने़न्‍बे? फाॽआङ् सेःन्‍दोसुङ्॥

दाङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर नोगप् पिराङ्, ‘इङ्‌गाॽग तुक्‍खे के़जाःत्तुर के़वाॽबा ये़सुआरो॥ 16 आल्‍ल पोगे़ॽ, आइन् खे़ने़ॽनु ओसेःन्‍धाक्‍सिङाङ्‌ङाङ् आसेवारोबा नु आदोःन्‍दि के़बिबा चोःक्‍ने़आङ् वाॽआरो॥ खे़ने़ॽ आइन् के़निःसुबा पाःन्‍निन् नु ताःन्‍दि ताये़म्‍मो ओसेःन्‍धाक्‍ने़बा पाःन्‍हाॽ वेॽ मनाहाॽ इङ्‌गे़भोःसुसिर पोःङ्‌लो॥ 17-18 इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ के़मनाहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ने़प्‍जाङ्‌लाम् ताङ्‌से़ःप्‍ने़ॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मिक्‍हाॽ हन्‍छे़, माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मोलाम् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ ताःत्‍छे़ हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍कोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयुक्‍को ताःत्‍छे़ खे़ङ्‌हाॽरो पाङ्‌ने़ॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ नसाःन् मे़जोगाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुनिॽ लायोलाम् ले़प्‍मि मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे सेसे चोगुसिबा कुमनाहाॽनु खुनिॽ युङ्‌दे़न् मे़घोःसुॽरो॥’

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ आदाङ्‌बा अग्रिपा हाङ्‌ङे, इङ्‌गाॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् खोःसुङ्‌बा सुफोरे़ इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बाए पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 20 काक्‍नु तगि दमस्‍कसओ हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़म नु काक् यहुदिया लाजेॽबा, हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लायोलाम् के़हिन्‍दिबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासे़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् इङ्‌भन्‌चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥ 21 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌भन् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए यहुदिहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मो इङ्‌गाॽ मे़दे़म्‍साङ्‌ङाङ् से़प्‍मा मे़गोःत्ताङ्‌बारो॥ 22 कर आइन् थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभाॽ पिराङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ चुक्‍पा यम्‍बा के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि ये़प्‍माआङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिमा सुये़म् खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ मोसा हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ ताःन्‍दि पोःङ् लॽरिक् मे़बाःत्तुबान्‍नाङ्‌धो, वेॽ थेआङ् इङ्‌गाॽ मे़म्‍बाःत्ते वाॽआरो॥ 23 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ तुक्‍खे चामाआङ् सिःमाए पोःङ्, सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् काक्‍नु तुम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् से़न्‍लप्‌रे़न्‌ओःत्तिःन् यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌भोःसुसिरो लॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् मे़वये़रो॥”

24 अक्‍खेलॽरिक् पावलरे़ नाङ्‌सिङ्‌मा पाःन्‍निन् पाःत्तुर पत्‍छे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तसरे़ फे़ःक्‍तु, “पावलए, खे़ने़ॽग के़नाक्‍खे़ के़बेरो! खे़ने़ॽग यरिक् निसाम्‍मिल्‍ले़ के़नाक्‍खे़ के़बेरो॥”

25 कर पावलरे़ नोगप् पिरु, “आदाङ्‌बा सुहाङ्‌गे़म्‍बाए, इङ्‌गाॽग मे़न्‍नाङ्‌ङे वाॽआ॥ इङ्‌गाॽग से़क्‍खा सेनिङ्‌वाॽओ पाःत्तारो॥ 26 आदाङ्‌बा अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कन् पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् निःसुबाल्‍ले़ खुने़ॽ कुदगि हाङ् हाङ्‌ङाङ् पाःप्‍मा सुक्‍कारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा कन् पाःन्‍हाॽग नुःरिक्‍काङ् कुनिङ्‌वाॽओ युक्‍खुआङ् वाॽ लॽरिक् इङ्‌गाॽ निस्‍से चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेबा पाःन्‍हाॽग के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुरो॥” 27 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ मे़त्तु, “अग्रिपा हाङ्‌ङे, खे़ने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा पाःन्‍हाॽ नसाःन् के़जोगुबि? से़क्‍खासाङ् खे़ने़ॽ के़जोगु के़लॽबा इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥”

28 अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ पावले़न् मे़त्तु, “सप्‍फारे़सा खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽआङ् ख्रिस्‍तानि चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुबि?”

29 पावलरे़ नोगप् पिरु, “आल्‍लोसाङ् ताःन्‍दिसाङ्, आदाङ्‌बारक् मे़ःन्, कर आइन् इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन् के़घे़म्‍बा के़रे़क् मनाहाॽ कन् पुङ्‌ला थाःमाओरक् मे़ःन्‍नाङ्‌ग वेॽ इङ्‌गाॽ हे़क्‍केए नसानिबा मे़बोःङ्‌नि फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तुवा चोःक्‍कारो॥”

30 हे़क्‍क्‍याङ् अग्रिपा हाङ्, सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तस नु बर्निस हे़क्‍केलॽरिक् खे़प्‍मोबा वेॽ मनाहाॽ मे़बोगे़आङ् 31 खे़प्‍मोलाम् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़र मे़बत्‍छे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्‌लो, “कन् मनाःल्‍ले़ग पुङ्‌लाधाबा पोःङ्‌मा नु सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःमाग थेआङ् याःम्‍बक् मे़म्‍भेःन्‍ने वाॽरो॥”

32 हे़क्‍क्‍याङ् अग्रिपा हाङ्‌ङिल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़म्‍बा फे़स्‍तसे़न् मे़त्तु, “कल्‍ले़ सिजरे़न् ये़क्‍पेलि मे़न्‍जोःक्‍के वये़ल्‍ले़ग ले़प्‍मादेःमाआङ् सुक्‍ते़त्ते़बारो॥”

27

पावले़न् रोम पेःक्

1 आल्‍ल आनिगे़ इतालि* ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा पोःङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ निःन्‍धो पोःक्‍खे़॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावल नु वेॽ पुङ्‌लाधाबाहाॽ पयम् हाङ्‌ङिल्‍ले़न् तुरा मे़प्‍मनाबा तुरारे़न् थक्‍तुम्‍बा जुलियसरे़ कुहुक्‍को लक्‍पे़न्‌मे़बिरुसिरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ एसियास्‍मा ते़ङ्‌गप्‍पोबा वागप्‍खेःङ्‌हाॽ ले़प्‍माङ् वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा यारिप् के़बोःङ्‌बा आद्रामितेनसलाम् के़भे़म्‍बा वालाधाओ लाःप्‍मनाआङ् लाम्‍दिःक् चोःक्‍मनारो॥ आनिगे़ नु थिस्‍सलोनिकालाम् के़दाःबा अरिस्‍तार्खस मे़प्‍मनाबा मे़सेदोनियालि नसानिबा चुम्‍धिक्‍काङ् वये़रो॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा आनिगे़ सिदोन्‍नो के़प्‍मनाआङ् थक्‍तुम्‍बा जुलियसे़ल्‍ले़ पावले़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् कुन्‍देःङ् कुन्‍जुम्‍हाॽनु तुम्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वा तङ्‌गाम् चोःक्‍मा ते़न्‍दिङ् पिरुरो॥ 4 खे़प्‍मोलाम् आनिगे़ तगि पोःङ्‌मनार पेःक्‍मना कर सुरित् केजङ्‌ङिन् आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वा ले़प्‍माङ्‌लाम् हुःरे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् सुरित्‍मान्‍नु से़ःप्‍सिङ्‌मा फाॽआङ् आनिगे़ सैप्रस वागप्‍खाम्‍मिल्‍ले़ थोहाङ्‌ले़प्‍माङ्‌नु कुया कुया पोःङ्‌मनार पेःक्‍मनारो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् सिलिसिया नु पाम्‍फिलिया ते़ङ्‌गप्‌रे़ कुयाओ पोःङ्‌म्‍नार पेःक्‍मनाआङ् लिसिया थुम्‍मोबा मइरा पाङ्‌जुम्‍मो के़प्‍मनारो॥ 6 खे़प्‍मो थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ मिस्रस्‍मा अले़क्‍जे़न्‍द्रियालाम् के़भे़म्‍बाआङ् इतालि ले़प्‍माङ् लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा यारिप् के़बोःङ्‌बा वेॽ वालाधाःन् खोःसु, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ खे़प्‍मो चत्‍छिङ्‌मनारो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् यरिक् ये़न् नङेःक्‍काङ् वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मनार पयम् तुक्‍खेनु निदस मे़प्‍मनाबा ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुबेसाङ् के़प्‍मनारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् इतालि ले़प्‍माङ् पेःक्‍मा सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बिरिगे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ क्रेत मे़प्‍मनाबा वागप्‍खाम्‍समा सालमोनेनु लाङ्‌गे़त् ले़प्‍माङ् पोःङ्‌मनाआङ्‌ 8 क्रेतरे़ लाङ्‌गे़त् पिसाङ् कुया कुया पोःक्‍खिगे़र पयम् तुक्‍खेवानु आनिगे़ लसिया पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुबेसाङ्‌बा “से़ःप्‍सिङ्‌दे़न्” मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो के़प्‍मनारो॥

9 खे़ङ्‌हाॽ वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा मे़सुसे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, हे़क्‍क्‍याङ् सुरित् केजङ् हुःमा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़र पत्‍छे़बाल्‍ले़, खे़प्‍मोनु तगि लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा किप्‍मा के़घुःबा पोःक्‍खे़आङ् वये़॥* हे़क्‍केःल्‍ले़ पावलरे़ वादोचाःक्‍पाहाॽ सुजा पिरुसि, 10 “आदाङ्‌बासे, आल्‍ल तगिबा वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा किप्‍मा के़घुःबा पोःक्‍खे़बा निःसुङ्‌लो॥ चक्‍मे़ल्‍लॽए वालाम्‍दिःक् आजोगुम्‍ने़ फाॽग्र, वालाधा नु वागक्‌रे़ पयम् इम्‍मोःक्‍लक् मे़ःन्, कर आनिॽआङ् सिःमा आसुक्‍लो॥” 11 कर थक्‍तुम्‍बे़ल्‍ले़ पावलरे़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन्‍नुःल्‍ले़आङ्‌वादोयुक्‍पे़न् नु वादोदाङ्‌बाल्‍ले़ लाम्‍दिःक् चोगि लॽरिक् पाःत्ते़त्‍छुबा पाःन्‍नोए निङ्‌वाॽ पिरुरो॥ 12 कन् ते़न्‍निन् चुङ्‌वाःम्‍माओ वाॽमा नुःबा मे़जोगे़म्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक्‍दङ्‌बा मनाहाॽ लाम्‍दिःक् चोःक्‍माआङ् फोनिक्‍स ये़क्‌यक्‍को के़प्‍माआङ् चुङ्‌वाःम्‍माओ वाॽमा निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ खे़न् वागप्‍खे़ःङ्‌ङिङ्‌ग क्रेतस्‍मा थाङ्‌गे़त् नाम्‍धा नु लाङ्‌गे़त् नाम्‍धा ले़प्‍माङ् तक्‍के़मे़प्‍पा नुःबा वागप्‍खेःङ्‌चोगे़रो॥

13 लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌लाम् ये़म्‌ये़म्‍गे़न् सुरित् केजङ् हुःमा हेःक्‍ते़आङ् वादोचाःक्‍पाहाॽरे़ कङ्‌ग वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा नुःबा मिक्‍सेःन्‍लो फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तु॥ हे़क्‍क्‍याङ् वादोखे़ःक्‍चुरिन् मे़उःक्‍खुआङ् क्रेतरे़ लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌लाम् कुया कुया मे़बोःक्‍खे़र नाम्‍धा पिसाङ् ले़प्‍माङ् लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 14 कर हाराए खे़प्‍मो “थाङ्‌गे़त्-नाम्‍गे़न्” मे़प्‍मनाबा इधुगे़बा सुरित् केजङ्‌ङिन् वागप्‍खाम्‍लाम् किप्‍मा खुःसे़र हुःमा हेःक्‍ते़रो॥ 15 खे़ल्‍ले़ वालाधाःन् हिप्‍तुआङ् सुरित् केजङ् के़हुबा ले़प्‍माङ् तगि पोःमा के़साक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् वालाधाःन् आनिगे़ सुरित् केजङ्‌ङोए ले़प्‍मनादेमनारो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ काउदा मे़प्‍मनाबा चुक्‍सा वागप्‍खाम्‍मिल्‍ले़ कुयाओ इःम्‍सिङ्‌मनार पेःक्‍मना॥ खे़प्‍मो वालाधाःन् फे़त्‍लाआङ्‌निःम्‍मिल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌से़ ओगप् चोःक्‍मनाबा खःङ्‌बेहाॽ आनिगे़ सुक्‍मे़न्‍छुक् च्‍वाःत्तोलाम् थो उःक्‍खुम्‍बे़आङ् इघेःङ्‌मनाआङ्‌ताङ्‌मनारो॥ 17 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् थो मे़उःक्‍खुआङ् वालाधाःन् मे़यःने़न्‍ल फाॽआङ् कुसिगाङ्‌लाम् इदाःक्‍किल्‍ले़ चिगे़क् चिगे़क् इमे़घेःक्‍खुरो॥ सिरतिस* मे़प्‍मनाबा ये़ःङ्‌घा वाजिम्‍बेओ आधाः फाॽआङ् मे़गिसे़आङ् यम्‍बा वादोसारिःन् यो मे़धाःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् सुरित् केजङ् हुरे़बा ले़प्‍माङ् वालाधाःन् मे़ले़रु मे़देःसुरो॥ 18 चक्‍मे़ल्‍लॽए सुरित् केजङ् किप्‍मा खुःसे़र हुरे़र ने़स्‍से़॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुदाःन्‍दिक्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ वागक्‍हाॽ च्‍वाःत्तो लाप्‍फुमा मे़हेःक्‍तुरो॥ 19 कुआत्‍छे़न्‍दाःन् वालाधाःन् याङ्‌याङ् चोःक्‍मा फाॽआङ् याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ वादोसामाहाॽ* च्‍वाःत्तो आबाङे लाप्‍मे़भुसुरो॥ 20 यरिक् ये़न् थारिक् किप्‍मा खुःसे़र सुरित् केजङ्‌ङिन् हुरे़र ने़स्‍से़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लाम् के़लोःबा खेसेॽ, नाम् थेआङ् आनिगे़ निःमा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍नाङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आहिङ् के़लॽबा निङ्‌साङ्‌ङाङ् माःमनादेःमनारो॥

21 वालाधाओबा मनाहाॽ चा मे़न्‍जाएबा यरिक् ये़न् पोःक्‍खे़आङ् वये़बाल्‍ले़ पावले़न्‌खुन्‍छिॽ लुम्‍मो ये़म्‍सिङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़त्तुसि, “आदाङ्‌बासे, आबाःन् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् क्रेतलाम् आन्‍धासिङ्‌ङिन्‍निल्‍ले़ग अक्‍खेलॽरिक् इम्‍मोःक् मे़बोःक्‍खे़म्‍बारो॥ 22 कर आल्‍ल हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग लत्‍थिक्‍काङ् आन्‍छिःने़न्‍लो, कर कन् वालाधाःन्‍लक् इम्‍मोःक् पोःङ्‌लो॥ 23 इङ्‌गाॽ सेवा चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बे़न् आन्‍दे़ःन् से़न्‍दिक् इङ्‌गाॽनु ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ्‌ 24 अक्‍खे मे़त्ताङ्, ‘पावलए, मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ, खे़ने़ॽग सिजरले़ कुदगि खासे़न् लोःन्‍छिङ्‌से़ ये़प्‍माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽनु लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पाहाॽआङ् हिङ्‌घुसिॽरो॥’ 25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आदाङ्‌बासे, हाङ्‌हाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ! इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्‌बा कुइसिःक् के़त्‍लो॥ 26 हे़क्‍केसाङ् आनिॽग कुभा वागप्‍खाम्‍मो आहाक्‍सिङ्‌लो॥”

27 खाम्‍दोलुम् वरक्‍को सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि मुःत्ते़बा थिक्-लि (१४) ये़न् पोःक्‍खे़ चुरे़आङ् वये़रो॥ से़त्‍लुम्‍भक्‍ते़ल्‍ले़ वादोचाःक्‍पाहाॽरे़ लाजेॽरे़ कुबेसाङ् मे़गे़रे़बा निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ कुभिःम्‍मे़न् आक्‍खे़म्‍म्‍याक् ने़बे फाॽआङ् लुङ्‌ङिन् इदाःक्‍किल्‍ले़ इमे़घेःक्‍खुआङ् च्‍वाःत्तो मे़धासुआङ् मे़सिःक्‍तुल्‍ले़ हुक्‍सिक् ये़त्‍किप् (८०) मे़घोःसु॥ हे़क्‍क्‍याङ् सप्‍फाङ् मे़सिःक्‍तुल्‍ले़ हुक्‍सिक् तुक्‍किप् (६०) मे़घोःसुरो॥ 29 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ कुयाओबा पयम् लुङ्‌ङो आदोःक्पिला फाॽआङ् साॽरिक् मे़गिसे़आङ् वालाधाःल्‍ले़ कुएःक्‍ले़प्‍माङ्‌नु लिसि वादोखे़ःक्‍चुरिहाॽ मे़धासुआङ् आल्‍ल हारा खाओःत्‍निरो फाॽआङ् तुवा चोःक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् वादोचाःक्‍पाहाॽरे़ वालाधाल्‍ले़न् तक्‍ले़प्‍माङ्‌नु वादोखे़क्‍चुरिहाॽ के़धाःबा मे़लाम्‍सिङ्‌ल खे़त्‍छिङ्‌मा फाॽआङ् खःङ्‌बेन् यो च्‍वाःत्तो थाःमा मे़हेःक्‍तुरो॥ 31 कर पावलरे़ थक्‍तुम्‍बा नु थक्‍सुबाहाॽ मे़त्तुसि, “कन् वादोचाःक्‍पाहाॽ कन् वालाधाओ मे़न्‌याःक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ के़न्‍हिङ्‌ङिन्‍लो॥” 32 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थक्‍सुबाहाॽरे़ खःङ्‌बेन् के़भोःम्‍बाआङ् के़बप्‍पा इदाःक्‍हाॽ मे़घक्‍तु मे़देःसुआङ् खःङ्‌बेन् च्‍वाःत्तो मे़ले़रु मे़देःसुरो॥

33 आल्‍ल खाओःत्ते़र पत्‍छे़ल्‍ले़ पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ कुजासिक् चे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुसि, “खिनिॽग के़गिसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थेआङ् मे़न्‍जाए के़वयिबा थिक्-लि (१४) ये़न् पोःक्‍खे़॥ 34 हिङ्‌मारे़ लागि थेइग चामाए पोःङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ चाजे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ थे़गेःक्‍इधिक्‍काङ् थेआङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥” 35 पावलरे़ हे़क्‍के मे़त्तु सुरुसिआङ् कुभा खरे़ःङ् खप्‍सुआङ् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुर चामा हेःक्‍तुरो॥ 36 खे़ङ्‌हाॽ काक् हाङ्‌हाङ् मे़लॽरे़आङ् चाजामा मे़हेःक्‍तु॥ 37 आनिगे़ वालाधाओ किप्‌थिक् ने़त्‍छिआङ् नु-तुक् (२७६) मनाहाॽ याक्‍मनारो॥ 38 के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ खाघा चा मे़जआङ् वालाधाःन् याङ् याङ् चोःक्‍मा फाॽआङ् सि-जाहाॽ च्‍वाःत्तो लाप्‍मे़भुसुरो॥

39 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍बिन्‍दे़आङ् वादोचाःक्‍पाहाॽरे़ वारक् कुयाओबा ये़ःङ्‌घा ते़न् मे़निःसु, कर लाजेॽइन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुयाओ तेॽमाआङ् के़लुम्‍सिङ्‌बाआङ् के़ने़बा ये़ःङ्‌घाओ वालाधाःन् हाक्‍मा निङ्‌वाॽ निःन्‍धो मे़जोगुरो॥ 40 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ वादोखे़ःक्‍चुरि इदाःक्‍हाॽ मे़घक्‍तुआङ् वरक्‍को मे़निःबे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुदोःम्‍मा कुहिमा सिङ्‌ङिन् के़धम्‍बाआङ् के़बप्‍पा इदाःक्‍हाॽआङ् मे़भाःक्‍खु मे़देःसुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ वादोसारिःन् मे़भाःक्‍खुआङ् मे़भोःन्‍दु॥ हे़क्‍केलॽरिक् सुरित्‍माल्‍ले़ वालाधाःन् मुःत्तुर कुयाओ तेॽरुरो॥ 41 कर वालाधाःल्‍ले़न् तक्‍ले़प्‍माङ्‌बे़न् वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ के़लुम्‍सिङ्‌बाआङ् के़ने़बा ये़ःङ्‌घाओ साॽरिक् हाक्‍सिङ्‌ङाङ् मुम्‍माआङ् मे़न्‍छुक्‍मना पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् एःक्‍ले़प्‍माङ्‌बान् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ हिप्‍तुआङ् यम्‍मा हेःक्‍ते़रो॥

42 थक्‍सुबाहाॽरे़ पुङ्‌लाधाबाहाॽ वामे़जाःक्‍काङ् मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेःक् फाॽआङ् से़प्‍मासि निङ्‌सेःक् मे़जोगु॥ 43 कर थक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ पावले़न् ताङ्‌से़ःप्‍मा फाॽआङ् माॽरुआङ् वाजाःक्‍मा के़ले़बाहाॽ तगि मे़बिन् मे़धानिआङ् वामे़जाःक्‍काङ् कुयाओ मे़बेःक्‍नि हे़क्‍क्‍याङ् 44 वाजाःक्‍मा मे़ल्‍ले़ःमनाबाहाॽ सिङ्‌भे़ल्‍ले़क् नु के़यम्‍बा वालाधा सिङ् हे़प्‍मो मे़घिम्‍सिङ्‌ङाङ् वामे़जाःक्‍ल कुयाओ मे़बेःक्‍नि फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् थेआङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे आनिगे़ कुयाओ के़प्‍मनारो॥

28

पावले़न् माल्‍ता वागप्‍खाम्‍मो

1 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ के़रे़क् थेआङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे कुयाओ लःन्‍दिगे़आङ् कन् वागप्‍खाम्‍मिल्‍ले़ कुमिङ् माल्‍ता वये़बान् निङ्‌वाॽ खोःम्‌नारो॥ 2 खे़प्‍मो के़युङ्‌बा पाङ्‌तिबा यक्‌युङ्‌बाहाॽरे़ आनिगे़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तिगे़आङ् मिमे़दुप्‍तुआङ् लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरिगे़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ वाहित्‍मान् थ्‍ये़र पत्‍छे़आङ् चुङ्‌जिःक्‍ते़रो॥

3 पावलरे़ सिङ्‌मुजिॽ सुप्‍सुर मिओ केःत्तुल्‍ले़ मिःल्‍ले़ ये़म्‍दुआङ्‌असेःक्‍पे़न्‌खे़न् सिङ्‌मुजिॽओनु लःन्‍दे़आङ् पावलरे़ कुहुक्‍को कित्‍छिङ्‌लो॥ 4 पाङ्‌तिबा यक्‌युङ्‌बाहाॽरे़ पावलरे़ कुहुक्‍को असेःक्‍पे़न्‌कित्‍छिङ्‌बा मे़निःसुआङ् अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्, “कङ्‌ग से़क्‍खासाङ् मना के़से़प्‍पाएरो॥ कन् वाहङ्‌ङोलाम् हिङे़साङ् कन् खासे़न् के़लोःम्‍बा माङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् पिम्‍मा मे़सुक्‍ते़न्‍लो॥” 5 कर पावलरे़ खे़न् असेःक्‍पे़ल्‍ले़ अःक्‍मा मे़ङ्‌घोए मिओ साक्‍खु केःत्तुआङ् थेआङ् मे़बोःक्‍खे़न्‍लो॥ 6 आल्‍ल पावले़न् थङ्‌दुआङ् हर्गुप् चोःन्‍नाङ् सिःॽ लॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् मनाहाॽरे़ मे़हाङ्‌घुरो॥ यरिक् ये़म् मे़हाङ्‌घुसाङ् खुने़ॽ थे़माआङ् मे़बोःक्‍खे़म्‍बा मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌मे़ले़क्‍खुर अक्‍खे मे़मे़त्‍छिङ्‌लो, “कङ्‌ग से़क्‍खासाङ् माङ्‌लो॥”

7 खे़प्‍मो निःत्ताङ्‌ङे खे़न् वागप्‍खाम् युक्‍पा पब्‍लियसरे़ कुलाजेॽ ने़स्‍से़॥ खे़ल्‍ले़ आनिगे़ कुहिम्‍मो तेॽरिगे़आङ् साॽरिक् नुःरिक् मे़त्तिगे़र सुम्‌ये़न् थारिक् तरे याप्‍मि तोःसे़रो॥ 8 पब्‍लियसरे़ कुम्‍बा तुङ् नु माक्‍खिॽ हिबिःप्‍माल्‍ले़ तरुआङ् ने़त्‍नाओ ने़स्‍से़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पावले़न् कुहिम्‍मो पेआङ् तुवा चोगु पिरुआङ् हुक् ने़स्‍सुआङ् वेःन्‍दुरो॥ 9 अक्‍खे पोःक्‍खे़ल्‍ले़ वागप्‍लाजेॽओबा काक् के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् मे़वेःत्ते़रो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ यरिक् इङ्‌धाःङ् मे़बिरिगे़र मिक्‍तोःक् नु चे़स्‍सुङ्‌हाॽ मे़दोःन्‍दि मे़बिरिगे़॥ याङ्‌सि पेःक्‍मा ये़म् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ वालाम्‍दिःक्‍को चाहाबा के़जोःक्‍पा के़रे़क् चिगःक्‌वाहाॽ वालाधाओ मे़याक्‍तु मे़बिरिगे़रो॥

11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो ला सुम्‍सि थारिक् वयिगे़आङ् खे़प्‍मो अले़क्‍जे़न्‍द्रियालाम् के़दाःबा काप्‍साबा ग्रिक माङ्‌हाॽरे़न् खोःम्‍मनाबा इत्‍छाप् के़बप्‍पा वालाधाओ लाःप्‍मनाआङ् आनिगे़ वालाम्‍दिःक्‍को थासिङ्‌मनारो॥ खे़न् वालाधाःन् चुङ्‌वाःम्‍माओ खे़न् वागप्‍खेःङ्‌ङो त्‍ये़आङ् वये़रो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ सिराकस मे़प्‍मनाबा ये़क्‌यक्‍को के़प्‍मनाआङ् सुम्‌ये़न् थारिक् खे़प्‍मो ने़मना॥ 13 खे़प्‍मोलाम् थासिङ्‌मनाआङ् इतालि लाजेॽबा रेगियम मे़प्‍मनाबा ये़क्‌यक्‍को के़प्‍मनारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुदाःन्‍दिक्‍मा लाङ्‌गे़त् पिसाङ्‌लाम् सुरित् केजङ् हुःरे़, हे़क्‍क्‍याङ् थासिङ्‌मनाआङ् कुआत्‍छे़न्‍दाःन् पतिओलि मे़प्‍मनाबा पाङ्‌जुम्‍मो के़प्‍मनारो॥ 14 खे़प्‍मो आनिगे़ कुभा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ तुम्‍मनासि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़त्‍नाम्‍धिक् याःक्‍ते़म्‍मे़ॽ लॽरिक् पेलि याप्‍मि मे़भाक्‍ते़रो॥ आनिगे़ खुन्‍छिॽनु ये़न्‍नाम्‍धिक् याःक्‍मनाआङ् रोम ले़प्‍माङ् थासिङ्‌मनारो॥ 15 रोम्‍मो के़वाॽबा नसानिबाहाॽरे़ आनिगे़ त्‍ये़ॽइगे़र पत्‍छिगे़बा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुआङ् अप्‍पियास्‍मा पाङ्‌जुम्‌नु सुम्‍सि इःक्‍खिम् मे़प्‍मनाबा दे़न्‍नो आनिगे़ तुम्‍से़ लाम्‍देःङ् थारिक् लाम्‍लक्‍से़ मे़द्‌ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ निःसुसिआङ् हाङ्‌हाङ् पोःक्‍खे़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुरो॥ 16 आनिगे़ रोम्‍मो के़प्‍मनाआङ् खे़प्‍मो थक्‍सुबा कोमाओ पावलरे़ आबाङे तङ्‌गाम् चोगुबा ये़ङ्‌वाहिम्‍मो वाॽमा मे़बाङ्‌घुरो॥

17 सुम्‌ये़न् एगाङ् पावलरे़ यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽ चुम्‍लुङ्‌ङो उःत्तुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़जुप्‍से़ल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्तुसिरो, “आम्‍भुॽ आन्‍साॽसे, इङ्‌गाॽग आनिॽ मनाहाॽ नु आनिॽ सुधे़बाहाॽरे़ आम्‍बिरे़ आम्‌युसे़बा साक्‍थिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् मे़म्‍बाःप्‍पे़न्‍लो, हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽग यरुसले़म्‍मो मे़दे़म्‍साङ्‌ङाङ् रोमि सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरो हुक्‍मे़सुप्‍ताङ्‌लो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़साॽराङ्‌ङाङ् याप्‍मि ले़प्‍मादेःमा निङ्‌वाॽ मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःमा थेआङ् फे़न् पाःन् मे़न्‍जोःक्‍के वयाङ्‌लो॥ 19 आनिॽ आबाङे याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ आप्‍तिक् थेआङ् मे़गत्तान्‍छाङ् यहुदि लाम्‍लोःबाहाॽरे़ साॽरिक् मे़अत्ताङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हाङ् युक्‍पा सिजरलो ये़क्‍पेलि चोःक्‍माए के़बोःङ्‌बा पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ खिनिॽनु तुम्‍माआङ् थेआङ् आप्‍तिक् मे़गुःत्ताङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् चे़ङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् कप्‍मो त्‍ये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् उःत्‍निङ्‌बारो॥ इस्राइलिहाॽरे़ ताः के़लॽबा निङ्‌साङ् मे़जोगुबा माङ्‌थुक्‍पे़न्‌नसाःन् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आइन् कन् इघेःङ्‌ङो थ्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”

21 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ नोगप् मे़बिरु, “आनिगे़ग यहुदियालाम् के़याःम्‍बेओ थेआङ् सक्‍इङ्‌घङ् मे़ङ्‌घोए वयिगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ फे़न् पाःन्‍हाॽ के़दाःप्‍पा फुॽनुसाॽहाॽआङ् मे़होःप्‍लो॥ 22 कर कन् के़नाःत्तु के़इःत्तुआङ् के़वाॽबा निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्तुबा आत्तिसाङ् खे़प्‍सुम्‍बे़र वयिगे़॥ कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽ थे़मा वाॽबे फाॽआङ् खे़म्‍मा सिराॽ थाङे़आङ् वाॽरो॥”

23 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावलनु याम्‍मो तुम्‍मा ये़म् निःन्‍धो मे़जोगु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़म्‍मो खे़ङ्‌हाॽ पावलरे़ कुये़ङ्‌वाहिम्‍मो यरिक् मे़द्‌ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ तानाम्‍नु नाम्‍ध्‍ये़र थारिक् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम् नु ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ खे़ङ्‌हाॽ नसाःन् के़जोःक्‍पा चोःक्‍मासि फाॽआङ् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा साप्‍लालाम् कुबे हन्‍दुआङ् चे़क्‍तुसिरो॥ 24 खे़ङ्‌हाॽ कुभारे़ग पावलरे़ पाःत्तुबान् नामे़साॽरु कर वेॽहाॽरे़ग नामे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥ 25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुनिॽ लुम्‍मोए निङ्‌वाॽ मे़न्‍दङ् पोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ पेःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि पावलरे़ अक्‍खे मे़त्तुसि, “से़क्‍खाए नुःरिक्‍काङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ कुमुराओलाम् खिनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुसिआङ् वाॽरो–

26 ‘कन् मनाहाॽरो पेगे़ॽआङ् अक्‍खे मे़त्ते़से़ॽ,

आबाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम् आल्‍लसाङ् नुःरिक्‍काङ् के़घे़प्‍सुम्,

कर कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍लो॥

आयाःम्‍बक्‍किन् खिनिॽ ओगे़मे़त्तुम् आल्‍लसाङ् नुःरिक्‍काङ् ओगे़मे़त्तुम् हे़क्‍केसाङ् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥

27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़धुङ्‌बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

खुनिॽ ने़क्‍खोॽहाॽ सुबे़आङ् पत्‍लो॥

खुनिॽ मिक्‍हाॽ सुबे़आङ् पत्‍लो॥

मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र मे़निःसु, मे़घे़प्‍सु,

कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् इङ्‌गाॽओ मे़नुःक्‍खे़बारो

हे़क्‍क्‍याङ् वेःन्‍निङ्‌बा वये़रो लॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुरो॥’ ”

28 हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ कुनुप्‍मो अक्‍खे मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् से़न्‍लप्‌रे़ सुनाइङ्‌ङिन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो पाङ्‌घुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् मे़घे़प्‍सुॽ के़लॽबान् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥” 29 ((हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ कन् पाःत्तु सुरुआङ् यहुदिहाॽ खुनिॽ लुम्‍मो साॽरिक् पाःन्‍धङ् मे़धक्‍ते़र खे़प्‍मोलाम् मे़बेरो॥)) 30 तङ्‌बे ने़त्‍छि थारिक् पावलरे़ आबाङे तङ्‌गाम् चोगुबा ये़ङ्‌वाहिम्‍मो याःक्‍ते़आङ् कुदुम्‍से़ के़दाःबा के़रे़क् मनाहाॽ लाङ्‌दाःक्‍मा पिरुसिर वये़रो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ङ्‌गिए हाङ्‌हाङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भन् चोगुर के़दाःबा के़बेःक्‍पाहाॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ हुॽरुसिरो॥ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् हे़क्‍के चोःक्‍मोलाम् खुने़ॽ साक्‍मा मे़ङ्‌गोःत्तुन्‍लो॥

* 1:1-2 तगिबा आसाप्‍पन्–लुकारे़ साम्‌योसाप्‍लाओ ने़त्‍छि साप्‍पन्‍हाॽ साप्‍तुसिआङ् वाॽ॥ खे़ङ्‌हाॽग लुका नु सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़न् खुनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽरो॥ इङ्‌जाःङ् पिरुसिआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मे़न्‍देॽए थारिक् खुने़ॽ चोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ नु हुॽरुसिबा काक् पाःन्‍हाॽ साप्‍तुङ् पिने़आङ् पत्‍लो॥

* 1:10 ने़प्‍फु माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ने़प्‍फु मनाहाॽ” साप्‍ते़आङ्‌पत्‌॥

* 1:12 किलोमितरधिक्–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‌रे़न्‌लाम्‍दिःक्‌” साप्‍ते़आङ्‌पत्‌॥ साम्‌योथिम्‌कुइसिःक्‌नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो किलोमितरधिक् थारिक्‍लक्‌लाङ्‌घेःक्‍मा के़घोःबा वये़रो॥

* 1:20 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ६९.२५, १०.९८

* 2:1 पे़न्‍तिकोस–कन्‌तङ्‌नाम्‍मिन्‌यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़ ङागिप्‌(५०) ये़न्‌एगाङ्‌के़दाःबा तङ्‌नाम्‍लो॥

* 2:21 योएल २.२८-३२

* 2:31 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १६.१०

* 2:42 मिःम् साभाङ्‌जा चामाओ–ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसिःमे़ल्‍ले़न् निङ्‌वाॽसोओ हुॽसाम्‍बाहाॽ चोःक्‍पाङ्‌घुसिबा साभाङ्‌जा, खे़ङ्‌ग खरे़ःङ् चामा नु चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः थुङ्‌मा थिम्‍लो॥

* 3:11 सोलोमनरे़ कुआःम्‍भो–माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् नाम्‍गे़न् पिसाङ् के़ने़बा आःम्‍भोःन् वये़॥

* 4:1 सदुकिहाॽ–सदुकिहाॽ लत्‍छा यहुदि लक्‍सिरो॥ मनाहाॽ मे़सिः मे़बेःक्‍काङ् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् मे़म्‍बोःङ्‌ने़न् के़लॽबा खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुॽ॥

* 4:3 यहुदि साम्‌योथिम्‍मो खादाम्‍मो खासे़न् चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमना वये़॥

* 4:11 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌११८.२२

* 4:27 हे़रोद–कन् मनाःन् ये़सु सावाःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ् के़जोःक्‍पा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः हे़रोद अन्‍तिपास वये़॥

* 6:9 “चोःक्‌युम्‍भोसाबा” मे़मे़त्तुसि, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि रोमिहाॽरे़ खुनिॽ योःक्‍पा योःक्‍मा मे़वये़॥

* 7:8 हर्दो हे़क्‍मा–हर्दो हे़क्‍मान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ मिक्‍सेःन् वये़॥

* 7:56 मे़न्‍छाम्‍साःन्–ये़सुरे़ लत्‍छा कुमिङ्॥

* 8:27 से़भक्‍पा–खे़न्‌ये़म्‍मो हाङ्‌हिम्‍मोबा मे़न्‍छुमाहाॽ ओगे़मे़प्‍पा ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽग से़भक्‍पा मे़वये़॥

* 8:33 यसैया ५३.७–८

* 8:39-40 आजोत्तोस–कङ्‌ग लुम्‍बा वरक्‍किल्‍ले़ कुयाओ के़ने़बा ये़क्‌यक्‍लो॥ तगि माङ्‌हुप्‍पो (यहोसु १३.३) कन्‌ये़क्‌यक्‍किन्‌अस्‍दोद मे़मे़त्तु॥ कङ्‌ग सिजरिय ये़क्‌यक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ ९० किलोमितर माःङ्‌घा ने़स्‍से़॥

* 8:39-40 सिजरिया–कङ्‌ग पयम् हाङ्‌हे़रोदे़ल्‍ले़ सिजर अगस्‍तसरे़ कुमिङ्‌ङो कुइङ्‌सोओ चोगुबा ये़क्‌यक्‍लो॥

* 12:1 हे़रोद–थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा हे़रोद अग्रिपाःन् ये़सु सावाःन्‍छिङ्‌ङे़ल्‍ले़ हाङ् के़जोःक्‍पा हे़रोद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुम्‍मे़न्‍छाॽ वये़॥

* 13:22 १ सामुए़ल १३.१४

* 13:33 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌२.७

* 13:34 यसैया ५५.३

* 13:35 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌१६.१०

* 13:41 हबकुक १.५

* 13:51 खुनिॽ लाङ्‌भोबा खाम् हिःक्‍किन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़धाप्‍सु मे़ध–खे़प्‍मो के़युङ्‌बा मनाहाॽरे़ लागि खे़म्‍म्‍याक्‍काङ् थो चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो के़लॽबा मिक्‍सेःन्‌रे़ लागि खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़जोगुबारो॥

* 14:14 खुन्‍छिॽ तेःत्तिन् थे़ःक्‍खे़त्‍छु–मनाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ सेवा मे़मे़त्तुसिबाओ खुन्‍छिॽ सिक्‍खे़ङे़बा निःदे़त्‍लो॥

* 15:17-18 आमोस ९.११-१२

* 16:10 कन्‌साप्‍पन्‌के़साप्‍पा लुकाःल्‍ले़ त्रोआस ये़क्‌यक्‍कोलाम्‌तेःङ् मे़त्तुसिरो॥

* 16:37 यक्‌युङ्‌बासिगे़ॽ–खे़न् ये़म्‍मोबा रोमि तुःन्‍देॽ मे़ःन्‍ने रोमि यक्‌युङ्‌बाहाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍मासि थिम् होःप्‍ते़रो॥

* 18:18 माङ्‌हुप् चोगुबा कुइसिःक् पावलरे़ कुधे़गेःक् नःक्‍खु–पावलरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लागि लत्‍छा याःम्‍बक्‍थिक्‌मे़न्‍जोःक्‍के थारिक् आधे़गेःक् मे़नःङ्‌ङान् के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङाङ् वये़॥ आल्‍ल खे़न् याःम्‍बक्‍किन् चोगु सुरुबाल्‍ले़ कुधे़गेःक् नःक्‍खुबारो॥

* 18:24 अले़क्‍जे़न्‍द्रिया–कन्‌ये़क्‌यक्‍किन् मिस्र लाजेॽरे़न् हाङ्‌पाङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् रोमि हाङ्‌जुम्‍मोबा लत्‍छा के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक् वये़रो॥

* 19:24 आर्तेमिस–ग्रिकेलिहाॽरे़ आर्तेमिस मे़प्‍मनामा साम्‍माङ्‌ङिन् मनाहाॽ नु यरिक् वेॽ साम्‍माङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मा फाॽआङ् नसाःन् मे़जोगु॥ एफिसिबा मनाहाॽरे़ लत्‍छा नुःबा नु यम्‍बा माङ्‌हिम्‍धिक् मे़जोगुआङ् वये़॥ खे़प्‍मो आर्तेमिसे़ल्‍ले़ कुनावाइत्‍लाःन् सेवा मे़मे़त्तु॥

* 19:29 पङ्‌वाइत्‍लादे़न्–एफिसस ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुलुम्‍मो पङ्‌वाइत्‍लादे़न् वये़॥ खे़प्‍मो यरिक् मने़हाॽ चुम्‍लुङ् मे़जोगे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌पङ्‌वाइत्‍ला नु हक्‍चात्ताङ् मे़जाःत्तु॥

* 21:30 लाम्‍धेःप्‍हाॽ मे़सुबु–पावल्‍ले़न् याम्‍मो माङ्‌हिम्‍मो लाःत्ताङ् माङ्‌हिम्‍मन्‌मे़जिःन्‍दुन्‍ल फाॽआङ् माङ्‌हिम्‍मिल्‍ले़न् लाम्‍धेःप्‍हाॽ मे़सुबुबारो॥

* 22:3 गमालियाल–यरुसले़मस्‍मा गमालियाल मे़प्‍मनाबा मनाःन् साम्‍निबा सिक्‍साम्‍बान् वये़॥ खुने़ॽ फरिसि नु यहुदि यक्‍चुम्‌रे़न्‌पासिङ्‌पादाङ्‌ला वये़ (सेःक्‌युक्‍मिबा ५.३४)॥

* 23:31 एन्‍तिपात्रिस–एन्‍तिपात्रिस पाङ्‌जुम्‍मिन्‌रोमि थक्‍सुभा तुरारे़न् मायक् वये़रो॥

* 24:5 नासरि साम्‌यो नसाःन्–ये़सुरे़ कुबाङ्‌भे़ॽइन् नासरत वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुहुॽसाम्‍बाहाॽ नासरतबा मनाःन् के़दिम्‍बासिरो फाॽआङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुसिआङ् वये़॥

* 25:12 सजरलो ये़क्‍पेलि–रोमि यक्‌युङ्‌बाहाॽरे़ पयम्‌हाङ्‌सिजरले़ खुनिॽ तुन्‍दे़रे़न् ये़क्‍पेलि चोःक्‍मा युक् मे़गत्तुरो॥

* 25:14 अग्रिपा–कन् हे़रोद अग्रिपा थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा हाङ्‌रे़ कुस्‍साः हे़रोद अग्रिपा निसिगेःक्‍स्‍मा वये़॥

* 27:1 इतालि–इतालि लाजेॽओ रोम ये़क्‌यक् ने़स्‍से़रो॥ रोमि हाङ्‌जुम्‌रे़ खासे़न्‍लोःम्‍मा ते़न्‍नो पावल्‍ले़न्‌कुदोःन्‍छे़ तेःमा के़बोःङ्‌बा वये़॥

* 27:9 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “तःक् ने़प्‍मनाबा ये़न् थ्‍ये़आङ् वालाम्‍दिःक् चोःक्‍मा किप्‍मा खुःसे़रो॥” यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ के़ये़क्‍पा तःक् ने़प्‍मनाबा तङ्‌नाम्‌एगाङ्‌, तङ्‌बेबा खे़न्‌ये़म्‍मो, सुरित् केजङ् साॽरिक्‌हुःमा हेःक्‍ते़॥

* 27:17 कन् ते़न्‍निनङ्‌ग आइन्‌ताःन्‍दिक्‌अफ्रिकास्‍मा लिबिया लाजेॽइन्‍लो॥

* 27:19 वादोसामाहाॽ–कङ्‌ग वालाधाओ चाहाबा के़जोःक्‍पा चिगःक्‌वाहाॽरो॥

रोमि

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

पावलरे़ रोमिहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्‌

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् पावलरे़ रोम ये़क्‌यक्‍को के़ने़बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबारो॥ पावले़न्‌रोम्‍मो मे़म्‍बेःक्‍के वये़, कर खे़प्‍मो पेःक्‍माआङ् खे़प्‍मोबा नसानिबाहाॽ तुम्‍मासि हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़म् थारिक् खे़ङ्‌हाॽनु माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मा निङ्‌सेःक् चोगु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम्‍बा कुभाॽ खोःमाआङ् स्‍पेन लाजेॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ पेःक्‍मा के़लॽबाआङ् निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वये़रो॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो नसानिबा हिङ्‌मन्‍नो चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ पावलरे़ चे़क्‍खुआङ् वाॽरो॥

पावलरे़ रोम सेसेहुप्‍लक्‍पा मनाहाॽओ सेवा तोःन्‍दुर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो पेलिगे़न् तुवा तोःन्‍दुबा पाःन्‍निन् साप्‍तुआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ यहुदिसाङ्‌थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌साङ्‌लायो मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लॽरिक् पावलरे़ पोधक् चोगुआङ् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ लायोरे़ ते़त्तुसिआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ लायो मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌माग ये़सुःन्‌नसाःन् चोःक्‍माए पोःङ् फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥ ये़सुःन्‍नु थिक्‍हुप् पोःङ्‌माल्‍ले़ कुसङ् हिङ्‌मन्‍निन् आघोःसुम् फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥ नसानिबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु सनारुङ् मे़गत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो नु सिःमे़ल्‍ले़न् मुक्‍साम्‍लाम्‍बा चोःक्‌युम्‍भो पिरुसिॽरो॥ नाःत्‍ला ५-८ ओ पावलरे़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़न् निङ्‌वाॽसोःक्‍किन् नु नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ हिङ्‌मन्‍नो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ चे़क्‍खुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागि चोगुबा निङ्‌सेःक्‍को अक्‍खेलॽरिक् यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ताःमा मे़सुक्‍पे फाॽआङ् पाःन् थक्‍लो॥ यहुदिहाॽरे़ ये़सुःन् मे़नाॽरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ वेॽ मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍मोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् मे़घोःसुर के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक् वये़रो॥ कुनुप्‍मो पावलरे़ ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन्‍नो वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा सुक्‍ते़त् लॽरिक् चे़क्‍खुआङ् वाॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् माङ्‌सेवा चोःक्‍मा, नसानिबाहाॽरे़ आबाङे लाजेॽ युक्‍साबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽनु चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा लक्‍पे़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओआङ् साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु निङ्‌वाॽसोःक् १.१-१७

मनाहाॽ से़न्‍लप् चाहाबा मे़जोःक् १.१८-३.२०

से़न्‍लप्‌रे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक् ३.२१-४.२५

ख्रिस्‍तओ कुसङ् हिङ्‌मन् ५.१-८.३९

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक्‍को यहुदिहाॽ ९.१-११.३६

ख्रिस्‍तानि थिम् १२.१-१५.१३

कुनुप्‍मा नु पावलरे़ कुसेवाःन् १५.१४-१६.२७

1

सेवा

1 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ सेगाङ्‌ङाङ् कुसुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ उःत्ताङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा इङ्‌गाॽ पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌बारो॥ 2 कन् सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तगिसा कुमाङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽलाम्‍बा सेसे साम्‌योसाप्‍लाओ माङ्‌हे़क् चोगुआङ् पत्‍लो॥ 3 कन् सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाः ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओरो॥ खुने़ॽग दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सालाम्‍बा मे़न्‍छाम् याप्‍मि पोःक्‍खे़, 4 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःरो फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़रो॥ खुने़ॽए ये़सु ख्रिस्‍त आनिॽ दाङ्‌बारो॥ 5 खुने़ॽलाम् नु कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ले़ लागि के़रे़क् लाजेॽबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुर हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌मा सुये़म् पिरिगे़आङ् वाॽरो॥ 6 खिनिॽआङ् खे़ङ्‌हाॽनुए ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुइङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा कुमना पोःङ्‌से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़उःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥

7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् मिःम्‍जि के़मे़त्तिॽआङ् आबाङे कुसेसे मना पोःङ्‌से़ के़उःत्तिबा रोम* ये़क्‌यक्‍कोबा आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ हाराॽ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ् के़बिरिररो॥

पावलरे़ रोम ये़क्‌यक्‍को पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ

8 काक्‍नुःल्‍ले़ तगि खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ लागि सेवा चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा नोगे़न् पिरुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो के़वाॽबा खिनिॽ नसाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा इङ्‌घङ्‌ङिन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो काक् पिसाङ् से़ःरे़आङ् वाॽरो॥ 9 खुने़ॽ कुस्‍साःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌ल के़रे़क् आनिङ्‌वाॽलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए खिनिॽ लागि ए़त्‍ले़ङ् तुवा चोगुङ्‌बान् निःसुआङ् वाॽरो॥ 10 सदादिङ् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा तुवाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् आक्‍खेलॽरिक्‍साङ् लाम् खोःसुङ्‌ङाङ् खिनिॽओ ताःमा सुक्‍कार फाॽआङ् पेलिगे़न् तुवा चोःक्‍कारो॥ 11 इङ्‌गाॽ खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा चोःक्‍से़ याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍मिन् खिनिॽनु हाःमा फाॽआङ् साॽरिक्‍के खिनिॽनु तुम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ के़रे़क्‍ले़ नसाःन्‍लाम्‍बा हाङ्‌हाङ् आमे़त्‍छिङ्‌लो॥

13 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽओ ताःमा यरिक्‍ले़ङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्, कर आल्‍लो थारिक् ताःमा मे़न्‍छुक्‍पे़न्‌के़लॽबान् निङ्‌वाॽ खोःसे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ वेॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ तारुङ्‌सिङ्‌बा हे़क्‍के खिनिॽओलाम्‍माङ् यरिक् मनाहाॽ ताःप्‍मासि आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खासाम्‍बाहाॽ नु खासाम् मे़ःम्‍बाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍कुम्‍साबाहाॽ नु सधःक्‍पाहाॽ, के़रे़क्‍ले़ लागि सुनाइङ् इङ्‌भोःमाए पोःङ्‌लो॥ 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ रोम्‍मो के़वाॽबाहाॽआङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःमानिङ्‌साॽरिक् आसिक् समे़आङ् वाॽरो॥

16 कन् ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःमा मे़नुःन्‍नान्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् सुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोःक्‍पा काक् मनाहाॽ, तगि यहुदिहाॽ* हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सि थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ताङ्‌से़ःप्‍मासि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आक्‍खेलॽरिक् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आजोःक् फाॽआङ् कन् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍आधाक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग नसाःन्‍लाम् हेःक्‍सिङ्‌ङाङ् नसाःन्‍लाम्‍बाए कुलिङ्‌धो के़त्‍लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “साम्‌योनिबाङ्‌ग नसाःम्‍लाम्‍बाए हिङ्‌लो॥”*

लायोःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्

18 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निन् लायोबा नु फे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुधिम्‍बा के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मि सम्‍दाङ् चुक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ हाबा कन् मनाहाॽरे़ए खुनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ से़क्‍खाःन् थेःक्‍तुआङ् वाॽरो॥ 19 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खुम्‍दिङ् पिरुसिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कुसिङ्‌निःप्‍मा के़बोःङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽग आबाङे खे़ङ्‌हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़आङ्धोए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा कुसुम्‍बोःन्–मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुमुक्‍साम् नु निङ्‌वाॽफुगे़न् नोस्रङ्‌ङिन्–नुःरिक्‍काङ् निःदे़त्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःत्ते़त्ते़आङ वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़न्‍निःमना लाम्‍सिङ्‌मा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो॥

21 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़निःत्तुसाङ् खुने़ॽ पिमा के़बोःङ्‌बा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिरुन् हे़क्‍क्‍याङ् नोगे़न्‍नाङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ इःत्‍छिङ्‌साम्‍मिन् फे़ःत्‍लाॽरे़ पेरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ अदङ् निङ्‌वाॽइन्‌खादाप्‍तुआङ् वाॽरो॥ 22 खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिगे़ सिक्‍कुम्‍साबा वयिगे़ मे़लॽसाङ् खे़ङ्‌हाॽग अदङ् मे़बोःक्‍खे़रो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽरे़ आजुनिबा मिमिदिङ्‌गे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोःक्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा के़सिःबा के़बेःक्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मि, थक्‍सा, पुसा नु के़सःन्‍छिङ्‌बा थक्‍साहाॽ हे़क्‍तङ्‌बा नावाइत्‍लाःन् सेवा मे़जोगुरो॥

24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ आबाङे निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ कोःत्तुबा सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा याक्‍नाम्‍मोए वाॽमा पाङ्‌घुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ आबाङे नासिङ्‌गे़न् थक्‍को सिरिङ् मःमा याःम्‍बक् मे़जोःक्‍सिङ्‌लो॥ 25 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़क्‍खाःन् नसाःन् चोःक्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा निःनिःबाए इङ्‌ले़क्‍पा पाःन्‍हाॽ नसाःन् मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ नावागे़न् चइःत् के़ने़बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुले़क्‌वा नावागे़न् चइःत्तिन् सेवा मे़जोगुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग सदादिङ् ने़म्‍भोगे़न् नारा फोःमा लाॽरुरो॥ आमे़न्॥

26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सिरिङ् आमःबा याम्‍बोःप्‍मा निङ्‌वाॽओ ले़रुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् मे़न्‍छुमाहाॽरे़आङ् के़बोःङ्‌बा के़युःबा कुइसिःक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽनु इम्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा मे़न्‍छुमाहाॽनुए फे़न् याःम्‍बक् मे़जोगु॥ 27 हे़क्‍केलॽरिक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरे़आङ् के़बोःङ्‌बा के़युःबा कुइसिःक् मे़न्‍छुमाहाॽनु इम्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा वेॽ ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽनु याम्‍बोःप्‍मा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ याःन्‍दुसिआङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ग मे़जोगुबा खे़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् आबाङे थक्‍को मे़घोःसुरो॥

28 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़निःसु मे़धाःसुबा पाःन्‍हाॽ मे़नाॽरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ फे़न् निङ्‌वाॽओ ले़रुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ चोःक्‍मा मे़न्‍नुॽमना पाःन्‍हाॽ मे़जोगुरो॥ 29 खे़ङ्‌हाॽ काक् परिक्‍पा कुइभे़म्‍मा, फे़न् निङ्‌वाॽ, खिःम्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् चिःत्‍छिङ्‌मा, नाहे़म्‍मा, मना से़प्‍मा, खेमा थक्‍मा, इङ्‌ले़क्‍मा, मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ तुक्‍ल चोःक्‍मा पाःन्‍हाॽरक् मे़इःत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मना के़जे़ङ्‌बा, 30 मना चाःत्‍थि के़देःबा, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़जिःप्‍पा, मना ताप्‍फे़ःल्‍लिक् के़मे़प्‍पा, आङ्‌दिङ् के़लॽबा हे़क्‍क्‍याङ् के़हे़न्‍छिङ्‌बा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा कुसङ्‌लाम् मे़गोःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् माबाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन् मे़ङ्‌घे़प्‍सुन्॥ 31 खे़ङ्‌हाॽ अदङ् मे़जोःक्, मे़जोगुबा माङ्‌हे़क्‍हाॽ मे़ङ्‌गे़त्तुन्, मनाहाॽ लुङ्‌माॽ मे़न्‍दुक्‍तुन्‍छिन्, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ लुङ्‌माॽ स्‍याःत् मे़लॽने़न्‍लो॥ 32 अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽग सिःमे़ल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् खोःमा लाॽरुसिॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् कङ्‌हाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् मे़निःसुसाङ् आबाङेरक् अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् मे़न्‍जोगुन्, कर हे़क्‍तङ्‌बा के़जोःक्‍पा वेॽ मनाहाॽआङ् नुःबा के़जोगुम्‍लो मे़मे़त्तुसिॽरो॥

2

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्

1 वेॽहाॽ आप्‍तिक् कुःप्‍मासि लाॽरिगे़ फाॽआङ् के़इःत्तुम्, कर खिनिॽ फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा लाम्‍सिङ्‌मा पाःन् थेआङ् के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थे पाःन्‍नो वेॽहाॽ आप्‍तिक् के़गुःत्तुम्‍सिम् हाबा खे़न् पाःन्‍निन्‍ने खिनिॽआङ् के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽआङ् आबाङे आप्‍तिक् के़गुःत्तासिॽरो॥ 2 आल्‍ल अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिरुसिल्‍ले़ खुने़ॽ से़क्‍खालाम् खासे़न् लोःन्‍दुसिॽ फाॽआङ् आनिॽ कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 3 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍नो खिनिॽ वेॽ मनाहाॽ आप्‍तिक् के़गुःत्तुम्‍सिम्, कर आबाङेग बा हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़बिरिगे़न् फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽबि? 4 मे़ःङ्‌ग्र खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबान्, नासि के़धःत्तिबान् हे़क्‍क्‍याङ् कुसिक् नःम्‍नःम् लॽबान् हने़ के़लेःत्तुम्‍बि? खिनिॽ लायोलाम् के़हिन्‍दिर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबा फाॽआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? 5 कर खिनिॽ हादिङ् के़धक्‍पा नु लायोलाम् मे़न्‍नुःङ्‌मनाबा निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, कुदोःप्‍मा खासे़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिमा ये़न् थारिक् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ किप्‍मा के़घुःबा कुसाक्‍के़न्‍निन् के़भोःक्‍खुम्‍ल के़वयिॽरो॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् कुइसिःक्‍के नुःक्‍तु पिरुसिॽरो॥”* 7 कुभा मनाहाॽरे़ चक्‍मे़ल्‍लॽए नुःबा याःम्‍बक् मे़जोगुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मिमिदिङ्, मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् नु आजुनि हिङ्‌मन् मे़गोःत्तुर मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिरुसिॽरो॥ 8 कर से़क्‍खाःन् के़नाॽबा, इङ्‌गाॽरक् चोगुङ् चाङ् के़लॽबा हे़क्‍क्‍याङ् फे़न् पाःन्‍नो के़बप्‍पा मनाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ किप्‍मा के़घुःबा खुम्‍दिङ् पिरुसिॽ॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़रे़क्, तगि यहुदिहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़साक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेओ थाःसुसिॽरो॥ 10 कर नुःबा पाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ मिमिदिङ्, मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् नु सनारुङ्‌ङिन् मे़घोःसुॽ–तगि यहुदिहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् मे़घोःसुॽरो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ एःक्‍पएःक् मे़जोगुन्‍छिन्‍लो॥

12 थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम् मे़ङ्‌गत्तुन्‍छाङ् लायो मे़जोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽ, हे़क्‍केलॽरिक्‍के यहुदिहाॽरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् मे़गत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ लायो मे़जोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम् कुइसिःक्‍के खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् खे़म्‍माआङ्‌लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा आम्‍बोःङ्‌ने़न्, कर साम्‌योथिम्‍मिन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योनिबा आलेःत्‍लो॥ 14 (हे़क्‍केलॽरिक्‍के थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् मे़ङ्‌गत्तुन् कर साम्‌योथिम् कुइसिःक् मे़जोगुल्‍ले़ आम्‍भासाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍बाए नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बान् कुसिङ् मे़निःत्तुॽ के़लॽबान् ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो॥ 15 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो साम्‌योथिम्‍मिन् साप्‍ते़आङ् पत् के़लॽबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् मे़जोगुॽ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे खुनिॽ खासिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ कुभा ये़म्‍मो आप्‍तिक् कुःत्तुसिॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़म्‍मो नाङुसिॽरो॥) 16 कन् पाःन्‍हाॽग इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌बा सुनाइङ् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुलाम्‍बा काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽओबा पाःन्‍हाॽ खासे़न् चोगुबा ये़न्‍नो पोःङ्‌लो॥

यहुदिहाॽ नु साम्‌योथिम्‍मिन्

17 कर इङ्‌गाॽ यहुदिआरो के़बाःत्तुआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् निङ्‌वाॽ इरे़ खोःप्‍तुर के़जोगुॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुङ् फाॽआङ् आङ्‌दिङ् के़लॽ, 18 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽइन्‌के़निःसुॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् के़हुॽसिङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍हाॽ सेःक्‍मा के़सुक्‍तुॽ, 19 हे़क्‍क्‍याङ् मिक्‍फःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍लोःबा नु खादाम्‍मालुम्‍मो के़वाॽबाहाॽरे़ खुनिॽ ओःत्तिआ फाॽआङ् निस्‍से के़जोगुआङ् के़वाॽ, 20 अदङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सुजादाङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मे़ल्‍ले़ःमनाबाहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍साम्‍बाआ लॽरिक् के़इःत्तुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ साम्‌योथिम्‍मो काक् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु से़क्‍खा पाःन्‍हाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआ फाॽआङ् के़इःत्तुॽरो॥

21 हे़क्‍केने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ वेॽहाॽ के़हुॽरुसिआङ् थेआङ् आबाङे के़न्‍हुॽसिङ्‌ङिन्‍बे? खुःम्‍मा मे़ःन् लॽरिक् इङ्‌गे़भोःसुआङ् के़घुःन्‍बि? 22 खे़ने़ॽ वेॽहाॽ चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न् लॽरिक् के़मे़त्तुसिआङ् आबाङे याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पि? नावाइत्‍लाहाॽ आसिक्‍मे़ले़ःङ् के़बाःत्तुआङ् नावाइत्‍ला के़युङ्‌बा माङ्‌हिम्‍मो मे़दोःन्‍दुबा याङ्‌ङिन् के़घुःत्तुॽबि? 23 खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् ले़स्‍सुङ् लॽरिक् आङ्‌दिङ् के़लॽ, कर साम्‌योथिम्‍मिन् के़भेःन्‍दुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजाःत्‍थि के़देःसुरो॥ 24 साम्‌योसाप्‍लाओ खिनिॽ याःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लुम्‍मो खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजाःत्‍थि पेआङ् वाॽरो॥”*

25 खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़इःत्तु के़नाःत्तुॽने़ फाॽग्र हर्दो के़हे़गुबान् नुःबाए पोःङ्‌लो, कर साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़भेःन्‍दुने़ फाॽग्र हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबा कुइसिःक् के़बोःङ्‌लो॥ 26 हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् मे़इःत्तुॽ मे़नाःत्तुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ हर्दो के़हे़क्‍पा हे़क्‍केए इःत्तुसिॽरो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ साम्‌योथिम् नु हर्दो हे़क्‍मा थिम् के़गप्‍पाआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् के़भेःम्‍बा यहुदिसे, नासिङ्‌गे़न् थक्‍को हर्दो हे़क्‍मा थिम् मे़ङ्‌गप्‍मना कर साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ खिनिॽ के़लाॽरिबा आप्‍तिक्‍किन् के़म्‍गुःत्तिॽरो॥ 28 यहुदि थिम्‍मिल्‍लक् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पे़न्‌से़क्‍खाबा यहुदि मे़ःन्, हे़क्‍क्‍याङ् हर्दो हे़क्‍माङ्‌ग लाःक्‍कात्‍पा नु नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा पाःन्‍लक्‍लो॥ 29 कर से़क्‍खाबा यहुदिग निङ्‌वाॽओनु पोःङ्‌मा पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाबा हर्दो हे़क्‍माङ्‌ग साम्‌योथिम् कुइसिःक्‍पा नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा पाःन् मे़ःन्, कर सिक्‍लुङ्‌मो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा पाःन्‍लो॥ हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन् मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुरो॥

3

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ यहुदि पोःङ्‌माल्‍ले़ थे इन्‍धाःक् वाॽबे? हर्दो हे़क्‍मा यहुदि थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माल्‍ले़ थे पोःङ्‌बे? 2 से़क्‍खाःल्‍ले़ यहुदि पोःङ्‌माल्‍ले़ के़रे़क् परिक्‍ले़न् नुःबा पाःन्‍हाॽ वाॽरो! काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा पाःन्‍निङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यहुदिहाॽ नासाॽरुसिआङ्‌कुबाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़न्‌लक्‍पे़न्‌पिरुसिआङ् वाॽ॥ 3 खे़ङ्‌हाॽ कुभा नसाःन्‍साबा मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍छाङ् थे पोःक्‍खे़आङ्‌बे? खे़ङ्‌हाॽ नसाःन्‍साबा मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌मे़गे़त्तुम्‍बि? 4 मे़ःन्‍लो! के़रे़क् मनाहाॽ इङ्‌ले़क्‍पा मे़जोःक्‍साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खाबा चोःक्‍लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् से़क्‍खाए पोःङ् फाॽआङ् निःदे़त्‍लो,

हे़क्‍क्‍याङ् खासे़न् पोःङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽए के़नाःन्‍दुॽरो॥”*

5 कर कुभारे़ अक्‍खे मे़बाःत्तुॽ, आनिॽ लायो आजोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योनिमान् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ्‌निःत्ते़त्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ खुम्‍दिङ् आबिःल्‍ले़ खुने़ॽ फे़न् याःम्‍बक् चोगुबा पोःङ्‌बि? (इङ्‌गाॽ कुभा मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक् पाःत्ताबारो॥) 6 से़क्‍खासाङ् मे़ःन्‍लो! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साम्‌योनिबा मे़जोःक्‍ने़न्‍निल्‍ले़ग काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ खासे़न् चोःक्‍मा मे़यारुन्‍लो! 7 कुभारे़ मे़बाःत्तुबिला, “इङ्‌गाॽ आइङ्‌ले़क्‍किल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़क्‍खाःन् नु कुमिमिदिङ्‌ङिन् फोःसुॽने़ फाॽग्र थेआङ् आल्‍लसाङ् लायोबा कुइसिःक् आप्‍तिक् कुःत्ताबाबे?” 8 नुःबा पाःन् लःन्‍ल फाॽआङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् चोगुम् लॽरिक् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़ॽमु फाॽआङ् कुभा मनाहाॽरे़ पाःन् मे़धिक्‍तिगे़ॽरो॥ हे़क्‍के के़बाःप्‍पाहाॽ आप्‍तिक् कुःप्‍मा लाॽरुसिरो॥

के़रे़क् मनाहाॽ लायोबासि

9 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ यहुदिहाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽनुःल्‍ले़ नुःबा आजोःक्‍पि? से़क्‍खासाङ् आन्‍जोःक्‍ने़न्‍लो! यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽआङ् लायोःल्‍ले़ ते़त्तुसिआङ् वाॽ फाॽआङ् मे़त्तुङ् सुरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 10 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“साम्‌योनिबा हाःत्ताङ् होःप्‍लो, लत्‍थिक्‍काङ् होःप्‍लो॥

11 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खासिङ् के़निःप्‍पा

नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़गोःप्‍पा हाःत्ताङ् होःप्‍लो॥

12 के़रे़क्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़ले़रु मे़देःसुआङ्

थेनाधेबा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽरो॥

नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा हाःत्ताङ् होःप्‍लो, लत्‍थिक्‍काङ् होःप्‍लो॥”*

13 “खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍सुत्‍लाःङ्‌ग

हङ्‌बे़त् के़बप्‍पा इप्‍पुङ्‌ङोलाम् के़लःम्‍बा नाम्‍गे़सुबा कुनाम् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥

खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌ले़क्‍लक् मे़बाःत्‍लो॥”* “खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा काक् पाःन्‍निङ्‌ग असेःक्‍पाल्‍ले़ कुनिङ्‌ङिन् हे़क्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो॥”*

14 “खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मुराओलाम् साङ्‌ग्रा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍लक् लःन्‍लो॥”*

15 “खे़ङ्‌हाॽग मना से़प्‍मा याःम्‍बक्‍को हारा यारिप् मे़बोःङ्‌लो,

16 खे़ङ्‌हाॽ आत्ति मे़बेःक्‍साङ् मे़म्‍भै नु तुक्‍खे लाक्‍खे मे़दारुॽ,

17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सनारुङ्‌ङो आक्‍खेलॽरिक् वाॽमा पोःङ् के़लॽबान्‌मे़न्‍निःसुन्‍लो॥”*

18 “हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़ङ्‌गिःरुन्‍लो॥”*

19 आल्‍ल साम्‌योथिम्‍मिङ्‌ग साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को के़वाॽबाहाॽए पिरुसिबान् आनिॽ आनिःसुम्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽ लायो मे़न्‍जोःक्‍मनाबा ले़ङ्‌सिङ्‌मा मे़ङ्‌घोःने़न्‍नाङ् काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि खासे़न्‍नो ये़प्‍मा पोःङ्‌लो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मो के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍माल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आत्तिन्‍नाङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आम्‍बोःङ्‌ने़न्‍लो॥ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ग आनिॽ लायो आजोगुम्‍माङ् आवाॽ के़लॽबान् ओसेःन् आधाक्‍लो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ साम्‌योनिबा चोगुसिॽ

21 कर आल्‍ल साम्‌योथिम् मे़ःन्‍नेसाङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिआङ् वाॽ के़लॽबा लाम्‍मिन् खोदे़त्ते़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ साम्‌योथिम् नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुआङ् वाॽरो॥ 22 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिबा कन् लाम्‍मिङ्‌ग ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ नसाःन्‍लाम्‍मे खोःदे़त्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यहुदि नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् लॽरिक् मे़से़न्‍दुन्‍छिन्‍लो, 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽरे़ लायो मे़जोगुआङ् मे़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌गे़न् कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़त्‍ने़न्‍लो॥ 24 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् आनिॽ लायोओनु आधे़ॽरे़आङ् आम्‍भा आनिॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आजोगे़आङ् वाॽरो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ खोःमा के़बोःङ्‌बा खुम्‍दिङ्‌लाम् ताङ्‌गे़से़ःप्‍पा सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ ख्रिस्‍ते़न्‌पाङ्‌घुयुःसु॥ खुने़ॽ कुमाक्‍खिॽइन् आनिॽ लागि वादेःन्‍दुबा फाॽआङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ लायोलाम् ले़प्‍मि मे़घोःसुॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् याःम्‍बक्‍किन् चोगुआङ् आबाङे खुने़ॽ कुदोःप्‍मा खासे़न् के़जोःक्‍पा चोःक् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌युःमानुःल्‍ले़ तगि खुने़ॽ कुसिक्‍किन् थरुआङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा लायोःल्‍ले़न् खुम्‍दिङ् मे़बिरुन्‍छिन्‍लो॥ 26 हे़क्‍के चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आबाङे साम्‌योनिबा नु कुदोःप्‍मा खासे़न् के़जोःक्‍पा चोःक् के़लॽबा कन् ये़म्‍मो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिॽ के़लॽबान् ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽ॥

27 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ थे़माओ आङ्‌दिङ् लॽमनाबाबे? थे़मा पाःन्‍नोआङ् मे़ःन्‍लो! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ साम्‌योथिम् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍माङ् मे़ःन्, कर ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् आजोगुम्‍माङ्‌लक् आनिॽ साम्‌योनिबा आबोःङ्॥ 28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍माङ्‌ग मे़ःन्, कर नसाःन्‍लाम्‍मे आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःङ्‌लो॥ 29 से़क्‍खाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् यहुदिहाॽरे़न्‍लक् खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌बि? थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् मे़ःम्‍बि? से़क्‍खासाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नाङ्‌लो, 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग लत्‍छारक् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ यहुदि नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् ने़प्‍माङ् खुनिॽ नसाःन्‍लाम्‍मे आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिॽरो॥ 31 आनिॽ नसाःन्‍लाम् साम्‌योथिम्‍मिन् खारोःत्ति आजोगुम्‍बि? से़क्‍खासाङ् मे़ःन्‍लो! खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा आनिॽ साम्‌योथिम्‍मो चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा कुजे़क्‍पा पाःन्‍हाॽ आगे़त्तुम्‍लो॥

4

अब्राहामरे़ कुनसाःन्‌

1 हे़क्‍केने़ फाॽग्र आनिॽ यहुदिहाॽरे़ पाधे़बा अब्राहामरे़ निःसु थाःसुबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थे पाःप्‍माबे? 2 से़क्‍खाए अब्राहाम्‍मिङ्‌ग खुने़ॽ चोगुबा नुःबा याःम्‍बक्‍लाम् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगे़आङ् वये़ल्‍ले़ग आङ्‌दिङ् लॽमा सुक्‍तुबामे़न्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओग मे़ःन्‍लो, 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ग अक्‍खेने़ पाःत्तुॽरो, “अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुरो॥”*

4 आल्‍ल याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मनाःल्‍ले़ कुनाम्‌याक्‍किन् लुङ्‌माॽ तुक्‍मालाम् खोःसुबा मे़ःन्, कर खे़ङ्‌ग खुने़ॽ खोःमा के़बोःङ्‌बा कुलक्‍लो॥ 5 आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् आबाङे याःम्‍बक् चोगुबाल्‍ले़ मे़ःन्, कर लायोबा मनाःन् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खे़ल्‍ले़ नसाःन् चोगुबाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुरो॥ 6 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के साम्‌योनिबा लेःत्तुबा मनाःन् आक्‍खे़न् मुॽइसाबाबे फाॽआङ् अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

7 “लायोलाम् ले़प्‍मि के़घोःबाहाॽ,

खुनिॽ लायोःन् ते़प्‍ते़आङ्‌के़वाॽबाहाॽग,

मुॽइसाबासिरो॥

8 आत्तिल्‍ले़ कुलायोःन् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुघारोःत्तोलाम् तुगुदेःसुआङ् वाॽ,

खे़न् मनाःन् मुॽइसाबारो॥”*

9 कन् मुॽइसाम्‍मिङ्‌ग हर्दो के़हे़क्‍पा यहुदिहाॽरे़ लागिरक् मे़ःन्, कर हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाहाॽरे़ लागिआङ्‌लो॥ अब्राहामरे़ चोगुबा नसाःन्‍लाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुआङ् वये़ लॽरिक् आनिगे़ग पाःत्तुम्‍बे़र वयिगे़रो॥ 10 कर आप्‍फाल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लॽरिक् लेःत्ते़बे? कन् पाःन्‍निन् खुने़ॽ हर्दो हे़क्‍मानुःल्‍ले़ तगिबि इ याङ्‌सि पोःक्‍खे़बाबि? से़क्‍खाए साम्‌योनिबा लेःत्ते़बाग तगिएरो॥ 11 अब्राहामरे़ खोःसुबा कन् हर्दो हे़क्‍मा थिम्‍मिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुआङ् वये़ल्‍ले़ हर्दो मे़न्‍हे़क्‍केए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़न् मिक्‍सेःन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् अब्राहाम्‍मिन् हर्दो मे़न्‍हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ पाःरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुसिॽरो॥ 12 अब्राहाम्‍मिङ्‌ग हर्दो के़हे़क्‍पाहाॽरे़न्‍नाङ् खुनिॽ पाःरो, कर हर्दो के़हे़क्‍पाआङ् अब्राहामरे़ हर्दो हे़क्‍मानुःल्‍ले़ तगि कत्तुबा कुइसिःक् नसाःन् के़गप्‍पाहाॽरे़न्‍लक् खुनिॽ पाःरो॥

नसाःन्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफु माङ्‌हे़क्‍किन्‌खोःमा

13 अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुआङ्‌ग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुबालाम् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ नु कुमुॽइदाङ्‌साहाॽरे़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् लक् के़घोःसुम् के़लॽबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌अब्राहाम्‍मिन्‍नु चोगुबारो॥ 14 साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा फाॽआङ् साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ लक् मे़घोःसुॽने़ फाॽग्र नसाःन्‍निन् हने़बा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌हे़क्‍किन्‍नाङ् हने़बा पोःङ्‌लो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् के़भेःम्‍बाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिरुसिॽरो, (साम्‌योथिम् होःप्‍पिल्‍ले़रक् लायोःन् होःप्‍लो)॥

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् माङ्‌हे़क्‍किङ्‌ग नसाःन्‍लाम् ताःरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा आम्‍भा आबिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍माङ् मे़ःन्, कर अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ चोगुबा कुइसिःक् नसाःन् आजोगुम्‍ने़ फाॽग्र कन् माङ्‌हे़क्‍किन्‌आघोःसुम् के़लॽबा निःन्‍धो पोःङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिङ्‌ग आनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़न् पाःरो॥ 17 साम्‌योसाप्‍लाओ अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “खे़ने़ॽग यरिक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाः चोःक्‍ने़आङ् वाॽ॥”* अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगुआङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आनिॽ के़रे़क्‍ले़न् पाः पोःक्‍खे़, के़सिःबाहाॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा नु के़होःप्‍पा पाःन्‍हाॽओलाम् चइःत् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अब्राहामरे़ नसाःन् चोगुरो॥

18 निङ्‌साङ् चोःक्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना वये़साङ् अब्राहामरे़ “के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ खेःम्‍सिक्‍पा कुइसिःक् यरिक् मे़बोःङ्‌लो”* लॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़त्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़न् निङ्‌साङ् चोगुआङ् नसाःन् चोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ यरिक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़न् पाः पोःक्‍खे़रो॥ 19 खुने़ॽ तङ्‌बे किप्‍थिक् (१००) यारिक् के़रे़आङ् यःरे़बेआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुमेःत् साराःन्‍नाङ् सामुॽइ खक्‍ते़आङ् चप्‍ते़बेआङ् वये़साङ् खुने़ॽ कुनसाःन्‍निन् अयाक् मे़लॽरे़न्‍नाङ्‌ 20 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खुने़ॽ चप्‍चि मे़जोगुन्, कर नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसुरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़प्‍मा सुक्‍तुॽ के़लॽबा पाःन्‍नो अब्राहाम्‍मिन् निःन्‍धो वये़॥ 22 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए अब्राहामरे़ कुनसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुरो॥”* 23 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तु के़लॽबा पाःन्‍निन् अब्राहामरे़ कुलागिरक् मे़ःन्, 24 कर आनिॽ लागिआङ् साप्‍ते़बारो॥ ये़सु आनिॽ दाङ्‌बान् सिःमे़न्‍लाम्‌कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् आजोगुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽआङ् साम्‌योनिबा आलेःत्‍लो॥ 25 खुने़ॽग आनिॽ लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ से़प्‍मा फाॽआङ् हुक्‍सुप्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोःक्‍से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍मो खुने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् चोगुरो॥

5

नसाःन्‍निल्‍ले़ सःप्‍मान् तारुॽ

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन् आजोगुम्‍बाल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःक्‍खे़आङ् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु आनिॽ नादङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 2 आनिॽ नसाःन् आजोगुम्‍बाल्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कन् लुङ्‌गुम्‍मो आदाःरे़आङ् वाॽ॥ आल्‍लो हाबा खे़न् लुङ्‌गुम्‍मोए आवाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् खोःमा लक् आघोःसुम्‍मेरो फाॽआङ् आसःत्‍लो॥

3 हे़क्‍केरक् मे़ःन्, कर आनिॽ नसाःन् आजोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इनोगे़न् तुक्‍खे लाक्‍खे आदुमुम्‍मिल्‍ले़ए आसःत्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इनोगे़न् तुक्‍खे लाक्‍खे आदुमुम्‍मिल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् नासि थःप्‍मा आसुक्‍तुम् के़लॽबान् आनिःसुम्‍माङ् आवाॽरो, 4 हे़क्‍क्‍याङ् नासि आधःत्तुम्‍मिल्‍ले़ नुःबा ये़प्‍ले़क् आघोःसुम्, हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा ये़प्‍ले़क् आगत्तुम्‍मिल्‍ले़ से़न्‍लप् आघोःसुम्‍मे फाॽआङ् आल्‍लसाङ् यरिक् निङ्‌साङ् आजोगुम्‍लो॥ 5 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌साङ् आजोगुम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ निङ्‌साङ् मे़बुक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽ के़लॽबान् खुने़ॽ आबिरे़बा सेसेमाङ्‌लाम् आनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो निङ्‌वाॽ आघोःसुम्‍लो॥

6 आनिॽ लायोलाम् आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍मनाबा आबोःक्‍खे़आङ् आवये़ल्‍ले़ सुये़म्‍मो लायोबाहाॽरे़ लागि ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़रो॥ 7 आल्‍ल साम्‌योनिबा मनाःल्‍ले़ कुलागि सिःमा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पा मनाग खोःमा साक्‍पिला, हे़क्‍केसाङ् से़क्‍खाए नुःबा मनाःल्‍ले़ कुलागिग कुभा सिःमारे़ लागि आःन्‍छिङ्‌मा मे़सुक्‍लो॥ 8 कर आनिॽ लायोओ आवये़ल्‍ले़सा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌आनिॽ लागि सिःमा पाङ्‌घुआङ् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बा पाःन्‍निन् खुने़ॽ ओसेःन्‍आधाक्‍ते़रो॥

9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽग ख्रिस्‍तरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् से़क्‍खाए ताङ्‌आसे़ःप्‍लो॥ 10 खे़न् फाॽइङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मि आवये़ल्‍ले़सा आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ कुसिःमे़न्‍लाम्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु नादङ् आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुहिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् से़क्‍खाए ताङ्‌आसे़ःप्‍लो॥ 11 खे़न् पाःन्‍नोरक् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङोआङ् आसःत्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु आनिॽ नादङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

आदम नु ख्रिस्‍त

12 काक्‍नुःल्‍ले़ तगिबा मे़न्‍छाम् याप्‍मि आदमलाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोःन् पोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिःमे़न् पोगे़रो॥ अक्‍खेलॽरिक् काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽओ सिःमे़न् त्‍ये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ लायो मे़जोगुरो॥ 13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योथिम् मे़म्‍बिए तगिसा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोःन् वये़रो, कर साम्‌योथिम् होःप्‍ते़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायोहाॽरे़न् खाराःत् मे़युक्‍खुन्‍लो॥ 14 आदम्‍मिल्‍ले़ कुये़म्‍माङ्धो साम्‌योथिम् के़साप्‍पा मोसाःल्‍ले़ कुये़म् थारिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ आदम्‍मिन् हे़क्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् मे़म्‍भेःन्‍ने मे़वये़साङ् मे़स्‍ये़रो॥

आल्‍ल कुभा पाःन्‍नो आदमे़ङ्‌ग ताःन्‍दि के़दाःबा ख्रिस्‍ते़न्‌हे़क्‍तङ्‌बा वये़रो॥

15 कर लायो नु पर्धाःम्‍मिङ्‌ग लत्‍थिक्‌मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लत्‍छा मना आदम्‍मिल्‍ले़ चोगुबा लायोःल्‍ले़ यरिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़स्‍ये़, कर लत्‍छा मना ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिआङ् आम्‍भा आत्तात्तान्‍ने से़न्‍लप् पिरुसिरो॥

16 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा के़दाःबा पर्धाःम्‍मिङ्‌ग आदमरे़ कुलायोःन्‍नु मे़दङ्‌ने़न्‍लो॥ लत्‍छा लायोधिक्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽ आप्‍तिक्‍को मे़ध्‍ये़रो, कर यरिक् लायो आजोगुम्‍साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आम्‍भा आबिबा पर्धाःम्‍मिल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आजोःक्‍लो॥ 17 थिक् मना आदम्‍मिल्‍ले़ चोगुबा लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् मनाहाॽओ सिःमे़ल्‍ले़ हाङ् चोगुने़ फाॽग्र आल्‍लसाङ् यरिक् लुङ्‌गुम् नु साम्‌योनिमारे़न्‌पर्धाःम्‍मिन् आम्‍भाए के़घोःबाहाॽरे़ थिक् मना ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा के़दाःबा हिङ्‌मन्‍नो हाङ् मे़जोगुॽरो॥ 18 हे़क्‍केलॽरिक् लत्‍थिक्‌मनाःल्‍ले़ चोगुबा लायोःल्‍ले़ काक् मनाहाॽ आप्‍तिक्‍को मे़ध्‍ये़बा हे़क्‍केए लत्‍छा मनाःल्‍ले़ चोगुबा थिक् साम्‌योनिबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मे़बोःङ्‌ङाङ् कुसङ् हिङ्‌मन् मे़घोःसुॽरो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थिक् मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु इङ्‌जाःङ् फे़ःन्‍दुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ लायोबा मे़बोःक्‍खे़बा हे़क्‍केए लत्‍छा मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु इङ्‌जाःङ्‌ङिन् ते़न्‍दिङ् चोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा मे़बोःङ्‌लो॥ 20 के़रे़क् मनाहाॽ आक्‍खे़न् लायोबा मे़जोगे़ के़लॽबा पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् त्‍ये़रो, कर लायोःन् पोःरे़ल्‍ले़ लुङ्‌गुम्‍मिन् खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् पोःरे़रो॥ 21 हे़क्‍केलॽरिक् लायोःल्‍ले़ के़रे़क् मनाहाॽओ हाङ् चोगुआङ् सिःमे़न् तारुबा कुइसिःक् आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ हाङ् चोगुॽआङ्‌खे़ल्‍ले़ आनिॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आजोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् आघोःसुम्‍लो॥

6

लायोःल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् मे़गे़

1 आल्‍ल आनिॽ थे पाःप्‍माबे? लुङ्‌गुम्‍मिन् आत्तात्तान्‍ने आघोःसुम्‍ल फाॽआङ् लायो चोःक्‍मार वाॽमाबि? 2 मे़ःन्‍लो! हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो! आनिॽग कुसिवे़त् मना हे़क्‍तङ्‌बा आजोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल लायोःल्‍ले़ कुयुक्‍को आन्‌वाॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍लआङ्‌धो लायो चोःक्‍मार वाॽमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 3 आनिॽ ख्रिस्‍त ये़सुओ बप्‍तिस्‍मा आबोःक्‍खे़ल्‍ले़ खुने़ॽनुए आस्‍ये़ के़लॽबान् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? 4 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽग बप्‍तिस्‍मालाम् सिःमे़न्‍नो खुने़ॽनु आहुम्‍सिङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिमिदिङ्‌गे़न् कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम्‍बा कुहिङ्‌वे़त् चोगुबा कुइसिःक् आनिॽआङ् कुसङ् हिङ्‌मन्‍नो आहिङ्‌लो॥

5 आनिॽ कुसिःमे़न्‍नो खुने़ॽनु थिक्‍हुप् आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बा हे़क्‍के आनिॽआङ् खुने़ॽनुए सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो आहिङ्‌लो॥ 6 लायोःल्‍ले़ कुयुक्‍किन् आनिॽ हिङ्‌मन्‍नोलाम् मे़क्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लआङ्‌धो लायोरे़ कुयोःक्‍पा आम्‍बोःङ्‌ङिन्‍ल फाॽआङ् आनिॽ तगिस्‍मा हिङ्‌मन्‍निन् ख्रिस्‍ते़न्‍नु सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो फोःन्‍दे़आङ् वाॽ के़लॽबान् कुसिङ् आनिःत्तुम्, 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन् स्‍ये़आङ् वाॽ खे़न् लायोःल्‍ले़ कुयुक्‍कोनु चोःक्‌युम्‍भोबा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 8 आल्‍ल आनिॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् आस्‍ये़आङ् आवाॽने़ फाॽग्र खुने़ॽनुए आनिॽआङ् याम्‍मो आहिङ्‌लो फाॽआङ् नसाःन् आजोगुम्‍लो॥ 9 ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग स्‍ये़आङ् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ आल्‍ल याम्‍मो मे़सिःने़न्‍लो के़लॽबान् आनिॽ आनिःसुम्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍लआङ्धो खुने़ॽ सम्‍दाङ् सिःमे़ल्‍ले़ युक् मे़गत्तुन्‍लो॥ 10 ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़ल्‍ले़ लायोःल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् नाःम्‍मा फाॽआङ् सदादिङ्‌रे़ लागि खुने़ॽ थिक्‍ले़ङ्‌ङो स्‍ये़, कर आल्‍ल खुने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् कुहिङ्‌मन्‍निन् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा फाॽआङ् हिङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुसिवे़त् मनाःल्‍ले़ लायो मे़जोगुम्‍बा कुइसिःक् खिनिॽ लायो चोःक्‍माओ के़स्‍ये़ॽइ कर ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नु थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमारे़ लागि के़हिङिबा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लायोःल्‍ले़ खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् युक्‍मा मे़बाङ्‌घे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् ते़न्‍दिङ् के़जोगुम्‍लो॥ 13 खिनिॽ थक्‍कोबा याम्‍लक्‍हाॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् चोःक्‍मारे़ लागि लायोःन् मे़दोःन्‍दे़म् मे़बिरे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन्‍नो के़दाःबा मनाहाॽ कुइसिःक् खिनिॽ आबाङे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःन्‍नाॽसिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याम्‍लक्‍हाॽ साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍मारे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥ 14 खिनिॽ सम्‍दाङ् लायोःन् युक् चोःक् मे़बाङ्‌घे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को के़होःप्‍तिॽ, कर निङ्‌वाॽफु लुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को के़वयिॽरो॥

साम्‌योनिमाल्‍ले़ कुयोःक्‍पा

15 कन् काक् फाॽइङ्‌ग थे़माबे? आनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को आहोःप् कर निङ्‌वाॽफु लुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को आवाॽबाल्‍ले़ लायो चोगुम्‍बि? आप्‍फाल्‍ले़आङ् चोगुम् मे़ःन्! 16 आत्तिन्‍हाॽ इङ्‌जाःङ्‌खे़म्‍मा के़दे़न्‍दिॽ, बा खे़ल्‍ले़ कुयोःक्‍पा के़बोःक्‍खिॽ के़लॽबान् के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍बि? लायोःल्‍ले़ कुयोःक्‍पा के़बोःक्‍खिॽने़ फाॽग्र खिनिॽ के़स्‍ये़ॽइ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़घे़प्‍सुम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ साम्‌योनिबा के़बोःक्‍खिॽरो॥ 17 कर खिनिॽ लायोःल्‍ले़ कुयोःक्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिसाङ्, आल्‍ल खिनिॽ के़हुॽआसिबा निसाम्‍मिन् सिक्‍लुङ्‌मोनुए के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिबाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न्‍लो॥ 18 खिनिॽग लायोलाम् चोःक्‌युम्‍भो के़घोःसुम्‍माङ् साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा फाॽआङ् कुयोःक्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥

19 खिनिॽ कुसिङ् निःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् हिम्‍दाङ्‌बान् नु योःक्‍किल्‍ले़ कुबिःन् ओगप् चोगुङ्‌ल पत्तारो॥ खिनिॽ आबाङे याम्‍लक्‍किन् तगि याप्‍मि के़जिःम्‍बा नु फे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयोःक्‍पा पोःङ्‌से़ के़दोःन्‍दुम्‍माङ् के़वयिबा कुइसिःक्, आल्‍ल सेसेगे़न् सुत्‍थो पोःङ्‌मारे़ लागि साम्‌योनिबाल्‍ले़ कुयोःक्‍पा पोःङ्‌से़ खिनिॽ याम्‍लक्‍किन् तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥ 20 खिनिॽ लायोःल्‍ले़ कुयोःक्‍पा के़वयिल्‍ले़ साम्‌योनिबाल्‍ले़ कुयुक्‍को के़होःप्‍तिरो॥ 21 खे़न् ये़म्‍मो के़जोगुम्‍बा पाःन्‍हाॽलाम् आल्‍लो सिरिङ् के़मयिल्‍ले़ थे इन्‍धाःक् के़घोःसुम्‍बे? कुनुप्‍मोग खे़न् पाःन्‍हाॽरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा सिःमे़न्‍नो के़गे़त्तिॽरो॥ 22 कर आल्‍लोग खिनिॽ लायोलाम् चोःक्‌युम्‍भो के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयोःक्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ग सेसेगे़न् सुत्‍थो के़जोगिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो खे़ल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो के़गे़त्तिॽरो॥ 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लायोरे़ आबिबा नाम्‌याक्‍किङ्‌ग सिःमे़न्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आम्‍भा आबिबा पर्धाःम्‍मिङ्‌ग आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुओलाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍लो॥

7

साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मेःक्‍खिम्‍लाम् कुबि

1 आल्‍ल साम्‌योथिम् के़ले़बा के़निःबा आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ग मनाःन् कुहिङ्‌वे़त् वाॽर थारिक्‍लक् युक्‍तुॽ॥ 2 मेःक्‍खिम्‍मिल्‍ले़ कुबिधिक् पिनिङ्‌लो, मेःक्‍खिम् के़बोःङ्‌मा मे़न्‍छुमाॽइन् इत्‍थुङ्‌गे़न् कुये़म्‍बाॽइन् हिङ्‌ङाङ् वाॽर थारिक् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ खे़न् कुये़म्‍बाॽइन्‍नु इघेःक्‍खुआङ् वाॽ॥ कर कुये़म्‍बाॽइन् सिःने़ फाॽग्र खे़न् मेःक्‍खिम्‍थिम्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भोमा पोःङ्‌लो॥ 3 हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुये़म्‍बाॽइन् कुहिङ्‌वे़त् वाॽरए खे़ल्‍ले़ वेॽ मनाःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा मे़त्तुॽरो॥ कर कुये़म्‍बाॽइन् सिःआङ्‌ग खुने़ॽ मेःक्‍खिम्‍थिम्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भोमा पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ वेॽ मनाःन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुल्‍ले़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुबा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़ःल्‍ले़ खिनिॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍किल्‍ले़ इगे़भुत्तिआङ् के़वयिबाओलाम् के़बाःक्‍खिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि आनिॽ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् आनिॽग सिःमे़न्‍लाम्‍बा कुहिङ्‌वे़त् के़बोःङ्‌बान्‍नु थिक्‍हुप् आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽरो॥ 5 आनिॽग लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ आयुक्‍ते़आङ् आवये़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को लायोबा निङ्‌वाॽइन्‌फोःक्‍खुआङ् आनिॽ आजोगुम्‍बा फे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ सिःमे़न् तारुॽरो॥ 6 कर आल्‍लोग, तगि आनिॽ सम्‍दाङ् युक् के़जोःक्‍पा साम्‌योथिम्‍लाम्‍बा चोःक्‌युम्‍भो आघोःसुम्‍माङ् आवाॽ॥ आल्‍ल आनिॽग साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को आवये़ल्‍ले़ सेवा आजोगुम्‍बा हे़क्‍के मे़ःन्, कर सेसेमाङ्‌लाम्‍बा कुसङ् हिङ्‌मन्‍नो सेवा आजोगुम्‍लो॥

साम्‌योथिम् नु लायो

7 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ थे पाःप्‍माबे? साम्‌योथिम्‍मिन् लायोबि? से़क्‍खासाङ् मे़ःन्‍लो! कर साम्‌योथिम्‍मिन् होःप्‍ते़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍नोबा लायोहाॽ मे़न्‍निःबान्‍मे़न्॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़, “खे़ने़ॽ मे़घिःप्‍से़न्‍ने़ॽ” फाॽआङ् मे़बाःत्तुन्‍निल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ खिःम्‍मान् ताप्‍फे़ःम्‍बारो के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍बारो॥ 8 कर कन् लायोःल्‍ले़ साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌लाम् सुये़म्‌खोःसुआङ् इङ्‌गाॽ आसिगाङ् काक् परिक्‍ले़न् खिःम्‍मा निङ्‌वाॽइन्‌फोःक्‍खु॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् होःप्‍ते़ल्‍ले़ग लायोःल्‍ले़ कुमुक्‍साम् होःप्‍ते़बारो॥ 9 तगि इङ्‌गाॽ साम्‌योथिम्‍मिन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते वयाङ्‌ङिल्‍ले़ नुःबा वये़, कर साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍नो लायोःन् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़आङ् इङ्‌गाॽ स्‍याङ्‌लो॥ 10 कन् साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ए मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् ताःप्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़ कर खे़ल्‍ले़ग सिःमानि तारु के़लॽबान् निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लायोःल्‍ले़ साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌लाम् सुये़म्‌खोःसुआङ् इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍ताङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् बा कन् साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌लाम् इङ्‌गाॽ से़राङ्‌लो॥ 12 हे़क्‍केसाङ् साम्‌योथिम्‍मिन् सेसेबा चोःक्‍पाल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ सेसेबा, साम्‌योनिबा नु नुःबा चोःक्‍लो॥

13 हे़क्‍केःल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍निल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आलागि सिःमे़न् तारुबि? मे़दारुन्‍लो, कर लायोःन् लायोएरो लॽरिक् कुसिङ्‌निःप्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् लायोःल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍लाम् इङ्‌गाॽओ याम्‍साम्‍गे़न् सिःमे़न् तारु, हे़क्‍केःल्‍ले़ साम्‌योइङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लायोःन् आल्‍लसाङ् साॽरिक् लायोबा चोःक् फाॽआङ् निःसुङ्‌लो॥

ने़त्‍छि परिक्‍पा मे़न्‍छाम् सुत्‍ना

14 साम्‌योथिम्‍मिन् याम्‍साम्‍बा चोःक् लॽरिक् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍माङ् वाॽ, कर इङ्‌गाॽ याम्‍साम्‍बा मे़जोःक्‍कान् हे़क्‍क्‍याङ् योःक्‍पाहाॽ मे़दोःक्‍पा कुइसिःक् इङ्‌गाॽआङ् लायोओए तोःक्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 15 इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तान्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चोगुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बान् मे़जोःक्‍कान्, कर इङ्‌गाॽ चिःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन्‍ने चोगुङ्‌लो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा पाःन्‍निन् ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक् फाॽआङ् निःसुङ्‌ने़ फाॽग्र साम्‌योथिम्‍मिन् नुःबा चोःक् लॽरिक् ते़न्‍दिङ् चोगुङ्‌बा पोःङ्‌लो॥ 17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, आल्‍ल हे़क्‍के के़जोःक्‍पे़न्‌इङ्‌गाॽ मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽओ के़वाॽबा लायोःल्‍ले़ चोगुबारो॥ 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लायोःल्‍ले़ कुधिम् वाॽआबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसुत्‍नाओ थेआङ् नुःबा पाःन् होःप् फाॽआङ् कुसिङ्‌निःत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ नुःबा पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌साङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍कान्‍लो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्, खे़न् मे़जोःक्‍कान्, कर ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ मे़न्‍जोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्बान्‍ने़ चोगुङ्‌ल वाॽआरो॥ 20 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ मे़न्‍जोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ चोगुङ्‌ने़ फाॽग्र कन् के़जोःक्‍पाङ्‌ग इङ्‌गाॽ मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽओ के़वाॽबा लायोःल्‍ले़ हे़क्‍के चोगुबारो॥

21 अक्‍खेलॽरिक् कन् थिम्‍मिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुबा इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ खोःसुङ्–इङ्‌गाॽ नुःबा पाःन् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बान् इङ्‌गाॽनुए वाॽरो॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसिक्‍लुङ्‌मोनुए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मो सःत्तारो॥ 23 कर इङ्‌गाॽओग वेॽस्‍मा मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुबा निःसुङ्॥ खे़न् मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ आबाङे आनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ इःप्‍मा नाःप्‍मा कोःत्तुबा थिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थङ् चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् लायोओ पुङ्‌लाधाबा चोःक्‍काआङ् लायोःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ युक्‍कारो॥ 24 ए, इङ्‌गाॽग आक्‍खे़न् साॽरिक् पप्‍प्रामा मनाआबे? कन् लायो नु सिःमे़ल्‍ले़ युक्‍तुबा हिङ्‌मन्‍लाम् हाःत्‍ले़ से़ःप्‍मा सुक्‍काबे? 25 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न्‍लो! आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आसे़ःप्‍लो! खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिङ्‌वाॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुसेवा चोगुङ्, कर लायोबा थिम्‍मिल्‍ले़ थिम्‍सुबा सुत्‍नाओग लायोःल्‍ले़ कुसेवा चोगुङ्‌लो॥

8

सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् हिङ्‌मा

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नु थिक्‍हुप् के़वाॽबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़गुःत्तुन्‍छिन्, 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ लायो नु सिःमे़ल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भो पिराङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 3 लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुरो॥ खुने़ॽ आबुगे़न् कुस्‍साःन् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा लायोःल्‍ले़ लागि सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ लायोबा मना कुइसिःक्‍पा नासिङ्‌गे़न् थक्‍को पाङ्‌घु युःसुआङ् नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किल्‍ले़ आनिॽ लायोःन् मे़क्‍खुरो॥ 4 अक्‍खेलॽरिक् लायोबा सुत्‍ना कुइसिःक् मे़ःन्, कर सेसेमाङ् कुइसिःक् आहिङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ नाःक्‍तुबा साम्‌योनिबा पाःन्‍हाॽ काक् आनिॽ चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽ हे़क्‍के चोगुबारो॥

5 लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुबा कुइसिःक् के़हिङ्‌बाहाॽरे़ग खे़न् सुत्‍नाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमाओए निङ्‌वाॽ मे़बिरुॽ, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् के़हिङ्‌बाहाॽरे़ग सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमाओए निङ्‌वाॽ मे़बिरुॽरो॥ 6 आनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ युक्‍मा आबाङ्‌घुम्‍मिल्‍ले़ग आसिःरो, कर आनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌सेसेमाङ्‌ङिन्‌युक्‍मा आबाङ्‌घुम्‍ने़ फाॽग्र मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् नु सनारुङ् आघोःसुम्‍लो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लायोबा सुत्‍नाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् मे़इःत्तुन् मे़नाःत्तुन् हे़क्‍क्‍याङ् इःप्‍मा नाःप्‍माआङ् मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 8 लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ युक्‍तुसिबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

9 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ से़क्‍खाए वाॽने़ फाॽग्र खिनिॽग लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ कुमना मे़ःन्‍निङ्, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनानिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाःन्‍नु ख्रिस्‍तरे़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् होःप्‌खे़न् ख्रिस्‍तरे़ कुमना मे़ःन्‍लो॥ 10 कर ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ वाॽने़ फाॽग्र खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिःसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मिन् हिङ्‌लो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ वाॽने़ फाॽग्र बा खे़न् खिनिॽओ के़वाॽबा सेसेमाङ्‌लाम् ख्रिस्‍त ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ खिनिॽआङ् कुहिङ्‌वे़त् के़जोगिॽरो॥

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे आनिॽ मे़न्‍जोःक्‍के मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा पाःन्‍हाॽ वाॽ, कर लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुबा हे़क्‍केए चोःक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 13 खिनिॽ लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुबा कुइसिःक् के़वयिॽने़ फाॽग्र खिनिॽ के़स्‍ये़ॽइरो, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् लायोबा याःम्‍बक्‍हाॽ के़ले़रुम्‍ने़ फाॽग्र के़हिङिॽरो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुसिबाहाॽए निङ्‌वाॽफुसाःसिरो॥

15 खिनिॽ के़घोःसुम्‍बा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु के़गिबा योःक् के़न्‍जोगिन्, कर खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़सिःङ्‌साः के़जोगिआङ् वाॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् “पानुदिङ्‌आम्‍बौ” मे़प्‍मा आसुक्‍तुम्‍लो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् आनिॽ याम्‍साम्‍मिन्‍नु तङ्‌ङाङ् “खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःनिङ्‌लो” फाॽआङ् आमे़त्‍लो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साः आबोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलक् के़घोःबासिरो॥ से़क्‍खाए खुने़ॽनु सोरिक् इङ्‌धाःङ् आघोःसुम्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽनु सोरिक् इनोगे़न् तुक्‍खेआङ् आजाने़ फाॽग्र आनिॽग ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् लक् के़घोःबासिआङ्‌लो॥

के़दाःबा मिमिदिङ्

18 खुने़ॽ याङ्‌सि आबिबा मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु तङ्‌माल्‍ले़ग कन् ये़म्‍मो आनिॽ आदुमुम्‍बा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् थेआङ् मे़ःन्‍लो फाॽआङ् इःत्तुङ्‌लो॥ 19 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा कुस्‍साःहाॽ ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌मा ये़म्‍मिन् नावागे़न् चइःत्तिल्‍ले़ साॽरिक् निङ्‌वाॽ इगेःक्‍काङ् हाङ्‌घुर वाॽरो॥ 20-21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा नावागे़न् चइःत्तिन् फे़त्‍लारे़, हे़क्‍केग आबाङेग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् हे़क्‍के पोःक्‍खे़बारो॥ कर नावागे़न् चइःत्तिल्‍ले़ किःमा पेःक्‍मालाम्‍बा ताङ्‌से़ःप्‍पाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽरे़ खुनिॽ मिमिदिङ्‌गे़न् चोःक्‌युम्‍भोःन् मे़घोःसुर के़लॽबान् साॽरिक् निङ्‌साङ् चोगुर वाॽ॥ 22 कन् के़रे़क् नावागे़न् चइःत्तिन् सावाःम्‍मा तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छिमाॽइन् कुइसिःक् आल्‍ल थारिक्‌याःप्‍पा नु तुक्‍खे चाःबान् आनिॽ आनिःसुम्‍लो॥

23 नावागे़न् चइःत्तिल्‍लक् मे़ःन्, कर काक्‍नु तगिबा लक् कुइसिःक् सेसेमाङ्‌ङिन् के़घोःबा आनिॽआङ् आयाःत्‍ल आवाॽरो॥ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुस्‍साः आजोःक्‍काङ् आनिॽ आबाङे नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़ लायो नु तुक्‍खेलाम् चोःक्‌युम्‍भो खोःसुर फाॽआङ् आयाःत्‍ल आहाङ्‌घुम्‍ल आवाॽरो॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ से़न्‍लप् आघोःसुम्‍माङ्‌धोए कन् से़क्‍खाबा निङ्‌साङ्‌ङिन् आगत्तुम्‍माङ् वाॽ॥ निःमनाबा पाःन्‍निन् निङ्‌साङ् आन्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ आल्‍ल तगिसा कत्तुबा पाःन्‍निन् हाःत्‍ले़ निङ्‌साङ् चोगुॽबे? 25 कर आनिॽ आल्‍ल थारिक् मे़ङ्‌घोए आवाॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌साङ् आजोगुम्‍मिल्‍ले़ खे़न् खोःमा फाॽआङ् नासि आधःत्तुम्‍माङ् आहाङ्‌घुम्‍लो॥

26 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् आनिॽ के़साक्‍पाओ आधाआङ् आवाॽइल्‍ले़ कुभाॽ आबिॽरो॥ खे़न् ये़म्‍मो आक्‍खेलॽरिक् तुवा चोःक्‍मा आनिॽ आल्‍ले़स्‍सुम्‍मिन्, कर आनिॽ पाःप्‍माए सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा पाःन्‍सुत्‍लाहाॽरे़न् आनिॽ याःप्‍मान्‍नु सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ ले़क्‌वा पेलिगे़न् तुवा चोगुॽरो॥ 27 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ सिक्‍लुङ्‌माओबा पाःन् के़निःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌निःसुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् नसानिबाहाॽरे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु पेलिगे़न् तुवा चोगुॽरो॥

निङ्‌वाॽफु मिःम्‍जिलाम्‍बा थेःल्‍ले़आङ् से़म्‍मा आन्‍छुक्‍ने़न्

28 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पा, कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् उःत्तुसिबाहाॽरे़ लागि, खुने़ॽ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ नुःबाए पोःङ्‌ल चोगुॽ के़लॽबान्‍नाङ्‌आनिॽ कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 29 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ उन्‍छेःन्‍छा कुसिङ्‌निःत्तुसिआङ् आबुगे़न् कुस्‍साःन् कुइसिःक्‍के पोःङ्‌से़ सेगुसिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के यरिक् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽओ खुने़ॽ तुम्‍बा पोःक्‍खे़रो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽ तगिसा सेगुसि, खे़ङ्‌हाॽग उःत्तुसिआङ्‌लो॥ आत्तिन्‍हाॽ उःत्तुसिॽ, खे़ङ्‌हाॽग आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबाआङ्‌चोगुसिॽरो॥ आत्तिन्‍हाॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिॽ, खे़ङ्‌हाॽग कुमिमिदिङ्‌ङिन्‍नाङ् पिरुसिॽरो॥

31 हे़क्‍केने़ फाॽग्र आनिॽ थे आबाःत्तुम्‍बाबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽ ले़प्‍माङ् वाॽने़ फाॽग्र आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ हाःत्ताङ् पोःक्‍मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ 32 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे आबुगे़न् कुस्‍साःन्‍ने मे़दाङ्‌घुन्, कर आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लागि खुने़ॽ सिःमा पाङ्‌घु॥ खुने़ॽ ख्रिस्‍ते़न्‍ने आबिरे़ल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽआङ् आक्‍खेलॽरिक् आनिॽ पिमा आन्‍छुक्‍ने़न्‍बे? 33 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबाहाॽ हाःत्‍ले़ आप्‍तिक् कुःप्‍मा सुक्‍तुसिॽबे? हाःत्‍ले़आङ् मे़सुक्‍तुन्‍छिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा के़जोःक्‍पाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नेरो॥ 34 आनिॽ हाःत्‍ले़ पाःन् थिक्‍मा आसुक्‍पे? हाःत्‍ले़आङ् आन्‍छुक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुःन् स्‍ये़आङ् आल्‍ल खुने़ॽग सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ्‌ले़प्‍माङ् युङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लागि पेलिगे़न् तुवाआङ् चोगुर युङ्‌लो॥ 35 हाःत्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुमिःम्‍जिलाम् से़म्‍मा आसुक्‍पे? ये़त्तुक्‍खे, इनोगे़न् तुक्‍खे, निङ्‌घुम्, साक्, चाङ्‌मा वाःप्‍मा होःप्‍मा, किप्‍मा के़घुःबा ये़म् इग्र सिःमे़ल्‍ले़ से़म्‍मा आसुक्‍पि? 36 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“खे़ने़ॽ नसाःन् चोःक्‍कासिगे़बाल्‍ले़ थिक्‌याःन्‍धक् मे़से़रिगे़ॽरो॥

से़प्‍मा के़बोःङ्‌बा मे़ल्‍लुक् कुइसिःक् मनाहाॽरे़ मे़मे़त्तिगे़रो॥”*

37 कन् काक् पाःन्‍हाॽओ आनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा ख्रिस्‍तलाम्‍बा आनिॽ थङ् के़नाःम्‍बान्‍नुःल्‍ले़आङ्‌यम्‍बा आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽरो॥

38 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जिलाम् आनिॽ थेःल्‍ले़आङ् से़म्‍मा आन्‍छुक्‍ने़न्‍लो के़लॽबान् निःसुङ्‌सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ सिःमे़न् नु हिङ्‌मे़ल्‍ले़, माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ नु फे़न्‍साम्‍हाॽरे़, कन् ये़म् नु ताये़म्‍बा पाःन्‍हाॽरे़, इग्र आत्तिन् मुक्‍साम्‍हाॽरे़आङ् से़म्‍मा आन्‍छुक्‍ने़न्‌, 39 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍किल्‍ले़ कुजङ्‌धाङ्‌बा नु कुसिगाङ्‌बा, इग्र काक् नावागे़न् चइःत्तोबा मुक्‍साम् थेःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जिलाम् से़म्‍मा आन्‍छुक्‍ने़न्‌, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुलाम् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽरो॥

9

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा सुवाङ्‌

1 इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् से़क्‍खाएरो॥ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुमनाआ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क् मे़बाःत्तान्‍लो॥ आघासिङ्‌ङिन्‌नु सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् से़क्‍खाए चोःक्‍लो फाॽआङ् निःन्‍धो चोःक्‍सुॽरो॥ 2-3 आमिःम् इस्राइलि फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ लागि इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽओ तुक्‍खेःल्‍ले़ साॽरिक् याःन्‍दाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ आबाङे आसुवाङ् इस्राइलिहाॽरे़ से़न्‍लप् खोःमा मे़सुक्‍तुल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ खुम्‍दिङ्‌ङो थाःमा नु ख्रिस्‍तलाम् लाःत्‍लाःत् पोःङ्‌मा सुक्‍ताङ्‌बामे़न्॥ 4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इस्राइलिहाॽ आबाङे कुस्‍साः पोःङ्‌से़ सेगुसिआङ् कुमिमिदिङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु माङ्‌हुप्‍हाॽ चोगुआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् पिरुसि॥ खे़ङ्‌हाॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मोबा सेवा चोःक्‍मान् नु यरिक् माङ्‌हे़क्‍हाॽ पिरुसिरो॥ 5 कुमिङ् के़से़बा अब्राहाम, इसहाक नु याकुबे़न्* खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे खुनिॽ ताक्‍थे़बासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़न्‍छाम्‍गे़न् थक्‍को खुनिॽ सुवाङ्‌ङोए सावाःन्‍छिङ्‌लो॥ खुने़ॽए के़रे़क् सम्‍दाङ् हाङ् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो॥ सदादिङ् कुनारा मे़भोःसुररो! आमे़न्॥

6 कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनु चोगुबा माङ्‌हे़क्‍हाॽग मे़गे़रे़म्‍बा मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इस्राइल सुवाङ्‌लाम्‍बा सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाहाॽ के़रे़क्‍क से़क्‍खाबा इस्राइलि मे़ःन्‍छिरो॥ 7 अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा मे़बोःङ्‌ङिल्‍ले़सा के़रे़क् से़क्‍खाबा कुस्‍साः मे़म्‍बोःङ्‌ने़न्‍लो॥ कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “माङ्‌हे़क्‌चोगुङ्‌बा के़स्‍साः इसहाकलाम्‍मे के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ मे़बोःङ्‌लो॥”* 8 कन् फाॽइङ्‌ग अब्राहामरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍कोलाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःसि के़लॽबा पाःन् मे़ःन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिने़ फाॽआङ् पिरुबा माङ्‌हे़क्‍लाम्‍बा सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाहाॽए अब्राहामरे़ से़क्‍खाबा कुमुॽइदाङ्‌सासिरो॥

9 खे़न् माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुरो, “आन्‍ने़म्‍माॽ बा कन् ये़म्‍मो इङ्‌गाॽ नुःङ्‌ङा ताआरो, हे़क्‍क्‍याङ् के़मेःत् साराःल्‍ले़ लत्‍छा ये़म्‍बित्‍छाॽसा कत्तुॽरो॥”*

10 हे़क्‍केरक् मे़ःन्, कर आनिगे़ ताक्‍थे़बा इसहाकलाम् कुमेःत् रिबेक्‍काःल्‍ले़ काप्‍साबासाःहाॽ कत्तुसिआङ् वये़, 11-13 कर खे़न् काप्‍साबासाःहाॽ सावाःन्‍छिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए, खे़ङ्‌हाॽरे़ नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् थेआङ् मे़न्‍जोःक्‍के, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ रिबेक्‍काःन् अक्‍खे मे़त्तुआङ् वये़रो, “तुम्‍बाल्‍ले़ फोॽबान् सेवा चोगुॽरो॥”* निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “इङ्‌गाॽ याकुबे़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्, कर ए़साउःन् चिःत्तुङ्‌लो॥” अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् ओमे़त्तुआङ् मे़ःन्, कर खुने़ॽ आबाङे कुनिङ्‌वाॽसोःक् कुइसिःक् सेगुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् निःन्‍धो चोगुरो॥

14 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ थे पाःप्‍माबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नुःरिक्‍काङ् खासे़न् मे़लोःन्‍ने़न्‍बि? से़क्‍खासाङ् मे़ःन्‍लो! 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् अक्‍खे मे़त्तु,

“आत्तिन् नुःरिक् मे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ् खे़न् नुःरिक् मे़त्तुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ् खे़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्॥”* 16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ चोःक्‍माल्‍ले़ इग्र तम्‍सिन् चोःक्‍माल्‍ले़ग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बालाम्‌काक् पाःन्‍हाॽ ताःरो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ फारोहाङ्‌ङिन् अक्‍खे मे़त्तुआङ् पत्, “खे़ने़ॽ के़सम्‍दाङ् आमुक्‍साम्‍मिन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुङ्‌ङाङ् काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आमिङ्‌ङिन् इङ्‌भोःर के़लॽबा निङ्‌वाॽसोःक्‍को इङ्‌गाॽए खे़ने़ॽ हाङ् चोःक्‍ने़आङ् वाॽआरो॥”* 18 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन् नुःरिक् मे़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ खे़न् नुःरिक् मे़त्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् कुनिङ्‌वाॽ नुःङ्‌मा के़साक्‍पा चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़न्‍निन् कुनिङ्‌वाॽ नुःङ्‌मा के़साक्‍पा चोगुॽरो॥

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽओ कुभारे़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे याप्‍मि के़मे़त्तिबिला, “हे़क्‍केने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आल्‍लसाङ् थेआङ् पाःन् आधिक्‍पाबे? आत्तिल्‍ले़आङ् खुने़ॽ चोःक्‍मा इःत्तुबा पाःन्‍निन् अप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥”

20 मे़न्‍छाम् याप्‍मिए, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु मुरा के़दोःबा खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे? चोःक्‍मनाबा चिगःक्‌वाःल्‍ले़ के़जोःक्‍पे़न्‌“थेआङ् अक्‍तङ्‌बा के़जोगाङ्‌बाबे?” मे़त्तुबि? 21 सॽमनाबा खाम्‍मोलाम् कोःम्‍भलेःल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक्‍को ओगप् के़बोःङ्‌बा फुजिक् हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् खाम्‍मोलाम् मे़न्‍जोबा याःम्‍बक्‍को ओगप् के़बोःङ्‌बा फुजिक् चोःक्‍मा युक् मे़गत्तुम्‍बि? 22 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍किन् नु कुमुक्‍साम्‍मिन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍मा युक् कत्तुने़ फाॽग्र हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़क्‍मारे़ लागि यारिप् के़बोःङ्‌बा मनाहाॽ सिक्‍किल्‍ले़ कुले़क्‌वा नासि थःत्तुसिल्‍ले़ आनिॽ थे पाःप्‍माबे? 23 हे़क्‍क्‍याङ् तगिसा कुमिमिदिङ्‌ङिन् खोःमा फाॽआङ् यारिप् चोगुसिआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबाहाॽ इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुमिमिदिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍धाक्‍से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे चोगुरो॥ 24 हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिॽ यहुदिसाङ्, थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌साङ्, खे़न् सेगुसिबाहाॽग आनिॽएरो॥

25 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा होसेरे़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्‍लो,

“आत्तिन्‍हाॽ आमना मे़होःप्‍ते़ खे़ङ्‌हाॽ आमना चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥

तगि लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍बाहाॽ,

आल्‍लो लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌सिङ्‌लो॥”* 26 हे़क्‍क्‍याङ्, आत्तिन् ते़न्‍नो

“खिनिॽ आमना के़होःप्‍ति लॽरिक् के़म्‍मे़त्तिआङ् वये़,

बा खे़न् ते़न्‍नो ‘आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःनिङ्’ के़म्‍मे़त्तिॽरो॥”* 27 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्,

“इस्राइलिहाॽग आत्तात्तान्‍ने निःप्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओबा ये़ःङ्‌घा हे़क्‍के यरिक् मे़जोःक्‍साङ् के़दाङ्‌बा के़याःक्‍पाहाॽरक् ताङ्‌मे़से़ःप्‍लो॥

28 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌ङिल्‍ले़न् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाराए के़त्तुॽरो॥”* 29 यसैयारे़ इस्राइलरे़ कुयाःम्‍बेओ कन् तगिसा पाःत्तुआङ् वाॽबा हे़क्‍केए,

“मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ लागि कुमुॽइदाङ्‌साःन् आन्‍धाॽरे़न्‍निल्‍ले़ग आनिॽ सदोम नु गमोरा कुइसिःक्‍के खाप्‍पु थ्‍यःङ् आबोःक्‍खे़बारो॥”*

इस्राइलिहाॽरे़ नसाःन् मे़न्‍जोगुन्

30 हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍ल आनिॽ थे पाःप्‍माबे? थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ग साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा मे़ङ्‌गोःत्तुन्‍छाङ् नसाःन् मे़जोगुबालाम्‍बा साम्‌योनिबा मे़बोःक्‍खे़॥ 31 कर इस्राइलिहाॽरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माआङ् साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा तम्‍सिन् मे़जोगुसाङ् साम्‌योनिबा मे़न्‍बोःक्‍खे़न्‍लो॥ 32 थेआङ् मे़न्‍बोःक्‍खे़न्‍बे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ कङ्‌ग आबाङे याःम्‍बक्‍लाम्‍बा खोःमा सुक्‍ते़त् के़लॽबा मे़इःत्तुआङ् नसाःन्‍लाम्‍बा के़दाःबा साम्‌योनिबान् मे़ङ्‌गोःत्तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग याप्‍मि के़घःबा लुङ्‌ङो मे़दोःक्‍ते़आङ् मे़जोःन्‍दे़रो॥ 33 कङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़बा कुइसिःक् पोःक्‍खे़रो,

“ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इङ्‌गाॽ यरुसले़म्‍मो* मनाहाॽ मे़दोःक्‍ल फाॽआङ् मना के़घःबा लुङ्‌ङिन् ने़स्‍सुङ्‌लो,

हे़क्‍क्‍याङ् मे़ले़ःङ्‌ङाङ् मे़गे़ङ्‌ल फाॽआङ् लुङ्‌जे़क् ने़स्‍सुङ्‌लो,

कर खुने़ॽ सम्‍दाङ् नसाःन् के़जोःक्‍पाङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् सिरिङ् मःमो मे़धाने़न्‍लो॥”*

10

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽग इस्राइलिहाॽ ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल फाॽआङ् सिक्‍लुङ्‌मोनुए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तुवा चोगुङ्‌लो॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा खुनिॽ सिक् सम् फाॽआङ् पाःत्तुङ्, कर आक्‍खेआङ् कुनिङ्‌वाॽ ताः के़लॽबा पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍निःसुन्‍लो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबा साम्‌योनिबान् कुसिङ्‌मे़न्‍निःत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माआङ् आबाङे साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा तम्‍सिन् मे़जोगु, हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योनिबा पोःङ्‌मा लाम्‍मिन् मे़नाॽरुरो॥ 4 ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ए साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा काक् पाःन्‍हाॽ के़त्तुरो, हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् साम्‌योनिबा मे़बोःङ्‌लो॥

के़रे़क्‍ले़ लागि से़न्‍लप्

5 मोसाःल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माआङ् साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा पाःन्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् पोधक् चोगुआङ् वाॽ, “साम्‌योथिम्‍मिन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा मनाःन् बा खे़न्‍लाम्‍बाए हिङ्‌लो॥”* 6 कर नसाःन् चोःक्‍माआङ् के़दाःबा साम्‌योनिबाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुॽ, “ ‘हाःत् थो साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेःक्‍पाबे?’ फाॽआङ् के़निङ्‌वाॽओ मे़इःत्ते़न्‍ने़ॽ” (खे़न् फाॽइन् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न्‌सुनाइङ् आनिॽओ युःत्‍छे़ ख्रिस्‍ते़न्‌यो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो युःप्‍मा पोःङ्), 7 इग्र “ ‘हाःत् यो खे़मायङ्‌सङ्‌ङो थाबाबे?’ फाॽआङ् के़निङ्‌वाॽओ मे़इःत्ते़न्‍ने़ॽ” (खे़न् फाॽइन् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न्‌सुनाइङ्‌ङिन् आनिॽओ थाक्‍से़ ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् थो थाक्‍मा पोःङ्)॥ 8 कर कल्‍ले़ थे पाःत्तुबे? “पाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग के़बेसाङ्‌ङे वाॽ, के़मुराओ हे़क्‍क्‍याङ् के़सिक्‍लुङ्‌मो वाॽ,”* खे़ङ्‌ग आनिगे़ इङ्‌भोःसुम्‍बे़बा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा पाःन्‍जाक्‍लो– 9 खे़ने़ॽ के़मुराःल्‍ले़ ये़सुःन्‍ने दाङ्‌बारो फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् के़जोगुआङ् के़सिक्‍लुङ्‌मोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगु लॽरिक् नसाःन् के़जोगुने़ फाॽग्र ताङ्‌गे़से़ःप्‍लो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़सिक्‍लुङ्‌मोलाम् नसाःन् के़जोगुबाल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा के़बोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् के़मुराःल्‍ले़ ते़न्‍दिङ् के़जोगुबाल्‍ले़ से़न्‍लप् के़घोःसुॽरो॥ 11 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुॽ, “खुने़ॽ सम्‍दाङ् नसाःन् के़जोःक्‍पाङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् सिरिङ् मःमो मे़धाने़न्‍लो॥”* 12 यहुदि नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् लुम्‍मो थेआङ् ये़मे़न्‍दङ् पाःन् होःप्‍लो–लत्‍छा दाङ्‌बान्‍ने के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ दाङ्‌बारो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमिङ् के़लोःङ्‌बा के़रे़क् यरिक् मुॽइसाम् पिरुसिॽरो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ् के़लोःङ्‌बा के़रे़क्‍ले़ से़न्‍लप् मे़घोःसुॽ॥”* 14 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ नसाःन्‍ने मे़न्‍जोःक्‍के मे़वाॽइल्‍ले़ आक्‍खेआङ् खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिन् मे़लोःक्‍खुबे? हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ खे़म्‍मै मे़ङ्‌घे़म्‍मे मे़वाॽइल्‍ले़ आक्‍खेआङ् नसाःन् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुॽबे? हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌भन् के़से़बा मनाए मे़ःन्‍ने आक्‍खेलॽरिक् मे़घे़प्‍सुबाबे? 15 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्ताङ् मे़म्‍बाङ्‌ङे आक्‍खेआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌भन् मे़जोगुॽबे? साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, “सुनाइङ् इङ्‌भन् के़जोःक्‍पे़न्‌ताःल्‍ले़ आक्‍खे़न् नुःबा पोःङ्‌बे!”* 16 कर के़रे़क्‍ले़ सुनाइङ्‌ङिन् मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍लो॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुॽ, “आदाङ्‌बे, आनिगे़ इङ्‌भोःसुम्‍बे़बा पाःन्‍निन् हाःत्‍ले़ नसाःन् चोगुआङ् वाॽबे?”* 17 हे़क्‍केलॽरिक् नसाःन्‍निङ्‌ग खे़म्‍मनाबालाम्‍बा ताःरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खे़म्‍मनाबाङ्‌ग ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओबा पाःन्‍जाक्‍लाम् ताःरो॥

18 कर इस्राइलिहाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिन् से़क्‍खाए मे़ङ्‌घे़म्‍मे मे़वाॽबि? से़क्‍खाए खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़,

कन् सुनाइङ् के़से़बाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌घङ्‌ङिन् खाम्‍बेःक्‍मो काक् पिसाङ् से़ःरे़आङ् वाॽरो,

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् ते़न्‍नो से़ःरे़आङ् वाॽ लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥*

19 इङ्‌गाॽ याम्‍मो सेःन्‍दोःनिङ्, से़क्‍खाए इस्राइलिहाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुम्‍बि? खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुएरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मोसारे़ कुये़म्‍मोआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् वये़,

“थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ मुॽइसाम् पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ्

खिनिॽ नाहे़न्‍ल चोगुङ्‌लो,

खासिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबा सुवाङ्‌हाॽलाम्

खिनिॽ सिक् पोःक्‍ल याःन्‍दुङ्‌लो॥”* 20 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ आःन्‍छिङ्‌ङाङ् अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुरो,

“इङ्‌गाॽ याप्‍मि मे़ङ्‌गोःप्‍मनाबाहाॽरे़ मे़घोःसाङ्‌लो,

आत्तिन्‍हाॽरे़ इङ्‌गाॽ सेःन्‍मे़न्‍दोःसाङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽओ इङ्‌गाॽ आबाङे थाःन्‍छिङ्‌ङाआङ् वाॽआरो॥”* 21 कर खुने़ॽ इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ अक्‍खे पाःत्तुॽ, “नाम्‍धाधा खे़न् आधिङ्‌गानिहाॽ नु आबाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽ ताःक्‍मासि फाॽआङ् आहुक्‍हाॽ सन्‍छुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”*

11

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इस्राइलिहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽ

1 हे़क्‍केने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ सेःन्‍दोःनिङ्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमना इस्राइलिहाॽ नाॽरुसिबाबि? से़क्‍खासाङ् मे़नाॽरुसिन्‍लो! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा बे़न्‍जामिन सुवाङ्‌स्‍मा इस्राइलिआरो॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तगिनुए कुसिङ्‌निःत्तुसिबा कुमनाहाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽरुन्‍छिन्‍लो॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःल्‍ले़* इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुबान् साम्‌योसाप्‍लाओ मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि?

3 “आदाङ्‌बे, खे़ङ्‌हाॽरे़ग के़बाङ्‌घुसिबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़रे़क् मे़से़रुसि, हे़क्‍क्‍याङ् के़ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍हाॽ मे़यन्‍छुआङ् वाॽरो॥ इङ्‌गाॽरक् नराङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ से़प्‍मा मे़गोःत्तार मे़वाॽरो॥”* 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् नोगप् पिरुबे?

“इङ्‌गाॽग बाल साम्‍माङ्‌ङिन् माङ्‌मे़ङ्‌घःमनाबा हे़न्‍छिङ् नुसि (७०००) आमनाहाॽ ताङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”*

5 हे़क्‍केलॽरिक्‍के, कन् ये़म्‍मोआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ तुक्‍माल्‍ले़ सेगुसिबा कुलक्‍थिक् के़दाङ्‌बा के़याःक्‍पाहाॽ मे़वाॽरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍लाम् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ तुक्‍मालाम् पोःक्‍खे़बारो॥ खुनिॽ याःम्‍बक्‍लाम् पोःक्‍खे़बाने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌माॽ तुक्‍मान् थेनाधे पोःक्‍खे़बारो॥

7 खे़न् फाॽइङ्‌ग थे़माबे? इस्राइलिहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़बिरुआङ् मे़गोःत्तुबान् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो, कर कुभा मे़सेगे़बाहाॽरे़ने़ मे़घोःसुरो॥ वेॽहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा चोगु पिरुसिरो॥ 8 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ कुधना के़ले़ङ्‌बा चोगुसिआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कन् ये़म्‍धारिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ निःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍ल फाॽआङ् खुनिॽ मिक्‍हाॽ थेःक्‍तुबिरुसिआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़म्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍ल फाॽआङ् खुनिॽ ने़क्‍खोॽबान् हुॽरुबिसिआङ् वाॽरो॥”* 9 दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के पाःत्तुआङ् पत्,

“हाराॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे खुनिॽ साभाङ्‌जाःल्‍ले़ इजोओ थाःसुसिर,

खुनिॽ साभाङ्‌जाःन्‌आघघबा पाःन् नु खुम्‍दिङ् के़दाःप्‍पा पाःन् पोःङ्‌लरो॥

10 खे़ङ्‌हाॽरे़ निःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिक्‍किन् खादाप्‍तुर,

हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ एःक्‍किन् सदादिङ् इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ तुःङ्‌लरो॥”*

11 हे़क्‍केने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ पाःन्‍धिक् सेलाप्‍निङ्, इस्राइलिहाॽ मे़जोःन्‍दे़ल्‍ले़ पोःक्‍माए मे़न्‍छुक्‍मना थारिक् मे़जोःन्‍दे़बि? से़क्‍खासाङ् मे़ःन्‍लो! कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुनिॽ नाहे़म्‍मान् तार फाॽआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरोए से़न्‍लप्‍पिन् त्‍ये़रो॥ 12 कर यहुदिहाॽरे़ लायो मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पयम् यम्‍बा मुॽइसाम् त्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ से़न्‍लप्‍पिन् मे़नाॽरुबाल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ पयम् यम्‍बा मुॽइसाम् त्‍ये़ने़ फाॽग्र यहुदिहाॽरे़ से़न्‍लप्‍पिन् मे़दाःक्‍तुल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् मुॽइसाम् ताःएरो!

थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ से़न्‍लप् मे़घोःसुॽ

13 इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ कन् पाःन्‍निन् मे़त्‍निङ्‌ल पत्तारो॥ इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो सेःक्‌युक्‍मिबा पोःक्‍खाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् माङ्‌सेवा चोःक्‍मा याःम्‍बक्‍को से़क्‍खाए आसुक्‍सुक् तम्‍सिन् चोगुङ्‌लो॥ 14 हे़क्‍केलॽरिक् कन् आमाङ्‌सेवालाम् इङ्‌गाॽ आबाङे आमनाहाॽरे़ खुनिॽ नाहे़म्‍मान् फोःक्‍खुङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽओ कुभा ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌सिङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़नाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वेॽ यरिक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़न् नादङ् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र यहुदिहाॽ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍मो ते़न्‍दिङ् चोगुसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन् मे़घोःसुबा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो! 16 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा थिक्‍सिगेःक्‍पा लक्‍किन् सेसे चोःक्‍ने़ फाॽग्र के़नम्‍बा के़रे़क् लक्‍किन्‍नाङ् सेसे चोःक्‍लो॥ सिङ् साःप्‍पिन् सेसे चोःक्‍ने़ फाॽग्र सिङ्‌बोराःक्‍हाॽआङ् सेसे मे़बोःङ्‌लो॥* 17 कुभा यहुदिहाॽग नुःबा जैतुन सिङ्‌बुङ्‌लाम् मे़जे़प्‍तुआङ् लाप्‍मे़भुसुबा सिङ्‌बोराःक् कुइसिःक् मे़जोःक्‌॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ताम्‍भुङ् जैतुन सिङ्‌बोराःक् हे़क्‍के के़जोगिसाङ् नुःबा जैतुन सिङ्‌बुङ्‌मोलाम् थुम् नु हिङ्‌मन् खोःमा फाॽआङ् खुनिॽ ले़क्‌वा खिनिॽ के़जक्‍कासिआङ् के़वयिॽरो॥ 18 खे़न् मे़जे़प्‍तुआङ् लाप्‍मे़भुसुबा सिङ्‌बोराःक्‍हाॽनुःल्‍ले़ आनिगे़ नुःबा चोगिगे़ फाॽआङ् आङ्‌दिङ् मे़लॽरे़म्‍मिम्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ कुसाःप्‍पिन् के़न्‍धरुम्‍मिन्, कर कुसाःप्‍पिल्‍ले़ने़ खिनिॽ के़धरिआङ् वाॽ के़लॽबान् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

19 कर, आनिगे़ खे़न् सिङ्‌बुङ्‌मो चक्‍सिङ्‌मा फाॽआङ् खे़न् सिङ्‌बोराःक्‍हाॽ मे़जे़प्‍तुआङ् लाप्‍मे़भुसे़रो फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बिला॥ 20 से़क्‍खाएरो, कर यहुदिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍नाङ्‌ङे सिङ्‌बोराःक्‍किन् चे़प्‍माआङ् लाप्‍फुमनाबा कुइसिःक् लाप्‍मे़भुसे़बारो॥ खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मो के़वयिॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आङ्‌दिङ् मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर खे़न् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् किरे़म्‍मे़ॽओ॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा पोराःक्‍हाॽए मे़दाङ्‌घुन्‍छिन्‍निल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़न्‍दाङ्‌घिन्‍लो॥

22 अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍माल्‍ले़ कुधिम् नु के़जिःप्‍पा चोःक् फाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ नसाःन् के़ले़प्‍पाहाॽ के़रे़क् खुने़ॽ के़साक्‍पा खुम्‍दिङ् पिरुसिॽ, कर खिनिॽ कुलुङ्‌गुम्‍मो चक्‍मे़ल्‍लॽए के़वयिॽने़ फाॽग्र लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिॽरो॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽआङ् के़जे़प्‍तिआङ् लाप्‍के़भुसिॽरो॥ 23 हे़क्‍केलॽरिक्‍के यहुदिहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़नुःङ्‌ने़ फाॽग्र खुने़ॽ याम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ सिङ्‌बुङ्‌मो चक्‍तुसिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो तगि मे़बत्‍छे़बा ते़न्‍नो चक्‍मा मुक्‍साम् कत्तुॽरो॥ 24 खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽग ताम्‍भुङ् जैतुन पोराःक् हे़क्‍तङ्‌बा के़जोगिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ नुःबा जैतुन बुङ्‌मो के़जक्‍कासिने़ फाॽग्र खुने़ॽ आबाङे कुजे़क् कुबोराःक्‍हाॽ आबाङे कुबुङ्‌मोए चक्‍तुसिल्‍ले़ आक्‍ख्‍याक् कुसिक् सम्‍ल चक्‍तुसिबिला॥

इस्राइलिहाॽ याम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़नुःङ्

25 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ आङ्‌दिङ् के़न्‍लॽरिन्‍ल फाॽआङ् कन् सिबिॽगे़न् पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ कन् सिबिॽगे़न् पाःन्‍निङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक् कुइसिःक् नसाःन् चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ नसाःन् चोःक्‍मा मे़न्‍छुःत्ते थारिक् यरिक् यहुदिहाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़न्‍नुःङ्‌मनाबा मे़बोःङ्‌लो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् इस्राइलिहाॽ ताङ्‌मे़से़ःप्‍लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“से़न्‍लप्‍दाङ्‌बान् यरुसले़मलाम्‌ताःरो,

खुने़ॽए इस्राइलिहाॽ लायोलाम् नुःक्‍तुसिॽ॥* 27 हे़क्‍क्‍याङ्,

इङ्‌गाॽ खुनिॽ लायोहाॽ ले़प्‍मि पिरुङ्‌सिङ् फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽनु चोगुङ्‌बा आमाङ्‌हुप्‍पिन् के़त्तुङ्‌लो”* लॽरिक् याम्‍मो साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

28 यहुदिहाॽ सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मिसिरो, कर खिनिॽ लागिग कन् नुःबाए पोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍केसाङ् अब्राहाम, इसहाक, याकुबे़न्‍नु चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍लसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा पर्धाःम्‍हाॽ नु उःत्‍छिङ्‌मान् याङ्‌ना मे़नुःक्‍तुन्॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थिक् ये़म्‍मो खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् मे़न्‍इःप्‍मनाबा मे़न्‍नाःप्‍मनाबा के़जोगिॽ, कर यहुदिहाॽ इङ्‌जाःङ् मे़न्‍इःप्‍मनाबा मे़न्‍नाःप्‍मनाबा मे़बोःक्‍खे़बाल्‍ले़ खुने़ॽ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् आल्‍लो खिनिॽ के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 31 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌जाःङ् मे़न्‍इःप्‍मनाबा मे़न्‍नाःप्‍मनाबा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबा कुइसिःक्‍के खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥ 32 काक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् मे़न्‍इःप्‍मनाबा मे़न्‍नाःप्‍मनाबा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽ साक्‍पा के़धाःबाहाॽ हे़क्‍के मे़त्तुसिरो॥ कर खे़ङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि फाॽआङ् हे़क्‍के चोगुबारो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्

33 आक्‍को हो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍कुम् निङ्‌वाॽइन्‌नु कुने़हिनिङ्‌वाॽइन्‌आक्‍खे़न् इमे़ल्‍लुङ्‌बा नु निङ्‌वाॽ के़माबाबे! खुने़ॽ कुघासे़न्‍निन् नु कुलाम्‍मिन् कुसिङ्‌निःप्‍माए सुक्‍मे़दे़त्तिन्‍लो!

34 “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌हाःत्‍ले़ निःसुआङ् वाॽबे?

हे़क्‍क्‍याङ् हाःत् खुने़ॽ सुजा के़बिबा पोःक्‍खे़आङ् वाॽबे?”*

35 इग्र “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याङ्‌ना नुःक्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निन्

हाःत्‍ले़ खुने़ॽ पिरुआङ् वाॽबे?”*

36 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽलाम्‍बा काक् पाःन्‍हाॽग ताः, खुने़ॽ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् पोःक्‍खे़बा पाःन्‍हाॽ खुने़ॽ कुलागिए पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ सदादिङ् सदादिङ् खुने़ॽ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लरो! आमे़न्॥

12

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो हिङ्‌मन्‍निन्‌तोःम्‍मा

1 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिआङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ कुहिङ्‌वे़त् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् सेसे नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा सिदुङ्‌जभा कुइसिःक् तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् साॽरिक् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याम्‍साम्‍गे़न् सेवाःन् बा कन्‍लो॥ 2 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा थिम्‍मिन्‍नु मे़दङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ कर खिनिॽ निङ्‌वाॽबान् ले़क्‍खे़म्‍मे़ॽर कुसङ् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽर पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नुःबा, कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा कुनिङ्‌वाॽइन्‌थे वाॽ खे़न् निङ्‌वाॽ खोःमा के़सुक्‍तुम्‍लो॥

3 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिराङ्‌बा लुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा खिनिॽ साम्‍दिङ् पिनिङ्‌लो॥ खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा के़जोगिॽ खे़न्‍नाङ्धो यरिक् मे़इःत्तासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिबा नसाःन्‍निल्‍ले़* खोःप्‍तुबा कुइसिःक्‍लक् सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽ इःत्तासिम्‍मे़ॽओ॥ 4 आनिॽ लत्‍छा थक्‍को यरिक् याम्‍लक्‍हाॽ पत्, हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़रे़क् याम्‍लक्‍हाॽरे़ याःम्‍बक् लत्‍छारक् होःप्‍लो, 5 हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिॽ यरिक् आवाॽसाङ् आनिॽग ख्रिस्‍तरे़ लत्‍छा कुधक्‍कोबा कुदङ्‌बा याम्‍लक्‍सिरो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ के़रे़क् चाहाबा आजोःक्‍सिङ्‌लो॥

6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा आबिरे़बा परिक्‍परिक्‍पा पर्धाःम्‍हाॽ आनिॽ ओगप् चोगुम्‍लो॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ कत्तुबा कुनसाःन्‍निल्‍ले़ खोःप्‍तुबा कुइसिःक्‍लक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुर, 7 मनाहाॽ सेवा चोःक्‍मा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ सेवा चोगुर, निसाम् हुॽमा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ हुॽरुसिर, 8 मनाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासि पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिर, मनाहाॽ फाॽमा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् फाॽरुसिर, लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ निङ्‌वाॽ पिरुआङ् मनाहाॽ लाम्‍लोसुसिर, मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ हाराॽ पसःत्‍सःत्‍ल लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिररो॥

9 कुजे़क्‍काङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ, ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ नाॽरे़म्‍मे़ॽ, आत्तिन् पाःन्‍निन् नुःबा चोःक्, बा खे़न् पाःन्‍नो पत्‍छे़म्‍मे़ॽओ॥ 10 लत्‍थिक् हिम्‍मोबा फुॽनुसाॽ ने़ॽनुसाॽ कुइसिःक् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ॥ आबाङेनुःल्‍ले़ यरिक् वेॽहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ 11 आप्‍फाल्‍ले़आङ् ले़म्‍सुवाबा मे़म्‍बोःङ्‌ङे खिनिॽ सिक् सम्‍ल हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 12 खिनिॽ निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, इनोगे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइल्‍ले़ नासि थःत्ते़म्‍मे़ॽओ, तुवा चोःक्‍मा मे़ले़रे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ खुनिॽ चायोःम्‍बोओ कुभाॽ पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, तरे तोःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

14 खिनिॽ तुक्‍खे के़जाःप्‍पाहाॽ साङ्‌ग्रा मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ, कर मुॽइसाम् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 15 के़सःप्‍पाहाॽनु सःत्ते़म्‍मे़ॽ, के़हाःप्‍पाहाॽनु हाबे़म्‍मे़ॽओ॥ 16 वेॽहाॽनु तङे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽ॥ आङ्‌दिङ् मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर मे़न्‍जोजोबा मनाहाॽनुआङ् नःम्‍नःम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ले़स्‍सुङ् फाॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ!

