^

Isthmus-Mecayapan Nahuatl

Nahuatl, Isthmus-Mecayapan: Itájto̱l toTe̱ko ipan melaꞌtájto̱l New Testament

copyright © 2016 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Nahuatl, Isthmus-Mecayapan
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

All rights reserved.

2025-05-17

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 17 May 2025

8d5b6a33-8846-5c0f-ae8f-62c94f894f7b

San Mateo

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Itájto̱l Jesucristo yej kijkuiloj

San Mateo

1

Iyikyapatajwe̱wejmej Jesucristo

1 Nigaj ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱mej yej iyikyapatajwe̱wejmej Jesucristo,* yej te̱píltzi̱mpa katka iga David iwá̱n David te̱píltzi̱mpa katka iga Abraham.

2 Abraham mochij te̱taj iga Isaac, iwá̱n Isaac mochij te̱taj iga Jacob, iwá̱n Jacob mochij te̱taj iga Judá iwá̱n iyikni̱wa̱n. 3 Judá iwá̱n isiwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Tamar mochijkej te̱tajmej iga Fares iwá̱n Zara. Fares mochij te̱taj iga Esrom. Esrom mochij te̱taj iga Aram. 4 Aram mochij te̱taj iga Aminadab, iwá̱n Aminadab mochij te̱taj iga Naasón, iwá̱n Naasón mochij te̱taj iga Salmón. 5 Salmón mochij te̱taj iga Booz, te̱ye̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Rahab. Booz mochij te̱taj iga Obed, te̱ye̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Rut. Obed mochij te̱taj iga Isaí. 6 Isaí mochij te̱taj iga rey David, David kipiáꞌ se̱ ipiltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Salomón yej kitaꞌ iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ yej isíwa̱ꞌpa katka Urías.

7 Salomón mochij te̱taj iga Roboam, iwá̱n Roboam mochij te̱taj iga Abías, iwá̱n Abías mochij te̱taj iga Asa. 8 Asa mochij te̱taj iga Josafat, iwá̱n Josafat mochij te̱taj iga Joram, iwá̱n Joram mochij te̱taj iga Uzías. 9 Uzías mochij te̱taj iga Jotam, iwá̱n Jotam mochij te̱taj iga Acaz, iwá̱n Acaz mochij te̱taj iga Ezequías. 10 Ezequías mochij te̱taj iga Manasés, iwá̱n Manasés mochij te̱taj iga Amón, iwá̱n Amón mochij te̱taj iga Josías. 11 Jeconías iwá̱n iyikni̱wa̱n itajmej ito̱ka̱ꞌ Josías. Ini̱mej ipilowa̱n onokoj kua̱ꞌ rey de país Babilonia kipre̱sojwij israeli̱tajmej iga kiwi̱gakej Babilonia.

12 Kua̱ꞌ kí̱skeja Babilonia, Jeconías kipiáꞌ ipiltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Salatiel. Iwá̱n Salatiel kipiáꞌ ipiltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Zorobabel. 13 Zorobabel mochij te̱taj iga Abiud, iwá̱n Abiud mochij te̱taj iga Eliaquim, iwá̱n Eliaquim mochij te̱taj iga Azor. 14 Azor mochij te̱taj iga Sadoc, iwá̱n Sadoc mochij te̱taj iga Aquim, iwá̱n Aquim mochij te̱taj iga Eliud. 15 Eliud mochij te̱taj iga Eleazar, iwá̱n Eleazar mochij te̱taj iga Matán, iwá̱n Matán mochij te̱taj iga Jacob. 16 Jacob mochij te̱taj iga José, yej iwe̱wej María. Ini̱nya María yej iye̱ꞌ Jesús, ini̱nya Jesús yej tikto̱ka̱wiáj Cristo.

17 Ijkó̱n panoj catorce te̱tajwe̱wetkej yej ipilówa̱mpa ipilowa̱n Abraham este iga onókoya David. Panoj no̱ catorce te̱tajwe̱wetkej yej ipilówa̱mpa ipilowa̱n David este kua̱ꞌ israeli̱tajmej kiwi̱gakej preso Babilonia, iwá̱n panoj seꞌoꞌ má̱j catorce te̱tajwe̱wetkej este kua̱ꞌ onókoya Cristo.

Ken iga onoko Jesucristo

18 Ijkí̱n iga onoko Jesucristo: María yej iye̱ꞌ Jesús onóyaya iga yawi mona̱mikti̱ti iwá̱n José. Eꞌ kua̱ꞌ aya mona̱miktiáj, María xo̱lo̱yowiꞌ iga ipode̱r iyEspí̱ritoj Dios. 19 Iwá̱n José yej mochi̱was iwé̱j María, poxsan katka ye̱ꞌnemiá, iwá̱n ayoꞌ kinekiá mamona̱mikti iwá̱n María; eꞌ malej ijkó̱n, José akinekiá mamomati iga María ónoꞌya iwá̱n seꞌ ta̱gaꞌ; yéj kejla̱ntoya iga ichtákasan mamokajte̱waka̱n. 20 Mie̱j inó̱n kejla̱ntoya, kochiꞌ iwá̱n kite̱miꞌ iga se̱ iyá̱ngel† Dios wa̱laj iwá̱n ijkí̱n kijlij:

—José, tej yej ipiltzi̱n ipilówa̱mpa David, amo ximajmawi iga timona̱miktiá iwá̱n María, iga inó̱n xo̱lo̱ꞌ yej kitalaxwijtoꞌ, ino̱nwaꞌ kimáꞌ iyEspí̱ritoj Dios. 21 Yéj yawi kitati se̱ ichoochi̱n, iwá̱n tikto̱ka̱wi̱j JESÚS,‡ iga yéj yawi kima̱nawi̱ti ige̱ntej iga ayoꞌ makichijtoka̱n yej aye̱kti.

22 Inó̱n sucede̱roj iga mamochi̱wa kensan ikya kijtoj toTe̱ko ipan se̱ profeta§ kua̱ꞌ kijtoj ijkí̱n:

23 Se̱ takotzi̱n yej aya kichijchimi ta̱gaꞌ, xo̱lo̱yowis iwá̱n kitas ichoochi̱n,

moto̱ka̱wi̱j Emanuel,

yej kijto̱jneki: Dios onoꞌ towa̱n.*

24 Kua̱ꞌ José isaꞌ iga te̱miktoya, kichij kensan kijlij iyá̱ngel Dios iwá̱n kíkuiꞌya María iga isiwa̱ꞌ. 25 Eꞌ José aya kitechowa̱ya María este iga onoko ikone̱ꞌ. Iwá̱n inó̱n kone̱ꞌ kito̱ka̱wijkej JESÚS.

2

Re̱yejma̱gojmej yawij kitatij Jesús

1 Jesús onoko Belén, se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan estado de Judea. Íkua̱ꞌ manda̱rojtoya rey Herodes.* Entonces asikej Jerusalén sekin tajta̱gaꞌ yej wa̱lkej iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ. Ino̱mej tajta̱gaꞌ momachtijkej ken iga ojonokej si̱talimej, iwá̱n kijliáj Re̱yejma̱gojmej. 2 Iwá̱n tatajtantinemiáj:

—¿Ka̱n onoꞌ irre̱y judiyojmej yej nacé̱rojoꞌ? Nejeme̱n nikitakej isi̱talin ne‑iga iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ iwá̱n niwa̱lkej nikweyimati̱lti̱koj.

3 Kua̱ꞌ iní̱n kimatiꞌ rey Herodes ayꞌya kojasiá te̱ kichi̱waya, iwá̱n inewi gente de Jerusalén akojasiajoꞌ no̱ te̱ kichi̱wayaj. 4 Iwá̱n Herodes kino̱tzaꞌ inochi ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n inochi yej tamachtiáj ipan iley Dios. Iwá̱n kitajtankej ka̱n yawi nace̱ro̱ti Cristo. 5 Yejeme̱n kijtojkej:

—Yawi nace̱ro̱ti ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Belén yej onoꞌ ipan estado de Judea. El profeta kijkuiloj ijkí̱n:

6 Tej, Belén, yej tonoꞌ ipan estado de Judá,

malej iga ti‑a̱ltepe̱tzi̱n, eꞌ ayéj yej má̱j ti‑ali̱mpa, no̱ tivale̱rowa kensan ino̱mej wejweyi a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan estado de Judá;

iga ipan tej yawi ki̱sati se̱ yej manda̱rowa,

yej yawi kicuida̱ro̱ti noge̱ntej de Israel.†

7 Iwá̱n el rey Herodes kichtakano̱tzaꞌ yej kitakej si̱talin; íkua̱ꞌya kimati̱ltijkej ke̱man nokta ne̱siko in inó̱n si̱talin. 8 Iwá̱n Herodes kiti̱tan Belén ino̱mej tajta̱gaꞌ, kijlijkej ijkí̱n:

—Xa̱ka̱n Belén, xikte̱mo̱tij inó̱n chooli̱ntzi̱n este ka̱n xikasika̱n. Kua̱ꞌ ankasíkeja, xine‑ijli̱kij sej iga nej no̱ maniá manikweyimati̱lti̱ti.

9 Kua̱ꞌ tamiꞌ kikakikej yej kijtoj Herodes, Re̱yejma̱gojmej yájkija. Iwá̱n inó̱n si̱talin yej kitakej iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ, tapano̱tia̱ya iwá̱n moketzato ka̱n nokta onoꞌ chooli̱ntzi̱n. 10 Kua̱ꞌ kitakej inó̱n si̱talin poxsan yo̱lpa̱kikej. 11 Iwá̱n kalakkej kalijtiꞌ, iwá̱n kitakej chooli̱ntzi̱n iwá̱n María yej te̱ye̱ꞌ. Motankua̱ketzkej iwá̱n kiweyimati̱ltijkej chooli̱ntzi̱n. Iwá̱n yejeme̱n kiki̱xtijkej rega̱lojmej iga kimakakej chooli̱ntzi̱n, oro, incienso iwá̱n mirra yej ken bálsamo. 12 Iwá̱n Dios kite̱miktij ino̱mej iga ayoꞌ nokta maya̱ka̱n ka̱n onoꞌ Herodes; inó̱n iga yejeme̱n yajkij sej icha̱mej, eꞌ ipan seꞌya ojti.

José, María iwá̱n Jesús cholowaj iga yawij ipan país yej ito̱ka̱ꞌ Egipto

13 Kua̱ꞌ re̱yejma̱gojmej yájkija, se̱ iyá̱ngel Dios kite̱mikti̱ko José, iwá̱n kijlij:

—Ximoketza, xikui̱ga Egipto chooli̱ntzi̱n iwá̱n iye̱ꞌ. Ómpaoꞌ xonoka̱n este kua̱ꞌ sej nimitzno̱tzas. Porque Herodes yawi kite̱mo̱ti chooli̱ntzi̱n iga makimikti.

14 Iwá̱n José moketzaꞌ tayowaka̱n, kiwi̱gaꞌ Egipto chooli̱ntzi̱n iwá̱n iye̱ꞌ. 15 Ompiga onoyaj este que miguiꞌ Herodes. Iní̱n mochij iga mamochi̱wa yej Dios kijtoj ipan se̱ profeta, ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Este Egipto nikno̱tzaꞌ noPiltzi̱n.”‡

Herodes tatekimaka iga mamomijmikti choolili̱n

16 Kua̱ꞌ Herodes kimatiꞌ iga kikajkayajkej ino̱mej re̱yejma̱gojmej, poxsan kuejkuesiwiꞌ. Iwá̱n tatekimáꞌ iga makimijmikti̱tij nochi choolili̱n yej aya kipiáj o̱me años, yej cha̱ntitokej Belén iwá̱n ipan a̱ltepe̱mej yej najna̱ꞌsan onokej. Herodes kijtoj o̱me años, iga anka achó̱n a̱n kiwi̱gaya Jesús, ke̱ꞌsan kijtojkej re̱yejma̱gojmej. 17 Iwá̱n ompa mochij yej kijkuiloj el profeta Jeremías. Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

18 Mokaguiꞌ iga wa̱ꞌtzajtzilo̱ꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Ramá.

Cho̱kalo̱ꞌ iwá̱n poxsan mokno̱matilo̱ꞌ.

Rake̱lwaꞌ in yej cho̱gaꞌ iga ipilowa̱n,

iwá̱n awel moyo̱lta̱lij, iga ipilowa̱n kimijmiktilíjkeja.§

19 Kua̱ꞌ miꞌya Herodes, se̱ iyá̱ngel Dios kite̱miktij José ompa Egipto, kijlij:

20 —Ximoketza, xikui̱ga chooli̱ntzi̱n iwá̱n iye̱ꞌ iwá̱n xaj sej Israel ka̱n amonoyaj iga mikíkeja ino̱mej yej kimikti̱jnekiáj chooli̱ntzi̱n.

21 Iwá̱n José moketzaꞌ iwá̱n kiwi̱gaꞌ chooli̱ntzi̱n iwá̱n iye̱ꞌ ipan país de Israel. 22 Eꞌ kua̱ꞌ José kimatiꞌ iga manda̱rówaya sej Arquelao yej ipíltzi̱mpa Herodes ipan ta̱jli de Judea, José majmawiꞌ iga yawi ompiga. Eꞌ Dios sej kite̱miktij, kijlij iga mayawi ipan estado de Galilea, iwá̱n ompiga yajkij. 23 Kua̱ꞌ asikej ipan estado de Galilea, mocha̱nti̱toj ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Nazaret. Iní̱n mochij iga mamochi̱wa ken kijtojkej profe̱tajmej iga Jesús cha̱ntitos Nazaret.

3

Juan yej tabautiza̱rowa kipowa itájto̱l Dios

1 Inó̱n ve̱j Juan yej tabautiza̱rowa* asiꞌ ipan desierto† yej onoꞌ ipan estado de Judea iga kipowa ye̱ꞌnoti̱ciaj, 2 iwá̱n kijtowa̱ya:

—Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti iga ayoꞌ wejkatis iga Dios yawi reina̱ro̱ti ipan tejemej.

3 De ini̱nya Juan yej el profeta Isaías tajtoj, kua̱ꞌ kijtoj:

Mokaki a̱ꞌpa tzajtzi ipan desierto, kijtowa:

“Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti,

ijkó̱n ankitapowaj ojti iga toTe̱ko.”‡

4 Juan kakijtinemiá itzótzol yej chijtoya iga itzojmiyo camello§, iwá̱n tajko‑ilpitinemiá iga kuetax, iwá̱n kikua̱ya chapolin iwá̱n kuayojnekti. 5 Iwá̱n ki̱skej de Jerusalén, de Judea iwá̱n inochi yej cha̱ntitoyaj najna̱ꞌsan we̱ya̱ꞌ Jordán iga kikakikoj Juan. 6 Iwá̱n kua̱ꞌ la gente mote̱nxitónkeja iga kichijkej yej aye̱kti, íkua̱ꞌya Juan kibautiza̱rowa̱ya ino̱mej ipan we̱ya̱ꞌ Jordán.

7 Eꞌ kua̱ꞌ Juan kitaꞌ iga nemi ya̱yaj miaꞌ fariseojmej* iwá̱n saduceojmej† iga no̱ mamobautiza̱ro̱ka̱n, kijlijkej:

—¡Amejeme̱n ken nokta ipilowa̱n kowa̱mej! ¿A̱ꞌyéj mitzijlijkej iga anyawij anmoma̱nawi̱tij kua̱ꞌ Dios yawi tacastiga̱ro̱ti? 8 Xiye̱ꞌnemika̱n iga mane̱si iga ankikajtéjkeja iga ankichi̱waj yej aye̱kti. 9 Amo ximoweyimatika̱n iga ankijtowaj: “Nejeme̱n no‑ikyapatajwe̱wejmej Abraham”; ¡Nimitzijliáj iga ini̱mej temej Dios wel kichi̱wa ipilowa̱n Abraham! 10 Há̱chajwaꞌ ónoꞌya iga yawi motzojtzontekiti kuawimej este ipan inelwayomej. Inochi kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌta̱ki, motzonteki iwá̱n moakiá tiko.‡ 11 Nej nimitzbautiza̱rowaj iga a̱ꞌti, iga mane̱si iga anmoyo̱lpatákeja. Eꞌ yej wi̱‑oꞌ, yawij mitzbautiza̱ro̱tij iga el Espíritu Santo iwá̱n iga tiꞌti. Yéj kipiá má̱j poder que nej, iwá̱n nej ni alí̱n ayá̱ꞌ neajasi iga manikui̱guili igaꞌ. 12 Yéj kiki̱tzkijtoꞌ yej iga kichijchi̱wa trigo iga kitasolki̱xtiá. Iwá̱n trigo ka̱nas ka̱n moa̱na; eꞌ itasolyo kitati̱j ipan tiꞌti yej ayí̱ꞌ se̱wis.§

Mobautiza̱roj Jesús

13 Iwá̱n Jesús ki̱saꞌ Galilea, iwá̱n asito ka̱n Juan tabautiza̱rojtoya ipan we̱ya̱ꞌ Jordán, iga no̱ mamobautiza̱ro. 14 Eꞌ Juan akinekiá makibautiza̱ro, kijlij:

—¿Te iga tiwi̱ꞌ iga nej manimitzbautiza̱ro? Nejwaꞌ in yej nikneki iga tej xine̱bautiza̱ro.

15 Eꞌ Jesús kijlij Juan:

—Iná̱n tej amo te̱ xikijto; iga ijkó̱n kajasi iga matikchi̱waka̱n inochi ken Dios kineki.

Iwá̱n Juan mote̱máꞌ iga kibautiza̱roj Jesús. 16 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ mobautiza̱roj, ki̱saꞌ ipan a̱ꞌti. Iwá̱n tapowiꞌ cielo, iwá̱n kitaꞌ iyEspí̱ritoj Dios temoj, ken tikita se̱ jojtoko, iwá̱n moketzako iyakapan. 17 Iwá̱n mokaguiꞌ ipan cielo se̱ tájto̱l yej kijtoj:

—Iní̱n nokta in noPiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá, iwá̱n yéj ne̱yo̱lchikajtoꞌ.

4

Tzitzimiꞌ kineki iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti

1 Iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios kiwi̱gaꞌ Jesús ipan desierto ka̱n ayá̱ꞌ cha̱ntitolo̱ꞌ, iga ompiga Tzitzimiꞌ makita siga ayá̱ꞌ kichi̱walti̱j yej aye̱kti.

2 Jesús ayá̱ꞌ takuaj cuarenta días iwá̱n cuarenta yówal, iwá̱n maya̱naꞌ. 3 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kitechoj Jesús. Tzitzimiꞌ kinekiá iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti, kijlij:

—Siga tejya nokta iPiltzi̱n Dios, xikijli ini̱mej temej iga mamochi̱waka̱n pa̱n.

4 Eꞌ Jesús kijlij Tzitzimiꞌ:

—Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Ayá̱ꞌ gasan tákual wel ono ta̱gaꞌ, no̱ wel ono iga kichi̱wa ken kijtowa itájto̱l Dios.”

5 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kiwi̱gaꞌ Jesús ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén, kitejkawi̱ltij este iyi̱xko, ka̱n má̱j ajko ipan inó̱n weyitio̱pan,* 6 iwá̱n kijtoj Tzitzimiꞌ:

—Siga tejya nokta ipiltzi̱n Dios, este nigaj ximopata̱nalti ta̱lpan; iga itájto̱l Dios ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Dios kiti̱tanis iya̱ngelejmej iga mamitzpale̱wi̱ka̱n,

iga mamitzmajkuitia̱ka̱n

iga amo ximokxiwi̱teki ipan teꞌti.†

7 Jesús kijtoj:

—No̱ ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Amo xiktajtanili moTe̱ko Dios iga makichi̱wa tejté̱ iga san mane̱si iga wel kichi̱wa.”

8 Seꞌ ve̱j Tzitzimiꞌ kiwi̱gaꞌ Jesús ipan se̱ tepe̱ꞌ yej pox ajko, iwá̱n kine̱xtilij inochi pai̱smej yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n inochi yej kipiáj; 9 iwá̱n kijtoj Tzitzimiꞌ:

—Nej nimitzmakas inewi iní̱n siga timotankua̱ketza iga xine̱weyimati̱lti.

10 Iwá̱n Jesús kijlij:

—Tzitzimiꞌ, xicholo note̱noj, iga ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Xikweyimati̱lti moTe̱ko Dios iwá̱n xikchi̱wa kensan yéj kineki.”

11 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kikájteja Jesús. Iwá̱n wa̱lkej a̱ngelejmej iga kipale̱wi̱koj in Jesús.

Jesús pe̱wa iga tamachtiá

12 Kua̱ꞌ Jesús kimatiꞌ iga Juan kipre̱sojwijkej, yajki ipan estado de Galilea. 13 Eꞌ ayá̱ꞌ ka̱wiꞌ Nazaret ka̱n ícha̱n katka, sino que yajki mocha̱nti̱to ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Capernaum. Inó̱n a̱ltepe̱ꞌ onoya ipan a̱te̱n iwá̱n ipan íta̱l Zabulón iwá̱n Neftalí. 14 Ijkí̱n kichij Jesús iga mamochi̱wa yej el profeta Isaías ijkí̱n kijkuiloj:‡

15 Íta̱l Zabulón iwá̱n Neftalí,

ipan inó̱n ojti yej yawi láma̱r, iyi̱ka̱mpa we̱ya̱ꞌ Jordán,

ipan Galilea ka̱n cha̱ntitokej yej ayéj judiyojmej.

16 Ino̱mej gente yej ken onoyaj ka̱n takomichka̱n iga ayá̱ꞌ ki̱xmatiáj Dios, ken tikita kita̱wijkej se̱ weyi ta̱wi̱lyo̱ꞌ iga asiꞌ itájto̱l Dios.

Ino̱mej majmatoyaj iga mamikika̱n,

eꞌ iná̱n kita̱wíjkeja weyi ta̱wi̱lyo̱ꞌ.

17 Iwá̱n íkua̱ꞌya Jesús pe̱waꞌ kipowa itájto̱l Dios, kijtoj:

—Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti iga ayoꞌ wejka̱was iga yawi reina̱ro̱ti§ Dios.

Jesús kino̱tzaꞌ na̱wi atarraye̱rojmej

18 Jesús nejnentia̱ya ipan a̱te̱n laguna yej ito̱ka̱ꞌ Galilea. Ompa kitaꞌ Simón yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pedro, iwá̱n Andrés yej iyíkni̱mpa. Yejeme̱n atarraye̱rojmej. Iwá̱n ompa atarraya̱rojtoyaj ipan inó̱n a̱ꞌti. 19 Iwá̱n Jesús kijlij ino̱mej:

—Xine̱tokaka̱n, iwá̱n nikchi̱was iga ankinechko̱skej yej mane̱tokaka̱n ken iná̱n to̱poj ankiki̱tzkiáj.

20 Iwá̱n imaní̱n kikajtejkej iyatarra̱yajmej iwá̱n kitokákeja Jesús.

21 Iwá̱n achi má̱j nejnenkej, kitakej o̱me̱n tajta̱gaꞌ, Jacobo iwá̱n Juan yej ipilówa̱mpa Zebedeo. Ompa onoyaj ipan á̱ka̱l iwá̱n itaj. Ompa kitamanijtoyaj iyatarra̱yajmej. Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ in ino̱mej. 22 Iwá̱n íkua̱ꞌsan ompa kikajtejkej itaj iwá̱n á̱ka̱l. Iwá̱n kitokákeja Jesús.

Jesús kimachtiá miaꞌ gente

23 Jesús panoj no̱ya̱n ipan estado de Galilea, tamachtijtinemiá ipan tio̱pamej yej ojonoyaj ipan a̱ltepe̱mej. Kipowaya ye̱ꞌnoti̱ciaj ken iga Dios yawi reina̱ro̱ti. Iwá̱n kachitialtij nochi yej se̱seꞌpa iga we̱titoyaj. 24 Iwá̱n no̱ya̱n momatiꞌ ipan estado de Siria, iga Jesús taachitialtijtinemiꞌ, iwá̱n no̱ kiwi̱guilijkej yej kipiayaj de se̱seꞌpa kokolis, yej kuajkualoj, yej ta̱tapoliwij, yej kipiayaj ma̱lespí̱ritoj iwá̱n yej ikxitakua̱wayaxtoyaj. Iwá̱n nochi ini̱mej kachitialtij Jesús. 25 Miaꞌ de Galilea kitokakej Jesús, yej cha̱ntitoyaj ipan íta̱l diez a̱ltepe̱ꞌ yej kijliáj Decápolis, iwá̱n de Jerusalén iwá̱n inewi no̱ de Judea, iwá̱n ino̱mej yej cha̱ntitokej iyi̱ka̱mpa we̱ya̱ꞌ Jordán.

5

Jesús tamachtiá ipan tepe̱ꞌ

1 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ inewi gente yej kitokatinemiáj, tejkaj ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n ompa mota̱lij. Iwá̱n idisci̱polojmej* kiyawalojkej. 2 Iwá̱n Jesús pe̱waꞌ kimachtij idisci̱polojmej, ijkí̱n kijtoj:

3 —Pa̱kij yej kimachi̱liáj ipan iya̱lmajmej iga yejéme̱nsan awel te̱ kichi̱waj iwá̱n ijko̱nya iga kite̱mowaj Dios, iga yejéme̱nya kipiaskej Dios iga iTe̱komej.

4 ’Pa̱kij yej cho̱kaj, Dios yawi kiyo̱lchika̱wati ino̱mej.

5 ’Pa̱kij yej moali̱mpamatij, iga yejeme̱n mochi̱waskej itatki inó̱n ta̱jli yej Dios kijtoj iga kimakaskej.

6 ’Pa̱kij yej kipoxyo̱lmakatokej iga kichi̱wasnekij yej ye̱kti, ino̱mej sí, Dios kipale̱wi̱j.

7 ’Pa̱kij yej ta‑ikne̱liáj, iga Dios yawi no̱ kikne̱li̱tij ino̱mej.

8 ’Pa̱kij yej ipan iya̱lmajmej kejla̱ntokej yej ye̱kti, yejeme̱n sí kitaskej Dios.

9 ’Pa̱kij yej kinekij iga maonolo tamelá̱, iga Dios kijli̱j iga yéj ipilowa̱n.

10 ’Pa̱kij yej kikno̱chi̱waj iga san kichi̱waj yej Dios kineki, iga yejéme̱nya kipiaskej Dios iga iTe̱komej.

11 ’Xipa̱ktoka̱n kua̱ꞌ mitzijijliáj kuajkuantas iwá̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj iwá̱n kua̱ꞌ mitzpantiáj iga ankichi̱waj yej aye̱kti, iga san nej anne̱tokaj.

12 ’Xipa̱ktoka̱n iga ipan cielo yawij mitzmakatij yej pox ye̱kti; iga ijkó̱n no̱ kikno̱chijkej profe̱tajmej yej ikya onoyaj.

Yej kitokaj Jesús ken istaꞌ iwá̱n ken yej ta̱wiáj

13 ’Amejeme̱n ipan iní̱n ta̱jli ken tikita an‑istamej. Eꞌ siga istaꞌ ayoꞌ istawe̱liꞌ, ¿téjasoꞌ iga moneki? Ayoꞌ ye̱kti iga nité̱, sino que motajkáliya iwá̱n mota̱táksaya.

14 ’Amejeme̱n no̱ ken anta̱wi̱lmej ipan iní̱n ta̱jli. Se̱ weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ iyi̱xko tepe̱ꞌ awel mi̱ya̱na. 15 Niga motatiá se̱ cándi̱l iga mamota̱li itampa tejté̱, ma̱jwaꞌ mota̱liá ajko iga makita̱wi yej onokej kalijtiꞌ. 16 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iyi̱xtaj la gente, iwá̱n kua̱ꞌ mitzitaskej iga ankichijtokej yej ye̱kti, kiweyimati̱lti̱skej toTaj Dios yej onoꞌ ajko.

Jesús tamachtiá ipan la ley

17 ’Amo ankijto̱skej iga niwa̱laj iga nikpolo̱ko iley Moisés o ka̱n tamachtijkej profe̱tajmej. Nej ayá̱ꞌ inó̱n nikchi̱wako, ma̱jwaꞌ nikchi̱wako ken iga nokta kajasi iga mamochi̱wa ken tatekimakaj. 18 Iwá̱n no̱ nimitznojma‑ijliáj, mie̱j iga onos cielo iwá̱n ta̱jli, nisé̱ punto nisé̱ letra awel mopolowa ipan iley Moisés, este que nochi mamochi̱wa yej mochi̱was. 19 Inó̱n iga yej kiyokakajte̱wa iga kichi̱wa ken tatekimaka se̱ iley Dios, malej iga inó̱n ley né̱sikiꞌ ayá̱ꞌ má̱j te̱ te‑ijliá, wa̱n ijkó̱n matamachti, inó̱n mo‑itas ken yej ayéj te̱ iteki ka̱n reina̱rowa Dios. Eꞌ yej makichi̱wa ken ijkuilijtoꞌ la ley iwá̱n ijko̱nsan no̱ kine̱xtiliá sekin iga makichi̱waka̱n, inó̱n má̱j kiye̱ꞌitaskej ka̱n reina̱rowa Dios. 20 Iwá̱n no̱ nimitzijliáj, siga ayá̱ꞌ má̱j anye̱ꞌnemij que fariseojmej iwá̱n ken yej tamachtiáj ipan la ley, nike̱man ayá̱ꞌ ankalakiskej ka̱n Dios reina̱rowa.

Jesús tamachtiá iga amo mamokuejkueso̱lo

21 ’Ankikakíkeja ken kijlijkej amo‑ikyapatajwa̱n iga: “Amo xitamikti, siga agaj tamiktiá, makimikti̱ka̱n.” Ijkó̱n kijtoj iley Moisés. 22 Eꞌ iná̱n nimitzijliáj igasan se̱ mamokuejkueso iwá̱n iyikni̱n, Dios yawi kijuzga̱ro̱ti. Iwá̱n yej kijliá iyikni̱n: “Tixe̱toꞌ”, inó̱n kiki̱tzki̱skej yej má̱j manda̱rowaj. Iwá̱n yej kijliá iyikni̱n: “Tipáchto̱l”, ya̱ti ka̱n onoꞌ tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wi.

23 ’Siga tia tikmakati iyofre̱ndaj Dios ipan altar† iwá̱n tikejla̱nte̱wa iga mitzkuesowilijtoꞌ mokni̱n, 24 ómpaoꞌ xikajte̱wa moofre̱ndaj ite̱noj altar iwá̱n xaj achto ximoyo̱lta̱li̱ti iwá̱n mokni̱n. Íkua̱ꞌya sí welja tikta̱li̱ti moofre̱ndaj.

25 ’Siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzwi̱gaj iyi̱xtaj juez, ipan ójtisan ximotajto̱lti iga ximoyo̱lta̱li íwa̱n. Porque siga mitzwi̱ga iyi̱xtaj juez, juez kitekimakas policiyajmej iga mitzaki̱skej kuákalko. 26 Nimitzijliá iga atiki̱sas ompa este que xikixta̱wa inewi ke̱ꞌ mitztajtaniliáj.

Jesús tamachtiá iga yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ

27 ’Moisés este ikyay kijtoj: “Yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ.” 28 Eꞌ nej nimitzijliáj siga se̱ ta̱gaꞌ kitachi̱liá se̱ siwa̱ꞌ iwá̱n ipan iya̱lmaj kinekiskia̱ya maguiꞌ mamásiya íwa̱n, ini̱nwaꞌ taxí̱maꞌya nokta, malej iga kejla̱n ipansan iya̱lmaj.

29 ’Siga se̱ moyi̱x mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiki̱xti iwá̱n xiktajkali wejka; má̱j ye̱kti xikpolo se̱ moyi̱x que inochi mocue̱rpoj makaki̱ka̱n pan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis. 30 Siga moye̱ꞌma̱ꞌ mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiktzonteki iwá̱n xiktajkali wejka; má̱j ye̱kti xikpolo se̱ moma̱ꞌ que inochi mocue̱rpoj makaki̱ka̱n pan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis.

Jesús tamachtiá iga amo mamoka̱waka̱n yej na̱miktitokej

31 ’Moisés no̱ este ikyay kijtoj: “Siga se̱ ta̱gaꞌ kika̱wa isiwa̱ꞌ, makimaka se̱ a̱maꞌ ka̱n makijto iga mokájkeja.” 32 Eꞌ nej nimitzijliáj yej kiyokaka̱wa isiwa̱ꞌ malej iga isiwa̱ꞌ ayá̱ꞌ nemi yawi wa̱n seꞌ, inó̱n ta̱gaꞌ kichi̱wa iga isiwa̱ꞌ mamasi wa̱n seꞌ; iwá̱n inó̱n seꞌ ta̱gaꞌ yej íwa̱n mona̱mikti̱j no̱ taxi̱ma.

Jesús tamachtiá iga amo matajura̱do̱lo

33 ’No̱ ankimatij iga amo‑ikyapatajwa̱n kijlijkej: “Amo xike̱lka̱wa iga tikchi̱wa yej iyi̱xtaj toTe̱ko tikijtoj nokta iga tikchi̱was.” 34 Eꞌ nej nimitzijliáj iga amo xikta̱li̱ka̱n agaj o tejté̱ iga testigo kua̱ꞌ ankijtowaj iga ankichi̱waskej tejté̱. Niga cielo iga ompa manda̱rowa Dios; 35 niga ta̱jli iga ompa kita̱liá iyikxi Dios; niga Jerusalén iga ino̱nwaꞌ iciudad el Rey yej kipoxweyimatij. 36 Niga motzontekon, iga tej awel tikchi̱wa iga se̱ motzónkal mamochi̱wa ista̱ꞌ o pi̱stiꞌ. 37 Má̱j ye̱kti iga xikijto “kena” kua̱ꞌ tikmati iga tia tikchi̱wati, iwá̱n xikijto “ayá̱ꞌ” kua̱ꞌ tikmati iga ayá̱ꞌ tia tikchi̱wati. Yej ayá̱ꞌ ijkó̱n kichi̱wa, kichi̱wa yej aye̱kti.

Jesús tamachtiá iga amo mamajasika̱n iga mo‑ijiyaj

38 ’Moisés este ikyay kijtoj:‡ “Siga agaj mitzi̱xkope̱wa, no̱ xiki̱xkope̱wa, iwá̱n siga agaj mitztankope̱wa, no̱ xiktankope̱wa.” 39 Eꞌ nej nimitzijliáj iga amo ijko̱nsan no̱ xikchi̱wili yej mitzchi̱wiliá yej aye̱kti; ma̱jwaꞌ siga agaj mitzxa̱ygatatzi̱na, xikmaka seꞌ moxa̱yaꞌ iga mamitzmaga. 40 Iwá̱n siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzkui̱liá mokua̱ch, xikmaka no̱ makiwi̱ga mochama̱rraj. 41 Iwá̱n siga agaj mitztekimaka iga xikui̱guili tejté̱ yej eti̱ꞌ se̱ kilómetro, tej xikui̱ga o̱me kilómetro. 42 Siga agaj mitztajtaniliá tejté̱, xikmaka. Agaj yej kineki mitzta̱ke̱wiliá tejté̱, amo xikijli iga ayá̱ꞌ.

Kén iga matikcho̱kili̱ka̱n yej te‑ijiyaj

43 ’Moisés este ikyay kijtoj: “Xikcho̱kili mokni̱n iwá̱n xikijiya yej mitzijiya.” 44 Eꞌ nej nimitzijliáj xikcho̱kili̱ka̱n yej mitzijiyaj, xikye̱ꞌijli̱ka̱n yej mitzma̱lijliáj, xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj, xiktajtanili̱ka̱n Dios iga maye̱ꞌonoka̱n ino̱mej yej mitzpantiáj iwá̱n mitzikno̱chi̱waj. 45 Ijkó̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ipilówa̱mpa amoTaj Dios yej onoꞌ ipan cielo; iga yéj kichi̱wa iga mata̱wi to̱nati̱ꞌ ka̱n onoꞌ yej kichi̱wa yej ye̱kti iwá̱n yej kichi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n kiti̱tani no̱ tiawa̱ꞌ iga yej ye̱ꞌnemij iwá̱n iga yej ayompa nemij. 46 Eꞌ siga amejeme̱n ankicho̱kiliáj yejsan no̱ mitzcho̱kiliáj, ¿té̱ anmo̱ta̱niliáj iga ijkó̱n ankichi̱waj? Este yej kicobra̱rowaj impuesto§ iga Roma ijkó̱n no̱ kichi̱waj. 47 Iwá̱n siga ankisaluda̱rowaj yejsan amokni̱n, ijkó̱n ayá̱ꞌ nemi ankichi̱waj tejté̱ yej sekin no̱ akichi̱waj. Ijkó̱n no̱ kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. 48 Xipoxye̱ꞌnemika̱n, ijkó̱n kensan amoTaj Dios yej onoꞌ ipan cielo nochipa kichi̱wa yej ye̱kti.

6

Jesús tane̱xtiliá iga matikchi̱waka̱n yej ye̱kti iyi̱xtaj Dios

1 Jesús no̱ kijtoj:

—Kua̱ꞌ ankichi̱waj tejté̱ yej ye̱kti, amo xikchi̱waka̱n iga san mamitzitaka̱n. Siga ijkó̱n ankichi̱waj, amoTaj Dios yej onoꞌ ipan cielo ayá̱ꞌ mitzmakaskej nité̱. 2 Kua̱ꞌ tikpale̱wiá agaj yej amotapialiá, amo xikpojtinemi ken kichi̱waj ino̱mej yej mopajpantiáj iga ye̱ꞌnemij iga kipojtinemij tio̱pan‑ijtiꞌ iwá̱n kajka̱n pano̱lo iga makiweyimati̱lti̱ka̱n. Nimitzijliáj iga ino̱mej ino̱nsan mota̱niliáj, iwá̱n Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita. 3 Eꞌ tej kua̱ꞌ agaj tikpale̱wiá yej amotapialiá, amo xikmati̱lti ni agaj. 4 Ma̱jwaꞌ xikchi̱wa ichtákasan. Iwá̱n Dios yej mitzitztoꞌ iga ichtákasan nemi tikchi̱wa yawi mitzmakati yej pox ye̱kti.

Jesús tamachtiá ken iga matitajto̱ka̱n wa̱n Dios

5 ’Kua̱ꞌ antajtowaj wa̱n Dios, amo xikchi̱waka̱n ken ino̱mej yejsan mopajpantiáj iga ye̱ꞌnemij, ino̱mej kiye̱ꞌmatij iga ejkati‑ora̱dowaj tio̱pan‑ijtiꞌ iwá̱n ipan calle ka̱nsan makitaka̱n. Nimitznojma‑ijliáj iga ini̱mej ino̱nsan mota̱niliáj, iwá̱n Dios ayá̱ꞌ kikakij. 6 Eꞌ tej kua̱ꞌ titajtowa wa̱n Dios, xikalaki kalijtiꞌ, iwá̱n ximokaltzakua iwá̱n xitajto wa̱n Dios yej ompa onoꞌ mowa̱n. Iwá̱n Dios yej mitzitztoꞌ ka̱n ichtákasan nemi ti‑ora̱dowa, yawi mitzmakati yej tiktajtani.

7 ’Kua̱ꞌ titajtowa iwá̱n Dios, amo xikojpa‑ijto tajto̱lmej yej ayá̱ꞌ mitzpale̱wiá ka̱nsan mawejka̱wa iga tita̱tapojtoꞌ iwá̱n Dios, ken kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. Yejeme̱n a̱n kijtowaj iga ijkó̱n kichi̱waj, ma̱jya kikakiskej Dios. 8 Amo xikchi̱waka̱n ken yejeme̱n; iga amoTaj Dios kimátiya te̱ mitzpolowaj malej iga aya ankitajtaniliáj. 9 Amejeme̱n ijkí̱n xitajto̱ka̱n iwá̱n Dios:

NoTaj yej tonoꞌ ipan cielo,

nochi makiweyimati̱lti moto̱ka̱ꞌ.

10 Xirreina̱ró̱kiya.

Mamochi̱wa ken tej tikneki ipan ta̱jli, ijkó̱n ken mochijtoꞌ ipan cielo.

11 Notakualmej yej nochipa moneki, xine̱makaka̱n a̱man.

12 Xinee̱lka̱wili̱ka̱n yej nikchijkej yej aye̱kti, ijkó̱n ken nejeme̱n no̱ nike̱lka̱wiliáj yej ne̱chi̱wilijkej yej aye̱kti.

13 Xine̱pale̱wi̱ka̱n iga amo manikchi̱wasnekika̱n yej aye̱kti; amo xine̱semakaka̱n kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ ne̱chi̱walti̱jnekij yej aye̱kti.

Iga tej nokta yej tirreina̱rowa, iwá̱n tej yej nochi wel tikchi̱wa iwá̱n inó̱n moweyipode̱r nochipa nokta onos. Ijkó̱nyawaꞌ.

14 ’Siga anke̱lka̱wiliáj yej agaj mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, amoTaj yej onoꞌ ipan cielo no̱ mitze̱lka̱wili̱skej yej ankichi̱waj yej aye̱kti. 15 Eꞌ siga ayá̱ꞌ anke̱lka̱wiliáj yej mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, amoTaj ayá̱ꞌ no̱ mitze̱lka̱wili̱skej yej aye̱kti ankichi̱waj.

Jesús tamachtiá ken iga mamayuna̱ro̱lo

16 ’Kua̱ꞌ anmayuna̱rowaj, amo mane̱si iga anmokno̱matij ken ino̱mej yej san mopajpantiáj iga ye̱ꞌnemij. Yejemej kinekij makitaka̱n iga mayuna̱rojtokej. Eꞌ nimitznojma‑ijliáj iga yej inó̱n kichi̱waj, kipiaja yej mota̱nilijkej. 17 Eꞌ tej kua̱ꞌ timayuna̱rowa, ximotzijtzikui iwá̱n ximi̱xa̱mi, 18 iga amo mane̱si iga timayuna̱rojtoꞌ. Petz moTaj Dios yej ichtákasan mowa̱n onoꞌ, yéjsan kimatis yej nemi tikchi̱wa. Iwá̱n iyi̱xtaj tokni̱wa̱n mitzmakas yej kajasi iga mamitzmaka.

Yej mitzyo̱ltila̱na

19 ’Amo xiknejnechko̱ka̱n yej pox vale̱rowa nigaj ipan ta̱jli ka̱n wel kitolowa we̱chi iwá̱n wel ankine̱mpolo̱skej, iwá̱n ka̱n wel kalakij yej tachtekij. 20 Má̱j ye̱kti xiknejnechko̱ka̱n ipan cielo komati yej pox vale̱rowa.* Ompa ateyi we̱chi yej tane̱mpolowa, iwá̱n niga no̱ yej tachtekij ayꞌya kalakiskej. 21 Porque ka̱n onoꞌ yej mitzyo̱ltila̱na ompa nochipa tikejla̱ntos.

Yej mitzta̱wiá

22 ’Moyi̱x ken tikita se̱ cándi̱l yej mitzta̱wiá; siga moyi̱x ye̱kti, mitzta̱wijtos. 23 Eꞌ siga moyi̱x aye̱kti, tonos ken kua̱ꞌ takomichka̱n. Siga inó̱n cándi̱l yej tikpiá ayá̱ꞌ ta̱wiá, poxsan titako̱mititos.

Dios iwá̱n tomi̱n

24 ’Ayagaj wel kipiá o̱me ipatró̱n, iga sé̱sanwaꞌ in yej kiye̱ꞌitas, iwá̱n seꞌ kijiyas, o se̱ kitokas iwá̱n seꞌ kikajte̱was. Inó̱n iga awel ankitokaj Dios siga mitzyo̱ltila̱naj tomi̱n.

Amo xitayo̱koyaka̱n

25 ’Nimitzijliáj: Amo xitayo̱koyaka̱n iga te̱ anyawij ankikua̱tij iwá̱n te̱ anyawij ankoni̱tij iga wel xonoka̱n, niga amotzótzol yej ankaki̱skej. ¿Ix aya̱ꞌtaj má̱j vale̱rowa amovi̱daj que tákual, iwá̱n amocue̱rpoj má̱j que tzótzol? 26 Ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan to̱to̱mej yej pata̱ntinemij; yejeme̱n ayá̱ꞌ to̱kaj niga tapixkaj iwá̱n ayá̱ꞌ no̱ ke̱naj yej mopixka. Eꞌ malej ijkó̱n, Dios yej amóTajpa kitamaka no̱ ino̱mej to̱to̱mej. ¡Amejeme̱n má̱j anvale̱rowaj que to̱to̱mej! 27 ¿Iwá̱n a̱ꞌ de amejeme̱n iga san matayo̱koya wel weyás seꞌ alí̱n?

28 ’Iwá̱n, ¿te iga no̱ amejeme̱n antayo̱koyaj iga amotzótzol? Taꞌ xikitaka̱n ken iga weyáj xo̱chimej ipan a̱ka̱walyoj, ayá̱ꞌ tekipanowaj niga tajtzomaj. 29 Eꞌ nimitzijliáj niga el rey Salomón malej iga moye̱ꞌtaajakia̱ya; ayá̱ꞌ kaxilij ken ino̱mej xo̱chimej yej mojmo̱nsajtikej. 30 Iwá̱n siga Dios ijkó̱n kimo̱nsajchi̱wa kuaxiwiyoj yej a̱man onoꞌ ipan a̱ka̱walyoj iwá̱n mo̱sta tatas ipan tiꞌti, ¿kén iga ayá̱ꞌ mitztzotzolyo̱ti̱skej, amejeme̱n yej alí̱n anmoconfia̱rowaj ipan Dios? 31 Inó̱n íga amo xitayo̱koyaka̱n iwá̱n amo xikijto̱ka̱n: “¿Te̱ niawij nikua̱tij? o ¿te̱ niawij nikoni̱tij? iwá̱n ¿ka̱n niawij nikasitij notzotzolmej yej nikajaki̱skej?” 32 Yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios tayo̱koyaj iga nochi iní̱n; eꞌ amejeme̱n ankipiáj se̱ amoTaj yej onoꞌ ipan cielo yej kimati te̱ mitzpolowaj amocha̱n. 33 Eꞌ ximote̱makaka̱n iga Dios marreina̱ro ipan amejeme̱n, iwá̱n xikchi̱waka̱n ken yéj kineki, iwá̱n ijkó̱n nochi ini̱mej yej mitzpolowaj, anyawij ankipiatij. 34 Amo xitayo̱koyaka̱n iga yej mo̱stapa mochi̱was, yej mo̱stapa, mó̱stapaya sej ankitaskej. Onoꞌ komati yej te̱yo̱lmiktiá ipan sejsé̱ día.

7

Amo xikijto iga seꞌ ayompa nemi

1 ’Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n, iga Dios amo no̱ mamitzjuzga̱ro̱ka̱n. 2 Iga Dios yawi mitzjuzga̱ro̱tij ijkó̱n kensan sekin ankijuzga̱rowaj. Achó̱n ke̱ꞌ agaj ankimakaskej, acho̱nsan no̱ Dios mitzmakaskej. 3 ¿Te iga tiki̱xtachi̱liá mokni̱n iga kipiá tasoltzi̱n ipan iyi̱x iwá̱n ayá̱ꞌ tikita iga tej tikpiá tapan ipan moyi̱x?* 4 Siga ayá̱ꞌ tikita iga tikpiá weyi tapan ipan moyi̱x, ¿kén timi̱xe̱wiá iga tikijliá mokni̱n: “Nokni̱n, achi manimitzki̱xtili tasoltzi̱n yej tikpiá ipan moyi̱x”? 5 ¡Tej yej timopajpantiáj iga tiye̱ꞌnemi!, xiki̱xti achto inó̱n tapan yej onoꞌ ipan moyi̱x iwá̱n ijkó̱n wel tikye̱ꞌitas iga tiki̱xtiliá tásol ipan iyi̱x mokni̱n.

6 ’Yej itatki Dios amo xikmakaka̱n pe̱lomej, amo santá̱ꞌ mitztza̱tzaya̱naskej. Yej pox patiyoj amo xikmakaka̱n koyame̱mej iga amo makita̱taksaka̱n.

Xiktajtanika̱n, xikte̱mo̱ka̱n iwá̱n xikaltzotzonaka̱n

7 ’Xiktajtanika̱n, iwá̱n Dios mitzmakaskej; xikte̱mo̱ka̱n iwá̱n ankasiskej; xikaltzotzonaka̱n iwá̱n mitzkaltapowili̱skej. 8 Iga yej kitajtani, kimakaj; iwá̱n yej kite̱mowa, kasi; iwá̱n yej kaltzotzona, kikaltapowiliáj.

9 ’¿Ix wel se̱ de amejeme̱n kimakas ipiltzi̱n se̱ teꞌti kua̱ꞌ kitajtaniliá tákual? 10 ¿O ix kimakas kowa̱ꞌ kua̱ꞌ kitajtaniliá se̱ to̱poj? 11 Siga amejemej yej ankichi̱waj yej aye̱kti, wel ankimakaj yej ye̱kti amopilowa̱n, ¡amoTaj yej onoꞌ ajko ipan cielo, má̱j kimakas yej ye̱kti a̱ꞌsan iga kitajtanili̱j!

12 ’Ijkó̱n ken amejeme̱n ankinekij mamitzchi̱wili̱ka̱n sekin, ijkó̱n no̱ amejeme̱n xikchi̱wili̱ka̱n; ijkó̱n kijtowa iley Moisés iwá̱n yej kijkuilojkej profe̱tajmej.

Kalte̱n yej tzo̱ltiꞌ

13 ’Xikalakika̱n ipan kalte̱n yej tzo̱ltiꞌ. Iga kalte̱n iwá̱n ojti yej tawi̱ga ka̱n mopojpolo̱lo, kojkoyaktiꞌ, iwá̱n miaꞌ yej ompa yawij. 14 Eꞌ kalte̱n iwá̱n ojti yej tawi̱ga ka̱n onoꞌ Dios, poxsan tzo̱ltiꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ miaꞌ yej ompa yawij.

Kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipan ita̱kilka

15 ’Amo mamitzkajkaya̱waka̱n yej kijtowaj iga Dio̱skiꞌ kitajto̱lmakaj. Ini̱mej né̱sikiꞌ até̱ wel mitzchi̱wiliáj, eꞌ má̱j ipan iya̱lmajmej ken tikita te̱kua̱nimej. 16 Amejeme̱n wel anki̱xmatij ken iga nemi agaj ipansan yej kichi̱waj; puej ayá̱ꞌ moteki uva† ipan witztako̱ꞌ, niga no̱ moteki ita̱kilka a̱makuawiꞌ ipan ista̱ꞌwitz. 17 Nochi ye̱ꞌkuawiꞌ ye̱ꞌta̱ki, iwá̱n yej ayéj ye̱ꞌkuawiꞌ, ayejye̱kti ita̱kilka. 18 Yej ye̱ꞌkuawiꞌ awel mochi̱wa ita̱kilka yej ayá̱ꞌ yejye̱kti, niga yej ayéj ye̱ꞌkuawiꞌ awel mochi̱wa ita̱kilka yej ye̱kti. 19 Nochi kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌta̱ki, motzonteki iwá̱n motatiá. 20 Inó̱n iga amejeme̱n anki̱xmatiskej ino̱mej san ken iga kichi̱waj.

Ayá̱ꞌ nochi kalakiskej ka̱n reina̱rowa Dios

21 ’Ayá̱ꞌ nochi yej ne‑ijliáj “noTe̱ko, noTe̱ko” yawij kalakitij ka̱n reina̱rowa Dios, sino que inó̱mejsan yej kichi̱waj ken kineki noTaj yej onoꞌ ipan cielo. 22 Kua̱ꞌ asis inó̱n día, miaꞌ yawij ne‑ijli̱tij: “NoTe̱ko, noTe̱ko, nejeme̱n nikpowakej motájto̱l, iwá̱n ipan moto̱ka̱ꞌ niki̱xtijkej ma̱lespi̱ritojmej, iwá̱n ipan moto̱ka̱ nikchijkej miaꞌ yej ayí̱ꞌ mo‑ita.” 23 Eꞌ nej nikijli̱skej: “Ayí̱ꞌ nimitzi̱xmatikej; xicholo̱ka̱n note̱noj, amejeme̱n yej ankichi̱waj yej aye̱kti.”

O̱me̱n tajta̱gaꞌ yej kalchi̱waj

24 ’Yej kikaki notájto̱l iwá̱n kichi̱wa yej nikijtowa, ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan tajla̱ntoꞌ yej kichij íkal ipan se̱ weyiteꞌti. 25 Wa̱laj tiawa̱ꞌ, wejweyakej a̱ꞌtimej iwá̱n wa̱laj ejekaꞌ yej pox tajpalej ipan inó̱n kajli; eꞌ ayá̱ꞌ kiwetzi̱ltij iga to̱ktoꞌ ipan teꞌti. 26 Eꞌ yej kikaki notájto̱l iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej nikijtowa, inó̱n ken tikita yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajla̱ntoꞌ, yej kichij íkal ipan xa̱jli. 27 Wa̱laj tiawa̱ꞌ, wejweyakej a̱ꞌtimej, iwá̱n wa̱laj ejekaꞌ ipan inó̱n kajli, iwá̱n wetziꞌ. ¡Melaꞌxi̱xiti̱niꞌ nokta!

28 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ tajtoj, yej takaktoyaj san tajtachi̱xtikajkej kén iga Jesús tamachtia̱ya; 29 iga ijkó̱n ken tamachtia̱ya, ne̱siá iga kimati te̱ nemi kijtowa, ayéj ken yej tamachtiáj ipan iley Moisés.

8

Jesús kachitialtiá yej pala̱ntiá ikajlo̱ꞌ

1 Kua̱ꞌ Jesús temoj ipan tepe̱ꞌ, poxsan kitokatiajkij. 2 Iwá̱n kina̱ꞌtechoj se̱ ta̱gaꞌ yej nemi pala̱ni ikajlo̱ꞌ iga kipiaya lepra,* motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj Jesús, iwá̱n kijtoj:

—NoTe̱ko, siga tikneki, wel xine̱pajti.

3 Iwá̱n Jesús kichijchin in inó̱n yej we̱titoya, kijlij:

—Kena, nikneki xipajti.

Kua̱ꞌ inó̱n kijtoj, achitiáꞌ yej kipiaya lepra. 4 Iwá̱n kijlij:

—Taꞌ xikaki, amo agaj xikijli; xaj ka̱n onoꞌ sacerdote iga mamitzita, iwá̱n xikta̱li moofre̱ndaj ken tatekimaka iley Moisés, iga nochi makimati iga tipájtiꞌya.

Jesús kachitialtiá itekipanowa̱ni se̱ capitán de Roma

5 Kua̱ꞌ Jesús asiꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ Capernaum, se̱ capitán de Roma yajki kitecho̱to Jesús iwá̱n kitekiꞌtajtanilij, 6 kijlij:

—NoTe̱ko, notekipanowa̱ni wetztoꞌ nocha̱n pan itapech iga poxsan kuajkualo̱toꞌ isempan iwá̱n este awel mo̱li̱na.

7 Jesús kijlij:

—Nej nia̱ti nikachitialti̱ti.

8 Inó̱n capitán kijtoj:

—NoTe̱ko, akajasi xikalaki nocha̱n, san xikijto iga maachitiá notekipanowa̱ni, iwá̱n achitiás. 9 Nej no̱ onoꞌ yej ne̱tekimaka iwá̱n no̱ niktekimaka solda̱dojmej. Kua̱ꞌ nikti̱tani se̱ mayawi kanaj, yawi; iwá̱n kua̱ꞌ seꞌ nikijliá iga mawi̱ki, wi̱ꞌ; iwá̱n kua̱ꞌ nikijliá notekipanowa̱ni iga makichi̱wa tejté̱, kichi̱wa.

10 Kua̱ꞌ Jesús inó̱n kikaguiꞌ, madmira̱doj iwá̱n kijlij yej kitokatinemiáj:

—Nimitzijliáj iga anikasiꞌ nisé̱ israelita yej mamopoxconfia̱ro ipan nej ken iní̱n ta̱gaꞌ. 11 Nej nimitzijliáj iga poxsan wi̱tzelo̱j ka̱n iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ iwá̱n ikalakíya̱mpaꞌ, iwá̱n mota̱li̱skej iga takua̱skej wa̱n Abraham, Isaac iwá̱n Jacob ipan cielo ka̱n reina̱rowa Dios; 12 eꞌ yej onóyaja† iga maya̱ka̱n katka ka̱n reina̱rowa Dios, kaki̱skej ka̱n takomichka̱n, ompa cho̱kaskej este tangueguetzekaskej.

13 Iwá̱n Jesús kijlij inó̱n capitán:

—Xaja mocha̱n, iwá̱n mamochi̱wa ijkó̱n ken ticre̱doj.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan in inó̱n tekipanowa̱ni achitiáꞌ.

Jesús kachitialtiá imona̱n Pedro

14 Jesús yajki cha̱n Pedro, wa̱n kasito imona̱n Pedro wetztoꞌ ipan tapech iga kawa̱ntoꞌ. 15 Jesús kima̱ki̱tzkij, iwá̱n íkua̱ꞌsan se̱wiꞌ ikajlo̱ꞌ; iwá̱n mokétzaꞌya iga kitamáꞌ Jesús.

Jesús kachitialtiá miaꞌ yej we̱titokej

16 Kua̱ꞌ tayowátiꞌya, kiwi̱guilijkej Jesús miaꞌ yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej; iwá̱n Jesús iga san kitekimáꞌ ma̱lespi̱ritojmej, kikijki̱xtij, iwá̱n no̱ kachitialtij nochi yej we̱titoyaj. 17 Iní̱n mochij iga mamochi̱wa ken kijtoj el profeta Isaías: “Yéj te̱pajtij, iwá̱n yéj te̱achitialtij.”‡

Yej kinekiáj makitokaka̱n Jesús

18 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga poxsan kipo̱lojtokej, kitekimáꞌ idisci̱polojmej iga maa̱panó̱ka̱nya ipan laguna. 19 Iwá̱n se̱ yej tamachtiá§ ipan iley Moisés kitecho̱ko Jesús, iwá̱n kijlij:

—Tamachtia̱ni, nej nikneki manimitztokatinemi ka̱nsan tia.

20 Eꞌ Jesús kijlij:

—Koyo̱mej kipiáj ixapoyomej ka̱n kochij, iwá̱n to̱to̱mej kipiáj ixekemej; eꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ* anikpiá ka̱n achi manimokuajtetonti.

21 Iwá̱n seꞌ idiscí̱poloj, kijlij:

—NoTe̱ko, maniaoꞌ achto manikto̱kati notaj.

22 Jesús kijlij:

—Xine̱toka, xika̱wili yej ken miktokej iga makito̱kaka̱n yej miktokej.

Jesús kipacho̱ltiá ejekaꞌ yej tajpalej

23 Iwá̱n Jesús tejkaj ipan weyi á̱ka̱l, senyajki iwá̱n idisci̱polojmej. 24 Tajko laguna pe̱waꞌ se̱ ejekaꞌ yej pox tajpalej este a̱te̱miaya á̱ka̱l. Eꞌ Jesús kochtoya. 25 Iwá̱n idisci̱polojmej kixitijkej Jesús, kijlijkej:

—¡NoTe̱ko, xine̱ma̱nawi̱ka̱n! ¡Némiya ti‑a̱wetzij!

26 Jesús kijtoj:

—¿Te iga poxsan anmajmawij? ¡Amejeme̱n ali̱ntzi̱n anmoconfia̱rowaj nopan!

Iwá̱n Jesús moketzaꞌ, kajajwaꞌ ejekaꞌ iwá̱n a̱ꞌti, iwá̱n santaka̱mpolijtika̱wiꞌ. 27 Tajta̱gaꞌ san tajtachi̱xtikajkej, iwá̱n kijtojkej:

—¿Ix a̱ꞌtaj yéj nokta a̱n in iní̱n ta̱gaꞌ yej este ejekaꞌ iwá̱n a̱ꞌti kitajto̱lkakij?

Tajta̱gaꞌ de Gadara yej kipiáj ma̱lespi̱ritojmej

28 Kua̱ꞌ Jesús asiꞌ iyi̱ka̱mpa laguna ipan estado de Gadara, o̱me̱n tajta̱gaꞌ ki̱skej posa̱ntoj, iwá̱n kitechojkej Jesús. Iyo̱mexti̱n kipiayaj mal espí̱ritoj, wa̱n poxsan tata̱talo̱chtia̱yaj, iwá̱n ipan inó̱n ojti ayágajoꞌ wel panowa̱ya. 29 Iwá̱n tzajtzikej:

—¿Té̱ tikneki nowa̱mej, tej Jesús yej iPiltzi̱n Dios? ¿Ix tiwa̱laj ane̱yoka‑ikno̱chi̱wakoj malej iga aya asi hora?

30 Iwá̱n ayá̱ꞌ wejka iga ompa, takuajtinemiáj miaꞌ koyame̱mej. 31 Iwá̱n ma̱lespi̱ritojmej kitekiꞌtajtanilijkej Jesús ijkí̱n:

—Siga anne̱ki̱xtiájyawaꞌ, xine̱ti̱tanika̱n ipan koyame̱mej.

32 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ómpayawaꞌ, xikalakitij.

Iwá̱n ino̱mej ma̱lespi̱ritojmej ki̱skej ipan tajta̱gaꞌ iwá̱n kalakitoj ipan koyame̱mej; iwá̱n nochi ino̱mej koyame̱mej mobarranca̱rojkej iwá̱n wejwetzitoj ipan a̱ꞌti iwá̱n ompa a̱mikikej.

33 Yej kicuida̱rojtinemiáj koyame̱mej mo̱ka̱cholojkej. Kua̱ꞌ asíkeja ipan a̱ltepe̱ꞌ, kipojkej nochi yej mochij ipan ino̱mej tajta̱gaꞌ yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej. 34 Iwá̱n nochi yej cha̱ntitokej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ yajkij ka̱n onoꞌ Jesús. Iwá̱n kua̱ꞌ iténoja onokej, kitekiꞌijlijkej iga makí̱saya ipan ita̱lmej.

9

Jesús kachitialtiá se̱ ta̱gaꞌ yej awel nejnemi

1 Iwá̱n Jesús tejkaj ipan se̱ weyi á̱ka̱l iga a̱panoj iwá̱n asiꞌ ka̱n iya̱ltepe̱ꞌ. 2 Ompa kiwi̱guilijkej se̱ ta̱gaꞌ yej awel nejnemi nokta, wetztia̱ya ipan itapech. Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ ken iga yejeme̱n moconfia̱rowa̱yaj ipan yéj, kijlij yej we̱titoya:

—Amo ximajmawi nopíj; nochi yej tikchij yej aye̱kti nimitze̱lka̱wiliaya.

3 Iwá̱n sekin yej tamachtiáj ipan iley Moisés, kua̱ꞌ iní̱n kikakikej, kijtojkej ipan iya̱lmajmej: “Iní̱n ta̱gaꞌ iga ijkó̱n kijtowa, kima̱lijliá Dios.” 4 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, kijtoj:

—¿Te iga ankejla̱mikij yej aye̱kti ipan amoa̱lmajmej? 5 ¿Kéntaj má̱j wel manikijto: “Nochi yej tikchij yej aye̱kti nimitzperdona̱rowílija”, o manikijli: “Ximoketza iwá̱n xaja”? 6 Iná̱n sí, nia nimitzne̱xtili̱tij iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ipan iní̱n ta̱jli wel nikperdona̱rowiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti.

Iwá̱n Jesús kijlij yej awel nejnemi:

—Ximoketza, xikui motapech iwá̱n xaja mocha̱n.

7 Iwá̱n moketzaꞌ iwá̱n yájkiya icha̱n. 8 Kua̱ꞌ la gente inó̱n kitakej, majmawikej iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios iga kimáꞌ inó̱n poder tajta̱gaꞌ.

Jesús kino̱tza Mateo iga makitoka

9 Jesús ki̱saꞌ ompa ka̱n onoya, iwá̱n kitaꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Mateo, e̱watoya ka̱n kicobra̱rojtoya impuestos* iga Roma, iwá̱n kijlij:

—Xine̱toka.

Iwá̱n Mateo moketzaꞌ iwá̱n kitogaꞌ Jesús.

10 Jesús takuajtoya kalijtiꞌ, iwá̱n asiꞌ miaꞌ yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos iga gobierno iwá̱n sekin yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, iwá̱n ki̱xna̱nkej mesa iwá̱n idisci̱polojmej Jesús. 11 Eꞌ kua̱ꞌ fariseojmej kitakej iga Jesús nemi sentakuaj iwá̱n ino̱mej, kitajtankej idisci̱polojmej:

—¿Te iga amomae̱stroj sentakua wa̱n yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos iga Roma iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti?

12 Jesús kikaguiꞌ yej kijtojtokej iwá̱n kijtoj:

—Yej ye̱ktitokej, ayá̱ꞌ kajasi iga mamoachitialti̱ka̱n, eꞌ yej we̱titokej, kena, kajasi. 13 Xa̱ka̱n iwá̱n ximomachti̱ka̱n yej kijto̱jneki ken ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Nej nikneki xita‑ikne̱li̱ka̱n; ayéj iga xine̱miktili̱ka̱n yo̱lka̱mej.” Pues nej ayá̱ꞌ niwa̱laj nikno̱tzako yej kijtowaj iga ye̱ꞌnemij. Ma̱jwaꞌ niwa̱laj nikno̱tzako yej kichi̱waj yej aye̱kti iga mamoyo̱lpataka̱n.

Jesús kijtajtanij ken iga mayuna̱ro̱lo

14 Yej kitokatinemiáj Juan yej tabautiza̱rowa yajkij ka̱n onoꞌ Jesús, iwá̱n kitajtankej:

—¿Te iga nejeme̱n iwá̱n fariseojmej nipoxmayuna̱rowaj iwá̱n modisci̱polojmej ayá̱ꞌ mayuna̱rowaj?

15 Jesús kijtoj:

—¿Ix wel mokno̱matitoskej te‑ikni̱wa̱n ka̱n mona̱miktilo mie̱j ompa onoꞌ iwa̱mej chokotzi̱n yej mona̱miktiá? Eꞌ asiti día kua̱ꞌ chokotzi̱n kiwi̱gaskej. Íkua̱ꞌya sí mayuna̱ro̱skej.

16 ’Iwá̱n ayagaj kitamaniá se̱ tzotzolsósol iga tzotzoltájkol yej mokówagoꞌ; iga yej mokówagoꞌ a̱kuis, iwá̱n má̱j weyi kitzaya̱nas tzotzolsósol. 17 Awel no̱ moakiá vino yej kichíjkejoꞌ ipan ikyapakuetaxtekon† iga vino yej kichíjkejoꞌ moposa̱wa iwá̱n kipoxo̱nas kuetaxtekon iwá̱n ne̱mpoliwis vino iwá̱n kuetaxtekon. Inó̱n iga, ye̱kti mamoaki vino yej kichíjkejoꞌ ipan kuetaxtekon yej móchijoꞌ. Ijkó̱n apoliwis vino niga kuetaxtekon.

Jesús ki‑ojpa‑ixitij isiwa̱piltzi̱n Jairo wa̱n kachitialtij se̱ siwa̱ꞌ

18 Mie̱j Jesús ta̱tapojtóyaoꞌ, asiꞌ se̱ yej kimanda̱rowa judiyojmej, motankua̱ketzaꞌ ite̱noj, iwá̱n kijlij:

—Nosiwa̱piltzi̱n nokto̱ꞌ miguiꞌ, eꞌ siga tia nocha̱n, iwá̱n tikta̱li̱j moma̱ꞌ ipan nosiwa̱piltzi̱n, ojpa‑isas sej.

19 Jesús moketzaꞌ iwá̱n yajki iwá̱n idisci̱polojmej iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ. 20 Iwá̱n se̱ siwa̱ꞌ yej we̱titoya doce años iga ki̱stoya ken imé̱s yej awel pachiwiá, kitechoj Jesús itepotztájbapa iwá̱n kichijchimilij ite̱mpan isota̱ntzótzol; 21 yéj kijtoj ipan iya̱lmaj: “Iga san nia nikchijchimili̱ti itzótzol, nia ni‑achitiati.” 22 Eꞌ Jesús tacháꞌ itepotztaj, kitaꞌ inó̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n kijlij:

—Xipa̱ki, nopíj, ti‑achitiaꞌya iga timoconfia̱roj ipan nej.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan inó̱n siwa̱ꞌ achitiáꞌ.

23 Kua̱ꞌ Jesús asiꞌ cha̱n inó̱n jefe yej ito̱ka̱ꞌ Jairo, kitaꞌ iga tapi̱tztolo̱ꞌ iga yáwija kito̱katij yej miktoꞌ, iwá̱n pox tzajtzitolo̱ꞌ iga cho̱kayaj. 24 Jesús kijtoj:

—Xiki̱saka̱n nigaj; takotzi̱n ayá̱ꞌ miktoꞌ, yejwaꞌ kochtoꞌ.

Iwá̱n kiwejwetzkilijkej Jesús. 25 Eꞌ Jesús kikijki̱xtij yej onoyaj kalijtiꞌ, iwá̱n kalaꞌ, kima̱ki̱tzkij takotzi̱n iwá̱n kipale̱wij iga moketzaꞌ. 26 Iwá̱n no̱ya̱n ipan inó̱n ta̱jli momatiꞌ yej Jesús kichij.

Jesús kitachaltiá o̱me pachamej

27 Kua̱ꞌ Jesús ki̱saꞌ ompa, o̱me pachamej kitokakej, kitzajtzilijtia̱yaj:

—¡Achi xine‑ikne̱li̱ka̱n tej yej iPiltzi̱n‡ David!

28 Iwá̱n kua̱ꞌ Jesús kalaꞌ kalijtiꞌ, pachamej kitechojkej, iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿Ix ankicre̱dowaj iga wel nimitztachalti̱skej?

Pachamej kijtojkej:

—Kena, noTe̱ko.

29 Iwá̱n Jesús kiji̱xchijchin in ino̱mej pachamej, iwá̱n kijtoj:

—Mamochi̱wa ijkó̱n ken amejeme̱n anmoconfia̱rojkej.

30 Iwá̱n tachákeja. Iwá̱n Jesús kitekimáꞌ nokta ino̱mej:

—Amo agaj xikijli̱ka̱n.

31 Eꞌ yejeme̱n kí̱skejsan ompa, kipojtinenkej no̱ya̱n yej Jesús kichij.

Jesús kitajto̱ltiá yej no̱noj

32 Kua̱ꞌ ki̱stiá̱yaja, sekin asikej yej kiwajliguilijkej Jesús se̱ no̱noj yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj. 33 Eꞌ kua̱ꞌ Jesús kikí̱xtija inó̱n ma̱lespí̱ritoj, welja tajtoj in no̱noj. Yej ompa onoyaj san tajtachi̱xtikajkej, kijtojkej:

—¡Ayí̱ꞌ mo‑itaꞌ ipan Israel ken iní̱n!

34 Eꞌ fariseojmej kijtowa̱yaj:

—Ije̱fej ma̱lespi̱ritojmej kimáꞌ iní̱n ta̱gaꞌ iga wel kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej.

Jesús kikne̱liá la gente

35 Jesús nentinemiá no̱ya̱n ipan weyi a̱ltepe̱mej iwá̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n, tamachtijtinemiá ipan tio̱pamej ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ. Kipowaya ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga reina̱rowa Dios, iwá̱n kachitialtia̱ya inochi yej we̱titokej iwá̱n yej kualo̱tokej. 36 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ yej ompa chapa̱ntokej, kikne̱lij iga kitaꞌ tayo̱koxtokej iwá̱n siatokej iwá̱n pa̱payi̱ntokej, ken tikita borre̱gojmej§ yej ate̱koyojkej. 37 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Nimitzijliáj, mela̱ꞌwaꞌ iga onoꞌ miaꞌ yej wel moconfia̱rowaj ipan nej, eꞌ ayá̱ꞌ miaꞌ yej kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. Yej aya kikakij, inó̱mejwaꞌ ken se̱ weyi mi̱jli yej némiya tayoksi. 38 Inó̱n iga xiktajtanili̱ka̱n yej iTe̱ko mi̱jli iga makiti̱tani tekipanowa̱nimej iga makitekítijya yej onoꞌ pan mi̱jli.*

10

Jesús kitapejpena doce iyapo̱stolejmej

1 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ doce idisci̱polojmej iwá̱n kimáꞌ poder iga wel makiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n iga wel makachitialti̱ka̱n yej de se̱seꞌpa iga we̱titokej iwá̱n nochi yej kuajkualo̱tokej.

2 Iní̱n ito̱ka̱mej yej Jesús kitapejpen iga itati̱tanimej yej no̱ kijliáj apo̱stolejmej:* yej achto ito̱ka̱ꞌ Simón, yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pedro, iwá̱n Andrés yej yéjpasan iyikni̱n; Jacobo iwá̱n Juan yej ipilówa̱mpa Zebedeo; 3 Felipe, Bartolomé, Tomás, iwá̱n Mateo yej kicobra̱rowa̱ya impuestos iga Roma; Jacobo yej ipíltzi̱mpa Alfeo; Lebeo yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Tadeo; 4 Simón yej iparti̱doj nacionalista;† iwá̱n Judas Iscariote, yej má̱j despué̱j kinamáꞌ Jesús.

Jesús kitekimaka apo̱stolejmej iga makipowatij itájto̱l Dios

5 Kua̱ꞌ Jesús kiti̱tan ini̱mej doce apo̱stolejmej, ijkí̱n kijlijkej:

—Amo xa̱ka̱n ka̱n cha̱ntitokej yej ayéj judiyojmej, niga xa̱ka̱n ipan a̱ltepe̱mej yej onokej ipan estado de Samaria;‡ 6 ma̱jwaꞌ xa̱ka̱n xikitatij judiyojmej yej pojpolijtinemij ken borre̱gojtzitzi̱n. 7 Xikijlijtinemika̱n iga iná̱n sí na̱ꞌya onoꞌ iga Dios yawi reina̱ro̱ti ipan tejemej. 8 Xikachitialti̱ka̱n yej we̱titokej, xikojpa‑ixiti̱ka̱n yej miktokej, xikpajti̱ka̱n yej pala̱ntokej ikajlo̱mej iga kipiáj lepra, xiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej. Amejeme̱n ayá̱ꞌ ankikojkej iga iní̱n wel ankichi̱waj, amejeme̱n no̱ amo mamitzixta̱waka̱n iga iní̱n ankichi̱waj.

9 ’Amo no̱ xikui̱gaka̱n ni alí̱n tomi̱n, 10 niga xikui̱gaka̱n amomórra̱l ipan ojti; niga seꞌ amotzótzol, niga seꞌ gakti, niga bastón; iga yej tekipanowa kajasi iga makitamakaka̱n.

11 ’Kua̱ꞌ amasiskej ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ o a̱ltepe̱tzi̱n, xikte̱mo̱ka̱n ompa agaj yej mitzye̱ꞌitaj iwá̱n ómpaoꞌ xika̱wika̱n icha̱n este que matami amotekipáno̱l wa̱n anki̱saskej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 12 Kua̱ꞌ ankalakiskej icha̱n, xikijli̱ka̱n iga maonoka̱n tamelá̱. 13 Siga yej ompa cha̱ntitokej kajasi iga ijkó̱n xikijli̱ka̱n, ijkó̱n mochi̱was; eꞌ siga ayá̱ꞌ kajasi, amo xiktajtanilika̱n Dios iga tamelá̱ maonoka̱n. 14 Eꞌ siga ayá̱ꞌ mitzo̱mema̱wiáj niga mitzkakisnekij, xiki̱saka̱n ipan inó̱n kajli o ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n xiktzejtzelo̱ka̱n amokxi iga maxi̱ni ta̱lpíno̱l. 15 Nimitzijliáj iga kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, yej cha̱ntitokej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ má̱j kicastiga̱ro̱skej que yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱mej Sodoma iwá̱n Gomorra.§

Kikno̱chi̱waskej yej kitokaj Cristo

16 ’Taꞌ xikakika̱n, nej nimitzti̱tanij ken tikita amborre̱gojmej itza̱la̱n koyo̱mej.* Eꞌ xonoka̱n listo ken tikita ankowa̱mej, iwá̱n ximochi̱waka̱n ken anjojtokomej iga amo agaj xikchi̱wili̱ka̱n yej aye̱kti. 17 Amo xike̱lka̱waka̱n iga la gente mitzwi̱gaskej ka̱n onoꞌ tekiwajmej, iwá̱n mitzmagaskej ipan tio̱pamej. 18 Iwá̱n iga notechko mitzwi̱gaskej iná̱ꞌ gobernado̱rmej iwá̱n re̱yejmej; ijkó̱n iga wel antajto̱skej de nej iyi̱xtaj yejemej iwá̱n yej ayéj judiyojmej. 19 Eꞌ kua̱ꞌ mitzwi̱gaskej iná̱ꞌ yej manda̱rowaj, amo xitayo̱koyaka̱n iga ayá̱ꞌ ankimatij te̱ anyawij ankijto̱tij; iga kua̱ꞌ antajto̱skej, Dios mitztajto̱lmakaskej. 20 Iga ayéj amejeme̱n yej antajto̱skej, sino que iyEspí̱ritoj amoTaj Dios in yej yawi tajto̱ti ipan amejeme̱n.

21 ’Se̱ tokni̱n yawi kite̱lwi̱ti iyikni̱n iga makimikti̱ka̱n, iwá̱n te̱taj kite̱lwi̱j ipiltzi̱n iga makimikti̱ka̱n, iwá̱n te̱pilowa̱n kite̱lwi̱skej itajmej iga makimikti̱ka̱n. 22 Nochi yawij mitzijiyatij iga nej anne̱tokaj; eꞌ yej mane̱toka este que mamiki, yawi moma̱nawi̱ti. 23 Kua̱ꞌ mitztalo̱chti̱skej ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ, xa̱ka̱n ipan seꞌ a̱ltepe̱ꞌ; nimitznojma‑ijliáj iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ nia niwi̱tzeti kua̱ꞌ aya ampanowaj no̱ya̱n ipan a̱ltepe̱mej ka̱n icha̱mej israeli̱tajmej.

24 ’Yej nemi momachtiá ayá̱ꞌ má̱j tamati ken yej tamachtiá, iwá̱n nisé̱ tekipanowa̱ni ayá̱ꞌ má̱j tayaka̱ntoꞌ que ipatró̱n. 25 Se̱ discípulo makisenta̱li iya̱lmaj iga mochi̱was kensan imae̱stroj, iwá̱n tekipanowa̱ni kensan ite̱ko. Siga nej yej nimanda̱rowa ne‑ijliáj iga niTzitzimiꞌ,† ¿ix ayá̱ꞌ no̱ mitzijli̱skej iga amejeme̱n no̱ antzitzimimej yej anne̱tokaj?

Jesús kijtowa iga Dios mamomajmawili

26 ’Inó̱n iga amo agaj xikmajmawili̱ka̱n. Ateyi nité̱ yej ichtákasan maono yej ayá̱ꞌ momatis, wa̱n ateyi nité̱ yej i̱ya̱ntoꞌ yej ayá̱ꞌ mone̱xti̱j. 27 Yej nimitzijliáj ka̱n tamichka̱n, amejeme̱n xikpowaka̱n no̱ya̱n ka̱n onolo̱ꞌ; yej nimitzichtaka‑ijliáj, xitzajtzika̱n iga xikijto̱ka̱n iga nochi makikaki. 28 Amo xikmajmawili̱ka̱n yej wel mitzmiktiáj, iga awel kimiktiáj toa̱lmaj; ma̱jwaꞌ xikmajmawili̱ka̱n yej wel te̱melaꞌpolowa iwá̱n wel kiti̱tani toa̱lmaj ka̱n tawewelkatoꞌ.

29 ’¿Ix ayá̱ꞌ monamaka o̱me to̱to̱tzitzi̱n iga se̱ tomi̱ntzi̱n? Eꞌ malej ijkó̱n, nisé̱ to̱to̱ꞌ ayá̱ꞌ miki sin que amoTaj Dios amo makimati. 30 Pues este amotzónkal Dios kimati ke̱ꞌ ankipiáj. 31 Amo ximajmawika̱n, amejeme̱n má̱j anvale̱rowaj que miaꞌ to̱to̱tzitzi̱n.

Yej mi̱xe̱wiáj iga kijtowaj iga kitokaj Jesús

32 ’Inewi yej kinojma‑ijtowa iyi̱xtaj la gente iga ne̱toka, nej no̱ iyi̱xtaj noTaj yej onoꞌ ipan cielo, nia nikijto̱ti iga ne̱toka. 33 Eꞌ yej iyi̱xtaj la gente kijtowa iga ayá̱ꞌ ne̱toka, nej no̱ iyi̱xtaj noTaj yej onoꞌ ipan cielo nia nikijto̱ti iga ayá̱ꞌ ne̱toka.

Jesús kijtowa iga ayá̱ꞌ wa̱laj iga tamelá̱ maonolo

34 ’Amo ankijto̱skej iga nej niwa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga tamelá̱ maonolo; ayá̱ꞌ niwa̱laj iga tamelá̱ maonolo, sino iga mamokuejkuesojtolo. 35 Niwa̱laj iga ta̱gaꞌ makikuesowili itaj, iwá̱n siwa̱piltzi̱n makikuesowili iye̱ꞌ, iwá̱n siwa̱mon makikuesowili imona̱n; 36 ijkó̱n iga sejsé̱ mokuejkueso̱j iwa̱nsan iyikní̱mejpa.

37 ’Yej makicho̱kili itaj o iye̱ꞌ má̱j que nej, inó̱n ayá̱ꞌ kajasi iga mane̱toka; yej makicho̱kili iyokichpiltzi̱n o isiwa̱piltzi̱n má̱j que nej, inó̱n ayá̱ꞌ kajasi iga mane̱toka; 38 yej kinekis mane̱toka, eꞌ ayá̱ꞌ kikechpanowa icru̱z,‡ ayá̱ꞌ kajasi iga mamochi̱wa nodiscí̱poloj. 39 Yej kineki san mamoma̱nawi, yawi poliwiti, eꞌ yej mamiki iga ne̱toka, nochipa onos nowa̱n.

Yej yawi te̱majmakati Dios

40 ’Yej mitzo̱mema̱wiáj, néjyawaꞌ in yej neo̱mema̱wiáj; iwá̱n yej neo̱mema̱wiá no̱ ki‑o̱mema̱wiáj yej ne̱ti̱tan. 41 Yej ki‑o̱mema̱wiá se̱ profeta yej kiti̱tani Dios, yawij kimakatij yej ye̱kti kensan kimakaj se̱ profeta, yej ki‑o̱mema̱wiá se̱ tokni̱n yej te‑ijikni̱n, yawij kimakatij yej ye̱kti kensan kimakaj se̱ tokni̱n yej te‑ijikni̱n. 42 Iwá̱n si agaj kimaka yej nej ne̱toka yej amoweyimati, malej alí̱n sese̱ka̱ꞌ ipan wájkal, nimitzijliáj iga inó̱n sí Dios kimakas yej ye̱kti.

11

Juan kiti̱tani o̱me̱n idisci̱polojmej

1 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ kino̱no̱tzaꞌ inó̱n doce idisci̱polojmej, ki̱saꞌ ompa iga yajki tamachti̱to iwá̱n kipowato ye̱ꞌnoti̱ciaj ipan a̱ltepe̱mej yej onokej ipan ta̱jli de Galilea.

2 Juan pre̱sojtitoya wa̱n kimatiꞌ yej Cristo nemi kichi̱wa. Iwá̱n Juan kiti̱tan o̱me̱n idisci̱polojmej iga makitatij Jesús, 3 iga ijkí̱n makitajtanika̱n:

—¿Ix tejya in Cristo yej yawi wi̱tzeti, o nikcháskejoꞌ sewoꞌ?

4 Jesús kijtoj:

—Xa̱ka̱n xikijli̱tij Juan nochi yej nigaj nemi ankitaj iwá̱n yej nemi ankikakij. 5 Xikpowili̱ka̱n iga pachamej tachaja, ko̱xomej nejnémija, yej pala̱ntia̱yaj ikajlo̱mej iga kipiáj lepra, achitiákeja, yej ayá̱ꞌ takakiáj, iná̱n takákija, yej miktoyaj, ojpa‑isákeja, yej ayá̱ꞌ motapialiáj, mopowiliá ye̱ꞌnoti̱ciaj ken iga Dios tasalva̱rowa. 6 Pa̱ktos yej ayá̱ꞌ kikajte̱wa iga moconfia̱rowa ipan nej.

7 Kua̱ꞌ yájkija itati̱tanimej Juan, Jesús pe̱ꞌya ta̱tapowaꞌ de Juan, kijlij la gente:

—¿Té̱ ankitato̱yaj ipan desierto? ¿Ix se̱ ojtaꞌ yej ko̱o̱li̱na ejekaꞌ? 8 Siga ayá̱ꞌ, ¿té̱taj ankitato̱yaj? ¿Ix se̱ ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌtaajakijtoꞌ? Amejeme̱n ankimatij iga yej moye̱ꞌtaajakiáj, onokej icha̱n re̱yejmej. 9 Iwá̱n, ¿té̱ nokta ankitato̱yaj? ¿Ix se̱ profeta? Kena, yéj ma̱jya sej que se̱ profeta. 10 De ino̱nya Juan tajtowa ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Nikti̱tani notati̱tan iga mo‑i̱xtaj matayaka̱na,

iga ken kua̱ꞌ mamitzojtápoya.*

11 Jesús no̱ kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga desde ikyay este iná̱n ateyi ni agaj yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que Juan yej tabautiza̱rowa, eꞌ yej momachi̱liá iga até̱ iteki de inochi yej mote̱makaj iga Dios marreina̱ro ipan yejeme̱n, inó̱n yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que Juan.

12 ’Desde kua̱ꞌ wa̱laj Juan yej tabautiza̱rowa este iná̱n, onoꞌ miaꞌ yej kijiyaj iyojwi Dios, wa̱n onoꞌ yej kichi̱wasnekij iga mapoliwi.† 13 Desde ikyay iwá̱n este iná̱n iga wa̱laj Juan, nochi profe̱tajmej iwá̱n iley Moisés, kijtojkej iga wi̱ꞌ reina̱ro̱ki Dios. 14 Siga anne̱cre̱dowaj, Juanwaꞌ in profeta Elías yej wi̱tziaya.‡ 15 Yej annakasyojkej, xine̱ye̱ꞌkakika̱n.

16 ’Amejeme̱n yej ina̱mpa amonokej anne̱sij ken tikita ko̱kone̱ꞌ yej ma̱wiltiáj ipan tajkoa̱ltepe̱ꞌ iwá̱n kitzajtziliáj iyikni̱wa̱n: 17 “Nejeme̱n nimitztapi̱tzilijkej iga a̱ka iwá̱n ayá̱ꞌ anmijto̱tijkej, nejeme̱n nimitzikno̱takui̱kilijkej iwá̱n ayá̱ꞌ ancho̱kakej.” 18 Kua̱ꞌ wa̱lka Juan yej mayuna̱rowa̱ya iwá̱n ayí̱ꞌ ta̱wa̱naꞌ, amejeme̱n ankijtojkej iga kipiá ma̱lespí̱ritoj. 19 Niwa̱laj nej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yej nitakua iwá̱n ni‑a̱ti, ankijtowaj iga nipoxtakua iwá̱n nita̱wa̱na, nimotókakiꞌ iwá̱n yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iwá̱n yej kicobra̱rowaj impuestos iga Roma. Kua̱ꞌ tikitaj iga ye̱ꞌnemij yej momelaꞌconfia̱rowaj ipan Dios, ne̱si iga Dios nochi kimati te̱ kichi̱wa.

Yej ayá̱ꞌ kipatasnekij ken iga nemij

20 Iwá̱n Jesús pe̱ꞌ kajajwaꞌ yej cha̱ntitokej ipan a̱ltepe̱mej ka̱n má̱j kichij mila̱grojmej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, iga yej ompa cha̱ntitoyaj ayá̱ꞌ nemi kikajte̱wayaj iga kichi̱waj yej aye̱kti, kijtoj:

21 —¡Lástima yej ancha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corazín! ¡Anla̱stimajmej yej ancha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Betsaida! Siga ipan a̱ltepe̱ꞌ Tiro iwá̱n Sidón mochijka mila̱grojmej yej ankitakej, yejemej íkyasan kikajtejkaj iga kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n mone̱xtia̱yaj iga kakia̱yaj itzotzolmej yej moakiá kua̱ꞌ mikilo iga mokno̱matij iwá̱n monejnexwia̱yaj.§ 22 Eꞌ nimitzijliáj iga kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, má̱j mitzcastiga̱ro̱skej que yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. 23 Amejeme̱n yej amocha̱n a̱ltepe̱ꞌ Capernaum, ¿ankijtowaj a̱n anya̱tij ipan cielo? Ma̱jwaꞌ yawij mitzaki̱tij ka̱n onokej yej miktokej. Eꞌ siga katka yej icha̱mej a̱ltepe̱ꞌ Sodoma* kitayaj mila̱grojmej yej amejeme̱n ankitakej, inó̱n a̱ltepe̱ꞌ onóyasan este iná̱n. 24 Eꞌ nimitzijliáj iga kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, amejeme̱n má̱j mitzcastiga̱ro̱skej que ino̱mej de Sodoma.

Xiwi̱tzeka̱n note̱noj iwá̱n ximose̱wi̱ka̱n

25 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—NoTaj yej tikchij cielo iwá̱n ta̱jli, nimitzweyimati̱ltiá iga tikne̱xtilij yej ayá̱ꞌ moweyimatij inó̱n yej ayá̱ꞌ tikne̱xtilij yej tamatij 26 iga tej ijkó̱n tikneꞌ.

27 Jesús no̱ kijtoj:

—NoTaj ne̱maꞌya inochi yej onoꞌ. Ayagaj ne̱melaꞌi̱xmati nej yej iPiltzi̱n Dios, isé̱ltisan te̱Taj Dios ne̱melaꞌi̱xmati. Iwá̱n ayagaj no̱ kimelaꞌi̱xmati te̱Taj; nosé̱ltisan nej yej iPiltzi̱n, iwá̱n ino̱mej yej nej nikneki iga maki̱xmatika̱n. 28 Xiwi̱tzeka̱n note̱noj, amonochi̱n amejeme̱n yej ansiatokej iga antekipanowaj iwá̱n an‑eti̱ꞌmiktokej, iwá̱n nej nikchi̱was iga ximose̱wi̱ka̱n. 29 Xicre̱do̱ka̱n yej nimitzijliáj, iwá̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan nej, nej ayá̱ꞌ lue̱ nikuejkuesiwi, niga ayá̱ꞌ nimoweyimati ipan noa̱lmaj; iwá̱n anyo̱lajkatiaskej. 30 Iga yej nej nimitztekimakaj, wel ankichi̱waskej, iwá̱n yej nimitzijliáj iga xikchi̱waka̱n, ayéj ken yej awel mochi̱wa.

12

Idisci̱polojmej Jesús kitekij trigo ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo

1 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús iwá̱n idisci̱polojmej nemi pano̱tia̱yaj mi̱lijtiꞌ. Idisci̱polojmej maya̱nakej, iwá̱n pe̱ꞌ iga kitektiajkij trigo iga kikuajkej. 2 Kua̱ꞌ fariseojmej inó̱n kitakej, kijlijkej Jesús:

—Taꞌ xikita, modisci̱polojmej nemi tekipanowaj; inó̱n aye̱kti iga mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

3 Eꞌ Jesús, kijtoj:

—¿Ix aya̱ꞌtaj ankilee̱rojkej yej kichij David* iwá̱n yej íwa̱n senemiáj kua̱ꞌ maya̱nakej? 4 Kalaꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ iwá̱n kikuaj ino̱mpa pa̱n yej kíkuajpa sacerdote, ino̱mpa awel kikua David niga yej íwa̱n nemiáj; wel kikua̱yaj petz sacerdo̱tejmej. 5 ¿Ix no̱ ayí̱ꞌ ankilee̱rowaj iley Moisés iga sacerdo̱tejmej ipan weyitio̱pan† wel tekipanowaj ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo?, iwá̱n ijkó̱n ayá̱ꞌ kichi̱waj yej aye̱kti. 6 ¡A̱nya sí nimitzijliáj iga nej ma̱jya sej que weyitio̱pan! 7 Mataj amejeme̱n aya ankimatij te̱ kijto̱jneki ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Nej nikneki xita‑ikne̱li̱ka̱n, anikneki iga xine̱miktili̱ka̱n yo̱lka̱mej.”‡ Maga katka ankimatiáj, ayá̱ꞌ ankipantia̱yaj nodisci̱polojmej yej nemi kichi̱waj yej ye̱kti. 8 Puej nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ wel nitatekimaka te̱ wel mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

Se̱ ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ

9 Iwá̱n Jesús ki̱saꞌ ompa iwá̱n kalaꞌ tio̱pan. 10 Ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ. Iwá̱n fariseojmej kite̱mowilia̱yaj ken makima̱wetzi̱lti̱ka̱n Jesús, kitajtankej:

—¿Ixtaj wel moachitialtiá yej we̱titoꞌ ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo?

11 Jesús kijtoj:

—¿A̱ꞌyéj de amejeme̱n, siga kipiá se̱ borrego iwá̱n mawetzi xapoko ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, ix ayá̱ꞌ ya̱j kiki̱xti̱ti? 12 ¡Iwá̱n nej nimitzijliáj iga má̱j vale̱rowa se̱ ta̱gaꞌ que se̱ borrego! Inó̱n iga wel mochí̱ yej ye̱kti ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

13 Iwá̱n Jesús kijlij inó̱n ta̱gaꞌ:

—Xikmela̱wa moma̱ꞌ.

Iwá̱n kua̱ꞌ kimélaja ima̱ꞌ, ye̱ktiaꞌya kensan seꞌ ima̱ꞌ. 14 Kua̱ꞌ fariseojmej ki̱skej ka̱n onoꞌ Jesús, monechkojkej iga kejla̱nkej kén iga yawij kimikti̱tij Jesús.

Dios kitapejpen Jesús

15 Kua̱ꞌ Jesús kimatiꞌ inó̱n, ki̱saꞌ ompa, iwá̱n pox miaꞌ kitokakej wa̱n kachitialtij inochi yej we̱titokej. 16 Iwá̱n yej kachitialtia̱ya, kitekimáꞌ iga amo makijto̱ka̱n a̱ꞌyéj in yéj. 17 Iní̱n mochij iga mamochi̱wa ken kijtoj profeta Isaías, kua̱ꞌ kijtoj:

18 Ini̱nya yej tekipanowa iga nej, yej niktapejpen,

yej nikpoxneki, iwá̱n ne̱yo̱lchikajtoꞌ.

Ípan nia nikta̱li̱ti noEspí̱ritoj,

iwá̱n yéj yawi kipowati ken iga no̱ wel nikma̱nawiáj yej ayéj judiyojmej.

19 Ayá̱ꞌ tate̱nkuepili̱j niga tzajtzis,

ayagaj kikakis itájto̱l ipan ca̱llejmej.

20 Kikne̱liá yej ayá̱ꞌ tajpalej,

kipale̱wiá yej mosemakasneki, ken agaj yej kitimaka se̱ cándi̱l yej se̱wisneki,

ijkó̱n kichi̱was te kua̱ꞌ no̱ya̱n ipan ta̱jli mamochi̱wa yej ye̱kti.

21 Iwá̱n nochi gente de miaꞌ pai̱smej moconfia̱ro̱skej ipan yéj iga kima̱nawi̱skej.§

Kipantiáj Jesús iga kipiá ipode̱r Tzitzimiꞌ

22 Iwá̱n Jesús kiwi̱guilijkej se̱ ta̱gaꞌ yej pacha iwá̱n awel tajtowa iga kipiaya ma̱lespí̱ritoj. Jesús kachitialtij inó̱n ta̱gaꞌ; welja tacháꞌ iwá̱n welja tajtoj. 23 Nochi gente san tajtachi̱xtikajkej iwá̱n kijtojkej:

—¿Ix a̱n ini̱nya in iPiltzi̱n* rey David?

24 Eꞌ kua̱ꞌ fariseojmej kikakikej inó̱n, kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej ipan ipode̱r Tzitzimiꞌ, yej ije̱féjmejpa inochi ma̱lespi̱ritojmej.

25 Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijtoj:

—Siga se̱ país mochi̱wa o̱me grupo iga mosepankuejkuesowaj, inó̱n país políwiya; iwá̱n siga se̱ a̱ltepe̱ꞌ o siga se̱ familia mosepankuejkuesowaj, awel wejka̱wa iga onos. 26 Ijko̱nsan no̱ Tzitzimiꞌ, siga igá̱najsan kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej, yej yéjpasan itatki, inó̱n kijto̱jneki iga ayá̱ꞌ wejka̱was iga tamis ipode̱r. 27 Iwá̱n siga anne̱pantiáj iga nej niki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj iga ipode̱r Tzitzimiꞌ, in yej mitztokaj, ¿ix iga ipode̱r Tzitzimiꞌ kiki̱xtiáj ma̱lespí̱ritoj? Yejémejsan mone̱xtiáj iga ayéj ijkó̱n ken anne‑ijliáj. 28 Nej niki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj iga ipode̱r iyEspí̱ritoj Dios, iwá̱n iní̱n kijto̱jneki iga ásiꞌya tiempo iga Dios marreina̱ro ipan amejeme̱n.

29 ’¿Kén wel se̱ kalaki cha̱n se̱ ta̱gaꞌ yej tajpalej iga makikui̱li yej itatki, siga ayá̱ꞌ achto kilpiá? Ijkó̱n wel kikui̱li̱j yej itatki.

30 ’Yej ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita yej nikchi̱wa, ino̱nwaꞌ ne‑ijiya; yej ayá̱ꞌ ne̱pale̱wiá; ino̱nwaꞌ tapojpolowa.

31 ’Inó̱n iga nimitzijliáj, Dios wel ke̱lka̱wiliá nochi yej agaj kichi̱wa yej aye̱kti iwá̱n yej kijtowa yej aye̱kti; eꞌ siga ma̱ltajtowaj iga iyEspí̱ritoj Dios, inó̱n Dios ayoꞌ ke̱lka̱wili̱j. 32 Siga agaj ma̱ltajtowa iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, inó̱n Dios ke̱lka̱wili̱j; eꞌ yej mama̱ltajto iga iyEspí̱ritoj Dios, inó̱n nike̱man ayꞌya ke̱lka̱wili̱skej niga ipan iní̱n vida, niga ipan seꞌ vida.

Se̱ kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipansan ita̱kilka

33 ’Siga ye̱ꞌkuawiꞌ, ye̱ꞌta̱ki; siga ayéj ye̱ꞌkuawiꞌ, aye̱kti no̱ ita̱kilka. Se̱ kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipansan ita̱kilka. 34 ¡Amejeme̱n ken ipilowa̱n kowa̱mej! ¿Kén anyawij ankijto̱tij yej ye̱ꞌtájto̱l siga amejeme̱n ankichijtokej yej aye̱kti? Puej yej ankijtowaj, ijkó̱n onoꞌ ipan amoa̱lmaj. 35 Yej ye̱ꞌnemi, ye̱ꞌtajtowa, iga ipan iya̱lmaj onoꞌ yej ye̱kti, eꞌ ta̱gaꞌ yej aye̱ꞌnemi kijtowa tájto̱l yej ajaye̱kti iga ipan iya̱lmaj ijkó̱n kejla̱ntoꞌ. 36 Eꞌ nej nimitzijliáj iga kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, nochi yawij mote̱nxitomatij te iga ayompa tajtojkej. 37 Iga inó̱n yej tikijtoj, yawij mitzjuzga̱ro̱tij, ómpaya ne̱sis siga tikchij yej ye̱kti o yej aye̱kti.

Kinekij makitaka̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita

38 Sekin fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley, kijlijkej Jesús:

—Tamachtia̱ni, niknekij manikitaka̱n iga xikchi̱wa yej ayi̱ꞌpa mo‑ita yej Dio̱ssan wel kichi̱wa.

39 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n yej ankichijtokej yej aye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj Dios, anne̱tajtaniliáj iga manimitzne̱xtili̱ka̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita. Eꞌ ayá̱ꞌ nimitzne̱xtili̱skej seꞌpa yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, petz yej Dios kichi̱wilij Jonás. 40 Ijkó̱n ken Jonás onoya e̱yi día iwá̱n e̱yi yówal iyijtiko to̱pojwé̱j, ijko̱nsan no̱ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ nonos ta̱ltampa e̱yi día iwá̱n e̱yi yówal. 41 Kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, yej icha̱mej weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Nínive, moketzaskej iga mitzjuzga̱ro̱skej, iwá̱n kijto̱skej iga ankichijkej yej aye̱kti; iga yej cha̱ntitokej Nínive, kua̱ꞌ Jonás kipowaꞌ itájto̱l Dios, kikajtejkej iga kichi̱wayaj yej aye̱kti; iwá̱n nej ma̱jya sej que Jonás. 42 Kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, moketzas no̱ la reina yej manda̱roj ipan ta̱jli de Sabá iga mitzjuzga̱ro̱skej, iwá̱n kijto̱j iga ayompa ankichijkej. Inó̱n reina wejka nejnen iga makikakiki yej kimati rey Salomón;† iwá̱n nej ma̱jya sej que Salomón.

Mokuepa ma̱lespí̱ritoj ka̱n onoya

43 Jesús no̱ kijtoj:

—Kua̱ꞌ se̱ ma̱lespí̱ritoj ki̱sa ipan se̱ ta̱gaꞌ, nentinemi ipan wá̱ꞌta̱l iga kite̱mojtinemi ka̱n makalaki; iwá̱n siga ayá̱ꞌ kasi, kijtowa: 44 “Nia sej nimokuepati nocha̱n, ka̱n niki̱saꞌ.” Kua̱ꞌ mokuepa, kasi inó̱n ta̱gaꞌ ken se̱ kajli yej ise̱lti onoꞌ, este tajtachpa̱ntolo̱ꞌ iwá̱n tayejye̱ꞌta̱lijtolo̱ꞌ. 45 Iwá̱n yawi kikuiti seꞌ siete ma̱lespí̱ritoj yej ma̱jya sej que yéj, iwá̱n inochi̱n mocha̱ntiáj ipan inó̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ mochi̱was ma̱jya sej aye̱kti que achto. Ijko̱nsan no̱ mochi̱was iwá̱n ini̱mej gente yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij.

Iye̱ꞌ wa̱n iyokichikni̱wa̱n Jesús

46 Jesús kita̱tapo̱wijtóyaoꞌ la gente, kua̱ꞌ asiꞌ iye̱ꞌ iwá̱n iyikni̱wa̱n. Awel kalakikej este kalijtiꞌ iga matajto̱ka̱n wa̱n yéj. 47 Eꞌ agaj kimati̱ltij Jesús, kijlij:

—Moye̱ꞌ iwá̱n mookichikni̱wa̱n onokej fuera iwá̱n kinekij matajto̱ka̱n mowa̱n.

48 Eꞌ Jesús kijlij inó̱n yej kimati̱ltij:

—¿A̱ꞌyéj noye̱ꞌ iwá̱n a̱ꞌyéj nookichikni̱wa̱n?

49 Iwá̱n Jesús kimajpilwij idisci̱polojmej, iwá̱n kijtoj:

—Nigaj onoꞌ noye̱ꞌ iwá̱n nookichikni̱wa̱n. 50 Yej kichi̱wa ken kineki noTaj yej onoꞌ ipan cielo, ino̱nwaꞌ in nookichikni̱n, nosiwa‑ikni̱n iwá̱n noye̱ꞌ.

13

Ken iga mi̱xkui̱tilo ipan yej to̱ka

1 Inó̱n día Jesús ki̱saꞌ kalijtiꞌ iwá̱n mota̱lij ipan lagu̱najte̱n. 2 Iga póxsanya monechko̱lo̱ꞌ, Jesús tejkaj ipan se̱ weyi á̱ka̱l iwá̱n ompa mota̱lij, iwá̱n nochi tokni̱mej ka̱wikej ipan a̱te̱n. 3 Iwá̱n pe̱waꞌ se̱seꞌpa iga tamachtij ka̱n wel mamiji̱xkui̱tilo, kijtoj:

—Se̱ ta̱gaꞌ yajki to̱kato, kipa̱pata̱náltijpa trigo. 4 ’Ka̱n nemi to̱ktiá, onoꞌ yej wetzitoj ipan ojti, iwá̱n wa̱lkej to̱to̱mej iwá̱n kikuajkej. 5 Onoꞌ yej wetzito tetza̱la̱n, ka̱n onoꞌ ajalí̱n ta̱jli. Iwá̱n inó̱n íyo̱l trigo ixwaꞌ nimaní̱n iga ta̱jli ayá̱ꞌ pox tilaktiꞌ. 6 Eꞌ kua̱ꞌ to̱natiki̱saꞌ, pili̱niꞌ, iwá̱n wa̱guiꞌ iga ayá̱ꞌ monelwatij. 7 Onoꞌ yej wetzito ipan witzyoj, witzyoj wejweyakej iwá̱n kijiyo̱miktij tato̱ꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ ta̱guiꞌ. 8 Eꞌ onoꞌ yej wetzito ipan yé̱ꞌta̱l, iwá̱n poxsan mochij; sekin ipan sejsé̱ imia̱wayo kita̱lilij cien íyo̱l ipan se̱ íyo̱l yej kito̱gaꞌ, iwá̱n sekin kita̱lilij sesenta íyo̱l, iwá̱n sekin treinta. 9 Yej annakasyojkej, ¡xine̱ye̱ꞌkakika̱n!

Tejas in ka̱n mami̱xkui̱tilo

10 Iwá̱n disci̱polojmej kitechojkej Jesús iwá̱n kitajtankej:

—¿Te iga ipan mi̱xkui̱tilis tikmachtiá la gente?

11 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n Dios mitzmati̱ltiáj yej aya agaj kimati ken yéj reina̱rowa, eꞌ yejemej awel kimatij. 12 Yej kipiá, yawij má̱j kimakatij, este po̱póxsanya sej yawi kipiati; eꞌ yej akipiá, este yej alí̱n kipiá, yawij kikui̱li̱tij. 13 Inó̱n iga sekin nikpowiliapa ka̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n; iga yejemej tacháj, eꞌ ken tikita yej pachamej, kikakij, eꞌ ayá̱ꞌ kimatij te̱ iteki, ken tikita yej ayá̱ꞌ takakij. 14 Ipan yejemej mochi̱wa yej kijtoj el profeta Isaías, kijtoj:

Amejeme̱n ankikakiskej, eꞌ ayá̱ꞌ ankimatiskej te̱ kijto̱jneki;

ankitaskej, eꞌ ken kua̱ꞌ nité̱ ayá̱ꞌ ankitakej.

15 Iga ini̱mej poxsan moyo̱ltakua̱wilijkej,

ayá̱ꞌ ye̱ꞌtakakij,

kitzajtzaktokej iyi̱xmej;

iga amo matachaka̱n iga iyi̱xmej,

niga matakakika̱n iga inakasmej,

niga makentende̱ro̱ka̱n iga iya̱lmajmej,

niga mawi̱tzeka̱n note̱noj iga manikachitialti̱ka̱n.*

16 ’Eꞌ amejeme̱n xipa̱kika̱n iga anne‑itztokej iwá̱n ankikakij notájto̱l. 17 Nimitzijliáj iga miaꞌ profe̱tajmej iwá̱n re̱yejmej kitasnekiá̱j iní̱n yej ankitztokej iwá̱n ayá̱ꞌ kitakej; kinekiáj makikakika̱n iní̱n yej amejeme̱n nemi ankikakij, iwá̱n ayá̱ꞌ kikakikej.

Jesús kijtowa te̱ kijto̱jneki inó̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo ipan yej to̱ka

18 ’Iná̱n xikakika̱n, nia nimitzijli̱tij te̱ kijto̱jneki inó̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo ipan inó̱n yej to̱ka. 19 Yej kikakij ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tane̱xtiliá ken iga reina̱rowa Dios iwá̱n ayá̱ꞌ kimatij te̱ kijto̱jneki, inó̱mejwaꞌ ken tikita inó̱n íyo̱l trigo yej wetziꞌ ipan ojti, iwá̱n wi̱ꞌ Tzitzimiꞌ iwá̱n ke̱lka̱waltiá notájto̱l yej acha̱ onoya ipan iya̱lmajmej. 20 Iwá̱n inó̱n íyo̱l trigo yej wetzito tetza̱la̱n, inó̱n kijto̱jneki yej kikakij itájto̱l Dios iwá̱n poxsan pa̱kij kua̱ꞌ kicre̱dójkejoꞌ. 21 Eꞌ como ayá̱ꞌ wel monelwatiáj wejkatan, ayá̱ꞌ wejkatis iga moconfia̱rojtoskej nopan iga kua̱ꞌ kipiás se̱ prueba o kikno̱chi̱waj iga kicre̱dowaj itájto̱l Dios, ayá̱ꞌ kijyo̱wiáj, iwá̱n kikajté̱waja iga moconfia̱rowaj nopan. 22 Iwá̱n inó̱n trigo yej wetziꞌ ipan witzyoj, inó̱n kijto̱jneki ino̱mej yej kikakij itájto̱l Dios, eꞌ poxsan kipiasnekij kuajkuantas yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n mokajkaya̱waj ipan tomi̱n. Nochi inó̱n, kichi̱wa iga itájto̱l Dios make̱lka̱wa iwá̱n inó̱n tokni̱n awel kichi̱wa yej ye̱kti 23 Eꞌ inó̱n íyo̱l trigo yej wetzito ka̱n ye̱ꞌta̱jli, inó̱n kijto̱jneki yej kikakij itájto̱l Dios iwá̱n kentende̱rowaj. Ino̱mej kichi̱waj yej ye̱kti ken tikita inó̱n íyo̱l trigo yej kimáꞌ cien, sesenta iwá̱n ken yej kimáꞌ treinta íyo̱l ipan se̱ imia̱wayo.

Mi̱xkui̱tilo ipan chakalsakaꞌ iwá̱n íyo̱l trigo

24 Jesús kipowaꞌ seꞌ ka̱n mi̱xkui̱tilo:

—Ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kito̱gaꞌ ye̱ꞌsemi̱llaj ipan ími̱l. 25 Eꞌ kua̱ꞌ kojkochtólo̱ꞌya, wa̱laj se̱ yej kijiya ite̱ko mi̱jli, iwá̱n itza̱la̱n trigo kichtakato̱kako chakalsakaꞌ iwá̱n yájkiya. 26 Eꞌ kua̱ꞌ weyaꞌya trigo iwá̱n mia̱watapa̱nikej, íkua̱ꞌya ne̱siꞌ in inó̱n chakalsakaꞌ. 27 Iwá̱n tekipanowa̱nimej yajkij kitatoj ite̱ko mi̱jli, kijlijkej: “Patrón, esi inó̱n semilla yej tikto̱gaꞌ momi̱lpan ye̱ꞌsemi̱llaj, ¿ix kéntaj a̱n iga ixwaꞌ chakalsakaꞌ?” 28 Ite̱ko mi̱jli kijtoj: “Anka agaj yej ne‑ijiya kichtakato̱kako.” Ino̱mej mo̱nsojmej kijtojkej: “¿Ix tikneki mania̱ka̱n manikwiwitatij?” 29 Ite̱ko mi̱jli kijtoj: “Amo, siga anyawij ankiwiwitatij chakalsakaꞌ, wel no̱ ankiwiwitaj trigo. 30 Xikajte̱waka̱n, ka̱ma sen‑onoka̱n este kua̱ꞌ motekis trigo; íkua̱ꞌ nikti̱tanis tekipanowa̱nimej yej makiwiwitaka̱n achto chakalsakaꞌ iwá̱n makinechko̱ka̱n iga makitati̱ka̱n, iwá̱n kinechko̱skej trigo ka̱n moe̱na.”

Mi̱xkui̱tilo ipan mosta̱zajyo̱loj

31 Jesús kine̱xtilij seꞌ ka̱n mami̱xkui̱tilo:

—Ka̱n reina̱rowa Dios, ken tikita se̱ íyo̱l mostaza yej se̱ ta̱gaꞌ kito̱gaꞌ ipan íta̱l. 32 Malej iga íyo̱l mostaza má̱j ali̱mpa de inochi yej onoꞌ; eꞌ kua̱ꞌ weyá mochi̱wa ma̱jya sej que nochi yej to̱ktoꞌ ka̱n tatojto̱kalo, mochi̱wa weyi kuawé̱j iwá̱n ipan imajma̱ꞌ moxeketiáj to̱to̱mej.

Mi̱xkui̱tilo ipan levadura

33 Jesús tamachtij seꞌ ka̱n mami̱xkui̱tilo:

—Ka̱n reina̱rowa Dios, ken tikita levadura† yej se̱ siwa̱ꞌ ka̱xakualowa iwá̱n komati harina, iwá̱n moposa̱wa inewi tixti.

Te iga Jesús tamachtiá ka̱n wel mami̱xkui̱tilo

34 Jesús nochipa tamachtij ka̱n wel mami̱xkui̱tilo, ayá̱ꞌ tamachtij siga ayá̱ꞌ tajtowa ka̱n mi̱xkui̱tilo. 35 Inó̱n mochij iga mamochi̱wa ken kijtoj se̱ profeta:

Nia nitajto̱ti ka̱n wel mami̱xkui̱tilo.

Nia nikijto̱ti yej aya i̱ꞌ momatiá este que Dios kichij ta̱jli.‡

Jesús kijtowa te̱ kijto̱jneki in chakalsakaꞌ

36 Jesús kikajtej la gente yej ompa onoyaj iwá̱n yájkiya kalijtiꞌ, ompa idisci̱polojmej kitechojkej Jesús iwá̱n kitajtankej:

—Ta̱ xine‑ijli̱ka̱n te̱ kijto̱jneki o̱n chakalsakaꞌ yej ixwaꞌ mi̱lijtiꞌ.

37 Jesús kijtoj:

—Yej kito̱ka ye̱ꞌsemi̱llaj ino̱nwaꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 38 Iwá̱n mi̱jli kijto̱jneki no̱ya̱n ipan ta̱jli. Ye̱ꞌsemi̱llaj kijto̱jneki nochi yej kichi̱waj ken kineki Dios, chakalsakaꞌ kijto̱jneki yej kichi̱waj ken kineki Tzitzimiꞌ. 39 Yej ta‑ijiya, yej kito̱gaꞌ chakalsakaꞌ, ino̱nwaꞌ Tzitzimiꞌ. Kua̱ꞌ motekis trigo, kijto̱jneki kua̱ꞌ tamis iní̱n ta̱jli, iwá̱n tekipanowa̱nimej yej kitekiskej, inó̱n kijto̱jneki a̱ngelejmej. 40 Ijkó̱n ken chakalsakaꞌ monejnechkowa iga motatiá, ijko̱nsan no̱ mochi̱was kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j. 41 Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ nikti̱tanis noa̱ngelejmej iga makikijki̱xti̱ka̱n ipan norre̱inoj yej tachi̱waltiáj yej aye̱kti iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti. 42 Iwá̱n kaki̱skej ipan tiwelo̱n, ompa cho̱katoskej este tajtangueguetzekaskej. 43 Iwá̱n ino̱mej yej kichijkej ken kineki Dios, ta̱wi̱skej ken tikita to̱nati̱ꞌ ka̱n reina̱rowa Dios. Yej annakasyojkej, ¡xikye̱ꞌkakika̱n!

Ta̱li̱ya̱ntoꞌ yej pox patiyoj

44 ’Ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita tejé̱ yej pox patiyoj yej i̱ya̱ntoꞌ ipan agaj íta̱l. Se̱ ta̱gaꞌ kasiꞌ yej pox patiyoj iwá̱n ómpasan sej ki̱ya̱n; iwá̱n pox pa̱ktiajki icha̱n iga kinamakato nochi yej kipiá iwá̱n kikowaꞌ inó̱n ta̱jli.

Mi̱xkui̱tilo ipan se̱ perla yej pox patiyoj

45 ’No̱ ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita se̱ tanamakani yej kite̱mojtinemi perla§ yej pox mojmo̱nsajtiꞌ. 46 Kua̱ꞌ kasi se̱ yej pox patiyoj, yawi icha̱n iga kinamakati inochi yej kipiá iga kikowa inó̱n perla.

Mi̱xkui̱tilo ipan re̱dej

47 ’Ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita se̱ re̱dej yej mota̱liá ipan láma̱r, iwá̱n ípan kuaka̱wi de se̱seꞌpa to̱poj. 48 Kua̱ꞌ té̱miꞌya re̱dej, kiki̱xtiaja ipan a̱tate̱n, iwá̱n ómpaya mota̱liáj iga kitapejpenaj in to̱poj. Yej ye̱kti kakijtiawij chikiwiko, eꞌ yej ayéj ye̱ꞌto̱poj kitajkalij. 49 Ijkó̱n mochi̱was kua̱ꞌ tamis iní̱n ta̱jli; wi̱tzeskej a̱ngelejmej iga kiyokati̱kij yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iwá̱n yej ye̱ꞌnemij, 50 iwá̱n yej aye̱kti kichi̱waj, kaki̱skej ipan tiwelo̱n, ompa cho̱kaskej este tajtangueguetzekaskej.

Tamachtilis yej yánkuigoꞌ iwá̱n yej ikyápaya

51 Iwá̱n Jesús kitajtan idisci̱polojmej:

—¿Ix ankimatij te̱ nemi nikijtowa?

Yejemej kijtojkej:

—Kena, nikmatij.

52 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ se̱ yej tamachtiá ipan la ley momachtiá ken iga reina̱rowa Dios, ne̱si ken se̱ ite̱ko kajli yej kimati te̱ keje̱ntoꞌ kalijtiꞌ, iwá̱n ompa kikijki̱xtiá yej kaxítijoꞌ iwá̱n yej ikyay kipiáꞌ.

Jesús asi Nazaret ka̱n moskaltij

53 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ tamachtij ipan ino̱mej ka̱n mi̱xkui̱tilo, yájkiya, 54 iwá̱n asito ipan iya̱ltepe̱ꞌ. Ompa pe̱ꞌ tamachtij tio̱pan, wa̱n yej ompa takaktoyaj, madmira̱dojkej, kijtowa̱yaj:

—¿Ix ka̱n a̱n momachtij in iní̱n ta̱gaꞌ iga pox tajto̱lmati? ¿Kén iga wel kichi̱wa milagro yej ayi̱ꞌpa mo‑ita? 55 Esi ini̱nwaꞌ ipiltzi̱n carpintero; iye̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ María iwá̱n iyikni̱mej ito̱ka̱mej Jacobo, José, Simón iwá̱n Judas. 56 Isiwa‑ikni̱wa̱n nigaj no̱ icha̱mej. ¿Kén kichi̱wa iga kipoxmati iwá̱n iga wel kichi̱wa milagro?

57 Inó̱n iga ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej. Eꞌ Jesús kijtoj:

—Se̱ profeta no̱ya̱n kiye̱ꞌitaj, eꞌ ayéj ijkó̱n ipan iya̱ltepe̱ꞌ niga ka̱n onokej iyikni̱wa̱n.

58 Inó̱n iga Jesús ipan iya̱ltepe̱ꞌ ayá̱ꞌ kichij miaꞌ milagro, iga ayá̱ꞌ moconfia̱rowa̱yaj ipan yéj.

14

Miki Juan yej tabautiza̱rowa

1 Gobernador Herodes* yej manda̱rowa̱ya Galilea, kikaguiꞌ yej kichijtinemi Jesús, 2 iwá̱n kijlij itekipanowa̱nimej:

—Ino̱nwaꞌ Juan yej tabautiza̱rowa̱ya, yéj nokta ojpa‑isaꞌ sej ka̱n miktoya. Inó̱n iga wel kichi̱wa milagro yej ayí̱ꞌ mo‑ita.

3-4 Íkyaya Juan kijlij Herodes:

—Aye̱kti iga tikuiꞌ iga mosiwa̱ꞌ Herodías, yej isiwa̱ꞌ katka mokni̱n Felipe.

Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ, Herodes tatekimáꞌ iga makilpi̱ka̱n Juan iga makipre̱sojwi̱ka̱n.

5 Herodes kimikti̱jnekiá Juan, eꞌ kimajmawilia̱ya la gente, iga momatiá iga Juan katka profeta. 6 Eꞌ kua̱ꞌ iyilwi Herodes iga icu̱mpleaños, isiwa̱piltzi̱n Herodías mijto̱tij iyi̱xtaj yej ompa onoyaj, iwá̱n Herodes kipoxye̱ꞌitaꞌ, 7 kinojma‑ijlij nokta iga yawi kimakati te̱san kitajtanis inó̱n takotzi̱n. 8 Iwá̱n inó̱n takotzi̱n, kitajtan kensan iye̱ꞌ kijlij, ijkí̱n kijlij Herodes:

—Nikneki xine̱maka ipan se̱ plato itzontekon Juan yej tabautiza̱rowa.

9 Herodes mokno̱matiꞌ iga inó̱n kikáꞌ; eꞌ como kíjtoja iwá̱n kikakikej yej ompa takuajtoyaj iga yawi kimakati te̱san kitajtanis inó̱n takotzi̱n, inó̱n iga tatekimáꞌ iga makimakaka̱n yej kitajtan. 10 Iwá̱n Herodes tati̱tan iga makikechtekitij Juan ka̱n pre̱sojtitoꞌ. 11 Iwá̱n kiwajligakej itzontekon Juan ipan se̱ pla̱tojwé̱j, iwá̱n kimajkui̱ltíjkeja inó̱n takotzi̱n iwá̱n kimakato iye̱ꞌ.

12 Iwá̱n idisci̱polojmej Juan asikej ka̱n miktoꞌ Juan iwá̱n kito̱kátoja, iwá̱n yajkij kimati̱lti̱toj Jesús.

Jesús kitamaka este cinco mil tajta̱gaꞌ

13 Kua̱ꞌ Jesús kimatiꞌ iga kimiktíjkeja Juan, ki̱saꞌ ompa, tejkaj ipan se̱ á̱ka̱l iga yajki ka̱n ayagaj onoꞌ. Eꞌ momátiꞌsan, iwá̱n ki̱salo̱ꞌ ipan a̱ltepe̱mej, iwá̱n kitokatiajkij, ikxinejnentiájkijpa. 14 Kua̱ꞌ Jesús témoja ipan á̱ka̱l, kitaꞌ iga poxsan mialo̱ꞌ, iwá̱n kikne̱lij nochi ino̱mej iwá̱n kachitialtij nochi yej we̱titoyaj. 15 Iwá̱n kua̱ꞌ némiya tayowati, idisci̱polojmej kitechojkej Jesús, iwá̱n kijlijkej:

—Tió̱taꞌya, nigaj ayá̱ꞌ cha̱ntitolo̱ꞌ. Xikijli ini̱mej gente iga maya̱ka̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n, iwá̱n ompiga makikowaka̱n te̱ kikua̱skej.

16 Jesús kijtoj:

—Amo mayajya̱ka̱n; amejeme̱n xiktamakaka̱n.

17 Disci̱polojmej kijtojkej:

—Anikpiáj te̱ má̱j, petz se̱ ma̱noj pa̱n iwá̱n o̱me to̱poj.

18 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nijpa xine̱wajliguili̱ka̱n.

19 Jesús tatekimáꞌ iga mamota̱lilo ipan sakatzitzi̱n. Kikuiꞌ inó̱n se̱ ma̱noj pa̱n iwá̱n inó̱n o̱me to̱poj, ajkotacháꞌ iga kimáꞌ gracias Dios iwá̱n kita̱tajkoloj pa̱n, iwá̱n kimajmáꞌ idisci̱polojmej iga makimajmakaka̱n la gente. 20 Takuajkej inochimej este ijixwikej, iwá̱n kua̱ꞌ disci̱polojmej kinechkojkej tákual yej ayꞌ kikuajkej, te̱miꞌ doce chikiwiꞌ. 21 Yej takuajkej ken cinco mil tajta̱gaꞌ iyókawaꞌ in siwa̱tkej iwá̱n ko̱kone̱ꞌ.

Jesús nejnemi iyi̱xko a̱ꞌti

22 Kua̱ꞌ támiꞌya takuajkej, Jesús kitekimáꞌ idisci̱polojmej iga matejkawíka̱nya ipan á̱ka̱l iga maa̱pano̱ka̱n achto yejeme̱n, mie̱j Jesús tanawatijtiká̱wigoꞌ. 23 Kua̱ꞌ yájkija, Jesús tejkaj ipan tepe̱ꞌ ise̱lti iga tajto̱to wa̱n Dios. Ompa onoya ise̱lti te kua̱ꞌ tayowatiꞌ, 24 iwá̱n á̱ka̱l ya̱yay tajko laguna. Iwá̱n maréja̱l paré̱j mowi̱tekiá ipan á̱ka̱l iga ki̱xna̱ntiá̱yapa ejekaꞌ. 25 Kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌya, Jesús yajki ka̱n nemi yawij idisci̱polojmej ipan á̱ka̱l, Jesús nejnentia̱ya iyi̱xko a̱ꞌti. 26 Iwá̱n kua̱ꞌ disci̱polojmej kitakej iga nejnentiwi̱ꞌ ipan a̱ꞌti, poxsan momajtijkej, iwá̱n mo̱ka̱tzajtzikej:

—¡Taꞌ xikitaka̱n, se̱ á̱nimaj!

27 Eꞌ Jesús nimaní̱n kijtoj:

—¡Tamelá̱ xonoka̱n! ¡Nej niJesús, amo ximajmawika̱n!

28 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko siga melá̱ꞌ iga tej, xikijto iga maninejnentiapa iyi̱xko a̱ꞌti este ka̱n tej tonoꞌ.

29 Jesús kijtoj:

—Xinejnémiwaꞌ.

Iwá̱n Pedro temoj ipan á̱ka̱l, iwá̱n a̱nejnentia̱ya iyi̱xko a̱ꞌti iga ya̱ya ka̱n onoꞌ Jesús. 30 Eꞌ kua̱ꞌ kimachi̱lij ejekaꞌ yej pox tajpalej, momajtij iwá̱n pe̱waꞌ iga mi̱sawiá iwá̱n tzajtziꞌ:

—¡NoTe̱ko xine̱ma̱nawi!

31 Iwá̱n nimaní̱n Jesús kima̱tila̱n Pedro, iwá̱n kijlij:

—¡Mataj tej nema̱n timoconfia̱rowa nopan! ¿Te iga ayá̱ꞌ timomelaꞌconfia̱roj ipan nej?

32 Kua̱ꞌ iyo̱mextimej tejkájkeja ipan á̱ka̱l, pachiwiꞌ in ejekaꞌ. 33 Iwá̱n yej onoyaj ipan á̱ka̱l motankua̱ketzkej iyi̱xtaj Jesús iwá̱n kijtojkej:

—Mataj melá̱ꞌ, tej iPiltzi̱n Dios.

Jesús kachitialtiá yej kokolisyojkej yej icha̱mej Genesaret

34 A̱panojkej iwá̱n asikej ipan ta̱jli de Genesaret. 35 Kua̱ꞌ yej ompa cha̱ntitokej ki̱xmatikej iga Jesús, kipojkej no̱ya̱n ipan inó̱n ta̱jli, wa̱n kiwijwi̱gakej ite̱noj Jesús nochi yej we̱titokej. 36 Iwá̱n yej we̱titokej kitejtekiꞌijlikej Jesús iga mamote̱maka iga makichijchimili̱ka̱n malej ite̱mpan itzótzol, iwá̱n nochi yej kichijchimilijkej, achitiakej.

15

Katiapa in te̱tzakuilá iga awel tikna̱ꞌtechowaj Dios

1 Kitechojkej Jesús sekin fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, ino̱mej wa̱lkej Jerusalén iwá̱n kitajtankej:

2 —¿Te iga modisci̱polojmej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken to‑ikyapatajwe̱wetkej tane̱xtilia̱yaj iga mamochi̱wa? ¡Ayá̱ꞌ moma̱pa̱kaj kua̱ꞌ yáwija takua̱tij!

3 Iwá̱n Jesús tatajtan:

—¿Te iga ayá̱ꞌ ankichi̱waj ken tatekimaka Dios? Ma̱jwaꞌ ankichi̱waj ken amejéme̱mpa antamachtiáj. 4 Dios ijkí̱n tatekimáꞌ: “Xikchi̱wa ken mitztekimaka motaj iwá̱n moye̱ꞌ iwá̱n xikpale̱wi̱ka̱n”, iwá̱n “Yej makima̱lijli itaj o iye̱ꞌ, kajasi iga mamíkiya.” 5 Eꞌ amejeme̱n ankijtowaj iga se̱ ta̱gaꞌ wel ijkí̱n kijliá itaj o iye̱ꞌ: “Awel nimitzpale̱wiáj, iga nochi yej nikpiá nikmaꞌya toDio̱s.” 6 Yej ijkó̱n kijtowa iwá̱n akineki makipale̱wi itaj o iye̱ꞌ, ayꞌ makichi̱wa. Ijkó̱n amejeme̱n nemi ankikajte̱waj yej Dios mitztekimakakej, ma̱jwaꞌ ankitokaj ken antekitamachtiáj. 7 ¡Amejeme̱n san anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij! Ómpaya ken kijtoj el profeta Isaías, iga amejeme̱n nokta ijkí̱n kijtoj:

8 Iga amoté̱mejsan anne̱weyimati̱ltiáj,

eꞌ má̱j ipan amoa̱lmajmej ni alí̱n nokta ayá̱ꞌ anneejla̱mikij.

9 Ígasan anne̱weyimati̱ltiáj,

iga antane̱xtiliáj ken ta̱gaꞌ tatekimaka iwá̱n tane̱xtiliá.

10 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ la gente, iwá̱n kijlij:

—Xikakika̱n iwá̱n xikentende̱ro̱ka̱n: 11 Nité̱ yej agaj kikua o koniá kichi̱wiliá iga Dios ayoꞌ makiye̱ꞌita, eꞌ yej aye̱kti kijtowa, inó̱n kena, wel kichi̱wa iga Dios amo makiye̱ꞌita.

12 Iwá̱n disci̱polojmej kitechojkej Jesús, iwá̱n kijlijkej:

—¿Ix tikmati iga fariseojmej kikualomatikej kua̱ꞌ kikakikej yej tikijtoj?

13 Eꞌ Jesús kijtoj:

—NoTaj yej onoꞌ ipan cielo kichi̱was wa̱n fariseojmej ken kichi̱wa se̱ mi̱lchi̱wani: tato̱ꞌ yej ayá̱ꞌ kito̱gaꞌ, yawi kiwiwitati este inelwayo. 14 Ka̱ma kuesiwika̱n; yejémejwaꞌ ken tikita pachamej yej kojkui̱ltiáj ipacha‑ikni̱mej. Siga se̱ pacha kojkui̱ltiá seꞌ pacha, yawij senwetzitij ipan se̱ xapoꞌ.

15 Iwá̱n Pedro kijlij Jesús:

—Nejeme̱n niknekij xine‑ijli̱ka̱n te̱ kijto̱jneki inó̱n yej tikijtoj.

16 Jesús kijtoj:

—¿In amejéme̱ntaj no̱ ayá̱ꞌ ankimatij te̱ kijto̱jneki yej nej nikijtoj? 17 ¿Ix aya̱ꞌtaj ankimatij iga kua̱ꞌ tejté̱ tikuaj yawi tojtiko iwá̱n ki̱sa? 18 Eꞌ yej ankijtowaj yej ajaye̱kti, inó̱n ki̱sa pan amoa̱lmaj, inó̱nyawaꞌ in yej kichi̱wa iga Dios amitzye̱ꞌitaj. 19 Iga se̱ ipan iya̱lmaj kejla̱miki iga kichi̱wasneki yej ajaye̱kti, iga tamiktiáj, iga yej mona̱míktija yawi wa̱n seꞌ, iga masij agaj kua̱ꞌ áyapa mona̱miktiáj, iga tachtekij, iga takajkaya̱waj, iwá̱n iga tapo̱powaj. 20 Ini̱mej yej kichi̱wiliá iga Dios ayoꞌ makiye̱ꞌita agaj, eꞌ kua̱ꞌ se̱ takua aya̱ꞌpa moye̱ꞌma̱pa̱ka, inó̱n ayá̱ꞌ kichi̱was iga Dios ayoꞌ kiye̱ꞌitas.

Se̱ siwa̱ꞌ de Canaán yej moconfia̱roj ipan Jesús

21 Jesús ki̱saꞌ ompa iwá̱n yajki ipan íta̱l a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. 22 Se̱ siwa̱ꞌ de Canaán yej cha̱ntitoya ipan inó̱n ta̱jli, tzajtzitiwa̱laj ka̱n onoꞌ Jesús:

—¡NoTe̱ko, tej yej iPiltzi̱n David, achi xine‑ikne̱li! Notaochi̱n kipiá ma̱lespí̱ritoj iwá̱n poxsan kikno̱chi̱wa.

23 Eꞌ Jesús akino̱tzaꞌ inó̱n siwa̱ꞌ. Iwá̱n idisci̱polojmej kina̱ꞌtecho̱toj Jesús, kijtojkej:

—¡Xikijli inó̱n siwa̱ꞌ iga mayáwiya; ayꞌya matzajtzitiwi̱ki totepotztaj!

24 Jesús kijlij inó̱n siwa̱ꞌ:

—Dios ne̱ti̱tan iga nikpale̱wi̱ko petz israeli̱tajmej yej pojpolijtinemij ken tikita borre̱gojmej.

25 Eꞌ inó̱n siwa̱ꞌ motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj Jesús iwá̱n kijlij:

—¡NoTe̱ko, achi xine̱pale̱wi!

26 Iwá̱n Jesús kijlij:

—Awel agaj kikui̱liá itákual ipilowa̱n iga makimaka pe̱lomej.*

27 Eꞌ inó̱n siwa̱ꞌ kijtoj:

—Je̱kej, ijkó̱n nokta noTe̱ko, eꞌ pe̱lomej kikuaj takualta̱tájkol yej kipejpenaj yej xi̱ni itampa mesa ka̱n takuaj ite̱komej.

28 Iwá̱n Jesús kijlij inó̱n siwa̱ꞌ:

—¡Nej nikita iga tej pox timoconfia̱rowa nopan! Mamochi̱wa ken tej tikneki.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan achitiáꞌ itaochi̱n inó̱n siwa̱ꞌ.

Jesús kachitialtij miaꞌ yej we̱titokej

29 Jesús ki̱saꞌ ompa iwá̱n panoj ipan a̱te̱n laguna yej ito̱ka̱ꞌ Galilea, iwá̱n tejkaj ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n ompa mota̱lij. 30 Miaꞌ asiꞌ ka̱n yéj e̱watoya, kiwi̱guilijkej yej ko̱xomej, pachamej, no̱nojmej, yej ma̱takua̱wayaxtokej iwá̱n miaꞌ má̱j yej we̱titokej. Kika̱watoj ite̱noj Jesús iwá̱n yéj nochi kachitialtij. 31 Inó̱n íga poxsan madmira̱do̱lo̱ꞌ iga kitakej yej no̱nojtitoyaj welya tajtojkej, yej ma̱takua̱wayaxtoyaj, ye̱ktiakej ima̱mej, yej ko̱xotitoyaj welya nejnenkej, iwá̱n yej pachatitoyaj welya no̱ tachakej. Iwá̱n pe̱ꞌ iga poxsan kiweyimati̱ltijkej iDio̱s israeli̱tajmej.

Jesús kitamaka este cuatro mil tajta̱gaꞌ

32 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej, iwá̱n kijlijkej:

—Nej cho̱ka noa̱lmaj iga ini̱mej gente kipiaya e̱yi días iga nigaj onokej nowa̱n, iwá̱n ayá̱ꞌ kipiáj te̱ kikuaj, iwá̱n anikneki maniktijti̱taníka̱nya, awel mamaya̱ntia̱ka̱n, amo tapoliwiskej ipan ojti.

33 Idisci̱polojmej kijtojkej:

—Eꞌ ¿ká̱nyawaꞌ a̱n nikuitij tákual iga nochi yejemej, nigaj ayagaj cha̱ntitoꞌ?

34 Jesús tatajtan:

—¿Ké̱skitaj pa̱n ankipiáj in amejeme̱n?

Kijtojkej idisci̱polojmej:

—Siete pa̱n iwá̱n alí̱n to̱pojtzitzi̱n.

35 Iwá̱n Jesús tatekimáꞌ iga nochi gente mamotajta̱li̱ka̱n ta̱lpan. 36 Iwá̱n Jesús kikuiꞌ inó̱n siete pa̱n iwá̱n inó̱n to̱pojmej, iwá̱n kimáꞌ gracias Dios. Kita̱tajkoloj iwá̱n kimajmáꞌ idisci̱polojmej iga yejeme̱n makimajmakaka̱n inochi gente. 37 Iwá̱n nochi takuajkej este ijixwikej. Iwá̱n kinechkojkej takualta̱tájkol yej ayoꞌ kikuajkej este te̱miꞌ siete chikiwiꞌ. 38 Takuajkej cuatro mil tajta̱gaꞌ, iyókapa siwa̱tkej iwá̱n ko̱kone̱ꞌ. 39 Iwá̱n Jesús kijlij ino̱mej gente iga mayá̱ka̱nya, kalakito ipan á̱ka̱l iga yájkiya ite̱noj a̱ltepe̱ꞌ de Magdala.

16

Kitasnekij yej ayi̱ꞌpa mo‑ita

1 Fariseojmej iwá̱n saduceojmej yajkij kitatoj Jesús, iwá̱n iga wel makima̱wetzi̱lti̱ka̱n, kitajtanili̱toj iga makine̱xtili̱ka̱n tejté̱ yej ayi̱ꞌpa mo‑ita yej Dio̱ssan wel kichi̱wa. 2 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ kalaktiaya to̱nati̱ꞌ iwá̱n ankitaj este chi̱ltiꞌ cielo, amejeme̱n ankijtowaj: “A̱n sí mo̱sta yawi to̱nati.” 3 Iwá̱n yowaltiꞌ ankijtowaj: “Iná̱n sí ataye̱ka̱n iga este chi̱ltiꞌ cielo iwá̱n tamixtaj.” Amejeme̱n ankimatij te̱ kijto̱jneki kua̱ꞌ ankitaj ken mota̱liá cielo, eꞌ awel ankentende̱rowaj yej nejpa nemi nikchi̱wa yej Dios nemi mitzne̱xtiliáj. 4 Amejeme̱n ayá̱ꞌ anye̱ꞌnemij niga ankicre̱dowaj Dios, ankinekij xikitaka̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita; eꞌ ayá̱ꞌ nimitzne̱xtili̱skej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, petz yej Dios kichi̱wilij Jonás.*

Iwá̱n Jesús yájkiya.

Ken iga tane̱xtiliáj fariseojmej

5 Kua̱ꞌ idisci̱polojmej a̱panojkej, ke̱lkajkej iga makiwi̱gaka̱n pa̱n. 6 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Taꞌ xikakika̱n; amo xikchi̱waka̱n ken kitekichi̱waj fariseojmej iwá̱n saduceojmej, iga yejemej né̱sikiꞌ ye̱ꞌnemij, sie̱mpa ayá̱ꞌ.

7 Disci̱polojmej mojlia̱yaj:

—Anka ijkó̱n te‑ijliá iga atikuajligakej pa̱n.

8 Eꞌ Jesús kimatiꞌ te̱ kijtojtokej idisci̱polojmej, iwá̱n kijlijkej:

—¿Te iga ankijtowaj iga ayá̱ꞌ ankipiáj pan? ¡Mataj amejeme̱n ayá̱ꞌ amomelaꞌconfia̱rowaj ipan nej! 9 ¿Ix ayꞌya ankejla̱mikij kua̱ꞌ tiktamakakej cinco mil tajta̱gaꞌ gasan cinco pa̱n? ¿Ix ayꞌya ankejla̱mikij ke̱ꞌ chikiwiꞌ ankite̱mijkej iga tákual yej ayꞌ kikuajkej? 10 ¿Ix ayꞌya no̱ ankejla̱mikij iga siete pa̱n tiktamakakej cuatro mil tajta̱gaꞌ? ¿Ix ayꞌya ankejla̱mikij ke̱ꞌ chikiwiꞌ ankite̱mijkej iga tákual yej ayꞌ kikuajkej? 11 ¿Te iga ayá̱ꞌ ankentende̱rojkej iga nej ayá̱ꞌ nemi nitajtowa de pa̱n kua̱ꞌ nimitzijlijkej iga amo xikuika̱n ilevadu̱rajmej fariseojmej iwá̱n saduceojmej?

12 Disci̱polojmej kimatikej iga Jesús ayá̱ꞌ nemi kijtowa levadura yejpa mota̱liliá pa̱n, sino que kijtoj iga amo makicre̱do̱ka̱n ken tamachtiáj fariseojmej iwá̱n saduceojmej.