17 ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुले़क्‌वा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन् आत्तिन्‍नाङ् मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़निःसुल्‍ले़ आत्तिन् पाःन्‍निन् नुःबा चोःक्, बा खे़न् पाःन्‍निन् चोःक्‍मा कोःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 18 के़रे़क् मनाहाॽनु खिनिॽ सुक्‍सुक् सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽओ॥ 19 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, फे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुले़क्‌वा आप्‍फाल्‍ले़आङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍नो ले़रे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‌के़जोःक्‍पे़न्‌खुम्‍दिङ् पिमाग आलक्‍लो॥ इङ्‌गाॽए कुले़क्‌वा नुःक्‍तुङ् पिरुङ्‌लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुरो॥”*

20 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वाग

“खे़ने़ॽ के़निङ्‌मिःन् से़त्‍लाःक्‍माल्‍ले़ तरुआङ् वाॽने़ फाॽग्र कुजा चामा पिरे़ॽ॥ खे़न् वामिःमाल्‍ले़ तरुआङ् वाॽने़ फाॽग्र च्‍वाःत् थुङ्‌मा पिरे़ॽ॥ खे़ने़ॽ अक्‍खे के़जोगुल्‍ले़ खे़न् सिरिङ्‌मःरो॥”* 21 ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ के़न्‍नाःन्‍ने़न्‍ल, कर नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निन् नाःन्‍दे़ॽओ॥

13

हाङ् के़जोःक्‍पा नु युक्‍साबाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वाॽमा

1 के़रे़क् मनाहाॽ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को मे़वाॽर पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबा युक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ युक् होःप्‍लो॥ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए युक्‍तिङ् चोगुसिबारो॥ 2 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पाहाॽरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् मे़अत्तुरो॥ हे़क्‍के के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ युक् के़जोःक्‍पाहाॽनु किःमा मे़बोःङ्‌ने़न्, कर फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ किःमा पोःङ्॥ युक् के़गप्‍पाहाॽनु मे़ङ्‌गिःमा निङ्‌वाॽ के़जोगुने़ फाॽग्र नुःबा याःम्‍बक् चोगे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़घोःसुॽरो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् युक् के़जोःक्‍पाङ्‌ग के़लागि नुःबा पाःन् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबारो॥ कर खे़ने़ॽ फे़न् याःम्‍बक् के़जोगुने़ फाॽग्र किःसे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग हने़ ताभेःन् मे़हेःसुन्‍लो॥ खे़ङ्‌ग फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाल्‍लो खुम्‍दिङ् के़दाःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबारो॥ 5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुम्‍दिङ् मे़ङ्‌घोःमा फाॽआङ्‌लक् मे़ःन्, कर आबाङे खासिङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे चोःक्‍मा नुःबा पोःङ् के़मे़त्तिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥

6 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए खिनिॽ एःङ्‌याङ् के़हुङुम्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ बा कन् याःम्‍बक् मे़जोगुआङ् खिनिॽ के़हुङुम्‍बा ए़ःङ्‌याङ्‌लाम् फाॽयाङ् मे़घोःसुॽरो॥ 7 काक् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बान् हुङे़म्‍मे़ॽ–के़रे़क् हुङ्‌मा के़बोःङ्‌बा एःङ्‌याङ्‌हाॽ हुङे़म्‍मे़ॽ, के़रे़क् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमा के़बोःङ्‌बाहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् के़त्तुॽ

8 हाराॽ खिनिॽ लुम्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माआङ्धो वेॽ पाःन्‍निल्‍ले़न् सिङ्‌नाःत्तो मे़बत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़गे़त्तुम्‍लो॥ 9 साम्‌योथिम्‍मो, चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगे़न्‍ने़ॽ, मना मे़से़रे़न्‍ने़ॽ, मे़घुःन्‍दे़न्‍ने़ॽ, मे़घिःप्‍से़न्‍ने़ॽ लॽरिक् साप्‍ते़बा इङ्‌जाःङ्‌हाॽ नु वेॽ के़रे़क् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ आबाङे लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक् के़बाङ्‌भेॽसाबाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़से़ॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् के़त्‍लो॥ 10 लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाल्‍ले़ हाःत्ताङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मान्‍ने साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् के़प्‍मनाबा पोःङ्‌लो॥

11 कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोगे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍लोबा ये़म्‍मिन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् के़निःसुम्‍लो॥ आल्‍ल आनिॽ मिक् युःमोलाम् सोःमाआङ् पोःक्‍मा ये़म् के़रे़आङ् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि नसाःन् आजोगुम्‍बा ये़म्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् कुमनाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़म्‍मिन् आल्‍लो निःत्ताङ् वाॽ॥ 12 से़न्‍दिक्‍किन् ले़क्‍ल पत्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खाओःप्‍मान् निःत्ताङ् तार पत्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खादाम्‍मो मे़जोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽ ले़रुम् हे़क्‍क्‍याङ् ओःत्तिःल्‍ले़न् थक्‍सुबाहाॽ यारिप् मे़बोःङ्‌बा हे़क्‍के यारिप् पोःक्‍खिआङ् नुःबा याःम्‍बक् चोगुम्‍लो॥ 13 आनिॽग ले़न्‍दिक् आवाॽबा कुइसिःक्‍के सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क्‍काङ्‌वाॽमा पोःङ्‌लो, याम्‍दादा आममबाल्‍ले़ मःसिङ्‌माआङ् निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् चोःक्‍मा, चाराम्‍मा नु पोःप्‍मा, खेमा थक्‍मा नु नाहे़त्‍छिङ्‌मा मे़ःन्‍लो॥ 14 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा नुःबा चाङ् चाङ्‌मनाबा कुइसिःक् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसुत्‍नाःन् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबा सुत्‍नाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ मे़बिरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

14

नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ इङ्‌दो मे़प्‍मासि मे़ःन्

1 नसाःन्‍नो निङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पा नसानिबाहाॽरे़ मे़इःत्तुबा निङ्‌वाॽ पाःन्‍निन् इङ्‌दो मे़म्‍मे़त्ते खिनिॽ सेसे तङ्‌जुम्‍मो खे़ङ्‌हाॽ ताःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 2 कुबिओ, थिक् नसानिबाल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ चामा थुङ्‌मा नुॽ लॽरिक् नसाःन् चोगुॽ, कर नसाःन्‍नो कुनिङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पा नसानिबाल्‍ले़ग नुधि-साक्‍चिरक् चरो॥ 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ काक् परिक्‍पा कुजा के़जाबाल्‍ले़ मे़न्‍जाःमनाबान् हिनाःम् मे़मे़त्तुन्‍ल, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍जाःमनाबाल्‍ले़आङ् काक् परिक्‍पा कुजा के़जाबान् मे़जिःत्तुन्‍ल, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् ताःक्‍तुआङ् वाॽरो॥ 4 वेॽइल्‍ले़ कुसेवारोबान् इङ्‌दो के़मे़प्‍पा खे़ने़ॽ हाःत्‍ने़बे? कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ए कुसेवारोबाल्‍ले़ नुःबा पाःन् चोगुर वाॽबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खासे़न् चोगुॽरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ए कुसेवारोबान् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा कुभाॽ पिरुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् कुभाॽ पिमा मुक्‍साम् कत्तुॽरो॥

5 थिक् नसानिबाल्‍ले़ थिक् ये़न्‍निन् वेॽस्‍मा ये़न्‍निन्‍नुःल्‍ले़आङ् सेसेबा चोःक् फाॽआङ् इःत्तुॽ, कर वेॽस्‍मा मनाःल्‍ले़ काक् ये़न्‍हाॽ लत्‍थिक्‍के़ मे़जोःक् फाॽआङ् इःत्तुॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् पाःन्‍नो के़रे़क्‍ले़ आबाङे निङ्‌वाॽबो निस्‍से पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 6 थिक् ये़न्‍निन् वेॽस्‍मा ये़न्‍नुःल्‍ले़आङ् के़ये़क्‍पा चोःक् लॽरिक् के़इःप्‍पाल्‍ले़ दाङ्‌बान् इङ्‌धाःङ् पिमारे़ लागि हे़क्‍के चोगुॽ॥ सा के़जाबाल्‍ले़ दाङ्‌बान् इङ्‌धाःङ् पिमारे़ लागि हे़क्‍के चोगुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुॽरो॥ सा मे़न्‍जाःमनाबाल्‍ले़ दाङ्‌बान् इङ्‌धाःङ् पिमारे़ लागि हे़क्‍के चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ आहिङ्‌साङ् आस्‍सिसाङ् आनिॽ आबाङे लागि आन्‍हिङ्‌ने़न्‍लो॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ आहिङ्‌साङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि आहिङ्, आस्‍सिसाङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि आसिःरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आहिङ्‌साङ् आस्‍सिसाङ् आनिॽग दाङ्‌बाल्‍ले़न्‍नेरो॥ 9 बा कल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् कुसिवे़त् नु कुहिङ्‌वे़त्‍हाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बा पोःङ्‌से़ खुने़ॽ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःक्‍खे़रो॥

10 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ थेआङ् वेॽ नसानिबाहाॽ खासे़न् के़लोःन्‍दुम्‍सिम्‍बाबे? थेआङ् वेॽ नसानिबाहाॽ हिनाःम् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍बाबे? आनिॽग के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न् युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगि ये़प्‍माए पोःङ्‌लो॥ 11 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“से़क्‍खाए माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङा,

काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ इङ्‌गाॽ आदगि थुङ्‌बोहजॽ मे़लेःत्तुआङ् साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्,

हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आ फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् मे़जोःक्‍का

लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥”*

12 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ के़रे़क्‍ले़ आजोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽ आबाङे चे़क्‍मा पोःङ्‌लो॥

वेॽहाॽ लायोओ थामासि मे़ःन्

13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ वेॽहाॽ इङ्‌दो मे़प्‍मासि ले़रुम्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा वेॽ नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍मो आघघबा पाःन् इग्र लायोओ के़धाःबा पाःन् ने़स्‍सुम् मे़ःन् के़लॽबा निस्‍से चोगुम्‍लो॥ 14 दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुयुक्‍लाम् इङ्‌गाॽग आत्तिन् कुजाःन्‍नाङ् आजिःन्‍जिःम्‍बा मे़जोःक्‍ने़न् फाॽआङ् आनिङ्‌वाॽओ निस्‍से वाॽआ, कर आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुभा कुजाहाॽ आजिःन्‍जिःम्‍बा चोःक् फाॽआङ् इःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग खुने़ॽ कुलागि आजिःन्‍जिःम्‍बाए पोःङ्‌लो॥ 15 खे़ने़ॽ के़जबा कुजाःल्‍ले़ वेॽ नसानिबान् चप्‍चि के़जोःक्‍पा चोगुॽने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुसिबा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ खे़ने़ॽ के़जबा कुजाःल्‍ले़ वेॽ नसानिबान् फे़त्‍मे़लाःन्‍दुन्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुलागि ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़आङ् वाॽरो॥ 16 खे़ने़ॽ चामा नुॽ फाॽआङ् के़इःत्तुबा पाःन्‍हाॽरे़ वेॽहाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् फे़त्‍लाःन्‍दुआङ् ख्रिस्‍तरे़ कुजाःत्‍थि मे़बेःक्‍ने़न्‍लरो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् चामा नु थुङ्‌मारे़ कुयाःम्‍बेओ मे़ःन्, कर साम्‌योनिमा, सनारुङ् नु सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा सःप्‍माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओने़रो॥ 18 अक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍ते़न्‌सेवा के़जोःक्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़आङ् खे़न् मनाःन् कुनारा मे़भोःसुर ते़न्‍दिङ् मे़जोगुॽरो॥

19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन् पाःन्‍निल्‍ले़ सनारुङ् तारुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबा लुम्‍मो हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मा पाःन् चोगुॽ, बा खे़न्‍ने चोःक्‍मा साॽरिक् तम्‍सिन् चोगुम्‍लो॥ 20 चामा थुङ्‌मारे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किन् फे़त्‍मे़लाःन्‍दे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ काक् कुजा कुधिहाॽ सुत्‍थो नु सेसे चोःक्, कर मना के़घःबा कुजा चामाग नुःबा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 21 वेॽ नसानिबाहाॽ लायोओ के़धाःबा कुजा कुधि मे़न्‍जामा हे़क्‍क्‍याङ् लायोओ के़धाःबा याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍माए नुःबा पोःङ्‌लो॥ 22 कन् चामा थुङ्‌मा पाःन्‍नो आक्‍तङ्‌बा नसाःन् के़गत्तुॽ खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ् नु खे़ने़ॽ के़लुम्‍मो वाॽर॥ आत्तिन् मनाःल्‍ले़ चामा थुङ्‌मा नुॽ लॽरिक् इःत्तुबा पाःन्‍निन् चप्‍चि मे़जोगुन् खे़न्‍ने मुॽइसाबारो॥ 23 कर चप्‍चि चोःक्‍कि के़जाबान् आबाङे लायोओ थाःरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ फेःन्‍दुङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुर चःॽ॥ नसाःन्‍लाम्‍बा मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा काक् पाःन्‍हाॽ लायोरो॥

15

नसाःन् के़सुःम्‍बाहाॽ कुभा पिमा

1 आनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बाहाॽरे़ आबाङे निङ्‌वाॽ ताःमा मे़नुॽने़न्, कर नसाःन् के़सुःम्‍बाहाॽ कुभाॽ पिमासि पोःङ्‌लो॥ 2 आनिॽ के़रे़क्‍ले़ वेॽहाॽरे़ लागि नुःबा चोःक्‍माआङ् खुनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा चोःक्‍मासि फाॽआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि पोःङ्‌लो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ खिनिॽ हिनाःम् के़मे़प्‍पाहाॽरे़ के़म्‍मे़त्तिबा हिनाःम्‍मिङ्‌ग इङ्‌गाॽ आसम्‍दाङ् चुक्‍ते़आङ् वाॽरो* लॽरिक् साप्‍ते़आङ् पप्‍पा कुइसिःक् ख्रिस्‍तरे़आङ् आबाङे कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा याःम्‍बक् मे़जोगुन्‍लो॥ 4 पे ये़म्‍मो साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़बा काक् पाःन्‍हाॽरे़ आनिॽ निसाम् आहुॽर फाॽआङ् साप्‍ते़बारो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के नासि आधःत्तुम्‍मिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लालाम् आनिॽ हाङ्‌हाङ् आलॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिरे़बा माङ्‌हे़क्‍हाॽ के़त् फाॽआङ् निस्‍सेए निङ्‌साङ् आजोगुम्‍लो॥

5 आल्‍ल नासि थःप्‍मा के़बाङ्‌बा नु हाङ्‌हाङ् याप्‍मि के़मे़प्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुःन् वये़बा कुबि कुइसिःक् के़बोःक्‍खिल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो थिक्‍हुप् पोःङ्‌माआङ् वाॽमा के़बाङ्‌घिररो॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक् थिक् निङ्‌वाॽ नु थिक् मुराःल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःमा के़सुक्‍तुम्‍लरो॥

7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसे़ ख्रिस्‍तरे़ खिनिॽ के़दाःक्‍तिबा कुइसिःक् खिनिॽ लुम्‍मोआङ् ताःक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥ 8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ ताक्‍थे़बाहाॽ पिरुसिबा माङ्‌हे़क्‍हाॽ से़क्‍खाए चोःक् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍से़ ख्रिस्‍ते़न्‌यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ सेवारोबा पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ कुमिमिदिङ् मे़जोगुर फाॽआङ् खुने़ॽ त्‍ये़बारो॥ अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् के़साप्‍पाल्‍ले़ साप्‍तुआङ् पत्,

“खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो इङ्‌गाॽ ने़म्‍भोगे़न् के़नारा फोःसुङ्‌लो,

हे़क्‍क्‍याङ् के़मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़जोःक्‍पा सेवा साम्‍लोःन् साम्मे़त्तुङ्‌लो॥”*

10 याम्‍मो अक्‍खेआङ् साप्‍ते़आङ् पत्,

“थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌से,

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु ओमु लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥” *

11 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मोआङ्,

“काक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌से, दाङ्‌बाल्‍ले़ ने़म्‍भोगे़न् कुनारा फोःसे़म्‍मे़ॽओ,

हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुने़ॽ ने़म्‍भोगे़न् कुनारा मे़भोःसुर॥”*

12 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेआङ् साप्‍तुआङ् पत्,

“यिसैरे़ कुधाःक्‍लाम् मनाधिक् ताः,

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् सम्‍दाङ् हाङ्‌युक् चोगुॽरो॥

खे़ङ्‌हाॽरे़ खुने़ॽ सम्‍दाङ् निङ्‌साङ् मे़युक्‍खुॽरो॥”*

13 खिनिॽ नसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌साङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् के़सःप्‍पा के़जोगिर हे़क्‍क्‍याङ् सनारुङ् के़बिरिर फाॽआङ् तुवा चोःक्‍का, हे़क्‍केलॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् यरिक् निङ्‌साङ् के़गप्‍पा के़जोगिररो॥

पावलरे़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ माङ्‌सेवा चोगुॽ

14 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽग वेॽहाॽ नुःरिक् के़मे़प्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् ने़हिनिङ्‌वाॽ के़गप्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् वेॽहाॽ हुॽमा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽ के़लॽबा पाःन्‍नो इङ्‌गाॽ निस्‍से पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 15 हे़क्‍केसाङ् कुभा मे़म्‍बाःत्ते मे़म्‍बोःङ्‌मनाबा पाःन्‍हाॽओ याम्‍मो खिनिॽ निङ्‌वाॽसुम् लॽर फाॽआङ् आःन्‍छिङ्‌ङार साप्‍तुङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिराङ्‌बा लुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा 16 थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेवारोबा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ सेसेमाङ्‌लाम् सेसे मे़बोःङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ते़न्‍दिङ् चोगुसिबा चोभाॽ कुइसिःक् मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुबा हे़क्‍के इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌सिङ्‌लो॥

17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नु थिक्‍हुप् पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चोगुङ्‌बा आमाङ्‌सेवाओ इङ्‌गाॽग आङ्‌दिङ् लॽमा पाःन् कत्तुङ्‌लो॥ 18 इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन्‌नु चोगुङ्‌बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा चोःक्‍से़ ख्रिस्‍तरे़ इङ्‌गाॽलाम् चोगुबा याःम्‍बक्‍कोरक् आङ्‌दिङ् लॽआरो॥ वेॽ पाःन्‍हाॽओ आङ्‌दिङ् मे़लॽआन्‍लो॥ 19 कन् याःम्‍बक्‍किन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् मिक्‍सेःन्‍हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽ यरुसले़मलाम् इल्‍लिरिकुम ते़ङ्‌गप् थारिक् ख्रिस्‍तरे़ काक्‌कुसुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःसुङ् सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 20 वेॽ मनाहाॽरे़ मे़ने़स्‍सुबा पाङ्‌यक्‍को याःम्‍बक् के़जोःक्‍पे़न्‌कुइसिःक् वेॽ मनाहाॽरे़ ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌मे़भोःसुबा ते़न्‍नो इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌मे़भोःआन्‍लो, कर ख्रिस्‍ते़न्‌कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वाॽबा ते़न्‍नो सुनाइङ् इङ्‌भोःमा सदादिङ् निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 21 साम्‌योसाप्‍लाओग अक्‍खेलॽरिक्‍ने़ साप्‍ते़आङ् पत्‍लो,

“खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ मे़म्‍मे़त्‍छिङ्‌ङे के़वाॽबाहाॽरे़ मे़निःसुॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ मे़ङ्‌घे़म्‍मे के़वाॽबाहाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥”*

पावलरे़ रोम पेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ

22 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ वेॽ ते़न्‍नो ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌भोःसुङ्‌बाल्‍ले़ खिनिॽओ ताःमा मे़न्‍छुक्‍के वाॽआरो॥ 23 कर कन् थुम्‍मो काक् पिसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ्‌सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल यरिक् तङ्‌बेआङ्धो खिनिॽओ ताःमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, 24 इङ्‌गाॽ इस्‍पे़न लाजेॽ पेःक्‍काल्‍ले़ खिनिॽ तुम्‍से़ रोम ये़क्‌यक्‍को लःम्‍मा ताःमा आनिङ्‌वाॽ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽनु कुभा ये़न् सःत्तार वाॽआआङ् पेःक्‍काइल्‍ले़ याम्‍मो आलाम्‍दिःक्‍को कुभाॽ याप्‍मि के़बिरिॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 25-26 कर आल्‍ल यरुसले़म्‍मोबा याङ्‌गे़साॽबा नसानिबाहाॽरे़ लागि अक्‍खैया नु मे़सेदोनिया थुम्‍मोबा नसानिबाहाॽरे़ मे़सुप्‍सुबा फाॽयाङ्‌ङिन्‌साःसे़ इङ्‌गाॽ यरुसले़म पेःक्‍कार पत्तारो॥ 27 खे़ङ्‌हाॽरे़ग अक्‍खे चोःक्‍मा खुनिॽ सिराॽ थाङे़आङ् वये़रो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ हिङ्‌मन्‍नो चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ कुभाॽ पिमासि के़बोःङ्‌बाए वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदि नसानिबाहाॽलाम् के़दाःबा सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् याम्‍साम्‍गे़न् मुॽइसाम्‍मिन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ मे़घोःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 28 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़न् फाॽयाङ्‌ङिन् यरुसले़म्‍मो तेॽरुङ्‌ङाङ् खे़न् मे़घोःसुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् निःन्‍धो चोगुङ् हे़क्‍क्‍याङ् इस्‍पे़न पेःक्‍काल्‍ले़ खिनिॽओ लःन्‍नाॽ ताआरो॥ 29 इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ मुल्‍लुक् कुमुॽइसाम्‍मिन्‍नु ताःआ के़लॽबान् निःसुङ्‌लो॥

30 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमना आबोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तुवा आजोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽर इङ्‌गाॽ इनोगे़न् आदुक्‍खेओ चुम् आमे़त्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ 31 यहुदिया थुम्‍मोबा नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ताङ्‌से़ःप्‍पार हे़क्‍क्‍याङ् यरुसले़मबा नसानिबाहाॽरे़ लागि तेॽरुङ्‌बा कुभाॽ याङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़दाःक्‍तुर फाॽआङ्‌ङाङ् तुवा चोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 32 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् खिनिॽओ सःत्तार ताआआङ् सोसोरिक् हाङ्‌हाङ् आमे़त्‍छिङ्‌ल फाॽआङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 33 सनारुङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽररो॥ आमे़न्॥

16

पावलरे़ कुसेवा

1 किङ्‌क्रिया पाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌सेवारोमा* आनिॽ नुसाॽ फिबिरे़ कुनारा फोःसुङ्‌लो॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ लाॽरुसिबा लाङ्‌दाःक्‍मान् खुने़ॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो पिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥ खिनिॽ सुक्‍सुक् खुने़ॽ कुभाॽ पिरे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग इङ्‌गाॽ नु यरिक् मनाहाॽ कुभाॽ पिरुसिआङ् वाॽरो॥

3 इङ्‌गाॽनु सोरिक् ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍पा आन्‍जुम्‍हाॽ प्रिस्‍किला नु कुये़म्‍बाॽ अक्‍विलाःन् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आसे़ःप्‍से़ खुन्‍छिॽ हिङ्‌मन्‍निन्‍ने के़साक्‍पाओ थासे़त्‍छुरो॥ इङ्‌गाॽरक् मे़ःन्, कर यरिक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌स्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽरे़आङ् खे़ङ्‌हाॽ नोगे़न् मे़बिरुसिॽ॥ 5 खुन्‍छिॽ हिम्‍मो के़जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽआङ् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

हे़क्‍क्‍याङ् आमिःम् आन्‍जुम् ए़पेने़तसे़न् आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ खुने़ॽग एसिया ते़ङ्‌गप्‍पो के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा मना वये़रो॥ 6 खिनिॽ लागि याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् के़जोःक्‍मा मरियम्‍मिन् आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 7 इङ्‌गाॽनु साक्‍पा के़धाःबा यहुदि आन्‍जुम् ए़न्‍द्रोनिकस नु युनियसे़न् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽओ साॽरिक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमा लाॽरुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽग इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़आङ् तगि ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चागे़त्‍छुआङ् वये़त्‍छिरो॥ 8 दाङ्‌बान् नसाःन् के़जोःक्‍पा आमिःम् आन्‍जुम् ए़म्‍पलिए़तसे़न् आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥ 9 आनिगे़नु सोरिक् ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍पा उर्बानस नु आमिःम् आन्‍जुम् इस्‍ताखुसे़न् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 10 ख्रिस्‍तओ चोगुबा कुनसाःन्‍निन् मे़साॽरुल्‍ले़ नुःबा के़धाःप्‍पा अप्‍पे़ल्‍ले़से़न् आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥ अरिस्‍तोबुलस नु कुहिम्‍मो के़वाॽबाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 11 इङ्‌गाॽ यहुदि आन्‍जुम् हे़रोदियने़न्‌आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ नार्किकसरे़ कुहिम्‍मो के़वाॽबा दाङ्‌बान् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 12 त्रिफेना नु त्रिफोसाःन् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ कन् मे़न्‍छुमाहाॽरे़ग याम्‍बुधिक्‍काङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् चोगे़त्‍छुरो॥ साॽरिक् याम्‍बुधिक्‍काङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍मा आमिःम् आन्‍जुम् पर्सिस्‍से़न्‍नाङ् आसेवारो मे़त्ते़म्‍मे़ॽ॥ 13 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् चोःक्‍से़ सेगुबा रुफस नु कुम्‍माःन् आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ कुम्‍मारे़ग इङ्‌गाॽ आबाङे कुस्‍साः कुइसिःक् इःत्ताङ्‌ङाङ् वये़रो॥ 14 आसिन्‍क्रितस, फ्‍ले़गन, हर्मास, पात्रोबास, हर्मेस हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु के़वाॽबा काक् नसानिबाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 15 फिलोलोगस, युलिया, ने़रिअस नु कुन्‍साॽ मे़न्‍छुमाॽ, नु ओलिम्‍पास हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽनु के़वाॽबा काक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 16 खिनिॽग सेसे मिःम्‍जिःल्‍ले़ सेवा मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् कप्‍मोबा काक् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥

पावलरे़ कुनुप्‍मोबा कुनिसाम् नु कुसुजा

17 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, ये़मे़न्‍दङ् के़दाःप्‍पाहाॽ मिक्‍चो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खिनिॽ के़हुॽआसिबा से़क्‍खा पाःन्‍निल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌ले़क्‍पा पाःन्‍निन् मे़हुॽरुसिआङ् मनाहाॽ खुनिॽ नसाःन्‍नो मे़घःसुसिरो॥ अक्‍तङ्‌बा मनाहाॽनु माःङ्‌घाए वये़म्‍मे़ॽ, 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌हाॽरे़ग दाङ्‌बा ख्रिस्‍तरे़ कुसेवा मे़न्‍जोगुन्, कर आबाङे खुनिॽ साप्‍पोःक्‍किल्‍ले़ लागिरक् सेवा मे़जोगुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मना के़जम्‍बा नु मुर्ले़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽरे़ कुदोःप्‍मा मनाहाॽ इङ्‌मे़ले़क्‍तुसिॽरो॥ 19 कर खिनिॽ इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़जोगिबा पाःन्‍निङ्‌ग के़रे़क् पिसाङ् मनाहाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् मे़वाॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ इङ्‌गाॽग साॽरिक् सःत्तारो॥ खिनिॽग नुःबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सिक्‍कुम्‍साबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् फे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 20 सनारुङ् याप्‍मि के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाराए माफे़न्‍साम्‍मिन् खिनिॽ लाङ्‌भो सिगाङ् थाःसुआङ् तोॽरुॽरो॥ आल्‍ल आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽर॥ 21 इङ्‌गाॽनु सोरिक् माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा तिमोथिःल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदि आन्‍जुम् लुसियस, ये़सोन नु सोसिपात्रोसरे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍तिआङ् वाॽरो॥ 22 पावलरे़ कुलागि कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् के़साप्‍पा इङ्‌गाॽ तर्तियसरे़आङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो सेवा हाक्‍निङ्‌लो॥ 23-24 आहिम्‍दाङ्‌बा गायसरे़ खिनिॽ सेवा के़हाक्‍तिआङ् वाॽरो॥ कप्‍मो गायसरे़ कुहिम्‍मो के़जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽरे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍तिआङ् वाॽरो॥ कन् ये़क्‌यक्‍कोबा याङ्‌गे़युङ्‌बा इरास्‍तस नु आनिॽ नसानिबा चुम् क्‍वार्तसरे़आङ् सेवा हाङे़त्‍छुआङ् वाॽरो॥*

25 इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌बा सुनाइङ्‌ङिन् नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओबा इङ्‌घङ्‌लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मो के़धुम्‍बा चोःक्‍मा के़सुक्‍तिॽरो॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिङ्‌ग तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए चिक्‍खे़आङ् वये़, कर आल्‍लो ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 26 आल्‍लो कन् सुनाइङ्‌ङिन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुबा पाःन्‍लाम् ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌लाम् के़रे़क्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽओ कन् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःर वाॽरो॥ 27 हे़क्‍केलॽरिक् सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् ये़सु ख्रिस्‍तलाम् सदादिङ् सदादिङ् पोःङ्‌लरो! आमे़न्॥

* 1:7 रोम–रोम ये़क्‌यक्‍किन् रोमि हाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् हाङ्पाङ् वये़॥

* 1:16 तगि यहुदिहाॽ–ये़सु यहुदि हिम्‍सयङ्‌ङो सावाःन्‍छिङे़आङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आबाङे कुलाजेॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसु॥ याङ्‌सि, सुनाइङ्‌ङिन् के़रे़क् मनाहाॽओ नु के़रे़क् लाजेॽहाॽओ इङ्‌भोःमा पोःक्‍खे़॥

* 1:17 हबकुक २.४

* 2:6 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ६२.१२

* 2:24 यसैया ५२.५, इजिकिएल ३४.२०

* 3:4 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ५१.४

* 3:12 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १४.१-३, ५३.१-३

* 3:13 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ५.९

* 3:13 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १४०.३

* 3:14 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १०.७

* 3:17 यसैया ५९.७-८

* 3:18 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ३६.१

* 4:3 तोलिङ्‌सोमु १५.६

* 4:8 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ३२.१-२

* 4:17 तोलिङ्‌सोमु १७.५

* 4:18 तोलिङ्‌सोमु १५.५

* 4:22 तोलिङ्‌सोमु १५.६

* 8:36 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ४४.२२

* 9:5 याकुबे़न् कुसङ् लाजेॽरे़ कुम्‍बा पोःक्‍खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् ले़क्‍तु पिरु (तोलिङ्‌सोमु ३२.२८)॥

* 9:7 तोलिङ्‌सोमु २१.१२–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहामरे़ कुस्‍साः इस्‍माएले़न् मे़ःन्, कर इसहाके़न् सेगुरो॥

* 9:9 तोलिङ्‌सोमु १८.१०, १४

* 9:11-13 तोलिङ्‌सोमु २५.२३, मलाकि १.१-२

* 9:15 लाम्‍दिःक् ३३.१९

* 9:17 लाम्‍दिःक् ९.१६

* 9:25 होसे २.२३

* 9:26 होसे १.१०

* 9:28 यसैया १०.२२-२३

* 9:29 यसैया १.९–सदोम नु गमोरा ये़क्‌यक्‍हाॽओ कुॽइ के़भे़ॽबा मनाहाॽ मे़युङे़, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌घुम् पिरुसि॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ये़क्‌यक्‍किन् मे़क्‍खु पिरुसिआङ् से़रुसि कर लुत नु कुस्‍साः मे़न्‍छुमाहाॽरक् ताङ्‌घुसि॥

* 9:33 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “सियोन” पोःङ्॥

* 9:33 यसैया २८.१६–लुङ्‌नु लुङ्‌जे़क्‌फाॽइङ्‌ग ये़सु आबाङेरो॥

* 10:5 ले़बि १८.५

* 10:8 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ३०.१२-१४

* 10:11 यसैया २८.१६

* 10:13 योएल २.३२

* 10:15 यसैया ५२.७

* 10:16 यसैया ५३.१

* 10:18 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १९.४

* 10:19 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ३२.२१

* 10:20 यसैया ६५.१

* 10:21 यसैया ६५.२

* 11:2 एलिया–खुने़ॽ ये़सुःन्‍नुःल्‍ले़ ८५० तङ्‌बे तगि के़वाॽबा लत्‍छा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पारो॥

* 11:3 १ हाङ्‌हाॽ १९.१०, १४

* 11:4 १ हाङ्‌हाॽ १९.१८

* 11:8 यसैया २९.१०, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् २९.४

* 11:10 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ६९.२२-२३

* 11:16 “सिङ् साःप्‍पिन्” फाॽइन् अब्राहाम, इसहाक नु याकुबे़न् ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥ “सिङ्‌बोराःक्‍हाॽ” फाॽइन् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मुॽइदाङ्‌साहाॽ ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥

* 11:26 यसैया ६९.२०-२१

* 11:27 यसैया २७.९

* 11:34 यसैया ४०.१३

* 11:35 अय्‍युब ४१.११

* 12:3 कप्‍मो “नसाःन्” फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ पिरुसिबा सुक्‍साम्, इग्र याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽरो॥

* 12:19 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ३२.३५

* 12:20 सिवादिङ् खाहुन् २५.२१-२२

* 14:11 यसैया ४५.२३

* 15:3 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ६९.९

* 15:9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १८.४९

* 15:10 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ३२.४३

* 15:11 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११७.१

* 15:12 यसैया ११.१०

* 15:21 यसैया ५२.१५

* 16:1 माङ्‌सेवारोमा–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “दिकन्” पोःङ्‌लो॥

* 16:23-24 हुक्‍किल्‍ले़ साप्‍मनाबा कुभा ग्रिक साप्‍पन्‍नो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ्‌पत्‌, “आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽररो॥ आमे़न्॥”

१ कोरन्‍थि

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

पावलरे़ कोरन्‍थिहाॽ हाक्‍तुसिबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

पावलरे़ कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबा कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ पावलरे़ कन् ये़क्‌यक्‍को सुनाइङ् इङ्‌भोःसुआङ् सेसेहुप्‍लक्‍किन्‌हेःक्‍तुआङ् वये़॥ खे़न् ये़म्‍मो कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍किन् यरिक् लाजेॽहाॽनु तङ्‌जु के़गप्‍पा ग्रिक्‍हाॽरे़ खुनिॽ ये़क्‌यक् वये़॥ कन् ये़क्‌यक्‍किन् ले़ङ्‌हङ्‌ङो नु साक्‍थिम्‍मो कुमिङ् के़से़बा चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ नु नाना परिक्‍ले़न् साम्‌योहाॽ काक् पिसाङ् इङे़आङ् वये़रो॥

कोरन्‍थिबा सेसेहुप्‍लक्‍पा के़साक्‍पा पाःन्‍हाॽओ खे़माॽ, ताप्‍फे़ःम्‍बा ये़प्‍ले़क्‍हाॽ, याम्‍बोःप्‍मा नु मेःक्‍खिम्‍ले़ पाःन्‍हाॽ, खासिङ्‌ले़ पाःन्‍हाॽ, सेसेहुप्‍लक्‍पा थिम्, सेसेमाङ्‌पर्धाःम् नु सिःमाआङ् याम्‍मो हिङ्‌मारे़ पाःन्‍हाॽ वये़रो॥ पावलरे़ कन् पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ यरिक् इःत्‍छिङ्‌साम् नु ने़हिनिङ्‌वाॽ कत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् पोधक्‍तुसिरो॥

थिक्-सुम् (१३) नाःत्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ पिरुसिबा पर्धाःम्‍हाॽओ मिःम्‍जिन् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ नुःबा चोःक् लॽरिक् साप्‍तुआङ् पत्, हे़क्‍क्‍याङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो कन्‌(१३) नाःत्‍लाःन् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़इङ्‌बा चोःक्‍लो॥

थामिङ्

निःसुम् १.१-९

सेसेहुप्‍लक्‍को ये़मे़न्‍दङ् १.१०-४.२१

मे़न्‍छुमाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽरे़ काॽइ नु हिम्‍सयङ् ५.१-७.४०

ख्रिस्‍तानिहाॽ नु नावाइत्‍ला सेवा के़मे़प्‍पाहाॽ ८.१-११.१

सेसेहुप्‍लक्‍पा हिङ्‌मन् नु माङ्‌ङो सेवा चोःक्‍मा ११.२-१४.४०

ख्रिस्‍त हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबाहाॽ सिःमाआङ् याम्‍मो हिङ्‌मा पाःन् १५.१-५८

यहुदियाबा नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ लागि कुभाॽ याङ् १६.१-४

हिम्‍मोबा पाःन् नु कुनुप्‍मा १६.५-२४

1

पावललाम्‍बा सेवा

1 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽलाम्‍बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ सेगाङ्‌बा इङ्‌गाॽ पावल नु आनिॽ नुसाॽ सोस्‍थे़नेसलाम्‍बा* 2 कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिङ् कोरन्‍थि* ये़क्‌यक्‍को के़ने़बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍कोबा सेसे कुमनाहाॽ हाक्‍कासिगे़रो॥ खुने़ॽ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् के़रे़क् पिसाङ् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ् के़लोःङ्‌बाहाॽ सेसे चोगुसिबा हे़क्‍केए खिनिॽ सेसे के़जोगिबारो॥ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़न् नु आनिॽ दाङ्‌बारो॥

3 आनिॽ पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽ के़बिरिर॥

पावलरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुॽ

4 ख्रिस्‍त ये़सुओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिबा लुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सदादिङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ लागि नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् खिनिॽग पाःन् पाःप्‍मा मुक्‍साम् नु ने़हिनिङ्‌वाॽ के़गप्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽओ से़क्‍खाए कुबुङ् युङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽरो, 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़म्‍मिन् के़हाङ्‌घुम्‍मिल्‍ले़ चाहाबा के़जोगिबा के़रे़क् याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍मिन् खिनिॽ के़गत्तुम्‍लो॥ 8 खुने़ॽए कुनुप्‍मो थारिक् नसाःन्‍नो थधप् मे़ल्‍लॽए के़गत्तिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न्‍नो आत्तिल्‍ले़आङ् खिनिॽ पाःन्‍धिक्‍मा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो॥ 9 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍त आनिॽ दाङ्‌बान्‍नु सेसे तङ्‌जुम्‍मो खिनिॽ के़उःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥

सेसेहुप्‍लक्‍को ये़मे़न्‍दङ्

10 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो से़म्‍मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल कर तङे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ नु निङ्‌वाॽ इःप्‍माओआङ् थिक्‍हुप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 11 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो खे़माॽ पोगे़आङ् वाॽ फाॽआङ् क्‍लोएरे़ कुहिम्‍सयङ्‌ङोबा कुभारे़ इङ्‌गाॽ मे़जे़क्‍ताङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 12 आल्‍ल इङ्‌गाॽ आबाःप्‍मा पाःन्‍निन् अक्‍तङ्‌बा वाॽ–खिनिॽ लुम्‍मो कुभारे़ पावले़न् इङ्‌गाॽ तिम्‍दुङ्, कुभारे़ अप्‍पोलोसे़न्* तिम्‍दुङ्, वेॽइल्‍ले़ पत्रुसे़न्* तिम्‍दुङ्, आल्‍लसाङ् वेॽस्‍माल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌तिम्‍दुङ् लॽरिक् खिनिॽ के़बाःत्तुम्‍मु! 13 थे, ख्रिस्‍ते़न्‌हासिङ्‌ङाङ् वाॽबि? पावले़न् खिनिॽलागि सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽबि? खिनिॽओ आत्तिन्‍हाॽ पावलरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽबे? 14 इङ्‌गाॽ क्रिस्‍पस नु गायसे़न्‍लक् बप्‍तिस्‍मा पिरुङ्‌सिङ् कर वेॽ आत्तिन्‍नाङ् बप्‍तिस्‍मा मे़म्‍बिए वाॽआबाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् पावलरे़ कुमिङ्‌ङो बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खिगे़ लॽरिक् पाःप्‍मा के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍लो॥ 16 (ओवा, इङ्‌गाॽ स्‍तिफनसरे़ कुहिम्‍सयङ्‌बाहाॽआङ् बप्‍तिस्‍मा पिरुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽआङ् पिरुङ्‌सिङ्बि मे़ःम्‍बि खे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ मे़याक्‍ने़न्‍लो॥) 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ इङ्‌गाॽ बप्‍तिस्‍मा पिसे़ पाङ्‌घाङ्‌बा मे़ःन्‍लो कर सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ने़ पाङ्‌घाङ्‌बारो॥ खे़न्‍नाङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मि सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽओबा पाःन्‍सुत्‍लाहाॽओग मे़ःन्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍तरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् मुक्‍साम् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌लो॥

ख्रिस्‍ते़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम् नु कुसिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ

18 सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिल्‍ले़न् सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग के़मे़क्‍पार के़बेःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ लागि अदङ् पाःन्‍लो, कर आनिॽ से़न्‍लप् के़घोःबार के़बप्‍पाहाॽरे़ लागिग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“इङ्‌गाॽ सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽइन्‌मे़क्‍खुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् चाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ चाःप्‍मान् कुसुम्‍मे़न्‍दम्‍मना चोगुङ्‌लो॥”*

20 सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बाहाॽ, साम्‌योथिम्‍साम्‍बाहाॽ नु साम्‍जिक् मुन्‍धुम्‍साबाहाॽ आत्तो मे़वाॽबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽहाॽ अदङ् कुइसिःक् चोगुआङ् मे़वाॽने़न्बि? 21 आबाङे सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽलाम्‍बा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुने़ॽ कुसिङ्‌मे़न्‍निःत्तुन् फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍कुम् निङ्‌वाॽओ निङ्‌सेःक् चोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌भोःमनाबा अदङ् पाःन्‍नोलाम्‍बाए नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍मासि निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 22 यहुदिहाॽरे़ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् ओमे़प्‍मा मे़गोःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ग्रिक्‍हाॽरे़ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ मे़गोःत्तुॽ, 23 कर आनिगे़ग सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‍ने इङ्‌भोःसुम्‍बे़रो॥ खे़ङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ लागि आघघबा पाःन् नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागि अदङ् पाःन्‍लो, 24 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्तुसिबा ने़प्‍माङ् यहुदि नु ग्रिक सुवाङ्‌हाॽरे़ लागि ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम् नु कुसिक्‍कुम् निङ्‌वाॽरो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुअदङ् पाःन्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मि सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽनुःल्‍ले़आङ् सिक्‍कुम्‍बा चोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍धुम्‍मनाबा कुबाःन्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मि थुम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् के़धुम्‍बा चोःक्‍लो॥

26 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ के़उःत्तिल्‍ले़ आक्‍तङ्‌बा के़जोगि के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ के़म्‍निःसिल्‍ले़ खिनिॽ यरिक्‍तङ्‌बा सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽसाबा के़होःप्‍तिरो॥ खिनिॽ यरिक्‍तङ्‌बा मुक्‍साम्‍साबा नु के़गप्‍पा हिम्सयङ्‌ङोबा के़होःप्‍तिरो॥ 27 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बा चोगिगे़ॽ के़लॽबाहाॽ सिरिङ् मःमो थामासि फाॽआङ् अदङ् मे़मे़त्तुसिबाहाॽ सेगुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आनिगे़ के़धुम्‍बा मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा लॽरिक् के़इःप्‍पाहाॽ सिरिङ् मःमो थामासि फाॽआङ् मे़न्‍धुम्‍मनाबा मे़मे़त्तुसिबाहाॽ सेगुसिरो॥ 28 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़ये़क्‍पासिगे़ लॽरिक् के़इःप्‍पाहाॽ थेनाधेबा चोःक्‍से़ हिलाप्‍फु के़बोःङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुमे़ल्‍लुङ् मे़ःन्‍नेबा नु हने़बा मे़मे़त्तुसिबाहाॽ सेगुसिरो॥ 29 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आत्तिन्‍नाङ् आङ्‌दिङ् मे़लॽने़न्‍लरो॥

30 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए खिनिॽ ख्रिस्‍त ये़सुओ के़वयिॽरो॥ खुने़ॽए आनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा नु सेसे साङ्‌साङ् आजोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लायोलाम् याप्‍मि के़धे़ॽबा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “आत्तिल्‍ले़ यम्‍बा पाःन् पाःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुबा याःम्‍बक्‍कोरक् यम्‍बा पाःन् पाःत्तुररो॥”*

2

सेसेमाङ्‌लाम् के़दाःबा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, तगि खिनिॽओ इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा कुसिबिॽ पाःन् इङ्‌भोःसे़ त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ मना के़ले़म्‍बा पाःन् हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽरे़ कुधिम् पाःन्‍हाॽ पाःत्तुङ्‌ल इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाबे़न्‍लो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नु सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् खुने़ॽ कुसिःमे़न्‍नुःल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽमुःम्‍मा निःन्‍धो चोगुङ्‌ङाङ् वयाङ्॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओ त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ किःसाङ् स्‍याङ्‌ल यक्‍खाङ्‌ल त्‍याङ्‌लो॥ 4 इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा नु इङ्‌भोःसुङ्‌बा पाःन्‍निङ्‌ग सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ कुधिम् नु मना के़ले़म्‍बा पाःन्‍नो होःप्‍ते़रो, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मो ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥

6 हे़क्‍केसाङ् आनिगे़ग नसाःन्‍नो कुनिङ्‌वाॽ के़दुम्‍बा नसानिबाहाॽनु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽरे़ पाःन्‍हाॽ पारिगे़ॽ, कर कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा नु खे़प्‍मो हाङ्‌गे़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ पाःन् मे़बारिगे़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग मे़मे़क् मे़बेःक्‍लो॥ 7 कर आनिगे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चिक्‍खुआङ्‌वये़बा कुसिबिॽ सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽइन्‍ने पाःत्तुम्‍बे़रो॥ खे़ङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए आनिॽ मिमिदिङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ् निःन्‍धो चोगुआङ् वये़रो॥ 8 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌गे़जोःक्‍पा आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् कन् पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वये़ल्‍ले़ग मिमिदिङ्‌गे़न् दाङ्‌बान् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़म्‍भोःन्‍दुम्‍बा वये़मे़न्॥ 9 कर साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् मे़न्‍निए, मे़ङ्‌घे़म्‍मे हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ मे़न्‍इःत्तेबा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ मिःम्‍जि के़मे़प्‍पाहाॽरे़ लागि यारिप् चोगुआङ् वाॽरो॥”*

10 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌लाम्‍बा के़रे़क् खे़न् पाःन्‍हाॽ आनिॽ ओसेःन्‍दाङ् चोगु आबिरे़आङ् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिगाङ्‌बा सिबिॽ पाःन्‍हाॽआङ् कोःत्तुॽरो॥ 11 मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽ आबाङे कुयाम्‍साम्‍मिल्‍ले़रक् कुसिङ्‌निःत्तुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ्‌बा पाःन्‍हाॽआङ् खुने़ॽ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् कुसिङ्‌निःत्तुॽरो॥ 12 आनिॽग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा साम्‍मिन् मे़ङ्‌घोए आवाॽरो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाबा आबिरे़बा काक् पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽलाम्‍बाए सेसेमाङ्‌ङिन् आघोःसुम्‍माङ् वाॽरो॥ 13 आल्‍ल आनिगे़ खे़न् पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍हाॽग मे़न्‍छाम्‍गे़न् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽलाम्‍बा मे़ःन्‍लो, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि हुॽरिगे़बा कुइसिःक्‍के याम्‍साम्‍गे़न् पाःन्‍हाॽग सेसेमाङ् के़गप्‍पाहाॽ चे़क्‍तुम्‍सिम्‍बे़ॽरो॥ 14 नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा मनाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम् के़दाःबा पाःन्‍हाॽ मे़दाःक्‍तुन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग खुने़ॽ कुलागि अदङ् पाःन् पोःङ्‌ङाङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याम्‍साम्‍गे़न् पाःन्‍हाॽग सेसेमाङ्‌लाम्‌रक्‌कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 15 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुबा मनाःल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ नुःबा चोःक्‍पि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् साॽरु, कर वेॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खुने़ॽग मे़न्‍छाॽरुन्‍लो॥ 16 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌हाःत्‍ले़ निःसुआङ् वाॽबे? हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ खुने़ॽ हुॽमा सुक्‍तुबे?” कर आनिगे़ग ख्रिस्‍तरे़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌कत्तुम्‍बे़रो॥

3

सेसेहुप्‍लक्‍को निङ्‌वाॽ मे़न्‍दङ् पाःन्‍हाॽ

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ खिनिॽनु पाराङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍साम्‍गे़न् मनाहाॽनु पाराङ्‌बा कुइसिःक्‌मे़म्‍बाःप्‍पे़न्‌, कर इक्‍साबा निङ्‌वाॽ के़गप्‍पा मनाहाॽ हे़क्‍तङ्‌बा नसाःन्‍नो कुनिङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पा अङे़ःक्‌वाहाॽनु पाःप्‍मनाबा कुइसिःक् पाःराङ्‌लो॥ 2 इङ्‌गाॽ हुॽनिङ्‌बा निसाम्‍मिन् खाक्‍खाक्‍पा तःक् हे़क्‍के मे़जोगे़न्, कर नु हे़क्‍तङ्‌बा चोगे़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग खाक्‍खाक्‍पा तःक् चामा मे़न्‍छुक्‍के के़वयिरो॥ आल्‍लोसाङ् खाक्‍खाक्‍पा तःक् चामा के़सुक्‍पा मे़म्‍बोःङ्‌ङे के़वयिॽरो, 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग आल्‍लो थारिक् इक्‍साबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ के़युक्‍तिआङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽ लुम्‍मो नाहे़त्‍छिङ्‌मा नु खे़माॽ वाॽइल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे इक्‍साबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ के़युक्‍तिआङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा मना कुइसिःक् के़म्‍बोःक्‍खिन्‍बि? 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो थिक्‍किल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पावले़न् तिम्‍दुङ् लॽ, वे़ॽस्‍माल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अप्‍पोलोसे़न् तिम्‍दुङ् लॽइल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मना मना हे़क्‍तङ्‌बा के़म्‍बोःक्‍खिम्‍बि? 5 अप्‍पोलोसे़न् नु पावले़न् हाःत्‍छिबे? आन्‍छिगे़ग दाङ्‌बाल्‍ले़ मुरा मे़त्ते़छिगे़बा, कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍पा कुसेवारोबासिगे़रक्‍लो॥ आन्‍छिगे़लाम्‍बाए खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 6 इङ्‌गाॽ याॽ लेःत्तुङ्, अप्‍पोलोसरे़* च्‍वाःत् केःत्तु, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ फोःसुरो॥ 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याॽ के़लेःप्‍पा नु च्‍वाःत् के़गेःप्‍पाहाॽ थेसिआङ् मे़ःन्‍लो॥ कर के़भोःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् के़ये़क्‍पारो॥ 8 याॽरिःम्‍बा के़लेःप्‍पे़न्‌नु च्‍वाःत् के़गेःप्‍पाङ्‌ग कुदङ्‌बासिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍बुधिक् चोःक्‍सुबा कुइसिःक् आबाङे खुन्‍छिॽ थुम्‍घोःन् खोःसुॽरो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आन्‍छिगे़ सोरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् के़जोःक्‍पासिगे़रो॥ खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइक्‍ताप् नु कुहिम्‍निङ्‌लो॥

10 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिराङ्‌बा लुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा इङ्‌गाॽ चाःप्‍पा हिम् के़जोःक्‍पा कुइसिःक् हिम्‍पाङ्‌यक्‍किन् ने़स्‍सुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍माल्‍ले़ खे़न् सम्‍दाङ् लुङ्‌धाक् से़त्तुर हिम् चोगुॽ॥ कर लुङ्‌धाक् के़से़प्‍पार हिम् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ हिम् चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ सिङ्‌सिङ् लॽमा पोःङ्‌लो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि ने़स्‍से़ चुरे़बा हिम्‍पाङ्‌यक्‍किङ्‌ग ये़सु ख्रिस्‍तरो॥ खे़न् ने़मनाबा हिम्‍पाङ्‌यक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् वेॽ हिम्‍पाङ्‌यक् ने़मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 12 आल्‍ल हिम् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ खे़न् सम्‍दाङ् साम्‍म्‍याङ्, युप्‍पा, इमे़ल्‍लुङ्‌बा मुधिङ्‌लुङ्, सिङ्, याःन्-सुङ् इग्र याॽलाङ्‌ङिल्‍ले़ हिम् चोगुने़ फाॽग्र 13 खुने़ॽ कुयाःम्‍बक्‍किन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् खे़न् खासे़न् ये़न्‍नो ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् से़क्‍खाबा चोःक्‍पि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् मिःल्‍ले़ए साॽरुरो॥ 14 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मिःल्‍ले़ मे़जने़न् खे़ल्‍ले़ थुम्‍घो खोःसुॽरो॥ 15 कर आत्तिन् मनाःल्‍ले़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍किन् मिःल्‍ले़ थ्‍यःङ् चदेःसुॽ, खे़न् मनाःन् यम्‍बा फे़त्‍लाॽमाओ थाःरो॥ खे़न् ताङ्‌से़ःप्‍साङ् मिःल्‍ले़ खप्‍मे़ लाबु से़रुबा कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥

16 खिनिॽग निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍निङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिम्‍बि? हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़* कुसेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽओ वाॽ के़लॽबान् निङ्‌वाॽ के़ङ्‌गत्तुम्‍मिम्‍बि? 17 आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मिन् फे़त्‍लाःन्‍दुॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़क्‍खुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मिङ्‌ग सेसे चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌हिम्‍मिङ्‌ग खिनिॽएरो॥

18 खिनिॽ इङ्‌मे़ले़क्‍कासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ! आत्तिल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बा नु चाःप्‍पा चोःक्‍का लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुॽ हाराॽ खे़न् थेआङ् मे़ल्‍ले़ःमनाबा अदङ् कुइसिःक् पोःङ्‌निरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् सिक्‍कुम्‍साबा पोःङ्॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽइङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओग अदङ् पाःन् कुइसिःक्‍लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“खुने़ॽग सिक्‍कुम्‍दाङ्‌बाहाॽ खुनिॽ इस्‍वामो ते़म्‍सुसिरो॥”* 20 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो,

“सिक्‍कुम्‍साबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुबा पाःन्‍निन् हने़बा चोःक् फाॽआङ् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ निःसुरो॥”* 21 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ आत्तिन्‍हाॽआङ्‌आङ्‌दिङ् मे़न्‍लॽने़न्‍लरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽग खिनिॽइन्‍ने़रो॥ 22 पावल, अप्‍पोल्‍लोस, पत्रुस, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्, ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्, सिःमे़न्, कोये़म्‍बा ये़म्‍मिन् नु ताये़म्‍मिन्‍नाङ् खिनिॽइन्‍ने़रो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़न्‍निङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍लो॥

4

सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽ

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ आनिगे़ग ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिबिॽ पाःन्‍हाॽ कप्‍मा लक् के़घोःबासिगे़ फाॽआङ् मे़इःत्तिगे़र पोःङ्‌लो॥ 2 आल्‍ल हे़क्‍तङ्‌बा लक् के़घोःबा सेवारोबाहाॽग नसाःन्‍साबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 3 खिनिॽ इग्र वेॽरे़ खासे़न् मे़लोःन्‍नाने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आलागिग खे़न् यम्‍बा पाःन् मे़ःन्‍लो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् खासे़न् मे़लोःन्‍छिङ्‌ङान्‍लो॥ 4 इङ्‌गाॽ थे़माआङ् फे़त्‍मे़ल्‍लाःन्‍ने वाॽआ के़लॽबाग निङ्‌वाॽ कत्तुङ्, हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा चोःक्‍का के़लॽबाग मे़ःन्‍लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ खासे़न् लोःन्‍नारो॥

5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़म्‍मिन्‍नुःल्‍ले़ तगि वेॽहाॽ खासे़न् मे़लोःन्‍दे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ, खुने़ॽए खादाम्‍मोबा फे़न् पाःन्‍हाॽ से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ तारुॽ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् निङ्‌वाॽओबा सिबिॽ पाःन्‍हाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽरो॥ खे़न् ये़म्‍मोए के़रे़क्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खुनिॽ ने़म्‍भोगे़न् नारा फोःमान् मे़घोःसुॽरो॥

6 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पाआङ्धो थेआङ् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ नु अप्‍पोलोसरे़ कुबि पिनिङ्‌बारो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ लुम्‍मो आबाङे मनारे़ कुलागि आङ्‌दिङ् मे़लॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत्‍ले़ खिनिॽ वेॽहाॽनुःल्‍ले़ नुःबा के़जोगिआङ् के़वयिॽबे? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़म्‍बिरिम्‍बा थे पाःन् खिनिॽ के़गत्तुम्‍बे? खुने़ॽ के़बिरिबा पाःन् के़गत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आबाङे के़धगुम्‍बा हे़क्‍के थेआङ् आङ्‌दिङ् के़लॽरिबाबे?

8 तगिनुसा खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बा काक् पाःन्‍हाॽ के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽमु! खिनिॽग तगिए याङ्‌साकुन्‍धेसाबा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽमु! आनिगे़ मे़ःन्‍नेए खिनिॽ हाङ् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽमु! खिनिॽ से़क्‍खाए हाङ् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिल्‍ले़ग, आनिगे़आङ् खिनिॽनुए हाङ् चोःक्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़मे़न्! 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ थङ् के़नाःम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ तिःक्‍लाओ काक्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् के़बप्‍पा सिःमे़ल्‍ले़ खुम्‍दिङ् के़घोःबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ काक्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् फत्‍छिगे़आङ् मनालुम्‍मो ओसेःन्‍दाङ् चोगिगे़आङ् वाॽ के़लॽबान् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ग काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो, माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ नु मे़न्‍छाम् याप्‍मिलुम्‍मो लामित्ता पोःक्‍खिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 10 आनिगे़ग ख्रिस्‍तरे़ कुलागि अदङ् चोगिगे़ॽ, कर खिनिॽग ख्रिस्‍तरे़ कुलागि सिक्‍कुम्‍साबा के़जोगिमुबा! आनिगे़ मे़न्‍धुम्‍ना चोगिगे़ॽ, कर खिनिॽग के़धुम्‍बा के़जोगिमुबा! खिनिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़घोःसुम्, कर आनिगे़ग मे़घोःसुम्‍बे़म्‍मुबा! 11 कन् ये़म् थारिक् मे़न्‍जा मे़न्‍धुङ्‌ङे साक्‍मे़न्‍जा वयिगे़, नुःबा चाङ् तेःत्ताङ् मे़गत्तुम्‍बे़न्‍नाङ् मनाहाॽरे़ साॽरिक् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तिगे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ हिम्‍धाःङ् मे़ःन्‍ने वयिगे़रो॥ 12 आनिगे़ आबाङे हुक्‍किल्‍ले़ याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़ॽ॥ साङ्‌ग्रा मे़मे़त्तिगे़ल्‍ले़ मुॽइसाम् पिरुम्‍सिम्‍बे़ॽ, तुक्‍खे मे़जाःत्तिगे़ल्‍ले़ नासि थःत्तुम्‍बे़रो॥ 13 आनिगे़ याःम्‍बेओ ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‌मे़बाःत्तुल्‍ले़ आनिगे़ नःम्‍नःम्‍माङ् नुःरिक्‍काङ् नोगप् पिरुम्‍सिम्‍बे़ॽरो॥ आल्‍लो थारिक् आनिगे़ग इक्‍साबा हिलाप्‍फु नु खाम्‍बेःक्‍मोबा ताम्‍जि पोःक्‍खिगे़आङ् वयिगे़रो॥

14 खिनिॽ सिरिङ्‌मःमो के़ध्‍ये़ॽइर फाॽआङ् कन् पाःन्‍निन् साप्‍तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो, कर आमिःम् आबुगे़न् आस्‍साःहाॽ कुइसिःक् साम्‍दिङ् पिनिङ्‌बारो॥ 15 ख्रिस्‍तओ खिनिॽ आत्तात्तान्‍ने यरिक् सिक्‍साम्‍बाहाॽ के़गत्तुम्‍सिम्‍साङ् यरिक् पाःहाॽग के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍लो, खिनिॽओ सुनाइङ् तारुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍त ये़सुओ खिनिॽ पाः पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आजोःङ् के़इःप्‍पा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ 17 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा दाङ्‌बाओ नसाःन्‍साबा आबुगे़न् आस्‍साः तिमोथिःन् खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌ल पत्तारो॥ के़रे़क् सेसेहुप्‍लक्‍को हुॽरुङ्‌सिङ्‌बा आनिसाम्‍मिन् कुइसिःक्‍के ख्रिस्‍त ये़सुःन् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् खिनिॽ निङ्‌वाॽसुम्‍मो खुने़ॽए तारु के़बिरिॽरो॥

18 आल्‍ल खिनिॽओ इङ्‌गाॽ याम्‍मो मे़दाआन् फाॽआङ् खिनिॽओ कुभाग यम्‍बा के़ले़ङ्‌ङासिआङ् के़वयिॽरो॥ 19 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खिनिॽओ हाराए ताआर पत्तारो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओ यम्‍बा के़ले़ङ्‌सिङ्‌बाहाॽ आक्‍खेलॽरिक् ताॽमे़जे़ङ् फाॽआङ्‌लक् मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ आक्‍तङ्‌बा मुक्‍साम् मे़गत्तुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन्‍नाङ् निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌लो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग ताॽजे़ङ् पाःन्‍हाॽरे़ मे़ःन्, कर मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽरो॥ 21 आक्‍खे चोगुङ्‌बान् खिनिॽ सिराॽ थाङ्‌बे? ते़ःम्‍भुक्‍नु खिनिॽओ ताआबाबि इ मिःम्‍जि नु चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍माङ् ताःआबाबि?

5

ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पे़न्‌लःप्‍मादेःमा

1 खिनिॽ लुम्‍मो याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, खिनिॽओ लत्‍छाःल्‍ले़ आबाङे कुम्‍मा पाःक्‍मान् मेःत् कत्तुआङ् वाॽमु! हे़क्‍तङ्‌बा ताप्‍फे़ःम्‍बा याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक्‍किङ्‌ग नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा सुवाङ्‌लुम्‍मोआङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 2 कर खिनिॽग आङ्‌दिङ्‌ने़ के़लॽरिॽ! खिनिॽग मेरिङ् थक्‍मा के़बोःङ्‌बाने़ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन् खिनिॽ सेसे तङ्‌जुम्‍लाम् लःप्‍मादेःमा के़बोःङ्‌बा वये़॥ 3 इङ्‌गाॽ खिनिॽनु होःप्‍पासाङ् आनिङ्‌वाॽओग सोरिक्‍के वाॽआरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽनु सोरिक् वाॽआबा कुइसिःक्‍के खे़न् मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ खासे़न् लोःन्‍दुङ् सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 4 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो सेसेहुप्‍लक्‍को खिनिॽ के़जुप्‍सिल्‍ले़ खिनिॽनु इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽइन्‌दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍नु वाॽइल्‍ले़, 5 खे़न् मनाःन् सेसेहुप्‍लक्‍लाम्‍बा लःत्ते़म्‍देःसे़म्‍मे़ॽआङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् हुक्‍सुप्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन्* मे़क्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् कुयाम्‍साम्‍मिन् दाङ्‌बान् नुःङ् युःबा ये़न्‍नो ताङ्‌से़ःप्‍लरो॥

6 खिनिॽ आङ्‌दिङ् लॽमाङ्‌ग नुःबा पाःन् मे़ःन्‍लो॥ खरे़ःङ् के़भङ्‌बा च्‍यॽसिक् सिदाॽइल्‍ले़ के़रे़क् फेॽरुम्‍मिन् युक्‍तुबा कुइसिःक् च्‍यॽसिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ के़रे़क् नुःबा पाःन्‍हाॽ फे़त्‍लाःन्‍दु के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ सेसेबा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् खे़न् लायो के़जोःक्‍पा ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाःन्* खिनिॽ लुम्‍मोलाम् लःत्ते़म्‍देःसे़म्‍मे़ॽ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग आनिॽ लागि सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़ चुरे़आङ् वाॽरो, खुने़ॽए आनिॽ चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍मिल्‍ले़न्‌मे़ल्‍लुक्‍साःरो॥ 8 आनिॽग तगिबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽ नु लायो हे़क्‍तङ्‌बा खे़ॽसुङ् कुधिम्‍बा खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ मे़ःन्, कर सेसेबा नु से़क्‍खाबा कुसङ् खरे़ःङ्‌ङिल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम्‍ले़न्‌ससाङ्‌स्रोःत् चोगुम्‍लो॥

9 तगि कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मनाहाॽनु सोरिक् मे़वये़म्‍मिन्‍ने़ॽ लॽरिक् इङ्‌गाॽ सक्‍इङ्‌घङ् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ङाङ् वयाङ्॥ 10 खे़न् फाॽइङ्‌ग नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा, खिःम्‌यक्‍पा, इङ्‌ले़क्‍पा, नावाइत्‍ला माङ्‌गे़घबाहाॽनु मे़वये़म्‍मिन्‍ने़ॽ के़लॽबाग मे़ःन्‍लो॥ हे़क्‍के के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम्‍बा लःम्‍मा पेःक्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़रो॥ 11 कर आल्‍ल इङ्‌गाॽ खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् सक्‍इङ्‌घङ्‌साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो, आत्तिल्‍ले़ आबाङे नसानिबा नुसाॽआ लॽरिक् पाःत्तुआङ् चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोगुॽ, खिःम्‌यक्‍पा चोःक्, नावाइत्‍लाहाॽ सेवा चोगुॽ, मना इङ्‌दो मे़त्तुसिॽ, थिमसाङ् नु इङ्‌ले़क्‍पा चोःक् हे़क्‍तङ्‌बा मनाःङ्‌ग चुम् मे़लेःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़क्‍तङ्‌बा मनाःन्‍नु सोरिक् चाआङ् मे़जे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

12 नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा सेसेहुप्‍लक्‍पा लाःक्‍कात्‍पा मनाहाॽ खासे़न् लोःम्‍मासि इङ्‌गाॽ आलक्‍पे़न् मे़ःन्‍लो, कर सेसेहुप्‍लक् सिगाङ्‌बा मनाहाॽ खासे़न् लोःम्‍माग खिनिॽ याःम्‍बक्‍लो॥ 13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाःक्‍कात्‍पा मनाहाॽ खासे़न् चोगुसिॽरो, कर साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् “ताप्‍फे़ःम्‍बा लायो के़जोःक्‍पा मनाहाॽ खिनिॽ लुम्‍मोलाम् लःत्ते़म्‍देःसे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥”*

6

नसानिबालुम्‍मोबा तुःन्‍देॽ

1 खिनिॽओ थिक्‍पारे़ वेॽ नसानिबान्‍नु खे़माॽ फोःक्‍खुआङ् वाॽने़ फाॽग्र खिनिॽ खासे़न् लोःन्‍छे़ ख्रिस्‍तरे़ सेसे कुयाप्‍मिहाॽरो पेःक्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा खासे़न्‍लोःम्‍बाल्‍लो आक्‍खेआङ् पेःक्‍मा के़आःन्‍नासिबाबे? 2 ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा सेसे याप्‍मिहाॽरे़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् खासे़न् मे़लोःन्‍दुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते के़वयिॽबि? हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् खासे़न्‍निन् खिनिॽए लोःम्‍मा पोःङ्‌ने़ फाॽग्र अक्‍तङ्‌बा चुजुक्‍सा पाःन्‍हाॽरे़न् खासे़न् लोःम्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बि? 3 माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ आनिॽ खासे़न् आलोःन्‍दुम्‍सिम् के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिॽबि? हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् हिङ्‌मन्‍नो थिक्‌याःन्‍धक्‍पा पाःन्‍हाॽग यम्‍बा मे़ःन्‍लो! 4 हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खासे़न् लोःन्‍छे़ सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ इङ्‌धाःङ् मे़बिरुन्‍छिम्‍बा खासे़न्‍लोःम्‍बाहाॽरो आक्‍खेआङ् के़बिगिबाबे? 5 कङ्‌ग खिनिॽ सिरिङ्‌मःमो के़ध्‍ये़ॽइर फाॽआङ् पाःत्तुङ्‌बारो॥ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽओ खे़माॽ पोःक्‍किल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो लत्‍थिक्‍काङ् नादङ् चोःक्‍मा के़सुक्‍पा सिक्‍कुम्‍साबा मना होःप्पि? 6 कर लत्‍छा नसानिबा नुसाॽइन् वेॽस्‍मा नसानिबा नुसाॽइल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ आक्‍खेलॽरिक् तुःन्‍देॽ नाःत्‍छे़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाहाॽरे़ खुनिॽ खासे़न् हिम्‍मो पेःक्‍पाबे?

7 खिनिॽ लुम्‍मो तुःन्‍देॽहाॽ वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ नसानिबा हिङ्‌मन्‍नो हारि के़द्‌ये़ॽइबा पाःन्‍निन् थाःप्‍लो॥ परुमाल्‍ले़ थेआङ् निङ्‌घुम्‍मो मे़न्‍धामाबे? थेआङ् इङ्‌ले़क्‍को मे़न्‍धामाबे? 8 कर खिनिॽ आबाङे नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ निङ्‌घुम् नु इङ्‌ले़क् के़मे़त्तुम्‍सिम्‍लो॥

9 ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् लाघो मे़ङ्‌घोःसुन् के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिॽबि? इङ्‌ले़क्‍को मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ, नावाइत्‍ला माङ्‌गे़घःबाहाॽ, चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़जोःक्‍माहाॽ, के़त्‍निबा के़त्‍निमाहाॽ, मे़न्‍छुमाॽ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु हे़क्‍क्‍याङ् ये़म्‍बित्‍छाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नु चागे़राम्‍बाहाॽ, 10 के़घुःप्‍पाहाॽ, खिःम्‌यक्‍पाहाॽ, थिःमसाङ्‌हाॽ, चाःत्‍थि के़देःबा नु फोत्‍याबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् लाघो मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 11 खिनिॽआङ् कुभाग बा अक्‍तङ्‌बा के़वयि, कर वागे़म्‍हप्‍ति, सेसे के़बोःक्‍खि हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम्‍बा आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा के़बोःक्‍खिरो॥

नासिङ्‌गे़न् थक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् पिमा

12 कुभारे़ मे़बाःत्तुॽ, “इङ्‌गाॽ काक् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा खोःसुङ्,” कर काक् पाःन्‍हाॽ आनिॽ लागि इङ्‌धाःङ्‌बा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥ “काक् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा खोःसुङ्,” कर इङ्‌गाॽ आत्तिन् पाःन्‍निल्‍ले़न्‍नाङ् योःक्‍पा मे़बोःङ्‌ङान्‍लो॥ 13 वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तु, “कुजाःङ्‌ग साप्‍पोःक्‍पाल्‍ले़ कुलागिरो, हे़क्‍क्‍याङ् सापोःक्‍पे़न्‌कुजाःल्‍ले़ लागिरो॥” कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् मे़क्‍खुसिॽरो॥ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ लागि मे़ःन्‍लो, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़ कुलागि चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ हिसु तङ्‌घुरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् दाङ्‌बान् सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् चोगुबा कुइसिःक् आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‍नाङ् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् चोगुॽरो॥

15 खिनिॽ थक्‍किङ्‌ग ख्रिस्‍तरे़ कुयाम्‍लक् के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिॽबि? हे़क्‍केःल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुयाम्‍लक्‍किन् तेॽरुङ्‌ङाङ् के़त्‍निमान्‍नु काम्‍सुङ्‌बाबि? आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नुॽने़न्‍लो! 16 आत्तिन् मनाःन् के़त्‍निमान्‍नु तङ्, खे़न्‍नुए लत्‍छा थक् पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिबि? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिॽ* फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥ 17 कर आत्तिन् दाङ्‌बान्‍नु काम्, खे़न् खुने़ॽनुए याम्‍साम्‍मोआङ् लत्‍छा पोःङ्‌लो॥

18 चाराम्‍मोलाम् माःङ्‌घा वये़म्‍मे़ॽओ॥ मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ काक् वेॽ लायोहाॽ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍लाम्‍बा लाःक्‍कात् चोगुॽ, कर चाराम्‍मा लायोःङ्‌ग आबाङे नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ चोगुॽरो॥ 19 खिनिॽ थक्‍किन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम् के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिॽबि? निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिबा सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽ सिगाङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ थक्‍किन् आबाङे खिनिॽइन् मे़ःन्‍लो॥ 20 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् कुमे़ल्‍लुङ् हुङुआङ् खिनिॽ के़धे़ॽरिआङ् के़वयिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

7

ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ

1 आल्‍ल खिनिॽ के़साप्‍तुम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग इङ्‌गाॽ अक्‍खे पाःत्तुङ्‌लो–ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुन्‍निल्‍ले़ए नुःबा पोःङ्‌लो॥ 2 कर चाराम्‍मा याःम्‍बक्‍किन् साॽरिक् पोःङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाःल्‍ले़ आबाङे मेलिङ्‌गे़न् मेःत् कत्तुनिरो हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़आङ् आबाङे इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाॽ कत्तुनिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़म्‍बाॽइन् आबाङे कुमेःत्तिन्‍नु इम्‍मा पोःङ्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के मेःत्तिन्‍नाङ् आबाङे कुये़म्‍बाॽइन्‍नु इम्‍मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् मेःक्‍खिम्‍ले़न्‌लक्‍पे़न्‍नो मे़न्‍अत्‍छिङ्‌ङे चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ 4 मेःत्तिल्‍ले़ कुधक् सम्‍दाङ् आबाङे युक् मे़गत्तुन् कर कुये़म्‍बाःल्‍ले़ कत्तुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के ये़म्‍बाःल्‍ले़आङ् कुधक् सम्‍दाङ् आबाङे युक् मे़गत्तुन् कर कुमेःत्तिल्‍ले़ कत्तुॽरो॥ 5 मेःत् ये़म्‍बाॽग मे़न्‍नाॽसिङ्‌ङे मे़न्‍अत्‍छिङ्‌ङे सोरिक् इम्‍मा पोःङ्‌लो॥ तुवा चोःक्‍मा फाॽआङ् कुभा ये़म्‍ले़ लागिरक् निङ्‌वाॽ तङ्‌माआङ् वेॽ वाॽमा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खिनिॽग सोरिक् वये़म्‍मे़ॽओ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र याम्‍थक्‍निङ्‌वाॽ थम्‍मा मे़न्‍छुक्‍मना निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा के़बाङ्‌घिॽरो॥ 6 कङ्‌ग इङ्‌जाःङ् कुइसिःक्‍क मे़ःन्, कर हे़क्‍के चोःक्‍मा सुजा पिनिङ्‌बारो॥ 7 काक् मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ कुइसिःक् मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वाॽनि के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ कर काक् मनाहाॽरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मेःक्‍खिम् चोःक्‍माआङ् वाॽमा इग्र मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽमा पर्धाःम् मे़घोःसुआङ् वाॽरो॥

8 आल्‍ल मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबाहाॽ नु मेमेदुमाहाॽ अक्‍खे मे़त्तुङ्‌सिङ्‌लो–खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ कुइसिःक्‍के मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वाॽइल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ 9 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे याम्‍सोःप्‍मान् युक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ मेःक्‍खिम् मे़जोगुरए पोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ चाराम्‍मा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ ये़ःङ्‌सिङ्‌मार वाॽमानुःल्‍ले़ मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए नुःबा पोःङ्‌लो॥

10 आल्‍ल मेःक्‍खिम् के़जोःक्‍पाहाॽग इङ्‌गाॽ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो (इङ्‌गाॽग मे़ःन्, कर दाङ्‌बाल्‍ले़रो) मेलिङ्‌गे़न् मेःत्तिन् इत्‍थुङ्‌गे़न् कुये़म्‍बाःन्‍नु से़म्‍माआङ् वाॽमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 11 कर खे़न् वेॽ से़न्‍नाङ् वाॽने़ फाॽग्र हाराॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽनिरो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र इत्‍थुङ्‌गे़न् कुये़म्‍बाःन्‍नु नादङ् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाःल्‍ले़आङ् मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत्तिन् मे़नाॽरुन्‍लरो॥

12 आल्‍ल खिनिॽ वेॽहाॽ अक्‍खे मे़त्‍निङ्‌लो (कङ्‌ग इङ्‌गाॽ आबाःन्‍लो, दाङ्‌बाल्‍ले़न् मे़ःन्‍लो) नसाःन् के़जोःक्‍पा नुसाॽइल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनामा मेलिङ्‌गे़न् मेःत् कत्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुये़म्‍बाॽइन्‍नुए वाॽमा निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र, खे़न्‌नाॽमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 13 हे़क्‍केलॽरिक्‍के नसाःन् के़जोःक्‍मा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा ये़म्‍बाॽ कत्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुमेःत्तिन्‍नुए वाॽमा निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र, खे़ल्‍ले़आङ् कुये़म्‍बाॽइन् लाप्‍फुमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाॽइन् नसाःन् के़जोःक्‍मा मेलिङ्‌गे़न् मेःत्तिन्‍नु वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो खे़न् सेसे चोःक्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के नसाःन् के़जोःक्‍पा इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाःन्‍नु वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनामा मेलिङ्‌गे़न् मेःत्तिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो सेसे चोःक्‍लो॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ साःहाॽ आसुत्‍थो मे़बोःङ्‌बा वये़, कर हे़क्‍के मे़म्‍बोःङ्‌ने़न्‍लो, खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो सेसे मे़जोःक्‍लो॥ 15 हे़क्‍केसाङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनामा मेलिङ्‌गे़न् मेःत्तिल्‍ले़ इग्र इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाॽइल्‍ले़ से़म्‍माआङ् पेःक्‍माए निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र हाराॽ पेःक्‍निरो॥ अक्‍तङ्‌बा याक्‍नाम्‍मो नसाःन् के़जोःक्‍मा मेःत् इग्र ये़म्‍बाॽ आत्तिन्‍नाङ् इभुत्तो मे़न्‌वाॽने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ सनारुङ्‌ङो वाॽसे़ने़ आउःत्ते़आङ् आवाॽरो॥ 16 नसाःन् के़जोःक्‍मा मेःत्‍हाॽरे़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा खिनिॽ ये़म्‍बाहाॽ खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़दाबि के़लॽबान् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के ये़म्‍बाहाॽरे़आङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनामा खिनिॽ मेःत्‍हाॽ खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़दाबि के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के वाॽमा

17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़उःत्ते़ल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् के़वये़, हाबा हे़क्‍केलॽरिक्‍के दाङ्‌बाल्‍ले़ सेःक्‌युक् के़जोगे़बाओ के़वाॽर पोःङ्‌लो॥ काक् सेसेहुप्‍लक्‍को बा कन्‍ने इङ्‌गाॽ आजोःक्‍थिम्‍लो॥ 18 हे़क्‍केसाङ् हर्दो के़हे़क्‍पाल्‍ले़ नसाःन् चोगुने़ फाॽग्र, खे़न् हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मना कुइसिःक् पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबाल्‍ले़ नसाःन् चोगुने़ फाॽग्र, खे़ल्‍ले़ हर्दो हे़क्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 19 हर्दो हे़क्‍मान्* नु मे़न्‍हे़क्‍माङ्‌ग यम्‍बा पाःन् मे़ःन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा पोःङ्‌माए के़ये़क्‍पा पाःन्‍लो॥ 20 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाःन् उःत्तुल्‍ले़ खे़न् आक्‍तङ्‌बा याक्‍नाम्‍मो वये़ हाबा हे़क्‍केलॽरिक्‍के खे़न् वाॽर पोःङ्‌लो॥ 21 दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़उःत्ते़ल्‍ले़ योःक्* के़वये़बि? हे़क्‍केने़ फाॽग्र निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़न्‍ने़ॽओ, कर के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र चोःक्‌युम्‍भोबा पोःङ्‌मा तम्‍सिन् चोगे़ॽओ॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ उःत्तुल्‍ले़ योःक् के़वाॽबा मनाःन् दाङ्‌बाल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भोबा कुमना पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के दाङ्‌बाल्‍ले़ उःत्तुल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भोओ के़वाॽबा मनाःङ्‌ग ख्रिस्‍तरे़ कुयोःक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 23 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् कुमे़ल्‍लुङ् हुङुआङ् खिनिॽ के़धे़ॽरिआङ् के़वयिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़न्‍छाम् योःक् मे़बोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 24 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, मनाःन् उःत्ते़ल्‍ले़ खे़न् आक्‍तङ्‌बा याक्‍नाम्‍मो वये़, हाबा हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वाॽर पोःङ्‌लो॥

मेःक्‍खिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेःन्‍दोहाॽ

25 आल्‍ल मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमाहाॽरे़ खुनिॽ लागि दाङ्‌बालाम् थेआङ् इङ्‌जाःङ् इङ्‌गाॽ मे़गत्तुङ्‌ङिन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा नसाःन्‍साबा मना कुइसिःक् सुजा पिनिङ्‌लो॥ 26 कोये़म्‍बा इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् खे़ने़ॽ के़वाॽ, हाबा हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़वाॽइल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो के़लॽबा इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ 27 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ मेःक्‍खिम् के़जोगुआङ् के़वाॽने़ फाॽग्र से़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ॥ खे़ने़ॽ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽने़ फाॽग्र मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ॥ 28 कर मेःक्‍खिम् के़जोगुॽने़ फाॽग्र लायो मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमाल्‍ले़आङ् मेःक्‍खिम् चोगुॽने़ फाॽग्र लायो मे़जोगुन्‍लो॥ कर मेःक्‍खिम् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ कन् हिङ्‌मन्‍नो इनोगे़न् तुक्‍खेःन् मे़दुमुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽग हे़क्‍तङ्‌बा तुक्‍खेओलाम्‍बा खिनिॽ ताङ्‌से़ःप्‍मानिङ्‌निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥

29 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ थे पाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌बा फाॽले़, दाङ्‌बान् हारा युःर पत्‍लो॥* आल्‍लआङ्धो मेःत् के़वाॽबाहाॽ मेःत् मे़ःन्‍ने के़वाॽबाहाॽ कुइसिःक् वाॽमा पोःङ्‌लो, 30 हे़क्‍क्‍याङ् मेरिङ् के़धक्‍पाहाॽ मेरिङ् मे़न्‍धक्‍मना कुइसिःक्, ओमु के़लॽबाहाॽ ओमु मे़न्‍लॽमना कुइसिःक् हे़क्‍क्‍याङ् चिगःक्‌वा के़गप्‍पाहाॽ थेआङ् मे़ङ्‌गप्‍मनाबा कुइसिःक् मे़वाॽनिरो॥ 31 हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा चिगःक्‌वाहाॽ ओगप् के़जोःक्‍पाहाॽ खे़प्‍मो निङ्‌वाॽ मे़म्‍बिमनाबा मना कुइसिःक् वाॽमा पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽ ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् पेःक्‍ल पत्‍लो॥

32 कन् हिङ्‌मन्‍नोबा निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽ के़लॽबा इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबा मनाःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासुङ्‌बे फाॽआङ् निङ्‌साम्‍मो थाःरो॥ 33 कर मेःक्‍खिम् के़जोःक्‍पा मनाःल्‍ले़ग आक्‍खेलॽरिक् आमेःत्तिन् कुनिङ्‌वाॽ तासुङ्‌बे फाॽआङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽरे़न् निङ्‌साम्‍मो थाःरो, 34 हे़क्‍केलॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ हाःसिङ्‌लो॥ मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽमा मे़न्‍छुमाॽ इग्र सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइल्‍ले़ थक्‍किन् नु याम्‍साम्‍मिन् सेसे कप्‍मा फाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽओ निङ्‌वाॽ पिरुॽरो॥ कर मेःक्‍खिम् के़बोःङ्‌मा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ग आक्‍खेलॽरिक् आये़म्‍बाःन् कुनिङ्‌वाॽ तासुङ्‌बे फाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽओ निङ्‌वाॽ पिरुॽरो॥

35 इङ्‌गाॽग खिनिॽए नुःबा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्‌बारो॥ खिनिॽ मेःक्‍खिम् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् साक्‍निङ्‌बाग मे़ःन्‍लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङो खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़न्‍हाःसिङ्‌ङे कुदोःप्‍मा पाःन्‍नो वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ 36 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ खुने़ॽनु मेःक्‍खिम् पाःन् के़बुॽमा सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन्‍नु नुःबा पाःन् मे़जोगुम्‍बा कुइसिःक् निङ्‌वाॽ इःत्तुॽआङ् खे़न् सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन्‍नाङ् तुम् मे़न्‍छियाॽ पोःङ्‌ल पत्ताङ् खे़ल्‍ले़ खुने़ॽनु मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा पोःङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुने़ फाॽग्र, खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍के चोगुररो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ लायो मे़जोगुन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ्‌लो॥ 37 कर आत्तिल्‍ले़ आबाङे निङ्‌वाॽओ इगु मे़त्‍छिङ्‌ङाङ् मेःक्‍खिम् चोःक्‍माए पोःङ् के़लॽबा साक्‍के़ल्‍ले़क् होःप्‍पाङ् कुनिङ्‌वाॽ युक्‍मा सुक्‍तुॽने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ खे़न् सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् मे़न्‍जोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र नुःबाए चोगुॽरो॥ 38 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ खे़न् सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽइन्‍नु मेःक्‍खिम् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ नुःबाए चोगुॽ, कर मेःक्‍खिम् मे़जोगुन्‍ने़ फाॽग्र आल्‍लसाङ् नुःबा चोगुॽरो॥

39 हे़क्‍केलॽरिक् ये़म्‍बाॽइन् हिङ्‌ल थारिक्‍लक् मेःत्तिन् कुये़म्‍बाःल्‍ले़ कुयुक्‍को वाॽरो॥ कर कुये़म्‍बाॽइन् सिःआङ्‌ग खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् वेॽनु मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा सुक्‍तुॽ, कर खे़न् मनाःङ्‌ग नसानिबाए पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 40 कर आनिङ्‌वाॽओ खे़ल्‍ले़ याम्‍मो मेःक्‍खिम् मे़जोगुन्‍ने़ फाॽग्र कुलागि नुःबा पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःत्तुङ्‌बाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम् सुजा पिनिङ्‌बा फाॽआङ् इःत्तुङ्‌लो॥

8

नावाइत्‍लाहाॽओ तोःम्‍नाबा कुजा

1 आल्‍ल नावाइत्‍लाओ तोःम्‍मनाबा कुजाहाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ अक्‍खे पाःत्तुङ्‌लो–आनिॽ के़रे़क्‍ले़ कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ ने़हिनिङ्‌वाॽ आगत्तुम् लॽरिक् आनिःसुम्‍लो॥ ने़हिनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ग आङ्‌दिङ् के़जोःक्‍पा आजोःक्‍लो, कर मिःम्‍जिःल्‍ले़ कुलिङ्‌धो आगे़त्‍लो॥ 2 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए ले़स्‍सुङ् लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुॽ, से़क्‍खाःल्‍ले़ ले़मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ खे़ल्‍ले़ आल्‍लो थारिक् मे़ल्‍ले़ए वाॽरो॥ 3 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिङ् निःत्तुॽरो॥

4 हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍ल नावाइत्‍लाहाॽओ तोःम्‍मनाबा कुजाःन् चामाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग आक्‍खे फाॽले़–इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा नावाइत्‍लाहाॽग थेसिआङ् मे़ःन्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् थिक्‍लक् वाॽ फाॽआङ् आनिॽ आनिःसुम्‍लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् कुभा मनाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा हे़क्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो माङ्-साम्‍माङ्‌हाॽ मे़वाॽबिला (से़क्‍खाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा यरिक् “माङ्-साम्‍माङ्‌हाॽ” नु “दाङ्‌बाहाॽ” मे़वाॽमु), 6 कर आनिॽलागिग थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ् वाॽरो॥ खुने़ॽग पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बाए काक् पाःन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़आङ् खुने़ॽ कुलागिए आनिॽ आहिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍लक् दाङ्‌बा वाॽरो, खुने़ॽग ये़सु ख्रिस्‍तरो॥ खुने़ॽलाम्‍बाए काक् पाःन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बाए आनिॽ आहिङ्‌लो॥

7 कर कन् पाःन्‍निङ्‌ग के़रे़क् मनाहाॽरे़ मे़ल्‍ले़स्‍सुन्‍लो॥ आल्‍लसाङ् कुभा मनाहाॽरे़ग उन्‍छेःन् नावाइत्‍लाहाॽ माङ्‌मे़घयुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुजा मे़जःल्‍ले़ खे़न् नावाइत्‍लाहाॽओ तोःम्‍मनाबान् मे़इःत्तुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुनिॽ खासिङ्‌ङिङ्‌ग के़धुम्‍बा मे़जोःक्‍ने़म्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खासिङ्‌ङिन्‌आसुत्‍थो पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 8 कर से़क्‍खाःल्‍ले़ चामनाबा कुजाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो नुःबा आन्‍जोःक्‍ने़न्‍लो॥ आनिॽ कुजा आन्‍जाम्‍मिन्‍निल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा आबोःङ्‌बा नु आजाम्‍मिल्‍ले़ नुःबा आबोःङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥

9 कर खिनिॽ चामा थुङ्‌माओबा चोःक्‌युम्‍भोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन्‍नो मे़न्‍धुम्‍मनाबा नसानिबाहाॽ लायोओ मे़न्‍धाने़न्‍ल फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ चामा थुङ्‌मा नुॽ लॽरिक् साम्‍जिक् के़गप्‍पाहाॽरे़ नावाइत्‍ला के़युङ्‌बा माङ्‌हिम्‍मो के़जाम्‍ल के़युङिबा नसाःन् के़सुःम्‍बाहाॽरे़ के़म्‍निःसिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ नावाइत्‍लाओ तोःम्‍मनाबा कुजाःन् चामा मे़न्‍आःन्‍छिङ्‌ङिम्‍बि? 11 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् के़निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नसाःन्‍नो मे़न्‍धुम्‍मनाबा नसानिबे़न् फे़त्‍के़लाःन्‍दुॽरो॥ कर खे़ल्‍ले़ कुलागि ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़आङ् वाॽरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ने़ॽ नसानिबाल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ्‌नुःबा मे़ःन् फाॽआङ् इःत्तुबान्‌चोःक्‍मा के़बाङ्‌घुल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो के़जोगुॽरो॥ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चाङ्‌बा कुजाःल्‍ले़ वेॽ नसानिबे़न् लायोओ थाने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् सा मे़जाआन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ लायोओ मे़धाने़न्‍लरो॥

9

पावलरे़ कुलाघोहाॽ ले़रुॽ

1 वेॽहाॽ कुइसिःक् इङ्‌गाॽ चोःक्‌युम्‍भो मे़गत्तान्बि? इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा मे़ःन्‍नाबि? आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुःन् इङ्‌गाॽ आबाङे आमिक्‍किल्‍ले़ मे़न्‍निःबे़न्बि? दाङ्‌बाओ याम्‍बुधिक्‍पा आयाःम्‍बक्‍किन् खिनिॽनिङ्‌ङे मे़ःम्‍बि? 2 वेॽहाॽरे़ इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा लॽरिक् मे़न्‍इःत्तान्‍छाङ् खिनिॽलागिग सेःक्‌युक्‍मिबाआएरो॥ इङ्‌गाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेःक्‌युक्‍मिबाआ फाॽआङ् खिनिॽए तसि-पर्माङ्‌गि के़वयिॽरो॥

3 इङ्‌गाॽ आयुक्‍किल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बाःप्‍पाहाॽग बाकन् नोगप् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 4 आनिगे़ याःम्‍बक्‍लाम् चामा थुङ्‌मा मे़घोःसुम्‍बे़म्‍बि? 5 वेॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु दाङ्‌बाल्‍ले़ कुन्‍साॽसि हे़क्‍क्‍याङ् पत्रुससि कुइसिःक् आबाङे नसानिमा मेःत्तिन्‍नु लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा युक् मे़गत्तुम्‍बान्‍बि? 6 इ बरनाबास नु इङ्‌गाॽरक् हिङ्‌ब्राम्‍ले़ लागि याःम्‍बक् चोःक्‍मा पोःङ्‌बाबि?

7 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ आबाङे पेःक्‌याङ्‌ङो थक्‍सुबा याःम्‍बक् चोगुबे? आत्तिल्‍ले़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइक् लेःत्तुआङ् कुजाॽइन्‌मे़जने़न्‍बे? आत्तिल्‍ले़ पिप्‍माःन्‌हिङ्‌घुआङ् खे़ल्‍ले़ कुनुःन् मे़धुङुन्‍बे? 8 कङ्‌ग इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम् कुसिङ् निःप्‍मोरक् पाःत्तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो, कर साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़आङ् बा अक्‍खे मे़बाःत्तुम्‍बि? 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “चा के़नुक्‍पा पित्तिल्‍ले़ कुमुराओ चःप्‍पिल्‍ले़ मे़सुःप्‍ते़न्‍ने़ॽओ,”* थे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पित्‍हाॽरक् खे़म्‍म्‍याक् कोजाक् मे़त्तुसिबि? 10 से़क्‍खासाङ् कङ्‌ग आनिॽ लागिए पाःत्तुबा मे़ःम्‍बि? ओरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप् के़धोःङ्‌बा नु पोगुगे़न् कुजा के़सुम्‍बे़ल्‍ले़ पोगुगे़न् कुजाःल्‍ले़न्‌लक् खोःमा खुने़ॽ निङ्‌साङ् चोगुॽरो॥

11 खिनिॽ लुम्‍मो आनिगे़ याम्‍साम्‍गे़न् याॽरिःम्‍बान् हे़ॽरुम्‍बे़आङ् वयिगे़ने़ फाॽग्र खिनिॽलाम् आनिगे़ चाहाबा चोगिगे़बा पाःन्‍हाॽ खोःमा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍बि? 12 वेॽहाॽरे़ खिनिॽलाम् कुभाॽ खोःमा युक् मे़गत्तुने़ फाॽग्र आनिगे़ग खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् मे़गत्तुम्‍बे़न्‍बि?

कर आनिगे़ग कन् युक्‍किन्‌ओगप् मे़जोगुम्‍बे़न्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वाग ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन् खःमा मे़ःन् फाॽआङ् थेसाङ् थरुम्‍बे़रो॥ 13 माङ्‌हिम्‍मो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ माङ्‌हिम्‍मोलाम् तोःम्‍मनाबा कुजाःन् मे़घोःसुॽ हे़क्‍क्‍याङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नो सेवा के़जोःक्‍पाहाॽरे़ ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नो तोःम्‍मनाबा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे लक् मे़घोःसुॽ के़लॽबान् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिॽबि? 14 हे़क्‍केलॽरिक्‍के दाङ्‌बाल्‍ले़आङ् सुनाइङ् इङ्‌भन् के़जोःक्‍पाहाॽ सुनाइङ्लाम्‍बाए मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् चोगुआङ् वाॽरो॥

15 कर इङ्‌गाॽग आत्तिन्‍नाङ् कन् युक्‍हाॽ ओगप् मे़न्‍जोःक्‍पान्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽ आलागि याप्‍मि के़जोगि के़बिरिर के़लॽबा निङ्‌साङ्‌नु कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ कन् पाःन्‍नो चोगुङ्‌बा आङ्‌दिङ्‌ङिन् कुभा मनाहाॽरे़ हने़ मे़जोगुने़ फाॽग्र सिःआसाङ् पोःङ्‌लो॥ 16 हे़क्‍केसाङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आङ्‌दिङ् मे़जोःक्‍कान्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् चोःक्‍माए के़बोःङ्‌बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ सुनाइङ् इङ्‌मे़भोःआन्‍ने़ फाॽग्र चिःत्ताङ् स्‍याङ्‌लो!

17 कर कन् इङ्‌गाॽ आबाङे आनिङ्‌वाॽलाम्‍मे चोगुङ्‌ने़ फाॽग्र हाङ्‌से़म्‍मिन् खोःसुङ्‌लो, कर आबाङे आनिङ्‌वाॽलाम् मे़जोःक्‍कान्‍छाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नासाॽराङ्‌ङाङ्‌पिराङ्‌बा सुनाइङ् इङ्‌भोःमा लक्‍पे़न्‍निन्‍लक् चोगुङ्‌लो॥ 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ आहाङ्‌से़म्‍मिङ्‌ग थेःन्‍बे? आहाङ्‌से़म्‍मिन् बा कन्‍लो–इङ्‌गाॽग सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌ङिल्‍ले़ नाम्‌याक् मे़ःन्‍ने इङ्‌भोःमा पोःङ्‌ल॥ हे़क्‍केलॽरिक् सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌ङिल्‍ले़ खोःमा के़बोःङ्‌बा आयुक्‍हाॽ ओगप् मे़जोःक्‍कान्‍लो॥

19 इङ्‌गाॽग चोःक्‌युम्‍भोओ वाॽआ हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाहाॽरे़आङ् खुनिॽ युक्‍को होःप्‍पासाङ् यरिक् मनाहाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मासि फाॽआङ् काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ योःक् पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 20 यहुदिहाॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मासि फाॽआङ् यहुदिहाॽ कुइसिःक् पोःक्‍खाङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ साम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌रे़ कुयुक्‍कोग होःप्‍ताङ्‌साङ् साम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मासि फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ कुइसिःक्‍के पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 21 साम्‌योथिम् मे़न्‍नाःप्‍मना थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ कुइसिःक्‍के पोःक्‍खाङ्‌लो॥ (निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् मे़नाःत्तुङ्‌ङिन्‍बा मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍तरे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌लो॥)

22 नसाःन् के़बाःक्‍पाहाॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽआङ् नसाःन् के़बाःक्‍पा कुइसिःक्‍के पोःक्‍खाङ्‌लो॥ कुभा मनाहाॽ ख्रिस्‍तओ ताःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌सिङ्‌बि फाॽआङ् काक् मनाहाॽ कुइसिःक्‍के पोःक्‍खाङ्‌लो॥ 23 सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् मुॽइसाम्‍हाॽ खोःमा सुक्‍तुङ्‌ल फाॽआङ् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ लागिए कन् काक् पाःन्‍हाॽ चोगुङ्‌लो॥

24 लोःक्‍लोःक्‍के हक्‍चाःत् नाःन्‍बोओ काक् मनाहाॽ मे़लोःक्, कर थिक्‍ले़रक् थुम्‍घोःन् खोःसुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थुम्‍घोःन् खोःमा फाॽआङ् लोःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 25 आल्‍ल हक्‍चाःत् के़जाःप्‍पा के़रे़क्‍ले़ के़साक्‍पा सधासिङ्‌मा मे़जोगुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़मे़क्‍पा के़बेःक्‍पा तिचः खोःसे़ हे़क्‍के मे़जोगुॽ, कर आनिॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍मे़क्‍मनाबा थुम्‍घोगे़न् तिचः खोःसे़ हे़क्‍के आजोगुम्‍लो॥ 26 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽग तारप् मे़ःन्‍ने मे़लोःक्‍कान्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हुक्‍पुत्तिल्‍ले़ सुरित्‍माओ के़हिप्‍पा कुइसिःक्‍काङ् मे़जोःक्‍कान्‍लो॥ 27 वेॽहाॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌सिङ्‌ङाङ् आबाङेग सुम्‍बोधा मे़ःन्‍नेबा मे़बोःङ्‌ङान्‍ल फाॽआङ् नासिङ्‌गे़न् आधक्‍किन् इङ्‌गाॽ आयुक्‍को कत्तुङ् हे़क्‍क्‍याङ् आयोःक् चोगुङ्‌लो॥

10

नावाइत्‍लाहाॽ सेवा

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽ एःक्‍सादे़न्‍नो मोसाःन्‍नु लाम्‍दिःक् मे़जोगे़ल्‍ले़ थे पोःक्‍खे़ के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ खाप्‍मिःप्‍पाल्‍ले़ खुनिॽ लाम्‍दिःक्‍को लाम्‍लोसुसिर खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् वाहङ् लुम्‍मो मे़बोःक्‍खे़र मे़बेरो॥ 2 खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् खाप्‍मिःत्तो नु वाहङ्‌ङो मोसाःन् मे़दिम्‍दुल्‍ले़ बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ग लत्‍थिक् परिक्‍ले़न् याम्‍साम्‍गे़न् कुजा मे़ज, 4 हे़क्‍क्‍याङ् लत्‍थिक् परिक्‍ले़न् याम्‍साम्‍गे़न् च्‍वाःत्तिन् मे़धुङुरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनुए लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा याम्‍साम्‍गे़न् लुङ्‌ङोनु के़लःम्‍बा च्‍वाःत्तिन् मे़धुङुआङ् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् लुङ्‌ङिङ्‌ग ख्रिस्‍ते़न्‌वये़रो॥ 5 हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽओ यरिक्‍नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिराॽ मे़धाङे़न्, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ एःक्‍सादे़न्‍नोए मे़स्‍ये़रो॥

6 आल्‍ल कन् काक् पाःन्‍हाॽग आनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा हे़क्‍के फे़न्‍पाःन्‍नो मे़बत्तिन्‍ल फाॽआङ् आनिॽ लागि कुबि पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽओ कुभारे़ नावाइत्‍लाःन् माङ्‌मे़घयुबा कुइसिःक् मे़घये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्, “मनाहाॽ चामा नु थुङ्‌माओ मे़युङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् मे़बोगे़आङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् मे़जोगुरो॥”* 8 खे़ङ्‌हाॽओ कुभारे़ मे़जोगुबा कुइसिःक् आनिॽग चाराम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्॥ खे़ङ्‌हाॽओ थिक् ये़न्‍नोए हे़न्‍छिङ् ने़त्‌-सुम् (२३,०००) मनाहाॽ मे़स्‍ये़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽओ कुभारे़ मे़जोगुबा कुइसिःक् आनिॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ हे़क्‍के मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ असेःक्‍पाहाॽरे़ मे़अःगुसिआङ् यरिक् मे़स्‍ये़रो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽओ कुभारे़ मे़जोगुबा कुइसिःक् आनिॽ कानाक्‍नाक् लॽमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍के मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़म्‍भै के़जोःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ से़रुसिरो॥ 11 कन् हिन्‍दोःक्‍हाॽग आनिॽ लागि कुबि कुइसिःक् पोःक्‍खे़आङ् आनिॽ लागि साम्‍दिङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ् खे़न् साप्‍ते़बारो॥ आनिॽग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ कुनुप्‍मा ये़म्‍मो के़प्‍मा आइःत्ते़आङ् आवाॽरो॥

12 नुःरिक् ये़प्‍पा के़लॽबे़न् सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽररो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़न् चोःन्‍लो॥ 13 खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो के़दाःबा काक् हङ्‌साॽमाहाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मि लुम्‍मो के़दाःबा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽग खिनिॽ थम्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बा हङ्‌साॽमाओ थाःमा के़म्‍बाङ्‌घिन्‍लो॥ कर थम्‍मा के़सुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् खिनिॽ हङ्‌साॽमाओ के़ध्‍ये़ॽइल्‍ले़ खुने़ॽए खे़प्‍मोलाम् ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा लाम्‍माङ् के़बिरिॽरो॥

14 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, नावाइत्‍ला माङ्‌घःमालाम् लाःत्लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 15 खिनिॽग खासिङ्‌के़निःप्‍पानिङ् फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थे मे़त्‍निङ्‌ल पत्ता, खे़न् नुःरिक्‍काङ् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 16 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसाभाङ्‌जाओबा चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् आयाङ्‌सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽ नोगे़न् आबिरुम्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चल्‍लङ्‌ना खोर्यालाम् आधुङुम्‍मिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुमाक्‍खिॽओ लक् आमे़त्‍छिङ् मे़ःम्‍बि? हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ आघे़ःक्‍खुम्‍बा खरे़ःङ्‌ङिन् आजाम्‍मिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को लक् आमे़त्‍छिङ् मे़ःम्‍बि? 17 आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लत्‍थिक् खरे़ःङ्‌ङिन् आजाम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽग यरिक् आवाॽसाङ् लत्‍छा नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबासिरो॥

18 इस्राइलस्‍मा मनाहाॽ ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ–सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा कुजा के़जाबाहाॽ ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नोबा सेवारे़न् लक्‍मे़लोःसिङ्‌लो॥ 19 इङ्‌गाॽ थे पाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌ल पत्ताबे? नावाइत्‍लाओ तोःम्‍मनाबा फाॽइन् थे़माबे, इग्र नावाइत्‍लाहाॽ थेसिआङ्‌बे? 20 थेसिआङ् मे़ःन्‍लो! कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़दोःन्‍दुबा सिदुङ्‌जभाःङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़ःन्, कर फे़न्‍साम्‍हाॽओ मे़दोःन्‍दुबारो॥ खिनिॽ फे़न्‍साम्‍हाॽनु मे़गाम्‍मासिम्‍मिन्‍ने़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़न् नु फे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़न् चल्‍लङ्‌ना खोर्याओलाम् सोसोरिक् थुङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के दाङ्‌बाल्‍ले़न् नु फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ साभाङ्‌जालाम् सोसोरिक् चामा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 22 आनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनाहे़न्‍ल चोःक्‍मा आगोःत्तुम्‍बाबि? आनिॽ खुने़ॽनुःल्‍ले़आङ् के़धुम्‍बा आजोःक्‍पि?

के़रे़क् पाःन्‍नो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिमिदिङ् पिमा

23 खिनिॽ कुभारे़ के़बाःत्तुम्, “के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा नुॽ” कर के़रे़क्‍ले़ इन्‍धाःङ् आम्‍बिने़न्॥ “के़रे़क् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा नुॽ” के़बाःत्तुम्, कर के़रे़क्‍ले़ग याःम्‍बक् आम्‍बिने़न्‍लो॥ 24 आत्तिल्‍ले़आङ् आप्‍फेःक् लागिरक् नुःबा पोःङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्, कर वेॽहाॽरे़लागिआङ् नुःबा पोःङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ 25 पाङ्‌जुम्‍मो मे़सङ्‌घुबा थे साःसाङ् कन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा साबि मे़ःम्‍बि लॽरिक् सेःन्‍मे़न्‍दोःए चे़म्‍मे़ॽओ॥ 26 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु खे़प्‍मो के़वाॽबा काक् पाःन्‍हाॽग दाङ्‌बाल्‍ले़न्‍नेरो॥”* 27 नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाःल्‍ले़ कुहिम्‍मो खे़ने़ॽ चाजासे़ के़उःत्ताङ् पेःक्‍मा के़सिराॽ थाङ्‌ने़ फाॽग्र के़बिबा थे़मा साःसाङ् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा साबि मे़ःम्‍बि लॽरिक् सेःन्‍मे़न्‍दोःए च्‍ये़ॽओ॥ 28 कर आत्तिल्‍ले़, कङ्‌ग सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा सा फाॽआङ् के़मे़त्‍ने़ फाॽग्र खे़न् के़बाःप्‍पा मनाःल्‍ले़ कुघासिङ्‌ले़ लागि खे़न् साःन् मे़ज्‍ये़न्‍ने़ॽओ॥ 29 के़निङ्‌वाॽरे़ मे़ये़ःक्‍खुन्‍छाङ् खे़न् के़बाःप्‍पा मनाःल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽरे़ ये़ःक्‍खुबिला फाॽआङ् पाःत्तुङ्‌बारो॥

आल्‍ल खिनिॽ कुभारे़ अक्‍खे के़बाःत्तुम्‍बिला, “थेआङ् वेॽ मनाःल्‍ले़ कुघासिङ्‌ङिल्‍ले़ आजोःक्‌युम्‍भोःन् साक्‍तुबाबे? 30 इङ्‌गाॽ नोगे़न् पिरुङ्‌ल चाङ्‌ने़ फाॽग्र थेआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुङ्‌बा पाःन्‍नो वेॽहाॽ इङ्‌गाॽ आदक्‍ले़ङ्‌वाओ चे़ॽया इङ्‌दो मे़बाःप्‍पाबे?”

31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ थे के़जाम्, थे के़धुङुम् हे़क्‍क्‍याङ् थे के़जोगुम्‍साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ लागि काक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 32 खिनिॽ के़जोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍लाम्‍बा यहुदि इग्र वेॽ सुवाङ्‌बा मनाःन् इग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍किन् खःसुर मे़याःन्‍दाम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 33 इङ्‌गाॽआङ् काक् परिक्‍ले़न् के़रे़क् मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासि इःत्तुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽग आबाङे नुःबा पोःङ्‌मा मे़गोःत्तान् कर मनाहाॽ ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल फाॽआङ् के़रे़क् मनाहाॽरे़ लागि नुःबा पोःङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥

11

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुजोःङ् इःत्तुङ्‌बा कुइसिःक्‍के खिनिॽआङ् इङ्‌गाॽ आजोःङ् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

सेसे सेवा चोःक्‍मा ओःन्‍धाक्‍हाॽ

2 आल्‍ल काक् पाःन्‍नो याप्‍मि निङ्‌वाॽ के़इःत्तिबा हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ हुॽनिङ्‌बा निसाम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍बाओ खिनिॽ नारा फोःसुङ्‌लो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक्‍पाङ्‌ग ख्रिस्‍तरो, मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक्‍पाङ्‌ग खुनिॽ ये़म्‍बाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍तरे़ कुधे़गेःक्‍पाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ खोःसे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 4 कुधे़गेःक् के़दे़प्‍पाआङ् तुवा के़जोःक्‍पा इग्र माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पा ख्रिस्‍ते़न्‌हिनाःम् मे़त्तुॽरो॥ 5 कुधे़गेःक् मे़न्‍दे़प्‍पे तुवा के़जोःक्‍मा इग्र माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍मा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़* कुधे़गेःक् कुये़म्‍बाॽइन् हिनाःम् मे़त्तुॽरो॥ कङ्‌ग खे़ल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌नःक्‍खुबा कुइसिःक्‍लो॥ 6 कुधे़गेःक् मे़न्‍दे़प्‍मनामा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌नःक्‍खुररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थे़गेःक्‍इःन् खक्‍मा इग्र नःङ्‌माङ्‌ग मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुलागि कुजाःत्‍थि के़बेःक्‍पा पाःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ते़प्‍मा पोःङ्‌लो॥

7 कर ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ग थे़गेःक्‍पे़न्‌ते़प्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइःत् नु कुमिमिदिङ्‌लो॥ कर मे़न्‍छुमाॽइङ्‌ग ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌लो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नावागे़न् चइःत्तो ये़म्‍बित्‍छाॽइङ्‌ग मे़न्‍छुमाॽलाम्‍बा मे़जोगे़न् कर मे़न्‍छुमाॽइन्‍ने ये़म्‍बित्‍छाॽलाम् चोःक्‍मनामारो॥ 9 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ये़म्‍बित्‍छाॽइङ्‌ग मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुलागि मे़जोगे़न्, कर मे़न्‍छुमाॽइन्‍ने़ ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ कुलागि चोगे़बारो॥ 10 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आये़म्‍बाॽइल्‍ले़ कुयुक्‍को वाॽआ के़लॽबा मिक्‍सेःन्‍निन् ओसेःन्‍धाक्‍से़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌ते़प्‍मा पोःङ्‌लो॥

11 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमना लुम्‍मोग मे़न्‍छुमाॽइन् ये़म्‍बित्‍छाॽलाम्‍बा चोःक्युम्‍भोमा होःप्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ये़म्‍बित्‍छाॽइन्‍नाङ् मे़न्‍छुमाॽलाम्‍बा चोःक्‌युम्‍भोबा होःप्‍लो॥ 12 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नावागे़न् चइःत्तो मे़न्‍छुमाॽइन्* ये़म्‍बित्‍छाॽलाम्‍बा लःत्ते़आङ् वये़साङ् काक् ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽग मे़न्‍छुमाहाॽलाम्‍बाए सामे़वाःन्‍छिङ्‌लो॥ कर काक् पाःन्‍हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा ताःरो॥

13 मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पे़न्‌मे़न्‍दे़प्‍पे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु तुवा चोःक्‍मा लाॽरुबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खिनिॽ आबाङे इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 14 ये़म्‍बित्‍छाॽइल्‍ले़ग केःम्‍बा थे़गेःक्‍इ हिङ्‌माग कुलागि चाःत्‍थि के़बेःक्‍पा पाःन्‍लो फाॽआङ् चइःत्‍लाम्‍बाए कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥ 15 कर मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ग केःम्‍बा थे़गेःक्‍इ कत्तुॽने़ फाॽग्र, खे़न् खे़ल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ केःम्‍बा कुधे़गेःक्‍इःङ्‌ग खुने़ॽ कुघुःङ्‌मा पोःङ्‌ल फाॽआङ् पिरे़बारो॥ 16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुभा मनाहाॽरे़ कन् पाःन्‍नो पाःन्‍धङ् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुने़ फाॽग्र आनिगे़ वेॽ थिम् मे़गत्तुम्‍बान् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़आङ् मे़गत्तुन्‍लो॥

दाङ्‌बाल्‍ले़न् साभाङ्‌जा

मत्ति २६.२६-२९, मर्कुस १४.२२-२५, लुका २२.१४-२०

17 आल्‍ल कन् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् खिनिॽ पिनिङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ नारा मे़भोःसुङ्‌ङिन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग सेसेहुप्‍लक्‍को के़जुप्‍सिल्‍ले़ नुःबा पाःन् मे़ःन्, कर ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निन् के़जोगुम्‍लो॥ 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक्‍नु तगिग खिनिॽ सेसेहुप्‍लक्‍को के़जुप्‍सिल्‍ले़ के़से़न्‍नासिमु के़लॽबा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पाःन्‍नो मिसाक् नसाःन्‍नाङ्‌चोगुङ्‌लो॥ 19 खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ते़न्‍दिङ् चोगुसिबाहाॽ वेॽ मे़धाःप्‍ल फाॽआङ् से़न्‍छिङ्‌माए पोःङ्‌लो॥

20 खिनिॽ सोरिक् के़जुप्‍सिआङ् के़जाम् के़धुङुम्‍बाङ्‌ग दाङ्‌बाल्‍ले़न् साभाङ्‌जा मे़ःन्‍लो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चाजासे़ के़युङ्‌ङासिल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ आत्तिन्‍नाङ् मे़न्‍हाङ्‌ङे आबाङे चाःन् चामा के़हेःक्‍तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् कुभा साक्‍मे़न्‍जा मे़बोःङ्, कुभा मे़मसिङ्‌लो॥ 22 खिनिॽ हिम्‍मो चामा थुङ्‌मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बि? इग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍किन् कुना के़न्‍छाॽरुम्‍मिन्‍नाङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ नु थेआङ् मे़ङ्‌गप्‍मना मनाहाॽरे़ खुनिॽ ना के़धासुम् के़बिरुम्‍सिम्‍बाबि? आक्‍खे मे़त्‍निङ्‌बाबे? थे कन् पाःन्‍नो खिनिॽ नारा फोःसुङ्‌बाबि? से़क्‍खासाङ् मे़भोःसुङ्‌ङिन्‍लो!

23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बालाम् खोःसुङ्‌बा निसाम्‍मिन् खिनिॽ पिनिङ्‌ङाङ् वाॽआरो–दाङ्‌बा ये़सुःन् इङ्‌ले़क्‍ते़बा से़न्‍दिक् खुने़ॽ खरे़ःङ्‌ङिन् खप्‍सु, 24 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खरे़ःङ्‌ङिन् खे़ःक्‍खुर अक्‍खे मे़त्तुसि, “कन् खिनिॽ लागि नासिङ्‌गे़न् आधक्‍लो॥ इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽसोओ अक्‍खे चोगे़म्‍मे़ॽओ॥” 25 हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़ज मे़सुरुआङ् चल्‍लङ्‌ना खोर्याःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तु, “कन् आमाक्‍खिॽइन्‌वदेःन्‍दे़आङ्‌निःन्‍धो पोःक्‍खे़बा कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिन्लो॥ कन् के़धुङुम्‍मिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽसोओ अक्‍खे चोगे़म्‍मे़ॽओ॥” 26 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ कन् खरे़ःङ्‌ङिन् के़जाम्‍मिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् कन् खोर्यालाम् के़धुङुम्‍मिल्‍ले़ दाङ्‌बान् मे़न्‌युःए थारिक् कुसिःमे़न् इङ्‌गे़भोःसुम्‍लो॥

27 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुनामे़न्‍छाॽ मे़त्तुर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुघरे़ःङ्‌ङिन् चःॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुघोर्‍यालाम् थुङुॽ खे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुधक्‍किन् नु कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ लायो चोगुरो॥ 28 खरे़ःङ् चामा नु खोर्यालाम् थुङ्‌मानुःल्‍ले़ तगि के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ सुम्‍बोधाबा चोःक्‍काबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् आबाङे साॽसिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुधक्‍किन् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिए खरे़ःङ्‌ङिन् चःॽ हे़क्‍क्‍याङ् खोर्यालाम् थुङुॽ खे़ल्‍ले़ आबाङे कुसम्‍दाङ् खासे़न्‍निन् तारुरो॥ 30 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए खिनिॽ लुम्‍मो यरिक् ये़ःङ्‌घिःक्‍खिःक्‍पाहाॽ नु के़दुक्‍पा के़यॽबाहाॽ के़वयिॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुभाग मे़स्‍ये़ मे़बेआङ्‌लो॥

31 कर आबाङे आनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌से़क्‍खाए आसाॽरुम्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफु खुम्‍दिङ्‌ङो आन्‍धाने़न्‍लो॥ 32 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ खासे़न् आजोःक्‍किल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा लायोबाहाॽनु सोरिक्‍के फोत्‍याओ आन्‍धाःन्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् हे़न्‍धिम् आयाक्‍लो॥

33 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ चामा थुङ्‌माओ के़जुप्‍सिल्‍ले़ हाङ्‌ङासिम्‍मे़ॽओ॥ 34 आत्तिन् साक्‍मे़न्‍जा वाॽ, खे़ल्‍ले़ हाराॽ हिम्‍मोए चआङ् ताररो॥ हे़क्‍केलॽरिक् थिक्‍ते़न्‍नो के़जुप्‍सिल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌ङो के़न्‍ध्‍ये़ॽइन्‍लरो॥ आल्‍ल इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍हाॽरे़न् ओःन्‍धाक् पिनिङ्‌लो॥

12

सेसेमाङ्‌लाम् याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽ

1 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, सेसेमाङ्‌लाम्‍बाबा याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वयिबा आनिङ्‌वाॽ होःप्‍लो॥ 2 दाङ्‌बा ये़सुःन् खिनिॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍के के़वयिल्‍ले़ कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍मना यरिक् परिक्‍पा नावाइत्‍लाहाॽ माङ्‌गे़घयुम्‍ल ताप्‍के़बे़ॽरिआङ् के़वयिॽरो॥ 3 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुबा आत्तिल्‍ले़आङ् ये़सुःन् साङ्‌ग्रा मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍मे़ल्‍लोःए थारिक् आत्तिल्‍ले़आङ् ये़सुःन्‍ने दाङ्‌बारो पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‌फाॽआङ्‌कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽ॥

4 आल्‍ल यरिक् परिक्‍पा याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽ मे़वाॽ, कर पर्धाःम् के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिन् लत्‍थिक्‍लक् वाॽरो॥ 5 हे़क्‍केलॽरिक्‍के यरिक् परिक्‍पा माङ्‌सेवाहाॽ मे़वाॽ, कर दाङ्‌बाग लत्‍थिक्‍लक् वाॽरो॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक्‍के यरिक् परिक्‍पा याःम्‍बक् चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्, कर बा लत्‍छा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ के़रे़क्लाम्‌याःम्‍बक् चोगुॽरो॥

7 आल्‍ल सेसेहुप्‍लक्‍को कुभाॽ पिसिङ्‌मारे़ लागि सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किन् थाःप्‍ल फाॽआङ् याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽ काक् मनाहाॽ लत्‍छाआङ् मे़न्‍छे़न्‍छिङ्‌ङे पिरे़आङ् वाॽरो॥

8 आल्‍ल सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिक्‍किन् सिक्‍कुम्‍ले़न्‌पाःन्‍जाक् पिरुॽ, वेॽस्‍मान् हाबा खे़न् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽरे़न् पाःन्‍जाक् पिरुॽ॥ 9 वेॽस्‍मान् हाबा खे़न् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ नसाःन्‍ले़न् याःम्‍बक् चोःक्‍मा, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽइन् के़दुक्‍पा वेःम्‍मा पर्धाःम्‍हाॽ बा खे़न् लत्‍छा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुॽ॥ 10 वेॽस्‍मान् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा पर्धाःम् पिरुॽ, वेॽस्‍मान् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा पर्धाःम् पिरुॽ, वेॽस्‍मान् नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याम्‍साम्‍हाॽ से़म्‍मा पर्धाःम् पिरुॽ, परिक् परिक्‍पा वेॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽ पाःप्‍मा पर्धाःम् पिरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍मान् खे़न् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ ले़ङ्‌मा पर्धाःम् पिरुॽरो॥ 11 कङ्‌हाॽ के़रे़क् लत्‍छा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍सिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् कन् याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽ लत्‍छाआङ् मे़न्‍छे़न्‍छिङ्‌ङे के़रे़क् पिरुसिॽरो॥

लत्‍थिक् थक्‍को यरिक् याम्‍लक्‍हाॽ

12 नासिङ्‌गे़न् थक्‍को यरिक् याम्‍लक्‍हाॽ मे़बत्‍लो॥ कन्‌वेॽ वेॽ याम्‍लक्‍हाॽलाम्‌लत्‍छा नासिङ्‌गे़न् थक् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् ख्रिस्‍तरे़ कुधक्‍किन्‍नाङ् बा हे़क्‍तङ्‌बाए चोःक्‍लो॥ 13 बा हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ यहुदि, थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌बा, योःक् इग्र चोःक्‌युम्‍भोबा आत्तिन्‍छाङ् थिक् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिक् थक्‍को बप्‍तिस्‍मा आजोगे़आङ् वाॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लत्‍छा सेसेमाङ् आघोःसुम्‍माङ् आवाॽरो॥*

14 आल्‍ल नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग लत्‍थिक् याम्‍लक्‍ले़रक् मे़ःन्, कर यरिक् याम्‍लक्‍हाॽरे़ चोगे़आङ् वाॽरो॥ 15 आल्‍ल लाङ्‌ङिल्‍ले़ “इङ्‌गाॽ हुक् मे़ःन्‍आ, हे़क्‍केलॽरिक् कन् थक्‍कोबा याम्‍लक् मे़ःन्‍नारो” पाःत्तुॽसाङ् खे़न् नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा याम्‍लक् मे़बोःङ्‌ने़न्‍बि? 16 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ने़क्‍खोॽइल्‍ले़ “इङ्‌गाॽ मिक् मे़ःन्‍आ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् थक्‍कोबा याम्‍लक् मे़ःन्‍नारो” पाःत्तुॽसाङ् खे़न् नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा याम्‍लक् मे़बोःङ्‌ने़न्‍बि? 17 काक् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‍ने मिक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ग, थेःल्‍ले़ खे़म्‍मनाबाबे? काक् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‍ने ने़क्‍खोॽ पोःक्‍खे़ल्‍ले़ग, थेःल्‍ले़ नाम्‍मनाबाबे?

18 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् काक् याम्‍लक्‍हाॽ आबाङे ते़न्‍नो फत्‍छुसिआङ् पत्‍लो॥ 19 काक् याम्‍लक्‍किन्‍ने थिक् याम्‍लक्‍लक् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ग, नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् आत्तो वये़बाबे? 20 कर आल्‍ल यरिक् याम्‍लक्‍हाॽ मे़बत्‍छाङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग लत्‍थिक्‍लक् वाॽरो॥

21 मिक्‍किल्‍ले़ हुक्‍किन् “इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ चाहाबा मे़जोःक्‍कान्‍लो” मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् थे़गेःक्‍किल्‍ले़आङ् लाङ्‌ङिन् “इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ चाहाबा मे़जोःक्‍कान्‍लो” मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 22 से़क्‍खाःल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को ये़ःङ्‌घिःक्‍खिःक्‍पा के़धाःप्‍पा याम्‍लक्‍हाॽग साॽरिक् चाहाबा के़जोःक्‍पा चोःक्‍लो, 23 हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को आनिॽ साॽरिक् के़ये़क्‍पा मे़जोःक्‍ने़न् लॽरिक् आइःत्तुम्‍बा याम्‍लक्‍हाॽग आनिॽ साॽरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् आमे़त्तुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मा मे़न्‍नुॽमना याम्‍लक्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् आनिॽ आदे़प्‍तुम्‍लो, 24 कर निःमा सुक्‍के़दे़प्‍पा याम्‍लक्‍हाॽ खे़म्‍म्‍याक् साॽरिक् कम्‍ब्राङ् आम्‍मे़त्तुम्‍मिन्‍लो॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग साॽरिक् के़ये़क्‍पा निःमे़न्‍धाःप्‍मनाबा याम्‍लक्‍हाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् मे़घोःसुनि फाॽआङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को फत्‍छुसिआङ् पत्॥ 25 हे़क्‍केलॽरिक् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को से़म्‍मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल, कर थिक् याम्‍लक्‍किल्‍ले़ वेॽ याम्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ् चोगुनि के़लॽबा कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 26 नासिङ्‌गे़न् थक्‍को लत्‍छा याम्‍लक्‍किन् तुक्‍खे चाने़ फाॽग्र खे़न्‍नुए वेॽ काक् याम्‍लक्‍हाॽआङ् सोसोरिक् तुक्‍खे मे़जारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् लत्‍छा याम्‍लक्‍किल्‍ले़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् खोःसुॽने़ फाॽग्र खे़न्‍नु वेॽ काक् याम्‍लक्‍हाॽआङ् सोसोरिक् मे़सःत्‍लो॥

27 आल्‍ल खिनिॽग ख्रिस्‍तरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍निङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क् कुधक्‍किल्‍ले़ कुयाम्‍लक्‍निङ्‌लो॥ 28 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुधक् सेसेहुप्‍लक्‍को अक्‍खेलॽरिक् सेःक्‌युक् चोगुसिआङ् वाॽरो–

थिक्‍सिगेःक्‍पो सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ,

निसिगेःक्‍पो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ,

सुम्‍सिगेःक्‍पो सिक्‍साम्‍बाहाॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ,

के़दुक्‍पा मनाहाॽ के़वेःम्‍बाहाॽ,

कुभाॽ के़बिबाहाॽ,

लाम्‍गे़लोःबाहाॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् परिक्‍परिक्‍पा वेॽ पाःन्‍दाङ् के़बाःप्‍पाहाॽ॥

29 हे़क्‍केःल्‍ले़ के़रे़क् सेःक्‌युक्‍मिबासिबि? के़रे़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पासिबि? के़रे़क् सिक्‍साम्‍बासिबि? के़रे़क् निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पासिबि? 30 थे के़रे़क्‍ले़ के़दुक्‍पा मनाहाॽ वेःम्‍मा पर्धाःम्‍हाॽ मे़गत्तुबि? के़रे़क् वेॽ पाःन्‍दाङ् मे़बाःप्‍पि? के़रे़क्‍ले़ खे़न् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ ले़ङ्‌मा मे़सुक्‍तुबि? 31 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ नुःबा पर्धाःम्‍हाॽ खोःमा निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल इङ्‌गाॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़आङ् नुःबा लाम् ओसेःन्‍धाक्‍निङ्‌लो॥

13

के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा पर्धाःम्‌

1 इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ नु माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽओ पाःत्तासाङ् इङ्‌गाॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽग हयङ्‌किल्‍लिङ् के़जोःक्‍पा यम्‍बा किङ्‌ना नु निङ्‌धे़न्‍धे़न् के़मे़प्‍पा मुक्‍ला कुइसिःक्‍लक् पोःङ्‌ङारो॥ 2 इङ्‌गाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा पर्धाःम् कत्तुङ्‌साङ्, के़रे़क् सिगाङ् पाःन्‍हाॽ नु के़रे़क् ने़हिनिङ्‌वाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌साङ्, हे़क्‍क्‍याङ् कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌हाॽ चप्‍मा नसाःन् कत्तुङ्‌साङ्, इङ्‌गाॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽग थेआङ् मे़ःन्‍नारो॥ 3 इङ्‌गाॽ के़रे़क् आयाङ्‌साकुन्‍धेःन् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ हाःत्तुङ्‌सिङ्‌साङ्, नासिङ्‌गे़न् आधक्‍किन् मिहाक्‍को याक्‍तुङ्‌साङ्, इङ्‌गाॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र थेआङ् इन्‍धाःङ् मे़घोःसुङ्‌ङिन्‍लो॥

4 मिःम्‍जिःल्‍ले़ नासि थःत्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽ॥ मिःम्‍जिःल्‍ले़ कुना मे़हे़न्‍ने़न्‍लो, इङ्‌गाॽएःक् नु आङ्‌दिङ्‌ङाङ् मे़लॽने़न्‍लो॥ 5 मिःम्‍जिःङ्‌ग मे़हे़न्‍छिङ्‌ङिन्, आबाङे इन्‍धाःङ् नु आबाङे पाःन्‍लक् मे़गोःत्तुन्॥ मिःम्‍जिःङ्‌ग हारा कुसिक् मे़बोःक्‍ने़न्, फे़न्‌पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽबो मे़युक्‍खुन्॥ 6 मिःम्‍जिःङ्‌ग फे़न् पाःन्‍हाॽओ मे़सःत्‍ने़न् कर से़क्‍खाओरक् सःत्‍लो॥ 7 मिःम्‍जिःल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽओ कुभाॽ पिरुॽ, के़रे़क् पाःन्‍निन्‌नसाःन् चोगुॽ, के़रे़क् पाःन्‍निन्‌निङ्‌साङ् चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ नासि थःत्तुॽरो॥

8 मिःम्‍जिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नुप्‍ने़न्॥ कर माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍हाॽ नु वेॽ पाःन्‍दाङ्‌हाॽ नुप्‌, हे़क्‍क्‍याङ् ने़हिनिङ्‌वाॽइन्‌माबेःक्‍लो॥ 9 आनिॽ मिसाक्‍लक् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मिसाक्‍लक् आबाःत्तुम्‍लो॥ 10 कर कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पे़न् ताःल्‍ले़ कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़प्‍मनाबान् माबेःक्‍लो॥

11 इङ्‌गाॽ हिन्‍जाॽ वयाङ्‌ङिल्‍ले़ हिन्‍जाॽ कुइसिःक्‍के पाराङ्, हिन्‍जाॽ कुइसिःक्‍के कुसिङ् निःत्तुङ्, हिन्‍जाॽ कुइसिःक्‍के इःत्तुङ्, कर इङ्‌गाॽ थाङ्‌बे़न् के़राङ्‌ङिल्‍ले़ हिन्‍जाॽबा पाःन्‍हाॽ ले़रुङ्‌देःसुङ्‌लो॥ 12 आल्‍लो आनिॽग नुःरिक् मे़न्‍धाःप्‍मनाबा से़ल्‍ले़ङ्‌घो आनिःसुम्‍बा हे़क्‍केरक् आनिःसुम्‍लो, कर खे़न् ये़म्‍मो चिदुप् आनिःसुम्‍लो॥ आल्‍लो इङ्‌गाॽ मिसाक्‍लक् कुसिङ् निःत्तुङ्, कर खे़न् ये़म्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्ताबा हे़क्‍केए इङ्‌गाॽआङ् काक् पाःन्‍निन् सरक् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥

13 आल्‍ल नसाःन्, निङ्‌साङ् हे़क्‍क्‍याङ् मिःम्‍जि कन् सुम्‍सि पाःन्‍हाॽरक् वाॽ याःक्‍लो॥ कर खे़ङ्‌हाॽओग मिःम्‍जिन् काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बारो॥

14

माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् नु वेॽ पाःन्‍दाङ्

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मिःम्‍जिन् खिनिॽ तिम्‍दे़म्‍मे़ॽओ हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍हाॽ खोःमा निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ कुत्‍चाॽओग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा पर्धाःम्‍मिन् निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःप्‍मा पर्धाःम् के़गप्‍पे़न्‌मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽनु मे़बाःत्‍ने़न्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु पाःत्‍लो॥ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ आत्तिल्‍ले़आङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग सिगाङ् पाःन्‍हाॽ सेसेमाङ्‌लाम्‍बाने़ पाःत्तुॽरो॥ 3 कर माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ के़धुम्‍बा चोःक्‍मा, हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् सक्‍मा याक्‍मा याःम्‍बक् चोगुरो॥ 4 वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो के़बाःप्‍पाल्‍ले़ आबाङेरक् थोबो चोगुॽरो, कर माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ग सेसेहुप्‍लक्‍ले़न् याम्‍साम्‍गे़न् थोबो चोगुॽरो॥ 5 खिनिॽ के़रे़क् वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो के़बाःरिबा आसिराॽ थाङ्‌लो, कर खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पारे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ सेसेहुप्‍लक् थोबोरे़ लागि वेॽस्‍मा पाःन्‍दाङ्‌ङिन् के़ले़ङ्‌बा मे़होःप्‍ने़ फाॽग्र वेॽस्‍मा पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःप्‍मानुःल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मान्‍ने यम्‍बारो॥

6 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ खिनिॽओ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःत्तार ताआल्‍ले़ थे इन्‍धाःङ् के़घोःसुम्‍बे? कर ओसेःन्‍दाङ् पाःन्, इग्र ने़हिनिङ्‌वाॽ पाःन्, इग्र माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् इग्र निसाम्‌रे़ पाःन्‍जाक्‍किन् तारुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ लागि कुभाॽ पोःङ्‌लो॥ 7 मे़प्‍फ्रा नु कोःम् हे़क्‍तङ्‌बा कुसक्‍मा मे़न्‌याक्‍मनाबा मुक्‍लाहाॽलाम्‍बा कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक् मे़न्‍दे़प्‍मना इक्‍ला लःन्‍ने़ फाॽग्र थे मुक्‍ल पत् फाॽआङ् हाःत्‍ले़ पाःप्‍मा सुक्‍तुबे? 8 याम्‍मो थुत्तुरिःप्‍पे़ल्‍ले़ थङ् चोःक्‍से़ यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा इक्‍लाःन् नुःरिक् लाःमे़इगुन्‍ने़ फाॽग्र हाःत् थङ् थक्‍से़ यारिप् पोःङ्‌बाबे?

9 खिनिॽनुआङ् बा हे़क्‍केए पोःङ्‌लो॥ खिनिॽ कुसिङ्‌निःप्‍मे़न्‍दे़प्‍मना पाःन्‍नो के़बारिने़ फाॽग्र थे के़बाःत्तुम्‍ल के़बत्‍छि फाॽआङ् हाःत्‍ले़ कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍तुबे? खिनिॽग सुरित्तो के़बाःरिबा हे़क्‍के पोःङ्‌लो॥

10 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो यरिक् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍नाङ् कुबे मे़ःन्‍नेबाग होःप्‍लो॥ 11 पाःप्‍मनाबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् इङ्‌गाॽ कुसिङ् मे़निःत्तुङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र के़बाःप्‍पाल्‍ले़ लागि इङ्‌गाॽग पाःन्‍मे़न्‍दङ् पोःङ्‌ङारो, हे़क्‍क्‍याङ् के़बाःप्‍पे़न्‌आलागि पाःन्‍मे़न्‍दङ् पोःङ्‌लो॥ 12 खिनिॽआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबर्धाःम्‍हाॽ खोःमा साॽरिक् खिनिॽ सिक् सम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍ले़न् थोबो के़बोःङ्‌बा पर्धाःम्‍हाॽ ओगप् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥

13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍दाङ् पाःप्‍मा पर्धाःम् के़गप्‍पाल्‍ले़ खुने़ॽ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् पाःन् ले़ङ्‌मा सुक्‍तुर फाॽआङ् तुवा चोगुररो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ आयाम्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुवा चोगुॽ, कर आनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ थेआङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुन्‍लो॥ 15 आल्‍ल आक्‍खे चोगुङ्‌बाबे? इङ्‌गाॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ तुवा चोःक्‍का, कर आनिङ्‌वाॽइल्‍ले़आङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ इङ्‌गाॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ साम्‍लोआ, कर इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽइल्‍ले़आङ् साम्‍लोआरो॥ 16 खे़ने़ॽ के़याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् ने़म्‍भोगे़न् कुनारा के़भोःसुल्‍ले़ खे़ने़ॽ नुःरिक्‍काङ् नोगे़न् के़बिरुसाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् “आमे़न्” पाःत्तुबे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़बाःत्तुबान् खुने़ॽ कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो॥ 17 खे़ने़ॽग नुःरिक्‍काङ् नोगे़न् के़बिरुबिला, कर वेॽ मनाःल्‍ले़न् थेआङ् थोबो मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

18 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खिनिॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःत्तारो॥ 19 हे़क्‍केसाङ् सेसेहुप्‍लक्‍कोग हे़न्‍छिङ् थिबोःङ् (१०,०००) पाःन्‍सुत्‍लाहाॽ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो पाःप्‍मान्‍नुःल्‍ले़ग वेॽहाॽ निसाम् पिमासि फाॽआङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा ङासि (५) पाःन्‍सुत्‍लाहाॽ पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥

20 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ हिन्‍जाॽबित्‍छा कुइसिःक् निङ्‌वाॽ इःप्‍मा ले़रे़म्‍मे़ॽओ॥ फे़न् पाःन्‍नो अङे़ःक्‌वा कुइसिःक् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, कर निङ्‌वाॽ इःप्‍माओग कुनिङ्‌वाॽ के़दुम्‍बा मनाहाॽ कुइसिःक् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 21 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुम्‍बा पाःन्‍दाङ् के़बाःप्‍पा मनाहाॽलाम्

हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ लाजेॽबा मना पाःन्‍दाङ्‌लाम् आबाङे आमनाहाॽनु पाःत्तारो॥

हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाःन् मे़ङ्‌घे़प्‍सुन् लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुरो॥”*

22 वेॽ पाःन्‍दाङ् पाःप्‍मा पर्धाःम्‍मिङ्‌ग नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ लागि मिक्‍सेःन्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा पर्धाम्‍मिङ्‌ग नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ लागिरो॥ 23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍को के़जुप्‍सिल्‍ले़ के़रे़क् वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङो के़बारिने़ फाॽग्र खे़प्‍मो पाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽ इग्र नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ मे़दाःल्‍ले़ थेआङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुन्‍नाङ् खिनिॽ के़रे़क् के़नाक्‍खि के़बिगिॽ लॽरिक् मे़म्‍बाःत्तुन्‍बि? 24 कर के़रे़क्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् मे़बाःत्तुर मे़याक्‍किल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जाःक्‍मना इग्र कुसिङ्‌मे़न्‍निःप्‍मनाबा मनाःन् खे़प्‍मो ताने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ खे़प्‍सुबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुसिक्‍लुङ्‌मा सिगाङ्‌बा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुआङ् कुनिङ्‌वाॽबान् थिक्‍तुॽरो॥ खे़प्‍मो मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ लोःरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् कुसिक्‍लुङ्‌मा सिगाङ्‌बा सिबिॽ पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थुङ्‌बोहजॽ युङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुर खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खाए वाॽरो लॽरिक् पाःत्तुरो॥

सेवा चोःक्‍मा थिम्

26 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आल्‍ल इङ्‌गाॽ अक्‍खे पाःत्तुङ्‌लो॥ खिनिॽ सेसेहुप्‍लक्‍को के़जुप्‍सिल्‍ले़ लत्‍थिक्‍किल्‍ले़ साम्‍लो कत्तुॽ, वेॽस्‍माल्‍ले़ निसाम् कत्तुॽ, वेॽस्‍माल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुबा ओसेःन्‍दाङ् पाःन् कत्तुॽ, वेॽस्‍माल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍दाङ् कत्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽस्‍माल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍दाङ्‌ङिन् पाःन्‍ले़ङ्‌मा पर्धाःम् कत्तुॽरो॥ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ सेसेहुप्‍लक्‍किन् थोबो चोःक्‍मा फाॽआङ् ओगप् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ 27 वेॽ पाःन्‍दाङ् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़बाःत्‍ने़ फाॽग्र ने़प्‍फुरे़रक् इग्र सुम्‍सि थारिक्‍ले़ एःक् एःक् मे़बाःत्तुर, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍पारे़ पाःन् ले़क्‍खुररो॥ 28 कर पाःन् के़ले़ङ्‌बान् होःप्‍ने़ फाॽग्र हाराॽ खे़ङ्‌हाॽ सेसेहुप्‍लक्‍को स्‍वाःत् मे़युङ्‌ङाङ् आबाङेनु हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु मे़बाःत्‍लरो॥ 29 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽआङ् ने़प्‍फु इग्र सुम्‍सि मे़बाःत्‍ल, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बाबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् साॽमा पोःङ्‌लो॥ 30 कर खे़प्‍मो के़युङ्‌बा कुभाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुबा ओसेःन्‍दाङ् पाःन्‍निन् ताने़ फाॽग्र तगि के़बाःप्‍पे़न्‌स्‍वाःत् युङ्‌निरो॥ 31 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ थिक्‍पा थिक्‍पारे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा के़सुक्‍तिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ के़हुॽआसिआङ् याम्‍जाङ्‌वा के़घोःसुम्‍लो॥ 32 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ पर्धाःम्‍मिन् आबाङे युक्‍को कप्‍मा पोःङ्‌लो॥ 33 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग ये़मे़न्‍दङ्‌मे़ःन्, कर सनारुङ्‌ले़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लो॥

के़रे़क् सेसे मनाहाॽरे़ के़रे़क् खुनिॽ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा चोःक्‍थिम् कुइसिःक् 34 सेसेहुप्‍लक्‍को चुम्‍लुङ् पोःङ्‌ल पत्तिल्‍ले़ मे़न्‍छुमाहाॽ स्‍वाःत् युङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽ खे़न् ये़म्‍मो पाःप्‍मा नुःबा मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽग युक्‍को वाॽमा पोःङ्‌लो॥ साम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़आङ् हे़क्‍के पाःत्तुॽरो॥ 35 खुनिॽ सेःन्‍दोःमा पाःन् मे़गत्तुॽने़ फाॽग्र हाराॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हिम्‍मो आबाङे खुनिॽ ये़म्‍बाहाॽ सेःन्‍मे़दोसुसिररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक् चुम्‍लुङ् पोःङ्‌ल पत्तिल्‍ले़ मे़न्‍छुमाहाॽ ताॽजे़ङ्‌माग नुःम्‍मासिःमा पाःन्‍लो॥ 36 खिनिॽ कोरन्‍थिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽलाम्‍बा हेःक्‍सिङ्‌बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बि? इग्र खिनिॽरक् के़घोःसुम्‍बा फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍बि? हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र के़बेःन्‍दिआङ् के़वयिरो॥ 37 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाआ लॽरिक् इग्र याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम् कत्तुङ् लॽरिक् इःत्तुॽ हाराॽ खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌बा कन् पाःन्‍हाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌लॽरिक् ते़न्‍दिङ् चोगुररो॥ 38 खे़ल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ मे़घे़प्‍सुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ कुबाःन्‍निन्‍नाङ् मे़घे़प्‍से़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 39 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःप्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ पाःन्‍दाङ् पाःप्‍मा मे़साक्‍ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 40 कर के़रे़क् पाःन्‍हाॽग थे़प्‍थे़प्‍पाङ् नुःरिक् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥

15

ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌

1 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽओ इङ्‌गाॽ इङ्‌भन् चोगुङ्‌बा सुनाइङ्‌ङिन् याम्‍मो खिनिॽ निङ्‌वाॽसोओ ताःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ खे़न् सुनाइङ्‌ङिन् के़दाःक्‍तुम्‍माङ् बा खे़न् नसाःन्‍नो चक्‍मे़ल्‍लॽए के़बत्‍छिरो॥ 2 इङ्‌गाॽ इङ्‌भन् चोःक्‍निङ्‌बा खे़न् सुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् के़न्‍ले़रुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र से़न्‍लप् के़घोःसुम्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाङ्‌ग हने़रक् पोःङ्‌लो॥

3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌बा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा पाःन्‍निन् खिनिॽ हुक्‍सुप्‍निङ्‌ङाङ् वाॽरो–साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् ख्रिस्‍ते़न्‌आनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पिसे़ स्‍ये़, 4 खुने़ॽ मे़लुप्‍तुबा, सुम् ये़न्‍नो साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् सिःमे़न्‍लाम् हिङे़, 5 खुने़ॽ पत्रुसे़न्‍नु थाःम्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्-ने़त् (१२) हुॽसाम्‍बाहाॽरो थाःम्‍सिङ्‌लो॥ 6 याङ्‌सि थिक्‍ले़ङ्‌मो कुगिप् ङासि (५००) फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरो थाःम्‍सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽओग कुभा मे़स्‍ये़ मे़बेसाङ् कुभाग कुहिङ्‌वे़त्ते मे़वाॽरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ याकुबरो हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरो थाःम्‍सिङ्‌लो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् कुये़म् मे़ङ्‌गे़त्ते सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाल्‍लो कुइसिःक् इङ्‌गाॽओआङ् थाःम्‍सिङ्‌लो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽओ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ चुःक्‍पाआरो॥ इङ्‌गाॽग सेःक्‌युक्‍मिबाआ फाॽआङ् पाःप्‍माआङ् मे़लाॽआन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍किन् इङ्‌गाॽ तुक्‍खे चाःत्तुङ्‌ङाङ् वये़रो॥ 10 कर आल्‍लो इङ्‌गाॽ आक्‍खेलॽरिक् वाॽआ खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़एरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् इङ्‌गाॽओ चामे़सोःक्‍ते़न्‍लो॥ खे़न् वेॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनुःल्‍ले़आङ्‌साॽरिक् याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बाग मे़ःन्‍लो कर इङ्‌गाॽओ के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुबारो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़साङ् इङ्‌भन् चोःक्‍मनाबा सुनाइङ्‌ङिन् लत्‍छारो, हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न्‍ने खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

12 कर ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़आङ् वाॽ लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुम्‍बे़आङ् वाॽइल्‍ले़ खिनिॽ कुभारे़ आक्‍खेलॽरिक् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् मे़बोःङ्‌ने़न्‌लॽरिक् के़बाःत्तुम्‍बाबे? 13 सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् मे़बोःङ्‌ने़न्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‍नाङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङे़न्‍लो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् मे़हिङे़न्‍ने़ फाॽग्र आनिगे़ इङ्‌भन् चोगुम्‍बे़बा नु खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाङ्‌ग हने़रक् पोःङ्‌लो॥ 15 खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आनिगे़ इङ्‌ले़क्‍के पोःक्‍खिगे़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌हिङ्‌मन्‍नो फोःक्‍खु लॽरिक् साःक्‍खि पिरुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ कर से़क्‍खाःल्‍ले़ खुने़ॽ के़सिःबाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन्‍नो मे़भोःक्‍खुन्‍सिन्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‌हिङ्‌मन्‍नो मे़भोःक्‍खुन्‍लो॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़सिःबाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् मे़न्‍हिङ्‌ने़न्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‍नाङ् सिःमे़न्‍लाम् मे़हिङे़न्‍लो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् मे़हिङे़न्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ नसाःन्‍निन् हने़बा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् खिनिॽ लायोओए के़वयिॽरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् मे़हिङे़न्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् के़सिःबाहाॽरे़आङ् से़न्‍लप् मे़ङ्‌घोए मे़वाॽरो॥ 19 कन् हिङ्‌मन्‍ले़ लागिरक् ख्रिस्‍तओ आनिॽ निङ्‌साङ् आजोगुम्‍बाने़ फाॽग्र के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ्‌यरिक् लुङ्‌माॽ स्‍याःत् के़लॽबा आजोःक्‍लो॥

20 कर ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग से़क्‍खाए सिःमे़न्‍लाम् हिङे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् के़सिःबाआङ् के़हिङ्‌बाहाॽओ खुने़ॽए तुम्‍बारो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सिःमे़ङ्‌ग लत्‍थिक् मनालाम्‍बाए त्‍ये़, हे़क्‍केलॽरिक्‍के सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मान्‍नाङ् लत्‍थिक् मनालाम्‍बाए ताःरो॥ 22 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आदम्‍मिल्‍ले़* कुधाःक्‍को के़वाॽबा के़रे़क् मनाहाॽ मे़सिः, हे़क्‍केलॽरिक्‍के ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् मनाहाॽ मे़हिङ्‌लो॥ 23 कर आनिॽ के़रे़क्‍ले़ आबाङे ये़म्‍मिन् हाङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ सिःमे़न्‍लाम् के़हिङ्‌बाहाॽओ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग तुम्‍बारो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नुःङ् युःल्‍ले़ कुमनाहाॽ मे़हिङ्‌लो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मान् ताःरो॥ खे़न् ये़म्‍मो ख्रिस्‍तरे़ के़रे़क् याम्‍साम्‍गे़न्‌हाङ्‌युक्, युक्‍हाॽ नु मुक्‍साम्‍हाॽ मे़क्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिन् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हुक्‍सुप्‍तुॽ॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌मिहाॽ कुयुक्‍को मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक् खुने़ॽग हाङ् चोःक्‍माए पोःङ्‌लो॥ 26 के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ एगाङ् मे़ङ्‌मा के़बोःङ्‌बा निङ्‌मिःङ्‌ग सिःमे़न्‍लो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ कुयुक्‍को तारुआङ् वाॽ॥”* कर “के़रे़क् पाःन्‍हाॽ” कुयुक्‍को वाॽ फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् कुयुक्‍को वाॽ के़लॽबाग मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍को ने़स्‍सुपिरुबारो॥ 28 के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ये़सुरे़ कुयुक्‍को ताः, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ये़सुरे़ कुयुक्‍को के़दाःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयुक्‍को आबुगे़न् कुस्‍साःन्‍नाङ् ताःरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने के़रे़क् सम्‍दाङ् युक् के़जोःक्‍पा पोःङ्‌लो॥

29 आल्‍ल सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन् मे़बोःङ्‌ने़न्‍ने़ फाॽग्र के़सिःबाहाॽरे़ लागि बप्‍तिस्‍मा मे़बोःक्‍खे़बाल्‍ले़ कुबेःन् थे पोःक्‍खे़आङ्‌बे? के़सिःबाहाॽ मे़न्‍हिङ्‌ने़न्‍निल्‍ले़ थेआङ् मनाहाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लागि बप्‍तिस्‍मा मे़बोःङ्‌बाबे? 30 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़आङ् के़रे़क् ये़म्‍मो थेआङ् किप्‍मा के़घुःबाओ थ्‍ये़ॽइगे़र वयिगे़बाबे? 31 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ खिनिॽओ चोगुबा पाःन्‍नोबा आसिक् सम्‍माल्‍ले़ “इङ्‌गाॽ थिक्‌याःन्‍धक् सिःमा यारिप् पोःङ्‌ङा” पाःप्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो॥ 32 एफिसस ये़क्‌यक्‍को ताम्‍भुङ् थक्‍साहाॽनु थङ् थक्‍ताङ्‌ङिल्‍ले़ थे इन्‍धाःङ् खोःसुङ्‌बे? के़सिःबाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् मे़न्‍हिङ्‌ने़न्‍ने़ फाॽग्र “आनिॽ चाम् थुङुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दिक्‍क आनिॽ आस्‍सिःएरो॥”* 33 खिनिॽ पिर्बेःम्‍बो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ “ताप्‍फे़ःम्‍बा तेःङ्‌जुम्‍हाॽरे़ मे़जोगुल्‍ले़ नुःबा ये़प्‍ले़क्‍किन् फे़त्‍लाॽरो॥” 34 खिनिॽग सेनिङ्‌वाॽओ नुःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् लायो चोःक्‍मा ले़रे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽओ कुभाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् मे़ल्‍ले़ःमनाबाहाॽआङ् मे़वाॽरो॥ कङ्‌ग खिनिॽ सिरिङ् के़मयिर फाॽआङ् मे़त्‍निङ्‌बारो॥

सिःमे़न्‍लाम् के़हिङ्‌बा नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्

35 कर खिनिॽओ कुभारे़ के़बाःत्तुम्‍बिला, “आक्‍खेलॽरिक् के़सिःबाहाॽ मे़हिङ्‌बे? आक्‍तङ्‌बा नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् मे़घोःसुॽबे?” 36 अदङ्‌से, खिनिॽ के़हेॽरुम्‍बा याॽरिःम्‍बान् मे़न्‍छिःए थारिक् मे़लिङ्‌ने़न्‍लो॥ 37 खिनिॽ के़हेॽरुम्‍बा याॽरिःम्‍बान् ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा कुबुङ्‌ङिन् मे़ःन्‍लो, कर सिःल्‍ले़न् इग्र वेॽ परिक्‍ले़न् याॽरिःम्‍बान्‍लक् के़हेॽरुम्॥ 38 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् के़रे़क् याॽरिःम्‍बाहाॽ आबाङे परिक्‍पा कुबुङ्‌मा पिरुसिॽरो॥ 39 हे़क्‍केलॽरिक्‍के नासिङ्‌गे़न् थक्‍हाॽआङ् थिक् परिक्‍ले़न् मे़होःप्‍लो॥ मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़न् थिक् परिक्‍ले़न्, थक्‍साहाॽ, पुसाहाॽ नु ङाहाॽरे़न् वेॽ वेॽ परिक्‍ले़न् थक् वाॽरो॥

40 ताङ्‌साक्‍पो लाबा, नाम्, खेःम्‍सिक्‍हाॽ मे़बत्, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोआङ् थक्‍हाॽ मे़वाॽरो, कर ताङ्‌साक्‍पोबा लाबा, नाम्, खेःम्‍सिक्‍हाॽरे़ खुनिॽ ओःप्‍मान्‌नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा थक्‍हाॽरे़ खुनिॽ खे़म्‍सिङ्‌मान्‌वेॽ वेॽ चोःक्‍लो॥ 41 नाम्‍मिल्‍ले़ कुओःप्‍मान् थिक् परिक्‍ले़न्, लाबाल्‍ले़न् वेॽ परिक्‍ले़न् चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खेःम्‍सिक्‍पाल्‍ले़ कुओःप्‍मान् वेॽ परिक्‍ले़न् चोःक्॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के थिक् खेःम्‍सिक्‍पाल्‍ले़ कुओःप्‍मान् नु वेॽस्‍मा खेःम्‍सिक्‍पाल्‍ले़ कुओःप्‍मान् वेॽ वेॽ चोःक्‍लो॥

42 हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मान्‍नाङ् बा हे़क्‍तङ्‌बाए चोःक्‍लो॥ कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् सिःॽ हे़क्‍क्‍याङ् लुप्‍माआङ् किःॽ, कर सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बा थक्‍किन् आजुनि पोःङ्‌लो॥ 43 आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् लुप्‍पिल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा नु थुम् मे़ःन्‍नेबा चोःक्, कर याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् पोःङ्‌ङिल्‍ले़ नुःबा नु के़धुम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 44 नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् लुप्, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍साम्‍गे़न् थक्‍किन् हिङ्‌लो॥ नासिङ्‌गे़न् थक् वाॽबा हे़क्‍केए याम्‍साम्‍गे़न् थक्‍किन्‍नाङ् वाॽरो॥

45 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा मना आदम्‍मिङ्‌ग कुहिङ्‌वे़त् मना पोःक्‍खे़,”* याङ्‌सिबा आदम्‍मिङ्‌ग (ख्रिस्‍त) ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा याम्‍साम् पोःक्‍खे़रो॥ 46 के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् ताः, हे़क्‍क्‍याङ्‌लक् याम्‍साम्‍गे़न् थक्‍किन् ताःरो॥ 47 थिक्‍सिगेःक्‍पा मनाःङ्‌ग खाम्‍बेःक्‍मोबा खाम्‍लाम्‍बा चोगे़आङ् वये़, कर निसिगेःक्‍स्‍मा मनाःङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम्‍बाबारो॥ 48 इक्‍साबा मनाहाॽ खाम्‍मिल्‍ले़ के़बोःङ्‌बा मनाःन् हे़क्‍तङ्‌बासिरो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा मनाहाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा मनाःन् हे़क्‍तङ्‌बासिरो॥ 49 आल्‍लो आनिॽ खाम्‍मिल्‍ले़ के़बोःङ्‌बा मनाःन् हे़क्‍तङ्‌बा आजोःक्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा मनाःन् हे़क्‍तङ्‌बा आबोःङ्‌लो॥

50 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌बान् कन्‍लो, ने़क्‍सा नु माक्‍खिॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़न् लक् खोःमा मे़सुक्‍तुन्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़मे़क्‍पा के़बेःक्‍पाल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍मे़क्‍मनाबाल्‍ले़न् लक् खोःमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

51 खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! इङ्‌गाॽ लत्‍छा सिबिॽबा पाःन्‍धिक् मे़त्‍निङ्–आनिॽ के़रे़क् आन्‍छिःने़न्‍लो, कर आनिॽ के़रे़क् आले़ङ्‌सिङ्‌आबेःक्‍लो॥ 52 सप्‍फारे़सा, मिक्‍चिराप्‍पोसा, थुत्‍थुरिःप्‍पाल्‍ले़ कुनुप्‍पोबा इक्‍लाओ आले़क्‍सिङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो थुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुक् हे़क्‍क्‍याङ् के़सिःबा के़बेःक्‍पाहाॽ मे़म्‍मे़क्‍मनाबा मे़बोःङ्‌ङाङ् मे़हिङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ के़रे़क् आले़ङ्‌सिङ्‌आबेःक्‍लो॥ 53 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् के़सिःबा के़बेःक्‍पा नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा आजुनि थक्‍को ले़ङ्‌सिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥

54 हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़सिःबा के़बेःक्‍पा थक्‍किन् मे़न्‍छिःमनाबा आजुनि थक्‍को ले़ङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ कन्‌साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा पाःन्‍जाक्‍किन् के़त्‍लो,

“सिःमे़न् थङ्‌ङो हारि त्‍ये़आङ् वाॽरो”*

55 “सिःमे़न्‍ने, खे़ने़ॽ के़धङ्‌नाःन्‍निन् आत्तो वाॽबे?