Pedro kinojma‑ijtowa iga Jesu̱sya nokta in el Cristo

13 Kua̱ꞌ Jesús asito ipan íta̱l a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Cesarea Filipo, kitajtan idisci̱polojmej:

—In sekin, ¿té̱ kijtowaj de nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ?

14 Disci̱polojmej kijtojkej:

—Sekin kijtowaj iga tej tiJuan yej tabautiza̱rowa̱ya; sekin sej kijtowaj iga tej ikyapaprofe̱taj Elías, iwá̱n sekin sej kijtowaj iga tej ikyapaprofe̱taj Jeremías o agaj profeta.

15 Jesús tatajtan:

—In amejeme̱n, ¿té̱ ankijtowaj de nej?

16 Simón yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pedro kijtoj:

—Tej tiCri̱stoj, yej iPiltzi̱n Dios yej isatoꞌ.

17 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xipa̱ki tej Simón yej ipiltzi̱n Jonás† iga ayéj ta̱gaꞌ mitzmati̱ltij, noTaj yej onoꞌ ipan cielo mitzmati̱ltij. 18 Iwá̱n nej, nimitzijliá iga tej moto̱ka̱ꞌ Pedro, iwá̱n ken mochi̱wa kajli ipan teꞌti,‡ ijkó̱n ipan iní̱n teꞌti nikchi̱was iga miaꞌ moconfia̱ro̱skej pan nej iwá̱n Tzitzimiꞌ ayá̱ꞌ kita̱nili̱j. 19 Nia nimitzmakati notájto̱l yej ken tikita llave iga wel makalakilo ipan cielo ka̱n reina̱rowa Dios; yej ipan iní̱n ta̱jli tej tikijto̱j iga awel mochi̱wa, Dios yej onoꞌ ipan cielo kijto̱j no̱ iga awel. Iwá̱n yej tej tikijto̱j iga wel mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, Dios yej onoꞌ ipan cielo no̱ kijto̱j iga wel.

20 Jesús kijlij idisci̱polojmej iga amo agaj makijli̱ka̱n iga yéj Cristo.

Jesús kijtówaya iga yawi mikiti

21 Íkua̱ꞌya Jesús pe̱ꞌ kijlij idisci̱polojmej:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, yawij ne‑ikno̱chi̱watij poxsan iwá̱n yawij ne‑ijiyatij we̱wetkej yej manda̱rowaj iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés. Yawij ne̱mikti̱tij iwá̱n ipan e̱yi día nia ni‑ojpa‑isati sej.

22 Pedro kiwi̱gaꞌ Jesús ka̱n iyokamej, pe̱ꞌ kijlij iga amo makijto ijkó̱n:

—¡Amo Dios makineki! ¡Ayí̱ꞌ ijkó̱n mamitzchi̱wili̱ka̱n!

23 Eꞌ Jesús kitachi̱lij Pedro iwá̱n kijlij:

—¡Tzitzimiꞌ, xicholo note̱noj!, tej tine̱tzakuiliá. Tej ayá̱ꞌ tikejla̱miki ken Dios kejla̱miki, sino que tikejla̱miki ken tajta̱gaꞌ.

24 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Siga agaj kineki mane̱toka, ayꞌya makichi̱wa yej yéj kineki, iwá̱n manejnemi ipan noojwi malej iga makikno̱chi̱waka̱n poxsan este makimikti̱ka̱n. 25 Yej ayá̱ꞌ kinekis mamiki, yawi mikiti; eꞌ yej mikis iga nej ne̱toka, nochipa onos nowa̱n. 26 ¿Itejas in ta̱gaꞌ iga makipiá inochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, siga yawi melaꞌpoliwiti iya̱lmaj? Ayagaj wel kikowa iga amo makipolo iya̱lmaj. 27 Iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ iwá̱n iweyipode̱r toTaj iwá̱n no̱ iya̱ngelejmej, íkua̱ꞌya sí yawi kipaga̱ro̱ti sejsé̱ kensan iga kichij. 28 Nej nimitznojma‑ijliáj iga sekin yej nij onokej ayá̱ꞌ mikiskej este que mane‑itaka̱n maniwi̱ki nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ iga manirreina̱ro̱ki.

17

Kén iga Jesús seꞌpay ne̱si iga ta̱wiá

1 Kua̱ꞌ pánoja seis días, Jesús kiwi̱gaꞌ Pedro, Jacobo iwá̱n Juan yej iyíkni̱mpa Jacobo, iwá̱n yejéme̱nsan yajkij ipan se̱ tepe̱ꞌ yej wejkapan. 2 Ompa iyi̱xtaj ino̱mej idisci̱polojmej, Jesús seꞌpay ne̱siꞌ. Ta̱wij ixa̱yaꞌ kenya to̱nati̱ꞌ, itzótzol mochij este ichkátiꞌsan, este ta‑i̱xse̱wia̱ya. 3 Iwá̱n íkua̱ꞌya kitakej iga ne̱sikoj ikyapaprofe̱tajmej Elías iwá̱n Moisés, ta̱tapojtokej iwá̱n Jesús. 4 Iwá̱n Pedro kijlij Jesús:

—NoTe̱ko, ¡ye̱kti iga nigaj nonokej! Siga tikneki, manikchi̱waka̱n e̱yi ra̱nchojtzitzi̱n, se̱ iga tej, se̱ iga Moisés iwá̱n seꞌ iga Elías.

5 Mie̱j tajtojtoya Pedro wa̱laj se̱ mixti yej ta̱wiá iwá̱n kitzakuakoj. Iwá̱n ipan inó̱n mixti mokáꞌ se̱ tájto̱l yej kijtoj:

—Ini̱nwaꞌ nokta in noPiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá, iwá̱n yéj ne̱yo̱lchikajtoꞌ. Yéj xikakika̱n.

6 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej disci̱polojmej, motzojtzonto̱kkej este ta̱lpan, iwá̱n poxsan majmawikej. 7 Iwá̱n Jesús kitechoj idisci̱polojmej iwá̱n kita̱lij ima̱ꞌ ipan yejemej, iwá̱n kijlijkej:

—Ximoketzaka̱n, amo ximajmawika̱n.

8 Iwá̱n kua̱ꞌ tachakej, ayoꞌ má̱j agaj kitakej, isé̱ltisan Jesús.

9 Kua̱ꞌ némiya temowaj ipan tepe̱ꞌ, ijkí̱n kitekimáꞌ idisci̱polojmej:

—Amo agaj xikijli̱ka̱n yej ankitakej, ankipowaskej este iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ mani‑ojpa‑isa sej.

10 Iwá̱n disci̱polojmej kitajtankej Jesús:

—¿Te ígataj yej tamachtiáj ipan iley Moisés kijtowaj iga achto wi̱ꞌ ikyapaprofe̱taj Elías?

11 Jesús kijtoj:

—Kena, melá̱ꞌ iga Elías wi̱ꞌ achto, iga yéj nochi kiye̱ꞌta̱li̱j.* 12 Eꞌ nej nimitzijliáj iga Elías wá̱lkaya, iwá̱n yejemej ayá̱ꞌ ki̱xmatikej, ma̱jwaꞌ kichi̱wilijkej ken yejemej kinekikej. Ijko̱nsan no̱ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne‑ikno̱chi̱watij.

13 Iwá̱n idisci̱polojmej kimatikej iga Jesús nemi tajtowa de Juan yej tabautiza̱rowa̱ya.

Jesús kachitialtiá se̱ choochi̱n yej ta̱tapoliwi

14 Kua̱ꞌ asitoj ka̱n onolo̱ꞌ, se̱ ta̱gaꞌ kitechoj Jesús iwá̱n motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj, kijlij:

15 —NoTe̱ko, achi xikikne̱li nopiltzi̱n yej ta̱tapoliwi, poxsan kikno̱chijtoꞌ iní̱n kokolis; we̱wetzi tiko iwá̱n ipan a̱ꞌti. 16 Nikui̱guilíjkaya modisci̱polojmej, eꞌ yejeme̱n awel kachitialtijkej.

17 Jesús kijtoj:

—¡Mataj amejeme̱n ayá̱ꞌ anmomelaꞌconfia̱rojtokej nopan iwá̱n ayá̱ꞌ anye̱ꞌnemij! ¿Este ké̱manoꞌ má̱j nia nonoti iwá̱n amejeme̱n? ¿Este ke̱man nia nimitzijyo̱wijtotij? Xine̱wajliguili̱ka̱n in chokotzi̱n.

18 Iwá̱n Jesús kajajwaꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n kiki̱xtij ipan inó̱n chokotzi̱n, iwá̱n íkua̱ꞌya achitiáꞌ.

19 Kua̱ꞌ iyokámeja onokej disci̱polojmej iwá̱n Jesús, disci̱polojmej tatajtankej:

—¿Te iga a̱n nokta nejeme̱n awel niki̱xtilijkej in inó̱n ma̱lespí̱ritoj?

20 Jesús kijtoj:

—Iga amejeme̱n ayá̱ꞌ anmomelaꞌconfia̱ro̱waj nopan. Siga katka anmoconfia̱rowa̱yaj malej alí̱n ke̱ꞌpa íyo̱l mostaza, wel ankijlia̱yaj iní̱n tepe̱ꞌ: “Xicholo ompa iwá̱n xaj nepa”; iwá̱n inó̱n tepe̱ꞌ cholo̱j. Nochi wel ankichi̱wayaj siga anmomelaꞌconfia̱ro̱waj. 21 Iní̱mpawaꞌ nokta ma̱lespí̱ritoj ayá̱ꞌ ki̱sa siga ayá̱ꞌ achto xi‑ora̱do̱ka̱n iwá̱n ximayuna̱ro̱ka̱n.

Jesús sej kijtowa iga yawi mikiti

22 Mie̱j Jesús iwá̱n idisci̱polojmej senemiáj ipan estado de Galilea, Jesús kijtoj:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱ki̱tzki̱tij, 23 iwá̱n yawij ne̱mikti̱tij, eꞌ ipan e̱yi día iga nimikis, nia sej ni‑ojpa‑isati.

Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej disci̱polojmej pox mokno̱matikej.

Tomi̱n yej momaka iga weyitio̱pan

24 Kua̱ꞌ Jesús iwá̱n idisci̱polojmej asitoj a̱ltepe̱ꞌ Capernaum, yej kicobra̱rowaj impuesto† iga weyitio̱pan yajkij kitatoj Pedro, kitajtankej:

—In yej mitzmachtiáj, ¿ix aya̱ꞌtaj kimaka tomi̱n iga weyitio̱pan?

25 Pedro kijtoj:

—Kena, kixta̱wa.

Kua̱ꞌ Pedro kalaꞌ kalijtiꞌ, Jesús tatajtan:

—¿Kén tikijtowa in tej, Simón? In re̱yejmej de iní̱n ta̱jli, ¿ix kicobra̱rowa yej yejpa ige̱ntej o yej wéjkapa icha̱mej?

26 Pedro kijtoj:

—Yej wejka icha̱mej.

Jesús kijtoj:

—Ánkawaꞌ yej yejpa ige̱ntej ayá̱ꞌ kicobra̱rowaj. 27 Eꞌ iga amo agaj matikuejkueso̱ka̱n, xaj xitapilo̱ti ne̱ laguna, iwá̱n yej áchtopa tikpilo̱j, ipan ite̱n tia tikasili̱ti se̱ tomi̱n yej kimakas iga xikixta̱wa no‑impue̱stoj iwá̱n yej de tej, iwá̱n xaj xikixta̱wati.

18

¿A̱ꞌyéj yej má̱j tayaka̱ntoꞌ?

1 Íkua̱ꞌ disci̱polojmej kitechojkej Jesús iwá̱n kitajtankej:

—¿A̱ꞌyéj má̱j tayaka̱ntoꞌ ka̱n Dios reina̱rowa?

2 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ se̱ choochi̱n iwá̱n kiketzaꞌ tajkoya̱n ka̱n onokej idisci̱polojmej, 3 iwá̱n kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj siga ayá̱ꞌ ankipataskej ken annemij iwá̱n ayá̱ꞌ anmochi̱waj ken iní̱n choochi̱n, awel reina̱rowa Dios ipan amejeme̱n. 4 Yej má̱j tayaka̱ntoꞌ ka̱n reina̱rowa Dios, yej moali̱mpamati iwá̱n mochi̱wa ken iní̱n choochi̱n. 5 Siga agaj ko̱mema̱wiá se̱ ken iní̱n choochi̱n iga ne̱toka, ken kua̱ꞌ nejya yej nemi neo̱mema̱wiá.

Amo agaj xikchi̱walti yej aye̱kti

6 ’Si agaj makichi̱walti yej aye̱kti se̱ de ini̱mej yej ne̱tokaj, yej ayá̱ꞌ moweyimatij, má̱j ye̱kti katka makipi̱pilo̱lti̱ka̱n se̱ weyiteꞌti ipan ikech iwá̱n makimo̱taka̱n láma̱rko iga ompa maa̱miki. 7 ¡Ipan iní̱n ta̱jli pox onoꞌ yej kiyo̱ltila̱na se̱ iga makichi̱wa yej aye̱kti! Inó̱n nochipa onos, eꞌ poxsan kikno̱chi̱waskej yej matachi̱walti yej aye̱kti.

8 ’Inó̱n iga, siga moma̱ꞌ o mokxi mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xikteki iwá̱n xiktajkali wejka, má̱j ye̱kti xikalaki ka̱n onoꞌ Dios tima̱tájkol o tikxitájkol, eꞌ ayá̱ꞌ mitzmo̱taskej ipan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis iwá̱n o̱me moma̱ꞌ iwá̱n o̱me mokxi. 9 Siga moyi̱x mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiki̱xti iwá̱n xiktajkali wejka, má̱j ye̱kti xikalaki ka̱n onoꞌ Dios iga se̱ moyi̱x que xikpiá o̱me iwá̱n mamitzmo̱taka̱n ipan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wis.

Mi̱xkui̱tilo ipan se̱ borrego yej polijtoꞌ

10 ’Amo xikali̱mpamatika̱n ini̱mej yej ne̱tokaj. Nimitzijliáj iga iya̱ngelejmej yej kicuida̱rowaj, nochipa onokej iyi̱xtaj noTaj ipan cielo. 11 Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwa̱laj nikma̱nawi̱ko yej pojpoliwika.

12 ’¿Kén ankitaj? Siga se̱ ta̱gaꞌ makipiá cien borrego, iwá̱n se̱ makipolo, ¿ix ayá̱ꞌ ómpaoꞌ kikajte̱was inó̱n noventa y nueve iwá̱n ya̱j kite̱mo̱ti yej poliwiꞌ? 13 Iwá̱n siga casis, poxsan pa̱kis. Má̱j pa̱kis que iga ino̱mej noventa y nueve yej ayá̱ꞌ polijtoyaj. 14 Ijko̱nsan no̱ amoTaj yej onoꞌ ipan cielo, akineki mapoliwi nisé̱ de ini̱mej yej ne̱tokaj.

Kén iga se̱ makiperdona̱ro se̱ tokni̱n yej kichi̱wilij yej aye̱kti

15 ’Siga mokni̱n mitzchi̱wiliá tejté̱ yej aye̱kti, xitajto wa̱n yéj ka̱n amó̱me̱nsan iwá̱n xikijli iga ayompa yej mitzchi̱wilij. Siga mitztajto̱lkui̱lij, tiktá̱nija mokni̱n iga wel sej anmoye̱ꞌitaj. 16 Eꞌ siga ayá̱ꞌ mitztajto̱lkui̱liá, xikno̱tza se̱ o o̱me tokni̱n iga no̱ makimatika̱n yej yawi mojto̱ti. Itájto̱l Dios kijtowa iga kua̱ꞌ agaj kite̱lwiáj, maonoka̱n o̱me o má̱j yej kitztoskej.* 17 Siga yejemej no̱ ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij, xikmatí̱ltiya inochi tokni̱mej yej ne̱tokaj, siga yejemej no̱ ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij, xikitaka̱n ken se̱ yej ná̱mo̱l yej ayá̱ꞌ ki̱xmati Dios, o ken se̱ yej kicobra̱rowa impuesto.†

18 ’Nej nimitzijliáj, yej ipan iní̱n ta̱jli ankijto̱skej iga awel mochi̱wa, Dios yej onoꞌ ipan cielo kijto̱j no̱ iga awel. Iwá̱n yej ankijto̱skej iga wel mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, Dios yej onoꞌ ipan cielo no̱ kijto̱j iga wel.

19 ’No̱ nimitzijliáj, siga o̱me de amejeme̱n ipan iní̱n ta̱jli ankisentajtanij tejté̱ kua̱ꞌ an‑ora̱dowaj, noTaj yej ono ipan cielo yawij mitzmakatij. 20 Iga ka̱n o̱me̱n o e̱yi tokni̱wa̱n monechkowaj iga ne̱weyimati̱ltiáj, nej ompa nonoꞌ tatajkoya̱n.

21 Iwá̱n Pedro kitajtanito Jesús:

—NoTe̱ko, ¿ke̱ꞌ ve̱j wel manikperdona̱rowili nokni̱n yej ne̱chi̱wiliá yej aye̱kti? ¿Ix este siete ve̱j?

22 Jesús kijtoj:

—Nej ayá̱ꞌ nimitzijliá iga siete ve̱j, sino que este setenta veces siete.

Se̱ yej ayá̱ꞌ taperdona̱rowa yej kichi̱wilijkej yej aye̱kti

23 ’Inó̱n iga ka̱n reina̱rowa Dios, ken tikita se̱ rey yej kicobra̱rowa itekipanowa̱nimej yej kidebe̱rowaj. 24 Kua̱ꞌ nemi tacobra̱rowa, kiwajliguilijkej se̱ itekipanowa̱ni yej debe̱rowa̱ya poxsan komati tomi̱n. 25 Eꞌ inó̱n tekipanowa̱ni ayá̱ꞌ kipiaya tomi̱n iga makikuepa ke̱ꞌ debe̱rowa, el rey tatekimáꞌ iga makinamakaka̱n iga esclavo‡ iwá̱n isiwa̱ꞌ iwá̱n ipilowa̱n iwá̱n inochi yej kipiaya iga wel makikuepa ke̱ꞌ debe̱rowa̱ya. 26 Iwá̱n inó̱n tekipanowa̱ni motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj el rey, iwá̱n kijlij: “NoTe̱ko acho̱ꞌ xine̱chá, iwá̱n nochi motomi̱n nia nimitzkuepeli̱ti.” 27 Iwá̱n el rey kicho̱kilij inó̱n tekipanowa̱ni, iwá̱n kijlij iga make̱lká̱waya inó̱n yej kidebe̱rowa iwá̱n ayꞌya kipre̱sojwij. 28 Eꞌ kí̱saꞌsan inó̱n tekipanowa̱ni, masiꞌ iwá̱n seꞌ itekipanowa̱ni‑ikni̱n yej kidebe̱rowa̱ya alí̱n. Kikechpa̱tzkaꞌ iwá̱n némiya kimiktia̱ya, kijlij: “¡Xine̱mákayakej yej tine̱debe̱rowa!” 29 Iwá̱n inó̱n itekipanowa̱ni‑ikni̱n, motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj iwá̱n kijlij: “Acho̱ꞌ xine̱chá, iwá̱n nochi motomi̱n nia nimitzkuepeli̱ti.” 30 Eꞌ yéj ayá̱ꞌ kikne̱lij, ma̱jwaꞌ kipre̱sojwij iga makikuepa inochi ke̱ꞌ debe̱rowa. 31 Kua̱ꞌ sekin tekipanowa̱nimej kitakej inó̱n, kualo̱ꞌ iya̱lmajmej, iwá̱n nochi yajkij kipowili̱toj el rey. 32 Iwá̱n el rey kino̱tzaꞌ inó̱n yej tapre̱sojwij, iwá̱n kijlij: “¡Titekipanowa̱ni yej pox tikchi̱wa yej aye̱kti! Nej nimitze̱lka̱wilij nochi yej tine̱debe̱rowa̱ya, iga tine̱tekiꞌtajtanilij. 33 Tej no̱ katka xikcho̱kili mokni̱n yej mitzdebe̱rowa, ken nej nimitzikne̱lij.” 34 Iwá̱n el rey poxsan kuejkuesiwiꞌ, iwá̱n tatekimáꞌ iga makicastiga̱ro̱ka̱n este que makikuepa nochi ke̱ꞌ debe̱rowa.

35 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ijko̱nsan no̱ noTaj yej onoꞌ ipan cielo yawi kichi̱wati iwá̱n amejeme̱n, siga ayá̱ꞌ anke̱lka̱wiliáj iga nochi amoa̱lmaj yej mitzchi̱wiliáj amokni̱n.

19

Jesús tamachtiá iga yej na̱miktitoꞌ amo mamoka̱waka̱n

1 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ tajtoj, ki̱saꞌ Galilea, iwá̱n asiꞌ ipan estado de Judea yej onoꞌ iyi̱ka̱mpa we̱ya̱ꞌ Jordán. 2 Pox komati gente kitogaꞌ, iwá̱n ompa Jesús kachitialtij yej we̱titokej.

3 Iwá̱n sekin fariseojmej kitechojkej Jesús ka̱nsan makima̱wetzi̱lti̱ka̱n, kitajtankej:

—¿Ix wel se̱ ta̱gaꞌ kikajte̱wa isiwa̱ꞌ iga san tejte‑iga?

4 Jesús kijtoj:

—¿Ix ayí̱ꞌ ankilee̱rowaj ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, kijtowa iga kua̱ꞌ pe̱waꞌ nochi yej onoꞌ, Dios “kichij ta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱ꞌ”?* 5 Iwá̱n kijtoj: “Inó̱n iga se̱ ta̱gaꞌ, kua̱ꞌ mona̱miktiá, kikajte̱was itaj iwá̱n iye̱ꞌ iga moseka̱ntí̱skeja iwá̱n isiwa̱ꞌ, iwá̱n iyo̱mextimej mochi̱waskej ken se̱san.”† 6 Iwá̱n ayꞌya onoskej ken o̱memej, sino que se̱san. Inó̱n iga amo agaj makiyokati yej Dios kise̱tilij.

7 Fariseojmej kitajtankej Jesús:

—¿Te ígataj Moisés kijtoj iga se̱ ta̱gaꞌ wel kika̱wa isiwa̱ꞌ siga kichi̱wiliá se̱ a̱maꞌ ka̱n kijtowa iga momelaꞌkájkeja?

8 Jesús kijtoj:

—Moisés kijtoj iga wel xika̱waka̱n amosiwa̱ꞌ iga anyo̱ltakuaktikej, eꞌ desde kua̱ꞌ mochij ta̱jli, Dios ayí̱ꞌ kineꞌ ijkó̱n. 9 Nej nikijtowa iga yej kiyokaka̱wa isiwa̱ꞌ, ayejpa iga isiwa̱ꞌ nemi yawi wa̱n seꞌ, inó̱n ta̱gaꞌ yej takajte̱wa, siga mona̱miktiá iwá̱n seꞌ siwa̱ꞌ, ino̱nwaꞌ nemi taxi̱ma iwá̱n yej mona̱miktij. Iwá̱n ta̱gaꞌ yej mamona̱mikti iwá̱n se̱ siwa̱ꞌ yej mokajtej, no̱ taxi̱ma. Yej taxi̱ma kajasi iga mamocastiga̱ro.

10 Idisci̱polojmej Jesús kijtojkej:

—Siga ijko̱nwaꞌ kichi̱wa se̱ ta̱gaꞌ iwá̱n isiwa̱ꞌ, má̱j ye̱kti katka iga ámowaꞌ mamona̱miktilo.

11 Jesús kijtoj:

—Iní̱n ayá̱ꞌ nochi wel kentende̱rowa, petz ino̱mej yejsan Dios kine̱xtiliá. 12 Onoꞌ se̱seꞌpa iga ta̱gaꞌ amona̱miktiá: sekin itekímeja iga amona̱miktiáj, eꞌ onokej sekin tajta̱gaꞌ yej kiyokakapa̱rowaj iga amo masiwa̱yowika̱n. Eꞌ onokej sekin yej ayá̱ꞌ mona̱miktiáj iga má̱j wel makipowaka̱n itájto̱l Dios. Yej kineki ijkó̱n kichi̱wa, makichi̱wa.

Jesús ki‑o̱mema̱wiáj ko̱kone̱ꞌ

13 Kiwi̱guilijkej sekin ko̱kone̱ꞌ Jesús iga makita̱lili ima̱mej iwá̱n makitajtanili Dios iga maye̱ꞌonoka̱n; eꞌ disci̱polojmej, pe̱ꞌya kajajwakej yej nemi kajaxitiáj ko̱kone̱ꞌ. 14 Eꞌ Jesús, kijtoj:

—Xika̱waka̱n in ko̱kone̱ꞌ, ka̱ma mane̱techo̱ka̱n, amo xikojtzakuili̱ka̱n; iga yej mochi̱wa ken ini̱mej ko̱kone̱ꞌ, kajasi iga Dios marreina̱ro ipan yéj.

15 Iwá̱n Jesús kita̱lilij ima̱mej ko̱kone̱ꞌ, iwá̱n ki̱saꞌ ompa.

Se̱ ta̱gaꞌ yej kipoxpiá tomi̱n ta̱tapowaꞌ iwá̱n Jesús

16 Se̱ ta̱gaꞌ yajki kitato Jesús, iwá̱n kitajtan:

—Tamachtia̱ni yej tiye̱ꞌnemi, ¿té̱ nikchi̱was yej ye̱kti iga wel nochipa manono iwá̱n Dios?

17 Jesús kijtoj:

—¿Te iga tine̱tajtaniliá katiá yej ye̱kti iga mamochi̱wa? Sé̱sanwaꞌ in yej kichi̱wa yej ye̱kti, ino̱nwaꞌ Dios. Eꞌ siga tonosneki nochipa wa̱n Dios, xikchi̱wa ken tatekimaka Dios.

18 Iwá̱n chokotzi̱n kijtoj:

—¿Katiapa yej Dios te̱tekimaka?

Jesús kijlij:

—Amo xitamikti; yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ, amo xitachteki wa̱n amo xikijto yej ayéj ijkó̱n; 19 xikye̱ꞌita motaj iwá̱n moye̱ꞌ; iwá̱n xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá.

20 Chokotzi̱n kijtoj:

—Inochi inó̱n nikchíjtoꞌya este kua̱ꞌ aya niyo̱lej; ¿te̱‑oꞌ má̱j ne̱polowa?

21 Jesús kijtoj:

—Siga tikneki xiye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios, xiknamaka nochi yej tikpiá, iwá̱n xikmajmaka yej ayá̱ꞌ motapialiáj. Ijkó̱n tia tikpiati yej pox vale̱rowa ipan cielo; wa̱n xiwi̱ki iwá̱n xine̱toka.

22 Eꞌ kua̱ꞌ chokotzi̱n kikaguiꞌ yej kijlij Jesús, mokno̱matitiájkiya iga poxsan motapialia̱ya.

23 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Nej nimitzijliáj iga se̱ yej moconfia̱rowa ipan itomi̱n awel mote̱maka iga Dios marreina̱ro ipan yéj. 24 Nimitzojpa‑ijliáj iga má̱j wel panowa se̱ camello‡ ipan ixapoyo a̱ko̱xaj, que se̱ yej motapialiá mamomaka iga Dios marreina̱ro ipan yéj.

25 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej idisci̱polojmej este madmira̱dojkej, iwá̱n motajtankej:

—¿A̱ꞌtaj wel moma̱nawi̱j?

26 Jesús kitachi̱lij idisci̱polojmej, iwá̱n kijtoj:

—Tajta̱gaꞌ iní̱n awel kichi̱waj, eꞌ Dios kena, wel kichi̱wa.

27 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, nejeme̱n nikajtéjkeja nochi yej nikpiayaj, iwá̱n nimitztokakej. ¿Té̱ nimota̱nili̱skej?

28 Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga inó̱n ve̱j kua̱ꞌ Dios kichi̱was iga ta̱jli maye̱ꞌono, kua̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ nimota̱li̱j ka̱n nirreina̱rowa, amejeme̱n yej anne̱tokakej, anyawij no̱ anmota̱li̱tij ipan doce wejweyi asiento ka̱n anmanda̱ro̱skej iga sejsé̱ de amejeme̱n ankijuzga̱ro̱skej sejsé̱ de inó̱n doce tribu§ yej wa̱lkej ipan ipilowa̱n Israel. 29 Nochi yej iga san ne̱tokaj kikajtejkej ikalmej, iyokichikni̱mej, isiwa‑ikni̱mej, itajmej, iye̱mej, ipilowa̱n, o ita̱lmej, Dios yawi kimakati cien veces má̱j de lo que kikajtejkej, iwá̱n yawij onotij nochipa iwá̱n Dios. 30 Eꞌ miaꞌ yej iná̱n tayaka̱ntokej, yawij ka̱witij tatepotztaj, iwá̱n yej iná̱n onokej tatepotztaj, yawij tayaka̱ntotij.

20

Yej tekipanowaj ipan u̱vajyoj

1 Jesús kijtoj:

—Ka̱n reina̱rowa Dios, ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kipiá weyi u̱vajyoj,* iní̱n ta̱gaꞌ ki̱saꞌ isájpasan iga kite̱mo̱to imo̱nsojmej iga maya̱ka̱n makitekitij uva. 2 Kua̱ꞌ kásiꞌya mo̱nsojmej, motajto̱ltijkej ke̱ꞌ yawij kita̱ni̱tij inó̱n día, iwá̱n kití̱tanya imi̱lpan iga matekipano̱tij. 3 Iwá̱n ite̱ko mi̱jli ki̱saꞌ sej ken las nueve de la mañana, iwá̱n kitaꞌ sekin yej onokej tajkoa̱ltepe̱ꞌ, até̱ kichijtokej. 4 Iwá̱n kijlijkej: “Xa̱ka̱n no̱ xiktekitij uva nomi̱lpan, iwá̱n nimitzixta̱waskej ke̱ꞌ nokta mota̱niá.” Iwá̱n yejeme̱n yajkij tekipano̱toj.

5 ’Ite̱ko mi̱jli ki̱saꞌ sej ken tajkodía, iwá̱n ki̱saꞌ sej ken las tres tio̱takpan, ijko̱nsan sej kichij ken achto. 6 Iwá̱n ken las cinco tio̱takpan sej yajki tajkoa̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n kasiꞌ sekin yej ayá̱ꞌ te̱ kichijtokej, kijlijkej: “¿Te iga nij amonokej semilwiꞌ wa̱n até̱ ankichijtokej?” 7 Kijtojkej: “Iga ayagaj ne̱te̱mowaj iga manitekipano̱ka̱n.” Iwá̱n kijtoj ite̱ko mi̱jli: “Xa̱ka̱n no̱ xitekipano̱tij nomi̱lpan, iwá̱n nimitzixta̱waskej ke̱ꞌ nokta mota̱niá.” 8 Kua̱ꞌ tayówaya, ite̱ko mi̱jli kijlij yej kinentiá tekipanowa̱nimej: “Xikno̱tzáka̱nya in yej tekipanojkej, iwá̱n xikixta̱wáka̱nya. Xikixta̱waka̱n achto yej último pejkej iga tekipanowaj, iwá̱n xitamiti ipan yej achto pejkej.” 9 Iwá̱n asikej yej kalakkej iga tekipanowaj las cinco tio̱takpan, iwá̱n sejsé̱ kimakakej ke̱ꞌ nokta mota̱niá se̱ día. 10 Kua̱ꞌ asikej yej achto kalakkej iga tekipanowaj, kijtojkej anka má̱j komati kita̱ni̱skej; eꞌ sejsé̱ kimakakej ke̱ꞌ nokta mota̱niá se̱ día. 11 Eꞌ kua̱ꞌ a̱n kixtájkeja, tekipanowa̱nimej pe̱waꞌ mokuesojkej wa̱n yej ite̱ko mi̱jli, 12 kijtojkej: “Ini̱mej yej tió̱taꞌya kalakkej, tekipanojkej se̱san hora, wa̱n tikixtaj acho̱nsan no̱ ke̱ꞌ nejemej anne‑ixtajkej yej nikijyo̱wijkej tekipáno̱l wa̱n nito̱natatakej semilwiꞌ.” 13 Ite̱ko mi̱jli kijlij se̱ de yejemej: “Ej, ayá̱ꞌ nemi nimitzchi̱wiliá yej aye̱kti. ¿Ix aya̱ꞌtaj tikajkej iga tia tikta̱ni̱ti ke̱ꞌ mota̱niá se̱ día? 14 Xikui motomi̱n, iwá̱n xaja. Nej nikneki manikixta̱wa iní̱n yej ú̱ltimoja kalaꞌ, ke̱ꞌsan tej nimitzixtaj. 15 ¿Ix aya̱ꞌtaj nej nikmati te̱ nikchi̱wa wa̱n notomi̱n? ¿O tine‑i̱xita iga nite‑ijikni̱n?” 16 Inó̱n iga yej iná̱n onokej tatepotztaj yawij tayaka̱ntotij, iwá̱n yej iná̱n tayaka̱ntokej yawij ka̱witij tatepotztaj; iga miaꞌ yej kino̱tzaskej, eꞌ ayá̱ꞌ inochi̱n yawij kitapejpenatij.

Jesús kijtowa sej iga yawij kimikti̱tij

17 Kua̱ꞌ Jesús némiya yawi Jerusalén, kiwi̱gaꞌ doce idisci̱polojmej ka̱n iyokamej iwá̱n kijlijkej:

18 —Iná̱n ankitaj iga nemi tiawij Jerusalén, ompiga ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés yawij ne̱ki̱tzki̱tij nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, iwá̱n yawij kijto̱tij iga mane̱mikti̱ka̱n 19 iwá̱n ne̱ti̱taniskej iyi̱xtaj yej ayéj judiyojmej iga mane̱pi̱najti̱ka̱n, mane̱magaka̱n iwá̱n mane̱mikti̱ka̱n ipan cruz, eꞌ ipan e̱yi día ni‑ojpa‑isas sej.

Yej kitajtan iye̱ꞌ Jacobo iwá̱n Juan

20 Isiwa̱ꞌ Zebedeo iwá̱n ipilowa̱n, yej ito̱ka̱ꞌ Jacobo iwá̱n Juan, kitecho̱toj Jesús. Te̱ye̱ꞌ iyi̱xtaj Jesús motankua̱ketzaꞌ iga kitajtanilij tejté̱. 21 Iwá̱n Jesús kitajtan:

—¿Te̱ tikneki?

Te̱ye̱ꞌ kijtoj:

—Xikijto iga ka̱n tirreina̱ro̱j se̱ de ini̱mej nopilowa̱n mamota̱li moye̱ꞌka̱mpa iwá̱n seꞌ mamota̱li moo̱pochka̱mpa.

22 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n ayá̱ꞌ ankimatij te̱ ankitajtanij. ¿Ix ankijyo̱wi̱skej ken nej nikijyo̱wi̱j kua̱ꞌ ne̱castiga̱ro̱skej? ¿Ix wel ampano̱skej ka̱n nej nipano̱j?

Yejemej kijtojkej:

—Kena, wel.

23 Jesús kijtoj:

—Kena, ankijyo̱wi̱skej ken nej nia nikijyo̱wi̱ti kua̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱waskej, iwá̱n ampano̱skej ka̱n nej nipano̱j, eꞌ iga agaj mamota̱li noye̱ꞌka̱mpa o noo̱pochka̱mpa, inó̱n ayéj nej nikmati, yawij kimakatij yejsan noTaj kitapejpen iga yawij mota̱li̱tij.

24 Kua̱ꞌ ino̱mej seꞌ diez disci̱polojmej inó̱n kikakikej, kikuesowilijkej Jacobo iwá̱n Juan. 25 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej iwá̱n kijtoj:

—Amejeme̱n ankimátija iga yej manda̱rowaj ipan pai̱smej poxsan kitajtaksa ige̱ntej, iwá̱n yej goberna̱rowaj yo̱lki̱saj pan yej até̱ iteki, ka̱nsan mane̱si iga manda̱rowaj. 26 Eꞌ iwá̱n amejeme̱n ayéj ijkó̱n. Ma̱jwaꞌ yej kineki matayaka̱nto ipan amejeme̱n, inó̱n achto makipale̱wi tokni̱mej. 27 Siga agaj de amejeme̱n kineki matayaka̱nto, mamochi̱wa esclavo iga nochi tokni̱wa̱n. 28 Ijkó̱n nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ niwa̱laj iga mane̱pale̱wi̱ka̱n, sino que iga manitapale̱wi, iwá̱n iga manimiki iga miaꞌ manikxitoma yej ken ilpitokej iga aye̱kti kichijtokej.

Jesús kitachaltiá o̱me pachamej

29 Kua̱ꞌ yejemej nemi ki̱sayaj weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jericó, Jesús poxsan kitokatia̱yaj. 30 Ompa onoyaj o̱me̱n pachamej eje̱watoyaj ojte̱noj; kua̱ꞌ kikakikej iga ómpaya nemi panowa Jesús, tzajtzikej:

—¡NoTe̱ko, tej iPiltzi̱n David, áchikej xine‑ikne̱li̱ka̱n!

31 Yej ompa chapa̱ntia̱yaj kajajwakej pachamej iga ayoꞌ má̱j matzajtzitoka̱n, eꞌ pachamej ma̱jya tzajtzikej:

—¡NoTe̱ko, tej yej iPiltzi̱n David, áchikej xine‑ikne̱li̱ka̱n!

32 Iwá̱n Jesús moketzaꞌ, kino̱tzaꞌ pachamej iwá̱n tatajtan:

—¿Te̱ ankinekij manimitzchi̱wili̱ka̱n?

33 Pachamej kijtojkej:

—NoTe̱ko, niknekij manitachaka̱n.

34 Iwá̱n Jesús kikne̱lij ino̱mej pachamej, iwá̱n kiji̱xchijchin, iwá̱n íkua̱ꞌsan in pachamej welja tachakej, iwá̱n kitokákeja Jesús.

21

Jesús asi weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén

1 Kua̱ꞌ asitiáwija Jerusalén, iwá̱n asikej a̱ltepe̱ꞌ Betfagé, ite̱noj tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, Jesús kiti̱tan o̱me idisci̱polojmej, 2 iwá̱n kijlijkej:

—Xa̱ka̱n ipan ine̱pa a̱ltepe̱tzi̱n yej onoꞌ to‑i̱xtaj. Ompa anyawij ankasitij se̱ burra ilpitoꞌ, no̱ ompa onoꞌ se̱ bu̱rrojtzi̱n. Xikxitomaka̱n, iwá̱n xine̱wajliguili̱ka̱n. 3 Siga agaj tejté̱ mitzijliáj, xikijli̱ka̱n: “ToTe̱ko kineki, iwá̱n nimaní̱n sej mitzka̱wili̱kij.”

4 Inó̱n mochij iga mamochi̱wa ken kijtoj se̱ profeta, kua̱ꞌ ijkí̱n kijkuiloj:

5 Xikijli̱ka̱n yej cha̱ntitokej Jerusalén:

“Xikitaka̱n, amorre̱y wi̱ꞌ iga amejemej,

ayá̱ꞌ moweyimati, tejkatiwi̱ꞌ ipan se̱ burro,

yej aya i̱ꞌ moxi̱lajtiá.”*

6 Iwá̱n disci̱polojmej yajkij, iwá̱n kichijkej kensan Jesús kitekimakakej. 7 Kiwajligakej burra iwá̱n ipiltzi̱n; iwá̱n disci̱polojmej kipechtijkej bu̱rrojtzi̱n iga itzotzolmej, iwá̱n Jesús tejkaj. 8 Pox onoya miaꞌ gente; yejemej kipata̱wilijtiajkij itzotzolmej ipan ojti. Sekin sej kitekikej imajma̱ꞌ so̱ya̱ꞌ iga kita̱lijtiajkij ipan ojti.† 9 Yej tapano̱tia̱yaj iwá̱n yej ya̱yaj tatzi̱mpan tzajtzitia̱yaj, ijkí̱n tzajtzikej:

—¡Mamoweyimati̱lti iPiltzi̱n rey David! ¡Mamoweyimati̱lti yej kiti̱tani toTe̱ko Dios! ¡Mamoweyimati̱lti Dios yej onoꞌ ipan cielo!

10 Kua̱ꞌ Jesús ásiꞌya Jerusalén, nochi gente akojasiáj te̱ nemi mochi̱wa, iwá̱n miaꞌ tatajtaniáj:

—¿A̱ꞌyéj a̱n in iní̱n?

11 La gente kijtowa̱ya:

—Ini̱nwaꞌ profeta Jesús, yej moskaltij Nazaret ipan ta̱jli de Galilea.

Jesús kikijki̱xtiá yej tanamakaj weyitio̱pan

12 Kua̱ꞌ Jesús kalaꞌ ipan ipa̱tiojyo weyitio̱pan, kikijki̱xtij ino̱mej yej tanamakatoyaj iwá̱n yej takojtoyaj. Kitzijtzi̱nkuepaꞌ me̱sajmej ka̱n kipatatoyaj na̱mo̱ltomi̱n iga tio̱pantomi̱n.‡ Iwá̱n no̱ kiyajyagatope̱wilijkej ka̱n mota̱lia̱yaj yej kinamakatoyaj jojtoko. 13 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l toTe̱ko: “Nókal yawi moto̱ka̱wi̱ti kajli ka̱n ora̱do̱lo”;§ eꞌ amejeme̱n ankikueptokej ka̱n mi̱ya̱naj yej tachtekij.

14 Ompa weyitio̱pan kitecho̱toj Jesús sekin pachamej iwá̱n ko̱xomej, iwá̱n kachitialtij. 15 Eꞌ kuejkuesiwikej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley kua̱ꞌ kitakej iga Jesús taachitialtij, iwá̱n iga kikakikej ko̱kone̱ꞌ tzajtzitokej iga kijtojtoyaj: “¡Mamoweyimati̱lti iPiltzi̱n Rey David!” 16 Iwá̱n kijlijkej Jesús:

—¿Ix tikaki yej ini̱mej kijtojtojkej?

Jesús kijtoj:

—Kena, nikaki. Eꞌ amejeme̱n, ¿ix ayí̱ꞌ ankilee̱rowaj itájto̱l Dios ka̱n kijtowa?:

Tikchij iga ko̱kone̱ꞌ iwá̱n xo̱lo̱mej yej chí̱chijoꞌ,

mamitztakui̱kili̱ka̱n.*

17 Iwá̱n Jesús ki̱saꞌ Jerusalén, iwá̱n yajki a̱ltepe̱ꞌ Betania iwá̱n ompiga kochiꞌ.

Jesús kima̱lijliá higue̱rajkuawiꞌ yej ayá̱ꞌ ta̱ktoꞌ

18 Iwá̱n yowaltiꞌ kua̱ꞌ nemi sej yawi Jerusalén, Jesús maya̱naꞌ. 19 Kitaꞌ se̱ higue̱rajkuawiꞌ† yej ojte̱noj onoya, iwá̱n kitechoj iga makita siga ta̱ktoꞌ, eꞌ ayá̱ꞌ ta̱ktoya, kipiaya petz iyiswáyosan. Iwá̱n ijkí̱n kijlij inó̱n kuawiꞌ:

—¡Nike̱man nokta amo xita̱ki!

Iwá̱n imani̱nsan wa̱guiꞌ in inó̱n kuawiꞌ. 20 Kua̱ꞌ inó̱n kitakej idisci̱polojmej moyo̱lmajtijkej, iwá̱n kitajtankej Jesús:

—¿Ix ken iga imani̱nsan wa̱guiꞌ in higue̱rajkuawiꞌ?

21 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nej nimitzijliáj siga amejeme̱n anmomelaꞌconfia̱rowaj pan Dios ayejsan ijkí̱n wel ankichi̱waskej ken nikchi̱wilij iní̱n higue̱rajkuawiꞌ, amejeme̱n no̱ wel ankijli̱skej iní̱n tepe̱ꞌ: “Xicholo ompa ka̱n tonoꞌ, iwá̱n xaj láma̱rko”, iwá̱n ijkó̱n mochi̱was. 22 Nochi yej ankitajtanili̱skej Dios kua̱ꞌ nemi an‑ora̱dowaj, siga ankimelaꞌcre̱do̱skej, mitzmakaskej.

Ken iga manda̱rowa Jesús

23 Iwá̱n Jesús kalaꞌ weyitio̱pan, iwá̱n mie̱j tamachtijtoya ompa, kitechojkej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, iwá̱n kitajtankej:

—¿Té̱ moteki in tej iga tikchi̱wa ijkí̱n? ¿A̱ꞌ mitztekimáꞌ iga wel xikchi̱wa iní̱n?

24 Jesús kijtoj:

—Nej no̱ manimitztajtanika̱n, siga anne‑ijli̱skej, nia nimitzijli̱tij a̱ꞌyéj ne̱tekimaka iga nikchi̱wa ijkí̱n. 25 ¿A̱ꞌyéj kiti̱tan Juan iga matabautiza̱ro̱ki? ¿Ix Dios kiti̱tan o tajta̱gaꞌ?

Eꞌ pe̱ꞌya mosepanta̱tapo̱wijkej, mojlijkej:

—Siga tikijtowaj iga Dios kiti̱tan, yawi te‑ijli̱ti: “¿Te ígataj ayá̱ꞌ ankitajto̱lkakikej?” 26 Siga tikijtowaj tajta̱gaꞌ kiti̱tan, tikmajmawiliáj la gente, nochi kimati iga Juan Dios kitajto̱lmakaya.

27 Iwá̱n ijkí̱n kijlijkej Jesús:

—Ayá̱ꞌ nikmatij.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nej no̱ ayá̱ꞌ nimitzijliáj a̱ꞌyéj ne̱tekimaka iga manikchi̱wa ijkí̱n.

Ka̱n mami̱xkui̱tilo ipan o̱me te̱pilowa̱n

28 Jesús tatajtan:

—¿Amejeme̱n ken ankitaj iní̱n? Se̱ ta̱gaꞌ kipiaya o̱me ipilowa̱n; iwá̱n kijlij se̱ de yejemej: “Nopíj, xaj xitekipano̱ti ipan u̱vajyoj.”‡ 29 Te̱piltzi̱n kijtoj: “¡Ayá̱ꞌ nikneki!” Eꞌ má̱j má̱j moyo̱lpataꞌ, yájkisan tekipano̱to. 30 Iwá̱n te̱taj kitato seꞌ ipiltzi̱n, ijko̱nsan no̱ kijlij; wa̱n inó̱n te̱piltzi̱n kijtoj: “Kena notaj, nia̱ti.” Eꞌ ayá̱ꞌ yajki. 31 ¿Katiapa de ini̱mej kichij ken kitekimáꞌ itaj?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Yej achto kitekimáꞌ.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitzijliáj iga ino̱mej yej kicobra̱rowaj impuesto iga Roma iwá̱n siwa̱tkej yej najna̱mo̱lnemij, achto kalakiskej ka̱n reina̱rowa Dios que amejeme̱n. 32 Wá̱lkaya Juan yej tabautiza̱rowa kine̱xtili̱ko la gente ken iga maye̱ꞌnemika̱n, iwá̱n amejeme̱n ayá̱ꞌ ankitajto̱lkakikej; eꞌ yej kicobra̱rowaj impuestos§ iwá̱n siwa̱tkej yej najna̱mo̱lnemij, kena kicre̱dojkej. Eꞌ amejeme̱n malej ankitakej iní̱n, eꞌ ayá̱ꞌ anmoyo̱lpatakej.

Ka̱n mami̱xkui̱tilo de ino̱mej yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌtekipanowaj

33 ’Xikakika̱n iní̱n seꞌ yej nia nikijto̱ti: Ite̱ko mi̱jli kito̱gaꞌ uva iwá̱n kikola̱ltij; iwá̱n kichij se̱ pozo ka̱n mopa̱tzka uva, iwá̱n kichij se̱ torre iga wel matachalo no̱ya̱n ka̱n onoꞌ u̱vajyoj.

’Iwá̱n ite̱ko u̱vajyoj kita̱ke̱waltij* sekin tekipanowa̱nimej iwá̱n yajki wejka. 34 Kua̱ꞌ asiꞌ itie̱mpoj iga motékiya uva, kiti̱tan sekin imo̱nsojmej iga makitajtanili̱tij yej kita̱ke̱waltijkej u̱vajyoj ke̱ꞌ ki̱xta̱waskej ite̱ko. 35 Eꞌ yej kita̱ke̱waltijkej u̱vajyoj, kiki̱tzkijkej iwá̱n kimagakej itati̱tan ite̱ko u̱vajyoj, seꞌ itati̱tan kimiktijkej iwá̱n seꞌ kitewijkej. 36 Ite̱ko u̱vajyoj, kiti̱tan ma̱jya miaꞌ imo̱nsojmej; eꞌ yej kita̱kejtokej u̱vajyoj, ijko̱nsan kichi̱wilijkej ken yej achto tati̱tanimej.

37 ’Inó̱n kitaꞌ ite̱ko mi̱jli, kiti̱tan ipiltzi̱n, kijtoj: “Yawij kirrespeta̱ro̱tij nopiltzi̱n.” 38 Eꞌ kua̱ꞌ kitakej te̱piltzi̱n, tekipanowa̱nimej mojlijkej: “Iní̱nyawaꞌ in yej yawi mochi̱wati ite̱ko iní̱n ta̱jli yej ítajpa kikajte̱was, matikmiktí̱ka̱nya nokta iga maka̱wi íta̱l iga tejemej.” 39 Kiki̱tzkijkej iwá̱n kiki̱xtijkej ipan u̱vajyoj, iwá̱n kimiktijkej.

40 Iwá̱n Jesús tatajtan:

—Kua̱ꞌ mawi̱ki ite̱ko u̱vajyoj, ¿te a̱n kichi̱wili̱j yej kita̱kejtoyaj u̱vajyoj?

41 Yejeme̱n kijtojkej:

—Ino̱mej yej kita̱kejtoyaj u̱vajyoj yawij kimikti̱tij niga kikne̱li̱skej. Iwá̱n seꞌ tekipanowa̱nimej kita̱ke̱walti̱j, iwá̱n ino̱mej kua̱ꞌ asis itie̱mpoj iga moteki uva, kimakaskej yej kitoca̱rowa ite̱ko u̱vajyoj.

42 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—In amejeme̱n, ¿ix ayí̱ꞌ ankilee̱rowaj ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ? Quijtowa:

Teꞌti yej kitajkalkej yej kalchi̱waj,

inó̱n teꞌti iná̱n yej achto mota̱lij.

Iní̱n kichij toTe̱ko

iwá̱n pox mo̱nsaj tikitaj.†

43 Amejeme̱n ankijtowaj iga amonoskej ka̱n Dios reina̱rowa, eꞌ nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ ankalakiskej, seꞌwaꞌ in yej yawi kalakiti, yej kichi̱wa ken Dios kineki. 44 Yej mawetzi ipan iní̱n teꞌti yej kitajkalkej yej kalchi̱waj, yawi mopojpostekiti; iwá̱n siga teꞌti agaj mawetzi iyakapan, yawi mochi̱wati píno̱lsan.

45 Kua̱ꞌ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n fariseojmej kikakikej yej Jesús kijtojtoya, imaní̱n kimatikej iga ino̱nwaꞌ iga yejeme̱n nemi tajtowa. 46 Íkua̱ꞌsan kinekiáj makiki̱tzki̱ka̱n Jesús iga makipre̱sojwi̱ka̱n, eꞌ kimajmawilia̱yaj la gente iga kijtowa̱yaj iga Dios kitajto̱lmakaya Jesús.

22

Wel mi̱xkui̱tilo ka̱n mona̱miktilo

1 Jesús pe̱waꞌ sej tata̱tapo̱wij ka̱n wel mami̱xkui̱tilo, kijtoj:

2 —Ka̱n reina̱rowa Dios, ken tikita se̱ rey yej kilwichi̱wiliá ipiltzi̱n iga mona̱miktiá. 3 Kiti̱tan imo̱nsojmej mata‑ijitatij, eꞌ te‑ikni̱wa̱n akinekikej. 4 Sej kiti̱tan sekin imo̱nsojmej, kijlijkej: “Xikijli̱ka̱n te‑ikni̱wa̱n iga tákual ónoꞌya. Nikmíktija noto̱rojmej iwá̱n seꞌpa noyo̱lka̱mej yej tojtomaktiꞌ, ónoꞌya nochi yej monekis; mawi̱tzéka̱nya nigaj ka̱n mona̱miktilo.” 5 Eꞌ te‑ikni̱wa̱n ayá̱ꞌ nokta kinekikej. Se̱ de yejemej yajki imi̱lpan, seꞌ yajki tanamakato, 6 iwá̱n sekin te‑ikni̱wa̱n kiki̱tzkijkej imo̱nsojmej el rey iwá̱n kimagakej poxsan; este kimiktijkej. 7 Iwá̱n el rey poxsan kuesiwiꞌ, iwá̱n kiti̱tan isolda̱dojmej iga makimijmikti̱tij ino̱mej yej tamiktijkej iwá̱n iga makitati̱ka̱n iya̱ltepe̱ꞌ. 8 Iwá̱n inó̱n rey kijlij imo̱nsojmej: “Nochi ónoꞌya yej monekis iga mona̱miktilo, ino̱mej te‑ikni̱wa̱n ayá̱ꞌ kajasiáj iga mawi̱tzeka̱n. 9 Xa̱ka̱n ipan ca̱llejmej yej onokej tajkoa̱ltepe̱ꞌ iwá̱n xikijli̱ka̱n a̱ꞌsan ne̱siꞌ, matakua̱kij iga a̱man mona̱miktiá nopiltzi̱n.” 10 Mo̱nsojmej yajkij ipan ca̱llejmej iwá̱n kijlijkej yej ye̱ꞌnemij wa̱n yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iga matakua̱tij ka̱n mona̱miktilo, ijkó̱n te̱miꞌ me̱sajmej ka̱n mota̱lia̱yaj te‑ikni̱wa̱n.

11 ’Kua̱ꞌ el rey kitato yej ki̱xna̱ntókeja mesa, kitaꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ kakijtoꞌ itzótzol yej moakiá kua̱ꞌ mona̱miktilo. 12 Iwá̱n el rey kijlij: “Ej, ¿kén nokta tikalaꞌ nigaj aya̱ꞌpa tikakijtoꞌ motzótzol yej moakiá kua̱ꞌ mona̱miktilo?” Eꞌ ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ tajtoj. 13 Inó̱n rey, kitekimáꞌ yej ompa tapale̱wia̱yaj: “Xikijikxi‑ilpi̱ka̱n iwá̱n xikmajma‑ilpi̱ka̱n, iwá̱n xiki̱xti̱ka̱n iwá̱n xikpata̱nalti̱ka̱n ka̱n takomichka̱n, ompa yawi cho̱kati este tajtangueguetzekas.”

14 ’Dios miaꞌ kino̱tza, eꞌ ayá̱ꞌ nochi kitapejpena.

Motajtani ix mo‑ixta̱wa impuesto

15 Iwá̱n fariseojmej yajkij iwá̱n motajto̱ltijkej iga makite̱nte̱mo̱ka̱n ken iga makima̱wetzi̱lti̱ka̱n Jesús. 16 Iwá̱n kiti̱tankej sekin yej de yejéme̱mpa iwá̱n sekin yej kitokaj rey Herodes* iga ijkí̱n makijli̱tij Jesús:

—Tamachtia̱ni, nejeme̱n nikmatij iga yej tikijtowa ijko̱nya nokta, iwá̱n titane̱xtiliá iga makichi̱waka̱n ken Dios kineki, iwá̱n ayá̱ꞌ tikchi̱wiliá caso yej kijtowa la gente iga tej ayá̱ꞌ titajtowa iga san mamitzye̱ꞌitaka̱n. 17 Taꞌ xine‑ijli̱ka̱n: ¿Ix ye̱kti iga manikixta̱waka̱n impuesto iga rey César† o ayá̱ꞌ?

18 Eꞌ Jesús kimatiꞌ iga kitajtankej iga san kite̱nte̱mowaj, iwá̱n Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n yej antakajkaya̱waj iga ankitokaj Dios, ¿te iga anne̱te̱nte̱mowaj? 19 Xine̱ne̱xtili̱ka̱n se̱ tomi̱n yej iga mo‑ixta̱wa impuesto.

Iwá̱n kiwi̱guilijkej in tomi̱n. 20 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ tomi̱n, tatajtan:

—¿A̱ꞌyéj ixa̱yaꞌ iwá̱n ito̱ka̱ꞌ yej nigaj ijkuilijtoꞌ?

21 Yejeme̱n kijtojkej:

—Rey César.

Jesús kijtoj:

—Puej xikmakaka̱n rey César yej yejpa itatki, iwá̱n xikmakaka̱n Dios yej yéjpa itatki.

22 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, san tajtachi̱xtikajkej; iwá̱n yájkija, ómpaya kikajtejkej Jesús.

Tatajtanij siga mona̱miktilo kua̱ꞌ ojpa‑isalo

23 Íkua̱ꞌsan sekin saduceojmej yajkij kitatoj Jesús. Saduceojmej kijtowaj iga yej mikij ayoꞌ ojpa‑isaj; inó̱n iga ijkí̱n kitajtankej Jesús:

24 —Tamachtia̱ni, Moisés kijtoj siga se̱ ta̱gaꞌ yej siwa̱yoj miki iwá̱n ayá̱ꞌ kikajte̱was nisé̱ ipiltzi̱n, iyikni̱n ta̱gaꞌ yej miꞌ mamona̱mikti iwá̱n isiwa̱ꞌ yej miꞌ iga ken kua̱ꞌ makipiaka̱n ipilowa̱n yej miꞌ. 25 Nij ijkó̱n mochij wa̱n nejeme̱n: onoyaj siete tajta̱gaꞌ yej se̱san itajmej iwá̱n se̱san iye̱mej. Yej te̱ko̱ko achto mona̱miktij, iwá̱n miguiꞌ. Eꞌ iga ayá̱ꞌ kikajtej nisé̱ ipiltzi̱n, siwa̱ꞌ mona̱miktij iwá̱n iwéjpo̱l. 26 Ijko̱nsan no̱ mochij iwá̱n seꞌ, iwá̱n ijkó̱n nochi mochij, este que masiꞌ siete iwé̱j. 27 Iwá̱n miguiꞌ no̱ siwa̱ꞌ. 28 In kua̱ꞌ ojpa‑isaskej yej miktokej, ¿katiapa a̱n de inó̱n siete mochi̱was iwé̱j in inó̱n siwa̱ꞌ? iga na̱miktitoya iwá̱n inochimej.

29 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n ayompa antajla̱mikij, ayá̱ꞌ ankimatij ken tamachtiá itájto̱l Dios, niga ayá̱ꞌ anki̱xmatij ken Dios wel kichi̱wa. 30 Kua̱ꞌ yej miktokej ojpa‑isaskej, ayꞌya mona̱mikti̱skej, niga ipilowa̱n ayoꞌ kina̱mikti̱skej, iga mochi̱waskej ken tikita iya̱ngelejmej Dios yej onokej ipan cielo, yej no̱ ayá̱ꞌ mona̱miktiáj. 31 Eꞌ iga ojpa‑isaskej yej miktokej, ¿ayá̱ꞌ ankilee̱rojkej yej Dios mitzijlijkej? Ijkí̱n kijtoj: 32 “Nej iDio̱s Abraham, Isaac iwá̱n Jacob.”‡ Dios ayéj iDio̱s yej miktokej, sino que iDio̱s yej isatokej.

33 Kua̱ꞌ la gente inó̱n kikakikej, poxsan madmira̱dojkej iga ijkó̱n tamachtiá Jesús.

Mandamiento yej má̱j matikobedece̱roka̱n

34 Kua̱ꞌ fariseojmej kimatikej iga saduceojmej awel kite̱nkuepiliáj Jesús, monechkojkej iga kisen‑itatoj Jesús; 35 iwá̱n se̱ yej tamachtiá ipan iley Moisés kineꞌ makima̱wetzi̱lti Jesús; ijkí̱n kitajtan:

36 —Tamachtia̱ni, ¿katiapa mandamiento ipan iley Dios yej más achto mamochi̱wa?

37 Jesús kijlij:

—“Xikcho̱kili moTe̱ko Dios iga inewi moa̱lmaj, iwá̱n iga inochi moespí̱ritoj iwá̱n yéj nochipa xikejla̱nto.”§ 38 Iní̱nyawaꞌ in yej achto mandamiento yej má̱j mamochi̱wa. 39 Iwá̱n el segundo áchisan kensan iní̱n, kijtowa: “Xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá.”* 40 Ipan iní̱n o̱me mandamiento taksa inochi ley iwá̱n ken iga tamachtiáj profe̱tajmej.

In Cristo, ¿a̱ꞌyéj ipiltzi̱n?

41 Mie̱j fariseojmej nechkatóyajoꞌ iná̱ꞌ, 42 Jesús tatajtan:

—¿Amejeme̱n, te̱ ankijtowaj iga Cristo? ¿A̱ꞌyéj ipiltzi̱n?

Kijtojkej:

—Ipiltzi̱n David.†

43 Jesús kijtoj:

—¿Te̱ ígataj a̱n David iga kitajto̱lmáꞌ IyEspí̱ritoj Dios, kijlij Cristo “noTe̱ko”? David ijkí̱n kijtoj:

44 ToTe̱ko kijlij noTe̱ko:

“Ximota̱li ila̱doj noye̱ꞌma̱ꞌ ka̱n nimanda̱rowa,

este que manikta̱li mokxitampa yej mitzijiyaj.”

45 ¿Kén wel Cristo yej itati̱tan Dios ma‑ipiltzi̱n David, esi David no̱ kijliá iga iTe̱ko?

46 Iwá̱n ayagaj wel kite̱nkuepilij, iwá̱n desde íkua̱ꞌ ayoꞌ má̱j agaj mi̱xe̱wij iga makitajtani Jesús.

23

Jesús kijtowa iga ayompa kichi̱waj fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley

1 Jesús kijlij la gente iwá̱n idisci̱polojmej:

2 —Yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n fariseojmej momachi̱liáj iga yejéme̱nsan yej wel tane̱xtiliáj iley Moisés. 3 Inó̱n iga nimitzijliáj, xikchi̱waka̱n nochi yej mitzijliáj, eꞌ amo xikchi̱waka̱n yej yejeme̱n kichijtokej, iga yejeme̱n kijtowaj iga mamochi̱wa tejté̱, eꞌ yejemej ayá̱ꞌ kichi̱waj. 4 Yejeme̱n tatekimakaj iga mamochi̱wa yej ayagaj wel kichi̱wa, iwá̱n tatekiꞌchi̱waltiáj, eꞌ yejémejsan akichi̱waj ni alí̱n. 5 Inochi kichi̱waj ka̱nsan makitaka̱n. Kita̱liáj pan iyi̱xkua̱ꞌ iwá̱n ipan ima̱mej itájto̱l Dios yej ijkuilijtoꞌ ipan a̱matzi̱n yej onoꞌ ipan ca̱jajtzitzi̱n iga san mane̱si, iwá̱n kakiáj itzotzolmej yej kipiá we̱weyaꞌ ibi̱bilonka.* 6 Ka̱n takualo, yejeme̱n mota̱li̱jnekij ipan ye̱ꞌasie̱ntoj ka̱n mota̱liáj yej má̱j tayaka̱ntokej, iwá̱n ijko̱nsan no̱ kinekij makichi̱waka̱n ipan tio̱pamej. 7 Yejeme̱n kinekij inochi gente makisaluda̱ro̱ka̱n tajkoa̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n makijli̱ka̱n “tamachtia̱ni”.

8 ’Eꞌ amejeme̱n amo ximote̱makaka̱n iga mamitzijli̱ka̱n “tamachtia̱ni”, iga amejeme̱n amonochi̱n anmojliáj “nokni̱n”, iwá̱n ankipiáj se̱san Tamachtia̱ni, petz nejsan yej niCristo. 9 Iwá̱n ipan iní̱n ta̱jli amo agaj xikijli̱ka̱n notaj,† iga ankipiáj se̱san amoTaj yej onoꞌ ipan cielo. 10 Iwá̱n amo no̱ ximote̱makaka̱n iga mamitzijli̱ka̱n iga antamachtia̱nimej iga nose̱lti yej niCri̱stoj yej nitamachtia̱ni yej nimitzmachtiáj kén iga xinemika̱n. 11 Yej kipale̱wiá sekin de amejeme̱n inó̱n yej má̱j tayaka̱ntoꞌ. 12 Yej igá̱najsan moweyimati yawij kali̱mpamatitij, eꞌ yej moali̱mpamati, inó̱n yawij kiweyimati̱lti̱tij.

13 ’¡Lástima amejeme̱n yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij!, ankitzakuiliáj sekin iga amo makalakika̱n ipan iyojwi Dios. Niga amejeme̱n ayá̱ꞌ ankalakij wa̱n ankitzakuiliáj iga amo makalakika̱n yej kalakisnekij ipan iyojwi Dios.

14 ’¡Lástima amejeme̱n yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij!, ankikui̱liáj ikalmej yej we̱wejmikikej iwá̱n iga amo mane̱si yej ankichijtokej, pox anwejka̱waj iga an‑ora̱dowaj. Inó̱n iga amejeme̱n má̱j yawij mitzikno̱chi̱watij.

15 ’¡Lástima amejeme̱n yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij! Amejeme̱n poxsan wejka annejnemij ipan ta̱jli iwá̱n ipan láma̱r iga ankite̱mojtinemij yej wel ankiyo̱lyama̱naj iga makichi̱waka̱n no̱ ken amejeme̱n ankichi̱waj, eꞌ kua̱ꞌ ankiyo̱lyamá̱nkeja inó̱n tokni̱n ma̱jya kajasi iga mayawi ka̱n tawewelkatoꞌ, ma̱jya sej que amejeme̱n.

16 ’¡Lástima amejeme̱n, momati iga antaye̱ꞌojkui̱ltiáj ipan iyojwi Dios, eꞌ ayá̱ꞌ anki̱xmatij! Ankijtowaj: “Siga agaj kijtowa iga kichi̱was tejté̱ iwá̱n kikui iga testigo weyitio̱pan, até̱ kichij siga ayá̱ꞌ kichi̱was; eꞌ siga kikui iga testigo i‑o̱rojyo weyitio̱pan, inó̱n sí aye̱kti siga akichi̱wa.” 17 ¡Anxe̱toktikej iwá̱n ken ampachamej! ¿Katiapa má̱j ye̱kti: ix oro o weyitio̱pan yej kichi̱wa iga mamoye̱ꞌita oro iga onoꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ? 18 Iwá̱n no̱ ankijtowaj amejeme̱n: “Si agaj kijtowa iga kichi̱was tejté̱ iwá̱n kikui iga testigo altar yej onoꞌ weyitio̱pan, até̱ kichij siga ayá̱ꞌ kichi̱was; eꞌ siga kikui iga testigo ofrenda yej onoꞌ iyi̱xko altar, inó̱n sí aye̱kti siga akichi̱wa.” 19 ¡Anxe̱toktikej iwá̱n ampachamej! ¿Katiapa má̱j ye̱kti: ofrenda o altar? Yej má̱j yé̱ktiwaꞌ altar iga kichi̱wa iga mavale̱ro ofrenda iyi̱xtaj Dios. 20 Yej kita̱lij iga testigo altar, ayéj testigo petz altar, no̱ yej onoꞌ iyi̱xko. 21 Yej kita̱lij testigo weyitio̱pan, ayéj testigo petz weyitio̱pan, no̱ Dios, iga ompa icha̱n. 22 Yej kikui testigo cielo iga kijtowa iga kichi̱was tejté̱, no̱ nemi kita̱liá Dios de testigo iga ompa e̱watoꞌ ka̱n reina̱rowa.

23 ’¡Lástima amejeme̱n yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij! Amejeme̱n ankimakaj Dios amodie̱zmoj nochi yej ankipiáj este yej má̱j ali̱mpa íyo̱l wa̱n iyiswayo yej yawi ipan especia,‡ eꞌ ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej má̱j ye̱kti yej kijtowa iley Moisés, iga xiye̱ꞌnemika̱n, xita‑ikne̱li̱ka̱n iwá̱n iga ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios. Ino̱nwaꞌ in xikchi̱waka̱n, eꞌ amo xikajte̱waka̱n iga ankita̱liáj amodie̱zmoj. 24 ¡Amejeme̱n momati iga antaye̱ꞌojkuiltiáj ipan iyojwi Dios, eꞌ ayá̱ꞌ anki̱xmatij. Amejeme̱n kua̱ꞌ ankoniáj tejté̱, ankiki̱xtiliáj se̱ asastzi̱n, eꞌ ayá̱ꞌ ankitaj iga ankimelaꞌtolowaj se̱ camello!§

25 ’¡Lástima amejeme̱n yej antamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n anfariseojmej, né̱sikiꞌ anye̱ꞌnemij sie̱mpa ayá̱ꞌ!, kenkua̱ꞌ ankipajpa̱kaj plato iwá̱n posillo fue̱rájbapa, eꞌ amejeme̱n ipan amoa̱lmajmej ankejla̱ntokej iga antachtekij iwá̱n anmopoxtapiali̱jnekij. 26 Amejeme̱n anfariseojmej yej ken ampachamej: achto xikpa̱kaka̱n iyijtiko vaso iwá̱n plato,* ijkó̱n no̱ ejtos fue̱rájbapa.

27 ’¡Anla̱stimajmej yej antamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij!, amejeme̱n ken tikita se̱ a̱nimajxapo yej este ijísta̱ꞌsan iyí̱xkopa, este ye̱ꞌne̱si, eꞌ ta‑ijtiꞌ te̱ntoꞌ iwá̱n a̱nimajomimej iwá̱n kuajkuantas yej pala̱ntoꞌ. 28 Ijkó̱n in amejeme̱n; mitzítajkiꞌ pox anye̱ꞌnemij; eꞌ san anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij iwá̱n poxsan ankichi̱waj yej aye̱kti.

29 ’¡Anla̱stimajmej yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n amejeme̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij! Amejeme̱n yej ankichi̱wiliáj ikalyotzitzi̱n ka̱n to̱ktokej profe̱tajmej, iwá̱n poxsan ankimo̱nsajtiliáj ikalyotzitzi̱n ka̱n moto̱kaj yej ye̱ꞌnemij. 30 Iwá̱n ankijtowaj: “Siga katka tonóyaja kua̱ꞌ to‑ikyapatajwa̱n kimiktijkej profe̱tajmej, tejeme̱n ayá̱ꞌ tikpale̱wia̱yaj kua̱ꞌ kimiktijkej profe̱tajmej.” 31 Iga ijkó̱n ankijtowaj, anmokui̱tiáj iga amejeme̱n ipilowa̱n yej kimiktijkej profe̱tajmej. 32 Iná̱n, ¡xiktami̱ka̱n yej amo‑ikyapatajwa̱n kitzi̱ntijkej!

33 ’¡Ankowa̱mej! ¡Kowa̱mej amokni̱wa̱n! ¿Kénya anmoma̱nawi̱skej ka̱n ta‑ikno̱chi̱was tiwelo̱n? 34 Inó̱n iga nia nimitzti̱tanili̱tij profe̱tajmej, yej kimatij ken iga wel maye̱ꞌnemilo, iwá̱n yej mitzmachtiáj ipan iley Moisés. Eꞌ amejeme̱n anyawij ankimikti̱tij iwá̱n sekin ankiclava̱ro̱skej ipan cruz iwá̱n onoꞌ yej ipan tio̱pamej anyawij ankimagatij, ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ anyawij ankitalo̱chti̱tij. 35 Inó̱n iga yawij mitzcastiga̱ro̱tij iga nochi yej ikya amotajwe̱wetkej kimiktijkej ino̱mej tajta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemiáj, desde Abel yej ye̱ꞌnemiá, iwá̱n este Zacarías yej ipíltzi̱mpa Berequías, yej amejeme̱n ankimiktijkej iyi̱xtaj weyitio̱pan, ite̱noj altar. 36 Nej nimitzijliáj iga yawij mitzcastiga̱ro̱tij amonochi̱n iga iní̱n yej ankichijkej.

Cho̱ka Jesús iga Jerusalén

37 Jesús kijtoj:

—¡Amejeme̱n, amejeme̱n yej ancha̱ntitokej Jerusalén, yej ankimiktiáj profe̱tajmej iwá̱n ankitejtemiktiáj tati̱tanimej yej Dios mitzti̱taniliáj! ¡Miaꞌ ve̱j nikneꞌ manimitznechko̱ka̱n ken pio‑ilamaj kinechkowa ipilowa̱ntzitzi̱n iya̱stakapaltampa, eꞌ ayá̱ꞌ ankinekikej! 38 Taꞌ xikitaka̱n, iná̱n amoweyitio̱pan† yawi ka̱witi ise̱lti; 39 iwá̱n nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ má̱j anyawij anne‑itatij este kua̱ꞌ antajto̱skej de nej ijkí̱n: “Matikweyimati̱lti̱ka̱n yej wi̱ꞌ, yej toTe̱ko Dios kiti̱tani.”

24

Jesús kijtowa iga weyitio̱pan yawi moxiti̱nati

1 Jesús ki̱saꞌ weyitio̱pan iwá̱n némiya ya̱ya, íkua̱ꞌ idisci̱polojmej kitechojkej iwá̱n pe̱waꞌ iga kitajtachi̱lijkej ken iga chijtoꞌ weyitio̱pan. 2 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¿Ankitaj ini̱mej kalwe̱wetkej? Nigaj ayá̱ꞌ yawi ka̱witi nisé̱ teꞌti yej mane̱nekpanijto. Nochi yawij moxijxiti̱natij.

Yej mo‑itas kua̱ꞌ na̱ꞌ iga Dios tajuzga̱ro̱ki

3 Iwá̱n yajkij ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos. Kua̱ꞌ Jesús ómpaya e̱watoꞌ, idisci̱polojmej kichtakatajtankej ijkí̱n:

—¿Ké̱manya nokta yawi mochi̱wati o̱n yej tikijtoj? ¿Té̱ mo‑itas kua̱ꞌ tíwi̱ꞌya, iwá̱n iga poliwílo̱jya nokta?

4 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Amo agaj mitzkajkaya̱waskej, 5 iga miaꞌ yawij wi̱tzetij iwá̱n mopajpanti̱skej iga nej, sie̱mpa ayéj. Ijkí̱n kijto̱skej: “Nejya el Cristo”; iwá̱n miaꞌ yawij kikajkaya̱watij. 6 Kua̱ꞌ ankikakiskej iga nijnijiga némiya momijmiktilo, iwá̱n ankikakiskej iga seꞌ ta̱jli no̱ némiya momijmiktilo, amo ximomajti̱ka̱n, inó̱n nochi nokta yawi mochi̱wati, eꞌ aya yej iga poliwilo. 7 Se̱ país momijmikti̱j iwá̱n sewoꞌ, iwá̱n se̱ nación momijmikti̱j iwá̱n seꞌ; iwá̱n poxsan a̱pistajtiás, poxsan no̱ onos kokolis iwá̱n onos ta̱lo̱li̱n nijnijiga. 8 Nochi iní̱n aya yéj iga poliwilo, pé̱waoꞌ iga mokno̱chi̱walo.

9 ’Amejeme̱n yawij mitzki̱tzki̱tij iga mitzmagaskej iwá̱n mitzmikti̱skej. Nochi mitzijiyaskej iga anne̱tokaj. 10 Íkua̱ꞌ miaꞌ yawij kikajte̱watij iga ne̱tokaj, iwá̱n yawij mo‑iji̱yatij. Onos yej kimikti̱jnekiskej yej ne̱tokaj wa̱n sekin kine̱xti̱skej ka̱n onokej yej mi̱ya̱ntokej. 11 Yawij wi̱tzetij miaꞌ yej takajkaya̱waj, kijto̱skej iga yejemej profe̱tajmej, sie̱mpa ayéj, iwá̱n miaꞌ yawij kikajkaya̱watij. 12 Poxsan mochi̱was yej aye̱kti, iwá̱n miaꞌ kikajte̱waskej iga te‑ijikni̱mej. 13 Eꞌ yej moconfia̱rojtoꞌ nochipa ipan nej, inó̱n moma̱nawi̱j. 14 Iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej kijtowa ken iga reina̱rowa Dios, yawi mopowati no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli, iga nochi gente makimati. Íkua̱ꞌya sí yáwiya tamiti nochi kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱ki.

15 ’El profeta Daniel kijkuiloj* iga mochi̱was yej pox aye̱kti weyitio̱pan‑ijtiꞌ; kua̱ꞌ ankitaskej iga inó̱n ónoꞌya ka̱n moweyimati̱ltiá Dios —yej kilee̱rowa, makentende̱ro—, 16 yej onoskej ipan estado de Judea mayá̱ka̱nya ipan tepe̱yoj. 17 Yej onos iyi̱xko kajli ipan ipetayo, amo matemo iga makiki̱xti tejté̱ kalijtiꞌ; 18 iwá̱n yej nemis mi̱lijtiꞌ, ayoꞌ mayawi icha̱n iga makikuiti itzótzol. 19 ¡Lástima siwa̱tkej inó̱n día iga yej tatalaxwijtokej iwá̱n yej tachi̱chitijtokej! 20 Xiktajtanili̱ka̱n Dios iga kua̱ꞌ ancholo̱skej amo kua̱ꞌ tasektaj, niga ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.† 21 Poxsan nokta mokno̱chi̱walo̱j, ayí̱ꞌ ijkó̱n mo‑itaꞌ este kua̱ꞌ pe̱waꞌ mochij iní̱n ta̱jli. Niga mochí̱wasoꞌ sej ijkó̱n. 22 Siga toTe̱ko ayá̱ꞌ kixelo̱j ino̱mej días, ayagaj moma̱nawi̱j; eꞌ kixelo̱j iga kicho̱kiliá ino̱mej yej yéj kitapejpen.

23 ’Siga agaj mitzijli̱skej: “Taꞌ xikitaka̱n nigaj onoꞌ Cristo”, o “Xikitaka̱n nepa onoꞌ”, amejeme̱n amo xiktajto̱lkakika̱n. 24 Iga yawij wi̱tzetij iwá̱n mopajpanti̱skej iga nej, sie̱mpa ayéj, kijto̱skej “Nejya niCristo”, iwá̱n kijto̱skej iga yejeme̱n profe̱tajmej iga Dios kitajto̱lmakaj, sie̱mpa takajkaya̱waj. Yawij kichi̱watij mila̱grojmej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita iga matakajkaya̱waka̱n, este wel anka kikajkaya̱waskej yej Dios kitapejpen. 25 Nej iní̱n nochi nimitzmati̱ltíjkeja malej aya mochi̱wa. 26 Inó̱n iga, siga mitzijliáj: “Taꞌ xikitaka̱n, nepa onoꞌ ipan desierto”, amo xa̱ka̱n; o si agaj mitzijli̱skej “Ne̱kiꞌ onoꞌ kalijtiꞌ”, amo xiktajto̱lkakika̱n. 27 Ijkó̱n ken ankitaj kua̱ꞌ tapeta̱ni iwá̱n ta̱wiá este iki̱saya̱n to̱nati̱ꞌ iwá̱n este ikalakiya̱n, ijkó̱n kua̱ꞌ nia niwi̱tzeti nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 28 Ka̱n onoꞌ yej míktoꞌya, ompa monechkowaj mo̱ximej.

Ken yawi wi̱tzeti iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ

29 Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ páno̱jya ino̱mej días iga mokno̱chi̱walo̱j, yawi tako̱mitiati iga ayꞌya ta̱wi̱j to̱nati̱ꞌ, niga ayꞌya tame̱tzto̱nas; si̱talimej yej onokej ipan cielo wejwetziskej. Nochi yej onokej ipan cielo mojo̱li̱naskej. 30 Iwá̱n mo‑itas ipan cielo iga nine̱síkiya nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, iwá̱n nochi gente yawij cho̱katij iga majmawiskej, iwá̱n ne‑itaskej nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ iga niwi̱ꞌ ipan mixti, nita̱wijtiwi̱ꞌ iga noweyipode̱r. 31 Iwá̱n niktekimakas noa̱ngelejmej iga recio matapi̱tzaka̱n iga trompeta iga makinechko̱ka̱n yej niktapejpen, yej nijnijiga onokej no̱ya̱n ipan ta̱jli.

32 ’Ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan higue̱rajkuawiꞌ: Kua̱ꞌ ankitaj némiya ki̱sa iseliska iwá̱n némiya iswayowij, ankimatij iga wi̱ꞌya to̱nalis. 33 Ijko̱nsan no̱, kua̱ꞌ ankitaskej iga némiya mochi̱wa nochi yej nimitzijlijkej, xikmatika̱n iga aké̱ꞌ poliwi iga nej níwi̱ꞌya sej. 34 Nimitzijliáj iga nochi iní̱n yawi mochi̱wati kua̱ꞌ aya mikij yej iná̱n onokej. 35 Cielo iwá̱n ta̱jli poliwiskej, eꞌ yej nikijtoj, nochi yawi mochi̱wati.

36 ’Eꞌ ayagaj nokta kimati te̱ día o te̱ hora, ayagaj kimati, niga a̱ngelejmej yej onokej ipan cielo, niga nej yej iPiltzi̱n Dios, isé̱ltisan noTaj Dios, kimati.

37 ’Ijko̱nsan ken mochij kua̱ꞌ onoya Noé, ‡ ijko̱nsan no̱ kua̱ꞌ niwi̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 38 Kua̱ꞌ aya a̱poliwilo iga tiawa̱ꞌ, nemi takualowa̱ya iwá̱n nemi a̱tilowa̱ya iwá̱n nemi mona̱miktia̱yaj iwá̱n sekin nemi kina̱miktia̱yaj isiwa̱pilowa̱n, ijkó̱n kichijtoyaj este iga Noé kalaꞌ ipan weyi á̱ka̱l. 39 Iwá̱n ayagaj kimatiá, este que wa̱laj tiawa̱ꞌ yej pox recio iwá̱n nochi a̱mikikej. Ijko̱nsan no̱ kua̱ꞌ niwi̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 40 Inó̱n ve̱j o̱me ta̱gaꞌ onoskej mi̱lijtiꞌ; se̱ kiwi̱gaskej iwá̱n seꞌ kikajte̱waskej. 41 O̱me siwa̱tkej tapaya̱ntoskej; se̱ kiwi̱gaskej, iwá̱n seꞌ kikajte̱waskej.

42 ’Inó̱n íga xisatoka̱n iga ayá̱ꞌ ankimatij te ke̱man nia niwi̱tzeti nej yej amoTe̱ko. 43 Eꞌ xikmatika̱n iní̱n, siga ite̱ko kajli kimatiá te̱ hora wi̱ꞌ tayowaka̱n yej tachteki, ayá̱ꞌ kochá iwá̱n ayá̱ꞌ mote̱makas iga makikaltapo̱ka̱n iga makitachtekika̱n. 44 Inó̱n iga amejeme̱n xisatoka̱n iga xine̱chi̱xtoka̱n; nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ kua̱ꞌ ayá̱ꞌ ankimatitokej.

Tekipanowa̱ni yej ayá̱ꞌ kichi̱wa ken kijtowa ite̱ko

45 Kijtoj Jesús:

—Nimitzijliáj iga ye̱ꞌtekipanowa̱ni nochipa kichi̱wa ken kijtowa ite̱ko, iwá̱n kimati yej mamochi̱wa; ino̱mpa tekipanowa̱ni ite̱ko kitapejpena iga makita nochi ikalijtiꞌ, wa̱n este matatamaka kua̱ꞌ nokta takualo. 46 Pa̱ktoꞌ inó̱n tekipanowa̱ni iga kua̱ꞌ wi̱ꞌ ite̱ko kasiki kichijtoꞌ ken kitekimakakej. 47 Nimitzijliáj iga inó̱n tekipanowa̱ni yawij kita̱li̱tij iga makimanda̱ro inochi yej itátkipa ite̱ko. 48 Eꞌ siga inó̱n tekipanowa̱ni kichi̱was yej aye̱kti, iwá̱n makijto ipan iya̱lmaj: “Note̱ko wejká̱wasoꞌ iga asis”, 49 iwá̱n pe̱was iga kikno̱chi̱was sekin tekipanowa̱nimej, iwá̱n pe̱was iga takua, iwá̱n senta̱wa̱na iwá̱n sekin, 50 ite̱ko yawi wi̱tzeti kua̱ꞌ inó̱n tekipanowa̱ni ayá̱ꞌ kichi̱xtoꞌ. 51 Iwá̱n poxsan yawi kicastiga̱ro̱tij; kensan ino̱mej yej mopajpantiáj iga ye̱ꞌnemij. Yawi cho̱kati iwá̱n este tangueguetzekas.

25

Ka̱n mami̱xkui̱tilo ipan diez takomej

1 Jesús kijtoj:

—Ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita diez takomej yej kikuikej icandi̱lmej de aceite iwá̱n yajkij ka̱n mona̱miktilo iga ki̱xna̱mikitoj chokotzi̱n. 2 Cinco de yejemej moxe̱toꞌtilijkej, iwá̱n seꞌ cinco ye̱ꞌtajla̱ntokej. 3 Yej xe̱toktikej kikuikej icandi̱lmej, eꞌ ayá̱ꞌ kiwi̱gakej aceite iga sej maka̱ta̱lili̱ka̱n. 4 Yej ye̱ꞌtajla̱ntokej, kinentia̱yaj má̱j aceite ipan ibote̱llajmej, iyoka yej kinentia̱yaj ipan icandi̱lmej. 5 Chokotzi̱n poxsan wejkaj, iwá̱n takomej inochimej kochisnekikej iwá̱n kochikej. 6 Wa̱n tajkoyówal tzajtzilo̱ꞌ: “¡Wi̱ꞌya chokotzi̱n, xiki̱xna̱mikítija!” 7 Nochi ino̱mej takomej mopejpentiketzkej ka̱n kochtoyaj, iwá̱n pe̱wakej iga ka̱ta̱liliáj icandi̱lmej. 8 Iwá̱n ino̱mej cinco takomej yej moxe̱toꞌtilijkej, kijlijkej ino̱mej yej ye̱ꞌtajla̱ntokej: “Achi xine̱makaka̱n amoaceitej, iga némiya se̱wi nocandi̱lmej.” 9 Eꞌ takomej yej ye̱ꞌtajla̱ntokej, kijtojkej: “Ayá̱ꞌ, akimakas iga tonochimej. Má̱j ye̱kti xa̱ka̱n xikowatij ka̱n monamaka iga no̱ xikpiaka̱n amoaceitej.” 10 Mie̱j ino̱mej cinco takomej yej moxe̱toꞌtilijkej nemi ya̱yaj kikowatij aceite, asiꞌ chokotzi̱n. Takomej yej kipiáyaja aceite kalakkej iwá̱n chokotzi̱n ka̱n mona̱miktilo iwá̱n tzakuiꞌ kalte̱n. 11 Iwá̱n asikoj takomej yej takowato̱yaj, kijtojkej: “¡Juu, juu, achi xine̱kaltapo̱wili̱ka̱n!” 12 Eꞌ chokotzi̱n kijtoj: “Nimitznojma‑ijliáj iga ayá̱ꞌ nokta nimitzi̱xmatij.”

13 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Xisatoka̱n, iga ayá̱ꞌ ankimatij ke̱man niwe̱jasiki, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ.

Mi̱xkui̱tilo ipan e̱yi tekipanowa̱nimej

14 ’Ka̱n reina̱rowa Dios ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej motapialiá yej yá̱tiya wejka ipan seꞌ país, kino̱tzaꞌ itekipanowa̱nimej iga kikajte̱wilij tomi̱n iga makitekipano̱ka̱n.

15 ’Se̱ de yejemej kimáꞌ cinco tawaxa̱n tomi̱n,* seꞌ kimáꞌ o̱me tawaxa̱n tomi̱n, iwá̱n seꞌ kimáꞌ se̱san, ijkó̱n nochi kimajmáꞌ ke̱ꞌsan wel kitekipano̱ltiá. Iwá̱n yájkiya wejka ipan seꞌ ta̱jli. 16 Iwá̱n inó̱n tekipanowa̱ni yej kimakakej cinco tawaxa̱n tomi̱n, kitekipanoj iwá̱n kita̱nilij seꞌ cinco. 17 Ijko̱nsan no̱ yej kimakakej o̱me tawaxa̱n tomi̱n, kita̱nilij seꞌ o̱me. 18 Eꞌ yej kimakakej se̱san, yajki ki̱ya̱nato itomi̱n ite̱ko, kichkuaꞌ ta̱jli iwá̱n kito̱gaꞌ inó̱n tomi̱n yej kimakakaj.

19 ’Kua̱ꞌ pox wejkaj, ite̱ko ino̱mej tekipanowa̱nimej wa̱laj sej, íkua̱ꞌya kichij cuenta iwá̱n yejeme̱n. 20 Achto asiko yej kimakakej cinco tawaxa̱n tomi̱n, iwá̱n kimáꞌ seꞌ má̱j cinco yej yéjpaya kita̱nilij, kijtoj: “Note̱ko, tine̱magaꞌ cinco tawaxa̱n tomi̱n, iná̱n nigaj onoꞌ seꞌ cinco yej nejya nikta̱nilij.” 21 Ite̱ko kijtoj: “Ómpaya ken tikchij, tej sí tiye̱ꞌtekipanowa̱ni iga tikchij ken nimitzijlij; como tikpi̱wij yej alí̱n nimitzmakaka, iná̱n nia nimitzmakati iga xitekipano ipan yej má̱j komati. Xikalákiya iga matisempa̱kika̱n.” 22 Má̱j má̱j asiko inó̱n tekipanowa̱ni yej kimakakaj o̱me tawaxa̱n tomi̱n, iwá̱n kijtoj: “Note̱ko, tine̱makaka o̱me tawaxa̱n tomi̱n, iná̱n nikuajli̱ꞌ na̱wi, nikta̱nilij seꞌ o̱me.” 23 Ite̱ko kijtoj: “Ómpaya ken tikchij, tej sí tiye̱ꞌtekipanowa̱ni iga tikchij ken nimitzijlij; iga tikpi̱wij yej alí̱n nimitzmakaka, iná̱n nia nimitzmakati iga xitekipano ipan yej má̱j komati. Xikalákiya iga matisempa̱kika̱n.” 24 Eꞌ kua̱ꞌ asiꞌ inó̱n tekipanowa̱ni yej kimakakaj se̱san tawaxa̱n tomi̱n, kijlij ipatró̱n: “Note̱ko, nej nikmatiá iga tipoxyo̱ltakuaktiꞌ iwá̱n titapixka ka̱n ayá̱ꞌ tito̱gaꞌ. 25 Inó̱n iga nimitzi̱makasiꞌ, iwá̱n nikto̱gaꞌ motomi̱n, eꞌ nigaj onoꞌ yej motatki.” 26 Ite̱ko kijlij: “Ayéj tiye̱ꞌtekipanowa̱ni, atikyo̱lmaka iga titekipanowa, tikmatiaya iga nej nitapixka ka̱n ayá̱ꞌ nito̱gaꞌ; 27 maséj tika̱wato in notomi̱n ipan banco, ijkó̱n kua̱ꞌ nimokuepaya tine̱makaya notomi̱n wa̱n seꞌ alí̱n yej kita̱nij.” 28 Iwá̱n kijlij yej ompa onoyaj: “Xikui̱li̱ka̱n inó̱n tawaxa̱ntomi̱n yej kipiaya, iwá̱n xikmakaka̱n inó̱n yej kipiá diez. 29 Iga yej kipiá, má̱j yawij kimakatij, este po̱póxsanya sej yawi kipiati; eꞌ yej ayá̱ꞌ kipiá, este yej alí̱n kipiá yawij kikui̱li̱tij. 30 Iwá̱n iní̱n ta̱gaꞌ yej atekipano̱jneki, xiki̱xti̱ka̱n iga maono ka̱n tako̱mi iga ompa macho̱kato este magueguetzeka itan.”

Kua̱ꞌ yawij kijuzga̱ro̱tij nochi gente

31 ’Kua̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ ken se̱ rey, ne̱yawalojtiwi̱tzej noa̱ngelejmej, iwá̱n nimota̱li̱j ipan weyi asie̱ntoj ka̱n nirreina̱ro̱j. 32 Iwá̱n nochi gente yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli yawij monechko̱tij no‑i̱xtaj, iwá̱n nej nia nikyojyokati̱tij, ken tikita yej kicuida̱rowa yo̱lka̱mej kiyojyokatiá borre̱gojmej iwá̱n chi̱vojmej.† 33 Iwá̱n borre̱gojmej yawij ka̱witij noye̱ꞌka̱mpa, iwá̱n chi̱vojmej yawij ka̱witij noo̱pochka̱mpa. 34 Wa̱n nej yej Rey nia nikijli̱ti yej ka̱witij noye̱ꞌka̱mpa: “Xiwi̱kíka̱nya yej mitzpale̱wijkej noTaj iga xiye̱ꞌonoka̱n; xikalakika̱n ka̱n Dios reina̱rowa. Ijkó̱n kineꞌ Dios desde iga mochij iní̱n ta̱jli. 35 Nimaya̱naꞌ iwá̱n amejeme̱n anne̱tamakakej; kua̱ꞌ ni‑a̱tanekiá, annea̱makakej; kua̱ꞌ ninemiá ka̱n ayéj nocha̱n, anne̱kochtijkej amocha̱n. 36 Kua̱ꞌ anikpiaya notzótzol, anne̱tzotzolyo̱tijkej; kua̱ꞌ niwe̱titoya, anneo̱mema̱wijkej; kua̱ꞌ nonoya preso, anne̱paxa̱lowili̱toj.” 37 Iwá̱n yej kichi̱waj ken Dios kineki, kijto̱skej: “NoTe̱ko, ¿ké̱man nimitzitakej iga timaya̱ntinemiá iwá̱n nimitztamakakej? ¿O ké̱man nimitzitakej iga ta̱tanektinemiá iwá̱n nimitza̱makakej? 38 ¿Ké̱man nimitzitakej iga tinemiá ka̱n ayéj mocha̱n iwá̱n nimitzkochtijkej nocha̱mej? ¿O ké̱man mitzpoloj motzótzol iwá̱n nimitztzotzolyo̱tijkej? 39 ¿O ké̱man nimitzitakej tiwe̱titoya, o tonoya ipan cárcel iwá̱n nimitzpaxa̱lowili̱toj?” 40 El Rey kijto̱j: “Nej nimitzijliáj, kua̱ꞌ tejté̱ ankichi̱wilijkej yej ye̱kti ini̱mej nokni̱wa̱n yej moali̱mpamatij, ino̱nwaꞌ nej anne̱chi̱wilijkej.”

41 ’Iwá̱n el Rey kijli̱j yej onokej iyo̱pochka̱mpa: “Xicholo̱ka̱n no‑i̱xtaj amejeme̱n yej amonókeja iga anyawij ampoliwitij; xa̱ka̱n ipan tiwelo̱n yej ayí̱ꞌ se̱wi yej onoꞌ iga Tzitzimiꞌ iwá̱n iga iya̱ngelejmej. 42 Nimaya̱naꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ anne̱tamakakej, ni‑a̱taneguiꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ annea̱makakej. 43 Ninemiá ka̱n ayéj nocha̱n, iwá̱n ayá̱ꞌ anne̱kochtijkej amocha̱n. Anikpiaya notzótzol, amejeme̱n ayá̱ꞌ anne̱tzotzolyo̱tijkej; kua̱ꞌ niwe̱titoya iwá̱n nonoya preso, ayá̱ꞌ anne̱paxa̱lowili̱toj.” 44 Iwá̱n yejemej kijto̱skej: “NoTe̱ko, ¿ké̱man nimitzitakej timaya̱ntinemi, o ti‑a̱tanektinemi, o tiwejkacha̱nej, atikpiaya motzótzol, o tiwe̱titoya, o tonoya ipan cárcel, iwá̱n ayá̱ꞌ nimitzpale̱wijkej?” 45 Iwá̱n inó̱n Rey kijto̱j: “Nimitzijliáj iga kua̱ꞌ ayá̱ꞌ ankichi̱wilijkej yej ye̱kti ini̱mej nokni̱wa̱n yej moali̱mpamatij, nej no̱ ayá̱ꞌ anne̱chi̱wilijkej.” 46 Ini̱mej ya̱tij ka̱n ayí̱ꞌ tamis iga kikno̱chi̱waskej, eꞌ yej kichi̱waj ken Dios kineki, yawij onotij nochipa wa̱n Dios, ayí̱ꞌ mikiskej.

26

Kite̱mowaj kén iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús

1 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ nochi kijtoj iní̱n, kijlij idisci̱polojmej:

2 —Amejeme̱n ankimátija iga mo̱sta se̱ día ásisya iyilwiyo la Pascua;* nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱ki̱tzki̱tij iwá̱n yawij ne̱mikti̱tij ipan cruz.

3 Iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, wa̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n we̱wetkej yej kimanda̱rowaj judiyojmej, monejnechkojkej cha̱n Caifás, yej ije̱fej ije̱féjmejpa sacerdo̱tejmej. 4 Ompa mota̱tapo̱wijkej iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús, eꞌ matakajkaya̱wáka̱mpa iga makimikti̱ka̱n. 5 Kijtowa̱yaj:

—Ayá̱ꞌ tikchi̱waskej kua̱ꞌ nentoꞌ ilwiꞌ, iga amo makuesiwilo.

Se̱ siwa̱ꞌ kitoya̱wa yej ajwiya̱ꞌ ipan itzontekon Jesús

6 Kua̱ꞌ Jesús onoya a̱ltepe̱ꞌ Betania cha̱n Simón yej kipiaya lepra, 7 se̱ siwa̱ꞌ yajki ka̱n onoꞌ Jesús, kiwajli̱ꞌ se̱ ibote̱yajtzi̱n yej kipiaya aceite yej poxsan ajwiya̱ꞌ iwá̱n pox vale̱rowa, iwá̱n kitoya̱wilij ipan itzontekon Jesús ka̱n ki̱xna̱ntoya mesa. 8 Kua̱ꞌ disci̱polojmej inó̱n kitakej, kuesiwikej, mojlijkej:

—¿Te iga in iní̱n aceite kiyokatoyajkej? 9 Iní̱n wel katka mamonamaka iga komati tomi̱n, iwá̱n inó̱n tomi̱n tikmajmakayaj yej ayá̱ꞌ motapialiáj.

10 Jesús kikaguiꞌ yej kijtojkej disci̱polojmej, kijtoj:

—¿Te iga nemi ankikuejkuesowaj iní̱n siwa̱ꞌ? Inó̱n yej ne̱chi̱wilij poxsan nikye̱ꞌita. 11 Yej ayá̱ꞌ motapialiáj, nochipa onoskej amowa̱n, eꞌ nej ayá̱ꞌ nochipa nij anne̱piaskej. 12 Iga iní̱n siwa̱ꞌ kitoyaj iní̱n yej ajwiya̱ꞌ noyakapan, tane̱xtiliá iga ijkí̱n ne̱chi̱wili̱skej kua̱ꞌ ne̱to̱kaskej. 13 Nimitzijliáj iga nó̱ya̱nsan ka̱n mopowas ipan inewi iní̱n ta̱jli, kén iga Dios tama̱nawiá, yawi no̱ mopowati yej kichij iní̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n ijkó̱n moejla̱mikis yej kichij.

Judas motajto̱ltiáj wa̱n sacerdo̱tejmej

14 Se̱ de ino̱mej doce idiscí̱poloj yej ito̱ka̱ꞌ Judas Iscariote, yajki kitato ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, 15 iwá̱n kijlij:

—Siga nimitzpale̱wiáj iga xiki̱tzki̱ka̱n Jesús, ¿ké̱ꞌ tomi̱n anne̱makaskej?

Iwá̱n yejemej kipaga̱rojkej treinta tomi̱n de plata. 16 Iwá̱n íkua̱ꞌya Judas kite̱moj ke̱man wel makiki̱tzki̱ka̱n Jesús.

Cena̱rowa Jesús iwá̱n idisci̱polojmej

17 Inó̱n día kua̱ꞌ pe̱waꞌ iyilwiyo la Pascua, kua̱ꞌ mokua pa̱n yej ayá̱ꞌ kipiá levadura, disci̱polojmej kitechojkej Jesús, kitajtankej:

—¿Ka̱n tikneki manimitzchi̱wili̱tij tákual iga tikilwichi̱wili̱skej la Pascua?

18 Jesús kijtoj:

—Xa̱ka̱n Jerusalén, icha̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej anki̱xmatij iwá̱n xikijli̱ka̱n: “ToTamachtia̱ni kijtowa ijkí̱n: Nej ali̱nsan poliwi iga yáwija ne̱mikti̱tij, mocha̱n nikpano̱lti̱jneki iyilwiyo la Pascua iwá̱n nodisci̱polojmej.”

19 Disci̱polojmej kichijkej ken kijtoj Jesús, iwá̱n kichijkej tákual iga kilwichi̱wiliáj la Pascua.

20 Kua̱ꞌ tayowátiꞌya, Jesús ki̱xna̱n mesa iwá̱n doce idisci̱polojmej. 21 Mie̱j takuajtoyaj, kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga se̱ de amejeme̱n yawi ne̱ne̱xti̱ti iga mane̱ki̱tzki̱ka̱n.

22 Disci̱polojmej poxsan mokno̱matikej; iwá̱n sejsé̱ pe̱ꞌ kitajtankej Jesús;

—¿NoTe̱ko, ix nej?

23 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Se̱ de amejeme̱n yej íwa̱n nemi nisentakua ipansan iní̱n plato, yawi ne‑ichtakane̱xti̱ti iga mane̱mikti̱ka̱n. 24 Nimitzijliáj iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱mikti̱tij ken ijkuilijtoꞌ, eꞌ lástima inó̱n ta̱gaꞌ yej yawi ne̱ne̱xti̱ti iga mane̱ki̱tzki̱ka̱n. ¡Má̱j ye̱kti katka iga inó̱n ta̱gaꞌ amo maki‑onolti̱ka̱n!

25 Iwá̱n Judas, yej yawi tane̱xti̱ti, kijtoj:

—Tamachtia̱ni, ¿ix nejya a̱n?

Jesús kijlij:

—Kena, tejya nokta.

26 Mie̱j takuajtoyaj, Jesús kikuiꞌ pa̱n, kimáꞌ gracias Dios, iwá̱n kua̱ꞌ kita̱tajkóloja, kimajmáꞌ idisci̱polojmej, kijtoj:

—Xikua̱ka̱n iní̱n pa̱n, ini̱nwaꞌ nocue̱rpoj.

27 Iwá̱n kikuiꞌ se̱ vaso yej kipiá vino, kimáꞌ gracias Dios iwá̱n sejsé̱ sejsé̱ kimakatiajkij idisci̱polojmej, kijlijkej:

—Xikoni̱ka̱n amonochi̱n, 28 iga ini̱nwaꞌ noesyo yej kijto̱jneki iga nikchi̱wa seꞌya pacto, iga nia niktoya̱wati noesyo iga miaꞌ mamoperdona̱ro yej kichijkej yej aye̱kti. 29 Eꞌ nimitzijliáj iga ayoꞌ má̱j nikoni̱j iní̱mbapa uva iya̱yo este kua̱ꞌ tiksen‑oni̱skej nuevo vino ka̱n Dios reina̱rowa.

Jesús kijtowa iga Pedro yawi kijto̱ti iga ayá̱ꞌ ki̱xmati

30 Kua̱ꞌ tamiꞌ kitakui̱kilijkej Dios, yajkij ipan se̱ tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos. 31 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n amonochi̱n iní̱n yówal ankikajte̱waskej iga anmoconfia̱rowaj ipan nej; iga ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Nikmikti̱j ite̱ko borre̱gojmej iwá̱n borre̱gojmej pa̱payi̱niskej.”† 32 Eꞌ kua̱ꞌ ni‑ojpa‑isas sej, kua̱ꞌ anya̱skej Galilea, nej achto nia̱ti.

33 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—Malej iga inochi̱n mamitzsenkokajte̱waka̱n, eꞌ nej ayá̱ꞌ.

34 Jesús kijlij:

—Nej nimitzijliá iga iní̱n yówal kua̱ꞌ aya takui̱ka ka̱yo, tia tikijto̱ti e̱yi ve̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.

35 Pedro kijtoj:

—Malej iga matisenmikika̱n, nej ayá̱ꞌ nikito̱j iga ayá̱ꞌ nimitzi̱xmati.

Iwá̱n nochi idisci̱polojmej ijko̱nsan no̱ kijtojkej.

Jesús ora̱dowa Getsemaní

36 Iwá̱n Jesús asito iwá̱n idisci̱polojmej ka̱n kijliáj Getsemaní. Ompa kijlij idisci̱polojmej:

—Nijoꞌ ximota̱li̱ka̱n, nej maniaoꞌ nepa, manitajto̱ti wa̱n Dios.

37 Jesús kikuite̱waꞌ Pedro iwá̱n iyo̱mexti ipilowa̱n Zebedeo. Jesús pe̱waꞌ iga poxsan mokno̱matiꞌ iwá̱n moyo̱lmiktij. 38 Iwá̱n kijtoj:

—Poxsan nimokno̱mati este ken nimikisnékiya. Nijoꞌ xika̱wika̱n, xisatoka̱n nowa̱n.

39 Jesús yajki achi má̱j wejkatzi̱n, iwá̱n kite̱ne̱wij Dios este motzonto̱gaꞌ ta̱lpan, ijkí̱n kijtoj:

—NoTaj, siga wel mochi̱was, xine̱ma̱nawi iga amo mane̱mikti̱ka̱n; eꞌ amo mamochi̱wa ken nej nikneki, mamochi̱wa ken tej tikneki.

40 Jesús yajki sej ka̱n onoꞌ idisci̱polojmej iwá̱n kasitoj kojkochtokej; iwá̱n kijlij Pedro:

—¿Ix ni alí̱n awel an‑isatoj nowa̱n malej se̱ hora? 41 Xijisatoka̱n iwá̱n xi‑ora̱do̱ka̱n iga amo mamitzta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ. Ipan amoa̱lmajmej ankiyo̱lmakatokej iga ankichi̱waj yej ye̱kti, eꞌ amogá̱najsan awel ankichi̱waj.

42 Jesús sej ora̱do̱to, iwá̱n ijkí̱n kitajtanilij Dios:

—NoTaj, siga ayꞌ wel tejte‑oꞌ mochi̱wa iga amo mane̱mikti̱ka̱n, mamochi̱wa ken tej tikneki.

43 Kua̱ꞌ mokuepaꞌ sej Jesús, kasikoj idisci̱polojmej kojkochtokej iga poxsan kochisnekiáj. 44 Iwá̱n kikajtej sej idisci̱polojmej iga yajki sej ora̱do̱to, inó̱n ve̱jwaꞌ e̱yi ve̱ja iga yawi ora̱do̱ti, iwá̱n ijko̱nsan sej kijtoj. 45 Iwá̱n yajki sej ka̱n onoꞌ idisci̱polojmej, iwá̱n kijlijkej:

—¿Ix ankojkochtókejoꞌ? ¿Nemi anmose̱wiáj? Wí̱tzeja yej kitekichijtokej yej aye̱kti iga yawij ne̱ki̱tzki̱tij, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 46 Ximoketzáka̱nya, tiáka̱nya; wi̱ꞌya yej ne̱ne̱xtiá.

Kiki̱tzkiáj Jesús

47 Jesús ta̱tapojtóyaoꞌ iwá̱n idisci̱polojmej, kua̱ꞌ asiko Judas, se̱ de ino̱mej doce idiscí̱poloj Jesús. Asiko iwá̱n miaꞌ yej kitokatiwi̱tziáj. Kiwajligayaj espada‡ iwá̱n kuawiꞌ, ini̱mej kiti̱tan sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej. 48 Ijkí̱n kijtoj Judas kua̱ꞌ aya kine̱xtiá katiá in Jesús:

—Yej ankitaskej nikpipitzo̱j, ino̱nya nokta xiki̱tzki̱ka̱n.

49 Iwá̱n Judas kitechoj Jesús, iwá̱n kijlij:

—¿Kén tikmati, noTamachtia̱ni?

Iwá̱n kipipitzoj. 50 Jesús kijlij:

—Ej, in tej ¿té̱ tikuiko?

Iwá̱n kisempo̱lójkeja in Jesús iga kiki̱tzkijkej, iwá̱n kiwi̱gákeja preso.

51 Eꞌ se̱ yej nemiá iwá̱n Jesús, kiki̱xtij iyespa̱daj, iwá̱n kinagasteguiꞌ se̱ yej imó̱nsojpa ije̱fej sacerdo̱tejmej. 52 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xike̱na moespa̱daj ipan ikajlo̱ꞌ, iga nochi yej tamiktiáj iga espada, yawij no̱ kimikti̱tij iga espada. 53 ¿Ix atikmati iga nej wel katka niktajtaniliá noTaj más de setenta y dos mil a̱ngelejmej iga mane̱ma̱nawi̱ka̱n? 54 Eꞌ siga ijkó̱n, ¿kéntaj mochi̱was ken ijkuilijtoꞌ? Inó̱n iga ye̱kti mamochi̱wa kensan kijtowa itájto̱l Dios.

55 Iwá̱n Jesús kijlij ino̱mej gente:

—¿Ix anwa̱lkej anne̱kuikoj ken kua̱ꞌ se̱ yej tachteꞌ? ¿Ix inó̱n iga ankiwajligakej espada iwá̱n kuawiꞌ? Nej nochipa nimota̱lia̱ya amowa̱n iga nitamachtijtoya weyitio̱pan, iwá̱n ayí̱ꞌ anne̱ki̱tzkijkej. 56 Nochi iní̱n nemi panowa iga mamochi̱wa ken kijkuilojkej profe̱tajmej ipan itájto̱l Dios.

Iwá̱n nochi disci̱polojmej kikajtejkej ise̱lti Jesús, iwá̱n chojcholojkej.

Jesús kijuzga̱rowaj cha̱n Caifás

57 Iwá̱n kiwi̱gakej Jesús iyi̱xtaj Caifás yej ije̱fej sacerdo̱tejmej. Ompa no̱ onoyaj yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej. 58 Eꞌ Pedro kiwejkatokatiajki Jesús este que asiꞌ ipan ipa̱tioj ije̱fej sacerdo̱tejmej, ompa kalaꞌ iwá̱n mota̱lij wa̱n policiyajmej§ iga makita té̱ kichi̱wili̱skej Jesús.

59 Iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n nochi yej kimanda̱rowaj judiyojmej, kite̱mowilia̱yaj Jesús tejté̱ yej aye̱kti kichij ka̱nsan makipanti̱ka̱n iga wel makimikti̱ka̱n. 60 Eꞌ akasilijkej nité̱ yej aye̱kti, malej iga miaꞌ kiyokapantia̱yaj Jesús. Iwá̱n wa̱lkej o̱me̱n yej tayokapantiáj, 61 kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ kijtoj: “Nej wel nikxi̱xiti̱na iweyitio̱pan Dios, iwá̱n e̱yi día ne̱wiguiliá iga sej manikojpachi̱wa.”

62 Iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej, moketzaꞌ, iwá̱n kijlij Jesús:

—¿Aya̱ꞌtaj titajtowa achi? ¿Ix ayá̱ꞌ tikaki iga nemi mitzte̱lwiáj?

63 Eꞌ Jesús atajtoj. Iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej, kijtoj:

—Nej nimitztajtani ipan ito̱ka̱ꞌ Dios yej isatoꞌ iga xine̱nojma‑ijli̱ka̱n siga tejya nokta Cristo yej iPiltzi̱n Dios.

64 Jesús kijtoj:

—Ijkó̱n ken tej tikitoj. Iwá̱n nimitzijliáj iga anyawij anne‑itatij iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ni‑e̱watos ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios yej nochi wel kichi̱wa, iwá̱n anne‑itaskej kua̱ꞌ nemi niwi̱ꞌ ipan mixti cie̱lojkóbapa.

65 Íkua̱ꞌya ije̱fej sacerdo̱tejmej, kitza̱tzaya̱n itzótzol iga kuejkuesiwiꞌ, iwá̱n kijtoj:

—Iní̱n ta̱gaꞌ kima̱lijlij Dios. Ayꞌya tiknekij má̱j agaj tejté̱ makijto ico̱ntraj Jesús, némiya tikakij iga kima̱lijliá Dios. 66 ¿Kén ankijtowaj amejeme̱n?

Yejemej kijtojkej:

—¡Kichij yej aye̱kti, kajasi iga mamomikti!

67 Íkua̱ꞌya kixa̱ygachijchakej iwá̱n kimagakej. Sekin kixa̱ygatatzi̱nakej Jesús. 68 Kijlia̱yaj:

—Tej Cristo, ¡siga tiprofe̱taj, taꞌ xikijto a̱ꞌyéj mitzmagaꞌ!

Pedro kijtowa iga ayá̱ꞌ ki̱xmati Jesús

69 Mie̱j Pedro e̱watoya fuera ipan patio, se̱ isirvie̱ntaj Caifás kitechoj iwá̱n kijlij:

—¡Tej no̱ tinemiá iwá̱n Jesús yej de Galilea!

70 Eꞌ Pedro iyi̱xtaj nochi yej ompa onoyaj kijtoj iga ayá̱ꞌ ki̱xmati Jesús, kijtoj:

—Ayá̱ꞌ nikmati de te̱ nemi titajtowa.

71 Pedro ki̱stia̱ya ipan ipue̱rtajyo patio iwá̱n seꞌ sirvienta kitaꞌ, kijlij yej ompa onoyaj:

—Iní̱n ta̱gaꞌ no̱ nemiá iwá̱n Jesús yej de Nazaret.

72 Iwá̱n Pedro sej kijtoj iga aki̱xmati, este kito̱ka̱wij Dios iga ijkó̱n nokta, kijtoj:

—Ayá̱ꞌ niki̱xmati in inó̱n ta̱gaꞌ.

73 Eꞌ aya wejkatiꞌ, yej ompa onoyaj kitechojkej Pedro iwá̱n kijlijkej:

—Mataj tejwaꞌ no̱ de yejéme̱mpa iga tikakij ipan sanmotájto̱l.

74 Pedro kijtojte̱waꞌ:

—Ayá̱ꞌ niki̱xmati in inó̱n Ta̱gaꞌ. ¡Dios mane‑ikno̱chi̱wa siga nemi nimitzkajkaya̱waj!

Iwá̱n íkua̱ꞌya takui̱ktiki̱saꞌ se̱ ka̱yo. 75 Iwá̱n Pedro kejla̱n yej kijtoj Jesús: “Kua̱ꞌ aya takui̱ka ka̱yo, tia tikijto̱ti e̱yi ve̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.” Iwá̱n Pedro ki̱saꞌ ompa iwá̱n poxsan cho̱gaꞌ este kualo̱ꞌ iya̱lmaj.

27

Jesús kiwi̱gaj iyi̱xtaj Pilato

1 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, nochi ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, motajto̱ltijkej ken iga yawij kimikti̱tij Jesús. 2 Iwá̱n kilpitiajkij iga kika̱watoj iyi̱xtaj Pilato yej gobernador romano.*

Ken iga miguiꞌ Judas

3 Kua̱ꞌ Judas kiné̱xtija Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n, iwá̱n Jesús yáwija kimikti̱tij, Judas kimachi̱lij iga pox aye̱kti kichij iwá̱n kikuepili̱toj sej in inó̱n treinta tomi̱n de plata ije̱fej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej. 4 Kijtoj Judas:

—Nej nikchij yej aye̱kti iga niknamáꞌ Jesús yej ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa yej aye̱kti iga makimikti̱ka̱n.

Yejemej kijtojkej:

—Inó̱n nejeme̱n ayoꞌ nikmatij, ino̱nwaꞌ tej tikmati.

5 Iwá̱n Judas kitajtájkal in inó̱n tomi̱n weyitio̱pan‑ijtiꞌ, ki̱ste̱waꞌ iwá̱n yajki mopi̱pilo̱to.

6 Ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, kipejpejpenkej inó̱n tomi̱n, iwá̱n kijtojkej:

—Iní̱n tomi̱n awel matikaki̱ka̱n ka̱n tiknechkowaj ofre̱ndajmej, iga iní̱n ipati̱ꞌ iyesyo Jesús iga yawi mikiti.

7 Iwá̱n motajto̱ltijkej iga inó̱n tomi̱n, makikuika̱n iga mamokowa ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ, Íta̱l yej Tekipanowa iga Sokiꞌ, ka̱n moto̱kaskej yej wejkacha̱nejkej. 8 Inó̱n ta̱jli este iná̱n ito̱ka̱ꞌ Esta̱jli iga mokowaꞌ iga tomi̱n yej iga kimiktijkej Jesús. 9 Ijkó̱n mochij ken kijtoj el profeta Jeremías, kua̱ꞌ kijtoj: “Kikuikej inó̱n treinta tomi̱n de plata, achó̱n ipati̱ꞌ kita̱lilijkej israeli̱tajmej, 10 iwá̱n iga inó̱n tomi̱n mokowaꞌ ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ, Íta̱l yej Tekipanowa iga Sokiꞌ, ijkó̱n ken ne̱tekimáꞌ toTe̱ko.”†

Jesús iyi̱xtaj Pilato

11 Jesús kiwi̱gakej iyi̱xtaj el gobernador, iwá̱n kitajtan:

—¿Ix tejya in iRre̱y judiyojmej?

Jesús kijtoj:

—Ijko̱nya ken tej tikijtowa.

12 Kua̱ꞌ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej kite̱lwia̱yaj Jesús, Jesús até̱ kijtoj. 13 Iwá̱n Pilato kijlij Jesús:

—¿Ix atikaki nochi yej nemi mitzte̱lwiáj?

14 Eꞌ Jesús ayá̱ꞌ kijtoj nité̱ nokta iwá̱n in gobernador poxsan madmira̱doj.

Jesús ónoꞌya nokta iga yawi mikiti

15 Ipan iyilwiyo la Pascua el gobernador kitekimajka̱waya se̱ preso, san katiá kijto̱skej la gente. 16 Ompa onoya se̱ preso yej inochi ki̱xmatiá iga kichi̱wa yej aye̱kti, ito̱ka̱ꞌ Barrabás. 17 Kua̱ꞌ la gente nechkatokej, Pilato kijlij la gente:

—¿A̱ꞌyéj ankinekij manikmajka̱wa? ¿Ix Barrabás o Jesús yej kijliáj el Cristo?

18 Iga Pilato kimatiá iga kiki̱tzkijkej Jesús iga ki̱xitayaj.

19 Mie̱j Pilato e̱watoya ipan iweyi‑asie̱ntoj ka̱n manda̱rowa, isiwa̱ꞌ kitati̱tanilij iga kijlij: “Amo te̱ xikchi̱wili iní̱n ta̱gaꞌ, yéj ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa yej aye̱kti. Nej yowa̱n nikte̱miꞌ poxsan yej ajaye̱kti iga yéj.”

20 Eꞌ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, kijlijkej la gente iga makijto̱ka̱n iga makimajka̱waka̱n Barrabás iwá̱n Jesús makimikti̱ka̱n. 21 Gobernador sej tatajtan:

—¿A̱ꞌyéj de iní̱n o̱me̱n ankinekij manikmajka̱wa?

Yejemej kijtojkej:

—Xikmajka̱wa Barrabás.

22 Pilato kitajtan la gente:

—¿Te̱ ankinekij manikchi̱wili Jesús yej kito̱ka̱wiáj el Cristo?

Inochimej kijtojkej:

—¡Xikmikti ipan cruz!

23 Pilato kijtoj:

—¿Ix te̱ kichij yej aye̱kti?

Eꞌ ma̱jya tzajtzikej iga kijtojkej:

—¡Xikmikti ipan cruz!

24 Kua̱ꞌ Pilato kitaꞌ iga ayoꞌ te̱ wel kichi̱wa iga la gente ma̱jya tzajtzikej, tatekimáꞌ iga makikui̱li̱tij a̱ꞌti iga mamoma̱pa̱ka‡ iyi̱xtaj la gente, kijtoj:

—Ayéj notechko iga mamiki iní̱n ta̱gaꞌ, yéj ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti, ompa amejeme̱n xikitaka̱n.

25 Iwá̱n nochi gente kijtoj:

—Nejéme̱nyawaꞌ iwá̱n nopilowa̱n manimokui̱ti̱ka̱n iga mamiki.

26 Iwá̱n Pilato kimajkaj Barrabás, iwá̱n tatekimáꞌ iga makimagaka̱n Jesús iwá̱n kimáꞌ la gente iga makimikti̱ka̱n ipan cruz.

27 Iwá̱n isolda̱dojmej Pilato kiwi̱gakej Jesús al palacio, iwá̱n kipo̱loj komati solda̱dojmej. 28 Iwá̱n kipejpetzojkej Jesús iwá̱n kajaki̱ltijkej tzótzol yej este chí̱ltiꞌsan. 29 Iwá̱n kita̱lilijkej ipan itzontekon se̱ corona§ de witzti yej kiyawalchijkej, iwá̱n kiki̱tzkiltijkej no̱ se̱ kuawiꞌ ipan iye̱ꞌma̱ꞌ. Iwá̱n motankua̱ketzayaj iyi̱xtaj iga kaja̱wilmatikej; kijlia̱yaj:

—¡Xiye̱ꞌono iRre̱y judiyojmej!

30 No̱ kichijchayaj, iwá̱n iga kuawiꞌ kikuajkua̱wi̱tekkej. 31 Kua̱ꞌ támiꞌya kaja̱wilmatikej, kiki̱xtilijkej sej inó̱n tzótzol yej chi̱ltiꞌ iwá̱n kajaki̱ltijkej sej yej itzótzolpa nokta. Iwá̱n kiwi̱gákeja iga kimikti̱toj ipan cruz.

Jesús kiclava̱rowaj ipan cruz

32 Kua̱ꞌ ki̱stiá̱yaja ipan palacio, kasikej se̱ ta̱gaꞌ yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Cirene yej ito̱ka̱ꞌ Simón; yéjya kitekimakakej iga makiwi̱guili Jesús icru̱z.

33 Kua̱ꞌ asikej ka̱n kito̱ka̱wiáj Gólgota, yej kijto̱jneki Ka̱n onoꞌ Kuaomiꞌ, 34 ompa kimakakej Jesús iga makoni vino yej ne̱nelijtoꞌ iwá̱n yej pox chichi̱ꞌ iga amo mapoxkualo; eꞌ kua̱ꞌ Jesús, kimachi̱lij, akineꞌ konij.

35 Kua̱ꞌ kiclava̱rójkejya ipan cruz, solda̱dojmej kikuikej itzótzol Jesús iga kirrifa̱rojkej iga makimatika̱n aja̱ꞌyéj kikuis. Ijkó̱n kichijkej iga mamochi̱wa ken kijtoj se̱ profeta: “Kirrifa̱rojkej notzótzol iga makimatika̱n aja̱ꞌyéj kikuis.” 36 Iwá̱n ómpaya motajta̱lkej iga kitztoyaj Jesús. 37 Iwá̱n ikua̱pan kijkuilojkej yej kijtowa te íga kimiktijkej ipan cruz. Ijkí̱n ijkuilijtoya: “INÍ̱N JESÚS YEJ IRRE̱Y JUDIYOJMEJ.”

38 Iwá̱n na̱ꞌ ka̱n kiclava̱rojkej Jesús pan cruz, no̱ kiclava̱rojkej o̱me yej tachtekij, ipan sejsé̱ icru̱z, se̱ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ, seꞌ iyo̱pochka̱mpa. 39 Iwá̱n yej panowa̱yaj ite̱noj Jesús, kipi̱najtia̱yaj, este kikua̱tzejtzelowilia̱yaj 40 iga kijlia̱yaj:

—Tej tikijtoj iga tikxiti̱nas weyitio̱pan, iwá̱n ipan e̱yi día wel sej tikojpachi̱wa, moga̱naj ximoma̱nawi. Siga tej iPiltzi̱n Dios, xitemo ipan cruz.

41 Ijko̱nsan no̱ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n fariseojmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, kipi̱najtia̱yaj Jesús, iwá̱n mojlia̱yaj:

42 —Sekin kima̱nawij, igá̱najsan awel moma̱nawiá, siga yéj iRre̱y Israel, matemo ipan cruz iga maticre̱do̱ka̱n ipan yéj. 43 Yéj moconfia̱roj ipan Dios; iná̱n Dios makima̱nawi, siga melá̱ꞌ iga kineki, porque yéj kijtoj: “Nej iPiltzi̱n Dios.”

44 Ijko̱nsan no̱ yej tachtekkej, yej no̱ kiclava̱rojkej ipan sejsé̱ cruz, kipi̱najtijkej Jesús.

Miki Jesús

45 Kua̱ꞌ asiꞌ tajkodía, no̱ya̱n ipan ta̱jli tako̱mitiáꞌ, ijkó̱n tako̱mititoya este las tres tio̱takpan. 46 Iwá̱n íkua̱ꞌya Jesús tzajtziꞌ iga inochi itájpal, kijtoj:

—Elí, Elí, ¿lama sabactani? —yej kijto̱jneki: TinoDio̱s, tinoDio̱s, ¿te iga tine̱kájteja?

47 Sekin yej ompa onoyaj kikakikej iwá̱n kijtojkej:

—Taꞌ xikakika̱n, nemi kino̱tza ikyapa profeta Elías.

48 Iwá̱n se̱ de yejemej motaloj iga kikuito tejté̱ yej ken ichkaꞌ, iwá̱n ka̱pachoj iga xoko̱ꞌvi̱noj, kita̱lij ipan se̱ weyaꞌojtaꞌ iga kitecho̱ltijkej iga makichichi̱na. 49 Eꞌ sekin kijtojkej:

—Xikajte̱wa, matikitaka̱n siga wi̱ꞌ in Elías iga kima̱nawi̱ki.

50 Jesús sej tzájtziꞌpa iga tajtoj, iwá̱n míguiꞌya. 51 Íkua̱ꞌya tzótzol* yej iga tajkotzaktoya weyitio̱pan, tajkotzaya̱niꞌ, pe̱waꞌ ajko iwá̱n tzaya̱ntiwa̱laj este tani. Mojo̱li̱n ta̱jli iwá̱n este xa̱xama̱niꞌ temej. 52 Iwá̱n a̱nimajxapomej tajtapowikej; iwá̱n miaꞌ yej miktokej, yej kicre̱dojkej Dios, ojojpa‑isakej. 53 Ini̱mej kijki̱skej a̱nimajxapoko kua̱ꞌ Jesús ojpa‑ísaꞌya, iwá̱n yajkij ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén, iwá̱n ompa miaꞌ kitakej.

54 Ije̱fej solda̱dojmej iwá̱n yej íwa̱n kicuida̱rojtoyaj Jesús, kua̱ꞌ kitakej mo̱li̱n ta̱jli iwá̱n nochi yej mochij, poxsan majmawikej iwá̱n kijtojkej:

—Mataj melá̱ꞌ iní̱n ta̱gaꞌ iPiltzi̱n Dios.

55 Ompa onoyaj miaꞌ siwa̱tkej yej wéjkasan tajtachi̱xtoyaj yej kipale̱wijtinemiáj Jesús iwá̱n kitokakej desde Galilea. 56 No̱ ompa onoya María Magdalena, María yej íye̱ꞌpa Jacobo iwá̱n José, iwá̱n iye̱ꞌ yej ipilówa̱mpa Zebedeo.

Moto̱ka Jesús

57 Kua̱ꞌ némiya tayowati, wa̱laj se̱ ta̱gaꞌ yej motapialiá yej ito̱ka̱ꞌ José, yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Arimatea, yéj no̱ idiscí̱poloj katka Jesús. 58 Iní̱n ta̱gaꞌ yajki kitato Pilato iwá̱n kitajtanilij icue̱rpoj Jesús iga makito̱ka; iwá̱n Pilato tatekimáꞌ iga makimakaka̱n. 59 José kikuiꞌ icue̱rpoj Jesús, kiki̱kimiloj iga se̱ sábana yej ejtoꞌ. 60 Iwá̱n kito̱kato ipan se̱ a̱nimajtexapoꞌ† yej kichi̱wilíjkejoꞌ José. Kua̱ꞌ kite̱ntzákuaꞌya a̱nimajxapoꞌ iga se̱ weyiyawalteꞌti, yájkiya. 61 Ompa onoya María Magdalena iwá̱n seꞌ María, eje̱watoyaj ite̱noj a̱nimajxapoꞌ.

Kicuida̱rowaj Jesús ka̱n moto̱gaꞌ

62 Ipan seꞌya día, día kua̱ꞌ mose̱wilo, ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n fariseojmej monechkojkej iga yajkij kitatoj Pilato, 63 kijli̱toj:

—Tekiwaj, nejeme̱n nikejla̱mikij iga inó̱n yej takajkaya̱wa, kua̱ꞌ aya miki, kijtoj iga kua̱ꞌ kipiaya e̱yi días iga miktoꞌ, yawi sej ojpa‑isati. 64 Inó̱n iga xitatekimaka iga makicuida̱ro̱tij ka̱n moto̱gaꞌ e̱yi día, amo santá̱ꞌ ya̱skej idisci̱polojmej iwá̱n kiki̱xti̱skej icue̱rpoj iwá̱n kijto̱skej: “Ojpa‑ísaꞌya ka̱n miktoya.” Ijkó̱n ma̱jya sej takajkaya̱waskej que achto.

65 Pilato kijtoj:

—Nigaj onoꞌ solda̱dojmej iga matacuida̱ro̱tij. Xa̱ka̱n iwá̱n xikitaka̱n iga maye̱ꞌtzakto a̱nimajxapoꞌ.

66 Iwá̱n yajkij iwá̱n kiye̱ꞌtzakkej a̱nimajxapoꞌ, kita̱lilijkej se̱ sello inó̱n teꞌti yej kite̱ntzaktoꞌ a̱nimajxapoꞌ, iwá̱n ompa kikajtejkej solda̱dojmej iga matacuida̱ro̱ka̱n.

28

Ojpa‑isaꞌ Jesús ka̱n miktoya

1 Kua̱ꞌ pánoja día iga mose̱wilo, kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌya sej ipan domingo, María Magdalena iwá̱n seꞌ María, yajkij kitatoj ka̱n moto̱gaꞌ Jesús. 2 Iwá̱n poxsan mo̱li̱n ta̱jli iga wa̱laj ipan cielo se̱ iyá̱ngel Dios este ka̱n to̱ktoꞌ Jesús. Iwá̱n ke̱naꞌ weyiteꞌti yej iga te̱ntzaktoya a̱nimajtexapoꞌ, iwá̱n mota̱lij ipan inó̱n weyiteꞌti. 3 Inó̱n ángel peta̱niá ken tikita kua̱ꞌ tapeta̱ni, iwá̱n itzótzol este ichkatiꞌ. 4 Kua̱ꞌ solda̱dojmej inó̱n kitakej kuekuechkakej iga majmawikej iwá̱n wetzikej, kajkej ken tikita yej miktokej.

5 El ángel kijlij siwa̱tkej:

—Amo ximajmawika̱n. Nej nikmati iga ankite̱mowaj Jesús, yej kimiktijkej ipan cruz. 6 Ayá̱ꞌ nigaj onoꞌ, yejwaꞌ ojpa‑ísaꞌya, kensan kijtoj. Iná̱n xikitakij ka̱n kita̱lkaj. 7 Iwá̱n xá̱ka̱nya semi, xikmati̱lti̱ka̱n idisci̱polojmej: “Yéj miktoyay, eꞌ ojpa‑ísaꞌya sej, iwá̱n yéj yawi asiti achto Galilea que amejeme̱n, iwá̱n ompígaya ankitaskej.” Inó̱n yej niwa̱laj nimitzmati̱lti̱koj.

8 Iwá̱n siwa̱tkej ki̱skej a̱nimajtexapoko, malej majmawikej, eꞌ yejemej pa̱ktia̱yaj iga kijli̱toj idisci̱polojmej nochi yej kitakej. 9 Iwá̱n Jesús mi̱xne̱xtij iyi̱xtajmej siwa̱tkej iwá̱n kisaluda̱rojkej. Yejeme̱n kitechojkej Jesús, iwá̱n kiweyimati̱ltijkej este kijikxina̱palojkej. 10 Jesús kijtoj:

—Amo ximajmawika̱n. Xa̱ka̱n xikijli̱tij nokni̱mej iga maya̱ka̱n Galilea, iwá̱n ompígaya ne‑itaskej.

Yej kijtojkej solda̱dojmej

11 Mie̱j ini̱mej siwa̱tkej nemi yawij, sekin solda̱dojmej yej tacuida̱rojtoyaj, yajkij ipan a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n kipowilijkej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej nochi yej mochij. 12 Ini̱mej ije̱fej sacerdo̱tejmej yajkij tajto̱toj wa̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej iga motajto̱ltijkej iwá̱n kimakakej komati tomi̱n solda̱dojmej, 13 kijlijkej ijkí̱n:

—Amejeme̱n xikijto̱ka̱n iga tayowaka̱n, mie̱j ankochtoyaj, wa̱lkej idisci̱polojmej Jesús iwá̱n kichtekkej icue̱rpoj. 14 Siga el gobernador makimati nochi iní̱n, nejeme̱n niawij nikyo̱lyama̱natij, iwá̱n até̱ mitzchi̱wili̱skej.

15 Iwá̱n solda̱dojmej kikuikej inó̱n tomi̱n, iwá̱n kichijkej ken kijlijkej. Iwá̱n ijkó̱n kipowaj judiyojmej este iná̱n.

Jesús kijtowa te̱ makichi̱waka̱n iyapo̱stolejmej

16 Ijkó̱n iga inó̱n once apo̱stolejmej* yajkij Galilea, ipan tepe̱ꞌ ka̱n Jesús kijtoj iga maya̱ka̱n. 17 Kua̱ꞌ kitakej Jesús, kiweyimati̱ltijkej; malej iga sekin ayá̱ꞌ kitawelcre̱dowa̱yaj. 18 Jesús kitechoj idisci̱polojmej, iwá̱n kijtoj:

—Iná̱n Dios kichij iga wel manirreina̱ro ipan cielo iwá̱n nigaj ipan ta̱jli. 19 Xa̱ka̱n no̱ya̱n kajká̱n onolo̱ꞌ ipan nochi pai̱smej iwá̱n xikne̱xtili̱ka̱n ino̱mej gente iga mane̱tokaka̱n; xikbautiza̱ro̱ka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ toTaj, ipan ito̱ka̱ꞌ te̱Piltzi̱n iwá̱n ipan ito̱ka̱ꞌ el Espíritu Santo, 20 iwá̱n xikne̱xtilí̱ka̱nya iga makichi̱waka̱n nochi yej nimitzijlijkej. Iwá̱n xikmatika̱n iga nej nonoꞌ amowa̱n nochipa, este kua̱ꞌ tamis iní̱n ta̱jli. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Cristo”.

† 1:20 1:20 Xikita glosario “Ángel”.

‡ 1:21 1:21 Jesús kijto̱jneki “yej kima̱nawiá”. Jesús kima̱nawi̱ti ino̱mej yej moconfia̱rowaj ipan yéj iga ayá̱ꞌ kikno̱chi̱was ken kajasi iga kichijkej yej aye̱kti.

§ 1:22 1:22 Xikita glosario “Profeta”.

* 1:23 1:23 Is 7:14

* 2:1 2:1 Xikita glosario “Herodes”.

† 2:6 2:6 Miq 5:2

‡ 2:15 2:15 Os 11:1

§ 2:18 2:18 Jer 31:15

* 3:1 3:1 Xikita glosario “Bautizar”.

† 3:1 3:1 Xikita glosario “Desierto”.

‡ 3:3 3:3 Isa 40:3

§ 3:4 3:4 Xikita glosario “Camello”.

* 3:7 3:7 Xikita glosario “Fariseo”.

† 3:7 3:7 Xikita glosario “Saduceo”.

‡ 3:10 3:10 Iní̱n kijto̱jneki iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti yej ayompa nemij.

§ 3:12 3:12 Kijto̱jneki iga yej ye̱ꞌnemij, Dios yawi kima̱nawi̱ti eꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi ken tikita itasolyo trigo yej tatas.

* 4:5 4:5 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

† 4:6 4:6 Sal 91:11,12

‡ 4:14 4:14 Isa 9:1-2

§ 4:17 4:17 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

* 5:1 5:1 Xikita glosario “Discípulo”.

† 5:23 5:23 Xikita glosario “Altar”.

‡ 5:38 5:38 Ex 21:24

§ 5:46 5:46 Xikita glosario “Impuestos”.

* 6:20 6:20 Iní̱n mochi̱wa kua̱ꞌ se̱ kichi̱wa ken Dios kineki.

* 7:3 7:3 Kijto̱jneki: Ayompa tikchi̱wa siga tikpo̱powa mokni̱n iga kichij alí̱n yej aye̱kti kua̱ꞌ tej tikchij má̱j komati yej aye̱kti.

† 7:16 7:16 Xikita glosario “Uva”.

* 8:2 8:2 Xikita glosario “Lepra”.

† 8:12 8:12 Judiyojmej

‡ 8:17 8:17 Isa 53:4

§ 8:19 8:19 Xikita glosario “Yej tamachtiá ipan iley Moisés”.

* 8:20 8:20 Xikita glosario “IPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”.

* 9:9 9:9 Xikita glosario “Impuestos”.

† 9:17 9:17 Xikita glosario “Kuetaxtekon”.

‡ 9:27 9:27 Judiyojmej kimatikej iga el Mesías katka rey David ipiltzi̱n ipilówa̱mpa, inó̱n iga kijlia̱yaj iga ipiltzi̱n.

§ 9:36 9:36 Xikita glosario “Borrego”.

* 9:38 9:38 Kijto̱jneki iga makitajtanili̱ka̱n Dios iga yéj makiti̱tani tokni̱mej yej wel kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj nochi ini̱mej gente.

* 10:2 10:2 Xikita glosario “Apóstol”.

† 10:4 10:4 Xikita Lc 6:15.

‡ 10:5 10:5 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

§ 10:15 10:15 Yej icha̱n Sodoma iwá̱n Gomorra pox aye̱kti kichijkej. Gn 19

* 10:16 10:16 Koyo̱mej, español: lobos. Iní̱n kijto̱jneki iga yej kitokaj Cristo, ken borre̱gojmej iwá̱n yej kijiya Cristo, ken koyo̱mej.

† 10:25 10:25 Ipan griego nij kijtowa Beelzebú yej kijto̱jneki Satanás.

‡ 10:38 10:38 “Kikechpanowa icru̱z”: anka kijto̱jneki mote̱maka iga wel makikno̱chi̱waka̱n, este mamiki iga kitoka Cristo.

* 11:10 11:10 Malaquías 3:1

† 11:12 11:12 Ijkí̱n wel no̱ motraduci̱rowa: Desde kua̱ꞌ wa̱laj Juan yej tabautiza̱rowa este iná̱n, onoꞌ miaꞌ yej poxsan kalakisnekij ipan iyojwi Dios, wa̱n este motojtope̱waj iga makalakika̱n.

‡ 11:14 11:14 Malaquías 4:5

§ 11:21 11:21 Monejnexwia̱yaj iga mane̱si iga momachi̱lia̱yaj iga aye̱kti kichijkej.

* 11:23 11:23 Yej icha̱mej Sodoma poxsan kichi̱wayaj yej aye̱kti iwá̱n Dios kipolojkej; Gn 18, 19

* 12:3 12:3 1 Sam 21:1-6

† 12:5 12:5 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

‡ 12:7 12:7 Oseas 6:6. Xikita glosario “Sacrificio”.

§ 12:21 12:21 Is 42:1-4

* 12:23 12:23 Xikita Mateo 9:27

† 12:42 12:42 1 R 10:1-13

* 13:15 13:15 Is 6:9,10

† 13:33 13:33 Xikita glosario “Levadura”.

‡ 13:35 13:35 Sal 78:2

§ 13:45 13:45 Perla pox vale̱rowa, ken tikita tetzi̱n ke̱ꞌpa aja̱yo̱ꞌ wa̱n iga perla wel mochi̱wa ko̱skaꞌ.

* 14:1 14:1 Xikita glosario “Herodes”.

* 15:26 15:26 Judiyojmej ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitayaj yej ayéj judiyojmej, sekin kijlia̱yaj iga pe̱lomej.

* 16:4 16:4 Jonás onoya e̱yi día iyijtiko weyito̱poj; ijkó̱n Jesús to̱ktoya e̱yi día.

† 16:17 16:17 Iní̱n Jonás yej itaj Simón Pedro ayéj inó̱n Jonás yej onoya iyijtiko weyito̱poj.

‡ 16:18 16:18 Pedro kijto̱jneki teꞌti.

* 17:11 17:11 Mateo 3:3

† 17:24 17:24 Xikita glosario “Impuestos”.

* 18:16 18:16 Dt. 17:6; 19:15

† 18:17 18:17 Judiyojmej kijiyayaj yej kicobra̱rowaj impuesto iga Roma. Xikita glosario “Impuestos”.

‡ 18:25 18:25 Xikita glosario “Esclavo”.

* 19:4 19:4 Gn 1:27

† 19:5 19:5 Gn 2:24

‡ 19:24 19:24 Xikita glosario “Camello”.

§ 19:28 19:28 Xikita glosario “Tribu”.

* 20:1 20:1 Xikita dibujo pan Marcos 12:1.

* 21:5 21:5 Zac 9:9

† 21:8 21:8 Ijkó̱n kichi̱wayaj iga kilwichi̱wiliáj se̱ yej goberna̱rowa kua̱ꞌ nemi asi ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ iga mane̱si iga kiye̱ꞌitakej.

‡ 21:12 21:12 Tio̱pantomi̱n seꞌpa tomi̱n iga kikowaya yej ki‑ofrece̱rowilia̱yaj Dios weyitio̱pan. Awel mokowaya iga na̱mo̱ltomi̱n.

§ 21:13 21:13 Is. 56:7

* 21:16 21:16 Sal 8:2

† 21:19 21:19 Xikita glosario “Higo”.

‡ 21:28 21:28 Xikita dibujo pan Marcos 12:1.

§ 21:32 21:32 Xikita glosario “Impuestos”.

* 21:33 21:33 Ikuayo uva pox wejka̱wa, wel ta̱ki 20 años o má̱j, ijkó̱n iga wel kita̱ke̱waltij u̱vajyoj.

† 21:42 21:42 Sal 118:22-23

* 22:16 22:16 Ini̱mej judiyojmej achi ken monamakakej iga kipale̱wia̱yaj rey Herodes yej de los romanos yej ti̱ltikmej yej kitaksayaj judiyojmej.

† 22:17 22:17 Xikita glosario “César”.

‡ 22:32 22:32 Ex 3:2-6

§ 22:37 22:37 Dt. 6:5

* 22:39 22:39 Lv. 19:18

† 22:42 22:42 Iní̱n David yej pox ikyay miꞌ yej katka rey de Israel.

* 23:5 23:5 Español: Filacterias y flecos.

† 23:9 23:9 Ayéj iga awel mojliá ijkí̱n se̱ imelaꞌtaj, sino que amo makijli seꞌ ijkó̱n.

‡ 23:23 23:23 En español kijtowa: menta, aniz iwá̱n comino.

§ 23:24 23:24 Xikita glosario “Camello”.

* 23:26 23:26 Anka kijto̱jneki iga maejto iya̱lmaj.

† 23:38 23:38 Jesús kijtoj “amókal”, yej nij kijto̱jneki “amoweyitio̱pan”. Jer 22:5

* 24:15 24:15 Dn 9:27; 11:31; 12:11

† 24:20 24:20 Ipan ita̱lmej israeli̱tajmej kua̱ꞌ pox tasektaj, wel wetzi hielo o pox tiawa̱taj, inó̱n iga pox mokno̱chi̱wayaj siga wejka macholo̱ka̱n. No̱ iley Moisés tatekimakaya iga awel manejnemilo má̱j de se̱ kilómetro ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. Inó̱n iga, awel poxsan cholowa̱yaj siga iyenemi̱gojmej maasika̱n kua̱ꞌ tasektaj, o ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

‡ 24:37 24:37 Gn 6 y 7

* 25:15 25:15 Tawaxa̱n tomi̱n o bolsa de dinero: Griego “talento” yej vale̱rowa ke̱ꞌ se̱ kita̱niá ipan veinte años.

† 25:32 25:32 Xikita glosario “Chivo”.

* 26:2 26:2 Xikita glosario “Pascua”.

† 26:31 26:31 Zac 13:7

‡ 26:47 26:47 Xikita glosario “Espada”.

§ 26:58 26:58 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

* 27:2 27:2 Xikita glosario “Romano”.

† 27:10 27:10 Zac 11:12-13

‡ 27:24 27:24 Iga ijkí̱n moma̱pá̱ꞌ, yej kitakej kimatikej iga kijto̱jneki iga Pilato akiye̱ꞌita yej mochij, ayéj itechko iga mamiki Jesús.

§ 27:29 27:29 Xikita glosario “Corona”.

* 27:51 27:51 Xikita glosario “Cortina”.

† 27:60 27:60 Sekin judiyojmej kichijkej ken cuarto ipan teꞌti iga kito̱kaj yej miꞌ. Kitzakkej ite̱n xapoꞌ iga weyiyawalteꞌti yej wel momimilowa.

* 28:16 28:16 Xikita glosario “Apóstol”.

San Marcos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Itájto̱l Jesucristo yej kijkuiloj

San Marcos

1

Juan yej tabautiza̱rowa kipowa itájto̱l Dios

1 Ijkí̱n pe̱wa ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesucristo,* yej Dio̱spa iPiltzi̱n.

2 Ikya profeta Isaías ijkí̱n kijkuiloj ken Dios kijlij:

Taꞌ xikaki, nikti̱tanis se̱ notati̱tan mie̱j tej aya nimitzti̱tani,

iga tayaka̱nas iga mata‑ijli̱ti iga mamoprepara̱dojtoka̱n iga tiwi̱ꞌ.

3 Mokaki itájto̱l inó̱n tati̱ta̱n, tajtowa recio ipan desierto.† Kijtowa:

“Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti, ijkó̱n ankitapowaj ojti iga toTe̱ko.”

4 Ijkó̱n Juan tabautiza̱rowa̱ya‡ ipan desierto iwá̱n kijlij iga nochi makikajte̱wáka̱nya iga kichi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n mamobautiza̱ro̱ka̱n; ijkó̱n Dios makiperdona̱rowili̱ka̱n yej kichijkej yej aye̱kti. 5 Nochi yej cha̱ntitokej ipan estado de Judea, iwá̱n yej cha̱ntitokej Jerusalén, ya̱yaj kikakitij Juan itájto̱l. Iwá̱n kua̱ꞌ la gente mote̱nxitónkeja iga kichijkej yej aye̱kti, íkua̱ꞌya Juan kibautiza̱rowa̱ya ino̱mej ipan we̱ya̱ꞌ Jordán.

6 Juan kakijtinemiá itzótzol yej chijtoya iga itzojmiyo camello,§ iwá̱n tajko‑ilpitinemiá iga kuetax, iwá̱n kikua̱ya chapolin iwá̱n kuayojnekti. 7 Iwá̱n Juan ijkí̱n tata̱tapo̱wia̱ya:

—Ne̱tokatiwi̱ꞌ se̱ yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que nej, yej ni alí̱n aneajasi iga manikxitomili igaꞌ. 8 Iwá̱n nej iná̱n nimitzbautiza̱rojkej iga a̱ꞌti, eꞌ yéj yawi mitzbautiza̱ro̱tij iga el Espíritu Santo.

Mobautiza̱rowa Jesús

9 Ino̱mej día, Jesús ki̱saꞌ ipan iya̱ltepe̱ꞌ ka̱n ícha̱n katka; inó̱n a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Nazaret, yej onoꞌ ipan íta̱l Galilea. Iwá̱n Juan kibautiza̱roj Jesús ipan we̱ya̱ꞌ Jordán. 10 Iwá̱n kua̱ꞌ ki̱stia̱ya ipan a̱ꞌti, Jesús kitaꞌ iga tapowiꞌ cielo, iwá̱n temoj ipan yéj iyEspí̱ritoj Dios ken se̱ jojtoko. 11 Iwá̱n mokaguiꞌ itájto̱l Dios; kijtoj:

—Tej nokta tinoPiltzi̱n yej nimitzpoxcho̱kiliá. Tej tine̱yo̱lchikajtoꞌ.

Tzitzimiꞌ kineki iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti

12 Kua̱ꞌ Jesús mobautizá̱roja, iyEspí̱ritoj Dios kiwi̱gaꞌ ipan desierto ka̱n ayá̱ꞌ cha̱ntitolo̱ꞌ. 13 Ompiga Jesús onoya cuarenta días iwá̱n anima̱lmej; iwá̱n wa̱laj Tzitzimiꞌ iga katka makichi̱walti yej aye̱kti; iwá̱n wa̱lkej a̱ngelejmej* iga kipale̱wi̱koj Jesús.

Jesús kipowa ye̱ꞌnoti̱ciaj

14 Kua̱ꞌ el gobernador kipre̱sójwija Juan, Jesús yajki ipan estado de Galilea, kipowato ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga Dios te̱ma̱nawiá. 15 Ijkí̱n kijtowa̱ya Jesús:

—A̱n sí ásiꞌya yej mochi̱xtoya, iwá̱n iná̱n ayoꞌ wejkatis iga yawi reina̱ro̱ti Dios. Ayꞌya má̱j xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, iwá̱n xicre̱dó̱ka̱nya ye̱ꞌnoti̱ciaj.

Jesús kino̱tza na̱wi yej to̱pojmaj

16 Jesús nejnentia̱ya ipan a̱te̱n laguna yej ito̱ka̱ꞌ Galilea. Ompa kitaꞌ Simón iwá̱n Andrés yej iyíkni̱mpa. Yejeme̱n atarraye̱rojmej. Iwá̱n ompa atarraya̱rojtoyaj ipan inó̱n a̱ꞌti. 17 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xine̱tokaka̱n, iwá̱n nikchi̱was iga ankinechko̱skej yej mane̱tokaka̱n, ken iná̱n to̱poj ankiki̱tzkiáj.

18 Iwá̱n íkua̱ꞌsan kikajtejkej iyatarra̱yajmej, iwá̱n kitokákeja Jesús.

19 Iwá̱n Jesús achi má̱j nejnen, kitaꞌ ompa onokej Jacobo iwá̱n Juan yej ipilówa̱mpa Zebedeo. Onoyaj ipan á̱ka̱l, kitamanijtoyaj iyatarra̱yajmej. 20 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ ino̱mej. Iwá̱n yejemej kikajtejkej Zebedeo yej itájmejpa iwá̱n imo̱nsojmej ipan á̱ka̱l. Kitokákeja Jesús.

Jesús wel kiki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj

21 Asitoj ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Capernaum. Iwá̱n kua̱ꞌ asiꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús kalaꞌ tio̱pan iwá̱n pe̱waꞌ tamachtij. 22 Eꞌ madmira̱dojkej kén iga tajtowa, porque Jesús kua̱ꞌ tamachtia̱ya ne̱siá iga kimati te̱ nemi kijtowa, ayéj ken yej tamachtiáj ipan iley Moisés. 23 Tio̱pan‑ijtiꞌ onoya se̱ ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n tzajtzite̱waꞌ; kijtoj:

24 —¿Té anne̱chi̱wili̱koj Jesús de Nazaret? ¿Ix tiwa̱laj iga anne̱polo̱koj? Nej nimitzi̱xmati, iwá̱n nikmati iga tej nokta yej Dios mitztapejpen.

25 Iwá̱n Jesús kajajwaꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj, kijlij:

—¡Ayoꞌ xitzajtzito! ¡Xikajte̱wa iní̱n ta̱gaꞌ!

26 Iwá̱n inó̱n ma̱lespí̱ritoj kikuekuechkaltij inó̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n tzajtzitiki̱saꞌ. 27 Iwá̱n nochi majmawikej poxsan, iwá̱n mosepantajtankej:

—¿Té̱taj i̱n? ¿Té̱ yejtaj in iní̱n yej nemo̱ꞌ te̱ne̱xtiliá? ¡Ini̱nya sí ta̱gaꞌ wel kitekimaka ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n kicre̱dowaj!

28 Iwá̱n nimaní̱n no̱ya̱n momatiꞌ ipan estado de Galilea yej Jesús kichij.

Jesús kachitialtiá imona̱n Simón Pedro

29 Kua̱ꞌ Jesús ki̱saꞌ tio̱pan, yajki iwá̱n Jacobo iwá̱n Juan; asitoj icha̱n Simón ka̱n icha̱n no̱ Andrés. 30 Eꞌ imona̱n Simón wetztoya iga kawa̱ntoꞌ, iwá̱n kijlijkej Jesús iga we̱titoꞌ. 31 Iwá̱n Jesús kitechoj, iwá̱n kima̱kí̱tzkijpa iga kiketzaꞌ, iwá̱n íkua̱ꞌsan imona̱n Pedro se̱wiꞌ ikajlo̱ꞌ iwá̱n pe̱wa tatamáꞌ. Kitamáꞌ Jesús iwá̱n yej íwa̱n nemiáj.

Jesús taajachitialtiá

32 Kua̱ꞌ kálaꞌya to̱nati̱ꞌ, iwá̱n némiya tako̱miti kiwajwaliguilijkej Jesús nochi yej se̱seꞌpa iga we̱titoyaj iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej. 33 Iwá̱n nochi de inó̱n a̱ltepe̱ꞌ monechkojkej kalte̱noj. 34 Jesús kachitialtij miaꞌ yej se̱seꞌpa iga we̱titoyaj iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej, nochi kiki̱xtilijkej. Akimakaltij iga matajto̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej iga kimatiáj a̱ꞌyéj in Jesús.

Jesús kipowa ye̱ꞌnoti̱ciaj Galilea

35 Kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌya, eꞌ takó̱mi‑oꞌ, Jesús moketzaꞌ, iwá̱n yajki ise̱lti ora̱do̱to ka̱n ate̱lo. 36 Simón iwá̱n yej íwa̱n nemiáj yajkij kite̱mo̱toj. 37 Kua̱ꞌ kasíkeja, kijlijkej:

—Nochi nemi mitzte̱mowaj.

38 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Matia̱ka̱y ipan seꞌ a̱ltepe̱mej yej najna̱ꞌsan onokej iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj no̱ ompí, iga inó̱n nokta niwa̱laj.

39 Iwá̱n Jesús nemiá no̱ya̱n Galilea ipan tio̱pamej yej ojonoyaj ipan a̱ltepe̱mej, kipojtinemiá itájto̱l toTe̱ko iwá̱n kiki̱xtijtinemiꞌ ma̱lespi̱ritojmej.

Jesús kachitialtiá se̱ ta̱gaꞌ yej nemi pala̱ni inakayo

40 Se̱ ta̱gaꞌ yej nemi pala̱ni ikajlo̱ꞌ iga kipiaya lepra† kitecho̱to Jesús, iwá̱n motankua̱ketzaꞌ iná̱ꞌ. Kijlij:

—Siga tikneki wel xine̱pajti.

41 Jesús kikne̱lij, kichijchin iga ima̱ꞌ, iwá̱n kijlij:

—Kena, nikneki xipajti.

42 Kua̱ꞌ kijtoj ijkó̱n, pájtiꞌya yej we̱titoya. 43 Jesús kijlij iga mayáwiya, iwá̱n ijkí̱n kino̱no̱tzaꞌ:

44 —Taꞌ xikaki, amo xikijli agaj kén iga ti‑achitiáꞌ, tej xaj ka̱n onoꞌ sacerdote iga mamitzita iwá̱n xikta̱li moofre̱ndaj iga tipájtiꞌya, kensan iley Moisés tatekimaka iga mamochi̱wa ijkó̱n. Iga nochi makimati iga tipájtiꞌya.

45 Eꞌ inó̱n ta̱gaꞌ yajki, pe̱waꞌ kipowaꞌ nochi yej mochij, inó̱n iga Jesús ayoꞌ mone̱xtia̱ya ipan a̱ltepe̱ꞌ, nemiá ka̱nsan ayagaj onoya, eꞌ ya̱yaj kitatij miaꞌ yej de sejséꞌ a̱ltepe̱mej.

2

Jesús kachitialtiá se̱ yej awel nejnemi

1 Panoj achi días, Jesús yajki sej Capernaum. Kua̱ꞌ nó̱ya̱nya momatiꞌ iga yéj ónoꞌya kalijtiꞌ 2 monejnechko̱lo̱ꞌ este ayoꞌ kito̱tolowa̱yaj kalijtiꞌ niga kalte̱noj; iwá̱n Jesús kipojtoya itájto̱l Dios. 3 Iwá̱n asitoj na̱wi tajta̱gaꞌ yej kiwi̱gakej se̱ ta̱gaꞌ yej awel nejnemi nokta. 4 Eꞌ kua̱ꞌ kitakej iga awel kalakij ka̱n onoꞌ Jesús iga poxsan onolo̱ꞌ kalijtiꞌ, tajta̱gaꞌ kixiti̱nkej alí̱n ipetayo kajli ka̱n kimatiáj iga onoꞌ Jesús, iwá̱n ompa kipi̱pilojtitemowijkej ipan itapech in inó̱n yej awel nejnemi. 5 Eꞌ kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ kén iga moconfia̱rowa̱yaj ipan yéj, kijlij yej we̱titoya:

—Nopíj, nochi yej tikchij yej aye̱kti, nimitze̱lka̱wiliaya.

6 Eꞌ ompa e̱watoyaj sekin yej tamachtiáj* ipan iley Moisés; iwá̱n kijtojkej ipan iya̱lmajmej: 7 “¿Te iga ijkó̱n tajtowa iní̱n ta̱gaꞌ? Nemi kima̱lijliá Dios, iga ayagaj wel tae̱lka̱wiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti, petz Dios san.” 8 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijtoj:

—¿Te iga ijkó̱n ankejla̱mikij ipan amoa̱lmajmej? 9 ¿Kén má̱j wel manikijli iní̱n yej awel nejnemi? ¿Ix manikijli: “Nochi yej tikchij yej aye̱kti nimitze̱lka̱wílija”, o manikijli: “Ximoketza, xikui motapech, iwá̱n xaja”? 10 A̱n sí, nia nimitzne̱xtili̱tij iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ,† ipan iní̱n ta̱jli wel nike̱lka̱wiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti.

Iwá̱n Jesús kijlij yej awel nejnemi:

11 —Tej nimitzijliá, ximoketza, xikui motapech, iwá̱n xaja mocha̱n.

12 Iwá̱n inó̱n yej awel nejnemi íkua̱ꞌya moketzaꞌ, kikuiꞌ itapech, iwá̱n ki̱ste̱waꞌ iyi̱xtaj nochi yej ompa onoyaj. Iwá̱n ino̱mej san tajtachi̱xtikajkej, iwá̱n ijkí̱n kijtojkej iga kiweyimati̱ltijkej Dios:

—¡Ayí̱ꞌ ijkí̱n tikitaj!

Jesús kino̱tza Leví

13 Iwá̱n Jesús yajki sej ipan lagu̱najte̱n. Iwá̱n kua̱ꞌ nochi kitatoj, Jesús kimachtij. 14 Kua̱ꞌ Jesús pano̱tia̱ya, kitaꞌ ka̱n e̱watoya Leví, yej ipíltzi̱mpa Alfeo iga kicobra̱rojtoya impuesto iga Roma, iwá̱n kijlij:

—Xine̱toka.

Iwá̱n Leví moketzaꞌ iwá̱n kitogaꞌ Jesús.

15 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej‡ takuajkej cha̱n Leví iwá̱n miaꞌ yej kicobra̱rowa̱yaj impuesto iga gobierno iwá̱n sekin yej ayompa nemij no̱ sentakuajkej íwa̱n; iga miaꞌ yej kitokatinemiáj. 16 Kua̱ꞌ yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n fariseojmej§ kitakej iga nemi sentakua iwá̱n ino̱mej, kijlijkej disci̱polojmej:

—¿Te iga amomae̱stroj sentakua wa̱n yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos* iga Roma iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti?

17 Kua̱ꞌ Jesús inó̱n kikaguiꞌ, kijtoj:

—Yej ye̱ktitokej ayá̱ꞌ kinekij yej taachitialtiá, yej we̱titokej, kena kinekij. Nej ayá̱ꞌ niwa̱laj nikte̱mo̱ko yej ye̱ꞌnemij. Nikte̱mo̱ko yej kichi̱waj yej aye̱kti.

Kitajtanij Jesús kén iga mayuna̱ro̱lo

18 Yej kitokatinemiáj Juan iwá̱n fariseojmej mayuna̱rojtoyaj, iwá̱n sekin kitajtanitoj Jesús, kijlijkej:

—In yej kitokaj Juan iwá̱n fariseojmej, ¿te iga mayuna̱rowaj, iwá̱n modisci̱polojmej ayá̱ꞌ mayuna̱rowaj?

19 Jesús kijtoj:

—¿Ix wel amo matakua̱ka̱n te‑ikni̱wa̱n ka̱n mona̱miktilo kua̱ꞌ chokotzi̱n yej mona̱miktiá onoꞌ iwa̱mej? Siga ompa onoꞌ chokotzi̱n, awel mamayuna̱ro̱ka̱n. 20 Eꞌ yawi asítisan kua̱ꞌ kiwi̱gaskej chokotzi̱n, íkua̱ꞌ kena, mayuna̱ro̱skej.

21 ’Iwá̱n ayagaj kitamaniá se̱ tzotzolsósol iga tzotzoltájkol yej mokówagoꞌ; iga yej mokówagoꞌ a̱kuis, iwá̱n má̱j weyi kitzaya̱nas tzotzolsósol. 22 Ipan ikyapakuetaxtekon† awel no̱ moakiá vino yej kichíjkejoꞌ, iga vino yej kichíjkejoꞌ moposa̱wa iwá̱n kipoxo̱nas kuetaxtekon iwá̱n ne̱mpoliwis vino iwá̱n kuetaxtekon. Inó̱n iga, ye̱kti iga ipan kuetaxtekon yej móchijoꞌ mamoaki vino yej kichíjkejoꞌ.

Disci̱polojmej kitekij trigo ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo

23 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús pano̱tia̱ya mi̱lijtiꞌ, iwá̱n idisci̱polojmej pe̱ꞌ iga kitejtektiajkij trigo. 24 Fariseojmej kijtojkej:

—Taꞌ xikita, ¿te iga modisci̱polojmej kichi̱waj tekipáno̱l yej aye̱kti mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo?

25 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¿Ix ayí̱ꞌ ankilee̱rojkej yej ikya kichij David iwá̱n yej íwa̱n nemiáj kua̱ꞌ cholojtinemiáj, iwá̱n maya̱nakej? 26 David kalaꞌ tio̱pan, íkua̱ꞌ Abiatar katka kimanda̱rowa̱ya sacerdo̱tejmej. Iwá̱n David, kikuaj pa̱mej yej itátkipa Dios, yej wel kikua̱ya petz sacerdo̱tejmej, iwá̱n kimáꞌ no̱ yej íwa̱n nemiáj.

27 Iwá̱n Jesús no̱ kijtoj:

—Dios achto kichij ta̱gaꞌ, después kitekimáꞌ iga mamose̱wi se̱ día; inó̱n kijto̱jneki iga ta̱gaꞌ má̱j importante que día kua̱ꞌ mose̱wilo. 28 Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ wel nitatekimaka te̱ wel mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

3

Ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱yaxtoꞌ

1 Jesús yajki sej ipan itio̱pamej israeli̱tajmej, iwá̱n ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ. 2 Iwá̱n kipi̱pixtoyaj Jesús iga makitaka̱n siga kachitialti̱j ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, ka̱nsan wel makite̱lwi̱ka̱n. 3 Jesús kijlij yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ:

—Ximoketza iwá̱n xiwi̱ki tatajkoya̱n.

4 Jesús kitajtan yej ompa onoyaj:

—¿Kén te̱ wel mochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo; yej ye̱kti, o yej aye̱kti? ¿Mamoachitialti agaj o mamomikti?

Eꞌ yejemej atajtojkej. 5 Jesús kitachi̱lij ino̱mej; kikuesowílijpa, iwá̱n moyo̱lmiktij iga ino̱mej yo̱ltakuaktikej. Jesús kijlij inó̱n yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ:

—Xikmela̱wa moma̱ꞌ.

Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ kimelaj ima̱ꞌ, iwá̱n ye̱ktiaꞌya. 6 Iwá̱n ino̱mej fariseojmej ki̱skej; yajkij motajto̱lti̱toj iwá̱n sekin yej kitokaj rey Herodes,* iga makimikti̱ka̱n Jesús.

Poxsan monechko̱lo lagu̱najte̱n

7 Iwá̱n Jesús yajki ipan lagu̱najte̱n iwá̱n idisci̱polojmej, iwá̱n kitogaꞌ komati gente de Galilea. 8 Kua̱ꞌ kimatikej iga Jesús kichi̱waya kuajkuantas yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, ki̱skej gente de Judea, de Jerusalén, de Idumea, yej icha̱mej iyi̱ka̱n we̱ya̱ꞌ Jordán, de Tiro iwá̱n Sidón, iwá̱n yej najna̱ꞌsan icha̱mej iga yajkij kitatoj Jesús. 9 Inó̱n íga Jesús kijlij idisci̱polojmej iga makite̱mowili̱ka̱n se̱ á̱ka̱l iga ompa matejkawi, iga amo makipi̱pitzko̱ka̱n. 10 Iga kachitialtij komati iwá̱n miaꞌ yej we̱titoyaj, este mopi̱lowa̱yaj iga kichijchimisnekiáj Jesús. 11 Kua̱ꞌ yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej kitayaj Jesús, motankua̱ketzayaj iyi̱xtaj, iwá̱n tzajtziáj:

—¡Tej iPiltzi̱n Dios!

12 Eꞌ Jesús kitekimáꞌ iga amo nokta makijto̱ka̱n a̱ꞌyéj in yéj.

Jesús kitapejpena doce itati̱tanimej yej no̱ kijliáj apo̱stolejmej

13 Iwá̱n Jesús tejkaj ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n ompa kino̱tzaꞌ yej yéjsan kitapejpen; iwá̱n yajkij ka̱n onoꞌ Jesús. 14 Iwá̱n kitapejpen doce de yejemej iga íwa̱n manemika̱n iwá̱n iga makipowaka̱n itájto̱l Dios. 15 Iwá̱n kijlijkej iga wel mataachitialti̱ka̱n iwá̱n iga wel makiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej. 16 Ijkí̱n ito̱ka̱mej inó̱n doce yej kitapejpen Jesús: Simón, yej no̱ kito̱ka̱wij Pedro; 17 Jacobo iwá̱n iyikni̱n yej ito̱ka̱ꞌ Juan, yej ipilówa̱mpa Zebedeo, Jesús kijlia̱ya Boanerges, yej kijto̱jneki “tajta̱gaꞌ yej nimaní̱n kuejkuesiwij.”† 18 Kitapejpenkej Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo yej ipiltzi̱n Alfeo, Tadeo iwá̱n Simón yej iparti̱doj nacionalista.‡ 19 Iwá̱n Judas Iscariote, yej má̱j má̱j kinamáꞌ Jesús.

Sekin kijtowaj iga Jesús kipiá ipode̱r Tzitzimiꞌ

Iwá̱n Jesús kalaꞌ iwá̱n idisci̱polojmej ipan se̱ kajli. 20 Iwá̱n sej poxsan monechko̱lo̱ꞌ, este Jesús iwá̱n idisci̱polojmej ayoꞌ wel takua̱yaj. 21 Kua̱ꞌ kimatikej yej Jesús iparie̱ntejmej, wa̱lkej ka̱n onoꞌ iga makiwi̱gaka̱n, porque kijtowa̱yaj iga ayoꞌ ye̱ꞌtajla̱ntoꞌ.

22 No̱ yej tamachtiáj ipan la ley yej wa̱lkej Jerusalén, kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ nemi wa̱n Tzitzimiꞌ§ yej ijé̱fejpa ma̱lespi̱ritojmej, iwá̱n iga ipode̱r Tzitzimiꞌ kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej.

23 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ la gente, iwá̱n kipowilijkej se̱ ka̱n mami̱xkui̱tilo, kijtoj:

—¿Kén wel Tzitzimiꞌ makiki̱xti Tzitzimiꞌ? 24 Siga se̱ país mochi̱wa o̱me grupo iga mosenkuejkuesowaj, inó̱n país awel wejka̱was. 25 Iwá̱n siga se̱ familia mose̱pankuejkuesowaj, awel wejka̱was iga mase̱titoka̱n. 26 Siga Tzitzimiꞌ igá̱najsan kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej, yej yéjpasan itatki, awel wejka̱was, iwá̱n ompa tamis ipode̱r.

27 ’Ayagaj wel kalaki cha̱n se̱ ta̱gaꞌ yej tajpalej iga makikui̱li yej itatki, siga ayá̱ꞌ achto kilpiá; ijkó̱n sí wel kitakuijkui̱li̱j.

28 ’Nimitznojma‑ijliáj, iga Dios nochi wel ke̱lka̱wiliá yej kichi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n nochi yej makijto̱ka̱n yej aye̱kti. 29 Eꞌ yej mama̱ltajto iga iyEspí̱ritoj Dios, ayoꞌ wel nike̱man moe̱lka̱wili̱j, nochipa Dios kejla̱mikilijtos.

30 Ijkó̱n kijtoj Jesús iga kijlijtoyaj iga kipiaya ma̱lespí̱ritoj.

Kitakij Jesús iye̱ꞌ iwá̱n iyokichikni̱wa̱n

31 Mie̱j ómpaoꞌ onoya Jesús, asiꞌ iye̱ꞌ iwá̱n iyokichikni̱wa̱n, eꞌ kajkej fuera, iwá̱n tati̱tankej iga makino̱tzatij Jesús. 32 Yej eje̱watoyaj iwá̱n kiyawalojtoyaj Jesús, kijtojkej:

—Moye̱ꞌ iwá̱n mookichikni̱wa̱n onokej fuera iga mitzte̱mowaj.

33 Jesús kijtoj:

—¿A̱ꞌyéj noye̱ꞌ iwá̱n nookichikni̱wa̱n?

34 Kitachi̱lij yej kiyawalojtokej, iwá̱n kijtoj:

—Iní̱mejwaꞌ in noye̱ꞌ iwá̱n nokni̱wa̱n. 35 Yej kichi̱wa ken Dios kineki, ino̱nwaꞌ in nookichikni̱n, nosiwa‑ikni̱n iwá̱n noye̱ꞌ.

4

Ken iga mi̱xkui̱tilo ipan yej to̱ka

1 Jesús pe̱waꞌ sej tamachtij ipan lagu̱najte̱n, iwá̱n monechkoj komati gente ka̱n yéj onoya. Póxsanya katka komatimej, este Jesús tejkaj ipan se̱ weyi á̱ka̱l yej onoya ipan laguna, iwá̱n ompa mota̱lij iga tamachtij. Nochi gente onoya ipan a̱te̱n. 2 Iwá̱n pe̱waꞌ tamachtij ipan miaꞌ ka̱n wel mami̱xkui̱tilo; iwá̱n kua̱ꞌ tamachtijtoya, kijtowa̱ya:

3 —Xikakika̱n iní̱n: Se̱ ta̱gaꞌ yajki to̱kato. 4 Kua̱ꞌ nemi kipa̱pata̱naltiá íyo̱l trigo,* onoꞌ yej wetzitoj ipan ojti, iwá̱n wa̱lkej to̱to̱mej iwá̱n kikuajkej. 5 Onoꞌ yej wetzitoj tetza̱la̱n, ka̱n onoꞌ ajalí̱n ta̱jli. Iwá̱n inó̱n íyo̱l trigo ixwaꞌ nimaní̱n iga ta̱jli ayá̱ꞌ pox tilaktiꞌ. 6 Eꞌ kua̱ꞌ to̱natiki̱saꞌ, pili̱niꞌ, iwá̱n wa̱guiꞌ iga ayá̱ꞌ monelwatij. 7 Onoꞌ yej wetzito ipan witzyoj; witzyoj wejweyakej iwá̱n kijiyo̱miktij tato̱ꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ ta̱guiꞌ. 8 Eꞌ onoꞌ yej wetzito ka̱n yé̱ꞌta̱l. Ixwakej iwá̱n wejweyakej, iwá̱n pox mochij. Ipan sejsé̱ imia̱wayo kita̱lilij treinta, iwá̱n sekin kita̱lilij sesenta, iwá̱n sekin kita̱lilij cien.

9 Jesús kijtoj:

—Yej annakasyojkej, xine̱ye̱ꞌkakika̱n.

Jesús kijtowa tejas in ka̱n mami̱xkui̱tilo

10 Kua̱ꞌ Jesús ká̱wiꞌya ise̱lti, yej onoyaj ite̱noj iwá̱n los doce disci̱polojmej kitajtankej te̱ kijto̱jneki o̱n ka̱n mami̱xkui̱tilo. 11 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n Dios mitzmati̱ltiáj yej aya agaj kimati ken iga yéj reina̱rowa;† eꞌ yej aya kicre̱dowaj, yej nikmachtiáj, nochi nikpowiliajpa ka̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n. 12 Ijkó̱n malej iga matachaka̱n, ken tikita ayá̱ꞌ tacháj. Malej iga matakakika̱n eꞌ amo makentende̱ro̱ka̱n nité̱, iga amo mamoyo̱lpataka̱n iwá̱n iga amo make̱lka̱wili̱ka̱n yej kichijkej yej aye̱kti.

Jesús kijtowa te̱ kijto̱jneki inó̱n yej to̱ka

13 Kijtoj no̱:

—¿Ix ayá̱ꞌ ankentende̱rowaj in iní̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo? ¿Kéntaj anyawij ankentende̱ro̱tij sékinoꞌ má̱j ka̱n mami̱xkui̱tilo? 14 Yej to̱ka, inó̱n ken yej kipowa itájto̱l Dios. 15 Sekin ken tikita íyo̱l trigo yej wetziꞌ ipan ojti: kikakij itájto̱l Dios, eꞌ kua̱ꞌ kikakíkeja, wi̱ꞌ Tzitzimiꞌ iga ke̱lka̱walti̱kij tájto̱l yej ken kua̱ꞌ to̱ktoya ipan iya̱lmajmej. 16 Sekin ken íyo̱l trigo yej wetziꞌ ipan teyoj, kikakij itájto̱l Dios iwá̱n kiye̱ꞌitaj. 17 Eꞌ ken kua̱ꞌ ayá̱ꞌ nelwayojkej iwá̱n ayá̱ꞌ wejka̱waj. Eꞌ kua̱ꞌ panowa yej kiyo̱lmiktiáj o kijiyaj iga ne̱tokaj, mosemákaja. 18 Iwá̱n sekin ken tikita íyo̱l trigo yej xi̱niꞌ ipan witzyoj; kikakij itájto̱l Dios, 19 eꞌ kiyo̱ltila̱na nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, kineki makipoxpiá tomi̱n iwá̱n ijkó̱n iga mopojpolowa, iwá̱n kuajkuantas kineki makipiá; nochi iní̱n ke̱lka̱waltiá itájto̱l Dios iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej ye̱kti. 20 Eꞌ onoꞌ sekin yej kikakij itájto̱l Dios iwá̱n kiye̱ꞌitaj iwá̱n kichi̱waj yej ye̱kti. Sekin ken íyo̱l trigo yej kimáꞌ este treinta iwá̱n sekin ken yej kimáꞌ sesenta iwá̱n sekin ken yej kimáꞌ este cien ita̱kilka.

Jesús kijtowa ken iga mami̱xkui̱tilo ipan tiꞌti

21 No̱ kijtoj:

—¿Ix mota̱liá tiꞌti itampa cajo̱n o itampa tapech? Awel, tiꞌti mota̱liá ajko iga mata̱wi. 22 Puej inewi yej i̱ya̱ntoꞌ yawi mone̱xti̱ti. Iwá̱n nochi yej mo‑ichtaka‑ijtoj, yawi momatiti. 23 Yej annakasyojkej, xine̱ye̱ꞌkakika̱n.

24 Iwá̱n no̱ kijtoj:

—Xikye̱ꞌkakika̱n yej nimitzijliáj, siga ankiyo̱lmakaj, ankentende̱ro̱skej. Achó̱n ke̱ꞌ agaj ankimakaskej, acho̱nsan no̱ Dios mitzmakaskej. 25 Yej kipiá, yawij má̱j kimakatij; eꞌ yej akipiá, este yej alí̱n kipiá, yawij kikui̱li̱tij.

Jesús tajtowa de se̱ semilla yej ixwa iga mami̱xkui̱tilo

26 Jesús kijtoj no̱:

—Ken iga reina̱rowa Dios, ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej to̱ka. 27 Kochi iwá̱n tane̱si moketza; á̱wil seꞌya día, yej kito̱gaꞌ ixwa iwá̱n weyá iwá̱n yéj akimati kén iga ixwaꞌ. 28 Ta̱jli kixwaltiá; achto pochi̱ni iwá̱n má̱j má̱j ki̱sa imia̱wayo iwá̱n chika̱wayay íyo̱l. 29 Kua̱ꞌ chika̱ꞌya ita̱kilka, kitékija iwá̱n mosasakay.

Jesús kipowa mostaza íyo̱l

30 Kijtoj no̱ Jesús:

—Nia nimitzpowili̱tij seꞌ ka̱n mami̱xkui̱tilo iga xikmatika̱n kén iga Dios reina̱rowa. 31 Ken tikita íyo̱l mostaza yej moto̱ka iwá̱n mochi̱wa weyikuawiꞌ, malej iga má̱j ali̱mpa de nochi semilla yej onoꞌ ipan ta̱jli. 32 Eꞌ kua̱ꞌ motó̱gaꞌya, weyá má̱j sej que nochi tato̱ꞌmej, majma̱yowi poxsan, este to̱to̱mej wel moxeketiáj ompa iga tasejka̱n.

Jesús tane̱xtilia̱ya ka̱n wel mami̱xkui̱tilo

33 Jesús tamachtia̱ya miaꞌ ka̱n mami̱xkui̱tilo, este ke̱ꞌ yejemej wel kentende̱rowa̱yaj. 34 Siga ayá̱ꞌ kipowaya ka̱n mami̱xkui̱tilo, ayá̱ꞌ tamachtia̱ya; idisci̱polojmej ka̱n iyokamej kijlia̱yaj te̱ kijto̱jneki inó̱n ka̱n mami̱xkui̱tilo.

Jesús kipacho̱ltiá ejekaꞌ iwá̱n maréja̱l

35 Ino̱nsan día kua̱ꞌ tayowátiꞌya, Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Mati‑a̱pano̱ka̱n.

36 Iwá̱n Jesús kikajtej la gente iwá̱n yajkij iwá̱n idisci̱polojmej ipan ino̱nsan weyi á̱ka̱l ka̱n tamachtijtoya, iwá̱n kitokatiajkij sékinoꞌ má̱j a̱ka̱lmej. 37 Eꞌ tzi̱ntiꞌ se̱ ejekaꞌ yej pox tajpalej, iwá̱n poxsan mopa̱palakachowa̱ya a̱ꞌti este kajkalakiá ipan á̱ka̱l iwá̱n némiya a̱te̱miá. 38 Eꞌ Jesús kochtia̱ya itzi̱nkopa á̱ka̱l, mokuajtetontijtia̱ya iga kuajteton. Kixitijkej iwá̱n kijlijkej:

—¡Tamachtia̱ni! ¿In tej, atikita iga némiya ti‑a̱wetzij?

39 Jesús moketzaꞌ, kajajwaꞌ ejekaꞌ iwá̱n kijlij a̱ꞌti:

—¡Xipachiwi! ¡Xónosan!

Iwá̱n inó̱n ejekaꞌ pachiwiꞌ, iwá̱n santaka̱mpolijtika̱wiꞌ. 40 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—¿Te iga poxsan anmajmawij? ¿Ix áyataj anmoconfia̱rowaj ipan nej?

41 Iwá̱n yejeme̱n poxsan majmatikajkej, iwá̱n yejéme̱nsan mose̱sepantajtaniáj:

—¿A̱ꞌtaj yéj a̱n nokta in iní̱n ta̱gaꞌ yej este ejekaꞌ iwá̱n a̱ꞌti kitajto̱lkakij?

5

Jesús kachitialtiá se̱ ta̱gaꞌ yej kipiá ma̱lespí̱ritoj

1 Asikej iyi̱ka̱mpa laguna, ka̱n ito̱ka̱ꞌ Gadara. 2 Kua̱ꞌ Jesús temoj ipan á̱ka̱l; ki̱xna̱n se̱ ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ ki̱saꞌ posa̱ntoj. 3 Inó̱n ta̱gaꞌ kochá ka̱n moto̱kalo iwá̱n ayagaj wel kilpia̱ya malej iga cadena. 4 Miaꞌ ve̱j kilpijkaj iga cadena ipan iyikxi iwá̱n ipan imajma̱ꞌ, eꞌ yéj kiko̱koto̱naya, ayagaj nokta wel kidomina̱rowa̱ya. 5 Nochipa nentinemiá; semilwiꞌ iwá̱n senyówal, tzajtzitinemiá ipan tepe̱yoj iwá̱n ka̱n moto̱kalo, igá̱najsan momagatinemiá iga teꞌti. 6 Eꞌ kua̱ꞌ kiwejka‑itaꞌ Jesús, motaloj iwá̱n motankua̱ketzato iyi̱xtaj. 7 Tzajtzité̱waꞌpa iga kijlij:

—¿Té̱ tikneki nowa̱n, tej Jesús yej iPiltzi̱n Dios yej onoꞌ pox ajko? Nimitztajtaniliá iga amo xine‑ikno̱chi̱wa.

8 Ijkó̱n kijtoj iga Jesús ijkí̱n kijlijtoya:

—¡Ma̱lespí̱ritoj, xiki̱sa ipan iní̱n ta̱gaꞌ!

9 Jesús kitajtan:

—¿Té̱ moto̱ka̱ꞌ?

Iwá̱n kijtoj:

—Noto̱ka̱ꞌ Miaꞌ, iga nipoxkomatimej.

10 Iwá̱n kitekiꞌtajtanilij Jesús iga amo makiti̱tani wejka in ino̱mej ma̱lespi̱ritojmej. 11 Ompiga onoya miaꞌ koyame̱mej, takuajtinemiáj ipan tepe̱ꞌ. 12 Ma̱lespi̱ritojmej ijkí̱n kitekiꞌtajtanilijkej Jesús:

—Xine̱ti̱tanika̱n iga manikalakika̱n ipan koyame̱mej.

13 Jesús kijlij iga maya̱ka̱n ompiga; iwá̱n ino̱mej ma̱lespi̱ritojmej kijki̱stejkej ipan ta̱gaꞌ, iwá̱n kalakitoj ipan anka dos mil koyame̱mej, iwá̱n ino̱mej momajma̱petzko̱toj ipan barranko iwá̱n wetzitoj lagu̱najijtiꞌ. Iwá̱n ompa a̱mikikej.

14 Yej kicuida̱rojtinemiáj koyame̱mej mo̱ka̱cholojkej iwá̱n yajkij kipowatoj ipan a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ipan ra̱nchojmej iwá̱n yajkij la gente kitatoj te̱ sucede̱roj.

15 Kua̱ꞌ asikej ka̱n onoꞌ Jesús, kitakej inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespi̱ritojmej, ye̱ꞌtajlá̱ntoꞌya iwá̱n este e̱watoꞌ; iwá̱n majmawikej. 16 Iwá̱n ino̱mej yej kitakej, kipojkej de inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n de koyame̱mej. 17 Iwá̱n la gente kitekiꞌijlijkej Jesús iga makí̱saya ipan ita̱lmej.

18 Kua̱ꞌ Jesús nemi tejkawi ipan á̱ka̱l, inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj, kitekiꞌijlij iga mayáwiya íwa̱n. 19 Eꞌ Jesús ayá̱ꞌ kineꞌ, kijlij:

—Xaj mocha̱n ka̱n onokej mokni̱wa̱n. Xikpowili̱ka̱n inewi yej toTe̱ko kichij iwá̱n tej, iwá̱n iga mitzikne̱lij.

20 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ kipowaꞌ nochi san ken iga kichij Jesús iwá̱n yéj. Kipojtinemiꞌ no̱ya̱n ipan íta̱l diez a̱ltepe̱ꞌ yej kijliáj Decápolis iwá̱n nochi kiye̱ꞌkakikej.

Jesús kojpa‑ixitiá Jairo itaochi̱n, iwá̱n sewoꞌ siwa̱ꞌ kachitialtiá

21 Kua̱ꞌ Jesús iwá̱n idisci̱polojmej a̱panojkej ipan á̱ka̱l, pox kipo̱lojkej Jesús; iwá̱n yéj ka̱ꞌ ipan a̱te̱n. 22 Iwá̱n asiko se̱ ta̱gaꞌ yej manda̱rowa ipan se̱ itio̱pan israeli̱tajmej. Inó̱n ta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Jairo; kua̱ꞌ yéj kitaꞌ Jesús, motankua̱ketzaꞌ iyikxite̱noj. 23 Iwá̱n poxsan kitajtanilij iwá̱n kijlij:

—Notaochi̱n némiya miki. Achi xaj xikta̱lili̱ti moma̱ꞌ iga maachitiá iwá̱n amo mamiki.

24 Iwá̱n Jesús yajki íwa̱n. Komati gente kipo̱lojtia̱ya, este mopi̱pitzkojtia̱yaj. 25 Iwá̱n ompa ya̱ya no̱ se̱ siwa̱ꞌ yej we̱titoya, iga doce años ki̱stoya esti ken imé̱s yej awel pachiwiá. 26 Iwá̱n miaꞌ médico, awel kipale̱wijkej, ma̱jwaꞌ kikno̱chi̱wayaj inó̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n motatámija, eꞌ ayá̱ꞌ achitiáꞌ, ma̱jwaꞌ nemi we̱tiaya. 27 Kua̱ꞌ kikaguiꞌ iga ompa nemi Jesús, inó̱n siwa̱ꞌ kitechojtiajki itepotztájbapa ka̱n po̱lijtia̱lo; iwá̱n kichijchimilij isota̱ntzótzol. 28 Ipan iya̱lmaj kijtowa̱ya: “Masa a̱n nikchijchimili̱j itzótzol ni‑achitiás.” 29 Iwá̱n íkua̱ꞌsan pachiwiꞌ iga kitztoya ken imé̱s; iwá̱n kimachí̱lija iga melaꞌachitiaꞌya nokta. 30 Iwá̱n Jesús kimatiꞌ iga ipode̱r agaj kachitialtij. Tacháꞌ itepotztajpa ka̱n po̱lijtia̱lo, iwá̱n tatajtan:

—¿A̱ꞌyéj ne̱chijchimilij notzótzol?

31 Idisci̱polojmej kijtojkej:

—Tikita iga mitzpi̱pitzkojtiawij, iwá̱n titatajtani: “¿A̱ꞌyéj ne̱chijchin?”

32 Eꞌ Jesús ta̱tacháꞌ no̱ya̱n iga makita a̱ꞌyéj in yej kichijchin. 33 Inó̱n siwa̱ꞌ kuekuechkatoya iga majmatoya iga kichijchimilij itzótzol. Yajki iyi̱xtaj Jesús motankua̱ketzato, iwá̱n kinojma‑ijlij te̱ kichij. 34 Jesús kijlij:

—Nopíj, iga timoconfia̱roj ipan nej, ti‑achitiaꞌya. Iná̱n xaja tamelá̱, ti‑achitiaꞌya.

35 Mie̱j ta̱tapojtóyaoꞌ Jesús, asikej sekin yej wa̱lkej icha̱n Jairo, inó̱n yej manda̱rowa ipan se̱ tio̱pan. Kijtojkej:

—¡Mosiwa̱piltzi̱n miꞌya! Ayoꞌ má̱j xikuejkueso toTamachtia̱ni.

36 Eꞌ Jesús akitajto̱lkuiꞌ yej tajtojkej, iwá̱n kijlij Jairo:

—Amo ximajmawi. Ximoconfia̱ro ipan nej.

37 Iwá̱n Jesús ayoꞌ kineꞌ iga makitoka nochi, Pé̱dro‑san, Jacobo iwá̱n Juan yej iyikni̱n Jacobo. 38 Kua̱ꞌ asíkeja cha̱n Jairo, Jesús kitaꞌ iga po̱po̱lijtolo̱ꞌ, pox cho̱katolo̱ꞌ iwá̱n wa̱ꞌtzajtzitolo̱ꞌ. 39 Kalaꞌ Jesús iwá̱n kijtoj:

—¿Te iga poxsan an‑o̱yojtokej iwá̱n anwa̱ꞌtzajtzitokej? Iní̱n takotzi̱n ayá̱ꞌ miktoꞌ, yejwaꞌ kochtoꞌ.

40 Iwá̱n Jesús kiwejwetzkilijkej, eꞌ Jesús kikijki̱xtij inochi̱n. Kájkejsan Jesús iwá̱n yej íwa̱n senemiáj, takotzi̱n itaj iwá̱n iye̱ꞌ ka̱n mejmelajtoꞌ takotzi̱n. 41 Iwá̱n Jesús kima̱ki̱tzkij takotzi̱n yej miktoꞌ iwá̱n tajtoj ipan itájto̱l, yej hebréojpa, kijtoj:

—Talita, cumi —yej kijto̱jneki: Takotzi̱n, nimitzijliá iga ximoketza.

42 Íkua̱ꞌsan in inó̱n takotzi̱n yej kipiaya doce años, moketzaꞌ, iwá̱n néjnenya. Iwá̱n poxsan moyo̱lmajtilo̱ꞌ. 43 Eꞌ Jesús tatekimáꞌ iga amo mamopowa yej mochij. No̱ tatekimáꞌ iga mamotamákaya takotzi̱n.

6

Jesús nemi Nazaret ka̱n moskaltij

1 Jesús ki̱saꞌ ompa iga mokuepaꞌ ipan íta̱l, iwá̱n kitokakej idisci̱polojmej. 2 Kua̱ꞌ asiꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús pe̱waꞌ tamachtij tio̱pan. Yej kikakiáj kén iga tamachtijtoya, san tajtachi̱xtika̱wiáj. Kijtowa̱yaj:

—Iní̱n ta̱gaꞌ, ¿ka̱n momachtij iga pox tajto̱lmati? ¿A̱ꞌ ijkó̱n kine̱xtilij? ¡Pox wel kichi̱wa milagro yej ayi̱ꞌpa mo‑ita! 3 ¿Ix ayejtaj el carpintero, inó̱n yej ipiltzi̱n María? Itzo̱yowa̱n ito̱ka̱ꞌ Jacobo, José, Judas iwá̱n Simón. Iwá̱n isiwa‑ikni̱wa̱n nigaj no̱ icha̱mej.

Iwá̱n ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej. 4 Jesús kijtoj:

—Se̱ profeta nochi kitajto̱lkui̱liáj; eꞌ ipan iya̱ltepe̱ꞌ iwá̱n icha̱n ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij niga iyikni̱wa̱n.

5 Jesús ompa awel kichij ni se̱ milagro; sékinsan kachitialtij, kita̱lílijpa ima̱ꞌ. 6 Madmira̱dowa̱ya iga ino̱mej ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj. Iwá̱n Jesús tamachtijtinemiꞌ ipan a̱ltepe̱mej yej najna̱ꞌsan.

Jesús kiti̱tani idisci̱polojmej iga makipowatij itájto̱l

7 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ ino̱mej doce idisci̱polojmej. Iwá̱n pe̱ꞌ kitijti̱tan iga maya̱ka̱n ojo̱me̱n. Iwá̱n kimáꞌ poder iga wel makiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej. 8 Iwá̱n kijlijkej iga amo makiwi̱gaka̱n nité̱ ipan ojti ka̱n ya̱skej, petz bastón. Kijlijkej iga amo makiwi̱gaka̱n mórra̱l, niga tákual, niga tomi̱n. 9 Iwá̱n makajakijtia̱ka̱n igakmej, iwá̱n sejse̱san ikua̱chmej, ayá̱ꞌ este ojo̱me. 10 Iwá̱n kijlijkej no̱:

—San ka̱n amasitij, ipan se̱ kajli ka̱n wel amonoskej, ómpaoꞌ xika̱wika̱n este matami amotekipáno̱l iwá̱n anki̱saskej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 11 Iwá̱n siga kanaj ayá̱ꞌ mitzo̱mema̱wiáj niga mitzkakisnekij, xiki̱saka̱n ompa, xiktzejtzelo̱ka̱n amokxita̱lpíno̱l iga makimatika̱n iga ayá̱ꞌ kichijkej yej ye̱kti. Nimitzijliáj iga ino̱mej, kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, yejemej má̱j kikno̱chi̱waskej que yej de Sodoma iwá̱n de Gomorra iga ayá̱ꞌ mitzo̱mema̱wijkej.*

12 Jesús idisci̱polojmej ki̱skej iga kipojtinenkej iga la gente mamoyo̱lpata. 13 Iwá̱n yejeme̱n komati kiki̱xtijkej ma̱lespi̱ritojmej, iwá̱n kikua̱pa̱tzojkej iga aceite miaꞌ yej we̱titoyaj, iwá̱n achitiakej.

No̱ya̱n momati te̱ kichi̱wa Jesús

14 Nó̱ya̱nya momatiá yej kichij Jesús, no̱ kimatiꞌ el rey Herodes, iwá̱n kijtoj:

—Juan yej tabautiza̱rowa̱ya ojpa‑isaꞌ sej ka̱n miktoya, inó̱n iga wel kichi̱wa milagro yej ayí̱ꞌ mo‑ita.

15 Sekin kijtowa̱yaj:

—Ini̱nwaꞌ leju̱ntoj Elías.

Iwá̱n sekin kijtowa̱yaj:

—Ini̱nwaꞌ profeta kensan yej ikyapamej profe̱tajmej.

16 Kua̱ꞌ Herodes kikaguiꞌ iní̱n, kijtoj:

—Ini̱nwaꞌ Juan yej nitatekimáꞌ iga makikechtekika̱n, iwá̱n iná̱n ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya.

Herodes kimiktiá Juan yej tabautiza̱rowa

17 Gobernador Herodes kisiwa̱kui̱lij iyikni̱n yej ito̱ka̱ꞌ Felipe. Isiwa̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Herodías. Herodes tatekimáꞌ iga Juan makilpi̱ka̱n iga cadena iwá̱n makipre̱sojwi̱ka̱n, iga 18 Juan ijkí̱n kiji̱xko‑ijlij Herodes:

—Aye̱kti iga tiksiwa̱kui̱lij mokni̱n.

19 Herodías kijiyaya Juan iwá̱n kinekiá makimikti, eꞌ ayá̱ꞌ welitiaya, 20 iga Herodes kimatiá iga Juan ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa yej aye̱kti, yéj ye̱ꞌnemiá, iwá̱n kimajmawilia̱ya, inó̱n iga ayá̱ꞌ kinekiá iga isiwa̱ꞌ makimikti Juan. Herodes kiye̱ꞌkakiá ken iga ta̱tapowaya Juan, malej iga ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱ya inewi. 21 Eꞌ Herodías kásiꞌsan ken iga yawi kimikti̱ti Juan. Kua̱ꞌ asiꞌ icu̱mpleaños Herodes, ilwichij, kitamáꞌ yejsan je̱fejmej iwá̱n comanda̱ntejmej iwá̱n yej manda̱rowaj Galilea. 22 Kua̱ꞌ nentoꞌ ilwiꞌ, isiwa̱piltzi̱n Herodías mijto̱tij. Iwá̱n Herodes iwá̱n yej íwa̱n sentakuajtoyaj kipoxye̱ꞌitakej ken iga mijto̱tij, iwá̱n Herodes kijlij takotzi̱n:

—Xine̱tajtanili santé̱ tiknekis, iwá̱n nimitzmakas.

23 Herodes kinojma‑ijtoj iga kimakas san te̱ kitajtanili̱j, malej iga makitajtani iga makimanda̱ro tajko país. 24 Kua̱ꞌ takotzi̱n ki̱saꞌ ompa, kijlij iye̱ꞌ:

—¿Té̱ niktajtanili̱j?

Iye̱ꞌ kijlij:

—¡Xiktajtani itzontekon Juan yej tabautiza̱rowa!

25 Takotzi̱n kalaꞌ nimaní̱n ka̱n onoya Herodes, iwá̱n kijlij:

—Nikneki xine̱maka sémisan ipan se̱ plato itzontekon Juan yej tabautiza̱rowa.

26 Iwá̱n Herodes poxsan mokno̱matiꞌ, eꞌ como kíjtoja iga nochi kichi̱was san te̱ motajtanili̱j, iwá̱n kikakikej yej ompa takuajtoyaj, inó̱n iga kichij yej kitajtanilijkej. 27 Imani̱nsan el gobernador kitekimáꞌ se̱ isolda̱doj iga makiwajliguili itzontekon Juan. 28 Inó̱n soldado yajki kikechtekito Juan ka̱n onoya preso. Iwá̱n kiwi̱gaꞌ itzontekon ipan se̱ pla̱tojwé̱j, kimajkui̱ltij takotzi̱n iwá̱n yéj kimakato iye̱ꞌ.

29 Kua̱ꞌ kimatikej idisci̱polojmej Juan, yajkij kikuitoj ka̱n miktoꞌ, iwá̱n yajkij kito̱katoj.

Jesús kitamaka este cinco mil tajta̱gaꞌ

30 Iwá̱n apo̱stolejmej† monechkojkej iwá̱n Jesús, iwá̱n kipowilijkej inewi yej kichijkej iwá̱n ken iga tamachtijkej. 31 Jesús kijlij iyapo̱stolejmej:

—Xine̱tokaka̱n, matia̱ka̱n matimose̱wi̱tij ka̱n ayagaj onoꞌ.

Iga miaꞌ yej asiáj iwá̱n ya̱yaj, iwá̱n wi̱tziáj má̱j, este Jesús iwá̱n idisci̱polojmej ayoꞌ kasiáj lugar iga takua̱yaj. 32 Jesús iwá̱n iyapo̱stolejmej tejkajkej ipan á̱ka̱l iga yajkij ka̱n ayagaj onoꞌ. 33 Eꞌ miaꞌ kitaꞌ kua̱ꞌ yajkij. Ki̱xmatikej iga Jesús, iwá̱n yej ichajcha̱n ipan a̱ltepe̱mej, ompiga motalojkej ka̱n yawi Jesús, iwá̱n achto yejemej asikej. 34 Kua̱ꞌ Jesús ki̱saꞌ ipan á̱ka̱l, kitaꞌ iga poxsan mialo̱ꞌ, iwá̱n kikne̱lij. Kitaꞌ iga yejeme̱n ken borre̱gojtzitzi̱n‡ yej ate̱koyojkej; iwá̱n pe̱waꞌ iga kuajkuantas kimachtijkej.§ 35 Kua̱ꞌ tió̱taꞌya, idisci̱polojmej kijli̱toj Jesús:

—Tió̱taꞌya iwá̱n nigaj ayagaj cha̱ntitoꞌ. 36 Xikijli tokni̱mej iga maya̱ka̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n iga makikowatij te̱ kikuaj.

37 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n xiktamakaka̱n.

Yejeme̱n kijtojkej:

—¡Malej iga manikpiaka̱n ke̱ꞌ se̱ kita̱niá ocho meses, awelsan nikowaskej pa̱n iga nochi!*

38 Jesús kijtoj:

—¿Ke̱ski pa̱n ankipiáj? Xa̱ka̱n xikitatij.

Kua̱ꞌ kimatikej, kijtojkej:

—Onoꞌ se̱ mano pa̱n iwá̱n o̱me michin.

39 Iwá̱n kitekimakakej iga mamota̱li̱ka̱n ipan sakatzitzi̱n; 40 iwá̱n motajta̱lkej de cien iwá̱n de cincuenta. 41 Jesús kikuiꞌ inó̱n se̱ mano pa̱n iwá̱n inó̱n o̱me to̱poj, ajkotacháꞌ iga kimáꞌ gracias Dios. Iwá̱n kita̱tajkoloj pa̱n, iwá̱n kimajmáꞌ idisci̱polojmej iga makirreparti̱ro̱ka̱n. No̱ kirreparti̱roj michin. 42 Takuajkej inochimej este ijixwikej. 43 Iwá̱n disci̱polojmej kite̱mijkej doce chikiwiꞌ pa̱n iwá̱n michin yej ayꞌ mokuaj. 44 Yej takuajkej, cinco mil tajta̱gaꞌ.

Jesús nejnemi a‑i̱xko

45 Kua̱ꞌ támiꞌya takuajkej, Jesús kitekimáꞌ idisci̱polojmej iga matejkawíka̱nya ipan á̱ka̱l iga maa̱pano̱ka̱n achto yejeme̱n iga maya̱ka̱n se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Betsaida. Jesús tanawatijtiká̱wigoꞌ. 46 Kua̱ꞌ tanawátija, Jesús ora̱do̱to ipan tepe̱ꞌ. 47 Kua̱ꞌ tayowátiꞌya, á̱ka̱l ka̱n nemi ya̱yaj disci̱polojmej, ya̱yay tajko laguna. Iwá̱n Jesús onóyaoꞌ ka̱n ka̱wiꞌ. 48 Kitaꞌ iga idisci̱polojmej ayoꞌ wel a̱rremia̱rowaj, iga ki̱xna̱ntiá̱yajpa ejekaꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌya, Jesús kitechoj idisci̱polojmej, nejnentia̱ya iyi̱xko a̱ꞌti; mochij iga némiya pano̱tia̱ya. 49 Kua̱ꞌ disci̱polojmej kitakej iga agaj nejnentiá iyi̱xko a̱ꞌti, kijtojkej anka á̱nimaj, iwá̱n tzajtzikej. 50 Inochi̱n kitakej iwá̱n momajtijkej. Eꞌ Jesús imaní̱n kino̱tzkej:

—¡Tamelá̱ xonoka̱n! ¡Nej Jesús, amo ximajmawika̱n!

51 Iwá̱n Jesús tejkaj no̱ ipan á̱ka̱l ka̱n onokej iwá̱n pachiwiꞌ ejekaꞌ; disci̱polojmej san tajtachi̱xtikajkej; poxsan madmira̱dojkej. 52 Yejeme̱n ayá̱ꞌ kiye̱ꞌentende̱rowa̱yaj inó̱n yej ya̱lwapa kichij Jesús iga tatamáꞌ, iga pox kua̱takuaktikej.

Jesús kachitialtiá yej we̱titokej ipan a̱ltepe̱ꞌ Genesaret

53 A̱panojkej iwá̱n asikej ipan ta̱jli de Genesaret; ompa kilpijkej á̱ka̱l ipan a̱te̱n. 54 Kua̱ꞌ ki̱skej ipan á̱ka̱l, la gente imaní̱n ki̱xmatikej Jesús. 55 Iwá̱n temota̱ta̱lojkej iga kikuitoj yej we̱titokej ipan a̱ltepe̱mej yej najna̱ꞌsan, kiwajwaligakej ipan tapech iga kika̱wili̱toj Jesús. 56 Iwá̱n no̱ya̱n ka̱nsan ya̱ya, ipan weyi a̱ltepe̱mej, o siga a̱ltepe̱tzitzi̱n o ipan rancho, ompa kita̱lia̱yaj yej we̱titokej ka̱n panowa Jesús. Iwá̱n kitekiꞌtajtanilia̱yaj iga achi makichijchimili̱ka̱n ite̱mpan itzótzol. Iwá̱n nochi yej kichijchimilijkej achitiakej.

7

Jesús kikulpa̱rowa ino̱mej gente iga kikajte̱waj se̱ lado imandamie̱ntoj Dios

1 Fariseojmej iwá̱n sekin yej tamachtiáj ipan iley Moisés yej wa̱lkej Jerusalén, kitechojkej Jesús. 2 Yejemej kitakej idisci̱polojmej Jesús iga ayá̱ꞌ moma̱pa̱kakej, iga takuajkej iwá̱n ima̱sokiyomej. Ayá̱ꞌ moma̱pa̱kakej ken tatekimaka ileymej. Inó̱n íga kima̱litakej. 3 (Iga fariseojmej iwá̱n nochi judiyojmej kitekichi̱waj ken itajwe̱wejmej kitekichi̱wayaj iga ayá̱ꞌ takuaj siga ayá̱ꞌ achto moma̱pa̱kaj miaꞌ ve̱j. 4 Iwá̱n siga yajkaj tajkoa̱ltepe̱ꞌ, siga aya moma̱pa̱kaj, ayá̱ꞌ takuaj. Iwá̱n onoꞌ miaꞌ yej yejeme̱n kitekichi̱wayaj, ken iga tapajpa̱kalo iwá̱n ken iga mopa̱ka tapech.) 5 Fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, tatajtankej:

—¿Te iga modisci̱polojmej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken tane̱xtilijkej totajwe̱wetkej?, takuaj iwá̱n ima̱sokiyomej.

6 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n yej anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij, ómpaya ken kijtoj el profeta Isaías de amejeme̱n, ijkuilijtoꞌ:

Iga amoté̱mejsan anne̱weyimati̱ltiáj,

eꞌ má̱j ipan amoa̱lmajmej ni alí̱n nokta ayá̱ꞌ anneejla̱mikij.

7 Ígasan anne̱weyimati̱ltiáj,

iga antane̱xtiliáj ken ta̱gaꞌ tatekimaka iwá̱n tane̱xtiliá.*

8 Ankikajtejkej ken tatekimaka Dios, iga ankichi̱waj ken tatekimaka ta̱gaꞌ: ken iga tapajpa̱kalo iwá̱n ankichi̱waj miajmiáꞌ yej áchisan ijijkó̱n.

9 No̱ kijlia̱yaj:

—Amejeme̱n ankikajte̱waj ken tatekimaka Dios iga ankichi̱waj ken amejéme̱mpa antamachtiáj. 10 Moisés kijtoj: “Xik‑respeta̱ro motaj iwá̱n moye̱ꞌ”, iwá̱n “Yej makima̱ldeci̱ro itaj iwá̱n iye̱ꞌ, inó̱n mamomíktiya.”† 11 Eꞌ amejeme̱n ankijtowaj iga se̱ ta̱gaꞌ wel kijliá itaj o iye̱ꞌ: “Nopáj, nomáj, iná̱n awel nimitzpale̱wi̱j, iga yej nikpiá, inó̱n iga toDio̱s nikmakas noofre̱ndaj.” 12 Siga ijkó̱n, ankijtówajwaꞌ iga ayoꞌ nokta makipale̱wi itaj iwá̱n iye̱ꞌ. 13 Iga ijkó̱n ankichi̱waj áyoꞌwaꞌ ankitajto̱lkuij Dios iga má̱j ankitokaj ken yej ikya mochi̱waya iga ijkó̱n amose̱sepanne̱xtiliáj. Miaꞌ yej ankichijtokej yej ijijkó̱mpasan.

Jesús kijtowa te̱ iteki yej te̱mopa ipan toa̱lmaj

14 Jesús sej kino̱tzaꞌ la gente, iwá̱n kijtoj:

—Amonochi̱n xikakika̱n iwá̱n xikentende̱ro̱ka̱n yej nia nikijto̱ti: 15 Nité̱ yej agaj kikua kichi̱wiliá iga Dios ayoꞌ makiye̱ꞌita. Eꞌ yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti, inó̱n sí Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita. 16 Amejeme̱n yej annakasyojkej, xine̱ye̱ꞌkakika̱n.

17 Kua̱ꞌ Jesús kikajtej la gente iwá̱n kálaꞌya kalijtiꞌ, idisci̱polojmej kitajtankej té̱ kijto̱jneki in inó̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo. 18 Jesús kijtoj:

—¿In amejeme̱n aya̱ꞌtaj no̱ ankentende̱rowaj? Nité̱ yej agaj kikua kichi̱wiliá iga Dios ayoꞌ makiye̱ꞌita, 19 iga inó̱n ayá̱ꞌ asi este ipan iya̱lmaj, sino que iyijtíkosan iwá̱n kiki̱xtiá sej.

Inó̱n kijtoj iga nochi tákual wel mokua iwá̱n ayá̱ꞌ kitzakuiliá iga makina̱ꞌtecho Dios. 20 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Yej agaj kichi̱wa yej aye̱kti, inó̱n sí Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita. 21 Iga yej kichijtoꞌ yej aye̱kti, ijkó̱n kejla̱ntoꞌ ipan iya̱lmaj; onoꞌ yej na̱miktitoꞌ yej yawi wa̱n seꞌ, sekin masij áyapa mona̱miktiáj, sekin tamiktiá, 22 onoꞌ yej tachteki, onoꞌ yej kineki makipiá yej ayéj itatki, onoꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, onoꞌ yej takajkaya̱wa, yej pox tae̱le̱wiá malej iga na̱miktítoꞌya, onoꞌ yej ta‑i̱xita iga kipiasneki tejté̱, yej tapo̱powa, yej moweyimati, iwá̱n yej xejxe̱toꞌnemij. 23 Nochi ini̱mej yej aye̱kti yej se̱ kichi̱wa, inó̱n ki̱sa ipan iya̱lmaj iwá̱n inó̱n kichi̱was iga Dios ayoꞌ kiye̱ꞌitas.

Se̱ siwa̱ꞌ yej sentaman, moconfia̱rowa ipan Jesús

24 Jesús yajki ipan íta̱l Tiro iwá̱n Sidón. Kalaꞌ kalijtiꞌ iwá̱n yéj ayá̱ꞌ kinekiá iga mamomati, eꞌ awel mi̱ya̱n. 25 Imaní̱n kimatiꞌ se̱ siwa̱ꞌ yej kipiaya se̱ itaochi̱n yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj. Inó̱n siwa̱ꞌ kitato Jesús iwá̱n motankua̱ketzaꞌ iyikxite̱noj. 26 Inó̱n siwa̱ꞌ sentaman iga griego itájto̱l iwá̱n irra̱zaj sirofenicia. Kitajtanilij Jesús iga achi makiki̱xtili̱ti inó̱n ma̱lespí̱ritoj itaoli̱n. 27 Eꞌ Jesús kijlij:

—Nej achto manikpale̱wi noge̱ntej, siga tej achto nimitzpale̱wiá, ken tikita nikui̱liá tákual ko̱kone̱ꞌ iwá̱n nikmaka pe̱lomej.

28 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Je̱kej, ijkó̱n nokta noTe̱ko, eꞌ pe̱lomej yej onokej itampa mesa, kipejpenaj takualta̱tájkol yej ko̱kone̱ꞌ kixi̱niáj ka̱n nemi takuaj.

29 Jesús kijtoj:

—Ómpaya ken tikijtoj; welya xaj, ma̱lespí̱ritoj kí̱saꞌya ipan motaoli̱n.

30 Kua̱ꞌ inó̱n siwa̱ꞌ asito icha̱n, kasito itaoli̱n wetztoꞌ ipan tapech, iwá̱n ayoꞌ kipiá ma̱lespí̱ritoj.

Jesús kachitialtiá se̱ yej nagastzaktoꞌ iwá̱n yej nema̱n wel tajtowa

31 Jesús sej ki̱saꞌ Tiro iwá̱n pano̱te̱waꞌ Sidón, iwá̱n ipan sekin no̱ a̱ltepe̱mej yej onoꞌ íta̱l diez a̱ltepe̱ꞌ yej kijliáj Decápolis, este asiꞌ ipan laguna de Galilea. 32 Ompa kiwajliguilijkej se̱ ta̱gaꞌ yej nagastzaktoꞌ iwá̱n yej ayá̱ꞌ pox wel ki̱sa itájto̱l kua̱ꞌ tajtowa, iwá̱n kitajtanilijkej Jesús iga makita̱li ima̱ꞌ ipan inó̱n ta̱gaꞌ iga maachitiá. 33 Jesús kiwi̱gaꞌ inó̱n ta̱gaꞌ ka̱n iyokamej, iwá̱n kakilij imájpil ipan inakas. Kichijchalwij imájpil iwá̱n kichijchimilij ile̱nguaj. 34 Iwá̱n Jesús ajkotacháꞌ, este mijneltij, iwá̱n kijtoj:

—¡Efata! —yej kijto̱jneki: ¡Xitapówiya!

35 Íkua̱ꞌsan nagastapowiꞌ in inó̱n yej nagastzaktoya, iwá̱n kiye̱ꞌta̱lilij ile̱nguaj iwá̱n welya ye̱ꞌtajtoj. 36 Jesús kijlijkej ino̱mej iga amo agaj makijli̱ka̱n. Entre más kijlijkej iga amo makijto̱ka̱n, ma̱jwaꞌ kipowatoj. 37 Iwá̱n la gente poxsan madmira̱dowa̱yaj, iwá̱n kijtowa̱yaj:

—Ini̱nya sí kichi̱wa nochi yej ye̱kti, este yej nagastzaktoꞌ kinagastapowa, iwá̱n yej awel tajtowa, wel kitajto̱ltiá.

8

Jesús kitamaka este cuatro mil tokni̱wa̱n

1 Íkua̱ꞌ poxsan monejnechko̱lo̱ꞌ, iwá̱n akipiayaj te̱ kikuaj. Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej, kijtoj:

2 —Cho̱ka noa̱lmaj iga ini̱mej gente, iga kipiaya e̱yi días iga nigaj onokej nowa̱n, iwá̱n ayá̱ꞌ kipiáj te̱ kikuaj. 3 Siga niktijti̱tanij ichajcha̱n, ijkó̱n maya̱ntia̱skej, wel tapoliwij ipan ojti iga sekin wa̱lkej wejka.

4 Idisci̱polojmej kijtojkej:

—¿Kén mamotamaka ini̱mej gente nigaj ka̱n ayagaj cha̱ntitoꞌ?

5 Jesús tatajtan:

—¿Ké̱skitaj pa̱n ankipiáj?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Sié̱tejsan.

6 Iwá̱n Jesús kijlij la gente iga mamotajta̱li̱ka̱n ta̱lpan, iwá̱n Jesús kikuiꞌ inó̱n siete pa̱n iga kimáꞌ gracias Dios. Iwá̱n kita̱tajkoloj iwá̱n kimajmáꞌ idisci̱polojmej iga yejemej makimajmakaka̱n la gente. 7 Kipiayaj no̱ alí̱n to̱pojtzitẕin, iwá̱n Jesús kimáꞌ gracias Dios iwá̱n no̱ tatekimáꞌ iga makimajmakaka̱n la gente. 8 Nochi takuajkej este ijixwikej. Disci̱polojmej kite̱mijkej siete chikiwiꞌ iga takualta̱tájkol yej ayoꞌ kikuajkej. 9 Iga nóchiya takuajkej ken cuatro mil. Iwá̱n Jesús kijlij la gente iga mayá̱ka̱nya. 10 Iwá̱n Jesús tejkájkeja ipan á̱ka̱l iwá̱n idisci̱polojmej iga yajkij seꞌ a̱ltepe̱ꞌ yej kijliáj Dalmanuta.

Fariseojmej kitajtaniliáj Jesús iga makichi̱wa yej ayi̱ꞌpa mo‑ita

11 Fariseojmej wa̱lkej ka̱n onoꞌ Jesús iwá̱n pe̱ꞌ kikuejkuesino̱tzkej, kitajtanili̱toj iga makine̱xtili̱ka̱n tejté̱ yej ayi̱ꞌpa mo‑ita yej Dio̱ssan wel kichi̱wa. 12 Jesús achi má̱j mijneltij, iwá̱n kijtoj:

—¿Te iga ini̱mej gente kinekij makitaka̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita?, nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ kitaskej.

13 La gente ka̱wikej; Jesús iwá̱n idisci̱polojmej yajkij tejkawitoj ipan á̱ka̱l iga yajkij a̱sentápal.

Amo mamitzkajkaya̱waka̱n fariseojmej

14 Kua̱ꞌ yajkij ayá̱ꞌ kiwi̱gayaj te̱ kikua̱skej iga ke̱lkajkej, petz sé̱tzi̱nsan pa̱n kiwi̱gayaj ipan á̱ka̱l. 15 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Taꞌ xikakika̱n; amo xikchi̱waka̱n ken kitekichi̱waj fariseojmej iwá̱n yej kitokaj Herodes, iga yejemej né̱sikiꞌ ye̱ꞌnemij, sie̱mpa ayá̱ꞌ.

16 Iwá̱n disci̱polojmej mojlia̱yaj:

—Anka ijkó̱n te‑ijliá iga atikuajligakej pa̱n.

17 Jesús kimatiꞌ te̱ mojlijtoyaj iwá̱n kijtoj:

—¿Te iga nemi anmo‑ijliáj iga ayá̱ꞌ ankipiáj pa̱n? ¿Ke̱ ayá̱ꞌ ankimatij iga nej, iga se̱ pa̱n wel nikchí̱ komati? ¿Ix poxsan anyo̱ltakuaktikej? 18 ¿Ankipiáj amoyi̱x iwá̱n ayá̱ꞌ antacháj? ¿Annakasyojkej iwá̱n ayá̱ꞌ antakakij? ¿Ayoꞌ ankejla̱mikij? 19 Kua̱ꞌ nik‑reparti̱roj cinco pa̱n entre cinco mil tokni̱wa̱n, ¿ké̱ꞌ chikiwiꞌ te̱miꞌ yej ta̱tájkol yej ká̱wigoꞌ?

Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej:

—¡Doce!

20 Jesús sej kijtoj:

—Kua̱ꞌ iga siete pa̱n nikmajmakakej cuatro mil tajta̱gaꞌ, ¿ké̱ski chikiwiꞌ ankinejnechkojkej iga inó̱n yej ayá̱ꞌ kikuajkej?

Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej:

—¡Siete!

21 Jesús kijtoj:

—¿Amejeme̱n aya ankentende̱rowaj?

Jesús kitachaltiá se̱ pacha de Betsaida

22 Má̱j má̱j asikej ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Betsaida; iwá̱n Jesús kiwajliguilijkej se̱ pacha, kitekiꞌtajtanilijkej iga makichijchimi. 23 Iwá̱n Jesús kima̱wila̱n in pacha iga kiki̱xtij ipan a̱ltepe̱ꞌ; iwá̱n kita̱lilij ichíjchal ipan iyi̱x, iwá̱n kita̱lilij ima̱mej, iwá̱n kitajtan siga tejte̱ya kita. 24 Yej pacha katka, kijtoj:

—Kena nitachá, nikita tajta̱gaꞌ ken tikita kuawimej, eꞌ nikita iga nejnemij.

25 Iwá̱n Jesús sej kita̱lilij ima̱mej ipan iyi̱x, iwá̱n ta̱gaꞌ tachi̱xtiki̱saꞌ, iwá̱n achitiáꞌ. Welja ye̱ꞌtachaꞌ este wejka. 26 Iwá̱n Jesús kití̱tanya icha̱n, kijlij:

—Amo xaj tajkoa̱ltepe̱ꞌ, amo xikijto iga nimitztachaltij.

Pedro kinojma‑ijtowa iga Jesús sí yéjya Cristo

27 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej yajkij ipan íta̱l a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Cesarea Filipo, ipan ojti, Jesús kitajtan idisci̱polojmej:

—In sekin, ¿té̱ kijtowaj de nej?

28 Yejeme̱n kijtojkej:

—Sekin kijtowaj iga tej tiJuan yej tabautiza̱rowa̱ya. Sekin kijtowaj iga tej Elías, iwá̱n sekin kijtowaj iga tej agaj profeta.

29 Jesús kijtoj:

—In amejeme̱n, ¿té̱ ankijtowaj de nej?

Pedro kijtoj:

—Tej tiCri̱stoj.

30 Eꞌ Jesús kitekimáꞌ iga amo makijli̱ka̱n ni agaj iga yéj in Cristo.

Jesús kipowa kén iga mikis

31 Iwá̱n Jesús pe̱ꞌ kijlij idisci̱polojmej iga poxsan yawij kikno̱chi̱watij, kijtoj:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, yawij ne‑ikno̱chi̱watij poxsan iwá̱n yawij ne‑ijiyatij we̱wetkej yej manda̱rowaj iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés. Yawij ne̱mikti̱tij iwá̱n ipan e̱yi día nia ni‑ojpa‑isati sej.

32 Ijkó̱n iga kinojma‑ijlijkej. Iwá̱n Pedro kiwi̱gaꞌ Jesús ka̱n iyokamej, pe̱ꞌ kajájwaꞌpa iga kijlij iga amo makijto ijkó̱n.

33 Eꞌ Jesús mokuepaꞌ iga kitachi̱lij idisci̱polojmej, iwá̱n kajajwaꞌ Pedro, kijlij:

—¡Tzitzimiꞌ, xicholo note̱noj! Iga tej ayá̱ꞌ tikejla̱miki ken Dios kejla̱miki, sino que tikejla̱miki ken tajta̱gaꞌ.

34 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej iwá̱n la gente, kijtoj:

—Siga agaj kineki mane̱toka, ayꞌya makichi̱wa yej yéj kineki, iwá̱n manejnemi ipan noojwi, malej iga makikno̱chi̱waka̱n poxsan este makimikti̱ka̱n. 35 Iga yej ayá̱ꞌ mote̱makas iga makimikti̱ka̱n, yawi mikiti; eꞌ nochi yej makimikti̱ka̱n iga nej ne̱toka iwá̱n iga kipowa ye̱ꞌnoti̱ciaj, inó̱n sí moma̱nawi̱j. 36 ¿Té̱ mota̱nili̱j ta̱gaꞌ siga makipiá nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n makipolo iya̱lmaj? 37 ¿Ke̱ꞌ wel kixta̱was iga makikowa iya̱lmaj? 38 Siga ipan iní̱n ta̱jli ka̱n mopoxchi̱wa yej aye̱kti agaj mapi̱na̱wa iga notájto̱l iwá̱n iga ne‑i̱xmati, nej no̱ yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, nia nikijto̱ti iga ayéj nodiscí̱poloj. Inó̱n nikijto̱j kua̱ꞌ niwi̱ꞌ sej ipan ita̱wi̱lyo noTaj Dios, kua̱ꞌ niwi̱ꞌ iwá̱n iya̱ngelejmej.

9

1 Jesús no̱ kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga sekin yej nij onokej ayá̱ꞌ mikiskej este makitaka̱n kén iga Dios reina̱rowa iga ipode̱r.

Kén iga Jesús seꞌpay ne̱si iga ta̱wiá ixa̱ya

2 Kua̱ꞌ pánoja seis días, Jesús yajki ipan se̱ tepe̱ꞌ yej wejkapan, kiwi̱gaꞌ petz Pedro, Jacobo, iwá̱n Juan; iwá̱n ompa iyi̱xtajmej yejemej, Jesús seꞌpay ne̱siꞌ. 3 Itzótzol este xo̱taꞌ, mokuepaꞌ este ichkatiꞌ; ayagaj ijkó̱n wel kikajte̱wa malej iga makiye̱ꞌpa̱ka. 4 Iwá̱n disci̱polojmej kitakej iga ne̱sikoj ikyapaprofe̱tajmej Elías iwá̱n Moisés; kitakej iga ta̱tapojtokej iwá̱n Jesús. 5 Pedro kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, ¡ye̱ktia̱ iga nigaj nonokej! Manikchi̱waka̱n e̱yi ra̱nchojtzitzi̱n, se̱ iga tej, seꞌ iga Moisés iwá̱n seꞌ iga Elías.

6 Kijtoj ijkó̱n iga ayoꞌ kimatiá te̱ kijtowa iga disci̱polojmej poxsan majmatoyaj. 7 Íkua̱ꞌsan temoj mixti ipan yejeme̱n, iwá̱n kitzakuakej, iwá̱n ipan inó̱n mixti kikakikej se̱ tájto̱l yej wa̱laj ipan cielo, kijtoj:

—Ini̱nwaꞌ nokta in noPiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá. Yéj xikakika̱n.

8 Kua̱ꞌ disci̱polojmej tachi̱xtiki̱skej, ayoꞌ onoyaj in sekin, isé̱ltisan Jesús onoya iwa̱mej.

9 Kua̱ꞌ némiya temo̱tia̱yaj ipan inó̱n tepe̱ꞌ, Jesús kijlij idisci̱polojmej iga amo makipowili̱ka̱n agaj inó̱n yej kitakej, ké̱manoꞌ, este kua̱ꞌ kimiktí̱skeja iwá̱n ojpa‑isas sej, yéj yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 10 Inó̱n iga yejemej ayagaj kipowilijkej, malej iga motajtantoyaj iga te̱ a̱n kijtowa̱ya Jesús iga ojpa‑isas sej. 11 Iwá̱n kitajtankej Jesús:

—¿Te iga yej tamachtiáj ipan iley Moisés kijtowaj iga achto wi̱ꞌ ikyapaprofe̱taj Elías?

12 Jesús kijtoj:

—Kena, melá̱ꞌ iga Elías wi̱ꞌ achto, iga yéj nochi kiye̱ꞌta̱li̱j. ¿Kén kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ? Kijtowa iga poxsan yawij ne‑ikno̱chi̱watij, iwá̱n ne̱pi̱najti̱skej.* 13 Eꞌ nej nimitzijliáj iga Elías wá̱lkaya, iwá̱n la gente kichi̱wilijkej san ken kinekikej, ijkó̱n kensan ijkuilijtoꞌ iga te̱ yawij kichi̱wili̱tij yéj.

Jesús kachitialtiá se̱ chokotzi̱n yej kipiá ma̱lespí̱ritoj

14 Iwá̱n mokuepkej ka̱n onokej sekin disci̱polojmej, kitakej iga miaꞌ gente onoyaj, iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés mote̱nki̱tzkijkej iwá̱n disci̱polojmej. 15 Iwá̱n kua̱ꞌ kitakej Jesús, pox pa̱kikej, iwá̱n nochi motajtalojkej iga ki̱xna̱nkej Jesús. 16 Iwá̱n Jesús tatajtan:

—¿Te iga nemi anmote̱nki̱tzkiáj?

17 Se̱ yej ompa onoya kijtoj:

—Tamachtia̱ni, nigaj nimitzwajliguilij nopiltzi̱n, kipiá ma̱lespí̱ritoj yej kino̱nojtilijtoꞌ. 18 Iní̱n ma̱lespí̱ritoj ka̱nsan ne̱siꞌ kiki̱tzkiá, kiwetzi̱ltiá este ta̱lpan. Iwá̱n ompa chijchalposo̱ni, iwá̱n kiguiguitzikaltiá itan. Iwá̱n nopiltzi̱n san kueta̱ntika̱wi. Niktajtanilíjkaja modisci̱polojmej iga makiki̱xtili̱ka̱n, eꞌ awelitiakej.

19 Jesús kijtoj:

—¡Mataj amejeme̱n ayá̱ꞌ anmomelaꞌconfia̱rojtokej nopan! ¿Este ké̱manoꞌ má̱j nia nonoti iwá̱n amejeme̱n? ¿Este ke̱man nia nimitzijyo̱wijtotij? Taꞌ xine̱wajliguili̱ka̱n in chokotzi̱n.

20 Iwá̱n kiwajliguilijkej, iwá̱n kua̱ꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj kitaꞌ Jesús, íkua̱ꞌ sej kiki̱tzkij, iwá̱n wetziꞌ este ta̱lpan, momi̱mimiloj, iwá̱n chijchalposo̱niꞌ. 21 Jesús kitajtan itaj chokotzi̱n:

—¿Ké̱skiya años kipiá iga ijkí̱n onoꞌ?

Itaj kijtoj:

—Este iga séligoꞌ. 22 Miaꞌ ve̱j iní̱n ma̱lespí̱ritoj kimo̱ta nopiltzi̱n tiko iwá̱n a̱tampa iga makimikti. A̱nwaꞌ nimitztajtaniko, ix ayá̱ꞌ wel tiki̱xtilia̱ya iní̱n ma̱lespí̱ritoj. Xine̱pale̱wi̱ka̱n, achi xine‑ikne̱li̱ka̱n.

23 Jesús kijlij:

—Siga timoconfia̱rowa iga niwel, wel. Iga yej moconfia̱rowa ipan nej, nochi wel kichi̱wa.

24 Iwá̱n itaj inó̱n chokotzi̱n kijtoj recio:

—¡Nimoconfia̱rowa; xine̱pale̱wi iga manimomelaꞌconfia̱ro!

25 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga nemi monechko̱lo, kajajwaꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj, kijlij:

—Ti‑espíritu yej titano̱nojtiliá, iwá̱n yej titanagastzakua, nej nimitztekimaka iga xikí̱saya, xiká̱waya in iní̱n chokotzi̱n, iwá̱n ayoꞌ sej xikalaki ipan yéj.

26 Iwá̱n ma̱lespí̱ritoj tzajtziꞌ recio, kitze̱tzejtzeloj sej, iwá̱n ki̱saꞌ, este kitapolo̱ltijtika̱wiꞌ chokotzi̱n. Iwá̱n miaꞌ yej ompa onoyaj kijtowa̱yaj iga miꞌya. 27 Eꞌ Jesús kima̱ki̱tzkij, iwá̱n kikétzaꞌya in inó̱n chokotzi̱n; ejkatika̱ꞌya.

28 Iwá̱n Jesús yajki kalakito kalijtiꞌ. Idisci̱polojmej kitajtankej Jesús ka̱n ise̱ltimej; kijtojkej:

—Nejeme̱n, ¿te iga awel niki̱xtijkej inó̱n ma̱lespí̱ritoj?

29 Jesús kijtoj:

—Es que ini̱mpa ma̱lespí̱ritoj awel tiki̱xtiáj siga ayá̱ꞌ ti‑ora̱dowaj, iwá̱n siga ayá̱ꞌ timayuna̱rowaj.

Jesús sej kipowa iga yawi mikiti

30 Kua̱ꞌ ompa ki̱skej, pano̱tejkej Galilea. Iwá̱n Jesús ayá̱ꞌ kinekiá iga mamomati. 31 Kijlia̱ya idisci̱polojmej:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱ki̱tzki̱tij iwá̱n ne̱mikti̱skej, eꞌ ipan e̱yi día iga nimikis, nia sej ni‑ojpa‑isati.

32 Eꞌ yejeme̱n ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱yaj yej Jesús kijtowa̱ya. Kitajtanisnekiáj, eꞌ awelitiꞌ, iga kimajmawilia̱yaj iga kitajtaniáj.

Jesús kipowa iga a̱ꞌyéj in yej má̱j tayaka̱ntoꞌ

33 Kua̱ꞌ asikej a̱ltepe̱ꞌ Capernaum, iwá̱n onóyaja kalijtiꞌ, Jesús kitajtan idisci̱polojmej:

—¿Té̱ in yej anmo‑ijlijtiwi̱tziáj ipan ojti?

34 Eꞌ disci̱polojmej atajtojkej, iga ipan ojti mojlijtiwi̱tziáj iga a̱ꞌyéj a̱n in yej má̱j tayaka̱ntos de yejeme̱n. 35 Iwá̱n Jesús mota̱lij, iwá̱n kino̱tzaꞌ ino̱mej doce idisci̱polojmej; kijtoj:

—Si agaj de amejeme̱n kineki má̱j matayaka̱nto, mamomachi̱li ken yej onoꞌ este tatepotztaj iwá̱n makipale̱wi nochi tokni̱mej.

36 Kima̱tila̱n se̱ choochi̱n iwá̱n kiketzaꞌ tajkoya̱n. Kinawaj, iwá̱n kijlij idisci̱polojmej:

37 —Siga agaj ki‑o̱mema̱wiá se̱ ken iní̱n choochi̱n iga ne̱toka, ken kua̱ꞌ nejya yej nemi neo̱mema̱wiá. Iwá̱n inó̱n yej ne̱‑o̱mema̱wiá, no̱ ki‑o̱mema̱wiá yej ne̱ti̱tan.

Yej ayá̱ꞌ te̱ma̱lita inó̱n te̱pale̱wiá

38 Iwá̱n idiscí̱poloj yej ito̱ka̱ꞌ Juan, kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, nikitakej se̱ yej ipan moto̱ka̱ꞌ kiki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj, eꞌ como ayá̱ꞌ nemi iwá̱n tejeme̱n, nika̱waltijkej.

39 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Amo xika̱walti̱ka̱n, iga yej kichi̱wa milagro ipan noto̱ka̱ꞌ, awel ne̱ma̱lijliá. 40 Yej ayá̱ꞌ te̱ma̱lita inó̱n te̱pale̱wiá. 41 A̱ꞌsan ne̱siꞌ yej mitzmakaj malej se̱ wájkal a̱ꞌti ipan noto̱ka̱ꞌ igasan anne̱tokaj, nimitzijliáj iga inó̱n sí Dios kimakas yej ye̱kti.

Amo te̱ mamitztzakuili iga tiktoka Cristo

42 Jesús no̱ kijtoj:

—Si agaj makichi̱walti yej aye̱kti se̱ de ini̱mej yej ne̱tokaj, yej ayá̱ꞌ moweyimatij, má̱j ye̱kti katka makipilo̱lti̱ka̱n se̱ weyiteꞌti ipan ikech iwá̱n makimo̱taka̱n láma̱rko. 43 Siga itechko moma̱ꞌ tikchi̱wa yej aye̱kti, ximoma̱tajkolo; má̱j ye̱kti xikalaki ka̱n onoꞌ Dios iwá̱n se̱ moma̱ꞌ, eꞌ amo xaj iwá̱n o̱me moma̱ꞌ ka̱n wewelkatoꞌ tiꞌti yej awel se̱wi, 44 ka̱n okuilimej ayí̱ꞌ mikij iwá̱n tiꞌti ayí̱ꞌ se̱wi. 45 Siga itechko mokxi tikchi̱wa yej aye̱kti, ximokxitajkolo, má̱j ye̱kti xikalaki ka̱n onoꞌ Dios tikxitepon, eꞌ amo xaj iwá̱n o̱me mokxi ka̱n wewelkatoꞌ tiꞌti yej ayí̱ꞌ se̱wi, 46 ka̱n okuilimej ayí̱ꞌ mikij iwá̱n tiꞌti ayí̱ꞌ se̱wi. 47 Iwá̱n siga moyi̱x mitzchi̱waltiá yej aye̱kti, xiki̱xti, má̱j ye̱kti xikalaki ka̱n onoꞌ Dios iga se̱ moyi̱x, eꞌ amo xikalaki iwá̱n o̱me moyi̱x ka̱n tawewelkatoꞌ, 48 ka̱n okuilimej ayí̱ꞌ mikij iwá̱n tiꞌti ayí̱ꞌ se̱wi.

49 ’Ijkó̱n ken tiꞌti kitatiá tásol, iwá̱n istaꞌ kichi̱wa iga nakaꞌ amo mapala̱ni, ijkó̱n no̱ yej ne̱tokaj panowaj ipan prueba iga maye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj Dios. 50 Istaꞌ pox ye̱kti, eꞌ siga ayꞌya istawe̱liꞌ, ¿tejas iga moneki? Amejeme̱n xitamopaka̱n ken istaꞌ iwá̱n xonoka̱n tamelá̱ iwá̱n sekin.

10

Jesús tamachtiá iga ino̱mej yej moka̱waj

1 Jesús ki̱saꞌ Capernaum, iwá̱n yajki ipan estado de Judea iwá̱n iyi̱ka̱n we̱ya̱ꞌ Jordán iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ. Ompa sej monejnechko̱lo̱ꞌ, iwá̱n pe̱waꞌ sej tamachtij ken nochipa kitekichi̱wa. 2 Iwá̱n sekin fariseojmej kitechojkej Jesús ka̱nsan makima̱wetzi̱lti̱ka̱n ipan itájto̱l. Kitajtankej siga se̱ ta̱gaꞌ wel kikajte̱wa isiwa̱ꞌ. 3 Jesús kijtoj:

—¿Kén mitztekimakakej Moisés?

4 Yejeme̱n kijtojkej:

—Moisés kijtoj iga se̱ ta̱gaꞌ wel kika̱wa isiwa̱ꞌ, siga kichi̱wiliá se̱ a̱maꞌ ka̱n kijtowa iga momelaꞌkájkeja.

5 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Moisés mitzkajte̱wilijkej inó̱n ley iga poxsan anyo̱ltakuaktikej. 6 Eꞌ kua̱ꞌ pe̱waꞌ, Dios kichij inewi yej onoꞌ, kichij ta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱ꞌ. 7 “Inó̱n iga se̱ ta̱gaꞌ, kua̱ꞌ mona̱miktiá, kikajte̱was itaj iwá̱n iye̱ꞌ iga moseka̱ntí̱skeja iwá̱n isiwa̱ꞌ, 8 iwá̱n iyo̱mextimej mochi̱waskej ken se̱san.” Ayoꞌ o̱me̱n, sino que se̱san. 9 Inó̱n iga amo agaj makiyokati yej Dios kise̱tilij.

10 Kua̱ꞌ Jesús iwá̱n idisci̱polojmej onókeja kalijtiꞌ, kitajtankej sej Jesús de inó̱n. 11 Jesús kijtoj:

—Yej kiyokaka̱wa isiwa̱ꞌ, iwá̱n mona̱miktiá iwá̱n seꞌ, iga ijkó̱n kichi̱wa, kichi̱wiliá yej aye̱kti yej áchtopa isiwa̱ꞌ. 12 Ijko̱nsan no̱ siwa̱ꞌ, siga kiyokaka̱wa iwé̱j, iwá̱n mona̱miktiá iwá̱n seꞌ, iga ijkó̱n kichi̱wa, kichi̱wiliá yej aye̱kti yej áchtopa iwé̱j.

Jesús kinawaj ko̱kone̱ꞌ

13 Iwá̱n Jesús kiwijwi̱guilia̱yaj ko̱kone̱ꞌ iga makitajtanili Dios iga maye̱ꞌonoka̱n. Eꞌ disci̱polojmej pe̱wakej iga kajajwakej ino̱mej yej nemi asij iwá̱n iko̱kone̱ꞌ. 14 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga ijkó̱n nemi kichi̱waj idisci̱polojmej, kuesiwiꞌ, kijtoj:

—Xika̱waka̱n in ko̱kone̱ꞌ, ka̱ma mane̱techo̱ka̱n, amo xikojtzakuili̱ka̱n; iga yej mochi̱wa ken ini̱mej ko̱kone̱ꞌ, kajasi iga Dios marreina̱ro ipan yéj. 15 Nimitznojma‑ijliáj iga yej ayá̱ꞌ mote̱makas iga Dios makimanda̱ro ken se̱ yej aya yo̱lej, awel kalakis ka̱n reina̱rowa Dios.

16 Iwá̱n kinawajkej, iwá̱n kitajtá̱lijpa ima̱ꞌ iga kite̱ne̱wij Dios iga yejemej.

Se̱ rico tajtowa iwá̱n Jesús

17 Kua̱ꞌ Jesús némiya ojkui, motalojtiwa̱laj se̱ ta̱gaꞌ, iwá̱n motankua̱ketztiki̱saꞌ ite̱noj, iwá̱n kitajtan:

—Tamachtia̱ni yej tiye̱ꞌnemi, ¿té̱ nikchi̱was iga nochipa manono iwá̱n Dios?

18 Jesús kijlij:

—¿Te iga tine‑ijliá iga niye̱ꞌnemi? Sé̱sanwaꞌ in yej kichi̱wa yej ye̱kti, ino̱nwaꞌ Dios. 19 Tej tikmátiya ken Dios tatekimaka: “Yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ; amo xitamikti; amo xitachteki; amo xitakajkaya̱wa; amo xikijto yej ayéj ijkó̱n, xikye̱ꞌita motaj iwá̱n moye̱ꞌ.” *

20 Ta̱gaꞌ kijtoj:

—Tamachtia̱ni, inewi iní̱n nikchijtoꞌ este kua̱ꞌ aya niyo̱lej.

21 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij iwá̱n kiye̱ꞌitaꞌ, iwá̱n kijlij:

—Se̱san mitzpolowa iga xikchí̱: xiknamaka inewi yej tikpiá, iwá̱n xikmajmaka yej ayá̱ꞌ motapialiáj. Ijkó̱n tikpiás yej pox ye̱kti ipan cielo; iwá̱n xine̱toka, malej iga este mamitzmikti̱ka̱n.

22 Kua̱ꞌ ta̱gaꞌ kikaguiꞌ inó̱n, mokno̱matiꞌ, iwá̱n ijkó̱n mokno̱matitiajki iga pox kipiaya tomi̱n.

23 Iwá̱n Jesús ta̱tacháꞌ nij neí, iwá̱n kijlij idisci̱polojmej:

—¡Pox difícil iga yej motapialiáj mamote̱makaka̱n iga Dios marreina̱ro ipan yejeme̱n!

24 Iwá̱n disci̱polojmej poxsan madmira̱dojkej iga ijkó̱n kijtoj Jesús. Eꞌ Jesús sej kijtoj:

—Nopilowa̱n, ¡nimitzijliáj iga se̱ yej moconfia̱rowa ipan itomi̱n, poxsan difícil iga mote̱maka iga Dios marreina̱ro ipan yej! 25 Má̱j wel mapano se̱ camello† ipan ixapoyo a̱ko̱xaj, que se̱ yej motapialiá mamote̱maka iga Dios marreina̱ro ipan yéj.

26 Kua̱ꞌ disci̱polojmej kikakikej iní̱n, poxsan madmira̱dojkej, iwá̱n motajtaniáj:

—¿A̱ꞌtaj wel moma̱nawi̱j?

27 Jesús kitachi̱lij idisci̱polojmej, iwá̱n kijtoj:

—Tajta̱gaꞌ awel kichi̱waj, eꞌ Dios wel kichi̱wa; iga Dios ateyi yej ken awel makichi̱wa.

28 Iwá̱n Pedro kijlij:

—NoTe̱ko, nejeme̱n nikajtejkej inewi yej nikpiayaj, iwá̱n némiya nimitztokaj.

29 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitzijliáj, siga agaj kikajte̱wa íkal, o iyikni̱wa̱n, o itaj, o iye̱ꞌ, o isiwa̱ꞌ, o ipilowa̱n, o íta̱l, igasan ne̱tokaj iwá̱n iga kipowaj itájto̱l Dios, 30 nimitzijliáj iga ipan iní̱n ta̱jli yawij kipiatij cien ve̱j má̱j, kajlimej, iyikni̱wa̱n, iye̱mej, ipilowa̱n iwá̱n ita̱lmej, malej iga kijiyaj; iwá̱n ipan seꞌ ta̱jli yej wi̱‑oꞌ nochipa onoskej. 31 Eꞌ miaꞌ yej iná̱n tayaka̱ntokej, yawij ka̱witij tatepotztaj, iwá̱n yej iná̱n onokej tatepotztaj yawij tayaka̱ntotij.

Jesús sej kijtowa kén iga yawi mikiti

32 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej nemi ya̱yaj Jerusalén; Jesús tapano̱tia̱ya. Disci̱polojmej poxsan madmira̱dojkej; iwá̱n sekin kimo̱ka̱tokatia̱yaj. Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ, iyoka ino̱mej disci̱polojmej, iwá̱n kijlijkej yej yawij kichi̱wili̱tij kua̱ꞌ asis Jerusalén. 33 Kijtoj:

—Ken ankitaj amejeme̱n, nemi tiawij Jerusalén. Ompa nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, yawij ne̱ki̱tzki̱tij ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, yawij kijto̱tij iga mane̱mikti̱ka̱n iwá̱n ne̱ti̱taniskej ipan ima̱mej yej ayéj togé̱ntejpa. 34 Yawij ne̱pi̱najti̱tij, ne̱magaskej, ne̱chijchaskej, iwá̱n ne̱mikti̱skej; eꞌ ipan e̱yi día iga nimikis, nia ni‑ojpa‑isati sej.

Jacobo iwá̱n Juan kitajtaniliáj Jesús iga masenmanda̱ro̱ka̱n

35 Jacobo iwá̱n Juan, yej ipilowa̱n Zebedeo, kitechojkej Jesús, iwá̱n kijlijkej:

—Tamachtia̱ni, niknekij iga achi xine̱chi̱wili̱ka̱n yej nimitztajtaniliáj.

36 Yéj kijtoj:

—¿Te̱ ankinekij manikchí̱?

37 Kijtojkej:

—Xikchí̱ iga nejeme̱n, kua̱ꞌ tiaya tirreina̱ro̱ti, manimota̱li̱ka̱n ompa ka̱n tej timota̱li̱j, se̱ moye̱ꞌka̱mpa, sewoꞌ moo̱pochka̱mpa.

38 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n ayá̱ꞌ ankimatij te̱ nemi ankitajtanij. ¿Ix ankijyo̱wi̱skej ken nej nikijyo̱wi̱j kua̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱waskej? ¿Ix wel ampano̱skej ka̱n nej nipano̱j?

39 Yejeme̱n kijtojkej:

—Kena, wel.

Jesús kijtoj:

—Kena ankijyo̱wi̱skej inewi sufrimiento ken nej nia nikijyo̱wi̱ti kua̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱waskej, iwá̱n ampano̱skej ka̱n nej nipano̱j. 40 Eꞌ iga ximota̱li̱ka̱n noye̱ꞌka̱mpa o noo̱pochka̱mpa, inó̱n nej ayá̱ꞌ nikmati, iga notaj Dios kimati a̱ꞌyéj kimakas.

41 Kua̱ꞌ ino̱mej seꞌ diez disci̱polojmej kimatikej inó̱n, kikuesowilijkej Jacobo iwá̱n Juan. 42 Eꞌ Jesús tano̱tzaꞌ, kijtoj:

—Amejeme̱n ankimatij iga yej manda̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli, poxsan kitajtaksa ige̱ntej iwá̱n yej goberna̱rowaj, yo̱lki̱saj pan yej até̱ iteki, ka̱nsan mane̱si iga manda̱rowaj. 43 Eꞌ amejeme̱n ayéj ijkó̱n. Ma̱jwaꞌ yej kineki matayaka̱nto ipan amejeme̱n, inó̱n achto makipale̱wi tokni̱mej. 44 Iwá̱n agaj yej kineki matayaka̱nto, mamochi̱wa esclavo iga nochi tokni̱wa̱n. 45 Iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ niwa̱laj iga mane̱pale̱wi̱ka̱n, sino iga manitapale̱wi iwá̱n iga manimiki iga miaꞌ manikxitoma yej ken ilpitokej iga aye̱kti kichijtokej.

Jesús kachitialtiá Bartimeo yej pacha

46 Iwá̱n asikej Jericó. Kua̱ꞌ Jesús ki̱stia̱ya ompa iwá̱n idisci̱polojmej iwá̱n poxsan miaꞌ gente, se̱ pacha e̱watoya ipan ojte̱n, kitajtantoya tomi̱n. Ito̱ka̱ꞌ Bartimeo, yej ipíltzi̱mpa Timeo. 47 Kua̱ꞌ kikaguiꞌ iga nemi kitechojtiá Jesús de Nazaret, pacha tzajtziꞌ:

—¡Jesús, iPiltzi̱n David, achi xine‑ikne̱li!

48 Sekin kajajwakej iga ayoꞌ matzajtzito, eꞌ yéj ma̱jya tzajtziꞌ:

—¡Jesús, iPiltzi̱n David, áchikej xine‑ikne̱li!

49 Jesús moketzaꞌ iwá̱n kijtoj:

—Xikno̱tzatij.

Iwá̱n kino̱tzatoj inó̱n pacha, kijlijkej:

—Ximoconfia̱ro iwá̱n ximoketza, iga nemi mitzno̱tza.

50 Iwá̱n inó̱n pacha kitájkal itejkuix, este witó̱niꞌpa iga moketzaꞌ, iwá̱n kitecho̱to Jesús. 51 Jesús kitajtan:

—¿Té̱ tikneki manimitzchi̱wili?

Pacha kijtoj:

—Tamachtia̱ni, ¡nikneki manitachá!

52 Jesús kijtoj:

—Iga timoconfia̱roj, titachaꞌya, welja tia.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan inó̱n pacha welja tacháꞌ, iwá̱n kitokatiájkiya Jesús.

11

Jesús asi Jerusalén

1 Kua̱ꞌ Jesús iwá̱n idisci̱polojmej asitiá̱yaja Jerusalén, ite̱noj a̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Betfagé iwá̱n Betania, yej onokej iyi̱xtaj tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, Jesús kiti̱tan o̱me idisci̱polojmej, 2 kijtoj:

—Xa̱ka̱n a̱ltepe̱tzi̱n yej nijígasan onoꞌ, kua̱ꞌ amasiskej, ankasiskej se̱ burro ilpitoꞌ, yej aya agaj kitejkawiliá. Xikxitomaka̱n iwá̱n xikuajligaka̱n. 3 Iwá̱n siga agaj mitztajtanij te íga ankixitomaj, xikijli̱ka̱n: “ToTe̱ko kineki, iwá̱n nimaní̱n sej mitzka̱wili̱ki.”

4 Yajkij, iwá̱n kasikej inó̱n burro ilpitoꞌ pue̱rtajte̱noj ipan ojti, iwá̱n kixitonkej.

5 Iwá̱n yej ompa onoyaj kijtojkej:

—¿Té̱ nemi ankichi̱waj? ¿Te iga nemi ankixitomaj in burro?

6 Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej kensan Jesús kijtoj; iwá̱n kijlijkej iga wel makiwi̱gaka̱n. 7 Iwá̱n inó̱n burro, kiwi̱guilijkej Jesús, kipechtijkej burro iga yejemej itzotzolmej, iwá̱n Jesús tejkaj. 8 Iwá̱n miaꞌ kipata̱wilijtiajkij itzotzolmej ipan ojti, iwá̱n sekin kitejtekkej imajma̱ꞌ so̱ya̱ꞌ iwá̱n kita̱lijkej ipan ojti.

9 Iwá̱n ino̱mej yej tayanka̱ntia̱yaj iwá̱n yej wi̱tziáj tatzi̱mpan, pe̱ꞌ tzajtzikej:

—¡Mamoweyimati̱lti Dios! ¡Mamoweyimati̱lti yej kiti̱tani toTe̱ko Dios! 10 ¡Mamoweyimati̱lti yej wi̱ꞌ manda̱ro̱ki ken manda̱roj rey David! ¡Mamoweyimati̱lti Dios yej onoꞌ ipan cielo!

11 Jesús asiꞌ Jerusalén iwá̱n kalaꞌ weyitio̱pan.* Iwá̱n kua̱ꞌ nóchiya kitaꞌ yej ompa onoꞌ, iga némiya tayowati, yajkij Betania iwá̱n doce idisci̱polojmej.

Jesús kite̱mowa ita̱kilka higue̱rajkuawiꞌ iga makikua

12 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya sej, ki̱skej Betania; Jesús maya̱naꞌ. 13 Iwá̱n wéjkasan kitaꞌ se̱ higue̱rajkuawiꞌ† yej iswayoj, iwá̱n yajki kitato siga kipiá ita̱kilka, eꞌ kitaꞌ iga ayá̱ꞌ ta̱ktoꞌ, akasiꞌ nité̱, petz iyiswáyosan puej aya itie̱mpoj iga maono yej yoksiꞌ. 14 Jesús kino̱tzaꞌ inó̱n higue̱rajkuawiꞌ, kijlij:

—Ayoꞌ agaj mitzkua̱li̱j mota̱kilka.

Iwá̱n idisci̱polojmej kikakikej Jesús.

Jesús tata̱tajkali ipan weyitio̱pan

15 Asikej Jerusalén. Iwá̱n kua̱ꞌ Jesús kalaꞌ ipan ipa̱tiojyo weyitio̱pan, kikijki̱xtij yej ompa tanamakatokej, iwá̱n yej takojtokej. Iwá̱n kitzijtzi̱nkuepaꞌ me̱sajmej ka̱n mokambia̱rowa tomi̱n iwá̱n ka̱n mota̱liáj yej kinamakaj jojtokomej. 16 Iwá̱n Jesús kijtoj iga awel panowa agaj ipan ipa̱tiojyo weyitio̱pan siga kiwi̱ga tejté̱. 17 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, ijkí̱n kijtowa: “Nókal yawi moto̱ka̱wi̱ti kajli ka̱n ora̱dowaj de inochi pai̱smej”, eꞌ amejeme̱n ankikueptokej ka̱n mi̱ya̱naj yej tachtekij.

18 Iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley, kimatikej te̱ kichij Jesús, iwá̱n kite̱mowa̱yaj ken iga makimikti̱ka̱n iga kimajmawilia̱yaj, puej nochi kiye̱ꞌitayaj ken iga tamachtiá. 19 Eꞌ kua̱ꞌ némiya tako̱miti, Jesús ki̱saꞌ Jerusalén.

Disci̱polojmej kitaj iga wa̱ꞌya higue̱rajkuawiꞌ

20 Iwá̱n yowaltiꞌ kua̱ꞌ pano̱tia̱yaj, kitakej iga higue̱rajkuawiꞌ wa̱ꞌya este inelwayo. 21 Iwá̱n Pedro kejla̱n, iwá̱n kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, taꞌ xikita in higue̱rajkuawiꞌ yej ya̱lwa tikajajwaꞌ, a̱n sí wa̱ꞌya.

22 Jesús kijtoj:

—Ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios. 23 Nimitznojma‑ijliáj, iga a̱ꞌsan makijli ine̱pa tepe̱ꞌ: “Xicholo ompa ka̱n tonoꞌ, iwá̱n xaj láma̱rko”, siga momelaꞌconfia̱rowa iga inewi iya̱lmaj, iwá̱n siga kicre̱dowa iga inó̱n yej kijtoj yawi mochi̱wati, ijkó̱n mochi̱was. 24 Inó̱n iga nimitzijliáj iga inewi yej ankitajtanili̱skej Dios kua̱ꞌ nemi an‑ora̱dowaj, iwá̱n siga ankicre̱dowaj iga mitzmakaskej, ijkó̱n mochi̱was. 25 Iwá̱n kua̱ꞌ nemi ankite̱ne̱wiáj Dios, siga agaj tikuesowilijtoꞌ, xike̱lka̱wili yej mitzchi̱wilij, ijkó̱n no̱ amoTaj yej onoꞌ ajko ipan cielo mitze̱lka̱wili̱skej yej ankichijkej yej aye̱kti. 26 Siga amejeme̱n ayá̱ꞌ anke̱lka̱wiliáj yej agaj mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, amoTaj yej onoꞌ ipan cielo ayá̱ꞌ no̱ mitze̱lka̱wili̱skej yej ankichi̱waj yej aye̱kti.

Kimatisnekij kén iga Jesús manda̱rowa

27 Iwá̱n sej mokuepkej Jerusalén. Jesús nemiá weyitio̱pan, kitecho̱toj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, 28 kitajtankej Jesús:

—¿Té̱ moteki in tej iga tikchi̱wa iní̱n? ¿A̱ꞌ mitztekimáꞌ iga wel xikchi̱wa iní̱n?

29 Jesús kijtoj:

—Nia no̱ nimitztajtanitij, iwá̱n xine‑ijli̱ka̱n iwá̱n nimitzijli̱skej a̱ꞌyéj ne̱tekimáꞌ iga nikchi̱wa iní̱n. 30 ¿A̱ꞌyéj kiti̱tan Juan iga matabautiza̱ro? ¿Ix Dios kiti̱tan, o tajta̱gaꞌ? Xine‑ijli̱ka̱n.

31 Iwá̱n yejéme̱nsan mota̱tapo̱wia̱yaj, mojlia̱yaj:

—Siga tikijto̱skej iga Dios kiti̱tan Juan, Jesús yawi kijto̱ti: “¿Te ígataj ayá̱ꞌ ankitajto̱lkakikej?” 32 Iwá̱n awel tikijto̱skej iga kiti̱tan ta̱gaꞌ.

Ijkó̱n kijtojkej ga kimajmawiliáj la gente, iga nochi kimatiá iga Juan Dios kitajto̱lmakaya. 33 Iwá̱n kijlijkej Jesús:

—Anikmatij.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nej no̱ ayá̱ꞌ nimitzijliáj a̱ꞌyéj ne̱tekimaka iga manikchi̱wa ijkí̱n.

12

Jesús kipowa iga mo̱nsojmej yej ma̱lojmej

1 Iwá̱n Jesús pe̱waꞌ tata̱tapo̱wij ka̱n mami̱xkui̱tilo, kijtoj:

—Se̱ ta̱gaꞌ kito̱gaꞌ u̱vajyoj. Kikola̱ltij, iwá̱n kichij se̱ pozo ka̱n mopa̱tzka uva. Kichij se̱ torre iga wel matachalo no̱ya̱n ka̱n onoꞌ u̱vajyoj.

’Iwá̱n kita̱ke̱waltij* sekin tekipanowa̱nimej iwá̱n yajki wejka.† 2 Kua̱ꞌ némiya yoksi uva, ite̱ko kiti̱tan se̱ mo̱nsoj, kijlij: “Xaj xiktajtanili̱ti yej nemi tekipanowaj iga mane̱makáka̱nya uva ke̱ꞌ nej ne̱toca̱rowa.” 3 Eꞌ yejeme̱n kiki̱tzkijkej iwá̱n kimagakej iwá̱n akimakakej nité̱. 4 Ite̱ko u̱vajyoj kiti̱tan seꞌ mo̱nsoj; eꞌ inó̱n no̱ kitewijkej, kikuajkua̱tzaya̱nkej iwá̱n kuajkuantas kijlijkej. 5 Kiti̱tan sewoꞌ, inó̱n sí este kimiktijkej. Má̱j má̱j kiti̱tan sekin, ino̱mej no̱ kimagakej iwá̱n sekin kimiktijkej.

6 ’Eꞌ kipiaya se̱ ipiltzi̱n yej poxsan kicho̱kilia̱ya iwá̱n kiti̱tan inó̱n, kijtoj: “Iní̱n sí nopiltzi̱n kiye̱ꞌitaskej.” 7 Eꞌ tekipanowa̱nimej, yejéme̱nsan kijtojkej: “Iní̱nyawaꞌ in yej yawi mochi̱wati ite̱ko iní̱n ta̱jli, yej ítajpa kikajte̱was, matikmiktí̱ka̱nya nokta iga maka̱wi íta̱l iga tejemej.” 8 Iwá̱n kiki̱tzkijkej, kimiktijkej iwá̱n kiki̱xtijkej ipan u̱vajyoj.

9 Iwá̱n Jesús tatajtan:

—¿Té a̱n kichi̱was ite̱ko mi̱jli? Wi̱ꞌ iwá̱n kimikti̱j ino̱mej tekipanowa̱nimej, iwá̱n inó̱n u̱vajyoj kimakas seꞌ tekipanowa̱nimej.

10 ’¿Ix ayí̱ꞌ ankitaj ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ? Kijtowa:

Yej nemi kalchi̱waj kitajkalkej se̱ teꞌti yej kijtojkej iga aye̱kti,

eꞌ ino̱nya yej mochi̱wako má̱j ye̱ꞌteꞌti.

11 Ijkó̱n kichij toTe̱ko, iwá̱n poxsan timadmira̱dowaj iga tikitaj.

12 Iwá̱n kinekiáj makipre̱sojwi̱ka̱n Jesús iga kimatikej iga yejemej nemi kikajkaktiáj. Eꞌ kimajmawilijkej yej ompa chapa̱ntoyaj, kikajtejkej iwá̱n yájkija.

Fariseojmej kitajtanij Jesús siga ye̱kti mamo‑i̱xta̱wa impuesto

13 Eꞌ despué̱j kiti̱tanilijkej sej sékinoꞌ más fariseojmej iwá̱n sekin yej kitokaj rey Herodes,‡ ka̱nsan Jesús makijto tejté̱ iga wel makite̱lwi̱ka̱n. 14 Kua̱ꞌ ino̱mej asitoj, kijtojkej:

—Tamachtia̱ni, nikmatij iga tej ómpaya ken tikijtowa, iwá̱n tej ayá̱ꞌ tikchi̱wiliá caso ken mitzijliáj, tej nochi ijko̱nsan tikjuzga̱rowa; melá̱ꞌ iga titamachtiá yej Dio̱spa iyojwi. ¿Ix ye̱kti manikixta̱waka̱n impuesto iga rey César§ o ayá̱ꞌ? ¿Ix nikmakaskej o anikmakaskej?

15 Eꞌ Jesús kimatiꞌ iga kima̱wetzi̱lti̱jnekiáj, kijtoj:

—¿Te iga anne̱proba̱rowaj? Xine̱wajliguili̱ka̱n se̱ tomi̱n, iga manikita.

16 Kiwajliguilijkej, iwá̱n kua̱ꞌ kitaꞌ, Jesús tatajtan:

—¿Iní̱n a̱ꞌyéj ixa̱yaꞌ iwá̱n a̱ꞌyéj ito̱ka̱ꞌ yej nigaj ijkuilijtoꞌ?

Yejemej kijtojkej:

—Rey César.

17 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xikmakaka̱n rey César yej yéjpa itatki, iwá̱n xikmakaka̱n Dios yej yéjpa itatki.

Iwá̱n fariseojmej san tajtachi̱xtikajkej iga yej kijtoj.

Saduceojmej kijtowaj iga yej míktoꞌya ayoꞌ wel ojpa‑isa

18 Iwá̱n sekin saduceojmej* yajkij kitatoj Jesús. Yejemej kijtowaj iga yej mikij ayoꞌ ojpa‑isaj, iwá̱n ijkí̱n kitajtankej:

19 —Tamachtia̱ni, Moisés ne‑ijkuilowilijtikajkej iní̱n ley; siga se̱ ta̱gaꞌ miki, iwá̱n kika̱wa isiwa̱ꞌ, eꞌ ayá̱ꞌ kikajte̱wa nisé̱ ipiltzi̱n, iyikni̱n inó̱n yej miguiꞌ, kikuis inó̱n viuda iga ken kua̱ꞌ makipiá ipilowa̱n yej miguiꞌ. 20 Onoyaj siete tajta̱gaꞌ yej se̱san itajmej iwá̱n se̱san iye̱mej. Yej te̱ko̱ko achto mona̱miktij, eꞌ miguiꞌ kua̱ꞌ aya pilwaj. 21 Iwá̱n imá̱mil inó̱n yej miguiꞌ mona̱miktij iwá̱n yej katka isiwa̱ꞌ yej miꞌ, iwá̱n no̱ miguiꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ no̱ kikajtej ipilowa̱n. Iwá̱n ijko̱nsan no̱ mochij iwá̱n seꞌ imá̱mil. 22 Ijkó̱n ino̱mej siete, nochi mona̱miktijkaj iwá̱n ino̱nsan siwa̱ꞌ, iwá̱n ayagaj kikajtej ipiltzi̱n. Iwá̱n má̱j má̱j miguiꞌ no̱ siwa̱ꞌ. 23 In kua̱ꞌ ojpa‑isaskej yej miktokej, ¿katiapa a̱n de inó̱n siete mochi̱was iwé̱j in inó̱n siwa̱ꞌ?, iga na̱miktitoya iwá̱n inochimej.

24 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n ayompa antajla̱mikij iga ayá̱ꞌ anki̱xmatij itájto̱l Dios, niga yej wel kichi̱wa. 25 Kua̱ꞌ yej miktokej ojpa‑isaskej, ayꞌya mona̱mikti̱skej, niga ipilowa̱n ayoꞌ kina̱mikti̱skej, iga mochi̱waskej ken tikita iya̱ngelejmej Dios yej onokej ipan cielo yej no̱ ayá̱ꞌ mona̱miktiáj. 26 Eꞌ iga ojpa‑isaskej yej miktokej, ¿ix ayí̱ꞌ nokta ankilee̱rowaj ka̱n kén iga Dios tajtoj ipan se̱ witztako̱ꞌ yej we̱welo̱ntoya? Eꞌ Dios kijlij Moisés: “Nej niDio̱s, yej iDio̱spa no̱ Abraham, Isaac iwá̱n Jacob.”† 27 Dios ayéj iDio̱s yej miktokej, sino que iDio̱s yej isatokej; amejeme̱n ayompa antajla̱mikij.

Jesús kijtowa katiapa mandamiento yej amo nokta mamoe̱lka̱wa

28 Ompa asito no̱ se̱ yej tamachtiá ipan iley Moisés; yéj takaktoya kua̱ꞌ Jesús ta̱tapojtoya iwá̱n kimatiá iga ompay ken kijlij yej íwa̱n ta̱tapojtoya. Kitajtan:

—De inewi mandamiento yej onoꞌ, ¿katiapa a̱n yej achto?

29 Jesús kijtoj:

—Yej má̱j achto mandamiento ijkí̱n kijtowa: “Taꞌ xikaki, gente de Israel, toTe̱ko Dios, yéjsan ise̱lti toTe̱ko. 30 Xikcho̱kili moTe̱ko Dios iga inewi moa̱lmaj, iwá̱n iga inochi moespí̱ritoj iwá̱n iga inewi motájpal iwá̱n yéj nochipa xikejla̱nto.”‡ Ini̱nwaꞌ in yej má̱j achto mandamiento. 31 Iwá̱n onoꞌ sewoꞌ áchisan ijko̱mpa, kijtowa: “Xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá.” Ateyi seꞌ mandamiento yej má̱j vale̱rowa ken ini̱mej.

32 Iwá̱n inó̱n yej tamachtiá ipan la ley kijlij:

—Ompay ken tikijtoj Tamachtia̱ni iga onoꞌ se̱san Dios, iwá̱n ateyi seꞌ ken yéj. 33 Iwá̱n iga matiknekika̱n toDio̱s iga inewi toa̱lmaj, iga inewi toespí̱ritoj iwá̱n iga inewi totájpal, iwá̱n yéj nochipa matikejla̱ntoka̱n iwá̱n matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱n kensan tejemej timocho̱kiliáj. Iga ijkó̱n mochi̱wa má̱j vale̱rowa que nochi ofrenda yej motatiá iga momaka Dios.

34 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga ómpaya ken kijtoj, kijlij:

—Ali̱nsan poliwi iga Dios marreina̱ro ipan tej.

Iwá̱n ayoꞌ agaj má̱j mi̱xe̱wij iga kitajtajtan.

In Cristo, ¿a̱ꞌyéj ipiltzi̱n?

35 Jesús tamachtijtoya tio̱pan; kijtojtoya:

—¿Te iga yej tamachtiáj ipan la ley kijtowaj iga Cristo ipiltzi̱n David? 36 Porque David kijtoj kua̱ꞌ kitajto̱lmáꞌ iyEspí̱ritoj Dios, kijtoj ijkí̱n:

ToTe̱ko kijlij noTe̱ko:

“Ximota̱li ila̱doj noye̱ꞌma̱ꞌ ka̱n nimanda̱rowa,

este que manikta̱li mokxitampa yej mitzijiyaj.”

37 ¿Kén wel Cristo yej itati̱tan Dios ma‑ipiltzi̱n David, esi David no̱ kijliá iga iTe̱ko?

Iwá̱n yej po̱lijtoyaj kiye̱ꞌkaktoyaj.

Jesús tano̱no̱tza iga ayompa nemij yej tamachtiáj ipan la ley

38 Jesús ijkí̱n tamachtia̱ya:

—Amo mamitzkajkaya̱waka̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, puej kiye̱ꞌmatij iga makinenti̱ka̱n sota̱ntzótzol, iwá̱n kinekij makisaluda̱ro̱ka̱n tajkoa̱ltepe̱ꞌ. 39 Yejeme̱n mota̱li̱jnekij tio̱pan‑ijtiꞌ ipan ye̱ꞌasie̱ntoj ka̱n mota̱liáj yej má̱j tayaka̱ntokej, iwá̱n ijko̱nsan no̱ kinekij makichi̱waka̱n ka̱n takualo, 40 iwá̱n kikui̱liáj ikalmej yej we̱wejmikikej, iwá̱n mopajpantiáj iga wejka̱waj iga ora̱dowaj. Yejeme̱n má̱j yawij kicastiga̱ro̱tij.

Kita̱liá iyofre̱ndaj se̱ yej we̱wejmíꞌ yej amotapialiá

41 Se̱ ve̱j Jesús e̱watoya tio̱pan, kitztoya kén iga kakia̱yaj iyofre̱ndajmej ipan cajo̱n, iwá̱n miaꞌ yej motapialiáj kakia̱yaj komati tomi̱n. 42 Iwá̱n wa̱laj se̱ yej ayá̱ꞌ motapialiá iwá̱n ipan cajo̱n kakij o̱me tomi̱n de cobre yej ayá̱ꞌ pox vale̱rowa. 43 Iwá̱n Jesús kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej, kijlijkej:

—Nimitznojma‑ijliáj iga iní̱n siwa̱ꞌ yej we̱wejmíꞌ, yej ayá̱ꞌ motapialiá, kakij má̱j que nochi yej nemi kakiáj tomi̱n ipan cajo̱mej; 44 puej nochi kita̱lijkej yej kisobra̱rowaj; eꞌ yéj, malej ayá̱ꞌ motapialiá, kimáꞌ inewi yej kipiaya iga takua̱ya.

13

Jesús kijtowa iga yawi moxi̱xiti̱nati weyitio̱pan

1 Kua̱ꞌ Jesús ki̱saꞌ weyitio̱pan, se̱ idiscí̱poloj kijlij:

—¡Tamachtia̱ni, taꞌ xikita kejke̱ꞌpa teꞌti, iwá̱n kejke̱ꞌpa kalwe̱wetkej!

2 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¿Ankitaj ini̱mej kalwe̱wetkej? Nigaj ayá̱ꞌ yawi ka̱witi nisé̱ teꞌti yej mane̱nekpanijto. Nochi yawij moxijxiti̱natij.

Jesús kijtowa yej yawi mochi̱wati kua̱ꞌ aya poliwilo

3 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej yajkij ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, yej onoꞌ iyi̱xtaj weyitio̱pan. Iwá̱n kua̱ꞌ Jesús e̱watoꞌ ompiga, Pedro, Jacobo, Juan iwá̱n Andrés, ijkí̱n kichtakatajtankej:

4 —Niknekij xine‑ijli̱ka̱n ké̱man mochi̱was in inó̱n. ¿Té̱ mo‑itas kua̱ꞌ ayoꞌ wejka iga nochi iní̱n mochi̱was?

5 Jesús kijtoj:

—Amo agaj mitzkajkaya̱waskej, 6 iga miaꞌ yawij wi̱tzetij iwá̱n mopajpanti̱skej iga nej, sie̱mpa ayéj. Ijkí̱n kijto̱skej: “Nejya el Cristo”; iwá̱n miaꞌ yawij kikajkaya̱watij.

7 ’Eꞌ kua̱ꞌ amejeme̱n ankikakiskej momijmiktilo nijnijiga, amo ximajmawika̱n, ijkó̱n nokta yawi mochi̱wati; eꞌ aya yej iga poliwilo̱j. 8 Iga se̱ país momijmikti̱j iwá̱n sewoꞌ, iwá̱n se̱ nación momijmikti̱j iwá̱n seꞌ; onos ta̱lo̱li̱n nijnijiga, iwá̱n poxsan a̱pistajtiás iwá̱n nijnijiga mokuejkueso̱lo̱j; Nochi iní̱n aya yéj iga poliwilo̱j, pé̱waoꞌ iga mokno̱chi̱walo.

9 ’Eꞌ ximocuida̱ro̱ka̱n amejéme̱nsan iga mitzwi̱gaskej ka̱n onokej yej manda̱rowaj iwá̱n tio̱pan mitzmagaskej, iwá̱n iga anne̱tokaj mitzwi̱gaskej iyi̱xtaj yej manda̱rowaj iwá̱n re̱yejmej; ijkó̱n iga wel antajto̱skej de nej iyi̱xtajmej. 10 Eꞌ kua̱ꞌ aya poliwilo, mopowas no̱ya̱n ipan ta̱jli kén iga Dios tama̱nawiá. 11 Eꞌ kua̱ꞌ mitzwi̱gaskej iyi̱xtaj yej manda̱rowaj, amo xitayo̱koyaka̱n iga te̱ ankijto̱skej, niga xike̱ejla̱ntoka̱n. Ankijto̱skej yej íkua̱ꞌ Dios mitzijli̱skej iga xikijto̱ka̱n; iga ayéj amejeme̱n yej antajto̱skej, sino que iyEspí̱ritoj Dios. 12 Se̱ tokni̱n yawi kite̱lwi̱ti iyikni̱n iga makimikti̱ka̱n, iwá̱n te̱taj kite̱lwi̱j ipiltzi̱n iga makimikti̱ka̱n, iwá̱n te̱pilowa̱n kite̱lwi̱skej itajmej iga makimikti̱ka̱n. 13 Nochi yawij mitzijiyatij iga nej anne̱tokaj; eꞌ yej moconfia̱rojtoꞌ nochipa ipan nej, inó̱n moma̱nawi̱j.

14 ’El profeta Daniel kijkuiloj* iga mochi̱was yej pox aye̱kti weyitio̱pan‑ijtiꞌ; kua̱ꞌ amejeme̱n ankitaskej iga onoꞌ yej akajasi iga maono weyitio̱pan‑ijtiꞌ, —yej kilee̱rowa makentende̱ro—, yej onoskej ipan estado de Judea, mayá̱ka̱nya ipan tepe̱yoj. 15 Yej onos iyi̱xko kajli ipan ipetayo, ayoꞌ matemo, niga makalaki iga makikijki̱xti yej kipiá kalijtiꞌ; 16 iwá̱n yej nemi imi̱lpan, ayoꞌ mayawi icha̱n iga makikuiti itzótzol. 17 ¡Lástima siwa̱tkej inó̱n día iga yej tatalaxwijtokej iwá̱n yej tachi̱chitijtokej! 18 Xiktajtanili̱ka̱n Dios iga kua̱ꞌ ancholo̱skej amo kua̱ꞌ sektaj;† 19 porque ino̱mej días poxsan mokno̱chi̱walo̱j, este ayí̱ꞌ ijkó̱n mo‑itaꞌ desde iga kichij Dios iní̱n ta̱jli, iwá̱n ayí̱ꞌ ijkó̱n mochi̱was. 20 Siga toTe̱ko ayá̱ꞌ kixelo̱j ino̱mej días, ayagaj moma̱nawi̱j; eꞌ kixelo̱j iga kicho̱kiliá ino̱mej yej yéjpa kitapejpen.

21 ’Iwá̱n siga agaj mitzijli̱skej: “Taꞌ xikitaka̱n nigaj onoꞌ Cristo”, o “Taꞌ xikitaka̱n nepa onoꞌ”, amejeme̱n amo xiktajto̱lkakika̱n. 22 Iga yawij wi̱tzetij iwá̱n mopanti̱skej iga nej, sie̱mpa ayéj, kijto̱skej “Nejya niCristo”, iwá̱n kijto̱skej iga yejeme̱n profe̱tajmej iga Dios kita̱jto̱lmakaj, sie̱mpa takajkaya̱waj. Yawij kichi̱watij mila̱grojmej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita iga matakajkaya̱waka̱n, este wel anka kikajkaya̱waskej yej Dios kitapejpen. 23 Eꞌ xikye̱ꞌkakika̱n, iga áchtoya nochi nimitzmati̱ltijkej.

Kén iga yawi sej wi̱tzeti Jesús yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ

24 Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ páno̱jya ino̱mej días iga mokno̱chi̱walo̱j, yawi tako̱mitiati iga ayꞌ ta̱wi̱j to̱nati̱ꞌ, niga ayꞌya tame̱tzto̱nas; 25 si̱talimej yej onokej ipan cielo wejwetziskej, nochi yej onoꞌ ipan cielo mojo̱li̱naskej. 26 Íkua̱ꞌya ne‑itaskej nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yej niwi̱ꞌ ipan mixti, nita̱wijtiwi̱ꞌ iga noweyipode̱r. 27 Iwá̱n niktekimakas noa̱ngelejmej iga recio matapi̱tzaka̱n iga trompeta iga makinejnechko̱ka̱n yej niktapejpen yej nijnijiga onokej no̱ya̱n ipan ta̱jli.

28 ’Ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan higue̱rajkuawiꞌ: Kua̱ꞌ ankitaj némiya ki̱sa iseliska iwá̱n némiya iswayowi, ankimatij iga wi̱ꞌya to̱nalis. 29 Ijko̱nsan no̱ kua̱ꞌ ankitaskej iga némiya mochi̱wa nochi yej nimitzijlijkej, xikmatika̱n iga ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga nej níwi̱ꞌya sej. 30 Nimitzijliáj iga nochi iní̱n mochi̱was kua̱ꞌ aya mikij yej iná̱n onokej. 31 Cielo iwá̱n ta̱jli poliwiskej, eꞌ yej nikijtoj, nochi yawi mochi̱wati.

32 ’Eꞌ ayagaj nokta kimati te̱ día o te̱ hora, ayagaj kimati, niga a̱ngelejmej yej onokej ipan cielo, niga nej yej iPiltzi̱n Dios, isé̱ltisan noTaj Dios kimati.

33 ’Inó̱n iga amejeme̱n xisatoka̱n, xitachi̱xtoka̱n iwá̱n xikte̱ne̱wijtoka̱n Dios iga ayá̱ꞌ ankimatij ké̱man mochi̱was. 34 Nej ken se̱ ta̱gaꞌ yej yajki wejka, kua̱ꞌ aya ki̱sa icha̱n, kitekimáꞌ itekipanowa̱nimej, sejsé̱ kimáꞌ itekipáno̱l iwá̱n kiti̱tan iga se̱ matachi̱xto ipan kalte̱n. 35 Amejeme̱n xisatoka̱n iga ayá̱ꞌ ankimatij ke̱man wi̱ꞌ ite̱ko kajli, tayowaka̱n, o tajkoyówal, o kua̱ꞌ takui̱ka ka̱yo, o yowaltiꞌ; 36 amo santá̱ꞌ niwe̱jki̱saki iwá̱n nimitzasikij ankojkochtokej. 37 Yej nimitzijliáj amejeme̱n, nochi nikijliáj: xisatoka̱n.

14

Sacerdo̱tejmej ije̱fejmej kite̱mowaj kén iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús

1 Poliwiasan dos días iga mo‑ilwichi̱wiliá la Pascua,* iwá̱n iga mokua pa̱n yej ayá̱ꞌ kipiá levadura.† Ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés kite̱mowilia̱yaj kén iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús malej iga matakajkaya̱wáka̱mpa iwá̱n makimikti̱ka̱n. 2 Kijtowa̱yaj:

—Ayá̱ꞌ tikchi̱waskej kua̱ꞌ nentoꞌ ilwiꞌ, iga amo makuesiwilo.

Se̱ siwa̱ꞌ kitoya̱wa yej ajwiya̱ꞌ ipan itzontekon Jesús

3 Mie̱j Jesús onoya ipan a̱ltepe̱tzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Betania, onoya icha̱n Simón yej kipiaka lepra. Mie̱j ki̱xna̱ntoya mesa, asiꞌ se̱ siwa̱ꞌ yej kinentia̱ya se̱ bote̱yajtzi̱n yej chijtoꞌ iga teꞌti yej ito̱ka̱ꞌ alabastro. Ípan kiwi̱gaꞌ aceite yej ajwiya̱ꞌ yej kijliáj nardo yej pox patiyoj; iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ kikechposteꞌ bote̱yajtzi̱n, iwá̱n kitoya̱wilij ipan itzontekon Jesús. 4 Eꞌ sekin yej ompa kitajtachi̱lijtoyaj, kuesiwikej iwá̱n kijtojkej:

—¿Te iga kiyokatoyajkej iní̱n aceite yej pox ajwiya̱ꞌ? 5 Masejtaj monamáꞌ iga ke̱ꞌ se̱ kita̱niá trescientos días iga mamomajmaka yej ayá̱ꞌ motapialiáj.

Iwá̱n kajajwakej inó̱n siwa̱ꞌ.

6 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Xika̱waka̱n. ¿Te iga ankikuejkuesowaj? Yéj ne̱chi̱wilij yej ye̱kti. 7 Yej ayá̱ꞌ motapialiáj, nochipa onoskej amowa̱n, iwá̱n kua̱ꞌ ankinekiskej wel ankipale̱wiáj; eꞌ nej ayá̱ꞌ nochipa nij anne̱piaskej. 8 Iní̱n siwa̱ꞌ kichij yej wel kichí̱, machtówija iga ne̱ta̱lilij yej ajwiya̱ꞌ ipan notzontekon, iga ijkó̱n ne̱chi̱wili̱skej kua̱ꞌ yawij ne̱to̱katij. 9 Nimitzijliáj iga ka̱nsan ipan inewi iní̱n ta̱jli mopowas kén iga Dios tama̱nawiá, yawi no̱ mopowati yej kichij iní̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n ijkó̱n moejla̱mikis yej kichij.

Judas kinamaka Jesús

10 Judas Iscariote, se̱ de ino̱mej doce idiscí̱polojpa Jesús, yajki kitato ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iga kijli̱to iga yéj yawi kipale̱wi̱ti iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús. 11 Kua̱ꞌ yejeme̱n kikakikej inó̱n, poxsan pa̱kikej iwá̱n kijlikej Judas iga yawij kimakatij tomi̱n. Iwá̱n íkua̱ꞌya Judas pe̱waꞌ iga kite̱moj ké̱man wel makiki̱tzki̱ka̱n Jesús.

La Santa Cena

12 Ipan día kua̱ꞌ pe̱waꞌ iyilwiyo la Pascua, kua̱ꞌ mokua pan yej ayá̱ꞌ kipiá levadura, momiktiá se̱ borre̱gojtzi̱n iga mokua, disci̱polojmej kitajtankej Jesús:

—¿Ka̱n tikneki manimitzchi̱wili̱tij tákual iga tikilwichi̱wili̱skej la Pascua?