सिःमे़न्‍ने, खे़ने़ॽ के़मुक्‍साम्‍मिन् आत्तो वाॽबे?”*

56 सिःमे़ल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् लायोलाम् खोःसुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् लायोःल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिङ्‌ग साम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌लाम् खोःसुॽरो॥ 57 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न्‍लो! खुने़ॽए आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा थङ्‌नाःन्‍निन् आबिॽरो॥

58 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् मे़म्‍मुन्‍ने वये़म्‍मे़ॽओ॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍को सदादिङ् पोःरे़म्‍मे़ॽर पेगे़म्‍मे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ लागि खिनिॽ याम्‍बुधिक्‍किन् चामे़सोःक्‍ने़न् फाॽआङ् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

16

यरुसले़मस्‍मा नसानिबाहाॽरे़ लागि कुभाॽ याङ्

1 आल्‍ल यरुसले़मस्‍मा नसानिबाहाॽरे़ लागि कुभाॽ याङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे मे़त्‍निङ्‌लो–गलातिया थुम्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌बा हे़क्‍केए चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 2 ते़ने़बा ये़न्‍नो खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ के़धगुम्‍बा याङ्‌लाम्‍बा कुभाॽ याङ् से़न्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् फुक्‍खे़म् युक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ताआल्‍ले़ कुभाॽ याङ् फुङ्‌मा मे़बोःङ्‌ने़न्॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो ताआल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुसिबा मनाहाॽ निःसुम् सक्‍हाॽ साप्‍तुङ् पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽनुए खिनिॽ के़भोःक्‍खुम्‍बा कुभाॽ याङ्‌ङिन् यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को हाङ्‌मादेःमा पोःङ्‌लो॥ 4 इङ्‌गाॽआङ् पेःक्‍काल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽनुए खे़ङ्‌हाॽआङ् मे़बेःक्‍लो॥

पावलरे़ लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा कुनिङ्‌वाॽ

5 इङ्‌गाॽ मे़सेदोनिया थुम्‍मो लाम्‍दिःक् चोःक्‍काआङ् खिनिॽ तुम्‍से़ ताआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़सेदोनिया पोःङ्‌मार लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 6 इङ्‌गाॽ खिनिॽनु सप्‍फा वाॽसे़ ताआबिला, पोःङ्‌ने़ फाॽग्र कन् चुङ्‌वाःम्‍माओ खिनिॽनु वाॽआरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ खे़प्‍मोलाम् आत्ति पेःक्‍कासाङ् कुभाॽ पिमा आगे़सुक्‍तिॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् ये़म्‍मो खिनिॽ तुम्‍से़ सप्‍फारक् मे़ःन्, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ पोःङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽनु कुभा ये़म् थारिक् वाॽमा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 8 कर पे़न्‍तिकोस तङ्‌नाम्* थारिक् इङ्‌गाॽ कप्‍मो एफिसस ये़क्‌यक्‍को याःक्‍कारो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आलागि पयम् याःम्‍बक् चोःक्‍मा चारिक् नुःबा ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कप्‍मो यरिक् याप्‍मि के़अप्‍पाहाॽआङ् मे़वाॽरो॥

10 तिमोथिःन् खे़प्‍मो ताःल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् लाङ्‌दाःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा कुइसिःक्‍के दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् चोगुर वाॽरो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खुने़ॽ कुनामे़न्‍छाॽ मे़म्‍मे़त्तुन्‍ल॥ खुने़ॽ इङ्‌गाॽओ फे़न्‍निल्‍ले़ कुभाॽ पिरे़म्‍मे़ॽआङ् पाङ्‌घे़म्‍मे़ॽओ॥ खुने़ॽ फुॽनुसाॽहाॽनु के़त् फे़न् फाॽआङ् इङ्‌गाॽ हाङ्‌घुङ्‌ल वाॽआरो॥

12 आल्‍ल नुसाॽ अप्‍पोलोसरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्‍निङ्‌लो–खुने़ॽ वेॽ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽनु खिनिॽओ फे़न्‍ल फाॽआङ् साॽरिक् पेलि फाक्‍तुङ्, कर खुने़ॽ आल्‍लो खिनिॽओ फे़म्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुन्‍लो॥ खुने़ॽ नुःबा ये़म् खोःसुल्‍ले़सा खिनिॽ तुम्‍से़ फे़न्‍लो॥

13 खिनिॽ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ नसाःन्‍नो मे़म्‍मुन्‍ने वये़म्‍मे़ॽओ॥ मे़ङ्‌गिःमनाबा नु के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् 14 थे़मा के़जोगुम्‍साङ् मिःम्‍जिनु चोगे़म्‍मे़ॽओ॥

15 स्‍तिफनसे़न् नु खुने़ॽ कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग अक्‍खैया थुम्‍मोबा के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि नसाःन् के़जोःक्‍पासिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबाहाॽ कुभाॽ पिमासिओ आबाङे मे़बिसिङ्‌ङाङ् मे़वाॽरो॥ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, अक्‍खेलॽरिक् पेलि फाक्‍निङ्‌लो, 16 अक्‍तङ्‌बा मनाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ दाङ्‌बाओ याम्‍बुधिक्‍काङ् माङ्‌सेवाओ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 17 कप्‍मो स्‍तिफनस, फोर्तुनातस नु अक्‍खैकससि मे़गे़रे़ मे़द्‌ये़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पसःत्‍सःत्ताङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खिनिॽ के़होःप्‍तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चाहाबा चोगाङ्‌बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ मे़बिराङ्‌ङाङ् मे़वाॽरो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ग खिनिॽ हाङ्‌हाङ् के़म्‍मे़त्तिबा हे़क्‍के इङ्‌गाॽआङ् हाङ्‌हाङ् मे़मे़त्ताङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ से़क्‍खासाङ् हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽग इङ्‌धाःङ् पिमासि पोःङ्‌लो॥

कुनुप्‍मा सेवा

19 एसिया ते़ङ्‌गप्‍पोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ खिनिॽ सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ अक्‍विला नु प्रिस्‍किला हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ हिम्‍मो के़जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा मनाहाॽरे़ दाङ्‌बाओ सिक्‍लुङ्‌मोलाम् सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ 20 कप्‍मोबा के़रे़क् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ खिनिॽग नसानिबा मिःम्‍जिःल्‍ले़ सेवा मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥

21 इङ्‌गाॽ पावलरे़ कन् सेवाःन् आबाङे आहुक्‍किल्‍ले़ साप्‍तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

22 आत्तिल्‍ले़ दाङ्‌बान् मिःम्‍जि मे़मे़त्तुन् हाराॽ खे़ङ्‌ग साङ्‌ग्राःल्‍ले़ ते़त्तुररो॥ आदाङ्‌बे, ये़ॽओ!

23 दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽर॥

24 खिनिॽ ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌लो॥ आमे़न्॥

* 1:1 सोस्‍थे़नेस–खुने़ॽ कोरन्‍थिओ यहुदिहाॽरे़न् लत्‍छा लाम्‍लोःबा वये़॥ खुने़ॽ पावललाम्‍बा सुनाइङ् खे़प्‍सुआङ् नसाःन्‍निबा पोःक्‍खे़आङ् वये़॥

* 1:2 कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍किन् ग्रिस लाजेॽओबा लत्‍छा के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक् ने़स्‍से़॥ पावलरे़ कन् ये़क्‌यक्‍को तगिआङ् सुनाइङ् तारुआङ् वये़॥

* 1:12 अप्‍पोलोसे़न् कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को सुनाइङ् के़से़बा वये़ (सेःक्‌युक्‍मिबा १८.२४–२८, १९.१)॥

* 1:12 पत्रुस–अरामिक पाःन्‍दाङ्‌ङो के़फास पोःङ्

* 1:19 यसैया २९.१४

* 1:31 यर्मिया ९.२४

* 2:9 यसैया ६४.४

* 3:6 पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽ काक्‍नुःल्‍ले़ तगि ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुआङ् वये़॥ पावल खे़प्‍मोलाम् पेआङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए खुनिॽ हुॽसे़ आप्‍पोलोसे़न् त्‍ये़॥

* 3:16 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ सेसेमाङ्‌ङिन् युङ्‌बा माङ्‌हिम्‍मिन्‍नु मे़दङ्‌घुसिरो॥

* 3:19 अय्‍युब ५.१३

* 3:20 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९४.११

* 5:5 लायोबा नोस्रङ् फाॽआङ्‌ङाङ् कुसिङ् निःत्ते़त्‍लो॥

* 5:7 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “तगिबा खे़ॽसुङ्‌ङिन् लःत्ते़म्‍देःसे़म्‍मे़ॽओ” पोःङ्‌लो॥

* 5:13 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् १७.७

* 6:16 तोलिङ्‌सोमु २.२४

* 7:19 हर्दो हे़क्‍मान्–यहुदि ये़म्‍बित्‍छाॽ साः के़रे़क्‍ले़न् खुनिॽ चुचुबाल्‍ले़ कुसम्‍मोबा होरिक्‍किन् मे़हे़गु मे़बिरुसिरो॥

* 7:21 योःक्‌–कुभा मनाहाॽरे़ वेॽ मनाःन् नाम्‌याक् मे़म्‍बिए याःम्‍बक् चोःक्‍मे़बाङ्‌घुॽ॥ खे़न् योःक् मे़मे़त्तुरो॥

* 7:29 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ये़म् ताङ्‌सा चोःक्” पोःङ्॥

* 9:9 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् २५.४

* 10:7 लाम्‍दिःक् ३२.६

* 10:26 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २४.१

* 11:5 नाना थोदो मे़बेःक्‍किल्‍ले़ यहुदि मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक् ते़प्‍मा थिम् वये़॥

* 11:12 थिक्‍सिगेःक्‍मा मे़न्‍छुमाॽ हवारे़ कुयाःम्‍बेओ कल्‍ले़ पाःत्तुबारो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हवाःन् थिक्‍सिगेःक्‍पा मना आदमरे़ कुबिम्‍बालाम् चोगुआङ् वये़॥

* 12:13 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लत्‍छा सेसेमाङ्‌लाम् थुङ्‌मा आबिरे़आङ् आवाॽरो॥”

* 14:21 यसैया २८.११-१२

* 15:22 आदम फाॽइन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा मनारो॥

* 15:27 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ८.६

* 15:32 यसैया २२.१३

* 15:45 तोलिङ्‌सोमु २.७

* 15:54 यसैया २५.८

* 15:55 होसे १३.१४

* 16:8 पे़न्‍तिकोस तङ्‌नाम्–कङ्‌ग यहुदिहाॽरे़ फुङ्‌वाःम्‍माओ मे़जोगुबा तङ्‌नाम्‍लो॥

२ कोरन्‍थि

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

पावलरे़ कोरन्‍थिहाॽ हाक्‍तुसिबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

पावलरे़ कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को खुने़ॽ हेःक्‍तुबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुबा ये़म्‍मो खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽनु नुःबा कुदङ्‌जुम्‌होःप्‍ते़रो॥ सेसेहुप्‍लक्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ साॽरिक् कुजाःत्थि मे़देःसुआङ् वये़रो, हे़क्‍केसाङ् पावलरे़ खे़ङ्‌हाॽनु नादङ् चोःक्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुआङ्‌वये़, हे़क्‍क्‍याङ्‌खुने़ॽ इःत्तुबा हे़क्‍के पोःङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साॽरिक् ओमु लॽबा पाःन्‍निन् कप्‍मो चे़क्‍खुॽरो॥

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा लक्‍किल्‍ले़ पावल नु कोरन्‍थिबा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ खुनिॽ तङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पोधक् आजोःक्‍लो॥ पावलरे़ सेसेहुप्‍लक्‍पा कुभा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुजाःत्‍थि मे़देःसुबा नु मे़अत्तुबाओ के़साक्‍पा नोगप् पिरुसिआङ् खे़न् नोगप्‍पिल्‍ले़ मनाहाॽ लुम्‍मो लायोलाम् हिम्‍मा नु नादङ् चोःक्‍मान् त्‍ये़बाल्‍ले़ खुने़ॽ कुसिक् समे़आङ् वये़रो॥

हे़क्‍क्‍याङ् पावलरे़ खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍किन्‍नु यरुसले़म ये़क्‌यक्‍कोबा याङ्‌गे़साॽबा नसानिबाहाॽ निङ्‌वाॽ हम्‍माआङ् कुभाॽ पिमासि फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुॽसिरो॥

हे़क्‍क्‍याङ् एगाङ्‌स्‍मा नाःत्‍लाहाॽओ पावलरे़ खुने़ॽ कुत्‍चाॽए दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःक्‍खे़बा पाःन्‍निन् इगु मे़त्‍छिङ्‌ङाङ् साप्‍तुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कोरन्‍थिबा कुभा मनाहाॽ से़क्‍खाबा सेःक्‌युक्‍मिबासिगे़ लॽरिक् मे़बाःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् पावले़न् इङ्‌ले़क्‍पारो लॽरिक् पाःन्‌मे़धिक्‍तुआङ् वये़रो॥

थामिङ्

निःसुम् १.१-११

पावले़न् नु कोरन्‍थिबा सेसेहुप्‍लक् १.१२-७.१६

यहुदिया थुम्‍मो के़वाॽबा नसानिबाहाॽरे़ लागि कुभाॽ याङ् ८.१-९.१५

पावलरे़ इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबाआ फाॽआङ् उवा चोगुबा १०.१-१३.१०

कुनुप्‍मा १३.११-१३

1

पावललाम्‍बा सेवा

1 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽलाम्‍बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ सेगाङ्‌बा इङ्‌गाॽ पावल नु आनिॽ नुसाॽ तिमोथिरे़* कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍कोबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक् नु अक्‍खैया ते़ङ्‌गप् खाराक् के़युङ्‌बा काक् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़बारो॥ 2 आनिॽ पानुदिङ्‌पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ्‌खिनिॽ के़बिरिररो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ आःन्‍छिङ्‌मा आबिॽ

3 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुम्‍बा याप्‍मि लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा नु आःन्‍छिङ्‌मा याप्‍मि के़बिबा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो॥ 4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् आघोःसुम्‍बा आःन्‍छिङ्‌माल्‍ले़ इनोगे़न् तुक्‍खेओ के़वाॽबाहाॽ आःन्‍छिङ्‌मा पिमा आसुक्‍तुम्‍सिम्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽए काक् आनिॽ इनोगे़न् तुक्‍खेओ आःन्‍छिङ्‌मा आबिॽरो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुःन् तुक्‍खे च्‍ये़बा हे़क्‍के आनिॽआङ् यरिक् तुक्‍खे आजाःॽ॥ बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तलाम् यरिक् आःन्‍छिङ्‌मान् आबिॽरो॥ 6 आनिगे़ इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ के़ःप्‍तिगे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग खिनिॽ आःन्‍छिङ्‌मा नु से़न्‍लप्‌रे़ लागिने़ पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आःन्‍छिङ्‌मा पिरिगे़ल्‍ले़ खे़न्‍नाङ् खिनिॽ आःन्‍छिङ्‌माल्‍ले़ लागिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ पिआसिगे़बा आःन्‍छिङ्‌मालाम् आनिगे़ थरुम्‍बे़बा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् खिनिॽआङ् नासि थःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ इनोगे़न् तुक्‍खे च्‍ये़ॽइगे़बा हे़क्‍के खिनिॽआङ् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइरो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आःन्‍छिङ्‌मा पिरिगे़बा हे़क्‍के खिनिॽआङ् आःन्‍छिङ्‌मा के़बिरिॽ के़लॽबा आनिगे़ निङ्‌साङ्‌ङिन् मे़मुन्‍ने़न्‍लो॥

8 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, एसियाबा ते़ङ्‌गप्‍पो आनिगे़ तुमुम्‍बे़बा के़साक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् खिनिॽ निङ्‌वाॽओ ताःप्‍मा के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ खे़न् तुक्‍खेःङ्‌ग थम्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना कुइसिःक् चोगे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ हिङिगे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽए मे़न्‍इःप्‍मनारो॥ 9 से़क्‍खाए आनिगे़ग स्‍ये़ॽइगे़बि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्तुम्‍बे़रो॥ कर कङ्‌ग आनिगे़ आबाङे ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा फाॽआङ् मे़ःन्, कर के़सिःबाहाॽ कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़रक् ताङ्‌से़ःप्‍मा आसुक् के़लॽबा इःप्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़र फाॽआङ् अक्‍खे पोःक्‍खे़बारो॥ 10-11 खुने़ॽग अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा सिःमे़न्‍लाम् से़ःप्‍तिगे़ हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दिआङ् से़ःप्‍तिगे़रो॥ खुने़ॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए याम्‍मोआङ् से़ःप्‍तिगे़ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुवा चोःक्‍नु कुभाॽ याप्‍मि के़बिरिॽ फाॽआङ् खुने़ॽओ निङ्‌साङ् चोगुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् मनाहाॽरे़ आनिगे़ लागि मे़जोगुबा तुवाःल्‍ले़न् नोगप्‍पो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ मुॽइसाम् पिरिगे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् मे़बिरुॽरो॥

पावलरे़ कोरन्‍थि मे़म्‍बेःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ

12 कन् इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मोरक् मे़ःन्, कर खिनिॽ तगिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् आनिगे़ ये़प्‍ले़क्‍किन् सेसे नु कुदोःप्‍मा कत्तुम्‍बे़ के़लॽबा पाःन्‍निन् मुरा मे़न्‌याए पाःप्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़रो॥ कङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मि सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽरे़ कत्तुम्‍बे़बा मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा कत्तुम्‍बे़बारो॥ 13-14 खिनिॽ निःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बा नु कुसिङ्‌निःप्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिम्‍बा पाःन्‍हाॽ सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो थेआङ् मे़साप्‍तुम्‍बे़न्‍लो॥ आल्‍लो आनिगे़ याःम्‍बेओ मिसाक्‍लक् कुसिङ्‌गे़न्‍निःत्तुम्, कर थिक्‌ये़न् खिनिॽ काक् पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा के़सुक्‍तुम् के़लॽबा इङ्‌गाॽ निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सुःन् नुःङ् युःबा ये़न्‍नो खिनिॽ याःम्‍बेओ वेॽ मनाहाॽ नुःबा पाःन् मे़त्तुम्‍सिम्‍बे़बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् आनिगे़ याःम्‍बेओ नुःबा पाःन् के़जे़क्‍तुम्‍सिम्‍लो॥

15 आनिॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् आनिःत्तासि के़लॽबा पाःन्‍निन् से़क्‍खाए इगु कत्तुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मुॽइसाम् के़घोःसुम्‍ल फाॽआङ् याम्‍मो खिनिॽओ ताःमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥ 16 इङ्‌गाॽ मे़सोदोनिया ते़ङ्‌गप् पेःक्‍काल्‍ले़ खिनिॽओ लःम्‍मार पेःक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् नुःङ्‌ङाइल्‍ले़आङ् खिनिॽओ लःम्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदिया थुम्‌पेःक्‍काल्‍ले़ कुभाॽ याप्‍मि के़बिरिर के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ 17 खिनिॽओ ताःमा मे़न्‍छुक्‍पे़न्‌, कर इङ्‌गाॽ कन् हने़ निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बा मे़ःन्, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍साबा मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक् लत्‍थिक् मुराःल्‍ले़ ओ नु मे़ःन् लॽरिक् पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ 18 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍साबा चोःक्‍पा कुइसिःक् इङ्‌गाॽआङ् नसाःन्‍साबा चोःक्‍का॥ इङ्‌गाॽ चोगुङ् नु मे़जोगुङ्‌ङिन् लॽरिक् के़बाःप्‍पा मना मे़ःन्‍नाॽरो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ, तिमोथि नु सिलासलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाः ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ इङ्‌भोःसुम्‍बे़ल्‍ले़ ओ नु मे़ःन् के़लॽबा पाःन् होःप्‍ते़रो॥ कर खुने़ॽ “ओरो” पाःत्तुबा पाःन्‍निन् चोगुॽएरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा आक्‍खे़न् माङ्‌हे़क्‍हाॽसाङ् खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तओ “ओरो” पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ् आनिगे़ “आमे़न्”, (ओरो, हे़क्‍के पोःङ्‌लरो), पाःत्तुम्‍बे़रो॥

21 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् आनिॽ के़रे़क् के़धुम्‍बा आजोःक्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए याप्‍मि माङ्‌धोःक्‍ना आबिरे़आङ् 22 आनिॽ खुने़ॽइन् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍मारे़ लागि सेसेमाङ्‌ङिन् ते़न्‌याङ् कुइसिःक् आनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो आबिरे़आङ् आवाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिन् आबिरे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् माङ्‌हे़क् चोगुबा पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए ताःरो फाॽआङ् निःन्‍धो पोःङ्‌लो॥

23 खिनिॽ पाःन् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍ल फाॽआङ् कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को याम्‍मो मे़न्‍दाबान्‍बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए निःसुॽरो॥ 24 आनिगे़ग खिनिॽ नसाःन्‍नो युक् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ मे़गत्तुम्‍बे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा के़जोगिॽ, कर खिनिॽ के़सःत्तिर फाॽआङ् खिनिॽनु सोरिक् याःम्‍बक् चोगिगे़रो॥

2

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ पाःन् मे़त्‍छे़ इङ्‌गाॽ याम्‍मो खिनिॽओ मे़न्‍दाःमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ नामाक्‍मो थानिङ्‌ने़ फाॽग्र नामाक्‍मो थाःसुङ्‌सिङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़ वेॽ हाःत्‍ले़ इङ्‌गाॽ सःत्तार याःम्‍मा सुक्‍काबे? 3 इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआल्‍ले़ सःप्‍मा के़बाङ्‌बाल्‍ले़ए आनिङ्‌वाॽ मे़दुक्‍खुन्‍ल फाॽआङ् तगिबा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो हे़क्‍तङ्‌बा के़साक्‍पा पाःन् साप्‍तुङ्‌बारो॥ इङ्‌गाॽ सःत्ताल्‍ले़ खिनिॽआङ् के़सःत्तिॽ के़लॽबा से़क्‍खाए निःसुङ्‌लो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुक्‍ल फाॽआङ् मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌बान्‌कुसिङ् के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ्‌ङे आनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् साॽरिक् आयोःम्‌पुॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् आमिक्‌वा थाःसुङ्‌ल खे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ हाक्‍निङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥

पाःन्‍गे़भेःम्‍बाहाॽ ले़प्‍मि पिमासि

5 इङ्‌गाॽ खिनिॽ साॽरिक् निङ्‌वाॽ के़दुक्‍पा पाःन् पाःप्‍मा आनिङ्‌वाॽ होःप्‍लो, कर इङ्‌गाॽ याप्‍मि तुक्‍खे के़जाःप्‍पाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तुक्‍खे चाःत्ताङ्‌बानुःल्‍ले़आङ् माङ्‌भा यरिक् खे़ल्‍ले़ खिनिॽ तुक्‍खे के़जाःत्तिआङ् वाॽरो॥ 6 खिनिॽ थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिआङ् के़बिरुम्‍बा खुम्‍दिङ्‌ङिन् खुने़ॽ कुलागि के़रे़आङ् वाॽरो॥ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ आल्‍ल खे़न् ले़प्‍मि के़बिरुम्‍ल पोःङ्, आःन्‍छिङ्‌मा के़बिरुम्‍ल पोःङ्, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुक्‍काङ् निङ्‌साम्‍मो थाःरो॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल खिनिॽ खे़न् मनाःन् आल्‍लसाङ् साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥

9 थेआङ् खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् सक्‍इङ्‌घङ् हाक्‍निङ्‌बा फाॽले़ काक् आइङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़नाःत्तुम् के़इःत्तुम्‍ल के़वयिॽबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ साॽरुङ्‌बारो॥ 10 खिनिॽ ले़प्‍मि के़बिरुम्‍बा मनाःन् इङ्‌गाॽआङ् ले़प्‍मि पिरुङ्‌लो॥ ले़प्‍मि पिमा के़बोःङ्‌बा पाःन् वाॽने़ फाॽग्र, खे़न् ले़प्‍मि पिरुङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍किल्‍ले़ खिनिॽ लागिए हे़क्‍के चोगुङ्‌लो॥ 11 माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ इङ्‌आन्‍ले़क्‍ने़ल्‍ल फाॽआङ् हे़क्‍के चोगुङ्‌बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍के कुयाःम्‍बक्‍किन् आनिॽ कुसिङ्‌आनिःत्तुम्‍माङ् वाॽरो॥

पावले़न् त्रोआस ये़क्‌यक्‍को पेःक्

12 आल्‍ल इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ त्रोआस पेगाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌भोःमा सुये़म्‍धिक् पिराङ्‌लो॥ 13 हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽओ सनारुङ् होःप्‍ते़रो थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो खिनिॽ याःम्‍बेओ इङ्‌घङ् के़दाःप्‍पा आन्‍साॽ तितसे़न् मे़न्‍दुम्‍बान्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽ से़म्‍मुॽइ नाःक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़सेदोनिया ते़ङ्‌गप्ले़प्‍माङ् पेगाङ्‌लो॥

ख्रिस्‍तलाम्‍बा नाःम्‍मा खोःदे़त्

14 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सदादिङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् थङ्‌नाःम्‍बा ससःत्‍सराङ्‌ङो लाम्‍आलोःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुनाम्‍गे़नुॽबा फुङ्‌नाम्‍मिन् से़ःबा कुइसिःक् खुने़ॽ ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओबा ने़हिनिङ्‌वाॽइन्‌आनिॽलाम्‍बा के़रे़क् पिसाङ् से़ःसुरो, 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ से़न्‍लप् के़घोःबार के़बप्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् के़मे़क्‍पार के़बप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो आनिॽ हिङ्‌मन्‍निङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो ख्रिस्‍तरे़ तोःन्‍दुबा फुङ्‌नाम्‌कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 16 के़मे़क्‍पार के़बप्‍पाहाॽरे़ लागि कङ्‌ग सिःमे़ल्‍ले़ कुनाम् कुइसिःक् पोःङ्, कर से़न्‍लप् के़घोःबार के़बप्‍पाहाॽरे़ लागि कन् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा फुङ्‌नाम् कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा याःम्‍बक् चोःक्‍मारे़ लागि हाःत् लाॽरुबे? 17 आनिगे़ग वेॽहाॽ कुइसिःक् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् ले़ङ्‌हङ् के़जोःक्‍पासिगे़ग मे़ःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुसिबा कुदोःप्‍मा मनाहाॽ कुइसिःक् ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍किल्‍ले़ पारिगे़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओमत्तिगे़र वाॽ के़लॽबान् निःसुम्‍बे़रो॥

3

कुसङ् सेसेमाङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न्‌सेवारोबाहाॽ

1 आल्‍ल आनिगे़ आबाङे चम्‍सिङ्‌मा हेःक्‍तिगे़बाबि? हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ मनाहाॽ कुइसिःक् आनिगे़आङ् खिनिॽ लागि इग्र खिनिॽलाम्‍बा कन् मनाहाॽ नुःरिक्‍काङ् लाङ्‌दाःक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ के़लॽबा सक्‍इङ्‌घङ् चाहाबा मे़जोगिगे़न्‍लो॥ 2 खिनिॽ हिङ्‌मन्‍निङ्‌ग काक् मनाहाॽरे़ निःप्‍मा मे़सुक्‍तुबा नु कुसिङ् मे़निःत्तुबा मे़न्‍छाम् सिक्‍लुङ्‌मो साप्‍मनाबा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ 3 से़क्‍खाए खिनिॽग ख्रिस्‍तरे़ साप्‍तुआङ् आनिगे़लाम्‍बा हाङुबा सक्‍इङ्‌घङ्‌निङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग नाक्‍चा नु साप्‌वारे़ मे़ःन्, कर आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाङ्‌घुबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ साप्‍तुबारो, साप्‍लुङ्‌ङो* साप्‍तुबा मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम् सिक्‍लुङ्‌मो ख्रिस्‍तरे़ साप्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्‌निङ्‌लो॥

4 ख्रिस्‍तरे़ खे़न् पाःन्‍निन् से़क्‍खा चोःक् फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओए निःन्‍धो चोगिगे़रो॥ 5 आनिगे़ आबाङे थेसाङ् चोःक्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़ॽ फाॽआङ् मे़बाःत्तुम्‍बे़न्‍लो, कर आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा चोःक्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़रो॥ 6 खुने़ॽए कुसङ् सेसेमाङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न्‌माङ्‌सेवा चोःक्‍मा के़सुक्‍पा चोगिगे़आङ् वाॽरो॥ कङ्‌ग साप्‍मनाबा साम्‌योथिम्‍लाम्‍बा मे़ःन्, कर सेसेमाङ्‌लाम्‍बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साप्‍मनाबा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आसे़त्, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आहिङ्‌लो॥

कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌मिमिदिङ्‌ङिन्

7 मोसारे़ खे़न् साम्‌योथिम्‍मिन् लुङ्‌साप्‍पो साप्‍तुआङ् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु त्‍ये़॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ मोसारे़ कुनाराःल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् से़रे़म् लॽरे़बेर पत्‍छे़साङ् इस्राइलिहाॽरे़ कुनाराःन् ओमे़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ सिःमे़न् के़दाःप्‍पा साम्‌योथिम्‍मिन् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु त्‍ये़ःल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ तारुबा इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग खे़न्‍नुःल्‍ले़ यरिक् मिमिदिङ्‌बा मे़जोःक्‍ने़न्बि? 9 मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ पाःन् के़धिक्‍पा माङ्‌सेवाःन् मिमिदिङ्‌बा पोःक्‍खे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिओ साम्‌योनिमा के़दाःप्‍पा माङ्‌सेवाःन् खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् मिमिदिङ्‌बा चोःक्‍लो! 10 से़क्‍खाःल्‍ले़ कुसङ् सेसेमाङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न्‌से़न्‍दाङ्‌गे़न् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु तङ्‌माल्‍ले़ खे़न् तगिबा मिमिदिङ्‌ङिङ्‌ग थेआङ् मे़ःन्‍लो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगिबान् से़रे़म् लॽरे़ पेसाङ् मिमिदिङ्‌बा चोगे़ल्‍ले़, सदादिङ् के़वाॽबान् खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् मिमिदिङ्‌बा चोःक्‍लो॥

12 आनिॽग अक्‍तङ्‌बा निङ्‌साङ् आगत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ से़क्‍खाःन् इङ्‌भोःमा आङ्‌गिने़न्॥ 13 आनिॽग मोसाःन्‌कुइसिःक्‍सि मे़ःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ग इस्राइलिहाॽरे़ से़रे़म् लॽरे़बेर पत्‍छे़बा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् मे़न्‍निःसुन्‍ल फाॽआङ् कुनाःन् ते़प्‍तु फत्‍छुरो॥ 14 कर मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽबान् के़साक्‍पा पोःक्‍खे़आङ् आल्‍ल थारिक्‍साङ् थिक्‍सिगेःक्‍समा माङ्‌हुप्‍पिन् मे़निःरुल्‍ले़ से़क्‍खाःन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍ल फाॽआङ् खे़न् नादे़प्‍माल्‍ले़ ते़प्‍तुॽरो॥ कन् नादे़प्‍माङ्‌ग ख्रिस्‍ते़न्‌चोःक्‍मनाबा नसाःन्‍निल्‍ले़रक् हन्‍दुॽरो॥ 15 आइन् थारिक्‍साङ् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् मे़निःरुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌खे़न् नादे़प्‍माल्‍ले़ ते़प्‍तुॽआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥

16 कर आत्तिन् मनाःल्‍ले़ दाङ्‌बान् नसाःन् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ कुनादे़प्‍मान् हन्‍लो॥ 17 आल्‍ल दाङ्‌बाङ्‌ग सेसेमाङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् आत्तो वाॽ, खे़प्‍मो चोःक्‌युम्‍भो वाॽरो॥ 18 आनिॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍आधाक्‍ल फाॽआङ् आनिॽ नादे़प्‍मान् हरे़आङ् वाॽरो॥ दाङ्‌बान् सेसेमाङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बा के़दाःबा कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुइसिःक् आले़ङ्‌सिङ्‌ल आबेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लसाङ् यरिक् मिमिङ्‌दिङ्‌बा आबोःङ्‌ल आबेःक्‍लो॥

4

सुनाइङ् से़ःमा

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् कन् माङ्‌सेवाःन् खोःसुम्‍बे़आङ् वयिगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ निङ्‌साङ् मे़बुक्‍ने़न्‍लो॥ 2 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा आनिगे़ग मनारे़ मे़न्‍निए चोःक्‍मनाबा सिरिङ्‌मःमा याःम्‍बक्‍हाॽ नाॽरुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ आनिगे़ इङ्‌ले़क् मे़जोगुम्‍बे़न्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् योधो मे़जोगुम्‍बे़न्‍लो॥ आनिगे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओमत्तिगे़र वाॽ फाॽआङ् निःसुम्‍बे़आङ् मनाहाॽ से़क्‍खा पाःन्‍लक् मे़त्तुम्‍सिम्‍बे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् नसाःन्‍साबाहाॽरे़ खे़न् कुसिङ्‌मे़निःत्तुॽरो॥

3 आनिगे़ से़ःसुम्‍बे़बा सुनाइङ्‌ङिन् नादे़प्‍माल्‍ले़ ते़प्‍तुआङ् पत्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग के़मे़क्‍पार के़बेःक्‍पाहाॽरे़ लागिरक् ते़प्‍तुॽरो॥ 4 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा माङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ए नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌फे़त्‍लाःन्‍दु पिरुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ख्रिस्‍तरे़ कुमिमिदिङ्‌गे़न् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् ओःत्तिःन् निःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्॥ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइःत्‍लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ग आबाङे याःम्‍बेओ इङ्‌भन् मे़जोगुम्‍बे़न्, कर आनिगे़ग ये़सुरे़ कुलागि खिनिॽ सेवारोबा पोःक्‍खिगे़बा पाःन्‍निन् नु ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍ने दाङ्‌बारो फाॽआङ् इङ्‌भोःसुम्‍बे़रो॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खादाम्‍मो ओःत्तिःन् ओःत्‍ल फाॽआङ् के़बाःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुनाराओ के़ओःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ले़न् ने़हिनिङ्‌वाॽइन्‌कुसिङ् निःप्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् आनिगे़ सिक्‍लुङ्‌मो खुने़ॽ कुओःत्तिःन् ओःप्‍पाङ्‌घुआङ् वाॽरो॥

फुजिक्‍को याक्‍मनाबा याम्‍साम्‍गे़न् याङ्‌भु

7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओःप्‍पाङ्‌घुबा कन् सुनाइङ्‌ले़न् ओःत्तिःन् आनिॽओ वाॽ, कर कन् पयम् यम्‍बा मुक्‍साम्‍मिङ्‌ग आनिॽलाम्‍बा मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बाए ताः के़लॽबान् के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुर फाॽआङ् आनिॽग कन् याङ्‌भु याक्‍मनाबा फुजिक् कुइसिःक्‍लक् आजोःक्‍लो॥

8 आनिगे़ग काक् पिसाङ्‌लाम् इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ युक्‍तिगे़आङ् वयिगे़साङ् आनिगे़ग मे़न्‌युःत्ते वयिगे़रो॥ आनिगे़ग हःन्‍दा ले़क्‍तिगे़आङ् वयिगे़साङ् हारि मे़न्‍दाए वयिगे़रो॥ 9 आनिगे़ग तुक्‍खे मे़जाःत्तिगे़साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिगे़नु वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ मे़सोःन्‍दिगे़साङ् याम्‍मो पोगिगे़ॽरो॥ 10 ये़सुरे़ कुहिङ्‌मन्‍निन् आनिगे़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को निधाःप्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽ तुक्‍खे च्‍ये़आङ् स्‍ये़बा कुइसिःक् थिक्‌याःन्‍धक् आनिगे़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तुक्‍खे च्‍ये़ॽइगे़रो॥ 11 आनिगे़ के़सिःबाआङ् के़बेःक्‍पा नासिङ्‌गे़न् थक्‍को ये़सुरे़ कुहिङ्‌मन्‍निन् निधाःप्‍ल फाॽआङ् ये़सुरे़ कुलागि थिक्‌याःन्‍धक् सिःमा लिङ्‌धोओ के़रिगे़रो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो माङ्‌सेवा चोःक्‍कि सिःमा लिङ्‌धोओ के़रिगे़ल्‍ले़ खिनिॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् के़घोःसुम्‍लो॥

13 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “इङ्‌गाॽ नसाःन् चोगुङ्, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पाःराङ्‌लो॥”* बा हे़क्‍तङ्‌बा नसाःन्‍लाम्‍बाए आनिगे़आङ् नसाःन् चोगुम्‍बे़ॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पारिगे़ॽरो॥ 14 दाङ्‌बा ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम्‍बा कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ आनिॽआङ् ये़सुःन्‍नु सोरिक् कुहिङ्‌वे़त् आजोःक्‍काङ् आनिॽ के़रे़क् खुने़ॽओ आदाःत्‍लो के़लॽबान् निःसुम्‍बे़रो॥ 15 आनिगे़ तुक्‍खे च्‍ये़ॽइगे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽग खिनिॽ लागिए पोःक्‍खे़बारो, हे़क्‍केःल्‍ले़ मनाहाॽरे़ आक्‍खे़म्‍म्‍याक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् मे़घोःसुॽ, खे़म्‍म्‍याक् यरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् पोःङ्‌ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नोगे़न्‍निन् मे़भोःसुॽरो॥

नसाःन्‍लाम्‍बा हिङ्‌मा

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् आनिॽ निङ्‌साङ् मे़बुक्‍ने़न्‍लो॥ आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् सिःबेःक्‍साङ् आनिॽ याम्‍साम्‍मिङ्‌ग थिक्‌याःन्‍धक् कुसङ् पोःङ्‌ल पेःक्‍लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ आदुमुम्‍बा चुक्‍सा नु सप्‍फाधिक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽरे़ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा मिमिदिङ् के़घोःबा आजोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मिमिदिङ्‌ङिन्‍नु तङ्‌माल्‍ले़ खे़ङ्‌ग थेआङ् मे़ःन्‍लो॥ 18 आल्‍लो आनिःसुम्‍बा इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽग ओआम्‍मे़त्तुम्‍मिन्‍लो, कर निमे़न्‍दे़प्‍मना पाःन्‍नो ओआमे़त्तुम्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ आनिःसुम्‍बा पाःन्‍हाॽ सप्‍फाधिक्‍पारो, कर निमे़न्‍दे़त्‍मनाबा पाःन्‍हाॽग आप्‍फाल्‍ले़साङ् वाॽरो॥

5

1 आल्‍ल आनिॽ आवाॽबा कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किङ्‌ग बा कन् इक्‍साओबा साःङ्‌गाहिम् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ कन् साःङ्‌गाहिम्‍मिन् यःल्‍ले़ मना हुक्‍किल्‍ले़ मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगु आबिरे़बा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिम्‍मिन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वाॽरो॥ 2 कर खे़न् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा हिम्‍मिन् खोःमा साॽरिक् निङ्‌वाॽ आजोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ आल्‍लो निङ्‌वाॽ इगेःक् लॽरो, 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चाङ्‌ङिल्‍ले़ थक्‍किन् ते़प्‍तुबा हे़क्‍के खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़ आदे़प्‍पाङ् आनिॽ ले़क्‍चाबे़धिःक् आम्‍बोःङ्‌ने़न्‍लो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़न् साःङ्‌गाहिम्‍मो आवाॽर थारिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ सक्‍मा पुॽआङ् आनारो॥ आनिॽ ले़क्‍चाबे़धिःक् आबोःङ्‌ल फाॽआङ् मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा हिम्‍मिन् आल्‍लसाङ् यरिक् आजाक्‍सिङ्‌ल फाॽआङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़सिःबाआङ् के़बेःक्‍पा थक्‍किन् मे़न्‍छिःमनाबा थक्‍को ले़ङ्‌सिङ्‌लो॥ 5 आल्‍ल बा कन् पाःन्‍निल्‍ले़ लागिए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ आजोगे़आङ् आवाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् कुसङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् से़क्‍खाए आघोःसुम् के़लॽबान् ओसेःन्‍धाक्‍से़ ते़न्‌याङ् कुइसिःक् सेसेमाङ्‌ङिन् आबिरे़आङ् आवाॽरो॥

6 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा हिङ्‌मन्‍नो आवाॽर थारिक् दाङ्‌बान्‍नु माःङ्‌घाए आवाॽ के़लॽबा कुसिङ् आनिःत्तुम्‍साङ् आनिॽग सदादिङ् हाङ्‌हाङ् आलॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग निःमनाबालाम्‍बा मे़ःन्, कर नसाःन्‍लाम्‍बाने़ आहिङ्‌लो॥ 8 आनिॽग हाङ्‌हाङ् आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए पाःत्तुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को हिङ्‌मानुःल्‍ले़आङ् दाङ्‌बान्‍नु सोरिक् हिङ्‌मा आनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 9 हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को आवाॽसाङ्, दाङ्‌बान्‍नु आहिङ्‌साङ्, आनिॽ निङ्‌सेःक्‍किङ्‌ग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तामारो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खासे़न्‍ले़ लागि आनिॽ के़रे़क् ख्रिस्‍तरे़ कुघासे़न्‍नो ये़प्‍माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ के़रे़क्‍ले़ कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को आवाॽइल्‍ले़ आजोगुम्‍बा नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ खोःमा के़बोःङ्‌बा खासे़न्‍निन् आघोःसुम्‍लो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तलाम्‍बा खुने़ॽओ आदाःत्

11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽ खुने़ॽ ले़प्‍माङ् मे़नुःङ्‌ल फाॽआङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुम्‍सिम्‍बे़ॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ आक्‍तङ्‌बा चोगिगे़ॽ के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् निःसुॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् खे़न् कुसिङ् के़निःत्तुम् के़लॽबान् निङ्‌साङ् चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 12 याम्‍मो, आनिगे़ग खिनिॽ तगि चम्‍मासिगे़बा मे़ःन्‍लो! आनिगे़ चोगुम्‍बे़बा याःम्‍बक्‍को खिनिॽ ने़बो पोःमा सुये़म् पिआसिगे़बारो॥ हे़क्‍केलॽरिक् सिक्‍लुङ्‌मोबा पाःन्‍हाॽग मे़ःन्, कर निःमनाबा पाःन्‍हाॽओरक् आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ नोगप् पिमा के़सुक्‍तुम्‍सिम्‍लरो॥ 13 आनिगे़ निङ्‌वाॽ मे़न्‍दक्‍मनाबा हे़क्‍के लॽरिगे़ने़ फाॽग्र कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवा चोगुम्‍बे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़रो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ निङ्‌वाॽ कुदोःप्‍मा के़गप्‍पा हे़क्‍के लॽरिगे़ने़ फाॽग्र कन् बा खिनिॽ लागिएरो॥ 14 आनिगे़ चोगुम्‍बे़बा पाःन्‍हाॽग ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तिगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ चोगुम्‍बे़बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ लागि खुने़ॽ स्‍ये़, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् आस्‍ये़ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़रो॥ 15 दाङ्‌बान् के़रे़क्‍ले़ लागि स्‍ये़रो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़हिङ्‌बाहाॽ आल्‍लआङ्धो आबाङे लागि मे़ःन्, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि मे़हिङ्‌लरो॥

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, आल्‍लआङ्धो आनिगे़ मे़न्‍छाम् याप्‍मि निःमोलाम् आत्तिन्‍नाङ् ओमे़मे़त्तुम्‍बे़न्‍लो॥ तगि हे़क्‍केलॽरिक्‍के ख्रिस्‍ते़न्‌ओमे़त्तुम्‍बे़आङ् वयिगे़साङ् आल्‍ल आनिगे़ हे़क्‍के मे़जोगुम्‍बे़न्‍लो॥ 17 आत्तिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोगुॽ, खे़न् कुसङ् मना पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् तगिस्‍मा पाःन्‍हाॽग ले़क्‍ते़बेआङ् काक् कुसङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो! 18 कन् के़रे़क्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् पोःक्‍खे़बारो॥ खुने़ॽए ख्रिस्‍तलाम् आबाङे खुने़ॽओ आनिॽ आदारे़बारो, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ खुने़ॽओ ताःप्‍मासि माङ्‌सेवाःन् आबिरे़आङ् वाॽरो॥ 19 खे़न् फाॽइङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् मनाहाॽ ख्रिस्‍तलाम् खुने़ॽओ तारुसिॽ॥ मनाहाॽ खुनिॽ लायोःल्‍ले़न् आप्‍तिक् मे़गुःत्तुन्‍छिन्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ खुने़ॽओ ताःप्‍मासि सुनाइङ् आबिरे़आङ् वाॽरो॥ 20 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ग ख्रिस्‍तरे़ कुहाङ्‌लाइङ्‌बासिगे़रो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिगे़लाम्‍बा पेलि फाक्‍ल वाॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु नादङ् चोगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् ख्रिस्‍त ले़प्‍माङ्‌लाम् आनिगे़ पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग ख्रिस्‍तलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा आबोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो मे़न्‍जोःक्‍के के़वाॽबान् आनिॽ लागि लायो कुःत्तुरो॥

6

1 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु सोरिक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा पोःक्‍खिगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबा सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ पाःन्‍निन् खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो हने़ पोःङ्‌मा मे़बाङ्‌घे़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पालाम् अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ,

“खे़ने़ॽ के़जोगुबा तुवाःन् सुये़म्‍मो खे़प्‍सुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़ ये़न्‍नो खे़ने़ॽ कुभाॽ पिने़रो॥”*

इङ्‌गाॽ से़क्‍खा मे़त्‍निङ्, आल्‍लो खे़न् “सुये़म्‍मिन्” त्‍ये़आङ् वाॽ॥ से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न्‌ये़न्‍निन् आइन्‍नेरो॥

पावलरे़ कुदुक्‍खेःन्

3 आनिगे़ माङ्‌सेवाओ आप्‍तिक् मे़दाने़न्‍ल फाॽआङ् आत्तिन् मनाःल्‍ले़ कुलाम्‍मिन्‍नाङ् मे़हम्‍सुम्‍बे़न्‍लो॥ 4 कर आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाएबा कुसेवारोबासिगे़ फाॽआङ् काक् परिक्‍ले़ आबाङे ओसेःन्‍धाक्‍कासिगे़रो॥ आनिगे़ काक् तुक्‍खे च्‍ये़ॽइगे़ल्‍ले़, के़साक्‍पा पाःन् तुमुम्‍बे़ल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ पङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् नासि थःत्तुम्‍बे़रो॥ 5 आनिगे़ ते़ःम्‍भुक् च्‍ये़ॽइगे़, पुङ्‌लाहिम्‍मो थ्‍ये़ॽइगे़आङ् वयिगे़, आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ यरिक् मे़बोगे़आङ् मे़वाॽरो॥ साॽरिक् याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़ हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़न् इम्‍मा नु चामाआङ् मे़ङ्‌घोए वयिगे़रो॥ 6-7 आनिगे़ सेसे हिङ्‌मन्‍लाम्, खासिङ् निःप्‍मालाम्, नासि थःप्‍मालाम्, नुःरिक्‍काङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍मालाम्, सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम्, कुदोःप्‍मा मिःम्‍जिलाम्, से़क्‍खाबा सुनाइङ्‌घङ्‌लाम्, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबासिगे़ फाॽआङ् आबाङे ओसेःन्‍धाक्‍कासिगे़रो॥ आक्‍तङ्‌बा ये़म्‍मोसाङ् आनिगे़ फे़जुम् फे़याग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिराॽ के़धाङ्‌बा आनिगे़ साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नेरो॥ 8 मनाहाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरिगे़साङ् मे़म्‍बिरिगे़न्‍छाङ्, नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा मे़मे़त्तिगे़साङ्, आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवा चोगुम्‍बे़ॽरो॥ आनिगे़ कुदोःप्‍मा चोगिगे़ॽ कर इङ्‌ले़क्‍के मे़मे़त्तिगे़रो॥ 9 आनिगे़ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् मे़निःत्तिगे़साङ् कुसिङ्‌मे़न्‍निःप्‍मना मे़ले़ङ्‌सिङ्‌लो॥ सिःमालिङ्‌धो के़रिगे़साङ् कुहिङ्‌वे़त् वयिगे़रो॥ ते़ःम्‍भुक् मे़याःक्‍तिगे़साङ् मे़न्‍छिःए वयिगे़रो॥ 10 मेरिङ्‌ङो थ्‍ये़ॽइगे़साङ् सदादिङ् सःत्तिगे़रो॥ याङ्‌गे़साॽबा चोगिगे़साङ् यरिक् मनाहाॽ नसाःन्‍नो याङ्‌साकुन्‍धेसाबा चोगुम्‍सिम्‍बे़रो॥ थेआङ् मे़गत्तुम्‍बे़न्‍छाङ् काक् पाःन् के़गप्‍पा कुइसिःक् चोगिगे़रो॥

11 कोरन्‍थिबा चुम्‍से, खिनिॽ आनिगे़ निङ्‌वाॽबा पाःन्‍निन् मे़त्तासिगे़आङ् वयिगे़, खिनिॽनुग आनिगे़ निङ्‌वाॽइन्‌हरे़आङ् वाॽ॥ 12 आनिगे़ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍कासिगे़म्‍बा मे़ःन्‍लो, कर खिनिॽने़ याप्‍मि लुङ्‌माॽ तुक्‍मा के़लरुम्‍ल के़बेगिआङ् के़वयिॽरो॥ 13 इङ्‌गाॽग हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मे़प्‍मनाबा हे़क्‍के खिनिॽ मे़त्‍निङ्‌लो–आनिगे़ निङ्‌वाॽइन्‌खिनिॽनु यम्‍बा चोःक्‍पा कुइसिःक् खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‍नाङ्‌चुक्‍पा मे़ःन्, यम्‍बा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥

नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽमा

14 ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु सोरिक् मे़घे़ःप्‍पासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ,* थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योनिबा नु लायोबा पाःन्‍हाॽ मे़दङ्‌ने़न्‍लो! से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् नु माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मान् मे़दङ्‌ने़न्‍लो॥ 15 ख्रिस्‍ते़न्‌नु माफे़न्‍साम्‍मिन्* आक्‍खेलॽरिक् तङ्‌मा सुक्‍सिॽबे? हे़क्‍केलॽरिक्‍के ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ नु नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ पाःन्‍निन्‍नाङ् आक्‍खेलॽरिक्‌तङ्‌बे? 16 निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मिन् नु नावाइत्‍लाःन् आक्‍खेलॽरिक् तङ्‌मा सुक्‍पे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हिम्‍सिरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्,

“इङ्‌गाॽग खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो वाॽआआङ् लाङ्‌घेःक्‍कारो॥

हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् पोःङ्‌ङा,

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ आमना मे़बोःङ्‌लो॥”* 17 यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽ,

“खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओलाम्‍बा लःन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ्

खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् मे़वये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ आजिःन्‍जिःम्‍बा पाःन्‍हाॽ मे़सुसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽ ताःक्‍निङ्‌लो॥*

18 इङ्‌गाॽग खिनिॽ पानुदिङ् पाः पोःङ्‌ङा,

हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग इङ्‌गाॽ आबुगे़न् आस्‍साः के़बोःक्‍खिॽरो

लॽरिक् मुक्‍सम्‍दाङ्‌बा यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥”*

7

1 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आनिॽग कन् माङ्‌हे़क्‍हाॽ आघोःसुम्‍माङ् आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक् नु याम्‍साम् के़जिःम्‍बा पाःन्‍हाॽलाम् सेसे चोःक्‍कासिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् खोःसुर फाॽआङ् आनिॽ सेसे पोःक्‍खिर पिगिरो॥

पावले़न् सःत्

2 आनिगे़ लागि खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌यम्‍बा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ आनिगे़ खिनिॽ हाःत्ताङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़म्‍मे़त्ते वयिगे़, खिनिॽ हाःत्ताङ् फे़त्‍मे़ल्‍लाःन्‍ने वयिगे़, हे़क्‍क्‍याङ् थे़माइ खोःमा फाॽआङ् खिनिॽ हाःत्ताङ् इङ्‌मे़ल्‍ले़क्‍के वयिगे़रो॥ 3 इङ्‌गाॽग खिनिॽ आप्‍तिक् कुःत्निङ् फाॽआङ् कन् पाःन्‍निन् पाःत्तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ग खिनिॽनु हिङिगे़साङ् स्‍ये़ॽइगे़साङ् आनिगे़ सिक्‍लुङ्‌मो के़वयिॽ फाॽआङ् तगिए पाःत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 4 इङ्‌गाॽ खिनिॽनु मे़ङ्‌गिए पाःप्‍मा सुक्‍तुङ्, खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ आने़बो पोःरे़आङ् वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हाङ्‌हाङ् लॽराङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ के़रे़क् इनोगे़न् तुक्‍खेओ इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ मे़सेदोनिया थुम्‍मो त्‍ये़ॽइगे़ल्‍ले़ कन् आनिगे़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़ नाःम्‍सिङ्‌मा ये़म् मे़घोःसुन्॥ आनिगे़ग काक् पिसाङ्‌लाम्‍बा ये़त्तुक्‍खेःल्‍ले़ कबिगे़रो, लाःक्‍कात्तो पाःन्‍धङ् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽसिगाङ्‌बा किःमा सिःमे़न् वये़रो॥ 6 कर निङ्‌वाॽ तुक्‍मो के़धाःबाहाॽ हाङ्‌हाङ् के़मे़प्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तितसरे़ कुदाःमाओलाम्‍बा हाङ्‌हाङ् मे़त्तिगे़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदाःमाल्‍ले़रक् मे़ःन्, कर खिनिॽ के़बिरुम्‍बा हाङ्‌हाङ् लॽमा इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़आङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्तिगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ग आक्‍खे़न् साॽरिक् खिनिॽ इङ्‌गाॽ याप्‍मि तुम्‍मा निङ्‌वाॽ के़गत्तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् तगि पेःन्‍दे़बा पाःन्‍निल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ साॽरिक् तुगे़बा पाःन्‍निन्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आक्‍खे़न् साॽरिक् कम्‍ब्राङ् याप्‍मि के़मे़त्तिॽ के़लॽबा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍तिगे़रो, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् पाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् साॽरिक् सःत्ताङ्॥

8 इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़साङ् इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ मे़लोने़न्‍लो॥ आनिङ्‌वाॽ लोसाङ् इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ सप्‍फारक् खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़बा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ 9 खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌बा मे़ःन्, कर खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लायोलाम् के़हिन्‍दि फाॽआङ्‌ने़ इङ्‌गाॽ सःत्ताङ्‌बारो॥ खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुक्‍माङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् वये़रो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़लाम्‍बा खिनिॽ इम्‍मोःक् थेआङ् मे़बोःक्‍खे़न्‍लो॥ 10 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍पा निङ्‌वाॽ तुक्‍माल्‍ले़ग लायोलाम् मनाहाॽ मे़हिन्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिम्‍माल्‍ले़ से़न्‍लप्‍पो लाम्‍लोसुसिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽलोःमा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ कर मे़न्‍छाम् याप्‍मि निङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍पा निङ्‌वाॽ तुक्‍माल्‍ले़ग सिःमे़न् तारुॽरो॥ 11 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक्‍पा खिनिॽ निङ्‌वाॽ तुक्‍माल्‍ले़ खिनिॽओ थे़मा चोगुआङ् वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ कुसिक्‍के़सम्‍बा के़जोगिॽआङ्‌खिनिॽ से़क्‍खाए आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगिगे़ फाॽआङ् ओसेःन्‍गे़धाक्‍सिङ्‌बा के़जोगिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो लायो के़जोःक्‍पाहाॽनु कुसाक्‍के़न् के़बोःक्‍पा के़जोगिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ लायोःल्‍ले़ तारुबा खुम्‍दिङ्‌ङिन्‍नु के़गिबा के़सिःबा के़जोगिरो॥ खे़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽनु तुम्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पा के़जोगिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ लायो के़जोःक्‍पाहाॽ खुम्‍दिङ् पिमासिआङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मासि निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पा के़जोगिॽरो॥ खिनिॽग काक् पाःन्‍नो से़क्‍खाए फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा ओसेःन्‍गे़धाक्‍कासिरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽग पाःन् के़भेःम्‍बा नु खे़न् पाःन्‍लाम् निङ्‌वाॽ तुक्‍माओ के़धाःबाहाॽरे़ लागि खे़न् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो॥ कर खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आनिगे़ ले़प्‍माङ् आक्‍खे़न् नुःबा निङ्‌वाॽ के़गत्तुम् के़लॽबा कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् साप्‍तुङ्‌बारो॥ 13 आनिगे़ग कन्‍लाम्‍बा हाङ्‌हाङ् पोःक्‍खिगे़आङ् वयिगे़रो॥

खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् कुत्‍चिओ तितसे़न् खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ हाङ्‌हाङ् के़मे़त्तुम्‍माङ् कुनिङ्‌वाॽ के़दाःसुम्‍बाओ आनिगे़ साॽरिक्‍के सःत्तिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 14 खिनिॽ आने़बो के़भोःसुम्‍बा पाःन्‍निन् खुने़ॽ चे़क्‍तुङ्‌ङाङ् वयाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नाधाःमो याप्‍मि के़न्‍धासिन्‍लो॥ सदादिङ् आनिगे़ग खिनिॽ से़क्‍खा पाःन् मे़त्तासिगे़बा कुइसिःक् खिनिॽ आनिगे़ ने़बो के़भोःसुम्‍बा पाःन्‍निन् तितसे़न् चे़क्‍तुम्‍बे़बा हे़क्‍केए से़क्‍खा के़रे़बान् खुने़ॽ निःसुआङ् वाॽरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़बोःक्‍खिआङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌नु किःमा यङ्‌माओ लाङ्‌गे़दाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुर खिनिॽ ले़प्‍माङ् खुने़ॽ कुमिःम्‍जिन् पोःर पत्‍लो॥ 16 इङ्‌गाॽग खिनिॽओ से़क्‍खाए ताःक्‍पो चोःक्‍मा सुक्‍तुङ् फाॽआङ् सःत्तारो॥

8

निङ्‌वाॽ हम्‍माआङ् पिमा

1 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़सेदोनिया थुम्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबान् खिनिॽ निङ्‌वाॽ खोःसे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़रो॥ 2 खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् ये़त्तुक्‍खे मे़दुमुसाङ् मे़सःत्ते़, हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌मे़साॽरे़साङ् आत्तात्तान्‍ने खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़हन्‍दुआङ् आत्तात्तान्‍ने कुभाॽ मे़बिरुरो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सुक्‍सुक्‍लक् मे़ःन्, कर खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् आबाङे खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़हन्‍दुआङ् मे़बिरुबान् से़क्‍खाए पाःत्तुङ्‌लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ यरुसले़मस्‍मा नसानिबाहाॽ आनिगे़आङ् कुभाॽ पिमा सुये़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् आनिगे़ ए़त्‍ले़ङ् पेलि मे़भाक्‍तिगे़रो॥ 5 आल्‍ल खे़ङ्‌हाॽरे़ग आनिगे़ निङ्‌साङ् चोःक्‍मनाबा हे़क्‍केरक् मे़न्‍जोगुन्‍लो, कर दाङ्‌बाओ तगि मे़बिसिङ् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् आनिगे़ काक् पाःन्‍हाॽ मे़घे़प्‍सु॥

6 हे़क्‍केःल्‍ले़ तितसरे़ए खिनिॽओ तगि हे़क्‍के चोःक्‍मा सुजा के़बिरिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् नुःबा याःम्‍बक्‍किन् चोःक्‍मा सुप्‍मारे़ लागि कुभाॽ के़बिरिर फाॽआङ् खुने़ॽ पेलि फाक्‍तुम्‍बे़रो॥ 7 खिनिॽग काक् पाःन्‍हाॽ साॽरिक् नुःरिक् के़जोगुम्‍लो–खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍दिॽ, नुःरिक्‍काङ् के़बारिॽ, चाःप्‍पा के़जोगिॽ, सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍बाए कुभाॽ पिमा साॽरिक् निङ्‌वाॽ के़गत्तुम् हे़क्‍क्‍याङ् नुःरिक्‍काङ् लुङ्‌माॽ याप्‍मि के़दुक्‍तिॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के कन् पिमा नुःबा याःम्‍बक्‍कोआङ् आत्तात्तान्‍ने खिनिॽ निङ्‌वाॽ हन्‍दे़म्‍मे़ॽआङ् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 8 कङ्‌ग इङ्‌गाॽ खिनिॽ के़जोगुम्‍लए पोःङ् के़लॽबा इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌बा मे़ःन्‍लो, कर वेॽहाॽरे़ सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍बाए कुभाॽ पिमा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़गत्तुबान्‍नु तङ्‌घुङ्‌ल खिनिॽ वेॽहाॽ से़क्‍खाए लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍बि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् साॽमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बारो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खुने़ॽ याङ्‌साकुन्‍धेसाबा चोगे़साङ्, कुयाङ्‌साॽमान्‍लाम्‍बा खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेसाबा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् खिनिॽ लागि खुने़ॽ याङ्‌गे़साॽबा पोःक्‍खे़रो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍नोग खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् सुजा पिनिङ्‌लो–मिःत्‍लिङ्‌खिनिॽ के़हेःक्‍तुम्‍बा पिमा याःम्‍बक्‍किन् आल्‍ल के़सुरुम्‍मिल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ पिमोरक् मे़ःन्, कर हे़क्‍तङ्‌बा कुभाॽ पिमा निङ्‌वाॽ चोःक्‍माओआङ् काक्‍नु तगि के़वयिरो॥ 11 आल्‍ल खे़न् याःम्‍बक्‍किन् सुरे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ पिमा निङ्‌वाॽ चोःक्‍माओ यारिप् के़वयिबा कुइसिःक् खिनिॽ के़गत्तुम्‍बाओलाम्‍मे खे़न् याःम्‍बक्‍किन् चुःत्‍लरो॥ 12 खिनिॽ पिमा निङ्‌वाॽ के़गत्तुम्‍ने़ फाॽग्र च्‍या के़गत्तुम् बा खे़न्‍लाम्‍बा के़बिरुम्‍बान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुॽरो, कर के़ङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍बान् मे़गोःत्तुन्‍लो॥ 13 खिनिॽ वेॽहाॽ याङ्‌याङ् मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् यरिक् के़बिरुम्‍सिम्‍बाल्‍ले़ तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइर के़लॽबा आनिगे़ निङ्‌वाॽग होःप्‍लो, कर के़रे़क्‍को कुदङ्‌बा पोःङ्‌लरो॥ 14 कर कन् ये़म्‍मो खिनिॽ यरिक् के़गत्तुम्‍बालाम् के़साक्‍पो के़वाॽबाहाॽ कुभाॽ पिमा के़सुक्‍तुम्‍सिम्, हे़क्‍केलॽरिक् ताःन्‍दि खिनिॽ के़साक्‍पो के़वयिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ यरिक् मे़गत्तुबालाम्‍बा कुभाॽ पिमा के़म्‍सुक्‍तिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क्‍को कुदङ्‌बा पोःङ्‌लो॥ 15 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ्‌पत्‌, “आत्तिल्‍ले़ यरिक् सुप्‍सु, खे़ल्‍ले़न् आत्तात्तान्‍ने यरिक् मे़बोःक्‍खे़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिल्‍ले़ च्‍यॽरक् सुप्‍सु, खे़ल्‍ले़न्‍नाङ् साॽरिक् सुःल्‍लिक् मे़बोःक्‍खे़न्‍लो॥”*

तितसे़न् कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को मे़बाङ्‌घुॽ

16 इङ्‌गाॽ खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌बा कुइसिःक् तितसे़न्‍नाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ इःप्‍मा के़बाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खिनिॽ तुम्‍मारे़ लागि आनिगे़ पेलिःन् ते़न्‍दिङ्‌रक् मे़जोगुन्, कर खुने़ॽ आबाङे खिनिॽ तुम्‍से़ ताःमा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुॽरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खुने़ॽनुए काक् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ के़इङ्‌बा वेॽ नुसाॽधिक् पाङ्‌घुम्‍बे़र पत्‍छिगे़रो॥ 19 खे़म्‍म्‍याक्‍लक् मे़ःन्, कर सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ खे़न् नुसाॽइङ्‌ग कुभाॽ याङ्‌ङिन् यरुसले़म्‍मो तेॽमारे़ लागि आनिगे़नु पेःक्‍ल फाॽआङ् मे़सेगुआङ् वये़रो॥ कन् माङ्‌सेवाःङ्‌ग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनारा फोःमा फाॽआङ् हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ वेॽहाॽ कुभाॽ पिमासि निङ्‌वाॽ कत्तुम्‍बे़ के़लॽबा ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍मा फाॽआङ् चोगुम्‍बे़रो॥ 20 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़हन्‍दुआङ् मे़बिरुबा कन् यरिक् कुभाॽ याङ्‌ङिन् तेॽरुम्‍बे़आङ् मनाहाॽ हाःत्तुम्‍सिम्‍बे़ल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् चे़ॽया इङ्‌दो पाःप्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़रो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिःमाओरक् मे़ःन्, कर मनाहाॽरे़ मे़निःसुल्‍ले़आङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरिगे़रो॥

22 हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽनु वेॽ नुसाॽधिक्‍काङ् पाङ्‌घुम्‍बे़र पत्‍छिगे़रो॥ खुने़ॽग माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍को याम्‍जाङ्‌वा कुधिम् चोःक् के़लॽबा पाःन्‍निन् यरिक् परिक्‍ले़ याप्‍मि ओसेःन्‍धाक्‍ते़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ सम्‍दाङ् पयम् ताःक्‍पो युक्‍खुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् याम्‍जाङ्‌वा कुधिम् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 23 तितसे़ङ्‌ग, इङ्‌गाॽनु सोरिक्‍के खिनिॽ कुभाॽ पिमाओ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा आन्‍जुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नुसाॽहाॽग सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ मे़बाङ्‌घुसिबा इङ्‌साबासि नु ख्रिस्‍तरे़ कुमिमिदिङ् के़जोःक्‍पासिरो॥ 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ मे़निःसुर फाॽआङ् खिनिॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍बान्‌नु खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ आनिगे़ ने़बो पोःरे़बा पाःन्‍निन् खिनिॽओ के़दाःबाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

9

यरुसले़म्‍समा नसानिबाहाॽरे़ लागि कुभाॽयाङ्‌

1 यरुसले़म्‍समा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ लागि कुभाॽ याङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ साप्‍मार ने़मा इङ्‌गाॽ चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभाॽ पिरुम्‍सिम् के़लॽबा खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌इङ्‌गाॽ निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ अक्‍खैया थुम्‍मो के़वाॽबाहाॽ कुभाॽ पिमा याःम्‍बक्‍को मिःत्‍लिङ्‌ङाङ्‌धोए यारिप् के़वयिबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आने़बो पोःरे़आङ् वाॽबा पाःन्‍निन् मे़सेदोनिया थुम्‍मोबा मनाहाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ कुभा पिमा यारिप् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ यरिक्‍ले़ कुभा पिमा याम्‍जाङ्‌वा मे़घोःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ आने़बो पोःरे़बा पाःन्‍निन् हने़ मे़बोःङ्‌ङिन्‍ल कर खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के खिनिॽ यारिप् के़बोःक्‍खिआङ् के़युङिर फाॽआङ् तगिए कप्‍मोलाम् फुॽनुसाॽहाॽ खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ल पत्तारो॥ 4 कुभा मे़सेदोनियाबा मनाहाॽ इङ्‌गाॽनु खे़प्‍मो मे़दाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्तुङ्‌सिङ्‌बा कुइसिःक् खे़न् याःम्‍बक्‍को यारिप्‌मे़म्‍बोःङ्‌ङे के़वयिबा के़म्‍दुमिने़ फाॽग्र आनिगे़रक् मे़ःन्, कर खिनिॽआङ् साॽरिक् सिरिङ्‌मःमो के़ध्‍ये़ॽइरो॥ 5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ माङ्‌हे़क् के़जोगुम्‍बा कुइसिःक् कुभाॽ याङ्‌ङिन् यारिप् चोःक्‍मा के़सुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् खे़न् फुॽनुसाॽहाॽ इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगि खिनिॽओ पाङ्‌मासि नुःबा पोःङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् कुभाॽ याङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽ तुक्‍ल मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽ हम्‍माआङ् पिमा पोःङ्‌लो॥

6 कन् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ, आत्तिल्‍ले़ च्‍यॽरक् याॽरिःम्‍बे़न् हेॽरु, खे़ल्‍ले़ च्‍यॽरक् चा सुप्‍सुॽरो॥ आत्तिल्‍ले़ यरिक् याॽरिःम्‍बा हेॽरु, खे़ल्‍ले़ यरिक्‍के चा सुप्‍सुॽरो॥ 7 के़रे़क् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़न्‍दे़न्‍ने मे़ःन्, कर कम्‍म्‍याक् पिमा सुक्‍तुम्‍बे़ॽ लॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽओ निःन्‍धो मे़जोगुबा कुइसिःक् मे़बिरुररो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुसिराॽ थाङ्‌ल पिरुॽ, खे़न्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽरो॥ 8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् खिनिॽ चाहाबा के़जोगिबानुःल्‍ले़आङ् यरिक् के़बिरिॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽ सदादिङ् के़गत्तुम्‍माङ् काक् नुःबा याःम्‍बक्‍को यरिक् पिमा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ 9 अक्‍खेलॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्,

“निङ्‌वाॽ के़हम्‍बाआङ् याङ्‌गे़साॽबाहाॽ के़बिबाहाॽरे़ खुनिॽ नुःबा याःम्‍बक्‍किन् सदादिङ् सदादिङ् वाॽरो॥”*

10 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याःन्‍के़मःबाहाॽ याॽरिःम्‍बा पिरुसि हे़क्‍क्‍याङ् चामा कुजा पिरुसिॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽए खिनिॽ के़गत्तुम्‍बान्‍नाङ् फोःसुॽ के़बिरिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नुःबा याःम्‍बक्‍किन् फोःसुॽ के़बिरिॽरो॥

11 खिनिॽग निङ्‌वाॽ हम्‍माआङ् पिमा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् परिक्‍ले़ मुॽइसाबा के़जोगिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खिनिॽ के़सुप्‍सुम्‍बा कुभाॽ याङ्‌ङिन् चाहाबो के़वाॽबाहाॽ पिरुम्‍सिम्‍बे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् मे़बिरुॽरो॥ 12 खिनिॽ के़सुप्‍सुम्‍बा कुभाॽ याङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ चाहाबा मे़जोगे़आङ् मे़वये़बाओ कुभाॽरक् मे़बोःक्‍खे़न् कर कन् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ग यरिक् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् मे़बिरुरो॥ 13 कन् माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍कोलाम् खिनिॽ आक्‍तङ्‌बा के़जोगिॽ के़लॽबान् वेॽहाॽ ओसेःन्‍गे़धाक्‍तुम्‍सिम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़बोःक्‍खिबान्, हे़क्‍क्‍याङ् के़गत्तुम्‍बा पाःन्‍हाॽ खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़हन्‍दुम्‍माङ् के़रे़क् के़हाःत्तुम्‍सिम्‍बान् मे़निःसुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुॽरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओलाम् के़दाःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग सिक्‍लुङ्‌मोलाम् खिनिॽलागि तुवा मे़जोगुॽरो॥

15 साॽरिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुबर्धाम्‍मिल्‍ले़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न्‍लो!

10

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभे़जुम् कुभे़याहाॽ

1-2 इङ्‌गाॽ पावले़न् खिनिॽनु वाॽआल्‍ले़ नःम्‍नःम् लॽआमु, कर माःङ्‌घा वाॽआल्‍ले़ के़आःम्‍बा चोःक्‍कामु लॽरिक् खिनिॽ लुम्‍मो कुभारे़ के़बाःत्तुम्‍मु॥ आल्‍ल के़नुॽबा नु लुम्‍लुम्‍बा ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍कोलाम् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआल्‍ले़ के़आःम्‍बा पाःन् पाःप्‍मा याप्‍मि मे़बाङ्‌घे़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ से़क्‍खाःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽ हे़क्‍तङ्‌बा के़जोगिॽ लॽरिक् याप्‍मि के़मे़प्‍पाहाॽनु इङ्‌गाॽ के़आःम्‍बाए पोःङ्‌मा सुक्‍कारो॥ 3 आनिॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आवाॽसाङ् इक्‍साबा मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक् थङ् आन्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ थङ्‌ङो याङ्‌मनाबा फे़जुम् फे़याहाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़ःन्, कर आनिॽ फे़जुम् फे़याहाॽग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुक्‍साम् नाःम्‍मा के़सुक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन्‍लो॥ 5 आनिॽ कन् फे़जुम् फे़याहाॽलाम् मनाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌ले़क्‍के पाःन्‍धङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍ल फाॽआङ् के़बोःक्‍पा आघघबा पाःन्‍हाॽ आनाःन्‍दुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़इःत्तुबा फे़न् निङ्‌वाॽहाॽ पुङ्‌लाधाबान् ते़म्‍ना ताःप्‍मनाबा कुइसिःक् ख्रिस्‍तरे़ कुइङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा मे़बोःङ्‌ल फाॽआङ् युक्‍को आदारुम्‍लो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़बोःक्‍खि के़जुरिआङ् वेॽ के़रे़क् इङ्‌जाःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबाहाॽ खुम्‍दिङ् पिमासि यारिप् पोःक्‍खिगे़रो॥

पावलरे़ कुयुक्‍किन्

7 खिनिॽग लाःक्‍कात् के़धाःप्‍पा पाःन्‍हाॽरक् ओगे़मे़त्तुम्, कर खिनिॽओ कुभाधिक्‍ले़ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुमनाआ लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुइसिःक् आनिगे़आङ् ख्रिस्‍तरे़ कुमनासिगे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ इःप्‍मा पोःङ्‌लो॥ 8 दाङ्‌बाल्‍ले़ पिरिगे़बा युक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग यरिक् यम्‍बा के़ले़ङ्‌सिङ्‌बा कुइसिःक् थाःप्‍पासाङ् कन् पाःन्‍नो इङ्‌गाॽ सिरिङ्‌मे़मआन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् युक्‍किङ्‌ग खिनिॽ फे़त्‍लाःम्‍मा मे़ःन्, कर खिनिॽ थोबो चोःक्‍मारे़ लागिरो॥ 9 इङ्‌गाॽग सक्‍इङ्‌लाम्‍बा खिनिॽ यङ्‌मा से़प्‍मा कोःत्‍निङ्‌बा फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभारे़ मे़बाःत्तु, “खे़ल्‍ले़ साप्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽ कुजाॽइ नु के़आःम्‍बा चोःक्, कर खे़न् मनाःन् आनिॽनु वाॽइल्‍ले़ योःन्‍जोजोबा चोःक् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽग थेआङ् मे़ःन्‍लो॥” 11 अक्‍तङ्‌बा मनाहाॽरे़ आनिगे़ सक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽओ पाःत्तुम्‍बे़बा कुइसिःक् खिनिॽनु वयिगे़ल्‍ले़आङ् बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़ के़लॽबा कुसिङ् निःप्‍मा पोःङ्‌लो॥

12 आबाङे इङ्‌गाॽएःक् के़लॽबाहाॽनु आनिगे़ तङ्‌सिङ्‌मा मे़आःन्‍नासिगे़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽ आबाङे के़दम्‍बा मे़ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़हे़न्‍छिङ्‌लो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् खासिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो! 13 हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरिगे़बा युक्‍कोरक् आनिगे़ याःम्‍बेओ यम्‍बा पाःन् पाःत्तुम्‍बे़रो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरिगे़बा माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ पाःन्‍नो यम्‍बा पाःन् मे़बाःत्तुम्‍बे़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओआङ् खे़न् माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन् के़रे़आङ् वाॽरो॥ 14 खिनिॽ आनिगे़ युक्‍को के़वयिॽ लॽरिक् पाःत्तुम्‍बे़ल्‍ले़ यम्‍बा ले़ङ्‌ङासिगे़बा मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक्‍नुःल्‍ले़ तगि खिनिॽओ ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ् के़दाःप्‍पाग आनिगे़ए वयिगे़रो॥ 15 वेॽहाॽरे़ माङ्‌सेवा मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍को मे़ःन्, कर आनिगे़ चोगुम्‍बे़बा माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍कोरक् यम्‍बा पाःन् पाःत्तुम्‍बे़रो॥ खिनिॽ नसाःन्‍निन् चक्‍मे़ल्‍लॽए पोःल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो आनिगे़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन्‍नाङ् पोःर के़लॽबा निङ्‌साङ् कत्तुम्‍बे़रो॥ 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ खिनिॽ के़वयिबा ते़न्‍निन्‍नुःल्‍ले़आङ् माःङ्‌घा माःङ्‌घा सुनाइङ् इङ्‌भोःमा सुक्‍तुम्‍बे़रो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ मे़जोगु मे़सुरुबा माङ्‌सेवाओ आनिगे़ यम्‍बा पाःन् पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुम्‍बे़न्‍लो॥ 17 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “आत्तिल्‍ले़ यम्‍बा पाःन् पाःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुबा याःम्‍बक्‍कोरक् यम्‍बा पाःन् पाःत्तुररो॥”* 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नुःबा चोःक्‍का लॽरिक् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़दासुन्, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ नुःबा चोःक् मे़त्तुबा मनाःल्‍ले़ए खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ तासुॽरो॥

11

पावले़न् नु इङ्‌ले़क्‍के सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ

1 इङ्‌गाॽ इजे़ःत्‍छिक् अदङ् चोःक्‍कासाङ् याप्‍मि के़धःत्तिॽ फाॽआङ् निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ खिनिॽ आधरे़म्‍मे़ॽओ॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नागे़हे़त्तिबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽआङ् नाहे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग इत्‍थुङ्‌गे़न् नालिसाङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नुरक् मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा पिमा माङ्‌हे़क् चोगुङ् पिनिङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ सेसेमा सिसामेःत् कुइसिःक् खुने़ॽओए तोःम्‍मा सुक्‍निङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 3 कर माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुइस्‍वामाओलाम् हवाःन्* इङ्‌ले़क्‍ते़बा कुइसिःक्‍के खिनिॽ ख्रिस्‍तओ के़दोःन्‍दुम्‍बा मिःम्‍जिन् नु तोःन्‍दोःम्‍बा निङ्‌वाॽइन्‌लाम्‍भोःत्तुॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ किःआरो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽओ मे़दाआङ् कुभारे़ग आनिगे़ इङ्‌भोःसुम्‍बे़बा ये़सुःन्‍नुःल्‍ले़आङ् वेॽस्‍मा ये़सुःन् इङ्‌मे़भोःसुॽने़ फाॽग्र, इग्र के़घोःसुम्‍बा सेसेमाङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़आङ् वेॽस्‍मान् के़घोःसुम्‍ने़ फाॽग्र, इग्र याम्‍मो ते़न्‍दिङ् के़जोगुम्‍बा सुनाइङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़आङ् वेॽस्‍मा सुनाइङ्‌ङिन् के़दाःक्‍तुम्‍ने़ फाॽग्र खे़न् पाःन्‍हाॽ के़धरुम्‍माङ् ते़न्‍दिङ् के़जोगुम्‍लो॥ 5 कर यम्‍बा फाॽआङ् मे़इःत्तुसिबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनुःल्‍ले़ इङ्‌गाॽग चुःक्‍काबिला फाॽआङ् मे़इःत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥ 6 खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के इङ्‌गाॽ ले़स्‍सुङ् निःसुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् तङ्‌मार पाःप्‍मा मे़सुक्‍कान्‍बिला, हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ यरिक् ले़स्‍सुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ तगिसा काक् परिक्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् खिनिॽओ ओसेःन्‍दाङ् चोगुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥

7 इङ्‌गाॽ चुङ्‌जिगे़म्‍बा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् खिनिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिसे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् आम्‍भाए खिनिॽ इङ्‌भोःनिङ्‌ङिल्‍ले़ लायो चोगुङ्‌बि? 8 खिनिॽओ माङ्‌सेवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ कुभाॽ याङ् मे़बिराङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽओ आम्‍भाए सेवा चोःक्‍से़ वेॽहाॽ नाप्‍तुङ्‌सिङ्‌बा कुइसिःक् पोःक्‍खे़रो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽरे़लागि खिनिॽ आत्तिन्‍नाङ् तुक्‍खे मे़जाःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़सेदोनियालाम् के़दाःबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ इङ्‌गाॽ याप्‍मि चाहाबा के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽरे़न् तङ्‌गाम् मे़जोगाङ् मे़बिराङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ आत्तिन्‍नाङ् आत्तिन्‌परिक्‍ले़आङ् तुक्‍खे मे़न्‍जाःत्‍निङ्‌ङिल्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दिआङ् हे़क्‍केए चोगुङ्‌लो॥ 10 ख्रिस्‍तरे़ कुसे़क्‍खाःन् इङ्‌गाॽओ वाॽर थारिक् अक्‍खैया थुम्‍मोबा आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् कन् यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌मा पाःन् पाःप्‍मालाम्‌साक्‍मा मे़न्‍छुक्‍कान्‍लो॥ 11 थेआङ्बे? थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍निङ्‌ङिन्‍नाङ्बि? मे़ःन्‍लो! इङ्‌गाॽ खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌बा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निःसुॽरो॥

12 आनिगे़ चोगुम्‍बे़र वयिगे़बा याःम्‍बक् हे़क्‍तङ्‌बाए खे़न् वेॽ “सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़” मे़जोगुआङ् आङ्‌दिङ् लॽमा मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आल्‍लो चोगुङ्‌ल वाॽआबा माङ्‌सेवाःन् सदादिङ् कुभाॽ याङ् मे़ःन्‍ने आम्‍भा चोगुङ्‌लो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽग फोत्‍याबा सेःक्‌युक्‍मिबासि नु इङ्‌ले़क् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा मे़ले़ङ्‌सिङ्‌लो॥ 14 माफे़न्‍साम्‍मिन्‍नाङ् ओःत्तिःल्‍ले़न् माङ्‌लाइङ्‌बा ले़ङ्‌सिङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन् थेआङ् होःप्‍लो॥ 15 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खे़ल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽआङ् साम्‌योनिबा माङ्‌सेवा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा सेवारोबा कुइसिःक् मे़ले़ङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन् होःप्‍लो॥ कुनुप्‍मा ये़न्‍नो खे़ङ्‌हाॽरे़ग खुनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ लाॽरुबा खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥

पावलरे़ तुक्‍खेःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ

16 इङ्‌गाॽ याम्‍मो पाःत्तुङ्, आत्तिल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ अदङ् कुइसिःक् मे़न्‍इःत्तान्‍लरो॥ कर खिनिॽ हे़क्‍के याप्‍मि के़इःत्तिसाङ् इङ्‌गाॽ च्‍यॽसिक् चम्‍सिङ्‌मा खोःसुङ्‌ल फाॽआङ् अदङ् कुइसिःक्‍के याप्‍मि इःत्ते़आङ् आदाःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 17 अक्‍खेलॽरिक् चम्‍सिङ्‌ङाल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽ अदङ् कुइसिःक्‍ने़ चोःक्‍कारो॥ 18 वेॽ मनाहाॽ याःम्‍बक्‍को मे़जम्‍सिङ्‌बा कुइसिःक्‍के इङ्‌गाॽआङ् चम्‍सिङ्‌ङारो॥ 19 से़क्‍खाःल्‍ले़ खिनिॽग सिक्‍कुम्‍साबा के़इःत्तासिबाल्‍ले़ अदङ्‌हाॽआङ् के़धरुम्‍सिम्‍माङ् वाॽरे़त्‍छ! 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग खे़ङ्‌हाॽरे़ योःक् के़म्‍जोगिॽ, खिनिॽ के़गत्तुम्‍बान् के़रे़क् मे़देॽरुॽ, खिनिॽलाम्‍बा इन्‍धाःक् मे़जोगुॽ, इङ्‌गाॽएःक् लॽरिक् मे़हे़न्‍छिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ ने़दे़ङ्‌बान्‌के़म्‍ले़क्‍खिॽ के़म्‍बिरिॽसाङ् के़रे़क् के़धरुम्‍सिम्‍माङ् वाॽरे़छ॥ 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा हे़क्‍के आनिगे़ग खिनिॽ मे़प्‍मा आःन्‍छिङ्‌मा मे़सुक्‍तुम्‍बान्‍लो लॽरिक् पाःप्‍मा इङ्‌गाॽ सिरिङ् मःआरो॥

याम्‍मो अदङ् कुइसिःक् पाःत्तारो–आत्तिन् पाःन्‍नो खे़ङ्‌हाॽ मे़हे़न्‍छिङ्, इङ्‌गाॽआङ् बा खे़न् पाःन्‍नो हे़न्‍छिङ्‌मा सुक्‍कारो॥ 22 खे़ङ्‌हाॽ हिब्रुसिबि? इङ्‌गाॽआङ् हिब्रुआरो॥ खे़ङ्‌हाॽ इस्राइलिसिबि? इङ्‌गाॽआङ् इस्राइलिआरो॥ खे़ङ्‌हाॽ अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सासिबि? इङ्‌गाॽआङ् अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌साआरो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबासिबि? इङ्‌गाॽग आल्‍लसाङ् साॽरिक् कुसेवारोबाआरो, कर अक्‍खेलॽरिक् पाःत्ताल्‍ले़ कुधना के़ले़ङ्‌बा कुइसिःक् चोःक्‍कारो॥ खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् इङ्‌गाॽ याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् चोगाङ्, यरिक्‍ले़ङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍याङ्, यरिक्‍ले़ङ् ते़ःम्‍भुक् च्‍याङ्, हे़क्‍क्‍याङ् ए़त्‍ले़ङ् सिःमा लिङ्‌धोओ के़राङ्‌लो॥ 24 ङासि ले़ङ् यहुदिहाॽरे़ इङ्‌गाॽ सुम्-फाङ् (३९) थारिक् ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍ताङ्, 25 सुम्‍ले़ङ् रोमिहाॽरे़ तक्‍काःत्तिल्‍ले़ मे़हिप्‍ताङ्, थिक्‍ले़ङ् निङ्‌मिहाॽरे़ लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़बःत्ताङ्, सुम्‍ले़ङ् इङ्‌गाॽ लाम्‍दिःक् चोगाङ्‌बा वालाधाःन् निबे़, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍ले़ङ् थिक् ये़न् नु थिक् से़न्‍दिक् खाराक् इङ्‌गाॽ वरक्‍कोए यागाङ्‌लो॥ 26 इङ्‌गाॽग यरिक्‍ले़ङ् लाम्‍दिःक् चोगाङ्‌ङिल्‍ले़ वाहङ्‌ङो हे़क्‍क्‍याङ् फाःन्‍दाहाॽलाम्‍बा, आबाङे लाजेॽसाबाहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽलाम्‍बा के़साक्‍पा तुक्‍खेहाॽ तुमुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍को, ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो, वरक्‍कोबा किप्‍मा के़घुःबा सुरित् केजङ्‌ङो, हे़क्‍क्‍याङ् फोत्‍याबा फुॽनुसाॽलाम्‍बाआङ् के़साक्‍पा तुक्‍खेहाॽ तुमुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 27 इङ्‌गाॽग याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक्‌चोगाङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् यरिक्‍ले़ङ् से़न्‍दिक् मे़इप्‍साङ्‌ङिन्‍लो॥ से़त्‍लाःक्‍मा नु वामिःमाल्‍ले़ तराङ् हे़क्‍क्‍याङ् यरिक्‍ले़ङ् थेआङ् चामा थुङ्‌मा मे़ङ्‌घोःबान्‍लो॥ चुङ्‌ङिल्‍ले़ थत्ताङ् थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़गोःबा चाङ्‌देःत् मे़ङ्‌गप्‍पे़न्‍लो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् तुक्‍खेहाॽरक् मे़ःन्, कर काक् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ लागिआङ् थिक्‌याःन्‍धक् निङ्‌साम्‍मो थ्‍याङ्‌ङाङ् आनिङ्‌वाॽबो तुक्‍खे च्‍याङ्‌लो॥ 29 हाःत्ताङ् नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा मे़जोःक्‍ने़न्‍निल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् आलुङ्‌माॽ स्‍याःत् लॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ लायोओ मे़धाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साॽरिक् आनिङ्‌वाॽ तुक्‍लो॥

30 इङ्‌गाॽ चम्‍सिङ्‌माए पोःङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ के़धुम्‍बा मे़जोःक्‍कान् लॽरिक् ओसेःन्‍दाङ् के़जोःक्‍पा पाःन्‍हाॽओने़ चम्‍सिङ्‌ङारो॥ 31 सदादिङ् ने़म्‍भोगे़न् कुनारा फोःमनाबा दाङ्‌बा ये़सुरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क् मे़बाःत्तुङ्‌ङिन् फाॽआङ् निःसुॽरो॥ 32 दमस्‍कस ये़क्‌यक्‍को वयाङ्‌ङिल्‍ले़ अरितस हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुहाङ्‌युक्‍पाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आदे़म्‍से़ ये़क्‌यक्‍को थक्‍सुबाहाॽ ये़प्‍सुसिरो॥ 33 कर इङ्‌गाॽग लुम्‍भुॽओ मे़याक्‍ताङ्‌ङाङ् ये़क्‌यक्‍ले़न् लुङ्‌धाक्‍कोबा पेधाःप्‍लाम्‍बा यो लाःक्‍कात् मे़धासाङ् मे़लःत्ताङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् कुहुक्‍को मे़न्‍धाबान्‍लो॥

12

पावलरे़ निःसुबा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा सुफो

1 इङ्‌गाॽ चम्‍सिङ्‌ङाल्‍ले़ थेआङ् मे़जक्‍कान्‍छाङ् इङ्‌गाॽ दाङ्‌बालाम्‍बा खोःसुङ्‌बा सुफोहाॽ नु ओसेःन्‍दाङ्‌हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ चम्‍सिङ्‌ङारए पोःङ्‌लो॥ 2 इङ्‌गाॽ थिक्-लि (१४) तङ्‌बे तगि सुम्‍सिगेःक्‍पा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थो तेॽरे़आङ् वये़बा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाधिक् कुसिङ्‌निःत्तुङ्‌लो॥ खे़न् मनाःन्* नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबि मे़ःम्‍बि इङ्‌गाॽ मे़निआन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निःसुॽरो॥ 3-4 इङ्‌गाॽ कन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थो मे़दे़म्‍सुआङ्‌मे़देॽरुबा मनाःन् कुसिङ्‌निःत्तुङ्‌लो (याम्‍मोआङ् पाःत्तुङ्–खे़न् मनाःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थो पेःल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को पेबि इ सुफोरक् निःसुङ्‌बि इङ्‌गाॽ मे़निआन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निःसुॽरो)॥ खे़ल्‍ले़ मनारे़ पाःप्‍मा मे़ल्‍लाॽमनाबा साॽरिक् सेसेबा पाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुरो॥ 5 इङ्‌गाॽग अक्‍तङ्‌बा मनाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओने़ चम्‍सिङ्‌ङारो, कर इङ्‌गाॽ के़धुम्‍बा मे़जोःक्‍कान् लॽरिक् ओसेःन्‍दाङ् के़जोःक्‍पा पाःन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ आबाङे आयाःम्‍बेओ मे़जम्‍सिङ्‌ङान्‍लो॥ 6 इङ्‌गाॽग चम्‍सिङ्‌माए पोःङ्‌साङ् अदङ् मे़बोःङ्‌ङान्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग से़क्‍खाए पाःत्तार वाॽआरो॥ कर इङ्‌गाॽ मे़जम्‍सिङ्‌ङान्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् चोगुङ् पाःत्तुङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़इःत्तान्‍लरो॥

नासिङ्‌गे़न् थक्‍को आघघबा तिङ्‌ङिन्

7 कन् पयम्‌यम्‍बा ओसेःन्‍दाङ्‌हाॽ खोःसुङ्‌बाल्‍ले़ आङ्‌दिङ् मे़लॽआन्‍ल फाॽआङ् नासिङ्‌गे़न् आधक्‍को तिङ्* कुइसिःक् आघघबा पाःन्‍धिक् खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खे़ङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुइङ्‌साबारो, खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ तुक्‍खे चाःत्तार वाॽरो॥ 8 कन् इङ्‌गाॽओनु खे़त्ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽ फाॽआङ् सुम्‍ले़ङ् थारिक् दाङ्‌बान् पेलि फाक्‍तुङ्॥ 9 कर खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “खे़ने़ॽओ इङ्‌गाॽ आलुङ्‌गुम्‍मिन् आत्तात्तान्‍ने यरिक् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साॽइमे़न्‌याक्‍मनाबा पाःन्‍हाॽओ आमुक्‍साम्‍मिन् कुलिङ्‌धो के़त्‍लो॥” खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुमुक्‍साम्‍मिन् इङ्‌गाॽओ वाॽर फाॽआङ् मे़न्‍धुम्‍मना आबाःन्‍हाॽओने़ सःत्तार चम्‍सिङ्‌ङारो॥ 10 इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍तरे़ कुलागि साॽइमे़न्‌याक्‍मना पाःन्‍हाॽओ, नाधामाओ, ये़त्तुक्‍खेओ, निङ्‌घुम्‍मो नु के़साक्‍पा पाःन्‍हाॽओ थाआल्‍ले़ए सःत्तारो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसाॽइ मे़याक्‍ने़न्‍निल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़धुम्‍बा पोःङ्‌ङारो॥

सेःक्‌युक्‍मिबा मिक्‍सेःन्

11 इङ्‌गाॽग अदङ् कुइसिःक् पोःक्‍खाङ्‌लो, कर खिनिॽए इङ्‌गाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा याप्‍मि के़बाङ्‌घिरो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ खिनिॽ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ नुःबा पाःन् पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग थेआङ् मे़ःन्‍नाॽसाङ् यम्‍बा फाॽआङ् मे़इःत्तुसिबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽनुःल्‍ले़ चुक्‍सा मे़जोःक्‍कान्‍लो॥ 12 से़क्‍खाःल्‍ले़ खिनिॽ लुम्‍मो नासि थःत्तुङ्‌ल मिक्‍सेःन्‍हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुङ्‌लो॥ बा कन् पाःन्‍हाॽरे़ सेःक्‌युक्‍मिबाआ फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोगुॽरो॥ 13 खिनिॽ आत्तिन् पाःन्‍नो वेॽस्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽनुःल्‍ले़ के़सुःन्‍दिबे? कम्‍म्‍याक्‍लक्‍लो–इङ्‌गाॽ खिनिॽ कुभाॽ याङ् मे़नाःक्‍निङ्‌ङिन्‍लो! अक्‍खेलॽरिक् तुक्‍खे चात्‍निङ्‌बाओ ले़प्‍मि आबिरे़म्‍मे़ॽओ!

पावलरे़ कोरन्‍थि सेसेहुप्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ् मे़त्तुॽ

14 आल्‍ल सुम्‍ले़ङ्‌ङो खिनिॽ साॽसे़ ताःमा यारिप् पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ तुक्‍खे मे़जाःत्‍निङ्‌ङिन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःन् मे़ःन्, कर खिनिॽने़ चाहाबा चोःक्‍कारो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साःहाॽरे़ मा-बाहाॽरे़लागि मे़ःन्, कर मा-बाहाॽरे़ने़ साःहाॽरे़लागि याङ्‌साकुन्‍धे याङ्‌घोःप्‍मा पोःङ्‌लो॥ 15 खिनिॽ नुॽमा तामारे़ लागि इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌बा काक् याङ्‌ङिन् साॽरिक् आसिराॽ पधाङ्‌धाङ्‌ल तेःसुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आबाङेआङ् पिसिङ्‌ङारो॥ इङ्‌गाॽ खिनिॽ यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌ङिल्‍ले़ थेआङ् खिनिॽ च्‍यॽरक् लुङ्‌माॽ याप्‍मि के़दुक्‍तिबाबे? 16 याङ् नाःक्‍निङ्‌ङाङ् तुक्‍खे मे़जाःत्‍निङ्‌ङिन्‍बा पाःन्‍निन् के़निःसुम्‍लो, कर इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क्‍निङ्‌ङाङ् खिनिॽ इजोओ थानिङ् फाॽआङ् कुभारे़ के़बाःत्तुम्‍लो॥ 17 इङ्‌गाॽ खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌बा मनाहाॽलाम् थेइ खोःसुङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌ले़क्‍निङ्‌बि? 18 इङ्‌गाॽ तितसे़न् खिनिॽओ पाङ्‌मा फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुङ्‌ङाङ् वेॽस्‍मा नुसाॽइन्‍नाङ् खुने़ॽनुए पाङ्‌घुङ्‌लो॥ तितसरे़ खिनिॽलाम्‍बा थेइ खोःसुङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌गे़ले़क्‍तिबि? मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आन्‍छिगे़ग थिक् सेसेमाङ्‌ङिन् कत्‍छुगे़ हे़क्‍क्‍याङ् थिक् लाम्‍मो लाङ्‌घेगे़त्‍छिगे़रो॥

19 आनिगे़ आल्‍ल थारिक् खिनिॽलाम्‍बा आबाङे से़ःप्‍पासिगे़र वयिगे़ फाॽआङ् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ आनिगे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा कुइसिःक् पारिगे़र वयिगे़रो॥ आनिगे़ मिःम् चुम्‍से, आनिगे़ चोगुम्‍बे़बा काक् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ के़धुम्‍बा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् चोगुम्‍बे़बारो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ तुम्‍से़ ताआल्‍ले़ इङ्‌गाॽ निङ्‌साङ् चोगुङ्‌बा कुइसिःक् मे़घोःनिङ्‌ङिन्, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍बा कुइसिःक् याप्‍मि के़ङ्‌घोसिन्‍बि फाॽआङ् किःआरो॥ इङ्‌गाॽ खिनिॽ तुम्‍से़ ताआल्‍ले़ खेमा, नाहे़म्‍मा, सिक् पोःक्‍मा, से़ःमा, चे़ॽया पङ्‌मा, मना चे़ङ्‌मा, आङ्‌दिङ् लॽमा नु ये़मे़न्‍दङ् ये़प्‍ले़क्‍हाॽओ के़यागिबा तुम्‍निङ्‌बि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ किःआरो॥ 21 खिनिॽ तुम्‍से़ याम्‍मो ताआल्‍ले़ आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ तगि नःम्‍नःम् चोःक्‍का फाॽआङ् किःआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लुम्‍मो तगि लायो के़जोःक्‍पाआङ् खे़न् आसुत्‍थोलाम्, चाराम्‍मा याःम्‍बक्‍लाम्, नु निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् चोःक्‍मालाम् यरिक् मे़न्‍हिम्‍मनाबा मे़न्‍नुःङ्‌मनाबाहाॽरे़ लागि इङ्‌गाॽ मेरिङ् थक्‍मा पोःङ्बिलारो!

13

कुनुप्‍मा साम्‍दिङ्

1 कङ्‌ग खिनिॽओ ताआबा सुम्‍सिगेःक्‍पा ये़म् पोःङ्‌लो॥ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “ने़प्‍छि इग्र सुम्‍सिरे़ तोःन्‍दि मे़बिरुआङ्‌लक् काक् पाःन्‍हाॽ कुजे़क् पोःङ्लो॥”* 2 इङ्‌गाॽग निसिगेःक्‍पा ये़म्‍मो खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ए खे़न् तगि लायो चोःक्‍नु के़वाॽबाहाॽ साम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वये़॥ आल्‍ल याम्‍मो खिनिॽनु होःप्‍पासाङ् साम्‍दिङ् पिनिङ्‌लो–इङ्‌गाॽ खिनिॽओ नुःङ्‌ङा ताआल्‍ले़ खे़न् तगि लायो के़जोःक्‍पाहाॽ नु वेॽ लायो चोःक्‍नु के़वाॽबा आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़दाङ्‌घुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 3 इङ्‌गाॽलाम्‍बा ख्रिस्‍ते़न्‌पाःप्‍पि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खिनिॽ के़गोःत्तुम्‍बा पर्माङ्‌गिःन् के़घोःसुम्‍मेरो॥ खुने़ॽ खिनिॽनु मे़न्‍धुम्‍मनाबा मे़जोःक्‍ने़न्, कर खुने़ॽ खिनिॽ लुम्‍मो मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा चोःक्‍लो॥ 4 ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़न्‍धुम्‍मनाबा कुइसिःक् मे़भोःन्‍दु, करसाङ् खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् वाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिगे़आङ् खुने़ॽ कुइसिःक् मे़न्‍धुम्‍मनाबा चोगिगे़, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् खिनिॽ लुम्‍मो याःम्‍बक् चोःक्‍से़ खुने़ॽनुए हिङिगे़ॽरो॥

5 खिनिॽ नसाःन्‍निन् से़क्‍खाबा चोःक्‍पि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् आबाङे साॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ वाॽ फाॽआङ् के़न्‍निःसुम्‍मिम्‍बि? ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ होःप्‍ने़ फाॽग्र से़क्‍खाए कुसाङ्‌के़न्‍लस्‍सुम्‍मिन्‍लो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ग कुसाङ्‌मे़न्‍लःम्‍मनाबा मे़म्‍बोःङ्‌ङे वयिगे़ के़लॽबान् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़घोःसुम् फाॽआङ् निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥

7 खिनिॽग ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् थेआङ् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तुवा चोगुम्‍बे़ॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ लुम्‍मो आनिगे़ माङ्‌सेवाःन् कुसाङ्‌लस्‍सु फाॽआङ् थाःम्‍मासिगे़बा मे़ःन्, कर आनिगे़ कुसाङ्‌मे़लस्‍सुम्‍बे़म्‍बा कुइसिःक् लॽसाङ् खिनिॽ नुःबा के़जोगुम्‍ल के़लॽबा आनिगे़ निङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ग से़क्‍खाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो थेआङ् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍लो, कर से़क्‍खाःल्‍ले़ लागिरक् याःम्‍बक् चोःक्‍मा सुक्‍तुम्‍बे़रो॥ 9 आनिगे़ मे़न्‍धुम्‍मना पोःक्‍खिगे़आङ् खिनिॽ से़क्‍खाए के़धुम्‍बा के़बोःक्‍खिल्‍ले़ सःत्तिगे़रो॥ आनिगे़ग खिनिॽ नसाःन्‍नो कुलिङ्‌धो के़गे़रिर फाॽआङ् तुवा चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 10 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽग खिनिॽओ तामानुःल्‍ले़ तगि साप्‍तुङ्‌ल पत्तारो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआल्‍ले़ आयुक्‍किन् साक्‍ल ओगप् चोःक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल के़लॽबा निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ कन् युक्‍किङ्‌ग खिनिॽ फे़त्‍लाःन्‍छे़ मे़ःन्, कर खिनिॽ नसाःन्‍निन् थोबो चोःक्‍मा फाॽआङ् पिराङ्‌बारो॥

कुनुप्‍मा से़म्‍मुॽइ

11 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, कुनुप्‍मो से़म्‍मुॽइ सेवारो॥ कुलिङ्‌धो के़प्‍मा निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽ, आबाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, निङ्‌वाॽओ थिक्‍हुप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् मिःम्‍जि नु सनारुङ् दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽनु वाॽरो॥ 12 खिनिॽग नसानिबा मिःम्‍जिःल्‍ले़ सेवा मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥ 13 कप्‍मोबा के़रे़क् नसानिबाहाॽरे़ खिनिॽ सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ 14 दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जिन् हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे तङ्‌जुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽररो॥

* 1:1 तिमोथि–खुने़ॽ पावलरे़ माङ्‌सेवा चोगुबालाम्‍बा नसानिबा के़बोःङ्‌बा लत्‍छा थाङ्‌बे़न् वये़॥ खुने़ॽ नसानिबा पोःक्‍खे़आङ् यरिक्‍ले़ङ् पावलनु लाम्‍दिःक् चोगे़॥

* 3:3 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यहुदिहाॽ थिबोःङ् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् पिरुसिल्‍ले़ साप्‍लुङ्‌ङो साप्‍तु पिरुसिआङ् वये़॥

* 4:13 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११६.१०

* 6:2 यसैया ४९.८

* 6:14 खे़न् फाॽइन् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु सोरिक् मे़दङ्‌ङासिम्‍मिन्‍ने़ॽ पोःङ्‌लो॥ कुबिओ, ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ नसाःन्‌मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु मेःक्‍खिम्‌चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो॥

* 6:15 माफे़न्‍साम्‍मिन्–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो बेलिआल पोःङ्‌॥ खे़ङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ लत्‍छा कुमिङ्‌लो॥

* 6:16 ले़बि २६.१२, इजिकिएल ३७.२७

* 6:17 यसैया ५२.११, इजिकिएल २०.३४

* 6:18 २ सामुए़ल ७.१४

* 8:15 इस्राइलिहाॽ मिस्रलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़भे़रे़आङ् लाम्‍दिःक् मे़जोगे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् मन्‍ना मे़प्‍मनाबा कुजा पिरुसिआङ् वये़॥ खे़न् कुजाःन् थिक् ये़न्‌रे़ लागिरक् तानाम्‍सा सुम्‍मा के़बोःङ्‌बा वये़ (लाम्‍दिःक् १६.१८)॥

* 9:9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११२.९

* 10:17 यर्मिया ९.२४

* 11:3 हवा–थिक्‍सिगेःक्‍समा मे़न्‍छिमाॽ॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् असेःक् ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् हवाःल्‍लो ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् सिङ्‌सेॽइन् चामा मे़नुॽने़न् फाॽआङ् पाःत्तुबा पाःन्‍नो नसाःन् मे़जोगे़न्‍ने़ॽ मे़त्तुआङ् वये़ (तोलिङ्‌सोमु ३)॥ हवाःल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिन् नसाःन् चोगु हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् फेःन्‍दु॥

* 12:2 खे़न् फाॽइन् आबाङे मे़त्‍छिङ्‌बारो॥

* 12:7 नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तिङ् फाॽइन् पदुक्‍के़दुक्‍पा पाःन्॥

* 13:1 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ् १९.१५

गलाति

1

2

3

4

5

6

पावलरे़ गलातिहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ्‌ङिन् से़ःमा हेःक्‍ते़ल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़आङ् खे़न् नसाःन् चोःक्‍मा मे़हेःक्‍तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाबा नसानिबा पोःङ्‌मारे़ लागि मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ्‌बि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् पाःन् पोगे़रो॥ पावलरे़ मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍ल लॽरिक् पाःत्तु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ आबिरे़बा ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ कुबुङ्‌ग आनिॽ नसाःन्‍निल्‍लो॥ नसाःन्‍लाम्‍बाए आनिॽ के़रे़क् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा आबोःङ्‌लो॥ कर एसिया माइनर लाजेॽओबा गलातिया मे़प्‍मनाबा रोम थुम्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ कुभा मनाहाॽ मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ पावलरे़ हुॽरुसिबा निसाम्‍मिन् मे़अत्तुर मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् मे़न्‍इःत्ते मे़न्‍नाःत्तेग आनिॽ आत्तिन्‍नाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा आन्‍छुक्‍ने़न्‍लो लॽरिक् हादिङ् मे़धक्‍ते़रो॥

पावलरे़ इङ्‌ले़क्‍पा नसाःन्‍निल्‍ले़ ताप्‍गे़बे़ॽबा गलातिहाॽ से़क्‍खाबा नसाःन्‍नो नुःक्‍मासि फाॽआङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुबारो॥ खुने़ॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबाआ लॽरिक्‌ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मा नु कुसेःक्‌युक्‍मिबा युक्‍किन् नुःरिक्‍काङ् पोधक् चोःक्‍मारे़ लागि कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुबारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ आत्तिन् मनाहाॽरे़आङ् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए उःत्तुबा पाःन्‍निन् पाःत्तुर खुने़ॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुबाङ्‌ग थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ लागिरो लॽरिक् निःन्‍धो चोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन्‍लाम्‍बारक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा मे़बोःङ् लॽरिक् पाःत्तुरो॥ एगाङ्‌स्‍मा नाःत्‍लाहाॽओ पावलरे़ आनिॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍सिम्‍मिल्‍ले़ नसानिबा ये़प्‍ले़क्‍हाॽग निधाःप्, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् आजोगुम्‍मिल्‍ले़ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मा आसुक्‍तुम्‍सिम्‍लो लॽरिक् पाःत्तुरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-१०

पावलरे़ सेःक्‌युक्‍मिबा कुयुक् १.११-२.२१

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़न् सुनाइङ् ३.१-४.३१

ख्रिस्‍तानि चोःक्‌युम्‍भो नु लक्‍पे़न्‌५.१-६.१०

कुनुप्‍मा ६.११-१८

1

पावलरे़ हाङुबा सेवा

1 इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌बारो॥ मनाहाॽलाम् नु मना युक्‍लाम् सेःक्‌युक्‍मिबा पोःक्‍खाङ्‌बा मे़ःन्, कर ये़सु ख्रिस्‍त नु खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ याप्‍मि सेगे़सिबारो॥ 2 इङ्‌गाॽनु सोरिक् के़वाॽबा काक् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरे़आङ् गलातिया थुम्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ के़वाॽबाहाॽ सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ 3 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम् नु कुसनारुङ्‌ङिन् खिनिॽ के़बिरिर॥ 4 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के ये़सुरे़ कन् ये़म्‍मोबा ताप्‍फे़ःम्‍बा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् ताङ्‌से़ःप्‍मा आसुक्‍ल फाॽआङ् आनिॽ लायो आजोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ ले़क्‌वा स्‍ये़रो॥ 5 सदादिङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लरो॥ आमे़न्‌!*

वेॽस्‍मा सुनाइङ् होःप्‌

6 इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ मये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् के़उःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आक्‍खे़न् हारा के़ले़रुम्‍माङ्‌वेॽस्‍मा सुनाइङ्‌ङो के़बेगिर के़बत्‍छिबे॥ 7 से़क्‍खाःल्‍ले़ खे़ङ्‌ग कुजे़क् सुनाइङ् मे़ःन्‍लो, कर कुभा मनाहाॽरे़ग खिनिॽ पिर्बेःम्‍बो थामासि फाॽआङ् ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा सुनाइङ्‌ङिन् मे़इगु मे़ले़क्‍खुर मे़वाॽरो॥ 8 कर तगि आनिगे़ खिनिॽ इङ्‌भोःआसिगे़बा सुनाइङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ सुनाइङ्‌ङिन् आनिगे़ इङ्‌भोःसुम्‍बे़ॽ इग्र साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌भोःसुॽसाङ्‌खे़न्‍निन् साङ्‌ग्राःल्‍ले़ ते़त्तुररो॥ 9 आनिगे़ तगि मे़त्तासिगे़बा हे़क्‍के याम्‍मोआङ् मे़त्तासिगे़ॽरो, आत्तिल्‍ले़ खिनिॽ के़दाःक्‍तुम्‍बा सुनाइङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़आङ् वेॽस्‍मा सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌गे़भोःसि हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाङ्‌ग्राःन् खे़ल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् चुक्‍लरो॥

10 आल्‍ल इङ्‌गाॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा पिमा कोःत्तुङ्‌लो॥ आल्‍लसाङ् इङ्‌गाॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासिरक् कोःत्तुङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा मे़ःन्‍नाॽरो॥

पावलरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् युक् खोःसुॽ

11 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌बा सुनाइङ्‌ङिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिलाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍लो के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ 12 कङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिलाम्‍बा खोःसुङ्‌बा मे़ःन्, आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् मे़हुॽराङ्‌बाआङ् मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽ ये़सु ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ए ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌ङाङ् खोःसुङ्‌बारो॥

13 इङ्‌गाॽ तगि यहुदि साम्‌योःन्‌इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आक्‍तङ्‌बा मना वयाङ् हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खे़न् साॽरिक् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ* तुक्‍खे चाःत्तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् मे़ङ्‌मा कोःत्तुङ्‌सिङ् के़लॽबान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 14 इङ्‌गाॽ यहुदि आबे़रे़हाॽनुःल्‍ले़आङ् यरिक् यहुदि साम्‌योओ पोःमा निङ्‌वाॽ पिरुङ् हे़क्‍क्‍याङ् आम्‍बा आन्‍धे़बाहाॽलाम् के़बोःङ्‌बा के़युःबा साम्‌योथिम्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा कुसिक् के़सम्‍बा वयाङ्‌लो॥ 15-16 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङेआङ्धोए लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सेगाङ्‌ङाङ् सेवा चोःक्‍से़ उःत्ताङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌सिङ्‌ल फाॽआङ् आबुगे़न् कुस्‍साःन् ओःन्‍धाक्‍मा कुसिराॽ थाङे़॥ खे़न् ये़म्‍मो इङ्‌गाॽ आत्तिन् मनाहाॽआङ् सुजा मे़नाःक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङिन्, 17 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनुःल्‍ले़ तगिबा सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽओआङ् सुजा नाःक्‍से़ यरुसले़म ये़क्‌यक्‍को थो मे़म्‍बेःक्‍पे़न्लो, कर इङ्‌गाॽग खिमो अरबिया लाजेॽओ पेगाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दि इङ्‌गाॽ दमस्‍कस ये़क्‌यक्‍को नुःक्‍खाङ् त्‍याङ्‌लो॥

18 हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌बे सुम्‍सि एगाङ्‌लक् इङ्‌गाॽ यरुसले़म्‍मो पत्रुसरे़ कुदुम्‍से़ पेगाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनुए थिक्-ङा (१५) ये़न् थारिक् युङाङ्‌लो॥ 19 खे़प्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ कुन्‍साॽ याकुबे़न्‍नु वेॽ आत्तिन् सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽआङ् मे़दुमुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो॥ 20 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्‌लो, इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ इङ्‌ले़क् मे़ःन्‍लो॥ 21 खे़न् एगाङ् इङ्‌गाॽ सिरिया नु सिलिसिया थुम्‍मो पेगाङ्‌लो॥ 22 यहुदिया लाजेॽओबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍निए मे़वये़रो॥ 23 खे़ङ्‌हाॽरे़ग तगि याप्‍मि तुक्‍खे के़जाःप्‍पाल्‍ले़ मे़ङ्‌मा कोःत्तुबा नसाःन्‍निन् अक्‍खेःल्‍ले़ इङ्‌भोःसुर वाॽरो के़लॽबा पाःन्‍निन्‍लक् मे़घे़प्‍सुआङ् मे़वये़रो॥ 24 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा मे़भोःसुरो॥

2

पावल नु वेॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ

1 तङ्‌बे थिक्-लि (१४) एगाङ् इङ्‌गाॽ बरनाबासे़न्‍नु याम्‍मो यरुसले़म थो पेगाङ्‌ङिल्‍ले़ तितसे़न्‍नाङ् इङ्‌गाॽनुए सोरिक् तेॽरुङ्‌ङाङ् वये़॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़त्‍थो पेःक्‍माए पोःङ् लॽरिक् ओःन्‍धाक्‍ताङ्‌ङाङ् वये़॥ इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लाम्‍लोःबासिरो फाॽआङ् मे़इःत्तुसिबाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् तुमुङ्‌सिङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌सिङ्‌बा सुनाइङ्‌ङिन् चे़क्‍तुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुर के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌ङाङ् वयाङ्, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा माङ्‌सेवाःन् हने़ के़बोःङ्‌बा वये़रो॥ 3 कर आन्‍देःङ्‌बा तितसे़न् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् वये़साङ् खे़ल्‍ले़ हर्दो हे़क्‍मा पोःङ् फाॽआङ् मे़म्‍बाःत्तुन्‍लो॥ 4 कर कुभा इङ्‌ले़क्‍के फुॽनुसाॽहाॽ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् खोःसुम्‍बे़बा चोःक्‌युम्‍भोःन् थोःम्‍से़ आनिगे़नु मे़भुत्‍छिङ्‌ङाङ् आनिगे़ योःक्‍पा हे़क्‍के चोःक्‍से़ खुनिॽ यहुदि साम्‌योथिम्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् लॽरिक् मे़मे़त्तिगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् काक् पाःन्‍निन् पोगे़बारो॥ 5 कर आनिगे़ग से़क्‍खाबा सुनाइङ्‌ङिन् खिनिॽनु सदादिङ् वाॽर फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़भोःक्‍खुबा पाःन्‍निन् सप्‍फाधिक्‍काङ् मे़घे़प्‍सुम्‍बे़न्‍लो॥

6 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक्‍पा कुभा लाम्‍लोःबाहाॽग–के़ले़बा के़निःबा मे़जोःक्‍साङ् इङ्‌गाॽग थेआङ् मे़लेःत्तासिङ्‌ङिन्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ मे़से़न्‍दुन्‍छिन्‍लो–खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌भोःसुङ्‌बा सुनाइङ्‌ङो थेआङ् मे़न्‍जक्‍तुन्‍लो॥ 7 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा खे़ङ्‌हाॽरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पत्रुसे़न् यहुदिहाॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोसे़ पाङ्‌घुबा हे़क्‍केए इङ्‌गाॽआङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःमासि फाॽआङ् लक्‍पे़न्‌पिराङ्‌बान् मे़निःसुरो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ पत्रुसे़रे़ सेःक्‌युक्‍मिबा कुयाःम्‍बक्‍लाम् यहुदिहाॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा आयाःम्‍बक्‍लाम्‍माङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ याःम्‍बक् चोगुरो॥ 9 सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लाम्‍लोःबा मे़मे़त्तुसिबा याकुब, पत्रुस नु युहुन्‍नासिरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा माङ्‌सेवाओ मुॽइसाम् थाःसुबा मे़निःसुआङ् बरनाबासे़न् नु इङ्‌गाॽ मे़दाःक्‍ते़त्‍छिगे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ आन्‍छिगे़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ पेःक्‍मा मे़दे़न्‍दे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ यहुदिहाॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःमा मे़दे़न्‍दे़रो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ग खुनिॽ लुम्‍मोबा याङ्‌गे़साॽबाहाॽ फाॽमासि सुजा मे़बिरिगे़॥ हे़क्‍के चोःक्‍मा इङ्‌गाॽआङ् आसिराॽ थाङे़रो॥

पावलरे़ पत्रुसे़न् अत्तुॽ

11 कर पत्रुसे़न् एन्‍तिओक ये़क्‌यक्‍को त्‍ये़ःल्‍ले़ वेॽ नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ तगिए इङ्‌गाॽ पाःन्‌मे़त्तुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वये़॥ 12 तगि खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌बा नसानिबाहाॽनु सोरिक् चर वये़, कर याकुबरे़ यहुदि कुन्‍जुम्‍हाॽ खे़प्‍मो मे़द्‌ये़ल्‍ले़ खुने़ॽ सोरिक् युङ्‌माआङ् चामा ले़रु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़न्‍नाङ् हर्दो हे़क्‍माए पोःङ् के़लॽबा खे़न् मनाहाॽनु किःसे़आङ् वये़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ यहुदि नसानिबाहाॽरे़आङ् पत्रुसरे़ किस्रुक्‍पा कुये़प्‍ले़क्‍किन् मे़नाःत्तुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ये़प्‍ले़क्‍किल्‍ले़ बरनाबासे़न्‍नाङ् ले़क्‍खु तेॽरुरो॥

14 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् से़क्‍खाबा पाःन्‍नो मे़म्‍बत्‍छे़म्‍बा निःसुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगिए पत्रुसे़न् अक्‍खे मे़त्तुङ्‌ल फे़ःक्‍तुङ्, “खे़ने़ॽग यहुदिने़साङ् यहुदि हे़क्‍के के़न्‌वाॽने़न्, कर थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् कुइसिःक् के़वाॽ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा के़ले़रु के़देःसुबा यहुदि साम्‌योथिम्‍मिन् आक्‍खेलॽरिक् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् लॽरिक् के़मे़त्तुसिबाबे?”

15 आनिॽ साआवाःन्‍छिङ्‌ङाङ्धोए यहुदिसि, थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् हे़क्‍तङ्‌बा “लायोबासि” मे़ःन्‍लो॥ 16 आत्तिन् मनाःन्‍नाङ् मोसारे़ साप्‍तुबा साम्‌योथिम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुआङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो, कर ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोगुआङ्‌लक् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा सुक् के़लॽबा पाःन्‍निन् आनिॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा पोःङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽआङ् ख्रिस्‍तओबा नसाःन्‍लाम् आप्‍तिक् मे़ःन्‍ने आबोःङ्‌ल फाॽआङ् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् आजोगुम्‍लो, कर साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍बालाम् मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् इःत्तु नाःत्तुआङ् आत्तिन्‍नाङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

17 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍मालाम् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा आगोःत्तुम्‍मिल्‍ले़ वेॽहाॽरे़ खिनिॽ लायोओ के़वाॽबानिङ् आम्‍मे़त्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा आले़रुम्‍माङ् आवाॽ॥ खे़न् फाॽइन् ख्रिस्‍तरे़ लायोओ लाम्‍आलोःबाबि? हे़क्‍के मे़ःन्‍लो! 18 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा इङ्‌गाॽ ले़रुङ्‌देःसुङ्‌बा पाःन्‍निन् याम्‍मो हुॽरुङ्‌सिङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ लायोबा पोःङ्‌ङारो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌ङिल्‍ले़ हाबा खे़न् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़ आप्‍तिक् कुःत्ताङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि हिङ्‌ङार फाॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माआङ् से़न्‍लप् खोःमा तम्‍सिन् चोःक्‍मा ले़रुङ्‌लो॥* 20 इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍ते़न्‍नु सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो स्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लआङ्धो इङ्‌गाॽग मे़हिङ्‌ङान्, कर ख्रिस्‍ते़न्‌इङ्‌गाॽओ हिङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽग कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को हिङ्‌ङाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःओबा नसाःन्‍लाम् हिङ्‌ङारो॥ खुने़ॽए लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ् हे़क्‍क्‍याङ् आलागि कुहिङ्‌मन्‍निन् पिरुरो॥ 21 इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् थेनाधेबा मे़इःत्तान्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा आसुक्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‌हने़रक् स्‍ये़रो॥

3

ये़सुःन् नसाःन् चोःक्‍माल्‍ले़ साम्‌योनिबा आबोःङ्

1 गलाति के़युङ्‌बा नसानिबासे, थेआङ् खिनिॽ अदङ् कुइसिःक् के़जोगिबाबे? हाःत्‍ले़ के़ले़मिआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌फे़त्‍लाःन्‍दु के़बिरिबे? खिनिॽ तगिए ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् स्‍ये़बा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् चे़क्‍कासिगे़आङ् वये़॥ 2 खिनिॽनु पाःन्‍धिक् कुसिङ्‌निःप्‍मा आनिङ्‌वाॽ वाॽ–साम्‌योथिम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍माङ् सेसेमाङ्‌ङिन् के़घोःसुम्‍बाबि इ सुनाइङ् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् नसाःन् के़जोगुम्‍बालाम् के़घोःसुम्‍बाबि? 3 थेआङ् कम्‍म्‍याक् साॽरिक् खिनिॽ अदङ् के़जोगिबाबे? खिनिॽ ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌लाम् के़हेःक्‍तुम्‍माङ् आल्‍ल आबाङे याःम्‍बक्‍लाम् कुलिङ्‌धो के़प्‍मा के़गोःत्तिबाबि? 4 सुनाइङ्‌ले़ लागि खिनिॽ कम्‍म्‍याक् यरिक् तुक्‍खे हने़ के़ज्‍ये़ॽइबि? से़क्‍खाःल्‍ले़ग तुक्‍खे हने़ के़न्‍ज्‍ये़ॽइन्‍लो॥ 5 खिनिॽ साम्‌योथिम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍माङ् मे़ःन्, कर के़घे़प्‍सुम्‍बा सुनाइङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सेसेमाङ्‌ङिन् के़बिरि हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुबारो॥

6 हे़क्‍केलॽरिक्‍के अब्राहामरे़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्, “खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगु, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुरो॥”* 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽए अब्राहामरे़ कुस्‍साः कुम्‍मे़न्‍छाॽसि के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ खुनिॽ नसाःन्लाम् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुसिॽ के़लॽबा ताःन्‍दिबा पाःन्‍निन् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, हे़क्‍क्‍याङ् अब्राहाम्‍मिन् तगिसा अक्‍खेलॽरिक् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भन् चोगु, “काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽलाम्‍बाए मुॽइसाम् मे़घोःसुॽरो॥”* 9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अब्राहामरे़ नसाःन् चोगुआङ् मुॽइसाम् खोःसुबा कुइसिःक् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ हाङ्‌वागे़न् मुॽइसाम् मे़घोःसुॽरो॥

10 कर साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽ के़रे़क् साङ्‌ग्रारे़ ते़त्तुसिआङ् मे़वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “साम्‌योथिम् साप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए मे़न्‍इःप्‍मना मे़न्‍नाःप्‍मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ् खोःमा लाॽरुसिआङ्‌वाॽरो॥”* 11 साम्‌योथिम्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आत्तिन्‍हाॽआङ्‌आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मे़म्‍बोःङ्‌ने़न् के़लॽबा पाःन्‍निन् से़क्‍खाए निःदे़त्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्‌, “साम्‌योनिबाङ्‌ग नसाःन्‍लाम्‍बाए हिङ्‌लो॥”* 12 साम्‌योथिम्‍मिन् नु नसाःन्‍निन् मे़दङ्‌सिन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्, “साम्‌योथिम्‍मो के़बप्‍पा काक् इङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पे़न्‌खे़न्‍लाम्‍मे हिङ्‌लो॥”* 13 कर साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ तारुबा खुम्‍दिङ्‌ङिल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ्‌ङिन्‌ख्रिस्‍तरे़ हुङुआङ् आनिॽ आधे़ॽरे़रो॥ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् फोःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङे आनिॽ खुम्‍दिङ्‌ङिन् कुयुदेॽरुरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, “सिङ्सम्‍दाङ् के़भोःन्‍छिङ्‌बा के़सिःबाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिरुबारो॥”* 14 ख्रिस्‍तरे़ आनिॽ आधे़ॽरे़, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन् पिरुबा मुॽइसाम्‍मिन् ख्रिस्‍त ये़सुलाम् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ पिरुसिआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा सेसेमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍लाम् आघोःसुम्‍लो॥

साम्‌योथिम् नु माङ्‌हे़क्

15 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ कप्‍मो मे़न्‍छाम् याप्‍मि थिम्‍लाम् कुबिधिक् पिनिङ्‌लो॥ ने़प्‍फुरे़ माङ्‌हे़क् चोःक्‍सुआङ् पाःन् तङ्‌सुबा साप्‍लाओ आत्तिल्‍ले़आङ् ले़ङ्‌मा नु योॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन् नु कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ माङ्‌हे़क्‍हाॽ पिरुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ “कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ” फाॽइङ्‌ग यरिक् मनाहाॽ मे़ःन्, कर “कुमुॽइदाङ्‌साःन्” लॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्॥ खे़न् फाॽइङ्‌ग लत्‍छा मनाःल्‍ले़न् मिक्‍सेःन् पोःङ्, खे़ङ्‌ग ख्रिस्‍तरो॥ 17 कप्‍मो इङ्‌गाॽ थे पाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌बा फाॽले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन् माङ्‌हुप् चोगुबान् कुगिप् लिसिआङ् सुम्‍बोःङ् (४३०) तङ्‌बे एगाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मोसाःन् साम्‌योथिम् पिरुल्‍ले़ खे़न् माङ्‌हुप्‍पिन् मे़घक्‍तुन्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌खक्‍तुमे़न्॥ 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिनिङ् लॽरिक् चोगुबा मुॽइसाम्‍मिन् साम्‌योथिम् इःप्‍मा नाःप्‍मालाम् खोदे़त्‍ने़ फाॽग्र खे़न् माङ्‌हे़क्‍के मे़बोःङ्‌ने़न्॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क्लाम्‍बाए अब्राहाम्‍मिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुआङ् कन् मुॽइसाम्‍मिन् पिरुरो॥

19 हे़क्‍केःल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् थेआङ् पिरे़बाबे? माङ्‌हे़क् चोगुबा मुॽइदाङ्‌साःन्* मे़न्‍दाए थारिक् लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् योॽसिङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बालाम् साम्‌योथिम्‍मिन् पाःन्‍दङ्‌साबा मोसाःन् पिरुरो॥ 20 आल्‍ल पाःन्‍दङ्‌ले़ लागि ने़प्‍फु मना चाहाबा चोःक्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग लत्‍थिक्‍लक् वाॽरो॥

साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्

21 हे़क्‍केने़ फाॽग्र कुसाम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍हाॽ अत्तुबि? से़क्‍खाःल्‍ले़ग हे़क्‍के मे़ःन्‍लो! साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुसङ् हिङ्‌मन्‍निन् पिमा आसुक्‍ते़ल्‍ले़ग खे़न् साम्‌योथिम्‍मिन् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा आसुक्‍ते़बारो॥ 22 कर लायोःल्‍ले़ काक् मनाहाॽ साक्‍पा के़धाःबा कुइसिःक् चोगुसिआङ् वाॽ फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ इङ्‌भन् चोगुआङ् वाॽ॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हुप्‍पिङ्‌ग ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍माआङ्‌लक् खोःमा आसुक्‍तुम्‍लो॥

23 ख्रिस्‍ते़न्‌ताःमानुःल्‍ले़ तगि, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् नसाःन्‍निन् आनिॽ ओसेःन्‍मे़न्‍धाक्‍के थारिक् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को आवये़आङ् आनिॽ के़रे़क् साक्‍पा के़धाःबा हे़क्‍के आजोगे़आङ् आवये़॥ 24 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् आनिॽ नसाःन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःङ्‌ल फाॽआङ् ख्रिस्‍तओ थारिक् लाम्‍लोःसे़ आनिॽ ओगे़मे़प्‍पा पोःक्‍खे़आङ् वये़रो॥ 25 आल्‍ल खे़न् नसाःन्‍निन् त्‍ये़आङ् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ ओमे़प्‍मा चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥

26 ख्रिस्‍त ये़सुओबा खिनिॽ नसाःन्‍लाम् के़रे़क् निङ्‌वाॽफुसाः के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 27 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तओ बप्‍तिस्‍मा के़बोःङ्‌बा के़रे़क्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ नुःबा कुनोस्रङ्‌ङिन् कुसङ् तेःत् के़जाक्‍खुम्‍बा कुइसिःक् के़जाक्‍खुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 28 आल्‍ल यहुदि, थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्, योःक् नु चोःक्‌युम्‍भोबा, ये़म्‍बित्‍छाॽ नु मे़न्‍छुमाॽ कुदङ्‌बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग ख्रिस्‍त ये़सुओ लत्‍छा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 29 खिनिॽ ख्रिस्‍तरे़ कुमना के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽने़ फाॽग्र खिनिॽग अब्राहामरे़ से़क्‍खा कुमुॽइदाङ्‌सानिङ्लो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन् पिरुबा माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़न् लक् के़घोःबानिङ्‌लो॥

4

1 इङ्‌गाॽ थे़मा पाःप्‍मा कोःत्तुङ्‌बा फाॽले़, लक् के़घोःबान् हिन्‍जाॽ वाॽर थारिक् यरिक् याङ्‌साकुन्‍धेरे़ कुन्‍दाङ्‌बा के़बोःङ्‌बा वाॽसाङ् योःक्‍पा कुइसिःक्‍के पोःङ्‌लो॥ 2 कुम्‍बारे़ युक्‍तिङ् चोगुबा लक् खोःमा तङ्‌बे मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् खुने़ॽग कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा नु ओगे़मे़प्‍पाल्‍ले़ कुहुक्‍कोए वाॽरो॥ 3 हे़क्‍केलॽरिक्‍के आनिॽआङ् हिन्‍जाॽ कुइसिःक् आवये़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा कुहेःक्‍सिङ्‌मोबा हने़बा खाहुन्‍हाॽरे़ योःक् आजोगे़आङ् आवये़रो॥ 4 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ युक्‍तिङ् चोगुबा ये़म्‍मिन् के़रे़ल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् पाङ्‌घु युःसुरो॥ खुने़ॽ सिसादिङ् मे़न्‍छुमाॽओलाम् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ् वये़रो॥ 5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍लाम् आनिॽ आधे़ॽर फाॽआङ् हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे आबुगे़न् कुस्‍साः आबोःङ्‌ल फाॽआङ् खुने़ॽ पाङ्‌घुरो॥ 6 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुसाः के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिन् आनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो पाङ्‌घुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पानुदिङ् आम्‍बौ लॽरिक् मे़त्तुॽरो॥ 7 आल्‍लआङ्धो खिनिॽग योःक् के़होःप्‍तिॽरो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुस्‍साः के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साः के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कत्तुबा काक् पाःन्‍हाॽरे़न् खिनिॽ लक् के़घोःबा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥

पावलरे़ गलातिबा नसानिबाहाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुसिॽ

8 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ्‌निःप्‍मानुःल्‍ले़ तगि खिनिॽग हने़बा माङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ योःक् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिरो॥ 9 कर आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽ (इग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तिआङ् वाॽ), हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा कुसुम्‍मे़न्‍दम्‍मनाबा खाहुन्‍हाॽओ नुःङ्‌माआङ् योःक् पोःङ्‌मा खिनिॽ सिराॽ थाङ्‌बाबे? 10 खिनिॽग यहुदि साम्‌यो साक्‍थिम्‍हाॽ कुइसिःक्‍के ये़न्‍हाॽ, लाहाॽ, चुङ् वाःम्‍मा हाङ् वाःम्‍मा ये़म्‍हाॽ नु तङ्‌बेहाॽने़ के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍लो॥ 11 खिनिॽ लागि इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा याम्‍बुधिक्‍पा याःम्‍बक्‍किन् हने़ पोःङ्‌बिला फाॽआङ् किःसाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥ 12 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खे़न् पाःन्‍हाॽलाम् इङ्‌गाॽ कुइसिःक् खिनिॽआङ् चोःक्‌युम्‍भोबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि इङ्‌गाॽग खिनिॽ हे़क्‍के साम्‌यो साक्‍थिम्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मालाम् चोःक्‌युम्‍भोबा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥

खिनिॽग इङ्‌गाॽ थेआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् याप्‍मि के़म्‍मे़त्तिन्‍लो॥ 13 इङ्‌गाॽ खिनिॽओ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ त्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ आयाम्‌तुगे़आङ् वये़बान् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् वाॽरो॥ 14 आयाम्‌तुक्‍माल्‍ले़ तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइसाङ् याप्‍मि के़न्‍जिःत्तिन्, याप्‍मि के़न्‍नाॽरिन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा माङ्‌लाइङ्‌बा इग्र ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌लाङ्‌के़दाःक्‍तुम्‍बा कुइसिःक् याप्‍मि लाङ्‌के़दाःक्‍तिरो॥ 15 खिनिॽ खे़न् ये़म्‍मो साॽरिक् के़सःत्तिआङ् के़वयिबान् थे पोःक्‍खे़आङ्‌बे? पोःङ्‌मा सुक्‍ते़ल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ कुभाॽ पिमारे़ लागि खिनिॽ मिक्‍हाॽआङ् के़यगुम् के़लःत्तुम्‍माङ् इङ्‌गाॽ याप्‍मि पिमा के़सुक्‍तिमे़न् फाॽआङ् पाःप्‍मा सुक्‍तुङ्॥ 16 कर इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मे़त्‍निङ्‌बाल्‍ले़ आल्‍लो खिनिॽ निङ्‌मि पोःक्‍खाङ्‌बाबि?