13 Iwá̱n Jesús kiti̱tan o̱me̱n idisci̱polojmej, kijlij:

—Xa̱ka̱n Jerusalén, iwá̱n ompa ankitecho̱skej se̱ ta̱gaꞌ kiwi̱ga a̱ꞌti ipan a̱ko̱miꞌ. Inó̱n xiktokaka̱n, 14 iwá̱n ka̱n yéj kalakis, xikijli̱ka̱n ite̱ko inó̱n kajli: “Kijtowa in Tamachtia̱ni: ¿Ipan katiapa cuarto nicena̱ro̱j ipan iyilwi la Pascua iwá̱n nodisci̱polojmej?” 15 Ite̱ko kajli yawi mitzne̱xtili̱tij se̱ weyi cuarto pan segundo piso ka̱n ónoꞌya nochi yej ankinekiskej, ompa xikchi̱waka̱n yej tikua̱skej.

16 Disci̱polojmej yajkij iwá̱n asikej a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n kasikej nochi kensan kijtoj Jesús; iwá̱n ompay kichijkej tákual iga kilwichi̱wiliáj la Pascua.

17 Kua̱ꞌ tayowátiꞌya, Jesús iwá̱n doce idisci̱polojmej, yajkij ompa. 18 Kua̱ꞌ ki̱xna̱ntókeja mesa iga takuaj, Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga se̱ de amejéme̱mpa yej nemi nigaj íwa̱n nisentakua, yawi ne̱ne̱xti̱ti iga mane̱ki̱tzki̱ka̱n.

19 Iwá̱n yejemej mokno̱matikej, mosepantajtaniáj:

—¿Ix nejya a̱n?

Seꞌ no̱ kijtoj:

—¿Ix nejya a̱n?

20 Jesús kijtoj:

—Se̱ de amejeme̱n yej ando̱cejmej, yej íwa̱n nemi nisentakua ipansan iní̱n plato, ino̱nwaꞌ in yej yawi ne‑ichtakane̱xti̱ti iga mane̱mikti̱ka̱n. 21 Nimitzijliáj iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱mikti̱tij ken ijkuilijtoꞌ; eꞌ ¡lá̱stimaj inó̱n ta̱gaꞌ yej yawi ne‑ichtakane̱xti̱ti iga mane̱mikti̱ka̱n! Má̱j ye̱kti katka iga inó̱n ta̱gaꞌ amo maki‑onolti̱ka̱n.

22 Mie̱j nemi takuaj, Jesús kikuiꞌ se̱ pa̱n, kimáꞌ gracias Dios iwá̱n kita̱tajkoloj iga kimajmáꞌ idisci̱polojmej. Kijtoj:

—Xikuika̱n iní̱n pa̱n iwá̱n xikua̱ka̱n, ini̱nwaꞌ nocue̱rpoj.

23 Iwá̱n Jesús kikuiꞌ vaso yej kipiá vino, kimáꞌ gracias Dios, iwá̱n kimajmáꞌ idisci̱polojmej, iwá̱n inochi̱n konijkej. 24 Jesús kijtoj:

—Iní̱n kijto̱jneki noesyo iga nikchi̱wa seꞌya pacto, iwá̱n toya̱wis iga miaꞌ maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios. 25 Nimitzijliáj iga ayoꞌ má̱j nikoni̱j uva iya̱yo, nikoni̱j sej nuevo vino este kua̱ꞌ nonos ka̱n reina̱rowa Dios.

Jesús kijtowa iga Pedro yawi kijto̱ti iga aki̱xmati

26 Kua̱ꞌ tamiꞌ kitakui̱kilijkej Dios, yajkij ipan se̱ tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos. 27 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n amonochi̱n ankikajte̱waskej iga anmoconfia̱rowaj ipan nej iní̱n yówal iga ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Nikmikti̱j ite̱ko borre̱gojmej, iwá̱n borre̱gojmej pa̱payi̱niskej.” 28 Eꞌ kua̱ꞌ ni‑ojpa‑isas sej, kua̱ꞌ anya̱skej Galilea, nej achto nia̱ti.

29 Pedro kijtoj:

—Malej iga inochi̱n mamitzsenkokajte̱waka̱n, eꞌ nej ayá̱ꞌ.

30 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliá iga iní̱n yówal, kua̱ꞌ aya takui̱ka ka̱yo o̱me ve̱j, tej e̱yi ve̱jya tikijto̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.

31 Eꞌ Pedro sej kijlij Jesús:

—Malej iga matisenmikika̱n, nej ayá̱ꞌ nikito̱j iga ayá̱ꞌ nimitzi̱xmati.

Iwá̱n inochi̱n ijkó̱n kijtojkej.

Jesús ora̱dowa ipan se̱ kuayojtzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Getsemaní

32 Iwá̱n asikej ka̱n kijliáj Getsemaní, iwá̱n kijlij idisci̱polojmej:

—Nijoꞌ ximota̱li̱ka̱n, nej maniaoꞌ manitajto̱ti wa̱n Dios.

33 Kiwi̱gákejsan petz Pedro, Jacobo iwá̱n Juan ka̱n ora̱do̱to. Iwá̱n Jesús pe̱waꞌ iga poxsan mokno̱matiꞌ iwá̱n moyo̱lmiktij. 34 Iwá̱n kijtoj:

—Poxsan nimokno̱mati este ken nimikisnékiya. Nijoꞌ xika̱wika̱n wa̱n xisatoka̱n.

35 Iwá̱n Jesús yajki achi má̱j wejka, iwá̱n motankua̱ketzaꞌ ta̱lpan iga kitajtanilij Dios siga wel amo makikno̱chi̱waka̱n ken yawij kichi̱wili̱tij íkua̱ꞌ. 36 Ijkí̱n kite̱ne̱wij Dios:

—NoTaj, noPa̱paj tej nochi wel tikchi̱wa; xine̱ma̱nawi kua̱ꞌ yawij ne‑ikno̱chi̱watij, eꞌ amo mamochi̱wa ken nej nikneki, mamochi̱wa ken tej tikneki.

37 Iwá̱n Jesús yajki sej ka̱n onoꞌ idisci̱polojmej, kasitoj kojkochtokej; iwá̱n Jesús kijlij Pedro:

—Simón, ¿ixtaj tikochtoꞌ? ¿Ix awel achi xisato malej se̱ hora? 38 Xisatóka̱nya, iwá̱n xi‑ora̱do̱ka̱n iga amo mamitzta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ. Nikmati iga amoa̱lmaj kineki xikchi̱waka̱n ken nej nikneki, eꞌ amogá̱najsan awel ankichi̱waj.

39 Yajki sej ora̱do̱to iwá̱n kijtoj inó̱mejsan tájto̱l ken achto. 40 Kua̱ꞌ sej yajki ka̱n onokej idisci̱polojmej, sej kasitoj kojkochtokej iga poxsan kochisnekiáj, inó̱n iga aweljoꞌ te̱ kijtojkej. 41 Kua̱ꞌ e̱yi ve̱jya iga ora̱do̱to̱yay, kijtoj:

—¿Ix ankojkochtókejoꞌ? ¿Nemi anmose̱wiáj? Wí̱tzeja yej kipoxchi̱waj yej aye̱kti iga yawij ne̱ki̱tzki̱tij nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 42 Ximoketzaka̱n, matiá̱ka̱nya; wi̱ꞌya yej ne̱ne̱xtiá.

Kiwi̱gaj preso Jesús

43 Jesús ta̱tapojtóyaoꞌ kua̱ꞌ asiko Judas, se̱ de inó̱n doce yej idiscí̱polojpa katka. Judas wa̱laj iwá̱n miaꞌ gente yej kiwajligakej espada iwá̱n kuawiꞌ. Ino̱mej kiti̱tankej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej. 44 Ijkí̱n kijtoj Judas kua̱ꞌ aya kine̱xtiá katiá in Jesús:

—Yej ankitaskej nikpipitzo̱j, ino̱nya nokta xiki̱tzki̱ka̱n iwá̱n xikye̱ꞌilpitia̱ka̱n.

45 Kua̱ꞌ asiꞌ ite̱noj Jesús, kijlij:

—Tamachtia̱ni, Tamachtia̱ni.

Iwá̱n kipipitzoj. 46 Iwá̱n kiki̱tzkijkej Jesús, iwá̱n kiwi̱gakej.

47 Eꞌ se̱ de ino̱mej yej onoya iwá̱n Jesús, kiki̱xtij iyespa̱daj,‡ iwá̱n kinagastéꞌ itekipanowa̱ni ije̱fej sacerdo̱tejmej. 48 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿Ix anwa̱lkej anne̱kuikoj ken kua̱ꞌ se̱ yej tachteꞌ? ¿Ix inó̱n iga ankiwajligakej espada iwá̱n kuawiꞌ? 49 Nej nochipa nonoya amowa̱n iga nitamachtijtoya weyitio̱pan, iwá̱n ayí̱ꞌ anne̱ki̱tzkijkej. Eꞌ iní̱n nemi mochi̱wa kensan ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios.

50 Iwá̱n nochi disci̱polojmej kikajtejkej ise̱lti Jesús, iwá̱n chojcholojkej.

Chokotzi̱n yej choloj

51 Eꞌ se̱ chokotzi̱n kitokatia̱ya Jesús, tejkuixtia̱ya iga se̱ tzótzol, iwá̱n kiki̱tzkijkej; 52 eꞌ yéj ompa kikajtej itzótzol iwá̱n choloj ipetzka̱n.

Jesús iyi̱xtaj yej kimanda̱rowaj judiyojmej

53 Iwá̱n kiwi̱gakej Jesús iyi̱xtaj ije̱fej sacerdo̱tejmej, iwá̱n ompa monechkojkej sacerdo̱tejmej yej tayaka̱ntokej, yej kimanda̱rowaj judiyojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley. 54 Eꞌ Pedro kiwejkatokatiajki Jesús, este ipan ipa̱tioj ije̱fej sacerdo̱tejmej, iwá̱n Pedro mota̱lij wa̱n policiyajmej;§ moskojtoyaj tite̱noj.

55 Ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n nochi yej kimanda̱rowaj judiyojmej, kite̱mowa̱yaj tejté̱ yej mane̱si iga Jesús kichij yej aye̱kti iga wel makimikti̱ka̱n; eꞌ ayá̱ꞌ kasilia̱yaj. 56 Iwá̱n miaꞌ yej kipantia̱yaj Jesús, eꞌ ayá̱ꞌ se̱san itajto̱lmej. 57 Iwá̱n sekin tajtojkej iga kipantijkej Jesús, kijtojkej:

58 —Nejeme̱n nikakikej iga Jesús kijtoj ijkí̱n: “Nej nia nikxi̱xiti̱nati iní̱n weyitio̱pan yej tama̱chí̱wal, iwá̱n ipan e̱yi días nia sej nikchi̱wati seꞌ yej ayéj tama̱chí̱walpa.”

59 Eꞌ malej ijkó̱n kipantia̱yaj, ayá̱ꞌ sansé̱ kijtowa̱yaj.

60 Iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej moketzaꞌ iyi̱xtaj sekin, iwá̱n kitajtan Jesús:

—¿Aya̱ꞌtaj titajtowa achi? ¿Ix ayá̱ꞌ tikaki iga nemi mitzte̱lwiáj?

61 Eꞌ Jesús atajtoj. Ije̱fej sacerdo̱tejmej sej kitajtan:

—¿Ix tejya in tiCri̱stoj yej iPiltzi̱n Dios yej kiweyimati̱ltiáj?

62 Jesús kijtoj:

—Nejya nokta. Anyawij anne‑itatij nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ne̱watos ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios yej nochi wel kichi̱wa, iwá̱n anne‑itaskej nemi niwi̱ꞌ ipan mixti cie̱lojkóbapa.

63 Iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej, kitza̱tzaya̱n itzótzol iga kuejkuesiwiꞌ iwá̱n kijtoj:

—Ayoꞌ tiknekij agaj má̱j mate‑ijli de yéj. 64 Amejeme̱n ankikakikej iga kima̱lijlij Dios; ¿kén ankijtowaj amejeme̱n?

Iwá̱n inochi̱n kijtojkej iga mamomíktiya.

65 Sekin pe̱wakej iga kichijchakej, iwá̱n ki̱xtzakkej iwá̱n kimagakej, kijlia̱yaj:

—¡Siga tiprofe̱taj, taꞌ xikijto a̱ꞌyéj mitzmagaꞌ!

Iwá̱n policiyajmej kixa̱ygatatzi̱nkej Jesús.

Pedro kijtowa iga aki̱xmati Jesús

66 Pedro onoya tani ipan patio, iwá̱n íkua̱ꞌ ompa asiꞌ se̱ isirvie̱ntaj ije̱fej sacerdo̱tejmej; 67 iwá̱n kua̱ꞌ kitaꞌ iga Pedro nemi moskowa tite̱noj, kitachi̱lijtiká̱ꞌ, iwá̱n kijlij:

—Tej no̱ tinemiá iwá̱n Jesús de Nazaret.

68 Eꞌ Pedro kijtoj iga ayá̱ꞌ, kijtoj:

—Aniki̱xmati, niga nikmati de te̱ nemi titajtowa.

Iwá̱n Pedro ki̱saꞌ jue̱rájbapa ka̱n kalakilo, iwá̱n íkua̱ꞌ takui̱gaꞌ se̱ ka̱yo. 69 Iwá̱n inó̱n sirvienta sej kitachi̱lijtiki̱saꞌ Pedro, iwá̱n kijlij yej ompa ojonokej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ de yejéme̱mpa.

70 Eꞌ Pedro sej kijtoj iga aki̱xmati Jesús. Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, yej ompa onoyaj sej kijlijkej Pedro:

—Mataj tejwaꞌ tinemiá no̱ iwá̱n yejemej; tej de Galilea iga nikakij titajtowa kensan yejeme̱n.

71 Iwá̱n Pedro kijtoj iga kitztoꞌ Dios iwá̱n makikno̱chi̱wa siga takajkaya̱wa, iwá̱n kijtoj:

—Ayá̱ꞌ niki̱xmati inó̱n ta̱gaꞌ yej nemi anne‑ijliáj.

72 Iwá̱n íkua̱ꞌ takui̱gaꞌ sej in ka̱yo. Iwá̱n Pedro kejla̱n yej kijtoj Jesús: “Kua̱ꞌ ka̱yo aya takui̱ka o̱me ve̱j, tej tia tikijto̱ti e̱yi ve̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.” Iwá̱n kua̱ꞌ Pedro inó̱n kejla̱n, pe̱ꞌ iga cho̱gaꞌ.

15

Kiwi̱gaj Jesús iyi̱xtaj Pilato

1 Kua̱ꞌ tane̱siꞌ, ije̱fejmej sacerdo̱tejmej monechkojkej iwá̱n we̱wetkej yej kimanda̱rowaj judiyojmej, iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n nochi yej kimanda̱rowaj judiyojmej. Iwá̱n Jesús kilpitiajkij iga kika̱watoj iyi̱xtaj pilato. 2 Pilato kitajtan:

—¿Ix tejya in iRre̱y judiyojmej?

Jesús kijtoj:

—Ijko̱nya ken tej tikijtowa.

3 Iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej kitejte̱lwia̱yaj Jesús. 4 Iwá̱n Pilato sej kitajtan Jesús:

—¿In tej atikijtowa nité̱? Taꞌ xikaki nochi yej mitzijliáj iga mitzte̱lwiáj.

5 Eꞌ Jesús nité̱ akijtoj; inó̱n iga Pilato poxsan madmira̱doj.

Mojtowa iga mamiki Jesús

6 Ipan iyilwi la Pascua, Pilato nochipa kimajka̱waya se̱ preso yej la gente kitapejpenaya. 7 Onoya se̱ preso yej ito̱ka̱ꞌ Barrabás; sen‑onoyaj iwá̱n sekin yej no̱ tamiktijkej kua̱ꞌ yajkij ico̱ntraj igobie̱rnoj. 8 Iwá̱n miaꞌ wa̱lkej, iwá̱n pe̱ꞌ kijlijkej Pilato iga makimajka̱wa se̱ ken kitekichi̱wa. 9 Pilato kijtoj:

—¿Ix ankinekij manikmajka̱wa iRre̱y judiyojmej?

10 Iní̱n kijtoj iga kimatiá iga ije̱fejmej sacerdo̱tejmej ki̱xitayaj Jesús, inó̱n iga kiwi̱gakej iyi̱xtaj. 11 Eꞌ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej kitejtekimakakej la gente iga makitajtanika̱n iga makimajka̱waka̱n Barrabás. 12 Iwá̱n Pilato sej tatajtan:

—¿Té̱ ankinekij manikchi̱wili yej ankijliáj iRre̱y judiyojmej?

13 Yejeme̱n tzajtzíkejpa iga kijtojkej:

—¡Xikmikti ipan cruz!

14 Eꞌ Pilato kijtoj:

—¿Té̱taj kichij yej aye̱kti?

Eꞌ yejeme̱n ma̱jya tzajtzikej:

—¡Xikmikti ipan cruz!

15 Eꞌ Pilato kinekiá makiye̱ꞌitaka̱n, inó̱n iga kimajkaj Barrabás iwá̱n kitekimáꞌ solda̱dojmej iga makimagaka̱n Jesús iwá̱n iga makimikti̱tij ipan cruz.

16 Iwá̱n solda̱dojmej kiwi̱gakej Jesús ipan ipa̱tioj palacio, iwá̱n kinejnechkojkej nochi solda̱dojmej. 17 Iwá̱n kaki̱ltijkej se̱ sota̱ntzótzol yej a̱xokotiꞌ, iwá̱n se̱ corona* de witzti yej kijkitikej iga kiyawalchijkej. 18 Iwá̱n pe̱wakej iga kitzajtzilijkej:

—¡Xiye̱ꞌono iRre̱y judiyojmej!

19 Iwá̱n kikuajkua̱wi̱tekkej iga kuawiꞌ, kichijchakej, iwá̱n motankua̱ketzakej iná̱ꞌ, iga ken kiweyimati̱ltia̱yaj. 20 Kua̱ꞌ kaja̱wilmatíkeja, kiki̱xtilijkej inó̱n tzótzol yej a̱xokotiꞌ, iwá̱n sej kaki̱ltijkej sej yej itzótzolpa nokta, iwá̱n kiki̱xtijkej iga kimikti̱toj ipan cruz.

Kiclava̱rowaj Jesús ipan cruz

21 Iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Cirene, yej ito̱ka̱ꞌ Simón, yej ítajpa Alejandro iwá̱n Rufo, ompa pano̱tia̱ya iga yajka imi̱lpan, iwá̱n yéj kitekimakakej iga makiwi̱guili Jesús icru̱z.

22 Iwá̱n kiwi̱gakej Jesús ka̱n kijliáj Gólgota, yej kijto̱jneki Ka̱n onoꞌ Kuaomiꞌ. 23 Iwá̱n kimakakej vino yej ne̱nelijtoꞌ iwá̱n remedio yej ito̱ka̱ꞌ mirra, eꞌ Jesús akonij. 24 Kua̱ꞌ kiclava̱rójkeja ipan cruz, solda̱dojmej kikuikej itzótzol Jesús iga kirrifa̱rojkej iga makimatika̱n te̱ kiwi̱gas sejsé̱ de yejemej.†

25 Yowaltiꞌ las nueve kua̱ꞌ kiclava̱rojkej Jesús ipan cruz.‡ 26 Iwá̱n kita̱lkej ikua̱pan ka̱n kijkuilojkej te íga kimiktijkej, ijkí̱n ijkuilijtoya: “IRRE̱Y JUDIYOJMEJ.” 27 Iwá̱n na̱ꞌ ka̱n kiclava̱rojkej Jesús pan cruz, no̱ kiclava̱rojkej o̱me yej tachtekij, ipan sejsé̱ icru̱z, se̱ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ iwá̱n seꞌ iyo̱pochka̱mpa. 28 Ijkó̱n iga mochij yej ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios: “Kitakej ken se̱ yej kichij yej aye̱kti.”§

29 Iwá̱n yej panowa̱yaj ite̱noj Jesús, kipi̱najtia̱yaj, este kikua̱tzejtzelowilia̱yaj iga kijlia̱yaj:

—Aykiꞌ, tej tikijtoj iga tikxiti̱nas weyitio̱pan, iwá̱n ipan e̱yi día wel sej tikojpachi̱wa,* 30 moga̱naj ximoma̱nawi, iwá̱n xitemo ipan cruz.

31 Ijko̱nsan no̱ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj pan la ley, kipi̱najtia̱yaj, iwá̱n mojlia̱yaj:

—Sekin kima̱nawij, eꞌ yéj ima̱tika awel moma̱nawiá.† 32 Siga Cristo yej iRre̱y israeli̱tajmej tikitaskej iga temo̱j ipan cruz, ijkó̱n sí ticre̱do̱skej.

Iwá̱n yej na̱ꞌ pilojtoyaj ipan sejsé̱ icru̱z, no̱ ma̱ltajtowa̱yaj iga Jesús.

Miki Jesús ipan cruz

33 Kua̱ꞌ asiꞌ tajkodía, no̱ya̱n ipan ta̱jli tako̱mitiáꞌ, ijkó̱n tako̱mititoya este las tres tio̱takpan. 34 Iwá̱n íkua̱ꞌya Jesús tzajtziꞌ iga inochi itájpal, kijtoj:

—Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? —yej kijto̱jneki: TinoDio̱s, tinoDio̱s, ¿te iga tine̱kájteja?‡

35 Sekin yej ompa onoyaj, kikakikej, iwá̱n kijtojkej:

—Taꞌ xikakika̱n, nemi kino̱tza ikyapa profeta Elías.

36 Iwá̱n se̱ de yejéme̱mpa motaloj, ka̱pacho̱to tejté̱ yej ken ichkaꞌ pan xoko̱ꞌvi̱noj. Kilpij ipan ojtaꞌ, iwá̱n kitecho̱ltij Jesús, iga makichichi̱na. Kijtoj:

—Xikajte̱waka̱n, matikitaka̱n siga wi̱ꞌ Elías kitemo̱wi̱ki.§

37 Iwá̱n Jesús tzájtziꞌpa iga tajtoj, iwá̱n míguiꞌya. 38 Iwá̱n tzótzol* yej iga tajkotzaktoya weyitio̱pan, tajkotzaya̱niꞌ, pe̱waꞌ ajko iwá̱n tzaya̱ntiwa̱laj este tani. 39 Ije̱fej solda̱dojmej yej onoya iyi̱xtaj Jesús, kua̱ꞌ kitaꞌ kén iga tzajtziꞌ iwá̱n miguiꞌ, kijtoj:

—Mataj melá̱ꞌ iní̱n ta̱gaꞌ iPiltzi̱n Dios.

40 Ompa no̱ onoyaj sekin siwa̱tkej, tachi̱xtoyaj wejka; onoyaj María Magdalena, iwá̱n seꞌ María yej iyé̱mejpa José iwá̱n Jacobo yej te̱tzo̱yo̱ꞌ, iwá̱n ompa no̱ onoya seꞌ siwa̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Salomé. 41 Ini̱mej siwa̱tkej kitokatinemiáj Jesús, iwá̱n kipale̱wijkej kua̱ꞌ nemiá Galilea. Ompa onoyaj no̱ miaꞌ siwa̱tkej yej senyajkij Jerusalén iwá̱n Jesús.

Moto̱ka Jesús texapoko

42 Inó̱n día kichi̱waj yej monekis iga mo̱stapa día kua̱ꞌ mose̱wilo. Kua̱ꞌ némiya tayowati, 43 se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ José yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Arimatea yej onoya ipan inó̱n grupo yej tayaka̱ntokej yej kimanda̱rowa̱yaj judiyojmej, yajki kitato Pilato iwá̱n ayá̱ꞌ majmawiꞌ iga kitajtan icue̱rpoj Jesús iga makito̱ka. Yéj no̱ kichi̱xtoya ke̱man wi̱ꞌ reina̱ro̱ki Dios. 44 Pilato madmira̱doj kua̱ꞌ kikáꞌ iga nimaní̱n miꞌ Jesús, iwá̱n kino̱tzaꞌ ije̱fej solda̱dojmej iga kitajtan iga ix a̱n ijko̱nya. 45 Kua̱ꞌ inó̱n capitán kimati̱ltij iga miꞌya Jesús, Pilato kijlij José iga wel kito̱kas Jesús. 46 Iwá̱n José kikowato se̱ sábana, iwá̱n yajki kitemowi̱to icue̱rpoj Jesús ipan cruz iwá̱n kiki̱kimiloj iga inó̱n tzótzol. Iwá̱n kito̱gaꞌ ipan se̱ texapoꞌ yej ichkuatoyay. Iwá̱n kite̱ntzakuaꞌ iga se̱ weyiyawalteꞌti.† 47 María Magdalena iwá̱n seꞌ María yej íye̱ꞌpa José, kitakej ka̱n kito̱kkej Jesús.

16

Ojpa‑isa Jesús

1 Kua̱ꞌ pánoja día iga mose̱wilo, María Magdalena, Salomé, iwá̱n María yej íye̱ꞌpa Jacobo, kikojkej yej ajwiya̱ꞌ iga kita̱liliáj icue̱rpoj Jesús. 2 Iwá̱n isájpasan domingo asitoj ka̱n to̱ktoꞌ Jesús, kí̱saꞌya to̱nati̱ꞌ. 3 Iwá̱n mojlia̱yaj:

—¿A̱ꞌyéj a̱n tee̱nili̱j teꞌti yej iga te̱ntzaktoꞌ inó̱n a̱nimajtexapoꞌ?

4 Eꞌ kua̱ꞌ tachakej, kitakej iga inó̱n weyiteꞌti ayoꞌ kite̱ntzaktoya a̱nimajtexapoꞌ. 5 Kua̱ꞌ kalakkej a̱nimajtexapoko, kitakej se̱ chokotzi̱n e̱watoꞌ a la derecha, kakijtoꞌ se̱ weyaꞌtzótzol yej ista̱ꞌ; iwá̱n momajtijkej. 6 Eꞌ yéj kijtoj:

—Amo ximajmawika̱n; amejeme̱n ankite̱mo̱koj Jesús de Nazaret, yej kimiktijkej ipan cruz. Yéj ojpa‑ísaꞌya; ayoꞌ teyi nigaj. Taꞌkiꞌ xikitaka̱n ka̱n kite̱kakaj.* 7 Xá̱ka̱nya iná̱n, iwá̱n xikijli̱ka̱n idisci̱polojmej iwá̱n Pedro: “Jesús yawi asiti achto Galilea que amejeme̱n, iwá̱n ompígaya ankitaskej, ijkó̱n ken mitzijlijkej.”

8 Ino̱mej siwa̱tkej cholotiki̱skej a̱nimajtexapoko; kuekuechkatiajkij iga momajtijkej. Iwá̱n ayagaj te̱ kijlijkej iga majmawiáj.

Jesús ki̱xne̱xtiliá María Magdalena

9 Kua̱ꞌ ojpa‑ísaꞌya Jesús, isájpasan domingo, ki̱xne̱xtilij achto María Magdalena, yej kiki̱xtilij ikya siete ma̱lespí̱ritoj. 10 Yéj yajki kimati̱lti̱to yej kitokatinemiáj Jesús; kasitoj mokno̱matitoyaj iwá̱n cho̱katoyaj. 11 Kua̱ꞌ yejemej kimatikej iga Jesús ojpa‑isaꞌ iwá̱n iga María kítaꞌya, yejeme̱n akicre̱dojkej.

Jesús ki̱xne̱xtiliá o̱me̱n idisci̱polojmej

12 Después Jesús ki̱xne̱xtilij o̱me̱n yej nemi ya̱yaj ipan ojti wéjkaya iga a̱ltepe̱ꞌ; eꞌ séꞌpaya iga ne̱siá. 13 Yejemej no̱ yajkij iga kimati̱lti̱toj sekin, eꞌ yejemej no̱ ayá̱ꞌ kicre̱dowilijkej ken iga kijtojkej.

Jesús kitekimaka idisci̱polojmej kén iga makichi̱waka̱n

14 Má̱j má̱j Jesús ki̱xne̱xtilij once idisci̱polojmej ka̱n nemi takuaj. Iwá̱n Jesús kajajwaꞌ ino̱mej iga ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj iga yo̱ltakuaktíkejoꞌ iga ayá̱ꞌ kicre̱dowilijkej ino̱mej yej kitakej iga Jesús ojpa‑ísaꞌya. 15 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Xa̱ka̱n no̱ya̱n ipan ta̱jli iwá̱n xikpowili̱ka̱n nochi gente ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga Dios tama̱nawiá. 16 Yej kicre̱do̱j iwá̱n mobautiza̱ro̱j, Dios kima̱nawi̱j; eꞌ yej akicre̱do̱j, Dios kikno̱chi̱was. 17 Iwá̱n ino̱mej yej kicre̱do̱skej kichi̱waskej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita. Ipan noto̱ka̱ꞌ kiki̱xti̱skej ma̱lespi̱ritojmej, iwá̱n yawij tajto̱tij ipan nuevo tajto̱lmej. 18 Kiki̱tzki̱skej kowa̱mej iga ima̱mej, iwá̱n siga koni̱skej tejté̱ yej te̱miktiá, até̱ kichi̱wili̱skej. Kita̱li̱skej ima̱mej ipan yej we̱titokej, iwá̱n achitiaskej.

Jesús tejkawi ipan cielo

19 Kua̱ꞌ tamiꞌ tajtoj wa̱n idisci̱polojmej, toTe̱ko Jesús tejkaj ipan cielo, yajki mota̱li̱to ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios.† 20 Iwá̱n disci̱polojmej ki̱skej iga kipowatoj no̱ya̱n kén iga Dios tama̱nawiá. ToTe̱ko Jesús kipale̱wia̱ya idisci̱polojmej iga kua̱ꞌ kipowayaj ye̱ꞌnoti̱ciaj, kichi̱waya yej ayi̱ꞌpa mo‑ita iga mane̱si iga melaꞌcie̱rtoj yej kijtowa̱yaj. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Cristo”.

† 1:3 1:3 Xikita glosario “Desierto”.

‡ 1:4 1:4 Xikita glosario “Bautizar”.

§ 1:6 1:6 Xikita glosario “Camello”.

* 1:13 1:13 Xikita glosario “Ángel”.

† 1:40 1:40 Xikita glosario “Lepra”.

* 2:6 2:6 Xikita glosario “Yej tamachtiá ipan iley Moisés”.

† 2:10 2:10 Xikita glosario “IPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”.

‡ 2:15 2:15 Xikita glosario “Discípulo”.

§ 2:16 2:16 Xikita glosario “Fariseo”.

* 2:16 2:16 Xikita glosario “Impuestos”.

† 2:22 2:22 Xikita glosario “Kuetaxtekon”.

* 3:6 3:6 Ini̱mej judiyojmej achi ken monamakakej iga kipale̱wia̱yaj rey Herodes yej de los romanos yej ti̱ltikmej yej kitaksayaj judiyojmej. Xikita no̱ glosario “Herodes”.

† 3:17 3:17 Ipan Griego kijtowa iga “ipilowa̱n teyo̱ꞌ”, anka iga Jacobo iwá̱n Juan pox kuejkuesiwikej ken kichijkej kua̱ꞌ onoyaj Samaria; Lc 9:54.

‡ 3:18 3:18 Xikita Lc 6:15

§ 3:22 3:22 Ipan griego nij kijtowa Beelzebú yej kijto̱jneki Satanás.

* 4:4 4:4 Iga moto̱ka trigo sekin kipa̱pata̱naltiajpa. Xikita dibujo Mt 13:9.

† 4:11 4:11 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

* 6:11 6:11 Gn 19:4-25

† 6:30 6:30 Xikita glosario “Apóstol”.

‡ 6:34 6:34 Xikita glosario “Borrego”.

§ 6:34 6:34 1 R 22:17; Zac 10:2

* 6:37 6:37 2 R 4:42-44

* 7:7 7:7 Is 29:13

† 7:10 7:10 Ex 20:12; 21:17

* 9:12 9:12 Is 53:3

* 10:19 10:19 Ex 20:12-16; Dt 5:16-20

† 10:25 10:25 Xikita glosario “Camello”.

* 11:11 11:11 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

† 11:13 11:13 Xikita glosario “Higo”.

* 12:1 12:1 Ikuayo uva pox wejka̱wa, wel ta̱ki 20 años o má̱j, ijkó̱n iga wel kita̱ke̱waltij u̱vajyoj. Xikita glosario “Uva”.

† 12:1 12:1 Is 5:1-2

‡ 12:13 12:13 Ini̱mej judiyojmej achi ken monamakakej iga kipale̱wia̱yaj rey Herodes yej de los romanos yej ti̱ltikmej yej kitaksayaj judiyojmej.

§ 12:14 12:14 Xikita glosario “César”.

* 12:18 12:18 Xikita glosario “Saduceo”.

† 12:26 12:26 Kua̱ꞌ ijkí̱n kijtoj Dios, ikyay mikikej ini̱mej tajta̱gaꞌ. Ex 3:6

‡ 12:30 12:30 Dt. 6:5

* 13:14 13:14 Dn 9:27; 11:31; 12:11

† 13:18 13:18 Mt 24:20

* 14:1 14:1 Xikita glosario “Pascua”.

† 14:1 14:1 Xikita glosario “Levadura”.

‡ 14:47 14:47 Xikita glosario “Espada”.

§ 14:54 14:54 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

* 15:17 15:17 Xikita glosario “Corona”.

† 15:24 15:24 Sal 22:18

‡ 15:25 15:25 Sal 22:16

§ 15:28 15:28 Is 53:12

* 15:29 15:29 Sal 109:25

† 15:31 15:31 Sal 22:7-8

‡ 15:34 15:34 Sal 22:1

§ 15:36 15:36 Sal 69:21

* 15:38 15:38 Inó̱n weyitio̱pan yej onoya Jerusalén kipiaya ka̱n petz sacerdote kalakiá, ompa tajkotzaktoya iga se̱ cortina. Ex 26: 31-33. Xikita glosario “Cortina”.

† 15:46 15:46 Is 53:9

* 16:6 16:6 Sal 16:10

† 16:19 16:19 Sal 110:1

San Lucas

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Itájto̱l Jesucristo yej kijkuiloj

San Lucas

1

Lucas kijkuilowiliá Teófilo yej kichij Jesús

1 Miaꞌya kinekiáj makiye̱ꞌijkuilo̱ka̱n yej Jesús kichij mie̱j onoya nowa̱mej. 2 Ijkó̱n kensan ne̱mati̱ltijkej yej kinojma‑itakej yej kichij Jesús iwá̱n kipowakej inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj. 3 Nej niLucas no̱ nitatajtantinemiꞌ iga manikmelaꞌmati este ka̱n pe̱waꞌ yej kichij Jesús. Iwá̱n tej Teófilo yej mitzpoxye̱ꞌitaj, ye̱kti iga no̱ manimitzijkuilowili nochi kensan nikmati 4 iga xikmelaꞌmati iga ijko̱nya nokta in inó̱n yej mitzne̱xtilijkej.

Se̱ ángel kijtowa iga yawi onoti xo̱lo̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Juan

5 Kua̱ꞌ Herodes* onoya iga rey ipan estado de Judea, onoya se̱ sacerdote yej ito̱ka̱ꞌ Zacarías yej igrú̱pojpa katka Abías. Isiwa̱ꞌ Zacarías ito̱ka̱ꞌ Elisabet, irrá̱zajpa no̱ Aarón yej sacerdote. 6 Iwá̱n iyo̱mextimej ye̱ꞌnemiáj iyi̱xtaj Dios, nochipa kichi̱wayaj ken kijtowa iley toTe̱ko, iwá̱n ayagaj wel kijtowa̱ya iga kichijtoyaj yej aye̱kti. 7 Eꞌ ayá̱ꞌ kipiayaj nisé̱ ipiltzi̱n iga Elisabet ayá̱ꞌ wel pilowaya. Iwá̱n póxsanya katka yo̱lejkej inó̱n ve̱j.

8 Se̱ día igru̱poj Zacarías kitoca̱roj iga kichi̱wa itekiyo sacerdote iyi̱xtaj Dios. 9 Iwá̱n ken iga kitekichi̱wayaj sacerdo̱tejmej, kichijkej rifa iga makimatika̱n a̱ꞌyéj yawi kitati̱ti incienso. Iwá̱n kitoca̱roj Zacarías iga makitati incienso ipan íkal toTe̱ko. 10 Kua̱ꞌ nemi kitatia̱ya incienso, nochi gente ora̱dojtoya fuera. 11 Iwá̱n Zacarías ki̱xne̱xtili̱ko se̱ ángel† yej kiti̱tan toTe̱ko. Kua̱ꞌ kitaꞌ este ejkatoꞌ na̱ꞌ altar‡ ka̱n motatiá incienso. Ejkatoꞌ lado derecho inó̱n altar. 12 Kua̱ꞌ Zacarías kitaꞌ el ángel, ayoꞌ kimatiꞌ te̱ kichi̱waya iwá̱n poxsan momajtij. 13 Eꞌ el ángel kijlij:

—Zacarías, amo ximajmawi, Dios kikaꞌya yej nemi tiktajtaniliá, iwá̱n mosiwa̱ꞌ Elisabet yawi kipiati se̱ ipiltzi̱n yej tia tikto̱ka̱wi̱ti Juan. 14 Tia tipa̱kiti poxsan, iwá̱n miaꞌ no̱ yawij pa̱kitij kua̱ꞌ nace̱ro̱j 15 iga mopiltzi̱n poxsan yawi kiye̱ꞌitati Dios. Ayá̱ꞌ yawi koni̱ti okti, nité̱ yej tata̱wa̱ntiá. Iwá̱n kipiás nokta el Espíritu Santo este kua̱ꞌ kitalaxwíjtosoꞌ iye̱ꞌ. 16 Iwá̱n yawi kiyo̱lyama̱nati miaꞌ gente de Israel iga makitoka Dios yej iTe̱komej. 17 Iwá̱n mopiltzi̱n tayaka̱ntiá̱j iyi̱xtaj toTe̱ko iwá̱n kipiás espíritu yej kipiaya el profeta§ Elías iga wel makichi̱wa ken kichij yéj. Kichi̱was iga te̱tajmej mamoye̱ꞌitaka̱n iwá̱n ipilowa̱n, iwá̱n iga yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj wel matacre̱do̱ka̱n. Ijkó̱n kichi̱was iga la gente wel maki‑o̱mema̱wi toTe̱ko.

18 Iwá̱n Zacarías kitajtan el ángel:

—¿Kén nikmatis siga mochi̱was ken nemi tikijtowa? Nej niwé̱weja iwá̱n nosiwa̱ꞌ no̱ ilámaja.

19 El ángel kijtoj:

—Nej niGabrie̱l yej nonoꞌ iyi̱xtaj Dios; yéj ne̱ti̱tan iga manitajto̱ki mowa̱n iga manimitzmati̱lti iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj. 20 Eꞌ iná̱n, iga aticre̱doj yej nimitzijlij, tia tino̱nojtitoti, iwá̱n titajto̱j sej este kua̱ꞌ mochí̱wasya yej nimitzijlij.

21 Mie̱j la gente fuera kichi̱xtoyaj Zacarías, mosepantajtantoyaj iga te íga áyasan ki̱sa weyitio̱pan‑ijtiꞌ.* 22 Kua̱ꞌ Zacarías ki̱sako, ayꞌya wel tajtowa̱ya, santama̱ma̱no̱tzaya. Ijkó̱n iga la gente kimatikej iga tejté̱ ki̱xne̱xtilij weyitio̱pan‑ijtiꞌ. Iwá̱n no̱nojtiáꞌ.

23 Iwá̱n kua̱ꞌ Zacarías kimaxítija iga tekipanowa̱ya weyitio̱pan, yájkiya icha̱n. 24 Iwá̱n xo̱lo̱yowiꞌ Elisabet yej isíwa̱ꞌpa Zacarías. Iwá̱n Elisabet cinco me̱j ayá̱ꞌ ki̱saꞌ icha̱n, ijkí̱n kijtowa̱ya ipan iya̱lmaj: 25 “NoTe̱ko ne̱ta̱lij ijkí̱n iga ayꞌya má̱j mane̱pi̱najti̱ka̱n.”

Se̱ ángel kijtowa iga yawi onoti xo̱lo̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jesús

26 Kua̱ꞌ kiwí̱gaya seis meses iga xo̱lo̱yowiꞌ Elisabet, Dios kiti̱tan el ángel Gabriel ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Nazaret ipan estado de Galilea. 27 Iwá̱n yajki cha̱n se̱ takotzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ María yej aya ki̱xmatiá ta̱gaꞌ. Eꞌ onoyay comprometida iga yawi mona̱mikti̱ti iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ José yej irrá̱zajpa rey David. 28 Iwá̱n el ángel kalaꞌ este ka̱n onoya María, iwá̱n ijkí̱n kijlij:

—¡Xiyo̱lpa̱ki iga tej mitztapejpen Dios iwá̱n iga toTe̱ko onoꞌ mowa̱n! Dios mamitzyo̱lchika̱wa má̱j que inewi siwa̱tkej.

29 Kua̱ꞌ María kitaꞌ el ángel, este moyo̱lmajtij iga kikáꞌ yej kijtoj. Iwá̱n motajtan iga té̱ a̱n kijto̱jneki inó̱n yej kijtoj. 30 El ángel kijlij:

—María, amo ximajmawi, Dios mitzye̱ꞌita iwá̱n mitztapejpen. 31 Iná̱n tia tixo̱lo̱yowiti iwá̱n tia tikpiati se̱ mopiltzi̱n iwá̱n tikto̱ka̱wi̱j JESÚS. 32 Yéj yawij kipoxweyimati̱lti̱tij iwá̱n kito̱ka̱wi̱skej no̱ iga iPiltzi̱n Dios yej onoꞌ pox ajko. Iwá̱n toTe̱ko Dios kichi̱was iga maono iga rey ken David yej iyikyapatajwe̱wej 33 iga makigoberna̱ro nochipa la gente de Israel. Iwá̱n atamis iga goberna̱ro̱j.

34 Iwá̱n María kijlij el ángel:

—¿Kén nia nixo̱lo̱yowiti esi nej aya nono wa̱n ta̱gaꞌ?

35 El ángel kijlij:

—IyEspí̱ritoj Dios wi̱ꞌ ipan tej iwá̱n Dios yej onoꞌ ajko iga ipode̱r yawi mitztzakuati. Inó̱n iga moxo̱lo̱ꞌ yej yawi nace̱ro̱ti, inó̱n wi̱ꞌ de Dios iwá̱n kijli̱skej iga Dio̱spa iPiltzi̱n. 36 Taꞌ manimitzijlo̱ꞌ, Elisabet yej moparié̱ntajpa, xo̱lo̱yówiꞌya no̱ malej iga ilámaja. Yej kijlia̱yaj iga ayí̱ꞌ pilowaya iná̱n kipiá seis meses iga xo̱lo̱yowiꞌ. 37 Iga Dios ateyi yej ken awel makichi̱wa.

38 Iwá̱n María kijtoj:

—Nej manikchi̱wa ken kineki toTe̱ko, iwá̱n Dios makichi̱wa ipan nej ken tikijtoj.

Iwá̱n kua̱ꞌ tamiꞌ tajtoj María, yájkiya el ángel.

María kipaxa̱lowiliá Elisabet

39 Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, María nimaní̱n yajki kipaxa̱lowili̱to Elisabet yej cha̱ntitoya ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan tepe̱yoj, ipan estado de Judea 40 Iwá̱n kalaꞌ cha̱n Zacarías, kino̱tzaꞌ Elisabet. 41 Iwá̱n kua̱ꞌ Elisabet kikáꞌ iga kino̱tzkej, este italaxijtiꞌ wiwitogaꞌ ixo̱lo̱ꞌ, iwá̱n íkua̱ꞌ iyEspí̱ritoj Dios kitajto̱lmáꞌ Elisabet, 42 iwá̱n kijtoj recio:

—Dios mitzye̱ꞌítaya má̱j que inochi siwa̱tkej. Iwá̱n no̱ kiye̱ꞌítaꞌya moxo̱lo̱ꞌ. 43 ¿Té̱ noteki in nej iga mane̱paxa̱lowili̱ki yej íye̱ꞌpa noTe̱ko? 44 Kua̱ꞌ nikáꞌ iga tine̱no̱tzaꞌ, este wiwitogaꞌ notalaxijtiko noxo̱lo̱ꞌ iga pa̱guiꞌ. 45 Tej tipa̱ktoꞌ iga ticre̱doj toTe̱ko iga yawi mochi̱wati yej mitzijlij.

46 Iwá̱n kijtoj María:

Noa̱lmaj kiweyimati̱ltiá toTe̱ko.

47 Iwá̱n noespí̱ritoj pa̱ki iyi̱xtaj Dios yej ne̱ma̱nawij.

48 Iga Dios ne̱tapejpen iga iyescla̱vaj, yej ayá̱ꞌ nimotapialiá.

Iwá̱n este a̱man iwá̱n nochipa kijto̱skej iga Dios ne̱ye̱ꞌita,

49 iga Dios yej nochi wel kichi̱wa, kichij ipan nej yej poxsan ye̱kti.

¡Mamoweyimati ito̱ka̱ꞌ!

50 Dios nochipa kikne̱liá yej kimajmawiliá.

51 Iga kichij yej ayagaj wel kichi̱wa;

kita̱nilij yej mopoxweyimatij.

52 Kiki̱xtij re̱yejmej ka̱n manda̱rowa̱yaj,

iwá̱n kichij iga makiweyimati̱lti̱ka̱n yej ayá̱ꞌ moweyimatij.

53 Yej nemi a̱pismikiáj, Dios kimáꞌ yej ye̱kti,

iwá̱n yej motapialia̱yaj ayá̱ꞌ kimáꞌ nité̱.

54 Dios kipale̱wij la gente de Israel yej kicre̱dowaj,

iwá̱n ayá̱ꞌ ke̱lkaj iga kikne̱lij.

55 Iga Dios ijkó̱n kijlij to‑ikyapatajwa̱n,

iga nochipa kipale̱wi̱j Abraham iwá̱n nochi ipilowa̱n ipilówa̱mpa.

56 Iwá̱n María ka̱wiꞌ cha̱n Elisabet ken e̱yi me̱j iwá̱n yajki sej icha̱n.

Nace̱rowa Juan yej tabautiza̱rowa

57 Kua̱ꞌ asiꞌ hora iga Elisabet taonoltiá, kitaꞌ se̱ ichoochi̱n. 58 Kua̱ꞌ kimatikej iveci̱nojmej iwá̱n iparie̱ntejmej iga toTe̱ko poxsan kikne̱lij Elisabet, yajkij kiyo̱lchika̱watoj. 59 Iwá̱n kua̱ꞌ xo̱lo̱tzi̱n kipiaya ocho día, kiwi̱gakej iga kicircuncida̱ro̱toj† ken kitekichi̱waj israeli̱tajmej. Iwá̱n kinekiáj iga makito̱ka̱wi̱ka̱n Zacarías ken ítajpa ito̱ka̱ꞌ. 60 Eꞌ iye̱ꞌ kijtoj:

—¡Ayéj ijkó̱n! Yéj yawi moto̱ka̱wi̱ti Juan.

61 Kijtojkej:

—¿Te iga? Esi ateyi nisé̱ amokni̱wa̱n yej ijkó̱n ito̱ka̱ꞌ.

62 Iwá̱n Zacarías san kima̱ma̱no̱tzakej iga kitajtankej kén kito̱ka̱wi̱j ichoochi̱n. 63 Itaj kitajtan tejté̱ ka̱n matajkuilo, iwá̱n kijkuiloj: “Ito̱ka̱ꞌ Juan.” Iwá̱n inewi san tajtachi̱xtikajkej. 64 Iwá̱n Zacarías íkua̱ꞌya tajtoj sej iwá̱n pe̱waꞌ kiweyimati̱ltij Dios. 65 Nochi yej najna̱ꞌsan icha̱mej momajtijkej, iwá̱n no̱ya̱n ipan estado de Judea, yej cha̱ntitokej ipan tepe̱mej kipowayaj yej mochij. 66 Iwá̱n nochi yej kikakiáj inó̱n ta̱tapowalis, mosepantajtaniáj:

—¿Té̱ a̱n itekiyo kipiás in iní̱n choochi̱n?

Iga ne̱siá iga Dios onoya iwá̱n choochi̱n.

Itakui̱ꞌ Zacarías

67 Iwá̱n ipan Zacarías, yej ítajpa choochi̱n, asiꞌ iyEspí̱ritoj Dios iwá̱n kijtoj tájto̱l yej Dio̱spa kimáꞌ:

68 Mamoweyimati̱lti toTe̱ko, yej iDio̱spa Israel,

iga wa̱laj kima̱nawi̱ko ige̱ntej.

69 Te̱ti̱tanilij se̱ yej te̱salva̱rowa yej kipoxpiá poder

yej ipiltzi̱n yej ipilówa̱mpa David yej kichij ken Dios kineki.

70 Ijkó̱n kensan Dios ikya kijtoj ipan iprofe̱tajmej yej ye̱ꞌnemikej,

71 iga yéj yawi te̱ma̱nawi̱ti de ino̱mej yej te̱mikti̱jnekij iwá̱n de inochi yej te‑ijiyaj.

72 Iga mane̱si iga kikne̱liá to‑ikyapatajwa̱n,

iwá̱n ayá̱ꞌ ke̱lka̱wa iga kichij pacto iwa̱mej.

73 Iní̱n yej Dios kinojma‑ijlij to‑ikyapatajwé̱j Abraham iga yawi kichi̱wati:

74 yawi te̱ma̱nawi̱ti ipan toenemi̱gojmej,

iwá̱n ayꞌya timajmawiskej iga tiktokaj Dios,

75 iwá̱n nochipa tiye̱ꞌnemiskej iwá̱n tiye̱ꞌonoskej iyi̱xtaj.

76 Iwá̱n tej nopiltzi̱n, mitzto̱ka̱wi̱skej iprofe̱taj Dios yej onoꞌ pox ajko,

iga tej titayaka̱nas iyi̱xtaj toTe̱ko iga tikye̱ꞌta̱lijtiá̱j iyojwi,

77 iga xikmati̱lti ige̱ntej toTe̱ko ken iga ke̱lka̱wili̱skej yej kichi̱waj yej aye̱kti

iwá̱n ijkó̱n kima̱nawi̱skej.

78 Iga toDio̱s poxsan te‑ikne̱liá, inó̱n iga este ajko ka̱n onoꞌ,

te̱ti̱taniliá se̱ yej ken kua̱ꞌ te̱ta̱wi̱ki ipan toa̱lmaj.

79 Iwá̱n iga makita̱wi yej onokej ka̱n takomichka̱n, ino̱mej yej majmatokej iga mikiskej.

Iwá̱n teojmaka ipan ojti yej te̱ne̱xtiliá iga wel matonoka̱n tamelá̱.

80 Iwá̱n chooli̱ntzi̱n nemi weyaya iwá̱n má̱j ki̱xmatitia̱ya Dios. Iwá̱n onoya ipan desierto‡ ka̱n ayagaj onoꞌ, este que iyi̱xtaj la gente de Israel mone̱xtij te̱ itekiyo in yéj.

2

Jesús nace̱rowa Belén

1 Kua̱ꞌ goberna̱rowa̱ya rey César* Augusto, tatekimáꞌ iga no̱ya̱n mamochi̱wa censo. 2 Iní̱n achto censo kichijkej kua̱ꞌ Cirenio manda̱rowa̱ya Siria. 3 Iwá̱n inewi gente yajkij ipan iya̱ltepe̱mej kajká̱n nace̱rojkej iga kijkuilo̱toj ito̱ka̱mej. 4 Inó̱n iga José ki̱saꞌ Nazaret, a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan estado de Galilea. Iwá̱n yajki ipan estado de Judea ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Belén ka̱n nace̱roj rey David, iga José irrá̱zajpa David. 5 Yajki mo‑ijkuilo̱to iwá̱n María este Belén. María onoyay iga yawi mona̱mikti̱ti iwá̱n José. María xo̱ló̱yoja, eꞌ ayéj iga íwa̱nya onoya. 6 Iwá̱n kua̱ꞌ onókeja Belén, asiꞌ hora iga María taonoltiá. 7 Iwá̱n ompa kitaꞌ iyokichko̱pompiltzi̱n, iwá̱n kikijkimiloj iga tzótzol iwá̱n kite̱gaꞌ ipan kuacajo̱n ka̱n motamaka kawa̱yojmej, iga ayꞌya onoya ka̱n kochij yej paxa̱lowaj.

A̱ngelejmej kipowaj iga nacé̱roja Jesús

8 Ayá̱ꞌ wejka iga Belén onoyaj sekin yej kicuida̱rojtoyaj borre̱gojmej.† Iwá̱n ino̱mej senyówal onoyaj ipan sakayoj. 9 Kémpasan ki̱xne̱xtili̱koj se̱ iyá̱ngel toTe̱ko. Iwá̱n iweyipode̱r toTe̱ko ta̱wij ka̱n onoyaj yejeme̱n iwá̱n pox majmawikej. 10 Eꞌ el ángel kijtoj:

—Amo ximajmawika̱n. Nimitzmati̱lti̱koj ye̱ꞌnoti̱ciaj, iwá̱n inewi yej kikakiskej, yo̱lpa̱kiskej: 11 iga a̱man nace̱ro̱co ipan iya̱ltepe̱ꞌ David se̱ yej mitzma̱nawi̱koj, toTe̱ko, el Cristo‡ yej itati̱tan Dios. 12 Iga xikmatika̱n iga ayá̱ꞌ nemi nimitzkajkaya̱waj, anyawij ankasitij se̱ xo̱lo̱tzi̱n kijkimilijtoꞌ iga tzótzol iwá̱n wetztoꞌ ipan se̱ kuacajo̱n ka̱n motamaka kawa̱yojmej.

13 Iwá̱n kémpasan miji̱xne̱xti̱koj iná̱ꞌ el ángel má̱j komati a̱ngelejmej yej wa̱lkej ipan cielo iwá̱n inochi̱n kiweyimati̱ltia̱yaj Dios iwá̱n kijtowa̱yaj:

14 ¡Mamoweyimati̱lti Dios ipan cielo yej onoꞌ má̱j ajko,

iwá̱n ipan iní̱n ta̱jli maonoka̱n tamelá̱ nochi yej Dios kiye̱ꞌita!

15 Iwá̱n kua̱ꞌ yájkija sej a̱ngelejmej ipan cielo, pasto̱rmej pe̱wakej iga mose̱sepan‑ijliáj:

—Tiáka̱nwaꞌ Belén, matikitatij yej sucede̱roj, yej te̱mati̱ltij toTe̱ko.

16 Iwá̱n nimaní̱n yajkij, kasitoj María iwá̱n José, iwá̱n wetztoꞌ xo̱lo̱tzi̱n ipan kuacajo̱n. 17 Kua̱ꞌ pasto̱rmej kitákeja chooli̱ntzi̱n, kimati̱ltijkej José iwá̱n María yej el ángel kijlijkej de inó̱n chooli̱ntzi̱n. 18 Iwá̱n nochi yej kikakikej yej kipowayaj pasto̱rmej, san tajtachi̱xtika̱wiáj. 19 Eꞌ María ka̱naꞌ ipan iya̱lmaj nochi yej kijlijkej, iwá̱n nochipa kejla̱mikiá. 20 Iwá̱n pasto̱rmej yajkij sej ka̱n onoyaj, kiweyimati̱ltijtiajkij Dios iwá̱n kitakui̱kilijtiajkij iga inó̱n yej kikakikej iwá̱n kitakej, iga nochi mochij kensan el ángel kijtoj.

Chooli̱ntzi̱n Jesús kiwi̱gaj weyitio̱pan

21 Kua̱ꞌ chooli̱ntzi̱n kipiaꞌya ocho día, yajkij kicircuncida̱ro̱toj iwá̱n kita̱lilijkej ito̱ka̱ꞌ JESÚS, ino̱nsan to̱ka̱ꞌ yej el ángel kijlij María kua̱ꞌ aya xo̱lo̱yowiá.

22 Iwá̱n kua̱ꞌ asiꞌ día iga mopurifica̱rowaj yejeme̱n, ken kijtowa iley Moisés, chooli̱ntzi̱n kiwi̱gakej Jerusalén iga makipresenta̱ro̱ka̱n iyi̱xtaj toTe̱ko. 23 Ijkó̱n kichijkej iga ipan iley toTe̱ko, ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Inewi ko̱ponchoochi̱n yej nace̱rowa, mochi̱waskej itatki toTe̱ko.”§ 24 Iwá̱n yajkij kimakatoj iyofre̱ndaj Dios ken kijtowa iley toTe̱ko: o̱me so̱lin o o̱me jojtokotzitzi̱n.

25 Inó̱n ve̱j, Jerusalén onoya se̱ ta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Simeón, pox ye̱ꞌnemiá iwá̱n kiweyimati̱ltia̱ya Dios. Yéj kichi̱xtoya yej kima̱nawi̱ki israeli̱tajmej. IyEspí̱ritoj Dios onoya iwá̱n Simeón, 26 iwá̱n kimati̱ltij iga aya mikis este que makita Cristo yej Dios kitapejpen iwá̱n kiti̱tanis. 27 Kua̱ꞌ itaj iwá̱n iye̱ꞌ chooli̱ntzi̱n Jesús kiwi̱gakej weyitio̱pan iga makichi̱waka̱n ken la ley tatekimaka, iyEspí̱ritoj Dios kitekimáꞌ Simeón iga mayawi no̱ weyitio̱pan. 28 Íkua̱ꞌ Simeón kinawaj chooli̱ntzi̱n iwá̱n ijkí̱n kijtoj iga kiweyimati̱ltij Dios:

29 NoTe̱ko, iná̱n welja nimikis tamelá̱,

iga nikítaꞌya yej tine‑ijlij.

30 Niknojma‑ítaꞌya yej tasalva̱rowa,

31 yej tikti̱tan iga nochi gente.

32 Yéj ken kita̱wi̱j ipan iya̱lmajmej nochi gente yej ayéj de Israel.

Iwá̱n yawij kiweyimati̱lti̱tij Israel iga nij nace̱roj yej tasalva̱rowa.

33 José iwá̱n iye̱ꞌ Jesús yo̱ltrikpakej kua̱ꞌ Simeón tajtowa̱ya de chooli̱ntzi̱n. 34 Iwá̱n Simeón kitajtanilij Dios iga maye̱ꞌonoka̱n, iwá̱n kijlij María yej íye̱ꞌpa Jesús:

—Dios kitapejpen iní̱n choochi̱n iga ípan, miaꞌ de Israel mopojpolo̱skej iwá̱n miaꞌ mosalva̱ro̱skej. Iwá̱n iní̱n poxsan yawij kijiyatij, 35 ijkó̱n ne̱sis yej la gente kejla̱ntokej ipan iya̱lmajmej. Eꞌ tej tia timopoxyo̱lmikti̱ti, tikmachi̱li̱j ken tikita se̱ espada yawi mitzyo̱lsolo̱ti.

36 Ompa no̱ onoya se̱ siwa̱ꞌ yej Dios kitajto̱lmakaya, yej ito̱ka̱ꞌ Ana, yej ipíltzi̱mpa katka Fanuel, yej irrá̱zajpa Aser. Inó̱n ve̱j pox ilámaja. Yéj mona̱miktijka kua̱ꞌ takótzi̱noꞌ, eꞌ siete á̱ñojsan sen‑onoyaj, iwá̱n miꞌ iwé̱j. 37 Iwá̱n Ana kiwi̱gayay ochenta y cuatro año. Ayá̱ꞌ ki̱saya ipan weyitio̱pan iga kiweyimati̱ltia̱ya toTe̱ko semilwiꞌ iwá̱n senyówal iga mayuna̱rowa̱ya iwá̱n ora̱dowa̱ya. 38 Kua̱ꞌ tamiꞌ tajtoj Simeón, íkua̱ꞌ asiꞌ Ana iwá̱n pe̱waꞌ iga kimaka gracias Dios iwá̱n kipowaꞌ de xo̱lo̱ꞌ iyi̱xtaj la gente de Jerusalén yej kichi̱xtoyaj se̱ yej makima̱nawi̱ka̱n.

Mokuepaj sej Nazaret

39 Kua̱ꞌ kichíjkeja inewi yej kijtowa iley toTe̱ko, mokuepkej sej ipan estado de Galilea, ipan iya̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Nazaret. 40 Iwá̱n chooli̱ntzi̱n nemi moskaltia̱ya iwá̱n asitia̱ya itájpal iwá̱n pox tamatitia̱ya, iwá̱n Dios kipoxye̱ꞌitaya iwá̱n kipale̱wia̱ya.

Jesús ka̱wi ipan weyitio̱pan

41 Itaj iwá̱n iye̱ꞌ Jesús ya̱yaj cada año Jerusalén iga mo‑ilwichi̱wiliá la Pascua.* 42 Kua̱ꞌ kipiaꞌya doce años Jesús, yajkij sej Jerusalén iga yejemej kitekichi̱wayaj iyilwi la Pascua. 43 Kua̱ꞌ támiꞌya ilwiꞌ, inó̱n día yáwija icha̱mej. Eꞌ Jesús ka̱wiꞌ Jerusalén, itaj iwá̱n iye̱ꞌ niga kitakej ka̱n ka̱wiꞌ. 44 Yejemej kijtojkej anka Jesús ya̱ya tatza̱la̱n ka̱n po̱lijtia̱lo. Kua̱ꞌ nejnénkeja semilwiꞌ, íkua̱oꞌ kite̱mojkej ka̱n ya̱yaj iyikni̱wa̱n iwá̱n yej ki̱xmatiáj; 45 eꞌ ayá̱ꞌ kasikej. Iwá̱n mokuepakej sej Jerusalén iga kite̱mo̱toj ompiga.

46 Este ipan e̱yi día kasitoj weyitio̱pan, e̱watoꞌ ka̱n onoyaj yej tamachtiáj ipan la ley. Iwá̱n Jesús kikaktoya yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n kitajtantoya. 47 Iwá̱n nochi yej kikaktoyaj san tajtachi̱xtika̱wiáj iga kitayaj iga poxsan kua̱yama̱niꞌ iwá̱n iga kua̱ꞌ kitajtaniáj, kimatiá kén kijtowa̱ya. 48 Kua̱ꞌ itaj iwá̱n iye̱ꞌ kitakej, san tajtachi̱xtikajkej. Iwá̱n iye̱ꞌ kijtoj:

—Nopiltzi̱n, ¿te iga iní̱n anne̱chi̱wilijkej? Motaj iwá̱n nej nimitzte̱mojtinemiáj este ken nichó̱kaja.

49 Jesús kijtoj:

—¿Te iga anne̱te̱mojtinemiáj? ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga manono ka̱n íkal noTaj?

50 Eꞌ yejemej ayá̱ꞌ kimatikej te̱ kijto̱jneki yej kijtoj.

51 Iwá̱n Jesús senyájkiya iwa̱mej a̱ltepe̱ꞌ Nazaret. Iwá̱n Jesús kipoxcre̱dowa̱ya itaj iwá̱n iye̱ꞌ. Iwá̱n iye̱ꞌ Jesús nochipa kejla̱ntoya nochi iní̱n ipan iya̱lmaj. 52 Iwá̱n Jesús ma̱jya nemi weyaya iwá̱n ma̱jya tamatitia̱ya. Iwá̱n Dios iwá̱n la gente kiye̱ꞌitayaj Jesús.

3

Juan yej tabautiza̱rowa onoꞌ ipan desierto ka̱n ayá̱ꞌ onolo̱ꞌ

1 Kua̱ꞌ kipiaꞌya quince año iga rey Tiberio César manda̱rojtoya ipan miaꞌ país, Poncio Pilato manda̱rojtoya ipan estado de Judea, Herodes manda̱rojtoya ipan estado de Galilea, Felipe yej iyikni̱n Herodes manda̱rojtoya ipan esta̱dojmej de Iturea iwá̱n Trakonites, iwá̱n Lisanias manda̱rojtoya ipan estado de Abilinia. 2 Anás iwá̱n Caifás kimanda̱rowa̱yaj sacerdo̱tejmej. Inó̱n tiempo ipan desierto Dios kitajto̱lmáꞌ Juan yej ipiltzi̱n Zacarías. 3 Iwá̱n Juan panoj no̱ya̱n ipan a̱te̱n Jordán, kijlijtinemiꞌ la gente iga yejeme̱n makikajte̱wáka̱nya iga kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n mamobautiza̱ro̱ka̱n* iga Dios makiperdona̱rowili̱ka̱n yej kichijkej yej aye̱kti. 4 Iní̱n mochij ken kijkuiloj el profeta Isaías:

Mokaki a̱ꞌpa tajtowa recio ipan desierto, kijtowa:

“Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti,

ijkó̱n ankitapowaj ojti iga toTe̱ko.

5 Inewi a̱xapowe̱wetkej mota̱lakili̱j,

iwá̱n inewi tepe̱yoj iwá̱n inewi tepe̱tzitzi̱n no̱ moxiti̱nas iga makanivela̱ro̱ka̱n,

ma̱malich‑ojtimej yawij mela̱wayatij,

ojtimej ka̱n a̱a̱xapotiꞌ, taye̱ka̱ntiás;

6 nochi gente kitas iga Dios tama̱nawiá.”

7 Kua̱ꞌ la gente ya̱yaj ite̱noj Juan iga mamobautiza̱ro̱ka̱n, yéj ijkí̱n kijlia̱ya:

—¡Amejeme̱n ken nokta ipilowa̱n kowa̱mej! ¿A̱ꞌyéj mitzijlijkej iga anyawij anmoma̱nawi̱tij kua̱ꞌ Dios yawi tacastiga̱ro̱ti? 8 Xiye̱ꞌnemika̱n iga mane̱si iga ankikajtéjkeja iga ankichi̱waj yej aye̱kti. Iwá̱n amo xikijto̱ka̱n: “Nejeme̱n no‑ikyapatajwe̱wejmej Abraham.” Nimitzijliáj iga ini̱mej temej Dios wel kichi̱wa ipilowa̱n Abraham. 9 Há̱chajwaꞌ ónoꞌya iga yawi motzojtzontekiti kuawimej este ipan inelwayomej. Inochi kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌta̱ki, motzonteki iwá̱n moakiá tiko.†

10 Iwá̱n la gente tatajtankej:

—¿Té̱taj nikchi̱waskej?

11 Juan kijtoj:

—Yej kipiá o̱me ikua̱ch, makimaka yej ayá̱ꞌ kipiá nisé̱. Iwá̱n yej kipiá tákual makimaka yej akipiá.

12 Wa̱lkej no̱ iga mamobautiza̱ro̱ka̱n sekin yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos‡ iga Roma iwá̱n kitajtankej Juan:

—Tamachtia̱ni, in nejemej, ¿té̱ nikchi̱waskej?

13 Juan kijtoj:

—Xitacobra̱do̱ka̱n acho̱nsan ke̱ꞌ mitztekimakaj yej mitzmanda̱rowaj.

14 Iwá̱n solda̱dojmej no̱ tatajtankej:

—In nejeme̱n, ¿té̱ nikchi̱waskej?

Juan kijtoj:

—Amo agaj xikmajmajti̱ka̱n, niga xikna̱mo̱lpanti̱ka̱n ka̱nsan xikui̱li̱ka̱n itomi̱n Iwá̱n xitawelonóka̱nya, achó̱n ke̱ꞌya iga ankita̱niáj.

15 Nochi gente kitajtachi̱lijtoyaj Juan, iwá̱n motajtaniáj ipan iya̱lmajmej: “¿Ix el Cristo in Juan?” 16 Eꞌ Juan kijtoj:

—Nej, nimitzbautiza̱rowaj iga a̱ꞌti, eꞌ seꞌ yej wi̱ꞌ, yawi mitzbautiza̱ro̱tij iga el Espíritu Santo iwá̱n tiꞌti. Yéj má̱j tayaka̱ntoꞌ que nej, este akajasi iga nej manikxitomili imekayo igaꞌ. 17 Yéj kiki̱tzkijtoꞌ yej iga kichijchi̱wa trigo iga kitasolki̱xtiá. Iwá̱n trigo ka̱nas ka̱n moa̱na; eꞌ itasolyo kitati̱j ipan tiꞌti yej ayí̱ꞌ se̱wis.

18 Ijkó̱n, iwá̱n iga sekin má̱j tano̱no̱tzalis, Juan kipowilia̱ya ye̱ꞌnoti̱ciaj la gente. 19 Iwá̱n Juan kajajwaꞌ el gobernador Herodes iga kikuiꞌ iga isiwa̱ꞌ ikuñada yej ito̱ka̱ꞌ Herodías, yej isíwa̱ꞌpa katka Felipe, iwá̱n iga inochi yej aye̱kti kichi̱waya Herodes. 20 Eꞌ Herodes kíchijoꞌ má̱j yej aye̱kti iga kipre̱sojwij Juan.

Juan kibautiza̱rowa Jesús

21 Kua̱ꞌ Juan tabautiza̱rojtoya, kibautiza̱roj no̱ Jesús. Iwá̱n kua̱ꞌ Jesús ora̱dojtoya, cielo tapowiꞌ, 22 iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios temoj ipan yéj, ken se̱ jojtoko iwá̱n mokaguiꞌ se̱ tájto̱l ipan cielo, kijtoj:

—Tej nokta tinopiltzi̱n yej nimitzpoxcho̱kiliá, tej tine̱yo̱lchikajtoꞌ.

Iyikyapatajwa̱n Jesús

23 Jesús kipiaya ken treinta años kua̱ꞌ pe̱waꞌ itekipáno̱l yej Dios kimáꞌ. Momatiá iga Jesús itaj ito̱ka̱ꞌ José. Elí mochij te̱taj iga José, 24 iwá̱n Matat mochij te̱taj iga Elí, iwá̱n Leví mochij te̱taj iga Matat, iwá̱n Melqui mochij te̱taj iga Leví, iwá̱n Jana mochij te̱taj iga Melqui, iwá̱n José mochij te̱taj iga Jana, 25 iwá̱n Matatías mochij te̱taj iga José, iwá̱n Amós mochij te̱taj iga Matatías, iwá̱n Nahúm mochij te̱taj iga Amós, iwá̱n Esli mochij te̱taj iga Nahúm, iwá̱n Nagai mochij te̱taj iga Esli, 26 iwá̱n Maat mochij te̱taj iga Nagai, iwá̱n Matatías mochij te̱taj iga Maat, iwá̱n Semei mochij te̱taj iga Matatías, iwá̱n Josek mochij te̱taj iga Semei, iwá̱n Judá mochij te̱taj iga Josek, 27 iwá̱n Joanán mochij te̱taj iga Judá, iwá̱n Resa mochij te̱taj iga Joanán, iwá̱n Zorobabel mochij te̱taj iga Resa, iwá̱n Salatiel mochij te̱taj iga Zorobabel, iwá̱n Neri mochij te̱taj iga Salatiel, 28 iwá̱n Melqui mochij te̱taj iga Neri, iwá̱n Adi mochij te̱taj iga Melqui, iwá̱n Cosam mochij te̱taj iga Adi, iwá̱n Elmodam mochij te̱taj iga Cosam, iwá̱n Er mochij te̱taj iga Elmodam, 29 iwá̱n Josué mochij te̱taj iga Er, iwá̱n Eliezer mochij te̱taj iga Jesús, iwá̱n Jorim mochij te̱taj iga Eliezer, iwá̱n Matat mochij te̱taj iga Jorim, 30 iwá̱n Leví mochij te̱taj iga Matat, iwá̱n Simeón mochij te̱taj iga Leví, iwá̱n Judá mochij te̱taj iga Simeón, iwá̱n José mochij te̱taj iga Judá, iwá̱n Jonam mochij te̱taj iga José, iwá̱n Eliaquim mochij te̱taj iga Jonam, 31 iwá̱n Melea mochij te̱taj iga Eliaquim, iwá̱n Mainán mochij te̱taj iga Melea, iwá̱n Matata mochij te̱taj iga Mainán, iwá̱n Natán mochij te̱taj iga Matata, 32 iwá̱n David mochij te̱taj iga Natán, iwá̱n Isaí mochij te̱taj iga David, iwá̱n Obed mochij te̱taj iga Isaí, iwá̱n Booz mochij te̱taj iga Obed, iwá̱n Salmón mochij te̱taj iga Booz, iwá̱n Naasón mochij te̱taj iga Salmón, 33 iwá̱n Aminadab mochij te̱taj iga Naasón, iwá̱n Aram mochij te̱taj iga Aminadab, iwá̱n Esrom mochij te̱taj iga Aram, iwá̱n Fares mochij te̱taj iga Esrom, iwá̱n Judá mochij te̱taj iga Fares, 34 iwá̱n Jacob mochij te̱taj iga Judá, iwá̱n Isaac mochij te̱taj iga Jacob, iwá̱n Abraham mochij te̱taj iga Isaac, iwá̱n Taré mochij te̱taj iga Abraham, iwá̱n Nacor mochij te̱taj iga Taré, 35 iwá̱n Serug mochij te̱taj iga Nacor, iwá̱n Ragau mochij te̱taj iga Serug, iwá̱n Peleg mochij te̱taj iga Ragau, iwá̱n Heber mochij te̱taj iga Peleg, iwá̱n Sala mochij te̱taj iga Heber, 36 iwá̱n Cainán mochij te̱taj iga Sala, iwá̱n Arfaxad mochij te̱taj iga Cainán, iwá̱n Sem mochij te̱taj iga Arfaxad, iwá̱n Noé mochij te̱taj iga Sem, y Lamec mochij te̱taj iga Noé, 37 iwá̱n Matusalén mochij te̱taj iga Lamec, iwá̱n Enoc mochij te̱taj iga Matusalén, iwá̱n Jared mochij te̱taj iga Enoc, iwá̱n Mahalaleel mochij te̱taj iga Jared, iwá̱n Cainán mochij te̱taj iga Mahalaleel, 38 iwá̱n Enós mochij te̱taj iga Cainán, iwá̱n Set mochij te̱taj iga Enós, iwá̱n Adán mochij te̱taj iga Set, iwá̱n Dios mochij te̱taj iga Adán.

4

Tzitzimiꞌ kineki iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti

1 Kua̱ꞌ Jesús ki̱saꞌ ipan we̱ya̱ꞌ Jordán, kipiaya nokta iyEspí̱ritoj Dios, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios kiwi̱gaꞌ Jesús ipan desierto ka̱n ayá̱ꞌ cha̱ntitolo̱ꞌ. 2 Ompa onoya cuarenta días, ayá̱ꞌ takuaj ino̱mej días iwá̱n maya̱naꞌ. Iwá̱n Tzitzimiꞌ kinekiá iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti, 3 kijlij:

—Siga tejya nokta iPiltzi̱n Dios, xikijli iní̱n teꞌti iga mamochi̱wa pa̱n.

4 Jesús kijtoj:

—Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Ayá̱ꞌ gasan tákual wel ono ta̱gaꞌ, no̱ wel ono iga kichi̱wa ken kijtowa itájto̱l Dios.”

5 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kiwi̱gaꞌ Jesús ipan se̱ tepe̱ꞌ yej pox ajko iwá̱n kine̱xtilij nimani̱nsan inochi pai̱smej yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli. 6 Tzitzimiꞌ kijlij Jesús:

—Nej nimitzta̱li̱j iga xikmanda̱ro inochi iní̱n mo̱nsaj pai̱smej yej nej ne̱makakej iwá̱n wel nikmaka a̱ꞌsan nej nikneki. 7 Siga timotankua̱ketza iga tine̱weyimati̱ltiá, inochi nimitzmakas.

8 Jesús kijlij:

—Tzitzimiꞌ, xicholo note̱noj, iga ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Xikweyimati̱lti moTe̱ko Dios iwá̱n xikchi̱wa kensan yéj kineki.”

9 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kiwi̱gaꞌ Jesús ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén, kitejkawi̱ltij este iyi̱xko, ka̱n má̱j ajko ipan inó̱n weyitio̱pan, iwá̱n kijtoj Tzitzimiꞌ:

—Siga tejya nokta iPiltzi̱n Dios, este nigaj ximopata̱nalti ta̱lpan; 10 iga itájto̱l Dios ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Dios kiti̱tanis iya̱ngelejmej iga mamitzpale̱wi̱ka̱n.

11 Mitzmajkuitia̱skej,

iga amo ximokxiwi̱teki ipan teꞌti.

12 Jesús kijlij:

—Kijtowa no̱ itájto̱l Dios: “Amo xiktajtanili moTe̱ko Dios iga makichi̱wa tejté̱ iga san mane̱si iga wel kichi̱wa.”

13 Tzitzimiꞌ kikajtejka Jesús kua̱ꞌ kitaꞌ iga awel kichi̱waltij yej aye̱kti.

Jesús pe̱wa iga tamachtiá

14 Jesús yajki sej Galilea, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios kipale̱wij iga nochi wel makichi̱wa. Ipan inó̱n ta̱jli no̱ya̱n momatiá yej yéjpa kichi̱wa. 15 Jesús tamachtia̱ya ipan itio̱pamej israeli̱tajmej, iwá̱n nochi kiweyimati̱ltia̱yaj.

Jesús asi Nazaret

16 Jesús yajki Nazaret, ka̱n moskaltij. Ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, kalaꞌ tio̱pan ken iga nochipa kichi̱waya. Iwá̱n moketzaꞌ iga kilee̱roj itájto̱l Dios. 17 Kimakakej se̱ a̱maꞌ yej kijkuiloj el profeta Isaías, iwá̱n kua̱ꞌ kitapoj, kasiꞌ ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

18 IyEspí̱ritoj toTe̱ko ne̱pale̱wiá,

Dios ne̱tapejpen iga manikui̱guili ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayá̱ꞌ motapialiáj.

Ne̱ti̱tan iga manikachitialti yej moyo̱lmiktijtokej,

iwá̱n iga manikijto̱ki ken iga maxitomika̱n yej ken ilpitokej,

iwá̱n iga maniktachalti yej pachamej.

Ne̱ti̱tan iga manikma̱nawi̱ki yej kikno̱chi̱waj.

19 Ne̱ti̱tan iga manikpowa iga toTe̱ko iná̱n tama̱nawí̱koya.

20 Iwá̱n Jesús kiki̱kimiloj in inó̱n a̱maꞌ iwá̱n kimáꞌ yej manda̱rowa, iwá̱n Jesús mota̱lij. Eꞌ yej ompa onoyaj tio̱pan, kitachi̱lijtikajkej Jesús. 21 Yéj kijtoj:

—A̱man amo‑i̱xtaj mocumpli̱roj iní̱n yej nigaj ijkuilijtoꞌ.

22 Nochi ye̱ꞌtajtoj iga Jesús, iwá̱n madmira̱dojkej iga pox mo̱nsaj yej kijtojtoya. Motajtaniáj:

—¿In iní̱n ayejtaj ipiltzi̱n José?

23 Jesús kijtoj:

—Amelá̱ꞌ anne‑ijli̱jnekij yej mojtowa: “Médico, ximoachitialti moma̱tika”; iwá̱n anne‑ijli̱skej: “Yej nikakikej yej tikchij Capernaum, xikchi̱wa no̱ nigaj ipan móta̱l.”

24 Iwá̱n kijtoj sej Jesús:

—Nimitzijliáj iga nisé̱ profeta ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij ipan iya̱ltepe̱ꞌ. 25 Nimitzijliáj iga onoyaj komati viu̱dajmej ipan Israel kua̱ꞌ onoya el profeta Elías, kua̱ꞌ ayá̱ꞌ wetziꞌ tiawa̱ꞌ tres año y medio iwá̱n no̱ya̱n a̱pistajtitoya; 26 eꞌ, Dios ayá̱ꞌ kiti̱tan Elías cha̱n nisé̱ yej we̱wejmíꞌ de Israel, kiti̱tan iga mayawi cha̱n se̱ yej we̱wejmíꞌ de Sarepta yej onoꞌ ite̱noj a̱ltepe̱ꞌ Sidón. 27 Inó̱n ve̱j kua̱ꞌ onoya Eliseo, onoyaj no̱ komati de Israel yej pala̱ntia̱ya inakayomej iga kipiayaj lepra.* Eꞌ nisé̱ de Israel ayá̱ꞌ kipajtilij, se̱tzi̱n kipajtilij yej ito̱ka̱ꞌ Naamán yej icha̱n ipan país de Siria.

28 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, inochi yej onoyaj tio̱pan, pox kuejkuesiwikej. 29 Moketzkej ka̱n eje̱watoyaj, kiki̱xtijkej Jesús ipan a̱ltepe̱ꞌ; inó̱n a̱ltepe̱ꞌ onoya iyi̱xko tepe̱ꞌ, iwá̱n Jesús kiwi̱gakej este ka̱n má̱j ajko ipan tepe̱ꞌ, iga ompa makibarranca̱ro̱ka̱n. 30 Eꞌ Jesús panoj tatza̱la̱n, iwá̱n yájkiya.

Se̱ ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj

31 Jesús yajki ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Capernaum, estado de Galilea, iwá̱n ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, tamachtia̱ya. 32 Iwá̱n yejeme̱n madmira̱dowa̱yaj ken iga tamachtia̱ya, porque kua̱ꞌ tajtowa̱ya ne̱siá iga kimati te̱ nemi kijtowa.

33 Tio̱pan onoya se̱ ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n tzajtziꞌ iga kijtoj:

34 —Xine̱kajte̱waka̱n; ¿té̱ tikpiá iwá̱n nejeme̱n, Jesús de Nazaret? ¿Ix tiwa̱laj iga anne̱polo̱koj? Nej nimitzi̱xmati a̱ꞌyéj tej, tejwaꞌ yej atikchi̱wa yej aye̱kti iwá̱n mitzti̱tan Dios.

35 Iwá̱n Jesús kajajwaꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj, kijlij:

—¡Ayoꞌ xitzajtzito! ¡Xikajte̱wa iní̱n ta̱gaꞌ!

Iwá̱n inó̱n ma̱lespí̱ritoj kiwetzi̱ltij este ipan ta̱jli in inó̱n ta̱gaꞌ, iyi̱xtaj ino̱mej gente, iwá̱n ki̱saꞌ ipan inó̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n até̱ kichi̱wilij. 36 Nochi momajtijkej iwá̱n mose̱sepan‑ijlia̱yaj:

—Ayí̱ꞌ tikakij yej ijkí̱n matajto; iní̱n ta̱gaꞌ pox wel tatekimaka; ¡ma̱lespi̱ritojmej kicre̱dowaj iwá̱n ki̱saj!

37 Iwá̱n nochi yej kichi̱waya Jesús, no̱ya̱n momatiá ipan inó̱n ta̱jli.

Jesús kachitialtiá imona̱n Pedro

38 Jesús ki̱saꞌ tio̱pan iwá̱n yajki cha̱n Simón. Kasito imona̱n Simón poxsan kawa̱ntoꞌ, iwá̱n kijlijkej Jesús iga makachitialti. 39 Jesús moto̱loj ka̱n wetztoya imona̱n Simón iwá̱n kajajwaꞌ kawa̱n iwá̱n sé̱wiꞌya ikajlo̱ꞌ. Iwá̱n íkua̱ꞌsan moketzaꞌ in imona̱n Pedro, iwá̱n kíchija tákual iga tatamáꞌ.

Jesús taachitialtiá

40 Kua̱ꞌ kálaꞌya to̱nati̱ꞌ, nochi yej kipiayaj icha̱mej yej se̱seꞌpa iga we̱titoyaj, kiwi̱gakej ka̱n onoya Jesús; iwá̱n kita̱lij ima̱ꞌ ipan sejsé̱ de yejeme̱n iwá̱n kachitialtijkej. 41 Miaꞌ kipiayaj ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n kua̱ꞌ ki̱sayaj, tzajtziáj, kijtowa̱yaj:

—Tej iPiltzi̱n Dios.

Eꞌ Jesús kajajwaya ma̱lespi̱ritojmej, ayá̱ꞌ kimakaltia̱ya iga matajto̱ka̱n, porque kimatiáj iga Jesús el Cristo yej Dios kiti̱tan.

Jesús kipowa itájto̱l Dios ipan estado de Galilea

42 Kua̱ꞌ tane̱siꞌ, Jesús ki̱saꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n yajki ka̱n ayagaj onoꞌ. Eꞌ la gente kite̱mojkej iwá̱n asikej este ka̱n onoya. Kinekiáj iga maká̱wi‑oꞌ iwá̱n aya mayawi, 43 eꞌ Jesús kijlij la gente:

—Es que nia no̱ nikpowati ye̱ꞌnoti̱ciaj ipan seꞌ a̱ltepe̱mej iga ken reina̱rowa Dios,† iga inó̱n nokta ne̱ti̱tankej.

44 Ijkó̱n Jesús kipojtinemiá itájto̱l Dios ipan tio̱pamej yej onoꞌ Galilea.

5

To̱pojmajkej ken ayi̱ꞌpa mo‑ita

1 Se̱ día Jesús onoya Genesaret ipan lagu̱najte̱n, iwá̱n wa̱lkej komati gente este kipi̱pitzkowa̱yaj Jesús iga kikakisnekiáj itájto̱l Dios. 2 Iwá̱n Jesús kitaꞌ o̱me á̱ka̱l yej onoyaj ipan a̱te̱n, iwá̱n yej tama̱tawiáj temojkej iga kipajpa̱kaj irre̱dejmej. 3 Iwá̱n Jesús tejkaj ipan se̱ de ino̱mej á̱ka̱l yej itátkipa Simón. Iwá̱n Jesús kijlij Simón iga achi má̱j makiwejkatili á̱ka̱l iga a̱tate̱n. Iwá̱n Jesús mota̱lij ipan á̱ka̱l iga kimachtij yej ompa chapa̱ntokej. 4 Kua̱ꞌ támiꞌya tamachtij, Jesús kijlij Simón:

—Xikui̱ga moá̱ka̱l ka̱n ma̱jya wejkatan iwá̱n ompa xito̱pojma̱ka̱n iga amoatarra̱yaj.

5 Simón kijtoj:

—Tamachtia̱ni, senyówal nito̱pojmajkej iwá̱n nisé̱ aniki̱tzkijkej. Ya que tej nemi tine̱tekimaka, nia sej nito̱pojma̱ti.

6 Kua̱ꞌ inó̱n kichijkej, kiki̱tzkijkej komati to̱poj, iwá̱n este tzajtzaya̱niꞌ irre̱dejmej. 7 Iwá̱n kima̱no̱tzkej yej onoyaj ipan seꞌ á̱ka̱l iga maya̱ka̱n makipale̱wi̱tij. Iwá̱n yajkij, iwá̱n kite̱mijkej iyo̱mexti á̱ka̱l, iwá̱n este ken a̱wetziaja. 8 Kua̱ꞌ iní̱n kitaꞌ Simón Pedro, motankua̱ketzaꞌ ite̱noj Jesús iwá̱n kijlij:

—NoTe̱ko, amo xine̱techo iga nej ayá̱ꞌ niye̱ꞌnemi.

9 Ijkó̱n kijtoj Pedro iga pox majmatoya; ijko̱nsan no̱ nochi yej íwa̱n nemiáj iga pox komati yej kiki̱tzkijkej. 10 No̱ momajtij Jacobo iwá̱n Juan yej ipilowa̱n Zebedeo, yej tekipanowa̱yaj iwá̱n Simón. Eꞌ Jesús kijlij Simón:

—Amo ximajmawi, iná̱n tipe̱was iga tiknechkowa yej mane̱tokaka̱n, ken iná̱n to̱poj tiki̱tzkiá.

11 Iwá̱n kua̱ꞌ kiki̱xtíjkeja iya̱ka̱lmej ipan a̱tate̱n, ómpaya kikajtejkej inewi iwá̱n kitokákeja Jesús.

Jesús kachitialtiá se̱ ta̱gaꞌ yej nemi pala̱ni ikajlo̱ꞌ

12 Se̱ día onoya Jesús ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ, wa̱laj se̱ ta̱gaꞌ yej nemi pala̱ni ikajlo̱ꞌ iga kipiaya lepra. Iwá̱n kua̱ꞌ kitaꞌ Jesús, motankua̱ketzaꞌ iwá̱n motzonto̱gaꞌ este ipan ta̱jli iwá̱n ijkí̱n kicho̱kistajtanilij:

—Note̱ko, siga tej tikneki, wel xine̱pajti.

13 Jesús kichijchin iga ima̱ꞌ iwá̱n kijlij:

—Kena, nikneki xipajti.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan pajtiꞌ ka̱n pala̱ntia̱ya. 14 Jesús kijlij inó̱n yej achitiáꞌ iga amo agaj makijli a̱ꞌ kipajtij, iwá̱n kijlij:

—Xaj ka̱n onoꞌ sacerdote iga mamitzita, iwá̱n xikmaka moofre̱ndaj Dios, ken Moisés tatekimáꞌ, iga Dios mitzpájtija iwá̱n iga mamomati iga tipájtiꞌya.

15 No̱ya̱n momatitia̱ya iga taachitialtia̱ya Jesús, iwá̱n komati gente monechkowa̱yaj iga makikakika̱n yej kijtowa iwá̱n iga makachitialti̱ka̱n. 16 Eꞌ Jesús kikajte̱wa̱ya la gente iga ise̱lti ya̱ya tajto̱ti iwá̱n Dios ka̱n ayagaj onoꞌ.

Jesús kachitialtiá se̱ yej awel nejnemi

17 Se̱ día tamachtijtoya Jesús, iwá̱n ompa e̱watoyaj fariseojmej* iwá̱n yej tamachtiáj† ipan iley Moisés, yej wa̱lkej de inochi a̱ltepe̱mej yej onoꞌ ipan estado de Galilea, de Judea iwá̱n de Jerusalén; iwá̱n ipode̱r Dios mone̱xtia̱ya kua̱ꞌ Jesús taachitialtia̱ya. 18 Iwá̱n asikej sekin tajta̱gaꞌ yej kiwajliguilijkej ipan tapech se̱ ta̱gaꞌ yej awel nejnemi nokta. Kinekiáj makaki̱ka̱n kalijtiꞌ iga makite̱kaka̱n iyi̱xtaj Jesús. 19 Eꞌ awel kalakkej iga pox onolo̱ꞌ. Tejkajkej iyi̱xko kajli iwá̱n kixiti̱nkej ipetayo, iwá̱n ompa kipi̱pilojtitemowijkej ipan itapech in inó̱n yej awel nejnemi iga kita̱lkej tajkoya̱n, ite̱noj Jesús. 20 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ ken iga moconfia̱rowa̱yaj ipan yéj, kijlij yej we̱titoya:

—Nochi yej tikchij yej aye̱kti, nimitze̱lka̱wiliaya.

21 Iwá̱n fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, kijtojkej ipan iya̱lmajmej: “¡Iní̱n ta̱gaꞌ nemi kima̱lijliá Dios! Ayagaj wel tae̱lka̱wiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti, petz Dios san.”

22 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijtoj:

—Amejeme̱n, ¿te iga ijkó̱n ankejla̱mikij ipan amoa̱lmajmej? 23 ¿Katiá má̱j wel manikijli: “Nochi yej tikchij yej aye̱kti nimitze̱lka̱wílija”, o manikijli: “Ximoketza iwá̱n xaja”? 24 A̱n sí, nia nimitzne̱xtili̱tij iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ,‡ ipan iní̱n ta̱jli wel nike̱lka̱wiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti.

Iwá̱n Jesús kijlij yej awel nejnemi:

—Tej nimitzijliá, ximoketza, xikui motapech iwá̱n xaja mocha̱n.

25 Iwá̱n in inó̱n yej awel nejnemiá; íkua̱ꞌsan moketzaꞌ iyi̱xtajmej, kikuiꞌ itapech ka̱n wetztoya iwá̱n yájkiya icha̱n, iwá̱n kiweyimati̱ltijtia̱ya Dios. 26 Iwá̱n nochi tajtachi̱xtikajkej iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios. Iwá̱n majmatitajtojkej:

—Iná̱n sí, tikitakej yej ayi̱ꞌpa mo‑ita.

Jesús kino̱tza Leví yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Mateo

27 Kua̱ꞌ ki̱saꞌ Jesús, kitaꞌ se̱ yej kicobra̱rojtoya impuestos iga Roma. Inó̱n ta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Leví, e̱watoya ompa ka̱n kicobra̱rojtoya impuestos. Jesús kijlij:

—Xine̱toka.

28 Iwá̱n Leví moketzaꞌ, kikajtej inewi itekipáno̱l, iwá̱n kitogaꞌ Jesús.

29 Iwá̱n Leví icha̱n, kichij weyi‑ilwiꞌ iga Jesús. Ompa onoyaj miaꞌ yej no̱ yej kicobra̱rojtoya impuestos iga gobierno iwá̱n sékinoꞌ má̱j yej ki̱xna̱ntoyaj mesa iwá̱n yejeme̱n. 30 Eꞌ fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, pe̱wakej iga kipo̱powaj idisci̱polojmej§ Jesús, kijlijkej:

—¿Te iga ansentakuaj iwá̱n ansen‑a̱tij iwá̱n yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos iga Roma iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti?

31 Jesús kijtoj:

—Yej ye̱ktitokej ayá̱ꞌ kinekij yej maki‑achitialti̱ka̱n, sino que yej we̱titokej. 32 Nej ayá̱ꞌ niwa̱laj nikno̱tzako yej kijtowaj iga ye̱ꞌnemij. Ma̱jwaꞌ niwa̱laj nikno̱tzako yej kichi̱waj yej aye̱kti iga mamoyo̱lpataka̱n.

Kitajtanij Jesús kén iga yej mayuna̱rowaj

33 Kijlijkej Jesús:

—¿Te iga yej kitokaj Juan iwá̱n yej kitokaj fariseojmej pox mayuna̱rowaj iwá̱n pox ora̱dowaj, eꞌ modisci̱polojmej nochipa a̱tij iwá̱n takuaj?

34 Jesús kijtoj:

—Awel mayuna̱ro̱skej te‑ikni̱wa̱n ka̱n mona̱miktilo kua̱ꞌ ompa onoꞌ iwa̱mej chokotzi̱n yej mona̱miktiá. 35 Ásissan día iga kiwi̱gaskej in chokotzi̱n; íkua̱ꞌ kena, mayuna̱ro̱skej.

36 Iwá̱n kipowaꞌ no̱ iní̱n iga mami̱xkui̱tilo:

—Ayagaj kiteki tájkol inue̱vojwí̱pi̱l iga makitamani iwi̱pi̱lsósol. Siga kichí̱ ijkó̱n, kisosolo̱j inue̱vojwí̱pi̱l. Iwá̱n ayá̱ꞌ ye̱ꞌne̱sis wi̱pi̱lsósol iga tamanijtos iga tájkol yej nué̱vojoꞌ. 37 Ipan ikyapakuetaxtekon* awel no̱ moakiá vino yej kichíjkejoꞌ iga vino yej kichíjkejoꞌ moposa̱wa iwá̱n kipoxo̱nas kuetaxtekon iwá̱n ne̱mpoliwis vino iwá̱n kuetaxtekon. 38 Inó̱n iga, ye̱kti iga ipan kuetaxtekon yej móchijoꞌ mamoaki vino yej kichíjkejoꞌ. Ijkó̱n apoliwis vino niga kuetaxtekon. 39 Iwá̱n ni agaj yej koniá ikyapavi̱noj kinekis makoni yej kichíjkejoꞌ, iga kijtowa: “Mataj ikyapavi̱noj má̱j xo̱chajya̱ꞌ.”

6

Idisci̱polojmej Jesús kitoꞌpiyo̱tila̱ntiawij trigo ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo

1 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús pano̱tia̱ya mi̱lijtiꞌ, iwá̱n idisci̱polojmej pe̱ꞌ iga kitektiajkij trigo iwá̱n ko̱xtia̱yaj iga ima̱mej iwá̱n kikuajtia̱yaj. 2 Sekin fariseojmej kijtojkej:

—¿Te iga ankichi̱waj tekipáno̱l yej aye̱kti mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo?

3 Jesús kijlij:

—¿Ix ayí̱ꞌ ankilee̱rojkej yej kichij David iwá̱n yej senemiáj kua̱ꞌ maya̱nakej? 4 Kalaꞌ tio̱pan, kikuiꞌ pa̱nmej yej itátkipa Dios. David kikuaj ino̱mpa pa̱n iwá̱n kimáꞌ no̱ yej íwa̱n nemiáj, malej iga ayá̱ꞌ wel kikua̱ya ná̱mo̱l, petz sacerdo̱tejmej wel kikua̱yaj.

5 Iwá̱n kijtoj Jesús:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ wel nitatekimaka te̱ wel mamochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

Ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ

6 Ipan sewoꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús kalaꞌ tio̱pan iwá̱n pe̱waꞌ iga tamachtij. Iwá̱n ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej takua̱wayaxtoꞌ iye̱ꞌma̱ꞌ. 7 Iwá̱n ino̱mej yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n fariseojmej kipi̱piayaj Jesús iga makitaka̱n siga kachitialti̱j ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. Iga ijkó̱n wel makasika̱n ken iga makite̱lwi̱ka̱n. 8 Eꞌ Jesús kimatiá te̱ kejla̱ntoyaj, iwá̱n kijlij ta̱gaꞌ yej ma̱takua̱wayaxtoꞌ:

—Ximoketza iwá̱n xiwi̱ki tatajkoya̱n.

Iwá̱n ta̱gaꞌ moketzaꞌ. 9 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nia nimitztajtanitij: ¿Té̱ a̱n wel mochi̱wa ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo; yej ye̱kti o yej aye̱kti? ¿Mamoachitialti agaj o mamomikti?

10 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij inochi yej ompa onoyaj iwá̱n kijlij inó̱n ta̱gaꞌ:

—Xikmela̱wa moma̱ꞌ.

Ijkó̱n kichij in ta̱gaꞌ iwá̱n ye̱ktiaꞌya ima̱ꞌ. 11 Yej ompa onoyaj poxsan kuejkuesiwikej, iwá̱n pe̱wakej iga mota̱tapo̱wijkej té̱ wel kichi̱wilia̱yaj Jesús.

Jesús kitapejpena doce yej makipowaka̱n itájto̱l

12 Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, Jesús yajki tajto̱to iwá̱n Dios ipan se̱ tepe̱ꞌ iwá̱n senyówal ora̱dojtoya. 13 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, kino̱tzaꞌ idisci̱polojmej iwá̱n kitapejpen doce de yejeme̱n, ino̱mej kito̱ka̱wij apo̱stolejmej.* 14 Iní̱n ito̱ka̱mej: Simón yej no̱ kito̱ka̱wij Pedro; Andrés yej iyikni̱n Simón, Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé, 15 Mateo, Tomás, Jacobo yej ipiltzi̱n Alfeo; Simón yej iparti̱doj nacionalista,† 16 Judas, yej iyíkni̱mpa Jacobo iwá̱n Judas Iscariote yej má̱j despué̱j kine̱xtij iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús.

Jesús tamachtiá

17 Jesús temoj iwa̱mej ipan tepe̱ꞌ, iwá̱n ka̱witoj ipan planada. Iwá̱n ompa onoyaj idisci̱polojmej iwá̱n no̱ komati yej wa̱lkej ipan estado de Judea, iwá̱n yej icha̱mej a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén iwá̱n no̱ yej icha̱mej lama̱rte̱noj na̱ꞌ a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. Asikej ompa iga kikakitoj itájto̱l Jesús iwá̱n iga maachitiaka̱n yej we̱titokej. 18 Iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespi̱ritojmej no̱ kachitialtia̱ya. 19 Iwá̱n nochi kinekiáj makichijchimika̱n Jesús, iga ipan yéj ki̱saya poder iwá̱n inochi kachitialtia̱ya.

Yej Dios má̱j kiye̱ꞌita

20 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij idisci̱polojmej iwá̱n kijlij:

—Xipa̱ktoka̱n yej ayá̱ꞌ anmotapialiáj, iga ankipiáj Dios iga amoTe̱ko.

21 ’Xipa̱ktoka̱n amejeme̱n yej iná̱n anmaya̱naj iga an‑ixwiskej.

’Xipa̱ktoka̱n yej iná̱n ancho̱kaj, iga anwetzkaskej.

22 ’Xipa̱ktoka̱n kua̱ꞌ mitzijiyaj, iwá̱n kua̱ꞌ mitzki̱xtiáj ipan amoa̱ltepe̱ꞌ iga akinekij xonoka̱n iwa̱mej, iwá̱n kua̱ꞌ kuajkuantas mitzijliáj iwá̱n kua̱ꞌ mitzpi̱najtiáj iga anne̱tokaj nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 23 Xipa̱kika̱n este xiwi̱wito̱nika̱n inó̱n día, iga ipan cielo yawij mitzmakatij yej pox ye̱kti, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej ini̱mej gente kipoxikno̱chijkej profe̱tajmej.

24 ’Eꞌ anla̱stimajmej yej ankipoxpiáj tomi̱n, iga nij ampa̱kíkeja.

25 ’Anla̱stimajmej yej iná̱n an‑ixwitokej, porque anyawij anmaya̱natij.

’Anla̱stimajmej yej iná̱n anwetzkaj, iga anyawij ancho̱katij iwá̱n anmokno̱matiskej.

26 ’Anla̱stimajmej kua̱ꞌ inewi tajta̱gaꞌ ye̱ꞌtajto̱skej iga amejeme̱n, iga ijko̱nsan no̱ iyikyapatajmej yejeme̱n ye̱ꞌtajtojkej iga yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej.

Xikcho̱kili̱ka̱n yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj

27 ’Eꞌ amejeme̱n yej anne̱kaktokej nimitzijliáj: Xikcho̱kili̱ka̱n yej ayá̱ꞌ mitzye̱ꞌitaj, xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti yej mitzijiyaj. 28 Xikye̱ꞌijli̱ka̱n yej mitzma̱lijliáj. Xikte̱ne̱wi̱ka̱n Dios iga ino̱mej yej mitzpantiáj. 29 Siga agaj mitzxa̱ygatatzi̱na, xikmaka seꞌ moxa̱yaꞌ iga mamitzmaga, iwá̱n siga agaj mitzkui̱liá mochama̱rraj, xikmaka no̱ mokua̱ch iga makiwi̱ga. 30 Siga agaj mitztajtaniliá tejté̱, xikmaka, iwá̱n yej mitzkui̱liá yej motátkipa, amo xiktajtanili iga mamitzkuepili. 31 Xikchi̱wili̱ka̱n sekin ijkó̱n ken amejeme̱n ankinekij mamitzchi̱wili̱ka̱n.

32 ’Siga ankicho̱kiliáj yejsan no̱ mitzcho̱kiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Este yej kichi̱waj yej aye̱kti, ijkó̱n no̱ kichi̱waj. 33 Siga ankichi̱wiliáj yej ye̱kti yejsan mitzchi̱wiliáj yej ye̱kti, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Ijkó̱n no̱ kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij. 34 Iwá̱n siga ankita̱ke̱waltiáj tomi̱n ino̱mej yejsan wel mitzkuepiliáj, ¿té̱ anmota̱nili̱skej? Yej kichi̱waj yej aye̱kti no̱ kita̱ke̱waltiáj yejsan wel kikuepili̱skej seꞌ achó̱n. 35 Eꞌ amejeme̱n xikcho̱kili̱ka̱n yej mitzijiyaj iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti, iwá̱n siga antata̱ke̱waltiáj tejté̱, amo xikchaka̱n iga mamitzkuepili̱ka̱n. Ijkó̱n anmota̱nili̱skej yej pox ye̱kti, iwá̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ipilowa̱n Dios yej ajko onoꞌ, iga yéj no̱ kikne̱liá yej ayá̱ꞌ taagradece̱rowaj iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti. 36 Amejeme̱n xita‑ikne̱li̱ka̱n kensan no̱ amoTaj Dios ta‑ikne̱liá.

Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n

37 ’Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n iwá̱n Dios ayá̱ꞌ no̱ mitzjuzga̱ro̱skej. Amo xikijli̱ka̱n ni agaj iga ayompa nemi, iwá̱n Dios no̱ ayá̱ꞌ mitzijli̱skej iga ayompa annemij. Xike̱lka̱waka̱n yej mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, iwá̱n Dios no̱ ijkó̱n mitzchi̱wili̱skej. 38 Yej ankipiáj xikmakaka̱n sekin, iwá̱n Dios no̱ mitzmakaskej. Yawi mitzmakatij ipan amomórra̱l este te̱mis, este tejtekualtitos, iwá̱n este áyoꞌya kitolo̱j amomórra̱l. Achó̱n ke̱ꞌ agaj ankimakaskej, acho̱nsan no̱ Dios mitzmakaskej.

39 Jesús ijkí̱n kijtoj iga mami̱xkui̱tilo:

—¿Ix wel se̱ pacha kima̱wila̱ntiá seꞌ pacha iga makojkui̱lti? ¿Ix ayá̱ꞌ a̱n wetziskej iyo̱mextimej ipan se̱ xapoꞌ? 40 Yej nemi momachtiá ayá̱ꞌ má̱j tamati ken yej tamachtiá, kua̱ꞌ kitámi̱jya iga momachti̱j, kaxíli̱jya yej tamachtiá.

41 ’¿Te iga tiki̱xtachi̱liá mokni̱n iga kipiá tasoltzi̱n ipan iyi̱x iwá̱n ayá̱ꞌ tikita iga tej tikpiá tapan ipan moyi̱x? 42 Siga ayá̱ꞌ tikita iga tikpiá weyi tapan ipan moyi̱x, ¿kén timi̱xe̱wiá iga tikijliá mokni̱n: “Nokni̱n, achi manimitzki̱xtili tasoltzi̱n yej tikpiá ipan moyi̱x”? ¡Tej yej timopajpantiá iga tiye̱ꞌnemi!, xiki̱xti achto inó̱n tapan yej onoꞌ ipan moyi̱x iwá̱n ijkó̱n wel tikye̱ꞌitas iga tiki̱xtiliá tásol ipan iyi̱x mokni̱n.

Kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipan ita̱kilka

43 ’Nisé̱ kuawiꞌ yej mokua̱liá ita̱kilka wel kipiá ita̱kilka yej ayá̱ꞌ mokua. Iwá̱n kuawiꞌ yej ayá̱ꞌ mokua̱liá ita̱kilka, awel no̱ kipiá ita̱kilka yej mamokua. 44 Sejsé̱ kuawiꞌ mo‑i̱xmati ipansan ita̱kilka: ayá̱ꞌ moteki ita̱kilka a̱makuawiꞌ ipan witzkuawiꞌ, niga moteki uva‡ ipan cha̱wawitz. 45 Ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemi, ye̱ꞌtajtowa, iga ipan iya̱lmaj kejla̱ntoꞌ yejsan ye̱kti. Iwá̱n ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, kuajkuantas kijtowa iga ipan iya̱lmaj onoꞌ yej ajaye̱kti, iga yej onoꞌ ipan iya̱lmaj inó̱n kijtowa.

Kajli yej ye̱ꞌtaksatoꞌ

46 ’¿Te iga anne‑ijliáj “NoTe̱ko, noTe̱ko”, iwá̱n ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej nimitzijliáj? 47 Nia nimitzijli̱tij ken ne̱si inó̱n yej wi̱ꞌ note̱noj, yej kikaki notájto̱l iwá̱n kichi̱wa yej nikijtowa. 48 Inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal de material. Achto ta̱lichkuaꞌ wejkatan iga kajli mataksato ipan weyiteꞌti. Kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti iwá̱n wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan kajli, niga wel ko̱li̱n, iga inó̱n kajli to̱ktoꞌ ipan teꞌti. 49 Eꞌ yej ne̱tajto̱lkaki iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej nikijtowa, inó̱n ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kichij íkal ipan petz ta̱jli iwá̱n ayá̱ꞌ kipiá ka̱n taksatoꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ weyáꞌ a̱ꞌti, wa̱laj a̱rreso̱moj yej pox tajpalej ipan inó̱n kajli iwá̱n inó̱n kajli wetziꞌ iwá̱n melaꞌxi̱xiti̱niꞌ.

7

Se̱ ta̱gaꞌ yej mopoxconfia̱rowa ipan Jesús

1 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ tata̱tapo̱wij, yajki a̱ltepe̱ꞌ Capernaum. 2 Ompa cha̱ntitoya se̱ capitán yej kimanda̱rowa̱ya solda̱dojmej de Roma, kipiaya se̱ itekipanowa̱ni yej kipoxcho̱kilia̱ya, eꞌ we̱titoya. Ali̱nsan poliwiá iga mikiá. 3 Kua̱ꞌ inó̱n capitán kikaguiꞌ yej Jesús kichijtoꞌ, kiti̱tan we̱wetkej yej kimanda̱rowaj judiyojmej iga makijli̱tij Jesús iga makachitialti itekipanowa̱ni inó̱n capitán. 4 Yejeme̱n yajkij kitatoj Jesús, iwá̱n ijkí̱n kitejtekiꞌijlijkej:

—Inó̱n capitán kajasi iga xikpale̱wi, 5 iga kiye̱ꞌita tokni̱wa̱n yej no̱ israeli̱tajmej, iwá̱n yéj ne̱chi̱wilijkej notio̱pamej.

6 Jesús yajki iwa̱mej. Eꞌ kua̱ꞌ asitiá̱yaja cha̱n inó̱n capitán, inó̱n capitán kiti̱tan iyami̱gojmej iga ijkí̱n makijli̱tij:

—NoTe̱ko, akajasi xikalaki nocha̱n, ayá̱ꞌ neajasi iga xasi nokalijtiꞌ. 7 Inó̱n iga ayá̱ꞌ nimi̱xe̱wij iga nimitzte̱mo̱to noma̱tika. Eꞌ xikíjtosan iga maye̱ktiá notekipanowa̱ni iwá̱n ye̱ktiás. 8 Nej no̱ onoꞌ yej ne̱tekimaka iwá̱n no̱ niktekimaka solda̱dojmej. Kua̱ꞌ nikti̱tani se̱ mayawi kanaj, yawi; iwá̱n kua̱ꞌ seꞌ nikijliá iga mawi̱ki, wi̱ꞌ; iwá̱n kua̱ꞌ nikijliá notekipanowa̱ni iga makichi̱wa tejté̱, kichi̱wa.

9 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Jesús, madmira̱doj, iwá̱n kitachi̱lij yej kitokatinemiáj, kijlijkej:

—Nimitzijliáj iga anikasiꞌ nisé̱ israelita yej mamopoxconfia̱ro ipan nej ken iní̱n ta̱gaꞌ.

10 Kua̱ꞌ tati̱tanimej yajkij icha̱n capitán, kasitoj tekipanowa̱ni, achitiaꞌya.

Jesús kikne̱liá se̱ yej we̱wejmíꞌ

11 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej iwá̱n komati gente nemi ya̱yaj ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Naín. 12 Kua̱ꞌ asitiá̱yaja ipan a̱ltepe̱ꞌ, kitaꞌ iga nemi yawij kito̱katij se̱ yej miꞌ, yej ise̱lpiltzi̱n se̱ yej we̱wejmíꞌ. Miaꞌ kipo̱lojtia̱yaj yej de ompamej. 13 Kua̱ꞌ toTe̱ko kitaꞌ, cho̱gaꞌ iya̱lmaj iga inó̱n viuda, iwá̱n kijlij:

—Amo xicho̱ka.

14 Iwá̱n kitechoj tapechtzi̱n ka̱n mejmelajtia̱ya á̱nimaj iwá̱n kichijchin. Iwá̱n mokejketzkej yej nemi kiwi̱gayaj. Jesús kijlij á̱nimaj:

—Chokotzi̱n, nimitzijliá: ¡ximoketza!

15 Iwá̱n mota̱lij in yej miktoyay iwá̱n pé̱waꞌya tajtoj. Iwá̱n Jesús kimaꞌya iye̱ꞌ. 16 Iwá̱n nochi yej ompa onoyaj momajtijkej iwá̱n ijkí̱n kiweyimati̱ltia̱yaj Dios:

—Te‑i̱xna̱mikiko se̱ profeta yej kipoxpiá poder.

Iwá̱n kijtowa̱yaj no̱:

—Dios wa̱laj kipale̱wi̱ko ige̱ntej.

17 Iwá̱n yej kichij Jesús, no̱ya̱n Judea momatiꞌ iwá̱n este ipan a̱ltepe̱mej yej najna̱ꞌsan onokej.

Itati̱tanimej Juan yej tabautiza̱rowa

18 Juan kimatiꞌ yej kichij Jesús iga kipowilijkej idisci̱polojmej. Iwá̱n Juan kino̱tzaꞌ o̱me idiscí̱poloj, 19 iwá̱n kiti̱tan iga makitajtanitij Jesús: “¿Ix tejya in Cristo yej yawi wi̱tzeti, o nikcháskejoꞌ sewoꞌ?” 20 Kua̱ꞌ idisci̱polojmej Juan kitechojkej Jesús, kijlijkej:

—Juan yej tabautiza̱rowa ne̱ti̱tankej iga manimitztajtanikij; “¿Ix téjyakiꞌ in Cristo yej yawi wi̱tzeti, o nikcháskejoꞌ sewoꞌ?”

21 Iwá̱n íkua̱ꞌ Jesús kachitialtij miaꞌ yej se̱seꞌpa iga we̱titoyaj, iwá̱n yej kipiayaj ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n no̱ kitachaltij miaꞌ pachamej. 22 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xa̱ka̱n xikijli̱tij Juan inochi yej ankitakej iwá̱n yej ankikakikej: pachamej tachaja, ko̱xomej nejnémija, yej pala̱ntia̱yaj inakayomej iga kipiayaj lepra, achitiákeja, yej ayá̱ꞌ takakiáj, iná̱n takákija, yej miktoyaj, ojpa‑isákeja. Iwá̱n yej ayá̱ꞌ motapialiáj, mopowiliaya ye̱ꞌnoti̱ciaj ken iga Dios tasalva̱rowa. 23 Pa̱ktos yej ayá̱ꞌ kikajte̱wa iga moconfia̱rowa ipan nej.

Jesús kitajtajtani la gente te̱ itekiyo in Juan

24 Kua̱ꞌ yájkija itati̱tanimej Juan, Jesús pe̱ꞌ tata̱tapo̱wij de Juan; kijtoj:

—¿Té̱ ankitato̱yaj ipan desierto? ¿Ix se̱ ojtaꞌ yej ko̱o̱li̱na ejekaꞌ? 25 Iwá̱n siga ayá̱ꞌ, ¿té̱taj ankitato̱yaj? ¿Ix se̱ ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌtaajakijtoꞌ? Amejeme̱n ankimatij iga yej moye̱ꞌtaajakiáj iwá̱n nemij ken kinekij, cha̱ntitokej cha̱n re̱yejmej. 26 Iwá̱n, ¿té̱ nokta ankitato̱yaj? ¿Ix se̱ profeta? Kena, yéj ma̱jya sej que se̱ profeta. 27 De Juan tajtoj ka̱n ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Nikti̱tani notati̱tan iga mo‑i̱xtaj matayaka̱na,

iga ken kua̱ꞌ mamitzojtápoya.

28 Nimitznojma‑ijliáj iga ateyi nisé̱ profeta yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que Juan yej tabautiza̱rowa, eꞌ yej momachi̱liá iga até̱ iteki de inochi yej mote̱makaj iga Dios marreina̱ro ipan yejeme̱n, inó̱n yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que Juan.

29 Nochi yej kikakikej itájto̱l Juan este yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos iga Roma, no̱ mobautiza̱rojkej iwá̱n ijkó̱n kichijkej ken Dios tatekimaka. 30 Eꞌ fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley, ayá̱ꞌ mobautiza̱rojkej iná̱ꞌ Juan, iwá̱n ayá̱ꞌ kinekikej yej Dios kinekiá makichi̱wa iga yejeme̱n. 31 Iwá̱n toTe̱ko kijtoj:

—Amejeme̱n yej ina̱mpa amonokej anne̱sij ken tikita 32 ko̱kone̱ꞌ yej ma̱wiltiáj ipan tajkoa̱ltepe̱ꞌ iwá̱n kitzajtziliáj iyikni̱wa̱n: “Nejeme̱n nimitztapi̱tzilijkej iga a̱ka iwá̱n ayá̱ꞌ anmijto̱tijkej; nejeme̱n nimitzikno̱takui̱kilijkej iwá̱n ayá̱ꞌ ancho̱kakej.” 33 Ijkó̱n ini̱mej gente; wa̱laj Juan yej tabautiza̱rowa yej akikua̱ya pa̱n niga konia̱ya vino iwá̱n amejeme̱n ankijtowaj iga kipiaya ma̱lespí̱ritoj. 34 Iwá̱n niwa̱laj nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yej nitakua iwá̱n nikoniá vino, iwá̱n ankijtowaj iga nipoxtakua iwá̱n nita̱wa̱na, nimotókakiꞌ iwá̱n yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iwá̱n ino̱mej yej kicobra̱rowaj impuestos iga Roma. 35 Kua̱ꞌ tikita ken iga ye̱ꞌnemij yej momelaꞌconfia̱rowaj ipan Dios, ne̱si iga Dios nochi kimati te̱ kichi̱wa.

Jesús paxa̱lowa cha̱n se̱ fariseo yej ito̱ka̱ꞌ Simón

36 Se̱ fariseo kijlij Jesús iga matakua̱ti icha̱n, iwá̱n kalaꞌ kalijtiꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ ki̱xná̱ntoꞌya mesa,* 37 asito se̱ siwa̱ꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi. Inó̱n siwa̱ꞌ de ompa, iwá̱n kimatiꞌ iga Jesús yajki takua̱to cha̱n inó̱n fariseo. Kiwi̱gaꞌ se̱ ibote̱yajtzi̱n yej chijtoꞌ de teꞌti yej ito̱ka̱ꞌ alabastro. Ípan kiwi̱gaꞌ aceite yej pox ajwiya̱ꞌ. 38 Iwá̱n itepotztajpa Jesús, cho̱gaꞌ iyikxite̱noj, iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ, iga iyi̱xa̱ꞌ kikxipa̱tzoj. Iwá̱n kiwa̱ki̱ltij iga itzónkal, iwá̱n kikxipipitzoj iwá̱n kitajta̱lilij aceite yej pox ajwiya̱ꞌ. 39 Kua̱ꞌ fariseo yej nemi kitamaka Jesús, kitaꞌ yej nemi kichi̱wa inó̱n siwa̱ꞌ, kijtoj ipan iya̱lmaj: “Siga iní̱n ta̱gaꞌ katka melaꞌprofe̱taj, kimatiá katiábapa iní̱n siwa̱ꞌ yej nemi kichijchimi; ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi.” 40 Iwá̱n Jesús kijlij fariseo:

—Simón, nimitzijli̱jneki achi tejté̱.

Fariseo kijtoj:

—Tamachtia̱ni, xine‑ijli.

41 Jesús kijtoj:

—Onoya o̱me ta̱gaꞌ yej kidebe̱rowa̱yaj yej tata̱ke̱wa tomi̱n. Se̱ debe̱rowa̱ya ke̱ꞌ se̱ kita̱niá quinientos días iwá̱n seꞌ ke̱ꞌ kita̱niá cincuenta días. 42 Iwá̱n nisé̱ de yejemej awel kikuepaꞌ inó̱n tomi̱n, iwá̱n inó̱n yej tata̱ke̱wa tomi̱n, kijlij yej debe̱rowaj iga ayꞌya makikuepaka̱n inó̱n tomi̱n. Iná̱n xine‑ijli, ¿katiapa de yejemej má̱j kicho̱kili̱j?

43 Simón kijtoj:

—Anka yej má̱j komati tomi̱n ke̱lka̱wilij iga kidebe̱rowa̱ya.

Jesús kijtoj:

—Ómpaya ken tikijtoj Simón.

44 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij siwa̱ꞌ, iwá̱n kijlij Simón:

—Taꞌ xikita iní̱n siwa̱ꞌ. Nikalaꞌ mocha̱n iwá̱n ayá̱ꞌ tine‑ikxipa̱gaꞌ. Eꞌ iní̱n siwa̱ꞌ ne‑ikxipa̱gaꞌ iga iyi̱xa̱ꞌ iwá̱n ne‑ijikxiwa̱ki̱ltij iga itzónkal. 45 Tej ayá̱ꞌ tine̱pipitzoj; eꞌ iní̱n siwa̱ꞌ, desde que nikalaꞌ, ayá̱ꞌ nemi kikajte̱wa iga kipipitzowa nokxi. 46 Ayá̱ꞌ tine̱ta̱lilij aceite ipan notzontekon; eꞌ yéj ne̱ta̱lilij aceite yej ajwiya̱ꞌ ipan nokxi. 47 Inó̱n iga nimitzijliá, ne̱poxcho̱kilij iga nike̱lka̱wílija yej poxsan aye̱kti kichij. Eꞌ yej nike̱lka̱wiliá alí̱n yej kichi̱wa yej aye̱kti, inó̱n ayá̱ꞌ poxsan ne̱cho̱kili̱j.

48 Iwá̱n Jesús kijlij inó̱n siwa̱ꞌ:

—Inochi yej tikchij yej aye̱kti nimitze̱lka̱wílija.

49 Iwá̱n yej iwa̱mej ompa takuajtoyaj, motajtankej:

—¿A̱ꞌyéj i̱n yej wel no̱ ke̱lka̱wiliá yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti?

50 Jesús kijlij inó̱n siwa̱ꞌ:

—Iga timoconfia̱roj ipan Dios, mitzma̱náwija. Xiyo̱lpa̱ktiaya.

8

Siwa̱tkej yej kipale̱wiáj Jesús

1 Iwá̱n Jesús yajki ipan nochi wejweyi a̱ltepe̱mej iwá̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n iga kipojtinemiá ye̱ꞌnoti̱ciaj ken iga Dios reina̱rowa. Nemiá iwá̱n doce idisci̱polojmej. 2 Nemiáj no̱ sekin siwa̱tkej yej Jesús kachitialtij yej kipiayaj ma̱lespí̱ritoj iwá̱n yej we̱titoyaj. Se̱ de yejeme̱n María, yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Magdalena yej iyakapan ki̱saꞌ siete ma̱lespí̱ritoj. 3 No̱ Juana yej isiwa̱ꞌ Chuza, Chuza kipale̱wia̱ya Herodes ka̱n manda̱rowa. Iwá̱n seꞌ ito̱ka̱ꞌ Susana iwá̱n sékinoꞌ má̱j yej kipale̱wia̱yaj Jesús iga kimakakej yej itatkímejpa.

Kén iga mi̱xkui̱tilo ipan yej to̱ka

4 Miaꞌ ki̱skej ipan i‑a̱ltepe̱mej iga kitatoj Jesús. Iwá̱n poxsan monechko̱lo̱ꞌ. Iwá̱n Jesús kipowaꞌ iní̱n iga mami̱xkui̱tilo:

5 —Se̱ ta̱gaꞌ yajki to̱kato, kipa̱pata̱náltijpa* íyo̱l trigo. Onoꞌ yej wetzito ipan ojti iwá̱n kita̱taksayaj yej ompa panowa̱yaj. Wa̱lkej to̱to̱mej iwá̱n kikuajkej. 6 Onoꞌ yej wetzito tetza̱la̱n ka̱n onoꞌ ajalí̱n ta̱jli; kua̱ꞌ íxwaꞌya, ta̱lwa̱guiꞌ. 7 Onoꞌ yej wetzito ipan witzyoj. Kua̱ꞌ witzyoj sen‑ixwakej iwá̱n tato̱ꞌ, witzyoj ta‑ijiyo̱miktij. 8 Eꞌ onoꞌ yej wetzito ipan yé̱ꞌta̱l. Kua̱ꞌ weyakej, pox mochij; iwá̱n ipan sejsé̱ imia̱wayo kita̱lilij este cien íyo̱l.

Kua̱ꞌ tamiꞌ kijtoj inó̱n, Jesús recio tajtoj:

—Yej annakasyojkej, xine̱ye̱ꞌkakika̱n.

Jesús kijtowa tejas in ka̱n mami̱xkui̱tilo

9 Idisci̱polojmej Jesús kitajtankej:

—¿Té̱ kijto̱jneki in iní̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo?

10 Kijtoj Jesús:

—Amejeme̱n Dios mitzmati̱ltiáj ken iga yéj reina̱rowa, inó̱n yej ayagaj kimati. Eꞌ sekin nikpowiliapa ka̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n, ijkó̱n malej iga tachaskej, ken kua̱ꞌ ayá̱ꞌ tacháj, iwá̱n malej iga matakakika̱n ayá̱ꞌ kimatiskej te̱ kijto̱jneki.

Jesús kijtowa te̱ kito̱jneki inó̱n yej to̱ka

11 ’Ijkí̱n kijto̱jneki inó̱n ka̱n mi̱xkui̱tilo: Íyo̱l trigo kijto̱jneki itájto̱l Dios. 12 Iwá̱n yej wetziꞌ ipan ojti, inó̱n kijto̱jneki yej kikakíkeja itájto̱l Dios iwá̱n wi̱ꞌ Tzitzimiꞌ iga ke̱lka̱waltiáj inó̱n yej kikakikej iga amo makicre̱do̱ka̱n iwá̱n amo mamoma̱nawi̱ka̱n. 13 Yej wetziꞌ ipan teyoj, inó̱n kijto̱jneki yej este yojyo̱lpa̱kij kua̱ꞌ kikakij itájto̱l Dios; eꞌ ayéj iga kimelaꞌcre̱dowaj, ken tikita tato̱ꞌ yej ayá̱ꞌ nelwayoj. Ino̱mej ayá̱ꞌ nochípaya kicre̱dojtoskej, iga kua̱ꞌ kitantia̱rowaj, kikajte̱waj iyojwi Dios. 14 Inó̱n íyo̱l trigo yej wetziꞌ ipan witzyoj, kijto̱jneki yej kikakij itájto̱l Dios, eꞌ mopojpolowaj iga kiyo̱ltila̱naj yej kejla̱ntokej, kipoxpiasnekij tomi̱n iwá̱n kichi̱waj kensan iya̱lmaj kineki, akichi̱waj yej ye̱kti. 15 Eꞌ yej wetziꞌ ipan ye̱ꞌta̱jli, inó̱n kijto̱jneki yej kicre̱dowaj itájto̱l Dios iga inochi iya̱lmaj, iwá̱n ayí̱ꞌ mosemakaj ipan iyojwi Dios iwá̱n kichi̱waj yej ye̱kti.

Aye̱kti iga mamo‑i̱ya̱na itájto̱l Dios

16 ’Ayagaj kixo̱taltiá icándi̱l iwá̱n makiko̱ntepacho, niga kita̱liá tapechtampa. Ma̱jwaꞌ kita̱liá ajko iga mata̱wi, iga matachaka̱n yej kalakij. 17 Ateyi nité̱ yej i̱ya̱ntoꞌ yej amo mamone̱xti. Ateyi yej ichtákasan yej ke̱man amo mamomelaꞌmati.

18 ’Taꞌ xikye̱ꞌkakika̱n; yej kipiá, yawij má̱j kimakatij, eꞌ yej ayá̱ꞌ kipiá este yej kijtowa iga kipiá yawij kikui̱li̱tij.

Iye̱ꞌ Jesús iwá̱n iyokichikni̱wa̱n

19 Iyokichikni̱wa̱n Jesús iwá̱n iye̱ꞌ yajkij kitatoj Jesús, eꞌ awel asikej ite̱noj iga poxsan kipo̱lojtoyaj. 20 Iwá̱n kijlijkej Jesús:

—Moye̱ꞌ iwá̱n mookichikni̱wa̱n onokej fuera iwá̱n mitzitasnekij.

21 Jesús kijtoj:

—Yej kikakij itájto̱l Dios iwá̱n kichi̱waj ken kijtowa, inó̱mejwaꞌ in noye̱ꞌ iwá̱n nookichikni̱wa̱n.

Jesús kipacho̱ltiá ejekaꞌ iwá̱n maréja̱l

22 Se̱ día Jesús tejkaj ipan weyi á̱ka̱l iwá̱n idisci̱polojmej, iwá̱n Jesús kijtoj:

—Mati‑a̱pano̱ka̱n.

Iwá̱n yajkij. 23 Kua̱ꞌ nemi a̱panowa̱yaj, Jesús mokochkui̱lij. Iwá̱n ipan laguna kitzi̱ntijkej se̱ ejekaꞌ yej pox tajpalej, iwá̱n á̱ka̱l pe̱waꞌ iga a̱te̱miꞌ iwá̱n este ken a̱wetziaja. 24 Iwá̱n kixitijkej Jesús, kijlijkej:

—¡Tamachtia̱ni! ¡Tamachtia̱ni! ¡Némiya ti‑a̱wetzij!

Iwá̱n moketzaꞌ Jesús, kajajwaꞌ ejekaꞌ iwá̱n a̱ꞌti, iwá̱n pachiwikej, iwá̱n santaka̱mpolijtika̱wiꞌ. 25 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—¿Te iga ayá̱ꞌ anmoconfia̱rojkej ipan nej?

Eꞌ yejeme̱n majmatika̱wikej iwá̱n san tajtachi̱xtikajkej, iwá̱n mosepantajtankej:

—¿A̱ꞌyéj a̱n in iní̱n ta̱gaꞌ yej este ejekaꞌ iwá̱n a̱ꞌti wel kitekimaka iwá̱n kitajto̱lkakij?

Se̱ ta̱gaꞌ de Gadara yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj

26 Iwá̱n kua̱ꞌ a̱panójkeja, asikej Gadara yej onoꞌ iyi̱ka̱n laguna, iyi̱xtaj Galilea. 27 Iwá̱n kua̱ꞌ témoja Jesús, ki̱xna̱mikito se̱ ta̱gaꞌ de ompa yej íkyaya kipiaya ma̱lespí̱ritoj, iwá̱n nochípaya nemiá ipetzka̱n iwá̱n ayꞌya katka cha̱nej, kochá posa̱ntoj. 28 Kua̱ꞌ inó̱n ta̱gaꞌ kitaꞌ Jesús, motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj, iwá̱n tzajtziꞌ, kijtoj:

—¿Té̱ tikneki nowa̱n, tej Jesús yej iPiltzi̱n Dios yej onoꞌ pox ajko? Nimitztajtaniliá iga amo xine‑ikno̱chi̱wa.

29 Ijkó̱n kijtoj iga Jesús kitekimakatoya ma̱lespí̱ritoj iga maki̱sa ipan inó̱n ta̱gaꞌ. Má̱j achto ma̱lespí̱ritoj miaꞌ ve̱j kiki̱tzkia̱ya, malej iga kijikxi‑ilpia̱yaj iwá̱n kimajma‑ilpia̱yaj iga amo macholo; eꞌ yéj sankiko̱koto̱naya inó̱n cadena. Iwá̱n ma̱lespí̱ritoj kiwi̱gaya ipan desierto ka̱n ayagaj cha̱ntitoꞌ. 30 Jesús kitajtan:

—¿Té̱ moto̱ka̱ꞌ?

Iwá̱n kijlij:

—Noto̱ka̱ꞌ Miaꞌ.

Kijtoj ijkó̱n iga miaꞌ ma̱lespi̱ritojmej onoyaj ipan inó̱n ta̱gaꞌ. 31 Kitajtanilijkej Jesús iga amo makiti̱tani̱ka̱n xapoko yej ayá̱ꞌ kipiá ka̱n tantoꞌ. 32 Ipan tepe̱ꞌ takuajtinemiáj miaꞌ koyame̱mej, iwá̱n ma̱lespi̱ritojmej kitekiꞌtajtanilijkej Jesús iga makalakika̱n ipan koyame̱mej; iwá̱n Jesús ompa kiti̱tan ino̱mej ma̱lespi̱ritojmej. 33 Kua̱ꞌ kí̱skeja ipan inó̱n ta̱gaꞌ, kalákkeja ipan koyame̱mej, iwá̱n inochi momajma̱petzko̱toj ipan barranko, wetzitoj ipan laguna iwá̱n ompa a̱mikikej.

34 Kua̱ꞌ inó̱n kitakej yej kicuida̱rojtinemiáj koyame̱mej, mo̱ka̱cholojkej iwá̱n yajkij kipowatoj ipan a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n. 35 La gente yajkij kitatoj yej mochij. Iwá̱n yajkij ka̱n onoꞌ Jesús; kasitoj inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj este e̱watoꞌ ite̱noj Jesús; taajakíjtoꞌya iwá̱n ye̱ꞌtajlá̱ntoꞌya. Iwá̱n majmawikej. 36 Iwá̱n yej kitakej, kipojkej inewi san kén kitakej iga ye̱ktiáꞌ inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj. 37 Nochi gente de Gadara iwá̱n yej najna̱ꞌsan icha̱mej kitekiꞌijlijkej Jesús iga makí̱saya ompa iga poxsan majmawiáj. Iwá̱n Jesús kalaꞌ ipan á̱ka̱l iwá̱n ya̱yay. 38 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej ípan ki̱saꞌ ma̱lespi̱ritojmej, kitekiꞌtajtanilij iga mayáwiya íwa̱n. Eꞌ Jesús kitekimáꞌ iga maka̱wi, kijlij:

39 —Xaj mocha̱n, iwá̱n xikpowa nochi yej Dios mitzchi̱wilij.

Inó̱n ta̱gaꞌ yajki, iwá̱n kipowaꞌ no̱ya̱n ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ yej Jesús kichij ipan yéj.

Jesús kachitialtiá o̱me̱n yej moconfia̱rowaj ipan yéj

40 Kua̱ꞌ Jesús asito sej Galilea, nochi kichi̱xtoya iwá̱n pa̱kikej iga ki‑o̱mema̱wijkej. 41 Iwá̱n asiꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jairo yej manda̱rowa tio̱pan. Inó̱n ta̱gaꞌ motankua̱ketzato iyikxite̱noj Jesús, iwá̱n iga inewi iya̱lmaj kitajtanilij iga mayawi icha̱n 42 iga kipiaya ise̱ltaochi̱n ken de doce años yej mikisnekiaya. Ka̱n nemi ya̱ya Jesús, este kipi̱pitzkowa̱yaj iga miaꞌ yej kitokaj.

43 Iwá̱n nemi ya̱ya no̱ ompa se̱ siwa̱ꞌ yej we̱titoya, doce años ki̱stoya ken imé̱s yej awel pachiwiá. Kitámija inewi itomi̱n iga yajka iwá̱n me̱dicojmej iwá̱n ayagaj wel kachitialtij. 44 Inó̱n siwa̱ꞌ kitechoj Jesús itepotztájbapa iwá̱n kichijchimilij ite̱mpan itzótzol, iwá̱n íkua̱ꞌ pachiwiꞌ iga ki̱stoya ken imé̱s.

45 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿A̱ꞌyéj ne̱chijchin?

Nochi kijtojkej iga ayéj yejeme̱n. Pedro iwá̱n yej iwá̱n nemiáj, kijtojkej:

—Tamachtia̱ni, nemi mitzpi̱pitzkowaj iwá̱n mitzya̱yagatope̱waj nijnijiga, iwá̱n tikijtówa‑oꞌ: “¿A̱ꞌyéj ne̱chijchin?”

46 Eꞌ Jesús kijtoj sej:

—Agaj ne̱chijchin, nikmachi̱lij iga ipan nej ki̱saꞌ poder.

47 Kua̱ꞌ siwa̱ꞌ kitaꞌ iga awel mi̱ya̱na, kuekuechkatiajki, motankua̱ketzato iyikxite̱noj Jesús. Kinojma‑ijtoj iyi̱xtaj la gente te iga kichijchin iwá̱n kén iga ye̱ktiáꞌ íkua̱ꞌsan. 48 Jesús kijlij:

—Nopíj, iga timoconfia̱roj ipan nej, ti‑achitiaꞌya. Xaja tamelá̱.

49 Mie̱j ta̱tapojtóyaoꞌ Jesús, a̱ꞌpa asiꞌ yej wa̱laj icha̱n Jairo, inó̱n yej manda̱rowa tio̱pan, kijlij:

—Mosiwa̱piltzi̱n miꞌya, ayꞌya má̱j xikuejkuesojto toTamachtia̱ni.

50 Eꞌ Jesús kikáꞌ iwá̱n kijtoj:

—Amo ximajmawi, ximoconfia̱ro ipan nej iwá̱n mopiltzi̱n ye̱ktiás.

51 Kua̱ꞌ asiꞌ Jesús cha̱n Jairo, ayá̱ꞌ kineꞌ a̱ꞌsan ne̱siꞌ makalaki, petz Pedro, Santiago, Juan, itaj takotzi̱n iwá̱n iye̱ꞌ. 52 Nochi mokno̱matitoyaj iwá̱n cho̱katoyaj iga inó̱n takotzi̱n. Eꞌ Jesús kijtoj:

—Amo xicho̱katoka̱n, takotzi̱n ayá̱ꞌ miktoꞌ, yejwaꞌ kochtoꞌ.

53 Iwá̱n Jesús kiwejwetzkilijkej, iga kimatiáj iga míktoꞌya in inó̱n takotzi̱n. 54 Eꞌ Jesús kiki̱tzkilij ima̱ꞌ iwá̱n recio kino̱tzaꞌ:

—¡Takotzi̱n, ximoketza!

55 Iwá̱n sej ojpa‑isaꞌ iwá̱n nimaní̱n moketzaꞌ. Iwá̱n Jesús tatekimáꞌ iga mamotamakátiya in takotzi̱n. 56 Itaj iwá̱n iye̱ꞌ san tajtachi̱xtikajkej; eꞌ Jesús tatekimáꞌ iga amo agaj makimati yej mochij.

9

Jesús kiti̱tan idisci̱polojmej iga makipowaka̱n kén iga reina̱rowa Dios

1 Jesús kinechkoj doce idisci̱polojmej iwá̱n kimáꞌ poder iga wel makiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej, iwá̱n no̱ iga makachitialti̱ka̱n yej we̱titokej. 2 Kiti̱tankej iga makijto̱ka̱n kén iga reina̱rowa Dios, iwá̱n iga mataachitialti̱ka̱n. 3 Iwá̱n kijlijkej:

—Amo xikui̱gaka̱n nité̱ ipan ojti. Niga bastón, niga mórra̱l, niga tákual, niga tomi̱n, iwá̱n amo xikui̱gaka̱n o̱me amokua̱ch. 4 Ka̱n amasitij agaj icha̱n, ómpasan xika̱wika̱n este que matami amotekipáno̱l iwá̱n anki̱saskej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 5 Iwá̱n ka̱n ayá̱ꞌ mitzo̱mema̱wi̱skej, xiki̱saka̱n ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ, xiktzejtzelo̱ka̱n amokxita̱lpíno̱l iga makimatika̱n iga ayá̱ꞌ kichijkej yej ye̱kti.

6 Iwá̱n ki̱skej, yajkij ipan inewi a̱ltepe̱tzitzi̱n, kipojtinenkej ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga Dios tasalva̱rowa iwá̱n kachitialtijtinenkej yej we̱titokej.

Herodes kikaki yej kichi̱wa Jesús

7 Rey Herodes kikáꞌ yej kichijtinemi Jesús; iwá̱n ayꞌya kimatiá te̱ kichi̱waya iga sekin kijtowa̱yaj:

—Anka ojpa‑isaꞌ sej Juan ka̱n miktoya.

8 Sekin kijtowa̱yaj:

—O mi̱xne̱xti̱ko el profeta Elías.

Iwá̱n sekin kijtowa̱yaj:

—Anka ojpa‑isaꞌ sej agaj ikyapaprofe̱taj.

9 Eꞌ Herodes kijtoj:

—Esi nej nitatekimáꞌ iga makikechtekika̱n Juan, ¿a̱ꞌyejtaj a̱n in iní̱n yej nikaki kipowaj kuajkuantas iga yéj?

Inó̱n iga Herodes kitasnekiá Jesús.

Kua̱ꞌ tatamáꞌ Jesús, takuaj cinco mil

10 Kua̱ꞌ mokuepkej iyapo̱stolejmej Jesús, kipowilijkej inewi yej kichijkej. Iwá̱n Jesús kinechkoj idisci̱polojmej iwá̱n kiwi̱gaꞌ ka̱n ayagaj onoꞌ, na̱ꞌsan se̱ a̱ltepe̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Betsaida. 11 Eꞌ kua̱ꞌ la gente kimatiꞌ, kitokakej no̱, iwá̱n Jesús ki‑o̱mema̱wij in ino̱mej, iwá̱n kita̱tapo̱wijkej kén iga reina̱rowa Dios iwá̱n kachitialtij yej we̱titokej.

12 Kua̱ꞌ tió̱taꞌya, kitecho̱toj Jesús doce iyapo̱stolejmej, iwá̱n kijlijkej:

—Xikijli la gente mayá̱ka̱nya mamose̱wi̱tij, iwá̱n makite̱mo̱tij tákual ipan a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n yej najná̱ꞌ onokej, iga nigaj ateyi nité̱.