17 खे़न् मनाहाॽरे़ग* खिनिॽ खुनिॽ ले़प्‍माङ् उःङ्‌मासि फाॽआङ् साॽरिक् खुनिॽ सिक् सम्‍लो, कर कन् खिनिॽलागि नुःबा मे़ःन्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोगिआङ् खे़ङ्‌हाॽरक् के़दिम्‍दुम्‍सिम्‍ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥ 18 आल्‍ल इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआल्‍ले़रक् मे़ःन्, कर खिनिॽनु होःप्‍पासाङ् वेॽहाॽरे़ खिनिॽ लागि नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा सिक् सम्‍ने़ फाॽग्र नुःबारो॥ 19 आमिःम् आस्‍साःसे, ख्रिस्‍ते़न्‌कुइसिःक्‍के खिनिॽ मे़म्‍बोःङ्‌ङे थारिक् इङ्‌गाॽग आल्‍लो याम्‍मो सावाःम्‍मा तुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुमा मे़न्‍छुमाॽ कुइसिःक् पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 20 इङ्‌गाॽ आल्‍लो खिनिॽनु वाॽआल्‍ले़ अक्‍खे पाःप्‍मा मे़बोःक्‍खे़म्‍बा वये़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ हे़क्‍के के़लॽरिबाओ इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वाॽरो॥

हागार नु सारा

21 खिनिॽ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को वाॽमा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍बि? खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽबि? 22 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अब्राहामरे़ कुस्‍साः ये़म्‍बित्‍छाॽ ने़त्‍छि वये़त्‍छि फाॽआङ् पाःत्तुॽ॥ थिक्‍किन् सेवारोमा* कुमेःत् ले़प्‍माङ्‌बा वये़, वेॽस्‍मान् चोःक्‌युम्‍भोमा* कुमेःत् ले़प्‍माङ्‌बा वये़रो॥* 23 हागार मे़प्‍मनामा सेवारोमा कुमेःत्‍लाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बान्‌मे़न्‍छाम्‌निङ्‌वाॽलाम्‌सावाःन्‍छिङ्‌बारो॥ कर सारा मे़प्‍मनामा चोःक्‌युम्‍भोमा आबाङे कुमेःत्‍लाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍लाम् पोःक्‍खे़बारो॥ 24 आल्‍ल कन् ने़प्‍फु मे़न्‍छुमाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा ने़त्‍छि माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़ कुबिसिरो॥ सेवारोमा हागाररे़ङ्‌ग सिनाइ* कोःक्‍मा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़प्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ साम्‌योथिम्‍मिन् पिरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ मनाहाॽ योःक् चोगुसिरो॥ 25 आल्‍ल आल्‍लोबा यरुसले़म ये़क्‌यक्‍किन् अरब लाजेॽबा सिनाइ कोःक्‍मा कुइसिःक् चोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् नु साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा के़रे़क् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयोःक् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽरो॥ 26 कर चोःक्‌युम्‍भोमा साराःङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा यरुसले़म कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खुने़ॽए आनिॽ मारो॥ 27 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा यसैयाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुआङ् वाॽ,

“सामे़ङ्‌गप्‍मनामाए, सःत्ते़ॽओ! खे़ने़ॽ सागे़न्‌वाःन्‍दुन्‍छाङ् सःत्ते़ॽर अःक्‍ते़ॽओ! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् वेॽ मे़न्‍छुमाॽनुःल्‍ले़आङ् सामे़ङ्‌गप्‍मनामाल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ यरिक् मे़बोःङ्‌लो॥”*

28 आल्‍ल आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽग इसहाक कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा मुॽइदाङ्‌सानिङ्‌लो॥ 29 कर खे़न् योःक्‍मा मेःत्तिल्‍ले़ कुस्‍साः इस्‍माएलरे़ माङ्‌हे़क्‍लाम् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बा इसहाक्‍किन् तुक्‍खे चाःत्तुबा कुइसिःक् सेसेमाङ्‌लाम् आनिॽ सागे़वाःन्‍छिङ्‌बाहाॽआङ् साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ तुक्‍खे आम्‍जाःत्‍लो॥ 30 कर साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ थे पाःत्तुॽ? “सेवारोमा मे़न्‍छुमाॽइन्‌नु कुस्‍साःन् नाःत्ते़देःसे़से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेवारोमाल्‍ले़ कुस्‍साःन्‌चोःक्‌युम्‍भोमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साःन्‍नु सोरिक् लक् के़घोःबा पोःङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥”* 31 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिॽग सेवारोमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साःसि मे़ःन्‍लो, कर आनिॽग चोःक्‌युम्‍भोमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साःसिरो॥

5

ख्रिस्‍तरे़ चोःक्‌युम्‍भो आबिॽ

1 ख्रिस्‍तरे़ से़क्‍खाए चोःक्‌युम्‍भो आबिरे़आङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् चोःक्‌युम्‍भोओ मे़म्‍मुन्‍ने वये़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयोःक् याम्‍मो मे़बोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

2 इङ्‌गाॽ पावलरे़ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! हर्दो हे़क्‍मालाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खिनिॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍तरे़ चोगुबा याःम्‍बक्‍किन्‌खिनिॽ लागि हने़बारक् पोःङ्‌लो॥ 3 इङ्‌गाॽ याम्‍मो मे़त्‍निङ्, हर्दो हे़क्‍मालाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खिनिॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र साम्‌योथिम्‍मो के़बप्‍पा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍लए पोःङ्‌लो॥ 4 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌मा फाॽआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽ ख्रिस्‍तलाम् के़से़न्‍दि, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् माःङ्‌घा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 5 कर आनिॽ नसाःन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःङ् के़लॽबा निङ्‌साङ्‌ङिन् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ्‌मा आभाॽरो॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुलागिग हर्दो हे़क्‍मा नु मे़न्‍हे़क्‍मा पाःन्‍निन् थेआङ् मे़ःन्‍लो॥ कर के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग आनिॽ नसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍सिम्‍लो॥

7 खिनिॽग नुःरिक्‍काङ् नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽ, कर से़क्‍खाबा पाःन्‍निन् इःप्‍मा नाःप्‍मा हाःत्‍ले़ के़साक्‍तिबे? 8 कन् पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खासाङ् खिनिॽ के़उःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍लो॥ 9 खरे़ःङ् के़भङ्‌बा च्‍यॽसिक् सिदाॽइल्‍ले़ के़रे़क् फेॽरुम्‍मिन् युक्‍तुबा कुइसिःक् लत्‍छा इङ्‌ले़क्‍पा पाःन्‍निल्‍ले़ यरिक् मनाहाॽ फे़त्‍लाःन्‍दुसिॽरो॥ 10 खे़न् इङ्‌ले़क्‍पा पाःन्‍निन् खिनिॽ नसाःन् के़न्‍जोगुम्‍मिन् फाॽआङ् दाङ्‌बान् ताःक्‍पो चोगुङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽ के़भोःप्‍पा नु तुक्‍खे के़जाःप्‍पा आत्तिन्‍छाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिरुॽरो॥

11 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, कुभारे़ मे़बाःत्तुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ आल्‍लसाङ् हर्दो हे़क्‍माए पोःङ् लॽरिक् इङ्‌भन् चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ थेआङ् मनाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्ताबाबे? इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तरे़ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍कोलाम् से़न्‍लप् खोःदे़त्‍लो लॽरिक् इङ्‌भन् मे़जोगुङ्‌ङिन्‍ने़ फाॽग्र आत्तिल्‍ले़आङ् कुसिक् मे़घे़ङे़न्‍बामे़न्‌॥ 12 खिनिॽ निङ्‌वाॽ फे़त्‍के़लाःम्‍बाहाॽरे़ग हर्दो हे़क्‍मारक् मे़ःन्, कर कुबुङ् थे़रे़ःप् मे़हे़गुसाङ् पोःङ्‌बारो॥

13 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोःक्‌युम्‍भो पोःङ्‌से़ के़उःत्तिआङ् के़वयिॽ॥ खे़ङ्‌ग लायोबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ मुरा के़मे़त्तिबा कुइसिःक् खिनिॽ याम्‍दादा चोःक्‍मारे़ लागि मे़ःन्‍लो, कर लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माआङ् कुभाॽ पिसिङ्‌मारे़ लागिने़रो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक् साम्‌योथिम्‍मिन् लत्‍छा इङ्‌जाःङ्‌ङो के़रे़आङ् वाॽरो, “आबाङे लुङ्‌माॽ के़दुक्‍सिङ्‌बा कुइसिःक् के़बाङ्‌भेॽसाबान् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़ॽओ॥”* 15 कर खिनिॽ के़हाॽआसि के़ये़ःङ्‌ङासिल्‍ले़ग मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, कर सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र आबाङे के़मे़ङ्‌ङासिॽरो॥

सेसेमाङ्‌लाम्‍बा हिङ्‌मा

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्‍निङ्, सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍गे़लोःसिबा कुइसिःक् वये़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ लायोबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुबा पाःन्‍निन् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ लायोबा निङ्‌वाॽइन्‌सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिन्‍नाङ्‌लायोबा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़दङ्‌सिन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् चोःक्‍मा के़इःत्तुम्‍बा नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ सदादिङ् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ 18 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍गे़लोःसिबा कुइसिःक् के़वयिॽने़ फाॽग्र अक्‍खे हे़क्‍के चोगे़ॽ फाॽआङ् मे़म्‍मे़त्ते साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ के़रे़क् खिनिॽ आबाङे के़जोगुम्‍लो॥

19 लायोबा निङ्‌वाॽलाम् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽ निधाःप्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगुॽ, ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुॽ, सिरिङ् आममबा याःम्‍बक् मे़जोगुॽ, 20 नावाइत्‍लाःन् सेवा मे़जोगुॽ, कित्‍चाक् मे़जोगुॽ, मनाहाॽ मे़जिःत्तुसिॽ, खे़माॽ मे़भोःक्‍खुॽ, मनाहाॽ नामे़हे़त्तुसिॽ, खुनिॽ सिक् पोःक्, आनिगे़रक् चोगुम्‍बे़ पाःत्तुम्‍बे़ के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽ, एःक् से़न्‍छिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽ, थुक्‍सिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽ, 21 वेॽहाॽरे़ मे़जोगु मे़जबान् ओमे़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्, थिःल्‍ले़ मःसिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽ, याम्‍दादा फे़न् याःम्‍बक् मे़जोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् बा हे़क्‍तङ्‌बा वेॽ याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुॽरो॥ तगिबा कुइसिःक् साम्‍दिङ् पिनिङ्‌लो, अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो लक् खोःमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 22 कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍लोसुसिबा मनाहाॽरे़ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिॽ, खे़ङ्‌हाॽ मे़सःत्, सनारुङ्‌ङो मे़वाॽ, नासि मे़धःत्, खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽहाॽ नुःरिक् मे़मे़त्तुसिॽ, खे़ङ्‌हाॽ नुःबा याःम्‍बक् मे़जोःक्, निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुसिबा मे़जोःक्, 23 खे़ङ्‌हाॽ नःम्‍नःम् मे़लॽ हे़क्‍क्‍याङ् नासि मे़धःत्‍लो॥ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् थिम् होःप्‍लो॥ 24 ख्रिस्‍त ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ग लायोबा निङ्‌वाॽ नु खे़ल्‍ले़ कुभे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयुक्‍किन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुआङ् वाॽरो॥ 25 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ कुसङ् हिङ्‌मन् आबिरे़आङ् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् आनिॽ वयिरो॥ 26 आनिॽग आङ्‌दिङ् लॽरि मे़ःन्, सिक् फोःङ्‌सिङ्‌पिसिङ्‌मा मे़ःन्, हे़क्‍क्‍याङ् नाहे़त्‍छिङ्‌मा मे़ःन्‍लो॥

6

फाॽआसिम्‍मे़ॽ

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ नुसाॽधिक् लायोओ थाःल्‍ले़ खिनिॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍गे़लोसिबाहाॽरे़ नःम्‍नःम्‍माङ् खे़न् तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥ कर हे़क्‍के के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽआङ् लायोओ थाःमा के़सुक्‍तिॽरो॥ 2 इनोगे़न् तुक्‍खेओ फाॽआसिम्‍मे़ॽओ॥ अक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍तरे़ आबिरे़बा साम्‌योथिम्‍मिन् के़गे़त्तुम्‍लो॥ 3 खे़ने़ॽ के़ये़क्‍पा के़न्‍जोःक्‍ने़न्‍छाङ् वेॽहाॽ कुभाॽ पिमासिओ वेॽ मनाहाॽनुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा चोःक्‍का लॽरिक् निङ्‌वाॽ के़इःत्‍छिङ्‌ने़ फाॽग्र आबाङे इङ्‌गे़ले़क्‍सिङ्‌लो॥

4 कर खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो के़जोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍किन् के़रे़क्‍ले़ आबाङे के़साॽरुम्‍ल पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽनु मे़न्‍दङ्‌सिङ्‌ङे खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़जोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍को खिनिॽ निङ्‌वाॽ ताःरो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ कुःमा के़बोःङ्‌बा लक्‍पे़न्‌रे़न्‌कक्‍हाॽ आबाङे कुःमाए पोःङ्‌लो॥

6 पाःन्‍जाक् के़हुॽसिङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ कत्तुबा काक् नुःबा पाःन्‍हाॽ कुसिक्‍साम्‍बाहाॽनु हाःमा पोःङ्‌लो॥

7 खिनिॽ इङ्‌मे़ले़क्‍कासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् किनाःन्‍दि पिमा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ मनाःल्‍ले़ थे़माःन् तेःसुॽ, हाबा खे़न् सुप्‍सुॽरो॥ 8 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ लायोबा कुनिङ्‌वाॽइन्‌कुनिङ्‌वाॽ ताःमाओरक् तेःसुॽ, खे़ल्‍ले़ लायोबा कुनिङ्‌वाॽलाम् सिःमे़न् सुप्‍सुॽरो॥ कर आत्तिन् मनाःल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमाओ तेःसुॽ, खे़ल्‍ले़ग सेसेमाङ्‌लाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् सुप्‍सुॽरो॥ 9 आनिॽ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ नाःस्‍सि मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा आल्‍ले़रुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र सुये़म्‍मो आनिॽ मुॽइसाम् आसुप्‍सुम्‍लो॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ सुये़म् आघोःसुम्‍मिल्‍ले़ काक् मनाहाॽ नुःरिक् मे़प्‍मासि पोःङ्‌लो॥ कुनो-कुबिॽओग आनिॽ नसानिबा हिम्‍सयङ्‌हाॽ नुःरिक् मे़प्‍मासि पोःङ्‌लो॥

पावलरे़ गलातिहाॽ पिरुसिबा कुनुप्‍मा सुजा

11 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽ आबाङे आहुक्‍किल्‍ले़ यम्‌यम्‍बा सक्‍सेॽहाॽओ कन् कुनुप् पाःन्‍हाॽ साप्‍तुङ्‌बारो॥ 12 खे़न् हर्दो हे़क्‍मा के़बाङ्‌बाहाॽरे़ वेॽहाॽरे़ नुःबा मे़निःसिगे़र फाॽआङ् हे़क्‍के मे़जोगुबारो॥ ख्रिस्‍तरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिन् इङ्‌भोःमाल्‍ले़ के़दाःबा तुक्‍खेःन् मे़गिरुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ हर्दो हे़क्‍मा के़म्‍बाङ्‌घिबारो॥ 13 कर खे़न् हर्दो के़हे़क्‍पाहाॽरे़ आबाङेआङ् साम्‌योथिम्‍मिन् मे़न्‍नाःत्तुन्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽ आङ्‌दिङ् लॽमा मे़घोःर फाॽआङ् हर्दो हे़क्‍मा थिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा के़म्‍बाङ्‌घिॽरो॥ 14 कर इङ्‌गाॽग आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ सिलाम्‍साक्‍मा कुसिङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ थे़माओआङ् आङ्‌दिङ् मे़लॽआन्‍लो॥ ख्रिस्‍ते़न्‌सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो स्‍ये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ मे़इःत्तु मे़नाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ आलागि थेआङ् मे़ःन्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लागिआङ् इङ्‌गाॽ थेआङ् मे़ःन्‍नारो॥ 15 हर्दो हे़क्‍मासाङ् मे़न्‍हे़क्‍मासाङ् थेआङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, कर कुसङ् मना पोःङ्‌मान्‍ने यम्‍बा पाःन्‍लो॥ 16 कन् पाःन्‍निन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सनारुङ् के़बिरिर हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिररो॥ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कुसङ् इस्राइलिसिरो॥

17 कुनुप्‍माओ, इङ्‌गाॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् तुक्‍खे मे़न्‍जाःत्तान्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ये़सुरे़ कुयोःक्‍पाआ फाॽआङ् नासिङ्‌गे़न् आधक्‍को मिक्‍सेःन्‍हाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 18 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽररो॥ आमे़न्॥

* 1:5 आमे़न्‌फाॽइन्‌आरो, हे़क्‍केए पोःङ्‌लरो पोःङ्‌लो॥

* 1:13 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्” पोःङ्॥

* 2:19 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि हिङ्‌ङानि फाॽआङ् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌लाम् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङो स्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो” पाःत्तुआङ् पत्॥

* 3:6 तोलिङ्‌सोमु १५.६

* 3:8 तोलिङ्‌सोमु १२.६, १८.१८, २२.१८

* 3:10 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌२७.२६

* 3:11 हबाकुक २.४

* 3:12 ले़बि १८.५

* 3:13 साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌२१.२३

* 3:19 मुॽइदाङ्‌सा–खे़न्‌फाॽइन्‌ये़सु ख्रिस्‍तरो॥

* 4:17 खे़न् फाॽइन्, “इङ्‌ले़क्‍पा साम्‌यो सिक्‍साम्‍बाहाॽ” पोःङ्‌लो॥ १.१७ ओमत्ते़ॽओ॥

* 4:22 सेवारोमा कुमेःत् फाॽइन् अब्राहामरे़ कुमेःत् सारारे़ कुसेवारोमा हागाररो॥ इस्‍माएल्‍ले़न् हागाररे़ कुस्‍साःरो॥

* 4:22 चोःक्‌युम्‍भोमा कुमेःत् फाॽइन् अब्राहामरे़ कुमेःत् सारारो॥ इसहाक्‍के़न् सारारे़ कुस्‍साःरो॥

* 4:22 तोलिङ्‌सोमु १६.१५, २१.२-३

* 4:24 सिनाइ–खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् साम्‌योथिम् खोःमा फाॽआङ् मोसारे़ लिङुबा कोःक्‍मा॥

* 4:27 यसैया ५४.१

* 4:30 तोलिङ्‌सामु २१.१०

* 5:14 ले़बि १९.१८

एफिसि

1

2

3

4

5

6

पावलरे़ एफिसिहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

सेःक्‌युक्‍मिबा पावले़न् रोम ये़क्‌यक्‍को साक्‍पा थ्‍ये़आङ्‌वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ एफिसि ये़क्‌यक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा नसानिबाहाॽ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍तुसिरो॥ खुने़ॽ यरिक् ले़ङ् एफिसिओ पेआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् थिक् ले़ङ्‌ङो तङ्‌बे सुम्‍सि थारिक् खुने़ॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ खे़प्‍मो युङे़ (सेःक्‌युक्‍मिबा १९-२०)॥ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङोबा काक्‍नुःल्‍ले़ तगिबा पाःन्‍निङ्‌ग “सुये़म्‍मिन् के़त्ताङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ युक् चोगुर फाॽआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍को के़वाॽबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ तारु” के़लॽबारो (१.१०)॥ कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यम्‍बा कुनिङ्‌सेःक्‍को मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् तोःन्‍दे़बा पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍लो॥

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़न् थिक्‍सिगेःक्‍पा लक्‍को थिक्‍हुप्‌रे़ कुमे़न्‍निन् अक्‍खेलॽरिक् पोआधक्‍लो–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुमनाहाॽ सेगुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍तलाम् ले़प्‍मि पिरुसिर लायोलाम्‍बा चोःक्‌युम्‍भो चोगुसि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पयम् यम्‍बा कुमाङ्‌हे़क्‍किन् सेसेमाङ्‌लाम् से़क्‍खा चोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़न् निसिगेःक्‍पा लक्‍को पावलरे़ हे़न्‍निःप्‍पाहाॽरे़ ख्रिस्‍ते़न्‍नुबा खुनिॽ थिक्‍हुप्‍पिन् खुनिॽ हिङ्‌मन्‍लाम्‍बा ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुसिरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् पोःङ्‌मा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍मा पावलरे़ अक्‍तङ्‌बा कुबिहाॽ पिरुआङ् वाॽरो–सेसेहुप्‍लक्‍किन् नासिङ्‌गे़न् थक् कुइसिःक् चोःक्‌हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन् ये़सुरो, इग्र सेसेहुप्‍लक्‍किन् हिम् कुइसिःक् चोःक्‌हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌हिम्‍मिल्‍ले़ कुम्‍मा लुङ्‌लो, आल्‍लसाङ् सेसेहुप्‍लक्‍किन् सिसामेःत् कुइसिःक् चोःक्‍काङ् ख्रिस्‍ते़न्‌नालिसाङ् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो पावलरे़ सिदुङ्‌जभा, ले़प्‍मि, लुङ्‌गुम्, सेसे नु ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुमिःम्‍जिरे़न् ओसेःन्‍दाङ् हे़क्‍तङ्‌बा के़ये़क्‍पा निसाम्‍हाॽ साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा १.१-२

ख्रिस्‍ते़न्‌नु सेसेहुप्‍लक् १.३-३.२१

ख्रिस्‍ते़न्‍नु के़वाॽबा कुसङ् हिङ्‌मन् ४.१-६.२०

कुनुप्‍मा सेवा ६.२१-२४

1

पावललाम् सेवा

1 एफिसस* ये़क्‌यक्‍को के़वाॽबा ख्रिस्‍त ये़सुःन् के़दिम्‍बा नसाःन्‍साबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे मनासे, ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगाङ्‌बा इङ्‌गाॽ पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌बारो॥ 2 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ्‌के़बिरिर॥

याम्‍साम्‍गे़न् हाङ्‌वा मुॽइ

3 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो॥ खुने़ॽए ये़सु ख्रिस्‍तलाम् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा के़रे़क् याम्‍साम्‍गे़न् मुॽइसाम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ मुॽइसाबा आजोगे़आङ् वाॽ॥ 4 खुने़ॽ कुनिःमाओ सेसे नु आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःङ्‌ल फाॽआङ् ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सा खाम्‍बेःक् पोःङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिसा आसेगे़आङ् वये़॥ खुने़ॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ 5 खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् कुसिराॽ थाङे़र ये़सु ख्रिस्‍तलाम् कुस्‍साः पोःङ्‌से़ तगिनुए आनिॽ आसेगे़आङ् वये़रो॥ 6 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुस्‍साःन्‍लाम्‍बा कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुनारा फोःसुम्‍लो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ आनिॽ लायोलाम् ले़प्‍मि आबिरे़र आधे़ॽरे़आङ् वाॽ॥ 8 साॽरिक्‍के लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽरो! 9 काक् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ नु खासिङ् निःप्‍माल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तलाम्‍बा चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ इःत्तुबा सिबिॽ पाःन्‍निन् कुसिराॽ थाङे़र कुसिङ्‌निःप्‍मा आबाङ्‌घे़आङ् वाॽ॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् सुये़म्‍मिन् के़त्ताङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ युक् चोगुर फाॽआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍को के़वाॽबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ तारुॽरो॥ 11 ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽआङ् खुने़ॽलाम् लक् खोःसे़ आसेगे़आङ् आवाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग तगिनुसा खुने़ॽ चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ इःत्तुबा हे़क्‍के के़रे़क् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌लो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् आनिगे़ यहुदिहाॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ तगि ख्रिस्‍तओ निङ्‌साङ् के़जोःक्‍पाहाॽए मिमिदिङ्‌गे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा के़भोःबा पोःक्‍खिगे़ररो॥

13 आल्‍ल खिनिॽआङ् से़क्‍खाबा पाःन्‍जाक् से़न्‍लप्‌रे़न्‌सुनाइङ् के़घे़प्‍सुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोगुम्‍बा ये़म्‍मो खिनिॽग आमनानिङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा सेसेमाङ्‌ङिन् के़बिरिआङ् वाॽरो॥ 14 आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ थे़ॽमा आन्‍छुःत्‍ने़न्‍ल थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् आजोगे़बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए आबिॽ लॽरिक् सेसेमाङ्‌ङिन् ते़न्‌याङ् कुइसिःक् आबिरे़बारो॥ मिमिदिङ्‌गे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा के़भोःबा आनिॽ आबोःङ्‌ल फाॽआङ् खुने़ॽ हे़क्‍के चोगुबारो॥

पावलरे़ चोगुबा तुवा

15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽआङ् दाङ्‌बा ये़सुःन् के़जोगुम्‍बा नसाःन्‍निन् नु के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमना नसानिबाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍बा पाःन्‍निन् खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् 16 खिनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चक्‍मे़ल्‍लॽए नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा तुवाओ निङ्‌वाॽ इःत्‍निङ्‌ल 17 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ मिमिदिङ्‌गे़न् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःप्‍मारे़ लागि सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ के़बिबा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍दाङ् के़जोःक्‍पा सेसेमाङ्‌ङिन् के़बिरिर फाॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 18 खिनिॽ खासिङ् निःप्‍मा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ तुवा चोःक्‍कारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़उःत्तिआङ् खोःमा के़बोःङ्‌बा लक्‍किन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ खे़न् साॽरिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा मिमिदिङ्‌गे़न् लक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽनु माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वाॽरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पयम् यम्‍बा कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ कुभाॽ आबिॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ हाबा खे़न् मुक्‍साम्‍मिन् 20 ओगप् चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ के़सिःबा ख्रिस्‍ते़न्‌कुहिङ्‌वे़त्‌चोगु हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा ते़न्‍नो मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुर कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युक्‍खुआङ् युङ्‌लो॥ 21 खे़प्‍मो ख्रिस्‍तरे़ के़रे़क् सुहाङ्‌गे़म्‍बाहाॽ, युक् के़गप्‍पाहाॽ, मुक्‍साम् के़गप्‍पाहाॽ, नु हाङ्‌युक् के़जोःक्‍पाहाॽ सम्‍दाङ् हाङ् चोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् ये़म्‍मोरक् मे़ःन्, कर के़दाःबा ये़म्‍मोआङ् खुने़ॽ वेॽ के़रे़क्‍नुःल्‍ले़आङ् थोधोक्‍पा चोःक्॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुयुक् सिगाङ् के़रे़क् युक्‍खुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक्‍ले़ लागि खुने़ॽए के़रे़क् सम्‍दाङ् कुधे़गेःक् चोगुरो॥ 23 आल्‍ल कन् सेसेहुप्‍लक्‍किङ्‌ग ख्रिस्‍तरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक् नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा पाःन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए के़रे़क् कुलिङ्‌धो के़त्तुॽरो॥

2

ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् कुहिङ्‌वे़त् आबोःङ्‌

1 के़बेःक्‍पा ये़म्‍मो खिनिॽ के़जोगुम्‍बा लायोबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़स्‍ये़ॽइआङ् के़वयि॥ 2 खे़न् ये़म्‍मो खिनिॽआङ् कन् खाम्‍बेःक्‍मोबा थिम्‍मिन् नु फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌जुम्‍मो हाङ् के़जोःक्‍पा माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयि॥ खे़न् साम्‍मिन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ् इङ्‌जाःङ् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो याःम्‍बक् चोःक्‍ल वाॽरो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो उन्‍छोःन् आनिॽआङ् याम् नु निङ्‌वाॽइल्‍ले़ चोःक्‍मा कोःत्तुबा लायोबा लाम्‍मो आवये़॥ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के आनिॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍नो के़धाःबा आबोःक्‍खे़आङ् आवये़रो॥

4 कर साॽरिक् लुङ्‌गुम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़रो॥ 5 आनिॽ लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍साम्‍मो आस्‍ये़आङ् आवये़साङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् खुने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् आजोगे़आङ् आवाॽरो–खुने़ॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबाल्‍ले़ खिनिॽ ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिआङ् के़वयिॽ॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् कुहिङ्‌वे़त् आजोगे़आङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा ते़न्‍नो ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नु आयुक्‍खे़आङ् आवाॽरो॥ 7 कङ्‌ग के़दाःबा ये़म्‍मो खुने़ॽ साॽरिक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुलुङ्‌गुम्‍मिन् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍मा फाॽआङ् हे़क्‍के चोगुबारो॥ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बा कन् लुङ्‌गुम्‍मिन् ओसेःन्‍आधाक्‍ते़रो॥

8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोगुम्‍बालाम्‍बा खिनिॽ ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिआङ् के़वयिॽ॥ कङ्‌ग आबाङे खिनिॽ के़जोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍लाम् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबर्धाःम्‍मिल्‍ले़ चोगुबारो॥ 9 मनारे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍लाम् अक्‍खे पोःक्‍खे़बा मे़ःन्‍लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाहाॽरे़ आङ्‌दिङ् लॽमा पाःन्‍ने होःप्‍लो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोःक्‍मा फाॽआङ् ख्रिस्‍त ये़सुलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ आजोगे़बारो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ आनिॽ आजोगुम्‍ल फाॽआङ् तगिसा यारिप् चोगुआङ् वये़बारो॥

ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् आबोःङ्‌

11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌ङो सागे़वाःन्‍नासिबान् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ हर्दो हे़क्‍मा थिम् के़गप्‍पासिगे़ के़लॽबा यहुदिहाॽरे़ खिनिॽ “हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनानिङ्‌” के़म्‍मे़त्तिॽ (कर खे़ङ्‌ग मनाहाॽरे़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को मे़जोगुबा थिम्‍लक्‍लो)॥ 12 खे़न् ये़म्‍मो खिनिॽ ख्रिस्‍त मे़ःन्‍ने, इस्राइलबा यक्‌युङ्‌बा के़न्‌वयिन्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिनिङ् फाॽआङ् माङ्‌हे़क् चोगुबा माङ्‌हुप्‍हाॽ मे़ङ्‌घोःमनाबा, निङ्‌साङ् के़होःप्‍पा नु कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माओ निङ्‌वाॽफुमाङ् मे़ःन्‍ने के़वयिबान् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 13 कर खिनिॽ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् माःङ्‌घा के़वयिसाङ् आल्‍लो खिनिॽ ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नु थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌बाहाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुमाक्‍खिॽइन् वादेःन्‍दुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निःत्ताङ् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽलाम्‍बाए आनिॽ सनारुङ् आघोःसुम्‍माङ् आवाॽ॥ खुने़ॽए यहुदिहाॽ नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ के़से़म्‍बा निङ्‌मिगे़न् लुङ्‌धाक् कुइसिःक्‍पा थिम्‍मिन् आबाङे नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को यस्‍सुर खे़ङ्‌हाॽ थिक्‍हुप् चोगुसिआङ् वाॽ॥ 15 खुने़ॽए साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङोबा थिम्‍हाॽ थेनाधेबा चोगु॥ खुने़ॽए यहुदि नु थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लुम्‍मो सनारुङ् ताःत्‍छे़ ने़त्‍छि सुवाङ्‌लाम्‍बा खुने़ॽनु थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌बा लत्‍छा कुसङ् सुवाङ्‌धिक्‌चोगुआङ् वाॽरो॥ 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो स्‍ये़आङ् आनिॽ ने़त्‍छि सुवाङ्‌बा मनाहाॽ थिक्‍हुप्‍पो आदारे़ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु नादङ् आजोगे़, हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ लुम्‍मोबा चिःत्‍छिङ्‌मान् खे़त्तुदेःसुरो॥ 17 ख्रिस्‍ते़न्‌त्‍ये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु माःङ्‌घा के़वाॽबा खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ नु निःत्ताङ् के़वाॽबा यहुदिहाॽओ सनारुङ्‌ङिल्‍ले़न् सुनाइङ् से़ःसुरो॥ 18 खुने़ॽलाम्‍मे आनिॽ के़रे़क्‍ले़ थिक् सेसेमाङ् आघोःसुम्‍माङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो पेःक्‍मा आघोःसुम्‍माङ् आवाॽरो॥

19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ वेॽ लाजेॽबा नु तास्‍वाबानिङ् मे़ःन्, कर खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽनु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌ङोबा यक्‌युङ्‌बा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 20 आनिॽग सेःक्‌युक्‍मिबा नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़ने़स्‍सुबा हिम्‍पाङ्‌यक्‍को चोःक्‍मनाबा हिम् कुइसिःक् आजोःक्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हिम्‍मिल्‍ले़न् के़ये़क्‍पा कुम्‍मालुङ्‌ङिङ्‌ग ख्रिस्‍त ये़सुःन्‍नेरो॥ 21 खुने़ॽओए काक् हिम्‍मिन् काम्‍माङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ लागि सेसेबा माङ्‌हिम् पोःङ्‌ङाङ् पोःर पेःक्‍लो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽआङ् खुने़ॽनु सोरिक् थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयुङ्‌मादे़न् के़बोःक्‍खिॽ, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेसेमाङ्‌लाम् युङ्‌लो॥

3

थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌लुम्‍मो पावलरे़ कुमाङ्‌सेवा

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पावलरे़ खिनिॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽओ ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍याङ्‌बारो॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ इङ्‌भोःमा लक्‍पे़न्‍निन् खुने़ॽ पिराङ्‌बान् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ 3 कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌बा कुनिङ्‌वाॽ सिगाङ्‌बा पाःन्‍लो॥ कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌गाॽ तगिसा मिसाक् साप्‍तुङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 4 कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् के़निःरुम्‍माङ् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌बा ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओबा सिबिॽ पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ 5 खे़न् पाःन्‍निन् के़बेःक्‍पा ये़म्‍मोबा मनाहाॽओ ओसेःन्‍दाङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे वये़, कर कन् ये़म्‍मो सेसेमाङ्‌लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुसेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽओ ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 6 खे़न् सिबिॽबा पाःन्‍निन् बा कन्‍लो–सुनाइङ्‌लाम्‍बाए थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ यहुदिहाॽनु सोरिक् युक्‍साबासि, सोरिक् थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌बासि हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍त ये़सुलाम् के़दाःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़न्‌सोरिक् लक् के़घोःबासिरो॥ 7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम् नु कुमुक्‍साम्‍लाम् इङ्‌गाॽ कन् सुनाइङ् के़से़बा सेवारोबा पोःक्‍खाङ्‌लो॥

8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् सेसे कुमनाहाॽनुःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ योःयोःक्‍पा चोःक्‍कासाङ् कुसिङ् निःप्‍माए सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा ख्रिस्‍तरे़ आबिरे़बा हाङ्‌वा मुॽइसाम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌भोःमासि फाॽआङ् कन् लुङ्‌गुम्‍मिन् इङ्‌गाॽ पिराङ्‌लो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाःन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत् के़ने़बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ उनाहुरिआङ्धो माॽरुबा पाःन्‍निल्‍ले़न् निङ्‌सेःक्‍किन् काक् मनाहाॽ चे़क्‍मासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ सेगाङ्‌लो॥ 10 अक्‍खेलॽरिक् सेसेहुप्‍लक्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् काक् परिक्‍पा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌ताङ्‌साक्‍पाओबा काक् हाङ् के़जोःक्‍पा नु युक् के़जोःक्‍पा फे़न्‍साम्‍हाॽओ ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌लो॥ 11 कङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा निङ्‌वाॽसोःक् कुइसिःक् आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुलाम्‍बा कुलिङ्‌धो के़त्तुरो॥ 12 खुने़ॽ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आजोगुम्‍बा नसाःन्‍लाम्‍बा हाङ्‌हाङ् लॽरिक् मे़ङ्‌गिए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो पेःक्‍मा आघोःसुम्‍लो॥ 13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ लागि इङ्‌गाॽ तुमुङ्‌बा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् के़निःसुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌साङ् मे़बुक्‍ने़न्‍ल कर खे़ङ्‌ग खिनिॽ इङ्‌धाःङ् के़घोःसुम्‍बा हे़क्‍के इःत्ते़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥

पावलरे़ एफिसिहाॽरे़ लागि चोगुबा तुवा

14 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि थुङ्‌बोहजॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 15 खुने़ॽलाम्‍बाए इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् नु साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सयङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिङ् मे़घोःसुॽरो॥ 16 खुने़ॽ मुल्‍लुक् मिमिदिङ्‌गे़न् कुमुक्‍साम्‍लाम् कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मो के़धुम्‍बा के़जोगिर फाॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 17 हे़क्‍केलॽरिक् नसाःन्‍लाम् ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो वाॽर॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जिओ खिनिॽ साःप् लेःत्‍छिङ्‌ङाङ् के़धुम्‍बा के़बोःक्‍खिर, 18 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽनु ख्रिस्‍तरे़ आक्‍खे़न् साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक् के़लॽबान् काक् परिक्‍लाम् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍लो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् ने़हिनिङ्‌वाॽरे़ मे़घोःप्‍तुम्‍बा ख्रिस्‍तरे़ कुमिःम्‍जिन् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा चोःक्‍पा कुइसिःक् के़बोःक्‍खिररो॥

20 आल्‍ल आनिॽ नाःक्‍मनाबा हे़क्‍क्‍याङ् इःप्‍मनाबानुःल्‍ले़आङ् यरिक् चोःक्‍मा के़सुक्‍पा आनिॽओ याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा खुने़ॽ कुमुक्‍साम्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् 21 के़रे़क् ये़म्‍मो, के़रे़क् मे़न्‍छाम् थाःक्‍को, सेसेहुप्‍लक्‍को नु ख्रिस्‍त ये़सुओ सदादिङ् सदादिङ् कुनारा पोःररो॥ आमे़न्॥

4

याम्‍साम्‍गे़न्‌थिक्‍हुप् पोःङ्‌मा

1 ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भोःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़धाःबाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽ खे़म्‍दु लाॽरुसिबा हिङ्‌मन्‍नो मे़वाॽबा हे़क्‍के वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ 2 काक् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम् नु सुम्‍सुम्‍माङ्‌वये़म्‍मे़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ यो धो मे़ल्‍लॽए लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽर नासि थःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 3 वेॽहाॽनु सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽआङ् सेसेमाङ्‌लाम् के़दाःबा थिक्‍हुप्‍पो वाॽमा साॽरिक् कोःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ सेसेमाङ्‌लाम् के़दाःबा थिक्‍हुप्‍पो वाॽमा फाॽआङ् काक् परिक्‍ले़ तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽर सनारुङ्‌ङो वये़म्‍मे़ॽओ॥

4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़उःत्तिल्‍ले़ लत्‍छा निङ्‌साङ् के़बिरिबा कुइसिःक्‍के, ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ लत्‍थिक् थक्‍सिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ् लत्‍थिक् वाॽ, 5 दाङ्‌बान् लत्‍थिक् वाॽ, नसाःन् लत्‍थिक् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् बप्‍तिस्‍माआङ् लत्‍थिक् वाॽ॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् लत्‍थिक् वाॽरो॥ खुने़ॽए आनिॽ के़रे़क् सम्‍दाङ् युक् कत्तुॽ, आनिॽ के़रे़क्‍लाम्‍बा याःम्‍बक् चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ के़रे़क्‍को वाॽरो॥

7 कर ख्रिस्‍तरे़ हाबा पिमा निङ्‌वाॽ चोगुबा इसिःक् आनिॽ के़रे़क्‍ले़ पर्धाःम् आघोःसुम्‍माङ् आवाॽ॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“खुने़ॽ थाःङ् पेःल्‍ले़ नाःन्‍दुसिबाहाॽ

खुने़ॽनु तेॽरुसि,

हे़क्‍क्‍याङ् कुमनाहाॽ पर्धाःम्‍हाॽ पिरुसि॥”*

9 आल्‍ल कन् “थाःङ् पे” फाॽइङ्‌ग थेःन्‍बे? कन् फाॽइङ्‌ग खुने़ॽग यो खाम्‍बेःक् सिगाङ् थारिक्‍काङ् थ्‍ये़ के़लॽबाने़ पोःङ्‌लो॥* 10 थोलाम्‍नु के़धाःबान्‍ने के़रे़क् खाम्‍बेःक्‍माओ नु तरःङ्‌गे़न् ताङ्‌साङ्‌ङो वाॽर फाॽआङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् थो थारिक् पे॥

11 खुने़ॽए कुभा सेःक्‌युक्‍मिबा, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा, सुनाइङ् के़से़बा हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबाहाॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा नु सिक्‍साम्‍बा पोःङ्‌से़ पर्धाःम्‍हाॽ पिरुसिरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् सेसेहुप्‍लक् ख्रिस्‍तरे़ कुधक्‍किन् थोबो पोःङ्‌ल फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ माङ्‌सेवा याःम्‍बक् चोःक्‍मारे़ लागि यारिप् मे़बोःङ्‌लरो॥ 13 हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ के़रे़क् नसाःन्‍नो नु निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुने़हिनिङ्‌वाॽओ थिक्‍हुप् आबोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाओ के़रे़क् खासिङ् के़निःप्‍पा आबोःङ्‌ङाङ् ख्रिस्‍तओ कुलिङ्‌धो आगे़त्‍लो॥

14 हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिॽ अङे़ःक्‌वाहाॽ कुइसिःक् कुनिङ्‌वाॽ के़बाःक्‍पा आम्‍बोःङ्‌ने़न्॥ हे़क्‍क्‍याङ् वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ हिप्‍तुआङ् वाःन्‍दुबा खःङ्‌बेन् कुइसिःक् इङ्‌ले़क्‍के मनाहाॽरे़ खुनिॽ मुजाःप्‍पा फे़न् निसाम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ ना-कत्‍ना आन्‌वाःन्‍ने़न्‍लो॥ 15 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा मिःम्‍जिन्‍नु से़क्‍खा पाःन् आबाःत्तुम्‍मिल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् आनिॽ काक् परिक्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌हे़क्‍केए आबोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽए आनिॽ थे़गेःक्‍पारो॥ 16 खुने़ॽलाम्‍बाए नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा के़रे़क् याम्‍लक्‍हाॽ चक्‍सिङ्‌ङाङ् आबाङे याःम्‍बक् चोगुर मिःम्‍जिःल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌ङाङ् के़धुम्‍बा पोःङ्‌ल पेःक्‍लो॥

ख्रिस्‍तओ कुसङ् हिङ्‌मन्

17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुक्‍किल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्‍निङ्, खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽ मे़वाॽबा कुइसिःक् मे़वये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌कुसुम्‍मे़न्‍दम्‍मनाबा चोःक्‍लो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ के़साक्‍पा खुनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ नु निङ्‌वाॽ पाःक्‍माल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा हिङ्‌मन्‍लाम् माःङ्‌घा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌खादाप्‍तुआङ् वाॽ॥ 19 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ थःप्‍पाङ् निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् फे़न् याःम्‍बक् मे़जोगुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ के़रे़क् परिक्‍पा आजिःन्‍जिःम्‍बा नु सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा पाःन्‍नो चक्‍मे़ल्‍लॽए निङ्‌वाॽ मे़बिरुॽरो॥

20 कर खिनिॽग ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ हे़क्‍केलॽरिक् के़न्‍हुॽआसिन्॥ 21 कुजे़क्‍के खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् ये़सुरे़ कुसे़क्‍खाःन् के़हुॽआसिआङ् के़वयिॽरो॥ 22 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍के के़वयिल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍के फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ फे़त्‍लाःन्‍दुबा खिनिॽ तगिबा ये़प्‍ले़क्‍किन् लाप्‍फुसे़म्‍मे़ॽआङ्‌ 23 खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् नु निङ्‌वाॽइन्‌कुसङ् पोःङ्‌माए पोःङ्॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् से़क्‍खा, साम्‌योनिबा नु सेसे चोगे़बा कुसङ् ये़प्‍ले़क्‍किन् कुसङ् चाङ् कुइसिःक् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥

25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌ले़क् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ ले़रे़म्‍मे़ॽआङ् खिनिॽ लुम्‍मो से़क्‍खा पारे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग लत्‍छा थक्‍कोबा याम्‍लक्‍सिरो॥ 26 खिनिॽ सिक् पोःक्‍साङ् लायो मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ नाम्‍धामानुःल्‍ले़ तगिए खिनिॽ सिक् पोःक्‍मान् चिप्‍ल, 27 हे़क्‍केलॽरिक्‍के माफे़न्‍साम्‍मिन् खिनिॽ निङ्‌वाॽओ याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़बाङ्‌घे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

28 के़घुःम्‍बाल्‍ले़ आल्‍लआङ्धो खुःप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, कर खे़ल्‍ले़ मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽ पिमा सुक्‍तुसिर फाॽआङ् याम्‍बुधिक्‍काङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माए पोःङ्‌लो॥

29 खिनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्, कर के़घे़म्‍बाहाॽरे़ कुभाॽ मे़घोःसुर फाॽआङ् कुसुम्‍गे़दम्‍बा नु हाङ्‌हाङ् के़मे़प्‍पा पाःन्‍लक् पारे़म्‍मे़ॽ॥

30 हे़क्‍क्‍याङ् के़जोगुम्‍बा पाःन्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़दुक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक् चोःक्‌युम्‍भो खोःमा ये़न् थारिक् खिनिॽ आमनानिङ् फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन् के़बिरिआङ् वाॽरो॥

31 के़रे़क् सिक् कुःमा, सिक् पोःक्‍मा, याःक् ले़ॽमा, हयङ्‌किल्‍लिङ् चोःक्‍मा, चे़ॽया इङ्‌दो पाःप्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् काक् परिक्‍पा मना चिःप्‍मा ले़रे़म्‍मे़ॽओ॥ 32 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तलाम् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि के़बिरिबा हे़क्‍केए, खिनिॽआङ् ले़प्‍मि पिआसिम्‍मे़ॽर लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽआङ् लुङ्‌माॽ स्‍याःत् मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥

5

ओःत्तिओ लाङ्‌घेःक्‍मा

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम् कुस्‍साः के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ हे़क्‍के पोःङ्‌मा कोःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 2 ख्रिस्‍तरे़ आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् आनिॽ लागि स्‍ये़बा कुइसिःक् खिनिॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥ खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा कुनाम् के़नुॽबा नु कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ आबाङे पिसिङ्‌लो॥

3 कर याम्‍बोःप्‍मान्, काक् आजिःन्‍जिःम्‍बा पाःन्‍हाॽ इग्र खिःम्‍मा पाःन्‍निन् लत्‍छाआङ् खिनिॽ लुम्‍मो मे़वाॽने़न्‍ल, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ मे़घे़म्‍दुन्‍छिन् मे़लाॽरुन्‍छिन्‍लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् मे़घे़म्‍दुन्‍छिन्‍बा मे़न्‍जिक्‍क्रा पाःन्, अदङ् पाःन् नु माङ्‌बाःन् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिमा पाःन् पाःप्‍मा पोःङ्‌लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा, आजिःन्‍जिःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा नु खिःम्‍ब्राक्‍पा आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् ख्रिस्‍त नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुन्‍छिॽ हाङ्‌जुम्‍मो लक् मे़ङ्‌घोःसुन् फाॽआङ् खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍मेरो॥ खे़न् खिःम्‍ब्राक्‍पाङ्‌ग नावाइत्‍ला सेवा के़जोःक्‍पाएरो॥ 6 खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍नो हाःत्‍ले़आङ् खिनिॽ हने़बा पाःन्‍लाम् इङ्‌ले़क्‍मा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् हने़बा पाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् खुने़ॽ मे़न्‍इःप्‍मना मे़न्‍नाःप्‍मनाबाहाॽओ थाःरो॥

7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽनु लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ, 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगि खिनिॽआङ् खादाम्‍मो के़वयि, कर आल्‍ल खिनिॽ दाङ्‌बान्‍नु थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिआङ् ओःत्तिओ के़वयिॽ॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ ओःत्तिओ के़वाॽबा मनाहाॽ कुइसिःक् वये़म्‍मे़ॽ॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ओःत्तिओ के़वाॽबाहाॽरे़ के़रे़क् नुःबा, साम्‌योनिबा नु से़क्‍खाबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुॽ॥ 10 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा पाःन्‍हाॽ कोःत्ते़म्‍मे़ॽ॥ 11 खादाम्‍मालुम्‍मोबा कुसुम्‍मे़न्‍दम्‍मनाबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽनु मे़गाम्‍मासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, कर खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ नुःबा मे़ःन् फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ 12 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लायो के़जोःक्‍पा मनाहाॽरे़ स्‍वाःत्ताङ् मे़जोगुबा पाःन्‍हाॽ पाःप्‍माआङ् आनुःन्‍लो॥ 13 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक्‍हाॽ आक्‍खे़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक् फाॽआङ् ओःत्तिओ थाःप्‍लो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ओःत्तिःल्‍ले़ थोॽरुबा काक् पाःन्‍हाॽ निधाःप्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कुभारे़ अक्‍खे मे़बाःत्तुॽ,

“के़इम्‍बासे, सोरे़म्‍मे़ॽ! सिःमे़न्‍लाम् पोगे़म्‍मे़ॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍तरे़ कुओःत्तिःन् खिनिॽओ ओःत्‍लो॥”

15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽ, अदङ् हे़क्‍के मे़ःन्, कर सिक्‍कुम्‍साबा हे़क्‍के वये़म्‍मे़ॽ॥ 16 काक् सुये़म्‍मिन् नुःरिक्‍काङ् ओगप् चोगे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् ये़म्‍मिन् ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक्॥ 17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ अदङ् मे़बोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् चोगे़म्‍मे़ॽ॥ 18 चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःल्‍ले़ मे़मआसिम्‍मिन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा लाम्‍मो लाम्‍आलो, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 19 खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽफु साम्‍लोहाॽ, सेवासाम्‍लोहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍साम्‍गे़न् साम्‍लोहाॽओ पारे़म्‍मे़ॽआङ् सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍बा कुसागे़नुॽबा इक्‍लाःल्‍ले़ दाङ्‌बान् साम्‍मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 20 सदादिङ् काक् पाःन्‍हाॽरे़ लागि आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽ॥

ख्रिस्‍त नु सेसेहुप्‍लक्‌

21 आल्‍ल ख्रिस्‍ते़न्‌मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमनाबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थिक्‍किन् वेॽइल्‍ले़ कुयुक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ 22 मेलिङ्‌गे़न् मेःत्‍छे, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुक्‍को वाॽमनाबा हे़क्‍केए खिनिॽ ये़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ 23 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुधे़गेःक् वाॽबा कुइसिःक् ये़म्‍बाॽइन्‍नाङ् मेःत्तिल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍लो॥ आल्‍ल सेसेहुप्‍लक्‍किन् ख्रिस्‍तरे़ कुधक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए खे़न् सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़न् से़न्‍लप्‍दाङ्‌बारो॥ 24 आल्‍ल सेसेहुप्‍लक्‍किन् ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍को वाॽबा कुइसिःक्‍के, मेःत्‍हाॽआङ् काक् पाःन्‍हाॽओ ये़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वाॽमा पोःङ्‌लो॥

25 इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाॽसे, ख्रिस्‍तरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुबा कुइसिःक्‍के खिनिॽ मेःत्‍हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खुने़ॽग सेसेहुप्‍लक्‍ले़ लागि कुहिङ्‌मन्‍निन् पिरुरो॥ 26 ख्रिस्‍तरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् सेसे चोःक्‍से़ च्‍वाःत्तिल्‍ले़ वाहप्‍तुआङ् कुबाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ सेसेसाङ्‌साङ् चोगुरो॥ 27 खुने़ॽग इगे़सुॽबा नु से़रे़म् मे़ःन्‍नेबा इग्र अक्‍तङ्‌बा थेआङ् मे़म्‍बप्‍मनाबा, सेसे नु आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा मिमिदिङ्‌गे़न् सेसेहुप्‍लक्‍किन् आबाङेओ तोःम्‍मा सुक्‍तुर फाॽआङ् हे़क्‍के चोगुरो॥ 28 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ये़म्‍बाहाॽरे़ आबाङे थक्‍किन् नुःरिक् मे़मे़त्तुबा हे़क्‍के खुनिॽ मेःत्‍हाॽ नुःरिक् मे़प्‍मासि पोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कुमेःत्तिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ, खे़न् आबाङे लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌लो॥ 29 आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ्‌आबाङे नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़जिःत्तुन्, कर ख्रिस्‍तरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ्‌मे़त्तुबा कुइसिःक्‍के खे़ल्‍ले़ आबाङे कुधक्‍किन् कम्‍ब्राङ् मे़त्तुॽरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽग खुने़ॽ कुधक्‍किल्‍ले़न् याम्‍लक्‍सिरो॥

31 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्, “खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मनाःल्‍ले़ आबाङे कुम्‍बा नु कुम्‍मासि ले़रुसिआङ् कुमेःत्तिन्‍नु थिक्‍हुप् पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ लत्‍छा थक् पोःङ्‌सिॽ॥”* 32 कन् पाःन्‍निङ्‌ग निङ्‌वाॽ के़माबा सिबिॽ पाःन्‍लो, कर इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍त नु सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुङ्‌बारो॥ 33 कर खिनिॽआङ् के़इःत्तुम्‍ल पोःङ्‌लो, खिनिॽ के़रे़क् आबाङे लुङ्‌माॽ के़दुक्‍कासिबा कुइसिःक्‍के खिनिॽ मेःत्‍हाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मेःत्‍हाॽरे़आङ् खिनिॽ ये़म्‍बाहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

6

हिन्‍जाॽबित्‍छा नु पाः मारे़ लागि खाहुन्

1 हिन्‍जाॽबित्‍छासे, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमना के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ पाः माहाॽरे़ मुरा के़म्‍मे़त्तिबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍खे चोःक्‍माल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ 2 “खिनिॽ पाः नु माहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ”–कङ्‌ग माङ्‌हे़क्‍नुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा इङ्‌जाःङ्‌लो– 3 खुन्‍छिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र “खिनिॽ के़नुःरि के़दासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो कुधाःक् केःम्‍बा के़बोःक्‍खिॽरो॥”*

4 पानुदिङ् पाःसे, खिनिॽ साःहाॽ खुनिॽ सिक् मे़भोःक्‍खे़म् मे़बिरे़म्‍सिःमे़न्‍ने़ॽ, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहे़न्‍धिम् नु कुनिसाम्‍मो थाङ्‌बे़न् मे़न्‍छिन् के़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

सेवारोबा नु कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ लागि खाहुन्

5 सेवारोबासे, के़गिःसि के़यक्‍खिर कुदोःप्‍मा निङ्‌वाॽलाम् ख्रिस्‍तरे़ कुसेवा के़जोगुम्‍बा हे़क्‍के कन् इक्‍साबा खिनिॽ दाङ्‌बाहाॽरे़ के़म्‍मे़त्तिबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ॥ 6 खिनिॽ दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुल्‍ले़रक् याःम्‍बक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा कुइसिःक् सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍मे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽइन्‌हे़क्‍के याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 7 मनाहाॽ सेवा के़जोगुम्‍सिम्‍बा हे़क्‍के मे़ःन्, कर दाङ्‌बान् सेवा के़जोगुम्‍बा हे़क्‍के खिनिॽ सिराॽ पधाङ्‌धाङ्‌ल याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 8 योःक्‍पासाङ् योःक्‍पा मे़ःम्‍बासाङ्, आत्तिल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुबा हे़क्‍केए दाङ्‌बालाम् हाङ्‌से़म् खोःसुॽ फाॽआङ् खिनिॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बासे, खिनिॽ सेवारोबाहाॽआङ् हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽ यङ्‌मा मे़से़रे़म्‍सिमन्‍ने़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़न् नु खिनिॽ दाङ्‌बान् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ एःक्‍पएःक् मे़जोगुन् फाॽआङ् खिनिॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लो॥

याम्‍साम्‍गे़न् फे़जुम् फे़याहाॽ

10 आल्‍ल कुनुप्‍मा पाःन्–दाङ्‌बाल्‍ले़ पयम् यम्‍बा कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ए के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 11 माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुजे़म्‍भन्‍निल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थक्‍मा के़सुक्‍तिर फाॽआङ् थक्‍सुबा चाङ्‌ङिल्‍ले़ थक्‍सुबान् काप्‍तुबा कुइसिःक्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा काक् फे़जुम्‌फे़याःन्‌काप्‍सिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ॥ 12 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ थङ्‌ङिङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिनु मे़ःन्, कर हाङ्‌गे़जोःक्‍पाहाॽ, युक्‍दाङ्‌बाहाॽ, कन् खागे़माक्‍पा खाम्‍बेःक्‍कोबा मुक्‍साम्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पाओबा काक् फे़न्‍साम्‍हाॽनु थक्‍मनाबा थङ्‌लो॥

13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फे़न् ये़म्‍हाॽ ताःल्‍ले़ से़ःप्‍सिङ्‌मा के़सुक्‍कासिर फाॽआङ् थक्‍सुबा चाङ्‌ङिल्‍ले़ थक्‍सुबान् काप्‍तुबा हे़क्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा काक् पाःन्‍निल्‍ले़ काप्‍सिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थङ् एगाङ् खिनिॽ थधप् मे़ल्‍लॽए ये़प्‍मा के़सुक्‍तिॽरो॥ 14 हे़क्‍केःल्‍ले़ यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् ये़बे़म्‍मे़ॽ॥ खिनिॽ से़क्‍खाःल्‍ले़न् फॽइःन् युप्‍से़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबा से़ःप्‍चाङ्‌ङिन् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽ, 15 हे़क्‍क्‍याङ् सनारुङ् के़दाःप्‍पा सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ के़बेःक्‍पा लाङ्‌सुःप्‍पिन् चाक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 16 खे़न्‍लक् मे़ःन्, कर नसाःन्‍निल्‍ले़न् खोःन् याङ्‌ङासिम्‍मे़ॽ॥ खे़न्‍लाम् खिनिॽ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ के़आबिबा मिराःक् इसेःङ्‌बा तोःङ्‌हाॽलाम्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा के़सुक्‍तिॽरो॥ 17 फे़न्‍जेॽ ताङ्‌घुःक्‍किन् कुइसिःक् से़न्‍लप्‍पिन् खुःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदाभेःन् याङ्‌ङासिम्‍मे़ॽ, खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍लो॥ 18 के़रे़क् ये़म्‍हाॽओ के़रे़क् परिक्‍ले़न् तुवा नु ये़क्‍पेलिहाॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम्‍गे़लोःसिबा कुइसिःक् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽ॥ कन् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽर सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क्‍काङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ लागि तुवा चोःक्‍मा पिमासि मे़ले़रे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

19 इङ्‌गाॽ सुनाइङ् से़ःसुङ्‌ङिल्‍ले़ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍जाक्‍किन् खोःसुङ्‌ल हे़क्‍क्‍याङ् मे़ङ्‌गिए सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न्‌सिबिॽ पाःन्‍हाॽ इङ्‌भोःमा सुक्‍तुङ्‌ल फाॽआङ् इङ्‌गाॽ आलागिआङ् तुवा आजोगे़ॽ आबिरे़ॽओ॥ 20 सुनाइङ्‌ङिन् से़ःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इघेःङ्‌ङो के़धाःबा हाङ्‌लाइङ्‌बाआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा हे़क्‍केए मे़ङ्‌गि मे़न्‌यङ्‌ङे सुनाइङ् इङ्‌भोःसुङ्‌ल फाॽआङ् तुवा आजोगे़ॽ आबिरे़ॽओ॥

कुनुप्‍मा सेवा

21 इङ्‌गाॽ आक्‍खे लॽआ हे़क्‍क्‍याङ् थे चोगुङ्‌ल वाॽआ, खे़न् खिनिॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ् आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍बा नुसाॽ नु दाङ्‌बाओ नसाःन्‍साबा सेवारोबा तुखिकसरे़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ के़जे़क्‍तिॽरो॥ 22 आनिगे़ आक्‍खेलॽरिक् वयिगे़ के़लॽबान् के़मे़त्तिआङ् खिनिॽ हाङ्‌हाङ् के़जोगिर फाॽआङ्‌ङे खुने़ॽ खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌बारो॥

23 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ सनारुङ् के़बिरिर हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌चक्‍मे़ल्‍लॽए नसाःन् चोःक्‍मा नु खिनिॽ लुम्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा के़सुक्‍पा के़बोःक्‍खिररो॥ 24 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मिःम्‍जि के़मे़प्‍पा के़रे़क्‍नु लुङ्‌गुम्‍मिन् सदादिङ् वाॽररो॥

* 1:1 एफिसस–एसियाओबा लत्‍छा के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक्॥ एफिससओ के़रे़क्नु तगि पावलरे़ सुनाइङ् से़ःसु हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् नसानिबा मे़बोःक्‍खे़॥

* 4:8 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ६८.१८

* 4:9 यो खाम्‍बेःक् सिगाङ्–कन्‌ने़त्‍छि परिक्‍ले़ कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍ते़त्‌॥ यरिक्‍तङ्‌बा मनाहाॽरे़ ये़सुःन्‌इक्‍सादिङ्‌खाम्‍बेःक्‍को ये़आङ्‌स्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ्‌मे़लुप्‍तु हे़क्‍क्‍याङ्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो नुःक्‍खे़ पेबान् मे़इःत्तुॽ, कर वेॽहाॽरे़ खेमादिङ्‌यङ्‌सङ्‌थारिक्‍काङ्‌के़रे़रो फाॽआङ्‌मे़इःत्तु॥

* 5:31 तोलिङ्‌सोमु २.२४

* 6:3 लाम्‍दिःक् २०.१२, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ५.१६

फिलिप्‍पि

1

2

3

4

पावलरे़ फिलिप्‍पिहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

सेःक्‌युक्‍मिबा पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् फिलिप्‍पि ये़क्‌यक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबारो॥ फिलिप्‍पिःन् मे़सेदोनिया मे़प्‍मनाबा रोमि खाम्‍घुस्‍मा थिक् ये़क्‌यक् वये़॥ आइन् ताःन्‍दिक् खे़न् युरोप पयम् लाजेॽओ ने़रो॥ थिक् ये़म्‍मो पावलरे़ फिलिप्‍पिओ पेआङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो सेसेहुप्‍लक्‌हेःक्‍तु (सेःक्‌युक्‍मिबा १६.११-४०)॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ल्‍ले़ पावले़न् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् यागे़॥ खे़न् ये़म्‍मो फिलिप्‍पि सेसेहुप्‍लक्‍को इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिन् इङ्‌भोःसे़र वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ कुसक्‍मा पुॽरे़आङ् वये़॥ कर कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो पावलरे़ चोगुबा नसाःन्‍निल्‍ले़ फिलिप्‍पिओबा नसानिबाहाॽओ सःप्‍मान् नु हाङ्‌हाङ् लॽमान् तारु पिरुसिरो॥

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍माए के़बोःङ्‌बा पाःन् थे वये़भे़ल्‍ले़ फिलिप्‍पिबा नसानिबाहाॽ नोगे़न् पिमासि वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ पावले़न् चाहाबो थ्‍ये़ःल्‍ले़ कुभाॽ मे़बिरुआङ् वये़रो॥ खुने़ॽ नु फिलिप्‍पिबा नसानिबाहाॽओ इनोगे़न् तुक्‍खे त्‍ये़ःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आःन्‍छिङ्‌मा पिमासि नु हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासि फाॽआङ्‌ङाङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुबारो॥ इङ्‌गाॽरक् चोगुङ् चाङ् लॽरिक् आङ्‌दिङ् लॽमाआङ् वाॽमानुःल्‍ले़ ये़सुरे़ कुनःम्‍नःम्‍बा ये़प्‍ले़क्‍किन् नु नोस्रङ्‌ङिन् इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुसिरो॥ ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌बा खुनिॽ हिङ्‌मन्‍निन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌वा मुॽइ नु पर्धाःम्लो फाॽआङ् मे़त्तुसिॽ॥ कन्‌हिङ्‌मन्‍निन् यहुदि साम्‌योथिम् नु साक्‍थिम्‍हाॽ मे़इःत्तु मे़नाःत्तुआङ् मे़घोःसुबा मे़ःन्, कर ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़घोःसुबारो लॽरिक् पोधक्‍तुसिॽ॥ ये़सु ख्रिस्‍तओ नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् खुने़ॽनु थिक्‍हुप् के़बोःङ्‌बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मे़घोःसुबा सःप्‍मान् नु सनारुङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍तुआङ् हाक्‍तुसिरो॥

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ नसानिबा हिङ्‌मन्‍नो नु नसाःन्‍नो खोगे़दे़प्‍पा सःप्‍मान्, निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍मान्, थिक्‍हुप्‍पिन् हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन्‍नो इगेःक्‍काङ् पप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुॽ॥ फिलिप्‍पिबा सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा नसानिबाहाॽ पावलरे़ आक्‍खे़न् साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसि के़लॽबा पाःन्‍निन् कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌लाम्‍बा से़क्‍खा थाःप्‍लो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु तुवाःन् १.१-११

पावलरे़ आबाङे कुदुक्‍खे कुलाक्‍खे १.१२-२६

ख्रिस्‍ते़न्‍नु के़वाॽबा हिङ्‌मन् १.२७-२.१८

तिमोथिःन् नु इपाफ्रोदाइतसरे़ खुन्‍छिॽ लागि निङ्‌सेःक् २.१९-३०

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तामाए पोःङ् ३.१-४.९

पावलरे़ फिलिप्‍पिबा कुन्‍जुम्‍हाॽ नोगे़न् पिरुसिॽ ४.१०-२०

कुनुप्‍मा सेवा ४.२१-२३

1

पावलरे़ सेवा हाक्‍तुसिॽ

1 फिलिप्‍पि* ये़क्‌यक्‍को के़वाॽबा ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् सेसे कुमनाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लाम्‍लोःबाहाॽ* नु माङ्‌सेवारोबासे* ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेवारोबा इङ्‌गाॽ पावल नु तिमोथिरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़रो॥

2 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ्‌ङिन् खिनिॽ के़बिरिर॥

पावलरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुॽ

3 निङ्‌वाॽ इःत्‍निङ्‌बा ये़म् थप्‍मे इङ्‌गाॽ सेवा चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुङ्‌लो, 4 इङ्‌गाॽ खिनिॽ लागि तुवा चोःक्‍काल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़साङ् सःत्तार तुवा चोःक्‍का, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ सुनाइङ् के़घे़प्‍सुम्‍बा थिक्‍सिगेःक्‍पा ये़न्‍नाङ्‌धो आल्‍ल थारिक् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःमाओ इङ्‌गाॽनु सोसोरिक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽओ नुःबा याःम्‍बक् हेःक्‍तुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए ख्रिस्‍त ये़सुरे़ याम्‍मो कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न् थारिक्‍ले़ खे़न् याःम्‍बक्‍किन् चोगु सुरुॽ के़लॽबा पाःन्‍नो निङ्‌वाॽ निःन्‍धोओ वाॽआरो॥

7 खिनिॽ याःम्‍बेओ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌बान् लाॽरुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो याक्‍कासाङ्, सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् से़क्‍खाःन् ताङ्‌से़ःप्‍तुङ्‌साङ् इग्र सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःसुङ्‌साङ्, खिनिॽ इङ्‌गाॽनु सोरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़न् लक् के़घोःबा के़बोःक्‍खिॽरो॥ 8 ख्रिस्‍त ये़सुरे़ हे़क्‍केए लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुम्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुङ् के़लॽबान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निःसुॽरो॥

9 इङ्‌गाॽ अक्‍खेलॽरिक् तुवा चोगुङ्‌लो–खिनिॽ आल्‍लसाङ् यरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍कासिआङ्‌ने़हिनिङ्‌वाॽ नु खासिङ् निःप्‍माल्‍ले़ के़बोरिर के़बेगिर, 10 हे़क्‍केलॽरिक् साॽरिक् नुःबा पाःन्‍हाॽ सेःक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न् थारिक् सेसे नु फोत्‍या मे़ःन्‍ने वाॽमा के़सुक्‍तुम्‍ल, 11 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुभाॽलाम् यरिक् साम्‌योनिबा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगुङ्‌लो, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मिमिदिङ् नु नारा फोःमान् पोःङ्‌लो॥

पावलरे़ कुदुक्‍खेःल्‍ले़ माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍किन् पोःॽ

12 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आल्‍ल इङ्‌गाॽ तुमुङ्‌बा काक् पाःन्‍हाॽरे़ग सुनाइङ् से़ःमा कुभाॽ पोःक्‍खे़आङ् वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ्‌निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाङ्‌हिम् ताङ्‌गे़से़ःप्‍पा काक् थक्‍सुबाहाॽ नु कप्‍मो के़वाॽबा काक् मनाहाॽरे़आङ् इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍ते़न्‌सेवा चोगुङ्‌बाल्‍ले़ इघेःङ्‌ङो थ्‍याङ्‌बा पाःन्‍निन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ 14 इङ्‌गाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो थ्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ यरिक् तङ्‌बा नसानिबाहाॽरे़ग साॽरिक् आःन्‍छिङ्‌मा मे़घोःसुआङ् मे़ङ्‌गिए हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ* वेॽ मनाहाॽ मे़मे़त्तुसिॽरो॥ 15 कुभारे़ग नामे़हे़त्ताआङ् खेमा थक्‍मा निङ्‌वाॽलाम् ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌मे़भोःसुॽ, कर कुभारे़ग नोनिङ्‌वाॽनु हे़क्‍के मे़जोगुॽरो॥ 16 खे़न् नोनिङ्‌वाॽनु इङ्‌गे़भोःबाहाॽरे़ग लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍ताङ्‌बाल्‍ले़ हे़क्‍के मे़जोगुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् से़क्‍खाःन् ताङ्‌से़ःप्‍से़ इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक् पोःक्‍खाङ्‌बा फाॽआङ् मे़निःसुआङ् मे़वाॽरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् नाहे़म्‍मा निङ्‌वाॽलाम् इङ्‌गे़भोःबाहाॽरे़ग नोनिङ्‌वाॽलाम् मे़ःन्, कर खक्‍ख्वा निङ्‌वाॽइल्‍ले़ सुनाइङ् इङ्‌मे़भोःसुआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो याक्‍काल्‍ले़ आल्‍लसाङ् तुक्‍खे योॽसिङ्‌नि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽरो॥ 18 च्‍यासाङ्, आल्‍ल आत्तिन् परिक्‍ले़साङ्, नोनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ इग्र फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़, ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भोःल्‍ले़ग नुःबाएरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सःत्तारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए सःत्ता, 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आलागि के़जोगुम्‍बा पेलिगे़न् तुवालाम् नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिआबा कुभाॽलाम्‍बा इङ्‌गाॽ चोःक्‌युम्‍भो खोःसुङ् फाॽआङ् कुसिङ्‌निःत्तुङ्‌लो॥

ख्रिस्‍तरे़ कुलागि हिङ्‌मा

20 इङ्‌गाॽग आयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि सिरिङ्‌मःमो आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़धाआन्‍नि कर इङ्‌गाॽ हाङ्‌हाङ् के़लॽबा पोःङ्‌ङाङ् सिःआसाङ् हिङ्‌ङासाङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍लाम्‍बा आल्‍लो हे़क्‍के सदादिङ् ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पोःङ्‌ल फाॽआङ्‌पयम् निङ्‌वाॽ नु निङ्‌साङ् चोगुङ्‌लो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ हिङ्‌ङाने़ फाॽग्र ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लागि पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सिःआ पेःक्‍कासाङ् इङ्‌गाॽ आलागि इन्‍धाःङ्‌ङे पोःङ्‌लो॥ 22 कर इङ्‌गाॽ हिङ्‌ङाने़ फाॽग्र ख्रिस्‍तरे़ कुसेवा चोःक्‍मा याःम्‍बक् खोःसुङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ थे़माःन्‌सेगुङ्‌बाबे? मे़निआन्‍लो! 23 इङ्‌गाॽग थो ना यो पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽग कन् हिङ्‌मन्‍निन् ले़रुङ्‌ङाङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नुए वाॽमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आलागिग खे़न् साॽरिक् नुःबा पोःङ्‌लो॥ 24 कर इङ्‌गाॽ हिङ्‌माआङ् वाॽमाग खिनिॽ लागि साॽरिक् के़ये़क्‍पा पोःङ्‌लो॥ 25 इङ्‌गाॽ कन् पाःन्‍नो निस्‍सेए वाॽआरो, हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वाॽआल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍निन् के़धुम्‍बा पोःङ्‌ङाङ् खे़न्‍लाम्‍बा के़सःत्तिॽ के़लॽबान् निःसुङ्‌लो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽओ याम्‍मो नुःङ्‌ङा ताआल्‍ले़ इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बाल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुओ खिनिॽ साॽरिक् के़सःत्तिॽरो॥

27 काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा पाःङ्‌ग ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन् लाॽरुबा हिङ्‌मन्‍नो खिनिॽ वये़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खिनिॽओ ताआआङ् निःनिङ्‌साङ् इग्र खिनिॽ याःम्‍बेओरक् खे़प्‍सुङ्‌साङ् खिनिॽ सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़न् नसाःन्‍नो के़दङ्‌ङासिआङ् याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् के़जोगुम्‍बा पाःन्‍निन् निःसुङ्‌लो॥ 28 खिनिॽ के़अप्‍पाहाॽरे़ आत्तिन् पाःन्‍नोआङ् यङ्‌मा के़मे़न्‍छे़रिन्‍लरो॥ कङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मे़क्‍मा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खिनिॽ से़न्‍लप् खोःमा मिक्‍सेःन्‍लो॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍मारक् मे़ःन्, कर खुने़ॽ कुलागि इनोगे़न् तुक्‍खे चामाआङ् सुये़म्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 30 हे़क्‍क्‍याङ् पेये़म्‍मो के़निःसुम्‍बा इनोगे़न् आदुक्‍खेःन् आल्‍लो थारिक्‍काङ् थरुङ्‌ल वाॽआबान् के़घे़प्‍सुम्‍ल के़वयिॽ॥ हाबा कन् इनोगे़न् तुक्‍खेःन् खिनिॽआङ् के़दुमुम्‍ल के़वयिॽरो॥

2

ख्रिस्‍तरे़ कुनःम्‍नम्‌लॽमान्‌

1 ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिबालाम् हाङ्‌हाङ् के़लॽरिॽ, खुने़ॽ कुमिःम्‍जिलाम् सक्‍मा के़त्, सेसेमाङ्‌ङिन्‍नु तङ्‌जुम्‍मो के़वयिॽ, खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मोलाम् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍कासिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ 2 निङ्‌वाॽ के़दङ्‌बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् लत्‍छा मिःम्‍जिओ, लत्‍छा निङ्‌वाॽओ नु लत्‍छा निङ्‌वाॽसोःक्‍को वये़म्‍मे़ॽर साॽरिक् आनिङ्‌वाॽ तासे़म्‍मे़ॽओ॥

3 खक्‍ख्वा निङ्‌वाॽ नु आङ्‌दिङ् लॽमालाम्‌थेआङ् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍सिङ्‌मालाम् वेॽहाॽ आप्‍फेःक्‍नुःल्‍ले़आङ् के़ये़क्‍पा इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 4 खिनिॽ आबाङे नुॽमा तामान्‍लक् मे़ःन्, कर वेॽहाॽरे़ खुनिॽ नुॽमा ताःमान्‍नाङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

5 ख्रिस्‍त ये़सुरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुबा हे़क्‍के खिनिॽआङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

6 ख्रिस्‍ते़न्‌से़क्‍खाए निङ्‌वाॽफुमाङ् वये़,

हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु कुदङ्‌बा पोःङ्‌माआङ् वाॽमा निङ्‌वाॽ मे़जोगुन्‍लो॥

7 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा खुने़ॽ थेआङ् मे़ःन्‍नेबा चोःक्‍सिङ्‌ङाङ्

मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक्‍पा सेवारोबा पोःक्‍खे़रो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मि कुइसिःक् वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम् पोःक्‍खे़,

हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जागे़म्‍बा पोःक्‍खे़आङ् कुभाङ्‌के़भेःम्‍बा कुइसिःक् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् स्‍ये़रो॥

9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ काक्‍नुःल्‍ले़ थोःसुगे़न् युङ्‌दे़न्‍नो युक्‍खुआङ्

वेॽ मिङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌बा मिङ् पिरुरो॥

10 हे़क्‍केलॽरिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा नु खाम्‍बेःक्‍मोबा हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् सिगाङ् के़वाॽबाहाॽ*

के़रे़क्‍ले़ ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङिन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमारे़ लागि थुङ्‌बो मे़लेःत्तुॽरो॥

11 ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍ने दाङ्‌बा लॽरिक् के़रे़क्‍ले़ मे़बाःत्तुॽरो॥

हे़क्‍केलॽरिक् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् खोःसुॽरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् वाॽमा

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् आन्‍जुम्‍से, इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़ सदादिङ् इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़वयिबा हे़क्‍के इङ्‌गाॽ खिनिॽनु होःप्‍पासाङ् इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा पोःङ्‌मा आल्‍लसाङ् के़ये़क्‍पा चोःक्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु किःसे़म्‍मे़ॽर के़घोःसुम्‍बा से़न्‍लप्‍पिन् कुलिङ्‌धो के़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़बोःक्‍खिर हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् खुने़ॽए खिनिॽओ याःम्‍बक् चोगुर वाॽरो॥

14 काक् पाःन्‍हाॽ लुङ्‌मे़न्‍हाःत्ते नु पाःन्‍धङ् मे़न्‍जोःक्‍के चोगे़म्‍मे़ॽ॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग सेसे नु फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः के़बोःक्‍खिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍साबा ताक्‍के़भे़ॽबा नु लायोबा मनाहाॽनु के़वयिल्‍ले़ खामाक्‍लुम्‍मो के़ओःप्‍पा ओःत्तिहाॽ कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ लुम्‍मो के़ओःत्तिॽरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् हिङ्‌मन् के़बिबा पाःन्‍जाक्‍किन् लिङ्‌बित्ताङ् नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न्‍नो खिनिॽ लागि इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा याम्‍बुधिक्‍पा याःम्‍बक्‍हाॽ चामे़सोःक्‍ते़न्‍बा पाःन्‍निन् निःमा सुक्‍तुङ्‌लो॥ 17 दाङ्‌बाओबा खिनिॽ नसाःन्‍निन् नु सेसे माङ्‌सेवाःङ्‌ग के़दोःन्‍दुम्‍बा सिदुङ्‌जभा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निन् खे़न् सिदुङ्‌जभाओ योॽमा पोःङ्‌साङ् इङ्‌गाॽ ओमु लॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽनुए सःत्तारो॥ 18 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् ओमु लॽरे़म्‍मे़ॽर इङ्‌गाॽनु सःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥

पावलरे़ तिमोथिरे़ कुनिःसुम् चोगुॽ

19 दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र खिनिॽओ हाराए तिमोथिःन् पाङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ खिनिॽ याःम्‍बेओ इङ्‌घङ्‌ङिन् खे़प्‍सुङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ्‌हाङ् लॽआरो॥ 20 से़क्‍खाए खिनिॽ के़नुःरि के़दाःसिर फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःप्‍पा मना खुने़ॽनुःल्‍ले़ वेॽ इङ्‌गाॽनु हाःत्ताङ् होःप्‍लो, 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुबाःन्‍निङ्‌ग मे़ःन्, कर आबाङे पाःन्‍लक् मे़गोःत्तुॽरो॥ 22 कर खुने़ॽ आक्‍खे़न् लाॽरुबा मना चोःक् के़लॽबान् खिनिॽ के़निःसुम्‍मेरो॥ कुस्‍साःल्‍ले़ कुम्‍बाःन्‍नु याःम्‍बक् चोगुबा कुइसिःक् खुने़ॽ इङ्‌गाॽनु सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक् चोगुआङ् वाॽरो॥ 23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽनु थेधे पोःङ्‌ङि, खे़न् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌नामे़ःन्‍ने, तिमोथिःन् खिनिॽओ पाङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ पोःङ्‌ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आबाङे खिनिॽओ हाराए ताआ के़लॽबान् निस्‍सेए चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

पावलरे़ इपाफ्रोदितसरे़ कुनिःसुम् चोगुॽ

25 कर आल्‍लोग इपाफ्रोदितसे़न् खिनिॽओ याङ्‌ना पाङ्‌मा के़ये़क्‍पा निःसुङ्‌लो॥ आन्‍छिगे़ सोरिक्‌माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‌चोगुसिगे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌सुनाइङ्‌से़ःमा थङ्‌ङिन्‍नाङ्‌सोसोरिक्‌थक्‍ते़सिगे़॥ खुने़ॽग इङ्‌गाॽ कुभाॽ पिसे़ के़बाङ्‌घुम्‍बा खिनिॽ इङ्‌साबारो॥ 26 खुने़ॽ कुयाम् तुगे़बा पाःन्‍निन् खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍बाओ खुने़ॽ साॽरिक् कुलुङ्‌माॽ योःन्‍दे़आङ् खिनिॽ तुम्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुआङ् वाॽरो॥ 27 निस्‍सेए खुने़ॽ साॽरिक् तुगे़आङ् खप्‍मे़न् स्‍ये़, हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽरक् मे़ःन्, कर इङ्‌गाॽआङ् आल्‍लसाङ् साॽरिक् तुक्‍खेओ मे़धाआन्‍ल फाॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌लो॥

28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ खिनिॽओ पाङ्‌मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, हे़क्‍केलॽरिक् खुने़ॽ के़निःसुम्‍माङ् के़सःत्तिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आनिङ्‌वाॽइन्‌याङ्‌याङ् पोःङ्‌लो॥ 29 खुने़ॽ दाङ्‌बाओ सःत्ते़म्‍मे़र लाङ्‌दाःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ आलागि पिमा के़न्छुक्‍तुम्‍मिन्‍बा कुभाॽइन् खुने़ॽ पिराङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बक्‍ले़ लागि खुने़ॽ खप्‍मे़न् स्‍ये़रो॥

3

काक्‍नुःल्‍ले़ के़ये़क्‍पा ख्रिस्‍त

1 आल्‍ल कुनुप्‍मो, आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बाओ सःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ याम्‍मो बा अक्‍खेलॽरिक् लत्‍छा पाःन्‍निन् साप्‍मार ने़माग आलागि थेआङ् तुक्‍खे मे़बोःङ्‌ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् कल्‍ले़ग खिनिॽ नसाःन्‍निन् ताङ्‌से़ःप्‍लो॥

2 हर्दो हे़क्‍मा के़बाङ्‌बाहाॽनु सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग किप्‍मा के़घुःबा ख्‍याबा हे़क्‍तङ्‌बासिरो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेसेमाङ्‌लाम् सेवा के़जोःक्‍पाहाॽरक् से़क्‍खा हर्दो के़हे़क्‍पासिरो॥ आनिॽग मे़न्‍छाम् याःम्‍बक्‍को ताःक्‍पो आन्‌युक्‍खुम्‍मिल्‍लो, खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा आनिॽलागि ख्रिस्‍त ये़सुरे़ चोगुबा पाःन्‍नोने़ आसःत्‍लो॥ 4 हे़क्‍केसाङ् इङ्‌गाॽ आबाङे हे़क्‍केलॽरिक् ताःक्‍पो युङ्‌मा सुक्‍तुङ्‌बिला॥ आत्तिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याःम्‍बक्‍को ताःक्‍पो युङ्‌मा सुक्‍तुङ् लॽरिक् इःत्तुॽ, खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् इङ्‌गाॽ ताःक्‍पो युङ्‌मा सुक्‍तुङ्– 5 सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ्‌बा ये़त्‍छि (८) ये़न्‍नो हर्दो मे़हे़गाङ् मे़बिराङ्, इङ्‌गाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌बा बे़न्‍जामिन* सुवाङ्‌स्‍मा इस्राइलि मनाआ, हिब्रुहाॽओ साॽरिक् साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा हिब्रुआ, साम्‌योथिम् इःप्‍मा नाःप्‍माओग इङ्‌गाॽ के़निःबा के़ले़बा फरिसिआरो* 6 साम्‌योथिम्‍मिन् इःप्‍मा नाःप्‍माओ सिक्‍के़सम्‍बा वयाङ्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेसेहुप्‍लक्‍किन् तुक्‍खे चाःत्तुङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तार फाॽआङ् काक् साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग नुःरिक्‍काङ् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌॥

7 कर आत्तिन् पाःन्‍हाॽ आलागि इङ्‌धाःङ्‌बा चोगे़, खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् ख्रिस्‍तरे़ चोगुल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ् मे़ःन्‍नेबा इःत्तुङ्‌लो॥ 8 खे़न्‍लक् मे़ःन्, कर आदाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुःन् कुसिङ् निःप्‍मा खोःमाङ्‌ग काक्‍नुःल्‍ले़ नुःबा पाःन् पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽग हने़बाए इःत्तुङ्‌ङाङ् खुने़ॽ कुलागि लाङ् हाक्‍तुङ्‌देःसुङ्‌लो॥ ख्रिस्‍ते़न्‌खोःमा फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽ ताम्‍जिरक् इःत्तुङ्‌लो॥ 9 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ खुने़ॽइन् पोःङ्‌ङानि फाॽआङ् हे़क्‍के इःत्तुङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ साम्‌योथिम्‍मिन् इःत्तुङ् नाःत्तुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ साम्‌योनिबा पोःङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍पे़न्‍लो, कर ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योनिबा चोःक्‍कारो॥ 10 इङ्‌गाॽग ख्रिस्‍ते़न्‌नु सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पा मुक्‍साम्‍मिन् कुसिङ्‌निःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इनोगे़न् तुक्‍खे च्‍ये़बा हे़क्‍के इङ्‌गाॽआङ् तुक्‍खे चामाआङ् कुसिःमे़न्‍नो सोरिक् पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुङ्, 11 हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खेलॽरिक्‍साङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माङ्‌ग खोःमा सुक्‍तुङ्‌ल के़लॽबा निङ्‌साङ् कत्तुङ्‌लो॥

तारप्‍पो तगि पोःमा

12 इङ्‌गाॽ कन् के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खोःसुङ् इग्र कुसाङ् लस्‍सुङ् सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआ के़लॽबाग मे़ःन्‍लो, कर इङ्‌गाॽग कन् पाःन्‍हाॽ खोःमा फाॽआङ् तगि पोआर पत्तारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ बा खे़ल्‍ले़ लागि ख्रिस्‍त ये़सुरे़ ताङ्‌से़ःप्‍ताङ्‌बारो॥ 13 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽग आल्‍लसाङ् काक् पाःन्‍हाॽ मे़ङ्‌घोए वाॽआरो॥ कर इङ्‌गाॽ लत्‍छा याःम्‍बक्‍किन् चोगुङ्–पेये़म्‍बा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ फे़ःत्‍छुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽग तगि ले़प्‍माङ्‌ने़ लुबुबु पोआरो॥ 14 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌से़म्‍मिन् खोःमा फाॽआङ् तगि पोआर पत्तारो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कल्‍ले़ लागिए ख्रिस्‍त ये़सुलाम्‍बा उःत्ताङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

15 आनिॽ काक् नसाःन्‍नो कुनिङ्‌वाॽ के़दुम्‍बाहाॽरे़ग अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽओ ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ परिक्‍ले़ के़इःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र खे़न्‍नाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए नुःरिक्‍काङ् ओसेःन्‍गे़धाक्‍तिॽरो॥ 16 कर आल्‍लो थारिक् थे नसाःन् आजोगुम्‍माङ् आवाॽ खे़प्‍मोए मे़म्‍मुन्‍ने वयिरो॥

17 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ हिङ्‌ङाबा कुइसिःक् आजोःङ् के़इःप्‍पा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् याप्‍मि के़दिम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ हिङ्‌मन्‍नोलाम् हुॽसिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽओ 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ यरिक्‍ले़ङ् मे़त्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मोआङ् आमिक्‌वा थाःसुङ्‌ल मे़त्‍निङ्, यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ ये़प्‍ले़क्‍किल्‍ले़ए खे़ङ्‌हाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मिसि फाॽआङ् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिॽरो॥ 19 कुनुप्‍मो खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़क्‍लो, खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍दादा नु निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् चोःक्‍मान्‍ने खुनिॽ माङ्‌लो, खुनिॽ सिरिङ्‌मःमा पाःन्‍हाॽओ खे़ङ्‌हाॽ आङ्‌दिङ् मे़लॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽओरक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़बिरुआङ् वाॽरो॥ 20 कर आनिॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा यक्‌युङ्‌बासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽग खे़प्‍मोलाम् के़युःबा से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌सिक् सम्‍माङ् आहाङ्‌घुम्‍लो॥ 21 खुने़ॽए काक् पाःन्‍हाॽ कुयुक्‍को कप्‍मा मुक्‍साम् कत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् मुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ चप्‍ले़क्‌वा नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् मिमिदिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् कुइसिःक् ले़क्‍खुॽरो॥

4

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, हे़क्‍केलॽरिक् दाङ्‌बान् चक्‍मे़ल्‍लॽए नसाःन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍निङ् हे़क्‍क्‍याङ् निःमा निङ्‌वाॽ चोःक्‍निङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽए आसःप्‍मान् नु आयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् थुम्‍घोनिङ्‌लो॥

हाङ्‌हाङ्‌बा ताॽजे़ङ्‌हाॽ

2 आल्‍ल इङ्‌गाॽ खे़न् ने़प्‍फु मे़न्‍छुमाॽ इयोदियाःन् नु सुन्‍तुखेःन् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमना वाॽसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नादङ् चोःक्‍सिर फाॽआङ् पेलि फाक्‍कारो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ इरे़ खोःप्‍तुबा आन्‍जुम्‍मे, कन् मे़न्‍छुमाहाॽ कुभाॽ पिरे़से़ॽ फाॽआङ् मे़त्‍ने़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक्‍किन् इङ्‌गाॽनु याम्‍बुधिक्‍काङ् चोगे़त्‍छु॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ क्‍लेमे़न्‍त हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ इङ्‌गाॽनु याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा चुम्‍हाॽनुआङ् याःम्‍बक् चोगे़त्‍छुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌ङिन् हिङ्‌मन्‍ले़न् साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

4 दाङ्‌बान्‍नु खिनिॽ थिक्‍हुप् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सदादिङ् सःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ याम्‍मोआङ्‌मे़त्‍निङ्–सःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 5 खिनिॽ सुम्‍सुम् लॽमाङ्‌ग वेॽ के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुररो॥ दाङ्‌बाङ्‌ग निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो॥

6 आत्तिन् पाःन्‍नोआङ् निङ्‌साम्‍मो मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर के़रे़क् पाःन्‍हाॽरे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽर तुवा नु ये़क्‍पेलिलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो खिनिॽ पेलिहाॽ तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् निङ्‌वाॽरे़ कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसनारुङ्‌ङिल्‍ले़ए खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मा नु निङ्‌वाॽइन्‌ख्रिस्‍त ये़सुओ ताङ्‌से़ःप्‍तुॽरो॥

8 आल्‍ल कुनुप्‍मो, आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आत्तिन् पाःन्‍निन् से़क्‍खाबा, सुम्‍बोधाबा, कुदोःप्‍मा, सेसेबा, सिराॽ के़धाङ्‌बा, इङ्‌धाःङ् पिमा लाॽरुबा, आत्तिन् पाःन्‍निन् साॽरिक् नुःबा नु ने़म्‍भोःमा लाॽरुबा चोःक्, खे़न् पाःन्‍हाॽए निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 9 इङ्‌गाॽलाम् के़हुॽआसिबा, के़घोःसुम्‍बा, के़घे़प्‍सुम्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽओ के़निःसुम्‍बा पाःन्‍हाॽ कुइसिःक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् सनारुङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽनु वाॽरो॥

कुभाॽ याङ्‌ले़ लागि नोगे़न्

10 इङ्‌गाॽ दाङ्‌बान् साॽरिक् कुनारा फोःसुङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍मो याप्‍मि लुङ्‌माॽ तुक्‍मा के़हेःक्‍तिरो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ खिनिॽ याप्‍मि लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिआङ् वाॽ, कर खे़न् ओसेःन्‍धाक्‍मा सुये़म्‍मिन्‍ने मे़ङ्‌घोए के़वयिरो॥ 11 इङ्‌गाॽग चाहाबो वाॽआ फाॽआङ् अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुङ्‌बा मे़ःन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽनु वाॽसाङ् होःप्‍साङ् निङ्‌वाॽ तामाआङ् वाॽमा हुॽसिङ्‌ङाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 12 इङ्‌गाॽ चाहाबो वाॽमा नु यरिक् कप्‍मा फाॽइन् थे़माबे फाॽआङ् कुसिङ् निःत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍तङ्‌बा याक्‍नाम्‍मो वाॽआसाङ्, चामा थुङ्‌मा इग्र साक्‍मे़न्‍जा वाॽमा पोःङ्‌साङ्, यरिक् कप्‍मा इग्र चाहाबाओ वाॽमा पोःङ्‌साङ्, निङ्‌वाॽ तामाआङ् वाॽमा के़लॽबा पाःन्‍निन् हुॽसिङाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 13 इङ्‌गाॽग दाङ्‌बाल्‍ले़ के़धुम्‍बा चोःक्‍काबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो॥

14 हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ इनोगे़न् आदुक्‍खेओ कुभाॽ याप्‍मि के़बिरिबान् नुःबाए के़जोगुम्‍लो॥ 15 काक्‍नुःल्‍ले़ तगि खिनिॽओ सुनाइङ्‌ङिन् तारुङ्‌ङाङ् मे़सेदोनिया थुम्‍मोलाम् थासिङ्‌ङाङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽ आत्तिन् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़आङ् कुभाॽ मे़म्‍बिराङ्‌ङिन्‍लो, कर खिनिॽ फिलिप्‍पिबाहाॽरे़रक् कुभाॽ याङ् याप्‍मि के़बिरिबान् के़निःसुम्‍लो॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ थिस्‍सलोनिका ये़क्‌यक्‍को वयाङ्‌ङिल्‍ले़ चाहाबो वयाङ्, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ थिक्‍ले़ङ् निले़ङ् कुभाॽ याङ् याप्‍मि आगे़हाक्‍तिरो॥ 17 इङ्‌गाॽ खिनिॽलाम् कुभाॽ खोःमा फाॽआङ्‌ग मे़ःन्‍लो, कर कुभाॽ याप्‍मि के़बिरिबालाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ्‌वा मुॽइसाम्‍मिन् खिनिॽ के़बिरिर के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 18 कन् ये़म्‍मो इङ्‌गाॽ चाहाबा चोगाङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् पाःन्‍हाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ इपाफ्रोदितसरे़ कुहुक्‍कोलाम् के़हाङुम्‍बान्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुबा नु कुनिङ्‌वाॽ तासुबा कुनाम् के़नुॽबा सिदुङ्‌जभा कुइसिःक्‍पा कुभाॽ याङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेवा चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुलाम् आत्तात्तान्‍ने कुयाङ्‌साकुन्‍धेःल्‍ले़ खिनिॽ चाहाबा के़जोगिबा काक् पाःन्‍हाॽ के़त्तुॽ के़बिरिॽरो॥

20 आल्‍ल आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सदादिङ् सदादिङ् कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लो॥ आमे़न्॥

कुनुप्‍मा सेवा

21 खे़प्‍मोबा ख्रिस्‍त ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् सेसे कुमनाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽनु कप्‍मो के़वाॽबा फुॽनुसाॽहाॽरे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍तिआङ् वाॽरो॥ 22 काक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ्‌कुत्‍चिओ सिजरले़ कुहाङ्‌हिम्‍मो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़, सेवा के़म्‍हाक्‍तिॽरो॥ 23 दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽररो॥ आमे़न्॥

* 1:1 फिलिप्‍पि–कन्‌मे़सेदोनिया लाजेॽओबा लत्‍छा ये़क्‌यक् वये़रो॥ पावलरे़ फिलिप्‍पिबा मनाहाॽ तगिसा सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगुसिआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽओ यरिक् नसानिबा मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वये़॥

* 1:1 सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लाम्‍लोःबाहाॽ–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “बिसप्‍हाॽ” पोःङ्‌लो॥ खे़न् फाॽइन् सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबा कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा इग्र ओगे़मप्‍पासिरो॥

* 1:1 माङ्‌सेवारोबासे–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “दिकन्‌” पोःङ्‌लो॥

* 1:14 ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “पाःन्‍जाक्” इग्र “निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्” पोःङ्‌लो॥

* 2:10 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् सिगाङ् के़वाॽबाहाॽ–कन्‌फाॽइन्‌के़सिःबाहाॽरे़ खुनिॽ साम्‍हाॽ पोःङ्‌बिला॥ कन्‌पाःत्‍लाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नावागे़न्‌चइःत्‌चोगुसिआङ्‌के़वाॽबा के़रे़क् मे़बत्‍लो॥

* 3:5 बे़न्‍जामिन–कन्‌इस्राइल लाजेॽओबा लत्‍छा सुवाङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लाजेॽओ यरुसले़म्‍मिन्‌ने़स्‍से़, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पा इस्राइलि हाङ् सावले़न् बे़न्‍जामिन सुवाङ्‌स्‍मा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ फोॽबा सङ् मे़वये़॥

* 3:5 फरिसि–यहुदि साम्‌यो थिम्‍मिन्‍नु वेॽ यरिक् यहुदि साक्‍थिम्‍हाॽ नु चोःक्‍थिम्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा यहुदि लुप्‍पो फरिसिहाॽ मे़वये़॥

कलस्‍सि

1

2

3

4

पावलरे़ कलस्‍सिहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कङ्‌ग पावलरे़ कलस्‍सि ये़क्‌यक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ कन् सेसेहुप्‍लक्‍किन् पावलरे़ हेःक्‍तुबा मे़ःन्‍लो, हे़क्‍केसाङ् कन् ये़क्‌यक्‍किन् खुने़ॽ याःक्‍ते़बा लाजेॽइल्‍ले़ कुबेसाङ् ने़स्‍से़आङ् खे़न् सेसेहुप्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा आबाङेआङ् लक्‍पे़न्‍साबा चोःक्‍का लॽरिक्‌निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वये़रो॥ कन् सेसेहुप्‍लक्‍को माङ्‌सेवा चोःक्‍से़ पावलरे़ मनाहाॽ एफिसस ये़क्‌यक्‍लाम् पाङ्‌घुसिआङ् वये़रो॥ कलस्‍सिबा सेसेहुप्‍लक्‍को इङ्‌ले़क्‍पा सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ्‌निःप्‍मा नु से़क्‍खाए से़न्‍लप् खोःमारे़ “याम्‍साम्मिल्‍ले़न्‌हाङ्‌युक्‍पे़न्‌नु मुक्‍साम्‍हाॽ” सेवा चोःक्‍मासि पोःङ् लॽरिक् नसानिबाहाॽ साक्‍के़ल्‍ले़क्‍को मे़धासुसिआङ् मे़वये़रो॥ हे़क्‍केरक् मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग हर्दो हे़क्‍मा पोःङ्, चामा थुङ्‌माओआङ् अक्‍तङ्‌बा थिम्‍हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् लॽरिक् खुनिॽ निसाम्‍हाॽ मे़हुॽरुसिआङ् मे़वये़रो॥

हे़क्‍तङ्‌बा निसाम्‍हाॽग से़क्‍खाबा ख्रिस्‍तानि निसाम्‍मिल्‍ले़ अप्‍मा पोःङ् फाॽआङ् पावलरे़ कलस्‍सिहाॽ सक्‍इङ्‌घङ् साप्‍तुआङ् हाक्‍तुसिरो॥ खुने़ॽ कुनोगप्‍पिल्‍ले़न् से़क्‍खाबा पाःन् अक्‍तङ्‌बा वाॽ–ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा से़न्‍लप् पिमा आसुक्, कर कन् वेॽस्‍मा साम्‌यो पाःन्‍हाॽ नु साक्‍थिम्‍हाॽरे़ग मनाहाॽ खुने़ॽलाम् लाःत्‍लाःत् चोगुसिॽ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् ख्रिस्‍तलाम्‍बा चोगु हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बाए खे़न् इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍कोबा मनाहाॽ आबाङे खुने़ॽओ तारुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽरे़ से़न्‍लप् खोःमारे़ लागि ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् पावलरे़ नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ हिङ्‌मन्‍नो चाहाबा के़जोःक्‍पा कन् निसाम्‍मिल्‍ले़न् यम्‍बा कुबिहाॽ चे़क्‍तुसिरो॥

पावलरे़ साप्‍तुबा कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् तुखिकसे़ल्‍ले़ कलस्‍सि ये़क्‌यक्‍को तेॽरुआङ् वये़॥ खे़न्‍नु सोरिक् के़बेःक्‍पा मनाःङ्‌ग योःक्‍पा ओने़सिमसे़न् वये़॥ बा खे़न् ओने़सिमसे़ल्‍ले़ कुलागि पावलरे़ फिलेमोन मे़प्‍मनाबा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुआङ् हाङुआङ् वये़रो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-८

ख्रिस्‍तरे़ कुये़प्‍ले़क् नु कुयाःम्‍बक् १.९-२.१९

ख्रिस्‍तओ के़वाॽबा कुसङ् हिङ्‌मन् २.२०-४.६

कुनुप्‍मा ४.७-१८

1

1-2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कलस्‍सि* ये़क्‌यक्‍को के़वाॽबा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा नसानिबासे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःङ्‌से़ सेगाङ्‌बा इङ्‌गाॽ पावल नु आनिॽ नुसाॽ तिमोथिरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़बारो॥ आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सनारुङ् नु लुङ्‌गुम् के़बिरिररो॥

नोगे़न् नु तुवा

3 आनिगे़ खिनिॽ लागि तुवा चोगुम्‍बे़ल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सदादिङ् नोगे़न् पिरुम्‍बे़ॽरो, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोगुम्‍बान्‌हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् सेसे कुमनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍बा पाःन्‍निन् आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ थे निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽ खे़न् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो नुःरिक्‍काङ् याङ्‌घोःत्ते़आङ्‌वाॽरो॥ तगि खिनिॽ से़क्‍खाबा पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिल्‍ले़सा कन् निङ्‌साङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयि॥ खे़ङ्‌ग सुनाइङ्‌ङिन्‍नेरो॥ 6 खिनिॽ सुनाइङ्‌ङिन् के़घे़प्‍सुम् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् काक् से़क्‍खाओ कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍बा ये़न्‍नाङ्‌धो खिनिॽ लुम्‍मो पोःङ्‌ल पप्‍पा हे़क्‍केए काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आत्तिसाङ् मनालुम्‍मो सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ मुॽइसाम् तारुर पोःर पत्‍लो॥ 7 खे़न् पाःन्‍निन् आनिगे़नु सोरिक्‌माङ्‌सेवा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा इपाफ्रासलाम् के़हुॽआसिआङ् के़वयिॽरो॥ खुने़ॽग लुङ्‌माॽ तुक्‍तुम्‍बे़बा आनिगे़ ले़क्‌वा खिनिॽ लुम्‍मो ख्रिस्‍तरे़ कुनसाःन्‍साबा माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पारो॥ 8 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा के़जोगिबा पाःन्‍निन् खुने़ॽ याप्‍मि चे़क्‍ते़रो॥

9 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ याःम्‍बेओ आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़आङ्‌धोए खिनिॽ लागि चक्‍मे़ल्‍लॽए तुवा चोगुम्‍बे़रो॥ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु इःत्‍छिङ्‌साम्‍लाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‍जिक्‍गे़न् कुनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ खिनिॽ के़धिम्‍सिर फाॽआङ् तुवा चोगुम्‍बे़रो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सुःन् लाॽरुबा हिङ्‌मन्‍नो सुम्‍बोधासाबा के़बोःक्‍खिर, हे़क्‍केलॽरिक् काक् परिक्‍ले़ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःसुम्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आल्‍लसाङ् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा के़सुक्‍तुम्‍माङ् काक् नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःसुम्‍ल फाॽआङ् आनिगे़ तुवा चोगुम्‍बे़रो॥ 11 खुने़ॽ कुमिमिदिङ्‌गे़न् कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा खिनिॽ के़धुम्‍बा के़बोःक्‍खिर फाॽआङ् आनिगे़ तुवा चोगुम्‍बे़, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ चाहाबा के़जोगिबा काक् निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मान् नु नासि थःप्‍मान् के़घोःसुम्‍लरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सःप्‍मे़ल्‍ले़ कुधिम् के़बोःक्‍खिररो, 12 हे़क्‍क्‍याङ् सदादिङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिमा पोःङ्, खुने़ॽए निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍ले़न् ओःत्तिओ के़वाॽबा ख्रिस्‍तरे़ कुसेसे मनाहाॽरे़ मे़घोःसुबा लक् के़घोःबा आजोगे़आङ् आवाॽरो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽए माक्‍चिगे़न् खादाम्‍माल्‍ले़न् हाङ्‌जुम्‍लाम् आसे़ःप्‍ते़आङ् आबुगे़न् कुमिःम् कुस्‍साःल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम्‍मो आनिॽ आदाःरे़आङ् वाॽरो॥ 14 निङ्‌वाॽफुसाःलाम् आनिॽ चोःक्‌युम्‍भो आबिरे़, हे़क्‍क्‍याङ् काक् आनिॽ आजोगुम्‍बा लायोहाॽ ले़प्‍मि आबिरे़रो॥

ख्रिस्‍ते़न्‌काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा

15 ख्रिस्‍ते़न्‌मे़न्‍नि मे़न्‍धाःप् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइःत्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगिए खुने़ॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए काक् नावागे़न् चइःत् सम्‍दाङ् युक्‍साबा चोःक्‍लो॥ 16 ख्रिस्‍तलाम् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुबारो॥ खुने़ॽग निगे़धाःप्‍पा नु निमे़न्‍धाःप्‍मना पाःन्‍हाॽ, हाङ्‌हाॽ नु हाङ्‌जुम्‍हाॽ, हाङ्‌गे़जोःक्‍पाहाॽ नु युक्‍साबाहाॽआङ् चोगुसिबारो॥ काक् पाःन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत्तिन् ख्रिस्‍तलाम् नु ख्रिस्‍तरे़ कुलागिए पोःक्‍खे़बारो॥ 17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् ने़मानुःल्‍ले़ तगिए खुने़ॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽओ काक् पाःन्‍हाॽ सोसोरिक् हुप्‍सिङ्‌ङाङ् पत्‍लो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् सेसेहुप्‍लक्‍लो, खे़न् सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍पाङ्‌ग खुने़ॽएरो॥ खुने़ॽग तोलिङ्‌सोमु, हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बा काक्‍को तुम्‍बारो, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽ काक् सम्‍दाङ् युक्‍साबा चोःक्‍लो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुलिङ्‌धो के़प्‍मान् ये़सु ख्रिस्‍तओ ने़मा कुसिराॽ थाङे़रो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌सम्‍दाङ् ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽइन् वादेःन्‍दुबाओलाम्‍बा आबाङेलागि सनारुङ् चोगुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् नु ताङ्‌साक्‍पोबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ याम्‍मो आबाङे खुने़ॽओ नादङ् चोगुआङ् नुःक्‍तु तारुरो॥ 21 पेबा ये़म्‍मो खिनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मि के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिरो॥ खिनिॽ खुने़ॽलाम्‍बा के़से़न्‍दिआङ् माःङ्‌घा के़वयिरो॥ 22 कर आल्‍लोग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुदगि सेसेसाङ्‌साङ् नु आप्‍तिक्‌मे़ःन्‍नेबा चोःक्‍मासि फाॽआङ् ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌बा कुसिःमे़न्‍लाम्‍बा नादङ्‌ङो के़दाःरिआङ् वाॽरो॥ 23 कर खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍बा सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌साङ्‌ङो मे़म्‍मुन्‍ने नु ताप्‍मे़म्‍बे़ॽए हे़क्‍क्‍याङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए नसाःन् चोःक्‍माए पोःङ्‌लो॥ हाबा कन् सुनाइङ्‌ङिन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽओ इङ्‌मे़भोःसुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःमा फाॽआङ् इङ्‌गाॽ पावले़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा पोःक्‍खाङ्‌लो॥

पावलरे़ सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ लागि चोगुबा याम्‍बुधिक्

24 ये़सु ख्रिस्‍तरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किङ्‌ग सेसेहुप्‍लक्‍लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खिनिॽ लागि इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ नासिङ्‌गे़न् आधक्‍को थम्‍मा सःत्तारो॥ थम्‍मा के़बोःङ्‌बा ख्रिस्‍तरे़ इनोगे़न् कुदुक्‍खेहाॽ इङ्‌गाॽ थरुङ्‌लो॥ 25 इङ्‌गाॽ सेसेहुप्‍लक्‍ले़न् सेवारोबा पोःक्‍खाङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् काक् कुधिम्‍मो खिनिॽओ इङ्‌भोःसे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेःक्‌युक् चोगाङ्‌ङाङ् वाॽआरो 26 कन् सिबिॽ पाःन्‍हाॽग उनाहुरिआङ्धो पेबा मे़न्‍छाम् थाःक्‍हाॽओ चिक्‍खुआङ्‌वये़, कर आल्‍लो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ ओःन्‍धाक्‍तुसिआङ् वाॽरो॥ 27 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ कुमिमिदिङ्‌गे़न् इमे़ल्‍लुङ्‌बा सिबिॽ पाःन्‍निन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍मा खुने़ॽ कुसिराॽ थाङे़आङ् वाॽरो॥ ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽओ वाॽबान्‍ने सिबिॽ पाःन्‍लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़दाःबा कुमिमिदिङ्‌गे़न् लक्‍किन् खिनिॽ के़घोःसुम्‍लो॥

28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्ति पिगिगे़ॽसाङ् काक् मनाहाॽ ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌भोःसुम्‍सिम्‍बे़ॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरिगे़बा काक् सिक्‍कुम्‍मिल्‍ले़ साम्‍दिङ् नु खाहुन् पिरुम्‍सिम्‍बे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‍नु थिक्‍हुप् पोःङ्‌मान् कुलिङ्‌धो के़त्‍ल लॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ तोःम्‍मासि आनिगे़ निङ्‌वाॽ कत्तुम्‍बे़रो॥ 29 कन् याःम्‍बक्‍को ख्रिस्‍तरे़ पिराङ्‌बा आसिगाङ् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा पयम् यम्‍बा मुक्‍साम्‍लाम् याम्‍बुधिक्‍काङ् स्‍याङ्‌मे़न्‍दाङ् पत्तारो॥

2

1 खिनिॽ नु लाओदिकिया पाङ्‌जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक् हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ याप्‍मि मे़न्‍दुम्‍मे के़वाॽबा के़रे़क् फुॽनुसाॽहाॽरे़ लागि स्‍याङ्‌मे़न्‍दाङ् याःम्‍बक् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ के़लॽबान् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥ 2 खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ सिक्‍लुङ्‌मो हाङ्‌हाङ् के़बोःक्‍खिआङ् खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मो थिक्‍हुप् के़बोःक्‍खिर के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ कुलिङ्‌धो इःत्‍छिङ्‌साम् के़घोःसुम्‍माङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिबिॽ पाःन्‍निन् कुसिङ्‌के़निःत्तुम्‍लरो॥ खे़न् कुसिबिॽ पाःन्‍निङ्‌ग ख्रिस्‍ते़न्‍नेरो॥ 3 खुने़ॽए काक् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु साम्‍जिक् निङ्‌वाॽरे़ कुबुन्‍लो॥ 4 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् कुघे़म्‍गे़नुॽबा पाःन्‍हाॽलाम् इङ्‌गे़मे़ल्‍ले़क्‍तिन्‍ल फाॽआङ् अक्‍खे मे़त्‍निङ्‌बारो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽग खिनिॽनु माःङ्‌घा वाॽआसाङ् आनिङ्‌वाॽइन्‌खिनिॽनु सोरिक्‍के वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हिङ्‌मा के़बोःङ्‌बा हिङ्‌मन्‍नो के़हिङिबा नु ख्रिस्‍तओबा नसाःन्‍नो यो-धो मे़ल्‍लॽए के़वयिबा खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् साॽरिक्‌सःत्तारो॥

चक्‍मे़ल्‍लॽए ख्रिस्‍तओ हिङ्‌मा

6 हे़क्‍केःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् ख्रिस्‍त ये़सु दाङ्‌बे़न् नसाःन् के़जोगुम् हे़क्‍केलॽरिक्‍के खुने़ॽनु थिक्‍हुप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए हिङे़म्‍मे़ॽओ॥ 7 खुने़ॽओ, के़हुॽआसिबा निसाम्‍मो, साःप् लेःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् पोःरे़म्‍मे़ॽ, नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽर दाङ्‌बान् सदादिङ् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

8 सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, मे़ःङ्‌ग्र मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ मे़जोगुबा कुघे़म्‍गे़नुॽबा इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍हाॽरे़ के़युक्‍तिॽरो॥ खे़न् निसाम्‍हाॽग ख्रिस्‍तलाम् मे़ःन्, कर मे़न्‍छाम्‍थाःक्‍लाम् के़युःबा थिम् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा कुहेःक्‍सिङ्‌मोबा हने़बा खाहुन्‍लाम् के़दाःबारक्लो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तओरक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को कुलिङ्‌धो के़त्‍लो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽओए खिनिॽ कुलिङ्‌धो के़प्‍मान् के़घोःसुम्‍माङ् वाॽरो॥ खुने़ॽग काक् मुक्‍साम् नु युक् सम्‍दाङ् युक्‍साबारो॥

11 हर्दो हे़क्‍माल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍लाम् ने़क्‍सा से़म्‍बेःक्‍पा कुइसिःक् ख्रिस्‍तरे़ कुहर्दो हे़क्‍माल्‍ले़ खिनिॽ लायो चोःक्‍मा निङ्‌वाॽइन्‌से़न्‍दुदेॽरुआङ् वाॽरो॥ कङ्‌ग मे़न्‍छाम् हुक्‍कोलाम् पोःक्‍खे़बा मे़ःन्, कर ख्रिस्‍तलाम् पोःक्‍खे़बारो॥ 12 बप्‍तिस्‍मा के़बोःक्‍खिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् के़हुमि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ कुसिवे़त्‍लाम् कुहिङ्‌वे़त्‌चोगुबा मुक्‍साम्‍मो खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽनु सोरिक् के़हिङिआङ् के़वयिॽरो॥

13 खिनिॽग लायोबा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमना के़होःप्‍तिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मो कुसिवे़त् के़वयि, कर आल्‍लोग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिङ्‌वे़त्‌के़जोगिआङ् के़वयिॽरो॥ खुने़ॽ आनिॽ काक् लायोहाॽ ले़प्‍मि आबिरे़आङ् वाॽ॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बप्‍पा आप्‍तिक् सक्‍हाॽ थे़ःक्‍खुदेःसुआङ् खुने़ॽ खे़न् के़रे़क् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् खिप्‍सुआङ् खे़त्तुदेःसुरो॥ 15 हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ मुक्‍साम्‍हाॽ नु युक्‍हाॽ नाप्‍तुसिआङ् ख्रिस्‍तरे़ कुसिलाम्साक्‍मा सिङ्‌ङो थङ् नाःन्‍दुसि, हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नाधाःसु पिरुसिरो॥

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् साम्‌यो तङ्‌नाम्, लासिबा ससाङ्‌स्रोःत्, नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍नो नु चामनाबा थुङ्‌मनाबा पाःन्‍हाॽओ आप्‍तिक् के़मे़न्‍गुःत्तिन्‍लरो॥ 17 कन् पाःन्‍हाॽग के़दाःबा पाःन्‍हाॽरे़न् साम्‍म्रिःप्‍पारक् वये़रो, कर से़क्‍खा पाःन्‍निङ्‌ग ख्रिस्‍तरो॥ 18 आनिगे़ सुफो निःम्‍मना लॽरिक् के़बाःप्‍पार, निगे़दे़प्‍पा पाःन्‍नोरक् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍बा ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मा कुसिराॽ के़धाङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ सेवा के़जोःक्‍पाहाॽआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ हाङ्‌से़म् मे़ङ्‌घोःमनाबा के़मे़न्‍जोगिन्‍लरो॥ कङ्‌हाॽग थेनाधे लायोबा निङ्‌वाॽओ आङ्‌दिङ् मे़लॽरो॥ 19 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किल्‍ले़ कुधे़गेःक् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍नु थेआङ् तङ्‌जुम् होःप्‍लो॥ कङ्‌ग खुने़ॽलाम्‍बा नासिङ्‌गे़न् थक्‍ले़न् काक् याम्‍लक्‍किल्‍ले़ कम्‍ब्राङ् खोःसुॽ हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍हुप् पोःङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के पोःर पेःक्‍लो॥

20-21 खिनिॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् के़स्‍ये़ॽइबारो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् कुहेःक्‍सिङ्‌माआङ्‌धोबा हने़बा खाहुन्‍लाम् चोःक्‌युम्‍भो के़बिरिआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् ओगप् मे़जोगे़न्‍ने़ॽ, खे़न् मे़साॽरे़न्‍ने़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मे़सुसे़न्‍ने़ॽ के़लॽबा इक्‍साबा थिम्‍हाॽ थेआङ् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुबाबे? 22 कन् पाःन्‍हाॽग ओगप् चोःक्‍माआङ् माबेःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌हाॽग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ मे़युक्‍खुबा निसाम् नु थिम्‍हाॽरक्‍लो॥ 23 खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा थिम्‍हाॽग साम्‌योबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा, चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌मा नु नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तुक्‍खे चाःत्‍छिङ्‌मा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ हे़क्‍के लॽ, कर कल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा नोस्रङ्‌ङिल्‍ले़न् फे़न् निङ्‌वाॽइन्‌युक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

3

ख्रिस्‍तओ कुसङ् हिङ्‌मन्

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नुए कुहिङ्‌वे़त् के़जोगिआङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःन्‍हाॽ कोःत्ते़म्‍मे़ॽर वये़म्‍मे़ॽओ॥ खे़त्‍थोए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌नु मुक्‍साम्‍दे़न्‍नो ख्रिस्‍ते़न्‌युक्‍खुआङ् युङ्‌लो॥ 2 कप्‍मो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽरक् मे़इःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःन्‍हाॽओ निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌स्‍ये़ःल्‍ले़ खिनिॽआङ् खुने़ॽनुए के़स्‍ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ से़क्‍खाबा ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निन् ख्रिस्‍ते़न्‍नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो चिक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 4 खिनिॽ से़क्‍खाबा ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‍निङ्‌ग ख्रिस्‍तरो॥ खुने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो थाःम्‍सिङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽआङ् खुने़ॽनुए मिमिदिङ्‌ङो के़धाःम्‍मासिरो॥ 5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽ नु ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ चाराम्‍मा पाःन्‍निन्, चिःन्‍जिन्‍बा के़जोःक्‍पा याःम्‍बक्, चाराम्‍मा निङ्‌वाॽ चोःक्‍मान्, फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍मान् नु खिःम्‌यक् चोःक्‍मान् हे़क्‍तङ्‌बा नासिङ्‌गे़न् थक्‍कोबा नोस्रङ्‌गे़न् ये़प्‍ले़क्‍हाॽग नावाइत्‍लाःन् माङ्‌घःमनाबारो॥ खिनिॽ खे़न् काक् युक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ सम्‍दाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निन् चुक्‍लो॥ 7 उन्‍छोःन्‍बा खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो बा अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽ के़जोःक्‍पा के़वयिरो॥ 8 कर आल्‍लोग खिनिॽआङ् सिक् पोःक्‍मान्, साक्‍के़न्‍निन्, नाहे़म्‍मान्, हिनाःम् मे़त्‍छिङ्‌मान्‌, मे़न्‍छिक्‍क्रा पाःन्‍हाॽ काक् ले़प्‍मा तेःमाए पोःङ्‌लो॥ 9 खिनिॽ इङ्‌ले़क् मे़मे़त्तासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग तगिबा लायोबा सुत्‍नाःन् नु ताप्‍फे़ःम्‍बा ये़प्‍ले़क्‍हाॽ काक् के़ले़रुम् के़देःसुम्‍माङ् के़वयिॽ, 10 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग कुसङ् सुत्‍नाःन् तेःत् हे़क्‍के के़जाक्‍खुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽग नावागे़न् चइःत्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् खुने़ॽ कुइःत् हे़क्‍के के़बोःक्‍खिर के़बत्‍छिरो॥ 11 आल्‍ल थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ् नु यहुदि, हर्दो के़हे़क्‍पा नु हर्दो मे़न्‍हे़क्‍मनाबा, खासिङ् के़निःप्‍पा नु खासिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबा, योःक् नु चोःक्‌युम्‍भोबाहाॽ से़न्‍छिङ्‌मा होःप्‍लो, कर ख्रिस्‍ते़न‍लक् के़ये़क्‍पा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ काक् पाःन्‍हाॽओए वाॽरो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा मनाहाॽ, सेसे नु साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबाहाॽरे़, लुङ्‌दुक्‍किन्, लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मान्, नोनिङ्‌वाॽइन्‌, चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम् लॽमान्‌नु नासि थःप्‍मान् चाङ् कुइसिःक् चाक्‍सिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 13 खिनिॽग वेॽहाॽनु नासि थःत्‍छिङ्‌मा पोःङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽ तुक्‍मा पाःन्‍हाॽ वाॽसाङ् ले़प्‍मि पिआसिम्‍मे़ॽओ॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ ले़प्‍मि के़बिरिबा कुइसिःक्‍के ले़प्‍मि पिआसिम्‍मे़ॽओ॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् कन् के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ यरिक्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ए खिनिॽ थिक्‍हुप् पोःङ्‌मा कुलिङ्‌धो के़गे़त्तिॽरो॥ 15 हाराॽ ख्रिस्‍तरे़ कुसनारुङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् युक्‍तुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सनारुङ्‌ङो वाॽमा फाॽआङ् खिनिॽग लत्‍थिक् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को उःत्‍छिङ्‌मा के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽ नोगे़न्‍साबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 16 हाराॽ ख्रिस्‍तरे़ कुबाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् तिम्‍माङ्‌वाॽररो॥ खिनिॽ बा कन् पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ हुॽआसिम्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽओ सुजा पिआसिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेवा चोःक्‍मा साम्‍लोहाॽ, याम्‍साम्‍गे़न्‌साम्‍लोहाॽ नु सेसेमाङ्‌लाम् के़दाःबा साम्‍लोहाॽ साम्‍गे़मे़त्तुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मोनुए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 17 खिनिॽ च्‍या के़बाःत्तुम्‍साङ् च्‍या के़जोगुम्‍साङ् दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो चोगे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम्‍बाए पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

नसानिबा हिम्‍सयङ्‌थिम्

18 मेलिङ्‌गे़न् मेःत्‍छे, खिनिॽ इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ अक्‍खे चोःक्‍माग दाङ्‌बाओ लाॽरुरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् इत्‍थुङ्‌गे़न् ये़म्‍बाॽसे, खिनिॽ मेलिङ्‌गे़न् मेःत्‍हाॽ ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्ते़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ कर लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 20 हिन्‍जाॽबित्‍छासे, खिनिॽ पाः माहाॽरे़ मुरा के़म्‍मे़त्तिबा पाःन्‍निन् आप्‍फाल्‍ले़साङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् पाःन्‍निल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासुॽरो॥ 21 पानुदिङ् पाःसे, खिनिॽ हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़दुक्‍खे़म् मे़बिरे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खुनिॽ निङ्‌वाॽ पङ्‌सिङ्‌लो॥

22 सेवारोबासे, इक्‍साबा खिनिॽ दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ के़रे़क् पाःन् के़घे़म्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ कङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पिमासिरे़ लागिरक् मे़ःन्, कर काक् कुदोःप्‍मा निङ्‌वाॽइन्‍नु दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌सो कुधाःङ्‌सोरे़ लागि चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 23 खिनिॽ च्‍या के़जोगुम्‍साङ् मनारे़ लागि मे़ःन्, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि चोःक्‍मनाबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽर चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाङ्‌से़म् कुइसिःक् दाङ्‌बाल्‍ले़ पिनिङ् के़मे़त्तिबा लक्‍किन् खोःसुम्‍बे़ॽ के़लॽबान् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍ते़न्‌सेवा के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥ 25 ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ के़साक्‍पा खुम्‍दिङ्‌खोःसुॽरो॥ खे़प्‍मोग मना एःक्‍पएःक् चोःक्‍मान् थेआङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

4

1 सेवारोबाल्‍ले़ कुन्‍दाङ्‌बासे, खिनिॽ सेवारोबाहाॽ नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खिनिॽआङ् दाङ्‌बाधिक् के़गत्तुम् के़लॽबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥

2 चक्‍मे़ल्‍लॽए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरे़म्‍मे़ॽर सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क्‍काङ् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 3 ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लाम् हन्‍दु पिरिगे़र फाॽआङ् आनिगे़ लागिआङ् तुवा आजोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥ बा खे़न् पाःन्‍निन् इङ्‌भोःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽग कन् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 4 इङ्‌गाॽ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा कन् पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् इङ्‌भोःमा सुक्‍तुङ्‌ल फाॽआङ् तुवा आजोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 5 खिनिॽग सिक्‍कुम्‍साबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् ख्रिस्‍तानि मे़ःम्‍बाहाॽनु वये़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ खुनिॽनु इङ्‌भोःमा काक् सुये़म्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् ओगप् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 6 हाराॽ युम्‍मिल्‍ले़ कुजाःन् कुजागे़नुॽबा चोगुबा कुइसिःक् खिनिॽ पाःन्‍छेःक्‌वाःन् लुङ्‌गुम् कुधिम्‍बा नु कुघे़म् के़नुॽबा पोःङ्‌लरो, हे़क्‍केलॽरिक् वेॽहाॽ के़रे़क् नुःबा नोगप् पिमा के़सुक्‍तुम्‍सिम्‍लो॥

कुनुप्‍मा सेवा

7 तुखिकसरे़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओबा इङ्‌घङ्‌ङिन् खिनिॽ के़जे़क्‍तिॽरो॥ खुने़ॽग आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍बा नसानिबा नुसाॽ नु नसाःन्‍साबा माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाओ सेवारोबा चुम्‍लो॥ 8 कप्‍मोबा काक् आनिगे़ पाःन्‍हाॽ खिनिॽ के़जे़क्‍तिर फाॽआङ् खुने़ॽ खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌ल पत्तारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए हाङ्‌हाङ् के़जोगिॽरो, 9 खुने़ॽ खिनिॽनुएबा थिक्‍पा ओने़सिमसे़न्‍नु फे़न्‍ल पत्‍लो॥ खुने़ॽ नसाःन्‍साबा नु आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍बा नुसाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ कप्‍मो के़बोःङ्‌बार के़बप्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ खिनिॽनु चे़ङ्‌सुरो॥ 10 अरिस्‍तार्खसे़न् इङ्‌गाॽनु सोरिक् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ खुने़ॽनु बरनाबासरे़ कुल्‍लाम्‍सा मर्कुसरे़ सेवा के़हाक्‍तिरो॥ मर्कुसरे़ कुयाःम्‍बेओ तगिसा ओःन्‍धाक् चोःक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽआ॥ खिनिॽओ लःन्‍निल्‍ले़ लाङ्‌दाःक्‍मा पिरे़म्‍मे़ॽओ॥ 11 युस्‍तस मे़प्‍मनाबा ये़सुरे़आङ्‌सेवा के़हाक्‍तिआङ्‌वाॽरो॥ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍मो इङ्‌गाॽनु सोरिक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽओ खे़ङ्‌हाॽरक् यहुदि नसानिबासिरो॥ कङ्‌हाॽरे़ इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽओ हाङ्‌हाङ् मे़मे़त्ताङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 12 खिनिॽनुएबा थिक्‍पा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुसेवारोबा इपाफ्रासरे़ खिनिॽ सेवा के़हाक्‍तिरो॥ खुने़ॽग खिनिॽलागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़धुम्‍बा नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् काक् निङ्‌वाॽफु निङ्‌वाॽओ ताःक्‍पोगे़म्‍बा के़जोगिर फाॽआङ् सदादिङ् साॽरिक् तुवा चोगुॽरो॥ 13 इङ्‌गाॽ से़क्‍खा पाःन् मे़त्‍निङ्, खिनिॽ नु लाओदिकिया हे़क्‍क्‍याङ् हैरापोलिस ये़क्‌यक्‍कोबा ख्रिस्‍तानिहाॽरे़ लागि याम्‍बुधिक्‍काङ् खुने़ॽ याःम्‍बक् चोगुआङ् वाॽरो॥

14 आनिगे़ मिःम् चुम् सिदाॽसाम्‍बा लुका नु देमासरे़आङ् सेवा हाङ्‌सुॽरो॥ 15 लाओदिकियाबा नसानिबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌तुत्तुगे़म्‍मा नुम्‍फास नु कुहिम्‍मो के़जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽओ सेवा तोःन्‍दे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥

16 कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् खिनिॽओ निःत् चुःत्ताङ् लाओदिकियाबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबाहाॽरे़आङ् मे़निःरुर फाॽआङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हाक्‍तुङ्‌सिङ्‌बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् खिनिॽआङ्‌निःरे़म्‍मे़ॽओ॥ 17 अर्खिपसे़न् दाङ्‌बाल्‍ले़ के़बिरे़बा याःम्‍बक्‍किन् चक्‍मे़ल्‍लॽए चोगे़सुरे़ॽओ लॽरिक् मे़त्ते़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥

18 इङ्‌गाॽ पावलरे़ कन् सेवाःन् आबाङे आहुक्‍किल्‍ले़ साप्‍तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो याक्‍काबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽररो॥

* 1:1-2 कलस्‍सि–कन्‌ये़क्‌यक्‍किन् उन्‍छेःन्‍बा ये़म्‍मो एसिया माइनरबा लत्‍छा के़ये़क्‍पा ये़क्‌यक् (अक्‍खेःल्‍ले़ तर्कि मे़मे़त्तु) वये़रो॥ पावलरे़ एफिससओ सुनाइङ् हुॽरुसिल्‍ले़ खे़प्‍मो एपाफ्रास मे़प्‍मनाबा मनाधिक् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् एपाफ्रासे़न् कलस्‍सि ये़क्‌यक्‍को पेआङ् खे़प्‍मोबा मनाहाॽ सुनाइङ् हुॽरुसि॥

१ थिस्‍सलोनिकि

1

2

3

4

5

पावलरे़ थिस्‍सलोनिकिहाॽ हाक्‍तुसिबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

थिस्‍सलोनिकि ये़क्‌यक्‍किन् रोमि हाङ्‌जुम् मे़सेदोनिया थुम्‍मोबा हाङ्‌पाङ् वये़॥ सेःक्‌युक्‍मिबा पावलरे़ फिलिप्‍पि ये़क्‌यक्‍लाम्‍बा पेआङ् कन् थिस्‍सलोनिकि ये़क्‌यक्‍को सुनाइङ् इङ्‌भन् चोगु हे़क्‍क्‍याङ् सेसेहुप्‍लक् हेःक्‍तुरो (“सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽ” मे़प्‍मनाबा साप्‍पन्‍निन्‌१७.१-१० ओमत्ते़ॽओ)॥ कर याङ्‌सि यहुदिहाॽ पावलरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बोगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ यहुदि साम्‌यो खुनिॽ सिराॽ के़धाङ्‌बा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽ पावलरे़ ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् इङ्‌भोःसुबा पाःन्‍निन् नामे़हे़त्तुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ साॽरिक् मे़अत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पावले़न् थिस्‍सलोनिकिलाम् बेरिया ये़क्‌यक्‍को पेरो॥

याङ्‌सि खुने़ॽ कोरन्‍थि ये़क्‌यक्‍को त्‍ये़ःल्‍ले़ खुने़ॽनुए सोरिक् माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा तिमोथिलाम्‍बा थिस्‍सलोनिकिओबा सेसेहुप्‍लक्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌घङ् खोःसुरो॥

पावलरे़ थिस्‍सलोनिकिबा नसानिबाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छे़ नु याम्‍जाङ्‌वा मे़त्‍छे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुबारो॥ पावलरे़ खुनिॽ नसाःन् नु मिःम्‍जिरे़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिरुआङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् वये़ल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् वये़ के़लॽबा पाःन्‍हाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽसोओ तारुबिरुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍तरे़ कुयुःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पोगे़बा पाःन्‍धङ्‌ङिन् सेसेहुप्‍लक्‍को चिजि चोगुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् ख्रिस्‍तरे़ कुयुःमान् मे़हाङ्‌घुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे चामारे़ लागि वेॽहाॽ मे़न्‍हम्‍से आबाङे याःम्‍बक्‍किन् मे़जोगुर फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा १.१

हे़ना नु नाराफोमा १.२-३.१३

ख्रिस्‍तानिहाॽरे़ लागि हाङ्‌हाङ्‌वा ४.१-१२

ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ निसाम् ४.१३-५.११

कुनुप्‍मा निसाम् ५.१२-२२

कुनुप्‍मा सेवा ५.२३-२८

1

1 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा थिस्‍सलोनिका* ये़क्‌यक्‍स्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा याप्‍मिहाॽओ, इङ्‌गाॽ पावल, सिलास नु तिमोथिलाम्‍बा* कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़बारो॥ हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा सनारुङ् नु लुङ्‌गुम् के़घोःसुम्‍लरो॥

थिस्‍सलोनिकिहाॽरे़ नसाःन् मे़जोगुबाओ नोगे़न्

2 आनिगे़ तुवाओ खिनिॽ निङ्‌वाॽ इःत्तासिगे़र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ लागि सदादिङ् नोगे़न् पिरुम्‍बे़ॽरो॥ 3 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ नसाःन्‍लाम्‍बा के़जोगुम्‍बा खिनिॽ याःम्‍बक्‍किन्, वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍माङ्‌स्‍याङ्‌मे़न्‍दाङ्‌के़जोगुम्‍बान्‌हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ याम्‍मो कुनुःङ्‌मा युःमा निङ्‌साङ्‌लाम् के़दाःबा निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मान् आनिगे़ चक्‍मे़ल्‍लॽए निङ्‌वाॽ इःत्तुम्‍बे़रो॥ 4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ आबाङे कुमना पोःङ्‌से़ के़सेगिबा पाःन्‍निन् आनिगे़ निःसुम्‍बे़रो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ सुनाइङ्‌ङिन् खिनिॽओ तारुम्‍बे़ल्‍ले़ पाःन्‍नोरक् मे़वये़न्, कर मुक्‍साम्‍मो वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग सेसेमाङ्‌लाम् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍निन् से़क्‍खास्‍मा वये़ फाॽआङ् के़निःसुम्‍लो॥ आनिगे़ खिनिॽनु वयिगे़ल्‍ले़ आनिगे़ हिङ्‌मन्‍निन् आक्‍तङ्‌बा वये़ के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍माङ् वाॽरो॥ 6 आक्‍खे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइसाङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिबा ओमुलॽमाओ सुनाइङ्‌ङिन् के़दाःक्‍तुम्॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽग दाङ्‌बाल्‍ले़न् नु आनिगे़ चोःङ् के़इःत्तुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 7 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ मे़सेदोनिया नु अक्‍खैया थुम्‍मोबा के़रे़क् नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ कुबि के़बोःक्‍खिआङ्‌के़वयिॽरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽलाम् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किन् मे़सेदोनिया नु अक्‍खैयाओरक् मे़से़ःरे़न्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङोबा खिनिॽ नसाःन्‍निन्‍नाङ् काक् पिसाङ् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ आनिगे़ वेॽ पाःन् पाःप्‍मा थेआङ् होःप्‌, 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽओ त्‍ये़ॽइगे़ल्‍ले़ याप्‍मि के़दाःक्‍तिबा पाःन् नु नावाइत्‍ला सेवा चोःक्‍मोलाम् के़नुःक्‍खिआङ् से़क्‍खा नु आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोगुम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग काक् मनाहाॽरे़ए मे़जे़क्‍खु मे़बाःत्तुॽरो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌घुबा कुस्‍साः ये़सुरे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् कुयुःमे़न् के़हाङ्‌घुम्‍बान् मे़मे़त्तिगे़आङ् वाॽरो॥ खुने़ॽए के़दाःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघुम्‍दिङ्‌लाम् ताङ्‌आसे़ःप्‍लो॥

2

थिस्‍सलोनिकाओ पावलरे़ कुमाङ्‌सेवा

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिगे़ग खिनिॽओ ताःमनाबान् हने़ मे़बोःक्‍खे़न् के़लॽबा पाःन्‍निन् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ 2 कर खिनिॽओ तामानुःल्‍ले़ तगिए फिलिप्‍पि ये़क्‌यक्‍को आनिगे़ नामे़धाःसु मे़बिरिगे़आङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तिगे़बाङ्‌ग खिनिॽ के़निःसुम् के़ले़स्‍सुम्‍माङ्‌ङे के़वयिॽरो॥ मनाहाॽरे़ आनिगे़ साॽरिक्‌मे़अत्तिगे़साङ् खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍से़ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आःन्‍छिङ्‌मा पिरिगे़रो॥ 3 आनिगे़ पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍किन्‌ताप्‍फे़ःम्‍बा इग्र चिःन्‍जिःम्‍बा निङ्‌वाॽलाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ आत्तिन्‍नाङ् इङ्‌ले़क् मे़प्‍मा मे़गोःत्तुम्‍बे़न्‍लो॥ 4 खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ याप्‍मि सुम्‍बोधासाबा इःत्तिगे़आङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःमा लक्‍पे़न्‌पिरिगे़आङ् वाॽबाल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केरक् पारिगे़ॽरो॥ आनिगे़ग मनाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा याःम्‍बक् मे़जोगुम्‍बे़न्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़ॽरो॥ खुने़ॽए आनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् साॽरुरो॥ 5 आनिगे़ खिनिॽओ त्‍ये़ॽइगे़ल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मना के़ले़म्‍बा पाःन् मे़बाःत्तुम्‍बे़न् लॽरिक् खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ याङ्‌ङिन् आनिगे़ हुक्‍को थाःमा पाःन्‍हाॽआङ् मे़बाःत्तुम्‍बे़न्॥ खे़न् पाःन्‍हाॽरे़न् तोःन्‍दिग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने वाॽरो॥ 6 आत्तिन् मनाहाॽरे़ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽलाम्‍बा आनिगे़ मिङ्‌सोधाःङ्‌सो के़जोगुम्‍नि, नारा के़भोःसुम्‍नि के़लॽबा निङ्‌वाॽ मे़जोगुम्‍बे़न्, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ग ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पोःक्‍खिगे़साङ् खिनिॽ यरिक् पाःन्‍हाॽ मे़नाःक्‍कासिगे़न्‍लो॥ 7 कर खिनिॽ लुम्‍मो अङे़ःक्‌वाःन् कुम्‍मारे़ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुबा कुइसिःक्‍के नःम्‍नःम्‍माङ् कम्‍ब्राङ् मे़त्तासिगे़आङ् वाॽरो॥ 8 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङोरक् मे़ःन्, कर खिनिॽ लागि थेसाङ् चोःक्‍मा यारिप् वयिगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग साॽरिक् आनिगे़ लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिगे़रो॥

9 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिगे़ तुक्‍खेःन् नु याम्‍बुधिक्‍किन् से़क्‍खाए खिनिॽ निङ्‌वाॽसोओ वाॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन्‌खिनिॽओ इङ्‌भन् चोगुम्‍बे़ल्‍ले़ खिनिॽ तुक्‍खे के़न्‍ज्‍ये़ॽइन्‍ल फाॽआङ् आनिगे़ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् याम्‍बुधिक्‍काङ् याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़रो॥ 10 आनिगे़ग खिनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽनु आक्‍खेन्‌सेसे, साम्‌योनिबा नु फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा ये़प्‍ले़क्‍को वयिगे़ लॽरिक् के़निःबाग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु खिनिॽ के़वयिॽरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् पानुदिङ् पाःल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् आबुदिङ् कुस्‍साःन् कम्‍ब्राङ् मे़त्तु, हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽ काक् कम्‍ब्राङ् मे़त्तासिगे़बान् खिनिॽ नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 12 खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिराॽ के़धाङ्‌बा हिङ्‌मन्‍नो वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् आःन्‍छिङ्‌मा पिआसिगे़ हाङ्‌हाङ् मे़त्तासिगे़र चक्‍मे़ल्‍लॽए पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ खुने़ॽए आबाङे मिमिदिङ्‌गे़न् कुहाङ्‌जुम्‍मो लक् खोःसे़ खिनिॽ के़उःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥

13 आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चक्‍मे़ल्‍लॽए नोगे़न् पिरुम्‍बे़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् खिनिॽओ तारुम्‍बे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़ खुनिॽ पाःन्‍जान् हे़क्‍के मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् कुइसिःक्‍के खिनिॽ ते़न्‍दिङ् के़जोगुम्॥ आल्‍ल खिनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍जान्‍निन् याःम्‍बक् चोःक्‍नु याक्‍लो॥ 14 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, यहुदिया थुम्‍मो ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ खुनिॽ चोःङ् के़इःत्तुम्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहुदिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌घुम् मे़मे़त्तुसिबा कुइसिःक्‍के खिनिॽआङ् आबाङे लाजेॽसाबाहाॽरे़ तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥ 15 यहुदिहाॽरे़ग उनाहुरिबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़से़रुसि, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सुःन्‍नाङ् मे़से़रुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़आङ् निङ्‌घुम् मे़मे़त्तिगे़आङ् मे़नाःत्तिगे़ मे़लःत्तिगे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़न्‍दाःसुन् हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़अत्तुसिरो॥ 16 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ मे़घे़प्‍सुआङ् से़न्‍लप् मे़ङ्‌घोःसुन्‍ल फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍मा आनिगे़ याप्‍मि साक्‍मा तम्‍सिन् मे़जोगुर मे़वाॽरो॥ अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् लुम्‍सिङ्‌ल पत्‍लो॥ कर आल्‍लग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍के़न् खे़ङ्‌हाॽओ चुक्‍ते़आङ् वाॽरो॥

थिस्‍सलोनिकिहाॽ याम्‍मो तुम्‍मासि पावलरे़ निङ्‌वाॽ चोगुॽ

17 आल्‍ल फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिगे़ग सप्‍फारक् खिनिॽनु से़न्‍दिगे़आङ् वयिगे़साङ् निङ्‌वाॽओग मे़ःन्‍लो॥ खिनिॽनु तुम्‍मा यम्‍बा निङ्‌वाॽ वाॽबाल्‍ले़ खिनिॽओ नुःङ्‌मा ताःमा साॽरिक् तम्‍सिन् चोगुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥ 18 आनिगे़ खिनिॽओ ताःमा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पावल आबाङेआङ् ए़त्‍ले़ङ् ताःमा निङ्‌वाॽ चोगुङ्, कर माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ आनिगे़ लाम् साक्‍तिगे़रो॥ 19 आल्‍ल खिनिॽग आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुःन् नुःङ् युःल्‍ले़ खुने़ॽ कुदगि आनिगे़ निङ्‌साङ् नु सःप्‍मान् खिनिॽनिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ सिक् सम्‍गे़न् तिचः कुइसिःक् हाङ्‌हाङ्‌गे़न् थुम्‍घोःन्‌खिनिॽ मे़ःन्‍निङ्बि? 20 से़क्‍खासाङ् आनिगे़ सःप्‍मा नु ने़बो के़भम्‍बाग खिनिॽनिङ्‌ङेरो॥

3

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिगे़ग नासि थःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍नाङ् ए़थे़न्‍स ये़क्‌यक्‍को आनिगे़रक् वाॽमा लाःप्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़रो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि ख्रिस्‍तरे़ कुसुनाइङ्‌ङिन् आनिगे़नु सोरिक् इङ्‌भन् के़जोःक्‍पा आनिगे़ नुसाॽ तिमोथिःन् खिनिॽओ पाङ्‌घुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥ हाराॽ खुने़ॽए खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा के़जोगिर, हाङ्‌हाङ् के़मे़त्तिररो॥ 3 हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खे़न् पसाक्‍के़साक्‍पा निङ्‌घुम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन्‍निन् मे़ल्‍ले़रुन्‍लरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् आजोगुम्‍मिल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा निङ्‌घुम्‍हाॽग ताए के़लॽबान् खिनिॽ के़निःसुम्‍मेरो, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽनु वयिगे़ल्‍ले़सा तगिए आक्‍तङ्‌बा तुक्‍खेःन् ताः फाॽआङ् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌घुम्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽबान् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ 5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़न्‍नाङ्धो नासि थःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍पे़न्‍नाङ् खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा के़जोगिबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् खिनिॽ साॽसे़ तिमोथिःन् पाङ्‌घुङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ हङ्‌गे़साॽरिआङ् आनिगे़ चोःक्‍मनाबा याम्‍बुधिक्‍किन् हने़रक् पोःक्‍खे़बि फाॽआङ् किःसाङ्‌ङाङ् वयाङ्‌लो॥

तिमोथिःल्‍ले़ तारुबा इङ्‌घङ्‌

6 कर तिमोथिःन् खिनिॽओलाम् आनिगे़ओ त्‍ये़आङ्‌खिनिॽ नसाःन्‍निन् नु मिःम्‍जिःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ नुःबा इङ्‌घङ् तारु, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ ओमु के़लॽरिर याप्‍मि निङ्‌वाॽ के़इःत्तिबा, साॽरिक् तुम्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍बा पाःन्‍निन् याप्‍मि चे़क्‍तिगे़रो॥ खे़न् कुइसिःक्‍के आनिगे़आङ् खिनिॽ तुम्‍मा साॽरिक्‍के निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिगे़ काक् के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खे लाक्‍खेहाॽओआङ् खिनिॽ नसाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़प्‍सुम्‍बे़ल्‍ले़ आनिगे़ हाङ्‌हाङ् पोःक्‍खिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाओ खिनिॽ के़धुम्‍बा के़बोःक्‍खिल्‍ले़ग से़क्‍खाए आनिगे़ सक्‍मा ताःरो॥