13 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n xiktamakaka̱n.

Yejeme̱n kijtojkej:

—Eꞌ, nikpiajsan se̱ mano pa̱n iwá̱n o̱me to̱poj, ¿ix nikowatij tákual iga nochi ini̱mej?

14 Onoyaj ken cinco mil tajta̱gaꞌ. Eꞌ Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Xikijli̱ka̱n iga mamota̱li̱ka̱n de cincuenta en cincuenta.

15 Ijkó̱n kichijkej, iwá̱n nochi motajta̱lkej. 16 Iwá̱n Jesús kikuiꞌ se̱ mano pa̱n iwá̱n o̱me to̱poj iwá̱n ajkotacháꞌ iwá̱n kimáꞌ gracias Dios iga tákual, iwá̱n kipo̱posteꞌ. Iwá̱n kimajmakakej disci̱polojmej iga makimajmakaka̱n la gente. 17 Takuajkej inochimej este ijixwikej, iwá̱n disci̱polojmej kite̱míjkejoꞌ doce chikiwiꞌ de tákual yej ayꞌ kikuajkej.

Pedro kinojma‑ijtowa iga Jesús el Cristo

18 Se̱ día Jesús iyoka ora̱dojtoya. Ompa no̱ onoyaj idisci̱polojmej, iwá̱n Jesús tatajtan:

—In sekin, ¿té̱ kijtowaj de nej?

19 Yejeme̱n kijtojkej:

—Sekin kijtowaj tej tiJua̱n yej tabautiza̱rowa̱ya; sekin kijtowaj iga tej Elías; iwá̱n sekin kijtowaj iga tej anka tiikyapaprofe̱taj yej ojpa‑isaꞌ sej.

20 Iwá̱n kitajtankej sej:

—In amejeme̱n, ¿té̱ ankijtowaj de nej?

Iwá̱n Pedro kijlij:

—Tej tiCri̱stoj yej itati̱tan Dios.

Jesús kipowa iga yawi mikiti

21 Eꞌ Jesús kitekimáꞌ idisci̱polojmej iga amo makijli̱ka̱n agaj iga yéj Cristo. 22 Iwá̱n kijlijkej:

—Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, yawij ne‑ikno̱chi̱watij poxsan iwá̱n yawij ne‑ijiyatij we̱wetkej yej manda̱rowaj iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés. Yawij ne̱mikti̱tij iwá̱n ipan e̱yi día nia ni‑ojpa‑isati sej.

23 Iwá̱n Jesús kijlij nochi gente:

—Siga agaj kineki mane̱toka, ayꞌya makichi̱wa yej yéj kineki, iwá̱n manejnemi ipan noojwi nochipa malej iga makikno̱chi̱waka̱n poxsan este makimikti̱ka̱n. 24 Yej ayá̱ꞌ kinekis mamiki, yawi mikiti; eꞌ yej mikis iga nej ne̱toka, nochipa onos nowa̱n. 25 ¿Itejas in ta̱gaꞌ siga makipiá inochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, siga ima̱tika mamopolo o mamiki? 26 Siga agaj pi̱na̱wa iga ne̱toka iwá̱n iga kipowa notájto̱l, ijkó̱n no̱ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, nipi̱na̱was iga yéj kua̱ꞌ niwi̱ꞌ nigoberna̱ro̱ki iwá̱n iweyipode̱r noTaj, iwá̱n a̱ngelejmej yej xojxo̱tatiwi̱tzej. 27 Nimitznojma‑ijliáj iga sekin yej nij onokej ayá̱ꞌ mikiskej este que makitaka̱n kén iga reina̱rowa Dios.

Kén iga Jesús seꞌpay ne̱si iga ta̱wiá

28 Kipiáꞌ ken ocho días iga kipojtoya inó̱n, Jesús tejkaj ipan se̱ tepe̱ꞌ ora̱do̱to. Kiwi̱gaꞌ Pedro, Juan iwá̱n Jacobo. 29 Kua̱ꞌ ora̱dojtoya, moxa̱ygapataꞌ iwá̱n itzótzol mokuepaꞌ este ichkatiꞌ iwá̱n melaꞌta̱wij. 30 Iwá̱n ne̱sikoj o̱me̱n tajta̱gaꞌ iga ta̱tapowakoj iwá̱n Jesús, ikyapaprofe̱tajmej Moisés iwá̱n Elías. 31 Íkua̱ꞌ kiyawalojtoyaj weyi ta̱wi̱lka̱n yej ipode̱rpa Dios. Iwá̱n kipojtoyaj kén iga yawi kikno̱chi̱watij Jesús iwá̱n kén iga yawi mikiti en Jerusalén. 32 Malej iga Pedro iwá̱n yej íwa̱n nemiáj pox kochisnekiáj, eꞌ yejeme̱n akochkej iwá̱n kitakej ita̱wi̱lyo Jesús iwá̱n ino̱mej o̱me̱n tajta̱gaꞌ yej onoyaj iwá̱n Jesús. 33 Kua̱ꞌ némiya ya̱yaj ino̱mej tajta̱gaꞌ iga kikajté̱waja Jesús, Pedro kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, ¡pox ye̱kti iga nonokej nigaj! Manikchi̱waka̱n e̱yi ra̱nchojtzitzi̱n, se̱ iga tej, se̱ iga Moisés iwá̱n se̱ iga Elías.

Eꞌ Pedro akimatiá te̱ kijtowa̱ya. 34 Kua̱ꞌ ini̱noꞌ kijtojtoya, wa̱laj se̱ mixti kitzakuakoj. Iwá̱n majmawikej disci̱polojmej kua̱ꞌ mixtzakuikej. 35 Iwá̱n wa̱laj se̱ tájto̱l ipan mixti, kijtoj:

—Ini̱nwaꞌ nokta in noPiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá; yéj xikakika̱n.

36 Kua̱ꞌ tamiꞌ mokaguiꞌ tájto̱l ipan mixti, Jesús isé̱ltiya onoya. Eꞌ yejeme̱n ayá̱ꞌ te̱ kijtojkej iwá̱n ayagaj kipowilijkej yej kitakej.

Jesús kachitialtiá se̱ chokotzi̱n yej kipiá ma̱lespí̱ritoj

37 Ipan seꞌ día kua̱ꞌ temo̱tiwi̱tziayaj ipan tepe̱ꞌ, komati gente mi̱xna̱nkej iwa̱mej. 38 Iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ de yejeme̱n tajtoj recio:

—Tamachtia̱ni, nimitztajtaniliá iga achi xikita iní̱n nose̱lpiltzi̱n. 39 Se̱ ma̱lespí̱ritoj kiyokaki̱tzkiá iwá̱n kitzajtzi̱ltiá iwá̱n kikuejkuekuechkaltiá iwá̱n chijchalposo̱ntiá. Kipoxikno̱chi̱wa iwá̱n ayá̱ꞌ kikajte̱wasneki. 40 Nikijlíjkaja modisci̱polojmej iga makiki̱xtili̱ka̱n iní̱n espíritu, eꞌ ayá̱ꞌ welitiakej.

41 Jesús kijtoj:

—¡Mataj amejeme̱n ayá̱ꞌ anmomelaꞌconfia̱rojtokej nopan iwá̱n ayá̱ꞌ anye̱ꞌnemij! ¿Este ké̱manoꞌ má̱j nia nonoti iwá̱n amejeme̱n, iwá̱n nia nimitzijyo̱wijtotij? Xikuajliga nijiga mopiltzi̱n.

42 Kua̱ꞌ chokotzi̱n kina̱ꞌtechojtia̱ya Jesús, ma̱lespí̱ritoj kitájkal este ipan ta̱jli iga kikuejkuekuechkaltij recio. Eꞌ Jesús kajajwaꞌ inó̱n ma̱lespí̱ritoj iwá̱n kachitialtij inó̱n chokotzi̱n. Iwá̱n kimáꞌ sej itaj. 43 Iwá̱n inewi gente san tajtachi̱xtikajkej iga kitakej iweyi poder Dios.

Jesús kijtowa sej iga yawi mikiti

Mie̱j inewi moyo̱lmajtijtoyaj iga yej Jesús kichij, kijlij idisci̱polojmej:

44 —Xikye̱ꞌkakika̱n iní̱n, iwá̱n amo xike̱lka̱waka̱n; nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱ka̱watij ipan ima̱ꞌ yej ne‑ijiyaj.

45 Eꞌ yejeme̱n ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱yaj yej kijlia̱yaj, iga ken kua̱ꞌ i̱xtzaktoyaj iga aya makentende̱ro̱ka̱n, iwá̱n majmawiáj iga kitajtaniáj Jesús iga té̱ kijto̱jneki ino̱mej tajto̱lmej.

¿A̱ꞌyéj má̱j tayaka̱ntoꞌ?

46 Iwá̱n idisci̱polojmej pe̱wakej iga mosejsepan‑ijliáj iga a̱ꞌyéj a̱n de yejeme̱n má̱j tayaka̱ntoꞌ. 47 Eꞌ Jesús kimatiꞌ te̱ kejla̱ntoyaj, kikuiꞌ se̱ choochi̱n iwá̱n kiketzaꞌ ite̱noj, 48 iwá̱n kijlijkej:

—Yej ki‑o̱mema̱wiá iní̱n choochi̱n iga ne̱toka, nej neo̱mema̱wiá; iwá̱n yej neo̱mema̱wiá nej, ki‑o̱mema̱wiá no̱ yej ne̱ti̱tan. Iga yej moali̱mpamati ken iní̱n choochi̱n, inó̱n yej má̱j importante.

Yej ayá̱ꞌ te̱ma̱lita, inó̱n te̱pale̱wiá

49 Juan kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, nikitakej se̱ ta̱gaꞌ yej kite̱ne̱wiá̱yapa moto̱ka̱ꞌ iga kiki̱xtia̱ya ma̱lespí̱ritoj iwá̱n niktekimakakej iga amo makichi̱wa, iga ayá̱ꞌ senemi towa̱n.

50 Jesús kijtoj;

—Amo xika̱walti̱ka̱n, iga yej ayá̱ꞌ te̱ma̱lita inó̱n te̱pale̱wiá.

Jesús kajajwa Jacobo iwá̱n Juan

51 Kua̱ꞌ asitiaya iga Jesús tejkáwisya sej ipan cielo, kisenta̱lij iya̱lmaj iga yawi Jerusalén. 52 Jesús kiti̱tan sekin iga maya̱ka̱n ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ de Samaria* iga kite̱mo̱toj ka̱n ka̱wiskej. 53 Eꞌ samarita̱nojmej ayá̱ꞌ kinekikej iga ompa maka̱wi Jesús iga kimatikej iga nemi ya̱yaj Jerusalén. 54 Kua̱ꞌ kitakej inó̱n, Santiago iwá̱n Juan yej idisci̱polójmejpa Jesús, kijlijkej:

—NoTe̱ko, ¿ix tikneki maniktajtanili̱ka̱n Dios iga matemo tiꞌti iga makipolo̱ka̱n yejeme̱n, ken kichij el profeta Elías?

55 Iwá̱n Jesús kitachi̱lij iwá̱n kajajwaꞌ in ino̱mej:

—Amejeme̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij iyEspí̱ritoj Dios yej mitznentiáj. 56 Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ niwa̱laj nitapolo̱ko, niwa̱laj nitama̱nawi̱ko iga amo mapoliwilo.

Iwá̱n yájkija ipan seꞌ a̱ltepe̱ꞌ.

Yej kitokasnekij Jesús

57 Kua̱ꞌ nemi ya̱yaj ipan ojti, se̱ ta̱gaꞌ kijlij Jesús:

—NoTe̱ko, nej nikneki manimitztokatinemi ka̱nsan tia.

58 Jesús kijtoj:

—Koyo̱mej kipiáj ixapoyomej ka̱n kochij, iwá̱n to̱to̱mej kipiáj ixekemej, eꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, anikpiá ka̱n achi manimokuajtetonti.

59 Jesús kijlij seꞌ:

—Xine̱toka.

Eꞌ yéj kijtoj:

—NoTe̱ko, maniaoꞌ achto manikto̱kati notaj.

60 Jesús kijtoj:

—Xika̱wili yej ken miktokej iga makito̱kaka̱n yej miktokej. Tej xaj, iwá̱n xikpowa kén iga reina̱rowa Dios.

61 Seꞌ kijlij:

—NoTe̱ko, nikneki manimitztoka, eꞌ achto maniknawati̱ti yej onokej nocha̱n.

62 Jesús kijtoj:

—Yej nemi ara̱dowa iwá̱n ta̱tachi̱xtiá itepotztajpa, ayá̱ꞌ kajasi iga matekipano iga Dios.

10

Jesús kiti̱tani setenta idisci̱polojmej

1 Iwá̱n toTe̱ko kitapejpen seꞌ setenta iwá̱n kiti̱tan ojo̱me̱n iga maya̱ka̱n ipan nochi a̱ltepe̱mej iwá̱n no̱ya̱n ka̱n yéj yawi pano̱ti. 2 Kijlijkej:

—Mela̱ꞌwaꞌ iga onoꞌ miaꞌ yej wel moconfia̱rowaj ipan nej, eꞌ ayá̱ꞌ miaꞌ yej kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. Yej aya kikakij, inó̱mejwaꞌ ken se̱ weyi mi̱jli yej némiya tayoksi. Inó̱n iga xiktajtanili̱ka̱n yej iTe̱ko mi̱jli iga makiti̱tani tekipanowa̱nimej iga makitekítijya yej onoꞌ pan mi̱jli.* 3 Amejeme̱n xa̱ka̱n; nimitzti̱tanij ken tikita amborre̱gojmej itza̱la̱n koyo̱mej.† 4 Amo xikui̱gaka̱n amomórra̱l, niga ka̱n anke̱naj amotomi̱mej, niga seꞌ amogakmej; iwá̱n amo ximoke̱ketztia̱ka̱n iga xita̱tapojtoka̱n iwá̱n agaj yej íwa̱n anmasij ipan ojti. 5 Kua̱ꞌ ankalakiskej ipan se̱ kajli, achto ijkí̱n xikijto̱ka̱n: “Xonoka̱n tamelá̱.” 6 Siga ompa onoꞌ se̱ yej kineki maono tamelá̱, ipan yéj mochi̱was inó̱n yej ankijtowaj, eꞌ siga ayá̱ꞌ kineki maono tamelá̱, ayá̱ꞌ mochi̱was ken ankijtowaj. 7 Xika̱wika̱n ipan ino̱nsan kajli, xikua̱ka̱n iwá̱n xikoni̱ka̱n yej mitzmakaj; pues yej tekipanowa kajasi iga makixta̱waka̱n. Amo xikalaktinemika̱n ipan se̱sé̱ kajli.

8 ’Kua̱ꞌ amasiskej ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n mitzo̱mema̱wiáj, xikua̱ka̱n yej mitzmakaskej; 9 xikachitialti̱ka̱n yej we̱titokej yej ompa onokej, iwá̱n xikijli̱ka̱n: “Ayoꞌ wejkatis iga reina̱ro̱j Dios ipan amejeme̱n.” 10 Eꞌ siga amasij ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ mitzo̱mema̱wiáj, xa̱ka̱n ipan ca̱llejmej, iwá̱n xikijto̱ka̱n: 11 “Este ta̱lpo̱ꞌ yej onoꞌ ipan amoa̱ltepe̱ꞌ sa̱liwiꞌ ipan nokximej, niktzejtzelojkej iga mane̱si iga ayá̱ꞌ anne̱ye̱ꞌitakej. Eꞌ xikmatika̱n iga ayoꞌ wejkatis iga reina̱ro̱j Dios.” 12 Nimitzijliáj iga kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, yej cha̱ntitokej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ má̱j kicastiga̱ro̱skej que yej icha̱mej katka a̱ltepe̱ꞌ Sodoma.

Yej ayá̱ꞌ moyo̱lpataj

13 ’¡Lástima yej ancha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corazín! ¡Lástima yej ancha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Betsaida! Siga ipan a̱ltepe̱ꞌ Tiro iwá̱n Sidón mochijka mila̱grojmej yej amejeme̱n ankitakej, desde ikya kikajtejkaj iga kichi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n mone̱xtia̱yaj iga kajakia̱yaj itzotzolmej yej moakiá kua̱ꞌ mikilo, iga mokno̱matij iwá̱n mota̱líjkaja ipan nexti. 14 Eꞌ kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, amejeme̱n má̱j yawij mitzcastiga̱ro̱tij que yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón. 15 Iwá̱n amejeme̱n yej amocha̱n a̱ltepe̱ꞌ Capernaum, ¿ankijtowaj a̱n anya̱tij ipan cielo? ¡Yáwijwaꞌ mitzaki̱tij ka̱n onokej yej miktokej!‡

16 Jesús kijlij sej idisci̱polojmej:

—Yej amejeme̱n mitzkakij, ne̱kakij nej; iwá̱n yej ayá̱ꞌ mitztajto̱lkuij, nej ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkuij, iwá̱n yej ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkuij, ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij yej ne̱ti̱tan.

Mokuepaj sej yej Jesús kiti̱tankej

17 Iwá̱n ino̱mej setenta yej yajkaj, yo̱lpa̱ktiwa̱lkej, kijtojkej:

—AnnoTe̱ko, este tzitzimimej kichi̱waj ken niktekimakaj ipan moto̱ka̱ꞌ.

18 Jesús kijtoj:

—Kena, nej nikitaꞌ iga Tzitzimiꞌ nemi wetzi ipan cielo ken se̱ teyo̱ꞌ. 19 Nej nimitzmakakej poder iga wel xitaksaka̱n ipan kowa̱mej iwá̱n ipan ko̱lo̱mej, iwá̱n iga wel xikta̱nili̱ka̱n nochi amoenemi̱gojmej, iga amo mamitzchi̱wili̱ka̱n nité̱. 20 Eꞌ amo xiyo̱lpa̱kika̱n iga ma̱lespi̱ritojmej mitzcre̱dowaj, xiyo̱lpa̱kika̱n iga amoto̱ka̱mej ijkuilíjtoꞌya ipan cielo.

Petz te̱Piltzi̱n kimati a̱ꞌyéj iTaj

21 Íkua̱ꞌ Jesús yo̱lpa̱guiꞌ iga iyEspí̱ritoj Dios kiyo̱lchikaj, iwá̱n kijtoj:

—NoTaj yej tikchij cielo iwá̱n ta̱jli, nimitzweyimati̱ltiá iga tikne̱xtilij yej ayá̱ꞌ moweyimatij inó̱n yej ayá̱ꞌ tikne̱xtilij yej tamatij, iga tej ijkó̱n tikneꞌ.

22 ’NoTaj ne̱maꞌya inochi yej onoꞌ. Ayagaj ne̱melaꞌi̱xmati nej yej iPiltzi̱n Dios, isé̱ltisan te̱Taj Dios ne̱melaꞌi̱xmati. Iwá̱n ayagaj no̱ kimelaꞌi̱xmati te̱Taj; nosé̱ltisan nej yej iPiltzi̱n, iwá̱n ino̱mej yej nej nikneki iga maki̱xmatika̱n.

23 Iwá̱n kitachi̱lij idisci̱polojmej, kijlij:

—Pa̱kiskej yej makitaka̱n yej ankitztokej; 24 iga nimitzijliáj iga miaꞌ profe̱tajmej iwá̱n re̱yejmej kitasnekiá̱j iní̱n yej ankitztokej, iwá̱n ayá̱ꞌ kitakej; kinekiáj makikakika̱n iní̱n yej amejeme̱n nemi ankikakij, iwá̱n ayá̱ꞌ kikakikej.

Se̱ samaritano yej te‑ijikni̱n

25 Iwá̱n se̱ yej tamachtiá ipan iley Moisés, moketzaꞌ iga tajtoj iga san kinekiá makita te̱ kijto̱j Jesús iwá̱n kitajtan:

—Tamachtia̱ni, ¿té̱ nikchi̱was iga wel manono nochipa iwá̱n Dios?

26 Jesús kijtoj:

—¿Té̱ ijkuilijtoꞌ ipan la ley? ¿Kén tikentende̱rowa?

27 Iwá̱n yej tamachtiá ipan la ley, kijtoj:

—“Xikcho̱kili moTe̱ko Dios iga inewi moa̱lmaj, iwá̱n iga inochi moespí̱ritoj iwá̱n iga inewi motájpal iwá̱n yéj nochipa xikejla̱nto, iwá̱n xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá.”

28 Jesús kijtoj:

—Ómpaya ken tikijtoj. Siga inó̱n tikchi̱was, nochipa tonos iwá̱n Dios.

29 Eꞌ inó̱n yej tamachtiá ipan la ley moweyimatiá iyi̱xtaj yej ompa onoyaj, iwá̱n kitajtan Jesús:

—¿A̱ꞌyejtaj in nokni̱n?

30 Jesús kijtoj:

—Se̱ ta̱gaꞌ ki̱saꞌ Jerusalén iga yawi Jericó. Iwá̱n ipan ojti kitachtekijkej, este itzótzol kikui̱lijkej, kimagakej, iwá̱n este kitapolo̱ltijkej iwá̱n ompa kikajtejkej. 31 Eꞌ kémpasan ipan inó̱n ojti pano̱tia̱ya se̱ sacerdote; eꞌ san kitachi̱lij iwá̱n san kipatilij. 32 Se̱ levita§ yej tekipanowa ipan weyitio̱pan no̱ ompa asiꞌ, kitachi̱lij iwá̱n no̱ san kipatilij. 33 Eꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej cha̱ntitoꞌ Samaria* nemi ya̱ya ipan ino̱nsan ojti, kua̱ꞌ kitaꞌ, kikne̱lij. 34 Iwá̱n kina̱ꞌtechoj iwá̱n kipajtilij ka̱n kimagakej. Kita̱lilij aceite iwá̱n vino, iwá̱n kilpilij iga tzótzol. Kitejkawi̱ltij ipan ibu̱rroj iwá̱n kiwi̱gaꞌ ipan se̱ kajli iwá̱n ompa kicuida̱rojtoya. 35 Ipan seꞌya día kua̱ꞌ yáwiya, kiki̱xtij tomi̱n yej vale̱rowa ke̱ꞌ se̱ kita̱niá o̱me día iwá̱n kimáꞌ ite̱ko kajli, iwá̱n kijlij: “Xine̱cuida̱rowili iní̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n siga má̱j tigasta̱ro̱j, nimitzkuepili̱j kua̱ꞌ nimokuepas.”

36 Jesús kijtoj:

—De ini̱mej e̱yi ta̱gaꞌ, ¿a̱ꞌ mochij iyikni̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej kitachtekijkej?

37 Yej tamachtiá ipan la ley kijtoj:

—Yej kikne̱lij.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xaj iwá̱n ijko̱nsan no̱ xikchí̱ tej.

Jesús onoꞌ cha̱n Marta iwá̱n María

38 Jesús ojkuiꞌ sej iwá̱n asiꞌ ipan se̱ a̱ltepe̱tzi̱n ompa ka̱n se̱ siwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Marta ki‑o̱mema̱wij icha̱n. 39 Marta kipiaya se̱ isiwa‑ikni̱n yej ito̱ka̱ꞌ María, iwá̱n mota̱lij iyikxite̱noj Jesús iga makikaki yej yéj kijtojtoya. 40 Eꞌ Marta, kiyo̱ltila̱ntoya iga kichi̱wa miaꞌ itekipáno̱l, kina̱ꞌtechoj Jesús iwá̱n kijlij:

—NoTe̱ko, ¿ix ayá̱ꞌ tikita iga nosiwa‑ikni̱n ne̱senkoka̱wiliá notekipáno̱l? Xikijli iga mane̱pale̱wi.

41 Jesús kijtoj:

—Marta, Marta, mitzyo̱ltila̱ntoꞌ iwá̱n poxsan mitzyo̱lmiktiá kuajkuantas. 42 Eꞌ se̱san yej má̱j ye̱kti. María kitapejpen yej ye̱kti iwá̱n ayagaj yawi kika̱walti̱ti.

11

Jesús kine̱xtiliá idisci̱polojmej ken iga matajto̱ka̱n wa̱n Dios

1 Se̱ día Jesús ora̱dojtoya ipan se̱ lugar iwá̱n kua̱ꞌ tamiꞌ ora̱doj se̱ idiscí̱poloj kitajtan:

—NoTe̱ko, xine̱ne̱xtili̱ka̱n ken iga mani‑o̱ra̱do̱ka̱n, ijkó̱n ken Juan kine̱xtilij no̱ idisci̱polojmej.

2 Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ antajtowaj wa̱n Dios, xikijto̱ka̱n:

NoTaj yej tonoꞌ ipan cielo,

nochi makiweyimati̱lti moto̱ka̱ꞌ.

Xirreina̱ró̱kiya.

Mamochi̱wa ken tej tikneki ipan ta̱jli, ijkó̱n ken mochijtoꞌ ipan cielo.

3 Notakualmej yej nochipa niknekij, xine̱makaka̱n a̱man.

4 Xinee̱lka̱wili̱ka̱n yej nikchijkej yej aye̱kti, ijkó̱n ken nejemej no̱ nike̱lka̱wiliáj yej ne̱chi̱wilijkej yej aye̱kti.

Xine̱pale̱wi̱ka̱n iga amo manikchi̱wasnekika̱n yej aye̱kti; amo xine̱semakaka̱n kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ ne̱chi̱walti̱jnekij yej aye̱kti.

5 Iwá̱n no̱ kijlijkej:

—Siga se̱ de amejeme̱n makipiá se̱ amigo iwá̱n tajkoyówal makijli̱ti: “Amigo, achi manimitztajtanili e̱yi mopa̱n 6 iga se̱ noami̱goj ásigoꞌ, wa̱laj wejka iwá̱n anikpiá te̱ nikualtiá.” 7 Iwá̱n yej onoꞌ kalijtiꞌ, makijto: “Amo xine̱kuejkueso̱ki, nikaltzáktoꞌya, niwejwetztókeja iwá̱n nopilowa̱ntzitzi̱n. Awel nimoketza, awel nimitzmaka nité̱.” 8 Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ yawi moketzati iga san iyami̱goj, sino que iga nemi kitekiꞌtajtaniliá iwá̱n yawi kimakati inewi yej kipolowa. 9 Inó̱n iga nimitzijliáj: Xiktajtanika̱n, iwá̱n Dios yawi mitzmakatij, xikte̱mo̱ka̱n iwá̱n ankasiskej, xikaltzotzonaka̱n iwá̱n mitzkaltapowili̱skej. 10 Iga yej kitajtani, kimakaj; iwá̱n yej kite̱mowa, kasi; iwá̱n yej kaltzotzona, kikaltapowiliáj.

11 ’¿Ix wel se̱ de amejeme̱n ante̱tajmej kimakas ipiltzi̱n se̱ teꞌti kua̱ꞌ kitajtaniliá tákual? ¿O kua̱ꞌ kitajtaniliá to̱poj, kimakas se̱ kowa̱ꞌ? 12 ¿O kua̱ꞌ kitajtaniliá pioteksis, ix kimakas se̱ ko̱lo̱ꞌ? 13 Siga amejemej yej ankichi̱waj yej aye̱kti, wel ankimakaj yej ye̱kti amopilowa̱n, ¡amoTaj yej onoꞌ ajko ipan cielo, ma̱jya sej kimakas iyEspí̱rito Santo a̱ꞌsan kitajtanili̱j!

Kipantiáj Jesús iga kipiá ipode̱r Tzitzimiꞌ

14 Jesús kiki̱xtijtoya ma̱lespí̱ritoj ipan se̱ ta̱gaꞌ iga inó̱n ma̱lespí̱ritoj kino̱nojtilijtoya. Kua̱ꞌ ki̱saꞌ ma̱lespí̱ritoj, no̱noj welja tajtoj. Kua̱ꞌ inó̱n kitakej yej ompa onoyaj, san tajtachi̱xtikajkej. 15 Eꞌ sekin kijtojkej:

—Tzitzimiꞌ* yej ijé̱fejpa ma̱lespi̱ritojmej, kimáꞌ poder iní̱n ta̱gaꞌ iga kiki̱xtiá ma̱lespi̱ritojmej.

16 Sekin iga makima̱wetzi̱lti̱ka̱n Jesús, kitajtanilia̱yaj iga makichi̱wa tejté̱ yej mane̱si iga wi̱ꞌ ipan cielo. 17 Eꞌ Jesús kimatitoyay te̱ kejla̱ntoyaj in ino̱mej, iwá̱n kijlijkej:

—Siga se̱ país mochi̱wa o̱me grupo iga mosepankuejkuesowaj, inó̱n país políwiya. Iwá̱n siga se̱ familia mose̱pankuejkuesowaj, aka̱wis ni agaj. 18 Ijkó̱n no̱ Tzitzimiꞌ siga isé̱ltisan moki̱xtiá, ¿kén yawi kipiati ipode̱r? Iní̱n nikijtowa iga amejeme̱n ankijtowaj iga nej niki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj ipan ipode̱r Tzitzimiꞌ.† 19 Eꞌ siga anne̱pantiáj iga nej niki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj ipan ipode̱r Tzitzimiꞌ, in yej mitztokaj, ¿ix iga ipode̱r Tzitzimiꞌ kiki̱xtiáj ma̱lespí̱ritoj? Yejémejsan mone̱xtiáj iga ayéj ijkó̱n ken anne‑ijliáj. 20 Nej niki̱xtiá ma̱lespí̱ritoj iga ipode̱r Dios, inó̱n kijto̱jneki iga ásiꞌya tiempo iga Dios marreina̱ro ipan amejeme̱n.

21 ’Kua̱ꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej pox tajpalej kipiá yej iga moma̱nawiá, ayagaj wel kitachtekiá icha̱n. 22 Eꞌ siga wi̱ꞌ seꞌ yej má̱j tajpalej iwá̱n kita̱niliá, kikui̱liá inewi yej iga moma̱nawiá yej ípan moconfia̱rowa̱ya iwá̱n kichtekiliáj inewi yej kipiá.

23 ’Yej ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita yej nikchi̱wa, ino̱nwaꞌ ne‑ijiya; yej ayá̱ꞌ ne̱pale̱wiá; ino̱nwaꞌ tapojpolowa.

Mokuepa sej ma̱lespí̱ritoj ipan ta̱gaꞌ

24 Jesús no̱ kijtoj:

—Kua̱ꞌ se̱ ma̱lespí̱ritoj ki̱sa ipan se̱ ta̱gaꞌ, nentinemi ipan wá̱ꞌta̱l iga kite̱mojtinemi ka̱n makalaki; iwá̱n siga ayá̱ꞌ kasi, kijtowa: “Nia sej nimokuepati nocha̱n, ka̱n niki̱saꞌ.” 25 Kua̱ꞌ mokuepa kasi inó̱n ta̱gaꞌ ken se̱ kajli yej tajtachpa̱ntolo̱ꞌ iwá̱n tayejye̱ꞌta̱lijtolo̱ꞌ. 26 Iwá̱n yawi kikuiti seꞌ siete ma̱l espíritu yej ma̱jya sej que yéj, iwá̱n inochi̱n mocha̱ntiáj ipan inó̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ kichi̱was ma̱jya sej yej aye̱kti que achto.

Melaꞌyo̱lpa̱kilis

27 Mie̱j ta̱tapojtóyaoꞌ Jesús, se̱ siwa̱ꞌ tajtojté̱ꞌ recio, kijtoj:

—¡Mayo̱lpa̱kto inó̱n siwa̱ꞌ yej mitzonoltij iwá̱n mitziskaltij!

28 Jesús kijtoj:

—¡Má̱j mayo̱lpa̱kika̱n yej kikakij itájto̱l Dios iwá̱n yej kichi̱waj ken kijtowa!

Jesús ta̱tapowa de Jonás

29 Má̱j ajasitia̱yaj ka̱n onoya Jesús iwá̱n pe̱waꞌ iga kijtoj:

—Ini̱mej gente pox ma̱lojmej iga kinekij manikchi̱wa yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, eꞌ ayá̱ꞌ nia nikne̱xtili̱tij nité̱, petz yej Dios kichi̱wilij Jonás.‡ 30 Ijkó̱n ken yej cha̱ntitoyaj Nínive kitakej ipode̱r Dios ipan Jonás, ijkó̱n no̱ yej á̱mampa onokej kitaskej ipode̱r Dios ipan nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 31 Kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, moketzas no̱ la reina yej manda̱roj ipan ta̱jli de Sabá iga mitzjuzga̱ro̱skej, iwá̱n kijto̱j iga ayompa ankichijkej. Inó̱n reina wejka nejnen iga makikaki yej kimati rey Salomón;§ iwá̱n nej ma̱jya sej que Salomón. 32 Kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j, yej icha̱mej weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Nínive, moketzaskej iga mitzjuzga̱ro̱skej, iwá̱n kijto̱skej iga ankichijkej yej aye̱kti; iga yej cha̱ntitokej Nínive, kua̱ꞌ Jonás kipowaꞌ itájto̱l Dios, kikajtejkej iga kichi̱wayaj yej aye̱kti; iwá̱n nej ma̱jya sej que Jonás.

Lámpara yej topan onoꞌ

33 ’Ayagaj kixo̱taltiá icándi̱l iwá̱n maki̱ya̱na, niga kita̱liá itampa cajo̱n, sino que kita̱liá ajko iga yej kalakiskej matachaka̱n. 34 Moyi̱x ken tikita se̱ cándi̱l yej mitzta̱wiá; siga moyi̱x ye̱kti, mitzta̱wijtos. Eꞌ siga aye̱kti, tonos ken kua̱ꞌ takomichka̱n. 35 Ximocuida̱ro iga inó̱n tiꞌti yej tikpiá amo mase̱wi. 36 Eꞌ siga mono̱ya̱n mitzta̱wijtoꞌ inó̱n tiꞌti, ayá̱ꞌ tonos ken takomichka̱n, no̱ya̱n titachás, ken kua̱ꞌ se̱ cándi̱l mitzta̱wijtos.

Jesús kajajwa fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley

37 Kua̱ꞌ tamiꞌ tajtoj Jesús, se̱ fariseo kijlij iga matakua̱ti icha̱n. Jesús yajki, kalaꞌ icha̱n iwá̱n kí̱xna̱nya mesa. 38 Iwá̱n fariseo ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaꞌ iga Jesús ayá̱ꞌ achto moma̱pá̱ꞌ ken kitekichi̱waj kua̱ꞌ takuaj. 39 Eꞌ toTe̱ko kijlij:

—Amejeme̱n fariseojmej kenkua̱ꞌ ankipajpa̱kaj plato iwá̱n posillo fue̱rájbapa, eꞌ amejeme̱n ipan amoa̱lmajmej ankejla̱ntokej iga antachtekij iwá̱n ankichi̱wasnekij yej aye̱kti. 40 ¡Ampachto̱lmej! ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga yej kichij fue̱rájbapa kichij no̱ yej ta‑ijtikpa? 41 Nimitzijliáj iga achi xikmakaka̱n ken tejté̱ yej ankipiáj, ino̱mej yej ayá̱ꞌ motapialiáj iwá̱n ijkó̱n anye̱ꞌonoskej iyi̱xtaj Dios.

42 ’¡Anla̱stimajmej fariseojmej!, iga ankaparta̱rowiliáj Dios diez por ciento de hierba buena, de chichi̱ꞌkuaxiwiꞌ iwá̱n de inewi kuaxiwimej yej mókuapa. Eꞌ ayá̱ꞌ ankichi̱waj ken Dios kineki iwá̱n ayá̱ꞌ ankinekij Dios. Ini̱nwaꞌ in yej ye̱kti iga xikchi̱waka̱n iwá̱n amo xike̱lka̱waka̱n iga xikyokati̱ka̱n yej itátkipa Dios.

43 ’¡Anla̱stimajmej fariseojmej!, iga ka̱n takualo anmota̱li̱jnekij ipan ye̱ꞌasie̱ntoj ka̱n mota̱liáj yej má̱j tayaka̱ntokej yej onokej tio̱pan, iwá̱n ankinekij iga nochi mamitzsaluda̱ro̱ka̱n tajkoa̱ltepe̱ꞌ.

44 ’¡Anla̱stimajmej yej antamachtiáj ipan la ley iwá̱n anfariseojmej, anmopajpantiáj iga anye̱ꞌnemij!, ken tikita an‑a̱nimajxapomej yej ane̱si, yej kipa̱patiliá la gente iwá̱n akitaj.

45 Iwá̱n se̱ yej tamachtiá ipan la ley, kijtoj:

—Tamachtia̱ni, iga inó̱n tikijtoj, anne̱po̱powaj no̱ nejeme̱n.

46 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¡Anla̱stimajmej, yej antamachtiáj ipan la ley!, iga ankitekimakaj amoge̱ntej makichi̱waka̱n yej ayagaj wel kichi̱wa. Eꞌ amejeme̱n niga achi ankipale̱wiáj.

47 ’¡Anla̱stimajmej!, yej ankichi̱wiliáj ikalyotzitzi̱n ka̱n to̱ktokej profe̱tajmej yej kimijmiktijkej amotajwa̱n. 48 Iga ijkó̱n ankichi̱waj, ankiye̱ꞌitaj yej kichijkej amotajwa̱n. Yejeme̱n kimijmiktijkej iwá̱n amejeme̱n ankichi̱wiliáj ikalmej ka̱n to̱ktokej.

49 ’Inó̱n iga Dios yej nochi kimati kijtoj: “Nia nimitzti̱tanili̱tij profe̱tajmej iwá̱n notati̱tanimej, sekin de yejemej anyawij ankimikti̱tij iwá̱n sekin anyawij ankitalo̱chti̱tij.” 50 Eꞌ Dios yawi kikulpa̱ro̱ti la gente de ina̱mpa de inó̱n i‑esyomej inewi profe̱tajmej yej kimijmiktijkej este iga kua̱ꞌ pe̱waꞌ iní̱n ta̱jli. 51 Pe̱waꞌ este iga kimiktijkej Abel iwá̱n este iga kimiktijkej Zacarías, yej kimiktijkej iyi̱xtaj weyitio̱pan, ite̱noj altar. Iná̱n nimitzijliáj iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti la gente yej iná̱n onokej iga mikikej profe̱tajmej.

52 ’¡Anla̱stimajmej yej antamachtiáj ipan la ley!, iga ankitzakuaj itájto̱l Dios, amejeme̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij Dios iwá̱n ankitzakuiliáj yej ki̱xmatisnekij.

53 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ kijtoj iní̱n, yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n fariseojmej pe̱waꞌ iga kuejkuesiwikej iwá̱n kitajtajtankej poxsan Jesús; 54 kimelaꞌte̱mowilia̱yaj ka̱nsan makijto se̱ tájto̱l iga wel makima̱wetzi̱lti̱ka̱n.

12

Jesús tano̱no̱tza

1 Iwá̱n monechkojkej miles de gente este moto̱tope̱wayaj. Iwá̱n Jesús achto pe̱waꞌ kijlij idisci̱polojmej:

—Taꞌ xikakika̱n: amo xikchi̱waka̱n ken kitekichi̱waj fariseojmej, iga yejemej né̱sikiꞌ ye̱ꞌnemij, sie̱mpa ayá̱ꞌ. 2 Ateyi nisé̱ yej mochi̱wa ichtákasan yej ayá̱ꞌ mamomati, iwá̱n ateyi nisé̱ yej i̱ya̱ntoꞌ yej amo mamomati. 3 Nimitzijliáj iga inewi yej ankijtowaj ka̱n takomichka̱n, yawi mokakiti ka̱n tachalpan iwá̱n siga amo‑ichtakata̱tapo̱wiáj ankaltzaktókejpa, yawi motzajtzitipowati ka̱n no̱ya̱n mokaki.

Jesús kijtowa iga Dios mamomajmawili

4 ’Nokni̱wa̱n, nimitzijliáj iga amo xikmajmawili̱ka̱n yej tamiktiáj, eꞌ má̱j má̱j awel te̱ kichi̱waj. 5 Eꞌ nia nimitzijli̱tij a̱ꞌyéj xikmajmawili̱ka̱n; xikmajmawili̱ka̱n Dios yej wel mitzmiktiáj iwá̱n wel mitzmo̱taj ka̱n tawewelkatoꞌ, ino̱nwaꞌ in yej xikmajmawili̱ka̱n.

6 ’Ankimatij iga monamaka cinco to̱to̱tzitzi̱n iga o̱me tomi̱ntzitzi̱n, eꞌ Dios ayá̱ꞌ ke̱lka̱wa nisé̱ de inó̱n. 7 Dios kimati ke̱ꞌ amotzonkalmej ankipiáj ipan amotzontekon. Amo ximajmawika̱n, amejemej má̱j anvale̱rowaj que miaꞌ to̱to̱tzitzi̱n.

Amo xipi̱na̱wa iga tikijtowa iga tiktoka Jesús

8 ’Nimitzijliáj iga inewi yej kinojma‑ijtowa iyi̱xtaj la gente iga ne̱toka, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, no̱ nia nikijto̱ti iyi̱xtaj iya̱ngelejmej Dios iga ne̱toka. 9 Eꞌ yej makijto iyi̱xtaj la gente iga ayá̱ꞌ ne̱toka, no̱ nia nikijto̱ti iyi̱xtaj iya̱ngelejmej Dios iga ayá̱ꞌ ne̱toka.

10 ’Siga agaj makijto yej aye̱kti iga iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, Dios weljoꞌ ke̱lka̱wili̱j yej kijtoj, eꞌ yej mama̱ltajto iga iyEspí̱ritoj Dios, inó̱n Dios ayoꞌ ke̱lka̱wili̱j.

11 ’Kua̱ꞌ mitzwi̱gaskej tio̱pan o iyi̱xtaj jue̱zmej o iyi̱xtaj yej manda̱rowaj; amo xitayo̱koyaka̱n iga ayá̱ꞌ ankimatij te̱ anyawij ankijto̱tij. 12 IyEspí̱ritoj Dios yawi mitzne̱xtili̱tij te̱ anyawij ankijto̱tij.

Amo ximoconfia̱ro ipan tomi̱n

13 Se̱ tokni̱n itza̱la̱n gente kijlij Jesús:

—Tamachtia̱ni, xikijli nokni̱n iga mane̱maka achi yej ne̱ka̱wilijkej notajmej.

14 Eꞌ Jesús kijlij:

—Ej, ¿a̱ꞌyéj ne̱ta̱lij iga juez iga manimitzmajmakaka̱n yej amotatki?

15 Kijtoj no̱:

—Ximocuida̱ro̱ka̱n, amo xikpoxpiasnekika̱n tejté̱ yej awel ankipiáj. Se̱ ta̱gaꞌ awel ye̱ꞌono iga san makipiá komati yej pox patiyoj.

16 Iwá̱n kipowilijkej se̱ ka̱n wel mi̱xkui̱tilo:

—Onoya se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan motapialia̱ya iwá̱n pox mochi̱waya yej kito̱kaya pan ími̱l, iwá̱n pox mochi̱waya yej kito̱kaya. 17 Inó̱n ta̱gaꞌ ijkí̱n kijtowa̱ya ipan iya̱lmaj: “¿Té̱ iná̱n nia nikchi̱wati? Ayá̱ꞌ nikpiá ka̱n nika̱na yej niki̱xtij ipan nómi̱l.” 18 Iwá̱n kijtoj: “Nikmátiya te̱ nia nikchi̱wati, nia nikxijxiti̱nati ka̱n nika̱na nokose̱chaj iga manikchi̱wa yej má̱j wejweyi, iwá̱n ompa nia nika̱nati inewi nokose̱chaj, iwá̱n inewi yej nikpiá. 19 Iwá̱n nia nikijli̱ti noa̱lmaj: Noa̱lmaj, paré̱j timotae̱nilijtoꞌ iga miaꞌ año; ximose̱wi, xitakua, xi‑a̱ti, xipa̱ki.” 20 Eꞌ Dios kijlij: “Ta̱gaꞌ yej ken atitajla̱ntoꞌ, ini̱nsan yówal tia timikiti, iwá̱n yej tika̱ntoꞌ, ¿a̱ꞌyéj tika̱wili̱j?” 21 Ijkó̱n mochi̱wa se̱ yej kinejnechkowa itomi̱n iga yéjsan; eꞌ iyi̱xtaj Dios ayá̱ꞌ kipiá nité̱.

Dios ki‑o̱mema̱wiá ipilowa̱n

22 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Nimitzijliáj iga amo xikyo̱koyaka̱n té̱ anyawij ankikua̱tij iga wel xonoka̱n, niga xikyo̱koyaka̱n amotzotzolmej yej anyawij ankaki̱tij. 23 Tejemej má̱j tivale̱rowaj que tákual iwá̱n tocue̱rpoj má̱j sej que tzótzol. 24 Taꞌ xikitaka̱n to̱to̱mej ayá̱ꞌ mi̱lchi̱waj iwá̱n niga tapixkaj iwá̱n akipiáj kajli ka̱n ka̱naj yej kipixkaj, iwá̱n Dios kitamakaj. ¡Puej amejeme̱n má̱j anvale̱rowaj que to̱to̱mej! 25 ¿Iwá̱n a̱ꞌ de amejemej iga san matayo̱koya iga chapatiꞌ, wel weyás seꞌ alí̱n? 26 Siga awel ankichi̱waj iní̱n yej alí̱n, ¿te iga anmoyo̱lmiktiáj ipan sewoꞌ?

27 ’Taꞌ xikitaka̱n ken iga weyáj xo̱chimej, ayá̱ꞌ tekipanowaj iwá̱n niga tajtzomaj. Eꞌ nimitzijliáj niga el rey Salomón malej iga moye̱ꞌtaajakia̱ya; ayá̱ꞌ kaxilij ken ino̱mej xo̱chimej yej mojmo̱nsajtikej. 28 Iwá̱n siga Dios ijkó̱n kimo̱nsajchi̱wa kuaxiwiyoj yej a̱man onoꞌ ipan a̱ka̱walyoj iwá̱n mo̱sta tatas ipan tiꞌti, ¿kén iga ayá̱ꞌ mitztzotzolyo̱ti̱skej, amejeme̱n yej alí̱n anmoconfia̱rowaj ipan Dios? 29 Amejeme̱n amo xitayo̱koyaka̱n iga ayoꞌ te̱ ankikua̱skej o té̱ anyawij ankoni̱tij. 30 Yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij iyojwi Dios, tayo̱koyaj iga nochi iní̱n, eꞌ amoTaj yej onoꞌ ajko kimátiya te̱ mitzpolowaj amocha̱n. 31 Eꞌ ximote̱makaka̱n iga Dios marreina̱ro ipan amejeme̱n, iwá̱n nochi ini̱mej yej mitzpolowaj anyawij ankipiatij.

Amo xikpoxneki tomi̱n

32 Jesús kijtoj:

—Amo ximajmawika̱n, amejeme̱n yej ken amborre̱gojmej yej ayá̱ꞌ ankomatimej, eꞌ toTaj kineki iga íwa̱n xisenmanda̱ro̱ka̱n. 33 Xiknamakaka̱n yej ankipiáj iwá̱n xikmakaka̱n yej akipiáj. Ijkó̱n ken anke̱naj amotomi̱n ipan yej ayí̱ꞌ tamis, iwá̱n ipan cielo ken ankipiáj amotomi̱n yej ayi̱ꞌpa tami, ka̱n ayagaj tachteki, iwá̱n ka̱n we̱chi ayá̱ꞌ taxi̱xiti̱na. 34 Ka̱n onoꞌ yej mitzyo̱ltila̱na ompa nochipa tikejla̱ntos.

Matikchi̱xtoka̱n toTe̱ko iga wi̱ꞌya

Jesús kijtoj:

35 —Xine̱chi̱xtoka̱n iga niwi̱ꞌ, xitaajakijtóka̱nya iwá̱n maxo̱tátoya amomecho̱mej. 36 Xonoka̱n ken inó̱n tekipanowa̱nimej yej kichi̱xtokej ite̱komej iga maasi, iga yajki ka̱n mona̱miktilo, iga kua̱ꞌ asis, kikaltapowili̱skej kua̱ꞌ kaltzotzonas. 37 Pa̱ktokej tekipanowa̱nimej iga kua̱ꞌ asis ite̱ko makasikij isatokej; nimitznojma‑ijliáj iga ite̱ko yawi ki̱xna̱nti̱tij ipan mesa iwá̱n yéjsan ima̱tika kita̱li̱j tákual. 38 Pa̱ktokej yejemej siga kasitij isatokej, malej iga asis tajkoyówal o kua̱ꞌ isájpasan. 39 Iwá̱n iní̱n xikmatika̱n, siga se̱ ite̱ko kajli kimatiá katka ke̱man yawi asiti yej tachteki, ayá̱ꞌ mokochkui̱li̱j iwá̱n ayá̱ꞌ mote̱makas iga makikaltapo̱ka̱n iga makitachtekika̱n. 40 Inó̱n iga amejeme̱n xisatoka̱n iga xine̱chi̱xtoka̱n; nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ kua̱ꞌ ayá̱ꞌ ankimatitokej.

O̱me̱n tekipanowa̱ni, se̱ yej pox tacre̱dowa iwá̱n se̱ yej ayá̱ꞌ

41 Pedro kitajtan:

—NoTe̱ko, ¿ix tikpowaꞌ iní̱n iga manimi̱xkui̱ti̱ka̱n nejémejsan o iga inochi?

42 Kijtoj toTe̱ko:

—¿A̱ꞌyéj onos ken inó̱n ye̱ꞌtekipanowa̱ni yej nochipa kichi̱wa ken kijliá ite̱ko, yej kita̱liá iga makimanda̱ro sekin itekipanowa̱nimej ipan icha̱n iga matatamaka kua̱ꞌ takualo? 43 Pa̱ktoꞌ inó̱n tekipanowa̱ni iga kua̱ꞌ asis ite̱ko makasiki kichijtoꞌ ken kitekimakakej. 44 Nimitzijliáj iga inó̱n tekipanowa̱ni yawij kita̱li̱tij iga makimanda̱ro inochi yej itátkipa ite̱ko. 45 Eꞌ siga inó̱n tekipanowa̱ni makijto ipan iya̱lmaj: “Note̱ko wejká̱wasoꞌ iga asis”, iwá̱n pe̱was iga kikno̱chi̱was sekin tekipanowa̱nimej, tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej. Iwá̱n pe̱was iga takua iwá̱n a̱ti este ta̱wa̱na. 46 Yawi asiti ite̱ko inó̱n tekipanowa̱ni kua̱ꞌ ayá̱ꞌ kichi̱xtoꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ ayá̱ꞌ kimatitoꞌ, iwá̱n yawi kicastiga̱ro̱ti, kiti̱tanis ka̱nsan yawij yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj.

47 ’Tekipanowa̱ni yej kimajmati te̱ kineki ite̱ko iwá̱n ayá̱ꞌ kejla̱mikis iga makichi̱wa, yawij kimagatij poxsan. 48 Eꞌ yej ayá̱ꞌ kimatitoꞌ iga kichi̱wa yej kajasi iga makicastiga̱ro̱ka̱n, inó̱n ayá̱ꞌ poxsan yawij kimagatij. Siga agaj Dios kimaka komati, no̱ kitajtanili̱j komati; siga agaj Dios poxsan kipialiá confianza, poxsan maye̱ꞌnemi.

Itechko Jesús iga moyojyokatilo

49 ’Nej niwa̱laj niktikuilti̱ko tiꞌti ipan iní̱n ta̱jli, ¡iwá̱n nejwaꞌ niknekiá iga mawe̱weló̱ntoya! 50 Nia nipano̱ti ken ipan se̱ bautismo iga yawij ne̱poxikno̱chi̱watij, ¡poxsan nimoyo̱lmiktijtoꞌ malej ga aya asi inó̱n día iga mamochi̱wa! 51 ¿Ankijtowaj a̱n niwa̱laj iga xonoka̱n tamelá̱ ipan iní̱n ta̱jli? Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ; niwa̱laj iga ximoyojyokati̱ka̱n. 52 Desde iná̱n, cinco ipan se̱ kajli yawij yojyokatitotij, e̱yi kijiyaskej yej o̱memej, iwá̱n o̱me̱n kijiyaskej e̱yi. 53 Te̱taj yawi kijiyati ipiltzi̱n iwá̱n te̱piltzi̱n yawi kijiyati itaj; te̱ye̱ꞌ yawi kijiyati isiwa̱piltzi̱n, isiwa̱piltzi̱n yawi kijiyati iye̱ꞌ; móna̱nti yawi kijiyati isiwa̱mon iwá̱n siwa̱mon yawi kijiyati imona̱n.

Ayá̱ꞌ kitaj yej Dios nemi kichi̱wa

54 Jesús kijlij no̱ la gente:

—Kua̱ꞌ ankitaj moketza mixti ikalakiya̱n to̱nati̱ꞌ, ankijtowaj iga yawi wi̱tzeti tiawa̱ꞌ, iwá̱n ijkó̱n mochi̱wa. 55 Iwá̱n kua̱ꞌ tejkawi ejekaꞌ, ankijtowaj iga yawi tadoto̱nitiati, iwá̱n ijkó̱n mochi̱wa. 56 ¡Amejeme̱n antakajkaya̱waj iga ankitokaj Dios! Amejemej ankimatij yej kijto̱jneki mixti iwá̱n yej mochi̱was ipan ta̱jli, ¿iwá̱n te íga awel ankentende̱rowaj yej nejpa nemi nikchi̱wa yej Dios nemi mitzne̱xtiliáj?

Ximoyo̱lta̱li̱ka̱n iwá̱n yej anmo‑ijiyaj

57 ’¿Te iga ayá̱ꞌ amogá̱najsan anmo‑ijliáj iga ankichijtokej yej aye̱kti? 58 Siga agaj mitzdemanda̱rowa iwá̱n mitzwi̱ga ka̱n manda̱ro̱lo, ximoyo̱lta̱lí̱ka̱nsan ipan ojti. Porque siga mitzwi̱ga iyi̱xtaj juez, juez kitekimakas policiyajmej iga mitzaki̱skej kuákalko. 59 Nimitzijliá iga atiki̱sas ompa este que xikixta̱wa inewi ke̱ꞌ mitztajtaniliáj.

13

Ximoyo̱lpataka̱n o anyawij ampoliwitij

1 Íkua̱ꞌsan wa̱lkej sekin iwá̱n kita̱tapo̱wijkej Jesús iga Pilato kimijmiktij sekin tajta̱gaꞌ de Galilea kua̱ꞌ onoyaj tio̱pan, iwá̱n ino̱mej iyesyomej kisene̱tilij iwá̱n iyesyo yo̱lka̱mej yej kimakayaj iga iyofre̱ndaj Dios. 2 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿Ankijtowaj amejeme̱n iga ijkó̱n kichi̱wilijkej ino̱mej de Galilea iga má̱j kichijkej yej aye̱kti que sekin galileos? 3 Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ; siga ayá̱ꞌ anmoyo̱lpataj, amonochi̱n anyawij ampoliwitij no̱. 4 ¿O amejeme̱n ankijtowaj iga ino̱mej dieciocho yej mikikej kua̱ꞌ torre de Siloé wetziꞌ iwá̱n kitepachojkej, má̱j kichijkej yej aye̱kti que sekin yej cha̱ntitokej Jerusalén? 5 Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ; siga ayá̱ꞌ anmoyo̱lpataj, amonochi̱n anyawij ampoliwitij no̱.

Higue̱rajkuawiꞌ yej ayá̱ꞌ ta̱ki

6 Jesús kijtoj iní̱n iga mami̱xkui̱tilo:

—Se̱ ta̱gaꞌ kipiaya se̱ higue̱rajkuawiꞌ* yej ixwatoya ipan íta̱l, iwá̱n yajki kitato siga ayá̱ꞌ ta̱ktoꞌ; eꞌ ayá̱ꞌ kasilij nité̱. 7 Kijlij yej kicuida̱rowa ta̱jli: “Kipiaya e̱yi xiwiꞌ iga niktekite̱moli̱ki ita̱kilka iní̱n higue̱rajkuawiꞌ iwá̱n ayí̱ꞌ nikasiliá. Xiktzontékiya; ¿te iga yawi ta̱lpolojtoti, ayéj iga ta̱ki?” 8 Inó̱n yej kicuida̱rowa̱ya ta̱jli kijtoj: “Patrón, acho̱ꞌ xikajte̱wa iní̱n xiwiꞌ; manikaxa̱níli‑oꞌ ta̱jli iwá̱n nia nikta̱lili̱ti abono. 9 Ijkó̱n sí, anka tá̱kisya; eꞌ siga ayá̱ꞌ ta̱kis, xiktzontekiy.”

Jesús kachitialtiá se̱ siwa̱ꞌ ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo

10 Jesús tamachtijtoya tio̱pan ipan se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo 11 iwá̱n ompa onoya se̱ siwa̱ꞌ yej kipiaya dieciocho año iga we̱titoꞌ. Se̱ ma̱lespí̱ritoj kitepoꞌwijkolojtoya iwá̱n ni alí̱n awel kimela̱waya itepoꞌ. 12 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ, kino̱tzaꞌ iwá̱n kijlij:

—Ti‑achitiaꞌya.

13 Iwá̱n kita̱lilij ima̱mej ipan inó̱n siwa̱ꞌ iwá̱n íkua̱ꞌsan tepoꞌmela̱wayaꞌ iwá̱n pe̱waꞌ kiweyimati̱ltij Dios. 14 Eꞌ yej manda̱rowa tio̱pan kuejkuesiwiꞌ iga Jesús taachitialtij ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, kijlij yej ompa onoyaj:

—Onoꞌ seis día iga tekipano̱lo. Ipan ino̱mej día xiwi̱tzeka̱n, ximoachitialti̱kij, ayéj ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo.

15 Iwá̱n toTe̱ko kijtoj:

—Amejeme̱n antakajkaya̱waj iga ankitokaj Dios, ¿ix ayá̱ꞌ ankixitomaj amoto̱roj o amobu̱rroj ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo iga anyawij anka̱makatij? 16 Iwá̱n iní̱n siwa̱ꞌ ipiltzi̱n ipilówa̱mpa Abraham. Iwá̱n Tzitzimiꞌ kenkua̱ꞌ kilpitoya iga kokolis dieciocho año, ¿ix ayá̱ꞌ katka mamoxitoma malej iga ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo?

17 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ iní̱n kijtoj, nochi yej ta‑ijiyayaj mopi̱najtijkej. Eꞌ nochi pa̱kiáj kua̱ꞌ kitayaj iga Jesús kichi̱waya yej ayi̱ꞌpa mo‑ita.

Íyo̱l mostaza

18 Jesús kijtoj:

—¿Kén wel nimitzijli̱skej iga reina̱rowa Dios?, ¿iwá̱n té̱ wel nikmacho̱ti̱j? 19 Nikmacho̱tiá iwá̱n se̱ íyo̱l mostaza yej kito̱ka se̱ ta̱gaꞌ ipan íta̱l, ixwa iwá̱n weyá este que mochi̱wa weyikuawiꞌ, iwá̱n to̱to̱mej moxeketiáj ipan imajma̱ꞌ.

Levadura yej kiposa̱wayaltiá itixyo pa̱n

20 Kijtoj no̱ Jesús:

—¿Iga te̱ íwa̱n wel nikmacho̱tiá ken iga Dios reina̱rowa? 21 Nikmacho̱tiá iwá̱n levadura† yej se̱ siwa̱ꞌ ka̱xakualowa iwá̱n komati harina, iwá̱n moposa̱wa inewi tixti.

Se̱ kajli yej tzo̱ltiꞌ ikalte̱nyo

22 Kua̱ꞌ Jesús nemi ya̱ya Jerusalén, pano̱tia̱ya ipan a̱ltepe̱mej iwá̱n ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n iga tamachtijtia̱ya. 23 Iwá̱n a̱ꞌpa kijtoj:

—NoTe̱ko, ¿ix ayá̱ꞌ ke̱ꞌ yej moma̱nawiáj?

Jesús kijtoj:

24 —Xitekiꞌkalakika̱n ipan kalte̱n yej tzo̱ltiꞌ, nimitzijliáj iga miaꞌ kalakisnekiskej iwá̱n ayá̱ꞌ welitiaskej. 25 Kua̱ꞌ ite̱ko kajli mokétzasya iwá̱n kitzákuasya kalte̱n, amejemej yej amonokej fuera ankaltzotzonaskej iwá̱n ankijto̱skej: “Nokó̱w, nokó̱w, achi xine̱kaltapo̱ka̱n.” Eꞌ yéj mitzijli̱skej: “Ayá̱ꞌ nimitzi̱xmatij.” 26 Iwá̱n ankijto̱skej: “Tisentakuajkej iwá̱n tisen‑a̱tikej, iwá̱n anne̱machtijkej ipan noca̱llejmej.” 27 Eꞌ yéj mitzijli̱skej: “Nimitzijlíjkeja iga ayá̱ꞌ nimitzi̱xmatij. Xicholo̱ka̱n note̱noj, amonochi̱n yej ankichi̱waj yej aye̱kti.” 28 Ankitaskej Abraham, Isaac, Jacob iwá̱n inewi profe̱tajmej yej onokej ka̱n reina̱rowa Dios, mie̱j amejeme̱n amonoskej fuera, anyawij ancho̱katij iwá̱n antangueguetzekaskej. 29 Wi̱tzelo̱j del nó̱rtejpa iwá̱n del sur iwá̱n ka̱n iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ iwá̱n ikalakíya̱mpa iga mamota̱li̱ka̱n iga matakua̱ka̱n ka̱n reina̱rowa Dios. 30 Yej iná̱n onokej tatepotztaj yawij tayaka̱ntotij, iwá̱n yej iná̱n tayaka̱ntokej yawij ka̱witij tatepotztaj.

Jesús cho̱ka iga Jerusalén

31 Íkua̱ꞌsan asikej sekin fariseojmej iwá̱n kijlijkej:

—Xikí̱saya nigaj iwá̱n xaja iga Herodes mitzmikti̱jneki.

32 Eꞌ yéj kijtoj:

—Xa̱ka̱n iwá̱n xikijli̱ka̱n inó̱n koyo̱ꞌ‡ yej takajkaya̱wa: “Iga a̱man iwá̱n mo̱sta nia nikijki̱xti̱ti ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n nia nitaachitialti̱ti iwá̱n mo̱sta se̱ día niktami̱j notekipáno̱l.” 33 Eꞌ kipiá iga a̱man, mo̱sta iwá̱n mo̱sta se̱ día nia ninejnemiti, iga awel mamiki se̱ profeta siga ayá̱ꞌ onoꞌ Jerusalén.

34 ’¡Amejeme̱n, amejeme̱n, yej ancha̱ntitokej Jerusalén, yej ankimiktiáj profe̱tajmej iwá̱n ankitejtemiktiáj tati̱tanimej yej Dios mitzti̱taniliáj! ¡Miaꞌ ve̱j nikneꞌ manimitznechko̱ka̱n ken pio‑ilamaj kinechkowa ipilowa̱ntzitzi̱n iya̱stakapaltampa, eꞌ ayá̱ꞌ ankinekikej! 35 Taꞌ xikitaka̱n, iná̱n amoweyitio̱pan§ yawi ka̱witi ise̱lti; iwá̱n nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ má̱j anyawij anne‑itatij este kua̱ꞌ antajto̱skej de nej ijkí̱n: “Matikweyimati̱lti̱ka̱n yej wi̱ꞌ, yej toTe̱ko Dios kiti̱tani.”

14

Jesús kachitialtiá se̱ ta̱gaꞌ yej pojposa̱wa

1 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, Jesús yajki takua̱to cha̱n se̱ ije̱fej fariseojmej, iwá̱n sekin fariseojmej kipi̱pixtoyaj. 2 Ompa no̱ onoya iyi̱xtaj Jesús se̱ ta̱gaꞌ yej pojposa̱wa. 3 Iwá̱n Jesús kitajtan yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n fariseojmej:

—¿Ix wel taachitialtilo ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, o ayá̱ꞌ?

4 Eꞌ yejemej até̱ kijtojkej. Jesús kiki̱tzkij yej we̱titoya iwá̱n kachitialtij, iwá̱n kijlij iga mayáwiya icha̱n. 5 Iwá̱n kijlij sej fariseojmej:

—¿A̱ꞌyéj de amejeme̱n, siga ibu̱rroj o ito̱rojwé̱j mawetzi xapoko, ix ayá̱ꞌ íkua̱ꞌsan kiki̱xti̱j malej iga día kua̱ꞌ mose̱wilo?

6 Iwá̱n ayá̱ꞌ nokta wel kite̱nkuepilia̱yaj.

Te‑ikni̱wa̱n ka̱n mona̱miktilo

7 Kua̱ꞌ Jesús kitaya iga yejemej kitapejpenayaj iga mamota̱li̱ka̱n ka̱n mota̱liáj yej má̱j tayaka̱ntokej, ijkí̱n kino̱no̱tzkej:

8 —Kua̱ꞌ agaj mitzinvita̱rowa ka̱n mona̱miktilo, amo ximota̱li ka̱n mota̱liáj yej paré̱j tayaka̱ntokej, iga wel asi seꞌ yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que tej, 9 iwá̱n yej mitzinvita̱roj wel mitzijliá: “Achi ximoketza iga mamota̱li iní̱n tokni̱n.” Iwá̱n tia timopi̱najti̱ti iga tia timota̱li̱ti ka̱n mota̱liá ná̱mo̱l. 10 Kua̱ꞌ mitzinvita̱rowaj, ximota̱li ka̱n mota̱liá ná̱mo̱l; iga kua̱ꞌ mawi̱ki yej mitzinvita̱roj, mamitzijli: “Amigo, ximota̱li ka̱n mota̱liá yej má̱j tayaka̱ntoꞌ.” Ijkó̱n mitzye̱ꞌitaskej poxsan yej ki̱xna̱ntoskej mesa. 11 Porque yej igá̱najsan moweyimati, inó̱n yawij kali̱mpamatitij, iwá̱n yej moali̱mpamati, yawij kiweyimatitij.

12 Jesús kijlij no̱ inó̱n yej ta‑invita̱rowa:

—Kua̱ꞌ tikchi̱wa ilwiꞌ o se̱ cena, amo xikinvita̱ro yej íwa̱n timoye̱ꞌita, niga mokni̱wa̱n, niga moparie̱ntejmej, niga moveci̱nojmej yej motapialiáj; iga yejemej wel mitzinvita̱ro̱skej iwá̱n ijkó̱n mitzma̱kuepaskej. 13 Kua̱ꞌ titatamakasneki, xikno̱tza iga mawi̱tzeka̱n yej ayá̱ꞌ motapialiáj, ma̱tepomej, ko̱xomej iwá̱n pachamej. 14 Iwá̱n tipoxpa̱ktos iga yejemej awel mitzma̱kuepaskej; eꞌ tej yawij mitzma̱kuepatij kua̱ꞌ yej ye̱ꞌnemij ojpa‑isaskej ka̱n miktokej.

Se̱ ta̱gaꞌ kichi̱wa weyi‑ilwiꞌ

15 Kua̱ꞌ kikáꞌ iní̱n, se̱ yej ki̱xna̱ntoya mesa kijlij Jesús:

—Pa̱ktoꞌ yej takua ipan ilwiꞌ yej kichi̱wiliáj ino̱mej yej mote̱makaj iga Dios marreina̱ro ipan yejeme̱n.

16 Iwá̱n Jesús kijlij:

—Se̱ ve̱j se̱ ta̱gaꞌ kichij komati tákual, iwá̱n tati̱tan iga makino̱tzatij miaꞌ gente. 17 Iwá̱n kua̱ꞌ takuáloya, kiti̱tan imo̱nsoj iga ijkí̱n makijlí̱tija: “Xiwi̱kíka̱nya, iga ónoꞌya nochi.” 18 Eꞌ inochi pe̱wakej iga ijkí̱n kijtojkej; yej achto kijtoj: “Achi xine̱disculpa̱ro, nikówagoꞌ se̱ ta̱jli iwá̱n kipiá iga nia nikitati.” 19 Seꞌ kijtoj: “Nikówagoꞌ cinco yunta iwá̱n nia nikitati ken tekipanowaj. Nimitztajtaniliá iga amo ximoyo̱lmikti iga awel ompa nonos.” 20 Iwá̱n seꞌ kijtoj: “Nimona̱míktijoꞌ inó̱n iga awel nia̱ti.” 21 Iwá̱n inó̱n mo̱nsoj yajki kipowili̱to ite̱ko inewi kensan kijlijkej. Iwá̱n te̱taj kuejkuesiwiꞌ, iwá̱n kijlij imo̱nsoj: “Xaj tajkoa̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ipan ojtimej, iwá̱n xikijli iga mawi̱tzeka̱n yej ayá̱ꞌ motapialiáj, ma̱tepomej, ko̱xomej iwá̱n pachamej.” 22 Má̱j má̱j mo̱nsoj kijtoj: “Note̱ko níkchija ken tine‑ijlij, iwá̱n kitolówa‑oꞌ má̱j ka̱n mota̱lilo.” 23 Te̱taj kijlij imo̱nsoj: “Xaj ipan ca̱llejmej, ipan ojtimej iwá̱n xiktekiꞌyo̱lyamanaka̱n sekin iga makalakika̱n iga mate̱mi nókal. 24 Nimitzijliáj iga nisé̱ de ino̱mej yej achto nikijlijkaj, yawij takua̱tij.”

Makisenta̱li iya̱lmaj iga se̱ kitoka Cristo

25 Miaꞌ gente kitokaya Jesús, iwá̱n yéj mokuepaꞌ iga kijtoj:

26 —Siga agaj wi̱ꞌ iga ne̱toka, iwá̱n ayá̱ꞌ ne̱cho̱kiliá má̱j que itaj, má̱j que iye̱ꞌ, má̱j que isiwa̱ꞌ, má̱j que ipilowa̱n, iwá̱n má̱j que iyikni̱mej, iwá̱n mane̱toka, malej iga este makimikti̱ka̱n iga nej, inó̱n awel mochi̱wa nodiscí̱poloj. 27 Yej kinekis mane̱toka, eꞌ ayá̱ꞌ kikechpanowa icru̱z,* awel mochi̱was nodiscí̱poloj. 28 Siga se̱ de amejeme̱n kichi̱wasneki se̱ torre, ¿ix ayá̱ꞌ achto kitas ke̱ꞌ tomi̱n kiwi̱gas iga makita ken kiye̱kawi̱lti̱j? 29 Siga san makipe̱walti iwá̱n awel makiye̱kawi̱lti, nochi yej kitas yawi kipi̱najti̱ti. 30 Iwá̱n kijto̱skej: “Iní̱n ta̱gaꞌ san kipe̱waltij iwá̱n awel kiye̱kawi̱ltij.” 31 Kua̱ꞌ se̱ rey yawi momijmikti̱ti iwá̱n seꞌ rey, ¿ix ayá̱ꞌ achto kitas siga wel kita̱niliá siga kimatitoꞌ iga isolda̱dojmej onoꞌ diez mil, iwá̱n yej íwa̱n yawij momijmikti̱tij onokej veinte mil? 32 Siga momachi̱liá iga yawi kipolo̱ti, kua̱ꞌ seꞌ rey maónooꞌ wejka, kitati̱tanili̱j iga amo mamomijmikti̱ka̱n. 33 Ijkó̱n nokta, a̱ꞌsan ne̱siꞌ de amejeme̱n yej ayá̱ꞌ makikajte̱wa inewi yej kipiá, awel mochi̱wa nodiscí̱poloj.

Kua̱ꞌ iga istaꞌ kikajte̱wa ikoko̱ꞌka

34 Jesús no̱ kijtoj:

—Istaꞌ pox ye̱kti; eꞌ siga ayꞌya istawe̱liꞌ, ¿kénoꞌ tawe̱lialti̱j? 35 Ayoꞌ ye̱kti iga nité̱, motajkáliya. Yej kipiá inakasmej, makikakika̱n. †

15

Borre̱gojtzi̱n yej poliwika

1 Nochi yej kicobra̱rowa̱yaj impuestos* iga Roma iwá̱n yej najna̱mo̱lnemiáj ya̱yaj iná̱ꞌ Jesús iga kikakitij. 2 Fariseojmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley, ijkí̱n kipo̱powa̱yaj Jesús:

—Iní̱n ko̱mema̱wiá yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, iwá̱n este íwa̱n sentakuaj.

3 Iwá̱n Jesús kipowaꞌ se̱ ka̱n mami̱xkui̱tilo, kijtoj:

4 —Siga se̱ de amejeme̱n makipiá cien borrego iwá̱n se̱ makipolo, ¿ix ayá̱ꞌ ómpaoꞌ kikajte̱was inó̱n noventa y nueve ipan sakayoj, iwá̱n ya̱j kite̱mo̱ti yej poliwiꞌ este ka̱n casis? 5 Iwá̱n kua̱ꞌ kásisya, pa̱kis iwá̱n kikechpáno̱jya iga kiwi̱gas. 6 Iwá̱n kua̱ꞌ ásisya icha̱n, kinechko̱j iyami̱gojmej iwá̱n iveci̱nojmej, kijto̱j: “Matipa̱kika̱n, iga iná̱n nikásiꞌya noborre̱goj yej nikpolojka.” 7 Pues nej nimitzijliáj iga má̱j pa̱kilo̱j ipan cielo kua̱ꞌ se̱ yej kichi̱waya yej aye̱kti moyo̱lpata, que iga ino̱mej noventa y nueve yej ye̱ꞌnemij iga moyo̱lpatákeja.

Tomi̱n yej poliwika

8 ’Siga se̱ siwa̱ꞌ makipiá diez tomi̱n iwá̱n se̱ makipolo, ¿ix ayá̱ꞌ kixo̱talti̱j tiꞌti iwá̱n tachpa̱nas kalijtiꞌ, iyo̱lpan kite̱mo̱j este ka̱n casis? 9 Iwá̱n kua̱ꞌ kásisya, kinechko̱j iyami̱gajmej iwá̱n iveci̱najmej, kijli̱skej: “Matisempa̱kika̱n iga nikásiꞌya notomi̱n yej nikpolojka.” 10 Ijko̱nsan no̱ pa̱kij iya̱ngelejmej Dios kua̱ꞌ se̱ yej kichi̱waya yej aye̱kti moyo̱lpata.

Te̱piltzi̱n yej kitoloj itomi̱n iga ayompa nemiꞌ

11 Iwá̱n kijtoj no̱ Jesús:

—Se̱ ta̱gaꞌ kipiaya o̱me ipilowa̱n, 12 iwá̱n yej te̱tzo̱yo̱ꞌ kijlij itaj: “Notaj, xine̱mákaya yej mochi̱was notatki.” Iwá̱n itaj kimáꞌ ke̱ꞌ kitoca̱rowaj sejsé̱. 13 Iwá̱n ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, yej te̱tzo̱yo̱ꞌ kinamáꞌ inewi yej kimakakaj, iwá̱n yajki wejka ipan seꞌya estado. Iwá̱n ompiga kitolo̱to itomi̱n iga ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemiá. 14 Eꞌ kua̱ꞌ motatámija, íkua̱ꞌsan no̱ pox a̱pistajtiáꞌ ipan inó̱n estado iwá̱n pe̱waꞌ iga maya̱na. 15 Iwá̱n yajki cha̱n se̱ ta̱gaꞌ yej de ompa iga kitajtanili̱to tekipáno̱l, iwá̱n kiti̱tan rancho iga makicuida̱ro̱ti koyame̱mej. 16 Iwá̱n kinekiá maguiꞌ makíkuaya algarroba† yej itákualpa koyame̱mej, eꞌ ayagaj kimakaya. 17 Iwá̱n ijkí̱n kijtoj ipan iya̱lmaj: “¡Notaj kipiá miaꞌ itekipanowa̱nimej iwá̱n ompa icha̱n kipiáj komati tákual, eꞌ nej nigaj nemi nimaya̱nmiki! 18 Nej nia̱ti sej cha̱n notaj, iwá̱n kua̱ꞌ nasiti nikijli̱j: Notaj, nikchij yej aye̱kti iyi̱xtaj Dios iwá̱n no̱ nimitzchi̱wilij yej aye̱kti. 19 Ayoꞌ kajasi iga xine‑ita ken mopiltzi̱n; eꞌ acho̱ꞌ xineo̱mema̱wi malej kenya se̱ motekipanowa̱ni.” 20 Má̱j má̱j ojkuiꞌ iga yajki cha̱n itaj.

’Iwá̱n kua̱ꞌ asitia̱yay, te̱taj wéjkasan kitaꞌ ipiltzi̱n iwá̱n kikne̱lij. Iwá̱n motalojtiajki, ki̱xna̱mikito, kikechna̱paloj iwá̱n este kipipitzoj. 21 Iwá̱n te̱piltzi̱n kijlij itaj: “Notaj, nikchij yej aye̱kti iyi̱xtaj Dios iwá̱n no̱ nimitzchi̱wilij yej aye̱kti, iwá̱n ayoꞌ kajasi iga xine‑ita ken mopiltzi̱n.” 22 Eꞌ itaj ijkí̱n kitekimáꞌ itekipanowa̱nimej: “Xikuajliguili̱ka̱n yej má̱j ye̱ꞌtzótzol iwá̱n xiktaajaki̱lti̱ka̱n; iwá̱n xikta̱lili̱ka̱n se̱ anillo ipan imájpil iwá̱n xikaki̱lti̱ka̱n igaꞌ. 23 Iwá̱n xikuitij to̱rojtzi̱n yej má̱j tomaktiꞌ, iwá̱n xikmiktí̱ka̱nya iga matitakua̱ka̱n iga tiawij tikilwichi̱wili̱tij. 24 Iga iní̱n nopiltzi̱n, ken kua̱ꞌ miktoyay, iwá̱n iná̱n sej isaꞌ. Poliwíkaya, iwá̱n iná̱n sej wa̱laj.” Iwá̱n pe̱wakej iga kilwichi̱wilijkej.

25 ’Eꞌ inó̱n sewoꞌ te̱piltzi̱n yej má̱j te̱ko̱ko, ayá̱ꞌ onoya, nemiá ipan kuayoj. Iwá̱n kua̱ꞌ asitiwi̱tziaya icha̱n, kikaguiꞌ iga nentoꞌ ilwiꞌ iwá̱n nemi mijto̱tilo. 26 Kua̱ꞌ inó̱n kikaguiꞌ, kino̱tzaꞌ se̱ chokotzi̱n, kijlij: “¿Té̱taj mochi̱wa?” 27 Iwá̱n kijlij: “Asiꞌ sej mokni̱n yej yájkaya. Iwá̱n motaj tatekimáꞌ iga mamomikti se̱ to̱rojtzi̱n yej má̱j tomaktiꞌ, iga ye̱ꞌasiꞌ sej ipiltzi̱n.” 28 Iwá̱n poxsan kuesiwiꞌ iyikni̱n yej má̱j te̱ko̱ko, iwá̱n ayoꞌ kinekiá makalaki kalijtiꞌ. Má̱j má̱j ki̱saꞌ itaj, iwá̱n kijli̱to iga makalaki. 29 Te̱piltzi̱n yej te̱ko̱ko kijtoj: “Nej ikyay nimitzpale̱wijtoꞌ, iwá̱n nochipa nikchi̱wa ken tine‑ijliá. Iwá̱n ayí̱ꞌ tine̱maka nisé̱ chi̱vojtzi̱n‡ iga mani‑ilwichi̱waka̱n iwá̱n noami̱gojwa̱n. 30 Eꞌ iná̱n asiꞌ iní̱n mopiltzi̱n yej nemito̱yay iwá̱n siwa̱tkej, yej kitoloj inewi yej tikmakaka, iwá̱n iná̱n tikmiktilij se̱ to̱rojtzi̱n yej má̱j tomaktiꞌ.” 31 Itaj kijtoj: “Taꞌ xine̱kaki nopiltzi̱n, tej nochipa tonoꞌ note̱noj, iwá̱n inewi yej nej nikpiá, tej motatki. 32 Eꞌ iná̱n ye̱kti iga mati‑ilwichi̱waka̱n iwá̱n matipa̱kika̱n iga mokni̱n ken kua̱ꞌ mikikay, iwá̱n sej isaꞌ. Poliwíkaya, iwá̱n iná̱n sej wa̱laj.”

16

Se̱ ta̱gaꞌ yej takajkaya̱wa

1 Jesús no̱ kipowilij idisci̱polojmej:

—Onoya se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan motapialia̱ya, kipiaya no̱ se̱ iyencarga̱doj, iwá̱n inó̱n iyencarga̱doj yajkij kite̱lwi̱toj iná̱ꞌ ipatró̱n iga nemi kimalgasta̱rowiliá itomi̱n. 2 Iwá̱n ipatró̱n kino̱tzaꞌ, kijlij: “¿Té̱ iteki in yej ne‑ijliáj iga tej? Xine̱mati̱lti de inochi motekipáno̱l yej tikchij iga ayꞌya má̱j tonos iga tino‑encarga̱doj.” 3 Iwá̱n inó̱n encargado kijtoj ipan iya̱lmaj: “¿Té̱ nikchi̱was?, nopatró̱n némiya ne̱ki̱xtiá iga nej iyencarga̱doj ipan itekipáno̱l. Ayá̱ꞌ wel niktekipanowa ta̱jli, iwá̱n nipi̱ná̱ iga maniktajtantinemi tomi̱n. 4 Nikmátiya te̱ nia nikchi̱wati, iga manikpiá a̱ꞌyéj maneo̱mema̱wi̱ka̱n ipan icha̱mej kua̱ꞌ ayꞌya nikpiás tekipáno̱l.” 5 Iwá̱n kino̱tzaꞌ sejsé̱ sejsé̱ yej kidebe̱rowa̱yaj ipatró̱n. Yej áchtosan kitajtan, kijlij: “¿Ké̱ꞌ tikdebe̱rowa nopatró̱n?” 6 Iwá̱n yéj kijtoj: “Nikdebe̱rowa cuatro mil litros de aceite.” Inó̱n yej encargado kijlij: “Xikui morreci̱boj iwá̱n nimaní̱n xikijkuilo iga dos mil litros tikdebe̱rowa.” 7 Iwá̱n kitajtan sewoꞌ: “In tej, ¿ké̱ꞌ tikdebe̱rowa?” Iwá̱n kijlij: “Cien koyaꞌkóxta̱l de harina.” Iwá̱n el encargado kijlij: “Xikui morreci̱boj iwá̱n nimaní̱n xikijkuilo iga ochéntajsan tikdebe̱rowa.” 8 Malej iga el encargado takajkayaj, ipatró̱n kiye̱ꞌitaꞌ ken kichij iga kimati kén iga wel mopale̱wiá.

Wa̱n kijtoj sej Jesús:

—Yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij toTe̱ko, má̱j kimatij ken iga mopale̱wiáj que yej ki̱xmatij toTe̱ko. 9 Nej nimitzno̱no̱tzaj iga amotomi̱n yej de iní̱n ta̱jli, xikuika̱n iga xikpale̱wi̱ka̱n tokni̱mej, iga ijkó̱n kua̱ꞌ anmikiskej, támisya tomi̱n iga amejeme̱n, iwá̱n onos yej mitzo̱mema̱wi̱skej ipan cielo.

10 ’Yej ye̱ꞌnemi kua̱ꞌ kipiá alí̱n, no̱ ye̱ꞌnemis kua̱ꞌ kipiás komati; yej takajkaya̱wa kua̱ꞌ kipiá alí̱n, no̱ takajkaya̱was kua̱ꞌ kipiás komati. 11 Siga ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej ye̱kti wa̱n tomi̱n yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, ayagaj wel mitzmakaskej yej má̱j vale̱rowa ipan cielo 12 Siga ipan yej ayéj amotatki ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej ye̱kti, ayagaj wel mitzmakaj tejté̱ iga amotatki.

13 ’Ayagaj wel kipiá o̱me ipatró̱n, iga sé̱sanwaꞌ in yej kiye̱ꞌitas, iwá̱n seꞌ kijiyas, o se̱ kitokas iwá̱n seꞌ kikajte̱was. Inó̱n iga awel ankitokaj Dios siga mitzyo̱ltila̱naj tomi̱n.

14 Fariseojmej yej poxsan kipiasnekij tomi̱n kikaktoyaj inewi ini̱mej tájto̱l, iwá̱n kipi̱najtia̱yaj Jesús. 15 Iwá̱n Jesús kijlij fariseojmej:

—Amejéme̱nya nokta yej ankijtowaj iyi̱xtaj tokni̱mej iga anye̱ꞌnemij, eꞌ Dios ki̱xmati amoa̱lmajmej; yej tajta̱gaꞌ kipoxye̱ꞌitaj, Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita.

Iley Moisés iwá̱n kén iga reina̱rowa Dios

16 ’Este kua̱ꞌ onóyaoꞌ Juan yej tabautiza̱rowa, inó̱n ve̱j onóyaoꞌ iley Moisés iwá̱n yej tane̱xtilijkej profe̱tajmej. Iná̱n mopowa ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga reina̱rowa Dios, iwá̱n miaꞌ kalakisnekij.

17 ’Má̱j fácil iga cielo iwá̱n ta̱jli mapoliwi, que iga amo mamocumpli̱ro inochi iley Moisés.

Jesús tamachtiá iga amo mamoka̱walo

18 ’Nochi ta̱gaꞌ yej kiyokaka̱wa isiwa̱ꞌ iwá̱n mona̱miktiá wa̱n seꞌ siwa̱ꞌ, kichi̱wa yej aye̱kti; iwá̱n yej mona̱miktiá iwá̱n siwa̱ꞌ yej kikajtoꞌ iwe̱wej, no̱ kichi̱wa yej aye̱kti.

Lázaro iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan motapialia̱ya

19 ’Onoya se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan motapialia̱ya, kakia̱ya yejsan ye̱ꞌtzótzol yej mo̱nsajtiꞌ iwá̱n nochipa kichi̱waya weyi‑ilwiꞌ. 20 Onoya no̱ se̱ ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ motapialia̱ya, ito̱ka̱ꞌ Lázaro, yej pala̱ntoya ikajlo̱ꞌ ino̱ya̱n, iwá̱n mota̱lia̱ya ta̱lpan ipan ikalte̱n inó̱n yej motapialia̱ya. 21 Iwá̱n kinekiá makikua ipotzkilka tákual yej xijxi̱ni ipan ime̱saj inó̱n yej motapialia̱ya; iwá̱n pe̱lomej kina̱ꞌtechowa̱yaj iga kipajpalowili̱tij ikajlo̱ꞌ ka̱n pala̱ntoꞌ. 22 Eꞌ se̱ día miguiꞌ yej ayá̱ꞌ motapialia̱ya, iwá̱n a̱ngelejmej kiwi̱gakej ipan cielo ite̱noj Abraham. Iwá̱n yej motapialia̱ya no̱ miguiꞌ iwá̱n kito̱kkej. 23 Inó̱n yej motapialia̱ya kikno̱chijtoyaj ipan tiꞌti yej ayí̱ꞌ se̱wis, wéjkasan kitaꞌ Abraham, iwá̱n Lázaro ite̱noj. 24 Iwá̱n tzajtziꞌ: “Notaj Abraham, xine‑ikne̱li, xikti̱tani Lázaro iga maka̱pacho imajpilpu̱ntaj ipan a̱ꞌti, iwá̱n mawi̱ki makisese̱li̱ki nole̱nguaj iga nemi ne‑ikno̱chi̱wa poxsan iní̱n tiwelo̱n.” 25 Eꞌ Abraham kijtoj: “Nopiltzi̱n, xikejla̱miki iga tej kua̱ꞌ tisatoya, timotapialia̱ya, Lázaro poxsan mo‑ikno̱chij. Iná̱n yéj yo̱lpa̱ktoꞌ nigaj, iwá̱n tej iná̱n timokno̱chi̱wa. 26 Iwá̱n awel nokta se̱ yawi ompígapa, iga onoꞌ se̱ a̱xapowe̱wej yej te̱yokatiá iga amo matimona̱ꞌtecho̱ka̱n, inó̱n iga yej kineki mayawi ompí, ayá̱ꞌ wel, niga yej de ompí awel wi̱tzej nijiga.” 27 Iwá̱n yej motapialia̱ya kijtoj: “Nimitzijliá, notaj Abraham iga xikti̱tani Lázaro cha̱n notaj, 28 iga nikpiá cinco nokni̱wa̱n, iga makita̱tapo̱wi̱tij iga amo mawi̱tzeka̱n nigaj ka̱n mokno̱chi̱walo.” 29 Eꞌ Abraham kijlij: “Ompiga onoꞌ yej kijkuiloj Moisés iwá̱n profe̱tajmej, ¡inó̱n makikakika̱n!” 30 Yej motapialia̱ya kijtoj: “Kena notaj Abraham, eꞌ siga agaj de ini̱mej yej miktókeja mayawi, kipataskej kén iga nemij.” 31 Eꞌ Abraham kijlij: “Siga ayá̱ꞌ kicre̱dowaj yej Moisés iwá̱n profe̱tajmej kijkuilojkej, ayá̱ꞌ no̱ kitajto̱lkuiskej se̱ yej miktoꞌ malej iga maojpa‑isa.”

17

Xikperdona̱ro mokni̱n

1 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Nochipa onos yej kiyo̱ltila̱na se̱ iga makichi̱wa yej aye̱kti; eꞌ ¡poxsan kikno̱chi̱waskej yej matachi̱walti yej aye̱kti! 2 Má̱j ye̱kti katka makimo̱taka̱n láma̱rko wa̱n se̱ weyiteꞌti makilpili̱ka̱n ipan ikech, que iga yéj itechko se̱ de ini̱mej yej ne̱tokaj makichi̱walti yej aye̱kti. 3 Ximocuida̱ro̱ka̱n.

’Siga mokni̱n mitzchi̱wiliá yej aye̱kti, xikno̱no̱tza; siga moyo̱lpata, xike̱lka̱wili yej mitzchi̱wilij. 4 Malej iga mitzchi̱wiliá yej aye̱kti siete ve̱j ipan se̱ día, iwá̱n siete ve̱j mamitzijli̱ki: “Ayꞌ iná̱n nikchi̱was ijkó̱n.” Xike̱lka̱wili yej mitzchi̱wilij.

Yej wel mochi̱wa iga moconfia̱ro̱lo ipan Dios

5 Itati̱tanimej kijlijkej toTe̱ko:

—Xine̱pale̱wi̱ka̱n iga má̱j manimoconfia̱ro̱ka̱n pan tej.

6 Iwá̱n toTe̱ko kijtoj:

—Siga anmoconfia̱rowaj malej alí̱n ke̱ꞌ se̱ íyo̱l ajonjoli̱n, wel ankijlia̱yaj kuawe̱wej: “Xiwiwita nigaj iwá̱n xixwati ipan láma̱r”, iwá̱n inó̱n kuawiꞌ mitztajto̱lkuiskej.

Kén makichi̱wa se̱ esclavo

7 ’Siga se̱ de amejeme̱n kipiá se̱ esclavo* iwá̱n kua̱ꞌ ásigoꞌ iga yajka mi̱lpan, iga támiꞌya ara̱dojtoya o kicuida̱rojtoya gana̱dojmej, ¿ix tikijli̱j: “Ximopano̱lti iwá̱n ximota̱li iga xitakua”? 8 Ayá̱ꞌ, ma̱jwaꞌ tikijliá: “Xikta̱li momándi̱l wa̱n xine̱chi̱wili iga manitakua iwá̱n mana̱ti. Iwá̱n tej sej titakua̱j iwá̱n ta̱tis.” 9 Anka ayá̱ꞌ tikijli̱j: “Gracias”, iga moescla̱voj kichij ken tiktekimáꞌ. 10 Ijkó̱n no̱ amejeme̱n, kua̱ꞌ ankitami̱skej iga ankichi̱waj inewi yej Dios mitztekimakaj, xikijto̱ka̱n: “Ni‑escla̱vojmej yej awel má̱j te̱ nikchi̱waj, iga nikchijkej yejsan ne̱tekimakakej.”

Jesús kipajtiá diez tajta̱gaꞌ yej pala̱ntoꞌ inakayomej

11 Kua̱ꞌ Jesús nemi yawi Jerusalén, pano̱tiajki ka̱n mi̱xna̱ntoꞌ ita̱lmej Samaria iwá̱n Galilea. 12 Kua̱ꞌsan asiꞌ ipan se̱ a̱ltepe̱tzi̱n, mi̱xna̱n iwá̱n diez tajta̱gaꞌ yej pala̱ntokej ikajlo̱mej iga kipiayaj lepra, eꞌ mokejketzkej wéjkasan de ka̱n onoya Jesús 13 iwá̱n tzajtzikej:

—¡Jesús, Tamachtia̱ni, achi xine‑ikne̱li̱ka̱n!

14 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ, kijlijkej:

—Xa̱ka̱n iná̱ꞌ sacerdo̱tejmej.

Mie̱j nemi ya̱yaj, achitiakej. 15 Iwá̱n se̱ de yejeme̱n, kua̱ꞌ mo‑itaꞌ iga achitiaꞌya, mokuepaꞌ, este tzájtziꞌpa iga kiweyimati̱ltijtiwa̱laj Dios. 16 Motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj Jesús, motzonto̱gaꞌ este ipan ta̱jli, iga kimáꞌ gracias. Iní̱n ta̱gaꞌ katka de Samaria.† 17 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿Ix aya̱ꞌtaj die̱jmej yej pajtikej? ¿Ka̱n onokej ino̱mej sewoꞌ nueve? 18 ¿Ix ini̱nsan ise̱lti yej ayéj israelita mokuepaꞌ iga kiweyimati̱lti̱ko Dios?

19 Iwá̱n kijlij ta̱gaꞌ:

—Ximoketza iwá̱n xaja; tiye̱ktiaꞌya iga timoconfia̱roj ipan Dios.

Kén a̱n iga reina̱ro̱j Dios

20 Fariseojmej kitajtankej Jesús iga ké̱man pe̱was iga reina̱ro̱j Dios. Iwá̱n yéj kijtoj:

—Kua̱ꞌ pe̱was iga reina̱rowa Dios, ayéj ken tejté̱ yej mo‑ítapa. 21 Ayá̱ꞌ yawi mo‑ijtoti: “Nigaj onoꞌ”, o “Ompa onoꞌ”; iga Dios reina̱rówaya ipan amoa̱lmajmej.

22 Iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Wi̱ꞌoꞌ kua̱ꞌ ankinekiskej xonoka̱n wa̱n nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, eꞌ ayá̱ꞌ anne‑itaskej. 23 Sekin mitzijli̱skej: “Nigaj onoꞌ”, o “Ompa onoꞌ.” Eꞌ amo xa̱ka̱n iwá̱n niga xiktokaka̱n. 24 Iga ijkó̱n ken kua̱ꞌ mo‑ita iga tapeta̱ni iwá̱n kita̱wiá no̱ya̱n cielo, ijkó̱n kua̱ꞌ nia niwi̱tzeti, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 25 Eꞌ achto yawij ne‑ikno̱chi̱watij poxsan, iwá̱n yej iná̱n onokej ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkuiskej. 26 Ken mochij kua̱ꞌ onoya Noé, ijko̱nsan no̱ mochi̱was inó̱n día kua̱ꞌ nimokuepas nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 27 Nemi takualowa̱ya iwá̱n nemi a̱tilowa̱ya, mona̱miktia̱yaj iwá̱n kina̱miktia̱yaj isiwa̱pilowa̱n, este ipan inó̱n día kua̱ꞌ Noé kalaꞌ ipan weyi á̱ka̱l. Iwá̱n wa̱laj pox recio tiawa̱ꞌ iwá̱n inochi̱n a̱mikikej. 28 Ijko̱nsan no̱ mochij kua̱ꞌ onóyaoꞌ Lot: nemi takualowa̱ya iwá̱n nemi a̱tilowa̱ya, takowayaj iwá̱n tanamakayaj, to̱kayaj iwá̱n mokaltia̱yaj; 29 eꞌ kua̱ꞌ Lot ki̱saꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ Sodoma, wetziꞌ tiꞌti iwá̱n azufre yej wa̱laj ipan cielo, iwá̱n kimiktij nochi. 30 Ijkó̱n yawi mochi̱wati kua̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ.

31 ’Íkua̱ꞌ, siga agaj onos iyi̱xko kajli ipan ipetayo, ayꞌya matemo iga matakijki̱xti; siga agaj onos imi̱lpan, ayꞌya mamokuepa icha̱n. 32 Xikejla̱mikíka̱nsan yej isíwa̱ꞌpa Lot. 33 Yej ayá̱ꞌ kinekis mamiki iga ne̱toka, yawi mopojpolo̱ti; eꞌ yej mikis iga ne̱toka, nochipa onos nowa̱n.

34 ’Nimitzijliáj iga ipan inó̱n yówal kua̱ꞌ niwi̱ꞌ, o̱me̱n senkochtoskej; se̱ kiwi̱gaskej, iwá̱n seꞌ kikajte̱waskej. 35 O̱me̱n siwa̱tkej tapaya̱ntoskej; se̱ kiwi̱gaskej, iwá̱n seꞌ kikajte̱waskej. 36 O̱me ta̱gaꞌ sen‑onoskej mi̱lpan; se̱ kiwi̱gaskej, iwá̱n seꞌ kikajte̱waskej.

37 Kua̱ꞌ kikakikej iní̱n, kitajtankej:

—¿NoTe̱ko in inó̱n ka̱n mochi̱was?

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ka̱n onos yej miktoꞌ, ompa monechko̱skej mo̱ximej.

18

Ka̱n mami̱xkui̱tilo de se̱ yej we̱wejmíꞌ iwá̱n se̱ Juez

1 Jesús kipowilij idisci̱polojmej ka̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n, kine̱xtilijkej iga nochipa makite̱ne̱wi̱ka̱n Dios iwá̱n amo mamosemakaka̱n. 2 Kijtoj:

—Ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ onoya se̱ juez yej ayá̱ꞌ kimajmawilia̱ya Dios niga kitajto̱lkuiá agaj. 3 Ipan ino̱nsan a̱ltepe̱ꞌ onoya no̱ se̱ siwa̱ꞌ yej miꞌ iwé̱j, tekiya̱ya kitati el juez iwá̱n kijlia̱ya: “Xine̱pale̱wi iga manikta̱nili yej ne‑ijiya.” 4 Á̱wil wéjkaja iwá̱n el juez ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa nité̱, eꞌ má̱j, má̱j, kijtoj: “Malej iga ayá̱ꞌ nikmajmawiliá Dios niga niktajto̱lkui̱liá agaj, 5 eꞌ iní̱n yej we̱wejmíꞌ, ne̱kuejkuesojtinemi, nia nikma̱nawi̱ti iga ayoꞌ mawi̱wi̱ki, amo santá̱ꞌ ne̱melaꞌkuejkueso̱j.”

6 Iwá̱n toTe̱ko kijtoj:

—Inó̱n yej kijtoj juez yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi. 7 ¿In Dios ix ayá̱ꞌ kima̱nawi̱j no̱ yej kitapejpen, yej tano̱tztokej nochipa?, in Dios, ¿ix wejka̱was iga kima̱nawi̱j? 8 Nimitzijliáj iga ayá̱ꞌ wejka̱was iga kima̱nawi̱skej. Eꞌ kua̱ꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ niwi̱ꞌ, ¿ix nikasíki‑oꞌ ipan iní̱n ta̱jli yej moconfia̱rowaj ipan nej?

Ka̱n mami̱xkui̱tilo de fariseo iwá̱n yej kicobra̱rowa impuestos iga Roma

9 Jesús kipowaꞌ iní̱n seꞌ ka̱n mi̱xkui̱tilo iga ino̱mej yej momachi̱liáj iga ye̱ꞌnemij, malej iga ta‑ijiyaj:

10 —O̱me ta̱gaꞌ yajkij tio̱pan ora̱do̱toj, se̱ fariseo katka iwá̱n sewoꞌ inó̱n yej kicobra̱rowa̱ya impuestos iga Roma. 11 Fariseo ejkati‑o̱ra̱doj, kijliá Dios: “Tej tinoTaj, nimitzmaka gracias iga nej ayéj ken sekin, tachtekij, ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, iwá̱n yawij iwá̱n siwa̱tkej. Nej ayéj ken iní̱n yej kicobra̱rowa impuestos iga Roma. 12 Nej nimayuna̱rowa o̱me ve̱j ipan semana iwá̱n nimitzmaka diez ipan cada cien inewi yej nikta̱niá.” 13 Yej kicobra̱rowa̱ya impuestos iga Roma ka̱wiꞌ este ken nepa iwá̱n ayá̱ꞌ mi̱xe̱wia̱ya iga ajkotachaya, ma̱jwaꞌ moe̱lwi̱tekiá iwá̱n kijtowa̱ya: “¡Dios, xine‑ikne̱li iga nej nikchijtoꞌ yej aye̱kti!”

14 Kijtoj no̱ Jesús:

—Nimitzijliáj iga kua̱ꞌ iní̱n ta̱gaꞌ tamiꞌ ora̱doj, yajki icha̱n iwá̱n Dios kiye̱ꞌítaꞌya, eꞌ inó̱n fariseo Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaꞌ. Yej moweyimati, yawij kali̱mpamatitij, eꞌ yej moali̱mpamati, yawij kiweyimatitij.

Jesús kiye̱ꞌijliá ko̱kone̱tzitzi̱n

15 Kiwi̱gayaj no̱ ko̱kone̱tzitzi̱n iná̱ꞌ Jesús, iga makitajtanili Dios iga maye̱ꞌonoka̱n; eꞌ kua̱ꞌ disci̱polojmej kitakej, pe̱wakej iga kajajwakej yej kiwi̱gayaj ko̱kone̱ꞌ. 16 Iwá̱n Jesús kino̱tzkej iwá̱n kijtoj:

—Xika̱waka̱n in ko̱kone̱ꞌ, ka̱ma mane̱techo̱ka̱n, amo xikojtzakuili̱ka̱n; iga yej mochi̱wawa ken ini̱mej ko̱kone̱ꞌ, kajasi iga Dios marreina̱ro ipan yéj. 17 Nimitznojma‑ijliáj iga yej ayá̱ꞌ mote̱makas iga Dios makimanda̱ro ken se̱ yej aya yo̱lej, awel kalakis ka̱n reina̱rowa Dios.

Se̱ ta̱gaꞌ yej motapialiá tajtowa iwá̱n Jesús

18 Se̱ yej manda̱rowa kitajtan Jesús:

—Tamachtia̱ni yej tiye̱ꞌnemi, ¿té̱ nikchi̱was iga manono nochipa iwá̱n Dios?

19 Jesús kijtoj:

—¿Te iga tine‑ijliá iga niye̱ꞌnemi? Sé̱sanwaꞌ in yej kichi̱wa yej ye̱kti, ino̱nwaꞌ Dios. 20 Tikmátiya yej Dios tatekimaka iga mamochi̱wa: “Yej na̱miktitoꞌ amo mayawi wa̱n seꞌ, amo xitamikti, amo xitachteki, amo xitakajkaya̱wa, xikye̱ꞌita motaj iwá̱n moye̱ꞌ.”

21 Ta̱gaꞌ kijlij:

—Inó̱n nochipa nikchijtoꞌ desde ga aya niyo̱lej.

22 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Jesús, kijtoj:

—Mitzpolówaoꞌ se̱san: xiknamaka inewi yej tikpiá iwá̱n xikmaka yej ayá̱ꞌ motapialiáj, iwá̱n ijkó̱n tikpiás yej Dios má̱j kiye̱ꞌita; iwá̱n xiwi̱ki iga xine̱toka.

23 Eꞌ kua̱ꞌ ta̱gaꞌ kikáꞌ iní̱n, mokno̱matiꞌ iga poxsan kipiaya tomi̱n. 24 Kua̱ꞌ kitaꞌ iga mokno̱matiꞌ, kijtoj Jesús:

—¡Pox difícil iga yej motapialiáj mamote̱makaka̱n iga Dios marreina̱ro ipan yejeme̱n! 25 Má̱j wel panowa se̱ camello* ipan ixapoyo a̱ko̱xaj que se̱ yej motapialiá mamote̱maka iga Dios marreina̱ro ipan yéj.

26 Yej kikakikej, tatajtankej:

—Iwá̱n, ¿a̱ꞌtaj wel moma̱nawi̱j?

27 Jesús kijtoj:

—Yej awel kichi̱wa tajta̱gaꞌ, Dios wel kichi̱wa.

28 Pedro kijlij:

—NoTe̱ko, nejemej nikajtejkej inewi yej notatkímejpa iga nimitztokákeja.

29 Yéj kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj siga agaj iga san kineki iga Dios marreina̱ro ipan yéj, kikajte̱wa íkal, o kikajte̱wa isiwa̱ꞌ, o iyikni̱wa̱n, o itaj iwá̱n iye̱ꞌ o ipilowa̱n, 30 inó̱n yawi kipiati yej ye̱kti ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n ipan seꞌ vida nochipa onos iwá̱n Dios.

Jesús ki‑ojpa‑ijtowa iga yawi mikiti

31 Jesús kino̱tzaꞌ iyokamej doce idisci̱polojmej iwá̱n kijlijkej:

—Nimitzijliáj iga matia̱ka̱n Jerusalén, iwá̱n yáwiya mochi̱wati inewi yej kijkuilojkej profe̱tajmej iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 32 Puej yawij ne̱ti̱tanitij ite̱nojmej yej ayéj de Israel, iwá̱n yawij ne̱pi̱najti̱tij, iwá̱n kuajkuantas yej aye̱kti ne‑ijli̱skej, iwá̱n ne̱chijchaskej. 33 Ne̱magaskej iwá̱n yawij ne̱mikti̱tij; eꞌ ipan e̱yi día nia ni‑ojpa‑isati ka̱n nimiktos.

34 Yejeme̱n ayá̱ꞌ kentende̱rojkej yej kijtoj, iwá̱n aya wel kimatiáj te̱ kijto̱jneki itájto̱l, iwá̱n ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱yaj.

Jesús kachitialtiá se̱ pacha ipan a̱ltepe̱ꞌ Jericó

35 Kua̱ꞌ Jesús asitiájkiya a̱ltepe̱te̱noj Jericó, se̱ pacha e̱watoya ojte̱noj kitajtantoya tomi̱n. 36 Kua̱ꞌ kikáꞌ iga poxsan nemi pano̱lo, tatajtan té̱ mochi̱wa. 37 Kijlijkej iga Jesús de Nazaret nemi panowa ompa. 38 Iwá̱n tzajtziꞌ, kijtoj:

—¡Jesús, iPiltzi̱n David, achi xine‑ikne̱li!

39 Iwá̱n yej tayaka̱ntia̱yaj, kajajwayaj yej pacha iga ayꞌya matzajtzito, eꞌ yéj tzajtziꞌ má̱j:

—¡IPiltzi̱n David, áchikej xine‑ikne̱li!

40 Jesús moketzaꞌ iwá̱n tati̱tan iga makiwajliguili̱ka̱n. Kua̱ꞌ ina̱ꞌya onoya, Jesús kitajtan:

41 —¿Té̱ tikneki manimitzchi̱wili?

Pacha kijtoj:

—NoTe̱ko, nikneki manitachá.

42 Jesús kijlij:

—¡Xitachaya! Iga timoconfia̱roj ipan nej, ti‑achitiáꞌ.

43 Íkua̱ꞌsan tacháꞌ in pacha iwá̱n kitógaꞌya Jesús, iwá̱n kiweyimati̱ltijtiajki Dios. Nochi kitaꞌ iní̱n iwá̱n no̱ kiweyimati̱ltijkej Dios.

19

Jesús wa̱n Zaqueo

1 Jesús kalaꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ Jericó iwá̱n pano̱tia̱ya ompa. 2 Cha̱ntitoya ompa se̱ ri̱cojta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Zaqueo. Zaqueo ije̱fejmej katka yej kicobra̱rowa̱ya impuestos iga Roma. 3 Yéj kinekiá maki̱xmati Jesús, eꞌ ayá̱ꞌ ki̱xasiá iga pox onolo̱ꞌ iwá̱n Zaqueo chapatiꞌ katka. 4 Iwá̱n motalojtiajki iga tayaka̱n, tejkawito ipan a̱makuawiꞌ iga makita, iga Jesús ompa yawi pano̱ti. 5 Kua̱ꞌ Jesús asiꞌ ompa, ajkotacháꞌ, iwá̱n kijlij:

—Zaqueo, xitemo nimaní̱n iga a̱man nia nika̱witi mocha̱n.

6 Zaqueo temoj imaní̱n iwá̱n pa̱guiꞌ iga ko̱mema̱wij Jesús. 7 Kua̱ꞌ kitakej iní̱n, nochi pe̱wakej iga kipo̱powaj Jesús iga yajki ka̱wito cha̱n se̱ yej ayompa nemi. 8 Iwá̱n Zaqueo moketzaꞌ, kijlij toTe̱ko:

—Taꞌ xikita noTe̱ko, nia nikmakati la mitad notomi̱n yej amotapialiáj; iwá̱n siga agaj nikichtekilij tejté̱, nia nikuepili̱ti cuatro ve̱j má̱j.

9 Jesús kijlij:

—A̱man Dios mitzma̱nawij tej wa̱n mofami̱liaj iga timoconfia̱roj pan yéj, kensan Abraham moconfia̱roj. 10 Nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, niwa̱laj nikte̱mo̱ko iwá̱n nikma̱nawi̱ko yej polijtokej.

Ka̱n mami̱xkui̱tilo ken kichijkej wa̱n tomi̱n

11 Kua̱ꞌ kikakikej iní̱n, Jesús kipowaꞌ no̱ se̱ ka̱n mi̱xkui̱tilo, iga na̱ꞌya onoya ipan a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén iwá̱n la gente kijtojkej iga ayá̱ꞌ wejkatis, wi̱ꞌya reina̱ro̱ki Dios. 12 Kijlijkej:

—Onoya se̱ ta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemi iwá̱n yajki wejka ipan seꞌya país iga makita̱li̱ka̱n iga rey iwá̱n sej mokuepas. 13 Kua̱ꞌ aya yawi, kino̱tzaꞌ diez itekipanowa̱nimej iwá̱n kimáꞌ komati tomi̱n sejsé̱ de yejeme̱n, kijlijkej: “Xiktekipano̱ka̱n iní̱n tomi̱n este que manimokuepa.” 14 Eꞌ ipaisa̱nojmej kijiyayaj iwá̱n kiti̱tankej yej makijli̱tij: “Ayá̱ꞌ niknekij iga iní̱n ta̱gaꞌ mane̱manda̱ro̱ka̱n.” 15 Eꞌ ta̱gaꞌ kita̱lijkej iga rey, iwá̱n mokuepaꞌ ipan ipaí̱s. Kua̱ꞌ asiꞌ, tati̱tan iga makino̱tzatij tekipanowa̱nimej yej kimakakej tomi̱n, iga makimati ke̱ꞌ kita̱nkej sejsé̱ de yejemej. 16 Yej achto asiꞌ, kijlij: “Note̱ko, motomi̱n pi̱wiꞌ diez ve̱j má̱j.” 17 El rey kijtoj: “Ye̱ktia̱; tej tiye̱ꞌtekipanowa̱ni; iga tikchij yej ye̱kti ipan inó̱n alí̱n, nia nimitzta̱li̱ti iga xikmanda̱ro diez a̱ltepe̱ꞌ.” 18 Iwá̱n asiꞌ seꞌ iwá̱n kijlij: “Note̱ko, motomi̱n pi̱wiꞌ cinco ve̱j má̱j.” 19 Inó̱n no̱ kijlij: “Tej tia tikmanda̱ro̱ti cinco a̱ltepe̱ꞌ.” 20 Eꞌ seꞌ asiꞌ iwá̱n kijtoj: “Note̱ko, nigaj onoꞌ motomi̱n. Niktzotzolkimilojtoya; 21 puej nimitzmajmawilij iga tiyo̱ltakuaktiꞌ, iga tikui yej aya̱ꞌpa tiktekipanoj iwá̱n titapixka ka̱n ayá̱ꞌ tito̱gaꞌ.” 22 Iwá̱n kijlij el rey: “Tej ayéj tiye̱ꞌtekipanowa̱ni, iga yejsan kijtoj mote̱n, nia nimitzjuzga̱ro̱ti. Siga tikmatiá iga nej niyo̱ltakuaktiꞌ, nikui yej aya̱ꞌpa niktekipanoj iwá̱n nitapixka ka̱n ayá̱ꞌ nito̱gaꞌ, 23 ¿te ígataj ayá̱ꞌ tika̱wato notomi̱n ipan banco, iga kua̱ꞌ nimokuepas nocha̱n, makita̱ni seꞌ alí̱n?” 24 Iwá̱n rey kijlij yej ompa onoyaj: “Xikui̱li̱ka̱n inó̱n tomi̱n iwá̱n xikmakaka̱n yej kipi̱wi̱ltij diez ve̱j má̱j.” 25 Yejemej kijlijkej: “Annote̱ko, ¡eꞌ yéj kipiáy diez ve̱j má̱j!” 26 Yéj kijtoj: “Pues nimitzijliáj iga yej kipiá, yawij má̱j kimakatij; eꞌ yej ayá̱ꞌ kipiá, este yej alí̱n kipiá, yawij kikui̱li̱tij. 27 Iwá̱n yej ne‑ijiyaj, yej ayá̱ꞌ kinekiáj iga manikgoberna̱ro̱ka̱n, xikuajligaka̱n nigaj iwá̱n xikmikti̱ka̱n no‑i̱xtaj.”

Jesús kalaki Jerusalén

28 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ kijtoj iní̱n, ójkuiꞌya iga yajki Jerusalén. 29 Kua̱ꞌ asitiá̱yaja a̱ltepe̱ꞌ Betfagé iwá̱n Betania, iná̱ꞌ tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, kiti̱tan o̱me idisci̱polojmej, 30 kijtoj:

—Xa̱ka̱n ipan a̱ltepe̱tzi̱n yej má̱j nijígasan onoꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ an‑asiskej, anyawij ankasitij se̱ burro ilpitoꞌ, yej aya agaj kitejkawiliá. Xikxitomaka̱n iwá̱n xikuajligaka̱n. 31 Siga agaj mitztajtanij te íga ankixitomaj, xikijli̱ka̱n iga toTe̱ko kineki.

32 Idisci̱polojmej yajkij iwá̱n kasitoj kenya nokta kijtoj Jesús. 33 Kua̱ꞌ nemi kixitomaj in burro, ite̱komej kitajtankej:

—¿Te iga ankixitomaj?

34 Yejeme̱n kijlijkej:

—Iga toTe̱ko kineki.

35 Iwá̱n kiwi̱gakej ka̱n onoꞌ Jesús iwá̱n kipechtijkej burro iga yejemej itzotzolmej iwá̱n ompa kitejkawi̱ltijkej Jesús. 36 Ken iga Jesús nemi ya̱ya, la gente kipata̱wilijtiajkij itzotzolmej ipan ojti. 37 Iwá̱n kua̱ꞌ asikej ka̱n pé̱waya iga temowaj ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, inewi idisci̱polojmej pe̱wakej iga ko̱yowilijkej iga pa̱kij iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios iga nochi yej kichij yej ayi̱ꞌpa mo‑ita. 38 Kijtowa̱yaj:

—¡Mamoweyimati̱lti Rey yej kiti̱tani toTe̱ko Dios! ¡Matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios iwá̱n matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj!

39 Iwá̱n sekin fariseojmej yej onoyaj tatza̱la̱n, kijlijkej Jesús:

—Tamachtia̱ni, xikijli modisci̱polojmej iga ayꞌya matzajtzitoka̱n.

40 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Nimitzijliáj siga ini̱mej ayꞌ tajtowaj, temej tzajtziskej.

41 Kua̱ꞌ Jesús asitiájkiya Jerusalén, iwá̱n kitaꞌ inó̱n a̱ltepe̱ꞌ, cho̱gaꞌ, 42 kijtoj:

—¡Siga ankimatiáj iga a̱man wel anye̱ꞌonoskej iyi̱xtaj Dios, anye̱ꞌonóyaja! Eꞌ iná̱n inó̱n i̱ya̱ntoꞌ, awel ankitaj. 43 Wi̱ꞌ día kua̱ꞌ yej mitzijiyaj no̱ya̱n mitzyawalo̱skej, nijnijí mitztzakuili̱skej 44 iwá̱n mitzxiti̱nili̱skej amokalmej. Mitzmijmikti̱skej iwá̱n ayá̱ꞌ ka̱wis nisé̱ teꞌti yej mane̱nekpanijto; iga ayá̱ꞌ ankiye̱ꞌitakej kua̱ꞌ Dios wa̱laj mitzma̱nawi̱koj.

Jesús kiki̱xtiá tanamakanimej ipan weyitio̱pan

45 Iwá̱n Jesús kalaꞌ ipan ipa̱tiojyo weyitio̱pan iwá̱n pe̱waꞌ kikijki̱xtij yej ompa tanamakatoyaj iwá̱n yej ompa takojtoyaj, 46 iwá̱n kijtoj:

—Ipan itájto̱l toTe̱ko ijkuilijtoꞌ: “Nókal yawi moto̱ka̱wi̱ti kajli ka̱n ora̱do̱lo”; eꞌ amejeme̱n ankikueptokej ka̱n mi̱ya̱naj yej tachtekij.

47 Iwá̱n nochipa Jesús tamachtia̱ya ipan weyitio̱pan. Eꞌ ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n yej manda̱rowaj kite̱mowa̱yaj kén iga makimikti̱ka̱n Jesús. 48 Eꞌ ayá̱ꞌ kasiáj ken kichi̱wayaj, iga inochi̱n kikakisnekiáj yej Jesús kijtojtoya.

20

¿Ix Dios yej kiti̱tan Jesús?

1 Se̱ día kua̱ꞌ Jesús tamachtijtoya ipan weyitio̱pan wa̱n kipojtoya ye̱ꞌnoti̱ciaj, asikoj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej. 2 Iwá̱n kijlijkej:

—Xine‑ijli̱ka̱n té̱ moteki in tej iga tikchi̱wa ijkí̱n. ¿A̱ꞌ mitztekimáꞌ iga wel xikchi̱wa iní̱n?

3 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nej no̱ nia nimitztajtanitij. Xine‑ijli̱ka̱n: 4 ¿a̱ꞌyéj kiti̱tan Juan iga matabautiza̱ro?, ¿ix Dios kiti̱tan, o tajta̱gaꞌ?

5 Iwá̱n pe̱wakej iga mosepantajtanij:

—Siga tikijliáj iga Dios kiti̱tan, yawi kijto̱ti. “¿Te ígataj ayá̱ꞌ ankitajto̱lkakikej?” 6 Iwá̱n awel tikijtowaj iga kiti̱tan tajta̱gaꞌ iga tokni̱mej wel te̱temiktiáj, iga nochi kimatij iga Juan Dios kitajto̱lmakaya.

7 Iwá̱n kijtojkej iga ayá̱ꞌ kimatij a̱ꞌyéj kiti̱tan Juan iga matabautiza̱ro̱ki. 8 Iwá̱n Jesús tajtoj sej:

—Nej no̱ ayá̱ꞌ nimitzijliáj a̱ꞌyéj ne̱tekimaka iga manikchi̱wa ijkí̱n.

Ka̱n mi̱xkui̱tilo de tekipanowa̱nimej yej kichi̱waj yej aye̱kti

9 Iwá̱n Jesús pe̱waꞌ kipowaꞌ iní̱n ka̱n mami̱xkui̱tilo:

—Se̱ ta̱gaꞌ kitó̱ꞌ u̱vajyoj,* iwá̱n kita̱ke̱waltij† tekipanowa̱nimej iga makitekipano̱ka̱n, iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ ki̱saꞌ, wejka̱wato. 10 Kua̱ꞌ tá̱guiꞌya uva, kiti̱tan se̱ imo̱nsoj iga tekipanowa̱nimej makimakaka̱n yej yéjpa kikuis. Eꞌ yejemej kimagakej iwá̱n kiti̱tankej ijka̱n. 11 Iwá̱n ite̱ko mi̱jli kiti̱tan seꞌ imo̱nsoj, eꞌ inó̱n no̱ kijlijkej kuajkuantas, kimagakej iwá̱n no̱ kiti̱tankej ijka̱n. 12 Iwá̱n kiti̱tan sewoꞌ, eꞌ tekipanowa̱nimej no̱ kimagakej in inó̱n tati̱tan iwá̱n no̱ kiki̱xtijkej.

13 ’Iwá̱n ite̱ko u̱vajyoj kijtoj: “¿Té̱ nikchi̱was? Nia nikti̱taniti nopiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá; anka yéj kirrespeta̱ro̱skej.” 14 Eꞌ kua̱ꞌ tekipanowa̱nimej kitakej, mosepan‑ijlijkej: “Iní̱nyawaꞌ in yej yawi mochi̱wati ite̱ko iní̱n ta̱jli yej ítajpa kikajte̱was, matikmiktí̱ka̱nya nokta iga maka̱wi íta̱l iga tejemej.” 15 Kiki̱xtijkej ipan u̱vajyoj iwá̱n kimiktijkej.

Iwá̱n Jesús tatajtan:

—Amejeme̱n, ¿kén ankitaj? Ite̱ko u̱vajyoj, ¿té a̱n kichi̱wili̱j in ino̱mej? 16 Puej ya̱ti iwá̱n yawi kimikti̱ti ino̱mej tekipanowa̱nimej iwá̱n sékinwaꞌ in kimakas u̱vajyoj.

Kua̱ꞌ kikakikej iní̱n, kijtojkej:

—¡Amo Dios moneki̱lti̱j!

17 Eꞌ Jesús kitachi̱lij ino̱mej iwá̱n kijtoj:

—¿Té̱ kijto̱jneki in yej ijkuilijtoꞌ ijkí̱n?:

Teꞌti yej ayá̱ꞌ kikuikej yej kalchi̱waj,

inó̱n iná̱n yej má̱j moneki.

18 A̱ꞌsan wetzis ipan inó̱n teꞌti, po̱postekis; iwá̱n siga teꞌti wetzi ipan agaj, mochi̱was ken píno̱l.

Kima̱wetzi̱lti̱jnekij Jesús

19 Kua̱ꞌ kimatikej iga iní̱n tájto̱l yejemej nemi kikajkaktiáj, ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés kinekiáj makiki̱tzki̱ka̱n Jesús iga makipre̱sojwi̱ka̱n. Eꞌ ayá̱ꞌ kichijkej nité̱ iga kimajmawilia̱yaj la gente. 20 Kiti̱tankej yej makipi̱piaka̱n Jesús yej né̱siajkiꞌ ye̱ꞌnemij iga san makima̱wetzi̱lti̱ka̱n Jesús, yejemej kinekiáj iga Jesús makijto tejté̱ ka̱nsan wel makiwi̱gaka̱n iná̱ꞌ gobernador. 21 Tatajtankej yej tapi̱piáj:

—Tamachtia̱ni, nikmatij iga yej tej tikijtowa iwá̱n yej tej titane̱xtiliá melaꞌcie̱rtoj iwá̱n tej ayá̱ꞌ titayokajuzga̱rowa. Tej sí titane̱xtiliá iga se̱ manemi ken Dios te‑ijliá. 22 Xine‑ijli̱ka̱n: ¿Ix ye̱kti iga matikixta̱waka̱n to‑impue̱stoj rey César‡ de Roma, o ayá̱ꞌ?

23 Jesús kimatiꞌ iga ino̱mej kima̱wetzi̱lti̱jnekiáj iwá̱n kijtoj:

—¿Te iga anne̱proba̱rowaj? 24 Xine̱ne̱xtili̱ka̱n se̱ tomi̱n. ¿A̱ꞌyéj ixa̱yaꞌ iwá̱n a̱ꞌyéj ito̱ka̱ꞌ yej nigaj ijkuilijtoꞌ?

Kijtojkej:

—Rey César.

25 Jesús kijtoj:

—Puej xikmakaka̱n rey César yej yéjpa itatki iwá̱n xikmakaka̱n Dios yej itatki Dios.

26 Awel kima̱wetzi̱ltijkej iga yej kijtoj iyi̱xtaj la gente, eꞌ poxsan kiye̱ꞌitakej yej kijtoj iwá̱n até̱ kijtojkej.

Kua̱ꞌ ojpa‑isalo̱j

27 Iwá̱n sekin yej kijliáj saduceojmej,§ yajkij kitatoj Jesús. Ino̱mej saduceojmej tamachtiáj iga ayá̱ꞌ ojpa‑isaj yej miktokej, inó̱n iga kitajtankej ijkí̱n:

28 —Tamachtia̱ni, ijkuilijtoꞌ ipan iley Moisés ijkí̱n: siga se̱ ta̱gaꞌ yej na̱miktitoꞌ miki, iwá̱n ayá̱ꞌ kikajte̱wa nisé̱ ipiltzi̱n wa̱n isiwa̱ꞌ, iyikni̱n yej miꞌ mamona̱mikti iwá̱n viuda iga ken makipiá ipilowa̱n inó̱n yej miꞌ. 29 Onoyaj siete tajta̱gaꞌ yej se̱san itajmej iwá̱n se̱san iye̱mej. Yej te̱ko̱ko achto mona̱miktij, eꞌ miguiꞌ kua̱ꞌ aya pilwaj. 30 Iwá̱n imá̱mil mona̱miktij no̱ iwá̱n ino̱nsan siwa̱ꞌ, iwá̱n no̱ miguiꞌ kua̱ꞌ aya pilwaj. 31 Iwá̱n iyojpamá̱mil no̱ mona̱miktij íwa̱n. Iwá̱n inewi los siete ijko̱nsan no̱ kichijkej iwá̱n mikikej, nisé̱ de yejemej akipiáꞌ ipiltzi̱n. 32 Iwá̱n má̱j má̱j siwa̱ꞌ no̱ miguiꞌ. 33 In kua̱ꞌ ojpa‑isaskej yej miktokej, ¿katiapa a̱n de inó̱n siete mochi̱was iwé̱j in inó̱n siwa̱ꞌ, iga na̱miktitoya iwá̱n inochimej?

34 Jesús kijtoj:

—Ipan iní̱n ta̱jli tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej mona̱miktiáj. 35 Eꞌ yej kajasiskej iga maasika̱n ipan seꞌ vida iga ojpa‑isaskej, ayꞌya mona̱mikti̱skej, niga kina̱mikti̱skej ipilowa̱n. 36 Ayꞌya wel mikiskej puej yawij mochi̱watij ken a̱ngelejmej, iwá̱n yawij mochi̱watij ipilowa̱n Dios iga ojpa‑isákeja. 37 Eꞌ iga yej miktokej ojpa‑isaskej, Moisés te̱ne̱xtiliá ka̱n ijkuilijtoꞌ de inó̱n witztako̱ꞌ yej we̱we̱lo̱ntoya, ompa ijkí̱n kino̱tzaꞌ toTe̱ko: “IDio̱s Abraham, iwá̱n iDio̱s Isaac iwá̱n iDio̱s Jacob.”* 38 Dios ayéj iDio̱s yej miktokej, sino que iDio̱s yej isatokej. Iga Dios, nochi isatokej.

39 Iwá̱n sekin yej tamachtiáj ipan iley Moisés kijlijkej:

—Ómpaya ken tikijtoj, Tamachtia̱ni.

40 Iwá̱n ayꞌya má̱j mi̱xe̱wijkej iga kitajtankej.

¿A̱ꞌyéj itajwé̱wejpa Cristo yej kitapejpen Dios?

41 Jesús tatajtan:

—¿Te iga kijtowaj iga el Cristo ipiltzi̱n David? 42 Puej Davidsan kijtoj ipan libro de los Salmos, kijtoj:

ToTe̱ko Dios kijlij noTe̱ko:

“Ximota̱li ila̱doj noye̱ꞌma̱ꞌ ka̱n nimanda̱rowa,

43 este que manikta̱li mokxitampa yej mitzijiyaj.”

44 ¿Kén wel Cristo yej itati̱tan Dios ma‑ipiltzi̱n David, esi David no̱ kijliá iga iTe̱ko?

Jesús kajajwa yej tamachtiáj ipan iley Moisés

45 Nochi kikaktoya, iwá̱n Jesús kijlij idisci̱polojmej:

46 —Amo mamitzkajkaya̱waka̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés, puej kiye̱ꞌmatij iga makinenti̱ka̱n sota̱ntzótzol, iwá̱n kinekij makisaluda̱ro̱ka̱n tajkoa̱ltepe̱ꞌ. Yejeme̱n mota̱li̱jnekij tio̱pan‑ijtiꞌ pan ye̱ꞌasie̱ntoj ka̱n mota̱liáj yej má̱j tayaka̱ntokej, iwá̱n ijko̱nsan no̱ kinekij makichi̱waka̱n ka̱n takualo. 47 Iwá̱n kichtekiliáj ikalmej viu̱dajmej iwá̱n iga amo mane̱si iga ayompa nemij, pox wejka̱waj iga ora̱dowaj. Yejemej Dios má̱j yawij kicastiga̱ro̱tij.

21

Iyofre̱ndaj se̱ yej we̱wejmíꞌ yej ayá̱ꞌ motapialiá

1 Jesús kitachi̱lijtoya yej motapialiáj kua̱ꞌ nemi kakia̱yaj iyofre̱ndajmej ipan se̱ cajo̱n ka̱n moa̱na tomi̱n. 2 Iwá̱n kitaꞌ no̱ se̱ yej we̱wejmíꞌ yej ayá̱ꞌ motapialiá, nemi kakiá o̱me tomi̱n de cobre yej ayá̱ꞌ pox vale̱rowa. 3 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga iní̱n viuda yej ayá̱ꞌ motapialiá, kakij má̱j que nochi; 4 puej nochi kita̱lijkej yej kisobra̱rowaj; eꞌ yéj, malej ayá̱ꞌ motapialiá, kimáꞌ inewi yej kipiaya iga takua̱ya.

Jesús kijtowa iga weyitio̱pan xi̱xiti̱nis

5 Sekin ta̱tapojtoyaj de weyitio̱pan iga pox mo̱nsaj temej yej iga chijtoꞌ. Iwá̱n no̱ kijtojtoyaj de yej kimajmakakej iga mamo̱nsajtachá weyitio̱pan. Iwá̱n Jesús kijtoj:

6 —Iná̱n ankitztokej, eꞌ wi̱ꞌ se̱ día kua̱ꞌ aka̱wis nisé̱ teꞌti yej mane̱nekpanijto. Nochi yawij moxijxiti̱natij.

Yej mo‑itas kua̱ꞌ aya poliwilo

7 Iwá̱n kitajtankej:

—Tamachtia̱ni, ¿in iní̱n, ké̱man mochi̱was? ¿Té a̱n mo‑itas kua̱ꞌ ayꞌya wejkatis iga yawi mochi̱wati?

8 Jesús kijtoj:

—Amo agaj mitzkajkaya̱waskej; iga miaꞌ yawij wi̱tzetij iwá̱n mopajpanti̱skej iga nej, sie̱mpa ayéj. Ijkí̱n kijto̱skej: “Nejya el Cristo”, iwá̱n “Na̱ꞌya iga poliwilo.” Eꞌ amejeme̱n amo xiktokaka̱n. 9 Kua̱ꞌ ankikakiskej iga kanaj némiya momijmiktilo, iwá̱n ipan se̱ país mokuejkueso̱lo, amo ximajmawika̱n, puej iní̱n wi̱ꞌ achto, eꞌ aya yéj iga poliwilo.

10 Iwá̱n kijtoj sej:

—Mokuejkueso̱skej se̱ nación iwá̱n seꞌ, iwá̱n se̱ país momijmikti̱skej iwá̱n seꞌ. 11 Pox mo̱li̱nas ta̱jli, iwá̱n pox a̱pistajtiás, onos no̱ya̱n kokolis, iwá̱n pox majmawilo̱j iga mo‑itas ipan cielo yej ayi̱ꞌpa mo‑ita.

12 ’Eꞌ kua̱ꞌ aya mochi̱wa iní̱n, mitzki̱tzki̱skej iwá̱n mitzikno̱chi̱waskej. Mitzwi̱gaskej ipan tio̱pamej iga mamitzjuzga̱ro̱ka̱n, mitzaki̱skej kuákalko, mitzwi̱gaskej ite̱noj re̱yejmej iwá̱n iyi̱xtaj gobernado̱rmej iga anne̱tokaj. 13 Íkua̱ꞌya wel antajto̱skej de nej. 14 Xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmajmej iga amo xike̱ejla̱ntoka̱n te̱ ankijto̱skej iga ximotajtowili̱ka̱n. 15 Porque nej nimitztajto̱lmakaskej iga xikmatika̱n te̱ ankijto̱skej iwá̱n nisé̱ yej mitzijiyaj wel mitzte̱nkuepili̱skej. 16 Eꞌ amejemej amótajsan, amokni̱wa̱n iwá̱n yej íwa̱n anmoye̱ꞌitaj mitzne̱xti̱skej iga anne̱tokaj. Iwá̱n sekin de amejeme̱n mitzmikti̱skej. 17 Iwá̱n nochi mitzijiyaskej iga anne̱tokaj. 18 Eꞌ nisé̱ amotzónkal yej onoꞌ ipan amotzontekon yawi poliwiti. 19 Nochipa ximoconfia̱rojtoka̱n ipan toTe̱ko iwá̱n yéj mitzma̱nawi̱skej.

20 ’Kua̱ꞌ ankitaskej Jerusalén kiyawalójtoꞌya solda̱dojmej, xikmatika̱n iga yáwija kixi̱xiti̱natij. 21 Iwá̱n yej onokej ipan estado de Judea, mayá̱ka̱nya ipan tepe̱yoj; yej onokej ipan a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén, maki̱saka̱n, iwá̱n yej onokej imi̱lpamej, amo mamokuepaka̱n pan a̱ltepe̱ꞌ. 22 Iga ino̱mej días Dios kicastiga̱ro̱j yej ayompa nemij, iga yawi mochi̱wati inewi kensan ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios. 23 ¡Pox mokno̱matiskej siwa̱tkej yej íkua̱ꞌ xo̱lo̱yojkej o yej nemi tachi̱chitiáj! Iga Dios poxsan yawij kicastiga̱ro̱tij yej cha̱ntitokej Israel iga kikuesowiliáj. 24 Sekin kimikti̱skej iga espada iwá̱n sekin yawij kiwi̱gatij preso ipan sekin pai̱smej; yej ayéj de Israel yawij kita̱taksatij yej cha̱ntitokej Jerusalén. Iní̱n kichi̱waskej este kua̱ꞌ kijto̱j Dios.

Kua̱ꞌ wi̱ꞌ Jesús yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ

25 Jesús no̱ kijtoj:

—Ne̱sis yej ayi̱ꞌpa mo‑ita ipan el sol, ipan me̱tzti* iwá̱n ipan si̱talimej; iwá̱n ipan ta̱jli la gente ayꞌya yawij kimatitij te̱ yawij kichi̱watij iwá̱n momajti̱skej iga pox tikui̱ntoꞌ láma̱r iwá̱n maréja̱l. 26 La gente tapoliwiskej iga majmawiskej iga kejla̱ntoskej te̱ nokta yawi mochi̱wati ipan iní̱n ta̱jli; iwá̱n este si̱talimej mojo̱li̱naskej. 27 Iwá̱n ne‑itaskej nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ iga niwi̱ꞌ ipan mixti, nita̱wijtiwi̱ꞌ iga noweyipode̱r. 28 Kua̱ꞌ pe̱was mochi̱wa iní̱n yej nimitzijlíjkejoꞌ, má̱j ximanima̱ro̱ka̱n, iwá̱n xajkotachaka̱n iga na̱ꞌya wi̱ꞌ yej mitzma̱nawi̱skej.

29 Kipowilijkej no̱ se̱ ka̱n mi̱xkui̱tilo:

—Taꞌ xikitaka̱n higue̱rajkuawiꞌ† o seꞌ na̱mo̱lkuawiꞌ. 30 Kua̱ꞌ ankitaj iga selkayo̱ki̱say, ankimatij iga wi̱ꞌya to̱nalis. 31 Ijko̱nsan no̱, kua̱ꞌ ankitaskej iga mochi̱was iní̱n yej nimitzijlíjkejoꞌ, xikmatika̱n iga na̱ꞌya wi̱ꞌ reina̱ro̱ki Dios.

32 ’Nimitznojma‑ijliáj iga yawi mochi̱wati nochi iní̱n, kua̱ꞌ aya mikij yej iná̱n onokej. 33 Iní̱n cielo iwá̱n ta̱jli poliwiskej, eꞌ yej nikijtoj, nochi yawi mochi̱wati.

34 ’Xiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n; amo xikyo̱lmakaka̱n iga ankichi̱waj yej mitzyo̱ltila̱naj yej aye̱kti, amo xita̱wa̱naka̱n iwá̱n amo mamitzyo̱lmikti̱ka̱n yej ankipiasnekij, iga kua̱ꞌ tajuzga̱rolo̱j amo mitzwe̱jasikij 35 ken se̱ yej wetzi ipan trampa. Yej cha̱ntitokej ipan iní̱n ta̱jli, inewi kiwe̱jasikij. 36 Amejeme̱n xikchijtoka̱n yej ye̱kti iwá̱n xikte̱ne̱wijtoka̱n Dios nochipa iga wel mamitzma̱nawi̱ka̱n ipan nochi yej yawi mochi̱wati, iwá̱n iga wel xonoka̱n no‑i̱xtaj, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ.

37 Jesús nochipa tamachtia̱ya weyitio̱pan, iwá̱n tayowaka̱n ka̱wiá ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos. 38 Iwá̱n nochi ya̱yaj weyitio̱pan isajpa iga kikakitij.

22

Kiki̱tzki̱jnekij Jesús

1 Ayꞌ wejka iga mochi̱wa ilwiꞌ kua̱ꞌ mokua pa̱n yej ayá̱ꞌ kipiá levadura yej kijliáj no̱ iyilwiyo la Pascua,* 2 ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés kite̱mowa̱yaj ken iga wel makimikti̱ka̱n Jesús, eꞌ awel kichi̱wayaj iga kimajmawilia̱yaj la gente.

3 Iwá̱n Tzitzimiꞌ kalaꞌ ipan Judas yej no̱ kijlia̱yaj Iscariote, se̱ de idiscí̱polojpa Jesús. 4 Yéj yajki kitato ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n ije̱fejmej policiyajmej† yej manda̱rowaj weyitio̱pan, iga kijli̱to iga yéj yawi kipale̱wi̱ti iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús. 5 Yejemej pa̱kikej iwá̱n kijlijkej Judas iga yawij kimakatij tomi̱n; 6 Judas mote̱máꞌ iga kichi̱was, iwá̱n kite̱mowa̱ya kén iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús kua̱ꞌ ayagaj onoꞌ.

La Santa Cena

7 Asiꞌ día kua̱ꞌ pe̱waꞌ iyilwiyo la Pascua, kua̱ꞌ mokua pan yej ayá̱ꞌ kipiá levadura iwá̱n kimiktiáj borre̱gojtzi̱n iga mokua. 8 Jesús kiti̱tan Pedro iwá̱n Juan, kijlijkej:

—Xa̱ka̱n xikchi̱watij tákual iga tisentakua̱skej ipan iyilwi la Pascua.

9 Yejemej kitajtankej:

—¿Ka̱n tikneki manikchi̱waka̱n?

10 Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ ankalakiskej Jerusalén, anyawij ankasitij se̱ ta̱gaꞌ kiwi̱ga a̱ꞌti ipan se̱ a̱ko̱miꞌ. Xiktokaka̱n este ka̱n kalakis kalijtiꞌ. 11 Iwá̱n xikijli̱ka̱n ite̱ko kajli: “Tamachtia̱ni mitztajtani: ¿Ipan katiapa cuarto nicena̱ro̱j ipan iyilwi la Pascua iwá̱n nodisci̱polojmej?” 12 Yéj yawi mitzne̱xtili̱tij se̱ weyi cuarto pan segundo piso ka̱n ónoꞌya nochi yej ankinekiskej; ompa xikchi̱waka̱n tákual.

13 Yejeme̱n yajkij iwá̱n kasikej nochi ken Jesús kijlijkej, iwá̱n kichijkej tákual iga kilwichi̱wiliáj la Pascua.

14 Kua̱ꞌ asiꞌ hora, Jesús iwá̱n iyapo̱stolejmej ki̱xna̱nkej mesa. 15 Jesús kijtoj:

—¡Poxsan niknektoya matisentakua̱ka̱n ipan la Pascua mie̱j aya nimiki! 16 Iga nimitzijliáj iga ayoꞌ má̱j nikchi̱was, este que mamochi̱wa ka̱n reina̱rowa Dios.

17 Iwá̱n kikuiꞌ vaso yej kipiaya vino iwá̱n kimáꞌ gracias Dios, iwá̱n kijtoj:

—Xikuika̱n iní̱n vaso iwá̱n ajachi xikoni̱ka̱n; 18 nimitzijliáj iga ayoꞌ nia nikoni̱ti vino este que mawi̱ki marreina̱ro̱ki Dios.