9 खिनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साॽरिक् नोगे़न् पिरुम्‍बारो॥ खिनिॽ के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ आनिगे़ साॽरिक् सःत्तिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 10 आनिगे़ग खिनिॽनु तुम्‍माआङ् खिनिॽ नसाःन् के़सुःम्‍बा पाःन्‍हाॽओ के़धुम्‍बा चोःक्‍मा फाॽआङ् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् काक् निङ्‌वाॽलाम्‍बा तुवा चोगिगे़रो॥

11 आल्‍ल आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे नु आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुरे़ खिनिॽओ ताःमा लाम् हन्‍दु पिरिगे़ररो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिगे़बा हे़क्‍केए हाराॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा के़बोःङ्‌बार के़बेःक्‍पा के़जोगिररो॥ 13 खिनिॽ निङ्‌वाॽबान् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुनिरो, अक्‍खेलॽरिक् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुःन् काक् सेसे कुमनाहाॽनु* याम्‍मो युःल्‍ले़ आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ सेसे नु फोत्‍या मे़ःन्‍ने के़जोगिररो॥

4

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा

1 आल्‍ल कुनुप्‍मो फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तामार हिङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् आनिगे़लाम् के़हुॽआसिबा हे़क्‍केए के़जोगुम्‍ल के़वयिॽ॥ कर आल्‍लसाङ् यरिक् नुःरिक्‍काङ् कन् पाःन्‍हाॽ के़जोगुम्‍लए पोःङ् फाॽआङ् दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमिङ्‌ङो पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् खिनिॽ पिआसिगे़बा इङ्‌जाःङ्‌हाॽग दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुयुक्‍कोलाम् त्‍ये़बा फाॽआङ् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ 3 खिनिॽ सेसे के़वयिनि के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ काक् वेॽ मे़न्‍छुमाॽ ये़म्‍बित्‍छाॽ चाराम्‍मोलाम् के़बोःङ्‌बा चिःन्‍जिःम्‍बाओनु लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 4 वेॽहाॽरे़ इङ्‌धाःङ् के़म्‍बिरिनि फाॽआङ् खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ आबाङे नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् सेसे कप्‍मा पोःङ् के़लॽबाङ्‌ग खिनिॽ ले़मा पोःङ्‌लो॥* 5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मना सुवाङ्‌हाॽ हे़क्‍के लाम्‍मा फे़न् निङ्‌वाॽ कप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 6 अक्‍खेलॽरिक् कन् पाःन्‍नो आत्तिल्‍ले़आङ् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ खुन्‍छिॽ मेःत्‍हाॽनु लाम्‍सिङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ काक् हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् पिरुसि फाॽआङ् तगिसा आनिगे़ साम्‍दिङ् पिआसिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽग चिःन्‍जिःम्‍बा हिङ्‌मन्‍नो मे़ःन्, कर सेसे साङ्‌साङ्‌ङाङ् हिङ्‌मा लॽरिक् आउःत्ते़बारो॥ 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ कन् निसाम्‍मिन् नाॽरु, खे़ल्‍ले़ग मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिःन् मे़ःन्, कर खिनिॽ सेसेमाङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नाॽरुबारो॥

9 आल्‍ल नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुम्‍मो आक्‍खेलॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबान् साप्‍मार ने़मा चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे खिनिॽ अक्‍खेलॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् के़हुॽरिआङ् के़वयिॽरो॥ 10 से़क्‍खाःल्‍ले़, काक् मे़सेदोनिया थुम्‍मोबा नसानिबाहाॽनुआङ् बा हे़क्‍के के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आल्‍लसाङ् यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥

11 सनारुङ्‌ङो हिङ्‌मन् खिनिॽ हिङ्‌मन्‍ले़ ताराप् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ आनिगे़ तगिसा मे़त्तासिगे़बा कुइसिःक् स्‍वाःत् वये़म्‍मे़ॽआङ् आबाङे याःम्‍बक्‍को निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽर आबाङे हुक्‍किल्‍ले़ याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 12 हे़क्‍के के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाहाॽरे़ इङ्‌धाःङ् के़म्‍बिरिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ चायाःम्‍बोओ कुभारे़ लागि वेॽ मनाहाॽओ ताःक्‍पो चोःक्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुःमान्

13 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, के़सिःबा नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ थेआङ् मे़ल्‍ले़ मे़न्‍निए मे़वये़म्‍मिन्‍ने़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् ये़सुओ निङ्‌साङ् के़होःप्‍पा मनाहाॽ कुइसिःक् मेरिङ्‌मे़धक्‍ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुःन् स्‍ये़आङ् याम्‍मो हिङे़बा पाःन्‍नो आनिॽ नसाःन् आजोगुम्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् के़सिःबाहाॽ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् चोगुसिआङ् ये़सुःन्‍नुए तारुसिरो॥ 15 दाङ्‌बाल्‍ले़ आबाङे कुबाःन्‍जान्‍लाम्‍बा आनिगे़ अक्‍खे पाःत्तुम्‍बे़रो, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुःमा ये़म् थारिक् आनिॽ मे़न्‍छिःए के़वाॽबाहाॽरे़ के़सिःबाआङ् के़बेःक्‍पाहाॽ आक्‍खेआङ्‌साङ् लाम्‍आम्‍बाक्‍तुम्‍सिम्‍मिन्‍लो॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तुम्‍माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुइक्‍ला हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुधुत्तुरिःप्‍पाल्‍ले़ कुइक्‍लानु दाङ्‌बान्‍ने साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ल युःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् काक् ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् के़सिःबाहाॽ सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌मन्‍नो काक्‍नु तगि मे़हिङ्‌ङाङ् मे़बोःक्‍लो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ इक्‍साओ कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽबाहाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदुम्‍से़ ताङ्‌साक्‍पाओ थाःङ् आबङ् आदेॽआङ् खे़ङ्‌हाॽनु सोरिक् आभुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् सदादिङ् दाङ्‌बान्‍नु आवाॽरो॥ 18 कन् पाःन्‍हाॽलाम्‍बा हाङ्‌हाङ् मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥

5

दाङ्‌बान्‌युःल्‍ले़ यारिप् पोःङ्‌मान्‌

1 आल्‍ल फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खे़न् पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् ये़म् नु ये़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थे़माआङ् खिनिॽलागि आनिगे़ साप्‍मार ने़मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़न्‍इःत्ते वाॽमाल्‍ले़ से़न्‍दिक् के़घुःम्‍बान् खुःत्‍छे़ ताबा कुइसिःक् दाङ्‌बान् नुःङ् युःबा ये़न्‍निन् हक्‍चघत् पोःङ् फाॽआङ् खिनिॽ आबाङे नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍लो॥ 3 मनाहाॽ सनारुङ् नु ताङ्‌से़ःप्‍पिन्‌वाॽ लॽरिक् मे़बाःत्तुर मे़वाॽइल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽइन् हक्‍चघत् सादुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुबा कुइसिःक् मे़क्‍मान् ताआङ् आत्तिन्‍हाॽआङ् पिम्‍मा मे़न्‍छुक्‍ने़न्‍लो॥ 4 कर फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽग लायोओ के़वाॽबाहाॽ कुइसिःक् माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मो के़होःप्‍तिरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुःमा ये़न्‍निन् के़घुःम्‍बे़न् हक्‍चघत् ताबा कुइसिःक् ताःल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ माःमाओ के़न्‍ध्‍ये़ॽइन्‍लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ काक् खाओःप्‍मान् नु ले़न्‍दिक्‍ले़न् कुमुॽइदाङ्‌सानिङ्‌लो॥ आनिॽग से़न्‍दिक् नु माक्‍चिगे़न् खादाम्‍माल्‍ले़ कुमनासि मे़ःन्‍लो॥ 6 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽ हे़क्‍के आनिॽ इप्‍सि मे़ःन्, कर सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् नु निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌माओ वाॽमा पोःङ्‌लो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़इम्‍बाहाॽग से़न्‍दिक् मे़इम्, के़मःसिङ्‌बाहाॽआङ् से़न्‍दिक्‍के मे़मसिङ्‌लो॥ 8 कर आनिॽग ले़न्‍दिक्‍ले़ कुमना आबोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽ थःरुम्‍माङ् साङ्‌बे से़ःप्‍चाङ् कुइसिःक् नसाःन् नु मिःम्‍जिन् चाक्‍खुम्, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाए से़न्‍लप् आघोःसुम् के़लॽबा निङ्‌साङ्‌ङिन् ताङ्‌खुःक् कुइसिःक् खुःक्‍खुम्, 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽग खुम्‍दिङ् खोःमा फाॽआङ् मे़ःन्, कर आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् से़न्‍लप् खोःमा फाॽआङ् तगिनुए सेःक्‌युक् आजोगे़आङ् आवाॽरो॥ 10 खुने़ॽ आनिॽ ले़क्‌वा स्‍ये़रो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ दाङ्‌बान् युःल्‍ले़ आनिॽ चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् आयुङ्‌साङ् आइम्‍माङ् आने़साङ् आनिॽ के़रे़क् खुने़ॽनुए हिङ्‌मा आसुक्‍लरो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्तासि, के़धुम्‍बा चोःक्‍कासिरो॥ से़क्‍खाःल्‍ले़ बा हे़क्‍केए के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥

कुनुप्‍मा निसाम्‍मिन्‌

12 कर फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो याम्‍बुधिक् के़जोःक्‍पाहाॽ नु दाङ्‌बाओ खिनिॽ निसाम् नु साम्‍दिङ् के़बिबा लाम्‍लोःबाहाॽ इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ्‌साॽरिक्‍के इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लुम्‍मो सनारुङ्‌नु वये़म्‍मे़ॽओ॥

14 कर फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, ले़म्‍स्‍वाबाहाॽ याःम्‍बक् चोगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, किस्रुक्‍पाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, कुभाॽ चाहाबा के़जोःक्‍पाहाॽ कुभाॽ पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क्‍नु निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌माओ वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ 15 खिनिॽ आत्तिल्‍ले़आङ् ताप्‍फे़ःम्‍बाल्‍ले़ कुले़क्‌वा ताप्‍फे़ःम्‍बा मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, कर खिनिॽ लुम्‍मो हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽनुआङ् नुःबा मे़त्‍छिङ्‌मा सदादिङ् तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥

16 सदादिङ् ओमु लॽरे़म्‍मे़ॽ, 17 चक्‍मे़ल्‍लॽए तुवा चोगे़म्‍मे़ॽ, 18 हे़क्‍क्‍याङ् काक् वानाम् याक्‍नाम्‍मो नोगे़न्‍साबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा खिनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥

19 सेसेमाङ्‌ङिन् मे़अत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 20 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् कुनामे़न्‍छाॽ मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 21 काक्‌माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍हाॽ साॽरे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽ, 22 कर काक् फे़न् पाःन्‍लाम् खिनिॽ लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥

23 आल्‍ल याप्‍मि सनारुङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सेसे के़जोगिररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयुःमा ये़न् थारिक् खिनिॽ के़रे़क् हिङ्‌मन्‍निन्‌–याम्‍साम्‌, सक्‍मासाम्‌, हे़क्‍क्‍याङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन्‌–फोत्‍या मे़ःन्‍ने सेसे कत्तुनिरो॥ 24 खिनिॽ के़उःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍साबा चोःक्‍पाल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ चोगुएरो॥

25 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिगे़ लागि तुवा आजोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽओ॥

26 हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरे़ मिःम्‍जिनु सेवा मये़म्‍मे़ॽओ॥

27 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुक्‍लाम्‍बा इङ्‌गाॽ खिनिॽनु कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् काक् नसानिबाहाॽ निःप्‍मा पाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़ॽ फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिनिङ्‌लो॥

28 आल्‍ल आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽररो॥

* 1:1 थिस्‍सलोनिका–कन्‌ये़क्‌यक्‍किन् मे़सेदोनिया लाजेॽओबा ये़क्‌यक् वये़॥ खे़प्‍मो पावले़न् मनाहाॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ कुभा ये़म्‍लक् वये़॥ खे़न्‌ये़म्‍मो मनाहाॽरे़ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ तुक्‍खे मे़जाःत्तुसिर मे़वये़॥

* 1:1 सिलास नु तिमोथि–कन् ने़त्‍छि मनाहाॽ पावलनु लाम्‍दिःक् चोगे़त्‍छि हे़क्‍क्‍याङ् थिस्‍सलोनिकाओ सेसेहुप्‍लक् हेःक्‍मा खुने़ॽ फाॽरे़त्‍छु॥ सिलासे़न् ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो सिल्‍बानस मे़मे़त्तुॽ॥

* 3:13 सेसे कुमनाहाॽ–कन् सुत्‍लाःन् कुभा ये़म् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़म् ख्रिस्‍तानिहाॽ फाॽआङ् ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥

* 4:4 कन्‌फाॽइङ्‌ग आबाङे मेःत्तिन्‍नु वाॽमाल्‍ले़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌नु वाॽमा पोःङ्‌के़लॽबान्‌खिनिॽ ले़मा पोःङ्‌लो॥

२ थिस्‍सलोनिकि

1

2

3

पावलरे़ थिस्‍सलोनिकिहाॽ हाक्‍तुसिबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

थिस्‍सलोनिकि ये़क्‌यक्‍कोबा सेसेहुप्‍लक्‍को ख्रिस्‍तरे़ कुयुःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःन्‍धङ् पोगे़आङ् वये़॥ कन् पाःन्‍धङ्‌ङिन् साॽरिक् पोगे़ल्‍ले़ नसानिबा लुम्‍मो पिर्बेःन्‍बा पाःन् त्‍ये़रो॥ कुभारे़ ख्रिस्‍ते़न्‌तगिसा ये़ चुरे़आङ् वाॽ लॽरिक् नसाःन् मे़जोगुरो॥ सेःक्‌युक्‍मिबा पावलरे़ अक्‍तङ्‌बा नसाःन्‍निन् अत्तुर कन् निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन्‌साप्‍तुबारो॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो ख्रिस्‍ते़न्‌तामानुःल्‍ले़ तगि ख्रिस्‍ते़न्‌के़अप्‍पा सिबिॽ पाःन् कुधिम्‍बा मनाःन् थाःम्‍सिङ्‌हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ साॽरिक्‍के ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ फोःसुर तेॽरुरो लॽरिक् पावलरे़ साप्‍तुरो॥

पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ् के़निःप्‍पाहाॽ आक्‍तङ्‌बा इनोगे़न् तुक्‍खे पोःङ्‌साङ्, नसाःन्‍नो मे़म्‍मुन्‍ने वाॽमा पोःङ् मे़त्तुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ नु कुन्‍जुम्‍हाॽरे़ मे़जोगुबा कुइसिःक्‍के याम्‍बुधिक्‍काङ् हिम्‍ब्राम्‍ले़ लागि याःम्‍बक् चोःक्‍मा पोःङ्, हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़न्‍नाःम्‍सिङ्‌ङे नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा पोःङ् फाॽआङ् मे़त्तुसिरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा १.१-२

निङ्‌घुम्‍मो आःन्‍छिङ्‌मान् १.३-१२

ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ निसाम् २.१-१७

ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन्‍ले़ लागि खाहुन् ३.१-१५

कुनुप्‍मा सेवा ३.१६-१८

1

पावललाम् सेवा

1 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तओ थिस्‍सलोनिकास्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा कुयाप्‍मिहाॽओ इङ्‌गाॽ पावल, सिलास नु तिमोथिरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़बारो॥ 2 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ खिनिॽ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ् के़बिरिर॥

निङ्‌घुम्‍मो आःन्‍छिङ्‌मा

3 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ याःम्‍बेओ आनिगे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सदादिङ् नोगे़न् पिमाए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हे़क्‍के चोःक्‍माग लाॽरुएरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍नो के़बोःरिर के़बत्‍छिआङ् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍कासिबा पाःन्‍निन् पोःर पत्‍लो॥ 4 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ वेॽ कुसेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ आनिगे़ ने़बो चाङ्‌जाङ्‌मे़त्तुम्‍बे़रो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‌के़जोगुम्‍माङ्‌काक् के़साक्‍पा पाःन् नु तुक्‍खेहाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए के़धरुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

5 कल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योनिबा खासे़न् चोगु के़लॽबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍दाङ्‌चोगुरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुक्‍खे के़धःरुम्‍ल के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुहाङ्‌जुम्‍ले़न् सुम्‍बोधासाबा के़बोःक्‍खिॽरो॥ 6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साम्‌योनिबा चोःक्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुक्‍खे के़जाःप्‍पाहाॽ खुने़ॽ खुम्‍दिङ् पिरुसिॽरो॥ 7-8 दाङ्‌बा ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् नुःङ् युःल्‍ले़ खिनिॽ तुक्‍खेओलाम् नाःम्‍सिङ्‌मा के़बिरिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़आङ् नाःम्‍सिङ्‌मा खोःसुम्‍बे़ॽरो॥ खुने़ॽ कुमुक्‍साम्‍गे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु मिराःक्‍को युःआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽ नु मिःम्‍जि दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुसुनाइङ् ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबाहाॽ खुम्‍दिङ् पिरुसिरो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽरे़ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा मे़क्‍मा खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगिलाम् नु मुक्‍साम्‍गे़न् कुमिमिदिङ्‌लाम् वेॽ मे़से़न्‍लो॥ 10 खुने़ॽ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न्‍नो आबाङे सेसे कुमनाहाॽ नु खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽओलाम् मिमिदिङ् ने़म्‍भोःमा ताःक्‍तुरो॥ खे़प्‍मोग खिनिॽआङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ इङ्‌भन् चोःक्‍कासिगे़बा सुनाइङ्‌ङिन्‌नसाःन् के़जोगुम्‍लो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़उःत्तिबा हिङ्‌मन्‍नो सुम्‍बोधासाबा के़बोःक्‍खिनि, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ नोनिङ्‌वाॽसोःक्, नसाःन्, नु के़जोगुम्‍बा नोयाःम्‍बक्‍हाॽ खुने़ॽ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुलिङ्‌धो के़गे़त्ति के़बिरिनि फाॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए खिनिॽ निङ्‌वाॽ इःत्तासिगे़र खिनिॽ याःम्‍बोओ तुवा चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुनारा के़भोःसुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम् खिनिॽआङ् इङ्‌धाःङ् के़घोःसुम्‍लो॥

2

दाङ्‌बान् नुःङ्‌मा युःमा तगि के़बोःङ्‌बा हिन्‍दोःक्‍हाॽ

1-2 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमे़न् नु खुने़ॽओ आनिॽ काक् नसानिबा फुङ्‌सिङ्‌माल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ, दाङ्‌बारे़ कुयुःमे़न् पोःक्‍खे़ चुरे़ फाॽआङ् वेॽहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःप्‍माआङ् लुङ्‌माॽ सोःम्‍मा मे़ःन्‍लो लॽरिक् पेलि फाक्‍कासिगे़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् कुभारे़ग आनिगे़लाम्‍बा के़दाःबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्, इङ्‌भन्, हे़क्‍क्‍याङ् साप्‍तुम्‍बे़बा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेःन् पिर्बेःन् मे़इःत्तु मे़बाःत्तुरो॥ 3 कर अक्‍खेलॽरिक् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् इङ्‌ले़क् के़मे़म्‍मे़त्तिन्‍ल, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मिन् मे़न्‍दाए वाॽरो॥ खे़न् ये़म्‍मिन् तामानुःल्‍ले़ तगिग कुनुप्‍माओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पयम् बिफ्‍युङ् पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् पयम् लायो के़जोःक्‍पा पाक्‍कुम्‍भिओ के़बेःक्‍पा मनाःन् थाःम्‍सिङ्‌लो॥ 4 खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ् नु मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ सेवा मे़जोगुबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ अत्तुसिआङ् काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आरो लॽरिक् मे़त्‍छिङ्‌ल निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मो लाःत्ताङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥

5 इङ्‌गाॽ खिनिॽनु वयाङ्‌ङिल्‍ले़सा मे़त्‍निङ्‌बा कन् पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ के़न्‍इःत्तुम्‍मिन्‍बि? 6 पयम् लायो के़जोःक्‍पे़न्‌हाराॽ कुये़म् के़त्ताङ्‌लक् थाःम्‍सिङ्‌ल फाॽआङ् कुलाम् के़साक्‍पे़न् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍मेरो॥ 7 तगिनुए लायोःल्‍ले़ सिगाङ्‌गे़न् मुक्‍साम्‍मिन्‌याःम्‍बक् चोःक्‍नु याक्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् लाम् के़साक्‍पे़न् कुलाम्‍मोलाम् मे़ङ्‌घे़त्ते थारिक् खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किन् लाःक्‍कात् मे़धाःप्‍ने़न्‍लो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् पयम् यम्‍बा लायो के़जोःक्‍पे़न्‌थाःम्‍सिङ्‌लो॥ कर दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुमुराओलाम् के़लःम्‍बा साःङ्‌गुगे़न् सक्‍माःल्‍ले़ मुःत्तु से़रुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुयुःमाल्‍ले़ मिमिदिङ्‌गे़न् कुओःन्‍धाक्‍किल्‍ले़ खे़न् मे़म्‍भै चोगुरो॥ 9 पयम् लायो के़जोःक्‍पे़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम् यरिक् परिक्‍ले़न् फोत्‍याबा मिक्‍सेःन् नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् चोगुर ताःरो॥ 10 खे़ल्‍ले़ मे़म्‍भै के़बोःङ्‌बाहाॽ काक् परिक्‍ले़न् फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽरे़ इङ्‌ले़क् मे़त्तुसिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ से़क्‍खाःन् मिःम्‍जि मे़प्‍मार ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा मे़नाॽरुआङ् मे़वाॽरो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाराॽ इङ्‌ले़क्‍किन् नसाःन् मे़जोगुर फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽओ इङ्‌ले़क्‍के मुक्‍साम्‍मिन् पाङ्‌घुरो॥ 12 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ से़क्‍खाःन् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्, कर फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍माए खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽरो॥

नसाःन्‍नो मे़म्‍मुन्‍ने वाॽमा

13 दाङ्‌बाल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ याःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिगे़ सदादिङ् नोगे़न् पिमाए पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेगे़न् सुत्‍थो चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍लाम् नु से़क्‍खाओ नसाःन् चोःक्‍मालाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌मा फाॽआङ् के़सेगिरो॥ 14 बा कन् पाःन्‍निल्‍ले़ लागि आनिगे़ इङ्‌भोःसुम्‍बे़बा सुनाइङ्‌लाम् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् के़घोःसुम्‍ल फाॽआङ् के़उःत्तिबारो॥ 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍किन्‌नु सक्‍इङ्‌घङ्‌लाम्‍बा के़घोःसुम्‍बा निसाम्‍मिन् तक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥

16 आल्‍ल आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍त नु पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् कुलुङ्‌गुम्‍बा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हाङ्‌हाङ् नु पनुनुःबा निङ्‌साङ्‌ङिन्‌आबिरे़रो॥ 17 खुने़ॽए खिनिॽ हाङ्‌हाङ् के़मे़त्तिर हे़क्‍क्‍याङ् काक् के़जोगुम्‍बा नुःबा याःम्‍बक्‍को नु के़बाःत्तुम्‍बा पाःन्‍नो के़धुम्‍बा के़जोगिररो॥

3

पावल तुवारे़ कुभाॽ नाःक्‌

1 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, कुनुप्‍मो आनिगे़ याःम्‍बेओ तुवा चोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़त्तासिगे़ॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसुनाइङ्‌ङिन् काक् पिसाङ् हारा से़ःर हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिरुम्‍बा हे़क्‍केए वेॽहाॽरे़आङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुररो॥ 2 आनिगे़ ताप्‍फे़ःम्‍बा नु कुॽइ के़भे़ॽबा मनाहाॽरोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याप्‍मि ताङ्‌से़ःप्‍तिगे़र फाॽआङ् तुवा चोगे़म् आबिरे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ग सुनाइङ्‌ङिन्‌नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ 3 कर दाङ्‌बाङ्‌ग नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽए खिनिॽ कुॽइगे़भे़ॽबा माफे़न्‍साम्‍मोलाम् ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिआङ् के़धुम्‍बा के़जोगिॽरो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ हुॽआसिगे़बा काक् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ के़जोगुम् हे़क्‍क्‍याङ् के़दाःबा ये़म्‍मोआङ् के़जोगुम् के़लॽबा दाङ्‌बाओ ताःक्‍पो चोःक्‍कासिगे़आङ् वयिगे़रो॥ 5 हाराॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जि नु ख्रिस्‍तरे़ के़बिरिबा निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मो लाम्‍गे़लोःसिररो॥

ले़म्‍स्‍वाबाहाॽ साम्‍दिङ्

6 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयुक्‍किल्‍ले़ आनिगे़ खिनिॽ इङ्‌जाःङ् पिआसिगे़ॽरो॥ आत्तिन् ले़म्‍स्‍वाबा चोःक्‍काङ् आनिगे़ ओःन्‍धाक् पिरुम्‍बे़बा पाःन्‍नो मे़बत्‍ने़न्, खे़न्‍नु लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 7 आनिगे़ खिनिॽनु वयिगे़ल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् आनिगे़ चोःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ् के़लॽबान् नुःरिक्‍काङ् के़निःसुम्‍लो॥ आनिगे़ग खिनिॽनु वयिगे़ल्‍ले़ ले़म्‍स्‍वाबा मे़जोगिगे़न्, 8 हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ मनाहाॽरे़ मे़बिरिगे़बा चामा थुङ्‌मान्‌कुमे़ल्‍लुङ् मे़न्‍हुङ्‌ङे हने़ मे़जाम्‍बे़न् मे़धुङुम्‍बे़न्‍लो॥ कर खिनिॽ तुक्‍खे मे़जाःत्तासिगे़न्‍ल फाॽआङ् आनिगे़ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् याम्‍बुधिक्‍पा पोःक्‍खिगे़आङ् याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़रो॥ 9 आनिगे़ हे़क्‍केलॽरिक् याःम्‍बक् चोगुम्‍बे़बाङ्‌ग कुभाॽ खोःमा लाघो मे़गत्तुम्‍बे़न्‍नाङ् मे़ःन्, कर खिनिॽ लागि कुबि पोःङ्‌ङाङ् खिनिॽ याप्‍मि चोःङ् के़इःत्तिर फाॽआङ् हे़क्‍के चोगुम्‍बे़बारो॥ 10 खिनिॽनु वयिगे़ल्‍सा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबाल्‍ले़ हाराॽ चाआङ् मे़जने़न्‍ल फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिआसिगे़आङ् वयिगे़रो॥

11 थेआङ् कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्तासिगे़बा फाॽले़ खिनिॽ लुम्‍मो याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा कुभा ले़म्‍स्‍वाबा मनाहाॽ मे़वाॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍को नु पाःन्‍नोरक् हुक्‍मे़गेःत्तु के़लॽबान् खे़प्‍सुम्‍बे़आङ् वयिगे़रो॥ 12 दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमिङ्‌ङो इङ्‌जाःङ्‌गे़न् साम्‍दिङ् खे़ङ्‌हाॽ पिरुम्‍सिम्‍बे़ॽ–खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽहाॽ मे़न्‍हम्‍सिङ्‌ङे आबाङे याःम्‍बक् मे़जोःक्‍काङ् मे़जर॥

13 कर फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌साम्‍मो खिनिॽ के़वयिसाङ् सुयाःम्‍बक् चोःक्‍मा आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नासे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 14 आनिगे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ् साप्‍तुम्‍बे़बा पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मना मनाःन् खिनिॽ लुम्‍मो वाॽने़ फाॽग्र खे़न् नुःरिक्‍काङ् मिक्‍चो मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़न् सिरिङ् मःर फाॽआङ् खे़न्‍नु लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 15 हे़क्‍केसाङ् खे़न् निङ्‌मि हे़क्‍केग मे़ःन्, कर आबाङे फुॽनुसाॽ कुइसिःक् इःत्ते़म्‍मे़ॽर साम्‍दिङ् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

कुनुप्‍मा सेवाःन्

16 आल्‍ल सनारुङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ काक् परिक्‍लाम् चक्‍मे़ल्‍लॽए सनारुङ् के़बिरिर॥ दाङ्‌बाङ्‌ग खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽररो॥

17 इङ्‌गाॽ पावलरे़ कन् सेवाःन् आबाङे आहुक्‍किल्‍ले़ साप्‍तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ इङ्‌गाॽ आसक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़न्‌मिक्‍सेःन्‍निन् बा कन्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के साप्‍तुङ्‌ल पत्तारो॥

18 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽरो॥

१ तिमोथि

1

2

3

4

5

6

पावलरे़ तिमोथिःन् हाक्‍तुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

तिमोथिःन्‌एसिया माइनरबा थाङ्‌बे़न् नसानिबा वये़रो॥ खुने़ॽ कुम्‍बा युनानि नु कुम्‍मा यहुदि वये़रो॥ खुने़ॽ सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक्‍को पावले़न् चुम् के़मे़प्‍पा नु कुभाॽ के़बिबा वये़रो॥ यरिक् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ कुभाॽ पिसे़ पावलरे़ खुने़ॽ पाङ्‌घुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् तिमोथिःन् एफिसि ये़क्‌यक्‍को वये़ल्‍ले़ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् पावलरे़ साप्‍तुबारो॥ पावलरे़ कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो कुभा के़ये़क्‍पा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥

थिक्‍सिगेःक्‍पाओ, सेसेहुप्‍लक्‍कोबा इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ् पिरुसि॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो लाम्‍लोःबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् लाम्‍लोःमासि पोःङ्, आक्‍तङ्‌बा माङ्‌सेवा चोःक्‍मा पोःङ्, लाम्‍लोःबाहाॽ नु खुनिॽ कुभाॽ के़बिबाहाॽरे़ खुनिॽ ये़प्‍ले़क् नु सुत्‍नाहाॽ आक्‍तङ्‌बा पोःङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् खाहुन् साप्‍तु पिरुसिआङ् पत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो आक्‍खेलॽरिक् ये़सु ख्रिस्‍तरे़ नुःबा कुसेवारोबा पोःङ्‌मा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबाहाॽ आक्‍खेलॽरिक्‌कुभाॽ पिसिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍हाॽ पावलरे़ तिमोथिःन् सुजा पिरुआङ् वाॽरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा१.१-२

सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खाहुन्‍हाॽ १.३-३.१६

तिमोथिःन् खुने़ॽ कुयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खाहुन्‍हाॽ ४.१-६.२१

1

1-2 नसाःन्‍नो से़क्‍खाए आमिःम् आस्‍साः तिमोथिए,* आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ् नु आनिॽ निङ्‌साङ् आजोगुम्‍बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुइङ्‌जाःङ्‌लाम् इङ्‌गाॽ कुसेःक्‌युक्‍मिबा पावललाम्‍बा आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ खे़ने़ॽग लुङ्‌गुम्, लुङ्‌माॽ तुक्‍मा नु सनारुङ् ओसेःन्‍गे़धाक्‍ल फाॽआङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍ने़ॽरो॥

इङ्‌ले़क्‍के निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ्

3 इङ्‌गाॽ मे़सेदोनिया थुम्‍मो पेगाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ने़ॽ पेलि फाक्‍ने़बा कुइसिःक् खे़ने़ॽ एफिससओ ए याःक्‍ते़ॽओ॥ खे़प्‍मो कुभा मनाहाॽरे़ इङ्‌ले़क्‍पा निसाम् मे़हुॽरुसिर मे़याक्॥ खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़बाङ्‌घे़से़न्‍ने़ॽओ॥ 4 खे़ङ्‌हाॽ उनाहुरिबा खे़दाॽ नु केःम् केःम्‍बा मिङ्‌स्राहाॽ ले़प्‍मादेःमा मे़त्ते़से़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ग पाःन्‍धङ्‌गे़न् खे़माॽरक् फोःक्‍खु, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍मा कुयाःम्‍बक्‍को थेआङ् मे़जक्‍तुन्‍लो॥ खे़ङ्‌ग नसाःन्‍लाम्‍बारक्‌कुसिङ्‌निःत्ते़त्‍लो॥ 5 कन् इङ्‌जाःङ्‌ङिल्‍ले़न् निङ्‌वाॽसोःक्‍किङ्‌ग सेसे निङ्‌वाॽ, नुःबा खासिङ् नु से़क्‍खाबा नसाःन्‍लाम् के़लःम्‍बा मिःम्‍जिरो॥ 6 खे़न् पाःन्‍हाॽओलाम् कुभा मनाहाॽ मे़नुःक्‍खे़ मे़बेआङ् हने़बा पाःन्‍धङ्‌ङो लाम् मे़बोःत्ते़आङ् मे़वाॽरो॥ 7 खे़ङ्‌हाॽरे़ग साम्‌योथिम् के़हुॽबा पोःङ्‌मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ निस्‍सेरो फाॽआङ् मे़बाःत्तुबा पाःन्‍सुत्‍लाहाॽ आबाङे थेआङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍लो॥

8 साम्‌योथिम्‍मिन् नुःरिक्‍काङ् ओगप् चोःक्‍माल्‍ले़ नुःबाए पोःङ् फाॽआङ् आनिॽ कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 9 से़क्‍खाए आनिॽ कन् पाःन्‍निङ्‌ग कुसिङ्‌निःप्‍माए पोःङ्‌लो–साम्‌योथिम्‍मिङ्‌ग साम्‌योनिबा मनाहाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर साम्‌योथिम् के़भेःम्‍बाहाॽ नु इङ्‌जाःङ् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबाहाॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ, लायोबाहाॽ, आसुत्‍थोहाॽ, साम्‌यो मे़न्‍इःप्‍मनाबाहाॽ, पा-मा के़से़प्‍पाहाॽ, मना के़से़प्‍पाहाॽ, 10 चागे़राम्‍बाहाॽ, ये़म्‍बित्‍छाॽनु ये़म्‍बित्‍छाॽए याम्‍गे़बोःप्‍पाहाॽ, योःक्‍पा के़इङ्‌बा के़सङ्‌बाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽ, इङ्‌ले़क् तोःन्‍दि के़बिबाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाबा निसाम्‍बुङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पाहाॽरे़ लागि साम्‌योथिम्‍मिन् चोगे़बारो॥ 11 कन् निसाम्‍हाॽग मुॽइसाम् दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌गे़न् सुनाइङ्‌ङो खोःदे़त्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सुनाइङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःमा लक्‍पे़न्‌पिराङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌नोगे़न्

12 इङ्‌गाॽ कन् याःम्‍बक् चोःक्‍मा थुम् याप्‍मि के़बिबा आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुःल्‍ले़ नसाःन्‍साबा इःत्ताङ्‌ङाङ् कुमाङ्‌सेवा चोःक्‍से़ सेगाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ याम्‍मो नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ 13 इङ्‌गाॽ पेये़म्‍मोग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् पाराङ्, कुमनाहाॽ तुक्‍खे चाःत्तुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् कुजाःत्‍थि तेःसुङ्॥ हे़क्‍केसाङ् खुने़ॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खुने़ॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍के वयाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थे चोगुङ्‌ल पत्‍छाङ् थेआङ् मे़न्‍निःबान्‍लो॥ 14 आनिॽ यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ग साॽरिक्‌लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍त ये़सुओ खोगे़दे़प्‍पा नसाःन् नु मिःम्‍जिन् आत्तात्तान्‍ने यरिक् पिराङ्‌लो॥ 15 ख्रिस्‍त ये़सुःन् लायोबाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो त्‍ये़ के़लॽबा पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खासाङ् ते़न्‍दिङ् नु नसाःन् चोःक्‍मा सुक्‍ते़त्‍लो॥ खे़न् लायोबाहाॽओ इङ्‌गाॽ साॽरिक् लायोबा चोगाङ्‌लो, 16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़घोःबाहाॽरे़ लागि कुबि पोःङ्‌ङानि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ काक्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् लायोबा मनाःन् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ आत्तात्तान्‍ने यरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ताङ्‌लो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हाङ्‌ङिन्, आजुनि नु आले़क्‍खा थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् नु मिमिदिङ् सदादिङ् पोःङ्‌लरो॥ आमे़न्॥

तिमोथिःल्‍ले़ कुलक्‍पे़न्

18-19 आस्‍साः तिमोथिए, कन् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् तगिनुसा के़याःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पोःक्‍खे़बा कुइसिःक् कन् लक्‍पे़न्‍निन् खे़ने़ॽ पिने़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ खे़ने़ॽ के़इःत्तुर के़नाःत्तुल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् थङ् चोःक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् नो-नसाःन् नु सेसे खासिङ्‌ङिन्‌कप्‍मा के़सुक्‍तुॽरो॥ कुभा मनाहाॽरे़ कन् मे़नाॽरुआङ् खुनिॽ नसाःन्‍निन् मे़नुप्‍सुआङ् मे़वाॽरो॥ 20 खे़ङ्‌हाॽग हाइमेनियस नु अले़क्‍जे़न्‍दरसिरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍हाॽ पाःप्‍मा ले़प्‍मा पोःङ् के़लॽबा हुॽने़त्‍छिर फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मो ले़रुङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

2

के़रे़क्‍ले़ लागि तुवा चोःक्‍मा

1-2 हे़क्‍केःल्‍ले़, काक्‍नुःल्‍ले़ तगि, काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लागि हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌हाॽ नु वेॽ युक्‍साबाहाॽरे़ खुनिॽ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो पेलि, तुवाहाॽ, ये़क्‍पेलिगे़न् तुवाहाॽ नु हे़ना नोगे़न्‍हाॽ तोःम्‍मा फाॽआङ् इङ्‌गाॽ पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ सनारुङ्‌ङो नु ये़म्‌ये़म्‌वा हिङ्‌मन्‍नो, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‍निमो नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङो हिङ्‌मा आसुक्‍लरो॥ 3 कङ्‌ग आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा नु नुःबा चोःक्‍लो॥ 4 खुने़ॽग काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ से़क्‍खाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् ताङ्‌मे़से़ःप्‍ल के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुरो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग थिक्‍लक् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़न्‍छाम् याप्‍मि लुम्‍मो पाःन्‍दङ्‌साबान्‍नाङ् थिक्‍लक् वाॽरो॥ खे़न् पाःन्‍दङ् के़जोःक्‍पा मनाःङ्‌ग ख्रिस्‍त ये़सुरो॥ 6 खुने़ॽ के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लायोलाम् थे़ॽमासिआङ्‌हिङ्‌मासि फाॽआङ् कुमे़ल्‍लुङ्‌ङिल्‍ले़ कुले़क्‌वा आप्‍फेःक् पिसिङ्‌लो॥ कन्‌पाःन्‍निल्‍ले़ तोःन्‍दिःङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सुये़म्‍मो पिरुआङ् वाॽ॥ 7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसाःन् नु से़क्‍खाबा सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ इङ्‌गाॽ थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरो सेःक्‌युक्‍मिबा नु सिक्‍साम्‍बा फाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ सेःक्‌युक् चोगाङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ इङ्‌ले़क् मे़बाःत्तान्‍लो, से़क्‍खाबा पाःन्‍ने पाःत्तुङ्‌लो॥

8 इङ्‌गाॽ काक् ये़म्‍बित्‍छाॽसाःहाॽरे़ आत्तान्‍छाङ् याःक्‌मे़ल्‍ले़ॽए, मे़ङ्‌घेए मे़न्‍धक्‍के हे़क्‍क्‍याङ् सेसेबा हुक्‍हाॽ मे़भोःक्‍खुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो तुवा मे़जोगुर फाॽआङ् निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌लो॥

मे़न्‍छुमाहाॽरे़ लागि इङ्‌जाःङ्‌

9 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छुमाहाॽरे़आङ् सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् नुःरिक्‍काङ् चाङ्‌हाॽ मे़जाक्‍खुररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ओलिओलिबा थाःक् फःमा, साम्‍म्‍याङ् नु वेॽ इमे़ल्‍लुङ्‌बा वाःत्ति, हे़क्‍क्‍याङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा चाङ्‌हाॽरे़ मे़न्‍जोःक्‍सिङ्‌ङिल्‍ल, 10 खे़न्‍नुःल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ खे़म्‍दु लाॽरुसिबा नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुनिरो॥ खे़ल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुङ्‌के़लॽमा मे़न्‍छुमाहाॽ खे़म्‍दु लाॽरुसिरो॥ 11 मे़न्‍छुमाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् युक्‍को वाॽमाआङ्‌हुॽसिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 12 इङ्‌गाॽग मे़न्‍छुमाहाॽरे़ ये़म्‍बित्‍छाॽहाॽ हुॽमासि नु युक्‍को कप्‍मासि युक् मे़बिरुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो॥ कर मे़न्‍छुमाहाॽग स्‍वाःत् मे़वाॽररो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़ल्‍ले़ आदम्‍मिन् तगि हे़क्‍क्‍याङ् हवाःङ्‌ग याङ्‌सि पोःक्‍खे़बारो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् आदम्‍मिन् इङ्‌ले़क्‍को थ्‍ये़बा मे़ःन्, कर मे़न्‍छुमाॽइन् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍तुआङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् फेःन्‍दुआङ् लायो चोगुरो॥ 15 कर मे़न्‍छुमाॽइन् चक्‍मे़ल्‍लॽए नसाःन्‍नो, वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासिओ हे़क्‍क्‍याङ् सेसे हिङ्‌मन्‍नो वाॽने़ फाॽग्र सागप्‍मोलाम्‌ताङ्‌से़ःप्‍लो॥

3

सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लाम्‍लोःबा

1 आत्तिन् मनाःल्‍ले़ लाम्‍लोःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ से़क्‍खाए नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा नोनिङ्‌वाॽ चोगुॽ के़लॽबा पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खाएरो॥ 2 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लाम्‍लोःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाङ्‌ग आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा, थिक्‍लक् मेःत् के़गप्‍पा, निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़गे़म्‍सिङ्‌बा, नुःरिक्‍काङ् खासिङ् के़निःप्‍पा, मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा, तरे के़दोःबा नु मनाहाॽ हुॽमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 3 खुने़ॽग आममबा थिः के़धुङ्‌बा नु कुसिक् के़जम्‍बा पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्, कर लुम्‍लुम् के़लॽबा नु सनारुङ्‌साबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌साकुन्‍धेओ निङ्‌वाॽ के़बिबाआङ् पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 4 खुने़ॽग आप्‍फेःक् कुहिम्‍सयङ् नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा के़सुक्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साःहाॽरे़ इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा नु कुइङ्‌जाःङ् मे़घे़प्‍सुबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आप्‍फेःक् कुहिम्‍सयङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा मे़न्‍छुक्‍मनाबाल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् सेसेहुप्‍लक्‍किन् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा सुक्‍तुबे? 6 खुने़ॽग कुसङ् नसानिबा पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र आङ्‌दिङ् लॽआङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खुम्‍दिङ् खोःसुबा कुइसिःक् खे़ल्‍ले़आङ् खुम्‍दिङ् खोःसुॽरो॥ 7 खुने़ॽग नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़आङ्‌मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ कुनाधाःआङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुइजोओ थाःरो॥ 8 बा हे़क्‍केलॽरिक् सेसेहुप्‍लक्‍पा माङ्‌सेवारोबाहाॽग* नो ये़प्‍ले़क्‍साबा नु निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुसिबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽ यरिक् थिः के़धुङ्‌बा नु फे़न् लाम्‍मोलाम् याङ् के़धक्‍पा पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽग सेसे खासिङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ नसाःन् सिगाङ्बा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् के़गप्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक् चोःक्‍मानुःल्‍ले़ तगि खुनिॽ ये़प्‍ले़क् नु सुम्‍बोधाःन् साॽमा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् नुःबा चोःक्‍ने़ फाॽग्र हाराॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवारोबाहाॽरे़ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक्‍किन् मे़जोगुररो॥ 11 माङ्‌सेवारोबाहाॽरे़ खुनिॽ मेःत्‍हाॽआङ् इङ्‌धाःङ्‌सामा मे़बोःङ्‌ल पोःङ्, कर चे़ॽया के़बङ्‌मा पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग सिक् ए़ःप्‍मा के़सुक्‍मा नु काक् पाःन्‍नो नसाःन्‍सामा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 12 माङ्‌सेवारोबाङ्‌ग थिक्‍लक् मेःत् के़गप्‍पा, नुःरिक्‍काङ् हिन्‍जाॽबित्‍छा नु हिम्‍सयङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा के़सुक्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌सेवारोबाहाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् याःम्‍बक् मे़जोगुने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़घोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍त ये़सुओ के़वाॽबा खुनिॽ नसाःन्‍नो हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् वाॽमा मे़सुक्‍लो॥

14 इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ हाराए ताःमा निङ्‌साङ् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआसाङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌बारो॥ 15 हे़क्‍केलॽरिक् इङ्‌गाॽ सुःसाङ्‌ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽनु आक्‍खेलॽरिक् वाॽमा पेःक्‍मा पोःङ् फाॽआङ् खे़ने़ॽ कुसिङ्‌के़निःत्तुएरो॥ कुमनाहाॽग आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसेहुप्‍लक्‍लो॥ खे़ङ्‌ग से़क्‍खाःल्‍ले़न् हाङ्‌सित्‍लाङ् नु ने़ःम्‍भोरो॥

16 आनिॽ साम्‌योरे़ सिगाङ् पाःन्‍निङ्‌ग पयम् यम्‍बा चोःक् फाॽआङ् आनिॽ ते़न्‍दिङ् आजोगुम्‍लो–

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आप्‍फेःक् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को थाःम्‍सिङ्‌लो,

सेसेमाङ्‌लाम् खुने़ॽ साम्‌योनिबा फाॽआङ् ओसेःन्‍दाङ्‌पोःक्‍खे़रो,

माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़निःसुरो,

मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो खुने़ॽ इङ्‌भोःसे़रो,

इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो खुने़ॽ नसाःन् मे़जोगुरो,

मिमिदिङ्‌ङो खुने़ॽ थाःङ् पङ्‌सिङ् पेरो!

4

इङ्‌ले़क्‍पा सिक्‍साम्‍बाहाॽ

1 आल्‍ल सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ नुःरिक्‍काङ् आनिॽ अक्‍खे आमे़त्ते़आङ् आवाॽरो, ताःन्‍दि के़दाःबा ये़म्‍मो कुभा मनाहाॽरे़ नसाःन्‍निन् मे़ले़रुआङ् इङ्‌ले़क्‍केबा फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ मे़हुॽरुसिबा निसाम्‍बुङ्‌ङिन् मे़इःत्तु मे़नाःत्तुॽरो॥ 2 कन् निसाम्‍हाॽग निङ्‌वाॽ के़जिःप्‍पा इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽलाम् ताःरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ खासिङ्‌ङिङ्‌ग के़गोःबा फे़न्‍जेॽइल्‍ले़ ये़म्‍माआङ्‌के़धःप्‍पा के़बोःङ्‌बा कुइसिःक् थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोःमनाबा पोःङ्‌लो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ग मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा नु कुभा कुजा कुधि चामा थुङ्‌माआङ् मे़नुॽने़न् फाॽआङ् मनाहाॽ मे़हुॽरुसिरो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चामा फाॽआङ् चोगुबा चामा थुङ्‌माहाॽ नसाःन्‍साबा नु से़क्‍खा पाःन् के़निःबाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नोगे़न् पिमाआङ् चामा नुॽरो॥ 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ नुःबा चोःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् अप्‍मा मे़नुॽने़न्‍लो, कर नोगे़न् पिमाआङ् ते़न्‍दिङ्‌गे़न् सुदाःक्‍मा नुॽरो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् नु पेलिगे़न् तुवाःल्‍ले़ काक् सेसे चोगुॽरो॥

ये़सु ख्रिस्‍तरे़ नुःबा कुसेवारोबा

6 कन् पाःन्‍हाॽ खे़ने़ॽ नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ के़हुॽरुसि हे़क्‍क्‍याङ् के़नाःत्तु के़इःत्तुबा से़क्‍खा निसाम् नु नसाःन्‍गे़न् पाःन्‍जाक्‍को के़हुॽसिङ्‌ल के़धाङ्‌ने़ फाॽग्र खे़ने़ॽग ख्रिस्‍त ये़सुरे़ नुःबा कुसेवारोबा के़बोःङ्‌लो॥ 7 कर खे़ने़ॽ कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा हने़बा खे़दाॽहाॽलाम् माःङ्‌घाए वये़ॽओ॥ खे़न्‍नुःल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोःक्‍मा सधासिङ्‌ङे़ॽओ॥ 8 नासिङ्‌गे़न् थक् सधासिङ्‌माल्‍ले़ कुभारक् इन्‍धाःङ् आबिॽ, कर याम्‍साम्‍गे़न् सधासिङ्‌मालाम् काक् परिक्‍ले़न् इन्‍धाःङ् आघोःसुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌यो हिङ्‌मन्‍ले़न् माङ्‌हे़क्‍किन्‌कन् ये़म्‍मोबा नु ताये़म्‍मोबा हिङ्‌मन्‍नो आघोःसुम्‍लो॥ 9 कङ्‌ग नसाःन् चोःक्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा नु के़रे़क्‍ले़ ते़म्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍लो॥ 10 बा कन् निङ्‌वाॽसोःक्‍को याम्‍बुधिक् नु तम्‍सिन् आजोगुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ निङ्‌साङ्‌ङिन् आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो आने़स्‍सुम्‍माङ् आवाॽरो॥ खुने़ॽग काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा, हे़क्‍क्‍याङ् कुनो-कुबिॽओग खुने़ॽओ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़न्‍लो॥

11 कन् पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ इङ्‌जाःङ् पिरे़से़ॽआङ् हुॽरे़से़ॽओ॥ 12 खे़ने़ॽ नालिङ्‌गे़न् थाङ्‌बे़न् के़वाॽबाल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़आङ् खे़ने़ॽ कुनामे़न्‍छाॽ के़म्‍मे़त्‍ने़न्‍लरो, कर नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि के़बाःन् सुत्‍लाओ, ये़प्‍ले़क्‍को, मिःम्‍जिओ, नसाःन्‍नो, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेबा हिङ्‌मन्‍नो कुबि पोःक्‍खे़ॽओ॥ 13 इङ्‌गाॽ मे़न्‍दाए थारिक् सेसेहुप्‍लक्‍को साम्‌योसाप्‍ला निःप्‍मो, सुनाइङ् इङ्‌भोःमाओ नु निसाम् हुॽमा याःम्‍बक्‍को निङ्‌वाॽ पिरे़ॽओ॥ 14 तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ के़सम्‍दाङ् खुनिॽ हुक् मे़ने़स्‍सुल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍लाम् के़घोःसुबा याम्‍साम्‍गे़न् पर्धाःम्‍मिन् हने़बा मे़इःत्ते़न्‍ने़ॽओ॥ 15 खे़ने़ॽ कन् मुरा मे़त्‍ने़बा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् इःत्ते़ नाःत्ते़ॽआङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए खे़प्‍मो पत्‍छे़ॽओ॥ हे़क्‍के के़जोगुल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़जोगुबा थोबोःन् मे़निःसुररो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ आप्‍फेःक् नु के़हुॽरुसिबा निसाम्‍मो सिङ्‌सिङ् लॽरे़ॽओ॥ चक्‍मे़ल्‍लॽए खे़प्‍मो पत्‍छे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हे़क्‍के के़जोगुने़ फाॽग्र खे़ने़ॽ आप्‍फेःक् नु खे़ने़ॽ के़बाःन् के़घे़म्‍बाहाॽ ताङ्‌गे़से़ःप्‍तुसिॽरो॥

5

वेॽहाॽनु वाॽमा चोःक्‍थिम्

1 खदाक्‍मि मनाःन् मे़भे़ःक्‍ते़न्‍ने़ॽ, कर आप्‍फेःक् पानुदिङ् के़म्‍बा कुइसिःक् इःत्ते़ॽआङ् खाहुन् पिरे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽनुःल्‍ले़ पाःक्‍पाहाॽ आप्‍फेःक् के़न्‍साॽसि कुइसिःक् इःत्ते़से़ॽओ॥ 2 खदाक्‍मि मे़न्‍छुमाहाॽ आप्‍फेःक् मानुदिङ् के़म्‍मा कुइसिःक् इःत्ते़से़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सिसादिङ् मे़न्‍छियाॽहाॽ सेसे निङ्‌वाॽओ आप्‍फेःक् माङ्‌गे़न्‍ना ने़ॽनुसाॽ कुइसिःक् इःत्ते़से़ॽओ॥

मेमेदुमाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ

3 कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा के़होःप्‍पा से़क्‍खास्‍मा मेमेदुमाहाॽ कुभाॽ पिरे़से़ॽओ॥ 4 कर खे़न् मेमेदुमाहाॽरे़ सामे़न्‍छाॽहाॽ मे़गत्तुसिने़ फाॽग्र हाराॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मेमेदुमाहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़मे़त्तुसिररो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ चाहाबाओ के़रे़क्‍ले़ तङ्‌गाम् मे़जोगु मे़बिरुसिररो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासुॽरो॥

5 कर खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा हाःत्ताङ् के़होःप्‍मा मेमेदुमाल्‍ले़ हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु निङ्‌साङ् चोगुनि, हे़क्‍क्‍याङ् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् चक्‍मे़ल्‍लॽए खुने़ॽलाम् कुभाॽ खोःसुङ्‌नि फाॽआङ् तुवा चोगुररो॥ 6 कर याम्‍दादा निङ्‌वाॽतादाओ के़वाॽमा मेमेदुमाङ्‌ग कुहिङ्‌वे़त् वाॽसाङ् के़सिःमा कुइसिःक्‍लो॥ 7 कन् पाःन्‍हाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् निसाम् पिरे़से़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍ने मे़हिङ्‌ङाङ् मे़वाॽनिरो॥ 8 कर आत्तिल्‍ले़ आप्‍फेःक् काॽइ सोॽधोःक् नु कुनो-कुबिॽओ आप्‍फेःक् हिम्‍सयङ्‌ङिन्‍नाङ् कम्‍ब्राङ् मे़मे़त्तुन्‌, खे़ल्‍ले़ग नसाःन्‍निन् नाॽरुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनुःल्‍ले़आङ् ताप्‍फे़ःम्‍बारो॥

9 तङ्‌बे तुक्‍किप्‍पाङ्धो के़गे़प्‍मा मेमेदुमाहाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌हाॽरक् मेमेदुमा मिङ्‌स्राओ साप्‍ते़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग थिक्‍ले़ङ्‌रक् मेःक्‍खिम् के़बोःङ्‌मा 10 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा याःम्‍बक्‍को मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़घोःमा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍मा, लाम्‍दिःक्‍पाहाॽ तरे के़दोमा, नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ लाङ् वागे़हप्‍मा, इनोगे़न् तुक्‍खेओ के़वाॽबाहाॽ कुभाॽ के़बिमा, हे़क्‍क्‍याङ् नुःब्‌नुःबा याःम्‍बक्‍को निङ्‌वाॽ के़बिमा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 11 कर मे़न्‍छियाॽ मेमेदुमाहाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌ङिन् मेमेदुमा मिङ्‌स्राओ मे़साप्‍ते़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌ङाङ् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌निङ्‌वाॽ पिमा मे़ले़रु मे़देःसुरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌हे़क्‍किन्‌मे़ले़रु मे़देःसुआङ् खुम्‍दिङ्‌ङो मे़धाःरो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हिम्हिम् ताक्‍कम्‍मार अभोसिङ्‌मा, ले़म्‍स्‍वामा पोःङ्‌मा मे़हुॽसिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ताॽजे़ङ्‌मा, चे़ॽया पङ्‌मा, मना याःम्‍बक्‍को हुक्‌के़याक्‍मा हे़क्‍केलॽरिक् मे़म्‍बाःत् पाःन्‍हाॽ के़बाःप्‍मा मे़बोःङ्‌लो॥ 14 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽग मे़न्‍छियाॽ मेमेदुमाहाॽरे़ग हाराॽ मेःक्‍खिम् मे़जोगुर, साः मे़गत्तुसिर, हिम्‍धाःङ् ओमे़मे़त्तुर के़लॽबा निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ निङ्‌मिहाॽरे़ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ थेआङ् पाःप्‍मा मे़ङ्‌घोःसुन्‍निरो॥ 15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुभा मेमेदुमाहाॽग तगिसा माफे़न्‍साम् ले़प्‍माङ् मे़नुःक्‍खे़ मे़बेआङ् मे़वाॽरो॥

16 कर नसानिमा मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌ङो मेमेदुमाहाॽ मे़वाॽने़ फाॽग्र हाराॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिररो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़न् तुक्‍खेःन् सेसेहुप्‍लक्‍को मे़बोःङ्‌ने़न्‍लरो॥ सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ से़क्‍खाए काॽइ सोॽधोःक् के़होःप्‍माहाॽरक् कुभाॽ पिमासि पोःङ्‌लो॥

सेसेहुप्‍लक्‍पा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ

17 हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा, कुनो-कुबिॽओ सुनाइङ् इङ्‌भोःमा नु पेलिगे़न् पाःन्‍जाक् हुॽमाओ साॽरिक् याम्‍बुधिक् के़जोःक्‍पा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ कुभाॽ नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् खोःमा लाॽरुसिरो॥ 18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्, “चा के़नुक्‍पा पित्तिल्‍ले़ कुमुराःन्‌चःप्‍पिल्‍ले़ मे़सुःप्‍ते़न्‍ने़ॽओ,” हे़क्‍क्‍याङ् “याःलिक्‍किन् नाम्‌याक् खोःमा लाॽरुरो॥”

19 ने़त्‍छि इग्र सुम्‍सि मनाहाॽरे़ मे़बिरुबा तोःन्‍दिहाॽ खे़प्‍से़आङ्‌लक् तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़धिक्‍तुसिबा आप्‍तिक्‍किन् ओमे़त्ते़ॽओ॥ 20 लायो के़जोःक्‍पार के़वाॽबा लाम्‍लोःबाहाॽ काक् नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि फे़ःक्‍ते़से़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् वेॽहाॽ लायो चोःक्‍मा मे़गिनिरो॥

21 निङ्‌वाॽफुमाङ् नु ख्रिस्‍त ये़सुरे़ खुन्‍छिॽ तगि हे़क्‍क्‍याङ् मे़सेगे़बा माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि, मनाहाॽ एःक्‍पएःक् चोःक्‍मासि नु मना से़म्‍मासि मे़ःन्, हे़क्‍क्‍याङ् काक् थिम्‍हाॽ इःत्ते़ नाःत्ते़ॽ लॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिने़रो॥ 22 माङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍को लाम्‍लोःबा सेःक्‌युक् चोःक्‍मारे़ लागि मनाहाॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़मा याःम्‍बक्‍किन् हारा मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् वेॽहाॽरे़ खुनिॽ लायोओ मे़न्‍धाए खे़ने़ॽग सेसेए वये़ॽओ॥

23 खे़ने़ॽ के़साप्‍पोःक्‍पे़न्‌तुक्‍किल्‍ले़ च्‍वाःत्‍लक् मे़धुङे़न्‍ने़ॽओ, कर सिदाॽ पोःङ्‌ल फाॽआङ् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् थुङे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग ए़त्‍ले़ङ् के़दुक्‍काङ् के़वाॽरो॥

24 कुभा मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःङ्‌ग नुःरिक् थाःप्‍पाङ् खासे़न्‍नो मे़धाःरो, कर कुभारे़ङ्‌ग याङ्‌सिरक् थाःप्‍लो॥ 25 बा हे़क्‍केलॽरिक् नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् थाःप्, कर मे़न्‍धाःप्‍मनाबे़न्‍नाङ् चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥

6

नसानिबा सेवारोबाहाॽरे़ लागि खाहुन्

1 काक् सेवारोबाहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बाहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमा लाॽरुसि फाॽआङ् मे़इःत्तुररो॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु आनिॽ निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् थेआङ् पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लरो॥ 2 नसानिबा दाङ्‌बा के़गप्‍पा सेवारोबाहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बाहाॽ हाराॽ इङ्‌धाःङ् खोःमा सुम्‍बोधाबा मे़जोःक् फाॽआङ् मे़इःत्तुररो॥ खे़ङ्‌हाॽग नसाःन्‍नो खुनिॽ फुॽनुसाॽसिरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग नुःरिक्‍काङ् खुनिॽ नसानिबा दाङ्‌बाहाॽरे़न् सेवा मे़जोगुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍कोलाम् इन्‍धाःङ् के़घोःबाहाॽग लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मनाबा नसानिबा फुॽनुसाॽसिएरो॥ कन् पाःन्‍हाॽ खे़ने़ॽ खे़न् सेवारोबाहाॽ हुॽमासि पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पाःन्‍हाॽ चोःक् पाङ्‌मासि पोःङ्‌लो॥

याङ्‌साकुन्‍धे मिःम्‍जि

3 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌ले़क्‍के निसाम् हुॽरुसिॽ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ से़क्‍खाबा कुनिसाम् नु से़क्‍खाबा कुसाम्‌योनिबा निसाम्‍मो मे़बत्‍ने़न्, 4 खे़ङ्‌ग आङ्‌दिङ् लॽमारे़ यम्‍बा ले़ङ्‌सिङ्‌ङाङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ थेआङ् मे़ले़स्‍सुन्‍लो॥ कर कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा पाःन्‍सुत्‍लाओ पाःन्‍थक्‍काङ् खे़माॽ चोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ नाहे़म्‍मा, खे़माॽ, चाःत्‍थि पेःक्‍मा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा चप्‍चिहाॽरक् तारुरो॥ 5 खे़ल्‍ले़ फे़न् निङ्‌वाॽ के़गप्‍पाहाॽ नु से़क्‍खा पाःन्‍नो मे़म्‍बप्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो खे़माॽ फोःक्‍खुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग साम्‌यो इःप्‍मा नाःप्‍मा फाॽइन् याङ्‌साकुन्‍धे थक्‍मा लाम् फाॽआङ् मे़इःत्तुॽरो॥

6 कर निङ्‌वाॽ तामानुबा साम्‍निमान्‍ने यम्‍बा इन्‍धाःङ् वाॽरो॥ 7 आनिॽ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो थे़माआङ् मे़न्‍दाःत्ते आद्‌ये़, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल आबेःक्‍किल्‍ले़आङ् थेआङ् मे़न्‍देॽए आबेःक्‍लो॥ 8 हे़क्‍केःल्‍ले़ चामा थुङ्‌मा नु चाङ्‌मा आघोःसुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽ निङ्‌वाॽ ताःमा पोःङ्‌लो॥ 9 कर याङ्‌साकुन्‍धेसाबा पोःङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पाहाॽ यरिक् याङ् थक्‍मा हङ्‌साॽमाओ नु यरिक्‌परिक्‍पा मे़क्‍माओ के़देॽबा इःओ मे़धाःरो॥ खे़ल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ तुक्‍खेओ नु मे़क्‍माओ थाःसुसिॽरो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ याङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍माङ्‌ग काक् परिक्‍ले़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा निङ्‌वाॽरे़ कुबुङ्‌लो॥ कुभारे़ग याङ्‌साकुन्‍धेःन् मिःम्‍जि मे़मे़त्तुर खुनिॽ नसाःन्‍लाम् ताप्‍मे़बेॽरे़ मे़बेआङ् मे़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् काक् परिक्‍ले़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ ते़त्तुसिआङ् मे़वाॽरो॥

पावलरे़ तिमोथिःन् साम्‍दिङ् पिरुॽ

11 कर खे़ने़ॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाए, कन् पाःन्‍हाॽलाम् लाःत्लाःत् वये़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योनिबा, साप्‍चुवाबा, नसाःन्‍साबा, मिःम्‍जिसाबा, नासि के़धःप्‍पा, हे़क्‍क्‍याङ् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍माल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌मा तम्‍सिन् चोगे़ॽओ॥ 12 मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् थुम्‍घो खोःमा फाॽआङ् नसाःन्‍ले़न् थङ्‌ङिन् नुःरिक्‍काङ् थक्‍ते़ॽओ॥ यरिक् तोःन्‍दिहाॽ तगि खे़ने़ॽ नसाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् ते़न्‍दिङ् के़जोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् के़बिरे़आङ् के़वये़रो॥ 13 काक् पाःन्‍हाॽ हिङ्‌मन् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ् नु पन्‍तियस पिलातसरे़* कुदगि नुःबा तोःन्‍दि के़बिबा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुदगि कन् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् पिने़रो, 14 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌याम्‍मो ओसेःन् मे़न्‍धाक्‍सिङ्‌ङे थारिक् के़घोःसुबा खे़न् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् इःत्ते़ नाःत्ते़र सेसे नु आप्‍तिक् मे़ःन्‍ने कत्ते़ॽओ॥ 15 खुने़ॽए मुॽइसाम् दाङ्‌बा नु हाङ्‌युक् दाङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पयम् हाङ् नु दाङ्‌बाहाॽरे़आङ् खुनिॽ पयम् दाङ्‌बाल्‍ले़ए सुये़म्‍मो ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌मान् तारुॽरो॥ 16 खुने़ॽओरक् आजुनि वाॽरो, खुने़ॽ सुःमा नु के़प्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना ओःत्तिओ युङ्‌लो॥ खुने़ॽग आत्तिल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वाॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् निःमाआङ् मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ खुने़ॽइन्‍ने सदादिङ् मुक्‍साम् नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पोःङ्‌लरो॥ आमे़न्॥

17 कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरे़से़ॽ–खे़ङ्‌हाॽ आङ्‌दिङ् मे़न्‍लॽने़न्‍लरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ निङ्‌साङ्‌ङिन् चप्‍ले़क्‌वा याङ्‌साकुन्‍धेओ मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़युक्‍खुररो॥ खुने़ॽए आनिॽ निङ्‌वाॽ तार फाॽआङ् कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् काक् आबिॽरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हाराॽ नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मे़बोःङ्‌ल हे़क्‍केलॽरिक् वेॽहाॽनु हाःमा चामा खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़हन्‍दुर, सुयाःम्‍बक् मे़जोगुर लॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरे़से़ॽओ॥ 19 अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ ताये़म्‍मिल्‍ले़न् ने़म्‍भोगे़न् पाङ्‌यक् मे़युक्‍खुररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ से़क्‍खाबा हिङ्‌मन्‍निन् मे़दे़म्‍सु मे़युक्‍खुररो॥

20 तिमोथिए, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरे़बा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् कत्ते़ॽओ॥ कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा अदङ् ताॽजे़ङ् नु तक्‍ले़ङ्‌वा पाःन्‍हाॽग इङ्‌ले़क्‍पा साम्‍जिःक्‍लो, खे़न्‍लाम् लाःत्लाःत् वये़ॽओ॥ 21 कुभारे़ खे़न् मे़इःत्तु मे़नाःत्तुआङ् नसाःन्‍निल्‍ले़ निङ्‌वाॽसोःक्‍लाम् मे़नुःक्‍खे़ मे़बेआङ् मे़वाॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खे़ने़ॽओ वाॽररो॥

* 1:1-2 तिमोथि–खुने़ॽ यरिक्‍ले़ङ् पावलनु लाम्‍दिःक् चोगे़॥ पावलरे़ एफिसस ये़क्‌यक्‍किन् ले़रुधःल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासिरे़ लागि खुने़ॽ तिमोथिःन् सप्‍फा वये़ लारे़ॽओ मे़त्तु॥

* 3:8 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “दिकन्” पोःङ्॥ ४.१०, ११, १३ पात्‍लाओआङ् कन् सुत्‍लाःन् ताः॥

* 6:13 ये़सुःन् मे़दे़म्‍सुबा ये़म्‍मो पन्‍तियस पिलातसे़न् यहुदिहाॽ मे़युङे़बा लाजेॽओ सुहाङ्‌गे़म्‍बा वये़॥ ये़सुःन् फोःम्‍मा पोःङ् फाॽआङ् पाःन् के़दङ्‌बाओ थिक्‍पा खुने़ॽ वये़॥

२ तिमोथि

1

2

3

4

पावलरे़ तिमोथिःन् हाक्‍तुबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो सेःक्‌युक्‍मिबा पावलरे़ खुने़ॽनु माङ्‌सेवा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा खुने़ॽनुःल्‍ले़ पाःक्‍पा तिमोथिःन् सुजा पिरुबा पाःन्‍हाॽ साप्‍तुआङ् पत्‍लो॥ कन् साप्‍पन्‍निल्‍ले़ कुलुम् थोःक्‍पिग नासि थःप्‍मारो॥ कप्‍मो पावलरे़ तिमोथिःन् साप्‍चुवानु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिमार वाॽमा, हे़क्‍क्‍याङ् सुनाइङ् नु तगिबा माङ्‌हुप्‍ले़न्‌से़क्‍खाबा निसाम्‍मो लिङ्‌बित्ताङ् वाॽमा पोःङ्॥ इनोगे़न् तुक्‍खे नु तक्‍ले़ङ्‌वाओबा पाःन्‍हाॽ ताःल्‍ले़ सिक्‍साम्‍बा नु इङ्‌गे़भोःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मार नसानिबाहाॽ याम्‍जाङ्‌वा पिमासि पोःङ् लॽरिक् साप्‍तुरो॥

पावलरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो नसानिबाहाॽ इक्‍साबा अदङ् पाःन्‍हाॽलाम् लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिरुसिआङ् वाॽरो॥ अदङ् पाःन्‍धङ् के़घे़म्‍बाहाॽरे़न् इन्‍धाःङ् पोःङ्‌मारे़ कुले़क्‌वा मे़म्‍भैरक् पोःङ्‌लो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा १.१-२

पावलरे़ तिमोथिःन् मुरा मे़त्तुॽ १.३-४.५

पावलरे़ आबाङे कुयाक्‍नाम्‌४.१-१८

कुनुप्‍मा सेवा ४.१९-२२

1

सेवा नु नोगे़न्

1-2 आमिःम् आस्‍साः तिमोथिए,* ख्रिस्‍त ये़सुओ के़वाॽबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़न् माङ्‌हे़क् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽओलाम् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ सेगाङ्‌बा कुसेःक्‌युक्‍मिबा इङ्‌गाॽ पावललाम् कन् सक्‍इङ्‌ङिन् हाक्‍ने़ॽरो॥ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु आनिॽ दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुलुङ्‌गुम्, लुङ्‌माॽ तुक्‍मा नु सनारुङ्‌ङिन् खे़ने़ॽनु वाॽररो॥

3 इङ्‌गाॽ आधाःक्‍थे़बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा मे़जोगुबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ सेसे खासिङ्‌ले़ खुने़ॽ कुसेवा चोगुङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् सदादिङ् इङ्‌गाॽ तुवा चोगुङ्‌ङिल्‍ले़ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ इःत्‍ने़आङ् खुने़ॽ नोगे़न् पिरुङ्‌लो॥ 4 खे़ने़ॽ के़मिक्‌वाःन् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌ङिल्‍ले़ के़साॽसे़ ताःमा साॽरिक्‌निङ्‌वाॽ चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ओमुलॽमाल्‍ले़ कुधिम् पोःङ्‌ङामे़न्॥

5 इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ से़क्‍खाबा के़नसाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुङ्‌लो॥ खे़ने़ॽआङ् के़युमाॽ लोइस नु के़म्‍मा युनिसरे़ कत्ते़त्‍छुबा हे़क्‍तङ्‌बा नुःबा नसाःन् के़गत्तुॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निस्‍सेॽ पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

पावलरे़ तिमोथिःन् आःन्‍छिङ्‌मा पिरुॽ

6 कन् नसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ सम्‍दाङ् हुक् ने़स्‍सुङ् पिने़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरे़बा पर्धाःम्‍मिन् के़दिःप्‍पा मि कुइसिःक् कत्ते़ॽओ फाॽआङ् मे़त्‍ने़ॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिरे़बा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ किस्रुक्‍पा आन्‍जोःक्‍ने़न्‌, कर मुक्‍साम्, मिःम्‍जि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मा आबिॽ॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़न् साःक्‍खि पिमा नु कुलागि इङ्‌गाॽ साक्‍पा के़धाःबान्‍नु खे़ने़ॽ सिरिङ् मे़मये़न्‍ने़ॽओ॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मो आनिगे़नु सोरिक्‌खे़ने़ॽआङ् सुनाइङ्‌ले़ लागि तुक्‍खे चे़ॽओ॥

9 खुने़ॽए आनिॽ ताङ्‌आसे़ःप्‍ते़आङ् आप्‍फेःक् सेसे कुमना पोःङ्‌से़ आसेगे़आङ् आवाॽरो॥ कङ्‌ग आनिॽ आजोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ पोःक्‍खे़बा मे़ःन्‍लो, कर खुने़ॽ आप्‍फेःक् कुनिङ्‌वाॽसोःक् नु कुलुङ्‌गुम्‌रे़ चोगुबारो॥ तोलिङ्‌सोमुआङ्धो ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कन् लुङ्‌गुम्‍मिन् आबिर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌सेःक् चोगुआङ् वये़॥

10 कर आल्‍लो आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुःन् त्‍ये़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम् खुने़ॽओ ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़रो॥ खुने़ॽए सिःमे़ल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिन् मे़क्‍खुआङ् सुनाइङ्‌लाम् ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् नु आजुनि हिङ्‌मन् ओसेःन्‍दाङ् चोगुरो॥

11 कन् सुनाइङ्‌ङिल्‍ले़ लागि इङ्‌गाॽ सेसे सेःक्‌युक्‍मिबा, सिक्‍साम्‍बा, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गे़भोःबा पोःङ्‌से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःक्‌युक् चोगाङ्‌लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए इङ्‌गाॽ तुक्‍खे चाआर वाॽआरो॥ कर इङ्‌गाॽ सिरिङ् मे़मआन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाःत् इङ्‌गाॽ नसाःन् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआ फाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् निःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ कुहुक्‍को पिरुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न् थारिक् से़ःप्‍तुआङ् कत्तुॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निस्‍से वाॽआरो॥

13 इङ्‌गाॽ हुॽने़बा से़क्‍खा निसाम्‍हाॽरे़ कुबिहाॽ इःत्ते़ नाःत्ते़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍त ये़सुओ खोगे़दे़प्‍पा मिःम्‍जि नु नसाःन्‍नो नुःरिक्‍काङ् वये़ॽओ॥ 14 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरे़बा नुःबा पाःन्‍हाॽ आनिॽओ के़वाॽबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुभाॽलाम् नुःरिक्‍काङ् कत्ते़ॽओ॥

15 एसियास्‍मा थुम्‍मोलाम् के़दाःबा काक् नसानिबाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़ले़राङ् मे़देःसाङ्‌बा पाःन्‍हाॽग खे़ने़ॽ के़निःसुरो॥ खे़ङ्‌हाॽओ फुगेलस नु हर्मोजेनसे़न्‍नाङ्‌लो॥ 16 दाङ्‌बाल्‍ले़ हाराॽ ओनेसिफोरसरे़ कुहिम्‍सयङ्‌ङिन् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो वयाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ यरिक् ले़ङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छे़ आदुम्‍से़ ताःमा मे़नुःन्‍दे़न्, 17 कर खुने़ॽ रोम ये़क्‌यक्‍को के़रे़आङ् साॽरिक् कोःत्ताङ्‌ङाङ्‌इङ्‌गाॽ तुमाङ्‌लो॥ 18 ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़न्‍नो हाराॽ दाङ्‌बाल्‍ले़ खुने़ॽ लुङ्‌गुम् ओसेःन्‍धाक्‍तुनिरो॥ इङ्‌गाॽ एफिससओ वयाङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खे़न् साॽरिक् कुभाॽ पिराङ् के़लॽबा पाःन्‍निङ्‌ग खे़ने़ॽ के़निःसुएरो॥

2

ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुनिङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुबा कुधक्‍सुबान्

1 हे़क्‍केःल्‍ले़ आस्‍साःए, खे़ने़ॽग ख्रिस्‍त ये़सुओ के़वाॽबा लुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़ॽओ॥ 2 यरिक् तोःन्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ तगि के़घे़प्‍सुबा आबाःन्‍निन् के़निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुसिबा मनाहाॽ हुॽमा के़सुक्‍पा नसाःन्‍साबा वेॽ मनाहाॽ हुक्‍सुप्‍ते़से़ॽओ॥

3 ख्रिस्‍त ये़सुरे़ से़क्‍खाएबा कुधक्‍सुबा कुइसिःक् खे़ने़ॽ आनिगे़नु तुक्‍खे चामाओ चुम् पोःक्‍खे़ॽओ॥ 4 थक्‍सुबा तुराओ के़याक्‍पा आत्तिन् थक्‍सुबान्‍नाङ् हिम् याःम्‍बक्‍को मे़हम्‍सिङ्‌ङिन्, कर खे़ल्‍ले़ग खुने़ॽ कुधक्‍तुम्‍बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा निङ्‌वाॽ चोगुॽरो॥ 5 हक्‍चाःत्तो के़लोःक्‍पे़न्‌हक्‍चाःत्तोबा थिम्‍हाॽ कुइसिःक् मे़लोःक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ थुम्‍घो मे़घोःसुन्‍लो॥ 6 याम्‍बुधिक्‍काङ् याःन्‍गे़मःबा मनाःल्‍ले़ए के़दुम्‍बा चाःन् काक्‍नु तगि खुने़ॽए चामा खोःमा पोःङ्‌लो॥ 7 इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ काक् पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा फाॽआङ् इःत्‍छिङ्‌साम् के़बिॽरो॥

8 सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बा दाउद* हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌निङ्‌वाॽ इःत्ते़ॽओ॥ इङ्‌गाॽ इङ्‌भन् चोगुङ्‌बा सुनाइङ्‌ङिन् बा कन्‍नेरो॥ 9 बा खे़न् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ इङ्‌भोःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ तुक्‍खे चाआर वाॽआ, हे़क्‍क्‍याङ् कुभाङ्‌के़भेःम्‍बा कुइसिःक्‍काङ् इघेःङ्‌ङो थाःआरो॥ कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् इघेःङ्‌ङो मे़धाने़न्‍लो॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कुमनाहाॽ ख्रिस्‍त ये़सुओ से़न्‍लप् नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा मिमिदिङ् मे़घोःसुर फाॽआङ् काक् तुक्‍खेहाॽ इङ्‌गाॽ थम्‍मा सुक्‍तुङ्‌लो॥

11 कन् पाःप्‍मनाबा पाःन्‍निङ्‌ग से़क्‍खाएरो,

आनिॽ खुने़ॽनुए आस्‍ये़आङ् आवाॽने़ फाॽग्र खुने़ॽनुए आहिङ्‌लो॥

12 आनिॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए नासि आधःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽआङ् खुने़ॽनुए हाङ् आजोगुम्॥

आनिॽ खुने़ॽ आनाॽरुमने़ फाॽग्र, खुने़ॽआङ् आनिॽ आनाॽरो॥

13 आनिॽ नसाःन्‍साबा आम्‍बोःङ्‌ने़न्‍छाङ् खुने़ॽग नसाःन् नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो॥

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग आप्‍फेःक् नाॽसिङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥

कुसाङ् के़लःबा याःम्‍बक्

14 सेसेहुप्‍लक्‍कोबा काक् मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ हाराॽ खे़ङ्‌हाॽ पाःन्‍सुत्‍लाओ पाःन्‍धङ् मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍ल फाॽआङ्‌साम्‍दिङ् पिरे़से़ॽओ॥ खे़न् पाःन्‍धङ्‌ङिल्‍ले़ नुःबा मे़बोःङ्‌ने़न्, कर के़घे़म्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ इम्‍मोःक्‍लक् पोःङ्‌लो॥ 15 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिराॽ थाङ्‌ल फाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् के़सुक्‍सुक् याःम्‍बक् चोगे़ॽओ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा पेलिगे़न् कुबाःन्‍जाक्‍किन् थो यो मे़न्‍जोःक्‍के हुॽरे़से़ॽर सिरिङ् मःमा मे़म्‍बोःङ्‌ङे याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा पोःक्‍खे़ॽओ॥ 16 कर खे़ने़ॽग कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा अदङ् पाःन्‍धङ्‌ङोलाम् एःक् वये़ॽओ॥ हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍धङ्‌ङिल्‍ले़ नसानिबाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् माःङ्‌घा तेॽरुसिरो॥ 17 हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‌वेःप्‍मनाबा याङ्‌घेःक् कुइसिःक्‍लो॥ अक्‍तङ्‌बा सिक्‍साम्‍बाहाॽओग हाइमेनियस नु फिलेतससिरो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ग से़क्‍खाबा माराम्‍मिन् ले़रे़त्‍छुआङ् आनिॽ सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌माङ्‌ग तगि पोःक्‍खे़ चुरे़रो लॽरिक् हुॽसुसिआङ् कुभा नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् ले़ङ्‌सुर वाॽसिरो॥

19 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिसाम्‍मिल्‍ले़न् युक्‍सिङ्‌गे़न् पाङ्‌युक्‍किन् मे़म्‍मुन्‍नेए ने़रो, हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेलॽरिक् साप् लक्‍सिङ्‌ङाङ् वाॽरो, “दाङ्‌बाल्‍ले़ आप्‍फेःक् कुमनाहाॽ कुसिङ्‌निःत्तुसिॽरो,” हे़क्‍क्‍याङ् “दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ् के़लोःङ्‌बाहाॽ काक् लायोलाम् माःङ्‌घाए मे़बोःङ्‌लरो॥”

20 यम्‍बा हिम्‍मो यरिक् परिक्‍ले़न् साम्‍म्‍याङ् नु युप्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् सिङ् नु खाम्‍मिल्‍ले़न् चे़त्‍थ्‍या नु खप्‍प्‍याहाॽ मे़वाॽरो॥ कुभाग इङ्‌धाःङ्‌बा नु कुभा इङ्‌धाःङ्‌मे़ःन्‍बा याःम्‍बक्‍को ओगप् पोःङ्‌लो॥ 21 आत्तिल्‍ले़ फे़न् याःम्‍बक्‍किन्‌ले़रुआङ्‌सेसे चोःक्‍सिङ्, खे़ङ्‌ग इङ्‌धाःङ्‌बा याःम्‍बक्‍को ओगप् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍को आत्तिन् नुःबा याःम्‍बक्‍कोसाङ् खे़ङ्‌ग ओगप् पोःङ्‌मा यारिप् पोःङ्‌लो॥

22 थाङ्‌बे़न् मे़न्‍छियाॽ लॽमालाम्‌के़दाःबा फे़न् निङ्‌वाॽलाम् एःक् वये़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसे निङ्‌वाॽओलाम् दाङ्‌बान्‍नु तुवा के़जोःक्‍पा मनाहाॽनु साम्‌योनिमो, नसाःन्‍नो, मिःम्‍जिओ हे़क्‍क्‍याङ् सनारुङ्‌ङो वये़ॽओ॥ 23 कर कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा पाःन्‍धङ्‌ङिन् नाॽरे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ग खे़माॽरक् फोःक्‍खुॽरो॥ 24 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुसेवारोबान् खेमा मे़नुॽने़न्‍लो॥ खुने़ॽग काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा, हुॽमा के़सुक्‍पा, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़गे़म्‍सिङ्‌बा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पाहाॽआङ् सिक् नःम्‍नःम्‍माङ् खाहुन् पिमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ्, हे़क्‍केलॽरिक् से़क्‍खाबा पाःन् कुसिङ्‌मे़निःत्तुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ लायोलाम् नुःक्‍तु तारुसिररो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍मा पाङ्‌मासि फाॽआङ् इजो युक्‍तुसिबा पाःन्‍निन् खुनिॽ निङ्‌वाॽ सेःआङ् कुसिङ्‌मे़निःत्तुआङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुइजोलाम् पिम्‍मा मे़सुक्‍लो॥

3

कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽओ साम्‌यो मे़ःन्‍नेबाहाॽ

1 आल्‍ल कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽओ के़साक्‍पा ये़म् ताः फाॽआङ् के़निङ्‌वाॽसोओ युक्‍खे़ॽओ॥ 2 खे़न् ये़म्‍मोबा मनाहाॽग आप्‍फेःक्‍लक् मिःम्‍जि के़मे़त्‍छिङ्‌बा, याङ्‌साकुन्‍धेरक् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पा नु आप्‍फेःक्‍लक् यम्‍बासिगे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़इःप्‍पा, आङ्‌दिङ् के़लॽबा हे़क्‍क्‍याङ् मना चाःत्‍थि के़देःबा मे़बोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽग पा माहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नो मे़म्‍बप्‍मनाबा, ओबे़ के़जोगु के़बिराङ्बे़ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ मे़न्‍इःप्‍मनाबा, हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌यो मे़न्‍इःप्‍मनाबा आजिःन्‍जिःम्‍बा मे़बोःङ्‌लो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ आत्तिन्‍हाॽआङ् लुङ्‌माॽ मे़न्‍दुक्‍तुन्‍सिन्, वेॽहाॽ ले़प्‍मि मे़म्‍बिरुन्‍छिन्, हे़क्‍क्‍याङ् चे़ॽया के़मःबा, हे़ॽले़ॽले़बा, किप्‍मा के़घुःबा, नुःबा पाःन् सिराॽ मे़न्‍धाङ्‌मनाबा मे़बोःङ्‌लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽ वेॽ मना इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा, निङ्‌वाॽतादा के़जोःक्‍पा, आङ्‌दिङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽएःक् के़लॽबा मे़बोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुले़क्‌वा याम्‍दादा निङ्‌वाॽतादा चोःक्‍माए खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽग साम्‌योबा मे़ले़ङ्‌सिङ् कर मुक्‍साम्‍मिन् मे़न्‍हे़प्‍तुन्‍लो॥ अक्‍तङ्‌बा मनाहाॽनु खे़ने़ॽग एःक् वये़ॽओ॥

6 कुभाग हिम् हिम् मे़बेःक्‍काङ् लायोःल्‍ले़ के़प्‍तुसिमाहाॽ नु काक् परिक्‍ले़न् याम्‍निङ्‌वाॽओ के़बप्‍मा निङ्‌वाॽ सुङ्‌गिक्‍मा मे़न्‍छुमाहाॽ युक्‍को मे़दारुसिरो॥ 7 खे़न् मे़न्‍छुमाहाॽ आक्‍खे़न् मे़हुॽसिङ्‌साङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् से़क्‍खाःन् कुसिङ्‌निःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 8 जेन्‍नस नु जेम्‍ब्रससिरे़ मोसाःन् मे़अत्तुबा कुइसिःक् खे़न् मनाहाॽरे़ से़क्‍खाःन् मे़अत्तुरो॥ खे़न् मनाहाॽ फे़न्‍निङ्‌वाॽबासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ नसाःन्‍निन् से़क्‍खाबा मे़जोःक्‍ने़न्॥ 9 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ बा हे़क्‍केरक् चोःक्‍मार वाॽमा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ जेन्‍नस नु जेम्‍ब्रससि कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽरे़आङ् खुनिॽ अदङ् चोःक्‍मान्‍नाङ् के़रे़क् मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽ मे़घोःसुॽरो॥

पावलरे़ तिमोथिःन् इङ्‌जाःङ् पिरुॽ

10-11 कर खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन्, आये़प्‍ले़क्‍किन्, हिङ्‌मन्‍ले़न् आनिङ्‌वाॽसोःक्‍किन्, आनसाःन्‍निन्, आहाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मान्, आमिःम्‍जिन्, आनासि थःप्‍मान्, तुक्‍खे च्‍याङ्‌बा पाःन्‍हाॽ, आदुक्‍खेहाॽ के़रे़क् के़नाःत्तु के़इःत्तुआङ् के़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् एन्‍तिओक, आइकोनियम नु लुस्‍त्राओ इङ्‌गाॽ तुमुङ्‌बा के़रे़क् तुक्‍खेहाॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुआङ् के़वाॽरो॥ कर दाङ्‌बाल्‍ले़ काक् खे़न् तुक्‍खे लाक्‍खेलाम् इङ्‌गाॽ से़ःप्‍ताङ्‌लो॥ 12 ख्रिस्‍त ये़सुओ साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नो हिङ्‌मा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पाङ्‌ग तुक्‍खे चाएरो॥ 13 कर फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मना नु इङ्‌गे़ले़क्‍पा मनाहाॽग वेॽ मनाहाॽ इङ्‌ले़क्‍तुम्‍सिम्‍बा, ताप्‍फे़ःल्‍लिक्‌मे़त्तुम्‍सिम्‍बा लॽरिक् मे़इःत्तुर मे़बेःक्‍किल्‍ले़ आप्‍फेःक् इङ्‌मे़ले़क्‍सिङ्‌ल साॽरिक्‍काङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा मे़बोःङ्‌ल मे़बेःक्‍लो॥ 14 कर खे़ने़ॽग के़घोःसुबा निसाम्‍मो चक्‍मे़ल्‍लॽए पत्‍छे़ॽओ॥ खे़न् निसाम्‍हाॽ से़क्‍खाए मे़जोःक् फाॽआङ् कुसिङ्‌के़निःत्तुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ निसाम् के़हुॽबाहाॽ ताःक्‍पो युङ्‌मा के़सुक्‍तुसिॽरो॥ 15 खे़ने़ॽ के़जुःक्‍ते़आङ्‌धो नुःरिक्‍काङ् सेसे साम्‌योसाप्‍ला के़ले़स्‍सुआङ् के़वाॽरो॥ बा कन् पाःन्‍हाॽओलाम् ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् चोःक्‍मा खोगे़दे़प्‍पा से़न्‍लप्‌रे़न्‌सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌के़घोःसुॽरो॥ 16 काक् साम्‌योसाप्‍लाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाम्‍जाङ्‌वालाम् आबिरे़बारो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग साम्‌योनिबा निसाम् पिमा, फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पे़न्‌नुःरिक्‍काङ् तोःम्‍मा, हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबा हिङ्‌मन्‍नो हिङ्‌मा ओःन्‍धाक् पिमा, साॽरिक् याःम्‍बक् आबिॽरो॥ 17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽरे़ काक् नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुर फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍ला आबिरे़बारो॥

4

1 ख्रिस्‍त ये़सुःन् हाङ् चोःक्‍से़ युःल्‍ले़ काक् कुहिङ्‌वे़त् नु कुसिवे़त् मनाहाॽ खासे़न् चोगुसिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ खुन्‍छिॽ तगि इङ्‌जाःङ् पिने़रो– 2 सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ॽ॥ आप्‍फाल्‍ले़साङ् सुनाइङ् से़ःमा खे़ने़ॽग यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वये़ॽओ॥ निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌ल निसाम्‍नु मनाहाॽ नुःरिक्‍काङ् खाहुन् पिरे़से़ॽ, फे़ःक्‍ते़से़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्ते़से़ॽओ॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ से़क्‍खा निसाम् खे़म्‍मा खुनिॽ सिराॽ मे़न्‍धाङ्‌मना ये़म् तार पत्॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग आबाङे याम्‍निङ्‌वाॽओ मे़बेःक्‍काङ् खुनिॽ खे़म्‍मा सिराॽ के़धाङ्‌बा पाःन्‍लक् खे़म्‍मा फाॽआङ् बा हे़क्‍तङ्‌बा पाःन् के़बाःप्‍पा सिक्‍साम्‍बाहाॽ मे़लुप्‍सुसिरो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ग से़क्‍खाबा पाःन्‍निन् मे़नाॽरुआङ् खुनिॽ कुबुङ्‌ना कुसम्‍बा खे़दाॽहाॽ ले़प्‍माङ् निङ्‌वाॽ मे़बिरुॽरो॥ 5 कर खे़ने़ॽग काक् परिक्‍पा वानाम्‍मो हाङ्‌हाङ् वये़ॽआङ् तुक्‍खेःन् थरे़ॽ, सुनाइङ् से़ःस्‍से़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ माङ्‌सेवा चोःक्‍मा के़याःम्‍बक्‍किन् चोगे़ सुरे़ॽओ॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसिःमा ये़म्‍मिङ्‌ग निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ इङ्‌गाॽ आहिङ्‌मन्‍निङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभा कुइसिःक् चोःक्॥ 7 इङ्‌गाॽग आसुक्‍सुक् नुःरिक्‍काङ् नसाःन्‍ले़न् थङ् थक्‍ताङ्‌ङाङ्, आलोःक्‍मान् सुरुङ्‌ङाङ् वाॽआ हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन्‍निन् मे़म्‍माए कत्तुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 8 आनिॽ कुदोःप्‍मा खासे़न् के़जोःक्‍पा दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् ये़न्‍नो साम्‌योनिबा तिचःन्‌हाङ्‌से़म् कुइसिःक् पिआरो॥ इङ्‌गाॽरक् मे़ःन्, कर खुने़ॽ कुधाःन्‍छिङ्‌मान् निङ्‌वाॽ इगेःक्‍काङ् के़हाङ्‌बा काक्‍ले़ मे़घोःसुॽरो॥

पावलरे़ कुनुप्‍मा कुबाःन्‍निन्

9 खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽओ हारा फे़म्‍मा के़सुक्‍सुक् तम्‍सिन् चोगे़ॽओ॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ देमासरे़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽ मिःम्‍जि मे़त्तु हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ ले़राङ्‌ङाङ् थिस्‍सलोनिका पेआङ् वाॽरो॥ क्रेसेन्‍से़न् गलातिया थुम्‍मो पेआङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् तितसे़न् दाल्‍मातिया थुम्‍मो पेरो॥ 11 इङ्‌गाॽनुग लुकारक् वाॽरो॥ खे़ने़ॽ के़भे़न्‍निल्‍ले़ मर्कुसे़न्‍नाङ् खे़ने़ॽनु सोरिक् फे़त्ते़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बक्‍को खे़ल्‍ले़ यरिक् कुभाॽ पिआरो॥ 12 इङ्‌गाॽ तुखिकसे़न् एफिससओ पाङ्‌घुङ्‌देःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 13 खे़ने़ॽ के़भे़न्‍निल्‍ले़ त्रोआसलाम् कार्पसे़ल्‍लो ने़स्‍सुङ्‌धाङ्‌बा चुङ्‌गा नु साप्‍पन्‍हाॽ फे़त्ते़से़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् से़होबा साप्‍पन्‍निन् निङ्‌वाॽ मे़म्‍भेःन्‍ने फे़त्ते़ॽओ॥ 14 फे़न् के़धक्‍पा अले़क्‍जे़न्‍दरले़ इङ्‌गाॽ साॽरिक्‌तुक्‍खे चाःत्ताङ्‌लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ हाराॽ कुयाःम्‍बक् कुइसिःक् पिरुनिरो॥ 15 खे़ने़ॽआङ् खे़न्‍नु सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् वये़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आनिगे़ निसाम्‍मिन् साॽरिक् अत्तुरो॥ 16 थिक्‍सिगेःक्‍पो इङ्‌गाॽ खासे़न्‍लोबाल्‍लो मे़दाराङ्‌ङिल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् याप्‍मि कुभाॽ मे़म्‍बिराङ्‌ङिन्, कर के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़ले़राङ्‌ङाङ्‌मे़बेरो॥ कन् पाःन्‍नो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ खासे़न् मे़जोगुन्‍निरो॥ 17 कर दाङ्‌बान् इङ्‌गाॽनु वये़आङ् थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌हाॽरे़ सुनाइङ् खे़म्‍मा मे़घोःसुनि फाॽआङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌मा थुम् पिराङ्‌लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ग इङ्‌गाॽ थे़रिङ्‌बाल्‍ले़ कुमुराओलाम्‍माङ् से़ःप्‍ताङ्‌लो॥ 18 दाङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ काक् फे़न् पाःन्‍नोलाम् से़ःप्‍पाआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा कुहाङ्‌जुम्‍मो कम्‍ब्राङ् मे़त्तार तेॽआरो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् सदादिङ् नु सदादिङ् पोःङ्‌निरो॥ आमे़न्॥

कुनुप्‍मा से़म्‍मुॽइ सेवा

19 इङ्‌गाॽ प्रिस्‍किला नु अक्‍विला हे़क्‍क्‍याङ् ओनेसिफोरसरे़ कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ आसेवामु मे़त्ते़से़ॽओ॥ 20 इरास्‍तसे़न् कोरन्‍थिओ वये़ लारे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् त्रोफिमसे़न् तुगे़र वये़बाल्‍ले़ मिलेतसओए पक्‍थाङ्‌लो॥ 21 के़सुक्‍तुने़ फाॽग्र चुङ्‌वाःम्‍मा तामानुःल्‍ले़ तगिए खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽओ ताःमा तम्‍सिन् चोगे़ॽओ॥ युबलस, हे़क्‍क्‍याङ् पुदेनस, लिनस, क्‍लौदिया हे़क्‍क्‍याङ् काक् वेॽ फुॽनुसाॽहाॽरे़आङ् खे़ने़ॽ सेवा के़म्‍हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ 22 दाङ्‌बान् खे़ने़ॽनु वाॽररो॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् के़रे़क्‍नु वाॽररो॥

* 1:1-2 तिमोथि–खुने़ॽ यरिक्‍ले़ङ् पावलनु लाम्‍दिःक् चोगे़॥ पावलरे़ एफिसस ये़क्‌यक्‍किन् ले़रुधःल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मनाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासिरे़ लागि खुने़ॽ तिमोथिःन् सप्‍फा वये़ लारे़ॽओ मे़त्तु॥

* 2:8 दाउदे़न् इस्राइलिहाॽरे़न् यम्‍बा हाङ् वये़॥ खुने़ॽ ख्रिस्‍ते़न्‍नुःल्‍ले़ तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् थिक् (१०००) तगि वये़॥ दाउदरे़ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽओ थिक्‍पा मसिह (निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़न्‌) पोःङ्‌लो, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ खुने़ॽए पाङ्‌घुबारो फाॽआङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़साप्‍तुआङ् वये़॥

तितस

1

2

3

पावलरे़ तितसे़न् हाक्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् पावलरे़ तितसे़न् हाक्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ तितसे़न् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा थिम्‍मे़न्‍दङ् सुवाङ्‌वये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग पावले़न् सुनाइङ् इङ्‌भोःमा याःम्‍बक्‍को कुभाॽ के़बिबा थाङ्‌बे़न् वये़रो॥ पावलरे़ खुने़ॽ क्रेत लाजेॽओ सेसेहुप्‍लक्‍ले़न् याःम्‍बक्‍हाॽ ओमे़त्‍छे़ हे़क्‍क्‍याङ् लाम्‍लोःबाहाॽ सेःक्‍से़ पक्‍थःआङ् वये़रो॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ सुम्‍सि परिक्‍ले़न् पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥

थिक्‍सिगेःक्‍पाओ, क्रेत लाजेॽबा मनाहाॽ कुॽइगे़भे़ॽबा मे़जोगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पावलरे़ तितसे़न् सेसेहुप्‍लक्‍पा लाम्‍लोःबाहाॽ आक्‍तङ्‌बा पोःङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् निङ्‌वाॽसुम्‍मो तारु पिरुॽरो॥ निसिगेःक्‍पाओ, पावलरे़ सेसेहुप्‍लक्‍को के़वाॽबा खदाक्‍मि काप्‍पोबा काप्‍मोमाहाॽ, थाङ्‌बे़न्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबाहाॽ हुॽमा के़बोःङ्‌बा निसाम्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ तितसे़न् सुजा पिरुॽरो॥ कुनुप्‍माओ, नसानिबाहाॽरे़ सनारुङ् नु तङ्‌माआङ् वाॽमा के़बोःङ्‌बा ये़प्‍ले़क् कप्‍मा पोःङ् लॽरिक् मे़त्तुॽ हे़क्‍क्‍याङ् खेमा थक्‍मा नु सेसेहुप्‍लक्‍को ये़मे़न्‍दङ्‌बा पाःन्‍हाॽलाम् लाःत्‍लाःत् वाॽमा पोःङ् लॽरिक् पावलरे़ तितसे़न् सुजा पिरुॽरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-४

सेसेहुप्‍लक्‍पा लाम्‍लोःबाहाॽरे़ लागि सुजा १.५-१६

सेसेहुप्‍लक्‍को वेॽ वेॽ लुप्‍हाॽरे़ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक्‍हाॽ २.१-१५

सुजा नु साम्‍दिङ् ३.१-११

कुनुप्‍मा सुजा ३.१२-१५

1

1 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा इङ्‌गाॽ पावललाम्‍बा कन् सक्इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍ने़ॽरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा कुमनाहाॽ खुनिॽ नसाःन्‍नो कुभाॽ पिमासि हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ साम्‌योरे़ आहुॽरे़बा से़क्‍खाओ लाम्‍लोःमासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेगाङ्‌लो॥ 2 कन् से़क्‍खाःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ निङ्‌साङ्‌ङिन् आघोःसुम्, हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् इङ्‌ले़क् मे़म्‍बाःप्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़म्‍मिल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मानुःल्‍ले़ तगिए कन् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ माङ्‌हे़क्‍किन्‌चोगुआङ् वये़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङो, सेःक्‌युक् चोगुबा सुये़म्‍मो कुबाःन्‍जान्‍निन् ओसेःन्‍दाङ् चोगाङ्‌ङाङ् खे़न् इङ्‌भन् चोःक्‍मा लक्‍पे़न्‌खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

4 आन्‍छिॽ लत्‍छा नसाःन्‍नो से़क्‍खास्‍मा आस्‍साः तितसे,* हाराॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ् नु आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ् के़बिररो॥

क्रेत लाजेॽओ तितसरे़ कुयाःम्‍बक्

5 खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ क्रेत लाजेॽओ मे़न्‍जुःत्ते के़वाॽबा पाःन्‍हाॽ सुःप्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् पिने़बा ओःन्‍धाक् कुइसिःक् काक् पाङ्‌जुम्‍हाॽओबा सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओ तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ सेःक्‌युक् चोःक्‍मासि फाॽआङ् पक्‍थाने़बारो॥ 6 तुम्‍लाम्‍लोःबाङ्‌ग फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा नु थिक्‍लक् मेःत् के़गप्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साःहाॽआङ् खर्मे़न्‍दक्‌नु पाःन् मे़ङ्‌घे़म्‍मनाबा मे़ःन्, कर नसानिबा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक् चोःक्‍मा लक् के़घोःबारो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खुने़ॽग फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो–आङ्‌दिङ् के़लॽबा नु हारा कुसिक् के़बोःक्‍पा, थिः सिजङ्‌वाःल्‍ले़ के़मःबा, के़आःम्‍बा, फे़न् याःम्‍बक्‍लाम् याङ् के़धक्‍पा पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ 8 कर खुने़ॽग तरे के़दोःबा नु नुःबा पाःन्‍हाॽ कुसिराॽ के़धाङ्‌बा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍साबा, साम्‌योनिबा, सेसे नु हे़न्‍थिम्‍बा पोःङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ 9 खुने़ॽग हुॽसिङ्‌बा से़क्‍खास्‍मा पाःन्‍जाक्‍को वाॽमाए पोःङ्, हे़क्‍केलॽरिक् खे़ल्‍ले़ वेॽहाॽ से़क्‍खास्‍मा निसाम्‍लाम्‍बा हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासि नु खे़न् निसाम् के़अप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ पेःन्‍दिःन् ओसेःन्‍धाक्‍मा सुक्‍तुसिॽरो॥

इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ अप्‍मासि

10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो यरिक् युक्‍को मे़न्‌युङ्‌मनाबा नु पाःन्‍फात्रे़हाॽ, वेॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पाहाॽ मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽओ यरिक्‍तङ्‌बाग यहुदि हर्दो हे़क्‍मा थिम् नाःप्‍माए पोःङ् लॽरिक् के़बाःप्‍पासिरो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽग स्‍वाःत् चोःक्‍मासिए पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ फे़न् याःम्‍बक्‍लाम्‍बा याङ्‌साकुन्‍धे थक्‍से़ खे़ङ्‌हाॽरे़ हुॽमा मे़न्‍नुॽमनाबा निसाम् मे़हुॽरुसिर कुभा हिम्‍सयङ्‌हाॽ काक् फे़त्‍मे़लाःन्‍दुसिर मे़याक्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् कङ्‌ग क्रेत के़युङ्‌बाहाॽरे़ आबाङे खुनिॽ खागे़इक्‍पाधिक्‍ले़ आप्‍फेःक् अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽ, “क्रेत के़युङ्‌बाहाॽग सदादिङ् इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पा, खासिङ् मे़न्‍निःप्‍मना ताम्‍भुङ् थक्‍सा हे़क्‍तङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् ले़म्‍सुवाबा तःक् थे़ःक्‍के मे़जोःक्‍लो॥” 13 कन् पाःत्ते़बा पाःन्‍हाॽग से़क्‍खाएरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् नसानिबाहाॽ आल्‍लसाङ् नुःरिक्‍काङ् नसाःन् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुर फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ साॽरिक् फे़ःक्‍ते़से़ॽओ॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाःन् के़अप्‍पा मनाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌जाःङ्‌ङिन् नु यहुदि खे़दाॽहाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़म्‍मा मे़ले़रु मे़देःसुररो॥

15 सेसे निङ्‌वाॽ के़गप्‍पा मनाहाॽनु काक् पाःन्‍हाॽ सेसेए चोःक्‍लो, कर चिःन्‍जिःम्‍बा नु नसाःन् मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽरे़ लागि थेःन्‍नाङ् सेसे मे़जोःक्‍किन्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ नु खासिङ्‌ङिन्‌फे़त्‍लाॽरे़आङ् वाॽरो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुम्‍बे़ लॽरिक् मे़बाःत्तुॽ, कर आबाङे याःम्‍बक्‍कोलाम् मे़नाॽरुरो॥ खे़ङ्‌हाॽग याम्‍गे़सिङ्‌बा नु इङ्‌जाःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मना मे़जोःक्‍काङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

2

नसानिबाहाॽ नुःबा निसाम् हुॽमासि

1 कर खे़ने़ॽग से़क्‍खाबा नुःबा निसाम्‍बुङ् लाॽरुबा निसाम् हुॽरे़से़ॽओ॥ 2 खदाक्‍मिहाॽग लुम्‍लुम्‍बा पोःङ्‌मा, तुम्‍म्‍याहाङ् पोःङ्‌मा लाॽरुसिबा, इङ्‌धाःङ्‌साबा, निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ् के़जोःक्‍पा पोःङ्‌मा, से़क्‍खाबा नसाःन् के़गप्‍पा, वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् नासि के़धःप्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ् मे़त्ते़से़ॽओ॥

3 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खदाक्‍मि मे़न्‍छुमाहाॽ साम्‍निमा मे़न्‍छुमाॽ, लाॽरुसिमा नु चाःत्‍थिइङ्‌धाःङ्‌सामा पोःङ्‌मा पोःङ् मे़त्ते़से़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽग मना मे़न्‍जे़ङ्‌मनामा नु चे़ॽया मे़म्‍बङ्‌मनामा मे़बोःङ्‌ल पोःङ्, थिः मसाङ् पोःङ्‌मा मे़नुॽने़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ग वेॽहाॽ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा हुॽमासि पोःङ्‌लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽनुःल्‍ले़ पाःक्‍मा मे़न्‍छुमाहाॽरे़ खुनिॽ ये़म्‍बाहाॽ नु हिन्‍जाॽबित्‍छाहाॽ मिःम्‍जि मे़प्‍मासि, 5 निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ् के़जोःक्‍मा पोःङ्‌मा नु सेसे के़वाॽमा, नुःरिक्‍काङ् हिम्‍धाःङ् के़दक्‍मा पोःङ्‌मा, वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍मा हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ ये़म्‍बाहाॽरे़ युक्‍को वाॽमा पोःङ् फाॽआङ् हुॽमासि पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍को आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् हिनाःम् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥

6 बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के थाङ्‌बे़न्‍हाॽ निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ् के़जोःक्‍पा पोःङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् खाहुन् पिमासि पोःङ्‌लो॥ 7 खे़ने़ॽ आप्‍फेःक्‍काङ् नुःबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुबि पोःक्‍खे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़निसाम्‍मो नोनिङ्‌वाॽसाबा नु ताःक्‍पोसाबा पोःक्‍खे़ॽओ॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् के़जाःत्‍थि मे़न्‍देःसुन्‍ल फाॽआङ् नुःबा पाःन् पारे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् बिफ्‍युङ्‌बाहाॽरे़आङ् आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन् पाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नाधारो॥

9 सेवारोबाहाॽ खुनिॽ हिम्‍दाङ्‌बाहाॽरे़न् इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा पोःङ्‌मा, काक् पाःन्‍नो खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़दाःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा, याङ्‌ना मुरादोमा मे़नुॽने़न् फाॽआङ् हुॽरे़से़ॽओ॥ 10 खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍घुःन्‍ने़न्‍ल कर के़रे़क् पाःन्‍नो निङ्‌वाॽइरे़ खोःप्‍तुसिबा मे़बोःङ्‌ल, अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा काक् याःम्‍बक्‍कोलाम् आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा निसाम्‍मिल्‍ले़न् मिङ्‌सोधाःङ्‌सो पोःररो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‌

11 के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ से़न्‍लप् मे़घोःसुर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् ओसेःन्‍धाक्‍तुसिआङ् वाॽरो॥ 12 खे़न् कुलुङ्‌गुम्‍लाम्‍बा कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लायोबा हिङ्‌मन् नु इक्‍सादिङ्‌बा ये़म्‍निङ्‌वाॽ तादाबा पाःन्‍हाॽ ले़प्‍मादेःमा पोःङ् फाॽआङ् आहुॽसिङ्‌ङाङ् कन् हिङ्‌मन्‍नो निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मा, कुदोःप्‍मा नु साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नो हिङ्‌मा फाॽआङ् ओःन्‍धाक् आजोःक्‍लो॥ 13 हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ पयम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ मिमिदिङ्‌नु कुयुःमे़न् आहाङ्‌घुम्‍ल आवाॽइल्‍ले़ आनिॽ हाङ्‌हाङ्‌बा निङ्‌साङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम् आवाॽरो॥ 14 आनिॽ काक् लायोलाम् थे़ॽमासि, आबाङे सेसे कुमना चोःक्‍मासि हे़क्‍क्‍याङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा कुसिक् के़सम्‍बा चोःक्‍मासि फाॽआङ् आनिॽ लागि खुने़ॽ आबाङे सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ पिसिङ्‌लो॥

15 काक् युक्‍नु कन् पाःन्‍हाॽ हुॽरे़से़ॽ, हाङ्‌हाङ् मे़त्ते़से़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् फे़ःक्‍ते़से़ॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खे़ने़ॽ कुनामे़न्‍छाॽ के़मे़न्‍मे़त्‍ने़न्‍लरो॥

3

नुःब्‌नुःबा पाःन्‍हाॽ चोःक्‍मा

1 हाङ्‌गे़जोःक्‍पाहाॽ नु सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वाॽमा पोःङ्, इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा पोःङ्‌मा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़साङ् काक् परिक्‍ले़न् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा यारिप् पोःङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् नसानिबाहाॽ याम्‍मो मे़त्ते़से़ॽओ॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ आत्तिन् मनाहाॽरे़आङ् चे़ॽया पङ्‌मा मे़नुॽने़न्, खेमा थक्‍मा मे़नुॽने़न्, कर वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् काक् मनाहाॽनु नःम्‍नःम्‍माङ् वाॽमा पोःङ् लॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्ते़से़ॽओ॥

3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽआङ् थिक्‍ले़ङ् अदङ् नु इङ्‌जाःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबा, इङ्‌ले़क्‍के, याम्‍निङ्‌वाॽ तादा नु याम् तादारे़ आयुक्‍ते़आङ् आवये़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् सिक् पोःक्‍मा नु नाहे़म्‍माओ आवये़, हे़क्‍क्‍याङ् मनाहाॽ आजिःत्तुम्‍सिम्‍माङ्‌आवये़रो॥ 4 कर आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनुॽमान् नु मनाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबे़न्‌थाःम्‍सिङ्‌ङिल्‍ले़ 5 खुने़ॽ आनिॽ ताङ्‌आसे़ःप्‍ते़रो॥ कङ्‌ग आनिॽ आजोगुम्‍बा नुःब्‌नुःबा साम्‌योनिबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ पोःक्‍खे़बा मे़ःन्‍लो, कर खुने़ॽ आप्‍फेःक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ताङ्‌आसे़ःप्‍ते़बारो, हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसङ् मना चोःक्‍से़ आनिॽ लायोःन् वाहप्‍तुआङ् कुसङ् हिङ्‌मन् आबिरे़रो॥ 6 हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् आनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् सेसेमाङ्‌ङिन् आनिॽओ पाङ्‌घु 7 हे़क्‍केलॽरिक् साॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आजोगे़आङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् से़क्‍खा निङ्‌साङ् के़जोःक्‍पा नु लक् के़घोःबा पोःङ्‌मा आसुक्‍तुम्‍लो॥ 8 कन् पाःप्‍मनाबान् से़क्‍खाएरो॥ कन् पाःन्‍हाॽओ चक्‍मे़ल्‍लॽए पत्‍छे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ सिङ्‌सिङ्‌ङाङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो॥ कन् पाःन्‍हाॽग काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिरे़ लागि नुःबा नु कुभाॽ के़बिबा पाःन्‍लो॥

9 कर अदङ् पाःन्‍धङ्‌हाॽ, केःम् केःम्‍बा मिङ्‌स्राहाॽरे़न् पाःन्‍धङ्‌हाॽलाम् लाःत्लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़माॽ मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कङ्‌ग ओगप् मे़म्‍बोःङ्‌मना नु इन्‍धाःङ् मे़ःन्‍नेबा पाःन्‍लो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् खे़माॽ के़भोःङ्‌बाहाॽ निले़ङ् थारिक् साम्‍दिङ् पिरे़से़ॽ, हे़क्‍केसाङ् खे़माॽ फोःङ्‌मा मे़ल्‍ले़रुन्‍ने़ फाॽग्र खे़न् मनाहाॽनु माःङ्‌घा वये़ॽओ॥ 11 हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽग फे़त्‍के़लाॽबा नु लायोबा मे़जोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ आबाङे लायोःल्‍ले़ थिक्‍तुसि फाॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़ॽओ॥

कुनुप्‍मा सुजा

12 इङ्‌गाॽ आर्तिमसे़न् मे़ःन्‍छाङ् तुखिकसे़न् खे़ने़ॽओ पाङ्‌घुङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽओ लत्‍छाःन् के़त्‍नुमे़ःन्‍ने खे़ने़ॽ के़सुक्‍सुक् निकोपोलिस ये़क्‌यक्‍को फे़म्‍मा तम्‍सिन् चोगे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चुङ् वाःम्‍माओबा ताप्‍फे़ःम्‍बा वानाम्‍मिल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ खे़प्‍मोए वाॽमा निःन्‍धो चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 13 कुभाङ्‌से़म्‍बा जिनसे़न् नु अप्‍पोलोसे़न् खुन्‍छिॽ लाम्‍दिःक्‍को थेआङ् के़साक्‍पाओ मे़धासिन्‍ल फाॽआङ् कुभाॽ पिरे़से़ॽओ॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ मनाहाॽरे़ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा नु से़क्‍खाए के़साक्‍पाओ के़धाःबाहाॽ कुभाॽ पिमासि मे़हुॽसिङ्‌लरो॥ खे़ङ्‌हाॽ इरे़म्‌इरे़म् लॽरिक्‌मे़न्‌वाॽने़न्‍लरो॥

15 इङ्‌गाॽनु के़वाॽबा काक् नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽरे़ खे़ने़ॽ सेवा के़म्‍हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् याप्‍मि मिःम्‍जि के़मे़प्‍पा फुॽनुसाॽहाॽ आनिगे़ सेवा वाॽमु मे़त्ते़से़ॽओ॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽनु वाॽर फाॽआङ् इङ्‌गाॽ तुवा चोःक्‍कारो॥

* 1:4 तितस–पावलरे़ कुमाङ्‌सेवा याःम्‍बक्‍लाम् तितसरे़ ख्रिस्‍तओ नसाःन् चोगुआङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़ खुने़ॽ पावलनु लाम्‍दिःक् चोगे़॥ क्रेत वागप्‍खाम्‍मो लाम्‍दिःक् चोःक्‍मा चुरे़आङ् ख्रिस्‍तानिहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छे़ क्रेत्तो याःक्‍ते़ॽ फाॽआङ् पावलरे़ मे़त्तु॥

फिलेमोन

पावलरे़ फिलेमोने़न् हाक्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

फिलेमोने़न् कुइङ्‌गे़से़बा नसानिबा वये़ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग कलस्‍सि ये़क्‌यक्‍पा नसानिबा वये़बिला॥ ओने़सिमसे़न् कुसेवारोबा वये़, हे़क्‍क्‍याङ् कुन्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहिम्‍मोलाम् खे़त्‍छिङ् पेआङ् रोम ये़क्‌यक्‍को के़रे़॥ खे़प्‍मो खुने़ॽ सेःक्‌युक्‍मिबा पावले़न् तुमुआङ् वये़रो॥ खे़न् ये़म्‍मो पावले़न् कुनसाःन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍ये़आङ् यागे़॥ पावलरे़ए ओने़सिमसे़न् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तओ तारुआङ् वये़रो॥ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो पावलरे़ फिलेमोने़न् के़सेवारोबा ओने़सिमसे़न् खे़ने़ॽओए पाङ्‌घुङ्‌ल पत्तारो, खे़ल्‍ले़ याःम्‍बक् फेःन्‍दुआङ् वाॽने़ फाॽग्र ले़प्‍मि पिरे़ॽओ हे़क्‍क्‍याङ् सेवारोबा हे़क्‍के मे़ःन्, कर नसानिबा हे़क्‍के लाङ्‌दाःक्‍ते़ॽओ लॽरिक् पेलि फाक्‍तुरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् नु सेवा १-३

पावलरे़ फिलेमोनरे़ कुनारा फोःसुबा ४-७

ओने़सिमसरे़ लागि पेलि ८-२२

कुनुप्‍मा सेवा २३-२५

1

पावलरे़ कुसेवा

1-2 आन्‍छिगे़ मिःम् चुम् नु सोसोरिक् माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा फिलेमोन,* आनिॽ नसानिमा नुसाॽ अप्‍फिया, आन्‍छिगे़नु माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा* अर्खिपस हे़क्‍क्‍याङ् के़हिम्‍मो के़जुम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा मनासे, ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ् से़ःसुङ्‌ङिल्‍ले़ पुङ्‌लाधाबा के़बोःङ्‌बा इङ्‌गाॽ पावल नु आनिॽ नुसाॽ तिमोथिरे़ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍कासिगे़रो॥

3 आनिॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌गुम् नु सनारुङ् खिनिॽ के़बिरिर॥

फिलेमोनरे़ लागि पावलरे़ चोगुबा तुवा

4 आन्‍साॽ फिलेमोन्‍ने, खे़ने़ॽ के़लागि तुवा चोःक्‍काल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेवा चोगुङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सदादिङ् नोगे़न् पिरुङ्‌लो, 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌के़जोगुबा के़धुम्‍बा नसाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् सेसे कुमनाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुसिबा पाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽ खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 6 खे़ने़ॽ के़नसाःन्‍निन् वेॽहाॽ के़जे़क्‍तुसिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ आबिरे़बा काक् मुॽइसाम्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् निःप्‍मा के़सुक्‍तुर फाॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 7 आन्‍साॽए, खे़ने़ॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुसिबाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ् हे़क्‍क्‍याङ् आःन्‍छिङ्‌मा खोःसुङ्‌ङाङ् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् सेसे कुमनाहाॽ हाङ्‌हाङ् के़जोगुसिआङ् के़वाॽरो॥

ओने़सिमसरे़ कुलागि पावलरे़ कुबेलि

8 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ ख्रिस्‍तओ के़वाॽबा आयुक्‍लाम् खे़ने़ॽ थे़मा चोःक्‍मा पोःङ् फाॽआङ् इङ्‌जाःङ् पिमा सुक्‍ने़साङ्, 9 इङ्‌गाॽ खदाक्‍मि पावल, आल्‍लो ख्रिस्‍त ये़सुरे़ कुबुङ्‌लाथाबा के़बोःङ्‌बाल्‍ले़, आनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥ 10 ओने़सिमसे़न् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़ॽओ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥ खुने़ॽग पुङ्‌लाहिम्‍मो यागाङ्‌ङिल्‍ले़ए ख्रिस्‍तओबा नसाःन्‍नो तारुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आस्‍साः कुइसिःक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ 11 उन्‍छोःन् ओने़सिमसे़ङ्‌ग* खे़ने़ॽ के़लागि थेआङ् याःम्‍बक् मे़म्‍बिमनाबा वये़, कर आल्‍लग आन्‍छिॽ ने़प्‍माङ्‌ले़ लागि याःम्‍बक् के़बिबा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

12 इङ्‌गाॽ खे़न् साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बा मनाःन् खे़ने़ॽओ याङ्‌ना पाङ्‌घुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ 13 से़क्‍खाःल्‍ले़ खुने़ॽग इङ्‌गाॽ कप्‍मा आसिराॽ थाङे़आङ् वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सुनाइङ् से़ःसुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा थ्‍याङ्‌ङाङ् याक्‍काल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़ले़क्‌वा खुने़ॽ फाॽमा सुक्‍ताङ्‌बारो॥ 14 कर खे़ने़ॽ के़जोगुबा नुःबा याःम्‍बक्‍किन् साक्‍के़ल्‍ले़क्‍काङ् मे़ःन्, कर आबाङे के़निङ्‌वाॽलाम्‍बा पोःङ्‌ल फाॽआङ् खे़ने़ॽ कन् पाःन्‍नो के़निङ्‌वाॽ मे़ःन्‍ने इङ्‌गाॽ थेआङ् चोःक्‍मा आनिङ्‌वाॽ होःप्‍लो॥ 15 खुने़ॽग सदादिङ्‌ले़ लागि खे़ने़ॽओ याम्‍मो नुःङ्‌मा ताःमा फाॽआङ्‌ने़ सप्‍फारे़ लागि खे़ने़ॽनु से़न्‍दे़बारे़त्‍छ! 16 आल्‍ल खुने़ॽग योःक्‍पा हे़क्‍के मे़ःन्‍लो, कर खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् आनिॽ नसानिबा नुसाॽ पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ खुने़ॽग इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌बान्‍नुःल्‍ले़आङ् खे़ने़ॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को नु दाङ्‌बाओ साॽरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुबा नुसाॽ पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ आबाङे के़न्‍जुम् के़इःत्ताने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ ताआल्‍ले़ लाङ्‌दाःक्‍मा के़बिआबा कुइसिःक्‍के खुने़ॽआङ् लाङ्‌दाःक्‍मा पिरे़ॽओ॥ 18 खे़ल्‍ले़ पाःन् फेःन्‍दु के़बिरे़आङ् वाॽ इग्र खे़ने़ॽ के़सिङ्‌नाःत् हुङ्‌मा कत्तुॽने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ आमिङ्‌ङो साप्‍ते़ युक्‍खे़ॽओ॥ 19 इङ्‌गाॽ पावलरे़ हुङुङ् पिने़ फाॽआङ्‌आप्‍फेःक् आहुक्‍किल्‍ले़ कन् साप्‍तुङ्‌ल पत्तारो॥ खे़ने़ॽ आबाङेआङ् ख्रिस्‍तओ कुसङ् हिङ्‌मन् इङ्‌गाॽलाम्‍बा के़घोःसु के़लॽबान् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़न्‍ने़ॽओ॥

20 आन्‍साॽए, दाङ्‌बाओ खुने़ॽ लाङ्‌दाःक्‍ताङ् पिराङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍केलॽरिक् ख्रिस्‍तओ इङ्‌गाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्ताङ्‌ङे़ॽओ॥ 21 इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌ल पत्ताल्‍ले़सा पेलि फाक्‍ने़बान् निस्‍से के़जोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् के़जोगुॽ फाॽआङ् निःसुङ्‌लो॥

22 हे़क्‍क्‍याङ् लत्‍छा पाःन् वाॽ–इङ्‌गाॽ आयुङ्‌मारे़ लागि याक्‍फाधिक् यारिप् चोगाङ् पिराङ्‌ङे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़जोगुबा तुवाःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽओ नुःङ्‌ङा ताआबि के़लॽबा निङ्‌साङ् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥

कुनुप्‍मा सेवा

23 ख्रिस्‍त ये़सुओ इङ्‌गाॽनु पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़धाःबा इपाफ्रासरे़ खे़ने़ॽ सेवा के़हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ 24 हे़क्‍केलॽरिक्‍के इङ्‌गाॽनु सोसोरिक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा मर्कुस, अरिस्‍तार्खस, देमास नु लुकारे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ 25 दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खे़ने़ॽनु वाॽररो॥

* 1:1-2 फिलेमोन–खुने़ॽ कलस्‍से ये़क्‌यक्‍को के़युङ्‌बा लत्‍छा नसानिबा वये़॥

* 1:1-2 आन्‍छिगे़नु माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “सोसोरिक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा थक्‍सुबा” पोःङ्॥

* 1:11 ओने़सिमस–कन्‌मिङ्‌फाॽइन् “याःम्‍बक् के़बिबा” पोःङ्॥

हिब्रु

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

हिब्रुहाॽरे़ लागि सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् आत्तिन् सेसेहुप्‍लक्‍ले़ लागिआङ्‌साप्‍ते़बा मे़ःन्, कर कुभा नसानिबा लक्‍हाॽरे़ लागि साप्‍ते़बारो॥ नसानिबाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ साॽरिक् निङ्‌घुम्‍मिन् पोःरे़र पत्‍छे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसानिबाहाॽरे़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़जोगुबा खुनिॽ नसाःन्‍निन् मे़ले़रु मे़देःसुबि फाॽआङ् किःमान् वये़॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् नसानिबाहाॽ हाङ्‌हाङ् नु आःन्‍छिङ्‌मा पिमासि हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःन्‍ने आले़क्‍खा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् निःगे़धाःप्‍पा निस्‍सेबा कुबि कुइत्‍छाप्‍लो फाॽआङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़बारो॥ कन् पाःन्‍निन् निःन्‍धो चोःक्‍मारे़ लागि सक्‍इङ्‌घङ् के़साप्‍पाल्‍ले़ कन् सुम्‍सि के़ये़क्‍पा पाःन्‍हाॽ चे़क्‍खुर साप्‍तुरो–

(क) ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् मे़न्‍नुप्‍मनाबा आबुगे़न् कुस्‍साःरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ काक् इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ थरुआङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा हुॽसिङ्‌लो॥ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुसाः वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ, माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् मोसाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा चोःक्‍लो॥

(ख) निङ्‌वाॽफुसाः ये़सुःङ्‌ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बारो, हे़क्‍क्‍याङ् तगिबा माङ्‌हुप्‍पोबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा चोःक्‍लो॥

(ग) आनिॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा ये़सुरे़ नसानिबा आत्तिन्‍छाङ् लायोलाम्‌, किःमालाम्‌हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍लाम्‍बा ताङ्‌से़ःप्‍तुॽरो॥ कन् पाःन्‍निङ्‌ग यहुदि साम्‌योथिम् नु थक्‍सा सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा थिम्‍लाम्‍बा तगिसा ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़ चुरे़आङ् वये़रो॥

नाःत्‍ला थिक्-थिक्‍को (११) सक्‍इङ्‌घङ् के़साप्‍पाल्‍ले़ हे़न्‍निःप्‍पाहाॽ इस्राइलि साप्‍मुन्‍धुम्‍मोबा के़इङ्‌बा नसाःन्‍साबा मनाहाॽरे़ कुबि पिरुसिर नसाःन्‍लाम्‍मे हिङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् पेलि फाक्‍तुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नाःत्‍ला थिक्-ने़त्तो (१२) सक्‍इङ्‌घङ् के़साप्‍पाल्‍ले़ ये़सुःन् ओमे़त्तुम्, कुनुप्‍मो थारिक् नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खि हे़क्‍क्‍याङ् आक्‍खे़न् इनोगे़न् तुक्‍खे नु निङ्‌घुम् तासाङ् नसाःन्‍नो लिङ्‌बित्ताङ् वाॽमा पोःङ् फाॽआङ् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिॽरो॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् सुजा नु साम्‍दिङ्‌गे़न् पाःन्‍सुत्‍लाहाॽनु नुप्‍लो॥

थामिङ्‌

निःसुम्‌–ख्रिस्‍ते़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खाबा कुनाइबेःक् १.१-३

ख्रिस्‍ते़न्‌माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोःक् १.४-२.१८

मोसाःन् नु यहोसुःन्‍नुःल्‍ले़आङ् ख्रिस्‍ते़न्‌पयम् यम्‍बा चोःक् ३.१-४.१३

ख्रिस्‍ते़न्‌के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा चोःक् ४.१४-७.२८

ख्रिस्‍तरे़ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌पयम् यम्‍बा चोःक् ८.१-९.२२

ख्रिस्‍ते़न्‌सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़बान् पयम् यम्‍बा चोःक् ९.२३-१०.३९

नसाःन्‍निन् काक्‍नुःल्‍ले़आङ् के़ये़क्‍पा चोःक् ११.१-१२.२९

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा पिमा १३.१-१९

कुनुप्‍मा तुवा नु पाःन्‍जाक्‍हाॽ १३.२०-२५

1

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आबुगे़न् कुस्‍साःलाम् पाःत्

1 उन्‍छेःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽलाम्‍बा आनिॽ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽनु यरिक्‍ले़ङ् परिक् परिक्‍लाम्‍बा पारे़रो॥ 2 कर आल्‍ल कन् कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽओग खुने़ॽ आबाङे आबुगे़न् कुस्‍साःलाम्‍बा आनिॽनु पारे़आङ् वाॽरो॥ आबुगे़न् कुस्‍साःङ्‌ग खुने़ॽ काक् पाःन्‍नो लक् के़घोःबा चोगुआङ् खुने़ॽलाम्‍बाए काक् नावागे़न् चइःत्तिन्‍नाङ् ने़स्‍सुरो॥ 3 कन् आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍लो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिन् ले़क्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुत्‍नाःल्‍ले़ कुइत्‍छाप्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए मुक्‍साम्‍गे़न् कुबाःन्‍जाक्‍लाम्‍बा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् पाःन्‍हाॽ वाॽर याःन्‍दुॽरो॥ खुने़ॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ लायोलाम् सेसेसाङ्‌साङ् पोःङ्‌मा तङ्‌गाम् चोगुआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मिमिदिङ्‌गे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥

ख्रिस्‍ते़न्‌माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोःक्

4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोगुआङ् वाॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा मिङ् खुने़ॽ पिरुआङ् वाॽरो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्तुन्‍छिन्,

“खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ आबुगे़न् आस्‍साःने़ फाॽआङ् इङ्‌भोःसुङ्‌लो, आइन् इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ पानुदिङ् के़म्‍बा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”*

याम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु,

“इङ्‌गाॽग खुने़ॽ पानुदिङ् कुम्‍बा पोःङ्‌ङारो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आबुगे़न् आस्‍साः पोःङ्‌लो॥”*

6 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुसाःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो तारुल्‍ले़ खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तुॽ,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ सेवा मे़जोगुररो॥”*

7 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ अक्‍खे पाःत्तुॽ,

“इङ्‌गाॽग आमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ सुरित् केजङ् चोगुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आसेवारोबाहाॽ मिराःक् चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥”*

8 कर खुने़ॽ आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खे पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, खे़ने़ॽ के़हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग सदादिङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़हाङ्‌तक्‍काःत्तिल्‍ले़ग के़मनाहाॽओ साम्‌योनिमान्‍नु हाङ् के़जोगुॽरो॥ 9 खे़ने़ॽ साम्‌योनिमान् मिःम्‍जि के़मे़त्तु हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍फे़ःम्‍बान् के़जिःत्तुआङ् वाॽ॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग सःत्ते़आङ् निःङ्‌गेःल्‍ले़ माङ्‌थुक्‍मा के़बिरे़आङ् के़न्‍जुम्‍हाॽनुःल्‍ले़आङ् थाःङ् के़युक्‍खे़रो॥”*

10 खुने़ॽ याम्‍मो पाःत्तुॽ,

“यहवे दाङ्‌बे, तोलिङ्‌सोमुओ खे़ने़ॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् ने़म्‍भोगे़न् पाङ्‌यक् के़ने़स्‍सु हे़क्‍क्‍याङ् तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍किन् के़हुक्‍किल्‍ले़ के़जोगुरो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽ मे़मे़क् मे़बेःक् कर खे़ने़ॽ सदादिङ् के़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽग चाङ्‌देःत् कुइसिःक् मे़यःत् मे़दे़ःङ् मे़बेःक्‍लो॥ 12 खे़ने़ॽ लगेःत्तिन्‌कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ के़भाक्‍तुसिरो हे़क्‍क्‍याङ् कुद्रे़ःक् चाङ्‌देःत् कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽ लाप्‍के़भुसुसिरो॥ कर खे़ने़ॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़न्‍ले़क्‍सिङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ सदादिङ् कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽरो॥”*

13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् कुइसिःक् आत्तिन् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽआङ् अक्‍खेलॽरिक् मे़मे़त्तुन्‍छिन्‍लो,

“खे़ने़ॽ के़निङ्‌मिहाॽ के़युक्‍को मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक् आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङे़ॽओ॥”*

14 कर माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़न्‍लप् पिरुसिबाहाॽरे़ खुनिॽ लागि माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा साम्‍सिरक्‍लो॥

2

पयम् से़न्‍लप्

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ आघे़प्‍सुम्‍बा ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओबा से़क्‍खाःन् आल्‍लसाङ् यरिक् नुःरिक्‍काङ् निङ्‌वाॽ पिमाए पोःङ्‌लो, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र आनिॽ खे़प्‍मोलाम् आले़ःङ् आबेःक्‍लो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ इङ्‌मे़भोःसुबा इङ्‌घङ्‌ङिन् से़क्‍खा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःन् के़भेःम्‍बाहाॽ नु इङ्‌जाःङ् खे़म्‍मा मे़न्‍दे़म्‍नाबाहाॽ के़रे़क् खोःमा के़बोःङ्‌बा खुम्‍दिङ् पिरुसि॥ 3 आनिॽआङ् कन् पयम् यम्‍बा से़न्‍लप्‍पिन् आनाॽरुम्‍ने़ फाॽग्र आक्‍खेलॽरिक् ताङ्‌मा आसुक्‍पाबे? कन् से़न्‍लप्‍पिन् दाङ्‌बाल्‍ले़ आबाङे काक्‍नु तगि इङ्‌भोःसुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽलाम् के़घे़म्‍बाहाॽरे़ कन् पाःन्‍निन् आनिॽ निःन्‍धो आम्‍जोगे़ आम्‍बिरे़आङ् वाॽरो॥ 4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खुने़ॽ चोगुबा मिक्‍सेःन्‍हाॽ नु निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽलाम्‍बा हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् नसानिबाहाॽ हाःत्तुसिबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् पर्धाःम्‍हाॽलाम्‍बा कन् पाःन्‍निन् निःन्‍धो चोगुरो॥

से़न्‍लप्‍पो लाम्गे़लोःबा

5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा कन् के़दाःबार के़बप्‍पा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को मे़बिरुन्‍छिन्‍लो॥ 6 कर साम्‌योसाप्‍लाओ थिक् ते़न्‍नो अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“मनाःन् थेआङ् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुबे, इग्र मे़न्‍छाम् याप्‍मिःन् हाःत्ताङ् कम्‍ब्राङ् के़मे़त्तुबे? 7 खे़ङ्‌हाॽग माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़ च्‍यॽरक् योयोक् के़जोगुसि, खे़ङ्‌हाॽ मिमिदिङ् नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ले़ तिचःन् के़घुःक्‍तुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाःन्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को के़युक्‍खुरो॥”*

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को युक्‍खुल्‍ले़ खुने़ॽ कुयुक्‍को मे़दारुन्‍बा थेआङ् होःप्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् कन् ये़म्‍मो काक् पाःन्‍हाॽ खुनिॽ युक्‍को वाॽबा आन्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ 9 कर आनिॽ ये़सुःन् आनिःसुम्‍लो॥ खुने़ॽग माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनुःल्‍ले़आङ्‌च्‍यॽरक् योयोक् वये़, आल्‍लग खुने़ॽ सिःमे़न्‍नो तुक्‍खे च्‍ये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिमिदिङ् नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिल्‍ले़न्‌तिचःन् खुःक्‍तुआङ् वाॽ॥ हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् खुने़ॽ काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ लागि सिःमे़न् साॽरुरो॥ 10 काक् पाःन्‍हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाःन्‍हाॽग कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा नावागे़न् चइःत्तिन् ने़स्‍से़बारो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुःन् इनोगे़न् तुक्‍खेलाम्‍बा कुलिङ्‌धो के़त्तुल्‍ले़ नुःबा नु कुदङ्‌बा पाःन् चोगुरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् ये़सुरे़ यरिक् मुॽइदाङ्‌साहाॽ से़न्‍लप्‍पो लाम्‍लोसुसिॽआङ् कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़न् लक् के़घोःबा मे़बोःक्‍खे़रो॥

11 मनाहाॽ लायोलाम् सेसे के़जोःक्‍पा ये़सुःन् नु सेसे के़बोःङ्‌बाहाॽग लत्‍थिक् हिम्‍सयङ्‌सिरो, खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आन्‍साॽसि मे़प्‍मासि खुने़ॽ मे़नुःन्‍ने़न्‍लो॥ 12 खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़त्तुॽ,

“इङ्‌गाॽ के़मिङ्‌ङिन् आन्‍साॽसि इङ्‌भोःसुङ्‌सिङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् के़मना लुम्‍मो इङ्‌गाॽ ने़म्‍भोगे़न् के़नारा फोःसुङ्‌लो॥”*

13 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो पाःत्तुॽ,

“इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो नसाःन् युक्‍खुङ्‌लो॥”

खुने़ॽ याम्‍मोआङ् पाःत्तुॽ,

“इङ्‌गाॽ कप्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिराङ्‌बा मनाहाॽनु वाॽआरो॥”*

14 खे़न् मनाहाॽरे़ग नासिङ्‌गे़न् थक् मे़गत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन्‍नाङ् खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍केए पोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आबाङे कुसिःमे़न्‍लाम्‍बा सिःमे़ल्‍ले़न् मुक्‍साम् के़गप्‍पा माफे़न्‍साम्‍मिन् मे़म्‍भै चोगु॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न्‍नु के़गिःबाहाॽरे़ खुनिॽ किःमे़ल्‍ले़ हिङ्‌हिङ् थारिक् योःक् चोगुसिबाहाॽ चोःक्‌युम्‍भो पिमासि फाॽआङ् खुने़ॽ हे़क्‍के चोगुबारो॥

16 से़क्‍खाःल्‍ले़ग खुने़ॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽग मे़ःन्, कर अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽने़ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिॽरो॥ 17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा के़जोःक्‍पा लुङ्‌गुम्‍साबा नु नसाःन्‍साबा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌से़ काक् परिक्‍ले़ आनिॽ हे़क्‍के पोःङ्‌मा पोःक्‍खे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लायोःल्‍ले़न् ले़प्‍मि पिमा के़सुक्‍पा सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़रो॥ 18 खुने़ॽ हङ्‌साॽमो थ्‍ये़आङ् आबाङे तुक्‍खे च्‍ये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हङ्‌साॽमो के़धाःबाहाॽग खुने़ॽ कुभाॽ पिमा सुक्‍तुसिॽरो॥

3

ख्रिस्‍ते़न्‌मोसान्‍नुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोःक्

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे सेसे कुमना पोःङ्‌माआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् पेःक्‍मा लक् के़घोःसुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ सेःक्‌युक्‍मिबा नु मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् आजोगुम्‍बा ये़सुःन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 2 मोसाःन्* निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुहिम्‍सयङ्‌ङो नसाःन्‍साबा पोःक्‍खे़बा कुइसिःक् ये़सुःन्‍नाङ् खुने़ॽ सेःक्‌युक् के़जोःक्‍पाल्‍लो ताःक्‍पोसाबा पोःक्‍खे़॥ 3 हिम्‍मिन्‍नुःल्‍ले़आङ् हिम् के़जोःक्‍पे़न्‌साॽरिक् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिमा लाॽरुबा कुइसिःक्‍के ये़सुःन् मोसाःन्‍नुःल्‍ले़आङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌साबा पोःक्‍खे़रो॥ 4 के़रे़क् हिम्‍हाॽग मनाहाॽरे़ मे़जोगुबारो, कर काक् पाःन्‍हाॽ के़जोःक्‍पाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नेरो॥

5 आल्‍ल मोसाःङ्‌ग के़दाःबा ये़म्‍मो पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःप्‍मा फाॽआङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुहिम्‍सयङ्‌ङो नसाःन्‍साबा सेवारोबा वये़रो॥ 6 कर ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌ङो नसाःन्‍साबा आबुगे़न् कुस्‍साःरो॥ ख्रिस्‍तओबा आनिॽ आजोगुम्‍बा निङ्‌साङ्‌ङिन् मे़ल्‍ले़त्ते हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् आवाॽने़ फाॽग्र आनिॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍सयङ्‌ङोबासिरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ नाःम्‍सिङ्‌मान्

7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबा हे़क्‍के,

“आइन् खुने़ॽ कुइक्‍लाःन् के़घे़प्‍सुम्‍मिल्‍ले़ 8 एःक्‍सादे़न्‍नो इस्राइलिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हङ्‌मे़साॽरुबा ये़म्‍मो बिफ्‍युङ् मे़जोगुबा कुइसिःक् खिनिॽ निङ्‌वाॽबान् के़धुङ्‌बा मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 9 खे़प्‍मो खिनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽरे़ इङ्‌गाॽ आनासि थःप्‍मान् मे़साॽरु हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तङ्‌बे लिबोःङ्‌(४०) थारिक् चोगुङ्‌बा आयाःम्‍बक्‍किन् मे़निःसु॥ 10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् थाःक्‍हाॽनु इङ्‌गाॽ आसिक् पोगे़आङ् पाःत्तुङ्, ‘खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् सदादिङ् ताप्‍पे़ॽरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आलाम्‍मिन् कुसिङ्‌मे़न्‍निःत्ते मे़वाॽरो॥’ 11 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ आसिक् पोःक्‍मो अक्‍खेलॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङाङ्‌लो, ‘खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ यारिप् चोगुङ्‌बा नाःम्‍सिङ्‌मा ते़न्‍नो आप्‍फाल्‍ले़आङ् लाःप्‍मा मे़ङ्‌घोने़न्‍लो॥’ ”*

12 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो ताप्‍फे़ःम्‍बा नु नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ खिनिॽ आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा माःङ्‌घा के़न्‍जोगिन्‍ल फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ 13 “आइन्”* वाॽर थारिक् खिनिॽग थिक्‌याःन्‍धक् हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌ङे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍केलॽरिक् लायोःल्‍ले़ कुइङ्‌ले़क्‍को के़न्‍ध्‍ये़ॽइन्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌मे़धःप्‍सुन्‍लरो॥ 14 आनिॽ तगि नसाःन् आजोगुम्‍बा ये़म्‍मो खुने़ॽ ताःक्‍पो आजोगुम्‍बा कुइसिःक् कुनुप्‍मो थारिक् नसाःन्‍साबा आबोःङ्‌ने़ फाॽग्र ख्रिस्‍ते़न्‍नु लक् के़घोःबा आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽरो॥ 15 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साम्‍दिङ् आबिॽरो,

“आइन् खुने़ॽ कुइक्‍लाःन् के़घे़प्‍सुम्‍मिल्‍ले़ इस्राइलिहाॽरे़ बिफ्‍युङ् मे़जोगुबा कुइसिःक् खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़धःप्‍पा मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥”*

16 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइक्‍लाःन् मे़घे़प्‍सुसाङ् खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्वाओ बिफ्‍युङ् के़जोःक्‍पाहाॽ आत्तिन्‍हाॽ मे़वये़बे? हाबा खे़न् मोसारे़ मिस्र लाजेॽलाम् लःत्तुसिबा मनाहाॽए मे़ःन्‍छिबि? 17 हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌बे लिबोःङ्‌थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न् के़भोःङ्‌बाहाॽ आत्तिन्‍हाॽ मे़वये़बे? एःक्‍सादे़न्‍नो लायो के़जोःक्‍पाआङ् के़सिःबा मनाहाॽए मे़ःन्‍छिबि? 18 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यारिप् चोगुबा नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो आप्‍फाल्‍ले़आङ् लाःप्‍मा के़ङ्‌घोःसिन्‍लो लॽरिक् आत्तिन्‍हाॽनु माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वये़बे? कुइङ्‌जाःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबा मनाहाॽनुए मे़ःम्‍बि? 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग खुनिॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा निङ्‌वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो लाःप्‍मा मे़ङ्‌घोःसुम्‍बान् आनिःसुम्‍लो॥

4

नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍निल्‍ले़न्‌माङ्‌हे़क्‌

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो लाःप्‍मा माङ्‌हे़क् वाॽरए खिनिॽ लुम्‍मो आत्तिन्‍हाॽआङ्‌कन् माङ्‌हे़क्‍किन्‌मे़ङ्‌घोःमनाबा मे़म्‍बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् आनिॽ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरिरो॥ 2 आनिॽओ कुइसिःक्‍के खे़ङ्‌हाॽरोआङ् सुनाइङ् इङ्‌भोःसे़आङ् वये़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मे़घे़प्‍सुबा पाःन्‍निन् नसाःन् मे़न्‍जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ थेआङ् इन्‍धाःङ्‌मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 3 कर आनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरक् कन् नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो आलाःत्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुआङ् वाॽ,

“आसिक् पोगे़आङ् खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ यारिप् चोगुङ्‌बा नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो आप्‍फाल्‍ले़आङ् लाःप्‍मा मे़ङ्‌घोने़न् फाॽआङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङाङ्‌लो॥”