19 Iwá̱n kikuiꞌ pa̱n iwá̱n kimáꞌ gracias Dios, kita̱tajkoloj iwá̱n kimajmakakej sejsé̱ de yejemej, kijlijkej:

—Ini̱nwaꞌ nocue̱rpoj yej nikmaka iga nimikis iga amejeme̱n. Xiktekikua̱ka̱n iní̱n iga amo xine‑e̱lka̱waka̱n.

20 Ijko̱nsan no̱ kichij iwá̱n vaso yej kipiá vino, kua̱ꞌ támiꞌya cena̱rojkej, kijtoj:

—Iní̱n yej nemi ankoniáj, kijto̱jneki noesyo yej yawi toya̱witi iga amejemej iga nikchi̱wa nuevo pacto iga wel anye̱ꞌonoskej iyi̱xtaj Dios.

21 ’Eꞌ iná̱n yej yawi ne‑ichtakane̱xti̱ti, nigaj íwa̱n nemi nisentakua. 22 Nimitzijliáj iga nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij ne̱mikti̱tij ken ikyay mo‑ijkuiloj, eꞌ ¡Dios poxsan kikno̱chi̱was yej yawi ne‑ichtakane̱xti̱ti iga mane̱mikti̱ka̱n!

23 Iwá̱n pe̱wakej iga mosepantajtanij iga a̱ꞌyéj a̱n in yej kichtakane̱xti̱ti Jesús.

A̱ꞌyéj a̱n má̱j tayaka̱ntoꞌ

24 Iwá̱n idisci̱polojmej mosejsepan‑ijlijkej iga katiapa de yejemej má̱j tayaka̱ntoꞌ. 25 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Ipan iní̱n ta̱jli, re̱yejmej yej manda̱rowaj poxsan kitajtaksa ige̱ntej, eꞌ yejéme̱nsan mojliáj iga kipale̱wiáj ige̱ntej. 26 Eꞌ amejeme̱n amo xikchi̱waka̱n ijkó̱n, ma̱jwaꞌ yej tayaka̱ntoꞌ, mamochi̱wa ken yej má̱j chokótzi̱noꞌ; iwá̱n yej manda̱rowa, inó̱n achto makipale̱wi tokni̱mej. 27 Puej, ¿a̱ꞌyéj má̱j tayaka̱ntoꞌ, yej e̱watoꞌ iga takua o yej taservi̱rowa iga kita̱liá tákual? ¿Ix aya̱ꞌtaj má̱j tayaka̱ntoꞌ yej ki̱xna̱ntoꞌ mesa? Puej nej nigaj nonoꞌ iwá̱n amejemej ken se̱ yej taservi̱rowa.

28 ’Amejeme̱n nochipa amonoyaj nowa̱n kua̱ꞌ poxsan nej tejté̱ ne̱yo̱lmiktijtoya. 29 Inó̱n iga nej nimitzmakaj iga xitagoberna̱ro̱ka̱n ken noTaj ne̱máꞌ iga manitagoberna̱ro. 30 Iwá̱n amejeme̱n antakua̱skej iwá̱n an‑a̱tiskej ipan nome̱saj ka̱n nitagoberna̱ro̱j iwá̱n nia nimitzmakatij iga xikjuzga̱ro̱ka̱n ino̱mej doce tribu‡ yej wa̱lkej ipan ipilowa̱n Israel.

Jesús kijtowa iga Pedro yawi kijto̱ti iga ayá̱ꞌ ki̱xmati

31 Kijtoj sej toTe̱ko:

—Simón, Simón, taꞌ xikita, Tzitzimiꞌ kineki mamitztzejtzelo̱ka̱n ken kitzejtzelowaj trigo iga maki̱sa itasolyo. 32 Eꞌ nikte̱néwija Dios iga tej, iga amo xikajte̱wa iga timoconfia̱rowa ipan nej. Kua̱ꞌ timomelaꞌconfiá̱roja, xikpale̱wi mokni̱wa̱n iga nochipa mamoconfia̱rojtoka̱n ipan nej.

33 Simón kijlij:

—NoTe̱ko, nej niksentá̱lija noa̱lmaj iga maniá mowa̱n ipan cárcel, iwá̱n este manimiki iwá̱n tej.

34 Jesús kijtoj:

—Pedro, nimitzijliá iga á̱mansan nokta, kua̱ꞌ áyapa takui̱ka ka̱yo, e̱yi ve̱j tikijto̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.

Ayꞌya wejka iga kiki̱tzkiáj Jesús

35 Jesús kitajtan idisci̱polojmej:

—Kua̱ꞌ nimitzti̱tankaj iwá̱n ayá̱ꞌ ankiwi̱gakaj tomi̱n, niga amomórra̱l iwá̱n niga amogakmej, ¿ix mitzpolojkej tejté̱?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Nité̱.

36 Iwá̱n kijlijkej sej:

—Iná̱n sí, yej kipiá imórra̱l makiwi̱ga, iwá̱n yej kipiá ka̱n kakiá itomi̱n, no̱ makiwi̱ga; iwá̱n yej ayá̱ꞌ kipiá iyespa̱daj,§ makinamaka ikua̱ch iga makikowa. 37 Iga nimitzijliáj iga yáwisan mochi̱wati ipan nej yej ijkuilijtoꞌ: “Kijtowaj iga motoka iwá̱n yej ayompa nemij.” Puej yej ijkuilijtoꞌ iga nej, inewi mochi̱was.

38 Yejemej kijtojkej:

—NoTe̱ko, nigaj onoꞌ o̱me espada.

Iwá̱n yéj kijtoj:

—Ómpasan yej ankichijtokej.

Jesús kite̱ne̱wiá Dios

39 Iwá̱n Jesús yajki ken iga nochipa ya̱ya ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos, iwá̱n idisci̱polojmej kitokakej. 40 Kua̱ꞌ ásiꞌya ompa, kijlijkej:

—Xi‑ora̱do̱ka̱n iga amo mamitzta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ.

41 Iwá̱n Jesús yajki achi má̱j wejka, ke̱ꞌ ka̱n se̱ kaxitiá iga kabenta̱rowa teꞌti, motankua̱ketzaꞌ iwá̱n tajtoj wa̱n Dios. 42 Kijtoj:

—Notaj, siga tikneki, xine̱ma̱nawi iga amo mane‑ikno̱chi̱waka̱n; eꞌ amo mamochi̱wa ken nej nikneki, mamochi̱wa ken tej tikneki.

43 Kua̱ꞌ kijtoj inó̱n, ki̱xne̱xtili̱ko se̱ ángel yej wa̱laj pan cielo iga kiyo̱lchika̱wako. 44 Jesús má̱j kite̱ne̱wij Dios iga pox tayo̱koxtoya, iwá̱n iyi̱to̱n chichipikaya ipan ta̱jli kenya esti.

45 Kua̱ꞌ moketzaꞌ iga tamiꞌ ora̱doj, yajki ka̱n onoyaj idisci̱polojmej, iwá̱n kasitoj kojkochtokej iga pox mokno̱matij. 46 Iwá̱n kijlijkej:

—¿Te iga ankojkochtokej? Ximoketzaka̱n iwá̱n xi‑ora̱do̱ka̱n, iga amo mamitzta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ.

Kiki̱tzkiáj Jesús

47 Tajtojtóyaoꞌ Jesús, kua̱ꞌ asiko miaꞌ gente yej kiwajli̱ꞌ Judas, se̱ de inó̱n doce idisci̱polojmej. Judas tayaka̱ntia̱ya iwá̱n kina̱ꞌtechoj iga kipipitzo̱to Jesús. 48 Jesús kijlij:

—Judas, ¿ix tine̱pipitzówapa iga tine̱ne̱xtiá iga mane̱ki̱tzki̱ka̱n, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ?

49 Yej onoyaj iwá̱n Jesús, kitztoyaj yej nemi mochi̱wa, kitajtankej:

—NoTe̱ko, ¡maniktzojtzontekíka̱nya iga espada!

50 Iwá̱n se̱ de yejemej kinagastzonteꞌ se̱ itekipanowa̱ni yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej, kitekilij inakas yej ilá̱dojpa iye̱ꞌma̱ꞌ. 51 Jesús kijtoj:

—Xikajte̱waka̱n; ómpaya matami.

Iwá̱n kinagaschijchin inó̱n ta̱gaꞌ, iwá̱n kiye̱ktialtij. 52 Iwá̱n Jesús kijlij ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, policiyajmej yej de weyitió̱pampa iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej yej wa̱lkej iga kikuikoj:

—¿Ix anwa̱lkej anne̱kuikoj ken kua̱ꞌ se̱ yej tachteꞌ? ¿Ix inó̱n iga ankiwajligakej espada iwá̱n kuawiꞌ? 53 Nochipa nonoya amowa̱n weyitio̱pan, iwá̱n ayá̱ꞌ anne̱ki̱tzkijkej, eꞌ ásiꞌya hora iga amejemej, iga iná̱n Tzitzimiꞌ manda̱rowa.

Pedro kijtowa iga aki̱xmati Jesús

54 Kiki̱tzkijkej Jesús iwá̱n kiwi̱gakej cha̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej; iwá̱n Pedro kiwejkatokatia̱ya. 55 Iwá̱n tita̱lijkej tajkopa̱tioj, iwá̱n kiyawalojkej inó̱n tiꞌti; Pedro no̱ ompa mota̱lij iwa̱mej. 56 Iwá̱n se̱ sirvienta kua̱ꞌ kitaꞌ este e̱watoꞌ iná̱ꞌ tiꞌti, kitachi̱lijtiká̱ꞌ iwá̱n kijtoj:

—Ini̱nwaꞌ no̱ nemiá iwá̱n Jesús.

57 Eꞌ Pedro kijtoj iga ayá̱ꞌ, kijtoj:

—Nej ayá̱ꞌ niki̱xmati.

58 Ayá̱ꞌ wejkatiꞌ, seꞌ kitaꞌ iwá̱n kijlij:

—Tej no̱ de yejéme̱mpa.

Pedro kijtoj:

—Ayá̱ꞌ ej, ayéj nej.

59 Kipiáꞌ ken se̱ hora, seꞌ kijlij:

—Mataj iní̱n no̱ onoya iwá̱n yéj. Kéntaj ne̱si iga de Galilea.

60 Pedro kijtoj:

—Ej, anikmati de te̱ titajtowa.

Kua̱ꞌ nokta tajtojtoya Pedro, takui̱gaꞌ se̱ ka̱yo. 61 ToTe̱ko mokuepaꞌ iwá̱n kitachi̱lij Pedro. Iwá̱n Pedro kejla̱n yej toTe̱ko kijlij: “Kua̱ꞌ aya takui̱ka ka̱yo, tia tikijto̱ti e̱yi ve̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.” 62 Iwá̱n Pedro ki̱saꞌ ompa iwá̱n pox cho̱gaꞌ este kualo̱ꞌ iya̱lmaj.

Kipi̱najtiáj Jesús

63 Tajta̱gaꞌ yej kicuida̱rojtoyaj Jesús, kipi̱najtia̱yaj iwá̱n kimagayaj. 64 Ki̱xtzakuayaj iga tzótzol iwá̱n kixa̱ygatatzi̱nayaj, iwá̱n kitajtaniáj:

—¡Siga tiprofe̱taj, taꞌ xikijto a̱ꞌyéj mitzmagaꞌ!

65 Iwá̱n kuajkuantas kijlijkej yej aye̱kti.

Jesús onoꞌ iyi̱xtaj yej manda̱rowaj judiyojmej

66 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, monechkojkej yej kimanda̱rowaj judiyojmej, ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan iley Moisés iwá̱n kiwi̱gakej Jesús iyi̱xtajmej. Iwá̱n ompa kitajtankej:

67 —Taꞌ xine‑ijli̱ka̱n, ¿ix tejya in Cristo?

Jesús kijtoj:

—Siga nimitzijliáj iga kena, ayá̱ꞌ anne̱tajto̱lkuiskej. 68 Iwá̱n siga nimitztajtaniskej, ayá̱ꞌ anne̱contesta̱ro̱skej, niga anne̱majka̱waskej. 69 Eꞌ nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ á̱mansan nia nimota̱li̱ti ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios yej nochi wel kichi̱wa.

70 Iwá̱n nochi kitajtankej:

—¿Ix tejtaj in iPiltzi̱n Dios?

Jesús kijtoj:

—Nejya nokta, ken amejeme̱n ankijtojkej.

71 Iwá̱n yejemej kijtojkej:

—Ayꞌ tiknekij agaj má̱j mate‑ijli de yéj; toma̱tika nokta tikakikej yej kijtoj.

23

Jesús kiwi̱gaj ka̱n manda̱rowa Pilato

1 Nochi moketzkej, iwá̱n Jesús kiwi̱gakej ka̱n manda̱rowa Pilato. 2 Iwá̱n iyi̱xtaj pe̱wakej iga kite̱lwiáj Jesús:

—Iní̱n ta̱gaꞌ nikasitoj ka̱n kikajkayajtinemi nokni̱mej, kijtowa iga ámokiꞌ manikixta̱waka̱n impuesto iga rey César, iwá̱n kijtowa iga yéjwaꞌ in Cristo, se̱ rey.

3 Pilato kitajtan:

—¿Ix tejya in iRre̱y judiyojmej?

Jesús kijtoj:

—Ijko̱nya ken tej tikijtowa.

4 Iwá̱n Pilato kijlij ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n la gente:

—Iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ nikasiliá siga kichij yej aye̱kti.

5 Eꞌ yejemej ma̱jsan kijtojkej:

—Ijkó̱n ken tamachtijtinemi, kikajkayajtinemi nochi ipan estado de Judea. Pe̱waꞌ ipan estado de Galilea iwá̱n asiꞌ este nigaj.

Jesús onoꞌ iyi̱xtaj Herodes

6 Kua̱ꞌ Pilato kikáꞌ iní̱n, tatajtan siga inó̱n ta̱gaꞌ de Galilea. 7 Iwá̱n kua̱ꞌ Pilato kimatiꞌ iga Jesús de Galilea, estado ka̱n manda̱rowa Herodes,* kiti̱tan Jesús iná̱ꞌ Herodes. Ino̱mej día Herodes no̱ nemiá Jerusalén. 8 Kua̱ꞌ Herodes kitaꞌ Jesús, poxsan yo̱lpa̱guiꞌ iga kipox‑itasnekiá, puej kipoxkakiá ka̱n kipowaj de Jesús, iwá̱n kichaya iga makichi̱wa iyi̱xtaj tejté̱ yej ayi̱ꞌpa mo‑ita. 9 Kitajtajtan miaꞌ ve̱j, eꞌ Jesús ayá̱ꞌ kijtoj nité̱. 10 Ompa no̱ onoyaj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley, poxsan kite̱lwijtoyaj. 11 Herodes iwá̱n isolda̱dojmej kaja̱wilkuikej Jesús, iwá̱n iga kipi̱najtijkej, kajaki̱ltijkej tzótzol yej patiyoj ken yej kakiá se̱ rey. Iwá̱n Herodes kiti̱tan sej ka̱n onoꞌ Pilato. 12 Iwá̱n íkua̱ꞌya Pilato iwá̱n Herodes moye̱ꞌitákeja iga mo‑ijiyayaj.

Mojtowa iga mamiki Jesús

13 Pilato kinechkoj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n la gente iwá̱n yej manda̱rowaj. 14 Iwá̱n kijlijkej:

—Amejemej anne̱wajliguilijkej iní̱n ta̱gaꞌ iwá̱n anne‑ijliáj iga takajkayajtinemi: eꞌ nej niktájtanya amo‑i̱xtaj iwá̱n ayá̱ꞌ nemi nikasiliá yej kichij yej aye̱kti ken amejemej ankijtowaj. 15 Niga Herodes akasilij, puej te̱ti̱tanilij sej. Ankitaj iga ayá̱ꞌ kichij nité̱ yej kajasi iga mamomikti. 16 Niasan nikikno̱chi̱wati iwá̱n nia sej nikmajka̱wati.

17 Kua̱ꞌ iyilwi la Pascua, Pilato nochipa kimajka̱waya se̱ preso yej kitapejpenaya la gente. 18 Eꞌ inochi gente tzajtzikej:

—¡Inó̱n xikmikti! ¡Xikmajka̱wa Barrabás!

19 Inó̱n Barrabás kakijkaj ipan cárcel iga kichij revolución ipan a̱ltepe̱ꞌ ico̱ntraj gobernador iwá̱n iga tamiktij. 20 Pilato kimajka̱wasnekiá Jesús iwá̱n sej kitajtan la gente, 21 eꞌ yejeme̱n tzajtzikej má̱j recio:

—¡Xikmikti ipan cruz! ¡Xikmikti ipan cruz!

22 Ipan e̱yi ve̱j iga tatajtan Pilato, kijtoj:

—Puej, ¿té̱taj kichij yej aye̱kti? Nej ayá̱ꞌ nikasiliá nité̱ yej kajasi iga mamiki. Nia nicastiga̱ro̱ti iwá̱n nia nikmajka̱wati.

23 Eꞌ la gente iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej tzajtzikej má̱j recio iga makimikti̱ka̱n ipan cruz, este que kitajto̱lkuikej. 24 Iwá̱n Pilato tatekimáꞌ iga mamochi̱wa ken kitajtanilijtoyaj. 25 Iwá̱n kimajkaj inó̱n ta̱gaꞌ yej yejeme̱n kitapejpenkej yej onoya ipan cárcel iga kichij revolución iwá̱n iga tamiktij. Iwá̱n Pilato kentregá̱rojsan Jesús iga la gente makichi̱wili̱ka̱n ken kinekiáj.

Jesús kiclava̱rowaj ipan cruz

26 Kua̱ꞌ kiwi̱gakej Jesús iga kiclava̱ró̱tija ipan cruz, nemi wi̱tziaya ipan mi̱lojti se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Simón, yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Cirene, iwá̱n yéj kimakakej cruz iga makisa̱lojtiá itepotztaj Jesús.

27 Kitokatia̱yaj Jesús miaꞌ gente iwá̱n siwa̱tkej yej cho̱katia̱yaj iga Jesús, iwá̱n tzajtziáj iga mokno̱matiáj. 28 Eꞌ Jesús kitachi̱lijkej iwá̱n kijlijkej:

—Siwa̱tkej yej ancha̱ntitokej Jerusalén, amo xicho̱kaka̱n iga nej; xicho̱káka̱nwaꞌ iga amejeme̱n iwá̱n iga amopilowa̱n. 29 Porque wi̱ꞌ día kua̱ꞌ mojto̱j: “Pa̱ktoꞌ yej ayá̱ꞌ pilowa, siwa̱tkej yej ayí̱ꞌ taonoltij, chi̱chiwalmej yej ayí̱ꞌ tachi̱chitij.” 30 Iwá̱n la gente de inó̱n tiempo pe̱was iga kijli̱j tepe̱mej: “Xine̱tepacho̱ka̱n”, iwá̱n tepe̱tzitzi̱n: “Xine‑i̱ya̱naka̱n.” 31 Siga iní̱n ne̱chi̱wiliáj nej, yej anikchij yej aye̱kti, ¿ix ayá̱ꞌ ma̱jya kikno̱chi̱waskej yej kichijtokej yej aye̱kti?

32 Kiwi̱gayaj no̱ o̱me̱n yej kichijkej yej aye̱kti iga makisenmikti̱ka̱n iwá̱n Jesús. 33 Kua̱ꞌ asíkeja ompa ka̱n kijliáj Kuaomiꞌ, ompa kiclava̱rojkej Jesús ipan cruz. No̱ kiclava̱rojkej ipan sej se̱ icru̱z o̱me̱n yej kichijkej yej aye̱kti, se̱ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ iwá̱n seꞌ iyo̱pochka̱mpa. 34 Jesús kijtoj:

—NoTaj, xike̱lka̱wili̱ka̱n yej nemi kichi̱waj, iga ayá̱ꞌ kimatij te̱ kichijtokej.

Iwá̱n solda̱dojmej kirrifa̱rojkej itzótzol Jesús iga makitaka̱n aja̱ꞌyéj kikuis. 35 La gente ompa tachi̱xtoyaj. Iwá̱n este yej manda̱rowaj kipi̱najtia̱yaj Jesús, kijlia̱yaj:

—Sekin kima̱nawij; mamoma̱nawi igá̱najsan, siga melá̱ꞌ iga yeja in Cristo yej Dios kitapejpen.

36 Solda̱dojmej no̱ kipi̱najtia̱yaj Jesús. Kitechojkej iwá̱n kimakakej iga makoni xoko̱ꞌvi̱noj. 37 Kijlijkej:

—Siga tej in iRre̱y judiyojmej, moga̱naj ximoma̱nawi.

38 Iwá̱n onoya se̱ tajkuílo̱l ikua̱pan ipan tájto̱l griego, latín iwá̱n hebreo, kijtowa̱ya: “INI̱NWAꞌ IN IRRE̱Y JUDIYOJMEJ.”

39 Se̱ yej kichij yej aye̱kti, yej no̱ pi̱pilojtoya ipan cruz, kima̱lijlij Jesús:

—¡Siga tej in el Cristo, ximoma̱nawi iwá̱n xine̱ma̱nawi̱ka̱n no̱ nejemej!

40 Eꞌ sewoꞌ kajajwaꞌ in inó̱n, kijlij:

—¿Ni alí̱n ayá̱ꞌ tikmajmawiliá Dios? Tikmatitoꞌ iga nemi no̱ mitzcastiga̱rowaj. 41 Tejemej kajasi iga nemi te̱castiga̱rowaj, iga nemi tikixta̱waj yej tikchijkej yej aye̱kti; eꞌ iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti.

42 Iwá̱n kijtoj sej:

—Jesús, xineejla̱miki kua̱ꞌ tia̱j ka̱n titagoberna̱ro̱j.

43 Jesús kijtoj:

—Nimitzijliá iga á̱mansan tonos nowa̱n ka̱n paré̱j taye̱ka̱n ipan cielo.

Miki Jesús

44 Tajkodía tako̱mitiꞌ no̱ya̱n ipan ta̱jli este las tres tio̱takpan. 45 Ayꞌya to̱naya iwá̱n tastalyo̱ꞌ ayꞌya ne̱siá. Tzótzol† yej iga tajkotzaktoya weyitio̱pan de Jerusalén tzaya̱niꞌ itajkoya̱n. 46 Jesús tzajtziꞌ recio iwá̱n kijtoj:

—¡Notaj, ipan moma̱ꞌ nikta̱liá noespí̱ritoj!

Kua̱ꞌ kijtoj iní̱n, miguiꞌ.

47 Kua̱ꞌ ije̱fej solda̱dojmej kitaꞌ yej nemi mochi̱wa, kiweyimati̱ltij Dios, kijtoj:

—Mataj melá̱ꞌ iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti.

48 Nochi yej ompa onoyaj, iwá̱n kitakej yej mochij, pox mokno̱matitiajkij. 49 Inewi iyami̱gojwa̱n Jesús, iwá̱n siwa̱tkej yej kitokatinemiáj este ipan estado de Galilea, wéjkasan kitachi̱lijtoyaj.

Kito̱kaj Jesús

50 Onoya se̱ ta̱gaꞌ pox te‑ijikni̱n iwá̱n ye̱ꞌnemiá, ito̱ka̱ꞌ José. Yéj icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Arimatea, ipan el estado de Judea, inó̱n ta̱gaꞌ no̱ senmanda̱rowa̱ya iwá̱n ije̱fejmej judiyojmej. 51 Eꞌ yéj ayá̱ꞌ kinekiá makichi̱wa ken kichijkej nochi je̱fejmej kua̱ꞌ kijtojkej iga mamiki Jesús. Iní̱n José kichaya iga marreina̱ro Dios. 52 Yajki kitato Pilato iga kitajtanili̱to icue̱rpoj Jesús iga makito̱ka. 53 Kua̱ꞌ kitemówija ipan cruz, kiki̱kimiloj iga sábana iwá̱n kakij ipan se̱ a̱nimajtexapoꞌ ka̱n aya agaj moto̱ka. 54 Iní̱n mochij kua̱ꞌ moprepara̱do̱lo iga mo̱stapa mose̱wilo iwá̱n inó̱n hora pe̱wasnekiáy.

55 Iwá̱n siwa̱tkej yej kitokatinemiáj Jesús este ipan estado de Galilea, yajkij kitatoj ka̱n motó̱ꞌ iwá̱n kitakej kén nokta kita̱lijkej icue̱rpoj Jesús. 56 Kua̱ꞌ mokuépkeja icha̱mej kichijkej yej ajwiya̱ꞌ iwá̱n pomada; siwa̱tkej mosejkej ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo ken iga kitekimakaj iley Moisés.

24

Ojpa‑isa Jesús ka̱n miktoya

1 Isájpasan domingo, siwa̱tkej yajkij sej posa̱ntoj. Kiwi̱gakej yej ajwiya̱ꞌ yej yejémejsan kichijkej iwá̱n senyajkij iwá̱n sékinoꞌ má̱j siwa̱tkej. 2 Kua̱ꞌ asíkeja ompa, weyiteꞌti yej kite̱ntzaktoya a̱nimajtexapoꞌ, kimimilójkeja. 3 Iwá̱n kalakkej, eꞌ ayoꞌ kasikej icue̱rpoj in toTe̱ko Jesús. 4 Momajtijtika̱wikej iwá̱n ayꞌya kimatiáj te̱ kichi̱wayaj, kua̱ꞌ kitakej o̱me̱n tajta̱gaꞌ ejejkatokej ite̱nojmej, este pe̱peta̱ni itzotzolmej. 5 Siwa̱tkej poxsan momajtijkej iwá̱n motzonto̱lojkej; eꞌ ino̱mej tajta̱gaꞌ kijtojkej:

—¿Te iga ankite̱mowaj yej isatoꞌ ka̱n onoꞌ yej miktokej? 6 Ayꞌya nigaj onoꞌ, yejwaꞌ ojpa‑ísaꞌya. Xikejla̱mikíka̱nsan yej mitzijlijkej kua̱ꞌ onóyaoꞌ ipan estado de Galilea. 7 Kijtoj iga iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ wetziasan ipan ima̱mej yej kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n kimikti̱skej ipan cruz, iwá̱n ipan e̱yi día ojpa‑isas sej.

8 Iwá̱n siwa̱tkej kejla̱nkej yej kijtoj Jesús. 9 Kua̱ꞌ mokuépkeja iga onoyaj ka̱n a̱nimajtexapoꞌ, kipowilijkej inewi yej sucede̱roj inó̱n once apo̱stolejmej iwá̱n yej iwa̱mej onoyaj. 10 Iní̱n ito̱ka̱mej yej kipowilijkej apo̱stolejmej: María Magdalena, Juana, María yej íye̱ꞌpa Jacobo, iwá̱n sekin má̱j siwa̱tkej. 11 Eꞌ apo̱stolejmej kijtojkej anka lo̱kajtiákeja, iwá̱n ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej.

12 Eꞌ Pedro moketzaꞌ iwá̱n motalojtiajki iga yajki posa̱ntoj. Iwá̱n kua̱ꞌ tachato texapoko, ayá̱ꞌ kitaꞌ nité̱, petz iyókaya onoya ista̱ꞌtzótzolmej yej iga kimilijtoya Jesús iwá̱n yajki sej icha̱n, yo̱lmajmatiajki iga yej kitaꞌ.

Jesús mi̱xne̱xtiá ipan Emaús ojti

13 Ipansan inó̱n día o̱me̱n disci̱polojmej nemi ya̱yaj se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Emaús. Kipiaya ken once kilómetros este Jerusalén. 14 Kipojtia̱yaj inewi yej mochij. 15 Kua̱ꞌ nokta ta̱tapojtia̱yaj, Jesús kina̱ꞌtechoj inó̱n o̱me̱n, iwá̱n némiya senya̱yaj. 16 Eꞌ yejemej ken tejté̱ ki̱xtzaktoyaj iga amo maki̱xmatika̱n a̱ꞌyéj in inó̱n ta̱gaꞌ. 17 Jesús tatajtan:

—¿Té̱ ankipojtiawij, iwá̱n te íga anmokno̱matij?

18 Iwá̱n se̱ de yejemej yej ito̱ka̱ꞌ Cleofas kijtoj:

—Nochi kimati yej mochij Jerusalén ini̱mej días. ¿Ix tejsan yej ompa tonoya yej atikmati?

19 Yéj tatajtan:

—¿Té̱ sucede̱roj?

Yejeme̱n kijlijkej:

—Yej kichi̱wilijkej Jesús yej icha̱n Nazaret, se̱ profeta katka yej kichij yej pox ye̱kti iga ipode̱r iwá̱n iga itájto̱l, ijkó̱n Dios kipoxye̱ꞌitaꞌ iwá̱n la gente no̱ kiye̱‑itaꞌ. 20 Ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej manda̱rowaj kentrega̱rojkej iga mamiki ipan cruz. 21 Nejemej nikchi̱xtoyaj iga yéj kima̱nawia̱ya el país de Israel. A̱nwaꞌ kipiáy e̱yi día iga panoj inewi inó̱n. 22 Eꞌ sekin siwa̱tkej yeguin ne̱majmajtijkej iga yajkaj posa̱ntoj kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌoꞌ 23 iwá̱n ayá̱ꞌ kasikej icue̱rpoj Jesús. Iwá̱n wa̱lkej ne̱powili̱koj iga ki̱xne̱xtilijkej o̱me̱n a̱ngelejmej iwá̱n kijlijkej iga Jesús isatoꞌ. 24 Sekin nokni̱wa̱n yajkij no̱ posa̱ntoj, iwá̱n yajkij kasitoj a̱nimajtexapoꞌ kenya nokta siwa̱tkej kijtojkej, eꞌ ayá̱ꞌ kitakej Jesús.

25 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n pox ankua̱takuaktikej iwá̱n ayá̱ꞌ wel ankitajto̱lkuij profe̱tajmej. 26 Eꞌ Dios kineꞌ iga Cristo makikno̱chi̱waka̱n antes iga mayawi ipan cielo.

27 Iwá̱n pe̱waꞌ iga kinejne̱xtilijkej itájto̱l Dios ka̱n tajtowa de Cristo, pe̱waꞌ pan ili̱broj Moisés iwá̱n kine̱xtilijtiajkij pan inewi ili̱brojmej profe̱tajmej.

28 Kua̱ꞌ asitiájkija ipan a̱ltepe̱ꞌ ka̱n ya̱yaj, Jesús kichij ken kua̱ꞌ ya̱ya má̱j wejka. 29 Eꞌ yejemej kijlijkej:

—Xika̱wi iwá̱n nejemej, iga tió̱taꞌya, némiya tako̱mitiá.

Iwá̱n Jesús kalaꞌ kalijtiꞌ iga ka̱wiꞌ iwa̱mej. 30 Kua̱ꞌ ki̱xna̱ntókeja mesa, kikuiꞌ pa̱n iwá̱n kua̱ꞌ tamiꞌ ora̱doj, kipo̱posteꞌ iwá̱n kimajmakakej. 31 Iwá̱n íkua̱ꞌya i̱xtapowikej iwá̱n ki̱xmatíkeja iga Jesús: eꞌ yéj sanpolijte̱waꞌ. 32 Iwá̱n mosepan‑ijlijkej:

—Inó̱n iga este ye̱kti tikmachi̱lia̱yaj ipan toa̱lmaj kua̱ꞌ te̱ta̱tapo̱wia̱ya ipan ojti iga te̱ne̱xtilijtiwi̱tziaya itájto̱l Dios.

33 Iwá̱n íkua̱ꞌsan sej ojkuikej iga yajkij Jerusalén iwá̱n kasitoj nechkatokej once apo̱stolejmej iwá̱n icompañe̱rojwa̱n. 34 Iwá̱n kijtojkej yej nechkatoyaj:

—Mataj kena ojpa‑isaꞌ sej toTe̱ko, porque ki̱xne̱xtílija Simón.

35 Iwá̱n ino̱mej o̱me̱n no̱ kipowakej yej kisucede̱rojkej ipan ojti. Iwá̱n kijlijkej iga ki̱xmatikej Jesús este kua̱ꞌ kimajmakákeja pa̱n.

Jesús ki̱xne̱xtiliáj idisci̱polojmej

36 Mie̱j inó̱n kipojtoyaj, Jesús mi̱xne̱xti̱ko tatajkoya̱n iwá̱n kisaluda̱rojkej ijkí̱n:

—Tamelá̱ xonoka̱n.

37 Yejemej poxsan momajtijkej, kijtojkej iga kitztoyaj á̱nimaj. 38 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¿Te iga anmajmatokej?, iwá̱n ¿te iga ijkó̱n ankejla̱mikij? 39 Taꞌ xikitaka̱n noma̱mej iwá̱n nokximej. Nej nokta. Taꞌkiꞌ xine̱chijchimika̱n iwá̱n xine‑itaka̱n: á̱nimaj ayá̱ꞌ nakayoj iwá̱n ayá̱ꞌ omiyoj, eꞌ nej ni‑omiyoj iwá̱n ninakayoj iwá̱n anne‑itztokej.

40 Kua̱ꞌ kijtoj inó̱n, kine̱xtij ima̱mej iwá̱n iyikximej. 41 Eꞌ yejemej iga pa̱ktoyaj iwá̱n iga moyo̱lmajtijtoyaj, ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj. Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¿Ix ankipiáj achi tákual?

42 Kimakakej tájkol ta‑ixkalto̱poj iwá̱n tájkol pána̱l. 43 Iwá̱n yéj kikuiꞌ, iwá̱n kikuaj ka̱n kitztokej. 44 Iwá̱n kijtoj:

—Ini̱nya nokta yej nimitzpowilijkej kua̱ꞌ nonóyaoꞌ amowa̱n: iga mamochi̱wa ipan nej inewi yej ijkuilijtoꞌ ipan iley Moisés iwá̱n ipan ili̱brojmej profe̱tajmej iwá̱n ipan libro de los salmos.

45 Iwá̱n kichij iga makentende̱ro̱ka̱n itájto̱l Dios. 46 Iwá̱n kijtoj:

—Ijkuilijtoꞌ iga Cristo mikiasan iwá̱n ojpa‑isaya sej ipan e̱yi día. 47 Iwá̱n iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj mopowas ipan noto̱ka̱ꞌ desde Jerusalén iwá̱n ipan nochi pai̱smej. Mopowas iga mamoyo̱lpataka̱n iga Dios wel make̱lka̱wili yej kichi̱waj yej aye̱kti. 48 Amejeme̱n ankitakej ini̱mej yej mochij. 49 Iwá̱n nia nimitzti̱tanili̱tij yej noTaj kijtoj iga mitzmakaskej. Eꞌ amejeme̱n xika̱wika̱n nigaj, ipan a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén este que xikpiaka̱n poder yej wi̱ꞌ ipan cielo.

Jesús tejkawi ipan cielo

50 Iwá̱n Jesús kiwi̱gaꞌ idisci̱polojmej na̱ꞌ a̱ltepe̱ꞌ Betania iwá̱n kajajkoꞌ ima̱ꞌ iwá̱n kite̱ne̱wij Dios iga maye̱ꞌonoka̱n. 51 Kua̱ꞌ kitajtanílija Dios iga maye̱ꞌonoka̱n, majkejtiajki iga yajki ipan cielo. 52 Iwá̱n yejemej kiweyimati̱ltijkej Jesús iwá̱n pa̱ktiájkija iga yajkij Jerusalén. 53 Iwá̱n nochipa onoyaj weyitio̱pan iga kiweyimati̱ltia̱yaj Dios. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:5 1:5 Xikita glosario “Herodes”.

† 1:11 1:11 Xikita glosario “Ángel”.

‡ 1:11 1:11 Xikita glosario “Altar”.

§ 1:17 1:17 Xikita glosario “Profeta”.

* 1:21 1:21 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

† 1:59 1:59 Xikita glosario “Circuncisión”.

‡ 1:80 1:80 Xikita glosario “Desierto”.

* 2:1 2:1 Xikita glosario “César”.

† 2:8 2:8 Xikita glosario “Borrego”.

‡ 2:11 2:11 Xikita glosario “Cristo”.

§ 2:23 2:23 Ex 13:1

* 2:41 2:41 Xikita glosario “Pascua”.

* 3:3 3:3 Xikita glosario “Bautizar”.

† 3:9 3:9 Iní̱n kijto̱jneki iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti yej ayompa nemij.

‡ 3:12 3:12 Xikita glosario “Impuestos”.

* 4:27 4:27 Xikita glosario “Lepra”.

† 4:43 4:43 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

* 5:17 5:17 Xikita glosario “Fariseo”.

† 5:17 5:17 Xikita glosario “Yej tamachtiá ipan iley Moisés”.

‡ 5:24 5:24 Xikita glosario “IPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”.

§ 5:30 5:30 Xikita glosario “Discípulo”.

* 5:37 5:37 Xikita glosario “Kuetaxtekon”.

* 6:13 6:13 Xikita glosario “Apóstol”.

† 6:15 6:15 Kijlia̱yaj nacionalista iga anka Simón, kua̱ꞌ aya kitokaya Jesús, senemiáj wa̱n judiyojmej yej kiki̱xti̱jnekiáj roma̱nojmej yej kidomina̱rojtoyaj país de Israel.

‡ 6:44 6:44 Xikita glosario “Uva”.

* 7:36 7:36 Inó̱n ve̱j, kua̱ꞌ takua̱yaj tokni̱mej, nochipa ken achi monagaste̱káyajpa iyo̱pochka̱mpamej, motetonia̱yaj iga iso̱tkolmej mie̱j nemi takuaj iga iye̱ꞌma̱mej. Me̱sajmej poxsan chajchapatiꞌ. Inó̱n iga siwa̱ꞌ wel kina̱ꞌtechoj itepotztajpa Jesús. Xikita dibujo pan página 555.

* 8:5 8:5 Iga moto̱ka trigo sekin kipa̱pata̱naltiajpa.

* 9:52 9:52 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

* 10:2 10:2 Kijto̱jneki iga makitajtanili̱ka̱n Dios iga yéj makiti̱tani tokni̱mej yej wel kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj nochi ini̱mej gente.

† 10:3 10:3 Koyo̱mej, español: lobos. Iní̱n kijto̱jneki iga yej kitokaj Cristo, ken borre̱gojmej iwá̱n yej kijiya Cristo, ken koyo̱mej.

‡ 10:15 10:15 El infierno.

§ 10:32 10:32 Xikita glosario “Levita”.

* 10:33 10:33 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

* 11:15 11:15 Ipan griego nij kijtowa Beelzebú yej kijto̱jneki Satanás.

† 11:18 11:18 Ipan griego nij kijtowa Beelzebú yej kijto̱jneki Satanás.

‡ 11:29 11:29 Mt 12:40

§ 11:31 11:31 1 R 10:1-13

* 13:6 13:6 Xikita glosario “Higo”.

† 13:21 13:21 Xikita glosario “Levadura”.

‡ 13:32 13:32 Español: zorro.

§ 13:35 13:35 Jesús kijtoj “amókal”, yej nij kijto̱jneki “amoweyitio̱pan”. Jer 22:5

* 14:27 14:27 “Kikechpanowa icru̱z”: anka kijto̱jneki mote̱maka iga wel makikno̱chi̱waka̱n, este mamiki iga kitoka Cristo.

† 14:35 14:35 Yej kitoka Cristo, eꞌ ayá̱ꞌ de melaꞌ, ken istaꞌ yej ayá̱ꞌ koko̱ꞌ.

* 15:1 15:1 Xikita glosario “Impuestos”.

† 15:16 15:16 Algarroba ken kuaxinékuil, se̱ kuawiꞌ yej momati Palestina. Ini̱mej algarroba kikua̱yaj koyame̱mej wa̱n tokni̱mej yej amotapialia̱yaj. Judiyojmej ni alí̱n akiye̱ꞌitayaj koyame̱mej, inó̱n iga iní̱n patrón ne̱si iga ayéj judío. Iga se̱ makicuida̱ro koyame̱mej poxsan ayéj ye̱ꞌtekipáno̱l iga se̱ judío, wa̱n má̱j aye̱kti iga makikua itákual koyame̱mej.

‡ 15:29 15:29 Xikita glosario “Chivo”.

* 17:7 17:7 Xikita glosario “Esclavo”.

† 17:16 17:16 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

* 18:25 18:25 Xikita glosario “Camello”.

* 20:9 20:9 Xikita dibujo p. X [Mc 12:1].

† 20:9 20:9 Ikuayo uva pox wejka̱wa, wel ta̱ki 20 años o má̱j, ijkó̱n iga wel kita̱ke̱waltij u̱vajyoj.

‡ 20:22 20:22 Xikita glosario “César”.

§ 20:27 20:27 Xikita glosario “Saduceo”.

* 20:37 20:37 Kua̱ꞌ ijkí̱n kijtoj Dios, ikyay mikikej ini̱mej tajta̱gaꞌ.

* 21:25 21:25 Me̱tzti: luna.

† 21:29 21:29 Xikita glosario “Higo”.

* 22:1 22:1 Xikita glosario “Pascua”.

† 22:4 22:4 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

‡ 22:30 22:30 Xikita glosario “Tribu”.

§ 22:36 22:36 Xikita glosario “Espada”.

* 23:7 23:7 Xikita glosario “Herodes”.

† 23:45 23:45 Xikita glosario “Cortina”.

San Juan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Itájto̱l Jesucristo yej kijkuiloj

San Juan

1

Dios mochij ta̱gaꞌ

1 Kua̱ꞌ pe̱waꞌ nochi, onóyaya in Tájto̱l;* iwá̱n inó̱n Tájto̱l onoya iwá̱n Dios iwá̱n yéj in Dios. 2 Puej kua̱ꞌ pe̱waꞌ, yéj onoya iwá̱n Dios. 3 Ipan yéj, Dios kichij nochi yej onoꞌ; ateyi nité̱ yej onoꞌ yej inó̱n Tájto̱l ayá̱ꞌ kichij. 4 Yéj kichij iga nochi yej isatoꞌ maonoka̱n, wa̱n kita̱wia̱ya pan iya̱lmajmej nochi gente. 5 Iní̱n ta̱wi̱lyo̱ꞌ† ta̱wiá ka̱n tako̱mi iwá̱n tako̱mitilyo̱ꞌ awel kise̱wiá.

6 Onoya se̱ ta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Juan, yej Dios kiti̱tan, 7 wa̱laj kinojma‑ijto̱ko itekiyo inó̱n ta̱wi̱lyo̱ꞌ, iga nochi makicre̱do̱ka̱n ipan ta̱wi̱lyo̱ꞌ. 8 Juan ayéj inó̱n ta̱wi̱lyo̱ꞌ, kiti̱tánkejsan iga ye̱ꞌtajto̱ko de ta̱wi̱lyo̱ꞌ. 9 Inó̱n melaꞌta̱wi̱lyo̱ꞌ yej kita̱wiá nochi gente, ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, némi‑oꞌ asiá ipan iní̱n ta̱jli.

10 Inó̱n Tájto̱l onoya ipan ta̱jli; iwá̱n malej iga Dios kichij ipan Jesucristo nochi yej onoꞌ, yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli aki̱xmatikej. 11 Jesús wa̱laj ipan íta̱l, eꞌ judiyojmej yej igé̱ntejpa ako̱mema̱wijkej. 12 Eꞌ yej ko̱mema̱wijkej iwá̱n moconfia̱rojkej ipan yéj, yéj kichij iga ini̱mej mamochi̱waka̱n ipilowa̱n Dios. 13 Ayéj ken ipilowa̱n na̱mo̱lte̱tajmej yej nace̱rowaj iga ijkó̱n kineki ta̱gaꞌ, sino que ini̱mej ipilowa̱n nokta Dios.

14 Iwá̱n inó̱n Tájto̱l mochij ta̱gaꞌ, iwá̱n cha̱ntitoya iwá̱n nejeme̱n, poxsan te‑ijikni̱n iwá̱n ayí̱ꞌ takajkaya̱wa. Iwá̱n nikitakej iweyipode̱r, ino̱nwaꞌ iweyipode̱r ise̱lpiltzi̱n toTaj. 15 Juan tajtoj de yéj, iwá̱n kijtoj:

—De iní̱n nitajtoj kua̱ꞌ nikijtoj iga yej wi̱ꞌ despué̱j de nej, achto que nej, iga onóyaya kua̱ꞌ nej aya nonoꞌ.

16 Dios te̱maka yej ye̱kti, ayéj se̱ ve̱j, miaꞌ ve̱j, iga te̱poxcho̱kiliá. 17 Dios kimáꞌ iley Moisés iga yéj mate̱ne̱xtili, eꞌ ipan Jesucristo te̱ne̱xtilij kén iga te̱cho̱kiliá iwá̱n ayá̱ꞌ te̱kajkaya̱wa. 18 Aya i̱ꞌ nokta agaj kita Dios; ise̱lpiltzi̱n, yej melaꞌse̱titoꞌ iwá̱n toTaj, yéj te̱ne̱xtilij kén in Dios.

Juan yej tabautiza̱rowa tajtowa de Jesucristo

19 Judiyojmej yej icha̱mej Jerusalén kiti̱tankej sacerdo̱tejmej iwá̱n levi̱tajmej‡ iga maya̱ka̱n ka̱n onoꞌ Juan iwá̱n kitajtankej:

—¿A̱ꞌyéj in tej?

20 Iwá̱n Juan kinojma‑ijtoj:

—Nej ayéj niCri̱stoj.§

21 Iwá̱n sej kitajtankej:

—¿A̱ꞌtaj yej in tej? ¿Ix tiprofe̱taj* Elías?

Juan kijtoj:

—Ayéj.

Iwá̱n kitajtankej:

—¿Ixtaj tej in inó̱n profeta yej momatiá iga asiá?

Kijtoj:

—Ayéj.

22 Iwá̱n kijlijkej:

—¿A̱ꞌtaj yéj nokta in tej? Niknekij manikmati̱lti̱ka̱n yej ne̱ti̱tankej. ¿Té̱ wel anne‑ijliáj de tej?

23 Juan kijtoj:

—Nej inó̱n yej ijkí̱n kijtowa ipan desierto:† “Xiktapowili̱ka̱n toTe̱ko se̱ weyi‑ojti yej melaktiꞌ” —ijkó̱n ken kijtoj el profeta Isaías.

24 Yej tajto̱to̱yaj iwá̱n Juan, kiti̱tankej fariseojmej,‡ 25 iwá̱n tatajtankej:

—Sigataj ayéj tiCri̱stoj, niga ti‑Elías, niga tiprofe̱taj ¿Te ígataj titabautiza̱rowa?§

26 Juan kijtoj:

—Nej nitabautiza̱rowa iga a̱ꞌti; eꞌ iwá̱n amejeme̱n onoꞌ se̱ yej ayá̱ꞌ anki̱xmatij 27 iwá̱n ne̱tokatiwi̱ꞌ, malej iga yéj tayaka̱ntoꞌ má̱j que nej. Nej aneajasi ni alí̱n iga manikxitomili imekayo igaꞌ.

28 Inochi iní̱n mochij pan a̱ltepe̱ꞌ Betania, iyi̱ka̱mpa we̱ya̱ꞌ Jordán iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ, ka̱n Juan tabautiza̱rojtoya.

Te̱ itekiyo Jesús

29 Ipanya seꞌ día, Juan kitaꞌ Jesús iga kina̱ꞌtechojtiwi̱ꞌ, iwá̱n kijtoj:

—Taꞌ xikitaka̱n, ini̱nwaꞌ in yej Dios iCorde̱roj* yej wel kiperdona̱rowa yej aye̱kti yej kichij la gente. 30 De yéj nitajtoj kua̱ꞌ nikijtoj: “Notepotztaj wi̱ꞌ se̱ yej achto que nej, iga onóyaya achto que nej.” 31 Nej no̱ ayá̱ꞌ niki̱xmatiá; eꞌ nej nitabautiza̱rojtiwa̱laj iga a̱ꞌti, iga nokta la gente de Israel maki̱xmati.

32 Juan no̱ kijtoj:

—Nej nikitaꞌ iyEspí̱ritoj Dios temoj ipan cielo ken se̱ jojtoko, iwá̱n sa̱liwito ipan yéj. 33 Nej aya nikmatiá a̱ꞌyéj; eꞌ yej ne̱ti̱tan iga manitabautiza̱ro̱ki iga a̱ꞌti, ne‑ijlij: “Yej tikitas ipan yéj temowa iyEspí̱ritoj Dios iwá̱n moketza iyakapan, inó̱nyawaꞌ in yej tabautiza̱rowa iga iyEspí̱ritoj Dios.” 34 Nej niknojma‑ítaꞌya, iwá̱n nej nikijtowa iga yéj nokta iPiltzi̱n Dios.

Yej áchtopa idisci̱polojmej Jesús

35 Ipanya seꞌ día, Juan onoya ómpasan sej iwá̱n o̱me yej kitokatinemiáj. 36 Kua̱ꞌ kitaꞌ nemi panowa Jesús, Juan kijtoj:

—¡Taꞌ xikitaka̱n, iné̱pawaꞌ in Dios iCorde̱roj!

37 Iyo̱mexti̱n yej kitokatinemiáj Juan, kikakikej iga ijkó̱n kijtoj, iwá̱n kitokakej Jesús. 38 Iwá̱n Jesús tacháꞌ tatepotztaj, iwá̱n kitaꞌ iga kitokatiawij, iwá̱n kijlijkej:

—¿Té̱ ankite̱mowaj?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Tamachtia̱ni, ¿ka̱n iná̱n ticha̱ntitoꞌ?

39 Jesús kijtoj:

—Xiwi̱tzeka̱n xikitakij.

Iwá̱n yajkij iwá̱n kitakej ka̱n onoya. Inó̱n hora las cuatro tio̱takpan iwá̱n ompa tayowatiakej.

40 Andrés yej iyikni̱n Simón Pedro, se̱ de inó̱n o̱me̱n yej kikakikej Juan iwá̱n kitokakej Jesús. 41 Andrés, lo que kichij, achto yajki kite̱mo̱to iyikni̱n yej ito̱ka̱ꞌ Simón iwá̱n kijlij:

—Nikasíkeja in Mesías —yej kijto̱jneki Cristo.

42 Iwá̱n Andrés kiwi̱gaꞌ Simón ka̱n onoya Jesús, iwá̱n kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ kijlij:

—Tej tiSimó̱n, ipiltzi̱n Jonás, eꞌ iná̱n tia timoto̱ka̱wi̱ti Cefas —yej kijto̱jneki Pedro.

Jesús kino̱tza Felipe wa̱n Natanael

43 Ipanya seꞌ día, Jesús kiyo̱lmáꞌ iga yawi ipan íta̱l Galilea, iwá̱n kasiꞌ Felipe iwá̱n kijlij:

—Xine̱toka.

44 Iní̱n Felipe icha̱n katka a̱ltepe̱ꞌ Betsaida, ka̱nsan no̱ cha̱ntitoyaj Andrés iwá̱n Pedro. 45 Felipe yajki kite̱mo̱to Natanael, iwá̱n kijlij:

—Nikasíkeja inó̱n ta̱gaꞌ yej Moisés ikyay kijkuiloj ipan libro de la ley, de Yéj no̱ kijkuilojkej profe̱tajmej. Ino̱nwaꞌ nokta Jesús yej ipiltzi̱n José yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Nazaret.

46 Kijtoj Natanael:

—¿Ix wel ki̱sa tejté̱ yej ye̱kti ipan a̱ltepe̱ꞌ Nazaret?

Felipe kijtoj:

—Taꞌkiꞌ xikitaki.

47 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga kina̱ꞌtechojtia̱ya Natanael, kijtoj:

—Nigaj wi̱ꞌ se̱ yej melaꞌisraeli̱taj, yej ayí̱ꞌ takajkaya̱wa.

48 Iwá̱n Natanael tatajtan:

—¿Kén iga tine‑i̱xmati?

Iwá̱n Jesús kijlij:

—Nej achto nimitzitaꞌ kua̱ꞌ Felipe aya mitzno̱tza, kua̱ꞌ tonoya itampa higue̱rajkuawiꞌ.†

49 Natanael kijtoj:

—Tamachtia̱ni, tej iPiltzi̱n Dios, tej tiRre̱y ipan Israel.

50 Jesús kijtoj:

—¿Ix tine̱cre̱dowa iga san nimitzijlij iga nimitzitaꞌ itampa higue̱rajkuawiꞌ? Tia‑oꞌ má̱j tikitati yej ayi̱ꞌpa mo‑ita que yej iná̱n nimitzijlij.

51 No̱ kijtoj Jesús:

—Nimitznojma‑ijliáj, iga amejeme̱n anyawij ankitatij iga cielo tapojtoꞌ, iwá̱n iya̱ngelejmej Dios tejkawiskej iwá̱n temo̱skej ipan nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ.‡

2

Mona̱miktilo Caná de Galilea

1 Kua̱ꞌ panoj e̱yi día, mona̱miktilo̱ꞌ ipan a̱ltepe̱ꞌ Caná, ipan íta̱l Galilea. Iye̱ꞌ Jesús ompa onoya. 2 Jesús iwá̱n idisci̱polojmej* no̱ mota̱lkej ka̱n mona̱miktilo. 3 Tamiꞌ vino, iwá̱n iye̱ꞌ Jesús kijtoj:

—Ayꞌya kipiáj vino.

4 Jesús kijtoj:

—Nomá̱w, inó̱n tejemej ayá̱ꞌ tikmatij. Aya kajasi iga manimone̱xti a̱ꞌyéj nej.

5 Iwá̱n María kijlij yej kiki̱xtijtoyaj vino:

—Xikchi̱waka̱n nochi kensan Jesús mitzijliáj.

6 Ompa onoya seis a̱ko̱miꞌ de teꞌti, ka̱n judiyojmej kakiáj a̱ꞌti iga moe̱wi̱ltia̱yaj iga ijkó̱n kitekichi̱wayaj. Ipan sejsé̱ a̱ko̱miꞌ kitolowa̱ya ken cien litros a̱ꞌti. 7 Jesús kijlij yej kiki̱xtijtoyaj vino:

—Xikte̱mi̱ka̱n iga a̱ꞌti ini̱mej a̱ko̱mimej.

Iwá̱n kakilijkej a̱ꞌti este yejye̱ꞌte̱miꞌ, 8 iwá̱n Jesús kijtoj:

—Iná̱n xiki̱xti̱ka̱n alí̱n, iwá̱n xikui̱guili̱ka̱n yej mencarga̱rowa iní̱n ilwiꞌ.

Ijkó̱n kichijkej. 9 Iwá̱n yej kita̱lkej iga makita te̱ moneki ipan inó̱n ilwiꞌ, kimachi̱lij a̱ꞌti yej mochij vino, niga kimatiꞌ ka̱n wa̱laj; petz yej kiki̱xtijtoyaj vino kimatiáj iga yejeme̱n kajakijkej a̱ꞌti. Iwá̱n yej mencarga̱rowa ipan inó̱n ilwiꞌ, kino̱tzaꞌ chokotzi̱n yej mona̱miktiá, 10 iwá̱n kijlij:

—Nó̱ya̱nsan ka̱n mona̱miktilo, achto mooniá vino yej má̱j ye̱kti, iwá̱n kua̱ꞌ te‑ikni̱wa̱n koníjkeja poxsan, mooniaya sej na̱mo̱lvi̱noj. Eꞌ tej tike̱naꞌ vino yej má̱j ye̱kti, este iná̱n‑oꞌ nemi mooniá.

11 Iní̱n yej Jesús kichij Caná ipan estado de Galilea, áchto‑oꞌ kichij milagro ka̱n kine̱xtij iweyipode̱r; iwá̱n idisci̱polojmej kicre̱dojkej ipan yéj.

12 Kua̱ꞌ móchija inó̱n, yajki ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Capernaum, yajki iwá̱n iye̱ꞌ, iyikni̱wa̱n iwá̱n idisci̱polojmej; iwá̱n ayá̱ꞌ pox miaꞌ día ompa onoyaj.

Jesús kikijki̱xtiá yej tanamakaj tio̱pan

13 Kua̱ꞌ na̱ꞌya iyilwi la Pascua† yej kitekichi̱waj judiyojmej, Jesús yajki ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén. 14 Iwá̱n pan ipa̱tiojyo weyitio̱pan‡ kasito yej kinamakaj to̱rojmej, borre̱gojmej iwá̱n jojtokomej, iwá̱n yej e̱watoyaj iga kipatatoyaj na̱mo̱ltomi̱n iga tio̱pantomi̱n.§ 15 Kua̱ꞌ inó̱n kitaꞌ, Jesús kikuiꞌ tájkol reata iga tamajmagaꞌ iwá̱n kiki̱xtij nochi ipan ipa̱tiojyo tio̱pan, iwa̱nya iborre̱gojmej iwá̱n ito̱rojmej. Iwá̱n yej kikambia̱rowa̱yaj tomi̱n kita̱tajkalilijkej ta̱lpan in tomi̱n iwá̱n kitzijtzi̱nkuepilijkej ime̱sajmej. 16 Yej kinamakaj jojtokomej kijlij:

—¡Inochi iní̱n xikijki̱xti̱ka̱n nigaj! ¡Amo xikchi̱waka̱n iga íkal noTaj mamokuepa ken kajli ka̱n monamaka kuajkuantas!

17 Iwá̱n idisci̱polojmej kejla̱nkej yej ijkuilijtoꞌ pan itájto̱l Dios ka̱n kijtowa: “Poxsan nikneki íkal noDio̱s, inó̱n iga poxsan nikuesiwi.” *

18 Iwá̱n judiyojmej tatajtankej:

—¿Te̱ wel anne̱ne̱xtiliáj iga mane̱si iga wel tikchi̱wa iní̱n yej tikchij?

19 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xikxiti̱naka̱n iní̱n tio̱pan, iwá̱n e̱yi día ne̱wi̱guili̱j iga sej nikojpachi̱was.

20 Iwá̱n judiyojmej kijtojkej:

—Cuarenta y seis años tekipano̱lo̱ꞌ iga mochij iní̱n tio̱pan; ¿ix e̱yi día mitzwi̱guili̱j iga sej tikojpachi̱was?

21 Eꞌ inó̱n tio̱pan yej Jesús kijtojtoya, kijto̱jneki icue̱rpoj. 22 Inó̱n iga, kua̱ꞌ Jesús ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, idisci̱polojmej kejla̱nkej iní̱n yej kijtoj, iwá̱n kicre̱dojkej itájto̱l Dios yej ijkuilijtoꞌ iwá̱n tajto̱lmej yej Jesús kijtoj.

Jesús ki̱xmati nochi

23 Kua̱ꞌ Jesús onoya Jerusalén, ka̱n mo‑ilwichi̱wiliá la Pascua, miaꞌ kicre̱dojkej ipan yéj iga kitayaj kichijchi̱waya milagro. 24 Eꞌ Jesús ayá̱ꞌ moconfia̱rowa̱ya ipan yejemej, iga Jesús ki̱xmatiáj nochi ino̱mej. 25 Malej iga ayagaj kijlij kén kejla̱miki la gente, yéj kimatia̱ya ken kejla̱miki nochi gente.

3

Jesús iwá̱n Nicodemo

1 Onoya se̱ ta̱gaꞌ ito̱ka̱ꞌ Nicodemo, yéj fariseo* katka, se̱ de ije̱fejmej judiyojmej. 2 Nicodemo yajki tayowaka̱n kipaxa̱lowili̱to Jesús, iwá̱n kijlij:

—Tamachtia̱ni, nikmatij iga Dios mitzti̱tan iga xine̱machti̱ka̱n, iga ayagaj wel kichi̱wa milagro ken yej tej tikchi̱wa siga Dios ayá̱ꞌ onoꞌ íwa̱n.

3 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliá nokta, yej ayá̱ꞌ ojpanace̱rowa, awel kita ka̱n reina̱rowa† Dios.

4 Nicodemo tatajtan:

—¿Kén wel maojpanace̱ro se̱ ta̱gaꞌ yej wé̱weja? ¿Ix wel sej ojpakalaki iyijtiko iye̱ꞌ iga maojpanace̱ro?

5 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliá, yej ayá̱ꞌ nace̱rowa iga a̱ꞌti iwá̱n iga Espíritu, awel kalaki ka̱n reina̱rowa Dios. 6 Ta̱gaꞌ wa̱n siwa̱ꞌ kitaj ipilowa̱n; eꞌ petz iyEspí̱ritoj Dios wel kichi̱wa iga ximochi̱wa ipiltzi̱n Dios. 7 Amo ximadmira̱do iga nimitzijliá: “Mitzpolowaj iga amonochi̱n xi‑ojpanace̱ro̱ka̱n sej.” 8 Ejekaꞌ nó̱ya̱nsan panowa, tikaki iga na̱wati, eꞌ ayá̱ꞌ tikmati ka̱n wi̱ꞌ niga ka̱n yawi. Ijko̱nsan no̱ inochi yej nace̱rowaj iga iyEspí̱ritoj Dios.

9 Nicodemo sej ki‑ojpatajtan:

—¿In o̱n, ken a̱n iga mochi̱wa?

10 Jesús kijtoj:

—¿Tej yej tikmachtiá israeli̱tajmej, iwá̱n ayá̱ꞌ tikmati in iní̱n? 11 Nej nimitznojma‑ijliá iga nejemej nikijtowaj yejsan nikmatij, iwá̱n niknojma‑ijtowaj yej nikitákeja, eꞌ amejeme̱n ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj yej nejemej nimitzijliáj. 12 Siga ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj kua̱ꞌ nej nimitzijliáj de yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, ¿kén anyawij anne̱cre̱do̱tij siga nimitzta̱tapo̱wiáj de yej onoꞌ ipan cielo?

13 ’Aya agaj tejkawi ipan cielo, sino que yej temoj ipan cielo; ken tikijtowaj nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 14 Ijkó̱n ken Moisés kua̱ꞌ ipan desierto kajkoꞌ pan kuawiꞌ se̱ kowa̱ꞌ yej chijtoꞌ iga tepos,‡ ijkó̱n nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij neajkokuitij, 15 iga inochi yej mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan nej, amo mapoliwika̱n, ma̱jwaꞌ nochipa maonoka̱n wa̱n Dios.

Ken iga Dios kipoxcho̱kiliá la gente

16 Dios poxsan kicho̱kilij inochimej yej onokej ipan iní̱n ta̱jli, este kimáꞌ ise̱lpiltzi̱n, iga inochi yej makicre̱do ipan yéj amo mapoliwi, ma̱jwaꞌ nochipa maono wa̱n Dios. 17 Dios ayá̱ꞌ kiti̱tan iPiltzi̱n ipan iní̱n ta̱jli iga makijto iga makicastiga̱ro la gente, ma̱jwaꞌ iga makima̱nawi.

18 Yej kicre̱dowa ipan iPiltzi̱n Dios, ayoꞌ kicastiga̱ro̱skej iga kichij yej aye̱kti; eꞌ yej ayá̱ꞌ kicre̱dowa, Dios kíjtoja iga yawi kicastiga̱ro̱ti iga kichij yej aye̱kti iga ayá̱ꞌ kicre̱dowa ipan ise̱lPiltzi̱n Dios. 19 Yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj, onoꞌ iga yawij mikitij, iga kua̱ꞌ wa̱laj yej tata̱wi̱ko ipan iní̱n ta̱jli, má̱j kinekkej maonoka̱n ka̱n takomichka̱n iga kichi̱wayaj yej aye̱kti. 20 Inochi yej kichi̱waj yej aye̱kti kijiyaj yej ye̱kti, iwá̱n ayá̱ꞌ kina̱ꞌtechowaj ta̱wi̱lyo̱ꞌ iga amo mamo‑ita yej kichijtokej. 21 Eꞌ yej kichijtokej ken kijtowa itájto̱l Dios, kina̱ꞌtechowaj ta̱wi̱lyo̱ꞌ iga mane̱si iga kichijtokej ken kineki Dios.

Juan yej tabautiza̱rowa tajtowa sej de Jesús

22 Kua̱ꞌ tamiꞌ kijtoj iní̱n, Jesús yajki iwá̱n idisci̱polojmej ipan íta̱l Judea, ka̱n ka̱wiꞌ iwa̱mej iga tabautiza̱rojtoya. 23 Juan no̱ tabautiza̱rojtoya ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Enó̱n, iná̱ꞌ a̱ltepe̱ꞌ Salim, iga ompa onoya we̱ya̱ꞌ; iwá̱n la gente ya̱yaj iwá̱n mobautiza̱rowa̱yaj. 24 Iní̱n mochij kua̱ꞌ Juan aya kipre̱sojwiáj.

25 Eꞌ sekin yej kitokatinemiáj Juan pe̱wakej iga mote̱nki̱tzkijkej iwá̱n sekin judiyojmej, iga san kén iga moe̱wi̱ltilo iga maye̱ꞌonolo iyi̱xtaj Dios. 26 Iwá̱n yajkij kijli̱toj Juan:

—Tamachtia̱ni, yej onoya mowa̱n a̱sentápal we̱ya̱ꞌ Jordán, iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ, de inó̱n yej anne̱ta̱tapo̱wijkej de yéj, iná̱n nemi tabautiza̱rowa iwá̱n nochi gente kitoka.

27 Juan kijtoj:

—Ayagaj wel kipiá nité̱ siga Dios ayá̱ꞌ kimaka. 28 Amejeme̱n nokta ane̱kakikej iga niknojma‑ijtoj iga nej ayéj niCri̱stoj, nejwaꞌ se̱ yej kiti̱tankej achto que yéj. 29 Ka̱n mona̱miktilo, chokótzi̱nwaꞌ in yej kipiá takotzi̱n; iwá̱n yej chokotzi̱n iyami̱goj yej ompa no̱ onoꞌ, san takaki, poxsan pa̱ki iga kikaktoꞌ nemi ta̱tapowa chokotzi̱n. Ijko̱nsan no̱ nej iná̱n nipoxyo̱lpa̱ki. 30 Iná̱n yéj sej yawij kiweyimati̱lti̱tij, iwá̱n nej yawij neali̱mpamatitij.

Yej wi̱ꞌ ajko

31 ’Ipiltzi̱n Dios yej wi̱ꞌ ajko inó̱n yej nochi kimanda̱rowa. Yej onoꞌ ipan ta̱jli inó̱n de nigaj, iwá̱n kijtowa de yej onoꞌ ipan ta̱jli. Eꞌ yej wi̱ꞌ ipan cielo inó̱n kimanda̱rowa nochi, 32 iwá̱n kijtowa yejsan kitaꞌ iwá̱n yej kikaguiꞌ; eꞌ ayagaj kicre̱dowa yej yéj kijtowa. 33 Eꞌ siga agaj kicre̱dowa, kine̱xtiá iga yej Dios kijtowa ijko̱nya nokta; 34 pues yej Dios kiti̱tan, kijtowa tájto̱l yej Dios kijtowa, iga Dios nokta kimaka iyEspí̱ritoj. 35 Te̱Taj kicho̱kiliá iPiltzi̱n, iwá̱n kimáꞌ iga wel makimanda̱ro inochi yej onoꞌ. 36 Yej kicre̱dowa ipan te̱Piltzi̱n, nochipa yawi onoti wa̱n Dios; eꞌ yej ayá̱ꞌ kineki kicre̱dowa ipan te̱Piltzi̱n, ayá̱ꞌ yawi onoti wa̱n Dios, sino que Dios yawi kicastiga̱ro̱ti poxsan.

4

Jesús tajtowa wa̱n se̱ siwa̱ꞌ de Samaria

1 Fariseojmej kimatikej iga Jesús má̱j komati gente kitokatinemiáj iwá̱n tabautiza̱rowa̱ya má̱j sej que Juan 2 (malej iga ayejwaꞌ in Jesús yej tabautiza̱rowa̱ya, sino que idisci̱polojmej). 3 Kua̱ꞌ Jesús kimatiꞌ yej mojtowa̱ya, ki̱saꞌ Judea wa̱n yajki sej Galilea.

4 Inó̱n ojti ka̱n nemi ya̱ya, panowa̱ya ipan íta̱l Samaria. 5 Inó̱n iga asiꞌ ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sicar yej onoꞌ ipan íta̱l Samaria, na̱ꞌsan íta̱l José yej pox ikyay kimáꞌ itaj yej ito̱ka̱ꞌ Jacob. 6 Ompa onoya pozo yej Jacob kichij. Jesús siawiꞌ iga nejnen, mota̱lij po̱sojte̱noj ken tajkodía. 7 Wa̱laj se̱ siwa̱ꞌ de Samaria a̱takuiko, iwá̱n Jesús kijlij:

—Achi xine̱maka a̱ꞌti manikoni.

8 Íkua̱ꞌ idisci̱polojmej yájkija ipan a̱ltepe̱ꞌ kikowatoj te̱ kikuaj.

9 Siwa̱ꞌ de Samaria kijtoj:

—¿Te iga tine̱tajtaniliá a̱ꞌti iga xikoni, tej tijudiyoj, iwá̱n nej nisiwa̱ꞌ* de Samaria?

(Iga judiyojmej iwá̱n samarita̱nojmej† ayá̱ꞌ moye̱ꞌitayaj.) 10 Jesús kijtoj:

—Siga tikmatiá katka yej Dios tamaka iwá̱n a̱ꞌyéj nej yej nemi nimitztajtaniliá a̱ꞌti, tej tine̱tajtanilia̱ya, iwá̱n nimitzmakaya a̱ꞌti yej isatoꞌ.

11 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Esi atikpiá ga te̱ tiki̱xtiá a̱ꞌti, iwá̱n pozo poxsan wejkatan. ¿Ka̱n tia tikasiti a̱ꞌti yej isatoꞌ iga xine̱maka? 12 Notajwe̱wejmej Jacob ne̱ka̱wilijkej iní̱n pozo, yéj no̱ nigaj kiki̱xtia̱ya a̱ꞌti iga konia̱ya iwá̱n ipilowa̱n iwá̱n iyo̱lka̱mej. In tej, ¿ix ma̱jya sej que yéj?

13 Jesús kijtoj:

—Nochi yej koniáj ini̱mpa a̱ꞌti, sejoꞌ a̱tanekiskej; 14 eꞌ yej makoni a̱ꞌti yej nej nia nikmakati, ayí̱ꞌoꞌ a̱tanekis. Iga inó̱n a̱ꞌti yej nikmakas, ki̱stos ipan yéj ken se̱ a̱tzontekon yej kichi̱wa iga wel maono nochipa wa̱n Dios.

15 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Áchiwaꞌ xine̱maka in ino̱mpa a̱ꞌti, iga ayꞌya mani‑a̱taneki iwá̱n ayꞌ maniki̱ki̱xti̱ki nigaj.

16 Jesús kijtoj:

—Xaj xikno̱tzati mowe̱wej iwá̱n xiwi̱ki sej.

17 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Ayá̱ꞌ niwe̱wejyoj.

Jesús kijlij:

—Ómpaya ken tikijtoj iga ayá̱ꞌ tiwe̱wejyoj; 18 iga tikasíkaya cinco mowe̱wej, iwá̱n yej iná̱n tikpiá ayéj mowe̱wej. Ómpaya nokta ken tikijtoj.

19 Kua̱ꞌ iní̱n kikaguiꞌ siwa̱ꞌ, kijtoj:

—Nej nikita iga tej tiprofe̱taj. 20 Notajwe̱wetkej, samarita̱nojmej, kiweyimati̱ltijkej Dios nigaj ipan iní̱n tepe̱ꞌ; eꞌ amejeme̱n anjudiyojmej ankijtowaj iga Jerusale̱nsan petz ómpasan wel moweyimati̱ltiá Dios.

21 Jesús kijtoj:

—Tej xine̱cre̱do, yawi asiti hora iga amejeme̱n anyawij ankiweyimati̱lti̱tij toTaj, ayꞌya anwi̱tzeskej ipan iní̱n tepe̱ꞌ niga anyá̱skejoꞌ Jerusalén. 22 Amejeme̱n ansamarita̱nojmej ayá̱ꞌ ankimatij a̱ꞌyéj ankiweyimati̱ltiáj; eꞌ nejeme̱n nikmatij a̱ꞌyéj nemi nikweyimati̱ltiáj, puej Dios kitapejpen judiyojmej iga pan nejemej maki̱sa yej tasalva̱rowa. 23 Eꞌ asis hora, iwá̱n ina̱nya nokta kua̱ꞌ yej kimelaꞌweyimati̱ltiáj toTaj, yawij kichi̱watij ijkó̱n ken kineki iyEspí̱ritoj Dios. Iga toTaj ijkó̱n kineki makichi̱waka̱n yej kiweyimati̱ltiáj. 24 Dio̱swaꞌ Espíritu, iwá̱n yej kiweyimati̱ltiáj makichi̱waka̱n ken kajasi, ijkó̱n ken kineki Dios iyEspí̱ritoj.

25 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Nej nikmati iga yawi wi̱tzeti in Mesías —yej kito̱jneki Cristo—; iwá̱n kua̱ꞌ yéj mawi̱ki, nochi ne̱nojma‑ijli̱skej yej ayá̱ꞌ nikmatij.

26 Jesús kijtoj:

—Ino̱nwaꞌ nej, yej nemi ta̱tapowa mowa̱n.

27 Iwá̱n íkua̱ꞌ asikej idisci̱polojmej, iwá̱n san tajtachi̱xtikajkej iga kitakej Jesús ta̱tapojtoꞌ iwá̱n siwa̱ꞌ. Eꞌ ayagaj mi̱xe̱wij iga makitajtani te̱ kinekiá inó̱n siwa̱ꞌ, o te̱ kipojtoyaj. 28 Siwa̱ꞌ kikajtej iya̱ko̱n iwá̱n yajki a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n kijlij la gente:

29 —Xikitatij se̱ ta̱gaꞌ yej ne̱nojma‑ijlij inochi yej nikchij. ¿Ix ayéj a̱n ini̱nya in Mesías?

30 Iwá̱n ki̱skej ipan a̱ltepe̱ꞌ iga yajkij ka̱n onoya Jesús. 31 Mie̱j disci̱polojmej kitejtekiꞌijlijtoyaj Jesús:

—Tamachtia̱ni, achi xitakua.

32 Eꞌ yéj kijtoj:

—Nej nikpiá tákual yej amejeme̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij.

33 Iwá̱n idisci̱polojmej pe̱wakej iga mose̱sepantajtanij:

—¿Ix ayá̱ꞌ a̱n kiwajliguilijkej tejté̱ yej kikuaj?

34 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Iga manikchi̱wa ken kineki yej ne̱ti̱tan, iwá̱n maniktamili itekipáno̱l; ino̱nwaꞌ in notákual. 35 Amejeme̱n ankijtowaj: “Políwi‑oꞌ cuatro meses iga la cosecha”; eꞌ nej nimitzijliáj: Xikitaka̱n mi̱jlimej, chika̱ꞌya yej motojto̱gaꞌ iwá̱n welja moteki. 36 Yej kinechkowa yej kiki̱xtiá pan mi̱jli,‡ Dios yawi kimakati yej ye̱kti. Iwá̱n yej kicre̱dowaj, nochipa onoskej wa̱n Dios iga yej kipowa itájto̱l Dios iwá̱n yej kinechkowa yej kiki̱xtiá pan mi̱jli, masempa̱kika̱n. 37 Iga melá̱ꞌ nokta ken yej mojtowa: “Se̱waꞌ in yej kito̱ka, iwá̱n seꞌ in yej kinechkowa yej kiki̱xtiá pan mi̱jli.” 38 Nej nimitzti̱tankej amejeme̱n iga xikosecha̱ro̱ka̱n ka̱n ayá̱ꞌ antekipanojkej; séwoꞌwaꞌ in yej tekipanojkej, eꞌ amejéme̱nwaꞌ in yej ankitekij yej yejeme̱n kito̱kkej.

39 Miaꞌ yej cha̱ntitokej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ de Samaria kicre̱dojkej Jesús iga ijkí̱n kijtoj siwa̱ꞌ: “Ne‑ijlij inochi yej nikchij.” 40 Iwá̱n kua̱ꞌ asikej yej wa̱lkej Samaria, kitejtekiꞌijlijkej Jesús iga maká̱wi‑oꞌ iwá̱n yejeme̱n. Yéj ka̱wiꞌ ompa o̱me días, 41 iwá̱n miaꞌ má̱j kicre̱dojkej iga kikakikej yej yéj kijtowa̱ya. 42 Iwá̱n kijlijkej siwa̱ꞌ:

—Iná̱n nicre̱dowaj, ayejsan iga inó̱n yej tej anne‑ijlijkej, sino que iga nejeme̱n no̱ nikakikej iwá̱n nikmatij iga yéj nokta in Cristo yej kisalva̱rowa nochi gente yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli.

Jesús kachitialtiá gobierno itekipanowa̱ni ipiltzi̱n

43 Kua̱ꞌ pánoja inó̱n o̱me días, Jesús ki̱saꞌ Samaria iwá̱n yajki ipan íta̱l Galilea. 44 Porque Jesús kijtoj iga nisé̱ profeta ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaj ipan iya̱ltepe̱ꞌ. 45 Kua̱ꞌ asiꞌ Galilea, yej ompa cha̱ntitoyaj ki‑o̱mema̱wijkej Jesús, iga la gente no̱ yajkaj Jerusalén iga kilwichi̱wili̱toyaj la Pascua iwá̱n kitakej inochi yej íkua̱ꞌ kichij Jesús.

46 Jesús yajki sej a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Caná yej onoꞌ estado de Galilea, ka̱n kichij vino iga a̱ꞌti. Iwá̱n ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej itekipanowa̱ni el rey. Inó̱n ta̱gaꞌ icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Capernaum wa̱n we̱titoya ipiltzi̱n. 47 Kua̱ꞌ inó̱n tekipanowa̱ni kimatiꞌ iga Jesús kí̱saꞌya Judea iwá̱n ásiꞌya Galilea, yajki kitato iwá̱n kitejtekiꞌijlij iga mayawi icha̱n iga maki‑achitialti ipiltzi̱n, yej mikisnekiaya. 48 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj, siga ayá̱ꞌ ankitaj tejté̱ yej ayi̱ꞌpa mo‑ita.

49 Eꞌ inó̱n tekipanowa̱ni kijtoj:

—NoTe̱ko, nimaní̱n xaj, mie̱j aya miki nopiltzi̱n.

50 Jesús kijtoj:

—Xaj mocha̱n; mopiltzi̱n isatoꞌ.

Inó̱n ta̱gaꞌ kicre̱doj yej Jesús kijlij, iwá̱n yajki. 51 Mie̱j asitia̱ya icha̱n, itekipanowa̱nimej ki̱xna̱mikitoj iwá̱n kijlijkej:

—¡Mopiltzi̱n isatoꞌ!

52 Yéj kitajtan itekipanowa̱nimej te̱ hora pe̱waꞌ iga yé̱ktiya kimachi̱lij ipiltzi̱n, iwá̱n kijlijkej:

—Ya̱lwa a la una de la tarde pojpoliwiꞌ iga kawa̱ntoya.

53 Te̱taj kejla̱n iga inó̱n hora nokta kua̱ꞌ Jesús kijlij: “Mopiltzi̱n isatoꞌ”; iwá̱n yéj iwá̱n inochi ifami̱liaj kicre̱dojkej ipan Jesús.

54 Iga ini̱nya o̱me ve̱j Jesús kichij milagro kua̱ꞌ yajki Galilea iga ki̱saꞌ Judea.

5

Jesús kachitialtiá se̱ yej takua̱wayaxtoꞌ yej icha̱n Betesda

1 Má̱j má̱j judiyojmej nemi ilwichi̱wayaj ken kitekimakaj itájto̱l Dios, iwá̱n Jesús yajki sej Jerusalén ka̱n nentoꞌ ilwiꞌ. 2 Ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ, ite̱noj puerta yej ito̱ka̱ꞌ borre̱gojmej* onoya se̱ a̱yawalwé̱j, ipan hebreo† ito̱ka̱ꞌ Betesda, kipiá cinco itasejka̱nyo. 3 Ompa wejwetztoyaj komati yej we̱titokej, pachamej, ko̱xomej iwá̱n sekin yej awel mo̱li̱nayaj yej kichi̱xtoyaj mamo̱li̱na a̱ꞌti. 4 Iga kua̱ꞌsan iyá̱ngel‡ Dios temowa̱ya ipan a̱ꞌti iwá̱n kipe̱peya̱waltia̱ya; iwá̱n yej achto kalakiá ipan a̱ꞌti, kua̱ꞌ pachiwiá iga pe̱peya̱waya, achitiaya san katiapa kokolis makipiá. 5 Ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej we̱titoya treinta y ocho años. 6 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga ompa wetztoꞌ, kimatiꞌ iga ikyay ompa onoꞌ, kitajtan:

—¿Ix tikneki xi‑achitiá?

7 Yej we̱titoꞌ kijtoj:

—NoTe̱ko, ayagaj ne‑akiá a̱tampa kua̱ꞌ pe̱peya̱waya a̱ꞌti. Kua̱ꞌ nikneki manikalaki, sewoꞌ achto kalaki.

8 Jesús kijlij:

—Ximoketza, xikui motapech iwá̱n xaja.

9 Íkua̱ꞌsan in inó̱n ta̱gaꞌ achitiáꞌ, kikuiꞌ itapech iwá̱n pe̱waꞌ nejnen. Eꞌ como inó̱n día mose̱wilo, 10 judiyojmej kijlijkej yej achitiáꞌ:

—Iní̱n día mose̱wilo; aye̱kti iga xikui̱ga motapech.

11 Inó̱n ta̱gaꞌ kijtoj:

—Yej neachitialtij, ne‑ijlij: “Xikui motapech iwá̱n xaja.”

12 Yejeme̱n kitajtankej:

—¿A̱ꞌyéj in inó̱n yej mitzijlij: “Xikui motapech iwá̱n xaja”?

13 Eꞌ inó̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kimatiá a̱ꞌyéj kachitialtij, iga Jesús kajka̱kalaꞌ tatza̱tza̱la̱n, inó̱n iga aki̱xmatiꞌ. 14 Iwá̱n Jesús kasiꞌ weyitio̱pan in inó̱n yej kachitialtij, iwá̱n kijlij:

—Taꞌ xine̱kaki, iná̱n ti‑achitiaꞌya, ayꞌya xikchi̱wa yej aye̱kti, iga amo ma̱jya sej tiwe̱tiás.

15 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ yajki, iwá̱n kijlij judiyojmej iga Jesu̱swaꞌ in yej ki‑achitialtij. 16 Inó̱n iga judiyojmej kite̱mowa̱yaj Jesús iwá̱n kimikti̱jnekiáj, iga taachitialtia̱ya ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. 17 Eꞌ Jesús kijtoj:

—NoTaj nochipa tekipanowa, iwá̱n nej no̱ nitekipanowa.

18 Inó̱n iga judiyojmej ma̱jya kimikti̱jnekiáj Jesús, ayejsan iga ayá̱ꞌ kichi̱waya ken tatekimaka la ley iga amo matekipano ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, no̱ kijtowa̱ya iga iTaj Dios, ijkó̱n kijto̱jneki iga yéj no̱ Dios.

Ken iga reina̱rowa iPiltzi̱n Dios

19 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga nej yej iPiltzi̱n Dios nose̱lti awel nikchi̱wa nité̱; nikchí̱wasan petz yejsan nikita iga kichi̱wa noTaj. Inochi yej kichi̱wa noTaj, no̱ nikchi̱wa nej yej nite̱Piltzi̱n. 20 NoTaj ne̱poxcho̱kiliá iwá̱n ne̱ne̱xtiliá inochi yej kichi̱wa; iwá̱n yáwi‑oꞌ má̱j ne̱ne̱xtili̱ti miaꞌ yej ayagaj wel kichi̱wa, iga inó̱n ankitaskej, te anmoyo̱lmajti̱skej. 21 Iga ijkó̱n ken noTaj kixitiá yej miktokej iwá̱n kimaka vida, no̱ nej yej te̱Piltzi̱n yej nej niknekis, nikmakas vida. 22 Te̱Taj ayá̱ꞌ tajuzga̱rowa, nej yej iPíltzi̱nya ne̱máꞌ iga wel manitajuzga̱ro, 23 iga inochi gente mane̱weyimati̱lti nej yej te̱Piltzi̱n kensan noTaj no̱ kiweyimati̱ltiáj. Yej ayá̱ꞌ kiweyimati̱ltiáj te̱Piltzi̱n, ayá̱ꞌ no̱ kiweyimati̱ltiá noTaj yej ne̱ti̱tan.

24 ’Nimitznojma‑ijliáj: Yej kikaki yej nikijtowa iwá̱n kicre̱dowa ipan yej ne̱ti̱tan, nochipa yawi onoti wa̱n Dios; ayoꞌ mojto̱j iga makicastiga̱ro̱ka̱n iga kichij yej aye̱kti, mikíkaya wa̱n ojpa‑ísaꞌya sej. 25 Nimitznojma‑ijliáj, iga yawi asiti la hora, iwá̱n á̱mansan nokta, kua̱ꞌ yej miktokej§ yawij kikakitij notájto̱l nej yej iPiltzi̱n Dios; iwá̱n yej kicre̱do̱skej yawij isatij. 26 Iga noTaj Dios wel tamaka vida, no̱ ne̱máꞌ nej yej iPiltzi̱n iga manitamaka vida. 27 Iwá̱n ne̱máꞌ poder iga wel manitajuzga̱ro, iga nej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. 28 Amo ximoyo̱lmajti̱ka̱n iga iní̱n nikijtowa, iga yawi asiti kua̱ꞌ nochi yej miktokej yawij kikakitij notájto̱l 29 iwá̱n kijki̱saskej kajka̱n to̱ktokej. Yej kichijkej yej ye̱kti, yawij ojpa‑isatij iwá̱n nochípaya onoskej wa̱n Dios; eꞌ yej kichijkej yej aye̱kti, yawij ojpa‑isatij iga yawij kicastiga̱ro̱tij.

Mone̱xtiá iga Jesús manda̱rowa

30 ’Nej awel nikchi̱wa nité̱ yej nejsan nikneki. Nitajuzga̱rowa ijkó̱n ken ne̱tekimaka noTaj, iwá̱n yej nej nikchi̱wa ijko̱nya nokta, iga ayá̱ꞌ nemi nikchi̱wa ken nej nikneki, sino que nemi nikchi̱wa ijkó̱n ken kineki toTaj yej ne̱ti̱tan. 31 Siga nejsan katka manikijto iga ómpaya ken nikchijtoꞌ, wel mojtowa iga nemi nitakajkaya̱wa. 32 Eꞌ onoꞌ sewoꞌ yej ye̱ꞌta̱tapowa iga nej, iwá̱n nej nikmati iga inó̱n yej nemi ye̱ꞌtajtowa iga nej, ayá̱ꞌ takajkaya̱wa. 33 Amejeme̱n ankiti̱tankej yej makitajtanitij Juan, iwá̱n yej yéj kijtoj, melá̱ꞌ nokta. 34 Eꞌ nej ayá̱ꞌ nikneki iga agaj maye̱ꞌtajto de nej, iní̱n nikijtowa iga xicre̱do̱ka̱n yej kijtoj Juan wa̱n ximosalva̱ro̱ka̱n. 35 Juan kua̱ꞌ tamachtij, itájto̱l ken tikita katka se̱ tiꞌti yej we̱welo̱ntoya iwá̱n ta̱wia̱ya, iwá̱n amejeme̱n ankinekikej xipa̱kika̱n iga inó̱n tiꞌti yej ayá̱ꞌ wejkaj mitzta̱wijtoyaj. 36 Eꞌ nej nikpiá ka̱n niktaksaltiá notájto̱l, má̱j ye̱kti que yej kijtoj Juan. Yej nej nikchi̱wa, inó̱n yej toTaj ne‑ijlij iga manikchi̱wa, iwá̱n inó̱n yej nikchi̱wa, kine̱xtiá iga kena, toTaj ne̱ti̱tan. 37 Iwá̱n toTaj yej ne̱ti̱tan, no̱ ye̱ꞌtajtowa iga nej, iwá̱n amejeme̱n ayí̱ꞌ ankikakij itájto̱l, niga ayí̱ꞌ ankitaj, 38 niga ankipiáj itájto̱l ipan amoa̱lmajmej iga ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj ipan nej yej ne̱ti̱tan toTaj. 39 Amejeme̱n anmoye̱ꞌmachtiáj itájto̱l Dios, iga amejeme̱n ankijtowaj iga wel ompa ankasij yej mitzne̱xtiliáj kén wel xonoka̱n nochipa wa̱n Dios; ompa ka̱n ijkuilijtoꞌ tajtowa de nej, 40 eꞌ amejeme̱n ayá̱ꞌ ankinekij xine̱techo̱ka̱n iga xonoka̱n nochipa wa̱n Dios.

41 ’Nej ayá̱ꞌ nikneki agaj maye̱ꞌtajto de nej. 42 Iwá̱n nej nimitzi̱xmatij, iwá̱n nikmati iga ayá̱ꞌ ankinekij Dios. 43 Nej ne̱ti̱tan noTaj, iwá̱n amejeme̱n ayá̱ꞌ anne̱tajto̱lkuij; iwá̱n siga seꞌ mayokawi̱ki yej ayagaj kiti̱tan, inó̱n sí ankitajto̱lkui̱li̱skej. 44 ¿Kén wel anne̱cre̱do̱skej, siga amejéme̱nsan ankinekij iga tokni̱mej mamitzweyimati̱lti̱ka̱n, iwá̱n ayí̱ꞌ annemij ken kajasi iga Dios mamitzye̱ꞌitaka̱n? 45 Amo ankijto̱skej iga nej nimitzte̱lwi̱skej iyi̱xtaj noTaj; yejwaꞌ mitzte̱lwiáj Moisés, yej amejeme̱n ípan anmoconfia̱rojtokej. 46 Siga katka amejeme̱n xicre̱do̱ka̱n yej Moisés kijtoj, nej no̱ katka anne̱cre̱dowa̱yaj, iga yej kijkuiloj Moisés tajtowa de nej. 47 Eꞌ siga ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj yej yéj kijkuiloj, ¿kén anyawij ankicre̱do̱tij yej nimitzijliáj?

6

Jesús kitamaka cinco mil tajta̱gaꞌ

1 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ tajtoj, yajki iyi̱ka̱mpa lago de Galilea, yej no̱ ito̱ka̱ꞌ lago de Tiberias. 2 Miaꞌ kitokatinemiáj iga kitakej kichij milagro kua̱ꞌ kachitialtijtinemiꞌ yej we̱titokej. 3 Iwá̱n Jesús tejkaj ipan tepe̱ꞌ iwá̱n ompa mota̱lij iwá̱n idisci̱polojmej. 4 Na̱ꞌya katka iga la Pascua,* yej iyilwi judiyojmej. 5 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga pox komati yej nemi asij, kijlij Felipe:

—¿Ka̱n tia̱skej tikowatij tákual iga inochi ini̱mej gente?

6 Inó̱n kijtoj iga makikaki te̱ kijto̱j Felipe, iga Jesús kimatiá te̱ yawi kichi̱wati. 7 Felipe kijtoj:

—Ke̱ꞌ se̱ kita̱niá ocho meses ni alí̱n ayá̱ꞌ kimaka iga matikowaka̱n tákual iga matikmajmakaka̱n ajachi ini̱mej gente.

8 Iwá̱n Andrés yej iyikni̱n Simón Pedro, yej no̱ idiscí̱poloj Jesús, kijtoj:

9 —Nigaj onoꞌ se̱ choochi̱n, kipiá cinco pa̱n de cebada iwá̱n o̱me to̱poj; eꞌ iní̱n ni alí̱n ayá̱ꞌ kimaka iga poxsan timiakejmej.

10 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xikijli̱ka̱n inochi mamota̱li̱ka̱n.

Ompa onoya sakatzitzi̱n, iwá̱n motajta̱lijkej ken cinco mil tajta̱gaꞌ. 11 Iwá̱n Jesús kikuiꞌ ino̱mej pa̱n, kua̱ꞌ támiꞌya kimáꞌ gracias Dios, kimajmáꞌ idisci̱polojmej iga yejemej makimajmakaka̱n yej eje̱watoyaj. Ijko̱nsan no̱ kichij iwá̱n to̱poj, kimajmakakej este ke̱ꞌ kinekikej. 12 Kua̱ꞌ ixwíkeja, Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Inochi xiknechko̱ka̱n yej ayꞌ kikuajkej, iga amo mapetzpoliwi nité̱.

13 Yejeme̱n nochi kikuikej, iwá̱n kite̱mijkej doce chikiwimej ita̱tajkolka yej ayꞌya mokuaj de inó̱n cinco pa̱n de cebada. 14 Kua̱ꞌ la gente kitaꞌ iga Jesús kichij milagro, kijtojkej:

—Kena, iní̱n profeta yej momatiá iga yawi wi̱tzeti ipan iní̱n ta̱jli.

15 Eꞌ como Jesús kimatiꞌ iga kinekiáj makitekiꞌwi̱gaka̱n iga makita̱li̱ka̱n de rey, ki̱saꞌ ompa, iwá̱n yajki iyi̱xko tepe̱ꞌ, iga kinekiá maono ise̱lti.

Jesús nejnemi iyi̱xko a̱ꞌti

16 Kua̱ꞌ tayowátiꞌya, idisci̱polojmej Jesús yajkij laguna, 17 tejkajkej ipan se̱ á̱ka̱l iwá̱n pe̱wakej a̱panowaj iga maasika̱n Capernaum. Inó̱n hora melaꞌtakomíchka̱nya nokta, iwá̱n Jesús aya asiá. 18 Iwá̱n íkua̱ꞌ pe̱waꞌ ejekaꞌ yej pox tajpalej iwá̱n mopa̱palakachowa̱ya a̱ꞌti. 19 Kua̱ꞌ nejnénkeja ipan á̱ka̱l ken cinco o seis kilómetros, kitakej Jesús iga nejnentiwi̱ꞌ iyi̱xko a̱ꞌti iga kina̱ꞌtechojtiwi̱ꞌ á̱ka̱l, iwá̱n majmawikej. 20 Jesús kijtoj:

—¡Nej niJesús, amo ximajmawika̱n!

21 Iwá̱n yejeme̱n tao̱mema̱wijkej iga kitejkawi̱ltijkej Jesús ipan á̱ka̱l, iwá̱n nimani̱nsan asikej ompiga ka̱n nemi ya̱yaj.

La gente kite̱mowa Jesús

22 Ipanya seꞌ día, yej ka̱wikej iyi̱ka̱mpa a̱ꞌti, kimatikej iga Jesús idisci̱polojmej yajkij ipan inó̱n se̱tzi̱n á̱ka̱l yej ompa onoya, iwá̱n Jesús ayá̱ꞌ ya̱ya iwa̱mej. 23 Mie̱j seꞌ a̱ka̱lmej asikej yej ki̱skej ipan a̱ltepe̱ꞌ Tiberias, asikej na̱ꞌsan ka̱n takuajkej kua̱ꞌ toTe̱ko kimáꞌ gracias Dios iga tákual. 24 Inó̱n iga kua̱ꞌ la gente kitakej iga ompa ateyi Jesús, niga idisci̱polojmej, tejtejkajkej ipan a̱ka̱lmej iwá̱n yajkij Capernaum iga kite̱mo̱toj.

Jesús kenkua̱ꞌ pa̱n yej tamaka vida

25 Kua̱ꞌ yejeme̱n asikej iyi̱ka̱mpa laguna, kasikej Jesús iwá̱n kitajtankej:

—Tamachtia̱ni, ¿ke̱man tiwa̱laj nijiga?

26 Jesús kijtoj:

—Nej nikijtowa iga amejeme̱n ane̱te̱mojtinemij iga san antakuajkej este amixwikej, ayéj iga ankicre̱dojkej yej ankitakej iga nikchi̱wa milagro. 27 Amo xitekipano̱ka̱n iga san tákual yej tami, sino que iga tákual yej kichi̱wa iga xonoka̱n nochipa wa̱n Dios. Inó̱mpawaꞌ in tákual yej nia nimitzmakatij, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, iga Dios yej tóTajpa kijlij iga ijkó̱n makichi̱wa.

28 Kitajtankej:

—¿Te̱ nikchi̱waskej iga manikchi̱waka̱n ken Dios kineki?

29 Jesús kijtoj:

—Dios kineki iga xicre̱do̱ka̱n ipan inó̱n yej yéj kiti̱tan.

30 Iwá̱n kitajtankej:

—¿Te̱ milagro wel anne̱ne̱xtiliáj iga manikitaka̱n iga manimitzcre̱do̱ka̱n? ¿Te̱ wel tikchi̱wa? 31 Ikya notajwe̱wejmej kikuajkej maná† ipan desierto, ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Dios kimáꞌ ino̱mej iga makikua̱ka̱n pa̱n yej wa̱laj ipan cielo.”

32 Jesús kijtoj:

—Nej nimitzijliáj: Ayéj Moisés yej tamajmaka pa̱n yej wi̱ꞌ ipan cielo, sino que noTaj yej tamajmaka in melaꞌpa̱n yej wi̱ꞌ ipan cielo. 33 Iga inó̱n pa̱n yej Dios tamaka, inó̱n yej temoj ipan cielo, iwá̱n kimaka vida nochi gente.

34 Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej:

—NoTe̱ko, nochipa xine̱makaka̱n ino̱mpa pa̱n.

35 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nejwaꞌ in inó̱n pa̱n yej tamaka vida. Yej ne̱toka ayí̱ꞌ yawi maya̱nati; iwá̱n yej ne̱cre̱dowa, ayí̱ꞌ yawi a̱tanekiti. 36 Eꞌ ken nimitzijlíjkeja, ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj, malej iga anne‑itákeja. 37 Nochi yej toTaj ne̱maka, ne̱tokaj; iwá̱n yej ne̱tokaj, aniksenkokajte̱waskej. 38 Iga nej ayá̱ꞌ niwa̱laj ipan cielo iga san manikchi̱waki kensan nikneki, sino que iga manikchi̱wa ken kineki yej ne̱ti̱tan. 39 Iwá̱n ijkí̱n kineki toTaj yej ne̱ti̱tan; iga amo manikpolo nisé̱ yej yéj ne̱ti̱tanilij, sino que manikojpa‑ixiti ke̱man kua̱ꞌ yéj wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki. 40 Yej ne̱ti̱tan kineki iga inochi yej kitachi̱liá iPiltzi̱n Dios, iwá̱n kicre̱dowa ipan yéj, nike̱man ayꞌya mikis, iwá̱n nej nia nikojpa‑ixiti̱ti kua̱ꞌ Dios wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki.

41 Inó̱n iga judiyojmej pe̱wakej kipo̱powakej Jesús, iga sankiꞌ kijtoj: “Nej nipa̱n yej temoj ipan cielo.” 42 Iwá̱n kijtojkej:

—¿In iní̱n ayejtaj Jesús yej ipiltzi̱n José? Tejeme̱n tiki̱xmatij itaj iwá̱n iye̱ꞌ. ¿Iwá̱n iná̱n kijtowa igakiꞌ temoj ipan cielo?

43 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ayꞌya xine̱po̱pojtoka̱n. 44 Ayagaj wel ne̱toka siga ayá̱ꞌ kiwajliga toTaj yej ne̱ti̱tan; iwá̱n nej nia nikojpa‑ixiti̱ti kua̱ꞌ Dios wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki. 45 Ipan a̱mamej ka̱n kijkuilojkej profe̱tajmej, kijtowa: “Dios yawi kimachti̱ti inochi.” Nochi yej kikaki toTaj, momachtiá ípan, iwá̱n ne̱toka.

46 ’Ayéj iga ágaja kitaꞌ toTaj; nikítaꞌsan nej yej niwa̱laj de Dios. 47 Nej nimitzijliáj, yej ne̱cre̱dowa, nochipa yawi onoti wa̱n Dios. 48 Nejwaꞌ in pa̱n yej nitamaka vida. 49 Amo‑ikyapatajwa̱n kikuajkej maná ipan desierto, iwá̱n malej ijkó̱n, mikíkejsan; 50 eꞌ nej nitajtowa de inó̱n pa̱n yej temowa ipan cielo; yej kikua inó̱n pa̱n, ayá̱ꞌ mikis. 51 Nejwaꞌ in inó̱n pa̱n yej isatoꞌ; yej temoj ipan cielo. Yej kikua iní̱n pa̱n, yawi onoti nochipa wa̱n Dios. Iní̱n pa̱n yej nia nikmakati, ini̱nwaꞌ nonakayo. Nia nikmakati iga makipiá vida nochi gente.

52 Judiyojmej pe̱wakej iga mose̱sepan‑ijliáj:

—¿Kén mate̱maka inakayo iga matikua̱ka̱n?

53 Jesús kijtoj:

—Nej nimitzijliáj, siga ayá̱ꞌ ankikuaj nonakayo nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ ankoniáj noesyo, awel amisatoskej iyi̱xtaj Dios. 54 Yej kikua nonakayo iwá̱n koniá noesyo, nochipa yawi onoti wa̱n Dios; iwá̱n nia nikojpa‑ixiti̱ti kua̱ꞌ Dios wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki. 55 Iga nonakayo melaꞌtákual nokta, iwá̱n noesyo melá̱ꞌ nokta yej mooniá. 56 Yej kikua nonakayo iwá̱n koniá noesyo, se̱titoꞌ nowa̱n, iwá̱n nej nise̱titoꞌ íwa̱n. 57 ToTaj yej ne̱ti̱tan isatoꞌ, iwá̱n nej nisatoꞌ iga yéj; ijko̱nsan no̱ yej kikua nonakayo, onos iga nej. 58 Nej ayéj ken inó̱n pa̱n yej kijliáj maná yej kikuajkej amo‑ikyapatajwa̱n, malej iga kikuajkej, eꞌ mikíkejsan. Nej pa̱n yej temoj ipan cielo. Yej kikua iní̱nbapa pa̱n, yawi onoti nochipa wa̱n Dios.

59 Jesús ijkó̱n tamachtij tio̱pan ipan a̱ltepe̱ꞌ Capernaum.

Tájto̱l yej kichi̱wa iga nochipa matonoka̱n wa̱n Dios

60 Kua̱ꞌ kikakikej kén iga Jesús tamachtiá, miaꞌ yej kitokatinemiáj Jesús kijtojkej:

—Iní̱n yej kijtowa ayagaj kojasi; ¿A̱ꞌ wel kitajto̱lkui̱li̱j?

61 Jesús kimatiꞌ iga yej kitokatinemiáj kipo̱pojtoyaj, tatajtan:

—¿Ix mitzkuesowaj iga ijkó̱n nitamachtij? 62 ¿Te̱ ankijtowa̱yaj siga xine‑itaka̱n nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, nemi nitejkawi ka̱n achto nonoya? 63 Espí̱ritojwaꞌ in yej kichi̱wa iga matonoka̱n; ise̱lti tonakayo akichi̱wa nité̱, iwá̱n tajto̱lmej yej nimitzijlijkej wa̱laj ipan Espíritu iwá̱n tamaka vida. 64 Eꞌ ónogoꞌ sekin de amejeme̱n yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj.

Eꞌ Jesús kimatiáy aja̱ꞌyéj yej ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj, iwá̱n a̱ꞌyéj yawi kine̱xti̱ti iga makiki̱tzki̱ka̱n. 65 Iwá̱n kijtoj:

—Inó̱n iga nimitzijlíjkeja iga ayagaj wel wi̱ꞌ ka̱n nonoꞌ, siga toTaj ayá̱ꞌ kiwajliga.

66 Iwá̱n íkua̱ꞌya, miaꞌ yej kitokatinemiáj Jesús kikajtejkej, iwá̱n ayꞌya nemiáj iwá̱n Jesús. 67 Jesús kitajtan doce idisci̱polojmej:

—¿Amejeme̱n no̱ anya̱jnékija?

68 Simón Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, ¿a̱ꞌya seꞌ maniktokaka̱n? Motájto̱l ne̱ne̱xtiliáj kén iga wel manonoka̱n nochipa wa̱n Dios. 69 Nejeme̱n nicre̱dójkeja, iwá̱n nikmatij iga tej tiCri̱stoj yej iPiltzi̱n Dios yej isatoꞌ.

70 Jesús kijtoj:

—¿Ix aya̱ꞌtaj ando̱cejmej nimitztapejpenkej? Iwá̱n se̱ de amejeme̱n tzitzimiꞌ.

71 Kua̱ꞌ iní̱n kijtoj, Jesús nemi tajtowa de Judas Iscariote, ipiltzi̱n Simón, iga Judas yawi kine̱xti̱ti iga makiki̱tzki̱ka̱n, malej iga yéj se̱ de inó̱n doce idiscí̱poloj Jesús.

7

Iyikni̱wa̱n Jesús akicre̱dowa̱yaj

1 Kua̱ꞌ nochi iní̱n panoj, Jesús nemiá ipan íta̱l Galilea; ayá̱ꞌ kinekiá maono ipan íta̱l Judea, iga ompa judiyojmej kimikti̱jnekiáj Jesús. 2 Eꞌ como asitia̱yay iyilwi ra̱nchojtzitzi̱n*, se̱ ilwiꞌ yej kichi̱wayaj judiyojmej, 3 iyikni̱wa̱n kijlijkej:

—Amo xika̱wi nigaj; xaj Judea iga yej mitztokaj yej ompiga onokej, no̱ makitaka̱n yej tikchi̱wa yej ayi̱ꞌpa mo‑ita. 4 Siga agaj kineki maki̱xmatika̱n, ayá̱ꞌ kichi̱wa tejté̱ ichtákasan, eꞌ siga tikneki mamitzi̱xmatika̱n, yej tikchi̱wa, xikchi̱wa ka̱n nochi mamitzita.

5 Niga iyikni̱wa̱n ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj. 6 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Aya asi noho̱raj, eꞌ iga amejeme̱n malej iga ná̱mo̱l hora, nochi ye̱kti. 7 Yej ayá̱ꞌ ne̱cre̱dojtokej, amejeme̱n awel mitzijiyaj, eꞌ nej, kena ne‑ijiyaj, iga nikne̱xtiliáj iga kichijtokej yej aye̱kti. 8 Amejeme̱n xa̱ka̱n ilwitaj; nej ayá̱ꞌ nia iga aya asi noho̱raj.

9 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, Jesús ka̱wiꞌ Galilea.

Jesús yawi ipan iyilwi ra̱nchojtzitzi̱n

10 Eꞌ kua̱ꞌ yájkija iyikni̱wa̱n, Jesús yajki no̱ ilwitaj, malej iga ayagaj kitaꞌ, ken kua̱ꞌ ichtakayajki. 11 Judiyojmej kite̱mowa̱yaj Jesús ilwitaj, iwá̱n kijtowa̱yaj:

—¿Ix ka̱n a̱n onoꞌ in inó̱n ta̱gaꞌ?

12 Iwá̱n poxsan miaꞌ ta̱tapowayaj de Jesús. Sekin kijtowa̱yaj: “Iní̱n ta̱gaꞌ pox kichi̱wa yej ye̱kti”, eꞌ sekin kijtowa̱yaj: “Iní̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej ye̱kti; takajkaya̱wa.”

13 Eꞌ la gente ichtákasan tajtowa̱yaj de Jesús iga kimajmawilia̱yaj judiyojmej yej manda̱rowa̱yaj.

14 Kua̱ꞌ ná̱wiya día iga nentoya ilwiꞌ,† Jesús kalaꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ iwá̱n pe̱ꞌ iga tamachtiá. 15 Judiyojmej madmira̱dowa̱yaj, iwá̱n kijtowa̱yaj:

—¿Kén kichi̱wa in iní̱n ta̱gaꞌ iga pox wel tamachtiá? Ayá̱ꞌ momachtij.

16 Jesús kijtoj:

—Ken nimitzmachtiáj ayéj nejsan nikijtowa, iga ijkó̱n kijtowa yej ne̱ti̱tan. 17 Siga agaj kineki makichi̱wa ken kineki Dios, yawi ki̱xmatiti siga yej nitamachtiá wi̱ꞌ de Dios o nejsan nikijtowa. 18 Siga nogá̱najsan niknekiá manimoweyimati, nejsan nimotajtowilia̱ya. Eꞌ nikneki mamoweyimati̱lti yej ne̱ti̱tan. Inó̱n iga yej nikijtowa, ijko̱nya nokta iwá̱n ayá̱ꞌ nitakajkaya̱wa.

19 ’¿Ix ayejtaj Moisés mitzmakakej la ley? Iwá̱n nisé̱ de amejeme̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa ken ijkuilijtoꞌ. ¿Te iga anne̱mikti̱jnekij?

20 La gente kijtojkej:

—¡Tinemi wa̱n Tzitzimiꞌ! ¿A̱ꞌyéj mitzmikti̱jneki?

21 Jesús kijtoj:

—Igasan nikchij yej ye̱kti ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, ayá̱ꞌ ankiye̱ꞌitakej. 22 Eꞌ Moisés mitzne̱xtilijkej iga ximocircuncida̱ro̱ka̱n,‡ (malej iga ayéj achto Moisés yej tatekimáꞌ iga mamocircuncida̱ro̱lo, yajkij amo‑ikyapatajwa̱n), inó̱n iga amejeme̱n ankicircuncida̱rowaj se̱ choochi̱n malej iga ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. 23 Iwá̱n iná̱n amejeme̱n iga san ankichi̱waj ken kijtowa iley Moisés, ankicircuncida̱rowaj se̱ choochi̱n ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, ¿te ígataj mitzkuesowaj iga nitaachitialtij ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo? 24 Amo xitajuzga̱ro̱ka̱n san ken ankitaj, kua̱ꞌ agaj ankijuzga̱rowaj, xitaye̱ꞌjuzga̱ro̱ka̱n.

Jesús kijtowa ka̱n wa̱laj

25 Sekin yej cha̱ntitoyaj Jerusalén, pe̱wakej tatajtankej:

—¿Ix ayéj iní̱n in yej kite̱mojtinemij iga makimikti̱ka̱n? 26 Taꞌ xikitaka̱n, ne̱ ta̱tajtojtoꞌ ka̱n onolo̱ꞌ, iwá̱n ayagaj kijliá nité̱, in yej manda̱rowaj, ¿ix a̱n kimelaꞌkre̱dójkeja iga iní̱n ta̱gaꞌ in Cristo? 27 Eꞌ tejeme̱n tikmatij de ka̱n wi̱ꞌ; iwá̱n kua̱ꞌ mawi̱ki Cristo, ayagaj yawi kimatiti de ka̱n wi̱ꞌ.

28 Kua̱ꞌ Jesús kikaguiꞌ iní̱n, tamachtijtoya tio̱pan‑ijtiꞌ, iwá̱n tajtoj recio:

—¡Wa̱ntaj ankijtowaj iga anne‑i̱xmatij wa̱n ankimatij ka̱n niwa̱laj! Eꞌ ayá̱ꞌ niyokawa̱laj, sino que ne̱ti̱tan se̱ yej ayí̱ꞌ takajkaya̱wa, yej amejeme̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij. 29 Nej sí niki̱xmati iga ipan yéj niki̱saꞌ, iwá̱n yéj ne̱ti̱tan.

30 Iwá̱n kinekiáj makiki̱tzki̱ka̱n, eꞌ ayagaj kima̱ta̱lilij iga Dios aya kineꞌ. 31 Miaꞌ yej kicre̱dojkej ipan yéj, iwá̱n kijtojkej:

—Kua̱ꞌ mawi̱ki Cristo, ¿ix ma̱jya yawi kichi̱wati milagro que iní̱n ta̱gaꞌ kichi̱wa?

Fariseojmej kitekimaka policiyajmej iga makipre̱sojwi̱ka̱n Jesús

32 Fariseojmej kikakikej yej la gente kipojtoyaj de Jesús; iwá̱n fariseojmej iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej kiti̱tankej policiyajmej§ yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan iga makiki̱tzki̱ka̱n Jesús. 33 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ayá̱ꞌ niwejka̱was iga amowa̱n nia nonoti, iwá̱n nia̱ti sej ka̱n onoꞌ yej ne̱ti̱tan. 34 Amejeme̱n anne̱te̱mo̱skej, eꞌ ayá̱ꞌ anneasiskej, iga awel anya̱skej ka̱n nej nonos.

35 Judiyojmej pe̱wakej iga mose̱sepantajtanij:

—In iní̱n, ¿ka̱n a̱n ya̱ti iga ayꞌya wel tikasiskej? ¿Ix a̱n ya̱ti kimachti̱ti judiyojmej yej cha̱ntitokej ipan íta̱l grie̱gojmej, ino̱mej yej pa̱payi̱ntinemij iwá̱n kimachti̱j no̱ grie̱gojmej? 36 ¿Ix te̱ a̱n kijto̱jneki in inó̱n yej kijtoj: “Anne̱te̱mo̱skej, eꞌ ayá̱ꞌ anneasiskej, iga awel anya̱skej ka̱n nia nonoti”?

We̱ya̱mej yej kipiá a̱ꞌti yej isatoꞌ

37 Kua̱ꞌ ásiꞌya día iga tami ilwiꞌ, inó̱n día nokta yej má̱j weyi‑ilwiꞌ; inó̱n día, Jesús moketzaꞌ iwá̱n tajtoj recio:

—Siga agaj a̱taneki, mawi̱ki ka̱n nonoꞌ iwá̱n maa̱ti. 38 Xicre̱do̱ka̱n notájto̱l iwá̱n ipan amoa̱lmajmej ki̱stos ken we̱ya̱mej yej kichi̱waj iga xonoka̱n nochipa wa̱n Dios. Ijkó̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios.

39 Iga inó̱n kijtoj Jesús, kijtoj iga yej kicre̱do̱j itájto̱l, kipiás iyEspí̱ritoj Dios; íkua̱ꞌ aya wi̱tziá iyEspí̱ritoj Dios, iga Jesús aya kiweyimati̱ltia̱yaj ipan cielo iga aya ojpa‑isa.

Moyojyokatilo

40 Sekin yej ompa onoyaj kua̱ꞌ kikakikej iní̱n, kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ profeta nokta yej tikchi̱xtoyaj.

41 Sekin kijtowa̱yaj:

—Ini̱nya in Cristo.

Eꞌ sekin kijtojkej:

—¿Ix wel Cristo ma de Galilea? 42 Ka̱n ijkuilijtoꞌ kijtowa iga Cristo yawi ki̱sati ipan ipilówa̱mpa ipilowa̱n rey David iwá̱n nace̱ro̱j Belén, ipansan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ ka̱n icha̱n David.

43 Inó̱n iga moyojyokatilo̱ꞌ iga itechko Jesús. 44 Sekin kinekiáj makipre̱sojwi̱ka̱n Jesús, eꞌ ayagaj mi̱xe̱wij.

Tekiwajmej akicre̱dowaj Jesús

45 Policiyajmej yajkij ka̱n onokej fariseojmej iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, iwá̱n kitajtankej:

—¿Te iga ayá̱ꞌ ankiwajligakej?

46 Policiyajmej kijtojkej:

—¡Ayí̱ꞌ nikakij agaj matajto ken iní̱n ta̱gaꞌ!

47 Iwá̱n fariseojmej kijtojkej:

—¿Amejeme̱n no̱ya mitzkajkayajkej? 48 ¿Ix ágaja de toje̱fejmej o de tejémejpa fariseojmej kicré̱doja ipan yéj? 49 Eꞌ ini̱mej yej kitokaj Jesús aki̱xmatij iley Moisés, inó̱n iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti.

50 Nicodemo yej se̱ ve̱j yajka tayowa kitato̱ya Jesús, yej no̱ katka fariseo, kijtoj:

51 —Toley tatekimaka iga awel tikijtowaj iga mamiki se̱ ta̱gaꞌ siga ayá̱ꞌ achto tikakij wa̱n tikmatij te̱ kikomete̱roj.

52 Iwá̱n kijlijkej:

—¿In tej no̱ tigalileo? Ximomachti ka̱n ijkuilijtoꞌ, iwá̱n tikitas iga nisé̱ profeta ayá̱ꞌ wa̱laj de Galilea.

Siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi

53 Iwá̱n sejsé̱ de yejemej yájkija icha̱mej.

8

1 Eꞌ Jesús yajki ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Olivos. 2 Ipan seꞌ día, yowaltiꞌ yajki tio̱pan. Iwá̱n nochi gente kitechoj, iwá̱n Jesús mota̱lij iwá̱n pe̱waꞌ tamachtij. 3 Iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n fariseojmej, kiwajliguilijkej Jesús se̱ siwa̱ꞌ yej kima̱wetzi̱ltijkej wa̱n se̱ ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ iwá̱n kita̱lkej itajkoya̱n la gente, 4 iwá̱n kijlijkej Jesús:

—Tamachtia̱ni, iní̱n siwa̱ꞌ nikma̱wetzi̱ltijkej iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ. 5 Iley Moisés te̱tekimaka iga ijki̱mpa siwa̱ꞌ matiktemikti̱ka̱n. ¿In tej, ken tikijtowa?

6 Inó̱n kijlijkej ka̱nsan makima̱wetzi̱lti̱ka̱n, iga ijkó̱n wel makite̱lwi̱ka̱n. Iwá̱n Jesús mokototzoj iwá̱n pe̱waꞌ tajkuiloj ipan ta̱jli iga imájpil. 7 Eꞌ como kitajtantóyajsan, moketzaꞌ iwá̱n kijtoj:

—Agaj de amejemej yej momachi̱liá iga ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti, inó̱n achto makipata̱naltili teꞌti iní̱n siwa̱ꞌ.

8 Iwá̱n sej mokototzoj iwá̱n ma̱joꞌ tajkuiloj ipan ta̱jli. 9 Eꞌ yejemej kua̱ꞌ iní̱n kikakikej, momachi̱lijkej iga aye̱ꞌnemij, iwá̱n sejsé̱ sejsé̱ ki̱stiajki. Achto ki̱skej yej we̱wétkeja. Iwá̱n kua̱ꞌ nóchiya ki̱skej, Jesús ká̱wiꞌsan iwá̱n siwa̱ꞌ iga ompay kikajtejkej. 10 Iwá̱n Jesús moketzaꞌ iwá̱n como kitaꞌ iga petz síwa̱ꞌsan onoya, kijlij:

—Siwa̱ꞌ, ¿ka̱n onokej in yej mitzmikti̱jnekiáj? ¿Ix ayagaj kijtoj iga ximiki?

11 Siwa̱ꞌ kijtoj:

—Ayagaj, noTe̱ko.

Jesús kijtoj:

—Nej no̱ ayá̱ꞌ nikijtowa iga ximiki; iná̱n xaja iwá̱n ayoꞌ xikchi̱wa yej aye̱kti.

Jesús yej te̱ta̱wiá pan toa̱lmaj

12 Jesús tajtoj sej iwá̱n la gente, iwá̱n kijtoj:

—Nej yej nikta̱wiá nochi gente pan iya̱lmajmej; yej ne̱toka ayí̱ꞌ nemis ka̱n takomichka̱n, ma̱jwaꞌ kipiás yej kita̱wiá ipan iya̱lmaj iwá̱n kipiás nokta vida.

13 Fariseojmej kijtojkej:

—Tejsan timotajtowiliá, iwá̱n iga mogá̱najsan timotajtowiliá, avale̱rowa.

14 Jesús kijtoj:

—Malej iga nejsan nimotajtowiliá, eꞌ kena vale̱rowa, iga nikmati ka̱n niwa̱laj iwá̱n nikmati ka̱n nia, eꞌ amejeme̱n ayá̱ꞌ ankimatij ka̱n niwa̱laj niga ka̱n nia. 15 Amejemej antajuzga̱rowaj ken kiye̱ꞌita ta̱gaꞌ. Nej ayagaj nikjuzga̱rowa, 16 eꞌ siga nitajuzga̱rowa, nikchi̱wa ken kajasi iga ayá̱ꞌ nikchi̱wa nose̱lti, sino que iwá̱n noTaj yej ne̱ti̱tan, íwa̱n nitajuzga̱rowa. 17 Ipan amoley ijkuilijtoꞌ, iga kua̱ꞌ o̱me kitakej te̱ mochij iwá̱n sansé̱ kijtowaj yej kitakej, inó̱n yej kijtowaj, ijko̱nya. 18 Nej nimotajtowiliá, iwá̱n noTaj yej ne̱ti̱tan mochi̱wa seꞌ yej ne̱tajtowiliá.

19 Iwá̱n kitajtankej:

—¿Ka̱n onoꞌ moTaj?

Jesús kijtoj:

—Amejemej ayá̱ꞌ ane‑i̱xmatij, iwá̱n ayá̱ꞌ no̱ anki̱xmatij noTaj, siga ane‑i̱xmatiáj, no̱ anki̱xmatiáj noTaj.

20 Iní̱n tajto̱lmej kijtoj Jesús kua̱ꞌ nemi tamachtiá weyitio̱pan, ite̱noj cajo̱ntzi̱n ka̱n moakiá tomi̱n iga ofrenda. Eꞌ ni agaj ayá̱ꞌ kiki̱tzkij, iga Dios aya kineꞌ.

Ka̱n nej nia̱j amejeme̱n awel anyawij

21 Jesús kijlij sej judiyojmej:

—Nej nia̱ti, iwá̱n amejemej anne̱te̱mo̱skej, eꞌ anyawij anmikitij iga ankichijtokej yej aye̱kti wa̱n ayá̱ꞌ mitzperdona̱rowili̱skej yej ankichi̱waj. Ka̱n nej nia, amejemej awel anyawij.

22 Iwá̱n judiyojmej kijtojkej:

—¿Ix anka kejla̱miki iga momikti̱j, anka inó̱n iga kijtowa iga awel tia̱skej ka̱n yéj yawi?

23 Jesús kijtoj:

—Amejeme̱n nigaj amocha̱n ipan iní̱n ta̱jli, nej nocha̱n ajko. Amejemej de iní̱n ta̱jli, iwá̱n nej ayéj de iní̱n ta̱jli. 24 Inó̱n iga nimitzijlijkej iga amejemej anyawij anmikitij iga ankichijtokej yej aye̱kti wa̱n ayá̱ꞌ mitzperdona̱rowili̱skej yej ankichi̱waj. Siga amejemej ayá̱ꞌ ankicre̱do̱skej iga nej niCri̱stoj,* anmikiskej wa̱n ayá̱ꞌ mitzperdona̱rowili̱skej yej ankichi̱waj yej aye̱kti.

25 Iwá̱n kitajtankej Jesús:

—¿A̱ꞌtaj yej in tej?

Jesús kijtoj:

—Ino̱nsan ken nimitzijlijkej achto. 26 Ónogoꞌ komati yej wel nimitzijliáj yej ayompa ankichi̱waj. Eꞌ yej ne̱ti̱tan ayá̱ꞌ takajkaya̱wa iwá̱n nikijliá la gente kensan nikaguiꞌ kijtowa yej ne̱ti̱tan.

27 Eꞌ yejemej ayá̱ꞌ kimatikej iga nemi tajtowa de Dios yej iTaj. 28 Inó̱n iga Jesús kijtoj:

—Kua̱ꞌ amejemej anyawij anneajkokuitij ipan cruz, nej yej iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, íkua̱ꞌ ankimatiskej a̱ꞌyéj nej. Ayá̱ꞌ nikchi̱wa yej nej nikneki, nikijtowa kensan noTaj ne̱ne̱xtilij. 29 Iga yej ne̱ti̱tan onoꞌ nowa̱n; noTaj ayá̱ꞌ ne̱semaka, iga nochipa nikchi̱wa yej yejpa kiye̱ꞌita.

30 Kua̱ꞌ Jesús kijtoj ini̱mej tájto̱l, miaꞌ kicre̱doj ipan yéj.

Ipilowa̱n Dios iwá̱n yej kichijtokej yej aye̱kti

31 Jesús kijlij judiyojmej yej kicre̱dojkej ipan yéj:

—Siga amejemej amoconfia̱rojtoskej ipan notájto̱l, anmochi̱waskej annomelaꞌdisci̱polojmej. 32 Iwá̱n anki̱xmatiskej yej melá̱ꞌ nokta, iwá̱n ken kua̱ꞌ ayoꞌ nité̱ mitzilpitoskej.

33 Yejemej kijtojkej:

—Nejemej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Abraham iwá̱n ayí̱ꞌ nimochi̱waskej agaj iyescla̱voj;† ¿te iga tej tikijtowa iga ne̱xitomaskej?

34 Jesús kijlij judiyojmej:

—Nimitzijliáj iga inochi yej kichi̱wa yej aye̱kti, ilpitoꞌ iga inó̱n yej kichi̱wa yej aye̱kti. 35 Se̱ esclavo ayá̱ꞌ nochipa onos ipan se̱ kajli. Eꞌ se̱ te̱piltzi̱n, kena, kajasi maono nochipa pan se̱ kajli. 36 Inó̱n iga, siga nej yej iPiltzi̱n Dios nimitzxitomaj, amejeme̱n anmelaꞌxitontoskej. 37 Nikmati iga amejemej ipilówa̱mpa Abraham. Eꞌ anne̱mikti̱jnekij iga ayá̱ꞌ ankichi̱waj ken nikijtowa. 38 Nej nikijtowa yej ne̱ne̱xtilij noTaj, iwá̱n amejemej ankichi̱waj yej amotaj mitzne̱xtilijkej.

39 Yejemej kijtojkej:

—Notájmejwaꞌ Abraham.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Siga katka amejemej ipilowa̱n Abraham, ankichi̱wayaj ken yéj kichij. 40 Eꞌ iná̱n amejeme̱n anne̱mikti̱jnekij iga san nimitzijlijkej yej melá̱ꞌ, yej Dios ne̱ne̱xtilij. ¡Abraham ayí̱ꞌ ijkó̱n kichij! 41 Amejemej ankichi̱waj ken kichi̱wa amotaj.

Iwá̱n yejemej kijtojkej:

—Nejemej ayéj nipejpemej. Nikpiáj se̱san notajmej, ino̱nwaꞌ Dios.

42 Jesús kijtoj:

—Siga melá̱ꞌ iga Dios amotaj, amejemej anne̱nekiáj, iga nej ne̱ti̱tan Dios. Ayá̱ꞌ niyokawa̱laj, sino que Dios ne̱ti̱tan. 43 ¿Te iga ayá̱ꞌ ankentende̱rowaj yej nikijtowa? Iga ayá̱ꞌ nokta ankikakisnekij notájto̱l. 44 Amejemej amotaj tzitzimiꞌ, iwá̱n ankichi̱wasnekij ken amotaj kineki. Tzitzimiꞌ nochipa tamiktiá iwá̱n takajkaya̱wa. Ayí̱ꞌ kijtowa yej melá̱ꞌ nokta, wa̱n kua̱ꞌ takajkaya̱wa momelaꞌne̱xtiá ken iga yéj nokta. Yéjwaꞌ takajkaya̱wa nokta iwá̱n kichi̱wa iga matakajkaya̱walo. 45 Eꞌ nej nimitzijliáj yej melá̱ꞌ iwá̱n amejemej ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj. 46 ¿A̱ꞌyéj de amejemej wel ne̱ne̱xtiliá iga nikchij yej aye̱kti? Iwá̱n siga nej nikijtowa yej melá̱ꞌ, ¿te iga ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj? 47 Yej itatki Dios, kikaki itájto̱l Dios. Eꞌ iga amejemej ayéj de Dios, inó̱n iga ayá̱ꞌ ankikakij notájto̱l.

Cristo onoyay kua̱ꞌ aya onoya Abraham

48 Iwá̱n judiyojmej kijtojkej:

—Ómpaya ken nikijtowaj iga tej tisamarita̱noj‡ iwá̱n tikpiá iyespí̱ritoj tzitzimiꞌ.

49 Jesús kijtoj:

—Ayá̱ꞌ nikpiá nisé̱ ma̱lespí̱ritoj. Nej nikweyimati̱ltiá noTaj iwá̱n amejeme̱n anneali̱mpamatij. 50 Nej ayá̱ꞌ nikte̱mowa iga mane̱weyimati̱lti̱ka̱n, eꞌ onoꞌ se̱ yej kineki iga mane̱weyimati̱lti̱ka̱n, iwá̱n yéj tajuzga̱rowa. 51 Nimitznojma‑ijliáj siga agaj kichi̱wa ken nej nikijtowa, nike̱man ayá̱ꞌ mikis.

52 Iwá̱n judiyojmej kijtojkej:

—A̱n sí nikmatij iga tikpiá ma̱lespí̱ritoj. Abraham iwá̱n nochi profe̱tajmej mikikej iwá̱n tej tikijtowa: “Siga agaj kichi̱wa ken nej nikijtowa, nike̱man ayá̱ꞌ mikis.” 53 ¿In tej, ix ma̱jya sej que to‑ikyapatajwe̱wej Abraham? Porque yéj miguiꞌ, iwá̱n profe̱tajmej no̱ mikikej, ¿a̱ꞌtaj yéj timomachi̱liá in tej?

54 Jesús kijtoj:

—Siga nejsan nimoweyimati̱ltiá, ijkó̱n ayá̱ꞌ movale̱rowa. Eꞌ noTaj yej ne̱weyimati̱ltiá, ino̱nsan yej ankijtowaj iga amoDio̱s. 55 Eꞌ amejemej ayá̱ꞌ anki̱xmatij. Nej sí niki̱xmati; iwá̱n siga nikijto̱j iga ayá̱ꞌ niki̱xmati, no̱ te̱wa̱n nitakajkaya̱was ken amejemej. Eꞌ nej sí niki̱xmati iwá̱n nikchi̱wa ken yéj kijtowa. 56 Abraham, yej amo‑ikyapatajmej, pa̱guiꞌ iga kitasnekiá iga niwi̱tziá; iwá̱n kitaꞌ, iwá̱n poxsan yo̱lpa̱guiꞌ.

57 Judiyojmej kijlijkej Jesús:

—Aya tikpiá niga cincuenta años, ¿iwá̱n tikijtowa iga tikitaꞌya Abraham?

58 Jesús kijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj iga kua̱ꞌ aya teyá Abraham, nej nonoyay.

59 Iwá̱n kikuikej teꞌti iga kitemiktia̱yaj Jesús; eꞌ Jesús mi̱ya̱n, iwá̱n ki̱saꞌ ipan weyitio̱pan; panoj tatza̱la̱n iwá̱n yajki.

9

Jesús kachitialtiá se̱ pacha

1 Ka̱n pano̱tia̱ya Jesús, kitaꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej itékiya iga pacha. 2 Iwá̱n idisci̱polojmej kitajtankej:

—Tamachtia̱ni, ¿te iga a̱n itékiya ga pacha iní̱n ta̱gaꞌ? ¿Ix iga itaj o iye̱ꞌ kichijkej yej aye̱kti, o iga yéj nokta kichij yej aye̱kti?

3 Jesús kijtoj:

—Ayéj iga yéj kichij yej aye̱kti, niga itaj niga iye̱ꞌ kichijkej yej aye̱kti, sino que iga ipan yéj mamone̱xti yej Dios wel kichi̱wa. 4 Mie̱j nonoꞌ amowa̱n nia nikchi̱wati itekipáno̱l yej ne̱ti̱tan, iga kua̱ꞌ yawi tayowatiati, ayágajoꞌ wel tekipano̱j. 5 Mie̱j nonoꞌ ipan iní̱n ta̱jli nej kenkua̱ꞌ nikta̱wiá la gente pan iya̱lmajmej.

6 Kua̱ꞌ Jesús tamiꞌ iní̱n kijtoj, chijchaꞌ ta̱lpan wa̱n kichij alí̱n sokiꞌ iga ichíjchal, iwá̱n inó̱n sokiꞌ kita̱lilij ipan iyi̱x yej pacha. 7 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xaj ximo‑i̱xpa̱kati ipan a̱yawalwé̱j yej ito̱ka̱ꞌ Siloé —Siloé kijto̱jneki “yej kiti̱tankej”.

Pacha yajki iwá̱n mo‑i̱xpa̱gaꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ mokuepaꞌ, welja tachaya. 8 Iwá̱n yej najna̱ꞌsan icha̱mej iwá̱n yej ki̱xmatiajya iga pacha, kijtojkej:

—¿Ix ayéj iní̱n yej mota̱lia̱ya iga kitajtaniá tomi̱n?

9 Sekin kijtojkej:

—Kena, yéjya.

Sekin sej kijtojkej:

—Ayéj yéj, eꞌ ijkó̱mpasan ken yéj.

Eꞌ yej katka pacha kijtoj:

—Nejya yej katka nipacha.

10 Iwá̱n kitajtankej:

—¿Te̱ mitzchi̱wilijkej iga wel xitachá?

11 Yéj kijtoj:

—Inó̱n ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jesús, kichij alí̱n sokiꞌ iwá̱n ne̱ta̱lilij ipan noyi̱x iwá̱n ne‑ijlij: “Xaj ipan a̱yáwal yej ito̱ka̱ꞌ Siloé iwá̱n ximo‑i̱xpa̱ka.” Nej niajki iwá̱n kua̱ꞌ nimo‑i̱xpa̱gaꞌ, welja nitacháꞌ.

12 Iwá̱n kitajtankej:

—¿Ka̱n onoꞌ inó̱n ta̱gaꞌ?

Iwá̱n yéj kijtoj:

—Anikmati.

Fariseojmej kitajtanij pacha yej achitiáꞌ

13 Iwá̱n yej katka pacha kiwi̱gakej iyi̱xtaj fariseojmej. 14 Eꞌ kua̱ꞌ Jesús kichij sokiꞌ iga kachitialtij pacha, inó̱n día katka kua̱ꞌ mose̱wilo, 15 inó̱n iga fariseojmej sej kitajtankej yej katka pacha kén iga i̱xtapowiꞌ. Yej katka pacha kijtoj:

—Ne̱ta̱lilij sokiꞌ ipan noyi̱x, iwá̱n nimo‑i̱xpa̱gaꞌ iná̱n welja nitachá.

16 Sekin fariseojmej kijtojkej:

—Inó̱n ta̱gaꞌ yej kichij ijkó̱n, ayéj Dios kiti̱tan, iga tekipanowa malej iga día kua̱ꞌ mose̱wilo.

Eꞌ sekin kijtojkej:

—¿Kén wel kichi̱was milagro se̱ ta̱gaꞌ yej ayompa nemi?

Iwá̱n ayá̱ꞌ sansé̱ kijtowa̱yaj, 17 iwá̱n sej ki‑ojpatajtankej inó̱n yej katka pacha:

—Tej, ¿te̱ tikijtowa de inó̱n yej mitzi̱xtapoj?

Iwá̱n yéj kijtoj:

—Nej nikijtowa iga yéj profeta.*

18 Eꞌ judiyojmej ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱yaj iga inó̱n ta̱gaꞌ pacha katka, iwá̱n iná̱n welja tachá, este que kino̱tzkej itaj iwá̱n iye̱ꞌ. 19 Iwá̱n kitajtankej:

—¿Ix iní̱n in amopiltzi̱n yej ankijtowaj itékiya iga pacha? ¿Kén iga iná̱n welja tachá?

20 Itaj iwá̱n iye̱ꞌ pacha kijtojkej:

—Nikmatij iga iní̱n nopiltzi̱n, itékiya iga pacha. 21 Eꞌ ayá̱ꞌ nikmatij ken kichij iga iná̱n welja tachá, niga no̱ nikmatij a̱ꞌyéj ki̱xtapoj. Yéj xiktajtanika̱n, yéjwaꞌ yó̱leja, wel ima̱tika mitzijliáj ken kichij iga iná̱n ayꞌya pacha.

22 Itaj iwá̱n iye̱ꞌ ijkí̱n kijtojkej iga kimajmawilia̱yaj judiyojmej, iga judiyojmej motajto̱ltíjkaja iga kiki̱xtia̱yaj ipan tio̱pan yej kijtowa̱ya iga Jesús el Mesías. 23 Inó̱n iga itaj iwá̱n iye̱ꞌ kijtojkej: “Yéj xiktajtanika̱n, yéjwaꞌ yó̱leja.”

24 Iwá̱n judiyojmej sej kino̱tzkej yej katka pacha, iwá̱n kijlijkej:

—Xine̱nojma‑ijli̱ka̱n iyi̱xtaj Dios; nejemej nikmatij iga inó̱n ta̱gaꞌ kichijtoꞌ yej aye̱kti.

25 Yej katka pacha kijtoj:

—Nej anikmati siga kichijtoꞌ yej aye̱kti o ayá̱ꞌ, yej sí nikmati iga nej katka nipacha iwá̱n iná̱n welja nitachá.

26 Sej kitajtankej:

—¿Te̱ mitzchi̱wilij? ¿Kén iga mitzi̱xtapoj?

27 Yéj kijtoj:

—Nimitzijlíjkejakej, eꞌ amejemej ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj, ¿te iga ankinekij iga sej manikojpa‑ijto? ¿Ixtaj no̱ ankinekij xiktokaka̱n?

28 Judiyojmej kajajwakej yej katka pacha, iwá̱n kijlijkej:

—Tej sí tiktoka nokta in inó̱n ta̱gaꞌ. Eꞌ nejemej niktokaj Moisés. 29 Nejemej nikmatij iga Dios tajtoj iwá̱n Moisés, eꞌ inó̱n ta̱gaꞌ anikmatij ka̱n wa̱laj.

30 Ta̱gaꞌ yej katka pacha kijtoj:

—¡Nej iní̱n sí anikojasi! Amejemej ayá̱ꞌ ankimatij ka̱n wa̱laj iwá̱n nej ne‑i̱xtapoj. 31 Tikmatij iga Dios ayá̱ꞌ kikaki yej kichi̱wa yej aye̱kti, kikákisan yej kiweyimati̱ltiáj iwá̱n kichi̱waj ken kineki Dios. 32 Nike̱man ayí̱ꞌ mokaki iga se̱ yej itékiya iga pacha, agaj wel maki̱xtapo. 33 Siga katka iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ wa̱laj de Dios, awel nité̱ kichi̱waya.

34 Iwá̱n judiyojmej kijtojkej:

—Tej yej motékiya iga tikchíjtoꞌya yej aye̱kti, ¿tikneki xine̱machti̱ka̱n?

Iwá̱n kiki̱xtijkej ipan tio̱pan.

Yej tacháj mochi̱waj ken pachamej

35 Jesús kimatiꞌ iga kiki̱xtijkej ipan tio̱pan inó̱n yej pacha katka, iwá̱n kua̱ꞌ Jesús kasiꞌ, kitajtan:

—¿In tej, ix ticre̱dowa ipan iPiltzi̱n Dios?

36 Yej pacha katka kijtoj:

—Noko̱ko, xine‑ijli a̱ꞌyéj o̱n iga nej manicre̱do ipan yéj.

37 Jesús kijtoj:

—Tikítaꞌya, nej yej nemi nita̱tapowa mowa̱n.

38 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ, motankua̱ketzaꞌ ite̱noj Jesús, iwá̱n kijtoj:

—Nicre̱dowa, noTe̱ko.

39 Jesús kijtoj:

—Nej niwa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga manikne̱xti katiapa yej ye̱kti iwá̱n katiapa yej aye̱kti. Nej niwa̱laj iga yej pachamej matachaka̱n, iwá̱n yej iga tacháj, mamochi̱waka̱n ken pachamej.

40 Iwá̱n sekin fariseojmej yej onoyaj ite̱noj Jesús, kua̱ꞌ iní̱n kikakikej, kitajtankej:

—¿In nejemej, no̱ nipachamej?

41 Jesús kijtoj:

—Siga amejemej katka ampachamej, Dios ayá̱ꞌ mitzitayaj iga ankichijkej yej aye̱kti. Eꞌ iga ankijtowaj iga antacháj, Dios mitzitaj iga ankichijtokej yej aye̱kti.

10

Ka̱n mi̱xkui̱tilo pan borre̱gojmej

1 Jesús sej kijlij fariseojmej:

—Nimitznojma‑ijliáj iga yej ayá̱ꞌ kalaki ipan ipue̱rtajyo kóla̱l ka̱n onokej borre̱gojmej, ma̱jwaꞌ kalaki seꞌ lado, ino̱nwaꞌ yej tachteki, iwá̱n tamaga iga kikui yej ayéj itatki. 2 Eꞌ yej kalaki ipan puerta, ino̱nwaꞌ in pastor yej kicuida̱rowa borre̱gojmej. 3 Yej tacuida̱rowa pan puerta, kitapowiliá puerta iga makalaki pastor, iwá̱n borre̱gojmej kitajto̱lkakij. Pastor kino̱tza ipan ito̱ka̱mej, iwá̱n kikiki̱xtiá kóla̱lko. 4 Iwá̱n kua̱ꞌ kikijkí̱xtija inochi borre̱gojmej, in pastor tapanowa, iwá̱n borre̱gojmej kitokaj iga kitajto̱lkakij. 5 Eꞌ ayá̱ꞌ kitokaj seꞌ yej aki̱xmatij, ma̱jwaꞌ sencholowaj, iga ayá̱ꞌ kitajto̱lkakij yej ná̱mo̱l.