हे़क्‍केसाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍निङ्‌ग नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़ल्‍ले़सा चोगे़ सुरे़आङ् वये़रो॥ 4 लत्‍छा साम्‌योसाप्‍ला लक्‍को नुसिगेःक्‍पा ये़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा याःम्‍बक्‍कोनु नुसिगेःक्‍पा ये़न्‍नो नाःम्‍सिङ्‌लो॥”*

5 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खे़न् वेॽस्‍मा लक्‍को खुने़ॽ अक्‍खे पाःत्तु,

“खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ यारिप् चोगुङ्‌बा नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो आप्‍फाल्‍ले़आङ् लाःप्‍मा मे़ङ्‌घोने़न्‍लो॥”*

6 कुभारे़ग आल्‍लसाङ् खे़न् नाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो लाःप्‍मा मे़घोःसुॽ॥ कर वेॽहाॽरोग सुनाइङ्‌ङिन् तगि इङ्‌भोःसे़आङ् वये़साङ् खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌जाःङ् इःप्‍मा नाःप्‍मा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍लाःसे़न्‍लो॥ 7 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो लाःप्‍मा वेॽस्‍मा ये़न्‍धिक् निःन्‍धो चोगुआङ् वाॽ॥ खे़न् ये़न्‍निङ्‌ग आइन्‍नेरो॥ खे़न् तगि पाःत्तुबा पाःन्‍निन् दाउद हाङ्‌लाम् खुने़ॽ यरिक् ये़म् एगाङ् याम्‍मो पाःत्तु,

“आइन् खुने़ॽ कुइक्‍लाःन् के़घे़प्‍सुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌के़धःप्‍पा मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥”*

8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहोसुरे़* खे़ङ्‌हाॽ कन् नाःम्‍सिङ्‌मा ते़न्‍निन् पिरुसिआङ् वये़ल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हे़क्‍केलॽरिक् वेॽस्‍मा नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ याङ्‌सि मे़बाःत्तुन्‍बा मे़न्॥ 9 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ नाःम्‍सिङ्‌ये़न्‍निन् ताःमा के़बोःङ्‌बा वाॽरो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुयाःम्‍बक्‍लाम्‍बा नाःम्‍सिङ्‌बा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाःम्‍सिङ्‌दे़न्‍नो के़लाःप्‍पाहाॽआङ् खुनिॽ याःम्‍बक्‍लाम्‍बा मे़नाःम्‍सिङ्‌लो॥ 11 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ खे़न् नाःम्‍सिङ्‌मो लाःप्‍मा सिक् सम्‍ल निङ्‌वाॽ चोगुम्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् इस्राइलिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् मे़भेःन्‍दुआङ् मे़मे़गे़बा कुइसिःक् आत्तिन्‍हाॽआङ् मे़म्‍मे़क्‍ने़न्‍लरो॥

12 निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग कुहिङ्‌वे़त् नु चोःक्‍साम्‍बा चोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌ग ने़प्‍जाङ् ले़प्‍माङ् कुया के़बप्‍पा खागे़सुक्‍पा ताभेःन्‍नुःल्‍ले़आङ् खागे़सुक्‍पा चोःक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ सक्‍मासाम्‍मिन्‍नु याम्‍साम्‍मिन् से़न्‍दुॽ हे़क्‍क्‍याङ् ये़प्‍पाल्‍ले़ कुदुम्‍बे़ॽ नु कुसिःन् लस्‍सुआङ् से़न्‍दुॽ॥ आनिॽ निङ्‌वाॽसुम्‍मिन् नु निङ्‌वाॽ इःप्‍मान् से़म्‍मा सुक्‍तुॽरो॥ 13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओलाम्‍बा काक् नावागे़न् चइःत्तो थे़माःन्‍नाङ् चिङ्‌सिङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो॥ खुने़ॽ कुदगि काक् पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् निधाःप्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ आजोगुम्‍बा काक् पाःन्‍हाॽरे़न् खाराःत् खुने़ॽए आनिॽ पिमा पोःङ्‌लो॥

ये़सुःन् आनिॽ पयम् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बारो

14 आल्‍ल, आनिॽ ते़न्‍दिङ् आजोगुम्‍बा नसाःन्‍निन् थरुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़बेःक्‍पाआङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुसाः ये़सु पयम् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् आनिॽ आगत्तुम्‍लो॥ 15 आनिॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा आन्‍जोःक्‍ने़म्‍बा पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःत्तुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽआङ् आनिॽ हे़क्‍केए काक् परिक्‍पा हङ्‌साॽमान् ताःक्‍तु, कर खुने़ॽ लायो मे़जोगुन्‍लो॥ 16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ मे़ङ्‌गिए मे़न्‍नुःन्‍ने लुङ्‌गुम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌युक्‍नाओ त्‍ये़ॽइरो॥ खे़प्‍मोग आनिॽ चाहाबो आधाःल्‍ले़ कुभाॽ खोःमा फाॽआङ् लुङ्‌दुक्‌नु लुङ्‌गुम्‍मिन् आघोःसुम्‍लो॥

5

1 आत्तिन् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान्‍छाङ् मनाहाॽलाम्‍बाए सेःक्‍काङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोःक्‍से़ सेःक्‌युक् पोःङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि खोःमा फाॽआङ् मनाहाॽरे़ लागि चोभाॽ नु सिदुङ्‌जभा तोःन्‍दुॽरो॥ 2 खुने़ॽग थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए के़वाॽबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् ताप्‍के़बे़ॽबाहाॽनु चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍माङ् वाॽमा सुक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङेआङ् पाःन् फेःम्‍मा के़सुक्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मिएरो॥ 3 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लायोःल्‍ले़ लागिरक् मे़ःन्, कर खुने़ॽ आबाङे कुलायोःल्‍ले़ लागिआङ् सिदुङ्‌जभा तोःम्‍माए पोःङ्‌लो॥ 4 आत्तिल्‍ले़आङ् आबाङे कन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् ताःक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो, कर मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा हारुने़न्‌* निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्तुबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ उःप्‍माए पोःङ्‌लो॥

5 ख्रिस्‍तरे़आङ् अक्‍खेलॽरिक् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌मा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् आबाङे मे़दाःक्‍तुन्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ सेःक्‌युक् चोगुर मे़त्तु,

“खे़ने़ॽग इङ्‌गाॽ आबुगे़न् आस्‍साःने़ फाॽआङ् इङ्‌भोःसुङ्‌लो, आइन् इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ पानुदिङ् के़म्‍बा पोःक्‍खाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥”*

6 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‌योसाप्‍लाओबा वेॽस्‍मा लक्‍को खुने़ॽ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुॽ,

“खे़ने़ॽग मल्‍किसे़दे़क* कुइसिःक्‍पा सदादिङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाने़रो॥”*

7 ये़सुःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो नासिङ्‌गे़न् थक्‍को वये़ल्‍ले़ खुने़ॽ मिक्‌वानु चक्‍चक् साॽरिक् हाबे़र सिःमे़न्‍लाम् ताङ्‌से़ःप्‍मा के़सुक्‍पे़न्‌पेलि फाक्‍तुर तुवा चोगुरो॥ खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरुर सेवा चोगुबाल्‍ले़ खुने़ॽ चोगुबा तुवाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुरो॥ 8 खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे आबुगे़न् कुस्‍साः वये़साङ् तुक्‍खे च्‍ये़बाओलाम् इङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा पोःङ्‌मा हुॽसिङ्, 9 हे़क्‍क्‍याङ् कुसाङ् लस्‍सुआङ् कुइङ्‌जाःङ्‌के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा के़रे़क्‍ले़ लागि खुने़ॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा से़न्‍लप्‌रे़ कुबुन् पोःक्‍खे़रो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽग मल्‍किसे़दे़क कुइसिःक्‍पा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा सेःक्‌युक् चोगुरो॥

नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःङ्‌मा सुजा

11 कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग आनिगे़ यरिक् पाःप्‍मा कत्तुम्‍बे़रो, कर खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़धुङ्‌बा के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ पोधक् चोःक्‍मा साक्‍लो॥ 12 से़क्‍खाःल्‍ले़ कन् ये़म् थारिक्‍ले़ग खिनिॽग वेॽहाॽ के़हुॽबा सिक्‍साम्‍बा पोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा वये़, कर खिनिॽने़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ कुहेःक्‍सिङ्‌मा निसाम्‍मिन् याम्‍मो हुॽमा के़बोःङ्‌बा के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽग कुजा चामा मे़न्‍छुक्‍मना नुरक् के़धुङ्‌बा अङे़ःक्‌वा कुइसिःक् के़वयिॽरो॥ 13 नुरक् के़धुङ्‌बान् अङे़ःक्‌वा चोःक्‍काङ् खे़ल्‍ले़ नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा थेआङ् कुसिङ् निःप्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 14 कर कुजाःङ्‌ग तुम्‍स्‍याक् के़बोःङ्‌बाल्‍ले़ लागिने़रो॥ खे़ङ्‌ग चक्‍मे़ल्‍लॽए सधासिङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ नुःबा नु ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍निन् से़म्‍मा सुक्‍तुॽरो॥

6

कुसाङ्‌लःमा ले़प्‍माङ्‌पोःमा

1-2 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽग ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओबा कुहेःक्‍सिङ्‌मा निसाम्‍हाॽ ले़रुम्‍माङ् कुसाङ् लःमा ले़प्‍माङ् तगि पोःरिरो॥ आनिॽग सिःमे़न्‍नो के़देॽबा लायोबा पाःन्‍हाॽलाम् हिम्‍मा पाःन्‍हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोःक्‍मा पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् बप्‍तिस्‍माहाॽरे़ कुयाःम्‍बेबा निसाम्‍हाॽ, हुक् ने़मा पाःन्‍हाॽ, सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मा पाःन्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा खुम्‍दिङ् हे़क्‍तङ्‌बा कुहेःक्‍सिङ्‌मा निसाम्‍हाॽ याम्‍मो पाःत्तुम् मे़ःन्‍लो॥ 3 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुने़ फाॽग्र हे़क्‍केलॽरिक्‍के कुसाङ् लःमा ले़प्‍माङ् तगि आबोःरो॥

4-6 कर तगिसा से़क्‍खाबा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्ति के़निःबाहाॽ, साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिल्‍ले़न् पर्धाःम् के़साॽबाहाॽ, सेसेमाङ् लक् के़घोःबा मनाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ कुनो-कुदाःन् नु ताःये़म्‍ले़न् मुक्‍साम् के़साॽबाहाॽरे़ नसाःन्‍निन् मे़ले़रु मे़देःसुॽने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽ नुःक्‍मा ताःप्‍मासि सुक्‍मे़न्‍दे़त्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाःन् याम्‍मो सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दुआङ् मनालुम्‍मो कुजाःत्‍थि मे़देःसुबा हे़क्‍के पोःङ्‌लो॥

7 पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित्तिल्‍ले़ प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पिन् वारक्‍खुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इक् के़मःबान् चाहाबा के़जोःक्‍पा पोगुगे़न् कुजा के़धोःक्‍पा खे़न् प्‍याङ्‌सिगे़न् इक्‍ताप्‍पोग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मुॽइसाम् थाःसुआङ् यरिक् कुजा थोःक्‍ल चोगुॽरो॥ 8 कर खे़प्‍मो तिङ् नु सिध्राःक्‍पारक् लिङ्‌ने़ फाॽग्र खे़न् इक्‍ताप्‍पिन् इनाःम् पोःङ्‌ङाङ् इक् के़मःबाल्‍ले़ साङ्‌ग्रा मे़त्तुआङ् फाःत्‍त्रा केःत्तुॽरो॥

9 आमिःम् तेःङ्‌जुम्‍से, आनिगे़ अक्‍खेलॽरिक् पारिगे़साङ् खिनिॽ याःम्‍बेओग से़न्‍लप्‍पिन् के़गाप्‍पा नुःबा पाःन्‍हाॽ के़जोगुम् के़लॽबा से़क्‍खाए निःसुम्‍बे़रो॥ 10 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ग नुःरिक्‍काङ् खासे़न् चोगुॽरो–हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमनाहाॽ तगि कुभाॽ के़बिरुम्‍सिम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ ओसेःन्‍दाङ् के़जोगुम्‍बा मिःम्‍जिन् खुने़ॽ निङ्‌वाॽ मे़भुःत्‍छुन्‍लो॥ खे़ङ्‌ग आल्‍लो थारिक्‍काङ् के़जोगुम्‍ल के़वयिॽरो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍बा पाःन्‍हाॽ से़क्‍खाए के़घोःसुम्‍ल फाॽआङ् बा खे़न् याम्‍जाङ्‌वाःन् खिनिॽ हिङ्‌हिङ्‌थारिक् कत्ते़म्‍मे़ॽ के़लॽबा आनिगे़ निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़ॽरो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ ले़म्‍स्‍वाबा मनाहाॽ कुइसिःक् मे़ःन्, कर नसाःन् नु निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मालाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबान्‌लक् के़घोःबाहाॽरे़ खुनिॽ चोःङ् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ के़लॽबा आनिगे़ निङ्‌वाॽ वाॽरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍हाॽ निःन्‍धो वाॽ

13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिन्‍नु माङ्‌हे़क् चोगुल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङे कुमिङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़ वेॽ यम्‍बा मिङ् होःप्‍ते़बाल्‍ले़ आबाङे कुमिङ्‌ङो अक्‍खेलॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो,

14 “से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ यरिक् मुॽइसाम् पिने़रो हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ यरिक् फोःसुङ्‌सिङ्‌लो॥”*

15 हे़क्‍केलॽरिक् अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌ल हाङ्‌घुआङ् माङ्‌हे़क्‍को के़वाॽबा पाःन्‍हाॽ खोःसुरो॥

16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मनाहाॽरे़ग आबाङेनुःल्‍ले़ यम्‍बा मिङ्‌ङो माङ्‌मे़हे़क्‍सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ काक् पाःन्‍धङ् मे़नुप्‍सुॽरो॥ 17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍किन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़क्‍खुन् के़लॽबान् कुमाङ्‌हे़क् के़घोःबाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासि साॽरिक् निङ्‌वाॽ चोगुबाल्‍ले़ खुने़ॽ माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ 18 अक्‍खेलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क्‌चोगुआङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ कन् ने़त्‍छि पाःन्‍हाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़ङ्‌ने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌ले़क् पाःप्‍माए मे़सुक्‍तुन्॥ आनिॽ खुने़ॽ कुगम्‍ब्राङ्‌ङो ताङ्‌से़ःप्‍सिङ्‌से़ के़बेःक्‍पाहाॽरे़ आघोःसुम् के़लॽबा निङ्‌साङ्‌ङिन् आल्‍ले़रुम्‍मिन्‍निल्‍ले़ हाङ्‌हाङ् आलॽरो॥ 19 कन् निङ्‌साङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ हिङ्‌मन्‍निन् थधप् मे़ल्‍लॽमनाबा चोगुॽरो॥ कन् निङ्‌साङ् आजोगुम्‍बा ये़सुःन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो फोःन्‍दा सिगाङ्‌बा सेसेबादे़न्‍नो लाःत्‍लो॥ 20 खे़प्‍मोग ये़सुःन् आनिॽ लागि तगिसा पेआङ् वाॽरो॥ खुने़ॽग मल्‍किसे़दे़क कुइसिःक्‍पा सदादिङ् के़वाॽबा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

7

निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा मल्‍किसे़दे़क

1 कन् मल्‍किसे़दे़क्‍किङ्‌ग साले़म् ये़क्‌यक्‍पा हाङ् नु के़रे़क्‍नुःल्‍ले़ पयम् यम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़रो॥ अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ हाङ्‌हाॽ थङ् थक्‍मा नाःन्‍दुसिआङ् नुःक्‍खे़र पत्‍छे़ल्‍ले़ मल्‍किसे़दे़क्‍किल्‍ले़ खुने़ॽ तुमुआङ् मुॽइसाम् पिरु॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् अब्राहामरे़आङ् हाङ्‌हाॽ नाप्‍तुसिबा काक् चिगःक्‌वाहाॽरे़न् थिबोःङ्‌लक् खुने़ॽ पिरुरो॥ मल्‍किसे़दे़करे़ कुमिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग “साम्‌योनिबा हाङ्” पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् सालेम्‍मोबा हाङ्‌रे़ कुबेःङ्‌ग “सनारुङ्‌हाङ्” पोःङ्‌लो॥ 3 खुने़ॽ कुम्‍बा, कुम्‍मा, कुसुधे़बा कुधाःक्‍थे़बाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुसावाःन्‍छिङ्‌मान् नु कुसिःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् साप्‍ते़बा होःप्‍लो॥ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुसाः कुइसिःक् सदादिङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बारो॥

4 आल्‍ल मल्‍किसे़दे़क्‍किन् आनिॽ ताक्‍थे़बा अब्राहामरे़ए हाङ्‌हाॽ नाप्‍तुसिबा काक् पाःन्‍हाॽरे़न् थिबोःङ्‌लक् पिरुबाल्‍ले़ खुने़ॽ आक्‍खे़न् यम्‍बा चोगे़ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 5 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा लॽरिक् सेःक्‌युक् के़बोःङ्‌बा ले़बिरे़ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽरे़ आबाङे खुनिॽ फुॽनुसाॽ अब्राहामरे़ कुमुइदाङ्‌साहाॽलाम्‍बाए थिबोःङ्‌लक् ताःक्‍मा साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥ 6 कर कन् मल्‍किसे़दे़क्‍किङ्‌ग ले़बिरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा होःप्‍ते़साङ् खे़ल्‍ले़ अब्राहामलाम् थिबोःङ्‌लक् ताःक्‍तुआङ् माङ्‌हे़क् के़घोःबा अब्राहाम्‍मिन् मुॽइसाम् थाःसु पिरुरो॥ 7 आल्‍ल चुक्‍पा मनाःल्‍ले़ यम्‍बालाम् मुॽइसाम् खोःसुॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् आत्तिल्‍ले़आङ् मे़अत्तुन्‍लो॥ 8 के़सिःबा के़बेःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ थिबोःङ्‌लक् मे़दाःक्‍तु, कर मल्‍किसे़दे़क्‍किङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽनुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा चोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ सदादिङ् कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽबा लॽरिक् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ आमे़त्‍लो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् थिबोःङ्‌लक् के़दाःक्‍पा ले़बिःल्‍ले़ अब्राहाम्‍लाम्‍बा थिबोःङ्‌लक् मल्‍किसे़दे़क्‍किन् हुङुरो पाःप्‍माआङ् आसुक्‍तुम्‍लो, 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मल्‍किसे़दे़करे़ अब्राहाम्‍मिन् तुमुल्‍ले़ ले़बिःङ्‌ग सामे़न्‌वाःन्‍छिङ्‌ङे वये़ कर ताःन्‍दि अब्राहामरे़ कुमुॽइदाङ्‌सा पोःङ्‌लो॥

11 हारुनरे़ कुधाःक् ले़बिहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा याःम्‍बक् चोःक्‍मा युक् मे़घोःसु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽलाम् मनाहाॽरे़ साम्‌योथिम् मे़घोःसुआङ् मे़वये़॥ आल्‍ल हारुनरे़ कुधाःक्‍लाम्‍बाबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ मनाहाॽ कुलिङ्‌धो के़प्‍मा सुक्‍तुसिआङ् वये़ल्‍ले़ग मल्‍किसे़दे़क कुइसिःक्‍पा वेॽस्‍मा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा चाहाबा मे़जोगे़म्‍बामे़न्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ परिक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् ताःल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन्‍नाङ् ले़क्‍माए पोःङ्‌लो॥ 13 आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् वेॽस्‍मा थाःक्‍लाम्‍बाबारो, कर खे़न् थाःक्‍कोलाम् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा याःम्‍बक् मे़न्‍जोःक्‍के मे़वाॽरो॥ 14 आनिॽ दाङ्‌बाङ्‌ग यहुदाःल्‍ले़ कुधाःक्‍लाम्‍बा सावाःन्‍छिङ्‌ङे़बा फाॽआङ् के़रे़क्‍ले़ मे़निःसुएरो कर यहुदाःल्‍ले़ कुधाःक्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा सेःक्‍मनाबा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मोसारे़ थेआङ् मे़बाःत्तुन्‍लो॥

ख्रिस्‍ते़न्‌मल्‍किसे़दे़क् कुइसिःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा

15 आल्‍ल मल्‍किसे़दे़क कुइसिःक्‍पा वेॽस्‍मा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् ताःल्‍ले़ कन् साम्‌योथिम् ले़क्‍ते़बा पाःन्‍निन् आल्‍लसाङ् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा सुक्‍ते़त्‍लो॥ 16 खुने़ॽग मे़न्‍छाम् थाःक्‍पा साक्‍थिम् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःक्‍खे़बा मे़ःन्, कर मे़म्‍मे़क्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् मुक्‍साम्‍लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःक्‍खे़बारो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुआङ् पत्,

“खे़ने़ॽग मल्‍किसे़दे़क कुइसिःक्‍पा सदादिङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाने़रो॥”*

18 अक्‍खेलॽरिक् तगिस्‍मा साम्‌योथिम् इङ्‌जाःङ्‌ङिन् खारोःत्ति पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् थेआङ् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍मना नु यरिक् कुसुम्‍मे़न्‍दम्‍मनाबा चोगे़रो॥ 19 साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ थेआङ् कुलिङ्‌धो के़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्, कर निङ्‌साङ् आजोगुम्‍बा पाःन्‍निन् खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् नुःबा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेसाङ् आदेॽरो॥

20-21 ख्रिस्‍ते़न्‌सदादिङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌लो लॽरिक् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो, कर वेॽ निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ लागि आप्‍फाल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍केलॽरिक् माङ्‌मे़हे़क्‍सिङ्‌ङिन्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओरक् अक्‍खे पाःत्तुआङ् वाॽरो,

“ ‘खे़ने़ॽग सदादिङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाने़रो’ हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् आनिङ्‌वाॽ मे़ले़ङ्‌ङान्‍लो लॽरिक् यहवे दाङ्‌बान् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥”

22 बा कन् माङ्‌हे़क्‍किल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ तगिबा माङ्‌हुप्‍पिन्‍नुःल्‍ले़आङ् पनुनुःबा माङ्‌हुप्‍पिन् ये़सुरे़ए निःन्‍धो चोगुआङ् वाॽरो॥

23 तगिस्‍मा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ यरिक् मे़वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़स्‍ये़आङ् सदादिङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा याःम्‍बक् चोःक्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 24 कर ये़सुःन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़सिःने़न्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सदादिङ्‌बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 25 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो के़दाःबाहाॽ खुने़ॽ सदादिङ् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍तुसिॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ लागि पेलिगे़न् तुवा चोःक्‍से़ सदादिङ् हिङ्‌लो॥

26 खुने़ॽग आनिॽ चाहाबा के़जोःक्‍पा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग सेसे नु फोत्‍या मे़ःन्‍ने, लायोःल्‍ले़ मे़दे़त्तुम्‍बा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽग लायोबाहाॽलाम् से़न्‍दे़आङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ले़ युक्‍नाःन् खोःसुआङ् वाॽरो॥ 27 खुने़ॽग वेॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा कुइसिःक् थिक्‌याःन्‍धक् सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग काक्‍नुःल्‍ले़ तगि आबाङे लायोहाॽरे़ लागि हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लायोहाॽरे़ लागि सिदुङ्‌जभा मे़जोगुरो॥ कर ये़सुरे़ग थिक्‍ले़ङ्‌माओ सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पिसे़ आबाङे तोःन्‍छिङ्‌ङाङ् सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़रो॥ 28 साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःन् फेःम्‍मा के़सुक्‍पा मे़न्‍छाम् याप्‍मि मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ सेःक्‌युक् चोगुसि, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योथिम् पिरुसिआङ् एगाङ् माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌बा पाःन्‍निल्‍ले़ आबाङे आबुगे़न् कुस्‍साःन् सदादिङ्‌ले़ लागि कुलिङ्‌धो के़त्तुआङ् सेःक्‌युक् चोगुरो॥

8

ख्रिस्‍ते़न्‌आनिॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बारो

1 आनिगे़ पाःत्तुम्‍बे़बा पाःन्‍निन् बा कन्‍लो–आनिॽनु अक्‍तङ्‌बा मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो मिमिदिङ्‌गे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌लो॥ 2 खुने़ॽग सेसेदे़न्‍नो माङ्‌सेवा चोगुॽरो, खे़न् सेसेदे़न्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़ मे़जोगुबा मे़ःन्, कर यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ आबाङे चोगुबा से़क्‍खाबा निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍लो॥ 3 के़रे़क्‌मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽग चोभाॽ नु सिदुङ्‌जभा तोःम्‍मा फाॽआङ् सेःक्‌युक् मे़बोःक्‍खे़बारो, हे़क्‍केःल्‍ले़ कन् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़आङ् तोःम्‍मा फाॽआङ् थेइग कप्‍माए पोःङ्‌लो॥ 4 खुने़ॽ खाम्‍बेःक्‍मोए वये़ल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा मे़बोःक्‍खे़न्‍बारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् चोभाॽ के़दोःम्‍बा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽग तगिनुसा मे़वाॽरो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌सेवा मे़जोगुबा सेसेदे़न्‍निङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा से़क्‍खास्‍मा सेसेदे़न्‍निल्‍ले़ कुबिइत्‍छाप्‍लक्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मोसाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम् चोःक्‍मा इःत्तुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् साम्‍दिङ् पिरु, “खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मिन् के़जोगुल्‍ले़ कोःक्‍मा सम्‍दाङ् के़निःसुबा हे़क्‍के योधो मे़म्‍बोःङ्‌ङे चोगे़ॽओ॥”* 6 कर ये़सुरे़ खोःसुबा माङ्‌सेवाःङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा चोःक्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ् नु मे़न्‍छाम् याप्‍मिलुम्‍मो खुने़ॽ पाःन्‍दङ् चोगुबा माङ्‌हुप्‍पिन् तगिस्‍मान्‍नुःल्‍ले़आङ् नुःबा चोःक्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिङ्‌ग नुःब्‌नुःबा माङ्‌हे़क्‍हाॽओने़ चोगे़आङ् वाॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगिस्‍मा माङ्‌हुप्‍पिन् फोत्‍या मे़ःन्‍नेबा वये़ल्‍ले़ग वेॽस्‍मा माङ्‌हुप्‍पिन् चाहाबा मे़जोगे़न्‍बारो॥ 8 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽओ फोत्‍या खोःसुआङ् पाःत्तु,

“ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, के़दाःबार के़बप्‍पा ये़म्‍मो, इङ्‌गाॽ इस्राइलस्‍मा मनाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् यहुदास्‍मा मनाहाॽनु कुसङ् सेसेमाङ्‌हुप् चोगुङ् लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ 9 कन् कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिङ्‌ग मिस्रलाम् आहुक्‍किल्‍ले़ ते़म्‍सुङ्‌सिङ्‌ङाङ् लाम्‍लोसुङ् लःत्तुङ्‌सिङ्‌बा खुनिॽ थाःक्‍थे़बाहाॽनु चोगुङ्‌बा माङ्‌हुप्‍पिन् कुइसिःक् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग इङ्‌गाॽ चोगुङ्‌बा माङ्‌हुप्‍पो नसाःन्‍साबा मे़म्‍बोःक्‍खे़न् हे़क्‍क्‍याङ् कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मा ले़रुङ्‌सिङ्‌लो लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ 10 खे़न् ये़म् एगाङ् इस्राइलि मनाहाॽनु कन् सेसेमाङ्‌हुप्‍पिन्‌चोगुङ्, खुनिॽ निङ्‌वाॽबो आधिम्‍हाॽ केःत्तुङ् पिरुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो साप्‍तुङ् पिरुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् पोःङ्‌ङाआङ् खे़ङ्‌हाॽ आमना मे़बोःङ्‌लो लॽरिक् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो॥ 11 आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् कुलाजेॽबा मनाःन् हुॽमा चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् कुम्‍भुॽ कुन्‍साॽसि दाङ्‌बान् कुसिङ् निःत्ते़म्‍मे़ॽ लॽरिक् मे़प्‍मासि मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यम्‍बा चुक्‍पा के़रे़क्‍ले़ इङ्‌गाॽ कुसिङ् मे़निःत्तारो॥ 12 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍किन् ले़प्‍मि पिरुङ्‌सिङ् हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ लायोःन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥”*

13 अक्‍खेलॽरिक् खुने़ॽ कुसङ्‌माङ्‌हुप्‌पाःत्तुल्‍ले़ तगिस्‍मान् युक् मे़ःन्‍नेबा चोगुबा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् युक् मे़ःन्‍नेबा नु ओगप् मे़म्‍बोःङ्‌मना आत्तिन् पाःन्‍निन्‍छाङ् हाराए माबेःक्‍लो॥

9

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍साओबा सेवा चोःक्‍मान्

1 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ् नु इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा माङ्‌हुप्‍पो सेवा चोःक्‍मा थिम्‍हाॽ वये़, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍साओ सेसेबा ते़न्‍नाङ् ने़स्‍से़रो॥ 2 खे़न् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो ने़त्‍छि याक्‍फा ने़स्‍से़॥ खे़प्‍मो थिक्‍सिगेःक्‍स्‍मा याक्‍फाओ सेमि युङ्‌दे़न्, चप्‍ते़न् नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा सेसे खरे़ःङ्‌हाॽ ने़स्‍से़॥ कन् ते़न्‍निन् सेसेबा ते़न् मे़मे़त्तुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो फोःन्‍दाधिक् पत्‍छे़॥ खे़न् फोःन्‍दाःल्‍ले़ थेःक्‍तुबा निसिगेःक्‍पा याक्‍फाःन् काक्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा ते़न् मे़मे़त्तुरो॥ 4 खे़प्‍मो साम्‍म्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मादे़न्‍धिक्‌नु साम्‍म्‍याङ्‌ङिल्‍ले़ सुःप्‍मनाबा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न् सन्‍दोःक्‍किन् युङे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सन्‍दोःक् सिगाङ् मन्‍ना* के़याक्‍पा साम्‍म्‍याङ् खप्‍प्‍याःन्, कुफे़क्‍मेःत् के़बप्‍पा हारुनरे़ कुदक्‍काःत्तिन् नु थिबोःङ् साम्‌यो इङ्‌जाःङ् के़बप्‍पा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न् लुङ्‌साप्‍हाॽ यागे़रो॥ 5 खे़न् सन्‍दोःक् सम्‍दाङ् करुब मे़प्‍मनाबा मिमिदिङ्‌गे़न् कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ साम्‍ब्रिःप्‍पाल्‍ले़ लायोलाम् ले़प्‍मि खोःमा ते़न्‍निन् इःप्‍ते़त्‍छुआङ् ये़बे़त्‍छिरो॥ कर आल्‍लो कन् काक् पाःन्‍हाॽग आनिगे़ नुःरिक्‍काङ् पाःप्‍मा मे़सुक्‍तुम्‍बे़न्‍लो॥

6 आल्‍ल काक् कन् पाःन्‍हाॽ यारिप्‌पोःक्‍खे़आङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ थिक्‌याःन्‍धक् खे़न् लाःक्‍कात्‍पा सेसेबा ते़न्‍नो माङ्‌सेवा चोःक्‍से़ मे़लाःसे़॥ 7 कर सिगाङ् ले़प्‍माङ्‌बा काक्‍नुःल्‍ले़ सेसे ते़न्‍नोग मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बे़न्‍लक् तङ्‌बेरे़ थिक्‍ले़ङ् माक्‍खिॽनु लाःसे़रो॥ खे़न् माक्‍खिॽइङ्‌ग खुने़ॽ आबाङे कुलायोरे़ लागि नु मनाहाॽरे़ मे़न्‍नि मे़ल्‍ले़ए मे़जोगुबा लायोहाॽ ले़प्‍मि खोःमारे़ लागि खुने़ॽ तोःन्‍दुरो॥ 8 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् काक् पाःन्‍लाम्‍बा लाःक्‍कात्‍पा सेसेबा ते़न्‍निन् ने़र थारिक् सिगाङ्‌स्‍मा काक्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा ते़न्‍नो लाःप्‍मा लाम्‍मिन् मे़हरे़न् फाॽआङ् मनाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिरो॥

9 कङ्‌ग आइन् ताःन्‍दिक्‍पा ये़म्‍मिन् ओसेःन्‍दाङ् के़जोःक्‍पा मिक्‍सेःन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ग निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो मे़दोःन्‍दुबा चोभाॽइन् नु सिदुङ्‌जभाहाॽरे़ सेवा के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ खासिङ्‌ङिन्‌सुत्‍थो मे़न्‍जोगुन् के़लॽबा पाःन्‍निन् ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥ 10 खे़न् पाःन्‍हाॽग चामा थुङ्‌मा नु परिक्‍परिक्‍पा सुत्‍थो चोःक्‍सिङ्‌मारे़ लागि वाहप्‍सिङ्‌मा थिम्‌रक्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् पाःन्‍हाॽ कुसङ् मे़न्‍जोःक्‍के थारिक् खे़ङ्‌हाॽग नासिङ्‌गे़न् थक्‍को इःप्‍मा नाःप्‍मा के़बोःङ्‌बा थिम्‍हाॽ वये़रो॥

ख्रिस्‍ते़न्‌कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा सिदुङ्‌जभा

11 के़रे़क् त्‍ये़ चुरे़बा नुःबा पाःन्‍हाॽ के़बिबा ख्रिस्‍ते़न्‌मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःक्‍खे़ल्‍ले़ खुने़ॽग पयम् यम्‍बा नु कुसाङ् के़लःबा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मो लाःसे़रो॥ खे़न् निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मिन् मे़न्‍छाम् हुक्‍किल्‍ले़ चोःक्‍मनाबा मे़ःन्‍लो, पाःप्‍माए पोःङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌ग नावागे़न् चइःत्तिल्‍ले़न्‍नाङ् मे़ःन्‍लो॥ 12 खुने़ॽग मे़न्‍दाक् नु पित् माक्‍खिॽइन् मे़ःन्, कर खुने़ॽग सदादिङ्‌ले़ लागि लायोलाम् चोःक्‌युम्‍भो पिसे़ खे़न् काक्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा ते़न्‍नो थिक्‍ले़ङ्‌मो सदादिङ्‌ले़ लागि आबाङे कुमाक्‍खिॽइन् तोःन्‍दुर लाःसे़रो॥ 13 मे़न्‍दाक् नु कुम्‍बाबा पित् माक्‍खिॽइल्‍ले़ साङ्‌मासिल्‍ले़ हे़क्‍क्‍याङ् करःङ् पिप्‍माःन्‌ओॽमाआङ् के़लःम्‍बा खाप्‍पुःल्‍ले़ आसुत्‍थो मनाहाॽ चुःप्‍मासिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ थक्‍किन् सुत्‍थो पोःङ्‌ने़ फाॽग्र 14 खे़न्‍नुःल्‍ले़ग ख्रिस्‍तरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ आक्‍ख्‍याक् यरिक्‌सुत्‍थो आजोःक्! खुने़ॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा सेसेमाङ्‌लाम् कुसाङ् के़लःबा सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो आबाङे तोःन्‍छिङ्‌लो॥ आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोःक्‍मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ सिःमे़न्‍नो के़देॽबा याःम्‍बक्‍लाम् आनिॽ खासिङ्‌ङिन्‌सुत्‍थो चोगुॽरो॥ 15 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा लक्‍किन् उःत्तुसिबाहाॽरे़ मे़घोःसुर फाॽआङ् ख्रिस्‍ते़न्‌कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌पाःन्‍दङ्‌साबारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ थिक्‍सिगेःक्‍समा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़जोगुबा लायोलाम् खे़ङ्‌हाॽ थे़ॽमासि फाॽआङ् खुने़ॽ स्‍ये़बारो॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सिःआल्‍ले़ आयाङ्‌साकुन्‍धेःन्‌खुने़ॽ खोःसुॽ फाॽआङ् चोगुबा साप्‍ला मुन्‍धेःङ्‌ग, खे़न् साप्‍ला मुन्‍धे के़साप्‍पा मनाःन् स्‍ये़ के़लॽबा पर्माङ्‌गि पोःङ्‌ङाङ्‌लक् से़क्‍खा पोःङ्‌लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् वाॽर थारिक् खे़न् आप्‍फाल्‍ले़आङ् से़क्‍खा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो, कर मनाःन् सिःआङ्‌लक् से़क्‍खा पोःङ्‌लो॥ 18 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍समा माङ्‌हुप्‍पिन्‍नाङ् माक्‍खिॽ वामे़न्‍दे़ःन्‍ने थारिक् से़क्‍खा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मोसारे़ मनाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ काक् कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ्‌हाॽ पिरुसिआङ् खे़ल्‍ले़ हिसप् सिङ्‌बोराःक् नु हे़ःक्‍के़लॽबा से़मुरिक्‍किन् च्‍वाःत्तो फुप्‍मनाबा पित्‍सात् नु मे़न्‍दाक् माक्‍खिॽओ निःप्‍सुआङ् साम्‌योथिम् साप्‍ला नु काक् मना सम्‍दाङ् साक्‍खुरो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसि, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़बिरिबा माङ्‌हुप्‍पिन् से़क्‍खा के़जोःक्‍पा माक्‍खिॽइन् हाबा कन्‍लो॥”* 21 हे़क्‍केलॽरिक्‍के मोसाःल्‍ले़ सेसे साःङ्‌गाहिम्‍मो नु सेवा चोःक्‍माल्‍ले़ चाहाबा के़जोःक्‍पा काक् सामाफुमा सम्‍दाङ् माक्‍खिॽइन् साक्‍खुरो॥ 22 से़क्‍खाःल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् यरिक् कुसिक् पाःन्‍हाॽग माक्‍खिॽरे़ सुत्‍थो पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् माक्‍खिॽ वामे़न्‍दे़ःन्‍नेग लायोःन् ले़प्‍मि मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

23 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा सिदुङ्‌जभाःल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःन्‍हाॽरे़ कुबिहाॽ सेसे सुत्‍थो चोःक्‍मा पोःक्‍खे़, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा पाःन्‍हाॽए सुत्‍थो चोःक्‍मा फाॽआङ् खे़न्‍नुःल्‍ले़ नुःबा सिदुङ्‌जभाःन् चाहाबा चोगे़॥ 24 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफु साःङ्‌गाहिम्‍मिल्‍ले़ कुबि कुइसिःक्‍पा मे़न्‍छाम् हुक्‍किल्‍ले़ चोःक्‍मना सेसेबा ते़न्‍नो मे़लाःसे़न्, कर खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगिए आनिॽ लागि साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो लाःसे़रो॥ 25 मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बान् काक्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा ते़न्‍नो तङ्‌बे थप्‍मे थक्‍सा माक्‍खिॽनु लाःसे़बा कुइसिःक् ख्रिस्‍ते़न्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो लाःसे़ल्‍ले़ खुने़ॽ ए़त्‍ले़ङ् आबाङे सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌से़ मे़लाःसे़न्‍लो॥ 26 मे़ःन्‍निल्‍ले़ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नावागे़न् चइःत् पोःक्‍खे़आङ्‌धो खुने़ॽ यरिक्‍ले़ङ् इनोगे़न् तुक्‍खे चामा के़बोःङ्‌बा वये़, कर खुने़ॽग कन् कुनुप्‍मा ये़म्‍मो यरिक्‍ले़ खुनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पिमासि फाॽआङ् थिक्‍ले़ङ्‌माल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङे सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़रो॥ 27 मे़न्‍छाम् याप्‍मि के़रे़क् थिक्‍ले़ङ्‌ग सिःमा पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुघासे़न्‍नो ये़प्‍मा पोःङ्‌बा कुइसिःक् 28 ख्रिस्‍ते़न्‌काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ लायोहाॽ कुःसे़ थिक्‍ले़ङ्‌मो सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो युःल्‍ले़ आनिॽ लायोहाॽ कुःसे़ग मे़ःन्, कर खुने़ॽ कुयुःमान् निङ्‌वाॽ इगेःक्‍काङ् के़हाङ्‌बाहाॽ से़न्‍लप् पिसे़ने़ युःरो॥

10

ख्रिस्‍तरे़ थिक्‍ले़ङ्‌बा कुसिदुङ्‌जभाःन् सदादिङ्‌ले़ लागि

1 मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिङ्‌ग ताःन्‍दि के़दाःबार के़बप्‍पा नुःबा पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍के़धाक्‍पा साम्‍ब्रिःप्‍पा कुइसिःक्‍लक्‍लो, से़क्‍खाबा पाःन् मे़ःन्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ नाःक्‍तुबा तङ्‌बे थप्‍मे ए़त्‍ले़ङ् तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभाःल्‍ले़ खे़न् सेसे माङ्‌गे़घबाहाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुलिङ्‌धो मे़गे़त्तुन्‍छिन्‍लो॥ 2 साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुलिङ्‌धो के़प्‍मा सुक्‍तुसिल्‍ले़ग सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा याःम्‍बक्‍किन् चक् लॽरे़बारो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ थिक्‍ले़ङ्‌मो काक् परिक्‍ले़ सुत्‍थो मे़बोःक्‍खे़मे़न्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ लायो मे़जोगुल्‍ले़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़लोःरे़न्‍बामे़न्॥ 3 कर खे़न् सिदुङ्‌जभाहाॽरे़ लायोःन् तङ्‌बे थप्‍मे निङ्‌वाॽसुम्‍मो तारुरो, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुम्‍बाबा पित् नु मे़न्‍दाक् माक्‍खिॽइल्‍ले़ लायोहाॽ वादेॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ये़ःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खे मे़त्तु,

“सिदुङ्‌जभा नु चोभाॽहाॽ खे़ने़ॽ निङ्‌वाॽ के़न्‍जोगुन्‍लो, कर नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् तोःम्‍मा फाॽआङ् के़बिराङ्‌लो॥ 6 मिधिङ्‌मनाआङ्‌तोःम्‍मनाबा नु लायोरे़ लागि तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़निङ्‌वाॽ मे़द्‌ये़ने़न्‍लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌, ‘ओमे़त्ते़ॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, साम्‌योसाप्‍लाओ इङ्‌गाॽ आयाःम्‍बेओ साप्‍ते़आङ् पप्‍पा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍से़ कप्‍मो त्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥’ ” *

8 ख्रिस्‍तरे़ तगि पाःत्तु, “खे़ने़ॽ सिदुङ्‌जभा नु तोःम्‍मनाबा हे़क्‍क्‍याङ् मिधिङ्‌मनाआङ्‌तोःम्‍मनाबा नु लायोरे़ लागि तोःम्‍मनाबा सिदुङ्‌जभाहाॽ ताःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़न्‍जोगुन्‍लो हे़क्‍क्‍याङ् के़निङ्‌वाॽआङ् मे़द्‌ये़ने़न्‍लो॥” (हे़क्‍केसाङ् साम्‌योथिम् कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ मे़दोःन्‍दुरो)॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ पाःत्तु, “ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ के़निङ्‌वाॽ हे़क्‍के चोःक्‍से़ कप्‍मो त्‍याङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥” खुने़ॽ कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिन् युक्‍सिङ् चोःक्‍से़ तगिस्‍मा माङ्‌हुप्‍पिन् खारोःत्ति चोगुरो॥ 10 हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽलाम्‍बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् थिक्‍ले़ङ्‌मो सदादिङ्‌ले़ लागि तोःन्‍दुबा सिदुङ्‌जभालाम् आनिॽ सेसे आबोःक्‍खे़आङ् आवाॽरो॥

11 तगिबा माङ्‌हुप्‍पोग निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा के़रे़क्‍ले़ थिक्‌याःन्‍धक् साम्‌योबा याःम्‍बक् मे़जोगुर लत्‍छा परिक्‍पा सिदुङ्‌जभाःन्‌ए़त्‍ले़ङ् मे़दोःन्‍दुरो, कर खे़ल्‍ले़ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् लायोःन् तेॽमा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 12 कर आनिॽ मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो थिक्‍ले़ङ्‌मो सदादिङ्‌ले़ लागि लायोःन् तेॽमा फाॽआङ् आबाङे सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥ 13 खे़न् ये़म्‍माङ्धो खुने़ॽ कुनिङ्‌मिहाॽ कुयुक्‍को मे़न्‍दाःत्‍छिङ्‌ङे थारिक् हाङ्‌घुसिर युङ्‌लो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् लत्‍थिक् सिदुङ्‌जभाःल्‍ले़ लायोलाम् सेसे के़बोःङ्‌बार के़बप्‍पाहाॽ सदादिङ्‌ले़ लागि कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा चोगुसिआङ् वाॽरो॥

15 हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आनिॽ अक्‍खे आमे़त्‍लो,

16 “यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तु, ‘खे़न् एगाङ् खे़ङ्‌हाॽनु चोगुङ्‌बा कुसङ् माङ्‌हुप्‍पिन् बा कन्‍लो–इङ्‌गाॽ आधिम्‍हाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो युक्‍खुङ् पिरुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽबो साप्‍तुङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥’ ” 17 खुने़ॽ याम्‍मोआङ् पाःत्तु,

“इङ्‌गाॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा लायोहाॽ नु फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुङ्‌ङिन्‍लो॥” * 18 आल्‍ल लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍मो लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःङ्‌मा फाॽआङ् सिदुङ्‌जभा चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो॥

हाङ्‌हाङ् नु साम्‍दिङ्

19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् ने़ॽनुसाॽ नु फुॽनुसाॽसे, आनिॽग काक्‍नुःल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा सेसेबा ते़न्‍नो ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽलाम् हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् लाःप्‍मा आघोःसुम्॥ 20 कन् कुसङ् नु हिङ्‌मन् के़बिबा लाम्‍मिन् आनिॽ लागि सेसे फोःन्‍दाःन् हम्‍बा कुइसिःक् हरे़आङ् वाॽरो–खे़न्‌सेसे फोःन्‍दाःङ्‌ग ये़सुरे़ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍लो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम् सम्‍दाङ् युक् के़गप्‍पा आनिॽ पयम् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा आगत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, 22 आनिॽ तोःन्‍दोःम्‍बा सेसे सिक्‍लुङ्‌मान्‍नु हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌हाङ्‌बा नसाःन्‍निन्‍नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेसाङ् पेगिरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ सेसे चोःक्‍से़ ख्रिस्‍तरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ आनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा खासिङ्‌ङिन्‌साक्‍खुआङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् सेसेबा च्‍वाःत्तिल्‍ले़ वाहप्‍तुआङ् वाॽरो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ आगत्तुम् लॽरिक् ते़न्‍दिङ् आजोगुम्‍बा निङ्‌साङ्‌ङिन् मे़ल्‍ले़त्ते कत्तुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌हे़क् के़जोःक्‍पाङ्‌ग नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो॥ 24 आल्‍ल आनिॽ लुम्‍मो लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा नु नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍छिङ्‌मा आक्‍खेआङ् आसुक्‍तुम् खे़न् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्तुम्‍लो॥ 25 कुभा नसानिबाहाॽरे़ सोरिक् चुम्‍मा ये़प्‍ले़क् मे़ङ्‌गत्तुन्, कर आनिॽग सोरिक् चुम्‍मा ले़रुम् मे़ःन्‍लो॥ कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुःमा ये़न्‍निन् निःत्ताङ् तार पप्‍पा खिनिॽ के़निःसुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍लसाङ् यरिक् हाङ्‌हाङ् मे़त्तासिॽरो॥

26 आनिॽ से़क्‍खाःन् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍साङ् निःनिःबाए लायो आजोगुम्‍ल आवाॽने़ फाॽग्र खे़न् लायोलाम् ले़प्‍मि पिमा के़सुक्‍पा सिदुङ्‌जभा थेआङ् होःप्‍लो॥ 27 कर खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा लायो के़जोःक्‍पाल्‍ले़ किप्‍मा के़घुःबा खुम्‍दिङ्‌ङिन् से़क्‍खाए खोःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ के़बोःक्‍पा खे़न् मनाःन् हुरुरुना के़दिःप्‍पा मिःल्‍ले़ मे़क्‍खुॽरो॥ 28 मोसारे़ कुसाम्‌योथिम्‍मिन् के़नाॽबा मनाःन् ने़त्‍छि इग्र सुम्‍सिरे़ मे़बिरुबा पर्माङ्‌गि वाॽने़ फाॽग्र लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा मे़ःन्‍ने़ सिःमा पोःङ्॥ 29 निङ्‌वाॽफुसाःन् कुनामे़न्‍छाॽ के़मे़प्‍पे़न्‌, आबाङे सेसे के़जोःक्‍पा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न् माक्‍खिॽइन् आसुत्‍थो के़जोःक्‍पे़न्‌हे़क्‍क्‍याङ् लुङ्‌गुम् के़बिबा सेसेमाङ्‌ङिन् के़अप्‍पे़न्‌खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् के़साक्‍पा खुम्‍दिङ् खोःमा लाॽरुरो॥ 30 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‌के़जोःक्‍पे़न्‌खुम्‍दिङ् पिमा आलक्‍पे़न्‍लो, इङ्‌गाॽए कुले़क्‌वा नुःक्‍तुङ् पिरुङ्‌लॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुबान् आनिॽ कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ अक्‍खेआङ् पाःत्तुआङ् वाॽरो, “यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ आबाङे कुमनाहाॽ खासे़न् लोःन्‍दुसिॽरो॥” * 31 आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहुक्‍को थामाग साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा पाःन्‍लो!

32 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुओःत्तिःन् के़निःसुम्‍माङ् नसाःन् के़जोगुम्‍बा तगिबा ये़न्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ साॽरिक् इनोगे़न् तुक्‍खे के़दुमुम्‍साङ् नसाःन्‍नो अयाक् मे़ल्‍लॽए के़वयिबान् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 33 कुभा ये़म्‍मोग खिनिॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि हिनाःम् के़म्‍मे़त्तिआङ् तुक्‍खे के़म्‍जाःत्तिॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुभा ये़म्‍मोग हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍नो के़धाःबाहाॽनु सोरिक् के़वयिआङ् कुभाॽ के़बिरुम्‍सिम्‍लो॥ 34 खिनिॽग पुङ्‌लाहिम्‍मो के़धाःबाहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्॥ मनाहाॽरे़ खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेहाॽ के़म्‍नाप्‍ति के़म्‍देॽरिसाङ् के़सःत्तिर नासिके़धःत्तुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग के़गत्तुम्‍बा पाःन्‍हाॽनुःल्‍ले़आङ् नुःबा नु सदादिङ् के़वाॽबा याम्‍साम्‍गे़न् याङ्‌साकुन्‍धेःन् के़गत्तुम् के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ 35 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ निस्‍सेबा नसाःन्‍निन् मे़ले़रे़म्‍मिम्‍ने़ॽओ॥ खे़ल्‍ले़ यम्‍बा हाङ्‌से़म्‍मिन् तारुरो॥ 36 खिनिॽ नासिके़धःत्तुम्‍ल पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़घोःसुम्‍लो॥ 37 साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुॽ,

“आक्‍खो सप्‍माआङ् के़दाःबार के़बप्‍पे़न्‌ताःएरो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मे़सुःने़न्‍लो॥ 38 कर इङ्‌गाॽ आसाम्‌योनिबा मनाहाॽ नसाःन्‍लाम्‍बाए मे़हिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌गाॽलाम् मे़नुःङ् मे़बेःक्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽनु आसिक् खे़ङ्‌लो॥”*

39 कर आनिॽग के़नुःङ्‌बा के़बेःक्‍पाआङ् के़मे़क्‍पा मनासि मे़ःन्‍लो, कर आनिॽग ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् मे़क्‍मालाम् ताङ्‌से़ःप्‌के़घोःबासिरो॥

11

नसाःन्

1 आल्‍ल नसाःन् फाॽइन् थे़मा फाॽले़ निङ्‌साङ् आजोगुम्‍बान् से़क्‍खाए पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍निःसुम्‍मिन्‍बान् से़क्‍खाए वाॽ फाॽआङ् निस्‍से चोःक्‍मारो॥ 2 उनाहुरिबा मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ नसाःन्‍लाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ त्‍ये़रो॥

3 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ काक् नावागे़न् चइःत् चोगुबा फाॽआङ् आनिॽ नसाःन्‍लाम्‍बा कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो, हे़क्‍केलॽरिक् निःमनाबा पाःन्‍हाॽग निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा पाःन्‍हाॽलाम् पोःक्‍खे़बारो॥

4 नसाःन्‍लाम्‍बाए हाबिलरे़ कुम्‍भुॽ कयिने़न्‍नुःल्‍ले़आङ् नुःबा सिदुङ्‌जभा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःन्‍दुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ तोःन्‍दुबा सिदुङ्‌जभाःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताःक्‍तुआङ् खे़न्‍लाम्‍बाए खुने़ॽ साम्‌योनिबा मना मे़त्तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ स्‍ये़साङ् आल्‍लो थारिक् खुने़ॽ कुनसाःन्‍निल्‍ले़ नुःबा पाःन् आहुॽरो॥*

5 नसाःन्‍लाम्‍बाए हनोक्‍के़न् मे़न्‍छिए कुहिङ्‌वे़त् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो थाःङ् तेॽरे़रो॥ खुने़ॽ कुधक्‍किन् खोःमे़दे़त्ते़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ थाःङ् तेॽरुरो॥ खुने़ॽ थाःङ् तेॽमानुःल्‍ले़ तगि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुनिङ्‌वाॽ तासुआङ् वये़ फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ तोःन्‍दि पिरुॽरो॥* 6 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् मे़ःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ ताःमा सुक्‍मे़दे़त्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽओ के़दाःबाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खाए वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽ इगेःक्‍काङ् खुने़ॽ के़गोःप्‍पाहाॽ हाङ्‌से़म् पिरुसिॽरो लॽरिक् नसाःन् चोःक्‍माए पोःङ्‌लो॥

7 नसाःन्‍लाम्‍बाए नुहारे़ कुहिम्‍सयङ्‌हाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ वालाधा चोगुरो॥ तगि आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍बोःङ्‌ङे के़वाॽबा पाःन्‍हाॽ आल्‍ल पोःङ्‌लो लॽरिक् साम्‍दिङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् खे़प्‍सुआङ् हे़क्‍के चोगुरो॥ खुने़ॽ कुनसाःन्‍लाम्‍बाए खे़न् ये़म्‍मोबा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽ आप्‍तिक्‍को मे़ध्‍ये़ हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन्‍लाम् के़दाःबा साम्‌योनिबा लक् के़घोःबा पोःक्‍खे़रो॥*

8 नसाःन्‍लाम्‍बाए अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् खे़प्‍सु॥ हे़क्‍क्‍याङ् उःत्तुआङ् पेगे़ॽ मे़त्तुबा लाजेॽओ पेरो॥ खे़न् लाजेॽइङ्‌ग ताःन्‍दि खुने़ॽ खोःमा के़बोःङ्‌बा कुलक् वये़रो॥ खुने़ॽ आत्तान् पेःक्‍कार पत्ता फाॽआङ् थेआङ् मे़निःसुन्‍लो॥* 9 नसाःन्‍लाम्‍बाए खुने़ॽ माङ्‌हे़क्‍को खोःसुबा लाजेॽओ हिम् चोगुआङ् याःक्‍ते़साङ् खुने़ॽग माःङ्‌घा लाजेॽओ ताप्‍के़बे़ॽबाआङ् के़वाॽबा कुइसिःक् वये़रो॥ खुने़ॽनु सोरिक् माङ्‌हे़क्‍ले़न् लक् के़घोःबा इसहाक नु याकुब कुइसिःक् खुने़ॽआङ् साःङ्‌गाहिम्‍मो वये़गत्ते़रो॥* 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग मे़न्‍नुप्‍मनाबा पाङ्‌यक् के़ने़बा ये़क्‌यक्‍थिक् कोःत्तुर वये़रो॥ खे़न् ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़न् इत्‍छाप् के़साप्‍पाआङ् के़जोःक्‍पाङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नेरो॥

11 अब्राहामरे़ कुमेःत् साराःन् सामे़ङ्‌गप्‍मनामा वये़ हे़क्‍क्‍याङ् सागप्‍मा ले़त्तुआङ् वये़साङ् नसाःन्‍लाम्‍बाए सागप्‍मा सुक्‍तुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ माङ्‌हे़क् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन्‍साबा चोःक् फाॽआङ् इःत्तुरो॥ 12 हे़क्‍केलॽरिक् कन् सिःमा के़इःप्‍पा मनाधिक्‍लाम्‍बा आत्तात्तान्‍ने निःप्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा ताङ्‌साक्‍पोबा खेःम्‍सिक् नु वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओबा ये़ःङ्‌घा कुइसिःक् कुमुॽइदाङ्‌सा मे़बोःक्‍खे़रो॥ 13 कन् काक् नसाःन्‍साबाहाॽरे़ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽनु चोगुबा माङ्‌हे़क् मे़ङ्‌घोए मे़स्‍ये़, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग माःङ्‌घालाम् खे़न् मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हे़क्‍किन् लाङ्‌मे़दाःक्‍तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो वेॽ लाजेॽबा नु ताक्‍के़गम्‍बा वयिगे़रे़त्‍छ लॽरिक् ते़न्‍दिङ् मे़जोगुरो॥ 14 अक्‍खेलॽरिक् के़बाःप्‍पा मनाहाॽरे़ग से़क्‍खासाङ् आबाङे खुनिॽ लाजेॽइन्‌मे़गोःत्तुर मे़वाॽबा निःन्‍धो पोःङ्‌लो॥ 15 खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़ले़रु मे़धबा लाजेॽइल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽ मे़इःत्तुआङ् मे़वये़ल्‍ले़ग खे़प्‍मो खे़ङ्‌हाॽरे़ याम्‍मो नुःङ्‌मा पेःक्‍मा ये़म् मे़घोःसुबामे़न्॥ 16 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ग खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् नुःबाग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा लाजेॽइन्‌खोःमा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌आ पाःप्‍मा खे़ङ्‌हाॽनु सिरिङ् मे़मये़न्‍नाङ् खुनिॽ लागि नुःबा ये़क्‌यक्‍थिक् यारिप् चोगु पिरुसिआङ् वाॽरो॥

17-18 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ साॽरुल्‍ले़ खुने़ॽ नसाःन्‍लाम्‍बाए इसहाक्‍किन् सिदुङ्‌जभा कुइसिःक् तोःन्‍दुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इसहाकलाम्‍बाए खे़ने़ॽ के़मुॽइदाङ्‌साहाॽ मे़बोःङ्‌लो* लॽरिक् माङ्‌हे़क् पिरुआङ् वये़साङ् अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ लत्‍थिक्‍लक् कुस्‍साःन् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मा यारिप् पोःक्‍खे़रो॥ 19 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सिःबाहाॽ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् चोःक्‍मा सुक्‍तुसिॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽ इःत्तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाःल्‍ले़ग, खुने़ॽ कुसिवे़त् कुइसिःक् पोःक्‍खे़बा इसहाक्‍किन् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त्ते खोःसुरो॥ 20 नसाःन्‍लाम्‍बाए इसहाकरे़आङ् याकुब नु ए़साउःन् खुन्‍छिॽ के़दाःबा ये़म्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ मुॽइसाम् थाःसुपिरुसिरो॥* 21 नसाःन्‍लाम्‍बाए याकुबे़न् सिःमा ये़म्‍मो कुदक्‍काःत्तिल्‍ले़ तक्‍सिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा चोगुर युसुफरे़ काक् कुस्‍साःहाॽ मुॽइसाम् थाःसुपिरुसिरो॥*

22 नसाःन्‍लाम्‍बाए युसुफरे़आङ् सिःमा इःत्ते़ल्‍ले़ इस्राइलिहाॽ मिस्र लाजेॽलाम् मे़लःन् मे़बेःक्‍पा पाःन्‍निन् चे़क्‍खुआङ् खे़न् ये़म्‍मो कुये़प्‍पिन्‍नाङ् खुनिॽनुए मे़देॽरुर लॽरिक् इङ्‌जाःङ् पिरुसिरो॥*

23 नसाःन्‍लाम्‍बाए मोसाःन् सावाःन्‍छिङ्‌ङिल्‍ले़ कुम्‍मा कुम्‍बासिरे़ ला सुम्‍सि थारिक् चिक्‍खे़त्‍छुआङ् कत्ते़त्‍छु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् साॽरिक् नुःबा निःसे़त्‍छु, हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन्‍नाङ् मे़गिरे़त्‍छुन्‍लो॥*

24 मोसाःन् थाङ्‌बे़न् के़रे़ल्‍ले़ नसाःन्‍लाम्‍बाए फारो हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुस्‍साःआ पाःप्‍मा मे़दे़न्‍दे़न्‍लो॥* 25 खुने़ॽ लायोबा सुक्‍खेवाओ सप्‍फाधिक् वाॽमानुःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाप्‍मिहाॽनु तुक्‍खेवाओ वाॽमाए निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 26 मिस्र लाजेॽस्‍मा याङ्‌साकुन्‍धेःन्‍नुःल्‍ले़ग ख्रिस्‍तरे़ कुलागि निङ्‌घुम्‍मो थामाए नुःबा इःत्तुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽइन्‌ताःन्‍दि खोगे़दे़प्‍पा थुम्‍घोओ पत्‍छे़रो॥ 27 नसाःन्‍लाम्‍बाए खुने़ॽग निःमे़न्‍धाःप्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् निःसुबा कुइसिःक्‍के हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍किन्‍नु मे़गिसे़न्‍नाङ् मिस्रलाम् लःन्‍दे़पेबान् पेबाए पोःक्‍खे़आङ् मे़नुःक्‍खे़न्॥ 28 नसाःन्‍लाम्‍बाए यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ तुम्‍बा साःहाॽ के़मे़ङ्‌बाल्‍ले़* सुःमा मे़सुक्‍तुन्‍छिन्‍ल फाॽआङ् खुने़ॽ माक्‍खिॽइन् फिन्‍दुर यहुदि चोःक्‌युम्‍भो तङ्‌नाम् थिम्‍मिन् हेःक्‍तुरो॥

29 नसाःन्‍लाम्‍बाए इस्राइलिहाॽ से़ङ्‌से़ङ्‌बा खाम्‍मो लाङ्‌मे़घेगे़र हे़ःत्ताङ्‌बा वाहङ्‌ङिन् मे़गाःक्‍तुआङ् नाधाःम्‍बि मे़बेरो, कर मिस्रिहाॽरे़आङ् बा हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़गोःत्तुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ काक् ख्‍याम् मे़हुमे़ मे़स्‍ये़रो॥*

30 नसाःन्‍लाम्‍बाए इस्राइलिहाॽरे़ नुसि ये़न् थारिक् ये़रिहो ये़क्‌यक्‍किन् मे़गबुआङ् खे़ल्‍ले़ कुघिरिबा लुङ्‌धाक्‍किन् लुःन्‍दे़रो॥*

31 नसाःन्‍लाम्‍बाए ये़रिहोओमा के़त्‍निमा राहाबरे़ इस्राइलि थोःम्‍जिबाहाॽ तरे़दोःसुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् मे़ङ्‌घे़मनाबाहाॽनु मे़स्‍ये़ने़न्‍लो॥*

32 खे़न् यारिक्‍काङ्धो इङ्‌गाॽ थे पाःप्‍माबे? गिदियोन, बाराक, सिम्‍सन, यिप्‍ताह, दाउद, सामुए़ल हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ पाःप्‍मा ये़म् मे़गत्तान्‍लो॥* 33 खे़ङ्‌हाॽरे़ग नसाःन्‍लाम्‍बाए हाङ्‌जुम्‍हाॽ मे़नाःन्‍दु, साम्‌योनिबा खासे़न् मे़लोःन्‍दु, माङ्‌हे़क् चोःक्‍मनाबा पाःन्‍हाॽ मे़घोःसु॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ थे़रिङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ मुराःन् मे़सुबु,* 34 पयम् यम्‍बा मिराःक्‍हाॽ मे़से़रु, ताभेलाम्‍बा ताङ्‌मे़से़ःप्‍ते़, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ साॽइ होःप्‍ते़साङ् के़धुम्‍बा मे़बोःक्‍खे़ हे़क्‍क्‍याङ् थङ्‌ङो मुक्‍के़गुबा मे़बोःक्‍खे़आङ् निङ्‌मिहाॽ मे़नाःन्‍दुसिरो॥* 35 मे़न्‍छुमाहाॽरे़ के़सिःबा के़बेःक्‍पा आबाङे खुनिॽ मनाहाॽ याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् मे़घोःसुसिरो॥*

वेॽहाॽरे़ सिःमे़न् एगाङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् खोःमा फाॽआङ् चोःक्‌युम्‍भो पोःङ्‌मा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍नाङ् निङ्‌घुम्‍मिन् मे़दाःक्‍तुरो॥ 36 कुभाग हिनाःम् मे़मे़त्तुसिआङ् ते़ःम्‍भुक् मे़याक्‍तुसि, कुभाग इमे़घेःक्‍खुसिआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो मे़साक्‍तुसिरो॥* 37 कुभा लुङ्‌ङिल्‍ले़ मे़ले़प्‍तु मे़से़रुसि, कुभा चे़न्‍दिरिःल्‍ले़ मे़जे़रु मे़से़रुसि, कुभाग ताभेःल्‍ले़ मे़जे़प्‍तु मे़से़रुसिरो॥ कुभाग निङ्‌घुम् नु तुक्‍खे मे़ज्‍ये़आङ् चाहाबो मे़वये़ल्‍ले़ मे़ल्‍लुक् नु मे़न्‍दाक् से़होबा चाङ् मे़जाक्‍खु॥* 38 खे़ङ्‌हाॽग लुङ्‌भुक्‍कु नु खाम्‍भुक्‍कुहाॽओ याङ्‌धोःक्‍कि ये़ःङ्‌घादे़न्‍नो नु कोःक्‍मा फाङ्‌जङ् हे़ङ्‌घाःत्ति मे़इरे़र मे़वये़रो॥ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽरे़ लागि कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् सुम्‍बोधाबा होःप्‍ते़रो॥

39 खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ नसाःन्‍लाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ मे़दासुसाङ् खे़ङ्‌हाॽनु चोगे़बा माङ्‌हे़क्‍किन्‌मे़ङ्‌घोए मे़स्‍ये़ मे़बेरो॥ 40 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आल्‍लसाङ् साॽरिक् नुःबा निङ्‌सेःक् आनिॽ के़रे़क्‍ले़ लागि कत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग आनिॽनुरक् कुलिङ्‌धो मे़गे़त्‍लो॥

12

ये़सुरे़ कुबिःन् इःप्‍मा नाःप्‍मा पोःङ्

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नसानिबा हिङ्‌मन्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ कम्‍म्‍याक् यरिक् तोःन्‍दिहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याप्‍मि के़हम्‍बा पाःन्‍हाॽ नु के़रे़क् परिक्‍ले़न् याप्‍मि के़घःबा लायोहाॽ लाप्‍फुसुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ने़स्‍सु आबिरे़बा लोःक्‍लोःक्‍के चाःत्तो नासि थःत्तुम्‍ल लोःक्‍तिरो॥ 2 आनिॽ नसाःन्‍निन् के़हेःक्‍पा नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा ये़सुःन् ओमे़त्तुम्‍लो॥ ताःन्‍दि के़दाःबा ओमु लॽमाल्‍ले़ लागि सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ्‌बा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् नु नाधामान् खुने़ॽ थेआङ् मे़न्‍इःत्ते थरुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुजुप्‍साङ्‌ले़प्‍माङ् युङ्‌सिङ्‌लो॥

3 लायोबा मनाहाॽरे़ खुने़ॽ कुदक्‍ले़ङ्‌ङो मे़दारुबा अक्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽ के़धम्‍बा ये़सुःन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽबो नायो के़म्‍बोःक्‍खिन्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ सक्‍माआङ् मे़बुॽने़न्‍लो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पानुदिङ् पाः कुइसिःक् चोःक्

4 खिनिॽ लायोःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओबा थङ्‌ङो के़वयिसाङ् सिःमालिङ्‌धोओ थारिक् मे़ङ्‌गे़त्ते के़वयिॽरो॥ 5 खिनिॽ आबुगे़न् आस्‍साःसे लॽरिक् के़म्‍मे़त्तिबा खाहुन्‍निन् निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍बि?

“आबुगे़न् आस्‍साःए, यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुहे़न्‍थिम्‍मिन् याङ्‌याङ् मे़इःत्ते़न्‍ने़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़भे़ःक्‍किल्‍ले़ के़निङ्‌साङ्‌मे़बुगे़न्‍ने़ॽओ, 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन् यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुॽ, खे़न् हे़न्‍थिम् याक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ ते़न्‍दिङ् चोगुबा आत्तिन् कुस्‍साःन्‍छाङ् खुम्‍दिङ् पिरुॽरो॥”*

7 इनोगे़न् तुक्‍खेःन् हे़न्‍थिम् कुइसिःक् थरे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ आबुगे़न् कुस्‍साः कुइसिःक् के़इःत्तिॽरो॥ आत्तिन् पाःल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् हे़न्‍थिम् मे़याक्‍तुन्‍बे? 8 खिनिॽ आत्तिन्‍हाॽरे़ पाःलाम् काक् साःहाॽरे़ खोःमा के़बोःङ्‌बा हे़न्‍थिम्‍मिन् के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽग से़क्‍खाबा साः मे़ःन्, कर खोॽसानिङ्‌लो॥ 9 आल्‍ल इक्‍साबा आनिॽ पाःहाॽरे़ हे़न्‍थिम् आम्याक्‍ते़ल्‍ले़ग आनिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् आबिरुम्‍सिम्‍लो॥ खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् यरिक् आनिॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़न् पाःल्‍ले़ हे़न्‍थिम् आयाक्‍किल्‍ले़ आनिॽ से़क्‍खाबा हिङ्‌मन् खोःमा फाॽआङ् खे़न् हे़न्‍थिम्‍मिल्‍ले़ कुयुक्‍को ताःमा पोःङ्‌लो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍साबा आनिॽ पाःहाॽरे़ कुभा तङ्‌बे थारिक् खुनिॽ मे़ले़स्‍सु मे़निःसुबा यारिक् हे़न्‍थिम् आम्‌याक्‍लो॥ कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुइसिःक् सेसेबा आबोःङ्‌ल फाॽआङ् आनिॽ इन्‍धाःक्‍ले़ लागि खुने़ॽ हे़न्‍थिम् आयाक्‍लो॥ 11 आत्तिन् हे़न्‍थिम्‍मिन्‍नाङ् खोःमा ये़म्‍मो खे़न् सिराॽ के़धाङ्‌बा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो कर कङ्‌ग साक्‍लो, हे़क्‍केसाङ् याङ्‌सि खे़न् हे़न्‍थिम्‍लाम् सगे़धासिङ्‌बाहाॽ साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नो मे़हिङ्‌ङाङ् सनारुङ् मे़घोःसुॽरो॥

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सोरो के़लॽबा हुक्‍हाॽ फोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् थे़गक्‍कक् के़यङ्‌बा थुङ्‌बोहाॽ के़धुम्‍बा चोगे़म्‍मे़ॽ॥ 13 लाङ्‌सक्‍पाहाॽ मे़वेःत्ताङ् मे़न्‍जोःन्‍ने मे़ङ्‌गे़ङ्‌ङे लाङ्‌घेःक्‍मा मे़सुक्‍ल फाॽआङ् खिनिॽ लाम्‍मिन् तोःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् साम्‍दिङ्

14 काक् मनाहाॽनु सनारुङ्‌ङो वाॽमा नु सेसे पोःङ्‌मा काक् परिक्‍ले़ तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ सेसे मे़म्‍बोःङ्‌ङेग आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् यहवे दाङ्‌बान् मे़निःसुन्‍लो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ लुम्‍मो आत्तिन्‍नाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम् मे़ङ्‌घोःमनाबा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल, सिक् पोःक्‍माल्‍ले़ खेमा थक्‍मा मे़भोःक्‍खुन्‍ल, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निङ् कुइसिःक्‍पा सिक्‍कुःमाल्‍ले़ वेॽ मनाहाॽआङ् मे़जिःन्‍दुन्‍छिल्‍ल फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् आत्तिन्‍नाङ् चागे़लाम्‍बा इग्र ए़साउ हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌मे़ङ्‌गोःप्‍मना मे़म्‍बोःङ्‌ने़न्‍लरो॥ खे़ल्‍ले़ग चामा थुङ्‌मारे़लागि तुम्‍बा कुयुक्‍किन् ले़क्‍तुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् याङ्‌सि कुम्‍बालाम्‍बा मुॽइसाम् खोःमा फाॽआङ् आक्‍खे़न् कोःत्तुसाङ् खे़न् नाॽरे़बा पाःन्‍निन् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ कुमिक्‌वा थाःसुर मुॽइसाम् खोःमा निङ्‌वाॽ चोगुसाङ् ताप्‍फे़ःम्‍बा कुयाःम्‍बक्‍लाम्‍बा नुःङ्‌मा ये़म्‍मिन्‌ले़क्‍ते़बेआङ् वये़रो॥

18-19 खिनिॽग सिनाइ कोःक्‍मा हे़क्‍तङ्‌बा सुःमा सुक्‍के़दे़प्‍पा दे़न्‍नो मे़न्‍दाए के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् मि के़दिःप्‍पा, खागे़दाम्‍बा, माक्‍के़लॽबा हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा सोरित्‌केजङ् के़हुबा दे़न्‍नो, थुत्तुरिःप्‍पा मुक्‍ते़बा इक्‍ला नु किप्‍मा के़घुबा इक्‍लाःल्‍ले़ कुबेसाङ् मे़न्‍दाए के़वयिॽरो॥ खे़न् के़घे़म्‍बाहाॽरे़ याम्‍मो अक्‍तङ्‌बा किप्‍मा के़घुःबा इक्‍लाओ खुनिॽनु मे़बाःत्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् पेलि मे़भाक्‍तुरो॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ “कन् कोःक्‍मान् के़सुबा आत्तिन् थक्‍साःन्‍छाङ् लुङ्‌ङिल्‍ले़ ले़प्‍ते़म् से़रे़म्‍मे़ॽ”* के़लॽबा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् खे़ङ्‌हाॽरे़ थःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 21 कन् नियाराःङ्‌ग साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् मोसारे़आङ् इङ्‌गाॽग आगिःमाल्‍ले़ यङ्‌ङारो* लॽरिक् पाःत्तुरो॥ 22 कर खिनिॽग सियोन कोःक्‍माओ, आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़क्‌यक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा यरुसले़म्‍मो के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिरो॥ खिनिॽग हे़न्‍छिङ् हे़न्‍छिङ्‌ङाङ्धो माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ ओमु लॽमारे़ कुधिम्‍बा खुनिॽ चुम्‍लुङ्‌ङो के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो॥ 23 खिनिॽग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खुनिॽ मिङ्‌हाॽ साप्‍ते़आङ् के़वाॽबा तुम्‍बा लक् के़घोःबाहाॽरे़ खुनिॽ चुम्‍लुङ्‌ङो के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो॥ खिनिॽग काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ खासे़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा मे़जोगे़बा साम्‌योनिबाहाॽरे़ खुनिॽ याम्‍साम्‍लुम्‍मो के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो॥ 24 खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मनाहाॽ लुम्‍मो कुसङ् माङ्‌हुप्‍ले़न्‌पाःन्‍दङ्‌साबा ये़सुरो के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग हाबिलरे़ कुमाक्‍खिॽनुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् नुःबा पाःन् के़बाःप्‍पा साङ्‌मनाबा ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽओ के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिरो॥*

25 खिनिॽनु के़बाःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़न्‍नाॽमा फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍साबा इङ्‌गे़साबा मोसाःल्‍ले़ कुसाम्‍दिङ्‌ङिन् खे़म्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबा इस्राइलिहाॽ ताङ्‌मे़न्‍छे़ःप्‍ते़न्‍निल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‍दिङ् आबिःल्‍ले़ आनिॽ आनाॽरुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽआङ् आन्‍दाङ्‌ने़न्‍लो॥ 26 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सिनाइ कोःक्‍मालाम् पारे़ल्‍ले़ कुइक्‍लाःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् यक्‍खु, कर आल्‍लो खुने़ॽ माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वाॽ, “याम्‍मो थिक्‍ले़ङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्‍लक् मे़ःन्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिन्‍नाङ् यक्‍खुङ्‌लो॥”* 27 कन् “याम्‍मो थिक्‍ले़ङ्” पाःप्‍मनाबा सुत्‍लाःल्‍ले़ग काक् नावागे़न् चइःत्तिन् यङ्‌ङाङ् चत्‍छिङ् पेःक्‍लो के़लॽबान् ओसेःन्‍आधाक्‍लो, कर यङ्‌मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा पाःन्‍हाॽरक् ने़याःक्‍लो॥ 28 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ यङ्‌मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा हाङ्‌जुम्‍मिन् आघोःसुम्‍ल आवाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नोगे़न्‍साबा पोःक्‍खिरो, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुनिङ्‌वाॽ ताःमा फाॽआङ् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिइ किरुम्‍ल सेवा चोगुम्‍लो॥ 29 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग काक् मिदिक्‍मा के़सुक्‍पा पाःन्‍हाॽ खाप्‍पु थ्‍यःङ् के़जोःक्‍पा मिरो॥”*

13

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा हिङ्‌मन्

1 आल्‍ल नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽ के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ चक्‍मे़ल्‍लॽए लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽओ॥ 2 हिम्‍मो के़दाःबाहाॽ तरे मे़न्‍दोःसिङ्‌ङे मे़बाङ्‌घे़म्‍सिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ कुभारे़ हे़क्‍के मे़जोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽ मे़ङ्‌घोए माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ तरे मे़दोःसुसिआङ् वाॽरो॥ 3 खिनिॽआङ् पुङ्‌लाहिम्‍मो साक्‍पा के़ध्‍ये़ॽइआङ् के़वयिबा कुइसिःक्‍के पुङ्‌लाहिम्‍मो के़याक्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ आबाङे नासिङ्‌गे़न् थक्‍को इनोगे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइआङ् के़वयिबा हे़क्‍के इःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् ताप्‍फे़ःल्‍लिक् मे़मे़त्तुसिबाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

4 ते़न्‍धाम्‍गे़न् मेःक्‍खिम्‍मिन् के़रे़क् मनाहाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् मे़बिरुबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मेःत् ये़म्‍बाॽ लुम्‍मो नसाःन्‍साबा पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा नु के़रे़क् परिक्‍ले़न् ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ खासे़न् चोगुसिॽरो॥

5 याङ्‌साकुन्‍धे थक्‍माओ स्‍याङ्‌पे़न्‍दाङ् मे़बत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर के़गत्तुम्‍बा पाःन्‍हाॽओए खिनिॽ निङ्‌वाॽ तासे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तुआङ् वाॽ,

“इङ्‌गाॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़त्‍निङ्‌ङिन्, आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नाॽनिङ्‌ङिन्‍लो॥”*

6 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् अक्‍खे पाःप्‍मा आसुक्‍तुम्‍लो,

“इङ्‌गाॽ याप्‍मि कुभाॽ के़बिबे़ङ्‌ग दाङ्‌बाल्‍लो, इङ्‌गाॽ मे़गिआन्‍लो॥ इङ्‌गाॽ हाःत्‍ले़ थे मे़प्‍मा सुक्‍काबे?”*

7 निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् के़हुॽबा खिनिॽ लाम्‍लोःबाहाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खुनिॽ हिङ्‌मन्‍नोबा नुःबा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् नसाःन् मे़जोगुबा कुइसिःक्‍के खिनिॽआङ् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 8 ये़सु ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग मिःप्‍मा, आइन् हे़क्‍क्‍याङ् आभे़ल्‍ले़साङ् कुइसिःक् वाॽरो॥ 9 परिक् परिक्‍पा कुसङ् निसाम्‍हाॽओ लाम्‍मे़बोःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ साक्‍थिम् कुइसिःक्‍पा चामा थुङ्‌माल्‍ले़ग मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफु लुङ्‌गुम्‍लाम्‍बाने़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मिन् के़धुम्‍बा पोःङ्‌मा नुःबा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍तङ्‌बा चामा थुङ्‌मा थिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽरे़ थेआङ् इन्‍धाःक् मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍धिक् आगत्तुम्॥ खे़प्‍मो तोःम्‍मनाबा चोभाॽहाॽ सेसे साःङ्‌गाहिम्‍मो माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽरे़ थेआङ् चामा युक् होःप्‍ते़रो॥ 11 मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ काक्‍नुःल्‍ले़ सेसेबा दे़न्‍नो थक्‍सा माक्‍खिॽइन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् लायोरे़न् सिदुङ्‌जभा तोःन्‍छे़ लाःत्‍लो, कर थक्‍साःङ्‌ग मना वाॽमा पाङ्‌जुम्‍मिल्‍ले़ लाःक्‍कात् मि मे़धिक्‍खुरो॥ 12 बा कल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ये़सुःन्‍नाङ् आबाङे कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ मनाहाॽ सुत्‍थो चोःक्‍से़ ये़क्‌यक् लाःक्‍कात् स्‍ये़रो॥ 13 हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽआङ् खुने़ॽओ पोःक्‍खिआङ्‌लाःक्‍कात् पिगि, हे़क्‍क्‍याङ्‌खुने़ॽ ताःक्‍तुबा हिनाःम्‍मिन् ताःक्‍तुम्‍लो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो सदादिङ् के़ने़बा ये़क्‌यक् आङ्‌गत्तुम्‍मिन्‍लो, कर आनिॽग के़दाःबार के़बप्‍पा ये़क्‌यक्‍किन् निङ्‌वाॽ इगेःक्‍काङ् आहाङ्‌घुम्‍ल आवाॽरो॥ 15 आल्‍ल ये़सुरे़ कुभाॽलाम्‍बा आनिॽ सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चक्‍मे़ल्‍लॽए कुनारा फोःसुम्‍लो॥ खे़ङ्‌ग खुने़ॽ दाङ्‌बा लॽरिक् ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मनाबा मुराओलाम् के़लःम्‍बा चोभाॽरो॥ 16 आल्‍ल नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा नु कम्‍ब्राङ् मे़त्‍छिङ्‌मा कुभाॽ पिसिङ्‌मा निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा सिदुङ्‌जभाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासुरो॥

17 खिनिॽ लाम्‍लोःबाहाॽरे़ के़म्‍मे़त्तिबा पाःन्‍निन् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ कम्‍ब्राङ् के़म्‍मे़त्तिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो लक्‍पे़न्‍साबा मे़बोःङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् याःम्‍बक्‍किन् मे़सःत्‍ल निङ्‌वाॽ मे़न्‍दुक्‍के मे़जोगुररो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ के़दुक्‍सुम्‌के़बिरुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ लागि थेआङ् इन्‍धाःक् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

18 आनिगे़ लागि तुवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ आनिगे़ग सेसे खासिङ् कत्तुम्‍बा हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् परिक्‍ले़न् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङो हिङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगुम्‍बे़रो फाॽआङ् निस्‍से वयिगे़रो॥ 19 आल्‍लो इङ्‌गाॽ खिनिॽओ याम्‍मो हाराए ताःमा सुक्‍कानिरो फाॽआङ् आलागि तुवा चोगे़म्‍मे़ॽ लॽरिक् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥

कुनुप्‍मा तुवा नु से़म्‍मुॽइ सेवा

20 आल्‍ल पयम् यम्‍बा मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बा आनिॽ दाङ्‌बा ये़सुःल्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़ कुमाक्‍खिॽइन् वागे़देःम्‍बाआङ् सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् के़जोःक्‍पा सनारुङ्‌दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ 21 खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् चोःक्‍मा चाहाबा के़जोगिबा काक् पाःन्‍हाॽरे़ के़गाप्‍तिररो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा काक् पाःन्‍हाॽ ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा खिनिॽओ चोगुनिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सदादिङ् सदादिङ् ख्रिस्‍तरे़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌निरो॥ आमे़न्॥

22 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्‌बा कन् ताङ्‌सा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो के़बप्‍पा खाहुन्‍हाॽ निङ्‌वाॽबो ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽ फाॽआङ्‌पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥

23 आनिॽ नुसाॽ तिमोथिःन् पुङ्‌लाहिम्‍मोलाम् ले़रे़आङ् वाॽबान् खिनिॽ निङ्‌वाॽ खोःसे़म्‍मे़ॽ के़लॽबा इङ्‌गाॽ आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ खुने़ॽ कप्‍मो इङ्‌गाॽओ हाराए ताःने़ फाॽग्र खिनिॽ तुम्‍से़ आन्‍छिगे़ सोरिक् फे़न्‍छिगे़ॽरो॥

24 खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा के़रे़क् लाम्‍लोःबाहाॽ नु नसानिबाहाॽ आसेवारो मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ कप्‍मो इतालि लाजेॽबा नसानिबाहाॽरे़आङ् सेवा के़म्‍हाक्‍तिआङ् वाॽरो॥ 25 निङ्‌वाॽफु लुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽररो॥

* 1:5 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २.७

* 1:5 २ सामुए़ल ७.१४, १ साप्‍मुन्‍धुम् १७.१३

* 1:6 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ् ३२.४३

* 1:7 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १०४.४

* 1:9 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ४५.६-७

* 1:12 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् १०२.२५-२७

* 1:13 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.१

* 2:8 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ८.४-८

* 2:12 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २२.२२

* 2:13 यसैया ८.१७-१८

* 3:2 मोसाःन्–खुने़ॽ उनाहुरिओ यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍लोःबा वये़॥ खे़ङ्‌हाॽ योःक् मे़वये़बा मिस्र लाजेॽलाम् लाम्‍लोसुसि लःत्तुसि॥ खुने़ॽए यहुदिहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाम्‌यो इङ्‌जाःङ् पिरुसि॥

* 3:11 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९५.७-११

* 3:13 ‘आइन्’ फाॽइन् दाङ्‌बारे़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़म् थारिक् पोःङ्‌लो (३.७ ओमे़त्ते़ॽ)॥

* 3:15 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९५.११

* 4:4 तोलिङ्‌सोमु २.२

* 4:5 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९५.११

* 4:7 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ९५.५-७

* 4:8 मोसाःन्‌स्‍ये़आङ्‌यहोसुःन्‌यहुदिहाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍लोःबा पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिनिङ्‌फाॽआङ्‌माङ्‌हे़क्‌चोगुबा लाजेॽओ खे़ङ्‌हाॽ लाम्‍लोसुसि॥

* 5:4 हारुने़न्‌–खुने़ॽ मोसारे़ कुम्‍भुॽ वये़॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हारुने़न्‌इस्राइलिहाॽरे़न् मानिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा पोःङ्‌से़ उःत्तु॥ हारुने़न् स्‍ये़आङ् मे़सेगुसिबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाहाॽ हारुनरे़ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽ मे़वये़॥

* 5:5 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् २.७

* 5:6 मल्‍किसे़दे़क–खुने़ॽ हारुने़न्‌हिङे़आङ् वये़बा ये़म्‍नुःल्‍ले़ तगि, अब्राहामरे़ कुये़म्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेसे माङ्‌के़घबा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा वये़॥ खुने़ॽ कुधाःक्हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुसिःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ थेआङ् पाःत्ते़बा होःप् (हिब्रु ७.३ हे़क्‍क्‍याङ् तोलिङ्‌सोमु ४.१७, २०)॥

* 5:6 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.४

* 6:14 तोलिङ्‌सोमु २२.१७

* 7:17 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११०.४

* 8:5 लाम्‍दिःक् २५.४०, २६.३०

* 8:12 यर्मिया ३१.३१-३४

* 9:4 मन्‍ना–इस्राइलिहाॽ एःक्‍सादे़न्‍नो लाम्‍दिःक्‌मे़जोगे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् थिक्‌याःन्‍धक् मन्‍ना मे़प्‍मनाबा कुजा थ्‍ये़र याःन्‍दु॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मिसाक् मे़दाङ्‌घुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगाङ् साःङ्‌गाहिम्‍मो साम्‍म्‍याङ् खप्‍प्‍याओ मे़याक्‍तुआङ् सेसे सन्‍दुक् सिगाङ् मे़युक्‍खु॥

* 9:20 लाम्‍दिःक् २४.८

* 10:7 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ४०.६-८

* 10:17 यर्मिया ३१.३३-३४

* 10:30 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ्‌३२.३५

* 10:38 हबकुक २.३-४

* 11:4 तोलिङ्‌सोमु ४.३-१०

* 11:5 तोलिङ्‌सोमु ५.२१-२४

* 11:7 तोलिङ्‌सोमु ६.१३-३२

* 11:8 तोलिङ्‌सोमु १२.१-५

* 11:9 तोलिङ्‌सोमु ३५.२७

* 11:17-18 तोलिङ्‌सोमु २२.१-१४, २१.१२

* 11:20 तोलिङ्‌सोमु २७.२७-२९, ३९-४०

* 11:21 तोलिङ्‌सोमु ४७.३१, ४८.१-२०

* 11:22 तोलिङ्‌सोमु ५०.२४-२५, लाम्‍दिःक्‌१३.१९

* 11:23 लाम्‍दिःक्‌१.२२, २.२

* 11:24 लाम्‍दिःक्‌२.१०-१२

* 11:28 के़मे़ङ्‌बा–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “सिःमे़ल्‍ले़न् माङ्‌लाइङ्‌बान्” पोःङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मिहाॽ मे़ङ्‌से़ माङ्‌लाइङ्‌बान् पाङ्‌घु युःसुरो (लाम्‍दिःक् १२.२१-३०)॥

* 11:29 लाम्‍दिःक्‌१४.२१-३१

* 11:30 यहोसु ६.१२-२१

* 11:31 यहोसु २.१-२१, ६.२२-२५

* 11:32 खासे़न्‍लोबा ६.११-८.३२, ४.६-५.३१, १३.२-१६.३१, ११.१-१२.७, १ सामुए़ल १६.१-१ हाङ्‌हाॽ २.११, १ सामुए़ल १.१-२५.११

* 11:33 दानिएल ६.१-२७

* 11:34 दानिएल ३.१-३०

* 11:35 १ हाङ्‌हाॽ १७.१७-२४, २ हाङ्‌हाॽ ४.२५-३७

* 11:36 १ हाङ्‌हाॽ २२.२६-२७, २ साप्‍मुन्‍धुम्‌१८.२५-२६, यर्मिया २०.२, ३७.१५, ३८.६

* 11:37 २ साप्‍मुन्‍धुम्‌२४.२१

* 12:6 सिवादिङ्‌खाहुन् ३.११-१२

* 12:20 लाम्‍दिःक् १९.१३

* 12:21 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ्‌९.१९

* 12:24 उन्‍छेःन्‌निङ्‌वाॽफुसाम्‍बाल्‍ले़ इस्राइलिहाॽरे़ खुनिॽ लायोःन्‌ले़प्‍मि पिमारे़ लागि माङ्‌हिम्‍मोबा सेसे ते़न्‍नो माक्‍खिॽ साक्‍खुबा हे़क्‍के, आनिॽ लायोःन्‌ले़प्‍मि पिमारे़ लागि ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽइन्‌वादेःन्‍दु॥ कर कयिनरे़ से़रुबा कुन्‍साॽ हाबिलरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ खुम्‍दिङ्‌नाःक्‍तुर अःक्‍ते़ (तोलिङ्‌सोमु ४)

* 12:26 हाग्‍गै २.६

* 12:29 लाम्‍दिःक् २४.२६, साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ्‌४.२४

* 13:5 साम्‌योथिम्‌इङ्‌जाःङ्‌३१.६,८

* 13:6 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌२७.१, ११८.६,

याकुब

1

2

3

4

5

याकुबरे़ साप्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

याकुबरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् “के़रे़क् लाजेॽओ के़से़बाआङ् के़वाॽबा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा यहुदिहाॽ” हाक्‍तुसिबारो॥ कप्‍मो ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन् नु सुत्‍नाःन् चाहाबा के़जोःक्‍पा सिक्‍कुम्‌निङ्‌वाॽ नु लाम्‍लोमारे़ कुयाःम्‍बेओ खाहुन् पिरुसिआङ् पत्॥ कन् खाहुन् पिरुसिल्‍ले़ याकुबरे़ परिक् परिक्‍पा कुबिहाॽ ओगप् चोगुआङ् पत्॥ ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन्‍नो याकुबरे़ याङ्‌साकुन्‍धे नु याङ्‌साॽमा, हङ्‌साॽमा, वेॽहाॽ नुःरिक् मे़प्‍मासि, एःक्‍पएःक् चोःक्‍मा, नसाःन् नु याःम्‍बक्‍हाॽ, ले़सोःप्‍पे़न् युक्‍को कप्‍मा, सिक्‍कुम्‌निङ्‌वाॽ, खेमा थक्‍मा, नाहे़म्‍मा नु नामे़न्‍छाॽ चोःक्‍मा, नाप्‍मिहाॽ चे़ङ्‌मासि, आङ्‌दिङ् लॽमा, नासि थःप्‍मा नु तुवा चोःक्‍मा के़लॽबा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुआङ् पत्‍लो॥

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो याकुबरे़ ख्रिस्‍तानि हिङ्‌मन्‍नो वाॽमाल्‍ले़ नसाःन् चोःक्‍मारक् मे़ःन् कर याःम्‍बक्‍काङ् चोःक्‍मा पोःङ् लॽरिक् पाःत्तुॽरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१

नसाःन् नु सिक्‍कुम् निङ्‌वा १.२

याङ्‌साॽमा नु याङ्‌साकुन्‍धे १.९-११

निङ्‌वाॽ साॽमा नु हङ्‌साॽमाओ थामा १.१२-१८

खे़म्‍मा नु चोःक्‍मा १.१९-२७

एःक्‍पएःक्‍किल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ् २.१-१३

नसाःन् नु याःम्‍बक् २.१४-२६

ख्रिस्‍तानि नु ले़सोःप्‍पे़न्‌३.१-१८

ख्रिस्‍तानि नु खाम्‍बेःक्‍मान् ४.१-५.६

कुनुप्‍मा नु वेॽ खाहुन्‍हाॽ ५.७-२०

1

याकुबलाम् सेवा

1 के़रे़क् लाजेॽओ के़से़बाआङ् के़वाॽबा ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा यहुदिसे,* निङ्‌वाॽफुमाङ् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा इङ्‌गाॽ याकुबरे़ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌बारो॥

नसाःन् नु सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ

2 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ काक् परिक्‍ले़न् इनोगे़न् तुक्‍खेओ के़ध्‍ये़ॽइल्‍ले़ खे़ङ्‌ग साॽरिक् सःप्‍मनाबा पाःन्‍लो फाॽआङ् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ, 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आक्‍ख्‍यारिक् नसाःन्‍साबा के़जोगि फाआङ् निङ्‌वाॽ साॽमो के़ध्‍ये़ॽइल्‍ले़ खिनिॽ नासि थःप्‍मान् पोःरो के़लॽबान् के़निःसुम्‍लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् नासि थःप्‍मान् कुलिङ्‌धो के़त्‍ल थारिक् पोःर पोःङ्‌लो, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ के़धुम्‍बा नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा के़बोःक्‍खिआङ् खिनिॽओ कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़प्‍मनाबा पाःन् थेआङ् मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥

5 कर खिनिॽ सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ चाहाबा के़जोगिने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नाःक्‍ते़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़बिरिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुयाःक् मे़ल्‍ले़ॽए कुनिङ्‌वाॽ हन्‍दुआङ् के़नाःक्‍पाहाॽ के़रे़क् पिरुसिॽरो॥ 6 कर के़नाःक्‍पाल्‍ले़ नाःक्‍तुबा पाःन्‍निन् खोःसुङ् फाॽआङ् चप्‍चि मे़न्‍जोःक्‍के नाःक्‍तुर पोःङ्‌लो॥ चप्‍चि के़जोःक्‍पाङ्‌ग सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ मुःत्तुल्‍ले़ वाहङ्‌ङो के़बोःक्‍पा वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिन् कुइसिःक् यो ना थोबा पोःङ्‌लो॥ 7 हे़क्‍केलॽरिक् चप्‍चि के़जोःक्‍पा मनाःल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बाओलाम्* थे पाःन्‍नाङ् खोःसुङ् फाॽआङ् मे़इःत्तुन्‍लरो॥ 8 खे़ङ्‌ग कुनिङ्‌वाॽ के़लाम्‍बा मनारो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ काक् चोगुबा याःम्‍बक्‍को चोगुङ्‌बि मे़जोःक्‍कान्‍बि लॽरो॥

याङ्‌साॽमा नु याङ्‌साकुन्‍धेसाबा

9 याङ्‌गे़साॽबा नसानिबान् हाराॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् खोःसुल्‍ले़ सःत्‍ल पोःङ्‌लो॥ 10 कर याङ्‌साकुन्‍धेसाबान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् नःम्‍नःम्‍बा पोःङ्‌ङिल्‍ले़ सःत्‍ल पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग इगे़ले़म्‍बाआङ् मक्‍के़धा के़बेःक्‍पा ताम्‍भुङ् फुङ् कुइसिःक् इले़म्‍बेःक्‍लो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नाम्‍से़आङ् नाम्‍लाःङ्‌माल्‍ले़ याःन्‍सुङ्‌ङिन् हेःसुॽ हे़क्‍क्‍याङ् फुङ्‌ङिन्‍नाङ् मक्‍थाआङ् नुःबा कुधाःप्‍मे़न् पेःक्‍लो॥ बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के याङ्‌साकुन्‍धेसाबान्‍नाङ् खुने़ॽ याःम्‍बक् चोगुर पत्तिल्‍ले़ए सिः पेःक्‍लो॥

इनोगे़न् तुक्‍खे नु हङ्‌साॽमा

12 इनोगे़न् तुक्‍खेःन् नासि के़धःप्‍पे़ङ्‌ग मुॽइसाबारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् निङ्‌वाॽ साॽमाओ थाःल्‍ले़ कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा पोःक्‍खे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ मिःम्‍जि के़मे़प्‍पाहाॽ पिमासि फाॽआङ् माङ्‌हे़क् चोगुबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् तिचःन् खे़ल्‍ले़ खोःसुॽरो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् हङ्‌साॽमो के़धाःबाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हङ्‌साॽराङ्‌लो फाॽआङ् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़बाःत्तुन्‍लरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् फे़न् पाःन्‍लाम्‍बा हङ्‌मे़साॽने़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽआङ् आत्तिन्‍हाॽआङ्‌हङ्‌मे़साॽरुन्‍छिन्‍लो॥ 14 कर काक् मनाहाॽ आबाङे फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ मुरा मे़त्तुसिआङ् हङ्‌साॽमो मे़धाःरो॥ 15 कन् फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ आनिॽ आयुक्‍काङ् लायो चोःक्‍मा आबाङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् लायोःल्‍ले़ आनिॽ सिःमे़न्‍नो आदेॽरो॥

16 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ इङ्‌ले़क्‍को मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 17 काक् नुःबा नु कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा पर्धाःम्‍मिङ्‌ग थाःङ् ताङ्‌साक्‍पो के़ओःप्‍पा ओःत्तिहाॽ के़जोःक्‍पा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् युःरो॥ खे़न् ओःत्तिहाॽग साम्‍ब्रिःप्‍पा कुइसिःक् ले़ङ्‌बेःक्, कर खुने़ॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़ले़ङ्‌ने़न्‍लो॥ 18 खुने़ॽ चोगुबा नावागे़न् चइःत्तो काक्‍नु तगि के़दुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो तोःम्‍मनाबा चासोःक्‌कुइसिःक् आबोःङ्‌ल फाॽआङ् आबाङे कुनिङ्‌वाॽइल्‍ले़ से़क्‍खाबा कुबाःन्‍जाक्‍लाम् कुस्‍साः आजोगे़आङ् वाॽ॥

खे़म्‍मा नु चोःक्‍मा

19 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, नाघे़म्‍माओ के़रे़क् चात्ते़म्‍मे़ॽओ, कर पाःप्‍माओ नु सिक् पोःक्‍माओ सुःसे़म्‍मे़ॽओ फाॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 20 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍किल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिराॽ के़धाङ्‌बा साम्‌योनिबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिल्‍लो॥ 21 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा नु सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ ले़रे़म्‍देःसे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो लेःत्तुबा खिनिॽ ताङ्‌से़ःप्‍मा के़सुक्‍पा कुबाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽ नःम्‍नःम्‍माङ् ताःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥

22 कर पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ पाःत्तुबा कुइसिःक् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ पाःन्‍जाक् के़घे़म्‍बारक् के़बोःक्‍खिॽने़ फाॽग्र आबाङे इङ्‌गे़ले़क्‍कासिॽरो॥ 23 पाःन्‍जाक्‍किन् के़घे़प्‍सुम् कर खे़न् कुइसिःक् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र से़ल्‍ले़ङ्‌घोओ खिनिॽ नारा ओगे़मे़त्तुम्‍बा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 24 खिनिॽ आबाङे ओगे़मे़त्तासिआङ् आनिगे़ आक्‍तङ्‌बा चोगिगे़ फाॽआङ् के़निःसुम्‍बान् के़बेगिनुमे़ःन्‍ने निङ्‌वाॽ के़भेःत्‍छुम्‍लो॥ 25 कर आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् चोःक्‌युम्‍भो के़बिबा सेसे साम्‌योथिम्‍मिन् खे़प्‍सुआङ् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुन्, कर खे़ल्‍ले़ चक्‍मे़ल्‍लॽए नुःरिक् ओमे़त्तुआङ् खे़प्‍सुबा पाःन्‍हाॽ चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ चोगुबा काक् कुयाःम्‍बक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मुॽइसाम् पिरुॽरो॥

26 आत्तिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साम्‌योसाबा चोःक्‍का लॽरिक् निङ्‌वाॽ इःत्तुॽ, कर कुले़सोःप्‍पे़न्‌युक्‍को मे़गत्तुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग इङ्‌ले़क्‍सिङ्‌ङाङ् खे़ल्‍ले़ कुसाम्‌योःङ्‌ग हने़रक् पोःङ्‌लो॥ 27 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ते़न्‍दिङ् चोगुबा सुत्‍थो नु सेसेबा साम्‌योसाबा पोःङ्‌माङ्‌ग बा कन्‍लो–ये़त्‍छाबाहाॽ नु मेमेदुमाहाॽ खुनिॽ इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽओ कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मासि, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याप्‍मि के़जिःम्‍बा पाःन्‍हाॽलाम् माःङ्‌घा वाॽमारो॥

2

मनाहाॽ एःक्‍पएःक् चोःक्‍मासि मे़ःन्

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, मिमिदिङ्‌गे़न् आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा मनाहाॽरे़ग वेॽ मनाहाॽ से़म्‍मासि मे़नुॽने़न्‍लो॥ 2 आल्‍ल खिनिॽ सेसे चुम्‍लुङ्‌ङो मनाधिक् साम्‍म्‍याङ् स्‍वाःगे़प्‍पिन् नु नुःबा चाङ् चाक्‍खुआङ् ताः, हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् ये़म्‍मोए याङ्‌गे़साॽबा चिरिङ्‌लिङ्‌बा चाङ् के़जाङ्‌बा मनाधिक्‍काङ् ताने़ फाॽग्र, 3 खे़न् नुःबा चाङ् के़जाङ्‌बा मनाःन् मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़बिरुम्‍ल “कप्‍मो नुःबा ते़न्‍नो युङे़ॽओ” के़मे़त्तुम्, कर खे़न् याङ्‌गे़साॽबान् “खे़ने़ॽ खे़त्‍ना ये़बे़ॽ” इग्र “कप्‍मो खाम्‍मो युङे़ॽ” के़मे़त्तुम्‍ने़ फाॽग्र, 4 खिनिॽग आबाङे लुम्‍मो मना के़से़म्‍बा नु फे़न् निङ्‌वाॽलाम् खासे़न्‍लोःम्‍बा के़म्‍बोःक्‍खिन्‍बि?

5 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा याङ्‌गे़साॽबाहाॽ नसाःन्‍नो याङ्‌साकुन्‍धेसाबा चोःक्‍से़ नु कुहाङ्‌जुम् लक् खोःसे़ सेगुसिआङ् वाॽ॥ खे़न् हाङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग खुने़ॽ काक् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पाहाॽ पिमासि माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वाॽरो॥ 6 कर खिनिॽग याङ्‌गे़साॽबाहाॽरे़ खुनिॽ नागे़धाःसुम् के़बिरुम्‍सिम्‍माङ्‌के़वयिॽरो॥ खिनिॽ निङ्‌घुम् के़मे़प्‍पाआङ् खासे़न् हिम्‍मो के़उःङ्‌बा के़देॽबाहाॽ खे़न् याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽए मे़ःन्‍छिबि? 7 खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ नुःबा कुमिङ्‌ङिन् चाःत्‍थि के़देःबाहाॽ खे़ङ्‌हाॽए मे़ःन्‍छिबि?

8 से़क्‍खाए साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा खिनिॽ पाङ्‌भेॽसाबाहाॽ आबाङे कुइसिःक्‍के लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सुहाङ्‌गे़न् थिम्‍मिन् के़इःत्तुम् के़नाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र नुःबाए के़जोगुम्‍लो॥ 9 कर खिनिॽ मनाहाॽ के़से़न्‍दुम्‍सिम्‍ने़ फाॽग्र लायो के़जोगुम्‍माङ् साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुभाङ्‌के़भेःम्‍बा फाॽआङ् आप्‍तिक् के़गुःत्तिॽरो॥

10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ के़रे़क् साम्‌योथिम्‍मिन् इःत्तु नाःत्तुॽ कर लत्‍थिक् पाःन्‍निन् फेःन्‍दुने़ फाॽग्र, खे़ल्‍ले़ के़रे़क् साम्‌योथिम्‍मिन् फेःन्‍दुबा कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ 11 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ “चाराम्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगे़न्‍ने़ॽओ” लॽरिक् पाःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए “मना मे़से़रे़न्‍ने़ॽ” लॽरिक्‍काङ् पाःत्तुआङ् वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़न्‍जोगुन्‍छाङ् मना के़से़त्‍ने़ फाॽग्र, खे़ने़ॽ साम्‌योथिम् के़भेःम्‍बा के़बोःङ्‌लो॥

12 हे़क्‍केःल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिःन् चोःक्‌युम्‍भो के़बिबा साम्‌योथिम्‍लाम् खासे़न् खोःमा के़बोःङ्‌बा मनाःन् कुइसिःक् पारे़म्‍मे़ॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ, 13 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन् मनाःल्‍ले़ लुङ्‌माॽ मे़न्‍दुक्‍सिङ्‌ङे वेॽहाॽ खासे़न् लोःन्‍दुसिॽ, खे़ल्‍ले़न्‍नाङ् कुघासे़न्‍निन् बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के पोःङ्‌लो॥ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु खासे़न्‍निन् मे़गिरुन्‍लो!

याःम्‍बक् मे़ःन्‍नेबा नसाःन्‍निन् कुलिङ्‌धो मे़गे़त्‍ने़न्

14 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आत्तिन् मनाःल्‍ले़ नसाःन् कत्तुङ् लॽरिक् पाःत्तुॽ कर याःम्‍बक् मे़जोगुन्‍ने़ फाॽग्र थे पोःक्‍खे़आङ्‌बे? हे़क्‍तङ्‌बा नसाःन्‍निल्‍ले़ खे़न् ताङ्‌से़ःप्‍मा सुक्‍तुॽबि? 15 आल्‍ल फुॽनुसाॽ इग्र ने़ॽनुसाॽ थिक्‍ले़ चाङ् तेःत् मे़गत्तुन् हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌याःन्‍धक्‍पा चामा थुङ्‌मा थेआङ् मे़गत्तुन्, 16 हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽओ थिक्‍किल्‍ले़ “नुःरिक्‍काङ् पेगे़ॽओ, नुःरिक् चे़ॽ थुङे़ॽआङ् पगोगोःर वये़ॽओ” मे़त्तुॽ, कर खे़न् नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को चाहाबा के़जोःक्‍पा थेआङ् कुभाॽ मे़बिरुन्‍ने़ फाॽग्र थे नुःबा पोःक्‍खे़आङ्‌बे? 17 हे़क्‍केलॽरिक्‍के नसाःन्‍निन् के़गत्तुम्‍साङ् खे़न् कुइसिःक् याःम्‍बक् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍ने़ फाॽग्र, खे़न् नसाःन्‍निङ्‌ग कुसुम् मे़न्‍दम्‍मनाबा पोःङ्‌लो॥

18 आल्‍ल कुभारे़ मे़बाःत्तुबिला, “खे़ने़ॽ नसाःन् के़गत्तुॽ, कर इङ्‌गाॽ याःम्‍बक् कत्तुङ्॥” कर इङ्‌गाॽ मे़त्‍निङ्, “खे़ने़ॽ याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ मे़गाप्‍तुम्‍बा के़नसाःन्‍निन् ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌ङे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् आयाःम्‍बक्‍लाम् आनसाःन्‍निन् ओसेःन्‍धाक्‍ने़ॽरो॥” 19 कुत्‍चाॽए थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् वाॽ लॽरिक् नसाःन् के़जोगुॽ॥ खे़ङ्‌ग नुःबारो! फे़न्‍साम्‍हाॽरे़आङ् खे़न् पाःन्‍निन् नसाःन् मे़जोगुआङ् मे़गिर थे़गक्‍कक्‍ना मे़यङ्‌लो॥ 20 अदङ्‌से, याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ मे़गाप्‍तुम्‍बा नसाःन्‍निन् कुसुम् मे़न्‍दम्‍मनाबा पोःङ् के़लॽबा पर्माङ्‌गिःन् के़गोःत्तुम्‍बि?

21 आनिॽ ताक्‍थे़बा अब्राहामरे़ कुस्‍साः इसहाक्‍किन् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नो सिदुङ्‌जभा चोःक्‍से़ तोःन्‍दुबा याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए खुने़ॽ आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा चोगुबा मे़ःम्‍बि? 22 खुने़ॽ कुनसाःन्‍निन् कुयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ काप्‍तुबान् नु बा खे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए कुनसाःन्‍निन् कुलिङ्‌धो के़त्तुबान् के़निःसुम्‍लो॥ 23 कन् पाःन्‍निङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबान् के़रे़बारो, “अब्राहामरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोगु, हे़क्‍केःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ साम्‌योनिबा लेःत्तुरो॥”* हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आन्‍जुम् फाॽआङ् मे़त्तुरो॥ 24 नसाःन्‍लाम्‌रक्‌मे़ःन्, कर आनिॽ आजोगुम्‍बा याःम्‍बक्‍लाम्‍माङ् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेबा आबोःङ् फाॽआङ् के़निःसुम्‍लो॥

25 हे़क्‍केलॽरिक्‍के के़त्‍निमा राहाबरे़ थोःम्‍जिबाहाॽ तरे तोःसुसिआङ् खे़ङ्‌हाॽ ताङ्‌से़ःप्‍से़ वेॽ लाम् पाङ्‌घुसिबा कुयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ए खे़न् आप्‍तिक् मे़ःन्‍नेमा पोःक्‍खे़रो॥ 26 याम्‍साम् मे़ःन्‍नेबा नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् कुसिवे़त् पोःङ्‌बा कुइसिःक्‍के याःम्‍बक् मे़ःन्‍नेबा नसाःन्‍निन्‍नाङ् कुसिवे़त् पोःङ्‌लो॥

3

ले़सोःप्‍पे़न्‌युक्‍को कप्‍मा

1 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो यरिक् सिक्‍साम्‍बा पोःङ्‌मा मे़गोःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ सिक्‍साम्‍बाहाॽ वेॽहाॽनुःल्‍ले़ के़साक्‍पा खासे़न्‍नो आधाःॽ के़लॽबान् के़निःसुम्‍लो॥ 2 आनिॽ के़रे़क् यरिक् पाःन्‍हाॽओ आबेःन्‍लो, कर आत्तिन् मनाःन् आबाङे पाःत्तुबा पाःन्‍नो मे़बेःन्‍निन्‍ने़ फाॽग्र से़क्‍खासाङ् खे़ल्‍ले़ग नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् युक्‍को कप्‍मा सुक्‍तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाःन् कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा पोःङ्‌लो॥

3 अन्‍निल्‍ले़ कुमुराओ चुक्‍सा करे़लिःन् केःप्‍माआङ् खे़न् यम्‍बा थक्‍साःन् आत्तान् तेॽमा निङ्‌वाॽ आजोगुम् खे़प्‍मोए तेॽमा आसुक्‍तुम्‍लो॥ 4 हे़क्‍केलॽरिक्‍के वालाधाःन् यम्‍बा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा सुरित्तिल्‍ले़ मुःत्तु तेॽरुसाङ् वादो चाःक्‍पाल्‍ले़ ना कत्‍ना के़हिबा चुक्‍सा सामाःल्‍ले़ वालाधाःन् आत्तान्‍साङ् तेॽमा सुक्‍तुॽरो॥ 5 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ले़सोःप्‍पे़न्‍नाङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को चुःक्‍साङ् कन्‌यम्‍ब्‌यम्‍बा पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आङ्‌दिङ् लॽरो॥

चुक्‍सा मिसेःक्‍किल्‍ले़ यम्‍बा ताम्‍भुङ्‌ङिन् खाप्‍पु थ्‍यःङ् चोःक्‍मा सुक्‍तुॽरो लॽरिक् इःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 6 हे़क्‍केलॽरिक्‍के ले़सोःप्‍पाङ्‌ग मि हे़क्‍तङ्‌बारो॥ कङ्‌ग नासिङ्‌गे़न् थक्‍को ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽरे़ कुबुङ्‌लो॥ खे़न् ले़सोःप्‍पाल्‍ले़ मनाःल्‍ले़ काक् नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍किन् चिःन्‍दुॽआङ् कुहिङ्‌मन्‍निन् के़रे़क् मिधिक्‍खुॽरो॥ खे़न् मिङ्‌ग खे़मायङ्‌सङ्‌लाम्‍मे लःन्‍लो॥

7 काक् परिक्‍पा थक्‍सा पुसा, के़उःङ्‌सिङ्‌बा के़सःन्‍छिङ्‌बा नु वाहङ्‌ङोबा थक्‍साहाॽ खुम्‍मा सुक्‍मे़दे़त्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ मे़घुम्‍सुसिॽरो, 8 कर ले़सोःप्‍पाङ्‌ग आत्तिन् मनाःल्‍ले़आङ् खुम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ कङ्‌ग युक्‍को कप्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना ताप्‍फे़ःम्‍बा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मि के़से़प्‍पा निङ्‌ङिल्‍ले़ कुधिम्‍बा चोःक्‍लो॥

9 बा कन् ले़सोःप्‍पाल्‍ले़ए आनिॽ दाङ्‌बा नु पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा आभोःसुम्, हे़क्‍क्‍याङ् बा कन्‍लाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुबि कुइत्‍छाप्‍पो चोगुसिबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ साक्‍मुरा आमे़त्तुम्‍सिम्‍लो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् लत्‍छा मुराओलाम् मुॽइसाम् नु साक्‍मुराःन्‌लःन्‍लो॥ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, अक्‍खे पोःङ्‌माग मे़नुॽने़न्‍लो॥ 11 लत्‍थिक् वाबुन्‍नोलाम् कुजा के़नुॽबा नु के़लाःक्‍पा च्‍वाःत्तिन् पुन्‍बि? 12 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, पःत्‍छेॽइल्‍ले़ कुबुङ्‌मो जैतुने़ल्‍ले़ कुसेॽ थोःक्‍पि, इग्र चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइल्‍ले़ कुबुङ्‌मो पःत्‍छेॽइन् थोःक्‍पि? मे़धोःक्‍ने़न्‍लो! हे़क्‍क्‍याङ् के़लाःक्‍पा वाबुन्‍नोलाम् कुजा के़नुॽबा च्‍वाःत्तिन् मे़बुन्‍ने़न्‍लो॥

से़क्‍खाबा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् ताः

13 खिनिॽ लुम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍के सिक्‍कुम्‍साबा नु इत्‍छिङ्‌साम्‍साबाल्‍ले़ नुःबा कुहिङ्‌मन्‍नोलाम् हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽलाम् के़दाःबा चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍मो चोगुबा याःम्‍बक्‍कोलाम् ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌लरो॥ 14 कर खिनिॽ तिङ्‌दिङ्‌गे़न् नाहे़म्‍मा नु आबाङेरक् नुॽमा ताःमा निङ्‌वाॽ के़गत्तुम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ से़क्‍खाए के़जोगुम्‍बा लायोःन् आङ्‌दिङ् के़लॽरिर हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌ले़क् के़बारिर मे़माॽरे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 15 अक्‍तङ्‌बा “सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइङ्‌ग” थाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् मे़ःन्, कर इक्‍साबा नु याम्‍निङ्‌वाॽबा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍लाम् ताःरो॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तो नाहे़म्‍मा नु आबाङेरक् नुॽमा ताःमा निङ्‌वाॽ के़गप्‍पा मना मे़वाॽ, खे़प्‍मो ये़मे़न्‍दङ् पाःन् नु काक् परिक्‍ले़न् फे़न् पाःन् पोःङ्‌लो॥

17 कर थाःङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌काक्‍नुःल्‍ले़ तगिग सेसेबा चोःक्, हे़क्‍क्‍याङ् सनारुङ्‌बा, लुम्‍लुम्‍बा, वेॽहाॽनु के़दङ्‌बा, लुङ्‌दुक्‌कुधिम्, नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ कुधिम्, मना मे़न्‍छे़म्‍मनाबा नु नसाःन्‍साबा चोःक्‍लो॥ 18 सनारुङ् के़दाःप्‍पाहाॽरे़ याॽरिःम्‍बान् तेःमनाबा कुइसिःक् सनारुङ्‌ङिन् मे़देःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् यरिक् कुजा मे़सुप्‍सुबा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽरे़ यरिक् साम्‌योनिबा मनाहाॽ मे़सुप्‍सुसिॽरो॥

4

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो आबाङे पिआसे़म्‍मे़ॽओ

1 खिनिॽ लुम्‍मो थे़माःल्‍ले़ खेमा थक्‍माहाॽ तारुॽबे? खे़ङ्‌हाॽग खिनिॽ सिगाङ् थङ् के़जोःक्‍पा फे़न् निङ्‌वाॽलाम् लःम्‍बा मे़ःम्‍बि? 2 खिनिॽ खोःमा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, कर के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिःम्‍ब्राक् के़जोगुम्‍माङ् मना के़से़रुम्‍सिम्‍लो॥ हे़क्‍केसाङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ के़जोगुम्‍बा पाःन्‍निन् खोःमा के़न्‍छुक्‍तुम्‍मिन् हे़क्‍क्‍याङ् के़घेॽइ के़धक्‍तिॽ॥ आल्‍लसाङ् के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन् थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़न्‍नाःक्‍तुम्‍मिन्‍लो॥ 3 खिनिॽ के़नाःक्‍तुम् कर के़ङ्‌घोःसुम्‍मिन्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ आबाङे निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःत् चोःक्‍मा फाॽआङ् फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ के़नाःक्‍तुम्‍लो॥

4 नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबासे, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽ मिःम्‍जि के़मे़प्‍पे़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मि पोःङ् फाॽआङ् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन्‍बि? इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍हाॽ मिःम्‍जि के़मे़प्‍पे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌मि पोःङ्‌लो॥ 5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽओ युक्‍खुबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक्‍के कुनाहे़न् फाॽआङ् साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पे़न्‌हने़रो फाॽआङ् के़इःत्तुम्‍बि? 6 कर खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् साॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ याम्‍मो साम्‌योसाप्‍लाःल्‍ले़ पाःत्तुॽ,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ अत्तुसिॽ, कर नःम्‍नःम्‍बाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिॽरो॥”*

7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ नःम्‍नःम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो आबाङे पिआसिम्‍मे़ॽओ॥ माफे़न्‍साम्‍मिन् अत्ते़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खिनिॽलाम् माःङ्‌घा खे़त्‍छिङ्‌लो॥ 8 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबेसाङ् त्‍ये़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽआङ् खिनिॽ पेसाङ् ताःरो॥ खिनिॽ लायोबासे, लायो चोःक्‍मा ले़रे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् हिल्‍लिक्‍लिक्‍पा निङ्‌वाॽ के़गप्‍पासे, खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मान् सेसे चोगे़म्‍मे़ॽओ 9 लायो के़जोगुम्‍बाओ मेरिङ् थक्‍ते़म्‍मे़ॽ, हाबे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ एःप्‍मान् मेरिङ् थक्‍मो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ सःप्‍मे़न् तुक्‍खेओ ले़क्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 10 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगि नःम्‍नःम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़भोःसि के़बिरिॽरो॥

चे़ङ्‌सिङ्‌मा मे़ःन्

11 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, वेॽहाॽरे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन् मे़बारे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ आत्तिन् कुन्‍साॽरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ ताप्‍फे़ःम्‍बा फे़न् पाःन् पाःत् इग्र आत्तिल्‍ले़ कुन्‍साॽ आप्‍तिक्‌कुःत्तुॽ, खे़ङ्‌ग साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्ताङ् साम्‌योथिम्‍मिन् खासे़न् लोःन्‍दुॽरो॥ आल्‍ल साम्‌योथिम्‍मिन् खासे़न् के़लोःन्‍दुॽने़ फाॽग्र, साम्‌योथिम् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा मे़ःन्, कर साम्‌योथिम्‍मिल्‍ले़न् खासे़न्‍लोःम्‍बा के़बोःङ्‌लो॥ 12 साम्‌योथिम् के़बिबा नु खासे़न्‍दाङ्‌बाग थिक्‍लक् वाॽरो॥ खुने़ॽनुए ताङ्‌से़ःप्‍मा नु मे़ङ्‌मा मुक्‍साम्‌वाॽरो॥ कर खे़ने़ॽग आबाङे पाङ्‌भेॽसाबाहाॽ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पे़न्‌हाःत्‍ने़बे?

ताये़म्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ आङ्‌दिङ् लॽमा मे़ःन्

13 आइन् इग्र ताःन्‍दिक् आनिगे़ ये़क्‌यक्‍थिक्‍को पिगिगे़ॽआङ् खे़प्‍मो तङ्‌बेधिक् वयिगे़, हे़क्‍क्‍याङ् ले़ङ्‌हङ् चोगुम्‍बे़ॽआङ् याङ् थगुम्‍बे़ॽ लॽरिक् के़बाःप्‍पासे, नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ताःन्‍दिक् थे पोःङ् के़लॽबा पाःन्‍निन् खिनिॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍लो॥ खिनिॽ हिङ्‌मन्‍निङ्‌ग सप्‍फाधिक्‌के़धाःप्‍पाआङ् के़माबा के़बेःक्‍पा तुङ्‌हिःक् कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ 15 खिनिॽ हे़क्‍के पाःप्‍माल्‍ले़ कुले़क्‌वाग दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् पोःङ्‌ने़ फाॽग्र हिङिगे़आङ् अक्‍खे हे़क्‍के चोगुम्‍बे़ॽ पाःप्‍मा के़बोःङ्‌बाने़ वये़॥ 16 कर खिनिॽग आबाङे निङ्‌सेःक्‍कोने़ आङ्‌दिङ् के़लॽरिआङ् के़हे़न्‍नाॽसिरो॥ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा काक् हे़न्‍छिङ्‌माङ्‌ग ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍लो॥

17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा ले़स्‍सुआङ्‌साङ् मे़जोगुन्‍ने़ फाॽग्र खे़ल्‍ले़ लायो चोगुॽरो॥

5

याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ साम्‍दिङ्

1 याङ्‌साकुन्‍धेसाबासे, नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ, आल्‍ल खिनिॽ सम्‍दाङ् के़दाःबार के़बप्‍पा साॽरिक् के़साक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हाःबे़म्‍मे़ॽ फिःक्‍ते़म्‍मे़ॽओ॥ 2 खिनिॽ याङ्‌साकुन्‍धेःङ्‌ग यःप्‍पेःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ चाङ् तेःत्‍हाॽ थक् थाःरो॥ 3 खिनिॽ साम्‍म्‍याङ् युप्‍पाहाॽ हने़बा पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो हे़क्‍क्‍याङ् मिःल्‍ले़ लाबुबा कुइसिःक् ताःक्‍पो के़जोगुम्‍बा याङ्‌साकुन्‍धेःल्‍ले़ खिनिॽ ने़क्‍साःन् चरो॥ खिनिॽ यरिक् याङ्‌गे़घोःत्तुम्‍बा याङ्‌साकुन्‍धेःङ्‌ग ताःन्‍दि खासे़न् चोःक्‍मा ये़न्‍नो खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ तोःन्‍दि पोःङ्‌लो॥ 4 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ! खिनिॽ इक्‍ताप्‍पो नाम्‌याक् मे़म्‍बिए याःम्‍बक्‍को के़भत्‍छुम्‍सिम्‍बा मनाहाॽरे़ खुनिॽ नाम्‌याक्‍किन् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ अःक्‍लो॥ खे़न् चागे़सुम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ इक्‍लाःङ्‌ग मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍सुआङ् वाॽरो॥

5 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो खिनिॽ याम्‍दादा नु आबाङेरक् निङ्‌वाॽ तादा के़वयिॽआङ् से़प्‍मा ये़न्‍नो थारिक् थक्‍साःन् चालुप्‍मनाबा कुइसिःक् खिनिॽ चागे़लुप्‍पासिआङ् के़वयिरो॥ 6 खिनिॽ साम्‌योनिबा मनाहाॽ आप्‍तिक् के़गुःत्तुम्‍सिम्‍माङ् के़से़रुम्‍सिम्‍साङ् के़मे़न्‍अत्तिन्‍लो॥

इनोगे़न् तुक्‍खेओ नासि थःप्‍मा पोःङ्

7 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा ये़म्‍मिन् के़हाङ्‌घुम्‍मिल्‍ले़ खिनिॽ नासि थःप्‍माआङ् हाङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ इक्‍मःबाल्‍ले़ कुइक्‍ताप्‍पो इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुजाॽ नुःरिक्‍काङ् थोःक्‍ल फाॽआङ् हाङ्वाःम्‍मा नु चुङ्वाःम्‍माओ पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित्‍मान् नासि थःत्तुआङ् हाङ्‌घुबान् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 8 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽआङ् नासि के़धःप्‍पा नु निङ्‌साङ् के़जोःक्‍पा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुःमा ये़म्‍मिङ्‌ग निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो॥

9 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो चे़ॽया मे़मे़त्तासिम्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ खासे़न् चोगुॽरो॥ पयम् यम्‍बा खासे़न्‍दाङ्‌बान् ताःमा इःत्ते़आङ् वाॽरो!