6 Jesús kine̱xtilij ka̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n, eꞌ yejemej akimatikej te̱ kijto̱jneki.

Jesús yej kiye̱ꞌcuida̱rowa borre̱gojmej

7 Inó̱n iga Jesús sej kijlij fariseojmej:

—Nimitznojma‑ijliáj iga nej ken nipue̱rtaj ka̱n kalaki borre̱gojmej. 8 Inochi yej wa̱lkej achto que nej, inó̱mejwaꞌ yej tachtekij iwá̱n tamagaj iga kikuij yej ayéj itatkimej; eꞌ borre̱gojmej ayá̱ꞌ kitajto̱lkakikej. 9 Nej nipue̱rtaj, yej ipan nej kalaki, moma̱nawiá, ken tikita inó̱n borrego yej ki̱sa iwá̱n kalaki iwá̱n kasi sakaꞌ.

10 ’Yej tachteki wi̱ꞌ iga san tachtekiki, tamiktiá iwá̱n tapolowa, eꞌ nej niwa̱laj iga xiye̱ꞌonoka̱n nochipa, wa̱n amo mamitzpolo̱ka̱n nité̱. 11 Nej yej nikye̱ꞌcuida̱rowa borre̱gojmej. Pastor yej kiye̱ꞌcuida̱rowa borre̱gojmej este mote̱maka iga mamiki. 12 Eꞌ yej tekipanowa iga san tata̱niá, kua̱ꞌ kita wi̱ꞌ se̱ weyi koyo̱ꞌ,* ompa kikajte̱wa borre̱gojmej, iwá̱n cholowa, iga ayéj pastor iwá̱n iga ayéj itatki borre̱gojmej. Iwá̱n weyi koyo̱ꞌ kita̱talochtiá borre̱gojmej, iwá̱n sempa̱payi̱nij. 13 Inó̱n ta̱gaꞌ cholowa iga yéj kinékisan tomi̱n, ayéj borre̱gojmej.

14 ’Nej yej nikye̱ꞌcuida̱rowa borre̱gojmej, inó̱n iga niki̱xmati noborre̱gojmej iwá̱n noborre̱gojmej no̱ ne‑i̱xmatij. 15 Ijkó̱n ken noTaj ne‑i̱xmati nej no̱ niki̱xmati noTaj; iwá̱n nej nimote̱maka iga manimiki iga noborre̱gojmej. 16 Nikpiá no̱ seꞌ noborre̱gojmej, yej ayá̱ꞌ onoꞌ ipan iní̱n kóla̱l, iwá̱n nia no̱ nikuajligati ipan iní̱n kóla̱l. Ijkó̱n yejemej no̱ ne̱tajto̱lkakiskej, iwá̱n onos se̱san kóla̱l iga borre̱gojmej iwá̱n se̱san pastor.

17 ’Inó̱n iga noTaj ne̱cho̱kiliá, iga nimote̱maka iga nimiki iga noborre̱gojmej iwá̱n sej ni‑ojpa‑isas. 18 Ayagaj wel ne̱miktiá, sino que nej nimoyokate̱maka iga nimiki. Nej wel nimote̱maka iga mane̱mikti̱ka̱n iwá̱n wel sej ni‑ojpa‑isa. Ijkó̱n ne̱tekimáꞌ noTaj.

19 Kua̱ꞌ judiyojmej kikakikej inó̱n tajto̱lmej, sej moyojyokatijkej. 20 Miaꞌ kijtowa̱yaj:

—¿Te iga ankichi̱wiliáj caso, yejwaꞌ kipiá ma̱lespí̱ritoj iwá̱n lo̱kojtitoꞌ?

21 Eꞌ sekin kijtowa̱yaj:

—Ayagaj yej kipiá ma̱lespí̱ritoj wel ijkó̱n tajtowa. ¿Ix wel se̱ ma̱lespí̱ritoj ki̱xtapowa pachamej?

Judiyojmej ta‑ijiyaj

22 Inó̱n ve̱j sektaj, iwá̱n Jerusalén nemi kilwichi̱wilia̱yaj weyitio̱pan. 23 Jesús onoya weyitio̱pan, ila̱doj kalte̱n yej ito̱ka̱ꞌ Salomón, 24 iwá̱n judiyojmej kiyawalojkej Jesús, iwá̱n tatajtankej:

—¿Este ke̱man nikmelaꞌmatiskej a̱ꞌyéj in tej? Siga tej tiCri̱stoj xine̱nojma‑ijli̱ka̱n nokta.

25 Jesús kijtoj:

—Nimitzijlíjkeja iwá̱n ayá̱ꞌ anne̱cre̱dojkej. Yej ankitaj nikchi̱wa iga ijkó̱n nokta ne̱tekimaka noTaj, inó̱n kimelaꞌne̱xtiá a̱ꞌyéj in nej. 26 Eꞌ amejemej ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj iga ayéj anoborre̱gojmej, ijkó̱n ken nimitzijlíjkeja. 27 Noborre̱gojmej ne̱tajto̱lkakij, iwá̱n nej no̱ niki̱xmatij iwá̱n ne̱tokaj. 28 Nej nikchi̱wa iga nochipa maonoka̱n iwá̱n noTaj, iwá̱n ayagaj ne̱kui̱li̱j. 29 Nochi noborre̱gojmej ne̱máꞌ noTaj, yéj má̱j kipiá poder que nochi, iwá̱n ayagaj wel kikui̱liá yej kipiá ipan ima̱ꞌ. 30 Nej iwá̱n noTaj se̱san.

31 Iwá̱n judiyojmej sej kikuikej teꞌti iga kipata̱naltiliáj Jesús. 32 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Níkchija miaꞌ yej ye̱kti amo‑i̱xtaj iga ipode̱r noTaj; ¿iga katiapa de inó̱n yej nikchij annetemiti̱jnekij?

33 Judiyojmej kijtojkej:

—Ayá̱ꞌ niawij nimitztewi̱tij iga tikchij yej ye̱kti, sino que iga tima̱ltajtoj iga Dios; tej tita̱gaꞌ iwá̱n tikijtowa iga tiDio̱s.

34 Jesús kijlij judiyojmej:

—Ipan amoley ijkuilijtoꞌ yej Dios kijtoj: “Amejeme̱n andio̱smej.” † 35 Tikmatij iga yej kijtowa itájto̱l Dios ijko̱nya nokta, iwá̱n Dios kito̱ka̱wij dio̱smej ino̱mej yej kikakikej itájto̱l. 36 Siga Dios ne̱tapejpen iwá̱n ne̱ti̱tan ipan iní̱n ta̱jli, ¿kén ankijto̱skej iga nima̱ltajtoj iga nikijtoj iga nej iPiltzi̱n Dios? 37 Siga ayá̱ꞌ nikchi̱wa yej kichi̱wa noTaj, amo xine̱cre̱do̱ka̱n. 38 Eꞌ siga nikchi̱wa yej kichi̱wa noTaj, malej ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj nej, eꞌ xicre̱do̱ka̱n yej nikchi̱wa, iga xikmelaꞌmatika̱n nokta iga noTaj onoꞌ nowa̱n iwá̱n nej nonoꞌ iwá̱n noTaj.

39 Sej kiwi̱gasnekiáj preso, eꞌ Jesús choloj.

40 Iwá̱n Jesús yajki ipan we̱ya̱ꞌ Jordán iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ, iwá̱n ompa ka̱wiꞌ, ka̱n Juan tekitabautiza̱rowa̱ya. 41 Miaꞌ gente yajkij kitatoj, iwá̱n kijtowa̱yaj:

—Melá̱ꞌ iga Juan ayá̱ꞌ kichij nisé̱ milagro, eꞌ nochi ken kijtoj Jesús, ómpaya nokta.

42 Miaꞌ kicre̱doj Jesús ompa ka̱n onoyaj.

11

Miki Lázaro

1 Onoya se̱ ta̱gaꞌ yej we̱titoya yej ito̱ka̱ꞌ Lázaro. Isiwa‑ikni̱mej ito̱ka̱ꞌ María iwá̱n Marta, Lázaro iwá̱n isiwa‑ikni̱mej icha̱mej Betania. 2 Iní̱n María yej isiwa‑ikni̱n Lázaro yej we̱titoya, ini̱nya María yej kitoya̱wilij aceite yej ajwiya̱ꞌ ipan iyikxi toTe̱ko iwá̱n kiwa̱ki̱ltij iga itzónkal. 3 Ino̱mej o̱me siwa̱tkej tati̱tankej iga ijkí̱n makijli̱tij Jesús:

—NoTe̱ko, moami̱goj yej tikpoxcho̱kiliá, we̱titoꞌ.

4 Kua̱ꞌ Jesús inó̱n kikaguiꞌ, kijtoj:

—Iní̱n kokolis ayá̱ꞌ kimikti̱j, ino̱nwaꞌ iga mamoweyimati̱lti Dios kua̱ꞌ mone̱xtiá yej yéj wel kichi̱wa iwá̱n iga no̱ mamone̱xti iga nej iPiltzi̱n Dios.

5 Malej iga Jesús kipoxcho̱kilia̱ya Marta, María iwá̱n Lázaro, 6 kua̱ꞌ kijlijkej iga Lázaro we̱titoꞌ, Jesús ká̱wigoꞌ o̱me día ompa ka̱n onoya. 7 Iwá̱n kijlij idisci̱polojmej:

—Tiaka̱n sej Judea.

8 Idisci̱polojmej kijlijkej:

—Tamachtia̱ni, i̱kí̱n judiyojmej mitztemikti̱jnekiáj, ¿iná̱n sej tia̱jneki ompiga?

9 Jesús kijtoj:

—¿Ix aya̱ꞌtaj ankimatij iga día kipiá doce hora? Siga se̱ nejnemi ipan día, ayá̱ꞌ mokxiwi̱teki iga ta̱wi̱lpan. 10 Eꞌ siga se̱ nejnemi tayowaka̱n, mokxiwi̱teki iga ayá̱ꞌ ta̱wi̱lpan.

11 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Toami̱goj Lázaro kóchiꞌya, eꞌ nia nikixiti̱ti.

12 Disci̱polojmej kijtojkej:

—NoTe̱ko, siga kóchiꞌya, inó̱n kito̱jneki iga yawi achitiati.

13 Eꞌ Jesús iní̱n kijtoj iga Lázaro míguiꞌya, iwá̱n idisci̱polojmej kejla̱ntoyaj anka kochtoya. 14 Iwá̱n Jesús kinojma‑ijtoj:

—Lázaro míguiꞌya. 15 Nipa̱ki iga ayá̱ꞌ ompa nonoya, iga ijkó̱n má̱j ye̱kti iga amejemej xine̱cre̱do̱ka̱n. Eꞌ tiaka̱n matikitatij.

16 Iwá̱n Tomás yej kijliáj Kua̱tej, kijlij sekin yej no̱ disci̱polojmej:

—Tiaka̱n no̱ iga matimikika̱n wa̱n Jesús.

Jesús wel ki‑ojpa‑ixitiá yej miktoꞌ

17 Kua̱ꞌ asiꞌ ompiga, Jesús kimatiꞌ iga Lázaro kiwí̱gaya na̱wi día iga kito̱kakej. 18 Betania onoya ite̱noj Jerusalén, mo‑itztoyaj ken e̱yi kilómetro; 19 iwá̱n miaꞌ judiyojmej yajkij kipaxa̱lowili̱toj Marta iwá̱n María iga kiyo̱lchika̱watoj, iga miguiꞌ iyikni̱n. 20 Kua̱ꞌ Marta kimatiꞌ iga Jesús nemi asi, yajki ko̱mema̱wi̱to, eꞌ María ka̱wiꞌ kalijtiꞌ. 21 Iwá̱n Marta kijli Jesús:

—NoTe̱ko, siga nigaj katka tonoya, nokni̱n ayá̱ꞌ mikiá. 22 Eꞌ malej ijkó̱n, nej nikmati iga Dios yawi mitzmakati nochi yej tej tiktajtanili̱j.

23 Jesús kijtoj:

—Mokni̱n yawi ojpa‑isati.

24 Marta kijtoj:

—Kena, nej nikmati iga yawi ojpa‑isati kua̱ꞌ yej miktókeja ojpa‑isaskej ipan último día.

25 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nejwaꞌ in yej nitaojpa‑ixitiá iwá̱n yej nitamaka vida. Yej kicre̱dowa ipan nej, malej iga mamiki, ojpa‑isas, 26 iwá̱n nochi yej isatokej iwá̱n kicre̱dowaj ipan nej, ayá̱ꞌ mikiskej nike̱man. ¿Ix ticre̱dowa yej nikijtowa?

27 Marta kijtoj:

—Kena noTe̱ko, nej nicre̱dowa iga tej el Cristo yej iPiltzi̱n Dios, yej wi̱tziá ipan iní̱n ta̱jli.

Jesús cho̱ka ite̱noj ka̱n moto̱gaꞌ Lázaro

28 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, Marta yajki kino̱tzato María yej iyíkni̱mpa iwá̱n ki‑ichtaka‑ijlij:

—In Tamachtia̱ni nígaja onoꞌ iwá̱n mitzno̱tza.

29 Kua̱ꞌ María inó̱n kikaguiꞌ, nimaní̱n moketzaꞌ iwá̱n yajki ka̱n onoꞌ Jesús. 30 Jesús aya asiá ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ, onoya ompa ka̱n Marta ki̱xna̱mikito. 31 Kua̱ꞌ kitakej María moketzaꞌ iwá̱n ki̱ste̱waꞌ, judiyojmej yej onoyaj cha̱n María iga kiyo̱lchika̱waj, kitokakej, yejemej kijtojkej anka yawi ka̱n moto̱gaꞌ Lázaro iga cho̱kati.

32 Kua̱ꞌ María asiꞌ ka̱n onoꞌ Jesús, motankua̱ketzaꞌ ite̱noj iwá̱n kijlij:

—NoTe̱ko, siga nigaj tonoya, nokni̱n ayá̱ꞌ mikiá.

33 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iga cho̱katoꞌ María iwá̱n judiyojmej yej íwa̱n wa̱lkej, Jesús poxsan mokno̱matiꞌ este kualo̱ꞌ iya̱lmaj. 34 Iwá̱n Jesús tatajtan:

—¿Ka̱n ankito̱kakej in Lázaro?

Yejemej kijtojkej:

—NoTe̱ko, xiwi̱ki xikitaki.

35 Iwá̱n Jesús cho̱gaꞌ. 36 Judiyojmej kijtojkej:

—Taꞌ xikitaka̱n ken iga kipoxcho̱kilia̱ya Lázaro.

37 Eꞌ sekin de yejemej kijtojkej:

—In iní̱n yej kitachaltij yej pacha, ¿ix awel katka tejté̱ kichij iga Lázaro amo mamiki?

Ojpa‑isa Lázaro

38 Jesús sej cho̱gaꞌ iya̱lmaj, kitechoj a̱nimajxapoꞌ, inó̱n xapoꞌ te̱ntzaktoya iga se̱ weyiteꞌti. 39 Jesús kijtoj:

—Xika̱naka̱n inó̱n teꞌti.

Eꞌ Marta yej iyikni̱n yej miguiꞌ, kijlij Jesús:

—NoTe̱ko, anka machaya a̱n in nokni̱n, iga kiwi̱gaya na̱wi día iga miguiꞌ.

40 Eꞌ Jesús kijtoj:

—¿Ix ayá̱ꞌ nimitzijlij, siga ticre̱dowa tia tikitati iweyipode̱r Dios?

41 Iwá̱n ke̱nakej teꞌti ka̱n kita̱lkaj yej miktoꞌ. Iwá̱n Jesús ajkotacháꞌ ipan cielo iwá̱n kijtoj:

—NoTaj, nimitzmaka gracias iga tinekaguiꞌ. 42 Nej nikmati iga nochipa tine̱kaki, eꞌ nikijtoj iní̱n iga ini̱mej gente yej nij onokej makicre̱do̱ka̱n iga tej tine̱ti̱tan.

43 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, tzájtziꞌpa iga kijtoj:

—¡Lázaro, xiki̱sa ompa!

44 Lázaro yej miktoyay, ki̱saꞌ, majma‑ilpitoya iwá̱n ijikxiilpitoya iga tzótzol iwá̱n xa̱ygatzaktoya iga tzótzol. Jesús kijtoj:

—Xikxi̱xitomaka̱n iwá̱n mayáwiya.

Motajto̱ltiáj iga kipre̱sojwiáj Jesús

45 Iwá̱n miaꞌ judiyojmej yej senyajkij iwá̱n María kua̱ꞌ kitakej yej kichij Jesús, kicre̱dojkej ipan yéj. 46 Eꞌ sekin de yejemej yajkij kitatoj fariseojmej, iwá̱n kipowilijkej yej kichij Jesús. 47 Iwá̱n fariseojmej iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej monechkojkej wa̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej iga mota̱tapo̱wijkej iwá̱n kijtojkej:

—¿Te̱ tikchi̱waskej? Iní̱n ta̱gaꞌ nemi kichi̱wa miaꞌ milagro. 48 Siga ijko̱nsan tikajte̱waj, nochi gente yawi kicre̱do̱ti ipan yéj, iwá̱n yej manda̱rowaj Roma wi̱tzej iga kixi̱xiti̱nakij toweyitio̱pan iwá̱n topaí̱s.

49 Eꞌ se̱ de yejemej yej ito̱ka̱ꞌ Caifás yej inó̱n año onoya iga ije̱fej sacerdo̱tejmej, kijtoj:

—Amejemej ayá̱ꞌ ankimatij nité̱, 50 niga ankimatij iga má̱j ye̱kti mamiki se̱ ta̱gaꞌ iga nochi gente, eꞌ amo mapoliwi nochi tokni̱wa̱n.

51 Eꞌ Caifás ayejsan iga yéj kiyoka‑ijtoj; iga yéj katka ije̱fej sacerdo̱tejmej inó̱n año, kijtoj ijkó̱n iga Dios kitajto̱lmáꞌ iga Jesús yawi mikiti iga inewi judiyojmej. 52 Ayejsan iga judiyojmej, sino que yawi mikiti iga makinechko nochi ipilowa̱n Dios yej pa̱payi̱ntokej no̱ya̱n pan ta̱jli. 53 Inó̱n iga este íkua̱ꞌ, yej kimanda̱rowaj judiyojmej motajto̱ltijkej iga makimikti̱ka̱n Jesús.

54 Inó̱n iga Jesús ayꞌya mone̱xtia̱ya iyi̱xtaj judiyojmej, sino que ki̱saꞌ ipan inó̱n íta̱l Judea iwá̱n yajki ite̱noj desierto ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Efraín. Iwá̱n ompa ka̱wiꞌ iwá̱n idisci̱polojmej.

55 Ayꞌya wejka iga judiyojmej kichi̱waj ilwiꞌ yej kijliáj Pascua,* iwá̱n miaꞌ gente de miaꞌ a̱ltepe̱mej yajkij Jerusalén iga kichi̱waj yej moneki† iga wel makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios, iní̱n kichi̱wayaj kua̱ꞌ aya pe̱wa iyilwi la Pascua. 56 Kite̱mojtinemiáj Jesús, iwá̱n kua̱ꞌ onoyaj tio̱pan, mose̱sepantajtaniáj:

—¿Kén ankijtowaj? ¿Ix wi̱ꞌ a̱n ilwitaj, o ayá̱ꞌ?

57 Fariseojmej iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej tatekimakakej iga si agaj kimati ka̱n onoꞌ Jesús, makijto, iga makiki̱tzki̱ka̱n.

12

Se̱ siwa̱ꞌ kikxipa̱tzowa Jesús

1 Poliwiaoꞌ seis día iga mochi̱wa ilwiꞌ yej kijliáj la Pascua. Jesús yajki Betania ka̱n cha̱ntitoya Lázaro, inó̱n yej ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. 2 Ompa kichijkej tákual iga ko̱mema̱wijkej Jesús; Marta kitajta̱lia̱ya tákual, iwá̱n Lázaro se̱ de ino̱mej yej takuajtoyaj iwá̱n Jesús ipan mesa. 3 Iwá̱n María kiwajli̱ꞌ ken medio litro aceite yej ajwiya̱ꞌ yej chijtoꞌ de se̱ xo̱chiꞌ yej ito̱ka̱ꞌ nardo, yej poxsan patiyoj iwá̱n kitoya̱wilij Jesús ipan iyikxi, iwá̱n kiwa̱ki̱ltilij iga itzónkal. Iwá̱n no̱ya̱n kalijtiꞌ taajwiya̱yaya. 4 Iwá̱n Judas Iscariote, yej ipiltzi̱n Simón, se̱ de idiscí̱poloj Jesús yej yawi kine̱xti̱ti Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n, kijtoj:

5 —¿Te iga ayá̱ꞌ monamáꞌ iní̱n yej ajwiya̱ꞌ iga mamopale̱wi yej amotapialiáj? Iní̱n ipatiyo ke̱ꞌ se̱ kita̱niá ipan trescientos días.

6 Eꞌ Judas kijtoj iní̱n, ayéj iga kineki mamopale̱wi yej amotapialiáj, sino que iga tachteki, como yéj kinechkowa̱ya tomi̱n, kichtekiá yej ompa ke̱naya. 7 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xikajte̱wa, iga yéj nemi machtowiá iga ne̱tajta̱liliá yej ne̱ta̱lili̱skej kua̱ꞌ ne̱to̱kaskej. 8 Yej amotapialiáj, nochipa onos amowa̱n, eꞌ nej ayá̱ꞌ nochipa nij anne̱piaskej.

Motajto̱ltiáj iga makimikti̱ka̱n Lázaro

9 Miaꞌ judiyojmej kimatikej iga Jesús onoꞌ Betania, iwá̱n yajkij ompiga, ayejsan iga kitatoj Jesús, no̱ kitatoj Lázaro yej Jesús ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. 10 Iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej motajto̱ltijkej iga no̱ yawij kimikti̱tij Lázaro, 11 iga itechko yéj, miaꞌ judiyojmej kikajtejkej iga kitokaj sacerdo̱tejmej iga kitókaja Jesús.

Jesús asi weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén

12 Miaꞌ gente yajki Jerusalén iga kilwichi̱wiliáj la Pascua; ipan seꞌya día kimatikej iga Jesús yawi asiti ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 13 Iwá̱n kimajma̱tekkej so̱ya̱ꞌ iwá̱n yajkij ki̱xna̱mikitoj Jesús, tzajtzitiajkij:

—¡Mamoweyimati̱lti Dios! ¡Mamoweyimati̱lti yej kiti̱tani toTe̱ko Dios! ¡Maye̱ꞌtajto̱lo iga iRre̱y Israel!

14 Jesús kasiꞌ se̱ burro iwá̱n tejkaj ípan, ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios:

15 Amo ximajmawika̱n yej ancha̱ntitokej ipan a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén;

xikitaka̱n iga wi̱ꞌ moRrey,

tejkatiwi̱ꞌ ipan se̱ burro.

16 Kua̱ꞌ inó̱n kichij Jesús idisci̱polojmej ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱yaj, eꞌ má̱j má̱j kua̱ꞌ Jesús yájkiya ipan cielo, kejla̱nkej iga nochi inó̱n ijkuilijtoya de yéj, inó̱n iga ijkó̱n mochij.

17 La gente yej onoyaj kua̱ꞌ Jesús kino̱tzaꞌ Lázaro xapoko iwá̱n kitakej kén iga ki‑ojpa‑ixitij, kipowayaj yej kitakej. 18 Inó̱n iga la gente ki̱xna̱mikitoj Jesús, iga kimatikej iga kichij inó̱n milagro. 19 Iwá̱n fariseojmej mosepan‑ijlijkej:

—Ankitákeja, awel te̱ tikchi̱waj. Taꞌ xikitaka̱n, nochi gente kitoka Jesús.

Sekin grie̱gojmej kite̱mowaj Jesús

20 Yajkij no̱ sekin grie̱gojmej iwá̱n ino̱mej gente yej yajkij Jerusalén ilwitaj iga kiweyimati̱lti̱toj Dios. 21 Ini̱mej grie̱gojmej kitechojkej Felipe, yej de Betsaida, estado de Galilea, iwá̱n kitajtankej:

—Ej, niknekij manikitaka̱n Jesús.

22 Felipe yajki kijli̱to Andrés iwá̱n iyo̱mextimej yajkij kijli̱toj Jesús. 23 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ásiꞌya hora iga iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij kiweyimati̱lti̱tij. 24 Nimitzijliáj siga se̱ íyo̱l trigo ayá̱ꞌ wetzi ipan ta̱jli iwá̱n miki, segui̱rówasan iga ono se̱san; eꞌ siga miki yawi pi̱witi komati íyo̱l. 25 Yej igá̱najsan mocho̱kiliá, yawi poliwiti, eꞌ yej ipan iní̱n ta̱jli mote̱maka iga makisufri̱ro iga nej ne̱toka, nochipa yawi onoti wa̱n Dios. 26 Siga agaj kineki matekipano iga nej, mane̱toka; iwá̱n ka̱n nej nonos, ompa no̱ onos yej tekipanowa iga nej. Siga agaj tekipanowa iga nej, noTaj yawi kiye̱ꞌitati.

Jesús kijtowa iga yawi mikiti

27 ’Iná̱n pox nitayo̱koxtoꞌ; ¿te̱ nia nikijto̱ti? ¿Ix manikijto: “NoTaj, xine̱ma̱nawi ipan iní̱n yej yawij ne̱chi̱wili̱tij iná̱n”? Eꞌ iga inó̱n nokta niwa̱laj. 28 NoTaj, xikchi̱wa iga makiweyimati̱lti̱ka̱n moto̱ka̱ꞌ.

Iwá̱n mokáꞌ se̱ tájto̱l ipan cielo yej kijtoj:

—Níkchija iga mamoweyimati̱lti, iwá̱n sej nia nikweyimati̱lti̱ti.

29 Yej ompa takaktoyaj, kijtowa̱yaj iga tatikui̱niꞌ, iwá̱n sekin kijtowa̱yaj:

—Se̱ ángel kino̱tzaꞌ.

30 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ayéj iga nej mokaguiꞌ iní̱n tájto̱l, sino que iga amejemej. 31 Á̱manya nokta, Dios yawi kijuzga̱ro̱ti nochi yej onokej ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n a̱man yawi kiki̱xti̱tij tzitzimiꞌ yej manda̱rowa ipan iní̱n ta̱jli. 32 Iwá̱n kua̱ꞌ neajkokuiskej ipan cruz, nochi yawi ne̱cre̱do̱ti.

33 Iga iní̱n yej Jesús kijtoj, kijtoj kén iga yawi mikiti. 34 Iwá̱n la gente kijtoj:

—Ka̱n ijkuilijtoꞌ la ley kijtowa iga Cristo nochipa onos. ¿Te ígataj tikijtowa iga iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ yawij kajkokuitij ipan se̱ cruz? ¿A̱ꞌyéj in inó̱n iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ?

35 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Yej ta̱wiá ónosoꞌ iwá̱n amejemej, eꞌ ayá̱ꞌ wejka̱was iga onos amowa̱n. Xinemika̱n mie̱j ankipiajoꞌ inó̱n yej ta̱wiá, iga amo mamitztecho̱ka̱n yówal; iga yej nejnemi takomichka̱n akimati ka̱n yawi. 36 Xicre̱do̱ka̱n ipan yej mitzta̱wiáj, mie̱j ónogoꞌ amowa̱n, ijkó̱n annemiskej ka̱n taxo̱talpa̱n.

Kua̱ꞌ tamiꞌ inó̱n kijtoj, Jesús yajki ka̱n awel kasikej.

Judiyojmej akicre̱dowaj ipan Jesús

37 Malej iga Jesús kíchija miaꞌ milagro iyi̱xtaj yejemej, ayá̱ꞌ kicre̱dojkej ipan yéj 38 iga mamochi̱wa ken kijkuiloj el profeta Isaías:

NoTe̱ko, ¿a̱ꞌyéj kicre̱doj notájto̱l?

¿A̱ꞌyéj kine̱xtilij toTe̱ko ipode̱r? *

39 Inó̱n iga awel kicre̱dowa̱yaj iga ijkí̱n no̱ kijkuiloj Isaías:

40 Dios kipajpachatilij iwá̱n kiyo̱ltakua̱wilij,

iga amo matachaka̱n iga iyi̱xmej,

niga makentende̱ro̱ka̱n iga iya̱lmajmej,

niga mawi̱tzeka̱n note̱noj iga manikachitialti̱ka̱n.†

41 Isaías kijtoj inó̱n iga kitaꞌ iweyipode̱r Jesús, iwá̱n tajtowa̱ya de yéj.

42 Eꞌ malej ijkó̱n, miaꞌ judiyojmej kicre̱dojkej Jesús, este yej má̱j tayaka̱ntokej, eꞌ ayá̱ꞌ momelaꞌne̱xtia̱yaj iga kimajmawilia̱yaj fariseojmej iga amo makiki̱xti̱ka̱n tio̱pan. 43 Akicre̱dojkej ipan Jesús iga má̱j kinekiáj iga la gente makiye̱ꞌitaka̱n, que Dios makiye̱ꞌita.

Itájto̱l Jesús yawi kijuzga̱ro̱ti la gente

44 Jesús tajtoj recio:

—Yej kicre̱dowa ipan nej, ayá̱ꞌ ipansan nej kicre̱dowa, no̱ ipan noTaj yej ne̱ti̱tan. 45 Yej nej ne‑ita, no̱ kita yej ne̱ti̱tan. 46 Nej yej nita̱wiá, niwa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga yej ne̱cre̱dowa amo maono ka̱n takomichka̱n. 47 Eꞌ siga agaj kikaki notájto̱l iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa ken nikijtowa; ayéj nej yej nikjuzga̱rowa iga nej ayá̱ꞌ niwa̱laj iga nitajuzga̱ro̱ko, sino que iga nitasalva̱ro̱ko. 48 Yej ane̱ye̱ꞌita iwá̱n ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkui, ónoꞌya a̱ꞌ kijuzga̱rowa: notájto̱l yej nikijtoj, inó̱n yawi kijuzga̱ro̱ti ipan último día. 49 Iga yej nikijtowa, ayá̱ꞌ nejsan nikte̱nchi̱wa; noTaj yej ne̱ti̱tan ne̱tekimaka iwá̱n ne̱ne̱xtiliá te̱ manikijto. 50 Nikmati iga inó̱n yej tatekimaka noTaj, kichi̱wa iga yej kicre̱dowaj nochipa maonoka̱n wa̱n yéj. Yej nikijtowa, nikijtowa ken noTaj ne̱tekimaka.

13

Jesús kikxipa̱ka idisci̱polojmej

1 Kua̱ꞌ mo̱stápaya iyilwiyo la Pascua, Jesús kimatiáy iga ásiꞌya hora iga yawi kikajte̱wati iní̱n ta̱jli iga yáwiya ka̱n onoꞌ toTaj. Yéj nochipa kicho̱kilij yej kitokatinemiáj, yej onoyaj ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n iga mikis ne̱sis iga kipoxcho̱kiliá ini̱mej yej yéj itatki.

2 Nemi cena̱rowa̱yaj. Ompa no̱ onoya Judas Iscariote yej ipíltzi̱mpa Simón. Tzitzimiꞌ áchtoya kijlij Judas ipan iya̱lmaj iga makine̱xti Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n. 3 Jesús kimatiáy iga toTaj kimaꞌya nochi poder, kimatiá iga yéj kiti̱tan iwá̱n yawi sej ka̱n onoꞌ Dios. 4 Moketzaꞌ ka̱n nemi cena̱rowa, kiki̱xtij isota̱ntzótzol iwá̱n motajko‑ilpij iga toalla. 5 Iwá̱n kakij a̱ꞌti ipan se̱ xí̱kal iwá̱n pe̱waꞌ kikxipa̱ka idisci̱polojmej, iwá̱n kijikxiwa̱tztiajki iga tzótzol yej iga tajko‑ilpitoya.

6 Kua̱ꞌ asiꞌ ite̱noj Simón Pedro, Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, ¿ix kajasi iga tej xine‑ikxipa̱ka?

7 Jesús kijtoj:

—Iná̱n ayá̱ꞌ tikentende̱rowa yej nemi nikchi̱wa, eꞌ ke̱man tikentende̱ro̱j.

8 Pedro kijlij:

—Ayí̱ꞌ nimomakas iga xine‑ikxipa̱ka.

Jesús kijtoj:

—Siga ayá̱ꞌ nimitzikxipa̱ka, awelwaꞌ timochi̱wa tinodisci̱poloj.

9 Simón Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, ámosanwaꞌ xine‑ikxipa̱ka; no̱ xine̱ma̱pa̱ka iwá̱n no̱ xine̱kua̱pa̱ka.

10 Eꞌ Jesús kijtoj:

—Yej má̱ltijoꞌ kinékisan mamo‑ikxipa̱ka iga ino̱ya̱n ejtoꞌ. Iwá̱n amejeme̱n an‑ejtokej, malej iga ayá̱ꞌ amonochi̱n.

11 Kijtoj iga ayá̱ꞌ inochi̱n ejtokej, iga kimatiá a̱ꞌyéj yawi kine̱xti̱ti iga makiki̱tzki̱ka̱n.

12 Kua̱ꞌ tamiꞌ ta‑ijikxipa̱gaꞌ, Jesús sej kakij isota̱ntzótzol, iwá̱n sej ki̱xna̱n mesa iwá̱n kijtoj:

—¿Ix ankentende̱rowaj yej nimitzchi̱wilijkej? 13 Amejeme̱n anne‑ijliáj iga nej amoMae̱stroj iwá̱n iga amoTe̱ko, iwá̱n ómpaya iga ijkó̱n anne‑ijliáj. 14 Siga nej amoMae̱stroj iwá̱n amoTe̱ko, nimitzikxipa̱kakej, ijko̱nsan no̱ amejeme̱n ximosepan‑ikxipa̱kaka̱n. 15 Nej nimitzne̱xtilijkej ken xikchi̱waka̱n, iga ijko̱nsan no̱ xikchi̱waka̱n ken nimitzchi̱wilijkej. 16 Nimitznojma‑ijliáj iga nisé̱ tekipanowa̱ni awel mochi̱wa ma̱jya sej que ipatró̱n, iwá̱n nisé̱ yej kiti̱tankej ayá̱ꞌ ma̱jya sej que yej tati̱tan. 17 Siga ankentende̱rowaj iní̱n yej nimitzijlijkej iwá̱n ankichi̱waj, anyo̱lpa̱ktoskej.

18 ’Iní̱n ayá̱ꞌ nemi nimitzijliáj amonochi̱n, iga nikye̱ꞌi̱xmati aja̱ꞌyéj niktapejpen. Eꞌ yawi mochi̱wati yej kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Yej takua nowa̱n, ne‑ijiyay.” 19 Áchtoya iní̱n nimitzijliáj iga kua̱ꞌ mochi̱was, amejeme̱n xikmatika̱n a̱ꞌyéj nej. 20 Nimitznojma‑ijliáj iga yej ki‑o̱mema̱wiá yej nej nikti̱tani, nej neo̱mema̱wiá, iwá̱n yej neo̱mema̱wiá, ki‑o̱mema̱wiá yej ne̱ti̱tan.

Judas yawi kine̱xti̱ti Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n

21 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, Jesús poxsan moyo̱lmiktij, iwá̱n kinojma‑ijtoj:

—Nimitznojma‑ijliáj, iga se̱ de amejeme̱n yawi ne̱ne̱xti̱ti iga mane̱ki̱tzki̱ka̱n.

22 Iwá̱n disci̱polojmej mose̱sepantachi̱lijkej iga ayá̱ꞌ kimatiáj de a̱ꞌyéj nemi tajtowa̱ya. 23 Se̱ de idiscí̱poloj, yej Jesús kipoxcho̱kilia̱ya, takuajtoyaj ite̱noj; 24 iwá̱n Simón Pedro kima̱no̱tzaꞌ iga kitajtan de a̱ꞌyéj nemi tajtowa. 25 Iwá̱n inó̱n discípulo má̱j kina̱ꞌtechoj Jesús, iwá̱n kitajtan:

—NoTe̱ko, ¿a̱ꞌyéj?

26 Jesús kijtoj:

—Nia nitapalo̱ti iga tájkol pa̱n, iwá̱n yej nikmakas, ino̱nya nokta.

Iwá̱n tapaloj iga tájkol pa̱n iwá̱n kimáꞌ Judas Iscariote, yej ipiltzi̱n Simón. 27 Kua̱ꞌ Judas kikuiꞌ pa̱n, Tzitzimiꞌ kalaꞌ ipan iya̱lmaj. Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Yej tia tikchi̱wati, xikchí̱waya sémiya.

28 Eꞌ ni agaj yej ki̱xna̱ntoyaj mesa akimatiꞌ te íga ijkó̱n kijlij. 29 Judas kinentia̱ya kuetaxbo̱lsaj ka̱n ke̱naya tomi̱n, sekin kijtojkej anka Jesús nemi kijliá iga makikowa tejté̱ yej moneki ipan ilwiꞌ o makimaka tejté̱ yej ayá̱ꞌ motapialiáj. 30 Kua̱ꞌ Judas kíkuiꞌya in pa̱n, ki̱saꞌ. Íkua̱ꞌwaꞌ takó̱miya.

Yej Jesús tatekimaka

31 Kua̱ꞌ Judas kí̱saꞌya, Jesús kijtoj:

—Iná̱n mone̱xtiá iweyipode̱r iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ, iwá̱n iweyipode̱r Dios mone̱xtiá ipan yéj. 32 Siga iPíltzi̱mpa Ta̱gaꞌ kine̱xtiá iweyipode̱r Dios, Dios kine̱xti̱j iweyipode̱r iPiltzi̱n, iwá̱n ina̱nwaꞌ yáwiya kine̱xti̱ti. 33 Nopilowa̱ntzitzi̱n, ayoꞌ má̱j nonos amowa̱n. Amejeme̱n anne̱te̱mo̱skej; eꞌ ino̱nsan yej nikijlij judiyojmej, ino̱nsan no̱ nimitzijliáj amejeme̱n: Ayá̱ꞌ wel anya̱skej ka̱n nej nia. 34 Nimitzmakaj iní̱n nuevo mandamiento: ximose̱pancho̱kili̱ka̱n. Ijkó̱n ken nej nimitzcho̱kiliáj, amejeme̱n no̱ ximose̱pancho̱kili̱ka̱n. 35 Siga anmose̱pancho̱kiliáj, nochi kimatis iga amejeme̱n annodisci̱polojmej.

Pedro kijto̱j iga aki̱xmati Jesús

36 Simón Pedro kitajtan Jesús:

—NoTe̱ko, ¿ka̱n tia?

Jesús kijtoj:

—Ka̱n nej nia; iná̱n awel tine̱tokas, eꞌ ke̱man tine̱tokas.

37 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, ¿te iga iná̱n awel nimitztokas? Nej niksentá̱lija noa̱lmaj iga manimiki iga tej.

38 Jesús kijtoj:

—¿Ix melá̱ꞌ iga tiksentá̱lija moa̱lmaj iga timikis iga nej? Nimitznojma‑ijliá iga kua̱ꞌ áyapa takui̱ka ka̱yo, tia tikijto̱ti e̱yi ve̱j iga ayá̱ꞌ tine‑i̱xmati.

14

Jesús kijtowa iga yéj ojti yej yawi ka̱n onoꞌ toTaj

1 Kijtoj Jesús:

—Amo xitayo̱koxtoka̱n, ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios iwá̱n ipan nej no̱. 2 Ipan íkal noTaj pox onoꞌ ka̱n wel mocha̱ntilo, siga ayéj ijkó̱n, nimitzijlia̱yaj katka. Niáoꞌwaꞌ nikchi̱wati ka̱n ximocha̱nti̱ka̱n. 3 Kua̱ꞌ nia̱jya iwá̱n nimitzchi̱wilí̱skeja ka̱n amonoskej, niwi̱ꞌ sej iga nimitzkuikij, iga ka̱n nonos nej, ompa no̱ xonoka̱n amejeme̱n. 4 Amejeme̱n ankimatij ka̱n nia, iwá̱n anki̱xmatij ojti.

5 Tomás kijtoj:

—NoTe̱ko ayá̱ꞌ nikmatij ka̱n tia; ¿kén nikmatiskej in inó̱n ojti?

6 Jesús kijtoj:

—Nejwaꞌ in inó̱n ojti, nej yej anitakajkaya̱wa, wa̱n nitamaka vida. Ayagaj wel asi ka̱n onoꞌ toTaj Dios siga ayá̱ꞌ moconfia̱rowa ipan nej. 7 Siga katka xine‑i̱xmatika̱n, no̱ anki̱xmatiáj noTaj; iwá̱n iná̱n anki̱xmátija, iwá̱n ankitákeja.

8 Felipe kijtoj:

—NoTe̱ko, xine̱ne̱xtilí̱ka̱nwaꞌ in toTaj, iwá̱n ayoꞌ má̱j nimitztajtantoskej.

9 Jesús kijtoj:

—Felipe, ikyay ninemi iwá̱n amejeme̱n, ¿iwá̱n áyataj tine‑i̱xmati? Yej ne‑ítaꞌya, kitaꞌ no̱ toTaj; ¿te ígataj tine‑ijliá iga manimitzne̱xtili̱ka̱n toTaj? 10 ¿Ayá̱ꞌ ticre̱dowa iga nej nise̱titoꞌ wa̱n toTaj iwá̱n toTaj se̱titoꞌ wa̱n nej? Yej nimitzijliáj, ayá̱ꞌ nejsan nikte̱nchi̱wa, toTaj yej íwa̱n nise̱titoꞌ, ne̱tajto̱lmaka. Nochi yej nikchi̱wa, yéjwaꞌ in yej kichijtoꞌ. 11 Xine̱cre̱do̱ka̱n iga nej nise̱titoꞌ wa̱n toTaj, iwá̱n toTaj se̱titoꞌ wa̱n nej; siga ayá̱ꞌ anne̱cre̱dowaj, xicre̱do̱ka̱n ipan yej ankitaj nikchi̱wa. 12 Nimitznojma‑ijliáj, yej ne̱cre̱dowa, yawi no̱ kichi̱wati yej nej nikchi̱wa; iwá̱n yawi kichi̱wati ma̱jya sej que nej nikchij, iga nej nia ka̱n onoꞌ toTaj. 13 Iwá̱n nochi yej ankitajtanili̱skej toTaj iga anmoconfia̱rowaj nopan, nej nimitzmakaskej, iga ipode̱r toTaj mamone̱xti ipan nej yej iPiltzi̱n. 14 Nej nikchi̱was nochi te̱san amejeme̱n anne̱tajtanili̱skej iga anmoconfia̱rowaj nopan.

Jesús kijtowa iga kiti̱tanis el Espíritu Santo

15 Jesús no̱ kijtoj:

—Siga amejeme̱n anne̱cho̱kiliáj, xikchi̱waka̱n ken nimitztekimakaj. 16 Iwá̱n nia niktajtanili̱ti toTaj iga mamitzti̱tanili̱ka̱n seꞌ yej mamitzpale̱wi̱ka̱n, iwá̱n mamitzyo̱lchika̱waka̱n iga nochipa maono amowa̱n: 17 iní̱n iyEspí̱ritoj Dios yej ijko̱nya nokta ken tane̱xtiliá. Yej aki̱xmatij Dios awel kipiaskej iyEspí̱ritoj, iga ayá̱ꞌ kitaj iwá̱n aki̱xmatij; eꞌ amejeme̱n anki̱xmatij iga yéj onoꞌ iwá̱n amejeme̱n iwá̱n nochipa onos ipan amejeme̱n. 18 Ayá̱ꞌ nimitzsenkokajte̱waskej; niwi̱ꞌ sej iga nonos iwá̱n amejeme̱n. 19 Alí̱n poliwi iga la gente ayꞌya má̱j ne‑itas, eꞌ amejeme̱n anne‑itaskej; iwá̱n iga nej nisatoꞌ, amejeme̱n no̱ an‑isatoskej. 20 Íkua̱ꞌ amejeme̱n ankimatiskej iga nej nise̱titoꞌ wa̱n noTaj, iwá̱n nej nise̱titoꞌ iwá̱n amejeme̱n, iwá̱n amejeme̱n anse̱titokej wa̱n nej. 21 Yej kimati iwá̱n kichi̱wa ken nitatekimaka, ne̱si iga ne̱cho̱kiliá nokta, iwá̱n noTaj kicho̱kili̱j inó̱n yej ne̱cho̱kiliá iwá̱n nej no̱ nikcho̱kiliá, iwá̱n nimone̱xti̱j iyi̱xtaj kén nokta in nej.

22 Judas (ayéj yej kito̱ka̱wiáj Iscariote) kijtoj:

—NoTe̱ko, ¿te iga tia timone̱xti̱ti no‑i̱xtajmej iwá̱n ayéj iyi̱xtajmej la gente yej amitzi̱xmatij?

23 Jesús kijtoj:

—Yej ne̱cho̱kiliá, ne̱tajto̱lkaki; iwá̱n noTaj yawi kicho̱kili̱ti, iwá̱n noTaj iwá̱n nej niwi̱tzej iga nisen‑onokij wa̱n yéj. 24 Yej ayá̱ꞌ ne̱cho̱kiliá, ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkui; yej iná̱n nemi nimitzijliáj ayéj nejsan nikyoka‑ijtowa, sino que noTaj yej ne̱ti̱tan ne̱tajto̱lmaka.

25 ’Nemi nimitzijliáj nochi iní̱n mie̱j nónogoꞌ amowa̱n; 26 eꞌ iyEspí̱ritoj Dios yej mitzyo̱lchika̱waj, yej toTaj mitzti̱tanili̱skej iga makikui notekipáno̱l, yawi mitzne̱xtili̱tij nochi, iwá̱n mitzejla̱nti̱skej inewi yej nimitzijlijkej.

27 ’Nej niaya, eꞌ nikchi̱was iga xonoka̱n tamelá̱. Ijkó̱n iga amonoskej tamelá̱, ayéj ken onokej ino̱mej yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. Amo ximoyo̱lmikti̱ka̱n niga ximajmawika̱n. 28 Anne̱kakíkeja iga nimitzijlijkej iga niaya, iwá̱n niwi̱ꞌ sej iga nonoki iwá̱n amejeme̱n. Siga melá̱ꞌ iga anne̱nekij, ampa̱kiáj iga ankimatij iga nia ka̱n onoꞌ toTaj iga yéj ma̱jya sej que nej. 29 Iní̱n áchtoya nimitzijliáj iga kua̱ꞌ mochi̱was, ximoconfia̱ro̱ka̱n pan nej.

30 ’Ayꞌya má̱j nitajto̱j iwá̱n amejeme̱n; iga wi̱ꞌya Tzitzimiꞌ yej manda̱rowa ipan iní̱n ta̱jli. Malej iga nej ni alí̱n awel te̱ ne̱chi̱wiliá, 31 ijkó̱n nokta yawi mochi̱wati, iga la gente yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, makimatika̱n iga nikpoxneki toTaj iwá̱n nikchi̱wa ken iga yéj ne̱tekimáꞌ. Ximoketzaka̱n, matiá̱ka̱nya.

15

Imekayo uva iwá̱n imajma̱ꞌ

1 Kijtoj Jesús:

—Nejwaꞌ kenkua̱ꞌ imelaꞌmekayo uva,* iwá̱n noTaj kenkua̱ꞌ yej kicuida̱rowa inó̱n imekayo. 2 Nomajma̱ꞌ yej ayá̱ꞌ ta̱kilyowij, kimajma̱chijchi̱waj; eꞌ yej kita iga ta̱ki, kitejtekiliá imajma̱tzitzi̱n kajká̱n kineki iga má̱j mata̱ki. 3 Amejeme̱n kenkua̱ꞌ imajma̱ꞌ uva yej kitejtekilíjkeja imajma̱tzitzi̱n iwá̱n anye̱ꞌonókeja iga inó̱n yej nimitzmachtijkej. 4 Ijkó̱n xise̱titoka̱n iwá̱n nej, ken nej nise̱titoꞌ iwá̱n amejeme̱n. Ken ima̱ꞌ uva awel ta̱ki isé̱ltisan siga ayá̱ꞌ sa̱lijtoꞌ ipan imekayo; ijko̱nsan no̱ amejeme̱n, awel ankichi̱waj nité̱ yej ye̱kti, siga ayá̱ꞌ anse̱titokej wa̱n nej.

5 ’Nejwaꞌ in u̱vajmekaꞌ, iwá̱n amejeme̱n imajma̱ꞌ. Yej se̱titoꞌ wa̱n nej, nej nise̱titoꞌ iwá̱n yéj iwá̱n poxsan ta̱ki. Siga ayá̱ꞌ amonokej nowa̱n, awel ankichi̱waj nité̱. 6 Yej ayá̱ꞌ se̱titoꞌ iwá̱n nej, yawij kitajkalitij, iwá̱n wa̱kis ken tikita imajma̱ꞌ kuawiꞌ yej monejnechkowa iwá̱n kitatiáj.

7 ’Siga amejemej anse̱titokej iwá̱n nej, iwá̱n ankichi̱waj kensan nimitzne̱xtilijkej, xiktajtanika̱n yej ankinekij iwá̱n noTaj mitzmakaskej. 8 NoTaj poxsan kiweyimati̱ltiáj kua̱ꞌ amejeme̱n ankichi̱waj yej ye̱kti, iwá̱n ijkó̱n ne̱si iga anne̱melaꞌtokaj. 9 Nej nimitzpoxcho̱kiliáj ken noTaj ne̱poxcho̱kiliá; nochipa xikchi̱waka̱n ken nimitzijliáj iga nimitzpoxcho̱kiliáj. 10 Siga ankichi̱waj ken nimitzijlijkej, nochipa nimitzcho̱kili̱skej, ijkó̱n ken noTaj ne̱cho̱kiliá iga nikchi̱wa yej yéj ne̱tekimaka.

11 ’Nimitzijliáj nochi iní̱n iga xipa̱ktoka̱n ken nej, ijkó̱n anmelaꞌpa̱ktoskej. 12 Ini̱nwaꞌ in nimitztekimakaj iga xikchi̱waka̱n: ximose̱pancho̱kili̱ka̱n ken nej nimitzcho̱kiliáj. 13 Ayagaj má̱j wel kine̱xti̱j iga kicho̱kiliá iyami̱gojmej sino que yejsan momaka iga mamiki iga yejemej. 14 Amejeme̱n anmochi̱waskej anoami̱gojmej siga ankichi̱waj yej nimitztekimakaj. 15 Ayꞌya nimitzijli̱skej iga annosie̱rvojmej, iga siervo ayá̱ꞌ kimati yej kichi̱wa ipatró̱n. Nimitzijliáj iga anoami̱gojmej, iga nimitzne̱xtilíjkeja nochi yej noTaj ne‑ijlij. 16 Ayéj amejeme̱n yej anne̱tapejpenkej; sino que nej yej nimitztapejpenkej iga nimitzijliáj iga xa̱ka̱n iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti ken tikita se̱ u̱vajmekaꞌ yej pox ta̱ki iwá̱n ita̱kilka ayá̱ꞌ nimaní̱n pala̱nis. Ijkó̱n toTaj mitzmakaskej nochi yej ankitajtanili̱skej iga anmoconfia̱rowaj pan nej. 17 Iní̱n yej nimitztekimakaj iga xikchi̱waka̱n: iga ximose̱pancho̱kili̱ka̱n sewoꞌ iwá̱n seꞌ.

Yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios kijiyaj Jesús iwá̱n yej kitokaj

18 ’Siga yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios mitzijiyaj, xikmatika̱n iga nej achto ne‑ijiyakej. 19 Siga amejeme̱n aya katka anki̱xmatiáj Dios, yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios mitzcho̱kilia̱yaj, ken kicho̱kiliáj yej de yejéme̱mpasan. Eꞌ nej nimitztapejpenkej ka̱n amonoyaj itza̱la̱n yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, inó̱n iga yejemej mitzijiyaj iga ayꞌya ankichi̱waj ken yejemej. 20 Xikejla̱mikika̱n iní̱n yej nimitzijlijkej: “Nisé̱ tekipanowa̱ni má̱j manda̱rowa que ipatró̱n.” Siga nej ne‑ijiyakej, amejeme̱n no̱ yawij mitzijiyatij; siga ino̱mej kichijkej ken nikne̱xtilijkej, no̱ kichi̱waskej ken ankine̱xtili̱skej. 21 Nochi iní̱n yawij mitzchi̱wili̱tij iga anne̱tokaj, iga ayá̱ꞌ ki̱xmatij yej ne̱ti̱tan.

22 ’Siga ayá̱ꞌ niwi̱tziá iga nikpowilia̱yaj notájto̱l, ayá̱ꞌ kimatiáj siga kichijtokej yej aye̱kti, eꞌ iná̱n awel kijtowaj iga ayá̱ꞌ kichijtokej yej aye̱kti. 23 Yej nej ne‑ijiya, no̱ kijiya noTaj. 24 Ayá̱ꞌ ne̱siá siga kichijtokej yej aye̱kti siga nej ayá̱ꞌ nikchijka iyi̱xtajmej mila̱grojmej yej ayagaj wel kichi̱wa, eꞌ kitákeja yej nikchij; eꞌ malej ijkó̱n, ne‑ijiyaj iwá̱n no̱ kijiyaj noTaj. 25 Eꞌ iní̱n mochij iga mamochi̱wa ken ijkuilijtoꞌ ipan iley yejemej: “Ne‑ijiyakej malej ayá̱ꞌ nemi nikchi̱wa yej aye̱kti.”

26 ’Nia niktajtanili̱ti toTaj iga mamitzti̱tanili iyEspí̱ritoj. Inó̱n iyEspí̱ritoj mitzpale̱wiáj iwá̱n mitzyo̱lchika̱waj iga mitzne̱xtiliáj yej melaꞌcie̱rtoj de nej, 27 iwá̱n amejeme̱n no̱ ankipowaskej de nej, iga este kua̱ꞌ pe̱waꞌ iga nij ninemi, ansenemikej nowa̱n.

16

1 Jesús kijlij idisci̱polojmej:

—Iní̱n nimitzijliáj iga amo xikajte̱waka̱n iga ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan nej. 2 Yawij mitzki̱xti̱tij ipan amotio̱pamej, iwá̱n kua̱ꞌ agaj de yejemej mitzmikti̱skej, yejemej kejla̱ntoskej iga ijkó̱n kichi̱waj, nemi kichi̱waj ken Dios kineki. 3 Iní̱n kichi̱waskej iga aya ki̱xmatij toTaj niga nej. 4 Nimitzijliáj iní̱n, iga kua̱ꞌ ijkó̱n mochi̱was, xikejla̱mikika̱n iga nej nimitzijlíjkeja.

Yej kichi̱wa el Espíritu Santo

’Iní̱n animitzijlijkej achto iga nonoya amowa̱n. 5 Eꞌ iná̱n nia iga manono iwá̱n yej ne̱ti̱tan; iwá̱n nisé̱ de amejeme̱n ayá̱ꞌ ne̱tajtani ka̱n nia. 6 Ma̱jwaꞌ, amokno̱matikej iga yej nimitzijlijkej. 7 Eꞌ ayá̱ꞌ nimitzkajkaya̱waj: ye̱kti iga maniá, iga siga ayá̱ꞌ nia, el Espíritu Santo yej mitzyo̱lchika̱waj ayá̱ꞌ wi̱ꞌ iga maonoki amowa̱n; eꞌ siga nia, nia nimitzti̱tanili̱tij. 8 Kua̱ꞌ yéj wi̱ꞌ, yawi kine̱xtili̱ti la gente iga kichijtokej yej aye̱kti iwá̱n kine̱xtili̱skej iga onoꞌ se̱ ojti ka̱n ye̱ꞌnemilo iwá̱n iga Dios yawi tajuzga̱ro̱ti. 9 Kichijtokej yej aye̱kti iga ayá̱ꞌ moconfia̱rowaj nopan; 10 kimatiskej katiapa in ye̱ꞌojti iga nej nia ka̱n onoꞌ toTaj, iwá̱n amejeme̱n ayꞌya anne‑itaskej. 11 Kimatiskej iga Dios yawi tajuzga̱ro̱ti, iga yej manda̱rowa no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli ónoꞌya iga yawij kicastiga̱ro̱tij.

12 ’Ma̱joꞌ nimitzijli̱jnekij, eꞌ amejeme̱n iná̱n aya wel ankentende̱rowaj. 13 Kua̱ꞌ wi̱ꞌ iyEspí̱ritoj Dios, yéj mitzmachti̱skej nochi yej melaꞌcie̱rtoj, iwá̱n ayá̱ꞌ tajto̱j kensan yéj kineki, yawi kijto̱ti inewi yejsan kikakis, iwá̱n yawi mitzmati̱lti̱tij nochi yej mochi̱was. 14 Yéj yawi ne̱weyimati̱lti̱ti, iga kikuis yej nej notájto̱l, iwá̱n mitzne̱xtili̱skej amejeme̱n. 15 Inewi yej kipiá toTaj, notatki no̱; inó̱n iga nikijtoj iga el Espíritu kikuis notájto̱l iwá̱n mitzne̱xtili̱skej amejeme̱n.

Yej mokno̱matij, pa̱kiskej

16 ’Alí̱n poliwi iga ayꞌya ane‑itaskej, eꞌ pano̱j seꞌ alí̱n tiempo anyawij sej anne‑itatij iga nia ka̱n onoꞌ toTaj.

17 Iwá̱n sekin idisci̱polojmej mosepantajtankej seꞌ iwá̱n seꞌ:

—¿Ix te a̱n te‑ijli̱jneki iga te‑ijliá? “Alí̱n poliwi iga ayꞌya ane‑itaskej, eꞌ pano̱j seꞌ alí̱n tiempo anyawij sej anne‑itatij”, iwá̱n te iteki o̱n, “Nia ka̱n onoꞌ toTaj.” 18 ¿Te a̱n kijto̱jneki in inó̱n “alí̱n tiempo”? Ayá̱ꞌ tikmatij de te̱ nemi tajtowa.

19 Jesús kimatiꞌ iga kitajtanisnekiáj, iwá̱n kijlijkej:

—Nej nimitzijlijkej iga poliwi alí̱n iga ayoꞌ anne‑itaskej iwá̱n pano̱j seꞌ alí̱n tiempo sej anne‑itaskej. ¿Ix iní̱n in yej anmotajtantokej amejeme̱n? 20 Nimitznojma‑ijliáj iga anyawij ancho̱katij iwá̱n anmokno̱matiskej, eꞌ yej aki̱xmatij Dios yawij pa̱kitij. Eꞌ malej iga anmokno̱matitoskej, anyawij ampa̱kitij. 21 Kua̱ꞌ se̱ siwa̱ꞌ yawi taonolti̱ti, pilkualo̱toꞌ, iga ásiꞌya hora; eꞌ kua̱ꞌ nacé̱roja xo̱lo̱ꞌ ke̱lká̱waya iga pilkualo̱ꞌ, iga pá̱ktoꞌya iga kítaꞌya ixo̱lo̱ꞌ. 22 Ijkó̱n no̱ amejeme̱n amokno̱matij iná̱n; eꞌ nej nimokuepas iga nimitzitakij sej, iwá̱n anyo̱lpa̱kiskej, iwá̱n ayagaj wel mitzka̱walti̱skej iga ampa̱kij.

23 ’Ipan inó̱n día ayꞌya ane̱tajtaniskej nité̱. Nimitznojma‑ijliáj iga toTaj yawi mitzmakatij inewi yej xiktajtanili̱ka̱n iga anmoconfia̱rowaj ipan nej. 24 Este iná̱n ayá̱ꞌ nemi ankitajtanij nité̱ ipan noto̱ka̱ꞌ; xiktajtanika̱n, iwá̱n mitzmakaskej iga ximelaꞌpa̱kika̱n.

Jesús kita̱niliá nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli

25 Jesús kijtoj:

—Nimitzijlijkej nochi iní̱n ka̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n, eꞌ yawi asiti hora iga ayꞌya nimitzmachti̱skej ka̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n, iga nimitzmelaꞌta̱tapo̱wi̱skej de toTaj. 26 Inó̱n día amejeme̱n ankitajtanili̱skej ipan noto̱ka̱ꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ nikijtowa iga nia niktajtanili̱ti toTaj iga amejeme̱n, 27 iga toTaj mitzpoxcho̱kiliáj. Mitzcho̱kiliáj iga amejeme̱n anne̱cho̱kiliáj, iwá̱n ankicre̱dojkej iga nej niwa̱laj de Dios. 28 Niki̱saꞌ iyi̱xtaj toTaj iga niwa̱laj ipan iní̱n ta̱jli, eꞌ iná̱n nikajte̱wa iní̱n ta̱jli iga nia sej ka̱n onoꞌ toTaj.

29 Iwá̱n idisci̱polojmej kijtojkej:

—Iná̱n sí nemi anne‑ijliáj yej wel nikentende̱rowaj, ayejoꞌ ka̱n manimi̱xkui̱ti̱ka̱n. 30 Iná̱n nikitaj iga nochi tikmati, iwá̱n ayꞌ kineki iga agaj mamitztajtani, inó̱n iga nicre̱dowaj iga tiwa̱laj ka̱n onoꞌ Dios.

31 Jesús kijtoj:

—¿Iná̱n ankicre̱dówaja? 32 Pues ásiya la hora, iwá̱n ina̱nya nokta kua̱ꞌ amejeme̱n ampa̱payi̱niskej iwá̱n nijnijiga anya̱skej, iwá̱n anne̱senkokajte̱waskej. Eꞌ ayá̱ꞌ nose̱lti nonos, toTaj onoꞌ nowa̱n. 33 Nimitzijliáj iní̱n iga xonoka̱n tamelá̱ iga anse̱titókeja nowa̱n. Ipan iní̱n ta̱jli amejeme̱n yawij mitzikno̱chi̱watij; eꞌ xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmaj ipan nej, nej nikta̱nílija nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli.

17

Jesús ora̱dowa iga idisci̱polojmej

1 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, Jesús tacháꞌ cie̱lojkóbapa iwá̱n kijtoj:

—NoTaj, ásiꞌya hora. Xikweyimati̱lti moPiltzi̱n, iga nej yej moPiltzi̱n no̱ manimitzweyimati̱lti. 2 Puej tej tikchij iga moPiltzi̱n makipiá poder ipan inewi gente, puej tej tikmáꞌ iga wel makijto iga nochi yej tej tikmáꞌ nochipa maonoka̱n wa̱n tej. 3 Iga se̱ maono nochipa mowa̱n, kineki mamitzi̱xmati, tej yej mosé̱ltisan timelaꞌDio̱s, iwá̱n nej Jesucristo yej tej tikti̱tan.

4 ’Nej nimitzweyimatí̱ltija nij ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n niktámija yej tine̱ti̱tan manikchi̱waki. 5 NoTaj, iná̱n xine̱maka inó̱n poder yej nikpiaya kua̱ꞌ nonoya mowa̱n kua̱ꞌ aya teyá ta̱jli.

6 ’Ini̱mej yej tiktapejpen ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n tine̱máꞌ iga mane̱tokaka̱n, nikmati̱ltíjkeja a̱ꞌyéj tej. Tejpa katka motatki, iwá̱n tej tine̱máꞌ, iwá̱n kichijkej ken kijtowa motájto̱l. 7 Iná̱n kimatij iga inewi yej nikpiá, tej tine̱máꞌ. 8 Puej nikpowilij motájto̱l yej tej tine̱máꞌ, iwá̱n yejeme̱n kiye̱ꞌkuikej. Kicre̱dójkeja iga tej nokta tine̱ti̱tan.

9 ’Nimitztajtaniliá iga yejeme̱n; ayá̱ꞌ nimitztajtaniliá iga yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij, sino que iga ino̱mej yej tine̱máꞌ iga tej motatki. 10 Inewi yej notatki, tej no̱ motatki, iwá̱n yej motatki, notatki no̱; ne̱weyimati̱ltiáj iga yejeme̱n moconfia̱rowaj ipan nej.

11 ’Nej ayꞌya má̱j nonos ipan iní̱n ta̱jli; eꞌ yejemej kena, ká̱wijoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n nej nia iga manono mowa̱n. NoTaj yej mitzajasi iga mamitzweyimati̱lti̱ka̱n, iga mopode̱r xiko̱mema̱wi yej tine̱máꞌ, iga maonoka̱n se̱san iya̱lmajmej kensan tej iwá̱n nej. 12 Kua̱ꞌ nonoya iwa̱mej ipan iní̱n ta̱jli, nicuida̱rowa̱ya iga mopode̱r ino̱mej yej tej tine̱máꞌ, iwá̱n niko̱mema̱wia̱yaj. Iwá̱n nisé̱ de yejeme̱n apoliwiꞌ, petz inó̱n yej wa̱laj iga yawi melaꞌpoliwiti, iga mamochi̱wa ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ motájto̱l.

13 ’Iná̱n nia ka̱n tej tonoꞌ; iwá̱n nikijtowa iní̱n mie̱j nónogoꞌ ipan ta̱jli, iga yejemej no̱ mapa̱kika̱n ken nej nipa̱ktoꞌ. 14 Nej nikpowilíjkeja motájto̱l, eꞌ yej amitzi̱xmatij kijiyaj yej mitzi̱xmatij, iga yejemej ayoꞌ kichi̱waj ken yej ayá̱ꞌ mitzcre̱dowaj, kensan nej no̱ ayá̱ꞌ nikchi̱wa ken yej ayá̱ꞌ mitzcre̱dowaj. 15 Ayá̱ꞌ nimitztajtaniliá iga xiki̱xti ipan iní̱n ta̱jli, sino que xikma̱nawi̱ka̱n iga Tzitzimiꞌ amo makina̱ꞌtecho yejemej. 16 Ijkó̱n ken nej ayá̱ꞌ nikchi̱wa ken yej amitzcre̱dowaj, yejeme̱n no̱ ayá̱ꞌ kichi̱waj ken yej amitzcre̱dowaj. 17 Motájto̱l melaꞌcie̱rtoj; xikchi̱wa iga kua̱ꞌ kikakij, makisenta̱li̱ka̱n iya̱lmajmej iga makichi̱waka̱n ken tej tikneki. 18 Ken nej tine̱ti̱tan ka̱n onokej yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij, ijkó̱n no̱ nikti̱tanij yejeme̱n ka̱n onokej yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij. 19 Niksenta̱liá noa̱lmaj iga manikchi̱wa ken tej tikneki. Nikchi̱wa iga yejeme̱n, iga yejemej no̱ makisenta̱li̱ka̱n iya̱lmajmej iga makichi̱waka̱n ken kijtowa motájto̱l yej melaꞌcie̱rtoj.

20 ’Ayá̱ꞌ nimitztajtaniliá iga yejémejsan, no̱ iga yej ne̱cre̱dó̱skejoꞌ kua̱ꞌ kikakiskej motájto̱l yej kipowaskej. 21 Nimitztajtaniliá iga yejemej maonoka̱n se̱san iya̱lmajmej kensan tej tinoTaj, tise̱titokej. Iwá̱n makipiaka̱n se̱san iya̱lmajmej ipan tejemej, iga yej aya mitzi̱xmatij makicre̱do̱ka̱n iga tej tine̱ti̱tan. 22 Nikmakakej ino̱nsan poder yej tej tine̱máꞌ, iga maonoka̱n ken se̱san, ijkó̱n ken tej iwá̱n nej tise̱titokej. 23 Nej nonoꞌ ipan yejeme̱n, iwá̱n tej tonoꞌ ipan nej, iga yejemej mamelaꞌse̱tiaka̱n, iwá̱n ijkó̱n yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij, makimatika̱n iga tej tine̱ti̱tan, iwá̱n tikpoxcho̱kiliáj yejemej kensan nej tine̱cho̱kiliá.

24 ’NoTaj, ini̱mej yej ne̱tokaj, tej tine̱máꞌ, nikneki maonoka̱n ka̱n nej nonos, iga makitaka̱n inó̱n weyipode̱r yej tine̱máꞌ; iga tine̱cho̱kilij desde kua̱ꞌ aya mochi̱wa iní̱n ta̱jli. 25 NoTaj, yej nochipa tikchi̱wa yej ye̱kti, yej amitzcre̱dowaj, ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij; eꞌ nej nimitzi̱xmati, iwá̱n ini̱mej yej ne̱tokaj kimatij iga tej tine̱ti̱tan. 26 Nikne̱xtilíjkeja a̱ꞌyéj tej, iwá̱n ijkó̱n nia nikchijtoti, iga ken tej tine̱cho̱kiliá, ijko̱nsan no̱ yejeme̱n makicho̱kili̱ka̱n sekin iwá̱n mase̱titoka̱n wa̱n nej.

18

Kiki̱tzkiáj Jesús

1 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, Jesús ki̱saꞌ iwá̱n idisci̱polojmej iga yajkij iyi̱ka̱mpa a̱tzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Cedrón. Ompa onoya se̱ huerto ka̱n Jesús kalaꞌ iwá̱n idisci̱polojmej. 2 Iwá̱n Judas yej yawi kine̱xti̱ti Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n, no̱ ki̱xmatiá inó̱n huerto iga miaꞌ ve̱j Jesús ompa monechkoj iwá̱n idisci̱polojmej. 3 Iwá̱n Judas asiko iwá̱n komati solda̱dojmej iwá̱n sekin policiyajmej* yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan yej kiti̱tankej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n fariseojmej, kinentia̱yaj iyespa̱dajmej,† iwá̱n mecho̱mej iwá̱n candi̱lmej. 4 Eꞌ Jesús kimatiaya te̱ yawij kichi̱wili̱tij, iwá̱n tatajtan:

—¿A̱ꞌyéj ankite̱mowaj?

5 Yejeme̱n kijtojkej:

—Jesús de Nazaret.

Jesús kijtoj:

—Nejya nokta.

Judas yej nemi kine̱xtiá Jesús iga makiki̱tzki̱ka̱n, ompa no̱ onoya iwá̱n yejemej. 6 Kua̱ꞌ Jesús kijtoj: “Nejya nokta”, tzi̱ncholojkej iwá̱n wejwetzikej este ipan ta̱jli. 7 Jesús sej tatajtan:

—¿A̱ꞌyéj ankite̱mowaj?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Jesús de Nazaret.

8 Jesús kijtoj:

—Nimitzijlíjkeja iga nej nokta. Siga nej anne̱te̱mowaj xikajte̱wáka̱nya ini̱mej iga maya̱ka̱n.

9 Iní̱n mochij iga mamochi̱wa yej Jesús kijlij iTaj: “Yej tine̱máꞌ, nisé̱ ayá̱ꞌ nikpoloj.” 10 Iwá̱n Simón Pedro kipiaya se̱ espada, kiki̱xtij, iwá̱n kitekilij inakas yej ilá̱dojpa iye̱ꞌma̱ꞌ se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Malco, yej itekipanowa̱ni ije̱fej sacerdo̱tejmej. 11 Eꞌ Jesús kijlij Pedro:

—Xikaki sej moespa̱daj pan ikajlo̱ꞌ. Siga toTaj kinekis iga mane‑ikno̱chi̱waka̱n, ¿ix aya̱ꞌtaj mane‑ikno̱chi̱waka̱n?

Jesús onoꞌ iyi̱xtaj ije̱fej sacerdo̱tejmej.

12 Iwá̱n solda̱dojmej iwá̱n icomanda̱ntejmej iwá̱n judiyojmej ipoliciyajmej, kiki̱tzkijkej Jesús iwá̱n kilpijkej. 13 Kiwi̱gakej icha̱n Anás yej imontaj Caifás, yej inó̱n año onoya iga ije̱fej sacerdo̱tejmej. 14 Iní̱n Caifás ino̱nsan yej kijlij judiyojmej iga má̱j ye̱kti mamiki se̱san ta̱gaꞌ iga inochi gente.

Pedro kijtowa iga aki̱xmati Jesús

15 Simón Pedro iwá̱n seꞌ discípulo kitokatia̱yaj Jesús. Inó̱n seꞌ discípulo ki̱xmatiá ije̱fej sacerdo̱tejmej, inó̱n iga kalaꞌ iwá̱n Jesús ipan ipa̱tioj ije̱fej sacerdo̱tejmej. 16 Eꞌ Pedro ka̱wiꞌ kalte̱noj. Inó̱n iga inó̱n sewoꞌ discípulo yej ki̱xmati ije̱fej sacerdo̱tejmej ki̱saꞌ iwá̱n tajtoj iwá̱n takotzi̱n yej tacuida̱rojtoya pan kalte̱n, iwá̱n ijkó̱n iga wel kalaꞌ Pedro. 17 Takotzi̱n kitajtan Pedro:

—¿Ayéj tej se̱ idiscí̱poloj Jesús?

Pedro kijtoj:

—Ayéj, ayéj nej.

18 Puej sektaj katka, tekipanowa̱nimej iwá̱n policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan, tita̱lkej, iwá̱n ompa moskojtoyaj. Pedro no̱ ompa ejkatoya iwa̱mej iga moskojtoya.

Ije̱fej sacerdo̱tejmej kitajtani Jesús

19 Ije̱fej sacerdo̱tejmej pe̱waꞌ kitajtani Jesús iga de te̱ tamachtia̱ya iwá̱n aja̱ꞌyéj idisci̱polojmej. 20 Jesús kijtoj:

—Nej nitajtoj iyi̱xtaj nochi gente; nochipa nitamachtij tio̱pamej iwá̱n ipan weyitio̱pan yej onoꞌ Jerusalén ka̱n monechkowaj nochi judiyojmej, iwá̱n até̱ nikichtaka‑ijtoj. 21 ¿Te iga nej tine̱tajtani? Xiktajtani yej ne̱kakikej, iwá̱n yejeme̱n makijto̱ka̱n te̱ nikijtoj. Yejeme̱n kimatij te̱ nikijtoj.

22 Kua̱ꞌ Jesús kijtoj iní̱n, se̱ policía yej kicuida̱rowa weyitio̱pan, yej ompa onoya, kixa̱ygatatzi̱n, iwá̱n kijlij:

—¿Ijkó̱n tikte̱nkuepiliá ije̱fej sacerdo̱tejmej?

23 Jesús kijtoj:

—Siga ayompa nitajtoj, xikijto te̱ nikijtoj yej aye̱kti; eꞌ siga ompay ken nikijtoj, ¿te iga nemi tine̱maga?

24 Iwá̱n Anás kiti̱tan Jesús, ilpitiajki ka̱n manda̱rowa Caifás, yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej.

Pedro sej kijtowa iga ayá̱ꞌ ki̱xmati Jesús

25 Mie̱j Pedro ómpasan ejkatoya iga moskojtoya tite̱noj, kitajtankej:

—¿In tej ayéj se̱ idiscí̱poloj Jesús?

Pedro kijtoj iga ayá̱ꞌ ki̱xmati Jesús, kijtoj:

—Ayá̱ꞌ, ayéj nej.

26 Iwá̱n kitajtan itekipanowa̱ni ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej iparie̱ntej inó̱n ta̱gaꞌ yej kinagastajkolojka Pedro:

—¿Ix animitzitaꞌ iga íwa̱n tonoya ipan huerto?

27 Pedro kijtoj sej iga aki̱xmati, iwá̱n íkua̱ꞌya takui̱gaꞌ ka̱yo.

Jesús onoꞌ iyi̱xtaj Pilato.

28 Iwá̱n kiki̱xtijkej Jesús icha̱n Caifás iga kiwi̱gakej ipan palacio ka̱n onoꞌ gobernador yej ito̱ka̱ꞌ Pilato. Íkua̱ꞌ tane̱stiwi̱tziayay, judiyojmej ayá̱ꞌ kalakikej ipan palacio igakiꞌ wel kimopaj‡ iga ompa onokej yej ayéj judiyojmej, iwá̱n ijkó̱n awel cena̱rowa̱yaj pan iyilwi la Pascua. 29 Inó̱n iga Pilato ki̱saꞌ iga tajtoj iwa̱mej; iwá̱n kijtoj:

—¿In iní̱n ta̱gaꞌ te̱ kichij yej aye̱kti?

30 Yejemej kijtojkej:

—Siga iní̱n katka ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti, ayá̱ꞌ katka nimitzwajliguilia̱yaj.

31 Pilato kijtoj:

—Xikui̱gaka̱n amejeme̱n iwá̱n xikchi̱wili̱ka̱n ijkó̱n ken tatekimaka amoleymej.

Judiyojmej kijtojkej:

—Eꞌ nejemej nijudiyojmej ne̱manda̱rówajsan§ no̱ iwá̱n awel nitatekimakaj iga agaj mamiki.

32 Ijkó̱n mochij yej Jesús kijtoj iga ken iga yawi mikiti. 33 Pilato sej kalaꞌ ipan palacio, kino̱tzaꞌ Jesús iwá̱n kitajtan:

—¿Ix tejya in irre̱y judiyojmej?

34 Jesús kijtoj:

—¿Ix pan tejsan ijkó̱n tine̱tajtani o agaj mitzta̱tapo̱wij de nej?

35 Pilato kijtoj:

—Tikmati iga ayéj nijudiyoj. Yej mogé̱ntejpa iwá̱n ije̱fejmej sacerdo̱tejmej mitzka̱wakoj nij no‑i̱xtaj. ¿Te̱taj tikchij yej aye̱kti?

36 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ka̱n nirreina̱rowa ayéj ipan iní̱n ta̱jli. Siga ijkó̱n katka, yej ne̱tokaj wel ne̱ma̱nawia̱yaj iga amo mane̱ki̱tzki̱ka̱n judiyojmej. Eꞌ norre̱inoj ayá̱ꞌ onoꞌ nigaj.

37 Iwá̱n Pilato kijtoj:

—¿In tejtaj se̱ rey?

Jesús kijtoj:

—Nej nirre̱y, ken tej tikijtowa. Nej inó̱n iga ninace̱roj iwá̱n niwa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga nikijto̱ko yej melá̱ꞌ nokta. Nochi yej ki̱xmatij iwá̱n kijtowaj yej melaꞌcie̱rtoj, ne̱tajto̱lkakij.

38 Pilato kijtoj:

—¿Te̱ iteki in yej melaꞌcie̱rtoj?

Mojtowa iga miki Jesús

Kua̱ꞌ tamiꞌ kitajtajtan, Pilato sej ki̱saꞌ iga tajto̱to iwá̱n judiyojmej, iwá̱n kijtoj:

—Nej ayá̱ꞌ nikasiliá siga iní̱n ta̱gaꞌ kichij yej aye̱kti. 39 Eꞌ amejeme̱n nochipa ankitekimajkawaj se̱ preso kua̱ꞌ iyilwiyo la Pascua, ¿iná̱n, ix ankinekij manikmajka̱wa irre̱y judiyojmej?

40 Iwá̱n sej nochi tzajtzikej:

—¡Inó̱n amo xikmajka̱wa! ¡Xikmajka̱wa Barrabás!

Eꞌ Barrabás se̱ yej tachteki.

19

1 Iwá̱n Pilato tatekimáꞌ iga makimagaka̱n Jesús. 2 Solda̱dojmej kita̱lilijkej ipan itzontekon Jesús se̱ corona* de witzti yej kiyawalchijkej iwá̱n kaki̱ltijkej se̱ tzótzol yej este ken tata̱ꞌcha̱potiꞌ. 3 Iwá̱n kina̱ꞌtechojkej iga kijli̱toj:

—¡Nimitzweyimati̱ltiáj tej iRre̱y judiyojmej!

Iwá̱n kixa̱ygatatzi̱nkej.

4 Pilato ki̱saꞌ sej, iwá̱n kijtoj:

—Taꞌ xikitaka̱n, niki̱xtij iga xikmatika̱n iga ayá̱ꞌ nikasiliá siga kichij yej aye̱kti.

5 Iwá̱n ki̱saꞌ Jesús iwá̱n icoro̱naj yej chijtoꞌ iga witzti ipan itzontekon iwá̱n kakijtia̱ya tzótzol yej chi̱ltiꞌ yej este a̱cha̱potiꞌ. Pilato kijtoj:

—¡Nija onoꞌ in iní̱n ta̱gaꞌ!

6 Kua̱ꞌ kitakej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n policiyajmej, pe̱wakej iga tzajtzikej:

—¡Xikmikti ipan cruz! ¡Xikmikti ipan cruz!

Pilato kijtoj:

—Puej xikui̱gáka̱nya iwá̱n xikmikti̱ka̱n ipan cruz amejeme̱n, nej ayá̱ꞌ nikasiliá siga kichij yej aye̱kti.

7 Eꞌ judiyojmej kijtojkej:

—Nejeme̱n nikpiáj se̱ ley, inó̱n ley kijtowa iga yawi mikiti, iga igá̱najsan mojlia̱ya iga yéj iPiltzi̱n Dios.

8 Kua̱ꞌ iní̱n kikáꞌ Pilato, ma̱jya majmawiꞌ. 9 Kalaꞌ sej al palacio iwá̱n kitajtan Jesús:

—¿Ká̱ntaj in tej mocha̱n?

Eꞌ Jesús até̱ kijtoj.

10 Iwá̱n Pilato kijtoj:

—¿Iwá̱n aya̱ꞌtaj tine̱no̱tza? ¿Ix ayá̱ꞌ tikmati iga nej wel nitatekimaka iga mamitzmikti̱ka̱n ipan cruz iwá̱n wel no̱ nimitzmajka̱wa?

11 Jesús kijtoj:

—Awel tikchi̱wa nité̱ ipan nej siga Dios ayá̱ꞌ kineki; inó̱n iga yej nij ne̱ka̱wakoj mo‑i̱xtaj, má̱j kichijkej yej aye̱kti que tej.

12 Desde íkua̱ꞌ Pilato kite̱mowa̱ya ken iga makimajka̱wa Jesús; eꞌ judiyojmej tzajtzikej:

—¡Siga tikmajka̱wa, tej ayéj iyami̱goj el rey César!† ¡Nochi yej mochi̱wa rey, mochi̱wasneki iyenemi̱goj el rey César!

13 Kua̱ꞌ Pilato iní̱n kikáꞌ, tatekimáꞌ iga makiki̱xti̱ka̱n Jesús, iwá̱n Pilato mota̱lij ipan iweyi‑asie̱ntoj ka̱n manda̱rowa, ompa ka̱n ipan hebreo ito̱ka̱ꞌ Gabata, yej kijto̱jneki piso de teꞌti. 14 Inó̱n mochij kua̱ꞌ kipolowa̱ya se̱ día iga mochi̱wa iyilwi la Pascua, ken tajkodía. Iwá̱n Pilato kijlij judiyojmej:

—¡Nigaj onoꞌ amorre̱y!

15 Eꞌ yejeme̱n tzajtzikej:

—¡Mamiki! ¡Mamiki! ¡Xiclavá̱ropa ipan cruz!

Pilato tatajtan:

—¿Ix nikmiktiá ipan cruz amorre̱y?

Eꞌ ije̱fej sacerdo̱tejmej kijtoj:

—Nejeme̱n ayá̱ꞌ nikpiáj seꞌ rey, petz isé̱ltisan rey César.

16 Iwá̱n pilato kentrega̱roj Jesús iga makimikti̱ka̱n ipan cruz, iwá̱n yejemej kiwi̱gakej.

Jesús kiclava̱rowaj ipan cruz

17 Iwá̱n Jesús ki̱saꞌ, kiwi̱gaya icru̱z iga yajki ka̱n ito̱ka̱ꞌ Kuaomiꞌ, ipan hebreo kijliáj Gólgota. 18 Ompa kiclava̱rojkej Jesús ipan cruz. No̱ kiclava̱rojkej ite̱noj o̱me tajta̱gaꞌ ipan sejsé̱ icru̱z, se̱ de cada lado, Jesús onoya tatajkoya̱n. 19 Pilato tati̱tan iga makita̱lili̱tij se̱ tajkuílo̱l ipan icru̱z, yej kijtowa̱ya: “JESÚS DE NAZARET, IRRE̱Y JUDIYOJMEJ.” 20 Ka̱n kiclava̱rojkej Jesús ipan cruz, na̱ꞌsan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén, inó̱n iga miaꞌ judiyojmej kitajto̱ltijkej inó̱n tajkuílo̱l yej ijkuilijtoya ipan hebreo, ipan griego iwá̱n ipan latín. 21 Inó̱n iga ije̱fejmej sacerdo̱tejmej kijlijkej Pilato:

—Amo xikijkuilo “iRre̱y judiyojmej”; má̱j ye̱kti xikijkuilo “Iní̱n mojliá iga iRre̱y judiyojmej.”

22 Eꞌ Pilato kijtoj:

—Yej nikijkuíloja, ijko̱nya maka̱wi.

23 Kua̱ꞌ kiclava̱rójkeja Jesús ipan cruz, na̱wi solda̱dojmej morreparti̱rowilijkej itzotzolmej Jesús. Ijkó̱n no̱ kichi̱wayaj wa̱n isota̱ntzótzol, eꞌ como inó̱n tzótzol ayá̱ꞌ sa̱sa̱lijtoya, se̱san iga ijkititoya desde ajko wa̱n este tani, 24 solda̱dojmej mosepan‑ijlijkej:

—Amo matiktza̱tzaya̱naka̱n; matik‑rifa̱ro̱ka̱n iga matikitaka̱n a̱ꞌyéj kikuis.

Ijkó̱n mochij ken ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios ka̱n kijtowa: “Mota̱tajkolowilijkej notzótzol iwá̱n kirrifa̱rojkej nosota̱ntzótzol.”‡ Ijkó̱n kichijkej solda̱dojmej.

25 Iye̱ꞌ Jesús iwá̱n isiwa‑ikni̱n iye̱ꞌ onoyaj ite̱noj cruz ka̱n Jesús onoya, no̱ onoyaj María yej isiwa̱ꞌ Cleofas iwá̱n María Magdalena. 26 Kua̱ꞌ Jesús kitaꞌ iye̱ꞌ iwá̱n iná̱ꞌ onoꞌ idiscí̱poloj yej má̱j kicho̱kilia̱ya, kijlij iye̱ꞌ:

—Nomáj, ine̱pa xikita ken mopiltzi̱n.

27 Iwá̱n kijlij inó̱n idiscí̱poloj:

—Xikneki noye̱ꞌ ken moye̱ꞌ.

Iwá̱n desde íkua̱ꞌ, ícha̱n inó̱n discípulo ki‑o̱mema̱wij María.

Miki Jesús

28 Kua̱ꞌ nochi panoj iní̱n, Jesús kimatiꞌ iga nóchiya mochij, iwá̱n iga mamochi̱wa ken ijkuilijtoꞌ, kijtoj:

—Na̱taneki.

29 Ompa onoya se̱ jarro yej te̱ntoya iga xoko̱ꞌvi̱noj, iwá̱n ka̱pachojkej tejté̱ yej ken ichkaꞌ ipan xoko̱ꞌvi̱noj, iwá̱n kilpijkej ipan se̱ ima̱ꞌ kuawiꞌ yej ito̱ka̱ꞌ hisopo§ iwá̱n kite̱nwi̱ltijkej iga makichichi̱na. 30 Kua̱ꞌ Jesús konij xoko̱ꞌvi̱noj, kijtoj:

—Móchija nochi.

Iwá̱n motzompiloj, íkua̱ꞌya miguiꞌ.

Se̱ soldado kisolowa Jesús ise̱katan iga ila̱nzaj

31 Kipolowa̱ya se̱ día iga mochi̱wa iyilwi la Pascua, iwá̱n judiyojmej ayá̱ꞌ kinekiáj iga a̱nimajmej maka̱wika̱n ipan icru̱zmej ipan día sábado, iga inó̱n día kipoxweyimatiáj. Inó̱n iga kijlijkej Pilato iga matatekimaka iga makipojpostekili̱ka̱n iyikximej yej onokej ipan icru̱zmej iga má̱j nimaní̱n mamikika̱n iwá̱n makitemowí̱ka̱nya. 32 Iwá̱n solda̱dojmej yajkij, iwá̱n kipo̱postekilijkej iyikximej yej achto ta̱gaꞌ, iwá̱n seꞌ ta̱gaꞌ yej onoya no̱ ipan icru̱z iná̱ꞌ Jesús. 33 Eꞌ kua̱ꞌ kina̱ꞌtechojkej Jesús, kitakej iga míktoꞌya, inó̱n iga ayá̱ꞌ kijikxipostekikej.

34 Eꞌ se̱ soldado kisoloj ise̱kate̱noj iga ila̱nzaj, iwá̱n ki̱saꞌ esti iwá̱n a̱ꞌti. 35 Iní̱n kipowa yej kitaꞌ, iwá̱n ijko̱nya ken kijtowa, yéj kimati iga ijko̱nya nokta yej kijtowa iga amejeme̱n no̱ xicre̱do̱ka̱n. 36 Iní̱n mochij iga mamochi̱wa ken ijkuilijtoꞌ: “Ayá̱ꞌ kipo̱postekilijkej nisé̱ iyomiyo.” 37 Iwá̱n seꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa: “Kitaskej yej kisolojkej.”

Kito̱kaj Jesús

38 Kua̱ꞌ nochi iní̱n mochij, José yej icha̱n a̱ltepe̱ꞌ Arimatea, kitajtanilij Pilato iga wel makiwi̱ga icue̱rpoj Jesús iga makito̱ka. José no̱ kitokaya Jesús, malej iga ichtákasan iga kimajmawilia̱ya judiyojmej. Pilato kijlij iga wel kiwi̱gaꞌ icue̱rpoj Jesús, iwá̱n José yajki kikuito. 39 Asiꞌ no̱ Nicodemo yej se̱ yówal yajka tajto̱to̱ya iwá̱n Jesús, kiwajli̱ꞌ ken treinta kilos yej ajwiya̱ꞌ, nelijtoꞌ iga mirra iwá̱n áloes.* 40 Ijkó̱n iga José iwá̱n Nicodemo kikuikej icue̱rpoj Jesús, iwá̱n kiki̱kimilojkej iga venda yej kakalijtoꞌ iga yej ajwiya̱ꞌ, ken iga kitekichi̱wayaj judiyojmej iga kito̱kaj a̱nimajmej. 41 Ompa ka̱n kimiktijkej Jesús ipan cruz onoya se̱ huerto, iwá̱n ipan huerto onoya se̱ a̱nimajtexapoꞌ† yej kichíjkejoꞌ, ka̱n aya agaj kito̱kaj. 42 Ompa kakijkej icue̱rpoj Jesús, iga inó̱n a̱nimajtexapoꞌ na̱ꞌsan onoya, iwá̱n pe̱wasnekiáy inó̱n día kua̱ꞌ mose̱wiáj judiyojmej.

20

Ojpa‑isa Jesús

1 Ipan domingo, María Magdalena yajki isájpasan posa̱ntoj, kua̱ꞌ takó̱mi‑oꞌ; iwá̱n kitaꞌ iga ayꞌya teyá weyiteꞌti yej kite̱ntzaktoya a̱nimajtexapoꞌ.* 2 Iwá̱n motalojtiajki ka̱n onoꞌ Simón Pedro iwá̱n seꞌ discípulo, inó̱n yej Jesús kipoxcho̱kilia̱ya, iwá̱n kijlijkej:

—¡Kichté̱kkeja toTe̱ko ompa ka̱n onoya ipan a̱nimajtexapoꞌ, iwá̱n iná̱n atikmatij ka̱n kiwi̱gakej!

3 Pedro iwá̱n sewoꞌ discípulo yajkij ka̱n onoꞌ a̱nimajtexapoꞌ. 4 Iyo̱mextimej mosentalojtiajkij; eꞌ sewoꞌ motaloj má̱j nimaní̱n que Pedro iwá̱n má̱j achto asiꞌ ka̱n onoꞌ a̱nimajtexapoꞌ. 5 Iwá̱n moto̱loj iga kitachi̱lij, iwá̱n kitaꞌ iga ompa onoꞌ tzotzolmej yej iga ki̱kimilijtoya Jesús, eꞌ inó̱n discípulo ayá̱ꞌ kalaꞌ este ta‑ijtiꞌ. 6 Iwá̱n Simón Pedro asiꞌ no̱ iwá̱n kalaꞌ ipan a̱nimajtexapoꞌ. Yéj no̱ kitaꞌ iga ompa onoꞌ tzotzolmej, 7 iwá̱n tzótzol yej iga kikua̱kimilojkej Jesús, ayꞌya onoya seka̱n iwá̱n seꞌ tzotzolmej, iyokay kimilijtoya. 8 Iwá̱n kalaꞌ ipan a̱nimajtexapoꞌ seꞌ discípulo yej achto asiꞌ iwá̱n kitaꞌ no̱ yej mochij iwá̱n kicre̱doj. 9 Puej aya kentende̱rowa̱yaj yej kitojwa itájto̱l Dios iga Jesús ojpa‑isas ka̱n miktos. 10 Iwá̱n ino̱mej disci̱polojmej yajkij sej icha̱mej.

Jesús ki̱xne̱xtiliá María Magdalena

11 Eꞌ María cho̱katika̱wiꞌ fuera ite̱noj a̱nimajtexapoꞌ iwá̱n moto̱loj iga tacháꞌ xapo‑ijtiꞌ. 12 Iwá̱n kitaꞌ o̱me̱n a̱ngelejmej yej este ijichkatiꞌ itzotzolmej, eje̱watokej ka̱n kita̱lkaj icue̱rpoj Jesús; se̱ e̱watoꞌ ka̱n katka ikua̱pan iwá̱n seꞌ iyikxitan. 13 A̱ngelejmej tatajtankej:

—In tej, ¿te iga ticho̱katoꞌ?

Yéj kijtoj:

—Iga kiwi̱gakej noTe̱ko, iwá̱n anikmati ka̱n kika̱watoj.

14 Tamiꞌ kijtoj iní̱n, kua̱ꞌ tacháꞌ itepotztajpa, ompa kitaꞌ Jesús, eꞌ ayá̱ꞌ kimatiá siga Jesús. 15 Jesús kitajtan:

—In tej, ¿te iga ticho̱katoꞌ? ¿A̱ꞌyéj tikte̱mowa?

Yéj kijtoj anka yej kicuida̱rowa̱ya huerto, iwá̱n kijlij:

—Nokój, siga tej tikui̱gaꞌ a̱nimaj, xine‑ijli ka̱n tika̱wato iga maniá manikuiti.

16 Iwá̱n Jesús kijlij:

—¡María!

Yéj mokuepaꞌ iwá̱n kijlij ipan hebreo:

—¡Raboni! —yej kijto̱jneki Tamachtia̱ni.

17 Jesús kijtoj:

—Xine̱majka̱wa iga aya nitejkawi ka̱n onoꞌ noTaj. Eꞌ xaj iwá̱n xikijli nokni̱wa̱n iga nia ka̱n onoꞌ noTaj iwá̱n amoTaj no̱ amejeme̱n, noDio̱s iwá̱n amejeme̱n no̱ amoDio̱s.

18 Iwá̱n María Magdalena yajki kimati̱lti̱to disci̱polojmej iwá̱n kijtoj:

—Nikitaꞌ toTe̱ko.

Iwá̱n kijlijkej nochi yej toTe̱ko kijtoj.

Jesús ki̱xne̱xtiliá idisci̱polojmej

19 Ino̱nsan domingo, kua̱ꞌ tayoway, disci̱polojmej nechkatoyaj iwá̱n kaltzaktoyaj iga kimajmawilia̱yaj judiyojmej. Jesús kalaꞌ iwá̱n moketzaꞌ itajkoya̱n disci̱polojmej, iwá̱n kijtoj ijkí̱n:

—¡Tamelá̱ xonoka̱n!

20 Tamiꞌ kijtoj iní̱n, kine̱xtilijkej ka̱n kisolojkej, ipan ima̱mej iwá̱n ise̱kate̱noj. Iwá̱n yejeme̱n pa̱kikej kua̱ꞌ kitakej toTe̱ko. 21 Iwá̱n Jesús kijtoj sej:

—Tamelá̱ xonoka̱n. Ijkó̱n ken toTaj ne̱ti̱tan, nej no̱ nimitzti̱tanij amejeme̱n.

22 Iwá̱n Jesús kipi̱tzaꞌ yejeme̱n, iwá̱n kijtoj:

—Manimitzmakáka̱nya iyEspí̱ritoj Dios. 23 Yej amejeme̱n ankiperdona̱rowili̱skej agaj yej kichij yej aye̱kti, Dios no̱ kiperdona̱ro̱j; yej ayá̱ꞌ ankiperdona̱rowili̱skej, inó̱n Dios no̱ ayá̱ꞌ kiperdona̱ro̱j.

Tomás kita toTe̱ko iga ojpa‑ísaꞌya

24 Eꞌ Tomás se̱ de ino̱mej doce idiscí̱poloj, yej kijlia̱yaj Kua̱tej, ayá̱ꞌ ompa onoya kua̱ꞌ asiꞌ Jesús. 25 Iwá̱n sekin disci̱polojmej kijlijkej:

—Nikitákeja toTe̱ko.

Eꞌ Tomás kijtoj:

—Siga ayá̱ꞌ nikitaliá ima̱mej ka̱n panoj cla̱vojmej, iwá̱n ayá̱ꞌ nikakiá nomájpil ka̱n kisoloj cla̱vojmej, iwá̱n siga anikakiá noma̱ꞌ ka̱n kisolojkej ise̱katan, ayá̱ꞌ nicre̱dowa.

26 Kua̱ꞌ panoj ocho días, disci̱polojmej sej nechkatoyaj kalijtiꞌ, iwá̱n íkua̱ꞌ Tomás ompa no̱ onoya. Malej iga tzajtzaktoya kalte̱n, eꞌ Jesús kalaꞌ, moketzaꞌ tajkoya̱n ka̱n onokej yejeme̱n iwá̱n ijkí̱n kijtoj:

—Tamelá̱ xonoka̱n.

27 Iwá̱n kijlij Tomás:

—Xikaki nigaj momájpil, iwá̱n xikita noma̱mej; iwá̱n xikuajliga moma̱ꞌ iwá̱n xikaki nose̱katan. Amo xiyo̱ltakuaktiꞌ, sino que xicre̱do ipan nej.

28 Iwá̱n Tomás kijtoj:

—¡TinoTe̱ko iwá̱n tinoDio̱s!

29 Jesús kijtoj:

—Tomás, iná̱n ticre̱dowa iga tine‑itaꞌ. ¡Pa̱kij yej ne̱cre̱dowaj malej iga ayá̱ꞌ ne‑itaj!

Tejas in iní̱n libro

30 Jesús kíchijoꞌ miaꞌ milagro iyi̱xtaj idisci̱polojmej, eꞌ ayá̱ꞌ ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ. 31 Eꞌ iní̱n mo‑ijkuiloj iga xicre̱do̱ka̱n iga Jesús in Cristo, iPiltzi̱n Dios, iga ankicre̱dowaj ipan yéj, wel nochipa xonoka̱n wa̱n Dios.

21

Jesús ki̱xne̱xtiliá siete idisci̱polojmej

1 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n, Jesús ki̱xne̱xtilij sej idisci̱polojmej ipan lagu̱najte̱n. Inó̱n laguna ito̱ka̱ꞌ Tiberias. Ijkí̱n kichij: 2 Seka̱n onoyaj Simón Pedro, Tomás yej kijlia̱yaj Kua̱tej, Natanael yej de Caná del estado de Galilea, ipilowa̱n Zebedeo iwá̱n sewoꞌ má̱j o̱me̱n disci̱polojmej. 3 Simón Pedro kijtoj:

—Nia nito̱pojma̱ti.

Yejemej kijtojkej:

—Nejemej no̱ niawij mowa̱n.

Tejkajkej ipan se̱ á̱ka̱l, iwá̱n yajkij; eꞌ inó̱n yówal ayá̱ꞌ kiki̱tzkijkej nisé̱. 4 Kua̱ꞌ tane̱stiwi̱tziayay, Jesús ne̱siko ipan a̱te̱n, eꞌ idisci̱polojmej ayá̱ꞌ kimatiáj siga yéj. 5 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, ¿ix acha̱ ankiki̱tzkijkej to̱poj?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Ni se̱.

6 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xikmo̱taka̱n amorre̱dej ila̱doj moye̱ꞌka̱mpa amoá̱ka̱l iwá̱n ankiki̱tzki̱skej.

Ijkó̱n kichijkej, iwá̱n ayꞌya wel kiki̱xtia̱yaj re̱dej iga komati to̱poj kipiaya.

7 Iwá̱n inó̱n discípulo yej Jesús kipoxcho̱kilia̱ya, kijlij Pedro:

—¡Ino̱nwaꞌ toTe̱ko!

Kua̱ꞌ kikáꞌ Simón Pedro iga toTe̱ko, motaajakij, iga ayá̱ꞌ kakijtoya itzótzol, iwá̱n momo̱taꞌ a̱tampa. 8 Sekin disci̱polojmej asikej ipan playa iwá̱n á̱ka̱l, kitila̱ntiajkij re̱dej yej kipiaya komati to̱pojmej, puej onoyaj ken cien metros iga a̱te̱n. 9 Kua̱ꞌ temójkeja ipan á̱ka̱l kasitoj Jesús kipiá pa̱n iwá̱n nemi kixka se̱ michin pan tékol. 10 Jesús kijtoj:

—Xikuajligaka̱n achi to̱poj yej ankiki̱tzkíjkejoꞌ.

11 Simón Pedro tejkaj ipan á̱ka̱l iwá̱n kiwawatatzoj este ipan playa inó̱n re̱dej yej kiwajligaya ciento cincuenta y tres wejweyi to̱poj; malej iga komati, eꞌ re̱dej ayá̱ꞌ tzaya̱niꞌ 12 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xitakuá̱kija.

Iwá̱n nisé̱ de idisci̱polojmej ami̱xe̱wia̱ya iga kitajtaniáj a̱ꞌyéj in yéj, iga kimatiáj iga toTe̱ko. 13 Iwá̱n Jesús tana̱ꞌtechoj, kikuiꞌ pa̱n iwá̱n kimajmakakej yejeme̱n; ijko̱nsan no̱ kichij iwá̱n to̱poj.

14 Iga iní̱n e̱yi ve̱ja iga Jesús ki̱xne̱xtilij idisci̱polojmej kua̱ꞌ ojpa‑isaꞌ.

Jesús tajtowa iwá̱n Simón Pedro

15 Kua̱ꞌ tamiꞌ takuajkej, Jesús kitajtan Simón Pedro:

—Simón, ipiltzi̱n Jonás, ¿ix tine̱cho̱kiliá má̱j que ini̱mej?

Pedro kijtoj:

—Kena noTe̱ko, tej tikmati iga nimitzcho̱kiliá.

Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Xine̱cuida̱rowíliwaꞌ noborre̱gojtzitzi̱n.*

16 Sej kitajtan, iga iní̱n o̱me ve̱jya:

—Simón, ipiltzi̱n Jonás, ¿ix tine̱cho̱kiliá?

Pedro kijtoj:

—Kena noTe̱ko, tej tikmati iga nimitzcho̱kiliá.

Jesús kijtoj:

—Xicuida̱ro noborre̱gojmej.

17 Iga iní̱n e̱yi ve̱ja kitajtan:

—Simón, ipiltzi̱n Jonás, ¿ix tine̱cho̱kiliá?

Pedro mokno̱matiꞌ iga e̱yi ve̱ja kitajtanij iga si kicho̱kiliá; iwá̱n kijlij:

—NoTe̱ko, tej nochi tikmati; tej tikmati iga nimitzcho̱kiliá.

Jesús kijtoj:

—Xicuida̱ro noborre̱gojtzitzi̱n. 18 Nimitznojma‑ijliá iga kua̱ꞌ tichokótzi̱noꞌ, timotaajakia̱ya iga tia̱ya ka̱n tej tikneki; eꞌ kua̱ꞌ tiwé̱weja, tikmela̱was moma̱ꞌ iwá̱n seꞌ mitztaajaki̱lti̱j iwá̱n mitzwi̱gas ka̱n ayá̱ꞌ tikneki.

19 Iga iní̱n kijtoj, Jesús nemi kijtowa kén iga Pedro yawi mikiti iwá̱n ijkó̱n kiweyimati̱lti̱j Dios. Iwá̱n Jesús kijtoj:

—¡Xine̱toka!

Discípulo yej Jesús kipoxcho̱kiliá

20 Kua̱ꞌ Pedro tacháꞌ itepotztajpa, kitaꞌ iga kitokatiwa̱laj inó̱n yej Jesús kipoxcho̱kilia̱ya, ino̱nsan yej e̱watoya ite̱noj kua̱ꞌ cena̱rojtoyaj iwá̱n kitajtan: “NoTe̱ko, ¿a̱ꞌyéj in yej yawi mitzne̱xti̱ti iga mamitzki̱tzki̱ka̱n?” 21 Kua̱ꞌ Pedro kitaꞌ, kitajtan Jesús:

—NoTe̱ko, in iní̱n ¿te̱ yawi kipasa̱ro̱ti?

22 Jesús kijtoj:

—Siga nikneki ma‑isato este kua̱ꞌ nej niwi̱ꞌ, inó̱n tej atikmati. Tej xine̱toka.

23 Iwá̱n mopowaꞌ iga inó̱n discípulo ayá̱ꞌ mikis. Eꞌ Jesús ayá̱ꞌ kijtoj iga ayá̱ꞌ mikis, sino que kijtoj: “Siga nikneki ma‑isato este kua̱ꞌ nej niwi̱ꞌ, inó̱n tej atikmati.”

24 Nejsan in inó̱n discípulo yej nikpowa nochi iní̱n yej nikitaꞌ, iwá̱n nikijkuiloj. Iwá̱n nikmati iga ayá̱ꞌ nitakajkaya̱wa.

25 Ónogoꞌ má̱j yej Jesús kichij; siga mamo‑ijkuilo katka sejsé̱ sejsé̱, anka ipan inewi ta̱jli akitolo̱j a̱mamej yej mo‑ijkuilo̱j. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Ken te̱ne̱xtiliá ipan versículo 14, Tájto̱l kijto̱jneki Jesucristo. Iga itájto̱l yej agaj kijtowa, seꞌ wel kimati yej nemi kejla̱miki. Ijkó̱n kua̱ꞌ mojtowa iga Jesucristo in Tájto̱l, kijto̱jneki iga yéj nokta te̱ne̱xtiliá ken Dios kejla̱miki.

† 1:5 1:5 Ta̱wi̱lyo̱ꞌ no̱ kijto̱jneki Jesucristo.

‡ 1:19 1:19 Xikita glosario “Levita”.

§ 1:20 1:20 Xikita glosario “Cristo”.

* 1:21 1:21 Xikita glosario “Profeta”.

† 1:23 1:23 Xikita glosario “Desierto”.

‡ 1:24 1:24 Xikita glosario “Fariseo”.

§ 1:25 1:25 Xikita glosario “Bautizar”.

* 1:29 1:29 Cordero ken tikita borre̱gojtzi̱n. Xikita glosario “Borrego” wa̱n “Cordero”.

† 1:48 1:48 Xikita glosario “Higo”.

‡ 1:51 1:51 Xikita glosario “IPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”.

* 2:2 2:2 Xikita glosario “Discípulo”.

† 2:13 2:13 Xikita glosario “Pascua”.

‡ 2:14 2:14 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

§ 2:14 2:14 Tio̱pantomi̱n seꞌpa tomi̱n iga kikowaya yej ki‑ofrece̱rowilia̱yaj Dios. Awel mokowaya iga na̱mo̱ltomi̱n.

* 2:17 2:17 Sal 69:9

* 3:1 3:1 Xikita glosario “Fariseo”.

† 3:3 3:3 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

‡ 3:14 3:14 Num 21:9

* 4:9 4:9 Judiyojmej akiye̱ꞌitaya iga ta̱gaꞌ matajto wa̱n siwa̱ꞌ pan calle.

† 4:9 4:9 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

‡ 4:36 4:36 Iní̱n kijto̱jneki, yej kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj iga makicre̱do̱ka̱n ipan Jesús.

* 5:2 5:2 Weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén tzaktoya iga tekóla̱l wa̱n kipiaya miaꞌ ka̱n kalakilo, sejsé̱ de ini̱mej kipiaya ito̱ka̱ꞌ.

† 5:2 5:2 Xikita glosario “Hebreo”.

‡ 5:4 5:4 Xikita glosario “Ángel”.

§ 5:25 5:25 “Yej miktokej” anka kijto̱jneki yej aya ki̱xmatij Dios.

* 6:4 6:4 Xikita glosario “Pascua”.

† 6:31 6:31 Dios kimáꞌ maná israeli̱tajmej iga makikua̱ka̱n, kua̱ꞌ nemi ya̱yaj ipan desierto. Ex 16

* 7:2 7:2 Xikita glosario “Tabernaculos o iyilwi ra̱nchojtzitzi̱n”.

† 7:14 7:14 Lev 23:33-36

‡ 7:22 7:22 Xikita glosario “Circuncisión”.

§ 7:32 7:32 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

* 8:24 8:24 Español: Soy yo; judiyojmej kimatiáj iga Dios no̱ moto̱ka̱wij: “Yo Soy”. Ex 3:14; 6:2. Jesús kua̱ꞌ kijtowa “Yo Soy”, mone̱xtiá iga yéj el Cristo yej Dios kiti̱tan.

† 8:33 8:33 Xikita glosario “Esclavo”.

‡ 8:48 8:48 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

* 9:17 9:17 Xikita glosario “Profeta”.

* 10:12 10:12 Español: lobo. Lobo ken weyi koyo̱ꞌ.

† 10:34 10:34 Sal 82:6

* 11:55 11:55 Xikita glosario “Pascua”.

† 11:55 11:55 Ma̱ltia̱yaj wa̱n kitajtanilijkej perdón. Lev 15

* 12:38 12:38 Is. 53:1

† 12:40 12:40 Is. 6:10

* 15:1 15:1 Xikita glosario “Uva”.

* 18:3 18:3 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

† 18:3 18:3 Xikita glosario “Espada”.

‡ 18:28 18:28 Se̱ judío yej onoya wa̱n agaj yej ayéj judío awel kikua̱ya inó̱n cena yej kijliá la Pascua iga kijtojkej iga yej ayéj judío, Dios akiye̱ꞌita, wa̱n ken kimopa iga sen‑onokej íwa̱n. Inó̱n iga akalakiáj ipan palacio iga Pilato ayéj katka judío.

§ 18:31 18:31 Roma̱nojmej manda̱rowa̱yaj ipan íta̱l judiyojmej.

* 19:2 19:2 Xikita glosario “Corona”.

† 19:12 19:12 Xikita glosario “César”.

‡ 19:24 19:24 Sal 22:18

§ 19:29 19:29 Xikita glosario “Hisopo”.

* 19:39 19:39 Mirra iwá̱n áloes kikuikej iga kembalsama̱rowaj á̱nimaj.

† 19:41 19:41 Xikita dibujo pan página 266.

* 20:1 20:1 Xikita dibujo p.

* 21:15 21:15 Kua̱ꞌ Jesús kijtoj “noborre̱gojtzitzi̱n”, kijto̱jneki nochi yej ípan kicre̱dowaj iwá̱n kitokaj.

Hechos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Ken kichijkej iyapo̱stolejmej Jesús

Hechos

1

Jesús kijtowa iga wi̱ꞌ el Espíritu Santo

1 Teófilo yej nimitzpoxye̱ꞌita, ipan yej achto noli̱broj, nimitzijkuilowilij nochi ken iga Jesús kichij wa̱n tamachtij este iga pe̱waꞌ itekipáno̱l, 2 iwá̱n este iga tejkaj ipan cielo. Kua̱ꞌ aya yawi ipan cielo kitapejpen iyapo̱stolejmej* wa̱n iga el Espíritu Santo kitekimakakej te̱ makichi̱waka̱n. 3 Kua̱ꞌ Jesús ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, yéj ima̱tika mi̱xne̱xtij iyi̱xtaj yejemej, iwá̱n cuarenta día ki̱xne̱xtilijtoya iga makitaka̱n iga melá̱ꞌ iga isatoꞌ. Kita̱tapo̱wia̱yaj kén iga reina̱rowa† Dios.

4 Mie̱j Jesús sen‑onoyaj iwá̱n iyapo̱stolejmej kijlij iga aya maki̱saka̱n Jerusalén, kijtoj:

—Xikchaka̱n este iga maasi yej toTaj kijtoj iga yawi mitzmakatij, ijkó̱n kensan nimitzijlijkej. 5 Melá̱ꞌ iga Juan tabautiza̱roj‡ iga a̱ꞌti, eꞌ amejeme̱n ayoꞌ ke̱ꞌ poliwi iga Dios yawi mitzbautiza̱ro̱tij iga el Espíritu Santo.

Jesús tejkawi ipan cielo

6 Yej ompa nechkatoyaj iwá̱n Jesús, kitajtankej:

—NoTe̱ko, ¿ix á̱manya tikchi̱was iga sej ise̱lti mamomanda̱ro topaí̱s Israel?

7 Iwá̱n Jesús kijtoj:

—Ino̱nwaꞌ ayá̱ꞌ kajasi iga amejeme̱n xikmatika̱n ke̱man mochi̱was, petz toTaj kimati ke̱man yawi kichi̱wati. Inó̱n yéjsan wel kichi̱wa. 8 Eꞌ kua̱ꞌ el Espíritu Santo onos ipan amejeme̱n, ankipiáskeja poder, iwá̱n anki̱saskej iga anta̱tapowaskej de nej. Anya̱tij Jerusalén iwá̱n no̱ya̱n ipan estado de Judea, iwá̱n este Samaria,§ iwá̱n este ka̱n má̱j wejwejka ipan nochi ta̱jli.

9 Kua̱ꞌ tamiꞌ kijtoj inó̱n, mie̱j kitajtachi̱lijtoyaj, Jesús pe̱ꞌ tejkaj iga yajki ipan cielo; iwá̱n se̱ mixti kitzakuako iwá̱n ayoꞌ má̱j kitakej. 10 Iwá̱n mie̱j ajajkotachi̱xtoyaj iga Jesús nemi tejkawi, íkua̱ꞌya ne̱sikoj ite̱nojmej o̱me̱n tajta̱gaꞌ yej este ijista̱ꞌ itzotzolmej, 11 iwá̱n kijlijkej:

—Tajta̱gaꞌ de Galilea, ¿te iga antajtachi̱xtokej ipan cielo? Ini̱nsan Jesús yej amo‑i̱xtaj tejkaj ipan cielo, yawi sej wi̱tzeti kensan iná̱n ankitakej yajki.

Apo̱stolejmej kitapejpenaj Matías iga ipatka Judas

12 Iwá̱n ki̱skej ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Oli̱vojyoj iga yajkij Jerusalén. Ayá̱ꞌ pox wejka nejnenkej, ken se̱ kilómetro, ke̱ꞌsan la ley tatekimakaya iga wel manejnemilo ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. 13 Kua̱ꞌ asikej Jerusalén, tejkajkej ipan segundo piso ipan kajli ka̱n ka̱wiáj. Ompa onoyaj Pedro, Jacobo, Juan, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Jacobo yej Alfeo ipiltzi̱n, Simón yej iparti̱doj nacionalista, iwá̱n Judas yej iyikni̱n Jacobo. 14 Nochi yejemej nochipa monechkowa̱yaj iga ora̱dowa̱yaj iwá̱n iyikni̱wa̱n Jesús iwá̱n María yej íye̱ꞌpa Jesús iwá̱n sekin siwa̱tkej.

15 Ino̱mej días Pedro moketzaꞌ tajkoya̱n ka̱n nechkatokej ken ciento veinte yej kitokaj toTe̱ko, wa̱n kijtoj:

16 —Nokni̱wa̱n, sányasan mochi̱waya yej ijkuilijtoꞌ yej el Espíritu Santo áchtoya kitajto̱lmáꞌ David, iga tajtoj de Judas yej kojkui̱ltij ino̱mej yej kiki̱tzkijkej Jesús. 17 Judas tejéme̱mpa katka, iwá̱n tisentekipanojtoyaj íwa̱n. 18 Yéj kikowaꞌ se̱ ta̱jli iga inó̱n tomi̱n yej kimakakej iga kichij yej aye̱kti, iwá̱n ompa tzonto̱ktiajki, este talaxpoxo̱niꞌ, ki̱saꞌ nochi ikuitáxkol. 19 Kua̱ꞌ yej cha̱ntitokej Jerusalén kimatikej, kito̱ka̱wijkej inó̱n ta̱jli Acéldama, yej ipan itajto̱lmej yejeme̱n kijto̱jneki Ta̱jli yej Esyoj. 20 Iga ipan Salmos kijtowa ijkí̱n:

Íkal maka̱wi ise̱lti,

ayoꞌ agaj mamocha̱nti ompa.

Iwá̱n kijtowa no̱:

Seꞌ makikui yej yejpa katka itekipáno̱l.

21 ’Nigaj iwá̱n tejemej onokej tajta̱gaꞌ yej nemiáj nochipa iwá̱n tejemej kua̱ꞌ toTe̱ko Jesús onoya towa̱n, 22 este iga Juan kibautiza̱roj iwá̱n este iga tejkaj ipan cielo. Ye̱kti iga se̱ de yejemej mamose̱tili wa̱n tejemej iga no̱ makipowa iga ojpa‑isaꞌ toTe̱ko Jesús.

23 Iwá̱n kitapejpenkej o̱me̱n de yejemej: Matías wa̱n José yej no̱ kipiaya seꞌ o̱me ito̱ka̱ꞌ: Barsabás iwá̱n Justo. 24 Ijkí̱n kite̱ne̱wijkej Dios:

—NoTe̱ko, tej yej tiki̱xmati nochi noa̱lmajmej, xine̱ne̱xtili̱ka̱n de ini̱mej o̱me̱n katiapa tiktapejpena 25 iga matekipano ken apóstol, yej katka itekipáno̱l Judas yej kipoloj iga kichij yej aye̱kti iwá̱n yajki ka̱n kajasi.

26 Iwá̱n kichijkej rifa iwá̱n kita̱nij Matías. Iwá̱n desde íkua̱ꞌ mose̱tílija iwá̱n ino̱mej once apo̱stolejmej.

2

Asi el Espíritu Santo

1 Kua̱ꞌ asiꞌ iga mochi̱wa ilwiꞌ yej kijliáj Pentecostés,* nochi yej kitokaj Jesús, séka̱nsan onoyaj. 2 Kua̱ꞌ kikakikej we̱jtikui̱niko yej wa̱laj ipan cielo ken se̱ ejekaꞌ yej pox tajpalej. Iwá̱n na̱watitoya no̱ya̱n kalijtiꞌ ka̱n eje̱watoyaj. 3 Iwá̱n ne̱siko ken tile̱nguaj, xojxo̱tato ipan sejsé̱ sejsé̱ de yejemej. 4 Iwá̱n el Espíritu Santo asiꞌ ipan yejeme̱n, iwá̱n pe̱ꞌ tajtojkej ipan se̱seꞌpa tájto̱l kensan el Espíritu Santo kitajto̱ltia̱yaj.

5 Ino̱mej días Jerusalén onoyaj judiyojmej yej kitekiweyimati̱ltia̱yaj Dios, yej no̱ya̱n wa̱lkej ipan pai̱smej. 6 Kua̱ꞌ kikakikej tatikui̱ntoꞌ, monechko̱lo̱ꞌ iwá̱n ayoꞌ kimatiáj te̱ kichi̱wayaj, iga kikaktokej nemi tajtowaj ipan sejsé̱ itajto̱lmej yejemej. 7 Madmira̱dojkej, iwá̱n este moyo̱lmajtijkej, iwá̱n mojlia̱yaj:

—In ini̱mej, ¿ayejtaj de Galilea in yej nemi tajtowaj? 8 ¿Kéntaj welij tikakij nemi tajtowaj ipan sejse̱pa totájto̱l? 9 Nigaj onokej yej wa̱lkej Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto iwá̱n ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Asia, 10 Frigia iwá̱n Panfilia, Egipto, wa̱n a̱ltepe̱mej África yej onoꞌ iyi̱ka̱n Cirene. No̱ yej wa̱lkej Roma yej nigaj cha̱ntitokej; sekin de yejemej melaꞌjudiyojmej, sekin yej kicre̱dojkej ken kicre̱dowaj judiyojmej. 11 Onokej no̱ yej wa̱lkej Creta iwá̱n Arabia; eꞌ tonochi̱n tikakij ipan totajto̱lmej te̱powiliáj yej Dios kichi̱wa yej pox ye̱kti.

12 Inochi̱n moyo̱lmajtijtoyaj este ayꞌya kimatiáj te̱ kichi̱wayaj, iwá̱n motajtaniáj:

—¿Nochi iní̱n, té̱ a̱n kijto̱jneki?

13 Eꞌ sekin kipi̱najtia̱yaj iwá̱n kijtowa̱yaj:

—Iní̱mejwaꞌ ta̱wa̱mej.

Pedro kita̱tapo̱wiá la gente

14 Iwá̱n Pedro moketzaꞌ iwá̱n ino̱mej once apo̱stolejmej; kijtoj recio:

—Judiyojmej iwá̱n nochi yej ancha̱ntitokej Jerusalén; xikmatika̱n iwá̱n xikye̱ꞌkakika̱n iní̱n yej nia nimitzijli̱tij. 15 Ini̱mej ayá̱ꞌ ta̱wa̱mej ken amejeme̱n ankijtowaj, ¿ix ayá̱ꞌ ankitaj iga yowáltigoꞌ? Las nue̱vejoꞌ. 16 Ini̱nwaꞌ nemi mochi̱wa yej el profeta† Joel íkyaya kijtoj ijkí̱n:

17 Kijtoj Dios; kua̱ꞌ ayoꞌ wejka iga nitajuzga̱ro̱ki,

nia nikmakati noEspí̱ritoj nochi gente,

amookichpilowa̱n iwá̱n amosiwa̱pilowa̱n nia niktajto̱lmakatij,

iwá̱n chokomej kitaskej yej nej Dios nikne̱xtili̱skej,

iwá̱n yej we̱wetkej te̱mikiskej.

18 Ino̱mej días nikmakas noEspí̱ritoj tajta̱gaꞌ wa̱n siwa̱tkej yej ne̱tokaj,

iwá̱n yawij tajto̱tij de nej.

19 Nia nikne̱xti̱ti nopode̱r ajko ipan cielo,

iwá̱n tani ipan ta̱jli onos yej tane̱xtiliá:

esti, tiꞌti iwá̱n mixti de po̱kti.

20 El sol ayꞌya ta̱wi̱j,

iwá̱n me̱tzti‡ mochi̱was ken tikita esti,

inó̱n mochi̱was kua̱ꞌ aya asi inó̱n día kua̱ꞌ poxsan majmawilo̱j iga wi̱ꞌ toTe̱ko.

21 Eꞌ nochi yej kite̱ne̱wiá ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko, moma̱nawi̱skej.

22 ’Nokni̱mej yej no̱ an‑israeli̱tajmej, xikakika̱n yej nia nimitzijli̱tij: Dios kiye̱ꞌitaꞌ Jesús yej icha̱n Nazaret. Iwá̱n amo‑i̱xtaj Jesús kichij miaꞌ milagro, iwá̱n yej pox ye̱kti iga Dios kipale̱wij. Iní̱n amejeme̱n ankimátija. 23 Dios kejla̱ntoya desde ikya iga Jesús makikno̱chi̱waka̱n wa̱n mawetzi pan ima̱mej yej kijiyaj. Amejeme̱n ankiki̱tzkijkej iwá̱n ankika̱watoj ipan ima̱mej tajta̱gaꞌ yej poxsan ayompa nemij, wa̱n kimiktijkej Jesús ipan cruz. 24 Eꞌ Dios sej kixitij, ijkó̱n iga kiki̱xtij ka̱n miktoya, porque Jesús wel ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya. 25 El rey David tajtoj ijkí̱n de Jesús:

Nochipa toTe̱ko onoꞌ no‑i̱xtaj;

iga yéj onoꞌ noná̱ꞌ, nité̱ ane̱kuekuechkaltiá.

26 Inó̱n iga nipoxyo̱lchikajtoꞌ iwá̱n nitakui̱ka iga nipa̱ktoꞌ,

malej iga se̱ día nimikis, niye̱ꞌonoꞌ iga nimoconfia̱rowa ipan Dios.

27 Ayá̱ꞌ tine̱kajte̱was ka̱n onoꞌ yej miktokej;

ayá̱ꞌ no̱ tiknekis iga nej yej nochipa nimitzweyimati̱ltiá, mapala̱ni nonakayo.

28 Tine̱ne̱xtilij ojtimej yej ne̱wi̱ga ka̱n wel niye̱ꞌonos,

iwá̱n poxsan niyo̱lpa̱kis iga tonoꞌ nowa̱n.

29 Pedro no̱ kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, nochi kimati iga to‑ikyapatajwe̱wej David miguiꞌ iwá̱n moto̱gaꞌ, iwá̱n este iná̱n tikmatij ka̱n to̱ktoꞌ. 30 Eꞌ David yajki profeta, iwá̱n kimatitoyay iga Dios kinojma‑ijlij iga ipan se̱ de ipilowa̱n ipilówa̱mpa yawi ki̱sati Cristo§ yej yawi mochi̱wati rey. 31 Inó̱n iga David, este ikyay kenkua̱ꞌ kitztoyay, kijtoj iga Cristo yawi ojpa‑isati iwá̱n ayá̱ꞌ ka̱wis ka̱n onokej yej miktokej iwá̱n ayá̱ꞌ pala̱nis inakayo. 32 Pues Dios ki‑ojpa‑ixitij ini̱nya Jesús, iwá̱n inó̱n nonochimej nikmelaꞌitakej. 33 Jesús yajki ipan cielo iga Dios kiwi̱gaꞌ iwá̱n mota̱lij ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ, iwá̱n toTaj Dios kimáꞌ iyEspí̱rito Santo kensan kijtoj. Iní̱n yej iná̱n amejeme̱n nemi ankitaj iwá̱n ankikakij wi̱ꞌ de yéj. 34 Eꞌ ayéj David yej tejkaj ipan cielo; puej yéjsan kijtoj ijkí̱n:

ToTe̱ko kijlij noTe̱ko:

“Ximota̱li ila̱doj noye̱ꞌma̱ꞌ ka̱n nimanda̱rowa,

35 este que manikta̱li mokxitampa yej mitzijiyaj.”

36 ’Amonochimej an‑israeli̱tajmej, xikmatika̱n iga inó̱n Jesús yej ankimiktijkej ipan cruz, Dios kita̱lij iga mamochi̱wa toTe̱ko iwá̱n iga mamochi̱wa Cristo.

37 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, pox mokno̱matikej iwá̱n kitajtankej Pedro iwá̱n sekin apo̱stolejmej:

—Nokni̱wa̱n, ¿te̱ wel manikchi̱waka̱n?

38 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti wa̱n xikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios iwá̱n ximobautiza̱ro̱ka̱n sejsé̱ de amejeme̱n ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, iga mamitzperdona̱rowili̱ka̱n yej ankichijkej yej aye̱kti; iwá̱n Dios mitzmakaskej iyEspí̱rito Santo. 39 ToTe̱ko Dios mitzijliáj, iga iní̱n mitzmakaskej amejeme̱n iwá̱n amopilowa̱n, iwá̱n ino̱mej yej wejka onokej; sanké̱ꞌ toTe̱ko kino̱tzas.

40 Ayejsan ijkó̱n tano̱no̱tzaꞌ Pedro, ma̱joꞌ no̱ tano̱no̱tzaꞌ ijkí̱n:

—Ximoma̱nawi̱ka̱n iga Dios amo mamitzikno̱chi̱waka̱n ken kikno̱chi̱waskej ino̱mej yej kimiktijkej Jesús.

41 Yej kitajto̱lkui̱lij Pedro, mobautiza̱rojkej; yej íkua̱ꞌ kicre̱dojkej Jesús, asiꞌ este ken tres mil. 42 Iwá̱n inochi̱n kichi̱wayaj kensan apo̱stolejmej kine̱xtilia̱yaj, iwá̱n se̱san iya̱lmajmej kipiayaj, seka̱n kichi̱wayaj la Santa Cena* wa̱n sen‑ora̱dowa̱yaj.

Ken iga nemij yej achto kitokaj Jesús

43 Iwá̱n inochi̱n madmira̱dojkej iga kitayaj iga Dios kine̱xtia̱ya ipode̱r ipan apo̱stolejmej kua̱ꞌ kichi̱wayaj miaꞌ milagro. 44 Iwá̱n inochi̱n yej kicre̱dojkej toTe̱ko se̱san iya̱lmajmej kipiayaj iwá̱n nochi yej itatkimej kisempiayaj. 45 Iwá̱n kinamakayaj nochi yej itatkímejpa, iwá̱n itomi̱nyo moparti̱rowilia̱yaj ke̱ꞌsan iga se̱ kipolowa. 46 Iwá̱n nochipa monechkowa̱yaj weyitio̱pan,† iwá̱n sentakua̱yaj icha̱mej sekin, inochi̱n pa̱ktoyaj iwá̱n ayagaj moweyimatiá. 47 Kiweyimati̱ltia̱yaj Dios iwá̱n nochi gente kiye̱ꞌitaya yej kichijtokej; iwá̱n toTe̱ko cada día kichi̱waya iga makomatiaka̱n yej moma̱nawijkej iga moconfia̱rojkej ipan Jesús.

3

Kachitialtiá se̱ yej awel nejnemi

1 Pedro iwá̱n Juan nemi senya̱yaj weyitio̱pan tio̱taꞌ las tres, iga inó̱n hora nokta kite̱ne̱wia̱yaj Dios. 2 Ompa tio̱pan onoya se̱ ta̱gaꞌ yej itékiya nokta iga awel nejnemi, nochipa katka kika̱watij tio̱pan, ipan kalte̱n yej ito̱ka̱ꞌ Mo̱nsajtiꞌ iga kitajtanilia̱ya tomi̱n yej ompa kalakiáj. 3 Kua̱ꞌ inó̱n yej awel nejnemi kitaꞌ Pedro iwá̱n Juan iga nemi kalakij tio̱pan, kitajtanilijkej tomi̱n. 4 Entonces Pedro iwá̱n Juan kitachi̱lijkej inó̱n yej awel nejnemi, iwá̱n Pedro kijlij:

—Xine̱tachi̱li̱ka̱n.

5 Yej awel nejnemi tachi̱xtiki̱saꞌ, yéj kijtoj anka yawij kimakatij tejté̱. 6 Eꞌ Pedro kijtoj:

—Anikpiá plata niga oro, eꞌ yej nikpiá nia nimitzmakati: Jesucristo yej de Nazaret nochi wel kichi̱wa iwá̱n yéj ne̱ti̱tan, inó̱n iga nimitzijliá, ximoketza wa̱n xinejnemi.

7 Pedro, kiki̱tzkilij iye̱ꞌma̱ꞌ iwá̱n kiketzaꞌ, iwá̱n íkua̱ꞌsan tojtomiꞌ inochi iyikxi. 8 Iwá̱n inó̱n yej awel nejnejmi witó̱niꞌpa iga moketzaꞌ, iwá̱n pe̱ꞌya nejnen, senkalákkeja tio̱pan iwá̱n Pedro wa̱n Juan, wi̱wito̱ntinemiá iwá̱n kiweyimati̱ltijtinemiá Dios. 9 Nochi kitakej iga nejnemiaya iwá̱n kiweyimati̱ltia̱ya Dios. 10 Ki̱xmatiáj iga ino̱nya ta̱gaꞌ yej mota̱lia̱ya ipan tio̱pan ikalte̱nyo yej ito̱ka̱ꞌ Mo̱nsajtiꞌ iga kitajtaniá tomi̱n, iwá̱n poxsan madmira̱dojkej wa̱n moyo̱lmajtijkej iga inó̱n kitakej.

Pedro kita̱tapo̱wiá la gente ipan tio̱pan icorre̱do̱ryo

11 Inó̱n yej awel nejnejmiá, ayoꞌ kinekiá makikajte̱wa Pedro iwá̱n Juan, iwá̱n nochi gente madmira̱dojkej iwá̱n yajkij weyitió̱pampa ka̱n ikalte̱nyo yej ito̱ka̱ꞌ Salomón ka̱n yejeme̱n onoyaj. 12 Inó̱n kitaꞌ Pedro, kijtoj:

—Nokni̱mej yej no̱ an‑israeli̱tajmej, ¿te iga anmoyo̱lmajtiáj? ¿Te iga nejeme̱n anne̱tachi̱liáj kenkua̱ꞌ nejemej nikachitialtijkej iní̱n ta̱gaꞌ? ¿Ix nikachitialtijkej iga nejemej niwelitij o iga niye̱ꞌnemij iyi̱xtaj Dios? 13 Ayéj ijkó̱n, ma̱jwaꞌ ino̱nsan iDio̱s to‑ikyapatajwa̱n Abraham, Isaac iwá̱n Jacob kichij iní̱n iga kipoxye̱ꞌita Jesús yej iPiltzi̱n. Inó̱n Jesús yej amejeme̱n ankijiyakej iwá̱n ankika̱watoj ipan ima̱ꞌ Pilato yej gobernador. Kua̱ꞌ Pilato kinekiá makimajka̱wa, amejeme̱n ayá̱ꞌ ankinekikej. 14 Amejemej katka xiktajtowili̱ka̱n iga makimajka̱waka̱n Jesús yej ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti, ma̱jwaꞌ ankijtojkej iga makimajka̱waka̱n seꞌ ta̱gaꞌ yej tamiktij. 15 Ijkó̱n iga ankimiktijkej inó̱n yej te̱maka vida. Eꞌ Dios ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya, inó̱n nejemej niknojma‑itakej. 16 Iga nimoconfia̱rowaj iga Jesús wel nochi kichi̱wa, achitiáꞌ iní̱n ta̱gaꞌ yej iná̱n ankitaj iwá̱n anki̱xmatij. Igasan nimoconfia̱rowaj ipan Jesús inó̱n nokta iga melaꞌachitiáꞌ in iní̱n ta̱gaꞌ yej onoꞌ amo‑i̱xtaj.

17 ’Nokni̱wa̱n, nikmati iga kua̱ꞌ amejeme̱n iwá̱n yej mitzmanda̱rowaj ankimiktijkej Jesús, ayá̱ꞌ ankimatiáj te̱ nemi ankichi̱wayaj. 18 Eꞌ ijkó̱n Dios kichij iga mamochi̱wa ken ikya kijtojkej profe̱tajmej iga Cristo yawij kikno̱chi̱watij. 19 Inó̱n iga xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti wa̱n xikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios, iga mamitzperdona̱rowili̱ka̱n yej ankichijkej yej aye̱kti. Iwá̱n toTe̱ko kichi̱was iga xiye̱ꞌonoka̱n. 20 Iwá̱n Dios no̱ mitzti̱tanili̱skej Jesús yej el Cristo yej íkyaya kitapejpen iga mitzti̱tanilia̱yaj. 21 Malej iga iná̱n Jesucristo ká̱wisoꞌ ipan cielo este que Dios makiyejye̱ꞌta̱li nochi, ken kijtoj ipan iprofe̱tajmej yej ye̱ꞌnemikej yej ikyay onoyaj. 22 Ijkó̱n Moisés kijlij to‑ikyapatajwa̱n: “ToTe̱ko Dios yawi mitzti̱tanili̱tij se̱ profeta yej de amejéme̱mpa, ijkó̱n ken nej ne̱ti̱tan. Xikchi̱waka̱n nochi yej yéj mitzijli̱skej, 23 iga nochi yej ayá̱ꞌ kitajto̱lkuis inó̱n profeta, ayꞌya wel onos ka̱n onoskej ipilowa̱n Dios.”

24 ’Iwá̱n nochi profe̱tajmej desde Samuel iwá̱n yej despue̱ja tajtojkej, no̱ kijtojkej yej iná̱n nemi mochi̱wa. 25 Yej Dios kijlij profe̱tajmej iga kichi̱was, inó̱n iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n. Dios kichij se̱ pacto iwá̱n to‑ikyapatajwe̱wetkej, kua̱ꞌ ijkí̱n kijlij Abraham: “Nej nikchi̱was iga pan mopilowa̱n ipilówa̱mpa, nochi gente yej onokej ipan iní̱n ta̱jli maye̱ꞌonoka̱n.” 26 Kua̱ꞌ Dios ki‑ojpa‑ixitij iPiltzi̱n, amejemej achto mitzti̱tanilijkej iga mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n iga xikajte̱waka̱n iga ankichi̱waj yej aye̱kti.

4

Pedro iwá̱n Juan onokej iyi̱xtaj yej manda̱rowaj

1 Mie̱j Pedro iwá̱n Juan ta̱tapojtóyajoꞌ iwá̱n la gente, asikej sacerdo̱tejmej iwá̱n saduceojmej* iwá̱n ije̱fej policiyajmej† yej kicuida̱rowaj weyitio̱pan. 2 Kuesitoyaj iga Pedro iwá̱n Juan tane̱xtilijtoyaj iga kena, ojpa‑isaskej yej miktokej iwá̱n inó̱n mone̱xtij kua̱ꞌ ojpa‑isaꞌ Jesús. 3 Kiki̱tzkijkej Pedro iwá̱n Juan eꞌ iga tió̱taꞌya katka kiwi̱gakej ipan cárcel, iwá̱n senyówal ompa onoyaj, kiki̱xtijkej este iga tane̱siꞌ. 4 Eꞌ miaꞌ yej kikakikej yej kipojtoya Pedro, kicre̱dojkej; iwá̱n yej kitokaj Jesús masiꞌ ken cinco mil, petz tajtá̱gaꞌsan iyoka siwa̱tkej.

5 Ipan seꞌya día, monechkojkej Jerusalén ije̱fejmej judiyojmej, totajwe̱wetkej yej manda̱rowaj iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley. 6 Ompa no̱ onoya Anás yej kimanda̱rowa sacerdo̱tejmej, Caifás, Juan, Alejandro, iwá̱n inewi iyikni̱wa̱n sacerdo̱tejmej yej manda̱rowaj. 7 Iwá̱n kikuitoj Pedro iwá̱n Juan, iwá̱n kita̱lkej tajkoya̱n, iwá̱n ijkí̱n kitajtankej:

—¿A̱ꞌ mitzijlijkej iga wel antamachtiáj ijkí̱n? ¿A̱ꞌyéj mitzmakakej poder iga wel antaachitialtiáj?

8 Iwá̱n el Espíritu Santo kitajto̱lmáꞌ Pedro, kijtoj:

—Amejeme̱n yej anmanda̱rowaj, iwá̱n notajwe̱wetkej de Israel: 9 ya que amejeme̱n anne̱tajtanij te íga nikchi̱wilijkej yej ye̱kti iní̱n ta̱gaꞌ yej we̱titoya iwá̱n ankinekij xikmatika̱n kén iga achitiáꞌ, 10 niknojma‑ijtowa amo‑i̱xtaj iga makimati nochi israeli̱tajmej, iga iní̱n ta̱gaꞌ yej to‑i̱xtaj onoꞌ, achitiáꞌ iga ipode̱r Jesucristo de Nazaret, inó̱n Jesús yej amejemej ankimiktijkej ipan cruz iwá̱n Dios ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. 11 Amejemej yej ken ankalchi̱waj, iní̱n Jesús ken se̱ teꞌti yej ankitajkalkej, eꞌ iní̱n teꞌti kitakej iga ma̱jya sej ye̱kti iwá̱n kikuikej iga ípan pe̱waꞌ iga mochij kajli. 12 Petz Jesús wel te̱ma̱nawiá; iga Dios te̱ti̱tanilij Jesús iwá̱n ateyi seꞌ ipan iní̱n ta̱jli, yej ípan wel timoma̱nawiáj.

13 Kua̱ꞌ yej manda̱rowaj kitakej iga Pedro iwá̱n Juan pox tajto̱lmatij, madmira̱dojkej iga kimatiáj iga Pedro wa̱n Juan, na̱mo̱lmej yej ayá̱ꞌ pox momachtijkej; wa̱n kicre̱dojkej iga nemiáj wa̱n Jesús. 14 Ompa ejkatoya iwá̱n yejeme̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej achitiáꞌ, inó̱n íga awel te̱ kijlia̱yaj.

15 Entonces kitekimakakej Pedro iwá̱n Juan iga maki̱saka̱n ka̱n monechkowaj yej manda̱rowaj iga kinekiáj yejéme̱nsan maka̱wika̱n iga mata̱tapowaka̱n. 16 Kijtowa̱yaj:

—¿Te̱ yej tiawij tikchi̱wili̱tij ini̱mej tajta̱gaꞌ? Nochi de Jerusalén kimatij iga kichijkej iní̱n milagro, inó̱n awel tikijtowaj iga ayá̱ꞌ. 17 Eꞌ iga ayoꞌ má̱j mapi̱wi iní̱n tájto̱l ipan a̱ltepe̱ꞌ, matikmajmajti̱ka̱n iga ayoꞌ agaj makipowili̱ka̱n de Jesús.