10 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो उन्‍छेःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ* ओमे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ इनोगे़न् तुक्‍खेओ नासि मे़धःत्तुआङ् कुबि मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽरो॥ 11 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, इनोगे़न् तुक्‍खेओ नासि के़धःप्‍पाहाॽग मुॽइसाबासि फाॽआङ् आइःत्तुम्‍सिम्‍लो॥ अयुबरे़* कुनासि थःप्‍माङ्‌ग खिनिॽ के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो दाङ्‌बाल्‍ले़ नुःबा पाःन्‍हाॽ तारु पिरुबान् के़निःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ दाङ्‌बाङ्‌ग मिःम्‍जि नु लुङ्‌दुक्‌कुधिम् चोःक्‍लो॥

माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌मा मे़ःन्

12 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, आल्‍ल साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् इग्र इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् हे़क्‍क्‍याङ् वेॽ थे पाःन्‍नोआङ् माङ्‌मे़हे़क्‍कासिम्‍मे़न्‍ने़ॽओ॥ हाराॽ खिनिॽ पाःन्‍निन् ओने़ फाॽग्र “ओ” मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र “मे़ःन्” पोःङ्‌लरो, मे़ःङ्‌ग्र खिनिॽ खुम्‍दिङ्‌ङो के़ध्‍ये़ॽइरो॥

नसाःन् कुधिम्‍बा तुवा

13 खिनिॽओ हाःत् इनोगे़न् तुक्‍खेओ वाॽबे? हाराॽ खे़ल्‍ले़ तुवा चोगुररो॥ हाःत् ओमु लॽमाओ वाॽ? हाराॽ खे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनारा फोःमा साम्‍लोःन् साम् मे़त्तुररो॥

14 हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओ हाःत् तुक्‍पे? हाराॽ खे़ल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबा तुम्‍भाक्‍साहाॽ उःत्तुसिररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ वेःत्‍ल फाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो निःङ्‌गेःन् मे़हुःत्तुआङ् तुवा मे़जोगुररो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन्‍लाम्‍बा चोःक्‍मनाबा तुवाःल्‍ले़ खे़न् के़दुक्‍पे़न्‌वेःत्‍लो॥ दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् वेःन्‍दुॽरो॥ खे़ल्‍ले़ लायो चोगुआङ् वये़साङ्, दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् ले़प्‍मि पिरुॽरो॥

16 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ लायोहाॽ मे़त्तासिम्‍मे़ॽआङ् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ के़वेःन्‍दिर फाॽआङ् तुवा चोःक्‍का पिआसिम्‍मे़ॽओ॥ साम्‌योनिबा मनाःल्‍ले़ कुदुवाःन् मुक्‍साम्‍बा चोःक्‍काङ् यम्‍बा याःम्‍बक् चोगुॽरो॥ 17 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा एलियाःन्‍नाङ् आनिॽ हे़क्‍तङ्‌बा मनाए चोगे़रो॥ खुने़ॽ पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित्‍मान् मे़धाने़न्‍ल फाॽआङ् तुवा चोगुल्‍ले़ खे़न् लाजेॽओ तङ्‌बे सुम्‍सिआङ् तुक्‍सि ला थारिक् वाहित्‍मान् मे़ध्‍ये़न्‍ने़न्‍लो॥ 18 याम्‍मो खे़ल्‍ले़ तुवा चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पोलाम् वाहित्‍मान् थ्‍ये़आङ् खाम्‍बेःक्‍माओ पोगुगे़न् कुजा थोःक्‍ते़रो॥

नसाःन्‍लाम्‍बा ताप्‍के़बे़ॽबाहाॽ नुःक्‍मा ताःप्‍मासि

19 फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽ लुम्‍मो से़क्‍खालाम् ताप्‍के़बे़ॽबाआङ् के़बेःक्‍पे़न्‌नुःक्‍ते़म् तारे़म्‍मे़ॽओ॥ 20 कन् पाःन्‍नो नुःरिक्‍काङ् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ–आत्तिल्‍ले़ लायोबान् ताप्‍फे़ःम्‍बा कुलाम्‍मोलाम् नुःक्‍तु तारुॽ, खे़ल्‍ले़ग खे़न्‍निन् सिःमे़न्‍लाम् ताङ्‌से़ःप्‍तुआङ् यरिक् लायोहाॽरे़न् ले़प्‍मि के़घोःबा चोगुॽरो॥

* 1:1 ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा यहुदिहाॽ–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “थिक्‌-ने़त् यहुदि सुवाङ्‌हाॽ” पोःङ्॥

* 1:7 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “कुरिओस” सुत्‍लाःन् साप्‍ते़आङ् पत्॥ याकुबरे़ “कुरिओस” पाःत्तुबे़न् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़त्तुबारो, कर कन्‌पाःत्‍लाओ खुने़ॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पाःत्तुबारो॥

* 2:23 तोलिङ्‌सोमु १५.६

* 4:6 सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ ३.३४

* 5:10 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बाबा इङ्‌घङ् के़बाःप्‍पा मनारो॥ कुभा ये़म्‍मो ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा पाःन्‍नाङ् खुने़ॽ पाःत्तुरो॥

* 5:11 अयुब १.२१-२२, २.१०, निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌१०३.८

१ पत्रुस

1

2

3

4

5

पत्रुसरे़ साप्‍तुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् पत्रुसरे़ एसिया माइनरओ थाङ्‌गे़न् पिसाङ्‌बा ते़ङ्‌गप्‍हाॽओ के़से़बाआङ् के़वाॽबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबारो॥ कन् सक्‍इङ्‌ङो खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबासि फाॽआङ् मे़मे़त्ते़आङ् वाॽ॥ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌सेःक्‍किङ्‌ग कन् के़निःप्‍पाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़प्‍मासिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ तुक्‍खे नु निङ्‌घुम्‍मो मे़ध्‍ये़आङ् मे़वये़॥ अक्‍खेलॽरिक् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिल्‍ले़, पत्रुसरे़ खे़ङ्‌हाॽ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुयाःम्‍बेओ सुनाइङ्‌घङ्, खुने़ॽ कुसिःमे़न्, खुने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् कुबोःङ्‌मान् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ याम्‍मोआङ् युःआ पाःत्तुबा माङ्‌हे़क्‍किन्‌निङ्‌वाॽसो तारुबिरुसिर निङ्‌साङ् पिरुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़दुमुबा तुक्‍खे नु निङ्‌घुम्‍मिङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ से़क्‍खाबा नसाःन्‍निल्‍ले़ कुसाॽमारो, हे़क्‍क्‍याङ् ख्रिस्‍ते़न्‌ओसेःन्‍धाक्‍सिङ्‌बा ये़न्‍नो हाङ्‌से़म् खोःमा फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ तुक्‍खे नु निङ्‌घुम्‍मिन् थम्‍मा पोःङ्‌लो॥

पत्रुसरे़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् के़निःप्‍पाहाॽ तुक्‍खेबा ये़म्‍मो हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिर ख्रिस्‍तरे़ कुमनाहाॽ हे़क्‍के हिङ्‌मारो फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ पेलि फाक्‍तुसिरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-२

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़न्‍लप्‍पिल्‍ले़न् निङ्‌वाॽसुम् १.३-१२

सेसेबा हिङ्‌मन् हिङ्‌मारे़न् खाहुन् १.१३-२.१०

तुक्‍खेलाक्‍खेबा ये़म्‍मो ख्रिस्‍तानिहाॽरे़न् लक्‍पे़न्हाॽ २.११-४.१९

ख्रिस्‍तानि नःम्‍नःम् लॽमान् नु सेवाःन् ५.१-११

कुनुप्‍मा ५.१२-१४

1

पत्रुसलाम् सेवा

1 ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबा इङ्‌गाॽ पत्रुसलाम्‍बा पन्‍तियस, गलातिया, काप्‍पादोकिया, एसिया हे़क्‍क्‍याङ् बिथानिया थुम्‍हाॽओ के़से़बाआङ् के़युङ्‌बाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा वे़प्‍मिबा कुइसिःक् के़वाॽबा कुमनाहाॽ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌बारो॥ 2 निङ्‌वाॽफुपाःल्‍ले़ तगिसा कुसिङ्‌के़निःत्तिबा कुइसिःक् कुमना पोःङ्‌से़ के़सेगिआङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सुत्‍थो के़जोगिरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुइङ्‌जाःङ्‌गे़म्‍बा के़बोःक्‍खिआङ् कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ सेसेसाङ्‌साङ् के़जोगिरो॥ हाराॽ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम् नु कुसनारुङ्‌ङिन् आल्‍लसाङ् यरिक् खिनिॽओ वाॽररो॥

मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍ले़न् निङ्‌साङ्

3 हाराॽ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ पानुदिङ् कुम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा पोःररो! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् यम्‍बा कुलुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ आनिॽ कुसङ् सावाःन्‍छिङ्‌मा आबिरे़आङ् ये़सुःन् सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌घुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हाङ्‌हाङ्‌बा निङ्‌साङ् आबिरे़आङ् आवाॽरो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो आप्‍फाल्‍ले़आङ् आसुत्‍थो मे़म्‍बोःङ्‌मना, इमे़ल्‍ले़म्‍मना मे़म्‍बेःक्‍मनाबा नु मे़न्‌यःप्‍मना मे़न्‍गिःमना इमे़ल्‍लुङ्‌बा लक् आनिॽ लागि युक्‍खुआङ् वाॽरो॥ 5 कुनुप्‍मा ये़म्‍मो ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌मा के़इःप्‍पा से़न्‍लप्‍पिन् मे़न्‍दाए थारिक् खिनिॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍मिल्‍ले़ ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिआङ् वाॽ॥ 6 खे़न् पाःन्‍नो के़सःत्तिॽरो, हे़क्‍केसाङ् सप्‍फारे़ लागि खिनिॽ यरिक् परिक्‍ले़न् के़साक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ के़धरुम्‍लए पोःङ्‌लो॥

7 मिःल्‍ले़ साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् योःन्‍दुआङ् सुत्‍थो चोगुबा कुइसिःक् खे़न् इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽरे़ग खिनिॽ नसाःन्‍निन् साॽरुआङ् के़धुम्‍बा नु सुत्‍थो चोगुॽरो, कर खिनिॽ नसाःन्‍निन् खे़न् साम्‍म्‍याङ्‌ङिन्‍नुःल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍लुङ्‌बा चोःक्‍लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़न् इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ नासि के़धःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌युःल्‍ले़ ने़म्‍भोगे़न् नारा फोःमान्, मिमिदिङ् नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् के़घोःसुम्‍लो॥

8 खिनिॽ आप्‍फाल्‍ले़आङ् खुने़ॽ मे़न्‍निए के़वयिसाङ् खुने़ॽ मिःम्‍जि के़मे़त्तुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो खुने़ॽ के़न्‍निःसुम्‍मिन्‍छाङ् खुने़ॽ सम्‍दाङ् नसाःन् के़जोगुम्‍माङ् आत्तात्तान्‍ने यरिक् मिमिदिङ्‌गे़न् सःप्‍माल्‍ले़ कुधिम् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 9 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़न् से़न्‍लप्‍पिन् के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

10 बा कन् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ उन्‍छेःन्‍बा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ नुःरिक्‍काङ् मे़गोःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खिनिॽओ ताःमा के़बोःङ्‌बा लुङ्‌गुम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ माङ्‌निङ्‌वाॽ पाःन् मे़बारे़रो॥ 11 खे़ङ्‌हाॽओ के़वाॽबा ख्रिस्‍तरे़ कुसेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ नासि थःप्‍मा के़बोःङ्‌बा इनोगे़न् तुक्‍खेःन् नु याङ्‌सि के़बोःङ्‌बा मिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ तगिसा खे़ङ्‌हाॽ मे़त्तुसिरो॥ कन् पाःन्‍हाॽ आक्‍खेलॽरिक् पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् आप्‍फाल्‍ले़ पोःङ् फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुसिङ्‌निःप्‍मा निङ्‌वाॽ मे़जोगुरो॥

12 खुनिॽ माङ्‌सेवाःन् आबाङे खे़ङ्‌हाॽरे़ लागि मे़ःन्, कर खिनिॽ लागि फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ओसेःन्‍धाक्‍तुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल कन् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌गे़म्‍भोःसिरो॥ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़आङ् कन् पाःन्‍हाॽ ओमे़प्‍मा साॽरिक् निङ्‌वाॽ मे़जोगुआङ् मे़वये़॥

सेसे हिङ्‌मन्‍नो वाॽमा पोःङ्

13 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ माङ्‌सेवा चोःक्‍मा फाॽआङ् निङ्‌वाॽओ यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽइन्‌योधो मे़म्‍मे़त्ते वये़म्‍मे़ॽओ॥ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नुःङ् युःल्‍ले़ के़घोःसुम्‍बा लुङ्‌गुम्‍मिन् कुलिङ्‌धो के़त्‍ल निङ्‌साङ् चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ 14 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा कुस्‍साः के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ तगि मे़न्‍निए मे़ल्‍ले़ए के़वयिल्‍ले़ के़जोगुम्‍बा फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍मा निङ्‌वाॽओ याम्‍मो मे़बत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 15 कर खिनिॽ के़उःप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेसे चोःक्‍पा कुइसिःक् खिनिॽआङ् के़जोगुम् के़बाःत्तुम्‍बा काक् पाःन्‍नो सेसे वये़म्‍मे़ॽओ॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुआङ् पत्, “इङ्‌गाॽ सेसे वाॽआबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽआङ् सेसे वये़म्‍मे़ॽओ॥”*

17 तुवा के़जोगुम्‍बा पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक् कुइसिःक् खासे़न् चोगुसिल्‍ले़ एःक् पएःक् मे़जोगुन्‍छिन्‍लो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वयिर थारिक् खुने़ॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍मे़ॽर वये़म्‍मे़ॽओ॥ 18 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ पाधे़बालाम्‍बा के़नाःत्तुम् के़इःत्तुम्‍ल के़युःरुम्‍बा हने़बा थिम्‍हाॽलाम् के़मे़क्‍पा के़बेःक्‍पा साम्‍म्‍याङ् युप्‍पा हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽरे़ के़धे़ॽरिआङ् ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिबा मे़ःन् फाॽआङ् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ 19 कर मे़ङ्‌गाःन्‍नेबा नुःबा मे़ल्‍लुक्‍सा कुइसिःक्‍पा ख्रिस्‍त ये़सुरे़ इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ खिनिॽ के़धे़ॽरिबारो॥ 20 खुने़ॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ नावागे़न् चइःत् ने़मानुःल्‍ले़ तगिए सेगे़बारो, कर खिनिॽलागि कन् कुनुप्‍मा ये़म्‍मो खुने़ॽ ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

21 खुने़ॽलाम्‍बाए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् के़जोगुम्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ सिःमे़न्‍लाम् हिङ्‌घुआङ् कुमिमिदिङ् चोगु॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ नसाःन् नु निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

मे़न्‍नुप्‍मनाबा पाःन्‍जाक्

22 आल्‍ल से़क्‍खा पाःन्‍निन् खे़म्‍मा के़दे़न्‍दिआङ् आबाङे सुत्‍थो के़जोःक्‍कासिआङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ नुःरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्, हे़क्‍केःल्‍ले़ सिक्‍लुङ्‌मोलाम्‍मे साॽरिक् लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 23 खिनिॽग के़मे़क्‍पाआङ् के़बेःक्‍पा याॽरिःम्‍बालाम् मे़ःन्, कर कुहिङ्‌वे़त् नु सदादिङ् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍कोलाम् कुसङ् के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽरो॥ 24 साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽग याःन् सुङ् कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ खेःम्‍सिङ्‌मे़ङ्‌ग फुङ्‌ङिल्‍ले़न् कुइसिःक् चोःक्॥ याःन् सुङ्‌ङिन् इरे़म्, हे़क्‍क्‍याङ् फुङ्‌ङिन् लुःक्‍था, 25 कर दाङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक्‍किङ्‌ग सदादिङ् सदादिङ् वाॽरो॥”* हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽओ इङ्‌भोःसे़बा सुनाइङ्‌ङिन् बा खे़न् पाःन्‍जाक्‍किन्‍लो॥

2

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽग मना तुक्‍खे के़जाःप्‍पा काक् फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ ले़रे़म्‍देःसे़म्‍मे़ॽओ॥ इङ्‌ले़क् थेआङ् मे़बाःत्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽ, साम्‌योनिबा मे़ले़ङ्‌ङासिम्‍मे़न्‍ने़ॽ, नाहे़म्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् काक् परिक्‍पा चे़ॽया पाःन् मे़बारे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 2 खारक् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बा अङे़ःक्‌वाःल्‍ले़ नुःन् थुङ्‌मा कोःत्तुबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़न् सुत्‍थो याम्‍साम्‍गे़न् नुःन् थुङ्‌मा निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ, हे़क्‍केलॽरिक् खे़न्‍लाम्‍बा खिनिॽ से़न्‍लप्‍पो के़बोःरिर के़बेगिॽरो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग दाङ्‌बान् नुःबा चोःक् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥

कुहिङ्‌वे़त्‌लुङ्‌हाॽरे़न्‌याम्‍साम्‍गे़न् माङ्‌हिम्

4 मनाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुबा इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुहिङ्‌वे़त् लुङ् ख्रिस्‍तओ के़द्‌ये़ॽइल्‍ले़ 5 खिनिॽआङ् कुहिङ्‌वे़त्‌लुङ् कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ याम्‍साम्‍गे़न् माङ्‌हिम् के़जोगिॽरो॥ खिनिॽग ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ के़दाःबा याम्‍साम्‍गे़न् सिदुङ्‌जभा के़दोःम्‍बा सेसे निङ्‌वाॽफुसाम्‍बानिङ्‌लो॥ 6 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, इङ्‌गाॽ सेःक्‍मनाबा नु इमे़ल्‍लुङ्‌बा कुम्‍मालुङ्‌ङिन्* यरुसले़म्‍मो ने़स्‍सुङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सम्‍दाङ् नसाःन् के़जोःक्‍पाङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् सिरिङ् मःमो मे़धाने़न्‍लो॥”*

7 आल्‍ल खिनिॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ लागि खुने़ॽ इमे़ल्‍लुङ्‌बा लुङ् चोःक्‍लो, कर नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽरे़ लागिग साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“लुङ् के़गाम्‍बाहाॽरे़ मे़नाॽरुबा लुङ्‌ङिन् कुम्‍मालुङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥”*

8 हे़क्‍क्‍याङ् “खे़न् लुङ्‌ङिल्‍ले़ मनाहाॽ खःसुसिआङ् मे़जोःन्‍लो॥” खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् मे़न्‍इःत्तुन् मे़न्‍नाःत्तुन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़जोःन्‍लो॥ हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽ मे़जोःन् फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तगिसा निःन्‍धो चोगुआङ् वये़॥

9 कर खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़सेगिबा मना, हाङ् निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा, सेसे सुवाङ् हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनानिङ्‌लो॥ खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ चोगुबा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ इङ्‌गे़भोःसुम्‍ल फाॽआङ् माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मोलाम् निङ्‌वाॽ के़माबा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ खिनिॽ के़उःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥

10 तगिग खिनिॽ कुमना के़होःप्‍ति, कर आल्‍लग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमना के़बोःक्‍खिआङ् के़वयिॽ॥ तगि खिनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ मे़न्‍दुक्‍के के़वयि, कर आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिआङ् के़वयिॽरो॥*

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा हे़क्‍के वये़म्‍मे़ॽ

11 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, खिनिॽग कप्‍मो वे़प्‍मिबा नु माःङ्‌घा लाजेॽबा कुइसिःक् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ लायोबा फे़न् निङ्‌वाॽलाम् लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् पेलि फाक्‍निङ्‌लो॥ खे़न् लायोबा फे़न् निङ्‌वाॽइङ्‌ग खिनिॽ याम्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोःक्‍लो॥ 12 खिनिॽग ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽनु नुःरिक्‍काङ् नुःबा हिङ्‌मन्‍नो वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ फे़न् पाःन्‍हाॽ के़जोगुम् लॽरिक् पाःन् के़म्‍धिक्‍तिसाङ् खिनिॽ के़जोगुम्‍बा नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़निःसुर, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़जोगुॽआङ् खासे़न् चोःक्‍से़ युःबा ये़न्‍नो कुनारा मे़भोःसुॽरो॥

13 काक् मे़न्‍छाम् युक्‍साबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ्‌काक्‍नु यम्‍बा युक् के़गप्‍पा हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुयुक्‍को वये़म्‍मे़ॽ के़लॽबा दाङ्‌बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुॽरो॥ 14 खिनिॽग काक् सुहाङ्‌युक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍हाॽ ते़न्‍दिङ् चोःक्‍मा पोःङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ खुम्‍दिङ् पिमासि नु नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ नारा फोःमा पाङ्‌घुसिबारो॥

15 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ के़जोगुम्‍बा नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ पाःन् कुसिङ्‌मे़न्‍निःप्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ मुराःन् हुॽरे़म् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥ 16 खिनिॽग चोःक्‌युम्‍भोबानिङ्‌साङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबानिङ्‌लो, कर चोःक्‌युम्‍भोबासिगे़ फाॽआङ् फे़न् याःम्‍बक् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ॥ 17 काक् मनाहाॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, वेॽ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, किःसे़म्‍मे़ॽर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् हाङ् के़जोःक्‍पे़न्‌मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वाॽमा पोःङ्

18 सेवारोबासे, खिनिॽ दाङ्‌बाहाॽरे़न् काक् युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ नुःबा नु कुनिङ्‌वाॽ के़बाःङ्‌बाहाॽरे़न्‍लक् मे़ःन्, कर के़आःम्‍बा हिम्‍दाङ्‌बाहाॽरे़न्‍नाङ् खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ॥ 19 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् पिरुङ् फाॽआङ् मे़ल्‍लाॽमनाबा इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ के़धम्‍बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तासुॽ॥ 20 खिनिॽ याःम्‍बक् के़भेःन्‍दुम्‍माङ् के़म्‍लःप्‍सिने़ फाॽग्र थेआङ् यम्‍बा याःम्‍बक् के़न्‍जोगुम्‍मिन्‍लो॥ कर नुःबा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍माङ् इनोगे़न् तुक्‍खेःन् के़धरुम्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽनु कुनिङ्‌वाॽ ताःरो॥ 21 बा खे़ल्‍ले़ लागि खिनिॽ के़उःत्तिआङ् वाॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़आङ् खिनिॽलागि इनोगे़न् तुक्‍खेःन् थरुआङ् खिनिॽलागि कुबि पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥ खिनिॽआङ् खुने़ॽ कुलाङ्‌योःक्‍किन् के़दिम्‍दुम्‍ल पोःङ्‌लो॥

22 “खुने़ॽग थेआङ् लायो लासोःत् मे़जोगुन्, हे़क्‍क्‍याङ् थेआङ् इङ्‌ले़क् पाःन्‍नाङ् मे़बारे़न्‍लो॥”*

23 खुने़ॽ मनाहाॽरे़ कुजाःत्‍थि मे़देःसुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ याङ्‌ना पाःन् मे़नुःक्‍तुन्‍लो॥ खुने़ॽ तुक्‍खे चे़ःल्‍ले़ मना मे़भे़ःक्‍तुन्‍छिन्‍लो॥ कर नुःबा खासे़न्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङोए आबाङे हुक्‍सुप्‍सिङ्‌लो॥ 24 खुने़ॽ आनिॽ लायो लासोःत्तिन् आले़रुम्‍माङ् साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नो आहिङ्‌ल फाॽआङ् आनिॽ लायोःन् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् आबाङे नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को कुयुदेॽरुरो॥ खुने़ॽ कुगाःम्‍माओलाम् खिनिॽ के़वेःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥ 25 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽग ताप्‍के़बे़ॽबार के़वाॽबा मे़ल्‍लुक्‍हाॽ कुइसिःक् के़वयि, कर आल्‍लो खिनिॽ याम्‍साम्‍मिन् के़गम्‍बा नु कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा दाङ्‌बाओ के़नुःक्‍खि के़द्‌ये़ॽइआङ् के़वयिॽरो॥

3

हिम्‍सामा नु हिम्‍साबाहाॽ

1-2 हे़क्‍केलॽरिक् हिम्‍सामासे, खिनिॽ हिम्‍साबाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वये़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽओ कुभा निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा मे़जोःक्‍साङ् खिनिॽ थेआङ् मे़म्‍मे़त्ते सेसेबा हिङ्‌मन्‍निन् नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् के़बिरुम्‍बा खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् चोःक्‍मा मे़सुक्‍तुॽरो॥

3 खिनिॽग परिक्‍परिक्‍पा थाःक् फःमान्, साम्‍म्‍याङ् वाःत्तिहाॽ वाःप्‍मान् नु इमे़ल्‍लुङ्‌बा ना-ना परिक्‍पा चाङ्‌हाॽ चाङ्‌मान्, लाःक्‍कात्‍लाम्‍बा के़धाःप्‍पा चोःक्‍सिङ्‌मो मे़ःन्, 4 कर खिनिॽ नुःमाङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़म्‍माःमनाबा सुम्‍सुम् ये़क्‌ये़क् नु नःम्‍नःम् लॽमान्‌सिगाङ्‌लाम्‍बाए निधाःप्‍ल पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ इमे़ल्‍लुङ्‌बा चोःक्‍लो॥ 5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् ताःक्‍पो के़जोःक्‍मा उन्‍छेःन्‍समा सेसे मे़न्‍छुमाहाॽरे़आङ् हे़क्‍केलॽरिक्‍के नुःमा मे़जोःक्‍सिङ्‌ङाङ् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ आबाङे हिम्‍साबाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को मे़वये़रो॥ 6 कुबिओ सारारे़ कुहिम्‍साबा अब्राहाम्‍मिल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् खे़प्‍सुआङ् खुने़ॽ आदाङ्‌बे लॽरिक् मे़त्तुरो॥ खिनिॽआङ् मे़ङ्‌गिए नुःबा याःम्‍बक् के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽ सारारे़ कुस्‍साः मे़न्‍छुमाॽनिङ्‌लो॥

7 हिम्‍साबासे, खिनिॽआङ् खिनिॽ हिम्‍सामाहाॽनु सोरिक् के़वयिल्‍ले़ इङ्‌धाःङ् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽर तङे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ हे़क्‍के के़धुम्‍मा मे़न्‍जोःक्‍ने़न्‍छाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबिबा कुसङ् हिङ्‌मन्‍नो खे़ङ्‌हाॽग खिनिॽ लक्‍सामासिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ तुवाःन् थेःल्‍ले़आङ् मे़धेःक्‍तुन्‍ल फाॽआङ् नुःरिक् मे़त्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥

नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माल्‍ले़ के़दाःबा तुक्‍खेःन्

8 कुनुप्‍मो, खिनिॽ निङ्‌वाॽओ काक् थिक्‍हुप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽ, लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽ, मिःम्‍जि मे़त्तासिम्‍मे़ॽ, हाङ्‌हाङ्‌वा ओसेःन्‍धाक्‍कासिम्‍मे़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 9 फे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुले़क्‌वा फे़न् पाःन् मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ, किनाःन्‍दिःल्‍ले़ कुले़क्‌वा किनाःन्‍दि मे़बिरे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ, कर खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वाग मुॽइसाम् पिरे़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ मुॽइसाम् पिसे़ के़उःत्तिआङ् वाॽरो॥ 10 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्,

“हिङ्‌मन्‍निन् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पाआङ् सुये़न्हाॽ ओमे़प्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पाल्‍ले़ फे़न् पाःन् पाःप्‍मा नु इङ्‌ले़क् पाःन् पाःप्‍मा मे़नुॽने़न्॥* 11 खे़ल्‍ले़ फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍मा ले़प्‍माआङ् नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा पोःङ्॥ सनारुङ्‌ङो वाॽमा तम्‍सिन् चोगुर पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् हाबा खे़न् पाःन्‍नो पप्‍माए पोःङ्‌लो॥ 12 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ दाङ्‌बाल्‍ले़ साम्‌योनिबा मनाहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तुवाःन् खे़प्‍सुॽ, कर ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पोःक्‍लो॥”*

13 खिनिॽ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍मा सिक् सम्‍बाल्‍ले़ से़क्‍खाए आत्तिल्‍ले़आङ् खाःम्‍मा के़न्‍छुक्‍तिन्‍लो॥ 14 कर नुःबा के़जोगुम्‍मिल्‍ले़ इनोगे़न् तुक्‍खे के़दुमुम्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मुॽइसाम् के़बिरिॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ “वेॽहाॽनु मे़गिसे़म्‍मिन्‍ने़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌साम्‍मोआङ् मे़ध्‍ये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥”* 15 कर खिनिॽ हिङ्‌मन्‍नो ख्रिस्‍ते़न्‌दाङ्‌बा लॽरिक् सेवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़गत्तुम्‍बा निङ्‌साङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ सेःन्‍गे़म्‍लाप्‍तिल्‍ले़ लुम्‍लुम्‍माङ्‌इङ्‌धाःङ्‌ङिन्‍नु नोगप् पिमा सदादिङ् यारिप् पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 16 हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ फे़न् पाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ ख्रिस्‍तओबा खिनिॽ नुःबा ये़प्‍ले़क्‍किन् मनाहाॽरे़ मे़निःसुआङ् खे़ङ्‌हाॽ सिरिङ् मे़मर फाॽआङ् सेसे खासिङ् कत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 17 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुॽने़ फाॽग्र फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍माआङ् इनोगे़न् तुक्‍खे चामानुःल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माआङ् इनोगे़न् तुक्‍खेओ थामाए नुःबा पोःङ्‌लो॥

18 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो ताःत्‍छे़ आनिॽ लायोहाॽ सदादिङ् ले़प्‍मि पिमा फाॽआङ् थिक्‍ले़ङ् स्‍ये़रो॥ साम्‌योनिबा ख्रिस्‍ते़न्‌लायोबारे़ कुले़क्‌वा स्‍ये़रो॥ खुने़ॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को स्‍ये़, कर सेसेमाङ्‌ङोलाम् याम्‍मो हिङे़रो॥

19 बा कन् सेसेमाङ्‌लाम् पेआङ् खुने़ॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़याक्‍पा फे़न्‍साम्‍हाॽ* इङ्‌भोःसुसिरो॥ 20 खे़ङ्‌हाॽरे़ग उन्‍छेःन् नुहाःल्‍ले़ वालाधा चोगुल्‍ले़, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नासि थःत्तुसिआङ् हाङ्‌घुसिल्‍ले़, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन् खे़म्‍मा मे़न्‍दे़न्‍दे़न्‍नाङ् मे़वये़रो॥ खे़प्‍मो ये़त्‍छि मनाहाॽरक् किप्‍मा के़घुःबा वादोःक्‍मोलाम् ताङ्‌मे़से़ःप्‍ते़आङ् मे़वये़॥ 21 कन् वादोःक्‍किले़न् च्‍वाःत्तिङ्‌ग ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिबा बप्‍तिस्‍माल्‍ले़ कुबि हे़क्‍तङ्‌बारो, कङ्‌ग थक्‍कोलाम् माक्‍ख्रक्‍किन् वागे़हप्‍तुम्‍बा हे़क्‍केग मे़ःन्, कर सेसे खासिङ्‌लाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो चोःक्‍मनाबा माङ्‌हे़क्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेसे खासिङ्‌ङिङ्‌ग ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङे़बालाम् ताःरो॥

22 आल्‍ल ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् युङ्, हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ, युक्‍साबाहाॽ नु मुक्‍साम्‍हाॽ कुयुक्‍को कत्तुसिरो॥

4

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लागि हिङ्‌मा

1 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तुक्‍खे च्‍ये़, हे़क्‍केलॽरिक् खिनिॽआङ् बा हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽइन्‌कत्ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तुक्‍खे के़जाबाल्‍ले़ लायो चोःक्‍मा ले़रुआङ् वाॽरो॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् हिङ्‌ल थारिक् मनाहाॽरे़ मे़इःत्तुबा फे़न् निङ्‌वाॽ कुइसिःक् मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् हिङ्‌लो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़बेःक्‍पा ये़म्‍मो नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ हे़क्‍के याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा, फे़न् निङ्‌वाॽ चोःक्‍मा, थिःल्‍ले़ मःसिङ्‌मा, यरिक् चामा थुङ्‌माआङ् याम्‍बोःत्‍छे़ चुम्‍मा, याम्‍दादाबा चामुक् थिमुक् चोःक्‍मा नु सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा नावाइत्‍लाहाॽ सेवा चोःक्‍माओ यरिक् ये़म् के़देःसुम्‍लो॥

4 खे़ङ्‌हाॽरे़ आल्‍लो हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् पाःन्‍हाॽ खुनिॽनु सोरिक् के़म्‍बत्‍छिन्‍बा मे़निःसुआङ् साॽरिक् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खिनिॽ नागे़म्‍धासि के़म्‍बिरिॽरो 5 कर कुहिङ्‌वे़त् नु के़सिःबाहाॽरे़ खासे़न् चोःक्‍मा यारिप् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि खे़ङ्‌हाॽग ये़प्‍माए पोःङ्‌लो॥ 6 बा खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए आल्‍लो के़सिःबाहाॽआङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मि हे़क्‍के नासिङ्‌गे़न् थक्‍को खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ खासे़न् पोःङ्‌लो, कर याम्‍साम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ् कुइसिःक् मे़हिङ्‌ल फाॽआङ् सुनाइङ्‌ङिन् इङ्‌भोःसे़आङ् वाॽरो॥

7 काक् पाःन्‍हाॽरे़ कुनुप्‍मान् निःत्ताङ्‌ङे त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुवा चोःक्‍मा के़सुक्‍तिर फाॽआङ् सेसे निङ्‌वाॽ नु चाङ्‌जाङ्‌ङाङ् वये़म्‍मे़ॽओ॥ 8 काक्‍नुःल्‍ले़ यम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग सिक्‍लुङ्‌मोलाम् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिम्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍माल्‍ले़ग यरिक् लायोहाॽ ते़प्‍तुॽरो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् कानाक्‍नाक् मे़ल्‍लॽए तरे तोःआसिम्‍मे़ॽओ॥

10 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लाम् परिक् परिक्‍पा पर्धाःम्‍मिन् के़घोःसुम्‍माङ् वाॽ॥ काक्‍ले़ खे़न् के़घोःसुम्‍बा पर्धाःम्‍मिन् कुभाॽ पिसिङ्‌माओ नुःरिक्‍काङ् याङे़म्‍मे़ॽओ॥ 11 पाःन्‍जाक् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍जाक् कुइसिःक् पाःत्तुर, वेॽहाॽ सेवा के़जोःक्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुबा थुम्‍मिल्‍ले़ सेवा चोगुररो॥ हे़क्‍केलॽरिक् काक् पाःन्‍नो ये़सु ख्रिस्‍तलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लरो॥ काक् मिमिदिङ् नु मुक्‍साम्‍मिङ्‌ग सदादिङ् खुने़ॽइन्‍ने़रो॥ आमे़न्॥

ख्रिस्‍तरे़ लागि तुक्‍खे चामा पोःङ्

12 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, खिनिॽ के़साक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खे कुधिम्‍बा हङ्‌साॽमो के़ध्‍ये़ॽइल्‍ले़ खिनिॽनु निङ्‌वाॽ के़माबा पाःन् पोःक्‍खे़ फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, 13 कर ख्रिस्‍ते़न्‌तुक्‍खे च्‍ये़बा हे़क्‍के खिनिॽआङ् इनोगे़न् तुक्‍खेओ के़ध्‍ये़ॽइल्‍ले़ सःत्ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुयुःमा ये़न्‍नो कुमिमिदिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍दाङ् पोःङ्‌ङिल्‍ले़ पसःत् के़सःत्तिॽरो॥

14 ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ नागे़म्‍धासि के़म्‍बिरिने़ फाॽग्र मुॽइसाबानिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌गे़न् सेसेमाङ्‌ङिन् खिनिॽनु वाॽरो॥ 15 खिनिॽ इनोगे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइल्‍ले़ मना के़से़प्‍पा, के़घुःम्‍बा, ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍नो हुक् के़याक्‍पा मनाःन्‌तुक्‍खे चाःबा कुइसिःक् तुक्‍खे मे़जे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 16 कर ख्रिस्‍तानि के़बोःक्‍खिबाल्‍ले़ तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइने़ फाॽग्र सिरिङ् मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिन् खिनिॽ के़दक्‍तुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 17 आल्‍ल खासे़न् पोःङ्‌मा ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनाहाॽओनु हेःक्‍सिङ्‌लो॥ आल्‍ल आनिॽलाम्‍मे खासे़न् पोःङ्‌मा हेःक्‍सिङ्‌ने़ फाॽग्र, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसुनाइङ् खे़म्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबाहाॽ थे मे़बोःङ्‌बे? 18 आल्‍ल साम्‌योसाप्‍लाओ अक्‍खे साप्‍ते़आङ् पत्,

“साम्‌योनिबाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍मासि साक्‍ने़ फाॽग्र, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा नु लायोबान् थे पोःङ्‌बाबे?”*

19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आत्तिन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् इनोगे़न् तुक्‍खेओ मे़धाःॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍साबा चइःत्‍दाङ्‌बाओ ताःक्‍पो मे़युक्‍खुर हे़क्‍क्‍याङ् चक्‍मे़ल्‍लॽए नुःबा याःम्‍बक् मे़जोगुररो॥

5

तुम्‍भाक्‍साहाॽ नु थाङ्‌बे़न्‍हाॽरे़ लागि सुजा

1 आल्‍ल ख्रिस्‍तरे़ इनोगे़न् कुदुक्‍खेःल्‍ले़न् तोःन्‍दि नु ताःन्‍दि ओसेःन्‍दाङ् के़बोःङ्‌बा मिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़न् लक्‍साबा पोःक्‍खाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् सेसेहुप्‍लक्‍कोबा लत्‍छा तुम्‍लाम्‍लोःबा पोःक्‍खाङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ पेलि फाक्‍निङ्‌लो– 2 खिनिॽ कम्‍ब्राङ्‌ङो के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुक्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् कमे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ–मुरा आम्‍मे़त्तिल्‍ले़रक्‌मे़ःन्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् खिनिॽ निङ्‌वाॽबोलाम् कमे़म्‍सिम्‍मे़ॽ, याङ्‌साकुन्‍धेरे़ लागिग मे़ःन्, कर खिनिॽ सिक् पसम्‍सम्‍ल सेवा चोगे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 3 खिनिॽ कम्‍ब्राङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽ सम्‍दाङ् युक् चोःक्‍मा मे़ःन्, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगि कुबि पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् तुम् मे़ल्‍लुक्‍कम्‍बान् युःल्‍ले़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् इमे़ल्‍ले़म्‍मनाबा मिमिदिङ् नु इङ्‌धाःङ्‌ङिल्‍ले़न् तिचः के़घोःसुम्‍लो॥

5 खिनिॽ थाङ्‌बे़न्‍सासे, सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ युक्‍को वाॽमा पोःङ्‌लो॥ खिनिॽ काक् चुङ्‌जिगे़न् नःम्‍नःम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् नुःरिक् मे़त्तासिम्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योसाप्‍लाओ साप्‍ते़आङ् पत्,

“निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ अत्तुसिॽ, कर नःम्‍नःम्‍बाहाॽ लुङ्‌गुम् पिरुसिॽरो॥”*

6 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मुक्‍साम्‍साबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहुक्‍को खिनिॽ चुङ्‌जिगे़म्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् वये़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सुये़म्‍मो खिनिॽ इङ्‌धाःङ् के़बिरिआङ् थाःङ् के़भोःक्‍खिॽरो॥ 7 काक् खिनिॽ निङ्‌साम्‍हाॽ खुने़ॽओ तारे़म्‍मे़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कम्‍ब्राङ् के़मे़त्तिॽरो॥

8 खिनिॽ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् नु चाङ्‌जाङ् लॽरे़म्‍मे़ॽ! खिनिॽ निङ्‌मि माफे़न्‍साम्‍मिन् के़हुःक्‍पा थे़रिङ्‌बान् कुइसिःक् आत्तिन् खोःसुङ्‌ङाङ् लरुङ्‌देःसुङ् लॽरिक् कोःत्तुर ताक्‍कन्‍लो॥ 9 खिनिॽ नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् खे़न् अत्ते़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो खाराक् खिनिॽ फुॽनुसाॽहाॽआङ् खिनिॽ के़दुमुम्‍बा इनोगे़न् तुक्‍खे हे़क्‍तङ्‌बा तुक्‍खेओए मे़वाॽ के़लॽबान् के़निःसुम्‍लो॥

10 काक् लुङ्‌गुम् के़गप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुमिमिदिङ्‌ङिन् लक् के़घोःसुम्‍ल फाॽआङ् के़उःत्तिआङ् के़वयिॽरो॥ कर सप्‍फाधिक् इनोगे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइआङ्‌खुने़ॽए खिनिॽ कुलिङ्‌धो के़गे़त्तिॽ हे़क्‍क्‍याङ् थधप्‌मे़ल्‍लॽमनाबा नु के़धुम्‍बा के़जोगिआङ् मे़म्‍मुम्‍मना ने़म्‍भोओ के़युक्‍खिॽरो॥ 11 काक् मुक्‍साम्‍मिन् सदादिङ् खुने़ॽइन्‍ने पोःङ्‌लो॥ आमे़न्॥

कुनुप्‍मा सेवा

12 नसाःन्‍साबा इःत्तुङ्‌बा नुसाॽ सिलासरे़ कुभाॽलाम् कन् चुक्‍सा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥ इङ्‌गाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्‍निङ्‌ल कङ्‌ग से़क्‍खाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलुङ्‌गुम्‍लो लॽरिक् तोःन्‍दि पिनिङ्‌लो॥ कन् लुङ्‌गुम्‍मोए खिनिॽ थधप्‌मे़न्‍लॽमनाबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥

13 खिनिॽ हे़क्‍केए सेगे़मा बे़बिलोन्‍बा* सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ सेवा के़हाक्‍तिरो॥ हे़क्‍केलॽरिक्‍के आस्‍साः मर्कुसरे़आङ् सेवा के़हाक्‍तिरो॥ 14 मिःम्‍जिःल्‍ले़ सेवा मे़त्तासिम्‍मे़ॽओ॥ ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क्‍ले़ सनारुङ् के़घोःसुम्‍लरो॥

* 1:16 ले़बि ११.४४-४५, १९.२, २०.७

* 1:25 यसैया ४०.६-८

* 2:6 कुम्‍मालुङ्–कन्‌फाॽइन् लुङ्‌धाक् से़प्‍माल्‍ले़ कुसुक्‍पो ने़मनाबा के़ये़क्‍पा यम्‍बा लुङ्लो॥

* 2:6 यसैया २८.१६

* 2:7 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम् ११८.२२

* 2:10 होसे १.६, ९, २.२३

* 2:22 यसैया ५३.९

* 3:10 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ले़सोःप्‍पान्‌फे़न् पाःन् पाःप्‍मालाम्‌हे़क्‍क्‍याङ् मुराःन् इङ्‌ले़क् पाःन् पाःप्‍मालाम्‌साक्‍मा पोःङ्‌॥”

* 3:12 निङ्‌वाॽफुसाम्‍लो सुम्‌३४.१२

* 3:14 यसैया ८.१२

* 3:19 फे़न्‍साम्‍हाॽ–कुभा मनाहाॽरे़ कन्‌फाॽइन्‌सिसाम्‌फाॽआङ्‌मे़इःत्तुॽ॥

* 4:18 सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ ११.३१

* 5:5 सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ ३.३४

* 5:13 बे़बिलोन–कल्‍ले़ रोम ये़क्‌यक्‍किन्‌ओसेःन्‍आधाक्‍लो॥

२ पत्रुस

1

2

3

पत्रुसरे़ साप्‍तुबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् पत्रुसरे़ काक् पिसाङ् के़से़बाआङ् के़वाॽबा नसानिबाहाॽ हाक्‍तुसिबारो॥ कन् सक्‍इङ्‌ङिल्‍ले़न् कुजे़क् निङ्‌वाॽ सोःक्‍किङ्‌ग इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ मे़हुॽरुसिबा निसाम्‌नु खे़न्‌निसाम्‍लाम्‍बा त्‍ये़बा फे़न्‌पाःन्‍हाॽ तोःम्‍मा वये़रो॥ खे़न् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌याम्‍मो मे़नुःङ्‌ने़न्‌मे़युने़न् लॽरिक् मे़बाःत्तु, कर पत्रुसरे़ खे़न् पाःन्‍निन् अक्‍खे मे़त्तुसिर अत्तु, “आत्तिल्‍ले़न्‍नाङ् मे़म्‍भै मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल के़रे़क्‍ले़ लायोःन् मे़ले़रुर के़लॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ ख्रिस्‍तरे़ कुयुःमान् सुःसे़बारो॥”

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-२

नसानिबाहाॽरे़न् उःत्‍छिङ् १.३-२१

इङ्‌ले़क्‍पा सिक्‍साम्‍बाहाॽ २.१-२२

ख्रिस्‍ते़न्‌कुनुप्‍मा ये़न्‍नो युःॽ ३.१-१८

1

पत्रुसलाम् सेवा

1 ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा नु कुसेःक्‌युक्‍मिबा इङ्‌गाॽ सिमोन पत्रुसलाम् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् आनिगे़ कुइसिःक् इमे़ल्‍लुङ्‌बा नसाःन् के़घोःबा खिनिॽ के़रे़क् हाक्‍निङ्‌लो॥ खे़न् नसाःन्‍निन् आनिॽ साम्‌योनिबा निङ्‌वाॽफुमाङ् नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ आबिरे़आङ् आवाॽरो॥

2 आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ खुन्‍छिॽ याःम्‍बेबा साम्‍जिक्‍कोलाम् लुङ्‌गुम् नु सनारुङ्‌ङिन् आत्तात्तान्‍ने यरिक् के़घोःम्‍सुम्‍लरो॥

3 आबाङे कुमिमिदिङ् नु कुनो-कुदाओ याप्‍मि के़उःप्‍पे़न् नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ हिङ्‌मन्‍नो नु माङ्‌सेवा चोःक्‍माओ चाहाबा आजोःक्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुक्‍साम्‍लाम्‍बा खुने़ॽ आबिॽरो॥ 4 बा खे़न् कुमिमिदिङ् नु कुनो-कुदाओलाम् आनिॽ यम्‍बा नु इमे़ल्‍लुङ्‌बा माङ्‌हे़क्‍हाॽ आघोःसुम्‍माङ् आवाॽ॥ खुने़ॽ फे़न् निङ्‌वाॽलाम् के़दाःबा फे़न् पाःन्‍हाॽलाम् ताङ्‌से़ःप्‍मा नु निङ्‌वाॽफु नोस्रङ् खोःमा माङ्‌हे़क् आजोगे़आङ् आवाॽरो॥

5 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ नसाःन्‍नो कुनो-कुदा योॽमा खिनिॽ सुक्‍सुक् तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुनो-कुदाओ साम्‍जिक्‍किन् योॽरे़म्‍मे़ॽ, 6 साम्‍जिक्‍को निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मान्, निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌मो नासि थःप्‍मान्, नासि थःप्‍मो साप्‍चुवाःन् योॽरे़म्‍मे़ॽ, 7 साप्‍चुवाओ फुॽनुसाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मान्, हे़क्‍क्‍याङ् फुॽनुसाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मो मिःम्‍जिन् योॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ 8 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् सुम्‍बोधा पाःन्‍हाॽ के़योॽरुम्‍ल के़बिगिने़ फाॽग्र खे़न् पाःन्‍हाॽरे़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बा खिनिॽ साम्‍जिक्‍को कुसि मे़न्‌याःम्‍मनाबा नु कुजाॽ मे़म्‍भम्‍मनाबा पोःङ्‌मालाम् ताङ्‌गे़से़ःप्‍तिॽरो॥ 9 कर कन् सुम्‍बोधा पाःन्‍हाॽ मे़ङ्‌गप्‍मनाबाहाॽग माःङ्‌घाबा पाःन्‍हाॽ मे़न्‍निःमनाबा मिक्‍फःम्‍बा कुइसिःक्‍पासिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तगिबा लायोहाॽ वाहप्‍ते़बे़न्‍नाङ् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छु मे़देःसुआङ् वाॽरो॥

10 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खिनिॽ के़उःत्तिबान् नु के़सेगिबान् नुःरिक्‍काङ् निःन्‍धो चोःक्‍मा तम्‍सिन् चोगे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ हे़क्‍के के़जोगुम्‍ने़ फाॽग्र आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़न्‍जोःन्‍दिन्‍लो॥ 11 अक्‍खेलॽरिक् आनिॽ दाङ्‌बा नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा कुहाङ्‌जुम्‍मो लाःप्‍मारे़ लागि लाङ्‌दाःक्‍मा के़बिरिरो॥

साम्‌योसाप्‍लाओ निङ्‌वाॽ पिरे़म्‍मे़ॽ

12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽ खे़न् काक् पाःन्‍हाॽ के़निःसुम् के़ले़स्‍सुम्‍माङ् से़क्‍खाओ मे़म्‍मुन्‍ने के़वयिसाङ् सदादिङ् कन् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ निङ्‌वाॽसुम्‍मो ताःप्‍मा पिमा इङ्‌गाॽ आप्‍फाल्‍ले़साङ् यारिप् वाॽआरो॥ 13 कन् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को वाॽआर थारिक् खिनिॽ कन् पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽसुम्‍मो तारुङ्‌ङाङ्‌चाङ्‌जाङ् मे़त्‍निङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 14 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌बा कुइसिःक् आसिःमा ये़न्‍निन् हाराए तार पत्‍लो॥ 15 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सिःआ पेःक्‍कासाङ् सदादिङ् कन् पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ के़इःत्तुम्‍ल फाॽआङ् आसुक्‍सुक् तम्‍सिन् चोगुङ्‌लो॥

16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमुक्‍साम् नु कुयुःमाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽनु पारिगे़ल्‍ले़ आनिगे़ पाःन् खे़दाॽहाॽ चोगुम्‍बेआङ्‌पाःत्तुम्‍बे़बा मे़ःन्‍लो, कर आनिगे़ आबाङे मिक्‍किल्‍ले़ खुने़ॽ कुमिमिदिङ्‌ङिन् निःसुम्‍बे़रो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मिमिदिङ्‌गे़न् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खुने़ॽ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ् नु मिमिदिङ् खोःसुल्‍ले़ कन् आमिःम् आस्‍साःरो, खुने़ॽनु इङ्‌गाॽ ओमु लॽराङ्‌ङाङ् वाॽआरो के़लॽबा इक्‍लाधिक् ये़रो॥ 18 सेसे कोःक्‍माओ खुने़ॽनु वाॽमनाःल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् के़युःबा कन् इक्‍लाःन् आनिगे़ आबाङे खे़म्‍मनारो॥

19 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍निन् से़क्‍खा पोःक्‍खे़आङ् वाॽ के़लॽबा निःन्‍धो आगत्तुम्‍लो॥ खामे़न्‍ओःत्ते नु खिनिॽ निङ्‌वाॽओ तान्‍छोःक्‍पे़न्‌मे़न्‍लिङ्‌ङे थारिक् खामाक्‍माओ के़ओःप्‍पा सेमिःन् हे़क्‍के खे़न् पाःन्‍जाक्‍किन् निङ्‌वाॽओ के़युक्‍खुम्‍मिल्‍ले़ नुःबा पोःङ्‌लो॥ 20 काक्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा पाःन्‍निङ्‌ग साम्‌योसाप्‍लाबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ आबाङे खुनिॽ निङ्‌वाॽबोलाम् त्‍ये़बा मे़ःन् फाॽआङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लए पोःङ्‌लो॥ 21 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् निङ्‌वाॽलाम् त्‍ये़बा मे़ःन्‍लो, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍तुसिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़बारे़बारो॥

2

इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ

1 कर उन्‍छोःन् इस्राइलओ इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ मे़वये़बा कुइसिःक् खिनिॽ लुम्‍मोआङ् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ मे़लःन् मे़दारो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग स्‍वाःत्ताङ् याप्‍मि के़मे़ङ्‌बा इङ्‌ले़क् पाःन्‍हाॽ मे़हुॽरुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मे़ल्‍लुङ्‌के़हुङ्‌बाआङ्‌के़धे़ॽबा दाङ्‌बान्‍नाङ् मे़नाॽरुआङ् हाराए आबाङे खुनिॽओ मे़क्‍मे़न् मे़दारुॽ॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा लाम्‍मिन् यरिक्‍ले़ मे़दिम्‍दु मे़नाःत्तुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ से़क्‍खाबा लाम्‍मिल्‍ले़न्‍नाङ् कुजाःत्‍थि पेःक्‍लो॥ 3 खुनिॽ खिःम्‍ब्राक्‍मो कन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ तादाबा इङ्‌ले़क्‍पा पाःन्‍हाॽ मे़जोगुआङ् खिनिॽ इङ्‌गे़म्‍ले़क्‍तिआङ् इन्‍धाःक् मे़धगु॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ खुम्‍दिङ्‌ङिन् तगिसा खासे़न् चोगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मे़क्‍मे़न् निःन्‍धो पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो के़जोःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽआङ् खासे़न्‍लाम् मे़दाङ्‌घुन्‍छिन्‍लो, कर खे़ङ्‌हाॽ इघेःक्‍खुसिआङ् खे़मायङ्‌सङ्‌ङो केःत्तुसिआङ् खासे़न् ये़न् थारिक् खे़न् खामाक्‍लुम्‍बाःत्तो मे़याक्‍लो॥ 5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ वादोःक्‍मोलाम् मे़क्‍खुसिल्‍ले़ खे़न् उन्‍छेःन्‍बा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽआङ् मे़दाङ्‌घुन्‍छिन्‍लो, कर साम्‌योनिबा पाःन् इङ्‌गे़भोःबा नुहाःन्‌नु वेॽ नुसि मनाहाॽरक् ताङ्‌घुसिरो॥ 6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लायो कुधिम् सदोम नु गमोरा ये़क्‌यक्‍हाॽआङ् मिधिक्‍खुआङ् खाप्‍पु थ्‍यःङ् चोगुसिआङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍हाॽरे़ कुमिङ् मासुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबा खे़न् याप्‍मिहाॽरे़न् आक्‍तङ्‌बा हिङ्‌गत् पोःङ् के़लॽबा कुबि चोगुसिआङ् वाॽरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओबा साम्‌योनिबा लुःते़ङ्‌ग से़ःप्‍तुरो॥ खुने़ॽग खे़न् ये़म्‍मोबा मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा ये़प्‍ले़क्‍हाॽ निःसुआङ् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वये़रो॥ 8 (खुने़ॽ मनाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो थिक्‌याःन्‍धक् वये़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा फे़न् याःम्‍बक्‍किन् निःसु खे़प्‍सुल्‍ले़ साम्‌योनिबा लुःत्ते़न् साॽरिक् कुनिङ्‌वाॽ तुगे़आङ् वये़॥)

9 हे़क्‍केलॽरिक् दाङ्‌बाल्‍ले़ साम्‌योनिबा मनाहाॽ इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽलाम् से़ःप्‍मासिआङ्‌ले़स्‍सुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् लायोबा मनाहाॽ खुम्‍दिङ् पिरुसिर खासे़न् ये़न्‍नो थारिक् कप्‍मासिआङ्‌ले़स्‍सुरो॥ 10 अक्‍तङ्‌बाहाॽग आबाङे फे़न् निङ्‌वाॽ कुइसिःक् याम्‍दादाओ के़वाॽबा नु दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुक्‍किन् के़नाॽबा मनासिरो॥ खे़न् आधिङ्‌गानि नु आङ्‌दिङ् के़लॽबा मनाहाॽरे़ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽ हिनाःम् मे़प्‍मासि मे़ङ्‌गिःने़न्‍लो॥ 11 कर कन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽनुःल्‍ले़ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ के़धुम्‍बा नु मुक्‍साम्‍साबा मे़जोःक्‍साङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगि खे़न् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽ आप्‍तिक् कुःप्‍मासि मे़न्‍आःन्‍छिङ्‌ङिन्‍लो॥

12 कर कन् मनाहाॽरे़ग कुसिङ्‌मे़न्‍निःत्तेबा पाःन्‍हाॽरे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया पाःन् मे़बाःत्तुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽ ते़म्‍मासिआङ् से़प्‍मासि फाॽआङ् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ मे़ःन्‍ने के़धाप्‍पा थक्‍साहाॽ कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ कन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ खे़न् थक्‍साहाॽ कुइसिःक्‍के मे़मे़क्‍लो॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ग मे़जोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःबक्‍किल्‍ले़ कुले़क्‌वा ताप्‍फे़ःम्‍बाए मे़दुमुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ले़न्‍दिक्‍सा याम्‍दादा नु निङ्‌वाॽतादा चोःक्‍मा खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खिनिॽनु मे़ज मे़धुङुल्‍ले़ मे़सःत्‍ल इङ्‌गे़म्‍ले़क्‍तिआङ् नागे़म्‍धासि के़म्‍बिरिॽरो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिक्‍किल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा याम्‍दादाबा चाराम्‍मा याःम्‍बक्‍हाॽ मे़जोगुआङ् आक्‍खे़न् लायो मे़जोगुसाङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मे़दाने़न्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ कुदोःप्‍मा मनाहाॽ लायोओ मे़धासुसिॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खिःम्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा साॽरिक् मे़ले़स्‍सुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाङ्‌ग्रारे़ ते़त्तुसिबा मनासिरो॥ 15 खे़ङ्‌हाॽरे़ग तोःन्‍दोःम्‍बा लाम्‍मिन् मे़ले़रुआङ् खे़ङ्‌हाॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा लाम्‍मो मे़लाःसे़आङ् मे़वाॽरो॥ बोअररे़ कुस्‍साःहाॽ बालामरे़ कुलाम्‍मो मे़बेआङ् मे़वाॽ॥ बालाम्‍मिल्‍ले़ग लायोलाम् याङ्‌साकुन्‍धे थक्‍मा कुसिराॽ थाङे़आङ् वये़, 16 कर हे़क्‍तङ्‌बा फे़न् याःम्‍बक् चोगुबाल्‍ले़ कुबाःन् मे़न्‍लःम्‍मनाबा अदङ्‌ङिल्‍ले़ खुने़ॽ फे़ःक्‍तु॥ खे़न् अदङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मि पाःन्‍लाम्‍बा बालाम्‍मिल्‍ले़ के़नाङ्‌बा कुइसिःक् चोगुबा अदङ् कुयाःम्‍बक्‍किन् साक्‍तुरो॥

17 अक्‍तङ्‌बा मनाहाॽग के़जप्‍पा वाबुन् नु सुरित्‍माल्‍ले़ मुःत्तु तेॽरुबा खाप्‍मिःप्‍पा हे़क्‍तङ्‌बासिरो॥ कङ्‌हाॽरे़ लागि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खामाक् लुम्‍बाःत्तिन् यारिप् चोगुआङ् ने़रो॥ 18 खे़ङ्‌हाॽग कुसुम् मे़न्‍दम्‍मना आङ्‌दिङ् इसेःङ्‌बा पाःन् मे़बाःत्, हे़क्‍क्‍याङ् खारक् फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍मा के़ले़प्‍पाआङ् दाङ्‌बाओ के़दाःबाहाॽ फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍माल्‍ले़ थेआङ् मे़लॽने़न् लॽरिक् मे़हुसुसिर याम्‍मो लायोओ मे़धासुसिरो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽग आबाङे फे़न् निङ्‌वाॽ ये़प्‍ले़क्‍किल्‍ले़ कुयोःक् मे़बोःक्‍खे़आङ् मे़वाॽसाङ् वेॽहाॽग चोःक्‌युम्‍भोरे़न् माङ्‌हे़क् मे़बिरुसिॽ॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आत्तिन् पाःन्‍निल्‍ले़ मनाहाॽ युक्‍तुसिॽ, खे़ङ्‌हाॽ बा खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयोःक्‍पा मे़बोःङ्‌लो॥ 20 कर खे़ङ्‌हाॽरे़ दाङ्‌बा नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा आजिःन्‍जिःम्‍बा पाःन्‍लाम् मे़लःन् हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो मे़नुःङ् मे़बेःक्‍ने़ फाॽग्र खे़ङ्‌हाॽरे़ लागि तगिनुःल्‍ले़आङ् कुनुप्‍मोग साॽरिक् ताप्‍फे़ःम्‍बा पोःङ्‌लो॥ 21 खे़ङ्‌हाॽरे़ साम्‌योनिबा लाम्‍मिन् कुसिङ् मे़निःत्तुआङ् मे़घोःसुबा सेसे इङ्‌जाःङ्‌ङिन् मे़नाॽरुनुःल्‍ले़ग खे़न् साम्‌योनिबा लाम्‍मिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍निल्‍ले़ नुरे़बारो॥ 22 खे़ङ्‌हाॽग सिवादिङ् खाहुन्‍निल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुबा कुइसिःक्‍के मे़जोःक्‍लो, “कोःत्‍चोःल्‍ले़ पे़स्‍सुआङ् कुबे़ॽमाःत्तिन् आबाङे चरो,”* हे़क्‍क्‍याङ् “फाक्‍किन् वारुःम्‍मासाङ् याम्‍मो खःङ्‌वा ने़ःन्‍छिङ्‌लो॥”

3

दाङ्‌बाल्‍ले़ कुये़न्‌

1 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, खिनिॽ हाक्‍निङ्‌बा कन् निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ कन् ने़प्‍माङ् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो निङ्‌वाॽसुम् चोःक्‍निङ् पिनिङ्‌ल खिनिॽ निङ्‌वाॽइन्‌चाङ्‌जाङ्‌वा चोःक्‍मा पिमा कोःत्तुङ्‌बारो॥ 2 यरिक् तङ्‌बे तगि सेसे माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ दाङ्‌बा नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बाल्‍ले़ खिनिॽ सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽलाम् के़बिरिबा इङ्‌जाःङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽ के़लॽबा आनिङ्‌वाॽ वाॽरो॥

3 काक्‍नु तगि खिनिॽ कन् पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःप्‍माए पोःङ्‌लो॥ कुनुप्‍मा ये़न्‍हाॽओ किनाःन्‍दि के़बिबाहाॽ किनाःन्‍दि पिनु मे़दाआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ आबाङे खुनिॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा निङ्‌वाॽओ मे़वाॽ 4 हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खे मे़बाःत्तुॽरो, “इङ्‌गाॽ याम्‍मो युःआ लॽरिक् माङ्‌हे़क् चोगुआङ् वये़बा मे़ःम्‍बि? खुने़ॽ आत्तो ये़? आनिगे़ सुधे़बा ताक्‍थे़बाहाॽ काक् मे़स्‍ये़ मे़बे, हे़क्‍क्‍याङ् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो काक् पाःन्‍हाॽ बा हे़क्‍केए ने़रो॥”

5 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् पेलिगे़न् कुबाःन्‍जाक्‍लाम्‍बा नावागे़न् चइःत् ने़स्‍सुबा पाःन्‍निन् खे़ङ्‌हाॽरे़ निःनिःबाए निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छुरो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् च्‍वाःत्‍लाम् लःत्तुआङ् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ए चोगु, 6 हे़क्‍क्‍याङ् बा खे़न् च्‍वाःत्‍लाम्‍बा उन्‍छेःन्‍स्‍मा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् हुमे़आङ् मे़गे़रो॥ 7 कर बा खे़न् पेलिगे़न् पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़ आल्‍लोबा ताङ्‌साक्‍पे़न्‌नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् मिलाम्‍बा मे़ङ्‌मा फाॽआङ् ताङ्‌घुआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌धाःङ् मे़म्‍बिमना मनाहाॽ खासे़न् ये़न्‍नो मे़म्‍मे़ङ्‌सिङ्‌ङे थारिक् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् बा याःक्‍ते़आङ् ने़रो॥

8 कर आमिःम् आन्‍जुम्‍से, लत्‍छा पाःन्‍धिक् निङ्‌वाॽ मे़भेःत्‍छे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ–दाङ्‌बाल्‍ले़ कुलागि थिक् ये़न्‍निन् तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् (१०००) कुइसिःक् नु हे़न्‍छिङ् तङ्‌बेन् थिक् ये़न् कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥ 9 कुभा मनाहाॽरे़ मे़इःत्तुबा कुइसिःक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुनुःङ्‌मा युःमा माङ्‌हे़क्‍किन्‌के़प्‍मा मे़सुःने़न्‍लो, कर खुने़ॽ नासि थःत्तुर खिनिॽ के़हाङ्‌घिर वाॽरो॥ खिनिॽ लायोलाम् के़हिन्‍दिआङ् आत्तिन्‍हाॽआङ्‌के़म्‍मे़गिन्‍ल के़लॽबा खुने़ॽ निङ्‌वाॽ चोगुरो॥ 10 कर दाङ्‌बान् नुःङ् युःबा ये़न्‍निङ्‌ग से़न्‍दिक् के़घुःम्‍बान् खुःन्‍छे़ ताबा कुइसिःक् हक्‍चघत् पोःङ्‌लो॥ यम्‍बा इक्‍लाओ तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌माबेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़बप्‍पाहाॽ काक् मिदिक्‍काङ् योःम्‍बेःक्‌, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् नु खे़प्‍मो के़वाॽबा काक् पाःन्‍हाॽआङ् मिःल्‍ले़ खाप्‍पु थ्‍यःङ् चोगुसिरो॥

11 हे़क्‍केलॽरिक् काक् पाःन्‍हाॽ मे़क्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खिनिॽग सेसेबा नु साम्‌योनिबा हिङ्‌मन्‍नो वाॽमा पोःङ्‌लो॥ 12 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुये़न्‍निन् के़हाङ्‌घुम्, हे़क्‍क्‍याङ् कुये़न्‍निन् हारा तार के़लॽबा निङ्‌वाॽ के़जोगुम्, कर खे़न् ये़न्‍नो तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌मिदिक्‍काङ् मे़क्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़बप्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ योःम्‍बेःक्‍लो॥ 13 कर आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌हे़क् चोगुबा कुसङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु कुसङ् तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌निङ्‌साङ् आजोगुम्‍माङ् आहाङ्‌घुम्‍ल आवाॽरो॥ खे़प्‍मो साम्‌योनिबा मनाहाॽरक् मे़वाॽरो॥

14 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् आन्‍जुम्‍से, कन् पाःन्‍हाॽ निङ्‌साङ् के़जोगुम्‍माङ् के़हाङ्‌घुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सुत्‍थो नु सेसेबा हिङ्‌मन्‍नो हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु सनारुङ्‌ङो वाॽमा खिनिॽ सुक्‍सुक् निङ्‌वाॽ चोगे़म्‍मे़ॽओ॥

15 के़रे़क् मनाहाॽरे़ से़न्‍लप् मे़घोःसुर फाॽआङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ नासि थःत्तुबान् निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ आनिॽ मिःम् नुसाॽ पावलरे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् खोःसुबा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽलाम् कन् पाःन्‍हाॽ साप्‍तुआङ् के़हाक्‍तिआङ् वये़रो॥ 16 कन् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओग पावलरे़ बा अक्‍खेलॽरिक्‍के कुसक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽओ साप्‍तुआङ् वये़॥ खुने़ॽ साप्‍तुबा कुभा पाःन्‍हाॽ कुसिङ्‌निःप्‍मा साक्‍लो॥ थेआङ् मे़ल्‍ले़मनाबा नु हिल्‍लिक्‍लिक्‍पा मनाहाॽरे़ग खे़न् पाःन्‍निल्‍ले़ कुबेःन् मे़ले़क्‍खुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽ साम्‌योसाप्‍लाओ के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽरे़ कुबेःन्‍नाङ् बा हे़क्‍केलॽरिक्‍के मे़ले़क्‍खुआङ् मे़वाॽ॥ हे़क्‍के मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मे़क्‍मान् आबाङे मे़दारुरो॥

17 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आमिःम् आन्‍जुम्‍से, खिनिॽग कन् पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिङ्सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ फे़न् पाःन् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌ले़क्‍के पाःन्‍निल्‍ले़ खिनिॽ के़मे़न्‍भोःत्तिन्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़धुम्‍बा नसाःन्लाम् के़न्‍जोःन्‍दिन्‍लरो॥ 18 कर आनिॽ दाङ्‌बा नु से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ आबिबा ने़हिनिङ्‌वाॽओ नु कुलुङ्‌गुम्‍मो पोःरे़म्‍मे़ॽओ॥ आल्‍लो नु सदादिङ् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमिमिदिङ् पोःङ्‌लरो! आमे़न्॥

* 2:22 सिवादिङ् खाहुन्‍हाॽ २६.११

१ युहुन्‍ना

1

2

3

4

5

युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् सेःक्‌युक्‍मिबा युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ बा कन्‌युहुन्‍नाःल्‍ले़ ये़सुरे़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा कुहिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ वेॽस्‍मा साप्‍पन्‍नाङ्‌साप्‍तु, हे़क्‍क्‍याङ् कन्‌सक्‍इङ्‌घङ् एगाङ् वेॽस्‍मा ने़त्‍छि सक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽ नु सुफो मे़प्‍मनाबा साप्‍पन्‍निन्‍नाङ्‌साप्‍तुरो॥

युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा कन् थिक्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌ङिन् ने़त्‍छि निङ्‌वाॽसोःक्‍को साप्‍ते़आङ् वये़रो॥ थिक्‍सिगेःक्‍पो, कन् सक्‍इङ्‌घङ् के़निःप्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् नु आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍तरे़ सेसे कुदङ्‌जुम्‍मो हिङ्‌मा आःन्‍छिङ्‌मा पिमासि वये़॥ निसिगेःक्‍पो, कन् सेसे तङ्‌जुम्‍मो इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ इङ्‌ले़क्‍के पाःन्‍निन् खे़म्‍मा मे़ःन् फाॽआङ् साम्‍दिङ् पिमासि वये़रो॥ इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मोबा निङ्‌वाॽ पाःप्‍पाःप्‍पा पाःन्‍हाॽलाम्‍मे ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् ये़सुःङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌साः वये़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुने़ॽग से़क्‍खाए मे़न्‍छाम् याप्‍मि पोःङ्‌मा मे़सुक्‍ने़न्‍लो लॽरिक् इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिन् से़ःरे़आङ् वये़रो॥ कन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ कन् इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मोबा हिङ्‌मन्‍नो इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मो के़बोःङ्‌बा तुक्‍खेवालाम् एःक् पोःङ्‌मा पोःङ् लॽरिक् मे़बाःत्तु हे़क्‍क्‍याङ् से़न्‍लप्‍पिल्‍ले़ लागि नोनिङ्‌वाॽ कप्‍मा नु वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मासि चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न् फाॽआङ् मे़हुॽरुसिरो॥

युहुन्‍नाःल्‍ले़ अक्‍तङ्‌बा इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिन् अत्तुरो॥ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़न्‍छाम् याप्‍मि चोगे़ फाॽआङ् खुने़ॽ नुःरिक्‍काङ् हुॽरुसि, हे़क्‍क्‍याङ् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पा के़रे़क्‍ले़ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माआङ्‌पोःङ् फाॽआङ् पाःत्तुरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-४

खाओःप्‍मान् नु खादाम्‍मान् १.५-२.२९

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा नु माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌सा ३.१-२४

से़क्‍खा नु इङ्‌ले़क् ४.१-६

मिःम्‍जिःल्‍ले़ चोःक्‍मा के़बोःङ्‌बा याःम्‍बक् ४.७-२१

के़नाःम्‍बा नसाःन् ५.१-२१

1

हिङ्‌मन्‍ले़ पाःन्‍जाक्

1 तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए वये़बा, आनिगे़ खे़प्‍सुम्‍बे़आङ् वयिगे़बा, हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे मिक्‍किल्‍ले़ निःसुम्‍बे़आङ् वयिगे़बा, नुःरिक्‍काङ् ओमे़त्तुम्‍बे़आङ् वयिगे़बा, हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे हुक्‍किल्‍ले़ सुःसुम्‍बे़आङ् वयिगे़बा हिङ्‌मन् के़बिबा पाःन्‍जाक्‍किल्‍ले़* कुयाःम्‍बेओ खिनिॽ सक्‍इङ्‌घङ्‌हाक्‍कासिगे़रो॥ 2 खे़न् हिङ्‌मन्‍निन् थाःम्‍सिङ्‌, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ निःमनाआङ् खे़ल्‍ले़न् साःक्‍खि पिमनारो॥ खुने़ॽए मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍लो फाॽआङ् खिनिॽ मे़त्तासिगे़ॽरो॥ खुने़ॽग पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वये़, हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ओ थाःम्‍सिङ्‌लो॥ 3 खिनिॽ आनिगे़नु सेसे तङ्‌जुम् के़जोगुम्‍ल फाॽआङ् आनिगे़ निःमनाबा नु खे़म्‍मनाबा पाःन्‍हाॽ खिनिॽ मे़त्तासिगे़बारो॥ आनिॽ तङ्‌जुम्‍मिङ्‌ग पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍नु वाॽरो॥ 4 आनिगे़ सःप्‍मान् कुलिङ्‌धो के़त्‍ल फाॽआङ् कन् पाःन्‍हाॽ साप्‍तुम्‍बे़आङ् हाक्‍कासिगे़बारो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिरो

5 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिरो, खुने़ॽओ मिःसाक्‍काङ् खादाम्‍मान् होःप्‍लो के़लॽबा इङ्‌घङ्‌ङिन् आबुगे़न् कुस्‍साःन्‍लाम् खे़प्‍सुम्‍बे़आङ् खिनिॽ मे़त्तासिगे़आङ् वाॽरो॥ 6 आनिॽ सेसे तङ्‌जुम्‍मिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु वाॽ लॽरिक् आबाःत्तुम् कर माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मो लाङ्‌घेःक्‍मनाबा कुइसिःक् लायोओ आवाॽने़ फाॽग्र आनिॽ इङ्‌ले़क् पाःन् आबाःत् हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाओ आन्‌वाॽने़न्‍लो॥ 7 कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ वाॽबा कुइसिःक् आनिॽआङ् से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ आहिङ्‌ल आवाॽने़ फाॽग्र आनिॽ लुम्‍मो सेसे तङ्‌जुम् पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सुरे़ कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ आनिॽ काक् लायोलाम् सुत्‍थो आजोःक्‍लो॥

8 कर आनिॽ लायो मे़ःन्‍ने आवाॽ लॽरिक् आबाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽ आबाङे इङ्‌आले़क्‍सिङ्‌ङाङ् से़क्‍खाःन् आनिॽओ होःप्‍लो॥ 9 कर आनिॽ लायोहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि आबाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र ले़प्‍मि आबिॽरो हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ काक् फे़न् याःम्‍बक्‍कोलाम् सुत्‍थो आजोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग नसाःन्‍साबा नु साम्‌योनिबा चोःक्‍लो॥ 10 आनिॽ लायो मे़न्‍जोःक्‍के आवाॽ लॽरिक् आबाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पा आजोगुम्‍माङ् खुने़ॽ कुबाःन्‍जाक्‍किन् आनिॽओ होःप्‍लो॥

2

आनिॽ कुभाॽ के़बिबा ख्रिस्‍त

1 आमिःम् आस्‍साःसे, खिनिॽ लायो मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽ फाॽआङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥ कर कुभारे़ लायो मे़जोगुसाङ् आनिॽ लागि के़बाःप्‍पा के़बिबा साम्‌योनिबा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌आनिॽ लायोलाम् ले़प्‍मि आघोःसुम्‍ल फाॽआङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् पेलि फाक्‍तुॽरो॥ 2 आनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पिमारे़ लागि खुने़ॽ सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ लायोरे़ लागिरक्‍ग मे़ःन्, कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ लायोरे़ लागिआङ् खुने़ॽ स्‍ये़बारो॥

3 आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ नुःरिक्‍काङ् कुसिङ् आनिःत्तुम् के़लॽबान् से़क्‍खा आनिःसुम्‍लो॥ 4 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽ कुसिङ् निःत्तुङ्‌लॽरिक् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ मे़इःत्तुन् मे़नाःत्तुन्‍ने़ फाॽग्र खे़न् मनाःन् इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पारो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍लो से़क्‍खाःन् होःप्‍लो 5 कर निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् से़क्‍खाए साॽरिक् मिःम्‍जि मे़त्तुॽरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु आवाॽ के़लॽबान् आनिःसुम्‍लो॥ 6 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो वाॽआ लॽरिक् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ ये़सुरे़ चोगुबा कुइसिःक् चोगुर वाॽर पोःङ्‌लो॥

कुसङ् इङ्‌जाःङ्

7 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, कन् साप्‍तुङ्‌बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् कुसङ् इङ्‌जाःङ्‌ग मे़ःन्‍लो॥ कङ्‌ग उन्‍छोःन्‍नाङ्धो खिनिॽनुए के़वाॽबा के़युःबा इङ्‌जाःङ्‌लो॥ कन् उन्‍छोःन्‍बा इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग के़घे़प्‍सुम् के़सुरुम्‍बा पाःन्‍जाक्‍लो॥ 8 हे़क्‍केसाङ् कन् साप्‍तुङ्‌बा इङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग कुसङ् हे़क्‍तङ्‌बा चोःक्–खे़ल्‍ले़ कुसे़क्‍खाःङ्‌ग ख्रिस्‍तओ नु खिनिॽओ निधाःबे़आङ् वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मान् ले़क् पेःक्‍ल पत्, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाबा से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिःन् तगिनुए ओःत्‍ल वाॽरो॥ 9 इङ्‌गाॽ से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ वाॽआ लॽरिक् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ चिःत्तुसिॽने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग आल्‍ल थारिक्‍साङ् माक्‍चिगे़न् खादाम्‍मोए वाॽरो॥ 10 नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़ङ्‌ग से़न्‍दाङ्‌गे़न् ओःत्तिओ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ के़घःबा पाःन् खुने़ॽओ थेआङ् होःप्‍लो॥ 11 कर नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ के़जिःप्‍पाङ्‌ग खादाम्‍मो वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खादाम्‍मो लाङ्‌घेःक्‍किल्‍ले़ खुने़ॽ आत्तान् ले़प्‍माङ् पेःक्‍ल पत् थेआङ् निङ्‌वाॽ मे़घोःसुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खादाम्‍माल्‍ले़ खे़न् खामे़न्‍निःमनाबा चोगुदेःसुआङ् वाॽरो॥

12 आमिःम् हिन्‍जाॽबित्‍छासे, ख्रिस्‍तरे़ चोगुबा कुयाःम्‍बक्‍लाम् खिनिॽ लायोःन् ले़प्‍मि पोःक्‍खे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

13 पानुदिङ् पाःसे, तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए के़वाॽबा ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

थाङ्‌बे़न् मे़न्‍छियाॽसे, माफे़न्‍साम्‍मिन् खिनिॽ के़नाःन्‍दुम्‍माङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

14 आमिःम् आस्‍साःसे, पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍माङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

पानुदिङ् पाःसे, तोलिङ्‌सोमुआङ्धो के़वाॽबा ख्रिस्‍ते़न्‌खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

थाङ्‌बे़न् मे़न्‍छियाॽसे, खिनिॽ के़धुम्‍बा के़जोगिॽ, निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् खिनिॽओ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् के़नाःन्‍दुम्‍माङ् के़वयिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌ङिन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥

इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् मिःम्‍जि मे़प्‍मा मे़ःन्‍लो

15 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु खे़प्‍मो के़वाॽबा चिगःक्‌वाहाॽ मिःम्‍जि मे़मे़त्ते़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ आत्तिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् मिःम्‍जि मे़त्तुॽ, खे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 16 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा लायोबा याम्‍निङ्‌वाॽइन्‌, मिक्‍लो लाम्‍मान्, हे़क्‍क्‍याङ् कप्‍मनाबा नु चोःक्‍मनाबा पाःन्‍नो हे़न्‍छिङ्‌मान् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बा मे़दाने़न्, कर खे़ङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम्‍बाने़ ताःरो॥ 17 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍काङ् पेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ चोगुङ् फाॽआङ् इःत्तु सोःक्‍तुबा पाःन्‍हाॽआङ् ले़क्‍काङ् पेःक्, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् के़जोःक्‍पाङ्‌ग सदादिङ् वाॽरो॥

ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌बाहाॽ

18 आमिःम् आस्‍साःसे, कुनुप्‍मा ये़म्‍मिङ्‌ग निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो॥ ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌ङिङ्‌ग ताः लॽरिक् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ॥ आल्‍लोसा खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌हाॽ यरिक् मे़द्‌ये़ मे़जुरे़आङ् मे़वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ कन् पाःन्‍नोलाम् कुनुप्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 19 खे़ङ्‌हाॽग आनिॽलाम् मे़लःन्‍दे़ मे़बे, कर से़क्‍खाःल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ आनिॽ मनाहाॽ मे़न्‌वये़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ आनिॽ मनाहाॽ मे़वये़ल्‍ले़ग खे़ङ्‌हाॽ आनिॽनुए मे़याःक्‍ते़बा मे़ःन्‍लो॥ कर खे़ङ्‌हाॽरे़ पक्‍आम्‍ध्‍ये़आङ् मे़बेबाल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ के़रे़क् आनिॽहाॽ मे़ःन्‍छि के़लॽबान् ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़रो॥ 20 कर खिनिॽग सेसेबा ख्रिस्‍तरे़ सेसेमाङ् के़बिरिआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़रे़क्‍ले़ से़क्‍खाःन् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ 21 खिनिॽ से़क्‍खाःन् कुसिङ् के़न्‍निःत्तुम्‍मिन् फाॽआङ् मे़ःन्, कर से़क्‍खाःन् कुसिङ् के़निःत्तुम् फाॽआङ् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् लत्‍छा इङ्‌ले़क् पाःन्‍धिक्‍काङ् से़क्‍खालाम् मे़दाने़न् फाॽआङ् कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ 22 इङ्‌गे़ले़क्‍पे़न्‌हाःप्‍पे? ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त मे़ःन् फाॽआङ् के़बाःप्‍पे़न्‍ने इङ्‌ले़क्‍पारो॥ आत्तिल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु आबुगे़न् कुस्‍साःन् नाॽरुसिॽ बा खे़न्‍ने ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌बारो॥ 23 आबुगे़न् कुस्‍साःन् के़नाॽबे़ल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नाॽरुॽ, कर आबुगे़न् कुस्‍साःन् ते़न्‍दिङ् के़जोःक्‍पाल्‍ले़ पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् ते़न्‍दिङ् चोगुॽरो॥

24 हे़क्‍केःल्‍ले़ नसानिबा के़बोःक्‍खिआङ्धोए के़घे़प्‍सुम्‍बा सुनाइङ्‌ङिन् खिनिॽ सिक्‍लुङ्‌मो नुःरिक्‍काङ् युक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़युक्‍खुम्‍ने़ फाॽग्र सदादिङ् पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साःन्‍नु सोरिक् के़वयिॽरो॥ 25 हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ पिनिङ् फाॽआङ् चोगुबा माङ्‌हे़क्‍किङ्‌ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍लो॥

26 इङ्‌गाॽग खिनिॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 27 कर खिनिॽओग ख्रिस्‍तरे़ के़बिरिबा सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़न् माङ्‌धुक्‍नाःन् वाॽ याःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽ के़हुॽबा हाःत्ताङ् चाहाबा के़न्‍जोगिन्, कर सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़रे़क् पाःन्‍निल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ के़हुॽरिॽ॥ खे़न् के़हुॽरिबा पाःन्‍निङ्‌ग इङ्‌ले़क् मे़ःन्‍लो, कर से़क्‍खाएरो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ के़हुॽरिबा निसाम्‍मिन् इःत्ते़म् नाःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् ख्रिस्‍ते़न्‌मे़ल्‍ले़त्ते वये़म्‍मे़ॽओ॥ 28 आल्‍ल आमिःम् आस्‍साःसे, ये़सुःन् युःल्‍ले़ मे़ङ्‌गिए नु सिरिङ् मे़म्‍मए खुने़ॽओ तोःन्‍छिङ्‌मा आसुक्‍तुम्‍ल फाॽआङ् ख्रिस्‍ते़न्‌मे़ल्‍ले़त्ते वये़म्‍मे़ॽओ॥ 29 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साम्‌योनिबा चोःक् फाॽआङ् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ काक् नुःबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पे़न्‌निङ्‌वाॽफुसाः पोःक्‍खे़आङ् वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन्‍नाङ् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥

3

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ

1 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ! पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आक्‍खे़न् यरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽ! खुने़ॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आस्‍साःनिङ्‌लो फाॽआङ् आनिॽ आमे़त्‍लो॥ आनिॽग से़क्‍खाए कुस्‍साःसिएरो! कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुन्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ आनिॽआङ् कुसिङ् आमे़न्‍निःत्‍ने़न्‍लो॥ 2 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आल्‍लो आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःसिरो॥ हे़क्‍केसाङ् थे आबोःङ् फाॽआङ् नुःरिक्‍काङ् मे़न्‍धाःप्‍पे वाॽरो॥ कर ख्रिस्‍ते़न्‌नुःङ् युःल्‍ले़ आनिॽग खुने़ॽ कुइसिःक्‍के आबोःङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ये़म्‍मो खुने़ॽ आक्‍तङ्‌बा चोःक् हे़क्‍तङ्‌बाए आनिःसुम्‍लो॥ 3 हे़क्‍केःल्‍ले़ ख्रिस्‍तओ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌साङ् के़जोःक्‍पा काक्‍ले़ ख्रिस्‍ते़न्‌सेसे चोःक्‍पा कुइसिःक् आबाङे सेसे मे़जोःक्‍सिङ्‌लो॥

4 लायो के़जोःक्‍पा काक्‍ले़ साम्‌योथिम्‍मिन् मे़भेःन्‍दुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ के़रे़क् लायोःन्‍ने साम्‌योथिम्‍मिन् फेःमनाबारो॥ 5 आनिॽ लायोःन् खे़प्‍मारे़ लागि ख्रिस्‍ते़न्‌ये़बाङ्‌ग खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽओ लायो होःप्‍लो॥ 6 हे़क्‍केःल्‍ले़ आत्तिन् ख्रिस्‍तओ वाॽ, खे़ल्‍ले़ लायो चोगुर मे़वाॽने़न्‍लो॥ कर आत्तिल्‍ले़ लायो चोगुर वाॽ, खे़ल्‍ले़ खुने़ॽ मे़न्‍निए नु कुसिङ् मे़न्‍निःत्ते वाॽरो॥

7 आमिःम् आस्‍साःसे, आत्तिन्‍हाॽरे़आङ्‌खिनिॽ इङ्‌गे़मे़ल्‍ले़क्‍तिन्‍लरो॥ आत्तिल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् चोगुॽ खे़ङ्‌ग ख्रिस्‍ते़न्‌कुइसिःक् साम्‌योनिबा पोःङ्‌लो॥ 8 लायो के़जोःक्‍पार के़वाॽबा मनाःङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमनारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ तोलिङ्‌सोमुआङ्धोए लायो चोगुर वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःन् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुयाःम्‍बक्‍किन् मे़ङ्‌से़ ये़बारो॥ 9 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् कुसङ् लॽरिक् सागे़वाःन्‍छिङ्‌बा आत्तिल्‍ले़आङ् लायो चोगुर मे़वाॽने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनोस्रङ्‌ङिन् खुने़ॽओ वाॽरो॥ खुने़ॽ लायो चोःक्‍कि वाॽमा मे़सुक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् सावाःन्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥ 10 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ नु माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽओ मे़न्‍दङ्‌मना पाःन्‍निन् आम्‍भा कन्‍लो–आत्तिल्‍ले़ साम्‌योथिम् कुइसिःक् नुःबा याःम्‍बक् मे़जोगुन् हे़क्‍क्‍याङ् नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिन् खे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साः मे़ःन्‍लो॥

आनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ्

11 आनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ् के़लॽबा इङ्‌घङ्‌ङिङ्‌ग तगिआङ्धोए के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽरो॥ 12 खिनिॽग कयिने़न्‌* हे़क्‍के मे़बोःक्‍खे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ खे़ङ्‌ग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़न् वये़आङ् खे़ल्‍ले़ आबाङे कुन्‍साॽइन् से़रुरो॥ थेआङ् से़रुबाभे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ आबाङे कुयाःम्‍बक्‍हाॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा चोगे़, कर कुन्‍साॽरे़ कुयाःम्‍बक्‍हाॽ साम्‌योनिबा चोगे़॥ 13 आमिःम् फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽसे, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ के़म्‍जिःत्तिल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌वाॽ मे़मये़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥ 14 आनिॽ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍सिङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽग सिःमे़न्‍लाम् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍नो आजत्‍छिङ्‌ङाङ् आवाॽ फाॽआङ् आनिःसुम्‍लो॥ कर आत्तिल्‍ले़ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिन्, खे़ङ्‌ग आल्‍लोसाङ् सिःमे़न्‍नोए वाॽरो॥ 15 आत्तिल्‍ले़ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ चिःत्तुसिॽ, खे़ङ्‌ग मना के़से़प्‍पारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मना के़से़प्‍पा के़रे़क्‍ले़ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍निन् मे़ङ्‌घोःसुन् फाॽआङ् खिनिॽ के़निःसुम्‍लो॥ 16 ये़सु ख्रिस्‍ते़ङ्‌ग आनिॽ ले़क्‌वा स्‍ये़बाल्‍ले़ से़क्‍खाबा मिःम्‍जिन् आक्‍तङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ आनिॽआङ् नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽरे़ खुनिॽ ले़क्‌वा सिःमाआङ् यारिप् पोःङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 17 चाहाबा के़जोःक्‍पा काक् पाःन्‍हाॽ के़गप्‍पा मनाःल्‍ले़ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ चाहाबा मे़जोःक्‍काङ् मे़वाॽबा निःसुसाङ् लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुसिन्‍निल्‍ले़ आक्‍खेलॽरिक् खे़न्‌मनाओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिःम्‍जिन् वाॽबे?

18 आमिःम् आस्‍साःसे, आनिॽग पाःन्‍नो नु मुराःल्‍ले़रक् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासि मे़ःन्‍लो॥ आनिॽ से़क्‍खा लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍तङ्‌बा लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मान् याःम्‍बक्‍कोलाम् निःदे़त्‍लो॥ 19-20 अक्‍खेलॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍कासिने़ फाॽग्र आनिॽग से़क्‍खाःल्‍ले़ कुमनासि फाॽआङ् आनिःसुम्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ए पाःन् आधिक्‍साङ् आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि तोःन्‍छिङ्‌मा आःन्‍छिङ्‌गे़न् हाङ्‌हाङ् आजोःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग आनिॽ निङ्‌वाॽनुःल्‍ले़आङ् पयम् यम्‍बा चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ निःसुरो॥ 21 हे़क्‍केःल्‍ले़ आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आनिॽ निङ्‌वाॽइल्‍ले़ए पाःन् आन्‍धिक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् आनिॽ ताःमा आसुक्‍लो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍बा नु खुने़ॽ कुसिराॽ के़धाङ्‌बा याःम्‍बक् आजोगुम्‍बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ आनाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन्‌खुने़ॽ आबिॽरो॥ 23 खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिङ्‌ग बा कन्‍लो–आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌आनिॽ नसाःन् चोःक्‍मा पोःङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आबिरे़बा इङ्‌जाःङ् कुइसिःक् लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥ 24 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङिन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पे़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍लो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् वाॽरो॥ आनिॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् वाॽ फाॽआङ् खुने़ॽ आबिरे़बा सेसेमाङ्‌लाम् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥

4

इङ्‌ले़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ

1 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, यरिक् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़रे़क् पिसाङ् मे़लःन्‍दे़आङ् मे़वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ सेसेमाङ्‌लाम् पाःत्ता के़लॽबाहाॽ काक् नसाःन् मे़जोगे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽओ, कर खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबासिबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् साॽरे़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ 2 अक्‍खेलॽरिक् खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबासिबि मे़ःम्‍बि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ खोःमा के़सुक्‍तुम्‍लो–हाःत्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि पोःक्‍खे़आङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को त्‍ये़ लॽरिक् ते़न्‍दिङ् चोगुॽ, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् के़दाःबारो॥ 3 कर हाःत्‍ले़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नासिङ्‌गे़न् थक्‍को त्‍ये़ लॽरिक् ते़न्‍दिङ् मे़जोगुन्, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् मे़ःन्, कर ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌बाल्‍ले़ कुसाम्‍लाम्‍बा त्‍ये़बारो॥ खे़ङ्‌ग ताः के़लॽबान् के़घे़प्‍सुम्‍माङ् के़वयिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो तगिसा खे़ङ्‌ग त्‍ये़ चुरे़आङ् वाॽरो॥

4 आमिःम् आस्‍साःसे, खिनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनानिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खिनिॽग इङ्‌ले़क् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ के़नाःन्‍दुम्‍सिम्‍माङ् के़वयिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽओ के़वाॽबा सेसेमाङ्‌ङिङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माओ के़वाॽबान्‍नुःल्‍ले़आङ् यम्‍बा चोःक्‍लो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽग इक्‍साओबासिरो हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा पाःन्‍ने मे़बाःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ पाःन्‍निन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽरे़ए मे़घे़प्‍सुॽरो॥ 6 कर आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमनासिरो॥ हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुॽ, खे़ल्‍ले़ आनिॽ पाःन्‍निन् खे़प्‍सुॽ, कर आत्तिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् मे़ःन्, खे़ल्‍ले़ आनिॽ पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुन्‍लो॥ अक्‍खेलॽरिक् से़क्‍खा के़बाःप्‍पा सेसेमाङ्‌ङिन् नु इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पा साम्‍मिन् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥

लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा

7 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आनिॽग लुङ्‌माॽ तुक्‍कासिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मना लुङ्‌माॽ तुक्‍माङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् ताःरो॥ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पे़ङ्‌ग निङ्‌वाॽफुसाःरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् निःत्तुॽरो॥ 8 आत्तिल्‍ले़ वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ मे़दुक्‍तुन्‍छिन्‌, खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नाङ् कुसिङ् मे़निःत्तुन्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग मना लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा चोःक्‍लो॥ 9 खुने़ॽग अक्‍खेलॽरिक् लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽरो–आनिॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् आघोःसुम्‍ल फाॽआङ् थिक्‍लक् के़वाॽबा आबुगे़न् कुस्‍साःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुरो॥ 10 से़क्‍खाबा मिःम्‍जिःङ्‌ग बा कन्‍लो–आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि आमे़त्तुम्‍बा मे़ःन्, कर खुने़ॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् आनिॽ लायोरे़ खुम्‍दिङ्‌ङिल्‍ले़ कुले़क्‌वाओ सिदुङ्‌जभा पोःङ्‌मारे़ लागि आबुगे़न् कुस्‍साःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो पाङ्‌घु युःसुरो॥

11 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कम्‍म्‍याक् साॽरिक् आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् वाॽइल्‍ले़ आनिॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ 12 आत्तिल्‍ले़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए वाॽरो॥ कर आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍सिङ्‌ने़ फाॽग्र निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आनिॽओ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमिःम्‍जिन् आनिॽओ मनाहाॽरे़ मे़निःसुॽरो॥

13 खुने़ॽ कुसेसेमाङ्‌ङिन् आनिॽ आबिरे़आङ् वाॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो आवाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आनिॽओ वाॽ के़लॽबान् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 14 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ से़न्‍लप्‍दाङ्‌बा पोःङ्‌मारे़ लागि पाङ्‌घु युःसुबा पाःन्‍निङ्‌ग आनिगे़ निःसुम्‍बे़आङ् इङ्‌भोःसुम्‍बे़रो॥ 15 आत्तिल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुसाः फाॽआङ् ते़न्‍दिङ् चोगुॽ, खुने़ॽओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो वाॽरो॥ 16 आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बान् कुसिङ् आनिःत्तुम् हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् आजोगुम्‍माङ् आवाॽरो॥

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग मिःम्‍जिरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु वेॽ मनाहाॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए मिःम्‍जि के़मे़प्‍पे़न्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् खुने़ॽओ वाॽरो॥ 17 आनिॽओ मिःम्‍जिन् कुलिङ्‌धो के़त्तिल्‍ले़ आनिॽ खासे़न् ये़न्‍नो हाङ्‌हाङ्‌ङाङ् वाॽमा आसुक्‍लो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो आनिॽआङ् ख्रिस्‍ते़न्‌कुइसिःक् आजोःक्‍लो॥ 18 मिःम्‍जिओग किःमा यङ्‌मा होःप्‌॥ कर कुलिङ्‌धो के़गे़प्‍पा मिःम्‍जिःल्‍ले़ के़रे़क् किःमा यङ्‌मान् खे़त्तुदेःसुॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ किःमा यङ्‌माङ्‌ग खुम्‍दिङ्‌ङिल्‍ले़ तारुॽरो॥ आत्तिन् मनाःन् किःॽ, खे़ङ्‌ग मिःम्‍जिओ कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़त्ते वाॽरो॥

19 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए तगि लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आनिॽआङ् वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍सिम्‍लो॥ 20 आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़त्तुङ् लॽ कर नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ चिःत्तुसिॽने़ फाॽग्र खे़ङ्‌ग इङ्‌ले़क्‍पारो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ आबाङे निःसुबा नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍छिन्‍निल्‍ले़ निःमे़न्‍दे़प्‍मनाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आक्‍खेलॽरिक् मिःम्‍जि मे़प्‍मा सुक्‍तुबे? 21 आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़त्तुॽ, खे़ल्‍ले़ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽहाॽआङ् लुङ्‌माॽ तुक्‍मासिए पोःङ्‌लो लॽरिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् इङ्‌जाःङ् आबिरे़आङ् आवाॽरो॥

5

इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नाःम्‍मा

1 आत्तिल्‍ले़ ये़सुःन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍त फाॽआङ् नसाःन् चोगुॽ, खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌पानुदिङ् पाःन् मिःम्‍जि के़मे़प्‍पे़ल्‍ले़ कुस्‍साःन्‍नाङ् मिःम्‍जि मे़त्तुॽरो॥ 2 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि आमे़त्तुम्‍माङ् कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ आइःत्तुम् आनाःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःहाॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍तुम्‍सिम् के़लॽबान्‍नाङ्‌कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥ 3 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍मा फाॽइङ्‌ग कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ इःप्‍मा नाःप्‍मारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ आनिॽ लागि मे़साक्‍ने़न्, 4 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नाःन्‍दुॽरो॥ आनिॽ नसाःन्‍निल्‍ले़ए इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नाःन्‍दुॽरो॥ 5 हाःत्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नाःम्‍मा सुक्‍तुॽबे? ये़सुःन्‍ने निङ्‌वाॽफुसाःरो फाॽआङ् नसाःन् के़जोःक्‍पाल्‍ले़रक् सुक्‍तुॽरो॥

ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुदोःन्‍दिहाॽ

6 ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌ये़आङ् च्‍वाःत्तो बप्‍तिस्‍मा पोःक्‍खे़आङ् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्‌ङो कुमाक्‍खिॽइन् वादेःन्‍दु॥* खुने़ॽग च्‍वाःत्‍लाम्‌रक्‌मे़ये़ने़न् कर च्‍वाःत् नु माक्‍खिॽ ने़प्‍माङ्‌लाम् ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ कन् पाःन्‍निन् से़क्‍खाएरो फाॽआङ् आबाङे तोःन्‍दि पिरुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ सेसेमाङ्‌ङिन्‍ने से़क्‍खा चोःक्‍लो॥ 7 हे़क्‍केःल्‍ले़ सुम्‍सि तोःन्‍दिहाॽ मे़वाॽरो– 8 खे़ङ्‌हाॽ सेसेमाङ्, च्‍वाःत् हे़क्‍क्‍याङ् माक्‍खिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् सुम्‍ब्राङ्‌ले़ लत्‍छा पाःन्‍नो तोःन्‍दि मे़बिरुॽरो॥ 9 आनिॽ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ तोःन्‍दिओ नसाःन् आजोगुम्‍लो, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदोःन्‍दिङ्‌ग खे़न्‍नुःल्‍ले़आङ् कुजे़क् चोःक्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए आबुगे़न् कुस्‍साःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ तोःन्‍दि पिरुबारो॥ 10 हे़क्‍केलॽरिक् हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःन् नसाःन् चोगुॽ, खे़ल्‍ले़ कुसिक्‍लुङ्‌माओ कन् तोःन्‍दिन् युङ्‌लो॥ कर हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नसाःन् मे़जोगुन्, खे़ल्‍ले़ खुने़ॽ इङ्‌ले़क्‍पा चोगुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ पिरुबा तोःन्‍दिओ खे़ल्‍ले़ नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽरो॥ 11 तोःन्‍दिःङ्‌ग आम्‍भा कन्‍लो–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आनिॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् आबिरे़आङ् आवाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कन् हिङ्‌मन्‍निङ्‌ग आबुगे़न् कुस्‍साःलाम् ताःरो॥ 12 हाःत्‍ले़ आबुगे़न् कुस्‍साःन् नसाःन् चोगुआङ् वाॽ, खे़ल्‍ले़ कन् हिङ्‌मन्‍निन् कत्तुॽ॥ कर हाःत्‍ले़ निङ्‌वाॽफुसाःन् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍के वाॽ, खे़ल्‍ले़ कन् हिङ्‌मन्‍निन्‍नाङ् मे़गत्तुन्‍लो॥

कुनुप्‍मा इङ्‌जाःङ्

13 इङ्‌गाॽ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़घोःसुम्‍माङ् के़वयिॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् खिनिॽ कुसिङ् के़निःत्तुम्‍ल फाॽआङ् खिनिॽ निङ्‌वाॽफुसाःन्‌नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ कन् साप्‍तुङ्‌ङाङ् हाक्‍निङ्‌ल पत्तारो॥ 14 आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ कुइसिःक् तुवाओ आनाःक्‍तुम्‍मिल्‍ले़ खुने़ॽ आनिॽ पाःन्‍निन् खे़प्‍सुॽ फाॽआङ् निःन्‍धो आबोःङ्‌लो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ आप्‍फाल्‍ले़साङ् आनाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍हाॽ खे़प्‍सुॽ के़लॽबान् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍ने़ फाॽग्र खुने़ॽ आनाःक्‍तुम्‍बा पाःन्‍निन् आबिॽएरो फाॽआङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍लो॥

16 हाःत्‍ले़ नसानिबा फुॽनुसाॽ नु ने़ॽनुसाॽथिक्‍ले़ सिःमे़न् थारिक् मे़न्‍देॽमना लायो चोगुबा निःसुॽ, खे़न् लायोलाम् नुःङ्‌नि फाॽआङ् पेलिगे़न् तुवा चोगु पिरुररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिरुॽरो॥ कङ्‌ग सिःमे़न् थारिक् मे़न्‍देॽमना लायो के़जोःक्‍पाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओरक् पाःत्तुङ्‌बारो॥ कर सिःमे़न् थारिक् के़देॽबा लायोआङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌पेलिगे़न् तुवा चोगे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़मे़त्‍निङ्‌ङिन्‍लो॥ 17 काक् फे़न् याःम्‍बक् चोःक्‍माग लायोरो॥ हे़क्‍केसाङ् सिःमे़न् थारिक् मे़न्‍देॽमनाबा लायोआङ् वाॽरो॥

18 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कत्तुबा साःल्‍ले़ लायो चोगुर मे़वाॽने़न् फाॽआङ् आनिॽ नुःरिक्‍काङ् आनिःसुम्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आबाङे कुस्‍साःल्‍ले़ खे़न् ताङ्‌से़ःप्‍तुॽआङ् कत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ खे़न् सुःमाआङ् मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ 19 आनिॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःसिरो, हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुहुक्‍को थ्‍ये़आङ् वाॽ के़लॽबा पाःन्‍निन् आनिःसुम्‍लो॥ 20 निङ्‌वाॽफुसाःन् ये़आङ् वाॽ फाॽआङ् कुसिङ् आनिःत्तुम्, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् कुसिङ् आनिःत्तुम्‍ल फाॽआङ् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ आबिरे़आङ् आवाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लो आनिॽ से़क्‍खाबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु हे़क्‍क्‍याङ् आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‍नु सोरिक् आवाॽरो॥ खुने़ॽए से़क्‍खाबा निङ्‌वाॽफुमाङ् नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन्‍लो॥ 21 आमिःम् आस्‍साःसे, नावाइत्‍लाहाॽनु लाःत्‍लाःत् वये़म्‍मे़ॽओ॥

* 1:1 हिङ्‌मन् के़बिबा पाःन्‍जाक्‌–ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लत्‍छा कुमिङ्॥

* 3:12 कयिन–कन्‌काक्‍नु तगिबा मनाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ साः तुम्‍बाल्‍ले़ कुमिङ्लो॥ खुने़ॽ कुन्‍साॽ हाबिले़न् नाहे़त्तुआङ् से़रु (तोलिङ्‌सोमु ४.१-१६)॥

* 5:6 ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌च्‍वाःत् नु माक्‍खिॽलाम् ये़रो॥”

२ युहुन्‍ना

युहुन्‍नारे़ साप्‍तुबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन्

निःसुम्

कन्‌सेःक्‌युक्‍मिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ निसिगेःक्‍पा कुसक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ कन्‌सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् “सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबाल्‍ले़” “सेःक्‍मनामा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌मा नु कुस्‍साःहाॽ” हाक्‍तुसिबारो॥ कन्‌“तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌मा” फाॽइङ्‌ग खे़प्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍पिला, हे़क्‍क्‍याङ् “कुस्‍साःहाॽ” फाॽइन् खे़न् सेसेहुप्‍लक्‍कोबा नसानिबाहाॽबिला॥ युहुन्‍नारे़ कन् ताङ्‌सा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ् फाॽआङ् पेलि फाक्‍तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ नु खुनिॽ निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ् पिरुसिॽरो॥

थामिङ्‌

युहुन्‍नालाम् सेवा १-३

मिःम्‍जिओबा के़ये़क्‍पा पाःन् ४-६

इङ्‌ले़क्‍पा निसाम्‍मिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ निसाम् ७-११

कुनुप्‍मा सेवा १२-१३

1

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुमा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌मान् युहुन्‍नालाम् सेवा

1 इङ्‌गाॽ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबाल्‍ले़ सेःक्‍मनामा तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌मा* नु कुस्‍साःहाॽ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन्‌हाक्‍निङ्‌लो॥ इङ्‌गाॽ से़क्‍खाए मिःम्‍जि मे़त्‍निङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् से़क्‍खाःन् कुसिङ् के़निःप्‍पा के़रे़क्‍ले़आङ् मिःम्‍जि के़म्‍मे़त्तिॽरो॥ 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ से़क्‍खाःङ्‌ग आनिॽओ वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् सदादिङ् आनिॽनुए वाॽरो॥ 3 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु आबुगे़न् कुस्‍साः ये़सु ख्रिस्‍तलाम् के़दाःबा लुङ्‌गुम्, लुङ्‌माॽ तुक्‍मान् नु सनारुङ्‌ङिन् आनिॽ से़क्‍खा नु मिःम्‍जिओ के़वाॽबाहाॽनु वाॽररो॥

ख्रिस्‍तरे़ कुइङ्‌जाःङ्‌ङो लाङ्‌घेःक्‍मा

4 पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌जाःङ् आबिरे़बा कुइसिःक् कुभा के़स्‍साःहाॽ से़क्‍खाओ लाङ्‌मे़घेःक्‍ल मे़वाॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ साॽरिक् आसिक् समे़आङ् वाॽआरो॥

5 हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍ल, आमिःम् तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌माए, आनिॽ काक् लुङ्‌माॽ तुक्‍कासि फाॽआङ् इङ्‌गाॽ पेलि फाक्‍ने़ॽरो॥ कन्‌कुसङ् इङ्‌जाःङ्‌ग साप्‍निङ्‌बा मे़ःन्‍लो, कर कङ्‌ग तगिआङ्धोए आनिॽनु वये़रो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिःम्‍जि मे़प्‍मा फाॽइन् खुने़ॽ कुइङ्‌जाःङ्‌हाॽ के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पा पोःङ्‌मारो॥ तगिआङ्धो खिनिॽ काक्‍ले़ के़घे़प्‍सुम्‍बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् बा कन्‍लो–खिनिॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍सिङ्‌मा पोःङ्‌लो॥

ख्रिस्‍तरे़ कुनिङ्‌मिहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ्

7 यरिक् इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़से़ःरे़आङ् मे़वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मि पोःक्‍खे़आङ् नासिङ्‌गे़न् थक्‍को त्‍ये़बा फाॽआङ् नसाःन् मे़न्‍जोगुन्‍लो॥ अक्‍तङ्‌बा मनाःङ्‌ग इङ्‌ले़क्‍पा नु ख्रिस्‍तरे़ कुबिफ्‍युङ्‌बारो॥ 8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ सिङ्‌सिङ् ये़क्‌ये़क् लॽरे़म्‍मे़ॽओ, खिनिॽ काक् के़जोगुम्‍बा* याःम्‍बक्‍किल्‍ले़न् खोःमा के़बोःङ्‌बा खिनिॽ हाङ्‌से़म्‍मिन् के़माबा मे़ःन्, कर के़घोःबा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ 9 ख्रिस्‍तरे़ कुनिसाम्‍बुङ्‌ङोलाम् माःङ्‌घा के़वाॽबा मनाःन्‍नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़वाॽने़न्‍लो॥ कर खुने़ॽ कुनिसाम्‍बुङ्‌ङिन्‍नु मे़ल्‍ले़त्ते के़वाॽबान्‍नु पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् हे़क्‍क्‍याङ् आबुदिङ् कुस्‍साःन् ने़प्‍माङ् वाॽसिरो॥ 10 ख्रिस्‍तरे़ से़क्‍खाबा कुनिसाम्‍बुङ्‌ङिन् मे़न्‍हुॽमनाबा मनाःन् खे़ने़ॽ के़हिम्‍मो ताने़ फाॽग्र खे़न् के़हिम्‍मो लाःप्‍मा मे़बाङ्‌घे़न्‍ने़ॽ हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌ङाङ्‌मे़दाःक्‍ते़न्‍ने़ॽओ॥ 11 आत्तिल्‍ले़ खे़न् मनाःन् लाङ्‌दाःक्‍तुॽ, खे़ङ्‌ग खे़ल्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा कुयाःम्‍बक्‍हाॽओ चुम् के़मे़प्‍पा कुइसिःक् पोःङ्‌लो॥

कुनुप्‍मा सेवा

12 इङ्‌गाॽ यरिक् पाःन्‍हाॽ खिनिॽ साप्‍मा कत्तुङ्‌साङ्, कन् पाःन्‍हाॽ सक्‍इङ्‌घङ्‌ङोलाम् मे़ःन्, कर खिनिॽ तुम्‍निङ्‌ङाङ्‌ङे ताॽजे़ङ्‌मा निङ्‌वाॽ कत्तुङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् आनिॽ सोसोरिक् साॽरिक् आसःत्‍लो॥ 13 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुमा के़न्‍साॽरे़ कुस्‍साःहाॽरे़ खे़ने़ॽ सेवा के़म्‍हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥

* 1:1 तुम्‍म्‍याङ्‌हाङ्‌मा–कन्‌फाॽइन् लत्‍छा मे़न्‍छुमाॽ वये़बिला, इग्र लत्‍छा सेसेहुप्‍लक् वये़बिला, हे़क्‍क्‍याङ् कुस्‍साःहाॽ फाॽइन् सेसेहुप्‍लक्‍कोबा मनाहाॽबिला॥

* 1:8 के़जोगुम्‍बा–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो साप्‍ते़बा वेॽ साप्‍लाहाॽओ “आजोगुम्‍बा” साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥

३ युहुन्‍ना

युहुन्‍नाःल्‍ले़ साप्‍तुबा सुम्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन्

निःसुम्

कङ्‌ग सेःक्‌युक्‍मिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ साप्‍तुबा सुम्‍सिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌लो॥ कन्‌“सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबाल्‍ले़” सेसेहुप्‍लक्‍कोबा गायस मे़प्‍मनाबा लाम्‍लोःबान् हाक्‍तुबारो॥ युहुन्‍नाःल्‍ले़ गायसरे़ कुनारा फोःसुॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ नसानिबाहाॽ खे़ल्‍ले़ कुभाॽ पिरुसिआङ् वये़, कर खुने़ॽ दियोत्रिफस मिङ् के़वाःप्‍पा मनाःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ् पिरुॽरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १-४

गायसरे़ कुनारा फोःमान् ५-८

दियोत्रिफसे़न्‌आप्‍तिक् ९-१०

दे़मे़त्रियसरे़ कुयाःम्‍बेओ नुःबा पाःन् ११-१२

कुनुप्‍मा सेवा १३-१५

1

युहुन्‍नाःल्‍ले़ गायसे़न् सेवा हाक्‍तुॽ

1 से़क्‍खाए लुङ्‌माॽ तुक्‍ने़बा आमिःम् आन्‍जुम् गायसे, इङ्‌गाॽ सेसेहुप्‍लक्‍कोबा तुम्‍लाम्‍लोःबालाम् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍ने़ॽरो॥

2 आमिःम् आन्‍जुम्‍मे, खे़ने़ॽ के़याम्‍साम्‍मो के़नुॽ के़दाःबा हे़क्‍केए खे़ने़ॽ नासिङ्‌गे़न् के़धक्‍को हे़क्‍क्‍याङ् काक् पाःन्‍नो के़नुॽ के़दार फाॽआङ् तुवा चोःक्‍कारो॥ 3 कुभा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ इङ्‌गाॽओ मे़द्‌ये़आङ् खे़ने़ॽ से़क्‍खाओ नसाःन्‍साबा के़वाॽबा नु सदादिङ् से़क्‍खाओ लाङ्‌घेःक्‍नु के़वाॽबा पाःन्‍निन् मे़जे़क्‍ताङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साॽरिक् सःत्ताङ्॥ 4 इङ्‌गाॽ आमिःम् आस्‍साःहाॽ से़क्‍खाबा नसाःन्‍नो लाङ्‌घेःक्‍नु मे़वाॽबा पाःन् खे़प्‍सुङ्‌ङिल्‍ले़ सःत्ताबा पाःन्‍नाङ्धो वेॽ थेआङ् यम्‍बा पाःन् होःप्‍लो॥

माङ्‌सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ कम्‍ब्राङ् मे़प्‍मासि

5 आमिःम् आन्‍जुम्‍मे, खे़ने़ॽग लाम्‍दिःक् के़जोःक्‍पा नसानिबा फुॽनुसाॽहाॽ कुसिङ् के़न्‍निःत्तुन्‍छिन्‍छाङ् कुभाॽ के़बिरुसिल्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक् के़जोगुॽरो॥ 6 खे़ने़ॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुसिबाल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ खे़ङ्‌हाॽरे़ कप्‍मोबा सेसेहुप्‍लक्‍किन् मे़जे़क्‍तुरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लाम्‍दिःक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽ तार कुभाॽ के़बिरुसिल्‍ले़ नुःबा के़जोगुॽरो॥ 7 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग ख्रिस्‍तरे़ कुमाङ्‌सेवा चोःक्‍से़ लाम्‍दिःक्‍को मे़धासिङ्‌ङाङ् मे़वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाहाॽरोलाम्‍ग थेआङ् कुभाॽ मे़न्‍दाःक्‍के मे़वाॽरो॥ 8 हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽ आनिॽ नसानिबाहाॽरे़ कुभाॽ पिमासिए पोःङ्‌लो॥ अक्‍खेलॽरिक् फाॽमासिल्‍ले़ से़क्‍खाःल्‍ले़ लागि खुनिॽ याःम्‍बक्‍को लक्‍चुम् आबोःङ्‌लो॥

9 इङ्‌गाॽ सेसेहुप्‍लक्‍को सक्‍इङ्‌घङ् साप्‍तुङ्‌ङाङ् वये़, कर लाम्‍लोःबा पोःङ्‌मा कुसिराॽ के़धाङ्‌बा दियोत्रिफसरे़ इङ्‌गाॽ पाःत्तुङ्‌बा पाःन्‍निन् मे़घे़प्‍सुन्‍लो॥ 10 इङ्‌गाॽ खे़प्‍मो ताआल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ चोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ तक्‍ले़ङ्‌वाओ पाःत्तुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा के़रे़क् पाःन्‍हाॽ ताॽजे़ङ्‌ङो लःत्तुङ्‌ङेरो॥ खे़ल्‍ले़ खे़म्‍म्‍याक्‍लक् मे़ःन्, कर खे़प्‍मो लाम्‍दिःक् चोःक्‍कि के़दाःबा खे़न् नसानिबाहाॽआङ् लाङ्‌दाःक्‍मा मे़बिरुन्‍छिन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ लाङ्‌दाःक्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पाहाॽआङ् हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़बाङ्‌घुन्‍छिन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ सेसेहुप्‍लक्‍कोलाम् लःत्तुदेःसुसिॽरो॥

11 आमिःम् आन्‍जुम्‍मे, ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽरे़न् मे़ःन्, कर नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़न् चोःङ् के़इःप्‍पा पोःक्‍खे़ॽओ॥ हाःत्‍ले़ नुःबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुॽ खे़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुस्‍साःरो॥ हाःत्‍ले़ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुॽ खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मे़न्‍निए वाॽरो॥ 12 दे़मे़त्रियसरे़ कुयाःम्‍बेओ के़रे़क्‍ले़ नुःबा मे़बाःत्तुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुहिङ्‌मन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़क्‍खा पाःन्‍निन्‍नु तङ्‌लो॥ आनिगे़आङ् खुने़ॽ कुयाःम्‍बेओ नुःबा पाःन्‍ने पाःत्तुम्‍बे़ हे़क्‍क्‍याङ् आनिगे़ तोःन्‍दिन् से़क्‍खा फाॽआङ् के़निःसुएरो॥

कुनुप्‍मा सेवा

13 खे़ने़ॽनु इङ्‌गाॽ यरिक् पाःन्‍हाॽ पाःप्‍मा कत्तुङ् कर सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो मे़ःन्, 14 कर इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽनु हाराए तुम्‍मा निङ्‌साङ् चोगुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आन्‍छिॽ आदुम्‍सिॽआङ् सोरिक् ताॽआजे़ङ्‌सिॽरो॥

15 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसनारुङ्‌ङिन् खे़ने़ॽनु वाॽररो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कप्‍मोबा आनिॽ तेःङ्‌जुम्‍हाॽरे़ सेवा के़म्‍हाक्‍ते़आङ् वाॽरो॥ खे़प्‍मोबा के़रे़क् आनिॽ तेःङ्‌जुम्‍हाॽओआङ् इङ्‌गाॽ आसेवाःन् तोःन्‍दाङ् पिराङ्‌ङे़ॽओ॥

यहुदा

यहुदारे़ साप्‍तुबा सक्‍इङ्‌घङ्

निःसुम्

कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ आनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ साम्‍दिङ् पिसे़ यहुदाःल्‍ले़ साप्‍तुबारो॥ खे़न् सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ खे़ङ्‌हाॽ आबाङे नसानिबासिगे़ फाॽआङ् मे़मे़त्‍छिङ्‌ङाङ् मे़वये़॥ कन् ताङ्‌सा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो पत्रुसरे़ साप्‍तुबा निसिगेःक्‍पा सक्‍इङ्‌घङ्‌ङो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा थोःक्‍पि हे़क्‍तङ्‌बा साप्‍ते़आङ् पत्॥ यहुदाःल्‍ले़ कन् इङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़न् हे़न्‍निःप्‍पाहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे मनाहाॽ पिरुसिबा नसाःन्‍निन् से़ःप्‍माआङ् कप्‍मा पोःङ् लॽरिक् हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १-२

इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ ये़प्‍ले़क्, निसाम् हे़क्‍क्‍याङ् मे़क्‍मान् ३-१६

नसाःन्‍निन् से़ःप्‍मा साम्‍दिङ् १७-२३

मुॽइसाम् २४-२५

1

यहुदालाम् सेवा

1 ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेवारोबा नु याकुबरे़ कुन्‍साॽ इङ्‌गाॽ यहुदालाम्, पानुदिङ् पाः निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ उःत्तुसिबा, लुङ्‌माॽ तुक्‍तुसिबा नु ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‍बा कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिबाहाॽ, कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् हाक्‍निङ्‌लो॥

2 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साॽरिक् लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिर, यरिक् सनारुङ्‌ङिन् के़बिरिर हे़क्‍क्‍याङ् नुःरिक् के़मे़त्तिररो॥

इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽ

3 आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आनिॽ के़रे़क्‍ले़ आघोःसुम्‍बा से़न्‍लप्‌रे़ कुयाःम्‍बेओ खिनिॽओ सक्‍इङ्‌घङ् हाङ्‌मा साॽरिक्‍के इङ्‌गाॽ आसिराॽ थाङे़आङ् वये़रो॥ कर खे़ल्‍ले़ कुले़क्‌वा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ सदादिङ्‌ले़ लागि हुक्‍सुप्‍तुसिबा नसाःन्‍निन् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽलाम्‍बा ताङ्‌गे़से़ःप्‍तुम्‍ल फाॽआङ् कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍माए के़बोःङ्‌बा निःसुङ्‌लो॥ 4 इङ्‌गाॽ कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍निङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ् मे़ःन्‍नेबा कुभा मनाहाॽ स्‍वाःत्ताङ् खिनिॽ लुम्‍मो मे़लाःसे़आङ् मे़वाॽरो॥ तगिसा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खे़न् हे़क्‍तङ्‌बा मनाहाॽरे़ खुम्‍दिङ् मे़घोःसुॽ लॽरिक् मे़बाःत्तुआङ् मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लुङ्‌माॽ आदुक्‍पाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ के़रे़क्‌ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् चोःक्‍मा आबिॽ लॽरिक् मे़बाःत्तुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् आनिॽ थिक्‍लक् हाङ् के़जोःक्‍पा नु दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍मा मे़न्‍दे़न्‍ने़न्‍लो॥

5 कन् काक् पाःन्‍हाॽ के़निःसुम्‍साङ् याम्‍मो खिनिॽ निङ्‌वाॽसोओ इङ्‌गाॽ तारुङ् पिनिङ्‌लो–यहवे दाङ्‌बाल्‍ले़ कुमनाहाॽ मिस्र लाजेॽलाम् ताङ्‌से़ःप्‍तुसिआङ् लःत्तुसिसाङ् नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ याङ्‌सि मे़क्‍खुसिरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे खुनिॽ वाॽमा ते़न् नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा युक्‍को मे़न्‌वाॽमनाबा माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ यम्‍बा खासे़न् ये़न् थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खामाक्‍लुम्‍बाःत्तो इघेःक्‍खु युक्‍खुसिआङ्‌मे़युङ्‌लो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् सदोम नु गमोरा हे़क्‍क्‍याङ् खिरिबा ये़क्‌यक्‍कोबा मनाहाॽआङ् इःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ॥ खे़ङ्‌हाॽग याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगुआङ् काक् परिक्‍पा याम्‍गे़सिङ्‌बा याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक्‍को लाम् मे़बोःत्ते़आङ् मे़वये़॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍छिःमना के़दिःप्‍पा मिलाम्‍बा खासे़न्‍नो मे़ध्‍ये़बा पाःन्‍निन् मिक्‍सेःन् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

8 से़प्‍माङ् मे़माक्‍तुबा कुइसिःक् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा खे़न् इङ्‌ले़क्‍के सिक्‍साम्‍बाहाॽरे़ आबाङे खुनिॽ थक्‍को लायो मे़जोगुॽ, दाङ्‌बाल्‍ले़ कुयुक्‍किन् मे़नाॽरुआङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्‍लो॥ 9 कर तुम्माङ्‌लाइङ्‌बा मिखाए़लरे़आङ् मोसारे़ के़सिःबा कुधक्‍किल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओ माफे़न्‍साम्‍मिन्‍नु पाःन्‍धक्‍ते़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिन् पाःन्‍धिक्‍मा मे़आःन्‍छिङ्‌ङिन्‍लो, कर दाङ्‌बाल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़भे़ःक्‍ल! रक् मे़त्तुरो॥ 10 कर कन् मनाहाॽग कुसिङ् मे़न्‍निःत्तुम्‍बा पाःन्‍हाॽरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ चे़ॽया पाःन् मे़बाःत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍कुम् निङ्‌वाॽ के़होःप्‍पा थक्‍सा कुइसिःक्‍लक् पाःन् कुसिङ् मे़निःत्तुॽआङ् हे़क्‍तङ्‌बा पाःन्‍हाॽरे़ए मे़क्‍खुसिॽरो॥

11 चिःत्ते़आङ्‌लक् स्‍ये़रो! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग कयिनरे़ कुलायोबा लाम्‍मिन् मे़नाःत्तुआङ् वाॽ, याङ्‌साकुन्‍धेरे़ लागि बालामरे़ चोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् कुइसिःक् मे़जोगुआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग कोरहरे़ बिफ्‍युङ् चोगुआङ् मे़गे़बा कुइसिःक् मे़मे़क्‍लो॥*

12 खे़ङ्‌हाॽग खिनिॽ सेसेहुप्‍लक्‍को सोरिक् चुम्‍माआङ् चाःमनाबा साभाङ्‌जा के़जिःम्‍बासिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ वेॽहाॽ ओमे़म्‍मे़त्‍छिङ्‌ङे आबाङेरक् मे़ज मे़धुङ्‌ङुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽग सुरित् केजङ्‌ङिल्‍ले़ पक्‍खु तेॽरुबा च्‍वाःत् मे़ःन्‍नेबा खाम्‍दःम्‍बा नु सिङ्‌सेॽ मे़न्‍धोःक्‍मनाबा सिङ्‌बुङ् कुइसिःक् मे़जोःक्‌॥ खे़ङ्‌हाॽ के़सिःबा सिङ्‌बुङ् हे़क्‍केरक् मे़ःन् कर के़आःक्‍पाआङ् के़हेबा के़सिःबा सिङ्‌बुङ् कुइसिःक् मे़जोःक्‍लो॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा याःम्‍बक्‍किन् वाहङ्‌ङो के़बोःक्‍पा यम्‍बा वाभे़ल्‍ले़ङ्‌ङिल्‍ले़ कुबुत्‍थुङ्‌वा कुइसिःक् चोःक्‍लो॥ खे़ङ्‌हाॽग के़इबार के़वाॽबा खेःम्‍सिक् कुइसिःक्‍पा मनासिरो, खे़ङ्‌हाॽरे़ लागि खामाक् ते़न्‍निन् सदादिङ् यारिप् चोगे़आङ् वाॽरो॥

14 आदम्‍लाम् नुसिगेःक्‍पा कुमुॽइदाङ्‌सा हनोकरे़ कन् मनाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ तगिसा अक्‍खेलॽरिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तुआङ् वाॽ, “ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, दाङ्‌बान् आत्तात्तान्‍ने यरिक् सेसे कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु युःर पत्‍लो॥ 15 खुने़ॽ काक् मनाहाॽ खासे़न् चोगुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् लायो के़जोःक्‍पाहाॽरे़ मे़जोगुबा फे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ नु कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़बाःत्तुबा फे़न् पाःन्‍हाॽरे़ लागि खे़ङ्‌हाॽ खुम्‍दिङ् पिरुसिॽरो॥”* 16 कङ्‌हाॽग कानाक्‍नाक् के़लॽबाहाॽ, कुनिङ्‌वाॽ मे़न्‍दाःमना लुङ्‌गे़हाःप्‍पाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे निङ्‌वाॽ थाप्‍थाप् फे़न् याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ, आङ्‌दिङ् के़लॽबाहाॽ नु आबाङे इन्‍धाःक्‍ले़ लागि वेॽहाॽ के़ले़म्‍बासिरो॥

नसाःन्‍साबा पोःङ्‌मा पोःङ्

17 कर आमिःम् आन्‍जुम्‍से, आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुसेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ तगिसा मे़बाःत्तुबा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ग अक्‍खेलॽरिक् मे़बाःत्तुआङ् मे़वये़, “कुनुप्‍मा ये़म्‍मो किनाःन्‍दि के़जोःक्‍पाहाॽ मे़दाआङ् आबाङे फे़न् निङ्‌वाॽइल्‍ले़ निङ्‌वाॽतादा मे़जोगुरो॥” 19 बा कन् मनाहाॽरे़ए खिनिॽ लुम्‍मो खे़माॽ मे़भोःक्‍खुआङ् के़म्‍से़न्‍दिॽरो॥ खे़न् सेसेमाङ् मे़ःन्‍नेबा मनाहाॽरे़ कन् हिङ्‌मन्‍नोबा याम्‍निङ्‌वाॽ पाःन्‍हाॽओरक् निङ्‌वाॽ मे़बिरुॽ,

20 कर आमिःम् आन्‍जुम्‍से, खिनिॽ सेसे नसाःन्‍नो के़धुम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽआङ् सेसेमाङ्‌ङो तुवा चोगे़म्‍मे़ॽर वये़म्‍मे़ॽओ॥ 21 आनिॽ दाङ्‌बा ये़सु ख्रिस्‍तरे़ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तिआङ् के़बिरिबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़हाङ्‌घुम्‍मिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् चक्‍मे़ल्‍लॽए मिःम्‍जि मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 22 ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् चोःक्‍मो चप्‍चि के़जोःक्‍पाहाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ, 23 हे़क्‍क्‍याङ् लायोःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मिओ लाःप्‍मा के़इःप्‍पाहाॽग उःक्‍खे़म्‍सिम्‍मे़ॽआङ् ताङ्‌से़ःप्‍ते़म्‍सिम्‍मे़ॽओ॥ हे़क्‍क्‍याङ् वेॽहाॽ लुङ्‌माॽ के़दुक्‍तुम्‍सिम्‍मिल्‍ले़ खुनिॽ लायोःल्‍ले़ के़न्‍लिःक्‍तिन्‍ल फाॽआङ् सिङ्‌सिङ् लॽरे़म्‍मे़ॽओ॥

कुनुप्‍मा तुवा

24 आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ए लायोओ थाःमालाम् खिनिॽ से़ःप्‍मा के़सुक्‍तिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽए कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि लायो मे़ःन्‍ने पयम् सःप्‍मान्‍नु ताःप्‍मा के़सुक्‍तिॽरो॥ 25 ये़सु ख्रिस्‍तलाम्‌आनिॽ से़न्‍लप् के़बिबा थिक्‍लक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मिमिदिङ्, हाङ्‌युक्, मुक्‍साम् हे़क्‍क्‍याङ्‌युक्‍किन् तोलिङ्‌सोमुआङ्धो सदादिङ् सदादिङ् खोःमा लाॽरुरो! आमे़न्!

* 1:11 तोलिङ्‌सोमु ४.१-१६ ओ कयिनरे़ कुन्‍साॽइन् से़रु॥ खानिःत् २२-२४ ओ बालामरे़ याङ्‌साकुन्‍धेरे़ लागि माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्तु॥ खानिःत् १६.१-३५ ओ कोरहरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेगुसिबा लाम्‍लोःबा मनाहाॽ बिफ्‍युङ् चोगुसि॥

* 1:15 कन्‌खे़दाॽइन्‌एनोकरे़ कुसाप्‍पन्‍नो साप्‍तुआङ्‌पत्‌॥

सुफो

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

युहुन्‍नारे़ निःसुबा सुफो

निःसुम्

सेःक्‌युक्‍मिबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कन् सुफोःन् खोःसुबा ये़म्‍मो खुने़ॽ नु वेॽ नसानिबाहाॽ साॽरिक् के़साक्‍पा निङ्‌घुम् नु इनोगे़न् तुक्‍खेओ मे़वये़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् मे़जोगुआङ् खुने़ॽ दाङ्‌बा लॽरिक् ते़न्‍दिङ् मे़जोगुआङ् वये़रो॥ युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुसक्‍इङ्‌घङ् के़निःप्‍पाहाॽ निङ्‌साङ् नु आःन्‍छिङ्‌मा पिमासि हे़क्‍क्‍याङ् इनोगे़न् तुक्‍खे नु निङ्‌घुम् ताआङ्, सिःमा पोःङ्‌साङ्, आबाङे नसाःन्‍नो मे़म्‍मुन्‍ने वाॽमा पोःङ् लॽरिक् पेलि फाक्‍तुसिरो॥

यरिक्‍तङ्‌बा कन् सक्‍इङ्‌घङ् लक्‍हाॽरे़न् ओसेःन्‍दाङ् नु सुफोहाॽग मिक्‍सेःन् नु इबुहाॽओ पत्‍लो॥ अक्‍तङ्‌बा मिक्‍सेःन्‍हाॽग खे़न् ये़म्‍मोबा नसानिबाहाॽरे़ कुसिङ्‌निःप्‍मा उसुरु चोगे़साङ् वेॽहाॽरे़ग कुसिङ्‌निःप्‍मा साक्‍लो॥ यरिक् मनाहाॽरे़ कन् साप्‍पन्‍निन्‌वेॽ वेॽ परिक्‍ले़ कुबे मे़हन्‍दुसाङ् के़ये़क्‍पा कुबेःङ्‌ग हाबा कन्‍लो–दाङ्‌बा ख्रिस्‍तलाम्‍बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिन् नु वेॽ के़रे़क् कुनिङ्‌मिहाॽ नाःन्‍दुसिआङ् सदादिङ्‌ले़ लागि खुम्‍दिङ् खोःमा ते़न्‍नो याक्‍तुसिरो॥ कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो निङ्‌घुम् पोःङ् हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु कुसङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् हाङ्‌से़म् कुइसिःक् खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पाहाॽ हाङ्‌वा मुॽइ पिरुसिरो॥

थामिङ्‌

निःसुम् १.१-८

कुहेःक्‍सिङ्‌मोबा सुफो १.९-२०

नुसि सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ लागि सक्‍इङ्‌घङ्‌हाॽ २.१-३.२२

नुसि एःप्‍साप् के़बप्‍पा साप्‍कित्तिन् ४.१-८.१

नुसि थुत्‍थुरिःप्‍पाहाॽ ८.२-११.१९

हन्‍देगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् नु ने़त्‍छि थक्‍साहाॽ १२.१-१३.१८

परिक्‍परिक्‍पा सुफोहाॽ १४.१-१५.८

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍किल्‍ले़न् नुसि खोर्याहाॽ १६.१-२१

बे़बिलोन ये़क्‌यक्‍किन् मे़गे़बा, हे़क्‍क्‍याङ् थक्‍साःन्, इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌नु माफे़न्‍साम्‍मिन् हारि त्‍ये़बा १७.१-२०.१०

कुनुप्‍मा खासे़न् २०.११-१५

कुसङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्, कुसङ् इक्‍सा खाम्‍बेःक्, कुसङ् यरुसले़म २१.१-२२.५

कुनुप्‍मा–ख्रिस्‍ते़न्‌हाराए युःॽ २२.६-२१

1

युहुन्‍नारे़ कुबाःप्‍मा पाःन्‌

1 कन् साप्‍पन्‍नो ये़सु ख्रिस्‍तरे़ ओसेःन्‍दाङ् चोगुबा पाःन्‍हाॽरे़ कुयाःम्‍बेओ पत्‍लो॥ खे़न् ओसेःन्‍दाङ्‌ङिन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ आल्‍ल हाराए के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ निङ्‌वाॽफु सेवारोबाहाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌पिरुरो॥ कन् पाःन्‍हाॽ कुसेवारोबा युहुन्‍नाःल्‍ले़ कुसिङ् निःत्तुर फाॽआङ् ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान्* पाङ्‌घुरो॥ 2 युहुन्‍नारे़ग खुने़ॽ खे़प्‍सुबा निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ खुने़ॽ ओसेःन्‍धाक्‍तुबा काक् से़क्‍खा पाःन्‍हाॽ पाःत्तुॽरो॥ 3 कप्‍मो के़बप्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़निःप्‍पे़न्‌मुॽइसाबारो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् के़घे़म्‍बाहाॽ नु खे़प्‍मो के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽग मुॽइसाबासिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍ल कन् काक् पाःन्‍हाॽ पोःङ्‌मा ये़म् निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो॥

युहुनाःल्‍ले़ नुसि सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ सेवा हाक्‍तुसिॽ

4-5 इङ्‌गाॽ युहुन्‍नाःल्‍ले़ कन् सक्‍इङ्‌घङ्‌ङिन् एसिया ते़ङ्‌गप्‍पो के़ने़बा नुसि सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ हाक्‍निङ्‌लो॥ आल्‍लो के़वाॽबा, उनाहुरिओआङ् वये़ हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दिआङ् के़दाःबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् नु कुहाङ्‌युक्‍ना तगाङ्‌बा नुसि साम्‍हाॽलाम्, हे़क्‍क्‍याङ् नसाःन् चोःक्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा पाःन् के़बाःप्‍पा, के़सिःबाओलाम् याम्‍मो के़हिङ्‌बाहाॽओ थिक्‍सिगेःक्‍पा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् हाङ् के़जोःक्‍पा ये़सु ख्रिस्‍तलाम् लुङ्‌गुम् नु सनारुङ् हाराॽ खिनिॽओ वाॽररो॥

खुने़ॽग आनिॽ लुङ्‌माॽ आदुक्‍ते़आङ् आनिॽ लायोलाम् कुमाक्‍खिॽइल्‍ले़ से़न्‍लप् आबिरे़आङ् वाॽरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुनिङ्‌वाॽफुमाङ् नु पानुदिङ् कुम्‍बारे़ लत्‍छा कुहाङ्‌जुम्‍मो कुसेवा के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा आजोगे़आङ् आवाॽरो॥ हाराॽ ये़सु ख्रिस्‍तओ मिमिदिङ् नु मुक्‍साम् सदादिङ् सदादिङ् पोःङ्‌लरो! आमे़न्॥

7 ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽ, खुने़ॽग खाप्‍मिःप्‍पो युःर पत्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽ नु खुने़ॽ के़धुप्‍पाहाॽरे़आङ् मे़निःसुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ खुने़ॽ चोगुल्‍ले़ मेरिङ् मे़धक्‍लो॥ हाराॽ अक्‍खेए पोःङ्‌लरो! आमे़न्॥

8 दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़, अल्‍फा नु ओमेगा* इङ्‌गाॽएरो, आल्‍लो के़वाॽबा, उनाहुरिओआङ् वयाङ् हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दिआङ् के़दाःबा मुक्‍साम्‍दाङ्‌बाआरो लॽरिक् पाःत्तुॽ॥

मे़न्‍छाम्‍साःन् युहुन्‍नाःल्‍लो ओसेःन्‍दाङ् चोःक्‍सिङ्

9 इङ्‌गाॽ युहुन्‍नाःन् नसाःन्‍नो खिनिॽ फुॽआरो॥ ख्रिस्‍त ये़सुःन्‌नसाःन् चोःक्‍मे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुहाङ्‌जुम्‍मो के़वाॽबाहाॽरे़ मे़घोःसुबा निङ्‌घुम्‍मिन् खिनिॽनु सोसोरिक् नासि थःत्तुङ्‌ल थरुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् नु ये़सुरे़ पाःत्तुबा नु चोगुबा पाःन्‍हाॽ इङ्‌भन् चोगुङ्‌बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ पत्‍मोस वागप्‍लाजेॽओ साक्‍पा के़धाःबा मे़जोगाङ्‌मे़देॽराङ्‌ङाङ् वयाङ्॥ 10 दाङ्‌बाल्‍ले़ कुये़न्‍नो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍ताङ्‌ङाङ् वयाङ्‌ङिल्‍ले़ आएगाङ्‌लाम् थुत्‍थुरिःप्‍पाल्‍ले़ पयम् यम्‍बा कुइक्‍ला हे़क्‍तङ्‌बा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्॥ 11 खे़न् इक्‍लाःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “खे़ने़ॽ के़निःसुबा पाःन्‍हाॽ साप्‍ते़ॽआङ् एफिसस, इस्‍मर्ना, पर्गामम, थियातिरा, सार्दिस, फिलादेल्‍फिया नु लाओदिकिया ये़क्‌यक्‍हाॽओबा नुसि सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ हाक्‍ते़से़ॽओ॥”

12 इङ्‌गाॽनु के़बाःप्‍पे़न्‌हाःत्‍निबे फाॽआङ् खिरि हिसिङ्‌ङाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो नुसि साम्‍म्‍याङ् सेमियुङ्‌दे़न्‍हाॽ निःसुङ्‌सिङ्॥ 13 खे़ल्‍ले़ कुलुम्‍मो थोलाम्‍बा यो लाङ्‌जक्‍को थारिक् तेःत् के़जाङ्‌बा हे़क्‍क्‍याङ् कुसङ्‌बेॽओ साम्‍म्‍याङ् फयुम् पे़र्घे़क्‌के़हेबा “मे़न्‍छाम्‍साःन्” हे़क्‍तङ्‌बाधिक् निःसुङ्‌लो॥ 14 खे़ल्‍ले़ कुधे़गेःक्‍किन् नाःङ्‌ङिन्‌हे़क्‍के फुत्‍त्रिःङ्‌ग्‍याःप्‍पा नु खिः हे़क्‍के फः लॽरे़रो॥ खुने़ॽ कुमिक्‍किङ्‌ग मि हे़क्‍के के़दिःप्‍पा चोगे़रो॥ 15 खुने़ॽ कुलाङ्‌हाॽग थथनाबान् मिओ ओॽमाल्‍ले़ से़ल्‍ले़ङ्‌से़ल्‍ले़ङ् ओःप्‍पा कुइसिःक्, हे़क्‍क्‍याङ् कुइक्‍लाःङ्‌ग पयम् यम्‍बा वधाःम्‍मिन् सःक्‍पा कुइसिःक् चोगे़रो॥ 16 खुने़ॽ कुजुप्‍साङ् हुक्‍किल्‍ले़ नुसि खेःम्‍सिक्‍हाॽ ते़म्‍सुसिआङ् पत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् कुमुराओलाम् ने़प्‍जाङ् ले़प्‍माङ् खागे़सुक्‍पा कुया के़बप्‍पा ताभेःन् लःन्‍दे़आङ् पत्‍छे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुनाराःङ्‌ग ले़न्‍दिक् के़ओःप्‍पा नाम्‍मिन् हे़क्‍के मिक् के़जे़म्‍बा चोगे़रो॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ निःसुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽग सिःमालिङ्‌धोओ के़राङ्‌ङाङ् कुलाङ्‌जक्‍पो हर्गुप्सा चोःन्‍दाङ्‌लो॥ खुने़ॽ कुजुप्‍साङ् हुक्‍किन् आसम्‍दाङ् ने़स्‍सुआङ् अक्‍खे मे़त्ताङ्‌लो, “मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ इङ्‌गाॽ तोलिङ्‌सोमु नु कुनुप्‍माआरो॥ 18 कुहिङ्‌वे़त् के़बोःङ्‌बे़ङ्‌ग इङ्‌गाॽएरो॥ इङ्‌गाॽ स्‍याङ्‌ङाङ् वयाङ्, कर ओमे़त्ते़ॽ, इङ्‌गाॽ सदादिङ्‌ले़ लागि याम्‍मो हिङाङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न् नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङिल्‍ले़न् तिमिक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ कत्तुङ्‌लो॥ 19 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ आल्‍ल खे़ने़ॽ के़निःसुबा आल्‍लो के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ नु ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ साप्‍ते़ॽओ॥ 20 खे़ने़ॽ इङ्‌गाॽ आजुप्‍साङ् ले़प्‍माङ् के़निःसुबा नुसि खेःम्‍सिक्‍हाॽ नु नुसि साम्‍म्‍याङ् सेमियुङ्‌दे़न्‍हाॽरे़न् सिबिॽ पाःन्‍हाॽग बा कन्‍लो–नुसि खेःम्‍सिक्‍हाॽ नुसि सेसेहुप्‍लक्‍हाॽओबा माङ्‌लाइङ्‌बासिरो, हे़क्‍क्‍याङ् नुसि साम्‍म्‍याङ् सेमियुङ्‌दे़न्‍हाॽ नुसि सेसेहुप्‍लक्‍सिरो॥”

2

एफिसस्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

1 “एफिसस्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌हाॽग कुजुप्‍साङ् हुक्‍किल्‍ले़ नुसि खेःम्‍सिक्‍हाॽ के़दे़म्‍बा नु नुसि साम्‍म्‍याङ् सेमियुङ्‌दे़न्‌लुम्‍मोलाम् लाङ्‌गे़घेःक्‍पाल्‍ले़ पाःत्तुबारो–

2 ‘खे़ने़ॽ आक्‍खे़न् साॽरिक् याम्‍बुधिक्‍पा नु नासिके़धःप्‍पा के़जोःक् फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा मनाहाॽ नासि के़न्‍धःत्तुन्‍छिम्‍बान् नु खे़ङ्‌हाॽ सेःक्‌युक्‍मिबा मे़ःन्‍छिसाङ् आनिगे़ सेःक्‌युक्‍मिबासिगे़ के़लॽबाहाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बक्‍किन् के़साॽरुआङ् खे़ङ्‌हाॽ इङ्‌ले़क्‍पासि फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़घोःसुबान् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ नासि थःप्‍मान् के़गत्तुआङ् इङ्‌गाॽ आलागि तुक्‍खे के़ज्‍ये़बान् नु इङ्‌गाॽ के़ल्‍ले़राङ्‌ङिम्‍बान् निःसुङ्‌लो॥ 4 कर खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌गाॽ लत्‍छा पाःन्‍धिक् पाःप्‍माए पोःङ्–तगि मिःम्‍जि के़मे़त्ताङ्‌बा यारिक् अक्‍खेःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मिःम्‍जि के़म्‍मे़त्तान्‍लो॥ 5 खे़ने़ॽ तगि मिःम्‍जि के़मे़त्ताङ्‌बा मिःम्‍जिलाम् आक्‍खे़म्‍म्‍याक् माःङ्‌घा के़बोःक्‍खे़आङ् के़वाॽ खे़न् पाःन्‍निन् निङ्‌वाॽ इःत्ते़ॽ॥ खे़ने़ॽ लायोलाम् हिन्‍दे़ॽआङ् तगि के़जोगुबा हे़क्‍केए चोगे़ॽओ॥ खे़ने़ॽ के़लायोओनु के़न्‍नुःङ्‌ने़न्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ ताआ हे़क्‍क्‍याङ् के़सेमियुङ्‌दे़न्‍निन् कुयुङ्‌दे़न्‍नोलाम् खे़त्तुङ्‌देःसुङ्‌लो॥ 6 कर लत्‍छा नुःबा पाःन्‍धिक् खे़ने़ॽ के़गत्तुॽरो–निकोलाइत्ति मे़प्‍मनाबाहाॽरे़ मे़जोगुबा ताप्‍फे़ःम्‍बा पाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽ चिःत्तुङ्‌बा हे़क्‍के खे़ने़ॽआङ् के़जिःत्तुरो॥

7 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! के़नाःम्‍बान् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिङ्‌सेॽ इक्‍कोबा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सिङ्‌बुङ्‌माल्‍ले़ कुजाॽइन् चामा पिरुङ्‌लो॥’ ”

इस्‍मर्नास्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

8 “इस्‍मर्नाबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् कुहेःक्‍सिङ्‌मा नु कुनुप्‍मा, के़सिःबाआङ् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् के़बोःङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽरो– 9 ‘के़दुमुबा निङ्‌घुम्‍हाॽ नु के़याङ्‌साॽमान् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो, कर से़क्‍खाःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खे़ने़ॽ याङ्‌साकुन्‍धेसाबा के़जोःक्‍लो॥ आनिगे़ यहुदिसिगे़ के़लॽबाहाॽरे़ खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ चे़ॽया के़मे़प्‍पे़न्‌इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ खे़ङ्‌हाॽग यहुदिसि मे़ःन्, कर माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमनासिरो॥ 10 आल्‍ल खे़ने़ॽओ के़दाःबार के़बप्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽनु मे़गिसे़न्‍ने़ॽओ॥ खे़प्‍से़ॽओ, के़नसाःन्‍निन् हङ्‌साॽमारे़ लागि माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुभा खिनिॽ पुङ्‌लाहिम्‍मो के़धे़क्‍तिॽसाङ् थिबोःङ् ये़न् थारिक्‍लक् इनोगे़न् तुक्‍खे के़ज्‍ये़ॽइरो॥ सिःमालिङ्‌धोओ के़गे़रिसाङ् इङ्‌गाॽ नसाःन् चोःक्‍मा याप्‍मि आल्‍ले़रे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् के़नाःन्‍दुम्‍माङ् के़घोःसुम्‍बा थुम्‍घोःल्‍ले़ लागि मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिनिङ्‌लो॥* 11 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! के़नाःम्‍बान् निसिगेःक्‍पा सिःमे़ल्‍ले़आङ् थेआङ् मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥’ ”

पर्गामम्‍बा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

12 “पर्गाममस्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् ने़प्‍जाङ् ले़प्‍माङ् कुया के़बप्‍पा खागे़सुक्‍पा ताभे के़गप्‍पाल्‍ले़ पाःत्तुबारो–

13 ‘खे़ने़ॽ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ हाङ् चोगुबा ते़न्‍नो के़वाॽ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ करसाङ् खे़ने़ॽग चक्‍मे़ल्‍लॽए इङ्‌गाॽ नसाःन् के़जोःक्‍कार के़वाॽ॥ नसाःन्‍साबा आदोःन्‍दि के़बाःप्‍पा एन्‍तिपासे़न् माफे़न्‍साम्‍मिन् के़वाॽबा खिनिॽ ये़क्‌यक्‍को मे़से़रुसाङ् खे़ने़ॽग के़नसाःन्‍निन् के़न्‍ले़रुन्‍लो॥ 14 हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ कुभा पाःन् पाःप्‍माए पोःङ्‌लो–खिनिॽओ कुभारे़ग माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा बालामरे़ कुनिसाम्‍मिन् मे़नाःत्तुआङ् मे़वाॽरो॥ उन्‍छोःन् बालामरे़ग इस्राइलिहाॽ लायोओ मे़धार फाॽआङ् नावाइत्‍लाओ तोःम्‍मनाबा चा चामा नु याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा बालाक हाङ्‌ङिन् हुॽरुआङ् वये़रो॥ 15 हे़क्‍केलॽरिक्‍के खिनिॽओ कुभाग निकोलाइत्ति मे़प्‍मनाबाहाॽरे़ खुनिॽ निसाम्‍मिन् के़नाःप्‍पाहाॽ मे़वाॽरो॥ 16 हे़क्‍तङ्‌बा लायोलाम् हिन्‍दे़ॽओ, मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ हाराए ताआआङ् आमुराओलाम् के़लःम्‍बा ताभेःन्‍नु खे़न् निकोलाइत्तिहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ थङ् चोःक्‍कारो॥ 17 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! के़नाःम्‍बे़न्‌इङ्‌गाॽ चिङ्‌मनाबा मन्‍नाःन् पिरुङ्‌लो॥* हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् फःगे़लॽबा लुङ्‌धिक्‍काङ् पिरुङ्‌लो॥ खे़प्‍मो कुसङ् मिङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍लो, खे़न् के़घोःबाल्‍ले़रक् कुसिङ् निःत्तुॽरो॥’ ”

थियातियाराबा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

18 “थियातिराबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् कुमिक्‍किन् मि हे़क्‍के के़दिःप्‍पा नु कुलाङ्‌हाॽ थथनाबा हे़क्‍के से़ल्‍ले़ङ् के़ले़क्‍पा निङ्‌वाॽफुसाःल्‍ले़ पाःत्तुबारो– 19 ‘खे़ने़ॽ के़याःम्‍बक्‍किन्‌, के़मिःम्‍जिन्, के़नसाःन्‍निन्, के़माङ्‌सेवाःन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ तुक्‍खे के़धःरुबान् इङ्‌गाॽ निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लोग खे़ने़ॽ तगिनुःल्‍ले़आङ् यरिक् माङ्‌सेवा याःम्‍बक् के़जोःक् फाॽआङ् निःसुङ्‌लो॥ 20 हे़क्‍केसाङ् खे़ने़ॽ के़दक्‍ले़ङ्‌वाओ इङ्‌गाॽ लत्‍छा पाःन्‍धिक् पाःप्‍माए पोःङ्–खे़ने़ॽग इजेबे़ल मे़प्‍मनामा मे़न्‍छुमाॽइन् नासि के़धःत्तुआङ् के़वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ आबाङे निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍माआ लॽरिक् मे़त्‍छिङ्‌लो॥ कर इङ्‌गाॽ आसेवारोबाहाॽ याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् चोःक्‍मा नु नावाइत्‍लाहाॽओ तोःम्‍मनाबा चाहाॽ चामा हुॽरुसिआङ् इङ्‌ले़क्‍तुसि॥ 21 इङ्‌गाॽ खे़न्‍निन् कुलायोलाम् हिन्‍ल फाॽआङ् ये़म् पिरुङ् कर खे़न् याम्‍बोःप्‍मा कुयाःम्‍बक्‍कोलाम् हिम्‍मा मे़दे़न्‍ने़न्‍लो॥ 22 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् खुम्‍दिङ् पिरुङ् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽनु चाराम्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ लायोलाम् मे़न्‍हिन्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र काक् इङ्‌गाॽ यॽ थे़त्तुसिर खुम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़ल्‍ले़ कुहुॽसाम्‍बाहाॽआङ् से़रुङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍केलॽरिक् के़रे़क् सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽ नु सिक्‍लुङ्‌मा के़निःबा फाॽआङ् कुसिङ् मे़निःत्तारो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खिनिॽ याःम्‍बक् के़जोगुम्‍बा कुइसिःक् खिनिॽ के़रे़क्‌पिनिङ्‌लो॥

24 कर फे़न् निसाम्‍मिन् मे़न्‍नाःप्‍मनाबाहाॽ नु माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुसिबिॽ पाःन् मे़बाःत्तुबा निसाम्‍मिन्‍नाङ् मे़न्‍हुॽसिङ्‌मनाबाहाॽ खिनिॽ थियातिराओबा वेॽ मनाहाॽ वेॽ कक् मे़गुःत्‍निङ्‌ङिन्‌के़लॽबा पाःन्‍निन् मे़त्‍निङ्‌लो॥ 25 कर इङ्‌गाॽ मे़न्‌युःए थारिक् खिनिॽ के़गत्तुम्‍बा नसाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् तक्‍ते़म्‍मे़ॽआङ् कत्ते़म्‍मे़ॽओ॥ 26 के़नाःम्‍बा हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मो थारिक् आयाःम्‍बक्‍किन् के़जोःक्‍पार के़वाॽबान् इङ्‌गाॽ मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ युक्‍को कप्‍मासि युक् पिरुङ्‌लो॥ 27 इङ्‌गाॽ पानुदिङ् आम्‍बालाम् युक् खोःसुङ्‌बा कुइसिःक् खुने़ॽ युक् पिरुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ फे़न्‍जेॽ तक्‍काःत्तिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ युक्‍को कत्तुसिॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खाम् कुःन्‍दाःन् यःप्‍पा कुइसिःक् खे़ङ्‌हाॽ यःप्‍सुसिॽरो॥ 28 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़न् मनाःन् तान्‍छोःक्‍पे़न्‍नाङ् पिरुङ्‌लो॥ 29 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!’ ”

3

सार्दिसबा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

1 “सार्दिसबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् नुसि खेःम्‍सिक्‍पा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नुसि कुसेसेमाङ्‌के़गप्‍पाल्‍ले़ पाःत्तुबारो–

‘खे़ने़ॽ काक् के़याःम्‍बक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽ फाॽआङ् इङ् से़ःरे़आङ् वाॽसाङ् खे़ने़ॽग कुसिवे़त् कुइसिःक् के़जोःक्‍लो॥ 2 हे़क्‍केःल्‍ले़ पोगे़ॽओ, सिःमा के़जोःक्‍पाआङ् के़दाङ्‌बा के़याक्‍पा खिनिॽ नसाःन्‍निन् के़धुम्‍बा चोगे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खिनिॽ याःम्‍बक्‍हाॽ कुलिङ्‌धो मे़ङ्‌गे़त्ते वाॽबान् इङ्‌गाॽ निःसुङ्॥ 3 खे़ने़ॽ के़घे़प्‍सुबा नु के़हुॽसिङ्‌बा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् इःत्ते़ॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ते़न्‍दिङ् चोगे़ॽआङ् के़लायोलाम् हिन्‍दे़ॽओ॥ कर के़म्‍बोःक्‍ने़न्‍ने़ फाॽग्र के़घुःम्‍बान् सुल्‍लि ताबा कुइसिःक् इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽओ ताआरो, हे़क्‍क्‍याङ्‌ताःआबा ये़म्‍मिन्‌खे़ने़ॽ के़न्‍निःसुन्॥

4 कर सार्दिसओ आल्‍ल थारिक् खुनिॽ तेःत् चाङ्‌हाॽ लायोःल्‍ले़ मे़न्‍जिःन्‍ने के़जाङ्‌बा कुभा मनाहाॽ मे़वाॽ॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ फःगे़लॽबा तेःत् मे़जाक्‍खुआङ् इङ्‌गाॽनु लाङ्‌मे़घेःक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग सुम्‍बोधासाबा मे़जोःक्‍लो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍के के़नाःम्‍बा काक्‍ले़ फःगे़लॽबा तेःत् मे़जाक्‍खुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मिङ्‌ङिन् हिङ्‌मन्‍ले़न् साप्‍पन्‍नोलाम् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़दुःक्‍कान्‍लो, कर पानुदिङ् आम्‍बा नु कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि खे़ङ्‌हाॽ ते़न्‍दिङ् चोगुङ्‌सिङ्‌लो॥ 6 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!॥’ ”

फिलादेल्‍फियाबा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

7 “हे़क्‍क्‍याङ् फिलादेल्‍फियाबा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् सेसे नु से़क्‍खाबा हे़क्‍क्‍याङ् दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदिमिक् के़गप्‍पे़ल्‍ले़ पाःत्तुबारो॥ खुने़ॽ हन्‍दुबान् हाःत्‍ले़आङ् सुप्‍मा मे़सुक्‍तुन्, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ सुबुबान् हाःत्‍ले़आङ् हम्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍लो॥

8 ‘खे़ने़ॽ के़याःम्‍बक्‍हाॽ इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ के़दगि इङ्‌गाॽ हन्‍दुङ्‌ङाङ् के़बप्‍पा लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् सुप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ खे़ने़ॽग मिसाक्‍लक् के़धुम्‍साङ् इङ्‌गाॽ आनिसाम्‍मिन् के़नाःत्तुआङ् के़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽओ नसाःन्‍साबा के़बोःक्‍खे़आङ् के़वाॽरो॥ 9 कुभारे़ आनिगे़ यहुदिसिगे़ मे़लॽ कर खे़ङ्‌हाॽ मे़ःन्‍छिरो, खे़ङ्‌हाॽग माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमना इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पासिरो॥ खे़प्‍से़ॽओ, खे़ङ्‌हाॽ के़लाङ्‌जक्‍पो मे़नःम्‍सिङ्‌ङाङ् मे़दार चोगुङ्‌सिङ्‌ङाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ने़ॽए लुङ्‌माॽ तुक्‍ने़ॽ के़लॽबान् कुसिङ् मे़निःत्तुॽरो॥ 10 खे़ने़ॽ निङ्‌घुम् के़दुमुल्‍ले़ निङ्‌वाॽ हाङ्‌गे़म्‍सिङ्‌ङे़ॽओ फाॽआङ् इङ्‌गाॽ पिने़बा इङ्‌जाःङ्‌ङिन् ते़न्‍दिङ् के़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ने़ॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़दाःबा इनोगे़न् पयम् यम्‍बा तुक्‍खेलाम् इङ्‌गाॽ ताङ्‌से़ःप्‍ने़ॽरो॥ खे़ङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबा काक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ नसाःन्‍निन् साॽसे़ तार पत्‍लो॥ 11 इङ्‌गाॽ हाराए युःआर पत्तारो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ के़नाःन्‍दुआङ् खोःमा के़बोःङ्‌बा थुम्‍घोःन् आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् के़मे़न्‍नाप्‍ने़न्‍ल फाॽआङ् खे़ने़ॽ के़गत्तुबा पाःन्‍हाॽ नुःरिक्‍काङ् ताङ्‌सेःप्‍ते़ कत्ते़ॽओ॥ 12 के़नाःम्‍बाङ्‌ग आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मो इङ्‌गाॽ सित्‍लाङ् चोगुङ्‌लो॥ खुने़ॽ खे़प्‍मोलाम् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़जत्‍छिङ्‌ङिन्‍लो॥ आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् खे़ल्‍लो इङ्‌गाॽ साप्‍तुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍लो इङ्‌गाॽ कुसङ् आमिङ्‌ङिन्‍नाङ् साप्‍तुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे ये़क्‌यक् कुसङ् यरुसले़मिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन्‍नाङ् खे़ल्‍लो साप्‍तुङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग आनिङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् पाङ्‌घु युःसुॽ॥ 13 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!’ ”

लाओदिकियाबा सेसेहुप्‍लक्‍किल्‍ले़ कुलागि इङ्‌घङ्

14 “लाओदिकियास्‍मा सेसेहुप्‍लक्‍कोबा माङ्‌लाइङ्‌बान् कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् साप्‍ते़ॽओ॥ कन् इङ्‌घङ्‌ङिन् आमे़न् मे़प्‍मनाबा, नसाःन्‍साबा नु से़क्‍खाबा तोःन्‍दि, हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ने़स्‍सुबा नावागे़न् चइःत्तो हाङ्‌गे़जोःक्‍पाल्‍ले़ पाःत्तुबारो– 15 ‘खे़ने़ॽ के़जोगुबा याःम्‍बक्‍किन् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो॥ खे़ने़ॽग के़न्‍छे़ःम्‍ने़न्‍नाङ्, के़ङ्‌गोःने़न्‍नाङ्॥ खे़ने़ॽग के़गोःबा मे़ःङ्‌ग्र के़से़ःम्‍बा के़बोःक्‍खे़ल्‍ले़ नुःरे़बामे़न्‌! 16 खे़ने़ॽग के़न्‍छे़ःम्‍ने़न्‍नाङ्, के़ङ्‌गोःने़न्‍नाङ् कर मक्‍कोगोरक् के़लॽबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इङ्‌गाॽ लाःक्‍कात् अःने़ लःत्‍ने़ॽरो॥ 17 खे़ने़ॽग, इङ्‌गाॽ याङ्‌साकुन्‍धेसाबाआ, इङ्‌गाॽ थेआङ् चाहाबा मे़जोःक्‍कान् लॽरिक् निङ्‌वाॽ के़इःत्तुॽ, कर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनिःमाओ खे़ने़ॽ आक्‍खे़न् कुबाङ्‌के़बेःक्‍पा, लुङ्‌माॽ के़दुक्‍पा, याङ्‌गे़साॽबा, मिक्‍फःम्‍बा नु ले़क्‍चाबे़धिःक् के़जोःक् फाॽआङ् निङ्‌वाॽ के़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ 18 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ने़ॽ याङ्‌साकुन्‍धेसाबा पोःङ्‌मा के़सुक्‍ल फाॽआङ् मिओ योःम्‍मनाबा इसेःङ्‌बा साम्‍म्‍याङ्‌ङिन् इङ्‌गाॽओलाम् इङे़ॽओ लॽरिक् सुजा पिने़, ले़क्‍चाबे़धिःक्‍पा के़धक्‍किन् ते़प्‍ते़ॽआङ् नुःम्‍मा मे़बोःङ्‌ने़न्‍ल फाॽआङ् फःगे़लॽबा तेःत्तिन् इङे़ॽओ, हे़क्‍क्‍याङ् निःमा के़सुक्‍पा पोःङ्‌मा फाॽआङ् मिक् सिदाॽइन् इङे़ॽओ॥ 19 इङ्‌गाॽ लुङ्‌माॽ तुक्‍तुङ्‌सिङ्‌बाहाॽ फे़ःक्‍तुङ्‌सिङ्‌ङाङ् तोःन्‍दुङ्‌सिङ्‌लो॥ हे़क्‍केःल्‍ले़ खिनिॽ नुःबा याःम्‍बक् चोःक्‍माओ सिक् के़सम्‍बा पोःक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥ खिनिॽ लायोलाम् हिन्‍दे़म्‍मे़ॽओ॥ 20 खे़प्‍से़ॽओ! इङ्‌गाॽ लाम्‍धेःप्‍पो ये़प्‍पाआङ् खक्‌खक्‌मे़त्तुङ्‌॥ आइक्‍लाःन् खे़प्‍सुआङ् लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हन्‍नाॽ पिआने़ फाॽग्र, इङ्‌गाॽ हिम्‍सिगाङ् लाःत्ताआङ् खे़न्‍नु सोरिक् चा चासुगे़ॽरो॥ 21 नसाःन्‍नो के़नाःम्‍बान् पानुदिङ् आम्‍बानु कुहाङ्‌युक्‍नाओ इङ्‌गाॽ नाःन्‍दुङ्‌ङाङ् युङ्‌मा खोःसुङ्‌बा कुइसिःक् इङ्‌गाॽनु आहाङ्‌युक्‍नाओ युङ्‌मा युक् पिरुङ्‌लो॥ 22 सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽ मे़त्तुसिबा पाःन्‍निन् नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ!’ ”

4

साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़न् सुफो

1 कन् एगाङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो लाम्‍धेःप्‍पे़न्‌हल्‍ले़क् हरे़आङ् पत्‍छे़बा निःसुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् तगि खे़प्‍सुङ्‌बा थुत्‍थुरिःप्‍पाल्‍ले़ कुइक्‍ला कुइसिःक् याम्‍मो अक्‍खेलॽरिक् इङ्‌गाॽनु पारे़रो, “कत्‍थो थाङे़ॽओ, आल्‍ल इङ्‌गाॽ ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ ओःन्‍धाक्‍ने़ॽरो॥” 2 खिमो सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ इङ्‌गाॽ थुक्‍ताङ्, हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ आदगाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बाधिक् निःसुङ्, 3 खे़प्‍मो के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुनाराःङ्‌ग के़ओःप्‍पा माङ्‌लुङ् नु कुहे़ःत्‍लुङ्, इमे़ल्‍लुङ्‌बा लुङ्‌कुइसिःक् ओःत्ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुघिरि लुङ्‌सेःक्‍कुम् माङ्‌लुङ् हे़क्‍के के़ले़क्‍पा नाम्‍धिङ्‌गो पत्‍छे़॥ 4 हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुघिरि ने़त्-लि (२४) वेॽ हाङ्‌युक्‍नाहाॽ मे़युङे़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो फःगे़लॽबा तेःत् के़जाङ्‌बा साम्‍म्‍याङ् तिचः के़घुःङ्‌बा ने़त्-लि तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़युङे़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नालाम् साःम्‍भे ले़क्‍ते़ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोलाम् खे़रे़ङ् घुरुङ् लॽरिक् ताङ्‌साङ् के़लोःङ्‌बा इक्‍लाहाॽ लःन्‍दे़रो॥ खे़प्‍मो हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगाङ् नुसि सेमिहाॽ* मे़दिरे़र मे़युङे़॥ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ नुसि कुसेसेमाङ्‌सिरो॥ 6 हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगाङ् सिसा हे़क्‍तङ्‌बा वहःङ् ने़स्‍से़रो॥ खे़ङ्‌ग माङ्‌लुङ् हे़क्‍के से़ल्‍ले़ङ् के़ले़क्‍पा चोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुलुम्‍मो, हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुघिरि, एगाङ् तगाङ् काक् पिसाङ् मिक् इस्‍सेःङ् के़बप्‍पा लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ मे़ये़बे़रो॥ 7 थिक्‍सिगेःक्‍पा कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साःङ्‌ग थिरिङ्‌बान् हे़क्‍के लॽरे़॥ निसिगेःक्‍पे़न्‌पित्‌हे़क्‍के लॽरे़॥ सुम्‍सिगेःक्‍पाल्‍ले़ कुनाराःन् मे़न्‍छाम् याप्‍मि नारा हे़क्‍के लॽरे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् लिसिगेःक्‍पाङ्‌ग के़बे़बार के़बप्‍पा मुया हे़क्‍तङ्‌बा चोगे़रो॥ 8 खे़न् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽरे़ खुनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍को तुक्‍सि लाप्‍हाॽ मे़बत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ नासिङ्‌गे़न् थक्‍किन् नु लाप्‍पिल्‍ले़ कुधिम् काक् पिसाङ् मिक् इस्‍सेःङ् पत्‍छे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् चक्‍मे़ल्‍लॽए अक्‍खे मे़बाःत्तुर साम्‍मे़लोःॽ, “मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेसे, सेसे, सेसेबा चोःक्‍लो॥ खुने़ॽ उनाहुरिओ वये़, आल्‍लोआङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् ताःन्‍दिआङ् ताःरो॥”

9 खे़न् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽरे़ सदादिङ् नु सदादिङ् के़वाॽबाआङ्‌हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बान् मिमिदिङ्, मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्, नु नोगे़न्‌रे़न्‌साम्‍लोःन् साम्‍मे़मे़त्तुल्‍ले़ 10 खे़न् ने़त्-लि (२४) तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्‌ल सदादिङ् नु सदादिङ् के़वाॽबाआङ्‌हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बान् सेवा मे़जोगुॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तिचःन् हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगाङ् मे़ने़स्‍सुर अक्‍खे मे़बाःत्तुॽरो,

11 “खे़ने़ॽग आनिगे़ दाङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ने़ॽरो॥

खे़ने़ॽग मिमिदिङ् नु मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्

हे़क्‍क्‍याङ् मुक्‍साम्‌रे़न्‌नारा फोःसुम्‍बे़बा आनिगे़ सेवागे़न् साम्‍लोःन् ताःक्‍मा सुम्‍बोधासाबा के़जोःक्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग काक् पाःन्‍हाॽ नावागे़न् चइःत् के़जोगु, हे़क्‍क्‍याङ् सिक्‍कुम्‍दिङ् के़निङ्‌वाॽलाम् खे़ङ्‌हाॽ मे़बोःक्‍खे, हे़क्‍क्‍याङ् हिङ्‌मन् के़बिरुसिआङ् वाॽरो॥”

5

साप्‍कित्तिन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःन्

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् हुक्‍को एगाङ् तगाङ् साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा साप्‍कित्तिन् कत्तुबा निःसुङ्॥ खे़न् साप्‍कित्तिन् मे़सुबुआङ् नुसि एःप्‍साप्‍हाॽ मे़युक्‍तुआङ् पत्‍छे़रो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो मुक्‍साम्‍साबा माङ्‌लाइङ्‌बान्‌यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पारे़बा इङ्‌गाॽ निःसुङ्, “कन् एःप्‍साप्‍हाॽ अङ्‌मा के़सुक्‍पा नु साप्‍कित्तिन् फाःङ्‌मा के़सुक्‍पा हाःत् वाॽबे?” 3 कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् सिगाङ्‌ङाङ् खे़न् साप्‍कित्तिन् के़भाःङ्‌बाआङ् सिगाङ् ओमे़प्‍मा के़सुक्‍पा आत्तिन्‍नाङ् होःप्‍ते़रो॥ 4 हे़क्‍केःल्‍ले़ इङ्‌गाॽ साॽरिक् हाबाङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् साप्‍कित्तिन् के़भाःङ्‌बाआङ् सिगाङ्‌बा पाःन्‍निन् निःप्‍मा के़सुक्‍पा सुम्‍बोधासाबा आत्तिन्‍नाङ् खोःमा सुक्‍मे़दे़त्ते़न्‍लो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍लाम्‍लोःबाधिक्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्, “मे़हाबे़ने़ॽओ! ओमे़त्ते़ॽ, यहुदा सुवाङ्‌बा थिरिङ्‌बा दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌साःल्‍ले़ कन् नुसि एःप्‍साप्‍हाॽ अङ्‌मा हे़क्‍क्‍याङ् साप्‍कित्तिन् फाःङ्‌मा सुक्‍तुॽरो॥”

6 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुबेसाङ्‌, लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ लुम्‍मो, मे़ल्‍लुक्‍साःन्* ये़बे़बा निःसुङ्॥ खे़न् सिदुङ्‌जभा चोःक्‍मनाबा कुइसिःक् चोगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ नुसि कुदाङ्‌हाॽ युङे़ हे़क्‍क्‍याङ् नुसि कुमिक्‍हाॽ मे़बत्‍छे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो काक् पिसाङ् पाङ्‌घुसिबा नुसि कुसेसेमाङ्‌सिरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःन् त्‍ये़आङ् हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् हुक्‍कोलाम् खे़न् साप्‍कित्तिन् याङ्‌सिङ्॥ 8 खे़न् साप्‍कित्तिन् याङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ नु ने़त्-लि (२४) तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुदगि साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्॥ खे़न् के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ हुक्‍को साराङ्‌गि हे़क्‍तङ्‌बा मुक्‍ला नु साङ्‌सिङ्‌रे़ के़दिम्‍बा साम्‍म्‍याङ् खोर्याहाॽ मे़गत्तु॥ खे़न् साङ्‌सिङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुयाप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ तुवारो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खेलॽरिक् कुसङ् साम्‍लोधिक् साम्‍मे़मे़त्तुरो,

“खे़ने़ॽग साप्‍कित्तिन् पङ्‌माआङ् खे़प्‍मो के़बप्‍पा कुएःप्‍साप्‍हाॽ अङ्‌मा सुम्‍बोधासाबा के़जोःक्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽग के़म्‍से़रे़ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुलागि के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, के़रे़क् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लाजेहाॽलाम् मनाहाॽ खे़ने़ॽ के़माक्‍खिॽइल्‍ले़ के़धे़ॽरुसिरो,

10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ लत्‍छा कुहाङ्‌जुम्‍मो कुसेवा के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुसाम्‍बा के़जोगुसि,

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हाङ् मे़जोगुॽरो॥”

11 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ यरिक् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ इक्‍लाःन् खे़प्‍सुङ्‌ङाङ् ओमे़त्तुङ्‌सिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़प्‍मो हाङ्‌युक्‍नाःन्‌नु कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ खिरि आत्तात्तान्‍ने यरिक् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़ये़बे़बा निःसुङ्॥ 12 खे़ङ्‌हाॽ यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् साम्‍मे़लोरे़रो,

“खे़न् मे़से़रुबा मे़ल्‍लुक्‍साःन्, मुक्‍साम् नु याङ्‌साकुन्‍धे, सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ नु थुम्, मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्, मिमिदिङ्, नु नारा फोःमा सुम्‍बोधासाबा चोःक्‍लो!”

13 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् सिगाङ्‌बा, हे़क्‍क्‍याङ् वाहङ्‌ङोबा के़रे़क् पाथुङ्‌साहाॽ अक्‍खेलॽरिक् साम्‍मे़लोरे़बा खे़प्‍सुङ्‌लो,

“हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बान् नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुनारा फोःमान्,

मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्, मिमिदिङ् नु मुक्‍साम् सदादिङ् सदादिङ् पोःङ्‌लरो!”

14 हे़क्‍क्‍याङ् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽरे़ “आमे़न्” मे़बाःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःन् सेवा मे़जोगुसिरो॥

6

थिक्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–थङ् के़नाःम्‍बा

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ नुसि एःप्‍साप्‍पो थिक्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुबा निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽओ थिक्‍सिगेःक्‍पाल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पे़न्‌के़लोःङ्‌बा इक्‍लाओ “फे़रे़ॽ” पाःत्तुबा खे़प्‍सुङ्॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् फःदाङ्‌बा अन्‍धिक् निःसुङ्॥ खे़न् अन् के़युक्‍पाल्‍ले़ कुहुक्‍को लत्‍छा लिधिक् कत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् तिचःधिक् मे़बिरुआङ् थङ् के़नाःम्‍बा कुइसिःक् काक् नाःम्‍मासि फाॽआङ् खुने़ॽ थासिङ्‌लो॥

निसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–इक्‍साओ थङ्

3 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ निसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुल्‍ले़ निसिगेःक्‍पा कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साःल्‍ले़ “फे़रे़ॽ” पाःत्तुबा खे़प्‍सुङ्॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् हे़ःत्ताङ्‌बा वेॽस्‍मा अन्‍धिक् लःन्‍दे़ फे़रे़ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़से़त्‍छिङ्‌ल फाॽआङ् अन् के़युक्‍पे़न्‌इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् सनारुङ्‌ङिन् खे़प्‍मादेःमा मुक्‍साम् मे़बिरु॥ हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍बा ताभेधिक्‍काङ् खे़न् मे़बिरु॥

सुम्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–इक्‍साओबा साक्

5 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ सुम्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुल्‍ले़ सुम्‍सिगेःक्‍पा पाथुङ्‌साःल्‍ले़ “फे़रे़ॽ” पाःत्तुबा खे़प्‍सुङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् माक्‍ताङ्‌बा अन्‍धिक् निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् अन् के़युक्‍पाल्‍ले़ कुहुक्‍को ते़न्‍दुरिधिक् कत्तु॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽओलाम् अक्‍खे के़लॽबा इक्‍लाधिक्‌खे़प्‍सुङ्, “थिक् ये़न्‍बा नाम्‌याक् किलो थिक् मासि हे़क्‍क्‍याङ् थिक् ये़न्‍बा नाम्‌याक् किलो सुम्‍सि हःक्‍सिः पोःङ्‌लो॥ कर जैतुन निःङ्‌गेःन् नु चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिःन् फे़त्‍मे़लाःन्‍दे़ने़ॽओ॥”

लिसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा सिःमे़न्

7 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ लिसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुल्‍ले़ लिसिगेःक्‍पा कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साःल्‍ले़ “फे़रे़ॽ” पाःत्तुबा खे़प्‍सुङ्॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ अम्‍दाङ्‌बा अन्‍निन् खे़प्‍मो निःसुङ्‌लो॥ खे़न् अन् के़युक्‍पाल्‍ले़ कुमिङ्‌ग “सिःमे़न्” वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़मायङ्‌सङ्‌ङोबा के़सिःबाहाॽरे़ खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा कुलक् लिसिओ कुलक् थिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ थङ्, साक्, तुक्‍मा नु ताम्‍भुङ् थक्‍साहाॽलाम् से़प्‍मासि फाॽआङ् खे़ङ्‌हाॽ युक् मे़बिरुसिरो॥

ङासिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–रुमेहाॽरे़ मे़जोगुबा पेलि

9 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ ङासिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् नु ये़सुरे़ कुयाःम्‍बेओ मे़बाःत्तुबा पाःन्‍नो नसाःन्‍साबा मे़जोगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ मे़से़रुसिबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ याम्‍साम्‍हाॽ इङ्‌गाॽ ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुसिगाङ् निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽ अक्‍खेलॽरिक् यम्‍बा इक्‍लाओ मे़अःक्‍ते़, “सेसे नु से़क्‍खाबा मुक्‍साम्‍दाङ्‌बाए, खे़ने़ॽ याप्‍मि के़से़प्‍पा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ आप्‍फाल्‍ले़ खासे़न् के़लोःन्‍दुसिआङ् खुम्‍दिङ् के़बिरुसिबाबे?” 11 खे़ङ्‌हाॽ काक् फःदाङ्‌बा तेःत् मे़बिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ हे़क्‍केए से़प्‍मा के़बोःङ्‌बा वेॽ सेवारोबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् फुॽनुसाॽ ने़ॽनुसाॽहाॽ मे़न्‍छे़त्‍छिङ्‌ङे थारिक् हाङ्‌घे़म्‍मे़ॽ फाॽआङ् मे़मे़त्तुसिरो॥

तुक्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्–सिमिक्‍लुङ्‌ङो मुदोःङ् खादोःङ्‌

12 आल्‍ल मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ तुक्‍सिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुबा निःसुङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् पयम् यम्‍बा लुप्‍लि थाङे़, नाम्‍मिन्‍नाङ् माक्‍थक्‍ते़आङ् माक्‍ताङ्‌बा पोःक्‍खे़, लाःबान्‍नाङ् माक्‍खिॽ कुइसिःक् हे़ःत्ताङ्‌बा पोःक्‍खे़ पे, 13 हे़क्‍क्‍याङ् पःत्‍छेॽबुङ्‌मान् सुरित्‍माल्‍ले़ साॽरिक् वाःन्‍दुल्‍ले़ मे़न्‍दुम्‍मनाबा पःत्‍छेॽहाॽ मक्‍थाबा कुइसिःक् यरिक् खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो ताङ्‌साक्‍पोलाम् मक्‍मे़ध्‍ये़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् ताङ्‌साक्‍पे़न्‍नाङ् साप्‍कित्तिन् कुइसिःक् कित्‍छिङ्‌ङाङ् चत्‍छिङ् पेरो॥ काक् कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌हाॽ नु वागप्‍खाम्‍हाॽ मे़घे़त्‍छिङ् मे़बेरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽ, हाङ्‌युक्‍पाहाॽ, थक्‍लिहाङ्‌हाॽ, याङ्‌साकुन्‍धेसाबाहाॽ, के़धुम्‍बा मुक्‍के़गुबाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् योःक्‍पाहाॽ नु चोःक्‌युम्‍भोबाहाॽ के़रे़क् कोःक्‍माओबा फुक्‍कुहाॽ नु याक्‍केःक्‍हाॽओ मे़जिङ्‌सिङ्‌लो॥ 16 खे़ङ्‌हाॽरे़ कोःक्‍माहाॽ नु लुङ्‌हाॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुरो, “आनिगे़ सम्‍दाङ् मक्‍थ्‍ये़ॽआङ् हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बान् हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुसिक्‍के़न्‍लाम्‍बा याप्‍मि आधेःक्‍ते़ॽ आजिक्‍खे़ॽओ! 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कप्‍मो खुन्‍छिॽ किप्‍मा के़घुःबा सिक् पोःक्‍माल्‍ले़न् यम्‍बा ये़न् त्‍ये़आङ् वाॽ॥ हाःत्‍ले़ खे़न् थःप्‍मा सुक्‍तुबे?”

7

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुएःप्‍साप् के़गप्‍पा मनाहाॽ

1 कन् एगाङ् इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ लिसि कुसुक्‍पो के़ये़प्‍पा लिसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खाम्‍बेःक्‍मो, वाहङ्‌ङो, सिङ्‌बुङ्‌हाॽओ सुरित् केजङ् मे़हुने़न्‍ल फाॽआङ् लिसि पिसाङ्‌लाम् सुरित् केजङ्‌ङिन् मे़धेःक्‍तुबा निःसुङ्॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् आजुनि निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुएःप्‍साप्‌के़बङ्‌बा वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् नाम्‍गे़न् पिसाङ्‌लाम् थाङे़बा निःसुङ्॥ खे़ल्‍ले़ खे़न् खाम्‍बेःक्‍मान् नु वाहङ्‌ङिन् फे़त्‍लाःम्‍मा युक् के़घोःबा लिसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ यम्‍बा इक्‍लाओ मे़त्तुसि, 3 “आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽरे़ खुनिॽ तोवाबाओ आनिगे़ एःप्‍साप् मे़न्‌युक्‍के थारिक् खिनिॽ खाम्‍बेःक्‍मान्, वाहङ्‌ङिन्, सिङ्‌बुङ्‌हाॽ थेआङ् फे़त्‍मे़लाःन्‍दे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ॥”

4 हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ तोवाबाओ एःप्‍साप् मे़युक्‍तुसिबाहाॽ मे़निःरुसिबा खे़प्‍सुङ्॥ काक् इस्राइलबा सुवाङ्‌हाॽरोलाम् लाङे़न्‍छिङ्‌धिक्‍काङ् हे़न्‍छिङ् लि-लि (१,४४,०००) मे़वये़रो–

5 यहुदा सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

रुबेन सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

गाद सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

6 आसेर सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

नाप्‍तालि सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

मनस्‍से सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

7 सिमियोन सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

ले़बि सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

इस्‍साकार सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

8 जबुलुन सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००),

युसुफ सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००), हे़क्‍क्‍याङ्

बे़न्‍जामिन सुवाङ्‌लाम् हे़न्‍छिङ् थिक्-ने़त् (१२०००)॥

काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा मे़जोगुॽ

9 कन् एगाङ् खे़प्‍मो आत्तात्तान्‍ने निःप्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मना मनाहाॽ, के़रे़क् लाजेॽहाॽ, के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् पाःन्‍दाङ्‌हाॽलाम्, हाङ्‌युक्‍नाःन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुदगि कब्रिङ् मे़ये़बे़बा निःसुङ्‌सिङ्॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ फःदाङ्‌बा तेःत् मे़जाक्‍खुआङ् खुनिॽ हुक्‍को खे़बक्‍सिङ्‌ङिल्‍ले़ कुबोराःक्‍हाॽ मे़बक्‍खुआङ् मे़ये़बे़॥ 10 खे़ङ्‌हाॽ यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खे लॽरिक् मे़अःक्‍ते़, “हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बा आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ खुन्‍छिॽ मनाहाॽ ताङ्‌से़ःप्‍मा मुक्‍साम् कत्‍छुॽरो॥” 11 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नाःन्, तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽरे़ खुनिॽ कब्रिङ् के़रे़क् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़ये़बे़आङ् हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगि साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्‌ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खेलॽरिक् सेवा मे़जोगुरो, 12 “आमे़न्! नारा फोःमान्, मिमिदिङ्‌ङिन्, सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽइन्‌, नोगे़न्‍निन्, इङ्‌धाःङ्‌ङिन्, मुक्‍साम्‍मिन् नु थुम्‍मिन् सदादिङ् नु सदादिङ् आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍नेरो॥ आमे़न्!”

13 हे़क्‍क्‍याङ् तुम्‍लाम्‍लोःबाधिक्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खेलॽरिक् सेःन्‍दोःसाङ् “कन् फःदाङ्‌बा तेःत् के़जाङ्‌बाहाॽ हाःत्‍छिबे? हे़क्‍क्‍याङ् आत्तोलाम् मे़द्‌ये़बाबे?”

14 इङ्‌गाॽ खुने़ॽ नोगप् पिरुङ्, “आदाङ्‌बे, इङ्‌गाॽग मे़निःसुङ्‌सिङ्‌ङिन्‍लो, खे़ने़ॽए के़निःसुॽरो॥”

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “कन्‍हाॽग पयम् यम्‍बा निङ्‌घुम्‍लाम् के़दाःबासिरो॥ कङ्‌हाॽरे़ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुमाक्‍खिॽओ खुनिॽ तेःत् चाङ्‌हाॽ वामे़हप्‍तुआङ् फःदाङ्‌बा मे़जोगुआङ् मे़वाॽरो॥* 15 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ए कङ्‌हाॽग हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि मे़ये़प्‍पाङ् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् कुहिम्‍मो सेवा मे़जोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बान् खुनिॽनु वाॽआङ् कम्‍ब्राङ् मे़त्तुसिॽरो॥ 16 कङ्‌हाॽ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् से़त्‍लाःक्‍मा नु आङ्‌गुगे़न् वामिःमाल्‍ले़ मे़दरुसिन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍साङ्‌ङिल्‍ले़आङ् से़ःप्‍माआङ् मे़से़ःप्‍तुसिन्, ये़म्‍माआङ् मे़ये़म्‍दुसिन्‍लो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ हाङ्‌युक्‍ना लुम्‍मो के़वाॽबा मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कङ्‌हाॽ कमुसिॽ, खुने़ॽ ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा वाबुन्‍नो लाम्‍लोसुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खुनिॽ मिक्‌वाःन् तुगु पिरुसिॽरो॥”

8

नुसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्

1 हे़क्‍क्‍याङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ नुसिगेःक्‍पा एःप्‍साप्‍पिन् फाःक्‍खुल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो कुमुक् कुभ्रे़ःङ् थारिक् चिजि ये़म्‌ये़म् पोःक्‍खे़॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि के़ये़प्‍पा नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ निःसुङ्‌सिङ्॥ खे़ङ्‌हाॽ नुसि थुत्‍थुरिःप्‍पाहाॽ मे़बिरुसिरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् साम्‍म्‍याङ्‌साङ्‌ते़रे़ङ्‌के़बङ्‌बा वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बान् त्‍ये़आङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ कुबेसाङ् ये़म्‍सिङ्‌लो॥ के़रे़क् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुयाप्‍मिहाॽरे़ खुनिॽ तुवाःन्‍नु तोःम्‍मा फाॽआङ् हाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़ कुदगिबा साम्‍म्‍याङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नो साङ्‌सिङ् हाःम्‍मा फाॽआङ् यरिक् साङ्‌सिङ् मे़बिरुरो॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् मिःक्‍खुःन् नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुयाप्‍मिहाॽरे़ मे़जोगुबा तुवाःन् सोरिक् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुहुक्‍कोलाम् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो थाःङ् के़रे़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ साङ्‌ते़रे़ङ्‌ङिन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नोबा मिघाःङ्‌ङिन् साङ्‌ते़रे़ङ्‌ङो केःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लाप्‍फुसु थाःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो साःम्‍भे ले़क्‍ते़, ताङ्‌साक्‍पे़न्‌खे़रे़ङ् घुरुङ् लॽरिक् लोःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् लुप्‍लि थाङे़रो॥

तगिस्‍मा लिसि थुत्‍थुरिःप्‍पाहाॽ

6 हे़क्‍क्‍याङ् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ नुसि थुत्‍थुरिःप्‍पाहाॽ मुःप्‍मा फाॽआङ् यारिप् मे़जोगुरो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ माक्‍खिॽनु के़भुत्‍छिङ्‌बा फःन् नु मिःन्‌इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो इक्‍सिङ्‌ल थाःमा हेःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् सिङ्‌बुङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् काक् सरेःत्‍क्‍याःप्‍पा याःन्‍हाॽ मिदिगे़बेरो॥

8 हे़क्‍क्‍याङ् निसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ मि के़दिःप्‍पार के़बप्‍पा पयम् यम्‍बा कोःक्‍मा हे़क्‍तङ्‌बान् वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसिङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् वाहङ्‌ङिन्‌माक्‍खिॽ पोःक्‍खे़ पेरो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् वाहङ्‌ङो के़याक्‍पा कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ मे़स्‍ये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोबा कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् वालाधाहाॽआङ् मे़यरे़ मे़बेरो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् यम्‍बा खेःम्‍सिक्‍पान् के़दिःप्‍पा तियालो कुइसिःक् कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् यङ्‌घङ् नु वाबुन्‍हाॽओ मक्‍थ्‍ये़रो॥ 11 खे़न् खेःम्‍सिक्‍पाल्‍ले़ कुमिङ्‌ग “पघिःक् के़घिःक्‍पा” वये़॥ खे़ल्‍ले़ कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् च्‍वाःत्तिन् के़घिःक्‍पा चोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् च्‍वाःत्तिन् मे़धुङुआङ् यरिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़स्‍ये़रो॥

12 आल्‍ल लिसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ नाम्, लाबा, नु खेःम्‍सिक्‍पाहाॽ कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् याङ्‌घुआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् ओःत्तिःन् मये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् ले़न्‍दिक् नु से़न्‍दिक्‍ले़न्‍नाङ् कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् खादामे़रो॥

13 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ थाःङ् ओमे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पो के़बे़बार के़बप्‍पा मुयाधिक् यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़बा खे़प्‍सुङ्‌लो, “इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबाहाॽओ तुक्‍खे, तुक्‍खे, तुक्‍खेरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍ल वेॽस्‍मा सुम्‍सि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ थुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःप्‍मा ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥”

9

ङासिगेःक्‍पा थुत्‍थुरिःप्‍पा

1 हे़क्‍क्‍याङ् ङासिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मक्‍के़धाःबा खेःम्‍सिक्‍पाधिक् निःसुङ्‌लो॥ खे़न् खेःम्‍सिक्‍पे़न्‌कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तोबा तिमिक्‍किन् मे़बिरु॥ 2 खे़न् खेःम्‍सिक्‍पाल्‍ले़ कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तिन् हन्‍दुल्‍ले़ खे़प्‍मोलाम् आत्तात्तान्‍ने यम्‍बा मिहाःत्‍लुङ्‌ङोलाम् के़लःम्‍बा कुइसिःक् मिःक्‍खुःन् थाङे़, हे़क्‍क्‍याङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌सिदे़प् ते़प्‍तुआङ् नाम्‍मिन् इःप्‍तुदेःसुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् मिःक्‍खुओलाम् निःङ्‌घुःक्‌वाहाॽ मे़लःन्‍दे़आङ् खाम्‍बेःक्‍मो मे़जुक्‍ते़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ ताङ्‌साक्‍खे़बक्‍पाहाॽरे़ हे़क्‍के सिक्‍मा मुक् मे़बिरुसिरो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽ याःन् पोःक्‍लाहाॽ, सिङ्‌बुङ्‌हाॽ फे़त्‍लाःम्‍मा मे़ःन्, कर खुनिॽ तोवाबो निङ्‌वाॽफुमाङ् एःप्‍साप् मे़म्‍बप्‍मनाबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरक् तुक्‍खे चाःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ मे़मे़त्तुसिरो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़से़रे़म्‍सिम्‍मिन्‍ने़ॽ कर ला ङासि थारिक् तुक्‍खे चाःत्ते़म्‍सिम्‍मे़ॽ के़लॽबा इङ्‌जाःङ् मे़बिरुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मनाहाॽरे़ खुनिॽ तुक्‍खेःङ्‌ग ताङ्‌साक्‍खे़बक्‍पाल्‍ले़ आसिक्‍किल्‍ले़ तुक्‍पा हे़क्‍तङ्‌बा वये़रो॥ 6 खे़न् ये़न्‍हाॽओ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ सिःमे़न् मे़गोःत्तु, कर मे़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् सिःमा निङ्‌वाॽ मे़जोगुसाङ् मे़न्‍छिःने़न्‍लो॥ 7 खे़न् निःङ्‌घुःक्‌वाहाॽग थङ्‌ङो यारिप् चोःक्‍मनाबा अन् कुइसिःक् निःमे़धाबे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक्‍को साम्‍म्‍याङ् तिचः हे़क्‍तङ्‌बान् मे़घुःक्‍खुआङ् पत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ नाराःङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिरे़न् कुइसिःक् चोगे़रो॥ 8 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक्‍इःङ्‌ग मे़न्‍छुमाॽरे़न् हे़क्‍के केःम्‍बा चोगे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाबोॽहाॽग थे़रिङ्‌बाल्‍ले़ कुहाबोॽ हे़क्‍के लॽरे़रो॥ 9 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सङ्‌बेॽमो फे़न्‍जेॽ से़ःप्‍चाङ् मे़जाक्‍खु॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लाप्‍पिङ्‌ग थङ्‌ङो अन्‍लाहाॽ के़उःङ्‌बाआङ्‌के़लोःक्‍पा कुइसिःक् सःक्‍ते़रो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मेःङ्‌ग ताङ्‌साक्‍खे़बक्‍पाल्‍ले़ कुमे कुइसिःक् चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ मेःल्‍ले़ ला ङासि थारिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ तुक्‍खे चाःप्‍मासि मुक्‍साम् मे़गत्तु॥ 11 खुनिॽ हाङ्‌ङिङ्‌ग कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बान् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ग हिब्रु पाःन्‍दाङ्‌ङो अब्‍बादोन नु ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो अपोल्‍लियोन्‍लो (कङ्‌हाॽरे़ कुबेःङ्‌ग “के़मे़ङ्‌बा” पोःङ्‌लो)॥ 12 खे़न् थिक्‍सिगेःक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःङ्‌ग पेरो॥ कर ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, वेॽस्‍मा ने़त्‍छि इनोगे़न् तुक्‍खेहाॽ ताःमा के़बोःङ्‌बा वाॽरो॥

तुक्‍सिगेःक्‍पा थुत्‍थुरिःप्‍पा

13 हे़क्‍क्‍याङ् तुक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगिबा साम्‍म्‍याङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निल्‍ले़ लिसि कुसुक्‍पो के़बप्‍पा हासम्‍सम्‍बाओनु इक्‍लाधिक् लःन्‍दे़बा खे़प्‍सुङ्॥ 14 खे़न् इक्‍लाःल्‍ले़ अक्‍खेलॽरिक् खे़न् थुत्तुरिःप्‍पा के़गप्‍पा तुक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बान् मे़त्तु, “पयम् यम्‍बा युफ्रेतिस वाहङ्‌ङो इघेःङ्‌मनासिबा लिसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ ले़रे़से़ॽ॥” 15 हे़क्‍केलॽरिक् बा कन् तङ्‌बे, ला, ये़न्, नु कुमुक्‍ले़ लागि यारिप् मे़बोःक्‍खे़आङ् के़वाॽबा खे़न् लिसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ कुसुक्‌वा थिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ से़प्‍मासि फाॽआङ् मे़ले़रुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ अन् के़युक्‍पा थक्‍सुबाहाॽ युङ्‌सिङ् ने़त्‍छि (२०,००,००,०००) मे़वये़बा खुनिॽ खानिःत्तिन् खे़प्‍सुङ्‌लो॥

17 इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌बा सुफोओ अन्‍हाॽ नु अन् के़युक्‍पाहाॽ अक्‍तङ्‌बा मे़जोगे़–खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ सङ्‌बेॽ से़ःप्‍चाङ्‌ङिन् मि हे़क्‍के हे़ःत्ताङ्‌बा, कुभिङ्‌लुङ् हे़क्‍के फिङ्‌दाङ्‌बा नु कान्‍धाक् हे़क्‍के अम्‍दाङ्‌बा चोगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् अन्‍हाॽरे़ खुनिॽ थे़गेःक्‍पाङ्‌ग थे़रिङ्‌बाल्‍ले़न् कुइसिःक् चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मुराओलाम् मि, मिःक्‍खुॽ नु कान्‍धाक्‍किन् लःन्‍दे़रो॥ 18 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा कुलक् सुम्‍सिओ कुलक् थिक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ कन् अन्‍हाॽरे़ खुनिॽ मुराहाॽओलाम् के़लःम्‍बा मि, मिःक्‍खुॽ नु कान्‍धाक्‍ले़न् सुम्‍सि मिन्‍देॽओलाम् मे़स्‍ये़रो॥ 19 अन्‍हाॽरे़ खुनिॽ मुक्‍साम्‍मिङ्‌ग खुनिॽ मुराहाॽओ नु मेहाॽओ पत्‍छे़रो॥ खुनिॽ मेहाॽग असेःक्‍पा कुइसिःक् कुधे़गेःक् के़बप्‍पा चोगे़रो॥ खे़न् थे़गेःक्‍हाॽरे़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ खाःम्‍मासि मुक्‍साम् मे़गत्तुरो॥

20 हे़क्‍क्‍याङ् कन् मिन्‍देॽलाम् मे़न्‍छिःमना वेॽ मनाहाॽ आबाङे मे़जोगुबा फे़न् याःम्‍बक्‍कोलाम् मे़न्‍हिन्‍दे़न्‍लो॥ आल्‍लसाङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ फे़न्‍साम्‍हाॽ नु मे़म्‍बाःप्‍मना, मे़न्‍निःमना हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌मे़ङ्‌घेःक्‍मना साम्‍म्‍याङ्, युप्‍पा, थथनाबा, लुङ् नु सिङ्‌ङिल्‍ले़न्‌नावाइत्‍लाहाॽ सेवा चोःक्‍मा मे़ल्‍ले़रुन्‍लो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ मना से़प्‍मा, कित्‍चाक् चोःक्‍मा, याम्‍बोःप्‍मा नु खुःम्‍मालाम् मे़न्‍हिन्‍दे़न्‍लो॥

10

माङ्‌लाइङ्‌बा नु चुक्‍सा साप्‍कित्तिन्

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ वेॽ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुङ्॥ खे़न् खाप्‍मिःत्तिल्‍ले़ पन्‍छिङ्‌ङाङ् वये़, कुधे़गेःक् सम्‍दाङ्‌ग नाम्‍धिङ्‌गोःन् पत्‍छे़, खुने़ॽ कुनाराःङ्‌ग नाम्‍मिन् हे़क्‍के मिक्‌के़जे़म्‍बा चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् कुलाङ्‌हाॽग मि के़दिःप्‍पा सित्‍लाङ् कुइसिःक् चोगे़रो॥ 2 खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को चुक्‍सा फाःङ्‌मनाबा साप्‍कित्‍थिक् कत्तु॥ खे़ल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् लाङ्‌ङिल्‍ले़ वाहङ्‌ङो नु कुभे़न्‍छाङ् लाङ्‌ङिल्‍ले़ खाम्‍बेःक्‍मो तोॽरुआङ् ये़बे़रो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बान् थे़रिङ्‌बान् हुःक्‍ते़बा कुइसिःक्‍के यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़रो॥ खुने़ॽ अःक्‍ते़ल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पे़न्‌नुसिले़ङ् लोःक्‍खुरो॥

4 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़न् ताङ्‌साक्‍पा के़लोःङ्‌बाल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् साप्‍माए इःत्तुङ्‌ङाङ् पत्‍छाङ्, कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् खे़न् नुसि खे़रे़ङ् घुरुङ् के़लॽबाल्‍ले़ कुबाःन्‍निन् मे़साप्‍ते़न्‍ने़ॽ, कर खे़ङ्‌हाॽ माॽरे़आङ् कत्ते़ॽओ के़लॽबा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌बा खे़न् वाहङ्‌ङो नु खाम्‍बेःक्‍मो के़ये़प्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुजुप्‍साङ् हुक्‍किन् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् ले़प्‍माङ् फोःक्‍खुर 6 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् नु वाहङ् हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो के़वाॽबा काक् पाःन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत् के़ने़बा सदादिङ् कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ्‌ङो माङ्‌हे़क्‍सिङ्‌लो॥ खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तु, “आल्‍ल खे़न् ये़म्‍मिन् ताःमा यरिक् होःप्‍लो, 7 कर नुसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा* कुसेवारोबाहाॽ तगि इङ्‌भन् चोगुसिबा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिबिॽ पाःन्‍हाॽ के़त्‍लो॥”

8 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् खे़प्‍सुङ्‌बा इक्‍लाःल्‍ले़ याम्‍मो अक्‍खे मे़त्ताङ्, “पेगे़ॽआङ् खे़न् वाहङ्‌ङो नु खाम्‍बेःक्‍मो के़ये़प्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुहुक्‍को कत्तुबा खे़न् के़बाःङ्‌बा साप्‍कित्तिन् ताःक्‍ते़ॽ॥”

9 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽआङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍लो पेगाङ्‌ङाङ् खे़न् चुक्‍सा साप्‍कित्तिन् नाःक्‍तुङ्॥ खे़ल्‍ले़ मे़त्ताङ्, “क्‍वे़! कन् ताःक्‍ते़ॽआङ् च्‍ये़ॽ, कन् के़जःल्‍ले़ के़मुराओ सक्‌वाघु हे़क्‍के पलिम्‍लिम्‍साङ् के़साप्‍पोःक्‍पो लाःत्ताङ् पघिःक्‍खिःक्‍लो॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् चुक्‍सा साप्‍कित्तिन् कुहुक्‍कोलाम् ताःक्‍तुङ्‌ङाङ् इङ्‌गाॽ चाङ्॥ खे़न् चाङ्‌ङिल्‍ले़ आमुराओ पलिम्‍लिम्‍दे़, कर आसाप्‍पोःक्‍पो लाःसे़आङ् पघिःक्‍खिःक्‍ते़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “खे़ने़ॽ यरिक् मनाहाॽ, मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, यरिक् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याःम्‍बेओ याम्‍मो माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःत्तुरए पोःङ्‌लो॥”

11

ने़त्‍छि तोःन्‍दि के़बिबाहाॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ कुसिःक्‍मा सिङ् कुइसिःक् तक्‍काःत्‍धिक् मे़बिराङ्‌ङाङ् अक्‍खे मे़मे़त्ताङ्, “पेगे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम् नु ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍निन् सिःक्‍ते़ॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो सेवा के़जोःक्‍पाहाॽआङ् निरे़से़ॽओ॥ 2 कर हिम्‍मिल्‍ले़ लक्‍खुम्‍मिन् मे़सिःक्‍ते़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌ग के़रे़क् लाजेॽबा सुवाङ्‌हाॽ पिरे़आङ् वाॽरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़ॽयो ला लि-ने़त् (४२) थारिक् सेसे ये़क्‌यक्‍किन् मे़सॽरु मे़लाःक्‍तुॽरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ ने़त्‍छि आदोःन्‍दि के़बिबाहाॽ युक् पिरुङ्‌सिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सगि तेःत्* चाङ्‌सुआङ् हे़न्‍छिङ्‌थिक् किप्‌ने़त्‍छिआङ्‌तुक्‍पोःङ्‌(१,२६०) ये़न् थारिक् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्‍छिरो॥”

4 खुन्‍छिॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक् दाङ्‌बाल्‍ले़ कुदगि के़ये़प्‍पा ने़त्‍छि जैतुन सिङ्‌बुङ् नु ने़त्‍छि सेमियुङ्‌दे़न्‍सिरो॥ 5 आत्तिन्‍हाॽरे़ खुन्‍छिॽ तुक्‍खे चाःप्‍मासि निङ्‌वाॽ मे़जोगुॽ, खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ मुराओलाम् के़लःम्‍बा मिराःक्‍किल्‍ले़ खुन्‍छिॽ निङ्‌मिहाॽ लाबु से़रुसिॽरो॥ अक्‍खेलॽरिक् खुन्‍छिॽ तुक्‍खे चाःप्‍मासि निङ्‌वाॽ के़जोःक्‍पाहाॽ सिःमाए पोःङ्‌लो॥ 6 खे़ङ्‌हाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् पाःत्‍छुर थारिक् पाङ्‌गे़न्‍दिङ् वाहित्‍मान् मे़धाने़न्‍ल फाॽआङ् तरःङ्‌गे़न् ताङ्‌साक्‍पे़न्‌सुप्‍मा मुक्‍साम् कत्‍छुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् यङ्‌घङ् नु वाहङ्‌ङिन् माक्‍खिॽओ ले़ङ्‌मा मुक्‍साम्‍माङ् कत्‍छुॽ, याम्‍मो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो खुन्‍छिॽ निङ्‌वाॽ हे़क्‍केए काक् परिक्‍ले़न् मिन्‍देॽहाॽआङ् ताःप्‍मा सुक्‍सुॽरो॥ 7 खुन्‍छिॽ तोःन्‍दि पिमा सुःत्‍छुआङ् खे़न् कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्‍लाम् के़लःम्‍बा खे़न् थक्‍साःल्‍ले़ खुन्‍छिॽनु थङ् चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ ने़प्‍मजाङ् नाःन्‍दुसिॽआङ् से़रुसिॽरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुन्‍छिॽ थक्‍किङ्‌ग खे़न् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ कुमाराम्‍मो ने़सिरो॥ खे़प्‍मोए खुन्‍छिॽ दाङ्‌बान् सिलाम्‍साक्‍मा सिङ्सम्‍दाङ् मे़भोःन्‍दु मे़से़रुआङ् वये़रो॥ खे़न् ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग सदोम ये़क्‌यक् नु मिस्र लाजेॽ हे़क्‍तङ्‌बारो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् ये़न् सुम्‍सिआङ् ले़न्‍जो थारिक् के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, के़रे़क् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लाजेॽहाॽलाम् मनाहाॽरे़ खुन्‍छिॽ चेहाॽ ओमे़मे़त्तुसाङ् इप्‍पुङ्‌ङो लुप्‍माग मे़म्‍बाङ्‌घुन्‍छिन्‍लो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ स्‍ये़त्‍छिबाओ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ सिराॽ थाङ्‌ङाङ् मे़सःत्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् मिक्‍तोःक् मे़बिसिङ्‌लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ने़प्‍फु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबाहाॽ साॽरिक्‌इनोगे़न् तुक्‍खे चाःत्ते़त्‍छुआङ् वये़त्‍छिरो॥ 11 कर ये़न् सुम्‍सिआङ् ले़न्‍जो एगाङ् खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ्‌ङो ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ साःङ्‌गुगे़न् कुसक्‍माःन्‌लाःसे़आङ् ने़प्‍माङ् पोगे़त्‍छिआङ् ये़बे़त्‍छिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुन्‍छिॽ ओगे़मे़प्‍पार के़बप्‍पा काक् मनाहाॽ साॽरिक् मे़गिसे़रो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् कत्‍थो थाङे़त्‍छे़ॽ के़लॽबा यम्‍बा इक्‍लाधिक् त्‍ये़आङ् खुन्‍छिॽ निङ्‌मिहाॽरे़ ओमे़मे़त्तुसिर मे़बत्‍छे़ल्‍ले़सा थो खाप्‍मिःत्तो लाःसे़त्‍छिर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पेसे़त्‍छिरो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् आम्‍भा खे़न् ये़म्‍मो पयम् यम्‍बा किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़आङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् थिबोःङ् लक् यरे़ल्‍ले़ हे़न्‍छिङ् नुसि (७०००) मनाहाॽ हदॽ मे़स्‍ये़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छिःमना काक् मनाहाॽ साॽरिक् मे़गिसे़आङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा चोःक् फाॽआङ् मिमिदिङ् मे़बिरुरो॥

14 खे़न् निसिगेःक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःङ्‌ग पे, कर ओमे़त्ते़म्‍मे़ॽओ, सुम्‍सिगेःक्‍पा इनोगे़न् तुक्‍खेःङ्‌ग हाराए तार पत्‍लो॥

नुसिगेःक्‍पा थुत्‍थुरिःप्‍पा

15 हे़क्‍क्‍याङ् नुसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुधुत्‍थुरिःप्‍पे़न्‌मुःत्तुल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो यम्‍बा इक्‍लाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् त्‍ये़रो, “काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् आनिॽ दाङ्‌बा नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चक्‍मे़ल्‍लॽए सदादिङ् सदादिङ् हाङ् चोगुॽरो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि आबाङे खुनिॽ हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बा ने़त्-लि (२४) तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् सेवा मे़जोगुर 17 अक्‍खे मे़बाःत्तु,

“उनाहुरिआङ्धोनु आल्‍लो थारिक्‌के़वाॽबा मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, आनिगे़ नाजम्‍गे़न् नोगे़न् पिआसिगे़ॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ आल्‍ल पयम् यम्‍बा के़मुक्‍साम्‍मिन् के़दाःक्‍तुआङ् के़वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक् चोःक्‍मा के़हेःक्‍तुआङ् के़वाॽरो॥

18 मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ खे़ने़ॽनु खुनिॽ याःक्‍ले़ॽरे़आङ् वाॽ,

कर आल्‍ल खे़ने़ॽ के़सिक् पोःक्‍मा ये़म् के़रे़आङ् वाॽ॥ के़सिःबाहाॽ खासे़न् चोःक्‍मासि ये़म् त्‍ये़आङ् वाॽ॥

हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽनु के़गिबा चुक्‍सा नु यम्‍बा, माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा के़सेवारोबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् के़सेसे मनाहाॽ हाङ्‌से़म् पिमासि सुये़म् त्‍ये़आङ् वाॽ॥

आल्‍ल इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् के़मे़ङ्‌बाहाॽ मे़ङ्‌मासि ये़म्‍माङ् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥”

19 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मिन् हरे़आङ् खे़न् सिगाङ्‌बा माङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़न् सन्‍दोःक्‍किन्‍नाङ् निःधाबे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् साःम्‍भे ले़क्‍ते़, ताङ्‌साक्‍पे़न्‌खे़रे़ङ् घुरुङ् लॽरिक् लोःक्‍खु, लुप्‍लि थाङे़, हे़क्‍क्‍याङ् यम्‍ब्‌यम्‍बा फःन् थ्‍ये़रो॥

12

मे़न्‍छुमाॽ नु यम्‍बा हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन्

1 हे़क्‍क्‍याङ् तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पो इङ्‌गाॽ निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन् निःसुङ्‌लो॥ खे़प्‍मो चाङ् चाङ्‌मनाबा कुइसिःक् नाम्‍मिन् के़जाङ्‌मा मे़न्‍छुमाॽधिक् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुलाङ्‌भोसाङ् लाबान् पत्‍छे़ हे़क्‍क्‍याङ् कुधे़गेःक् सम्‍दाङ् थिक्-ने़त् खेःम्‍सिक्‍हाॽरे़न् तिचः खुःक्‍खुआङ् पत्‍छे़॥ 2 खे़न् मे़न्‍छुक्‍मा वये़ हे़क्‍क्‍याङ् कुसावाःम्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़बाल्‍ले़ सावाःन्‍दुङ्‌ङिल्‍ले़ तरुआङ् यारे़र वये़॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पो याम्‍मो इङ्‌गाॽ वेॽस्‍मा निङ्‌वाॽ के़माबा मिक्‍सेःन्‍धिक्‍काङ् निःसुङ्‌लो–खे़प्‍मो हे़ःत्‍के़लॽबा नुसि कुधे़गेःक् के़बप्‍पा पयम् यम्‍बा किप्‍मा के़घुःबा हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन्* वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ नुसि कुधे़गेःक्‍हाॽओ नुसि तिचःहाॽ खुःक्‍खुआङ् पत्‍छे़॥ खे़ल्‍ले़ थिबोःङ् कुदाङ्‌हाॽ युङे़रो॥ 4 खे़ल्‍ले़ कुमेःल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोबा कुलक् सुम्‍सिओ कुसुक्‌वा थिक् खेःम्‍सिक्‍हाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो यो सुःन्‍दु थाःसुसिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् अङे़ःक्‌वाःन् सावाःन्‍दुल्‍ले़ लरुङ्‌देःसुङ् फाॽआङ् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ कुदगि खे़न् पेआङ् ये़म्‍सिङ्‌लो॥ 5 खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो फे़न्‍जेॽ तक्‍काःत्तिल्‍ले़ काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ् सम्‍दाङ् हाङ् के़जोःक्‍पा अङे़ःक्‌वासाःन् सावाःन्‍दु॥ खे़न् अङे़ःक्‌वाःन् सावाःन्‍छिङ्‌नामे़ःन्‍ने निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङो हे़क्‍क्‍याङ् कुहाङ्‌युक्‍नाओ थाःङ् मे़घे़त्तु मे़देॽरुरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् हे़न्‍छिङ्‌थिक् किप्‌ने़त्‍छिआङ्‌तुक्‍पोःङ्‌(१,२६०) ये़न् थारिक् चा मे़प्‍मा फाॽआङ् एःक्‍सादे़न्‍नो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यारिप् चोगुबा ते़न्‍नो खे़त्‍छिङ् पेरो॥

7 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पयम् यम्‍बा ते़न्‍धङ् पोःक्‍खे़रो॥ मिखाएल*हे़क्‍क्‍याङ्‌खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु थङ् मे़जोगुरो॥ 8 कर खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् नु खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ* थङ्‌ङो हारि मे़द्‌ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खुनिॽ युङ्‌मा ते़न्‍निन् मे़माःसु॥ 9 कन् पयम् यम्‍बा हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःङ्‌ग उन्‍छोःन्‍बा असेःक्‍पे़न्‍लो, खे़ङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबाहाॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा माफे़न्‍साम् इग्र सैतान मे़मे़त्तुरो॥ खे़ङ्‌ग कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु यो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लाप्‍फुसे़रो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो अक्‍तङ्‌बा यम्‍बा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्,

“आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसे़न्‍लप्, कुमुक्‍साम्, कुहाङ्‌जुम् नु खुने़ॽ सेःन्‍दुबा ख्रिस्‍ते़ल्‍ले़ कुयुक्‍किन् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् आनिॽ नसानिबा फुॽनुसाॽ ने़ॽनुसाॽहाॽ आप्‍तिक् के़गुःप्‍पार के़ने़बान् यो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लाप्‍मे़भुसु मे़धासुरो॥ 11 आनिॽ नसानिबा फुॽनुसाॽ ने़ॽनुसाॽहाॽरे़ग मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुमाक्‍खिॽ नु खे़ङ्‌हाॽरे़ इङ्‌मे़भोःसुबा से़क्‍खाःल्‍ले़ खे़न्‌माफे़न्‍साम्‍मिन् मे़नाःन्‍दुआङ् मे़वाॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग सिःमाआङ् मे़ङ्‌गिसे़न्‍लो॥ 12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु खे़प्‍मो के़वाॽबासे, सःत्ते़म्‍मे़ॽओ! कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो नु वाहङ्‌ङो के़वाॽबासे, खिनिॽग के़जिःत्ति के़स्‍ये़ॽइरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिङ्‌ग खिनिॽओ थ्‍ये़आङ् वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ साॽरिक् कुसिक्‍के़न् पोगे़, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुये़म्‍मिन् सुःल्‍लिक्‍लक् वाॽ फाॽआङ् निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् वाॽ॥”

13 हे़क्‍क्‍याङ् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ खुने़ॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लाप्‍मे़भुसाङ् के़लॽबा निङ्‌वाॽ खोःसुआङ् खे़न् अङे़ःक्‌वासाः के़गप्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन् तुक्‍खे चाःत्‍छे़ नाःप्‍मा हेःक्‍तु॥ 14 कर खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ मे़याङ्‌घुन्‍ल फाॽआङ् एःक्‍सादे़न्‍नो यारिप् चोःक्‍मनाबा चिङ्‌सिङ्‌मादे़न्‍नो खे़त्‍छिङ्मा पेःक्‍मा सुक्‍ल फाॽआङ् पयम् यम्‍बा ने़त्‍छि मुया लाप्‍हाॽ मे़बिरुरो॥ खे़प्‍मो तङ्‌बे सुम्‍सिआङ् कुभ्रे़ःङ् थारिक् खुने़ॽ चा मे़मे़त्तुॽरो॥ 15 खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ वादेःम्‍मा तेःमाआङ् से़प्‍मा फाॽआङ् यङ्‌घङ् क्‍याःप्‍पा च्‍वाःत्तिन् कुमुराओलाम् अःसु लःत्तुरो॥ 16 कर इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़ खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ कुमुराओलाम् अःसु लःत्तुबा यङ्‌घङ्‌ङिन् काक् लरुदेःसुआङ्‌खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् कुभाॽ पिरुरो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ मे़न्‍छुमाॽइन्‍नु साॽरिक् कुसिक् पोगे़आङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् के़नाःप्‍पा के़इःप्‍पा नु ये़सुरे़ कुनिसाम् नसाःन् के़जोःक्‍पा खे़न् मे़न्‍छुमाॽइल्‍ले़ वेॽ कुमुॽइदाङ्‌साहाॽनु थङ् चोगुरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् वाहङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ ये़म्‍सिङ्‌लो॥

13

वाहङ्‌लाम् के़लःम्‍बा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍सा

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ वाहङ्‌ङोलाम् के़लःम्‍बा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ नुसि कुधे़गेःक्‍हाॽओ थिबोःङ् कुदाङ्‌हाॽ मे़बत्‍छे़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुदाङ्‌हाॽओ थिबोःङ् तिचःहाॽ खुःक्‍खुआङ् पत्‍छे़॥ खे़ल्‍ले़ के़रे़क् कुधे़गेःक्‍को निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया मिङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़॥ 2 खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःङ्‌ग थक्‍केबा कुइसिःक् निःसुङ्, कर खे़ल्‍ले़ कुलाङ्‌हाॽ माःॽयुबाल्‍ले़न् नु कुमुराःङ्‌ग थे़रिङ्‌बाल्‍ले़न् हे़क्‍तङ्‌बा चोगे़रो॥ हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् आबाङे कुमुक्, कुहाङ्‌युक्‍नाःन् हे़क्‍क्‍याङ् पयम् यम्‍बा कुयुक्‍किन् पिरुरो॥ 3 खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ थिक् कुधे़गेःक्‍पे़न्‌सिःमालिङ्‌धोओ के़रे़र थारिक् काःन्‍दे़आङ् पत्‍छे़बा निःदे़त्ते़, कर याङ्‌सि खे़न् के़गाःम्‍बा याङ्‌घेःक्‍किन् वेःत्ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम्‍गे़न् याप्‍मिहाॽरे़ खे़न् मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मये़र खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् मे़दिम्‍दुरो॥ 4 मनाहाॽरे़ खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् सेवा मे़जोगु, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ कुयुक्‍किन् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् पिरुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ अक्‍खे मे़बाःत्तुर सेवा मे़जोगु, “कन् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् हे़क्‍तङ्‌बा हाःत् वाॽबे? कन् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन्‍नु थङ् चोःक्‍मा के़सुक्‍पा हाःत् वाॽआङ्बे?”

5 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् आङ्‌दिङ् पाःन् नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ ताप्‍फे़ःम्‍बा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍हाॽ पाःप्‍मा मे़बाङ्‌घुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् लि-ने़त् ला (४२) थारिक् कुबाःप्‍पाःत् चोःक्‍मा युक् खोःसुरो॥ 6 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ ताप्‍फे़ःम्‍बा माङ्‌चे़ॽया पाःन्‍हाॽ पाःत्तुर निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिङ् नु कुयुङ्‌दे़न् हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबाहाॽरे़ खुनिॽ चाःत्‍थि तेःसु पिरुसिरो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् थक्‍साःल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ थङ् चोःक्‍माआङ् नाःम्‍मासि युक् खोःसुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍मो खे़न् थक्‍साःल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, के़रे़क् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लाजेॽहाॽ सम्‍दाङ् युक् चोःक्‍मा खोःसुरो॥ 8 से़प्‍मनाबा मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍ले़ कुसाप्‍पन्‍नो इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़मानुःल्‍ले़ तगिए खुनिॽ मिङ् मे़न्‍छाप्‍पे के़वाॽबा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क्‍ले़ खे़न् थक्‍साःन् सेवा मे़जोगुरो॥

9 आल्‍ल नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽआङ् कुसिङ्‌निःत्ते़म्‍मे़ॽओ! 10 पुङ्‌लाहिम्‍मो थाःमा के़बोःङ्‌बान्, पुङ्‌लाहिम्‍मो थाःॽ हे़क्‍क्‍याङ् ताभेलाम् सिःमा के़बोःङ्‌बान्, ताभेलाम्‍बाए सिःरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ इनोगे़न् तुक्‍खेःन् नासि थःप्‍मा पोःङ्‌ङाङ् नसाःन्‍साबा पोःङ्‌माआङ् वाॽमाए पोःङ्‌लो॥

खाम्‍बेःक्‍मोलाम् के़लःम्‍बा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍सा

11 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् वेॽस्‍मा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साधिक्‌लःन्‍दे़ थाङे़बा निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ थुःम्‍बाल्‍ले़न् कुइसिःक् ने़त्‍छि कुदाङ् युङे़, कर खे़ङ्‌ग हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् कुइसिःक् पारे़रो॥ 12 खे़ल्‍ले़ थिक्‍सिगेःक्‍पा किप्‍मा के़घुबा थक्‍साःल्‍ले़ काक् कुयुक्‍हाॽ ओगप् चोगुरो॥ खे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ सिःमालिङ्‌धो थारिक् के़गाःम्‍बाआङ् के़हिङ्‌बा खे़न् थिक्‍सिगेःक्‍पा किप्‍मा के़घुबा थक्‍साःन् सेवा चोःक्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ग निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोगुआङ् तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साङ्‌लाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मनाहाॽरे़ खुनिॽ तगि मिराःक्‍काङ् थाःसुरो॥ 14 थिक्‍सिगेःक्‍पा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुले़क्‌वा खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽ चोःक्‍मा खोःसुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ इङ्‌ले़क्‍तुसिरो॥ खे़ल्‍ले़ खे़न् सिःमालिङ्‌धोओ थारिक् ताभेःल्‍ले़ के़गाःम्‍बाआङ् याम्‍मो के़हिङ्‌बा थिक्‍सिगेःक्‍पा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुमिङ्‌सो कुधाःङ्‌सोओ नावाइत्‍ला चोःक् पाङ्‌घुसिरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् थिक्‍सिगेःक्‍पा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़न् नावाइत्‍लाःन् पाःप्‍मा सुक्‍ल हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सेवा चोःक्‍मा मे़न्‍दे़म्‍मनाबाहाॽ से़रुसिर फाॽआङ् खे़न् नावाइत्‍लाओ साःङ्‌गुगे़न् सक्‍मा केःप्‍मा मुक्‍साम् खोःसुरो॥ 16 खे़ल्‍ले़ यम्‍बा चुक्‍पा, याङ्‌साकुन्‍धेसाबा नु याङ्‌के़साॽबा, योःक्‍पा नु चोःक्‌युम्‍भोबा काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ खुनिॽ चुप्‍साङ् हुक्‍को इग्र खुनिॽ तोवाबो इबुगे़न् मिक्‍सेःन् लक्‍मा पाङ्‌घुसिरो॥ 17 खे़न् इबुगे़न् मिक्‍सेःन् मे़ःन्‍ने सङ्‌मा नु इङ्‌मा आत्तिल्‍ले़आङ् मे़सुक्‍तुन्‍लो॥ खे़न् मिक्‍सेःन्‍निङ्‌ग किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुमिङ् इग्र कुमिङ्‌ङिल्‍ले़ कुघानिःत् पोःङ्‌लो॥ 18 कन् पाःन्‍निन् कुसिङ्‌निःप्‍मा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ चाहाबा चोःक्‍लो॥ आत्तिन् सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽसाबा चोःक् हाराॽ खे़ल्‍ले़ खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुघानिःत्तिल्‍ले़ कुबेःन् फाःक्‍खुररो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् लत्‍छा मे़न्‍छाम् याप्‍मिःल्‍ले़ कुघानिःत्‍लो॥ खे़न् खानिःत्तिङ्‌ग ६६६रो॥

14

मे़ल्‍लुक्‍साःन् नु कुमनाहाॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍साःन् सियोन कोःक्‍मा सम्‍दाङ् ये़बे़बा निःसुङ्‌लो॥ खुने़ॽनु लाङे़न्‍छिङ्‌धिक्‍काङ् हे़न्‍छिङ् लि-लि (१,४४,०००) मनाहाॽ मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तोवाबो खुने़ॽ कुमिङ् नु पानुदिङ् कुम्‍बारे़ कुमिङ्‌ङिन् साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़रो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो पयम् यम्‍बा च्‍वाःत् सःक्‍ते़बा कुइसिःक् नु खे़रे़ङ् घुरुङ् के़लॽबा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्‌लो॥ खे़न् के़सःक्‍पे़न् खे़प्‍मो यरिक् मनाहाॽरे़ सोरिक् साराङ्‌गि मे़मुक्‍खुबा कुइसिःक् चोगे़रो॥ 3 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहाङ्‌युक्‍नाःल्‍ले़न् हे़क्‍क्‍याङ् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ नु तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽरे़ खुनिॽ तगि कुसङ् साम्‍लोःन् साम्‍मे़मे़त्तुबा इङ्‌गाॽ खे़प्‍सुङ्‌लो॥ खे़न् साम्‍लोःङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोलाम् थे़ॽमनाबा खे़न् लाङे़न्‍छिङ्‌धिक्‍काङ् हे़न्‍छिङ् लि-लि (१,४४,०००) मनाहाॽनुःल्‍ले़ वेॽ आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् हुॽसिङ्‌मा मे़न्‍छुक्‍तुन्‍लो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍छुमाॽनु मे़म्‍बोःत्ते मे़वये़ हे़क्‍क्‍याङ् आबाङे सेसे मे़गत्‍छिङ्‌ङाङ् मे़वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽग मे़ल्‍लुक्‍साःन् आत्तान् पेःक्‍साङ् कुएगाङ् कुएगाङ् के़दिम्‍बासिरो॥ खे़ङ्‌हाॽग काक्‍नु तगि के़दुम्‍बा पोगुगे़न् कुजा कुइसिःक् निङ्‌वाॽफुमाङ् नु मे़ल्‍लुक्‍साःओ तोःम्‍मासि फाॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिलाम् कुमे़ल्‍लुङ् हुङ्‌मनाआङ् थे़ॽमनाबासिरो॥ 5 खे़ङ्‌हाॽरे़ आप्‍फाल्‍ले़आङ् इङ्‌ले़क् पाःन् मे़म्‍बाःत्तुन्‍नाङ् फोत्‍या मे़ःन्‍ने मे़वाॽरो॥

सुम्‍सि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ

6 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ ताङ्‌साक्‍पो वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् पे़रे़र पत्‍छे़बा निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, के़रे़क् पाःन्‍दाङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् के़रे़क् लाजेॽहाॽओ मे़न्‍नुप्‍मनाबा सुनाइङ् इङ्‌भन् चोःक्‍मा कत्तुरो॥ 7 खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खे पाःत्तु, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍नु किःसे़म्‍मे़ॽआङ् मिमिदिङ् पिरे़म्‍मे़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ कुघासे़न् चोःक्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽरो॥ तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌, इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान्, वाहङ् नु च्‍वाःत्तिल्‍ले़ कुबुन्‍हाॽरे़न् नावागे़न् चइःत् के़ने़बान् सेवा चोगे़म्‍मे़ॽओ॥”

8 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुएगाङ् के़बप्‍पा निसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तुर अःक्‍ते़, “बे़बिलोनिन् * मे़गे़रो, पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किन् मे़गे़रो॥ खे़न् ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा के़रे़क् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ सिजङ्‌वाःल्‍ले़ मयुसिबा कुइसिःक् याम्‍बोःप्‍माल्‍ले़ मःसुसिआङ् वाॽरो॥”

9 हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खुन्‍छिॽ एगाङ् तिम्‍दुसिर यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़, “हाःत्‍ले़ खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् नु कुनावाइत्‍लाःन् सेवा चोगुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुदोॽवाबो इग्र कुहुक्‍को खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ इबुगे़न् कुमिक्‍सेःन्‍निन् लक्‍तुॽ, 10 खे़ल्‍ले़ग थेआङ् मे़म्‍भुत्तेबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ किप्‍मा के़घुःबा कुसाक्‍किल्‍ले़न् खोर्याःन्‍लाम् थुङ्‌माए पोःङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌ग मे़ल्‍लुक्‍साःन् नु सेसे माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ तगि कान्‍धाक् नु मिःल्‍ले़ लाबुर तुक्‍खे चारो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ तुक्‍खे के़जाःप्‍पा मिःल्‍ले़ मिःक्‍खुॽइङ्‌ग सदादिङ् सदादिङ् थाःङ् पेःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ तुक्‍खेःन् से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़नुप्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ किप्‍मा के़घुःबा थक्‍सा नु कुनावाइत्‍लाःन् सेवा मे़जोगुआङ् कुमिङ्‌ङिल्‍ले़न् इबुगे़न् मिक्‍सेःन्‍निन् मे़लक्‍तुआङ् मे़वये़रो॥” 12 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुइङ्‌जाःङ् के़घे़म्‍बाहाॽ नु ये़सुःन् नसाःन् के़जोःक्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ नासि थःप्‍माए पोःङ्‌लो॥

13 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो इक्‍लाधिक् अक्‍खेलॽरिक् पारे़बा खे़प्‍सुङ्, “कन् पाःन्‍निन् साप्‍ते़ॽ, आल्‍लआङ्धो दाङ्‌बान् नसाःन् के़जोःक्‍पाआङ् के़सिःबाहाॽग मुॽइसाबासिरो॥”

सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ पाःत्तु, “से़क्‍खाए खे़ङ्‌हाॽ मुॽइसाबासिरो, खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ याम्‍बुधिक्‍लाम् मे़नाःम्‍सिङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक् कुइसिःक् हाङ्‌से़म् मे़घोःसुॽरो॥”

चा सुम्‍मा ये़म्

14 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ “मे़न्‍छाम्‍साःन्” हे़क्‍तङ्‌बाधिक् फःगे़लॽबा खाप्‍मिःत्तो युङे़बा निःसुङ्‌लो॥ खुने़ॽ साम्‍म्‍याङ् तिचःन् खुःक्‍खुआङ् पत्‍छे़ हे़क्‍क्‍याङ् कुहुक्‍को खागे़सुक्‍पा कात्‍च्‍याःन् कत्तुरो॥ 15 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मोलाम् वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बान् लःन्‍दे़आङ् खे़ल्‍ले़ यम्‍बा इक्‍लाओ खे़न् खाप्‍मिःत्तो के़युङ्‌बान् मे़त्तु, “के़गात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् चा सुप्‍से़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ चा सुम्‍मा ये़म्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽ हे़क्‍क्‍याङ् पोगुगे़न् कुजाःन्* इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो तुम्‍से़आङ् ने़रो॥” 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खाप्‍मिःत्तो के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुगात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् हे़गुर काक् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो चाःन् सुप्‍सुॽरो॥

17 खे़न् एगाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मोलाम् वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् लःन्‍दे़॥ खे़ल्‍ले़आङ् कुहुक्‍को खागे़सुक्‍पा कात्‍च्‍याःन् कत्तुरो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌सिङ् हाःम्‍मादे़न्‍नोलाम् मिःसम्‍दाङ् युक् के़गप्‍पा वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बान् लःन्‍दे़आङ् खे़ल्‍ले़ खे़न् खागे़सुक्‍पा कात्‍च्‍या के़गप्‍पे़न्‌यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र मे़त्तु, “खे़न् खागे़सुक्‍पा के़गात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङे़ॽआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽहाॽ सुप्‍से़ॽ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग तुम्‍से़घे़रे़आङ् पत्‍लो॥” 19 हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुगात्‍च्‍याःन् याङ्‌सिङ्‌ङाङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो काक् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽहाॽ सुप्‍सुआङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍किल्‍ले़न् पयम् यम्‍बा चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मादे़न्‍नो केःत्तुॽरो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक् लाःक्‍कात् चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मादे़न्‍नो मे़लाःक्‍तु मे़सॽरुआङ् खे़प्‍मोलाम् माक्‍खिॽ लःन्‍दे़रो॥ खे़न् माक्‍खिॽइन् अन्‍हाॽरे़ खुनिॽ करे़लि थारिक् थाःङ् थाङे़आङ् कुगिप् सुम्‍सि (३००) किलोमितर थारिक् वागुसे़ पेरो॥

15

नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ नु नुसि मिन्‍देॽहाॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो वेॽस्‍मा निङ्‌वाॽ के़माबा नु पयम् यम्‍बा इबुगे़न् मिक्‍सेःन्‍निन् इङ्‌गाॽ निःसुङ्‌लो–खे़प्‍मो नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ नुसि कुनुप्‍मोबा मिन्‍देॽहाॽ मे़गत्तुरो॥ खे़न् मिन्‍देॽहाॽओए निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निन् नुबे़आङ् वाॽरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ मि नु के़बुप्‍पा से़ल्‍ले़ङ्‌घो कुइसिःक्‍पा वाहङ्‌धिक् निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ कुयाओ खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन्, कुनावाइत्‍ला नु खे़ल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिल्‍ले़ कुघानिःत्तिन् के़नाःम्‍बाहाॽ खे़प्‍मो मे़ये़बे़बा निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पिरुसिबा साराङ्‌गिहाॽ मे़गत्तुरो॥ 3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा मोसारे़ कुसाम्‍लो नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुसाम्‍लोःन् अक्‍खेलॽरिक् साम्‍मे़मे़त्तु,

“मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे,

खे़ने़ॽ के़याःम्‍बक्‍हाॽग पयम् यम्‍बा नु निङ्‌वाॽ के़माबा चोःक्‍लो॥

काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌ङे,

खे़ने़ॽ के़लाम्‍हाॽग नुःबा नु से़क्‍खाबा चोःक्‍लो॥

4 यहवे दाङ्‌बाए,

खे़ने़ॽग हाःत्‍ले़ के़ङ्‌गित्‍ने़न्‍बे? हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ के़नारा मे़भोःसुम्‍बे?

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ने़ॽरक् सेसेबा के़जोःक्॥

काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ मे़दाःआङ् खे़ने़ॽ सेवा के़म्‍जोःक्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ साम्‌योनिबा के़याःम्‍बक्‍किन् ओसेःन्‍दाङ् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥”

5 हे़क्‍क्‍याङ् ओमे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमाङ्‌हुप्‍पिल्‍ले़ साःङ्‌गाहिम्‍मिन् हरे़बा निःसुङ्‌लो॥ 6 खे़न् हिम्‍मोलाम् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ नुसि मिन्‍देॽहाॽ मे़याङ्‌सिङ्‌ङाङ् लाःक्‍कात् मे़लःन्‍दे़रो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग फः लॽरिक् के़ओःप्‍पा नु सेसेबा तेःत् मे़जाक्‍खुआङ् मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ सङ्‌बेॽओ पे़र्घे़क्‌साम्‍म्‍याङ् चे़प्‍फेत् मे़हेसुआङ् पत्‍छे़रो॥ 7 हे़क्‍क्‍याङ् लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽओ थिक्‍किल्‍ले़ खे़न् काक् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ सदादिङ् सदादिङ् के़हिङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न् किप्‍मा के़घुःबा कुसाक्‍किल्‍ले़ के़दिम्‍बा नुसि साम्‍म्‍याङ् खोर्याहाॽ पिरुसिरो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ् नु कुमुक्‍साम्‍लाम् के़लःम्‍बा मिःक्‍खुॽइल्‍ले़ माङ्‌हिम्‍मिन् सिदाक् थिम्‍सुरो॥ खे़न् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ मे़दारुबा खे़न् नुसि मिन्‍देॽहाॽ मे़न्‍गे़त् मे़न्‍जुःत्ते थारिक् आत्तिन्‍हाॽआङ् माङ्‌हिम्‍मो लाःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍ते़न्‍लो॥

16

निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसिक्‍किल्‍ले़न् नुसि खोर्याहाॽ

1 हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफु माङ्‌हिम्‍मोलाम् के़लःम्‍बा यम्‍बा इक्‍लाःल्‍ले़ खे़न् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ अक्‍खेलॽरिक् मे़त्तुसिर यागे़बा खे़प्‍सुङ्, “पेगे़म्‍मे़ॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निल्‍ले़न्‌नुसि खोर्याहाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो हुक्‍खे़म्‍मे़ॽओ॥”

2 हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बान् पेआङ् कुघोर्याःन् खाम्‍बेःक्‍मो हुक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ इबुगे़न् कुमिक्‍सेःन्‍निन् के़लक्‍पा नु कुनावाइत्‍लाःन् सेसे माङ्‌गे़घःबाहाॽ याम्‍गे़सिङ्‌बा नु साॽरिक् के़दुक्‍पा याङ्‌घेःक्‍किल्‍ले़ खुनिॽ थक्‍किन् सिदे़प् ते़प्‍तुर लःन्‍दे़रो॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् निसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् वाहङ्‌ङो हुक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् वाहङ्‌ङिङ्‌ग के़सिःबा मनाःल्‍ले़ कुमाक्‍खिॽइन् हे़क्‍के ले़ङ्‌सिङ् पेरो॥ हे़क्‍केलॽरिक् खे़प्‍मो के़याक्‍पा काक् कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ मे़स्‍ये़रो॥

4 हे़क्‍क्‍याङ् सुम्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् यङ्‌घङ् नु वाबुन्‍हाॽओ हुक्‍खुआङ् खे़ङ्‌हाॽ माक्‍खिॽ पोःक्‍खे़ पेरो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् च्‍वाःत् सम्‍दाङ् युक् के़गप्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् अक्‍खे मे़त्तुबा इङ्‌गाॽ खे़प्‍सुङ्, “निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, खे़ने़ॽ सेसे के़वये़ हे़क्‍क्‍याङ् आल्‍लोआङ् सेसे के़वाॽरो॥ कन् मिन्‍देॽहाॽ के़बाङ्‌घुआङ् खासे़न् के़जोगुसिल्‍ले़ के़घासे़न्‍निन्‌कुदोःप्‍मा चोःक्‍लो॥ 6 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ नु माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ माक्‍खिॽइन् मे़से़ःसुआङ् मे़वाॽरो॥ खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ माक्‍खिॽइन् थुङ्‌मा के़बाङ्‌घुसिरो॥ खे़ङ्‌ग खे़ङ्‌हाॽ लाॽरुसिबा खुम्‍दिङ्‌ङिन् वये़रो॥” 7 हे़क्‍क्‍याङ् ले़त्तिङ्‌तोःम्‍मादे़न्‍नोलाम् अक्‍खे के़लॽबा इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्, “मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङे, खे़ने़ॽ के़जोगुबा खासे़न्‍निन् से़क्‍खाबा नु साम्‌योनिबा चोःक्‍लो॥”

8 हे़क्‍क्‍याङ् लिसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् नाम्‍मो हुक्‍खुआङ् नाम्‍मिल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मिःल्‍ले़ ओॽमासि युक् खोःसुरो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ नाम्‍मिल्‍ले़ साॽरिक् ओॽरुसिल्‍ले़ खे़न् मिन्‍देॽहाॽ सम्‍दाङ् युक् के़गप्‍पा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साङ्‌ग्रा मे़मे़त्तुरो॥ हे़क्‍केसाङ् खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍कोनु मे़न्‍हिन्‍दे़न् हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मिमिदिङ्‌ङाङ् मे़म्‍बिरुन्‍लो॥

10 हे़क्‍क्‍याङ् ङासिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुहाङ्‌युक्‍ना सम्‍दाङ् हुक्‍खुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ कुहाङ्‌जुम्‍मिन् माक्‍चिगे़न् खादाम्‍माल्‍ले़ सिदे़प् ते़प्‍तुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् साॽरिक् तुक्‍खेःल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़प्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ मे़हाबे़ मे़भिःक्‍ते़रो॥ 11 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ याङ्‌घेःक्‍हाॽ साॽरिक् तुगे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साङ्‌ग्रा मे़मे़त्तुरो॥ आल्‍लसाङ् खे़ङ्‌हाॽ खुनिॽ फे़न् याःम्‍बक्‍कोनु मे़न्‍हिन्‍दे़न्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् तुक्‍सिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् पयम् यम्‍बा युफ्रेतिस वाहङ्‌ङो हुक्‍खुआङ् खे़प्‍मोबा च्‍वाःत्तिन् चबे़बेरो, हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍गे़न् पिसाङ्‌लाम् थङ् चोःक्‍से़ के़भे़म्‍बा हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ माराम्‍मिन् यारिप् पोःक्‍खे़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःल्‍ले़ कुमुराओलाम्‌, थक्‍साःल्‍ले़ कुमुराओलाम्‌हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाल्‍ले़ कुमुराओलाम् सुम्‍सि पदःक् हे़क्‍तङ्‌बा आजिःन्‍जिःम्‍बा फे़न्‍साम्‍हाॽ मे़लःन्‍दे़बा निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥ 14 खे़ङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा फे़न्‍साम्‍सिरो॥ खे़ङ्‌हाॽ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् हाङ्‌हाॽओ मे़बेःक्‍काङ् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ पयम् यम्‍बा कुये़न्‍नो थङ् चोःक्‍से़ खे़ङ्‌हाॽ मे़सुप्‍सु मे़दारुसिॽ॥

15 दाङ्‌बाल्‍ले़ पाःत्तुॽ, “नुःरिक्‍काङ् खे़प्‍से़म्‍मे़ॽओ! इङ्‌गाॽग के़घुःप्‍पा कुइसिःक् स्‍वाःत्ताङ् ताआरो॥ हाःत् मे़न्‍इम्‍मे सिङ्‌सिङ् वाॽआङ् कुदेःत् चाङ्‌हाॽ खुने़ॽनु कत्तु खे़ङ्‌ग मुॽइसाबारो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् ले़क्‍चाबे़धिःक् लाङ्‌घेःक्‍माआङ् सिरिङ् मःमो थाःमा मे़बोःङ्‌ने़ल्‍लो॥”

16 हे़क्‍क्‍याङ् हिब्रु पाःन्‍दाङ्‌ङो “आरमागे़द्‌दोन” मे़प्‍मनाबा ते़न्‍नो खे़न् फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ काक् हाङ्‌हाॽ मे़सुप्‍सुसिॽ॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् नुसिगेःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुघोर्याःन् सुरित् केजङ्‌ङो हुक्‍खुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुहिम्‍मोबा हाङ्‌युक्‍नालाम् आल्‍ल चुरे़रो के़लॽबा यम्‍बा इक्‍लाधिक् त्‍ये़रो॥ 18 हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो साःम्‍भे ले़क्‍ते़, ताङ्‌साक्‍पे़न्‌खे़रे़ङ् घुरुङ् लॽरिक् लोःक्‍खु, हे़क्‍क्‍याङ् किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़रो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ अक्‍तङ्‌बा साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा लुप्‍लि थाङे़बाग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़न्‍निए मे़वये़रो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक् बे़बिलोनिन् खे़ल्‍ले़क् पःक्‍खे़र सुम्‍सि लक्‍को हाःसिङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् लाजेॽबा ये़क्‌यक्‍हाॽ थ्‍यःङ् पोःक्‍खे़रो॥ बे़बिलोनरे़ काक् कुलायोहाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इःत्तुआङ् किप्‍मा के़घुःबा कुसाक्‍के़न्‍निल्‍ले़ के़दिम्‍बा खोर्यालाम् खे़न् थुङ्‌मा पाङ्‌घुरो॥ 20 लुप्‍लि थाङे़बाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ काक् वागप्‍लाजेॽहाॽ नु कोःक्‍मा फाङ्‌जङ्‌हाॽ मे़मये़ मे़बेरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् याप्‍मि सम्‍दाङ् ताङ्‌साक्‍पोलाम् यम्‍ब्‌यम्‍बा फःन् थ्‍ये़रो॥ खे़न् फःन्‍निङ्‌ग लिबोःङ्‌(४०) लिबोःङ्‌किलो थारिक् के़लिःप्‍पा चोगे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ग कन् फःन्‍निल्‍ले़न् मिन्‍देॽइल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् साङ्‌ग्रा मे़मे़त्तुरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् मिन्‍देॽइङ्‌ग साॽरिक् किप्‍मा के़घुःबा चोगे़रो॥

17

मे़न्‍छुमाॽ नु किप्‍मा के़घुःबा थक्‍सान्‌

1 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् खोर्याहाॽ के़गप्‍पा खे़न् नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽओ थिक्‍पा फे़रे़आङ् अक्‍खे मे़त्ताङ्, “फे़रे़ॽ, इङ्‌गाॽ खे़ने़ॽ खे़न् कुइङ् कुनाम् के़से़ःमा के़त्‍निमाल्‍ले़ खोःमा के़बोःङ्‌बा खुम्‍दिङ्‌ङिन् ओसेःन्‍धाक्‍ने़ॽरो॥ खे़न् के़त्‍निमान् यरिक् च्‍वाःत्तिल्‍ले़ कुबेसाङ् के़ने़बा यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किन्‍लो॥ 2 खे़न् के़त्‍निमान्‍नुग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् हाङ्‌हाॽरे़ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् मे़जोगुआङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो के़वाॽबा काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ सिजङ्‌वाःल्‍ले़ मयुसिबा हे़क्‍के खुने़ॽ कुभे़न् याःम्‍बक्‍किल्‍ले़ मयुसिआङ् मे़वाॽरो॥”

3 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍ताङ्‌ङाङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ एःक्‍सादे़न्‍नो पक्‍खाङ् तेॽराङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो नुसि कुधे़गेःक् के़बप्‍पा नु थिबोःङ् कुदाङ् के़युङ्‌बा हे़ःत् के़लॽबा थक्‍सा सम्‍दाङ् मे़न्‍छुमाॽधिक् युङे़बा निःसुङ्॥ खे़न् थक्‍साःल्‍ले़ कुधक् कुले़म् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ माङ्‌चे़ॽया मिङ्‌हाॽ साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़॥ 4 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइङ्‌ग परान्‍ला नु हे़ःत् के़लॽबा चाङ् चाक्‍सिङ्‌ङाङ् साम्‍म्‍याङ्, मुधिङ्‌लुङ् नु ते़क्‍सेःक्‍लुङ्‌हाॽ वाःत्‍छिङ् चोःक्‍सिङ्‌ङाङ् वये़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा नु याम्‍गे़सिङ्‌बा पाःन्‍हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् कुभे़न् याःम्‍बक्‍हाॽरे़ के़दिम्‍बा साम्‍म्‍याङ् खोर्याःन् पक्‍खुआङ् वये़रो॥ 5 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुदोॽवाबोग कुबे कुसिङ् निःप्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा मिङ्‌धिक् साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़रो–

“पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक् बे़बिलोन,

के़त्‍निमाहाॽरे़ खुनिॽ मा,

इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ मारो॥”

6 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् ओमे़त्तुङ्‌ङिल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेसे मनाहाॽ नु ये़सु ख्रिस्‍तरे़ कुरुमेहाॽरे़ खुनिॽ माक्‍खिॽइल्‍ले़ मयुआङ् वये़बा निःसुङ्‌ङाङ् साॽरिक् आनिङ्‌वाॽ मये़रो॥

7 कर खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “थेआङ् के़निङ्‌वाॽ माःबाबे? खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् नु नुसि कुधे़गेःक् के़बप्‍पा हे़क्‍क्‍याङ् थिबोःङ् कुदाङ् के़युङ्‌बा थक्‍साःल्‍ले़ कुयाःम्‍बेओबा सिबिॽ पाःन्‍निन् इङ्‌गाॽ मे़त्‍ने़ॽरो॥ 8 खे़न् के़निःसुबा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःङ्‌ग कुहिङ्‌वे़त् वये़, कर खे़न् आल्‍लो होःप्‍लो॥ खे़ङ्‌ग याम्‍मो कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तोलाम् थाङ्‌ङाङ् मे़न्‍नुप्‍मनाबा मे़क्‍माओ पेःक्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍माल्‍ले़न् नावागे़न् चइःत् ने़स्‍से़आङ्धो हिङ्‌मन्‍ले़न् साप्‍पन्‍नो खुनिॽ मिङ् मे़म्‍बप्‍मना इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ कन् के़सिःबा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् याम्‍मो कुहिङ्‌वे़त् मे़निःसुआङ् खुनिॽ निङ्‌वाॽ मारो॥

9 हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ कुसिङ् निःप्‍मा सिक्‍कुम्‍दिङ् निङ्‌वाॽ चाहाबा चोःक्‍लो॥ खे़न् नुसि थे़गेःक्‍पाहाॽग खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् युङ्‌बा नुसि कोःक्‍माहाॽरो॥ 10 खे़न् नुसि थे़गेःक्‍पाहाॽग नुसि हाङ्‌सिआङ्‌लो॥ ङासि हाङ्‌हाॽग आसेःन्‍छा मे़स्‍ये़ मे़बेरो, तुक्‍सिगेःक्‍पाल्‍ले़ आल्‍लो हाङ् चोगुॽ हे़क्‍क्‍याङ् नुसिगेःक्‍पाङ्‌ग तामाए वाॽरो॥ कर खे़न् ताआङ् सप्‍फारक् हाङ् चोगुॽरो॥ 11 खे़न् तगि कुहिङ्‌वे़त् के़वाॽबा कर आल्‍लो के़होःप्‍पा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् ये़त्‍छिगेःक्‍पा हाङ्‌लो॥ खे़न् वेॽस्‍मा नुसि हाङ्‌हाॽ हे़क्‍तङ्‌बा चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न्‍नाङ् मे़क्‍लो॥

12 खे़न् के़निःसुबा थिबोःङ् कुदाङ्‌हाॽग थिबोःङ् हाङ्‌सिरो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग आल्‍ल थारिक् हाङ् चोःक्‍मा युक् मे़ङ्‌घोए मे़वाॽरो, कर खे़ङ्‌हाॽरे़ थक्‍साःन्‍नु सोरिक् सप्‍फारक् हाङ् चोःक्‍मा युक् मे़घोःसुॽरो॥ 13 खे़ङ्‌हाॽरे़ग थिक् हुप् मे़बोःङ्‌ङाङ् खुनिॽ मुक्‍साम् नु युक्‍किन् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् मे़बिरुॽरो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ थङ् मे़जोगुॽ, कर मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़, खुने़ॽ उःत्तुसिबा सेगुसिबा नसाःन्‍साबाहाॽनु सोरिक्, खे़ङ्‌हाॽ नाःन्‍दुसिॽरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍साःङ्‌ग दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बा नु हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ्‌लो॥”

15 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “खे़ने़ॽ के़निःसुबा खे़न् कुइङ् कुनाम् के़से़ःमा के़त्‍निमान् युङ्‌बा च्‍वाःत्‍हाॽग यरिक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ, लाजेॽहाॽ नु पाःन्‍दाङ्‌सिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ के़निःसुबा खे़न् हे़ःत् के़लॽबा किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ नु थिबोःङ् ताङ्‌हाॽरे़ खे़न् के़त्‍निमान् मे़जिःत्तुआङ् खे़ल्‍ले़ कत्तुबा काक् पाःन्‍हाॽ मे़नाप्‍तुआङ् खे़न् ले़क्‍चाबे़धिःक् मे़जोगुॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुने़क्‍साःन् मे़जआङ् के़नम्‍बान्‌मि मे़धिक्‍खुॽरो॥ 17 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुबाःन्‍हाॽ मे़ङ्‌गे़त्ते थारिक् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ इःत्तुबा कुनिङ्‌वाॽ हे़क्‍केए खे़न् थिबोःङ् हाङ्‌हाॽ चोःक् पाङ्‌घुसिॽ, हे़क्‍केःल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽग थिक्‍हुप् मे़बोःङ्‌ङाङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् खुनिॽ हाङ् चोःक्‍मा युक्‍किन् मे़बिरुॽरो॥ 18 खे़ने़ॽ के़निःसुमा खे़न् मे़न्‍छुमाॽइङ्‌ग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽ सम्‍दाङ् युक् के़जोःक्‍मा पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किन्‍लो॥”

18

बे़बिलोन ये़क्‌यक्‍किन् मे़क्

1 खे़न् एगाङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् पयम् यम्‍बा युक्‍साबा वेॽस्‍मा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुङ्‌लो॥ खे़ल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् थोॽरुरो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ पयम् यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् पाःत्तुर अःक्‍ते़रो,

“बे़बिलोनिन् मे़गे़रो, पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किन् मे़गे़रो! खे़न् आल्‍ल लेःत्‍छाम् फुङ्‌साम् नु फे़न्‍साम्‍हाॽरे़ खुनिॽ वाॽमा ते़न् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ॥ खे़प्‍मोग काक् परिक्‍ले़न् सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा नु आसुत्‍थो पुहाॽ याङ्‌मे़धोःक्‍लो॥ 3 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍को के़वाॽबा काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ कुयाम्‍बोःप्‍मा सिजङ्‌वाःल्‍ले़ मयुसि॥ हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् हाङ्‌हाॽरे़ खे़न्‍नु याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् मे़जोगु, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ याम्‍दादा नु निङ्‌वाॽतादाबा कुहिङ्‌मन्‍निल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽ साॽरिक् याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मे़बोःक्‍खे़रो॥”

4 हे़क्‍क्‍याङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् वेॽ इक्‍लाधिक् खे़प्‍सुङ्‌लो,

“आयाप्‍मिसे, खे़न् ये़क्‌यक्‍कोलाम् लाःक्‍कात् लःन्‍दे़म्‍मे़ॽओ!

खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा हे़क्‍के लायो मे़जोगे़म्‍मिन्‍ने़ॽओ,

मे़ःन्‍ने़ फाॽग्र खिनिॽआङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़घोःसुबा खुम्‍दिङ्‌ङिन् के़घोःसुम्‍लो,

5 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुलायोःङ्‌ग साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् थारिक् लुम्‍सिङ्‌ङाङ् वाॽरो,

हे़क्‍क्‍याङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़ल्‍ले़ काक् कुभे़न् याःम्‍बक्‍हाॽ निङ्‌वाॽ इःत्तुआङ् वाॽरो॥

6 खे़ङ्‌ग आक्‍खे मे़प्‍मा लाॽरुॽ, बा हे़क्‍केए मे़त्ते़म्‍मे़ॽओ॥

हे़क्‍क्‍याङ् काक् कुयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ कुले़क्‌वान्‌निले़ङ् थारिक् नुःक्‍ते़म्‍पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ वेॽहाॽरे़ लागि यारिप् चोगुबा खोर्याओबा तुक्‍खेःल्‍ले़ कुले़क्‌वा निले़ङ् थारिक् कुघोर्‍याओ योॽरे़म् पिरे़म्‍मे़ॽओ॥

7 खे़न् याम्‍दादा निङ्‌वाॽतादाबा नु सुक्‍खेवाओ वये़बा यारिक् तुक्‍खे चाःत्ते़म्‍मे़ॽआङ् मेरिङ् थक्‍ल याःन्‍दे़म्‍मे़ॽ॥

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ल्‍ले़, ‘इङ्‌गाॽग पयम् यम्‍मा हाङ्‌माआरो, इङ्‌गाॽग मेमेदुमा मे़ःन्‍नारो, इङ्‌गाॽग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मेरिङ् मे़धक्‍कान्‍लो फाॽआङ् हे़न्‍छिङ्‌ङाङ् वाॽरो॥

8 खे़ल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ थिक् ये़न्‍नोए खे़ल्‍लो सिःमे़न्‌, मेरिङ् थक्‍मे़न्‌, हे़क्‍क्‍याङ् साक्‌वाःल्‍ले़न् मिन्‍देॽइन्‌ताःरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् मे़न्‍छुमाॽइन् मिःल्‍ले़ खाप्‍पु थ्‍यःङ् पोःङ्‌लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् खुम्‍दिङ् के़बिबा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिङ्‌ग मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा चोःक्‍लो॥’ ”

9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् मिदिक्‍काङ् के़लःम्‍बा मिःक्‍खुॽइन् खुने़ॽनु याम्‍बोःप्‍मा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा नु याम्‍दादा वाॽमाओ चुम् के़मे़प्‍पा इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽरे़ मे़निःसुॽआङ् मे़हाःप्‍ल मेरिङ् मे़धक्‍लो॥ 10 खे़ङ्‌हाॽ खे़ल्‍ले़ कुदुक्‍खेःन्‍नु मे़गि, हे़क्‍क्‍याङ् माःङ्‌घा मे़ये़प्‍पाङ् अक्‍खे मे़बाःत्तुॽरो, “आयाक्‍को, आयाक्‍को! के़धुम्‍बा नु पयम् यम्‍बा बे़बिलोन ये़क्‌यक्‍के, सप्‍फारे़सा के़घुम्‍दिङ्‌ङिन् त्‍ये़आङ् वाॽरो!”

11 इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽ मे़हाःप्‍ल मेरिङ् मे़धक्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुनिॽ चिगःक्‌वाहाॽ याम्‍मो आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् मे़न्‍इङुन्‍लो॥ 12 आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् खुनिॽ साम्‍म्‍याङ्, युप्‍पा, मुधिङ्‌लुङ्, ते़क्‍सेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् नुःब्‌नुःबा नाइनासुःत्, परान्‍ला नु हे़ःत् के़लॽबा तेःत्‍हाॽ, असेःक्‍खि तेःत्, हे़क्‍क्‍याङ् काक् परिक्‍ले़न् कुनाम् के़नुॽबा सिङ्‌हाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् तक्‍मिबाल्‍ले़ कुगेःङ्, इमे़ल्‍लुङ्‌बा सिङ्‌हाॽलाम, थत्‍नामाहाॽलाम, फे़न्‍जेॽलाम नु वाले़ङ्‌लुङ्‌लाम् चोःक्‍मनाबा काक् परिक्‍ले़न् चिगःक्‌वाहाॽ, 13 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍सिङ् हक्, मारुक्‍हाॽ, कुनाम् के़नुॽबा साङ्‌सिङ्, मुर्र, पाङ्‌बःत् फुङ्‌मा, चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ थिः, जैतुन निःङ्‌गेःन्, फे़ॽरुम्, सिः, हे़क्‍क्‍याङ् पित् साःङ्‌वे़त्, मे़ल्‍लुक्‍हाॽ, अन्‍हाॽ, अन्‍लाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् योःक्‍पा योःक्‍माहाॽ नु थङ्‌ङो मे़नाप्‍तुसिबा मनाहाॽआङ् मे़न्‍इङुन्‍छिन्‍लो॥ 14 ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽरे़ खुने़ॽ अक्‍खे मे़मे़त्तुॽरो, “खे़ने़ॽ काक् आबाङे कप्‍मा निङ्‌वाॽ के़जोगुबा नुःब्‌नुःबा चिगःक्‌वाहाॽ काक् मे़मये़ मे़बेरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् के़याङ्‌साकुन्‍धे नु के़घे़म्‍सिङ्‌माहाॽआङ् मये़बेरो॥ खे़ङ्‌हाॽग खे़ने़ॽ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् के़ङ्‌घोःसुन्‍लो॥” 15 खे़न् ये़क्‌यक्‍को ले़ङ्‌हङ् चोःक्‍से़ के़दाःबाआङ् याङ्‌साकुन्‍धेसाबा के़बोःङ्‌बा ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽग माःङ्‌घाए मे़ये़प्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽ खे़ल्‍ले़ कुदुक्‍खेःन्‍नु साॽरिक् मे़गिरो॥ खे़ङ्‌हाॽ मे़हाःप्‍ल मेरिङ् थक्‍नु 16 अक्‍खे मे़लॽरो,

“आयाक्‍को, आयाक्‍को! खे़न् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग नुःब्‌नुःबा नाइनासुःत्, परान्‍ला नु हे़ःत् के़लॽबा तेःत् फुङ्‌हाॽ चाक्‍सिङ्‌ङाङ् साम्‍म्‍याङ्‌हाॽ, इमे़ल्‍लुङ्‌बा मुधिङ्‌लुङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् ते़क्‍सेःक्‍किल्‍ले़न्‌वाःत्तिहाॽ के़वाःप्‍मा मे़न्‍छुमाॽइन् कुइसिःक् साॽरिक् नुःबा चोगे़रो॥ 17 सप्‍फारे़सा काक् कुयाङ्‌साकुन्‍धेहाॽ खे़ल्‍ले़ माःसुदेःसुरो!”

काक् वालाधा दाङ्‌बाहाॽ, वालाम्‍दिःक्‍पाहाॽ, वालाधा चाःक्‍पाहाॽ नु वाहङ्‌ङो याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा के़जाबाहाॽ माःङ्‌घा मे़ये़प्‍पाङ् 18 खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍किन् मिदिगे़आङ् के़लःम्‍बा मिःक्‍खुॽइन् मे़निःसुआङ् अक्‍खे मे़बाःत्तुर मे़अःक्,

“कन् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक् हे़क्‍तङ्‌बा ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग आत्तिन्‍नाङ् होःप्‍ते़रो!”

19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ खाम्‍हिःक्‍किन् खुनिॽ थे़गेःक् सम्‍दाङ् मे़जुःत्‍छिङ्‌ङाङ् मे़हाःप्‍ल, मे़भिःक्‍ल, मेरिङ् थक्‍नु अक्‍खे मे़बाःत्तुॽरो,

“आयाक्‍को, आयाक्‍को! कन् पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक्‍कोग, यरिक् वालाधा दाङ्‌बाहाॽरे़ खे़ल्‍ले़ कुयाङ्‌साकुन्‍धेलाम् याङ्‌साकुन्‍धेसाबा मे़बोःक्‍खे़रो॥ कर सप्‍फारे़सा खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् काक् मे़गे़रो॥ 20 साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो के़वाॽबासे, खे़न् मे़गे़बाओ सःत्ते़म्‍मे़ॽओ! निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ, सेःक्‌युक्‍मिबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पासे, सःत्ते़म्‍मे़ॽओ! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खिनिॽ निङ्‌घुम् के़मे़त्तिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् खुम्‍दिङ् पिरुआङ् वाॽरो॥”

21 हे़क्‍क्‍याङ् मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा माङ्‌लाइङ्‌बाधिक्‍ले़ पयम् यम्‍बा लुङ्‌सुम् हे़क्‍तङ्‌बा लुङ्‌धिक् पक्‍खुआङ् यो वाहङ्‌ङो लाप्‍फुसु थाःसुर अक्‍खे पाःत्तुरो,

“पयम् यम्‍बा ये़क्‌यक् बे़बिलोनिन्‍नाङ् बा अक्‍खेलॽरिक्‍के लाप्‍फुरो, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् निमे़धाःप्‍ने़न्‍लो॥ 22 हे़क्‍क्‍याङ् साराङ्‌गि, मे़प्‍फ्रामा नु थुत्तुरिःप्‍पा मुक्‍पा इक्‍लाःन् हे़क्‍क्‍याङ् साम्‍गे़लोबाहाॽरे़ खुनिॽ साम्‍लोहाॽ खे़ने़ॽओ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् खे़म् मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् काक् परिक्‍पा साप्‍चोःक्‍गे़म्‍बाहाॽ खे़ने़ॽओ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् खोमे़न्‍देत्‍ने़न्‍लो॥ याम्‍मो लुङ्‌सुम् युःप्‍मनाबाआङ् खे़ने़ॽओ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् खे़म् मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ 23 खे़ने़ॽओ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् सेमि मे़ओःत्‍ने़न्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् सिसामेःत् नु नालिसाङ्‌ङिल्‍ले़ खुन्‍छिॽ इक्‍लाःन्‍नाङ् खे़ने़ॽओ याम्‍मो आप्‍फाल्‍ले़आङ् खे़म् मे़दे़त्‍ने़न्‍लो॥ खे़ने़ॽ के़ले़ङ्‌हङ्‌बाहाॽग इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो मुक्‍साम्‍साबा नु के़इङ्‌बा के़धुम्‍बाहाॽ मे़वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ने़ॽ फे़न्‍साम् मुन्‍धुम्‍लाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ इङ्‌गे़ले़क्‍तुसिरो॥ 24 बे़बिलोने, खे़ने़ॽ के़माराम्‍हाॽओए माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् से़प्‍मनाबा मनाहाॽरे़ खुनिॽ माक्‍खिॽइन् से़ःरे़आङ् वये़रो॥”

19

बे़बिलोने़न् मे़गे़बाओ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङोबा सःप्‍मान्

1 खे़न् एगाङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो यरिक् मनाहाॽ यम्‍बा इक्‍लाओ अक्‍खेलॽरिक् मे़अःक्‍ते़बा हे़क्‍के खे़प्‍सुङ्‌लो,

“हाल्‍ले़लुया! से़न्‍लप्, मिमिदिङ् नु मुक्‍साम्‍मिङ्‌ग आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़न्‍लो, 2 थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कुघासे़न्‍निङ्‌ग से़क्‍खाबा नु नुःबा चोःक्‍लो, हे़क्‍क्‍याङ् याम्‍बोःप्‍मा कुयाःम्‍बक्‍किल्‍ले़ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् के़जिःम्‍मा खे़न् पयम् यम्‍मा के़त्‍निमान् खुम्‍दिङ् पिरुरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ खे़ल्‍ले़ से़रुसिबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खे़न् खुम्‍दिङ् पिरुआङ् वाॽरो॥”

3 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़अःक्‍ते़, “हाल्‍ले़लुया! खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् मिदिक्‍काङ् मिःक्‍खुॽइङ्‌ग सदादिङ् थाःङ् पेःक्‍लो॥”

4 हे़क्‍क्‍याङ् ने़त्-लि (२४) तुम्‍लाम्‍लोःबाहाॽ नु लिसि कुहिङ्‌वे़त् पाथुङ्‌साहाॽ हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगि साम्‍बोःन् मे़भन्‍छिङ्‌ल सेवा मे़जोगुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो मे़अःक्‍ते़, “आमे़न्, हाल्‍ले़लुया!”

मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ ते़न्‍धाम्‍गे़न्‌कुमेःक्‍खिम्‌साभाङ्‌जा

5 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नालाम् अक्‍तङ्‌बा इक्‍लाधिक् त्‍ये़रो,

“काक् चुक्‍पालाम् यम्‍बा थारिक् खुने़ॽनु के़गिबा कुसेवारोबासे, आनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनारा फोःसे़म्‍मे़ॽओ!”

6 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ यरिक् मनाहाॽरे़ खुनिॽ इक्‍ला हे़क्‍तङ्‌बा इक्‍लाःन् खे़प्‍सुङ्॥ खे़ङ्‌ग पयम् यम्‍बा च्‍वाःत् सःक्‍ते़बा कुइसिःक् नु खे़रे़ङ् घुरुङ् लॽरे़र लोःक्‍खुआङ्‌अक्‍खेलॽरिक् अःक्‍ते़,

“हाल्‍ले़लुया! थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा आनिगे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ हाङ् चोगुॽरो॥

7 आल्‍ल आनिॽ साॽरिक्‍के सःत्ति,

हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ मिमिदिङ् पिरुम्‍लो,

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ ते़न्‍धाम्‍गे़न्‌कुमेःक्‍खिम्‍मिन् त्‍ये़आङ् वाॽ,

हे़क्‍क्‍याङ् कुसिसामेःत्तिन्* आबाङे यारिप् पोःक्‍खे़आङ् वाॽरो॥

8 सिसामेःत्तिङ्‌ग फःगे़लॽबा के़ओःप्‍पा नुःबा नाइनासुःत् चाङ् चाङ्‌मा मे़बिरुआङ् वाॽ॥”

(नुःबा नाइनासुःत् चाङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ मे़जोगुबा साम्‌योनिबा याःम्‍बक्‍लो॥)

9 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ मे़त्ताङ्, “कन् पाःन्‍निन् साप्‍ते़ॽ–मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुमेःक्‍खिम् साभाङ्‌जाओ मे़उःत्तुसिबाहाॽ मुॽइसाबासिरो॥” खे़ल्‍ले़ याम्‍मो इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्, “कङ्‌हाॽग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ से़क्‍खा कुबाःन्‍जाक्‍सिरो॥”

10 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽग खुने़ॽ सेवा चोःक्‍मा फाॽआङ् कुलाङ्‌ङो साम्‍बोःन् फन्‍छिङाङ्‌, कर खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “हे़क्‍के चोःक्‍मा मे़नुॽने़न्! इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽ नु के़म्‍भुॽ के़न्‍साॽसि हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबा नु ये़सुःन्‌तोःन्‍दि के़बिबाआरक्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍ने सेवा चोगे़ॽ!”

थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ ये़सुरे़ चोगुबा पाःत्तुबा से़क्‍खा पाःन्‍हाॽरे़ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ हाङ्‌हाङ् मे़त्तुसिॽरो॥

कुभरा अन्‍गे़युक्‍पा

11 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङिन् हरे़बा निःसुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो फःदाङ्‌बा अन्‍धिक् वये़॥ खे़न् सम्‍दाङ् के़युङ्‌बाल्‍ले़ कुमिङ्‌ङिन् “नसाःन्‍साबा” नु “से़क्‍खा” मे़मे़त्तुरो॥ खुने़ॽग नुःरिक्‍काङ् खासे़न् चोगुॽ हे़क्‍क्‍याङ् थङ् चोगुॽरो॥ 12 खुने़ॽ कुमिक्‍हाॽग मि हे़क्‍के के़दिःप्‍पा चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुधे़गेःक्‍पो यरिक् तिचःहाॽ मे़बत्‍छे़॥ खुने़ॽ नासिङ्‌गे़न् कुधक्‍को कुमिङ् साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़॥ खे़ल्‍ले़ कुबेःङ्‌ग आत्तिन्‍हाॽरे़आङ् कुसिङ्‌निःप्‍मा मे़न्‍छुक्‍तुन्, कर खुने़ॽरक् कुसिङ्‌निःत्तुरो॥ 13 खुने़ॽग माक्‍खिॽओ निःम्‍मनाबा तेःत् चाक्‍खुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुमिङ्‌ङिङ्‌ग “निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍लो”॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् फःगे़लॽबा नु सेसेबा नाइनासुःत् तेःत् के़जाङ्‌बा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌बा थक्‍सुबाहाॽरे़ फःगे़लॽबा अन्‍हाॽ मे़युक्‍तुसिआङ् खुने़ॽ मे़दिम्‍दुरो॥ 15 खुने़ॽ कुमुराओलाम् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ नाःम्‍मासि फाॽआङ् खागे़सुक्‍पा ताभेःन् लःन्‍दे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ फे़न्‍जेॽ तक्‍काःत्तिल्‍ले़ युक् चोगुसिॽरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽ एःम्‍मादे़न्‍नो लाङ्‌ङिल्‍ले़ चे़ल्‍ले़क्‍सेॽइन्‌सॽमनाबा हे़क्‍के मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसाक्‍के़न्‍निल्‍ले़ कुनिङ्‌मिहाॽ सॽरुसिरो॥ 16 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ कुदेःत्तो नु कुसे़बङ्‌बो हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ हाङ् नु दाङ्‌बाहाॽरे़ खुनिॽ दाङ्‌बा लॽरिक् साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़॥

17 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् नाम्‍मो ये़बे़बा निःसुङ्, खे़ल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पो के़बे़बार के़वाॽबा काक् किदाबाहाॽ यम्‍बा इक्‍लाओ अःक्‍ते़र अक्‍खे मे़त्तुसि, “खिनिॽ त्‍ये़म्‍मे़ॽओ, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ यारिप् चोगुबा पयम् यम्‍बा साभाङ्‌जाओ चुप्‍से़म्‍मे़ॽओ॥ 18 हाङ्‌हाॽ, थक्‍तुम्‍बाहाॽ, थक्‍सुबाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् अन्‍हाॽ नु अन् के़युक्‍पाहाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् योःक्‍पा नु चोःक्‌युम्‍भोबाहाॽ, चुक्‍पा नु यम्‍बाहाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍साःन् चासे़ त्‍ये़म्‍मे़ॽओ॥”

19 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा हाङ्‌हाॽ हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ थक्‍सुबाहाॽ थङ् चोःक्‍से़ अन् के़युक्‍पे़न्‌नु खुने़ॽ कुधक्‍सुबाहाॽरे़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ मे़जुप्‍से़बा निःसुङ्‌सिङ्‌लो॥ 20 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् नु खुने़ॽ कुदगि निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पा खे़न् इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‌मे़दे़म्‍सुसिरो॥ खे़ल्‍ले़ मुक्‍साम्‌रे़ कुधिम्‍बा निङ्‌वाॽ के़माबा याःम्‍बक्‍हाॽरे़ खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःल्‍ले़ इबुगे़न् कुमिक्‍सेःन् के़लक्‍पा नु कुनावाइत्‍लाःन् सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ इङ्‌ले़क्‍तुसिआङ् वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽ ने़प्‍माङ् कुहिङ्‌वे़त्ते कान्‍धाक् के़दिःप्‍पा मिराःक्‌लुम्‍बाःत्तो लाप्‍मे़भुसुसिरो॥ 21 हे़क्‍क्‍याङ् अन् के़युक्‍पाल्‍ले़ कुमुराओलाम् के़लःम्‍बा ताभेलाम् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ थक्‍सुबाहाॽ मे़स्‍ये़आङ् काक् किथहाॽरे़ खुनिॽ ने़क्‍साःन् खाघा मे़जरो॥

20

१००० तङ्‌बे थारिक् के़ने़बा हाङ्‌जुम्

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् माङ्‌लाइङ्‌बाधिक् ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुङ्॥ खे़ल्‍ले़ कुहुक्‍को खे़न् कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तोबा तिमिक्‍किन् नु पयम् यम्‍बा फे़न्‍थक्‍क्रङ्‌ङिन् कत्तुरो॥ 2 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् ते़म्‍सुआङ् तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् (१०००) थारिक् खे़न्‍निन् इघेःक्‍खुरो॥ खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःङ्‌ग उन्‍छोःन्‍बा असेःक्, माफे़न्‍साम् इग्र सैताःन्‍नाङ् मे़मे़त्तुरो॥ 3 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ माफे़न्‍साम्‍मिन् कुद्रोःम् मे़ःन्‍नेबा लुम्‍बाःत्तो लाप्‍फुसु केःत्तु, हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् (१०००) थारिक् आत्तिन् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽआङ् इङ्‌ले़क् मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुन्‍छिन्‍ल फाॽआङ् खे़ल्‍ले़ कुसुःप्‍नाःन् सुबुआङ् एःप्‍साप् लक्‍तुरो॥ खे़न् एगाङ् सप्‍फारे़ लागि खे़न् ले़प्‍माए पोःङ्‌लो॥

4 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ हाङ्‌युक्‍नाहाॽ निःसुङ्‌सिङ्॥ खे़प्‍मो खासे़न् लोःम्‍मा युक् के़घोःबाहाॽ मे़युङे़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़सु ख्रिस्‍तरे़ ओसेःन्‍दाङ् चोगुबा से़क्‍खाःन् नु निङ्‌वाॽफु पाःन्‍जाक्‍किन् इङ्‌भन् मे़जोगुबाल्‍ले़ चोगुल्‍ले़ खुनिॽ थे़गेःक्‍पा मे़घक्‍तु मे़से़रुसिबाहाॽरे़ खुनिॽ याम्‍साम्‍हाॽ निःसुसिङ्‌लो॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ग खे़न् किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् नु कुनावाइत्‍लाःन् सेवा मे़न्‍जोगुन् हे़क्‍क्‍याङ् इबुगे़न् कुमिक्‍सेःन्‍निन्‍नाङ् खुनिॽ तोवाबो इग्र हुक्‍को मे़न्‍दाःक्‍तुन्‍नाङ् वये़रो॥ खे़ङ्‌हाॽग सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो मे़हिङे़आङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नु तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् थारिक् हाङ् मे़जोगुरो॥ 5 (वेॽ के़सिःबाहाॽग तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् मे़ल्‍ले़क्‍के थारिक् मे़न्‍हिङे़न्‍लो॥) कङ्‌ग थिक्‍सिगेःक्‍पा सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मान्‍लो॥ 6 थिक्‍सिगेःक्‍पा सिःमे़न्‍लाम् याम्‍मो हिङ्‌मन् के़घोःबाहाॽग मुॽइसाबासि नु सेसेबासिरो॥ खे़ङ्‌हाॽ निसिगेःक्‍पा सिःमे़ल्‍ले़ थेआङ् मे़प्‍मा मे़सुक्‍तुसिन्, कर खे़ङ्‌हाॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् नु ख्रिस्‍तरे़ कुनिङ्‌वाॽफुसाम्‍बा मे़बोःङ्‌ङाङ् ख्रिस्‍ते़न्‍नु तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् थारिक् हाङ् मे़जोःक्‍लो॥

माफे़न्‍साम्‍मिन् हारि ताः

7 हे़क्‍क्‍याङ् तङ्‌बे हे़न्‍छिङ् के़त् चुःत्ताङ् माफे़न्‍साम्‍मिन् साक्‍ते़बा ते़न्‍नोलाम् ले़त्‍लो॥ 8 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मो लःन् थाङ्‌ङाङ् काक् पिसाङ्‌बा के़रे़क् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ–“गोग” नु “मागोग” मे़प्‍मनाबा मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ–इङ्‌ले़क्‍तुसिआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽरे़ खुनिॽ तक्‍ले़ङ्‌वाओ थङ् चोःक्‍मारे़ लागि सुप्‍सुसिरो॥ खे़ङ्‌हाॽग आत्तात्तान्‍ने ये़ःङ्‌घा कुइसिःक् निःप्‍मा सुक्‍मे़न्‍दे़प्‍मनाबा मे़जोःक्‍लो॥ 9 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ इक्‍सा खाम्‍बेःक्‍मान् सिदे़प् मे़दे़प्‍तुर मे़बेआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ सेसे कुमनाहाॽ नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मिःम्‍जि मे़त्तुबा ये़क्‌यक्‍किन् मे़गबुरो॥ कर साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम् मिराःक् थ्‍ये़आङ् खे़ङ्‌हाॽ लाबु से़रुसिरो॥ 10 हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ इङ्‌ले़क् के़मे़प्‍पा माफे़न्‍साम्‍मिन् मिराःक् नु कान्‍धाक् के़दिःप्‍पा लुम्‍बाःत्तो लाप्‍फुसुरो॥ खे़प्‍मोग किप्‍मा के़घुःबा थक्‍साःन् नु इङ्‌ले़क्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पे़न्‍नाङ् तगिसा लाप्‍मे़भुसुसिआङ् यागे़त्‍छिरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग से़न्‍दिक् ले़न्‍दिक् सदादिङ् खे़प्‍मो तुक्‍खे मे़जारो॥

कुनुप्‍मा खासे़न्

11 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ पयम् यम्‍बा फःगे़लॽबा हाङ्‌युक्‍नाःन् नु खे़प्‍मो के़युङ्‌बान् निःसुङ्‌लो॥ इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् नु तरःङ्‌दिङ्‌ताङ्‌साक्‍पे़न्‌खुने़ॽ कुदगिलाम् खे़त्‍ने़त्‍छि, हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽ याम्‍मो निःमे़दे़त्ते़त्‍छिन्‍लो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ यम्‍बा चुक्‍पा काक् के़सिःबाहाॽ खे़न् हाङ्‌युक्‍ना तगि मे़ये़बे़बा निःसुसिङ्, हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मो साप्‍पन्‍हाॽ मे़हन्‍दे़॥ खे़प्‍मो वेॽ साप्‍पन्‍धिक्‍काङ् हन्‍दे़॥ खे़ङ्‌ग हिङ्‌मन्‍ले़न् साप्‍पन्लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् साप्‍पन्‍हाॽओ साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़बा के़सिःबाहाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक् कुइसिःक् खुनिॽ खासे़न् पोःक्‍खे़रो॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् वाहङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खे़प्‍मो के़याक्‍पा के़सिःबाहाॽ नुःक्‍तुसिरो॥ सिःमे़न् नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङिल्‍ले़आङ् खुन्‍छिॽओ के़वाॽबा के़सिःबाहाॽ नुःक्‍ते़त्‍छुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जोगुबा खुनिॽ याःम्‍बक् कुइसिःक् के़रे़क्‍ले़न् खासे़न् पोःक्‍खे़रो॥ 14 हे़क्‍क्‍याङ् सिःमे़न् नु खे़मायङ्‌सङ्‌ङिन् मिराःक् के़दिःप्‍पा लुम्‍बाःत्तो लाप्‍फुसे़त्‍छिरो॥ कन् मिराःक्‌लुम्‍बाःत्तिङ्‌ग निसिगेःक्‍पा सिःमे़न्‍लो॥ 15 हिङ्‌मन्‍ले़न् साप्‍पन्‍नो खुन्‍छिॽ मिङ् मे़म्‍बप्‍मनाबाहाॽ के़रे़क् मिराःक् के़दिःप्‍पा लुम्‍बाःत्तो लाप्‍मे़भुःसे़रो॥

21

काक् पाःन्‍हाॽ कुसङ् पोःङ्

1 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ कुसङ् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु कुसङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् निःसुङ्‌सिङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगिबा साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ् नु इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मान् ले़क्‍खे़ पेआङ् तुम्‍बोदिङ् वाहङ्‌ङिन्‍नाङ् मे़ने़स्‍से़न्‍लो॥ 2 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेसे ये़क्‌यक्, कुसङ् यरुसले़म्‍मिन्, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌नु ये़ःर पत्‍छे़बा निःसुङ्॥ खे़ङ्‌ग नालिसाङ्‌ङिन् मेःक्‍खिम् चोःक्‍मा फाॽआङ् नुःब्‌नुःबा वाःत्ति नु चाङ्‌हाॽरे़ यारिप् चोःक्‍मनामा सिसामेःत्‌कुइसिःक् चोगे़रो॥

3 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ हाङ्‌युक्‍नाओलाम् यम्‍बा इक्‍लाधिक् त्‍ये़बा खे़प्‍सुङ्‌लो,

“आल्‍ल निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुवाॽमा ते़न्‍निङ्‌ग मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽनु सोरिक् पोःक्‍खे़आङ् वाॽ, हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽनु वाॽ॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽग कुसेसे याप्‍मि मे़बोःङ्‌लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आबाङे खे़ङ्‌हाॽनु वाॽआङ् खुने़ॽ खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ निङ्‌वाॽफुमाङ् पोःङ्‌लो॥ 4 खुने़ॽ के़रे़क्‍ले़ खुनिॽ मिक्‍कोलाम् मिक्‌वाःन् तुगु पिरुसिॽ॥ आत्तिन्‍नाङ् याम्‍मो मे़न्‍छिःने़न्, मेरिङ् मे़न्‍धक्‍ने़न्, मे़न्‍हाःप्‍ने़न्, मे़न्‍दुक्‍ने़न् मे़न्‌यॽने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ तगिबा पाःन्‍हाॽग ले़क्‍ते़बेरो॥”

5 हे़क्‍क्‍याङ् हाङ्‌युक्‍नाओ के़युङ्‌बाल्‍ले़ अक्‍खे पाःत्तु, “ओमे़त्ते़ॽ, काक् पाःन्‍हाॽ इङ्‌गाॽ कुसङ् चोगुङ्‌ल पत्तारो॥” हे़क्‍क्‍याङ् अक्‍खेआङ् मे़त्ताङ्, “कन् पाःन्‍हाॽ साप्‍ते़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽग नसाःन् चोःक्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा नु से़क्‍खाबा चोःक्‍लो॥” 6 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “काक् पोःक्‍खे़ चुरे़रो! अल्‍फा नु ओमेगा इङ्‌गाॽएरो, तोलिङ्‌सोमु नु कुनुप्‍मान् इङ्‌गाॽएरो॥ हाःत् आङ्‌गुगे़न् वामिःक्‍माल्‍ले़ तरुॽ, खे़न् इङ्‌गाॽ कुमे़ल्‍लुङ् मे़ःन्‍नेए मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्तिल्‍ले़ वाबुन्‍लाम् थुङ्‌मा पिरुङ्‌लो॥ 7 हाःत्‍ले़ नाःन्‍दुॽ, खे़ल्‍ले़ कन् काक् मुॽइसाम्‍हाॽ खोःसुॽरो॥ इङ्‌गाॽ खे़ल्‍ले़ कुनिङ्‌वाॽफुमाङ् पोःङ्‌ङाआङ् खे़न् इङ्‌गाॽ आबुगे़न् आस्‍साः पोःङ्‌लो॥ 8 कर किस्रुक्‍पाहाॽ, नसाःन् मे़न्‍जोःक्‍मनाबाहाॽ, फे़क्‍के़लाॽबाहाॽ, मना के़से़प्‍पाहाॽ, ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ, फे़न्‍साम् मुन्‍धुम् के़नाःप्‍पाहाॽ, नावाइत्‍ला सेवा के़जोःक्‍पाहाॽ नु इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽरे़ खुनिॽ वाॽमादे़ङ्‌ग कान्‍धाक् नु मि के़दिःप्‍पार के़बप्‍पा लुम्‍बाःत्तो पोःङ्‌लो॥ खे़ङ्‌ग निसिगेःक्‍पा सिःमे़न्‍लो॥”

कुसङ् यरुसले़म्

9 हे़क्‍क्‍याङ् कुनुप्‍मोबा नुसि मिन्‍देॽहाॽरे़न् नुसि खोर्या के़बङ्‌बा नुसि माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽओ थिक्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्, “फे़रे़ॽ, इङ्‌गाॽ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ मेलिङ्‌गे़न् कुमेःत् के़बोःङ्‌मा सिसामेःत्तिन् ओसेःन्‍धाक्‍ने़ॽरो॥” 10 हे़क्‍क्‍याङ् इङ्‌गाॽ सेसेमाङ्‌ङिल्‍ले़ थुक्‍ताङ्‌ङाङ् पयम् यम्‍बा केःम्‍बा कोःक्‍मा सम्‍दाङ् पक्‍खाङ् तेॽराङ्‌ङाङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम् साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌नु ये़ःर पत्‍छे़बा सेसे ये़क्‌यक् यरुसले़म्‍मिन् ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌लो॥ 11 निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न् कुधिम् चोगे़, हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लुङ् नु से़रुम्‍लुङ् कुइसिःक्‍पा इमे़ल्‍लुङ्‌बा मुधिङ्‌लुङ् हे़क्‍के से़ल्‍ले़ङ् के़ले़क्‍पा चोगे़रो॥ 12 हे़क्‍क्‍याङ् खे़ॽयो थिक्-ने़त् ताःक्‍हन्‍हाॽ के़बप्‍पा यम्‍बा केःम्‍बा लुङ्‌धाक् ये़बे़रो॥ खे़न् ताःक्‍हन्‍हाॽओ थिक्-ने़त् माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ मे़ये़बे़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ताःक्‍हन्‍हाॽओ इस्राइलरे़न् थिक्-ने़त् सुवाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌हाॽ मे़साप्‍तुआङ् पत्‍छे़॥ 13 हे़क्‍क्‍याङ् नाम्‍गे़न् ले़प्‍माङ् सुम्‍सि, नाम्‍धा ले़प्‍माङ् सुम्‍सि, थाङ्‌गे़त् ले़प्‍माङ् सुम्‍सि, हे़क्‍क्‍याङ् लाङ्‌गे़त् ले़प्‍माङ् सुम्‍सि ताःक्‍हन्‍हाॽ मे़बत्‍छे़रो॥ 14 खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा लुङ्‌धाक्‍किल्‍ले़ थिक्-ने़त् कुने़ःम्‍भो ने़स्‍से़, हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सम्‍दाङ् मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ थिक्-ने़त् कुसेःक्‌युक्‍मिबाहाॽरे़ खुनिॽ मिङ्‌हाॽ साप्‍ते़आङ् पत्‍छे़रो॥

15 इङ्‌गाॽनु के़बाःप्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ कुहुक्‍को ये़क्‌यक्‍किन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़प्‍मोबा ताःक्‍हन्‍हाॽ नु लुङ्‌धाक्‍हाॽ सिःक्‍मा फाॽआङ् साम्‍म्‍याङ्‌ङिल्‍ले़न् कुसिःक्‍मा तक्‍काःत्तिन् कत्तुरो॥ 16 खे़न् ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग लिसि कुसुक्‍पा के़बप्‍पा चोगे़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुलाम्‍तिःन् नु कुभे़रे़ःङ्‌ग कुदङ्‌बा चोगे़रो॥ खे़न् कुसिःक्‍माल्‍ले़ सिःक्‍तुल्‍ले़ खे़ङ्‌ग हे़न्‍छिङ्‌ने़त्‍छिआङ्‌किप्‌लिसि (२४००) किलोमितर ने़स्‍से़रो॥ खे़ल्‍ले़ कुलाम्‍ति, कुभे़रे़ नु कुलिङ्‌गे़न्‍निन्‍नाङ् कुदङ्‌बा चोगे़रो॥ 17 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ खे़न् लुङ्‌धाक्‍किन् सिःक्‍तु, हे़क्‍केःल्‍ले़ मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽरे़ ओगप् मे़जोगुबा कुसिःक्‍मान् कुइसिःक् खे़न् किप्‍थिक्‍काङ् लि-लि (१४४) हुक्‍सिक् ने़स्‍से़रो॥ 18 खे़न् लुङ्‌धाक्‍किङ्‌ग माङ्‌लुङ्‌ले़न् मे़जोगुआङ् वये़, हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍किङ्‌ग नुःबा साम्‍म्‍याङ् से़ल्‍ले़ङ्‌घो कुइसिःक् के़ले़क्‍पा चोगे़रो॥ 19 लुङ्‌धाक्‍किल्‍ले़ कुने़ःम्‍भोओग यरिक् परिक्‍ले़न् इमे़ल्‍लुङ्‌बा मुधिङ्‌लुङ्‌हाॽ मे़भत्‍छुआङ् पत्‍छे़॥ थिक्‍सिगेःक्‍पे़न्‌से़रुम्‍लुङ्, निसिगेःक्‍पे़न्‌कुभिङ्‌लुङ्, सुम्‍सिगेःक्‍पे़न्‌कुहे़ःत्‍लुङ्, लिसिगेःक्‍पे़न्‌लुङ्‌सेःक्‍कुम्, 20 ङासिगेःक्‍पे़न्‌मुधिङ्‌लुङ्, तुक्‍सिगेःक्‍पे़न्‌लुङ्‌से़रुम्‍बा, नुसिगेःक्‍पे़न्‌अम्‍ले़ङ्‌लुङ्, ये़त्‍छिगेःक्‍पे़न्‌लुङ्‌मिङ्, फाङ्‌सिगेःक्‍पे़न्‌कुरिङ्‌लुङ्, थिबोःङ् सिगेःक्‍पे़न्‌कुहिःक्‍लुङ्, थिक्‌-थिक् सिगेःक्‍पे़न्‌फुःत्ताङ्‌लुङ्, हे़क्‍क्‍याङ् थिक्‌-ने़त् सिगेःक्‍पे़न्‌हे़ःक्‍कङ्‌लुङ्‌ङिल्‍ले़न्‌मे़जोगुआङ् वये़रो॥

21 खे़प्‍मो थिक्-ने़त् ताःक्‍हन्‍हाॽग थिक्-ने़त् ते़क्‍सेःक्‍ले़न् वये़–लत्‍छा ताःक्‍हन्‍निन् लत्‍छा ते़क्‍सेःक्‍किल्‍ले़ चोगे़आङ् वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ् ये़क्‌यक्‍कोबा माराम्‍मिङ्‌ग से़ल्‍ले़ङ्‌घो कुइसिःक् के़ले़क्‍पा नुःबा साम्‍म्‍याङ्‌ङिल्‍ले़न् चोगे़रो॥

22 इङ्‌गाॽ खे़न् ये़क्‌यक् सिगाङ् माङ्‌हिम्‍मिन् मे़न्‍निःबान्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ मुक्‍साम्‍दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःन्‍ने खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा माङ्‌हिम्‍लो॥ 23 हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् के़धोॽबा नाम् नु लाबा थेआङ् चाहाबा मे़जोगे़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ए खे़न् ये़क्‌यक्‍किन् थोॽरुरो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुसेमिःङ्‌ग मे़ल्‍लुक्‍साःन्‍नेरो॥ 24 हे़क्‍क्‍याङ् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ कन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमिमिदिङ्‌ङिल्‍ले़ थोॽरुबा ओःत्तिओ मे़वाॽ मे़बेःक्, हे़क्‍क्‍याङ् इक्‍सादिङ् खाम्‍बेःक्‍मोबा काक् हाङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ मिमिदिङ्‌ङिन् खे़प्‍मो मे़दारुॽ॥ 25 खे़न् ये़क्‌यक्‍किल्‍ले़न् ताःक्‍हन्‍निङ्‌ग आप्‍फाल्‍ले़आङ् मे़सुप्‍ने़न्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़प्‍मो से़न्‍दिक् होःप्‍लो॥ 26 हे़क्‍क्‍याङ् काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽरे़ मिङ्‌सो इङ्‌धाःङ्‌ङिन् नु खुनिॽ मिमिदिङ्‌ङिन् खे़न् ये़क्‌यक्‍को मे़दारुॽ॥ 27 खे़प्‍मोग मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुहिङ्‌मन्‍निल्‍ले़न्‌साप्‍पन्‍नो मिङ् साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पाहाॽरक् मे़लाःत्‍लो॥ कर आसुत्‍थो पाःन् नु सिक्‍के़ले़ःङ्‌बा याम्‍गे़सिङ्‌बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ नु इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽ आत्तिन्‍नाङ् खे़न् ये़क्‌यक्‍को लाःप्‍मा मे़ङ्‌घोने़न्‍लो॥

22

हिङ्‌मन्‍ले़न् यङ्‌घङ्‌

1 हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ माङ्‌लुङ् हे़क्‍के से़ल्‍ले़ङ् के़ले़क्‍पा यङ्‌घङ्‌ङिन् ओसेःन्‍धाक्‍ताङ्‌लो॥ खे़प्‍मोबा च्‍वाःत्तिङ्‌ग मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबारो॥ खे़न् यङ्‌घङ्‌ङिङ्‌ग निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ खुन्‍छिॽ हाङ्‌युक्‍नालाम् वगुसे़र 2 खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा माराम् लुम्‍मो ये़रो॥ यङ्‌घङ्‌ङिल्‍ले़ कुयाओ मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सिङ्‌बुङ्‌ङिन् युङे़रो॥ खे़न् सिङ्‌बुङ्‌ङो तङ्‌बे लावा थिक्-ने़त् परिक्‍ले़न् सिङ्‌सेहाॽ थोःक्‍ते़रो॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़न् सिङ्‌बुङ्‌ङिल्‍ले़ कुभे़क्‌वाहाॽग काक् मे़न्‍छाम् सुवाङ्‌हाॽ के़वेःम्‍बा सिदाॽ चोगे़रो॥ 3 खे़न् ये़क्‌यक्‍को आल्‍लआङ्धो निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़दाःक्‍तुन्‍छिन्‍बा लत्‍छाआङ् मे़होःप्‍लो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‌नु मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ खुन्‍छिॽ हाङ्‌युक्‍नाःन् खे़प्‍मो पोःङ्‌लो, हे़क्‍क्‍याङ् कुसेवारोबाहाॽरे़ खुने़ॽ सेवा मे़जोगुॽरो॥ 4 खे़ङ्‌हाॽरे़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुनाराःन् मे़निःसुॽ, हे़क्‍क्‍याङ् कुमिङ्‌ङिन् खुनिॽ तोवाबो साप्‍ते़आङ् पत्‍लो॥ 5 खे़प्‍मो याम्‍मो से़न्‍दिक् मे़बोःङ्‌ने़न्, हे़क्‍क्‍याङ् थोॽमारे़ लागि सेमि नु नाम्‍साङ्‌ङाङ् चाहाबा मे़जोःक्‍ने़न्‍लो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ यहवे दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् आबाङे खुनिॽ ओःत्ति पोःङ्॥ हे़क्‍क्‍याङ् खे़ङ्‌हाॽरे़ सदादिङ् हाङ् मे़जोगुॽरो॥

6 खे़न् माङ्‌लाइङ्‌बाल्‍ले़ इङ्‌गाॽ मे़त्ताङ्, “कन् पाःन्‍जाक्‍हाॽ ताःक्‍पो चोःक्‍मा सुक्‍के़दे़प्‍पा नु से़क्‍खाबा चोःक्‍लो॥ माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पाहाॽ सेसेमाङ् के़बिबा यहवे दाङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाहाॽ आल्‍ल हाराए पोःङ्‌मा के़बोःङ्‌बा पाःन्‍हाॽ ओसेःन्‍धाक्‍मासि फाॽआङ् कुमाङ्‌लाइङ्‌बे़न् पाङ्‌घु युःसुरो॥”

ये़सुःन् हाराए युःमा चोःक्

7 ये़सुरे़ पाःत्तुॽ, “ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ हाराए युःआरो! हे़क्‍क्‍याङ् कन् साप्‍पन्‍नो के़बप्‍पा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽग मुॽइसाबासिरो॥”

8 इङ्‌गाॽ युहुन्‍नारे़ कन् पाःन्‍हाॽ निःसुङ् खे़प्‍सुङ्‌लो॥ हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ निःसुङ् खे़प्‍सुङ्‌ङिल्‍ले़ कन् पाःन्‍हाॽ याप्‍मि ओसेःन्‍गे़धाक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बान् सेवा चोःक्‍मा फाॽआङ् इङ्‌गाॽ कुलाङ्‌जक्‍पो साम्‍बोःन् हबत्‌फन्‍छिङ्‌ङाङ्‌लो॥ 9 कर खे़ल्‍ले़ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्‌लो, “इङ्‌गाॽ सेवा मे़जोगाङ्‌ङिन्‍ने़ॽ! इङ्‌गाॽग खे़ने़ॽ कुइसिःक् हे़क्‍क्‍याङ् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पा के़म्‍भुॽ के़न्‍साॽसि नु कन् साप्‍पन्‍नो के़बप्‍पा पाःन्‍हाॽ के़इःप्‍पा के़नाःप्‍पाहाॽ हे़क्‍तङ्‌बा निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुसेवारोबाआरो॥ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन्‍लक् सेवा चोगे़ॽओ!”

10 हे़क्‍क्‍याङ् खुने़ॽ इङ्‌गाॽ अक्‍खे मे़त्ताङ्‌लो, “कन् साप्‍पन्‍नोबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍हाॽ मे़माॽरे़न्‍ने़ॽओ, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़न् काक् पाःन्‍हाॽ के़प्‍मा ये़म्‍मिन् निःत्ताङ्‌ङे वाॽरो॥ 11 हाराॽ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽरे़ ताप्‍फे़ःम्‍बा याःम्‍बक्‍के मे़जोगुररो, के़जिःम्‍बा याःम्‍बक् के़जोःक्‍पाहाॽ मे़जिःन्‍छिङ्‌ल मे़वाॽररो, कर साम्‌योनिबाहाॽरे़ साम्‌योनिबा याःम्‍बक् मे़जोगुर हे़क्‍क्‍याङ् सेसेबाहाॽ सेसेए मे़वाॽनिरो॥”

12 ये़सुरे़ पाःत्तुॽ,

“ओमे़त्ते़ॽओ, इङ्‌गाॽ हाराए युःआरो! हे़क्‍क्‍याङ् काक् मनाहाॽरे़ मे़जोगुबा याःम्‍बक् कुइसिःक्‍के खुम्‍दिङ्‌ङिन् नु हाङ्‌से़म्‍मिन् पिरुङ्‌सिङ्‌लो॥ 13 इङ्‌गाॽ अल्‍फा नु ओमेगा, तगिबा नु एगाङ्‌बा, हे़क्‍क्‍याङ् कुहेःक्‍सिङ्‌मा नु कुनुप्‍माआरो॥

14 हे़क्‍क्‍याङ् खुनिॽ तेःत्‍हाॽ सेसे लॽरिक् वागे़हप्‍पाहाॽग मुॽइसाबासिरो, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ग ताःक्‍हन्‍हाॽओलाम् ये़क्‌यक्‍को लाःप्‍मा नु मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सिङ्‌बुङ्‌ङोलाम् चामा युक् मे़घोःसुॽरो॥ 15 कर कोःत्‍चो हे़क्‍तङ्‌बा ये़प्‍ले़क् के़गप्‍पाहाॽ, निङ्‌वाॽ के़माबा कित्‍चाक् के़जोःक्‍पाहाॽ, चागे़राम्‍बाहाॽ, मना के़से़प्‍पाहाॽ, नावाइत्‍ला माङ्‌गे़घःबाहाॽ हे़क्‍क्‍याङ् काक् इङ्‌ले़क् पाःप्‍मा खुनिॽ सिराॽ के़धाङ्‌बाहाॽ नु इङ्‌ले़क् के़बाःप्‍पाहाॽ लाःक्‍कात्ते मे़वाॽरो॥

16 इङ्‌गाॽ ये़सुरे़ सेसेहुप्‍लक्‍हाॽरे़ लागि कन् पाःन्‍हाॽ मे़त्‍छे़ आमाङ्‌लाइङ्‌बान् खिनिॽओ पाङ्‌घुङ्‌ङाङ् वाॽआरो॥ इङ्‌गाॽग दाउद हाङ्‌ङिल्‍ले़ कुमुॽइदाङ्‌साआरो, हे़क्‍क्‍याङ् तान्‍छोःक्‍पाआरो॥”

17 सेसेमाङ्‌ङिन् नु सिसामेःत्तिल्‍ले़ पाःत्‍छुॽ, “ये़ॽओ!” हे़क्‍क्‍याङ् कन् पाःन्‍हाॽ के़घे़म्‍बाल्‍ले़आङ्‌“ये़ॽओ!” पाःत्तुरो॥ आत्तिन् आङ्‌गुगे़न् वामिःक्‍माल्‍ले़ तरुआङ् वाॽ, खे़न् ताररो॥ आत्तिल्‍ले़ निङ्‌वाॽ चोगुॽ, हाराॽ खे़ल्‍ले़ कुमे़ल्‍लुङ् मे़ःन्‍नेए मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा च्‍वाःत्तिन् थुङुररो॥

18 कन् साप्‍पन्‍नोबा माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़घे़म्‍बा काक् मे़न्‍छाम् याप्‍मिहाॽ इङ्‌गाॽ साम्‍दिङ् पिरुङ्‌सिङ्‌लो–हाःत्‍ले़ कन् साप्‍पन्‍नो थेइ योॽरु, निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़आङ् कन् साप्‍पन्‍नो चे़ङ्‌मनाबा मिन्‍देॽहाॽ खे़न् के़योॽबाल्‍ले़ कुसम्‍दाङ् योॽरुरो॥ 19 हे़क्‍क्‍याङ् हाःत्‍ले़ कन् माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन्‍निल्‍ले़न् साप्‍पन्‍नोलाम् थेइ खक्‍तुॽ, कन् साप्‍पन्‍नो साप्‍ते़आङ् के़बप्‍पा मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् के़बिबा सिङ्‌बुङ्‌ङोलाम् हे़क्‍क्‍याङ्‌सेसे ये़क्‌यक्‍कोलाम् खे़ल्‍ले़ खोःमा के़बोःङ्‌बा लक्‍किन् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खक्‍तुॽरो॥

20 कन् पाःन्‍निन्‌साःक्‍खि के़बिबाल्‍ले़ पाःत्तुॽ, “से़क्‍खाए इङ्‌गाॽ हाराए युःआरो॥”

आमे़न्! दाङ्‌बा ये़सुए, ये़ॽओ!

21 दाङ्‌बा ये़सुरे़ कुलुङ्‌गुम्‍मिन् खिनिॽ के़रे़क्‍नु वाॽररो॥ आमे़न्॥

* 1:1 माङ्‌लाइङ्‌बा–निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ मे़न्‍छाम्‌याप्‍मि मे़न्‍जोःक्‍के वये़ल्‍ले़ साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌ङो खुने़ॽ कुसेवा के़जोःक्‍पा माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ चोगुसिआङ् वये़॥

* 1:8 अल्‍फा नु ओमेगा फाॽइन् ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङोबा काक्‍नुःल्‍ले़ तगिबा नु एगाङ्‌बा सक्॥

* 2:10 मे़न्‍नुप्‍मनाबा हिङ्‌मन् पिनिङ्‌–ग्रिक पाःन्‍दाङ्‌ङो “ने़त्तिगे़न् हिङ्‌मन्‌रे़न् तिचः पिनिङ्॥”

* 2:17 इस्राइलिहाॽ एःक्‍सादे़न्‍नो लाम्‍दिःक्‌मे़जोगे़ल्‍ले़ खे़ङ्‌हाॽरे़ मे़जर फाॽआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ ताङ्‌साक्‍पोलाम् थिक्‌याःन्‍धक् मन्‍ना मे़प्‍मनाबा कुजा थ्‍ये़र याःन्‍दु॥ खे़ङ्‌हाॽरे़ खे़न् मिसाक् मे़दाङ्‌घुआङ् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदगाङ् साःङ्‌गाहिम्‍मो साम्‍म्‍याङ् खप्‍प्‍याओ मे़याक्‍तुआङ् सेसे सन्‍दुक् सिगाङ् मे़युक्‍खु॥

* 4:5 नुसि सेमिहाॽ–सेसेमाङ्‌ङिन् ओसेःन्‍धाक्‍मा मिक्‍सेःन्॥

* 5:6 मे़ल्‍लुक्‍साःन्–ये़सुरे़ लत्‍छा कुमिङ्॥ ये़सुःन् मे़से़रुआङ्‌वये़बा मे़ल्‍लुक्‍साःन् हे़क्‍के थाःम्‍सिङ्, थेआङ्‌भे़ल्‍ले़ खुने़ॽ नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् मनाहाॽ से़ःप्‍मासि फाॽआङ् ये़सुःन् सिदुङ्‌जभा पोःक्‍खे़॥ मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ नुसि कुदाङ्‌हाॽरे़ पयम्‌यम्‍बा कुमुक्‍साम्‍मिन् मिक्‍सेःन् आबि॥ खुने़ॽ नुसि कुमिक्‍हाॽरे़ के़रे़क् पाःन्‍हाॽ खुने़ॽ निःसुबा पाःन्‍निन् मिक्‍सेःन् आबि॥

* 7:14 फःदाङ्‌बा फाॽइन् खे़ङ्‌हाॽरे़ खुनिॽ लायोहाॽ ले़प्‍मि पोःक्‍खे़आङ् साम्‌योनिबा नु सेसे साङ्‌साङ् मे़बोःक्‍खे़॥

* 10:7 माङ्‌निङ्‌वाॽपाःन् के़बाःप्‍पान्–खुने़ॽ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌लाम्‍बाबा इङ्‌घङ् के़बाःप्‍पा मनारो॥ कुभा ये़म्‍मो ताःन्‍दि के़बोःङ्‌बा पाःन्‍नाङ् खुने़ॽ पाःत्तुरो॥

* 11:3 “सगि तेःत् चाङ्‌मा” फाॽइङ्‌ग मेरिङ् चोःक्‍मनाबा मिक्‍सेःन्‍लो॥

* 12:3 हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरि–असेःक् कुइसिःक् थक् नु हन्‍दगेःक्‍ले़न् हे़क्‍तङ्‌बा कुधेःक् के़बप्‍पा आजाजाबा चोगे़॥

* 12:7 मिखाएल–खुने़ॽ माङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़न् लत्‍छा लाम्‍लोःबारो॥ मिखाएले़न् इस्राइलरे़न् नुःरिक्‍काङ् कम्‍ब्राङ् के़मे़प्‍पा वये़॥ हे़क्‍क्‍याङ्‌खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽरे़ खे़न् हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् हे़क्‍क्‍याङ् खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽनु थङ् मे़जोगुरो॥

* 12:8 हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् नु खे़ल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽ–हन्‍दगेःक्‍गे़न् वासेरिःन् फाॽइन् माफे़न्‍साम्‍लो॥ खे़न् लत्‍छा माङ्‌लाइङ्‌बा वये़, कर खे़ल्‍ले़ निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ बिफ्‍युङ् चोगुआङ्‌निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ खे़न्‌साङ्‌ग्राम्‍पेदाङ्‌लाम्‌लाप्‍फुसु, हे़क्‍क्‍याङ्‌खे़न्‌माफे़न्‍साम्‌पोःक्‍खे़॥ माफे़न्‍साम्‍मिल्‍ले़ कुमाङ्‌लाइङ्‌बाहाॽग माफे़न्‍साम्‍मिन्‍नु निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिल्‍ले़ कुदक्‍ले़ङ्‌वाओ पोगे़बाओ कुबाःन् के़घे़म्‍बाहाॽरो॥

* 14:8 बे़बिलोन–उनाहुरिबा ये़क्‌यक्, हाबा खे़न् ये़क्‌यक्‍कोबा हाङ्‌ङिल्‍ले़ यरिक् ये़म् तगि यहुदिहाॽ नाःन्‍दुसिआङ् वये़॥ कप्‍मो बे़बिलोने़न् निङ्‌वाॽफुमाङ्‌ङिन् के़अप्‍पा कन् खाम्‍बेःक्‍मोबा मनाहाॽरे़न् मिक्‍सेःन्‍लो॥

* 14:15 पोगुगे़न् कुजाःन्–कन्‌फाॽइन्‌खुम्‍दिङ्‌ले़ लागि यारिप्‌के़वाॽबा मनासिरो॥

* 19:7 कुसिसामेःत्तिन्–मे़ल्‍लुक्‍साःल्‍ले़ कुसिसामेःत्तिन् फाॽइन् ये़सु ख्रिस्‍ते़न्‌नसाःन् के़जोःक्‍पा के़रे़क् मनाहाॽरो, याम्‍मोआङ् खुने़ॽ कुमेःक्‍खिम्‍साबा हे़क्‍के थाःबे़आङ् वाॽ॥