18 Iwá̱n kino̱tzkej, kitekimakakej iga ayoꞌ nokta matajto̱ka̱n niga matamachti̱ka̱n de Jesús. 19 Pedro iwá̱n Juan kijtojkej:

—Amejeme̱n, ¿kén ankitaj?, ¿ix má̱j ye̱kti iyi̱xtaj Dios manimitztajto̱lkui̱li̱ka̱n amejeme̱n o maniktajto̱lkui̱li̱ka̱n Dios? 20 Puej nejemej awel nikajte̱waj iga nikijtowaj yej nikitakej iwá̱n nikakikej.

21 Iwá̱n yej manda̱rowaj kimajmajtijkej Pedro wa̱n Juan iwá̱n kimajkajkej. Akasikej kén iga wel makikno̱chi̱waka̱n iga nochi gente kiweyimati̱ltia̱ya Dios iga inó̱n ta̱gaꞌ yej achitiáꞌ. 22 Inó̱n ta̱gaꞌ yej ipan yéj mochij milagro iga achitiáꞌ, kipiayay má̱j de cuarenta años.

Yej kitokaj Jesús kitajtaniliáj Dios iga makipale̱wi̱ka̱n

23 Kua̱ꞌ Pedro iwá̱n Juan kimajkájkeja, yajkij ka̱n onokej yej kicre̱dowaj Jesucristo, iwá̱n kipowilijkej inewi yej kijtojkej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n we̱wetkej yej manda̱rowaj. 24 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, inochi̱n kisente̱ne̱wijkej Dios, kijtojkej:

—NoTe̱ko, tej tiDio̱s yej tikchij cielo, ta̱jli, láma̱r iwá̱n inewi yej onoꞌ. 25 Tej iga moEspí̱rito Santo tiktajto̱lmáꞌ David yej mitztoka, kijtoj:

¿Te iga kuejkuesiwilo ipan pai̱smej,

iwá̱n la gente kejla̱mikij iga kichi̱waj yej aye̱kti yej niga kipale̱wiáj?

26 Re̱yejmej yej onokej ipan iní̱n ta̱jli inochi̱n monechkojkej,

yej manda̱rowaj ipan a̱ltepe̱mej mosenechkojkej,

yajkij ico̱ntraj toTe̱ko wa̱n ico̱ntraj Cristo yej kiti̱tan.

27 ’Melá̱ꞌ iga nigaj ipan iní̱n a̱ltepe̱ꞌ mosenechkojkej Herodes‡ iwá̱n Poncio Pilato iwá̱n la gente de Israel iwá̱n yej ayéj de Israel, mota̱lkej ico̱ntraj moPiltzi̱n Jesús yej tej tiktapejpen iga marreina̱ro. 28 Iga inó̱n, yejemej kichijkej nochi yej tej tikejla̱ntoya iga ijkó̱n yawi mochi̱wati. 29 NoTe̱ko xikita iga ne̱mikti̱jnekij iwá̱n xine̱pale̱wi̱ka̱n iga amo manimajmawika̱n iga manikpowaka̱n motájto̱l. 30 Iwá̱n iga mopode̱r maachitiaka̱n yej we̱titokej iwá̱n mamochi̱wa weyi mila̱grojmej ipan ito̱ka̱ꞌ moPiltzi̱n Jesús yej ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti.

31 Kua̱ꞌ tamiꞌ ora̱dojkej, ompa ka̱n nechkatoyaj takuekuechkaꞌ; iwá̱n inochimej kipiayaj nokta el Espíritu Santo, iwá̱n ayꞌya majmawikej iga kipowaj itájto̱l Dios.

Nochi yej kipiayaj isentatkimej

32 Nochi yej kicre̱dojkej toTe̱ko se̱san iya̱lmajmej kipiayaj. Ayagaj motatkinekiá tejté̱ yej kipiaya, ma̱jwaꞌ inewi yej kipiayaj, kijtowayaj iga nochi isentatkimej. 33 Iwá̱n apo̱stolejmej kipowilijkej nochi gente iga toTe̱ko Jesús ojpa‑isaꞌ, iwá̱n kicre̱dojkej. Dios poxsan kipale̱wia̱yaj inochimej. 34 Ateyá ni agaj de yejeme̱n yej amakipiá tejté̱, iga inochimej yej kipiayaj ita̱lmej o ikalmej kinamakayaj, iwá̱n itomi̱nyo kiwi̱gayaj 35 iwá̱n kimakayaj apo̱stolejmej, iwá̱n yejemej kimajmakayaj nochi tokni̱wa̱n sanké̱ꞌ kipolowa̱yaj. 36 Ijkó̱n kichij se̱ levita§ yej ito̱ka̱ꞌ José, yej nace̱roj ipan tajkóta̱l* yej ito̱ka̱ꞌ Chipre. Apo̱stolejmej kita̱lilijkej José seꞌ ito̱ka̱ꞌ, kito̱ka̱wijkej Bernabé, yej kijto̱jneki Yej Tayo̱lchika̱wa; 37 iní̱n ta̱gaꞌ kipiaya se̱ íta̱l iwá̱n kinamáꞌ, iwá̱n itomi̱nyo kika̱wili̱to apo̱stolejmej.

5

Ananías iwá̱n Safira kichi̱waj yej aye̱kti

1 Eꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Ananías iwá̱n Safira yej isiwa̱ꞌ, kinamakakej ita̱lmej. 2 Iní̱n ta̱gaꞌ kikuiꞌ achi inó̱n tomi̱n, iwá̱n achi kika̱wili̱toj apo̱stolejmej ken tikita acho̱nya nokta iga kinamakakej. Iwá̱n isiwa̱ꞌ nochi kimatiá. 3 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—Ananías, ¿te iga kalaꞌ Tzitzimiꞌ ipan moa̱lmaj iwá̱n tikneꞌ xikajkaya̱wa el Espíritu Santo iga tikuiꞌ achi itomi̱nyo inó̱n ta̱jli yej tiknamáꞌ? 4 ¿Ix ayéj motatki katka in ta̱jli? Iwá̱n siga tiknamáꞌ, ¿ix ayéj motatki no̱ in tomi̱n? ¿Te iga ijkó̱n tikchij? Ayéj nejemej anne̱kajkayajkej, Dio̱swaꞌ in tikneꞌ xikajkaya̱wa.

5 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Ananías, miktiwétziꞌya. Iwá̱n nochi yej kimatikej, poxsan majmawikej. 6 Iwá̱n asikej sekin chokomej, kikimilojkej iga tzótzol iwá̱n yajkij kito̱katoj.

7 Panoj ken e̱yi horas, kalakito isiwa̱ꞌ Ananías, yéj aya kimatiá iga míguiꞌya iwé̱j. 8 Pedro kitajtan:

—Taꞌ xine‑ijli, ¿ix achó̱n iga ankinamakakej in amóta̱l ke̱ꞌ ankijtowaj?

Iwá̱n siwa̱ꞌ kijtoj:

—Kena, achó̱n.

9 Iwá̱n Pedro kijlij:

—¿Te iga anmotajto̱ltijkej iga ankinekikej xikajkaya̱waka̱n iyEspí̱ritoj toTe̱ko? Taꞌ xikita, ne̱ wi̱tzej yej kito̱kato̱yaj mowé̱j; iná̱n tej no̱ yawij mitzwi̱gatij.

10 Iwá̱n íkua̱ꞌsan miktiwetziꞌ iyikxite̱noj Pedro. Kua̱ꞌ kalakkej chokomej kasitoj siwa̱ꞌ míktoꞌya, iwá̱n kiki̱xtijkej iwá̱n kito̱kkej ite̱noj iwé̱j. 11 Iwá̱n inochimej yej kicre̱dojtoyaj Jesucristo iwá̱n nochi yej kimatikej yej mochij, poxsan majmawikej.

Dios kichi̱wa miaꞌ milagro

12 Iga Dios kipale̱wij apo̱stolejmej, kichi̱wayaj miaꞌ mila̱grojmej iyi̱xtaj la gente. Inochi̱n yej kicre̱dowa̱yaj toTe̱ko monechkowa̱yaj weyitio̱pan, ite̱noj puerta yej ito̱ka̱ꞌ Salomón. 13 Ni agaj yej ayá̱ꞌ kicre̱dowa̱ya Jesucristo mi̱xe̱wia̱ya iga masen‑onoka̱n iwa̱mej, eꞌ la gente poxsan kiye̱ꞌitayaj ino̱mej tokni̱mej. 14 Yej kicre̱dowa̱yaj toTe̱ko, ma̱jya miakiayaj, tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej. 15 Este kiki̱xtiayaj ipan calle yej we̱titokej, kite̱kayaj ipan tapech iwá̱n ipan petaꞌ, iga kua̱ꞌ pano̱j Pedro, malej itó̱nal maasi ipan sekin de yejemej. 16 Iwá̱n miaꞌ no̱ yej najna̱ꞌsan iya̱ltepe̱mej, ya̱yaj Jerusalén, kiwi̱gayaj iyenfe̱rmojmej iwá̱n yej kikno̱chijtoyaj ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n nochi achitiakej.

Pedro wa̱n Juan kiwi̱gaj preso

17 Iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej iwá̱n nochi saduceojmej yej íwa̱n onoyaj, ki̱xitayaj apo̱stolejmej. 18 Iwá̱n kiki̱tzkijkej apo̱stolejmej iwá̱n kipre̱sojwijkej. 19 Eꞌ se̱ iyá̱ngel* toTe̱ko yajki tayowaka̱n kitapowili̱toj cárcel, iwá̱n kiki̱xtijkej, kijlijkej:

20 —Xa̱ka̱n, ximoketzatij weyitio̱pan iwá̱n xikta̱tapo̱wi̱tij la gente ken iga wel manejnemika̱n ipan iyojwi Dios.

21 Iga inó̱n kikakikej, ipan seꞌya día isájpasan kalakkej weyitio̱pan iwá̱n pe̱wakej tamachtijkej.

Eꞌ ije̱fej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej íwa̱n ompa onoyaj, kinechkojkej nochi yej kimanda̱rowaj israeli̱tajmej, iwá̱n tatekimakakej iga mamokuiti apo̱stolejmej ka̱nkiꞌ onokej ca̱rcelijtiꞌ. 22 Kiti̱tankej policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan. Eꞌ kua̱ꞌ asitoj ipan cárcel, akasíkejoꞌ, iwá̱n mokuepkej iga tamati̱lti̱toj. 23 Kijtojkej:

—Nikasitoj cárcel ye̱ꞌtzaktoꞌ iwá̱n ipan kalte̱n ejejkatokej policiyajmej. Eꞌ kua̱ꞌ niktapojkej, ompa ayagaj onoya.

24 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej ije̱fej sacerdo̱tejmej iwá̱n ije̱fej policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan iwá̱n ino̱mej sacerdo̱tejmej yej no̱ manda̱rowaj, mojlia̱yaj: atikmatij ke̱man tamatis iní̱n. 25 Íkua̱ꞌ asito se̱ ta̱gaꞌ iwá̱n kijtoj:

—Tajta̱gaꞌ yej ankakijkaj ipan cárcel onókeja weyitio̱pan, némiya tamachtiáj.

26 Ije̱fej policiyajmej iwá̱n policiyajmej yej takuida̱rowaj, yajkij kikuitoj tamelá̱ iga kimajmawilia̱yaj la gente iga wel kitemiktiáj. 27 Kua̱ꞌ kaxiti̱toj, kiwi̱gakej iyi̱xtaj yej kimanda̱rowaj judiyojmej, iwá̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej kijlij apo̱stolejmej:

28 —Nejeme̱n nimitzijlíjkeja iga ayoꞌ nokta xitamachti̱ka̱n yej kichij Jesús. ¿Iwá̱n te̱ ankichijkej? Amejeme̱n antamachtijtinénkeja no̱ya̱n Jerusalén iwá̱n ankinekij xine̱panti̱ka̱n iga nejemej nikmiktijkej inó̱n ta̱gaꞌ.

29 Iwá̱n Pedro iwá̱n sekin apo̱stolejmej kijtojkej:

—Má̱j ye̱kti manikchi̱waka̱n ken kijtowa Dios, que manikchi̱waka̱n ken kijtowaj tajta̱gaꞌ. 30 IDio̱s to‑ikyapatajwa̱n, ki‑ojpa‑ixitij Jesús; inó̱n yej ankiclava̱rojkej ipan se̱ cruz iga ankimiktijkej. 31 Dios kiwi̱gaꞌ ajko iwá̱n kita̱lij ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ, kita̱lij iga mamanda̱ro iwá̱n matasalva̱ro. Ijkó̱n israeli̱tajmej wel makikajte̱waka̱n iga ayompa nemij iga Dios makiperdona̱ro yejemej. 32 Inó̱n nejemej niknojma‑itakej iwá̱n nimitzpowiliáj, iwá̱n no̱ mitzne̱xtiliáj el Espíritu Santo. Inó̱n Espíritu, Dios kimaka yejsan kichi̱wa ken yéj kijtowa.

33 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, kuejkuesiwikej iwá̱n kinekiáj makimikti̱ka̱n. 34 Iwá̱n ompa ka̱n nechkatoyaj yej manda̱rowaj onoya se̱ fariseo† yej ito̱ka̱ꞌ Gamaliel yej tamachtiá ipan iley Moisés, inó̱n ta̱gaꞌ poxsan kiye̱ꞌitayaj. Moketzaꞌ iwá̱n kijtoj iga achi alí̱n maki̱saka̱n apo̱stolejmej. 35 Iwá̱n Gamaliel kijlij yej manda̱rowaj:

—Nokni̱wa̱n de Israel, cuidáj tejté̱ ankichi̱wiliáj ini̱mej tajta̱gaꞌ. 36 Xikejla̱mikika̱n ken ikya kichij Teudas, yéj kiyo̱lmakatoya iga mamanda̱ro. Iwá̱n kitokakej ken cuatrocientos tajta̱gaꞌ; eꞌ yéj kimiktíjkejsan, iwá̱n nochi yej kitokayaj pa̱payi̱nikej iwá̱n ompa nochi tamiꞌ. 37 Má̱j despué̱j, kua̱ꞌ nemi mocensa̱ro̱lo, Judas yej de Galilea poxsan miaꞌ kinechkoj yej kitokayaj; eꞌ yéj no̱ kimiktijkej, iwá̱n yej kitokayaj inochimej pa̱payi̱nikej. 38 Inó̱n iga nimitzijliáj iga xikajte̱waka̱n ka̱ma manemika̱n ini̱mej tajta̱gaꞌ, amo te̱ xikchi̱wili̱ka̱n. Porque siga nemi kichi̱waj kensan yejeme̱n kinekij, yáwisan tamiti. 39 Eꞌ siga kichi̱waj yej Dios kineki iga mamochi̱wa, amejeme̱n awel te̱ ankichi̱wili̱skej. Achi xitamajmawili̱ka̱n, amo santá̱ꞌ ankikuejkuesojtoskej Dios.

40 Iwá̱n nochi kitajto̱lkui̱lij inó̱n ta̱gaꞌ. Iwá̱n kino̱tzkej apo̱stolejmej, kimagakej iwá̱n kitekimakakej iga ayoꞌ má̱j mata̱tapowaka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ Jesús; iwá̱n kimajkajkej. 41 Iwá̱n apo̱stolejmej kí̱skeja iyi̱xtaj yej manda̱rowaj, poxsan pa̱ktiajkij iga Dios kitaꞌ iga wel kijyo̱wiáj kua̱ꞌ kikno̱chijkej iga moconfia̱rojkej ipan Jesús. 42 Iwá̱n nochipa tamachtia̱yaj iwá̱n kipowayaj itájto̱l Jesucristo. Ya̱yaj ipan weyitio̱pan, iwá̱n no̱ tamachtijtinemiáj ipan kajlimej.

6

Kitapejpenaj siete dia̱conojmej

1 Iwá̱n inó̱n ve̱j yej kitokaj Jesucristo nemi má̱j miakiayaj. Iwá̱n yej tajtowaj hebreo* nochipa tamajmakayaj tákual. Iwá̱n yej tajtowaj griego mote̱lwijkej wa̱n yej tajtowaj hebreo. Kijtojkej iga kua̱ꞌ momajmakayaj tákual, ayá̱ꞌ kiye̱ꞌatende̱rowaj siwa̱tkej yej tajtowaj griego yej mikíkeja iwe̱wejmej. 2 Iwá̱n ino̱mej doce apo̱stolejmej kinechkojkej nochi yej kitokaj Jesús iwá̱n kijtojkej:

—Akajasi iga manikajte̱waka̱n iga nikpowaj itájto̱l Dios iga san tákual manikmajmakaka̱n tokni̱wa̱n. 3 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, xiktapejpenaka̱n siete tajta̱gaꞌ yej ankitaj ye̱ꞌnemij, iwá̱n yej kimatij te̱ kichi̱waj, iwá̱n yej kipiáj nokta el Espíritu Santo iga yejeme̱n makichi̱waka̱n iní̱n tekipáno̱l. 4 Nejeme̱n nikte̱ne̱wijtoskej Dios, iwá̱n nitamachtijtoskej ipan itájto̱l.

5 Iwá̱n nochi kiye̱ꞌitakej yej kijtojkej apo̱stolejmej. Iwá̱n kitapejpenkej Esteban, se̱ ta̱gaꞌ yej poxsan moconfia̱rowa̱ya ipan Dios, iwá̱n kipiaya nokta el Espíritu Santo. No̱ kitapejpenkej Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas iwá̱n Nicolás de Antioquía yej ayéj judío, yéj íkyaya kicre̱doj ken iga tane̱xtilia̱yaj judiyojmej. 6 Iwá̱n kiwi̱gakej ite̱noj apo̱stolejmej, yejemej kita̱lijkej ima̱mej ipan itzontekomej ino̱mej siete tokni̱mej iwá̱n ki‑ora̱dowilijkej.

7 Iwá̱n itájto̱l Dios miaꞌya nemi kicre̱dowa̱ya, iwá̱n yej kitokaj Jesús poxsan miakiakej ompa Jerusalén. Este no̱ miaꞌ sacerdo̱tejmej yej judiyojmej kicre̱dojkej Jesús.

Kipre̱sowiáj Esteban

8 Dios kimáꞌ poder Esteban iga makichi̱wa mila̱grojmej iga la gente makicre̱do̱ka̱n Jesús. 9 Eꞌ sekin judiyojmej yej asij tio̱pan yej ito̱ka̱ꞌ “Escla̱vojmej yej ite̱komej kimajkájkeja”, iwá̱n sekin yej de Cirene, de Alejandría, de Cilicia, de Asia, pe̱wakej iga mote̱nki̱tzkiáj iwá̱n Esteban. 10 Eꞌ awel kita̱nilijkej iga el Espíritu Santo kipale̱wij Esteban iga kimáꞌ tájto̱l yej ómpaya nokta ken kijtoj. 11 Iwá̱n ino̱mej kixta̱wakej sekin iga makijto̱ka̱n iga Esteban ma̱ltajtowa iga iley Moisés, iwá̱n ma̱ltajtowa iga Dios. 12 Ijkó̱n kichijkej iga makuejkuesiwika̱n la gente iwá̱n nochi we̱wetkej yej manda̱rowaj iwá̱n yej tamachtiáj ipan la ley iwá̱n ki‑o̱nkawijkej Esteban; kiki̱tzkijkej iwá̱n kiwi̱gakej iyi̱xtaj ka̱n monechkowaj yej kimanda̱rowaj nochi judiyojmej. 13 Iwá̱n no̱ kite̱mojkej yej tapantiáj, kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ atami iga ma̱ltajtowa iga iní̱n toweyitio̱pan ka̱n moweyimati Dios, iwá̱n tajtowa ico̱ntraj iley Moisés. 14 Nikakikej kijtojtoꞌ iga Jesús de Nazaret yawi kixiti̱nati iní̱n weyitio̱pan iwá̱n yawi kipatati ken tiktekichi̱waj ken Moisés te̱ne̱xtilij iga matikchi̱waka̱n.

15 Yej manda̱rowaj iwá̱n nochi yej ompa e̱watoyaj, kua̱ꞌ kitachi̱lijkej Esteban, kitakej iga ixa̱yaꞌ kenya se̱ ángel.

7

Esteban motajtowiliá

1 Ije̱fej sacerdo̱tejmej ijkí̱n kitajtan Esteban:

—¿Ix melá̱ꞌ iga ijkó̱n?

2 Iwá̱n yéj kijtoj:

—Nokni̱wa̱n iwá̱n annotajwe̱wetkej, xine̱kakika̱n yej nia nimitzijli̱tij. Inó̱n toDio̱s yej nochi wel kichi̱wa, ki̱xne̱xtilij to‑ikyapatajwe̱wej Abraham kua̱ꞌ onoya ipan ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Mesopotamia, kua̱ꞌ aya yawi mocha̱nti̱ti a̱ltepe̱ꞌ Harán. 3 Iwá̱n Dios kijlij: “Xikajte̱wa móta̱l iwá̱n mokni̱wa̱n iwá̱n xaj ipan inó̱n ta̱jli yej nej nia nimitzne̱xtili̱ti.” 4 Iwá̱n Abraham ki̱saꞌ pan país yej ito̱ka̱ꞌ Caldea iwá̱n yajki mocha̱nti̱to a̱ltepe̱ꞌ Harán. Kua̱ꞌ Abraham miꞌyaꞌ itaj, Dios sej kiki̱xtij ompa iwá̱n kiwajli̱ꞌ ka̱n iná̱n amejeme̱n ancha̱ntitokej. 5 Eꞌ ayá̱ꞌ kimáꞌ íta̱l yej ma‑itátkipay; ni alí̱n nokta ayá̱ꞌ kimáꞌ ka̱n wel mataksa. Eꞌ Dios kijlij iga yawi kimakati yej mochi̱was itatki, iwá̱n kua̱ꞌ míkisya, ka̱wis iga ipilowa̱n ipilówa̱mpa, malej íkua̱ꞌ Abraham aya kipiaya ipilowa̱n. 6 Iwá̱n Dios kijlij iga yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa ya̱tij mocha̱nti̱tij ipan seꞌ ta̱jli yej ayéj itatkimej. Ompa yawij onotij iga escla̱vojmej iwá̱n kikno̱chi̱toskej cuatrocientos años. 7 Iwá̱n Dios no̱ kijlij: “Nej nia nicastiga̱ro̱ti yej mitzescla̱vojtili̱skej. Iwá̱n mopilowa̱n ipilówa̱mpa yawij ki̱satij ompa, iwá̱n wi̱tzej ne̱weyimati̱lti̱kij nigaj.” 8 Dios motajto̱ltij iwá̱n Abraham, kimáꞌ inó̱n costumbre yej mojliá circuncisión* iga mane̱si iga motajto̱ltij íwa̱n. Inó̱n iga kua̱ꞌ Isaac kipiaya ocho días iga nace̱roj, Abraham kicircuncida̱roj, iwá̱n ijko̱nsan no̱ kichij Isaac iwá̱n ipiltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Jacob. Iwá̱n ijko̱nsan no̱ kichij Jacob iwá̱n ipilowa̱n, ino̱mej doce ipilowa̱n yej mochijkej iga te̱tajmej ipan nación de Israel.

9 ’Ino̱mej ipilowa̱n Jacob yej yajkij to‑ikyapatajwa̱n kijiyakej itzo̱yo̱mej yej ito̱ka̱ꞌ José, iwá̱n kinamakakej, iwá̱n ino̱mej yej takojkej kiwi̱gakej Egipto. Eꞌ Dios onoya iwá̱n José 10 wa̱n kima̱nawij kua̱ꞌ kikno̱chi̱wayaj. Dios kine̱xtilij ken wel makichi̱wa iga wel makiye̱ꞌita Faraón el rey de Egipto. Inó̱n iga Faraón kita̱lij José iga mamochi̱wa gobernador ipan Egipto iwá̱n no̱ manda̱rowa̱ya cha̱n Faraón.

11 ’Iwá̱n poxsan a̱pistajtiáꞌ iwá̱n tayo̱koyayaj no̱ya̱n ipan íta̱l Egipto iwá̱n Canaán, wa̱n totajwa̱n akasiajoꞌ te̱ kikua̱yaj. 12 Kua̱ꞌ Jacob kimatiꞌ iga Egipto onoꞌ trigo, kiti̱tan ipilowa̱n yej to‑ikyapatajwa̱n matakowatij. Ijkó̱n iga achto ve̱j yajkij Egipto. 13 Entonces kua̱ꞌ seꞌ ve̱j yajkij yejeme̱n, José mote̱nxítonya iyi̱xtaj iyikni̱wa̱n, wa̱n íkua̱ꞌya el rey Faraón kimatiꞌ katiapa itaj wa̱n iyikni̱mej José. 14 Iwá̱n José tati̱tan makikuitij Jacob yej ítajpa iwá̱n inochi iyikni̱wa̱n; iga inochimej masiꞌ setenta y cinco. 15 Ijkó̱n iga Jacob yajki mocha̱nti̱to Egipto iwá̱n ompa miguiꞌ, iwá̱n ompa mikikej no̱ ipilowa̱n yej to‑ikyapatajwa̱n. 16 Iwá̱n iyomiyomej Jacob kiwi̱gakej ipan ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Siquem, iwá̱n kito̱kakej ipan a̱nimajtexapoꞌ yej Abraham kikowilij ipilowa̱n Hamor.

17 ’Kua̱ꞌ ayoꞌ wejka iga mochi̱was yej Dios kijlij Abraham iga yawi kichi̱wati nokta, judiyojmej poxsan pi̱wikej Egipto. 18 Ompa Egipto pe̱ꞌ manda̱roj seꞌ rey yej aki̱xmatiá José. 19 Iní̱n rey kikajkayaj totajwa̱n iwá̱n kikno̱chijkej, kitekimakakej iga makisenkokajte̱waka̱n seliꞌ choolili̱n iga mamijmikika̱n.† 20 Íkua̱ꞌ nace̱roj Moisés. Yéj kua̱ꞌ séligoꞌ, Dios poxsan kiye̱ꞌitaꞌ. Itaj iwá̱n iye̱ꞌ kiskaltijkej e̱yi mes ompa icha̱mej. 21 Kua̱ꞌ tatekimakakej iga kikajtéjkeja ise̱lti iga mamiki, isiwa̱piltzi̱n el rey de Egipto kasiꞌ iwá̱n kiskaltij ken ipiltzi̱n. 22 Inó̱n iga Moisés momachtij ken momachtiáj egi̱pciojmej. Yéj manda̱rowa̱ya poxsan iwá̱n nochi ken tatekimakaya mochi̱waya.

23 ’Kua̱ꞌ kipiaya cuarenta años, Moisés yajki kipaxa̱lowili̱to iyikni̱wa̱n, ino̱mej yej de Israel. 24 Ompa kitaꞌ se̱ egipcio kimagatoya se̱ yej iyikní̱mejpa. Iwá̱n kima̱nawi̱to iwá̱n kimiktij inó̱n egipcio yej tamagatoya. 25 Yéj kijtoj anka iyikni̱wa̱n kimatiskej iga Dios kiti̱tan iga makima̱nawi̱ka̱n, eꞌ yejeme̱n ayá̱ꞌ kimatikej. 26 Iwá̱n ipan seꞌya día, Moisés kasito o̱me̱n israelita nemi momagaj, iwá̱n kitaka̱waltia̱yaj, kijlijkej: “¿Te iga anmomagaj? Esi de amejéme̱mpasan.” 27 Kua̱ꞌ kikáꞌ inó̱n yej tamagatoya, este kiyagatopej Moisés, kijlij: “Tej ayagaj mitzta̱lij iga tije̱fej o tijue̱z iga xine̱taka̱wa̱lti̱ka̱n. 28 ¿Ix tikneki no̱ xine̱mikti ken ya̱lwa tikmiktij inó̱n egipcio?” 29 Kua̱ꞌ Moisés inó̱n kikáꞌ, choloj iwá̱n yajki mocha̱nti̱to ipan ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Madián. Ompa onoya ken yej wejkacha̱nej iwá̱n kipiáꞌ o̱me̱n ipilowa̱n.

30 ’Kua̱ꞌ pánoja cuarenta años, Moisés onoya ipan desierto‡ iná̱ꞌ tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sinaí. Ompa ki̱xne̱xtilij se̱ ángel ipan se̱ witztako̱ꞌ yej we̱welo̱ntoya. 31 Moisés momajtij iga inó̱n yej kitztoya, iwá̱n kua̱ꞌ kitechoj iga makiye̱ꞌita, kikáꞌ itájto̱l toTe̱ko, kijlij: 32 “Nej yej iDio̱spa amo‑ikyapatajwe̱wetkej, Abraham, Isaac, iwá̱n Jacob.” Iwá̱n Moisés kuekuechkatoya iga majmawiá, iwá̱n ayoꞌ mi̱xe̱wia̱ya iga kitachi̱lia̱ya. 33 Iwá̱n toTe̱ko kijlij: “Xiki̱xti mogaꞌ yej tikakijtoꞌ, porque nij ka̱n titaksatoꞌ, nej nonoꞌ. 34 Nikitztoꞌ ken iga kikno̱chi̱waj noge̱ntej yej onokej Egipto, nikaki iga este tejtenaj. Inó̱n íga niwa̱laj iga nikma̱nawi̱koj. Iná̱n xiwi̱ki iga nia sej nimitzti̱taniti Egipto.”

35 ’Malej iga yejeme̱n kima̱lijlijkej Moisés, kua̱ꞌ kijlijkej: “¿A̱ꞌyéj mitzta̱lij iga tije̱fej o tijue̱z?” Eꞌ Dios kiti̱tan ken jefe iga makima̱nawi̱ti ige̱ntej. Kiti̱tan iyá̱ngel maki̱xne̱xtili̱ti Moisés ipan witztako̱ꞌ. 36 Moise̱swaꞌ in yej kiki̱xtij Egipto to‑ikyapatajwa̱n. Yéj kichij milagro ompiga Egipto iwá̱n ipan inó̱n Chi̱ltiꞌ láma̱r iwá̱n ipan desierto ka̱n nemiáj cuarenta años. 37 Ino̱nsan Moisés kijlij israeli̱tajmej: “Dios yawi mitzti̱tanili̱tij se̱ profeta yej de amejéme̱mpasan, ken nej ne̱ti̱tan. Xikakika̱n yej yéj mitzijliáj.” 38 Iní̱n Moisés yej onoya iwá̱n la gente ompiga ipan desierto, iwá̱n el ángel yej kino̱tzaꞌ ipan tepe̱ꞌ Sinaí. Iwá̱n onoya wa̱n to‑ikyapatajwa̱n, Moisés yej kimakakej itájto̱l yej tamaka vida iga tejemej sej mate̱makaka̱n.

39 ’Eꞌ ino̱mej totajwa̱n ayá̱ꞌ kinekikej makichi̱waka̱n ken kijtowa, ma̱jwaꞌ kinekiáj sej mamokuepaka̱n Egipto. 40 Iwá̱n kijlijkej Aarón: “Niknekij xine̱chi̱wili̱ka̱n dio̱smej iga mateojkui̱ltijtia̱ka̱n tejemej. Porque atikmatij te̱ kichij inó̱n Moisés yej te̱ki̱xtij Egipto.” 41 Iwá̱n kichijkej ken se̱ to̱rojtzi̱n iga idio̱smej iga makiweyimati̱lti̱ka̱n, iwá̱n kikuikej miaꞌ yo̱lka̱mej iga kimiktilijkej teposto̱rojtzin iwá̱n yejeme̱n pa̱kikej iga kichijkej inó̱n. 42 Iwá̱n Dios kikajtej yejeme̱n, kisemakákeja iga makiweyimati̱lti̱ka̱n si̱talimej. Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ ipan ili̱broj profe̱tajmej:

Amejeme̱n de Israel, ¿ix amejeme̱n ankimiktijkej yo̱lka̱mej iga anne̱makakej ofrenda

kua̱ꞌ amonoyaj ipan desierto cuarenta años?

43 ¡Ayá̱ꞌ! Ma̱jwaꞌ ankinentia̱yaj ikuetaxtio̱pan dios Moloc,

iwá̱n ankinentia̱yaj si̱talin yej kijliáj dios Renfán.

Ino̱mej imágenes yej amejéme̱nsan ankichijkej iga xikweyimati̱lti̱ka̱n.

Inó̱n iga niawij nimitzki̱xti̱tij ka̱n amonokej; nimitzwi̱gaskej este iyi̱ka̱mpa país de Babilonia.

44 ’Ipan desierto to‑ikyapatajwa̱n kipiayaj se̱ kuetaxtio̱pan§ ka̱n ka̱nayaj inó̱n o̱me patachteꞌti ka̱n ijkuilijtoya la ley. Inó̱n kuetaxtio̱pan kichij Moisés kensan Dios kine̱xtilij iga makichi̱wa. 45 To‑ikyapatajwa̱n kimakakej inó̱n kuetaxtio̱pan ipilowa̱n iwá̱n kaxitijkej este nigaj. Senwa̱lkej iwá̱n Josué iga kita̱lkui̱li̱koj seꞌ gente yej nigaj cha̱ntitoyaj. Ino̱mej gente Dios kiki̱xtij iga kimakakej íta̱l totajwa̱n. Ijko̱nya iga ka̱wiko inó̱n kuetaxtio̱pan este iga manda̱roj el rey David. 46 Dios poxsan kiye̱ꞌitaꞌ el rey David iwá̱n yéj kineꞌ makichi̱wili se̱ íkal Dios yej iDio̱spa Jacob, ka̱n wel maono. 47 Eꞌ rey Salomón in yej kichij Dios íkal. 48 Malej iga Dios yej kipoxpiá poder, ayá̱ꞌ mocha̱ntiá ipan tio̱pamej yej kima̱chí̱wajpa tajta̱gaꞌ. Ken kijtoj se̱ profeta:

49 Ipan cielo nimota̱liá iga nimanda̱rowa,

iwá̱n ipan ta̱jli nimokxitetoniá.

¿Katiábapa nókal ne̱chi̱wili̱skej?

¿Ka̱n wel nimose̱wi̱j?, kijtowa toTe̱ko.

50 ¿Ixtaj ayéj nej nikchij iga noma̱ꞌ nochi yej onoꞌ?

51 Esteban kíjtojoꞌ no̱:

—Eꞌ amejeme̱n nochipa anyo̱ltakuaktikej, amonakas iwá̱n amoa̱lmaj ken yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. Nochipa ankichi̱waj yej ayá̱ꞌ kineki el Espíritu Santo. Amejeme̱n kensan amo‑ikyapatajwa̱n. 52 Amo‑ikyapatajwa̱n kikno̱chijkej nochi profe̱tajmej, este kimijmiktijkej yej kijtojkej iga yawi wi̱tzeti Cristo, yej ye̱ꞌnemi. Iwá̱n kua̱ꞌ wa̱laj, amejéme̱nsan sej ankentrega̱rojkej iwá̱n ankimiktijkej. 53 Malej iga a̱ngelejmej mitzmakakej iley Dios, eꞌ amejeme̱n ayá̱ꞌ ankichijkej ken kijtowa.

Miki Esteban

54 Kua̱ꞌ kikakikej yej kijtojtoya Esteban, poxsan kuejkuesiwikej este kigueguetzekaltijkej itamej iga kijiyaj Esteban. 55 Eꞌ yéj kimelaꞌpiaya el Espíritu Santo, ajkotacháꞌ ipan cielo iwá̱n kitaꞌ ka̱n Dios ta̱wijtoꞌ, wa̱n kitaꞌ ompa ejkatoꞌ Jesús ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios. 56 Iwá̱n kijtoj:

—¡Taꞌ xikitaka̱n! Nikitztoꞌ tapojtoꞌ cielo, iwá̱n ompa onoꞌ Jesús* ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios.

57 Eꞌ yejemej monajnagastzakkej iga ima̱mej, tzajtzikej iwá̱n kisempo̱lojkej Esteban. 58 Kiwawatatzojtiki̱xtijkej ipan a̱ltepe̱ꞌ iga kitemikti̱toj. Iwá̱n ino̱mej yej nemi tatemiktiáj kika̱wato̱yaj isota̱ntzotzolmej† iyikxite̱noj se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Saulo iga makicuida̱rowili̱ka̱n. 59 Mie̱j nemi kitemiktiáj, Esteban kite̱ne̱wij Dios, kijtoj:

—NoTe̱ko Jesús, xiko̱mema̱wi noespí̱ritoj.

60 Iwá̱n motankua̱ketzaꞌ, iwá̱n tajtoj recio, kijtoj:

—NoTe̱ko, amo xikwelkui̱li yej aye̱kti yej nemi ne̱chi̱wiliáj.

Kua̱ꞌ tamiꞌ inó̱n kijtoj, míguiꞌya.

8

Saulo kite̱mowa iga kikno̱chi̱wa yej kicre̱dowaj Jesús

1 Saulo kiye̱ꞌitaꞌ iga kimiktijkej Esteban.

Ino̱nsan día pe̱wakej iga paré̱j kite̱mojkej iga kikno̱chi̱waj yej kicre̱dojtokej Jesús yej icha̱mej Jerusalén. Nochi pa̱payi̱nikej, onoꞌ yej yajki ipan íta̱l Judea iwá̱n Samaria. Apo̱stoléjmejsan kajkej Jerusalén. 2 Sekin tajta̱gaꞌ yej kicre̱dojtokej Dios, kito̱kkej Esteban, iwá̱n poxsan cho̱kakej. 3 Iwá̱n Saulo kikno̱chi̱wa̱ya yej kicre̱dojtokej Jesús, kalakiá ipan sejsé̱ kajli iga kiwawatatzojtiki̱xtia̱ya tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej iwá̱n kiwi̱gayaj preso.

Mopowa ye̱ꞌnoti̱ciaj Samaria

4 Eꞌ yej cholojkej Jerusalén, no̱ya̱n san ka̱n yajkij kipowayaj itájto̱l Dios yej tasalva̱rowa, 5 Se̱ de yejeme̱n yej ito̱ka̱ꞌ Felipe, yajki se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan íta̱l Samaria,* iwá̱n ompa pe̱waꞌ kipowaꞌ itájto̱l Cristo. 6 Ompa monechko̱lowa̱ya iwá̱n nochi kikakiáj yej kijtowa̱ya Felipe, iwá̱n no̱ kitayaj iga kichi̱waya milagro. 7 Miaꞌ yej kipiaya ma̱lespí̱ritoj achitiakej, iwá̱n ma̱lespi̱ritojmej kua̱ꞌ ki̱sayaj ipan ino̱mej este tzajtzitiki̱sayaj. Iwá̱n no̱ achitiakej yej takua̱wayaxtoyaj iwá̱n yej ko̱xomej. 8 Inó̱n iga poxsan pa̱ktoyaj ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ.

9 Eꞌ onoya no̱ se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Simón yej motamatiliá iwá̱n kikajkayajtoya la gente de Samaria, kinekiá iga makita la gente iga yéj ayéj ná̱mo̱l. 10 Kitajto̱lkakiá yej má̱j aya yo̱lej este yej má̱j yó̱leja, kijtowa̱yaj:

—Iní̱n Simón kinentiá nokta iweyipode̱r Dios.

11 Kitajto̱lkui̱lia̱yaj iga inó̱n itamatilis, íkyaya kikajkayajtokej. 12 Eꞌ kua̱ꞌ kicre̱dojkej inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej Felipe kipowaꞌ ken iga reina̱rowa Dios, iwá̱n iga mamosalva̱ro̱ka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, mobautiza̱rojkej tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej. 13 Kicre̱doj no̱ inó̱n Simón, iwá̱n mobautiza̱roj, iwá̱n kitokatinemiáy Felipe, madmira̱dojtoya iga kitaya iga kichi̱waya milagros.

14 Kua̱ꞌ apo̱stolejmej yej onoyaj Jerusalén kimatikej iga yej icha̱mej Samaria kicre̱dójkeja itájto̱l Dios, kiti̱tankej maya̱ka̱n ompiga Pedro iwá̱n Juan. 15 Asitoj ompiga, ora̱dojkej iga ino̱mej yej kicre̱dojkej Jesús iga makipiaka̱n el Espíritu Santo. 16 Porque aya wi̱tziá iyEspí̱ritoj Dios niga ipan se̱ de yejéme̱mpa, onóyajsan bautizado ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús. 17 Iwá̱n Pedro iwá̱n Juan kita̱lkej ima̱mej ipan ino̱mej, iwá̱n ino̱mej kipiákeja iyEspí̱ritoj Dios.

18 Kua̱ꞌ Simón kitaꞌ iga wa̱laj iyEspí̱ritoj Dios iga apo̱stolejmej kita̱líjkejsan ima̱mej ipan ino̱mej, Simón kinekiá makixta̱wa apo̱stolejmej; 19 kijtoj:

—Xine̱makaka̱n no̱ inó̱n poder iga a̱ꞌsan ípan manikta̱lili noma̱ꞌ makipiá no̱ iyEspí̱ritoj Dios.

20 Iwá̱n Pedro kijlij:

—Ximiki wa̱n motomi̱n iga tikowasneki imako̱ka Dios. 21 Tej ayá̱ꞌ mitzajasi iga xikpiá; iyi̱xtaj Dios tej tikchijtoꞌ yej aye̱kti. 22 Xikajté̱waya iga tikchi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n xiktajtanili Dios siga wel mitze̱lka̱wili̱j inó̱n yej tikejla̱n ipan moa̱lmaj. 23 Nimitzita iga ipan moa̱lmaj titapox‑i̱xita, iwá̱n tikchijtoꞌ yej aye̱kti, inó̱n kenkua̱ꞌ mitzilpitoꞌ.

24 Iwá̱n kijtoj Simón:

—Amejeme̱n xikte̱ne̱wi̱ka̱n Dios iga nej iga amo mamochi̱wa inó̱n yej anne‑ijlijkej.

25 Kua̱ꞌ apo̱stolejmej tamiꞌ ta̱tapowakej ipan itájto̱l Dios, mokuepkej Jerusalén. Ipan ojti kipojtiwa̱lkej ye̱ꞌnoti̱ciaj ipan miaꞌ a̱ltepe̱tzitzi̱n yej onokej ipan íta̱l Samaria.

Felipe iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ de Etiopía

26 Después se̱ iyá̱ngel toTe̱ko kijlij Felipe:

—Ximoketza, iwá̱n xaj taníbapa ipan ojti yej ki̱sa Jerusalén iwá̱n yawi a̱ltepe̱ꞌ Gaza.

Inó̱n ojti panowa ipan desierto. 27 Ijkó̱n Felipe moketzaꞌ wa̱n yajki ompiga; iwá̱n ipan ojti masiꞌ iwá̱n se̱ ta̱gaꞌ yej icha̱n ipan ta̱jli Etiopía. Inó̱n ta̱gaꞌ poxsan tayaka̱ntoya, yéj ke̱nilijtoya itomi̱n la reina de Etiopía yej ito̱ka̱ꞌ Candace. Inó̱n ta̱gaꞌ yajka Jerusalén iga kiweyimati̱lti̱to̱ya Dios. 28 Inó̱n ta̱gaꞌ némiya ya̱ya ícha̱n; e̱watia̱ya ipan ikuacarre̱taj, kilee̱rojtia̱ya inó̱n libro yej kijkuiloj el profeta Isaías. 29 IyEspí̱ritoj Dios kijlij Felipe:

—Xiktecho inó̱n kuacarre̱taj iwá̱n xisenyawi ite̱noj.

30 Kua̱ꞌ Felipe kitechoj, kikáꞌ iga kilee̱rojtia̱ya inó̱n libro yej kijkuiloj Isaías, iwá̱n kitajtan:

—¿Ix tikmati te̱ kijto̱jneki in yej tiklee̱rojtiá?

31 Iwá̱n kijtoj inó̱n ta̱gaꞌ:

—¿Kén nia nikmatiti si ayagaj ne‑ijliá te̱ kijto̱jneki?

Iwá̱n kijlij Felipe iga matejkawi iga mamota̱li ite̱noj.

32 Ka̱n kilee̱rojtia̱ya ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Kiwi̱gakej kimikti̱toj ken se̱ borrego;†

iwá̱n ken borre̱gojtzi̱n kua̱ꞌ kitejtekiliáj itzojmiyo, atzajtzi,

ijko̱nsan yéj no̱ atajtoj.

33 Kali̱mpamatikej, ayá̱ꞌ kitajto̱lkui̱lij yej kijuzga̱rowa.

¿Iwá̱n a̱ꞌ tajtowa iga ipilowa̱n?,

iga kimiktijkej ipan iní̱n ta̱jli.

34 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ de Etiopía kitajtan Felipe:

—Achi xine‑ijli de a̱ꞌyéj tajtowa iní̱n profeta. ¿Ix iga yéjsan o iga sewoꞌ?

35 Iwá̱n Felipe pe̱waꞌ tajtoj de inó̱n yej kilee̱rojtia̱ya inó̱n ta̱gaꞌ de Etiopía, iwá̱n kipowilij ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesús. 36 Ka̱n nemi yawij, asitoj ka̱n onoꞌ a̱ꞌti. Kijtoj inó̱n ta̱gaꞌ:

—Nij onoꞌ a̱ꞌti; ¿ix awel tine̱bautiza̱ro̱j?

37 Felipe kijtoj:

—Siga tikmelaꞌcre̱dowa iga inewi moa̱lmaj, wel.

Iwá̱n kijtoj:

—Nicre̱dowa iga Jesucristo iPiltzi̱n Dios.

38 Iwá̱n kiketzaltij ikuacarre̱taj; iwá̱n iyo̱mextimej yajkij a‑ijtiꞌ. Iwá̱n ómpaya Felipe kibautiza̱roj inó̱n ta̱gaꞌ. 39 Kua̱ꞌ kí̱skeja a‑ijtiꞌ, iyEspí̱ritoj toTe̱ko kiwi̱gaꞌ Felipe. Inó̱n ta̱gaꞌ ayoꞌ má̱j kitaꞌ Felipe; eꞌ ta̱gaꞌ kikuiꞌ iyojwi este pa̱ktiajki. 40 Felipe asito sej este ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Azoto, iwá̱n pano̱tiajki ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ iga kipojtinemiꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesús este que asiꞌ a̱ltepe̱ꞌ Cesarea.

9

Saulo pe̱wa iga kitoka Jesús

1 Saulo kijtojtóyasan iga yawi kimikti̱ti yej kitokaj Jesús. Inó̱n iga yajki kitato ije̱fej sacerdo̱tejmej,* 2 kitajtanito a̱mamej ka̱n makijto iga yejemej kitekimakaj iga mayawi Damasco iga makite̱mo̱ti ipan itio̱pamej judiyojmej yejsan kitokaj iyojwi Jesucristo. San a̱ꞌ casis, kiwi̱gas preso este Jerusalén, tajta̱gaꞌ o siwa̱tkej. 3 Eꞌ kua̱ꞌ nemi ya̱ya ipan ojti iga asitia̱yay Damasco, wa̱laj ipan cielo se̱ tiꞌti yej kiwe̱jta̱wi̱ko. 4 Saulo wetziꞌ este ta̱lpan, kikáꞌ a̱ꞌpa ijkí̱n kijlij:

—Saulo, Saulo, ¿te iga tine‑ikno̱chi̱wa?

5 Saulo kijtoj:

—¿A̱ꞌyejtaj in tej?

Iwá̱n kijlij:

—Nej niJesús. Nejwaꞌ in yej nemi tine‑ikno̱chi̱wa. Iga ijkó̱n tikchi̱wa, tejsan moma̱tika nemi timo‑ikno̱chi̱wa, ken kua̱ꞌ se̱ toro kitiliksa ipu̱ntaj kuawiꞌ yej iga momajmajtiá.

6 Iwá̱n Saulo este kuekuechkaꞌ iga majmawi, kijlij:

—NoTe̱ko, ¿te̱taj tikneki manikchi̱wa?

ToTe̱ko kijlij:

—Ximokétzaya, xaj Damasco. Ompiga yawij mitzijli̱tij te̱ tia tikchi̱wati.

7 Ino̱mej tajta̱gaꞌ yej nemi ya̱yaj iwá̱n Saulo pox momajtijtikajkej iga kikakikej a̱ꞌpa tajtoj, eꞌ akitakej ni agaj. 8 Iwá̱n Saulo moketzaꞌ ka̱n wetztoya, kua̱ꞌ mi̱xtapoj, ayoꞌ wel tachaya. Iwá̱n kima̱wila̱ntiajkij. Ijkó̱n kaxiti̱toj Damasco. 9 Ompa onoya e̱yi día, awel tachaya, atakuaj niga konij nité̱.

10 Ompa Damasco onoya se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Ananías yej kitoka Jesucristo, wa̱n toTe̱ko ki̱xne̱xtilij, kijlij:

—¡Ananías!

Iwá̱n yéj kijlij:

—Nigaj nonoꞌ noTe̱ko.

11 Iwá̱n toTe̱ko kijlij:

—Xi‑ójkuiya, xaj ipan calle yej ito̱ka̱ꞌ Melaktiꞌ. Ompa cha̱n Judas, xikte̱mo̱ti se̱ de Tarso yej ito̱ka̱ꞌ Saulo, yéj iná̱n nemi ne̱te̱ne̱wiá. 12 Niki̱xne̱xtílija iga kalakito se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Ananías iwá̱n kita̱lilij ima̱ꞌ iga sej matachá.

13 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Ananías, kite̱nkuepilij:

—NoTe̱ko, eꞌ inó̱n ta̱gaꞌ, miaꞌ tokni̱mej ne‑ijlijkej kén iga yéj poxsan kikno̱chij ino̱mej yej Jerusalén mitztokaj. 14 Iwá̱n iná̱n wa̱laj no̱ este nigaj. Este kiwajli̱ꞌ se̱ a̱maꞌ ka̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej kitekimáꞌ iga wel makiwi̱gaka̱n preso yej mitzweyimati̱ltiáj.

15 Eꞌ toTe̱ko, kijlij:

—Xaja, iga yéj niktapejpen iga makipowa notájto̱l. Makipowili̱ti yej ayéj de Israel iwá̱n irre̱yejmej, iwá̱n no̱ yej de Israel. 16 Nej nia nikne̱xtili̱ti iga yéj yawij poxsan kikno̱chi̱watij iga ne̱toka.

17 Iwá̱n Ananías yajki ipan inó̱n kajli ka̱n onoya Saulo. Kua̱ꞌ kalaꞌ, kita̱lilij ima̱ꞌ, iwá̱n kijlij:

—Saulo, tinokni̱n, toTe̱ko Jesús yej mitzi̱xne̱xtilij ipan ojti ka̱n nemi tiwi̱tziá, ne̱ti̱tan iga wel sej xitachá, no̱ iga xikpiaya el Espíritu Santo.

18 Íkua̱ꞌsan kojkopé̱ꞌ ipan iyi̱xmej tejté̱ ken to̱poj iyajwayo; ijkó̱n iga welya sej tacháꞌ. Iwá̱n yajki mobautiza̱ro̱to; 19 tamiꞌ inó̱n, takuaj wa̱n kikuiꞌ sej itájpal.

Saulo kipowa itájto̱l toTe̱ko ipan Damasco

Iwá̱n acho̱ꞌ ompa ka̱wiꞌ wa̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo yej icha̱mej Damasco. 20 Íkua̱ꞌsan pe̱waꞌ iga kipowa itájto̱l Jesucristo ipan itio̱pamej judiyojmej, kijtojtinemiá iga Jesús, Dios nokta iPiltzi̱n. 21 Iwá̱n nochi yej kikaktoyaj madmira̱dowa̱yaj, kijtowa̱yaj:

—¿Ix ayejtaj iní̱n ta̱gaꞌ yej Jerusalén kite̱mojtinemiá iga makikno̱chi̱wa yej kite̱ne̱wiáj ito̱ka̱ꞌ Jesús? ¿Ix ayéj yejsan no̱ yej wa̱laj nigaj iga makijilpitiwi̱ga katka ite̱noj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej?

22 Eꞌ Saulo má̱j kiyo̱lmakaya iga kipowa toTe̱ko itájto̱l ipan a̱ltepe̱ꞌ Damasco. Kinojma‑ijtowa̱ya iga makimatika̱n iga Jesu̱sya nokta in el Cristo yej Dios kitapejpen; judiyojmej este akojasiáj ken iga makite̱nkuepili̱ka̱n.

Saulo kicholowiliá judiyojmej

23 Kua̱ꞌ pánoja miaꞌ día, judiyojmej motajto̱ltijkej iga makimikti̱ka̱n Saulo; 24 eꞌ yéj kimatiꞌ iga kimikti̱jnekiáj. Kichi̱xtoyaj kajka̱n ki̱salo ipan a̱ltepe̱ꞌ semilwiꞌ iwá̱n senyówal iga makimikti̱ka̱n; 25 eꞌ yej kitokaj Saulo, tayowaka̱n kakijkej ipan se̱ pa̱nchikiwé̱j, iwá̱n kipi̱pilojtitemowijkej ipan muro yej iga kola̱ltitoya a̱ltepe̱ꞌ, ijkó̱n iga choloj.

Saulo asi Jerusalén

26 Kua̱ꞌ Saulo asito Jerusalén, kinekiá mamosenechko̱ka̱n iwá̱n yej no̱ kitokaj Jesús; eꞌ inochimej kimajmawilia̱yaj iga akicre̱dowa̱yaj siga yéj no̱ kitókaya Jesús. 27 Eꞌ Bernabé kiwi̱gaꞌ ka̱n onoꞌ apo̱stolejmej. Iwá̱n kipowaꞌ kén iga ipan ojti toTe̱ko ki̱xne̱xtilij Saulo, iga toTe̱ko kino̱tzaꞌ, iwá̱n kén iga kua̱ꞌ onoya Damasco, Saulo amajmawiꞌ iga kipowaꞌ itájto̱l Jesús. 28 Ijkó̱n Saulo ka̱wiꞌ Jerusalén, ya̱yaj iwa̱mej ka̱nsan kinekiá. 29 Amajmawiá iga kipowaya itájto̱l toTe̱ko, este mote̱nki̱tzkia̱ya iwá̱n judiyojmej yej tajtowa̱yaj griego. Eꞌ yejeme̱n kinekiáj makimikti̱ka̱n. 30 Kua̱ꞌ yej kitokaj Jesús kimatikej iga kimikti̱jnekiáj Saulo, kiwi̱gakej Cesarea iwá̱n kiti̱tankej iga mayawi Tarso.

31 Iwá̱n tokni̱wa̱n yej kicre̱dojtoyaj Jesús yej onoyaj no̱ya̱n Judea, Galilea iwá̱n Samaria, tamelá̱ onoyaj iga ayꞌya kikno̱chi̱wayaj, ma̱jya kisenta̱lia̱yaj iya̱lmajmej ipan Dios. Ye̱ꞌnemiáj ken tatekimaka toTe̱ko iwá̱n nemi miakiayaj iga el Espíritu Santo kipale̱wia̱yaj.

Eneas ye̱ktiá

32 Kua̱ꞌ Pedro kipaxa̱lowilijtinemiá yej kitokaj Jesús, yajki no̱ kitato yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Lida. 33 Ompa kasito se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Eneas yej wetztoya ipan itapech ocho años, awel moketzaya iga takua̱wayaxtoya. 34 Iwá̱n Pedro kijlij:

—Eneas, Jesucristo mitzachitiáltija. Ximoketza iwá̱n xiꞌye̱tá̱liya ka̱n tiwetztoya.

Eneas nimaní̱n moketzaꞌ. 35 Iwá̱n nochi kitakej yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Lida wa̱n ipan ta̱jli de Sarón, iwá̱n kitokákeja toTe̱ko Jesús yej el Mesías.

Dorcas ojpa‑isa

36 Ipan a̱ltepe̱ꞌ Jope onoya se̱ siwa̱ꞌ yej kitoka Jesucristo, ito̱ka̱ꞌ Tabita. Ipan griego kijto̱jneki Dorcas.† Yéj nochipa kichijtoya yej ye̱kti; kipale̱wia̱ya yej ayá̱ꞌ motapialia̱yaj. 37 Iwá̱n ino̱mej días we̱tiáꞌ wa̱n miguiꞌ. Kua̱ꞌ ka̱ltíjkeja, kiwi̱gakej ajko ipan seꞌ piso. 38 Iwá̱n Jope ayá̱ꞌ wejka iga Lida; kua̱ꞌ yej kitokaj Jesús kimatikej iga Pedro onoꞌ Lida, kiti̱tankej o̱me̱n iga ijkí̱n makijli̱tij:

—¿Ix wel sémisan tia̱j Jope nowa̱mej?

39 Iwá̱n Pedro mote̱máꞌ, yajki iwa̱mej. Kua̱ꞌ asikej Jope, kiwi̱gakej ka̱n onoꞌ a̱nimaj, iwá̱n nochi yej we̱wejmikikej chojcho̱katókejpa iga kiyawalojkej Pedro, kine̱xtilijkej wi̱pi̱lmej iwá̱n kua̱chtimej yej Dorcas kichij kua̱ꞌ aya miki. 40 Iwá̱n Pedro kikijki̱xtij nochi yej ompa onoyaj iwá̱n motankua̱ketzaꞌ iga kite̱ne̱wij Dios; iwá̱n kitachi̱lij á̱nimaj, kijtoj:

—Tabita, ximoketza.

Iwá̱n kitapoj iyi̱x, kitaꞌ iga ompa onoꞌ Pedro, mota̱lij. 41 Iwá̱n Pedro kima̱ki̱tzkij iga kiketzaꞌ. Iwá̱n kino̱tzkej yej kitokaj Jesús, wa̱n yej we̱wejmikikej, iga makitaka̱n iga Tabita isaꞌ sej. 42 Inó̱n momatiꞌ no̱ya̱n ipan a̱ltepe̱ꞌ Jope, iwá̱n miaꞌ kicre̱dojkej ipan toTe̱ko Jesucristo. 43 Iwá̱n Pedro wejkaj achi ka̱wiꞌ ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ cha̱n se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Simón, yej kichi̱wa kuajkuantas iga kuetax.

10

Pedro iwá̱n Cornelio

1 Ipan a̱ltepe̱ꞌ Cesarea onoya se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Cornelio yej ikapitán cien soldado roma̱nojmej, inó̱mejwaꞌ kijlia̱yaj Italiano. 2 Inó̱n ta̱gaꞌ wa̱n nochi yej onoꞌ icha̱n kicre̱dowa̱yaj wa̱n kimajmawilia̱yaj Dios. No̱ kipale̱wia̱ya miaꞌ judiyojmej yej amotapialia̱yaj iwá̱n nochipa kite̱ne̱wia̱ya Dios. 3 Se̱ tio̱taꞌ ken las tres, ki̱xne̱xtili̱ko se̱ iyá̱ngel Dios, kinojma‑itaꞌ kalakiko ka̱n yéj onoꞌ, kijlij:

—¡Cornelio!

4 Iwá̱n yéj kitachi̱lijtiki̱saꞌ el ángel wa̱n kimo̱ka̱tajtan:

—¿Anka tejté̱ íga?

El ángel kijtoj:

—Dios mitzkaki kua̱ꞌ tikte̱ne̱wiá iwá̱n mitzita kua̱ꞌ tikpale̱wiá yej ayá̱ꞌ motapialiáj. 5 Iná̱n xikti̱tani sekin tajta̱gaꞌ iga maya̱ka̱n Jope, iga makino̱tzatij Simón, yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Pedro, 6 onoꞌ cha̱n sewoꞌ Simón yej tekipanowa iga kuetax, yej cha̱ntitoꞌ lama̱rte̱noj. Yéj yawi mitzijli̱ti yej tia tikchi̱wati.

7 Kua̱ꞌ yájkiya el ángel yej tajtojtoya íwa̱n, Cornelio kino̱tzaꞌ o̱me̱n itekipanowa̱nimej iwá̱n se̱ soldado yej kiye̱ꞌitaya, yej no̱ kicre̱dowa Dios. 8 Iwá̱n kua̱ꞌ támiꞌya kipowilij nochi kén iga kitaꞌ, kiti̱tan iga maya̱ka̱n a̱ltepe̱ꞌ Jope.

9 Ipan seꞌya día mie̱j nemi yawij ipan ojti iwá̱n asitiá̱yaja Jope, Pedro tejkaj iyi̱xko kajli* ken tajkodía iga kite̱ne̱wiá Dios. 10 Iwá̱n poxsan maya̱naya, kinekiá maguiꞌ matákuaya. Kua̱ꞌ nemi kichi̱wiliáj itákual, Dios kine̱xtilij Pedro te̱pa iteki en visión. 11 Kimelaꞌitaꞌ iga cielo tapowiꞌ, pilojtiwi̱tziá te tani se̱ ken tikita weyimántia̱l, ijilpitiwi̱tziá ipan na̱wi inakas. 12 Ipan inó̱n weyimántia̱l onoya se̱seꞌpa yo̱lka̱mej; yej kipiáj na̱wi iyikximej, yej moe̱lwawatatzowaj iwá̱n yej pata̱nij.† 13 Iwá̱n kikaguiꞌ se̱ tájto̱l yej kijlij:

—Pedro, ximoketza, xikmikti iwá̱n xikua.

14 Eꞌ Pedro kijtoj:

—NoTe̱ko, awel, iga nej ayí̱ꞌ nikua yej kijtowa motájto̱l iga amokua.

15 Iwá̱n inó̱n yej kino̱tzaꞌ, sej kijlij:

—Yej Dios kijtowa iga wel mokua, tej amo xikijli iga aye̱kti.

16 Ijkó̱n mochij e̱yi ve̱j, iwá̱n inó̱n weyimántia̱l sej tejkaj ipan cielo. 17 Kua̱ꞌ Pedro tayo̱koxtoya iga akimatiá te̱ kijto̱jneki inó̱n yej Dios kine̱xtilij, asitoj tajta̱gaꞌ yej Cornelio kiti̱tan. Tatajtantiwa̱lkej ka̱n icha̱n Simón, este asikej ipan ikalte̱n. 18 Tano̱tzkej, tatajtankej:

—¿Ix nigaj onoꞌ se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Simón yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pedro?

19 Kua̱ꞌ Pedro kejlá̱ntogoꞌ inó̱n yej kitaꞌ, el Espíritu Santo kijlij:

—Taꞌ xikaki; e̱yi tajta̱gaꞌ mitzte̱mowaj. 20 Ximokétzaya, iwá̱n xitemo. Amo te̱ xikejla̱miki, xaj iwa̱mej iga ino̱mej nej nikti̱tan.

21 Iwá̱n Pedro temoj, kitechoj ino̱mej tajta̱gaꞌ yej Cornelio kiti̱tan. Kijlij:

—Nejwaꞌ in yej anne̱te̱mowaj; ¿te iga anwa̱lkej?

22 Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej:

—Niwa̱lkej iga ne̱ti̱tankej el capitán Cornelio. Yéj poxsan ye̱ꞌnemi iwá̱n kiweyimati̱ltiá Dios. Nochi judiyojmej kipoxye̱ꞌitaj Cornelio iwá̱n kipoxnekij. Se̱ iyá̱ngel Dios kitekimáꞌ iga mamitzno̱tzaki iga xajkiꞌ ícha̱n, iga makikaki yej tej tia tikijli̱ti.

23 Iwá̱n Pedro kijlij iga makalakika̱n kalijtiꞌ, iwá̱n ompa ka̱wikej iga kochkej.

Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, Pedro yajki iwá̱n yejeme̱n; yajkij no̱ sekin yej kitokaj Jesús yej ompa icha̱mej Jope.

24 Ipan seꞌ día asitoj Cesarea ka̱n Cornelio kichi̱xtóyaja iwá̱n sekin iyikní̱wa̱mpa wa̱n iyami̱gojmej yej íwa̱n moye̱ꞌitaj, yej yéj kijlij iga ompa maonoka̱n. 25 Kua̱ꞌ Pedro asito, Cornelio ki̱xna̱mikito, iwá̱n motankua̱ketzaꞌ iyi̱xtaj iga katka makiweyimati̱lti. 26 Eꞌ Pedro kiketzaꞌ, kijlij:

—Ximoketza. Nej no̱ nita̱gaꞌ kensan tej.

27 Iwá̱n ta̱tapojtiajkij te kalijtiꞌ, ompa kasitoj miaꞌ yej nechkatokej. 28 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—Amejeme̱n ankimátija iga nej yej nijudiyoj, noley ne̱ne̱xtiliá iga awel manimonechko iwá̱n yej ayéj judío, niga manikalaki ícha̱n; eꞌ Dios ne̱ne̱xtilij iga amo manikijli ni agaj iga akajasi iga makina̱ꞌtecho Dios. 29 Inó̱n íga kua̱ꞌ ne̱no̱tzatoj, niwa̱laj; ayá̱ꞌ nikijtoj iga ayá̱ꞌ nia. Iná̱n nikmatisneki te íga anne̱no̱tzakej.

30 Cornelio kijtoj:

—Kipiá na̱wi días, ken las tres tio̱takpan, nigaj nocha̱n nimayuna̱rojtoya iwá̱n nikte̱ne̱wijtoya Dios ken tiktekichi̱waj,‡ iwá̱n ne‑i̱xne̱xtili̱ko se̱ ta̱gaꞌ, nikitaꞌ iga kinentiá itzótzol yej este pe̱peta̱ni. 31 Iwá̱n ne̱no̱tzaꞌ, ne‑ijlij: “Cornelio, Dios mitzkaki kua̱ꞌ tikte̱ne̱wiá iwá̱n mitzitztoꞌ iga tikpale̱wiá yej amotapialiáj. 32 Iná̱n xikti̱tani yej maya̱ka̱n Jope iga makikuitij Simón yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Pedro. Onoꞌ cha̱n sewoꞌ Simón yej kicurti̱rowa kuetax, yej cha̱ntitoꞌ lama̱rte̱noj. Kua̱ꞌ ásisya, mitzta̱tapo̱wi̱j.” 33 Inó̱n iga imaní̱n nimitztati̱tanilij, iwá̱n ye̱ktia̱ iga tiwa̱laj. Iná̱n nigaj nonokej nonochi̱n iyi̱xtaj Dios wa̱n niknekij manikakika̱n nochi yej Dios mitztekimáꞌ iga xine‑ijli̱ka̱n.

Pedro kipowa itájto̱l Jesús cha̱n Cornelio

34 Iwá̱n Pedro pe̱waꞌ tajtoj:

—Iná̱n sí nikmelaꞌmati iga Dios ayá̱ꞌ se̱san kiye̱ꞌita, 35 kiye̱ꞌita yej kimajmawiliáj iwá̱n kichi̱wa yej ye̱kti, judío o a̱ꞌsan ne̱si yej onoꞌ ipan ta̱jli. 36 Dios kino̱tzaꞌ ipilowa̱n ipilówa̱mpa Israel, kipowilijkej iga wel onoj tamelá̱ iyi̱xtaj siga moconfia̱rowaj pan Jesús yej Mesías, yej tonochi̱n toTe̱ko. 37 Amejeme̱n ankimatij yej mochij no̱ya̱n ipan íta̱l judiyojmej, pe̱waꞌ Galilea kua̱ꞌ Juan kipowaꞌ itájto̱l Dios iwá̱n tabautiza̱roj. 38 Ankimatij no̱ ken iga Dios kimáꞌ Jesús de Nazaret iyEspí̱rito Santo iga wel makichijtinemi yej ye̱kti iwá̱n makachitialtijtinemi nochi yej tzitzimiꞌ kikno̱chijtoya. Jesús kichi̱waya inó̱n iga Dios onoya íwa̱n.

39 ’Nejemej sí nikitakej inochi yej kichijtinemiꞌ Jesús ipan estado de Judea wa̱n ipan a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén. Ompa kimiktijkej, kiclava̱rójkejpa ipan kuacru̱z. 40 Iní̱n Jesús, Dios ki‑ojpa‑ixitij ipan tercer día, iwá̱n kichij iga mane‑i̱xne̱xtili̱ka̱n nejemej. 41 Ayá̱ꞌ inochi̱n ki̱xne̱xtilijkej, ne‑i̱xne̱xtilijkej nejéme̱nsan yej ikyay ne̱tapejpenkej iga manikpowaka̱n iga isatoꞌ Jesús. Nejeme̱n nisentakuajkej iwá̱n nisen‑a̱tikej iwá̱n yéj, kua̱ꞌ ojpa‑ísaꞌya ka̱n miktoya. 42 Iwá̱n ne̱ti̱tankej iga manikpowaka̱n, manikijli̱tij nochi iga Dios kita̱lij Jesús iga makijuzga̱ro yej isatokej iwá̱n yej miktokej. 43 Iwá̱n te ikyay profe̱tajmej tajtowaj iga Jesús, kijtowaj iga nochi yej kisenta̱liáj iya̱lmaj ipan Jesús, kiperdona̱rowa yej kichijkej yej aye̱kti.

Dios kimaka iyEspí̱ritoj yej ayéj judiyojmej

44 Ta̱tapojtóyaoꞌ Pedro, kua̱ꞌ wa̱laj el Espíritu Santo ipan inochi̱n yej takaktoyaj. 45 Iwá̱n judiyojmej yej kitokaj Jesús yej wa̱lkej wa̱n Pedro, san tajtachi̱xtikajkej iga Dios no̱ kimáꞌ iyEspí̱rito Santo yej ayéj judiyojmej, 46 iga kikakiáj iga tajtojtokej ipan se̱séꞌpaya tájto̱l iwá̱n kiweyimati̱ltijtoyaj Dios. 47 Iwá̱n Pedro kijtoj:

—¿Ix wel agaj kijtowa iga amo mamobautiza̱ro̱ka̱n ipan a̱ꞌti ini̱mej yej Dios kimajmaꞌya no̱ iyEspí̱rito Santo kensan tejeme̱n te̱majmáꞌ?

48 Iwá̱n tatekimáꞌ iga mamobautiza̱ro̱ka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo. Kua̱ꞌ tamiꞌ mobautiza̱rojkej, kijlijkej Pedro iga maká̱wi‑oꞌ acho̱ꞌ días má̱j iwá̱n yejeme̱n.

11

Pedro tajtowa iwá̱n yej kitokaj Jesús yej cha̱ntitokej Jerusalén

1 Apo̱stolejmej iwá̱n yej kitokaj Jesús yej onoyaj Judea, kimatikej iga no̱ kicre̱dójkeja itájto̱l Dios yej ayéj judiyojmej. 2 Kua̱ꞌ Pedro asiꞌ Jerusalén, judiyojmej yej tatekimakaj iga mamocircuncida̱ro̱ka̱n* yej ayéj judiyojmej, pe̱ꞌ ta‑iji̱xko‑ijlijkej, 3 kijtojkej:

—Tejémejpa tijudiyojmej, ¿te iga tikpaxa̱lowili̱to ino̱mej yej ayéj judiyojmej, iwá̱n este titakuaj iwa̱mej?

4 Iwá̱n Pedro kipowaꞌ inochi yej mochij este ka̱n pe̱waꞌ, kijtoj:

5 —Nej nonoya Jope, iwá̱n kua̱ꞌ nikte̱ne̱wijtoya Dios, yéj ne‑i̱xne̱xtilij tejté̱. Nikitaꞌ ken se̱ weyimántia̱l, temo̱tiwa̱laj ipan cielo, ijilpitiwa̱laj ipan na̱wi inajnakastan, temoj este ka̱n nej nonoya. 6 Niktachi̱lijtika̱wiꞌ iga manikitaꞌ te̱ kipiaya, ompa nikitaꞌ yo̱lka̱mej yej kipiá na̱wi iyikxi, yej te̱kuaj, yej moe̱lwawatatzowaj iwá̱n yej pata̱nij. 7 Iwá̱n nikáꞌ se̱ tájto̱l ne‑ijlij: “Ximoketza Pedro, xikmikti iwá̱n xikua.” 8 Eꞌ nej nikijlij: “Awel noTe̱ko, iga nej ayí̱ꞌ nikua yej kijtowa motájto̱l iga amokua.” 9 Iwá̱n sej nikáꞌ inó̱n tájto̱l yej wa̱laj ipan cielo, ne‑ijlij: “Yej Dios kijtowa iga wel mokua, tej amo xikijli iga aye̱kti.” 10 Ijkó̱n nikitaꞌ e̱yi ve̱j, iwá̱n nochi sej tejkaj ipan cielo. 11 Íkua̱ꞌsan asikej kalijtiꞌ ka̱n nonoya e̱yi tajta̱gaꞌ yej wa̱lkej Cesarea iga ne̱te̱mo̱koj. 12 IyEspí̱ritoj Dios ne‑ijlij iga maniá, eꞌ amo manimajmawi. No̱ yajkaj ini̱mej seis yej kitokaj Jesús, iwá̱n nikalakkej cha̱n se̱ ta̱gaꞌ 13 yéj ne̱powilijkej ken iga icha̱n kitaꞌ se̱ iyá̱ngel Dios ejkatoya iwá̱n kijlij: “Agaj xikti̱tani ipan a̱ltepe̱ꞌ Jope iga makino̱tzatij Simón yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pedro; 14 yéj yawi mitzijli̱ti ken iga wel ximoma̱nawi, tej iwá̱n inochi mofami̱liaj.” 15 Kua̱ꞌ pe̱ꞌ nikta̱tapo̱wijkej, el Espíritu Santo wa̱laj iyakapamej, kensan tejemej no̱ kua̱ꞌ achto asiꞌ ipan tejemej. 16 Íkua̱ꞌya nikejla̱n yej kijtoj toTe̱ko: “Juan tabautiza̱rowa iga a̱ꞌti, eꞌ amejeme̱n mitzbautiza̱ro̱skej iga el Espíritu Santo.” 17 Siga Dios kimakakej yejemej yej tejemej no̱ te̱makakej yej ticre̱dojkej toTe̱ko Jesucristo, ¿te̱ noteki in nej iga amo manikchi̱wa ken kineki Dios?

18 Iwá̱n kua̱ꞌ yej de Jerusalén yej kitokaj Jesús kikakikej inó̱n, ate‑oꞌ kijtojkej, iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios, kijtojkej:

—¡Mataj no̱ yej ayéj judiyojmej Dios kineꞌ iga no̱ makikajte̱waka̱n iga kichi̱waj yej aye̱kti iga no̱ maonoka̱n nochipa ite̱noj!

Yej icha̱mej a̱ltepe̱ꞌ Antioquía yej kitokaj Jesús

19 Kua̱ꞌ kimiktíjkeja Esteban, pe̱wakej kikno̱chijkej yej kitokaj Jesús, sekin cholojkej iwá̱n yajkij Fenicia, Chipre iwá̱n Antioquía.† Ompa kipowilijkej itájto̱l Dios yejsan judiyojmej, eꞌ yej ayéj judiyojmej ayá̱ꞌ kipowilijkej. 20 Eꞌ sekin yej kitokaj Jesucristo yej icha̱mej Chipre iwá̱n Cirene asikej pan a̱ltepe̱ꞌ Antioquía iwá̱n no̱ kita̱tapo̱wijkej yej ayéj judiyojmej, kipowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesús yej toTe̱ko. 21 Ipode̱r toTe̱ko onoya wa̱n yejemej. Iwá̱n miaꞌ kicre̱dojkej toTe̱ko iwá̱n kikajtejkej ken ikya kicre̱dojtoyaj.

22 Kua̱ꞌ tokni̱wa̱n de Jerusalén yej kicre̱dojtokej toTe̱ko, kimatikej nochi iní̱n yej mochij, kiti̱tankej Bernabé iga mayawi Antioquía. 23 Kua̱ꞌ ompiga asito, kitaꞌ kén iga Dios kiye̱ꞌitaꞌ ino̱mej, iwá̱n poxsan yo̱lpa̱guiꞌ. Kino̱no̱tzkej iga makicre̱do̱ka̱n toTe̱ko iga nochi iya̱lmajmej iwá̱n makichi̱waka̱n ken yéj kineki. 24 Bernabé poxsan te‑ijikni̱n, kipiaya el Espíritu Santo, iwá̱n poxsan moconfia̱rojtoya ipan Dios. Iwá̱n miaꞌya gente kicre̱dojkej toTe̱ko iga yéj kita̱tapowij.

25 Iwá̱n Bernabé yajki Tarso iga kite̱mo̱to Saulo; iwá̱n kua̱ꞌ kasiꞌ kiwi̱gaꞌ Antioquía. 26 Ompa monechkojtoyaj se̱ año iwá̱n tokni̱wa̱n iwá̱n kimachtijkej miaꞌ gente; ompa Antioquía achto ve̱j kito̱ka̱wijkej cristia̱nojmej yej kitokaj Jesucristo.

27 Inó̱n tiempo sekin profe̱tajmej‡ ki̱skej Jerusalén iga yajkij Antioquía. 28 Se̱ de yejemej yej ito̱ka̱ꞌ Agabo moketztiki̱saꞌ ka̱n nechkatoyaj yej kitokaj Jesús, iwá̱n kijtoj ken iga Dios iyEspí̱ritoj kitajto̱lmáꞌ iga yawi a̱pistajtiati no̱ya̱n. Iní̱n mochij kua̱ꞌ goberna̱rojtoya rey Claudio.§ 29 Entonces yej kitokaj Jesús yej icha̱mej Antioquía kijtojkej iga yawij kiti̱tanili̱tij tomi̱n iga kipale̱wiáj yej kitokaj Jesús yej cha̱ntitokej Judea, ke̱ꞌya iga se̱ wel kimaka. 30 Iwá̱n ijkó̱n kichijkej, iwá̱n inó̱n tomi̱n kika̱watoj Bernabé iwá̱n Saulo, kimakakej iyancia̱nojmej* ino̱mej yej kicre̱dowaj Jesucristo yej onokej Judea.

12

Miki Jacobo iwá̱n kipre̱sojwiáj Pedro

1 Inó̱n ve̱j el rey Herodes* pe̱waꞌ iga kiki̱tzkij sekin yej kitokaj Jesucristo iga kikno̱chi̱waj. 2 Iwá̱n iga espada kimiktijkej Jacobo yej Juan iyikni̱n. 3 Iwá̱n kua̱ꞌ el rey kitaꞌ iga nochi judiyojmej kiye̱ꞌitakej iga kimiktijkej Jacobo, tatekimáꞌ iga no̱ mamoki̱tzki Pedro. Inó̱n mochij kua̱ꞌ nentoya ilwiꞌ yej kijliáj Pascua† kua̱ꞌ mokua pa̱n yej ayá̱ꞌ kipiá levadura.‡ 4 Kua̱ꞌ kiki̱tzkíjkeja Pedro, Herodes kipre̱sojwij, ompa kicuida̱rojtoyaj na̱wi grupo solda̱dojmej, ipan cada grupo onoya na̱wi solda̱dojmej. Herodes kejla̱ntoya iga kiwi̱gaya iyi̱xtaj la gente kua̱ꞌ pánojya iyilwiyo la Pascua. 5 Iwá̱n Pedro onoya preso, eꞌ paré̱j kicuida̱rojtoyaj. Eꞌ tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo ayá̱ꞌ siawiáj iga kite̱ne̱wijtoyaj Dios iga makipale̱wi Pedro.

Dios kiki̱xtiá Pedro ipan cárcel

6 Ino̱nsan yówal antes iga Herodes makiwi̱ga Pedro iyi̱xtaj la gente, Pedro kochtoya itajkoya̱n o̱me soldado, majma‑ilpitoya iga o̱me cadena, iwá̱n sekin solda̱dojmej kicuida̱rojtoyaj ikalte̱nyo cárcel. 7 Iwá̱n we̱jki̱sako se̱ iyá̱ngel toTe̱ko, este ta̱wí̱lpanya onoyaj ca̱rcelijtiꞌ. Iwá̱n inó̱n ángel kichijchin Pedro ipan iyájkol iga kixitij iwá̱n kijlij:

—Nimaní̱n ximokétzaya.

Iwá̱n ino̱mej cadena yej iga ma‑ilpitoya, xijxitomiꞌ. 8 Iwá̱n el ángel kijlij:

—Ximotajko‑ílpiya iga mocintoro̱n iwá̱n xikajákiya mogaꞌ.

Kua̱ꞌ Pedro kíchija ijkó̱n, el ángel kijlij:

—Xikaki mosota̱ntzótzol iwá̱n xine̱toka.

9 Pedro ki̱saꞌ iwá̱n kitokatia̱ya el ángel, eꞌ ayá̱ꞌ kitawelcre̱dowa̱ya yej el ángel nemi kichi̱wa. Yéj kijtowa̱ya anka kite̱miktoya.

10 Eꞌ kua̱ꞌ kitaꞌ kipatilíjkeja yej áchtopa guardia, kua̱ꞌ kitaꞌ seꞌya kipatilijkej, iwá̱n kua̱ꞌ asíkeja ka̱n kalte̱n de tepos yej onoꞌ ca̱llejte̱noj, inó̱n kalte̱n yokatapowiꞌ, ki̱skej, iwá̱n kua̱ꞌ kipatilijkej se̱ calle, el ángel ómpaya kikajtej Pedro. 11 Íkua̱ꞌya Pedro kimatiꞌ, iwá̱n kijtoj:

—Iná̱n sí niknojmamatiꞌ iga toTe̱ko kiti̱tan iyá̱ngel iga mane̱ma̱nawi ipan ima̱ꞌ Herodes iwá̱n de inochi yej judiyojmej kinekiáj mane̱chi̱wili̱ka̱n.

12 Mie̱j inó̱n kejla̱ntoya, Pedro yajki cha̱n María, yej iye̱ꞌ Juan yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Marcos, ompa nechkatoyaj miaꞌ yej kite̱ne̱wijtoyaj Dios. 13 Kua̱ꞌ Pedro kaltzotzon ipan puerta yej onoꞌ ojte̱noj, se̱ takotzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Rode yajki kitato a̱ꞌyéj tano̱tztoya. 14 Kua̱ꞌ kitajto̱lkaguiꞌ iga Pedro, ayá̱ꞌ kikaltapoj, sino que iga yo̱lpa̱guiꞌ, motalojtiajki kalijtiꞌ iga tamati̱lti̱to iga Pedro ónoꞌya ipan kalte̱n. 15 Iwá̱n kijlijkej:

—Tej anka ayꞌya titajla̱ntoꞌ.

Eꞌ yéj kijtowa̱ya iga kena. Iwá̱n yejeme̱n kijtojkej:

—Anka ayéj yéj; anka iyá̱ngel.

16 Eꞌ Pedro tano̱tztóyasan ipan kalte̱n. Iwá̱n kua̱ꞌ kikaltapowilíjkeja iwá̱n kitakej, momajtijkej. 17 Eꞌ Pedro tama̱no̱tzaꞌ iga ayoꞌ matajtojtoka̱n, iwá̱n pe̱ꞌ kipowaꞌ kén iga toTe̱ko kiki̱xtij ipan cárcel; iwá̱n kijtoj:

—Iní̱n xikmati̱lti̱ka̱n no̱ Jacobo§ iwá̱n yej kitokaj Jesús.

Después ki̱saꞌ ompa; yajki seꞌ lado.

18 Kua̱ꞌ tane̱siꞌ, solda̱dojmej ayꞌya nokta kojasiáj te̱ kichi̱wayaj iga ayá̱ꞌ kimatiáj ka̱n yajki Pedro. 19 Herodes tatekimáꞌ iga makite̱mo̱tij, eꞌ como ayá̱ꞌ kasikej, kua̱ꞌ támiꞌya kitajtajtankej in solda̱dojmej, tatekimáꞌ iga makimijmikti̱ka̱n solda̱dojmej igakiꞌ itechkomej choloj Pedro. Iwá̱n Herodes ki̱saꞌ Judea iwá̱n yajki mocha̱nti̱to Cesarea.

Miki Herodes

20 Herodes kikuesowilijtoya la gente yej cha̱ntitoyaj a̱ltepe̱mej Tiro iwá̱n Sidón, eꞌ ino̱mej gente kikowayaj te̱ kikuaj ipan ipaí̱s el rey Herodes. Inó̱n iga sekin de yejemej yajkij kitatoj se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Blasto yej kipiaya itekipáno̱l ka̱n manda̱rowa Herodes, iwá̱n yéj kitajtowilijkej iga maonoka̱n tamelá̱. 21 Se̱ día Herodes kitati̱tanilij ino̱mej, iwá̱n inó̱n día Herodes kakij ye̱ꞌtzótzol iga mane̱si iga rey; iwá̱n mota̱lij ipan iweyi asiento ka̱n manda̱rowa iwá̱n tajtoj iyi̱xtaj la gente. 22 La gente pe̱ꞌ tzajtzikej iga kijtojkej:

—¡Iní̱n yej nemi tajtowa, se̱ nokta dios, ayéj na̱mo̱lta̱gaꞌ!

23 Iwá̱n íkua̱ꞌsan wa̱laj se̱ iyá̱ngel toTe̱ko, kichij iga Herodes mamenferma̱ro iga ayá̱ꞌ kiweyimati̱ltij Dios. Iwá̱n má̱j má̱j okuilyowiꞌ iwá̱n miguiꞌ.

24 Eꞌ itájto̱l toTe̱ko ma̱jya momatiá, iwá̱n nó̱ya̱nya momatitia̱ya.

25 Kua̱ꞌ Bernabé iwá̱n Saulo tamiꞌ itekipano̱lmej, yajkij Jerusalén, senyajkij iwá̱n Juan yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Marcos.

13

Bernabé wa̱n Saulo yawij wejka iga kipowatij itájto̱l Dios

1 Ipan a̱ltepe̱ꞌ Antioquía ka̱n monechkowa̱yaj yej kitokaj Jesucristo onoya profe̱tajmej* iwá̱n yej tamachtia̱yaj. Onoya Bernabé iwá̱n Simón (yej kijlia̱yaj Pi̱stiꞌta̱gaꞌ), iwá̱n Lucio de Cirene, Manaén (yej moskaltijkej seka̱n iwá̱n Herodes el gobernador de Galilea) iwá̱n Saulo. 2 Se̱ día, kua̱ꞌ ino̱mej monechkojtoyaj iga kiweyimati̱ltiáj toTe̱ko, iwá̱n mayuna̱rojtoyaj, kijtoj el Espíritu Santo:

—Xine̱tapejpenili̱ka̱n Bernabé iwá̱n Saulo, iga makichi̱watij tekipáno̱l yej iga nikno̱tzakej.

3 Iwá̱n kua̱ꞌ támiꞌya ora̱dojkej, iwá̱n mayuna̱rojkej, kita̱lilijkej ima̱mej ipan itzontekomej, iwá̱n kinawatijkej Bernabé iwá̱n Saulo.

Apo̱stolejmej kipowaj itájto̱l Cristo ipan tajkóta̱l Chipre

4 Iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios kiti̱tankej Bernabé iwá̱n Saulo iga maya̱ka̱n a̱ltepe̱ꞌ Seleucia iwá̱n ompa tejkajkej ipan weyi á̱ka̱l iga yajkij tajkóta̱l† Chipre. 5 Kua̱ꞌ asikej Salamina ka̱n moketza a̱ka̱lmej, pe̱wakej iga kipowaj itájto̱l Dios ipan itio̱pamej judiyojmej. Juan ompa no̱ nemiá iga kipale̱wijtinemiá ino̱mej. 6 Nejnenkej no̱ya̱n ipan inó̱n tajkóta̱l este asikej ipan a̱ltepe̱ꞌ Pafos. Ompa kasikej se̱ judío yej ito̱ka̱ꞌ Barjesús. Motamatiliá iwá̱n takajkayajtinemiá, kijtowa̱ya iga Dios kitajto̱lmakaya. 7 Inó̱n yej motamatiliá moye̱‑itaya iwá̱n el gobernador Sergio Paulo. Inó̱n gobernador poxsan kua̱yama̱niꞌ, wa̱n kino̱tzkej Bernabé iwá̱n Saulo, iga kinekiá makikaki itájto̱l Dios. 8 Yej motamatiliá, ipan tájto̱l griego no̱ ito̱ka̱ꞌ Elimas. Elimas ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaꞌ ino̱mej iwá̱n akineꞌ iga el gobernador makicre̱do itájto̱l Dios. 9 Iwá̱n Saulo yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Pablo, poxsan kipiaya nokta iyEspí̱ritoj Dios, kitachi̱lijtiká̱ꞌ 10 iwá̱n kijlij:

—¡Tejya yej poxsan titakajkayajtoꞌ iwá̱n tikchijtoꞌ yej aye̱kti, tej motaj Tzitzimiꞌ yej kijiya nochi yej ye̱kti! ¿Te iga tiktzakuiliá iga sekin amo makicre̱do̱ka̱n Dios? 11 Iná̱n yawi mitzcastiga̱ro̱ti toTe̱ko; tia tipachatiati. Wejka̱was iga atikitas to̱nati̱ꞌ.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan pachatiáꞌ; melaꞌtako̱mpachijtika̱wiꞌ. Kite̱mojtinemiꞌ a̱ꞌyéj wel makima̱wila̱ntiá. 12 Kua̱ꞌ el gobernador kitaꞌ inó̱n yej mochij, kicre̱doj iga madmira̱doj kén iga kipowakej itájto̱l toTe̱ko.

Pedro wa̱n Bernabé onokej Antioquía yej onoꞌ ipan estado de Pisidia

13 Iwá̱n Pablo iwá̱n yej senemiáj tejkajkej ipan weyi á̱ka̱l ompa Pafos, yajkij asitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Perge, yej onoꞌ ipan estado de Panfilia. Eꞌ Juan kikajtej yejemej, mokuepaꞌ Jerusalén. 14 Pablo iwá̱n sekin ki̱skej Perge, iwá̱n asitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ Antioquía, yej onoꞌ ipan estado de Pisidia. Kua̱ꞌ asiꞌ día kua̱ꞌ mose̱wilo, yajkij ipan itio̱pamej judiyojmej, kalakkej iwá̱n mota̱lkej. 15 Kua̱ꞌ moleé̱roja iley Moisés iwá̱n yej kijkuilojkej profe̱tajmej, yej manda̱rowaj tio̱pan kino̱tzkej Pablo iwá̱n sekin, kijlijkej:

—Nokni̱mej siga tejté̱ anne‑ijli̱jnekij yej nigaj nonokej iga anne̱no̱no̱tzaj, xine‑ijli̱ka̱n iná̱n.

16 Iwá̱n Pablo moketzaꞌ iwá̱n tama̱no̱tzaꞌ iga amo agaj mata̱tapojto, iwá̱n kijtoj:

—Xine̱kakika̱n, amejeme̱n tajta̱gaꞌ de Israel iwá̱n yej ankimajmawiliáj Dios: 17 IDio̱s israeli̱tajmej kitapejpen to‑ikyapatajwa̱n, iwá̱n kichij iga mapi̱wika̱n poxsan ipilowa̱n kua̱ꞌ cha̱ntitoyaj ipan ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Egipto. Iwá̱n ima̱tika kiki̱xtijkej ompiga. 18 Dios kijyo̱wij cuarenta años ken kichijtinemiáj ipan desierto, 19 iwá̱n kipoloj siete naciones yej onoyaj ipan íta̱l Canaán, iwá̱n inó̱n ta̱jli kimáꞌ to‑ikyapatajwa̱n. 20 Iwá̱n má̱j má̱j, cuatrocientos cincuenta años manda̱rojtiwa̱lkej jue̱zmej este iga profeta Samuel onoko. 21 Iwá̱n la gente kinekikej iga makipiaka̱n se̱ rey iga makimanda̱ro̱ka̱n. Iwá̱n Dios kita̱lij Saúl iga mamanda̱ro cuarenta años, yej ipíltzi̱mpa Cis. Inó̱n Cis irra̱zaj Benjamín. 22 Después Dios kiki̱xtij Saúl, iwá̱n kita̱lij David iga rey. Dios ye̱ꞌtajtoj iga David, kijtoj: “Nikasiꞌ David, yej ipíltzi̱mpa Isaí, se̱ ta̱gaꞌ yej nikpoxye̱ꞌita iwá̱n yéj yawi kichi̱wati ken nej nikneki.” 23 Jesús yajki se̱ de ipilowa̱n ipilówa̱mpa David. Jesús yej Dios kitapejpen iga makima̱nawi israeli̱tajmej kensan kijtoj. 24 Kua̱ꞌ aya wi̱ꞌ Jesús, Juan kipowilia̱ya itájto̱l Dios nochi israeli̱tajmej. Kijlia̱yaj iga makikajte̱wáka̱nya iga kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n mamobautiza̱ro̱ka̱n. 25 Kua̱ꞌ Juan ayꞌya wejka iga mikis, kijtoj: “Nej ayéj inó̱n yej amejeme̱n ankejla̱ntokej; yéj wi̱ꞌoꞌ. Nej ayá̱ꞌ neajasi iga manikxitomili imekayo igaꞌ.”

26 ’Nokni̱wa̱n yej ipilówa̱mpa Abraham, iwá̱n amonochi̱n yej ankimajmawiliáj Dios: iga amejéme̱nya nokta mitzti̱tanilijkej iní̱n tájto̱l yej mitzma̱nawiáj. 27 Iga yej cha̱ntitoyaj Jerusalén iwá̱n yej ompa manda̱rowa̱yaj ayá̱ꞌ kimatikej a̱ꞌyéj in Jesús. Niga kentende̱rowa̱yaj itajto̱lmej profe̱tajmej, yej molee̱rowa nochipa pan día kua̱ꞌ mose̱wilo; ijkó̱n kua̱ꞌ kimiktijkej Jesús kichijkej ken kijkuilojkej profe̱tajmej. 28 Malej akasilijkej te íga makimikti̱ka̱n, eꞌ kitekiꞌtajtanilijkej Pilato iga matatekimaka iga makimikti̱ka̱n Jesús. 29 Kua̱ꞌ kichíjkeja nochi kensan ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios ka̱n tajtowa de yéj, kitemowijkej ipan cruz, iwá̱n kito̱kátoja. 30 Eꞌ Dios ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. 31 Iwá̱n miaꞌ días Jesús ki̱xne̱xtilij yej íwa̱n senemiáj Galilea iwá̱n Jerusalén. Iná̱n yejemej yej kita̱tapo̱wiáj la gente ken iga kitakej.

32 ’Iná̱n nejemej nemi nimitzpowiliáj ye̱ꞌnoti̱ciaj de inó̱n yej Dios kijlij to‑ikyapatajwa̱n. 33 Tejemej ipilówa̱mpa yejemej, Dios kíchija yej kijtoj iga ki‑ojpa‑ixitij Jesús ka̱n miktoya, ijkó̱n ijkuilijtoꞌ ipan salmos dos: “Tej tinopiltzi̱n; a̱man nej nikchij iga wel xono.” 34 Dios kijtoj iga yawi ki‑ojpa‑ixiti̱ti ka̱n miktoꞌ iga amo mapala̱ni, ijkó̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ pan itájto̱l Dios: “Nia nimitzmakatij yej ye̱kti ken nikijlij David.” 35 Inó̱n iga no̱ ipan seꞌ salmo, kijtowa ijkí̱n: “Tej Dios, ayá̱ꞌ tiksemakas iga mapala̱ni inakayo motekipanowa̱ni yej tikpoxneki.” 36 Melá̱ꞌ iga David kimanda̱roj la gente de inó̱n tiempo, ken kitekimáꞌ Dios iwá̱n má̱j má̱j miguiꞌ, kito̱katoj ka̱n to̱ktokej itajwa̱n, iwá̱n pala̱niꞌ inakayo. 37 Eꞌ inakayo inó̱n yej Dios kixitij ka̱n miktoya, ayá̱ꞌ pala̱niꞌ. 38 Nokni̱wa̱n, iní̱n yej nimitzmati̱ltiáj: Jesús wel mitzperdona̱rowiliáj yej ankichijkej yej aye̱kti. 39 Iley Moisés awel te̱pale̱wiá kua̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti, eꞌ Dios te̱perdona̱rowiliá yej tikchijkej yej aye̱kti iga ticre̱dowaj ipan Jesús. 40 Xikchi̱waka̱n iga amo mawi̱ki ipan amejeme̱n yej kijkuilojkej profe̱tajmej, ka̱n kijtojkej ijkí̱n:

41 Taꞌ xikitaka̱n amejeme̱n yej ankaja̱wilmatij itájto̱l Dios, ximomajti̱ka̱n, iwá̱n xipoliwíka̱nya;

iga nej yej niDio̱s, nikchi̱wa ipan ini̱mej días,

yej ayí̱ꞌ ankitaj, este ayá̱ꞌ ankicre̱do̱skej, malej iga agaj mitzpowili̱skej.

42 Kua̱ꞌ Pablo iwá̱n yej íwa̱n nemiáj ki̱skej ipan itio̱pamej judiyojmej, la gente kitajtanilijkej iga ipan seꞌya día kua̱ꞌ mose̱wilo makita̱tapo̱wi̱ka̱n de inó̱mpasan. 43 Kua̱ꞌ mojmoya̱wílo̱ꞌya tio̱pan, miaꞌ judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej eꞌ kicre̱dojkej ken tamachtiáj judiyojmej, kitokatiajkij Pablo iwá̱n Bernabé. Iwá̱n yejemej kino̱no̱tzkej iga amo makikajte̱waka̱n iyojwi Dios yej te̱neki.

44 Ipan seꞌya semana, ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo, monechkoj nochi gente de inó̱n a̱ltepe̱ꞌ iga kikakitoj itájto̱l Dios. 45 Eꞌ kua̱ꞌ judiyojmej kitakej komati gente nechkatokej, ki̱xitakej iwá̱n pe̱wakej kipo̱powakej Pablo iwá̱n kajajwakej. 46 Iwá̱n Pablo iwá̱n Bernabé ayá̱ꞌ majmawikej iga tajtojkej; kijtojkej:

—Ye̱kti katka achto amejeme̱n manimitzpowili̱ka̱n itájto̱l Dios, amejeme̱n yej anjudiyojmej; eꞌ ayá̱ꞌ ankikakisnékijoꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ ankinekij xonoka̱n ka̱n nochipa onolo̱j wa̱n Dios. Iná̱n niawij nikta̱tapo̱wi̱tij yej ayéj judiyojmej. 47 Iga ijkó̱n ne̱tekimakakej toTe̱ko, kijtoj:

Tej nimitztapejpen iga xikta̱wi nochi yej ayéj judiyojmej,

iga xikpowili̱tij nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli iga mamoma̱nawi̱ka̱n.

48 Kua̱ꞌ kikakikej yej ayéj judiyojmej pa̱kikej, pe̱wakej kijtojkej iga itájto̱l toTe̱ko pox ye̱kti. Iwá̱n kicre̱dojkej inochi̱n yej ijko̱nya onóyaya iga yejeme̱n yej yawij onotij nochipa wa̱n Dios. 49 Iwá̱n ijkó̱n iga itájto̱l Dios mopowaꞌ no̱ya̱n ipan inó̱n ta̱jli. 50 Eꞌ judiyojmej tajtojkej iwá̱n sekin siwa̱tkej yej kiye̱ꞌitaj iwa̱nkiꞌ kimajmawiliáj Dios. Judiyojmej no̱ tajtojkej iwá̱n tajta̱gaꞌ yej tayaka̱ntokej yej ompa icha̱mej, kitejtekimakakej iga makitalo̱chti̱ka̱n Pablo iwá̱n Bernabé este que maki̱saka̱n ompa. 51 Iwá̱n Pablo iwá̱n Bernabé kitzejtzelojkej iyikxita̱lpino̱lmej iga makitaka̱n iga ayompa kichijkej judiyojmej, iwá̱n yajkij asitoj Iconio. 52 Eꞌ yej kitokaj Jesús, pox pa̱ktoyaj iwá̱n kipiayaj el Espíritu Santo.

14

Pablo iwá̱n Bernabé onokej a̱ltepe̱ꞌ Iconio

1 Ipan a̱ltepe̱ꞌ Iconio, Pablo iwá̱n Bernabé senyajkij ipan itio̱pan judiyojmej iwá̱n ta̱tapowakej de Jesús, iwá̱n pox miaꞌ kicre̱dojkej. Kicre̱dojkej no̱ sekin yej ayéj judiyojmej. 2 Eꞌ judiyojmej yej ayá̱ꞌ kicre̱dojkej Jesús kijijlijkej yej ayéj judiyojmej iga amo makiye̱ꞌitaka̱n yej kitokaj Jesús. 3 Inó̱n iga Pablo iwá̱n Bernabé wejkajkej iga ompa onoyaj, amajmawikej iga ta̱tapojkej, iga yejeme̱n moconfia̱rojtoyaj ipan toTe̱ko. Iwá̱n toTe̱ko kipale̱wia̱yaj iga mane̱si iga te̱neki Dios, iwá̱n kimáꞌ poder iga kichi̱wayaj miaꞌ milagro. 4 Eꞌ la gente yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Iconio, yojyokatitoyaj; sekin kitajtowilia̱yaj judiyojmej iwá̱n sekin apo̱stolejmej. 5 Iwá̱n judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej motajto̱ltijkej iwá̱n yej manda̱rowaj, motajto̱ltijkej iga makajajwaka̱n iwá̱n makitemikti̱ka̱n apo̱stolejmej. 6 Eꞌ kimatikej Pablo iwá̱n Bernabé; cholojkej, yajkij a̱ltepe̱mej Listra iwá̱n Derbe, yej onoꞌ ipan íta̱l Licaonia. Nentinemikej ipan a̱ltepe̱tzitzi̱n yej ómpasan najná̱ꞌ onoꞌ, 7 ompa no̱ kipojtinenkej itájto̱l Jesucristo.

Kitewiáj Pablo ipan a̱ltepe̱ꞌ Listra

8 Ompa Listra kasitoj se̱ ta̱gaꞌ e̱watoꞌ, ko̱xo. Awel nejnemi iga itékiya. 9 Kua̱ꞌ Pablo nemi ta̱tapowa, inó̱n ta̱gaꞌ takaktoya. Pablo kitachi̱lij iwá̱n kitaꞌ iga inó̱n ta̱gaꞌ moconfia̱roj iga wel maachitiá. 10 Iwá̱n kitzajtzílijpa iga kijlij:

—Ximoye̱ꞌketza.

Iwá̱n ta̱gaꞌ moketzaꞌ, este tzikui̱niꞌ iwá̱n pé̱waꞌya iga nejnen. 11 Kua̱ꞌ kitakej yej kichij Pablo, pe̱ꞌ tzajtzikej; tajtojkej ipan itájto̱l yej de Licaonia, kijtojkej:

—¡Mataj temójkeja in dio̱smej ken tajta̱gaꞌ! ¡Nija onokej iwá̱n tejeme̱n!

12 Iwá̱n Bernabé kito̱ka̱wijkej dios Júpiter, iwá̱n Pablo kito̱ka̱wijkej dios Mercurio,* iga yéjwaꞌ in yej tajtowa̱ya. 13 Iwá̱n isacerdo̱tej Júpiter yej kipiaya itio̱pan ipansan tate̱n a̱ltepe̱ꞌ, kiwi̱guilijkej to̱rojmej iwá̱n ko̱skamej de xo̱chiꞌ. Iwá̱n sacerdote iwá̱n la gente kinekiáj makiweyimati̱lti̱ka̱n, makimijmiktilí̱ka̱mpa to̱rojmej. 14 Kua̱ꞌ inó̱n kimatikej apo̱stolejmej Bernabé iwá̱n Pablo, kitza̱tzaya̱nkej itzotzolmej, yajkij ka̱n nechkatokej la gente, este tajkoya̱n, iwá̱n tzajtzikej:

15 —¡A̱yo̱mbrej amejeme̱n! ¿Te iga ijkó̱n nemi ankichi̱waj? Esi nejeme̱n no̱ nitajta̱gamej kensan amejeme̱n, inó̱n iga niwa̱lkej nimitzijli̱koj iga xikajte̱waka̱n iga ankichi̱waj yej ajaye̱kti iwá̱n xiktokáka̱nya inó̱n Dios yej isatoꞌ, yej kichij cielo, ta̱jli iwá̱n láma̱r iwá̱n nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli. 16 Ikya Dios kisemáꞌ nochi gente iga manemika̱n ken yejemej kinekij, 17 malej iga nochipa te̱ne̱xtilia̱yaj a̱ꞌyéj in yéj iga te̱chi̱wilia̱yaj yej ye̱kti. Dios te̱wetzi̱ltiliá kiawa̱ꞌ iga mamochi̱wa yej tikto̱kaj. Te̱maka komati yej matikua̱ka̱n iga matipa̱kika̱n.

18 Eꞌ malej apo̱stolejmej ijkó̱n kijtojkej, alí̱n poliwiá iga awel kika̱waltia̱yaj iga makimikti̱ka̱n to̱rojmej iga makiweyimati̱lti̱ka̱n.

19 Iwá̱n asikej sekin judiyojmej de Antioquía iwá̱n de Iconio, ino̱mej kiyo̱lyama̱nkej la gente yej ompa icha̱mej iga makitemikti̱ka̱n, iwá̱n kitewijkej Pablo. Yejemej kijtojkej anka kimiktíjkeja iwá̱n kiwawatatzojkej, kiki̱xtijkej ipan a̱ltepe̱ꞌ. 20 Kua̱ꞌ yej kitokaj Jesucristo kiyawalojkej Pablo, yéj moketzaꞌ iwá̱n yajki sej ipan a̱ltepe̱ꞌ. Kua̱ꞌ tane̱siꞌ, Pablo iwá̱n Bernabé yájkija a̱ltepe̱ꞌ Derbe.

21 Kua̱ꞌ kipójkeja itájto̱l Jesús ipan a̱ltepe̱ꞌ Derbe, ompa miaꞌ kicre̱dojkej. Iwá̱n yajkij sej a̱ltepe̱mej Listra, Iconio iwá̱n Antioquía. 22 Ompa kanima̱rojtinenkej tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús, kijlijtinenkej iga nochipa mamoconfia̱ro̱ka̱n pan toTe̱ko; kijlijkej iga poxsan kikno̱chi̱waskej iga wel makalakika̱n ka̱n reina̱rowa Dios. 23 Iwá̱n no̱ kita̱lkej ancia̱nojmej† yej mamanda̱ro̱ka̱n sejsé̱ ka̱n monechkowaj yej kitokaj Jesucristo. Kua̱ꞌ támiꞌya ora̱dojkej iwá̱n mayuna̱rojkej, kikajtéjkeja ipan ima̱ꞌ toTe̱ko yej ípan kicre̱dojkej.

Pablo wa̱n Bernabé yawij sej Antioquía yej onoꞌ ipan íta̱l Siria

24 No̱ panojkej pan estado de Pisidia iwá̱n asikej ipan estado de Panfilia. 25 Kipojkej itájto̱l Jesucristo ipan a̱ltepe̱ꞌ Perge, iwá̱n yájkija a̱ltepe̱ꞌ Atalia. 26 Ompa tejkajkej ipan weyi á̱ka̱l iga mokuepkej sej a̱ltepe̱ꞌ Antioquía. Ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ, tokni̱mej yej kitokaj Jesucristo kiti̱tankej Pablo wa̱n Bernabé iga maya̱ka̱n wejka iga makipowatij itájto̱l Dios, iwá̱n kitajtanilijkej Dios iga makicuida̱ro̱ka̱n. Inó̱n ve̱j tamiꞌ kichijkej inó̱n tekipáno̱l, inó̱n iga mokuepkej sej.

27 Kua̱ꞌ Pablo wa̱n Bernabé asikej Antioquía, kinechkojkej yej kitokaj Jesucristo iwá̱n kipowilijkej nochi ken Dios kichij iwá̱n yejeme̱n, iwá̱n kén iga Dios kichij iga yej ayéj judiyojmej no̱ makicre̱do̱ka̱n. 28 Iwá̱n Pablo iwá̱n Bernabé wejkajkej iga ompa onoyaj iwá̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo.

15

Monechko̱lo Jerusalén

1 Inó̱n tiempo asikej Antioquía sekin tajta̱gaꞌ yej wa̱lkej ipan ta̱jli de Judea. Ijkí̱n kijlijkej yej kitokaj Jesucristo:

—Awel anmoma̱nawi̱skej siga ayá̱ꞌ anmocircuncida̱ro̱skej* ijkó̱n ken tatekimaka iley Moisés.

2 Pablo iwá̱n Bernabé mote̱nki̱tzkijkej iwá̱n ino̱mej yej wa̱lkej Judea. Después Pablo iwá̱n Bernabé iwá̱n sekin tokni̱wa̱n kitapejpenkej iga maya̱ka̱n Jerusalén iga matajto̱tij iwá̱n apo̱stolejmej iwá̱n yej iyancia̱nojmej† ino̱mej yej kicre̱dowaj Jesucristo ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ.

3 Tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús yej cha̱ntitokej Antioquía, kiti̱tankej; wa̱n kua̱ꞌ panojkej ipan ita̱lmej Fenicia iwá̱n Samaria kipojkej ken iga yej ayéj judiyojmej kikajtejkej ken ikya kichi̱wayaj iga kitokákeja Dios. Iwá̱n kua̱ꞌ inó̱n kikakiáj tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús, poxsan pa̱kikej.

4 Kua̱ꞌ Pablo iwá̱n Bernabé asikej Jerusalén ki‑o̱mema̱wijkej yej kitokaj Jesús, apo̱stolejmej iwá̱n ancia̱nojmej. Pablo iwá̱n Bernabé kipojkej nochi yej Dios kichij iwá̱n yejeme̱n. 5 Eꞌ sekin fariseojmej yej no̱ kicre̱dojtokej Jesús, moketzkej iwá̱n kijtojkej:

—No̱ mamocircuncida̱ro̱ka̱n yej kicre̱dowaj Jesús yej ayéj judiyojmej iwá̱n mamotekimaka iga makichi̱waka̱n ken kijtowa iley Moisés.

6 Iwá̱n monechkojkej apo̱stolejmej iwá̱n ancia̱nojmej iga tajtojkej de inó̱n. 7 Kua̱ꞌ wéjkaja iga ta̱tapowakej, Pedro moketzaꞌ, iwá̱n kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, amejeme̱n ankimátija ken iga Dios ikya ne̱tapejpen iga manikpowili yej ayéj judiyojmej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa iga no̱ makicre̱do̱ka̱n Dios. 8 Iwá̱n Dios, yej ki̱xmati nochi iya̱lmaj, tane̱xtilij iga no̱ kinekij ino̱mej gente iwá̱n kimakakej iyEspí̱ritoj kensan tejeme̱n no̱ te̱makakej. 9 Dios ayá̱ꞌ tejéme̱nsan te̱ye̱ꞌita, no̱ yejeme̱n kiye̱ꞌitaj. Iga yejeme̱n moconfia̱rojkej ipan Jesús, kajkej ken tikita yej ayá̱ꞌ kichijkej yej aye̱kti. 10 Iná̱n, ¿te iga ayá̱ꞌ ankitawelcre̱dowaj yej Dios kichij, iwá̱n ankitekimakaj tokni̱mej yej kitokaj Jesús iga makichi̱waka̱n yej niga tejemej awel tikchi̱waj, niga to‑ikyapatajwa̱n awel kichijkej? 11 Ma̱jwaꞌ tejemej ticre̱dowaj iga toTe̱ko Jesús te̱ma̱nawij iga te̱poxneguiꞌ, ayéj iga tikixta̱waj; ijko̱nsan no̱ yejeme̱n moma̱nawiáj iga kicre̱dowaj.

12 Iwá̱n ayagaj tajtoj. Tajtakaktikajkej kua̱ꞌ pe̱ꞌ ta̱tapowakej Bernabé iwá̱n Pablo. Kipojkej kén iga Dios kipale̱wijkej iga makichi̱waka̱n mila̱grojmej ipan ino̱mej yej ayéj judiyojmej iga mami̱xkui̱ti̱ka̱n iwá̱n makicre̱do̱ka̱n. 13 Kua̱ꞌ tamiꞌ ta̱tapowakej Bernabé iwá̱n Pablo, Jacobo kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, taꞌ xine̱kakika̱n: 14 Simón Pedro te̱powilij kén iga Dios achto ve̱j ki‑omemawij ino̱mej yej ayéj judiyojmej iga no̱ mamochi̱waka̱n itatki. 15 Iní̱n nemi mochi̱wa ijkó̱n ken kijkuilojkej profe̱tajmej. Ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ:

16 Nej amote̱ko Dios,

iwá̱n niwi̱ꞌ sej.

Nikchi̱was iga marreina̱roj sej

se̱ ipiltzi̱n yej ipilówa̱mpa David.

17 Iga nochi mane̱te̱mo̱ka̱n,

iga yej ayéj judiyojmej makite̱ne̱wi noto̱ka̱ꞌ.

18 Ijkó̱n kijtowa toTe̱ko, yej desde ikyay kijtoj iga mochi̱was.

19 Jacobo no̱ kijtoj:

—Inó̱n iga nej nikijtowa iga yej ayéj judiyojmej amo matiktekimakaka̱n iga makichi̱waka̱n yej akipale̱wiáj; yejemej kikajtéjkeja yej ikya kichi̱waya iga kitókaja Dios. 20 Ma̱jwaꞌ matikijkuilowili̱ka̱n iga amo makikua̱ka̱n nakaꞌ yej momiktiliapa i̱dolojmej, iwá̱n amo agaj mamasi iwá̱n yej ayá̱ꞌ iwá̱n na̱miktitoꞌ, iwá̱n amo makikua̱ka̱n inakayo yo̱lka̱mej yej mokechmeká̱najpa, iwá̱n amo no̱ makikua̱ka̱n esti. 21 Porque desde ikya onoꞌ ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ yej tane̱xtiliá ken ijkuilijtoꞌ ipan iley Moisés, cada día kua̱ꞌ mose̱wilo molee̱rowa ipan itio̱pamej judiyojmej.

Kiti̱taniliáj se̱ a̱maꞌ yej ayéj judiyojmej

22 Apo̱stolejmej iwá̱n ancia̱nojmej iwá̱n nochi yej kitokaj Jesucristo kijtojkej iga mamotapejpena sekin de yejéme̱mpasan iga masenyaka̱n Antioquía iwá̱n Pablo iwá̱n Bernabé. Iwá̱n kitapejpenkej Judas, yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Barsabás, no̱ kitapejpenkej Silas. Yejeme̱n achi má̱j tayaka̱ntokej ipan yej kitokaj Jesús. 23 Iwá̱n yejeme̱n kiwi̱gakej a̱maꞌ, ijkí̱n kijtowa:

“Nejemej apo̱stolejmej, ancia̱nojmej iwá̱n amokni̱wa̱n yej no̱ kitokaj Jesús, nimitzti̱taniliáj saludos amejeme̱n anokni̱wa̱n yej ayéj anjudiyojmej, yej ancha̱ntitokej Antioquía iwá̱n yej ancha̱ntitokej ipan ita̱lmej Siria iwá̱n Cilicia. 24 Nikmatikej iga yájkajkiꞌ ompiga sekin de nijpamej, eꞌ ayéj nejemej nikti̱tankej. Yajkij mitzyo̱lpatatoj iga mitzijli̱toj iga ximocircuncida̱ro̱ka̱n wa̱n xikchijtoka̱n ken kijtowa iley Moisés. 25 Nejeme̱n nita̱tapowakej, iwá̱n nikye̱ꞌitakej iga niktapejpenkej sekin yej kitokaj Jesús yej yawij mitzitatij, senyawij iwá̱n tokni̱mej yej nikpoxnekij, Bernabé iwá̱n Pablo. 26 Ini̱mej tajta̱gaꞌ kisenta̱lkej iya̱lmajmej malej ka̱naj kimijti̱jnékija iga kitokaj toTe̱ko Jesucristo. 27 Inó̱n iga nimitzti̱taniliáj Judas iwá̱n Silas. Yejemej ima̱tikamej yawij mitzta̱tapo̱wi̱tij de iní̱n yej nimitzijlijkej. 28 Iyespí̱ritoj Dios ne̱ne̱xtilijkej iwá̱n nejemej nikye̱ꞌitaj iga amo mamitztekimakaka̱n iga xikchi̱waka̱n nochi yej tatekimaka iley Moisés, xikchi̱wáka̱nsan iní̱n yej niawij nimitzijli̱tij: 29 Ayoꞌ xikua̱ka̱n nakaꞌ yej momiktiliajpa i̱dolojmej, iwá̱n amo no̱ xikua̱ka̱n esti, niga inakayo no̱ anímal yej mokechmeká̱napa, iwá̱n amo agaj mamasi iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ. Siga ankichi̱waj ken nimitzijliáj, anye̱ꞌnemiskej. Xiye̱ꞌonoka̱n.”

30 Iwá̱n ino̱mej yej kitapejpenkej yajkij Antioquía, ompa kinechkojkej tokni̱mej yej kitokaj Jesucristo iwá̱n kimakakej a̱maꞌ. 31 Kua̱ꞌ yej kitokaj Jesús kilee̱rojkej inó̱n a̱maꞌ, poxsan yo̱lpa̱kikej iga kiyo̱lchikajkej. 32 Wa̱n como Judas iwá̱n Silas no̱ profe̱tajmej, kanima̱rojkej iwá̱n kiyo̱lchikajkej yej kitokaj Jesús kua̱ꞌ kita̱tapo̱wijkej. 33 Kua̱ꞌ ino̱mej yej wa̱lkej Jerusalén wejkájkeja iga onokej Antioquía, yej kitokaj Jesús kinawatijkej iga maye̱ꞌya̱ka̱n sej ka̱n onokej yej kiti̱tankej. 34 Eꞌ Silas kijtoj iga maká̱wi‑oꞌ ompa. 35 No̱ Pablo iwá̱n Bernabé ka̱wikej Antioquía. Yejeme̱n wa̱n komati tokni̱mej tamachtijkej itájto̱l toTe̱ko.

Pablo yawi sej wejka iga kipowati itájto̱l Jesucristo

36 Kua̱ꞌ acha̱ wejkatiꞌ iga ompa onokej, Pablo kijlij Bernabé:

—Matia̱ka̱n matikpaxa̱lowili̱tij yej kitokaj Jesús no̱ya̱n ipan a̱ltepe̱mej kajka̱n tikpojkej itájto̱l toTe̱ko iga matikitaka̱n ken onokej.

37 Iwá̱n Bernabé kinekiá iga mayawi no̱ Juan, yej ito̱ka̱ꞌ no̱ Marcos; 38 eꞌ Pablo ayá̱ꞌ kineꞌ iga mayawi Marcos iwa̱mej, iga Marcos ikya takajtej ipan ta̱jli de Panfilia, ayꞌya tapale̱wij iga kipowaj itájto̱l Dios. 39 Iwá̱n awel motajto̱lkui̱lijkej iwá̱n moka̱kajtejkej. Bernabé yájkisan iwá̱n Marcos. Tejkajkej ipan weyi á̱ka̱l iga yajkij tajkóta̱l‡ Chipre, 40 eꞌ Pablo kitapejpen Silas. Iwá̱n yej kitokaj Jesús kitajtanilijkej toTe̱ko iga maye̱ꞌya̱ka̱n iwá̱n makipale̱wi̱ka̱n. 41 Iwá̱n panojkej ipan ta̱jli de Siria iwá̱n Cilicia iga kanima̱rojtinenkej kajka̱n monechkowaj tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo.

16

Timoteo yawi wa̱n Pablo wa̱n Silas

1 Pablo iwá̱n Silas asikej ipan a̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Derbe iwá̱n Listra, ompa kasikej se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Timoteo yej no̱ kitoka Jesús, ipiltzi̱n se̱ siwa̱ꞌ judía yej no̱ kitoka Jesús, eꞌ itaj irrá̱zajpa griego. 2 Iwá̱n tokni̱wa̱n de Listra iwá̱n de Iconio ye̱ꞌtajtowa̱yaj de Timoteo. 3 Pablo kineꞌ iga Timoteo mayawi iwá̱n, eꞌ achto kicircuncida̱roj iga makiye̱ꞌitaka̱n judiyojmej yej de ompígapa, iga nochi kimatiáj iga itaj Timoteo irrá̱zajpa griego. 4 Iwá̱n kajka̱n pano̱tia̱yaj ipan a̱ltepe̱mej, kijlia̱yaj iga makichi̱waka̱n tokni̱wa̱n kensan kijtojkej apo̱stolejmej iwá̱n ancia̱nojmej* yej onokej Jerusalén. 5 Iwá̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús kimelaꞌsenta̱lijkej iya̱lmajmej ipan yéj, iwá̱n cada día má̱j komatiayaj.

Dios kine̱xtiliá Pablo iga mayawi ipan estado yej ito̱ka̱ꞌ Macedonia

6 IyEspí̱ritoj Dios akimakaltij iga mamopowa itájto̱l Dios ipan el estado de Asia. Inó̱n iga panojkej ipan estado de Frigia iwá̱n estado de Galacia. 7 Iwá̱n asikej ka̱n tantoꞌ estado de Misia. Kejla̱nkej iga maya̱ka̱n estado de Bitinia, eꞌ iyEspí̱ritoj Jesús akimakaltij iga maya̱ka̱n ompiga. 8 Iwá̱n sanpanojkej Misia iwá̱n asikej a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Troas ka̱n moketza a̱ka̱lmej. 9 Ompa tayowaka̱n Pablo kitaꞌ se̱ visión. Kitaꞌ iga ejkatoꞌ se̱ ta̱gaꞌ del estado de Macedonia, kijlij: “Xaj Macedonia iga xine̱pale̱wi̱tij.” 10 Kua̱ꞌ Pablo kitaꞌ inó̱n visión, nimaní̱n nimajabia̱rojkej,† iga nikmatikej iga Dios nemi ne̱no̱tzaj iga ompiga manikpowatij itájto̱l Jesucristo.

Pablo iwá̱n Silas onokej Filipos

11 Ompa Troas nitejkajkej ipan weyi á̱ka̱l iga niajkij ipan tajkóta̱l‡ yej ito̱ka̱ꞌ Samotracia. Iwá̱n ipan seꞌya día nasikej a̱ltepe̱ꞌ Neápolis. 12 De ompa niajkij Filipos, inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan estado de Macedonia, ompa ayá̱ꞌ nipoxwejkajkej. 13 Se̱ día kua̱ꞌ mose̱wilo, niki̱skej ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n niajkij ipan a̱te̱n ka̱n nochipa ora̱do̱lo. Nimotajta̱lkej, iwá̱n nikpowilijkej itájto̱l Jesucristo siwa̱tkej yej ompa monechkojkej. 14 Iwá̱n ompa onoya se̱ siwa̱ꞌ yej wa̱laj a̱ltepe̱ꞌ Tiatira yej ito̱ka̱ꞌ Lidia, yej kinamakaya a̱xokotzótzol yej este xolaktiꞌ. Inó̱n siwa̱ꞌ no̱ kiweyimati̱ltia̱ya Dios. Takaktoya, iwá̱n toTe̱ko kichij iga inó̱n siwa̱ꞌ makitajto̱lkui Pablo. 15 Iwá̱n mobautiza̱roj iwá̱n inochi ifami̱liaj. Después kineꞌ mania̱ka̱n icha̱n; ne̱tekiꞌijlijkej:

—Siga ankitaj iga nicré̱doja toTe̱ko Jesús, xa̱ka̱n nocha̱n iwá̱n ompa xika̱wika̱n.

Iwá̱n ne̱tekiꞌijlijkej iga ompa manika̱wika̱n.

16 Iwá̱n se̱ día kua̱ꞌ nemi nia̱yaj ka̱n ni‑ora̱do̱tij, nimasikej iwá̱n se̱ takotzi̱n yej kipiaya espíritu yej tane̱xtilia̱ya yej mochí̱wasoꞌ. Kipiaya ite̱komej yej kikojtoyaj. Iga takotzi̱n taadivina̱rowa̱ya ite̱komej kita̱nia̱yaj komati tomi̱n. 17 Inó̱n takotzi̱n ne̱tokatia̱yaj ka̱n nemi nia̱yaj iwá̱n Pablo; kijtojtia̱ya recio:

—Ini̱mej tajta̱gaꞌ yej kiservi̱rowaj melaꞌDio̱s yej onoꞌ pox ajko, yejeme̱n mitzijliáj katiapa ojti xiktokaka̱n iga ximosalva̱ro̱ka̱n.

18 Ijkó̱n kichijtoya miaꞌ días este que Pablo kuejkuesiwiꞌ, iwá̱n kijlij inó̱n espíritu yej onoya ipan inó̱n takotzi̱n:

—Nimitztekimaka ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo iga xiki̱sa ipan iní̱n takotzi̱n.

Iwá̱n íkua̱ꞌsan ki̱saꞌ inó̱n espíritu.

19 Kua̱ꞌ ite̱komej inó̱n takotzi̱n kitakej iga ayꞌya wel kitata̱nili̱skej, kiki̱tzkijkej Pablo iwá̱n Silas, iwá̱n kiwi̱gakej tajkoa̱ltepe̱ꞌ, ka̱n onoꞌ yej manda̱rowaj. 20 Kua̱ꞌ asíkeja iyi̱xtaj jue̱zmej, kijtojkej:

—Ini̱mej judiyojmej nemi kikuejkuesowaj toge̱ntej. 21 Iwá̱n tane̱xtiliáj iga mamochi̱wa ken yejemej kichi̱waj, inó̱n tejeme̱n awel tikchi̱waj iga tejemej tirroma̱nojmej.§

22 Iwá̱n la gente ki‑onkawijkej Pablo iwá̱n Silas. Iwá̱n yej manda̱rowaj tatekimakakej iga makiki̱xtili̱ka̱n itzotzolmej iwá̱n makimagaka̱n iga kuatako̱ꞌ. 23 Kua̱ꞌ póxsanya kimagakej, kakijkej ipan cárcel. Iwá̱n yej kicuida̱rowa pre̱sojmej kijlijkej iga makiye̱ꞌcuida̱ro̱ka̱n iga amo cholo̱skej. 24 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ yej kicuida̱rowa pre̱sojmej, yajki kaki̱toj ka̱n má̱j ta‑ijtiꞌ ipan cárcel, kijikxi‑ilpijkej iga cadena ipan kuawiꞌ yej pox eti̱ꞌ.

25 Eꞌ tajkoyówal, Pablo iwá̱n Silas ora̱dojtoyaj iwá̱n kitakui̱kilijtoyaj Dios, iwá̱n sekin pre̱sojmej yej ompa onoyaj takaktoyaj, 26 iwá̱n paré̱j we̱jmo̱li̱nako ta̱jli. Iwá̱n mojo̱li̱nkej itaketzalyomej cárcel. Iwá̱n íkua̱ꞌ tapowikej nochi kalte̱mej, iwá̱n xijxitomikej nochi cadena yej iga ijilpitoyaj pre̱sojmej. 27 Kua̱ꞌ isate̱waꞌ yej kicuida̱rowa pre̱sojmej, kitaꞌ iga tapójtoꞌya cárcel, iwá̱n kiki̱xtij iyespa̱daj,* momiktiá̱yaya, iga yéj kijtoj anka cholójkeja pre̱sojmej.† 28 Eꞌ Pablo kitzajtzilij:

—Amo ximomikti, nigaj nonokej nonochi̱n.

29 Iwá̱n yej kicuida̱rowa̱ya pre̱sojmej kitajtan tiꞌti, iwá̱n motalojtikalakito ka̱n onokej Pablo iwá̱n Silas, kuekuechkatiajki, motankua̱ketzato ite̱nojmej. 30 Iwá̱n kiki̱xtij Pablo iwá̱n Silas, iwá̱n yej kicuida̱rowa cárcel tatajtan:

—¿Té̱ nikchi̱was iga manimosalva̱ro iga Dios amo mane‑ikno̱chi̱wa?

31 Yejemej kijtojkej:

—Xicre̱do toTe̱ko Jesucristo iwá̱n timosalva̱ro̱j, tej, mosiwa̱ꞌ wa̱n mopilowa̱n.

32 Iwá̱n kipowilijkej itájto̱l Dios inó̱n yej kicuida̱rowa pre̱sojmej iwá̱n inochi̱n no̱ yej onokej ompa ícha̱n. 33 Iwá̱n ino̱nsan yówal inó̱n yéj kicuida̱rowa pre̱sojmej kipa̱kilij ikajlo̱ꞌ Pablo iwá̱n Silas ka̱n kimagakej. Después mobautiza̱roj iwá̱n nochi yej onoꞌ icha̱n. 34 Iwá̱n kiwi̱gaꞌ ícha̱n kitamakatoj. Inó̱n yej kicuida̱rowa pre̱sojmej iwá̱n inochi yej onoꞌ icha̱n pa̱kikej iga kicre̱dójkeja Dios.

35 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, yej manda̱rowaj kiti̱tankej policiyajmej iga kijli̱toj yej kicuida̱rowa pre̱sojmej iga makimajka̱waka̱n Pablo iwá̱n Silas. 36 Iwá̱n yej kicuida̱rowa pre̱sojmej kijlij Pablo:

—Yej manda̱rowaj ne̱tekimakakej iga manimitzmajka̱waka̱n. Iwá̱n welja anye̱ꞌyawij.

37 Eꞌ Pablo kijlij policiyajmej:

—Nejeme̱n niciudada̱nojmej romano.‡ Iwá̱n iyi̱xtaj la gente ne̱yokamagakej iwá̱n neakijkej ipan cárcel kua̱ꞌ aya mojtowa siga ayompa nikchijkej. ¿Iwá̱n iná̱n kinekij mane̱majka̱waka̱n ichtákasan? ¡Ijkó̱n awel! Mawi̱tzeka̱n yejemej iga mane̱ki̱xti̱ka̱n.

38 Iwá̱n policiyajmej inó̱n yajkij kijli̱toj yej manda̱rowaj. Kua̱ꞌ yej manda̱rowaj kimatikej iga Pablo iwá̱n Silas no̱ ciudada̱nojmej romano, majmawikej. 39 Iwá̱n yej manda̱rowaj yajkij kitatoj Pablo iwá̱n Silas iga kijli̱toj iga amo makiwelkui̱li̱ka̱n iga kipre̱sojwijkej. Kijlijkej iga maki̱sáka̱nya ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 40 Kua̱ꞌ ki̱skej ipan cárcel, yajkij cha̱n Lidia. Ompa ta̱tapojkej iwá̱n tokni̱wa̱n iga kanima̱rojkej, iwá̱n yájkija.

17

Mokuejkueso̱lo a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica

1 Pablo iwá̱n Silas panojkej ipan a̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Anfípolis iwá̱n Apolonia. Iwá̱n asikej Tesalónica. Ompa onoya se̱ itio̱pan judiyojmej. 2 Pablo, ken iga nochipa kichi̱waya, yajki tio̱pan iga ta̱tapowatoj iwá̱n ino̱mej gente. E̱yi semanas ijkó̱n kichijtoya cada día kua̱ꞌ mose̱wilo. 3 Kua̱ꞌ ta̱tapowaya, itájto̱l kitaksaltia̱ya ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, ka̱n kijtowa iga Cristo yawi kikno̱chi̱watij iwá̱n yawi mikiti iwá̱n yawi sej ojpa‑isati. Pablo kijlijkej:

—Ini̱nsan Jesús yej nemi nimitzijliáj, yéjyawaꞌ in Cristo.

4 Iwá̱n sekin judiyojmej kicre̱dojkej iwá̱n senemikej iwá̱n Pablo iwá̱n Silas. No̱ kicre̱dojkej miaꞌ grie̱gojmej yej kiweyimati̱ltiáj Dios. Iwá̱n no̱ kicre̱dojkej miaꞌ siwa̱tkej yej tayaka̱ntokej ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ. 5 Eꞌ judiyojmej yej akicre̱dowa̱yaj ipan Jesús ta‑i̱xitakej, iwá̱n kite̱mojkej tajta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij yej akipiáj te̱ kichi̱waj, kinechkojkej miaꞌ gente de inó̱n a̱ltepe̱ꞌ iga kiyokachijkej iga o̱o̱yowaj iwá̱n iga takuejkuesowaj. Iwá̱n yajkij cha̱n Jasón iga makiki̱xti̱ka̱n Pablo iwá̱n Silas iga makiwi̱gaka̱n iyi̱xtaj la gente. 6 Eꞌ como ayá̱ꞌ kasikej ompa, kiwawatatzojtiajkij Jasón iwá̱n sekin tokni̱mej iyi̱xtaj yej manda̱rowaj ipan inó̱n a̱ltepe̱ꞌ; ijkí̱n tzajtzikej:

—Pablo wa̱n Silas tayojyo̱lxelojtinemij no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli, iná̱n este nígaja no̱ asikej, 7 iwá̱n Jasón ki‑o̱me̱ma̱wij icha̱n. Nochi yejemej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken tatekimaka torre̱y César,* iga kijtowaj iga onoꞌ seꞌ rey yej ito̱ka̱ꞌ Jesús.

8 Kua̱ꞌ iní̱n kikaguiꞌ la gente iwá̱n yej manda̱rowaj este yo̱lchichi̱yakej. 9 Eꞌ Jasón iwá̱n sekin kixtajkej iga wel makimajka̱wáka̱noꞌ iwá̱n kimajkajkej.

Pablo iwá̱n Silas asij a̱ltepe̱ꞌ Berea

10 Iwá̱n tayowaka̱n yej kitokaj Jesús nimaní̱n kiki̱xtijkej Pablo iwá̱n Silas iga maya̱ka̱n Berea. Kua̱ꞌ asitoj ompiga yajkij itio̱pan judiyojmej. 11 Ini̱mej judiyojmej poxsan te‑ijikni̱mej ayéj ken de Tesalónica, iga yo̱lpa̱kikej iga kicre̱dojkej yej kipowaꞌ Pablo, iwá̱n nochipa momachtia̱yaj ipan itájto̱l Dios iga makimatika̱n siga ijko̱nya ken kine̱xtilijkej. 12 Ijkó̱n iga miaꞌ judiyojmej kicre̱dojkej, iwá̱n no̱ miaꞌ tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej yej tayaka̱ntokej yej irrá̱zajpa griego. 13 Eꞌ kua̱ꞌ judiyojmej de Tesalónica kimatikej iga Pablo no̱ nemi kipowa itájto̱l Dios ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Berea, yajkij ompiga iga kijichtakawi̱toj la gente iga amo makiye̱ꞌitaka̱n Pablo. 14 Eꞌ tokni̱wa̱n kiti̱tankej Pablo iga mayawi lama̱rte̱noj, mie̱j Silas iwá̱n Timoteo ka̱wíkejoꞌ Berea. 15 Yej kojmakatoj Pablo kika̱watoj este ipan a̱ltepe̱ꞌ Atenas. Iwá̱n ompay mokuepkej; Pablo kijlij yej kojmakatoj iga makijli̱ka̱n Silas iwá̱n Timoteo iga sémiya ompígaya makasitij.

Pablo ono a̱ltepe̱ꞌ Atenas

16 Mie̱j Pablo kichi̱xtoya Silas iwá̱n Timoteo ipan a̱ltepe̱ꞌ Atenas, tatatzkay iya̱lmaj iga ompa kitaꞌ poxsan i̱dolojmej. 17 Inó̱n iga kita̱tapo̱wia̱yaj judiyojmej ipan itio̱pan, iwá̱n ompa no̱ kita̱tapowia̱yaj sekin yej kiweyimatiáj Dios. Iwá̱n nochipa kita̱tapowia̱ya gente yej monechkowa̱yaj plaza. 18 Iwá̱n sekin yej momachtia̱yaj yej kijlia̱yaj epicúreos,† iwá̱n sekin yej momachtia̱yaj yej kijlia̱yaj estoicos,‡ pe̱waꞌ ta̱tapowakej iwá̱n Pablo. Kijtowa̱yaj:

—¿Ix te̱ a̱n te‑ijli̱jneki in iní̱n ta̱gaꞌ yej pox tajtowa?

Iwá̱n sekin kijtowa̱yaj:

—Ne̱si ken te̱powiliá de séꞌpaya dio̱smej.

Ijkó̱n kijtojkej iga Pablo kita̱tapo̱wia̱yaj itájto̱l Jesús iwá̱n kijtowa̱ya no̱ iga ojpa‑isalo. 19 Iwá̱n kiwi̱gakej ka̱n kito̱ka̱wiáj Areópago, ka̱n nochipa monechkowa̱yaj sekin yej tamachtia̱yaj, iwá̱n kitajtankej Pablo:

—¿Ix wel nikmatiskej te̱ iteki yej nemo̱ꞌ anne̱ne̱xtiliáj? 20 Iga nemi anne̱powiliáj yej ayi̱ꞌpa nokta nikakij, iwá̱n niknekij manikmatika̱n té̱ nokta kijto̱jneki.

21 Iga nochi yej icha̱n Atenas iwá̱n ti̱ltikmej yej ompa cha̱ntitoyaj poxsan kiyo̱lmakayaj iga makikakika̱n yej áyapa i̱ꞌ mokaki.

22 Iwá̱n Pablo moketzaꞌ iyi̱xtaj yej monechkojkej iwá̱n kijtoj:

—Amejeme̱n de Atenas, nej nikita iga poxsan ankicre̱dojtokej ipan dio̱smej. 23 Kua̱ꞌ nej nipanoj iwá̱n nitacháꞌ ka̱n amejeme̱n anmonechkowaj iga ankiweyimati̱ltiáj amodio̱smej, nikasiꞌ no̱ se̱ altar§ ka̱n ijkuilijtoꞌ iní̱n tájto̱l: “DIOS YEJ AYÁ̱ꞌ MO‑I̱XMATI”. Pues de inó̱n Dios yej amejeme̱n ankiweyimati̱ltiáj malej iga ayá̱ꞌ anki̱xmatij, inó̱nyawaꞌ nokta nemi nimitzpowiliáj.

24 ’Dios yej kichij iní̱n ta̱jli iwá̱n nochi yej onoꞌ ípan, yéj itatki cielo iwá̱n ta̱jli. Ayá̱ꞌ mocha̱ntiá ipan tio̱pamej yej tajta̱gaꞌ kichi̱waj. 25 Yéj akipolowa nité̱ iga matikpale̱wi̱ka̱n. Iga yejwaꞌ in yej kichi̱wa iga matonoka̱n iwá̱n wel matimijnelti̱ka̱n iwá̱n yéj te̱maka nochi yej tejemej tikpiáj.

26 ’Ipan se̱ ta̱gaꞌ Dios kichij iga mapi̱wilo no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli. Iwá̱n yéj kijtoj ke̱man se̱ nación yawi onoti iwá̱n ka̱n yawij mocha̱nti̱tij. 27 Dios ijkó̱n kichij iga makite̱mo̱ka̱n malej ken tama̱ma̱te̱mojtinémijpa iga makasika̱n, malej iga Dios ayá̱ꞌ wejka onoꞌ ipan sejsé̱ de tejemej. 28 Iga Dios tonokej, tinejnemij, iwá̱n tonoskej. Achi ijkó̱n kíjtoja se̱ yej de amejéme̱mpa yej wel kichi̱wa mo̱nsajtájto̱l, kijtoj: “Tejeme̱n no̱ ipilowa̱n Dios.” 29 Siga tejeme̱n ipilowa̱n Dios, awel tikuiskej iga toDio̱smej tejté̱ yej chijtoꞌ de oro o de plata o de teꞌti, yej kichi̱wa ta̱gaꞌ kensan yéj kejla̱miki. 30 Desde ikyay Dios ayá̱ꞌ kikno̱chij la gente ken iga kajasiá iga yejemej aya kimatiáj itájto̱l. Eꞌ iná̱n tatekimaka iga nochi gente no̱ya̱n ka̱n onolo̱ꞌ, makikajte̱waka̱n iga kichijtokej yej aye̱kti. 31 Iga Dios kitapejpen se̱ día kua̱ꞌ yawi kijuzga̱ro̱ti inochi gente kensan iga kichijkej. Dios kitapéjpenya se̱ ta̱gaꞌ yej yawi tajuzga̱ro̱ti, inó̱n mone̱xtij kua̱ꞌ ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya.

32 Kua̱ꞌ kikakikej iga ojpa‑isaj yej miktokej, sekin kaja̱wilmatikej iwá̱n sekin kijtowa̱yaj:

—Anka seꞌ día niawij nimitzkakitij de ini̱nsan sej.

33 Iwá̱n Pablo ki̱saꞌ ka̱n nechkatoyaj. 34 Eꞌ sekin kitokakej Pablo iwá̱n kicre̱dojkej itájto̱l Jesús. Se̱ de yejemej ito̱ka̱ꞌ Dionisio, yéj de ino̱mej yej manda̱rowaj yej monechkojkej ipan se̱ tepe̱ꞌ yej kijliáj Areópago, iwá̱n se̱ siwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Dámaris, iwá̱n sekin má̱j no̱ kicre̱dojkej.

18

Pablo onoꞌ a̱ltepe̱ꞌ Corinto

1 Kua̱ꞌ nochi iní̱n panoj, Pablo ki̱saꞌ Atenas, iwá̱n yajki Corinto. 2 Ompa kasiꞌ se̱ ta̱gaꞌ judío yej ito̱ka̱ꞌ Aquila, yej nace̱roj ipan íta̱l Ponto. Aya kipiaya días iga asikej, wa̱lkej de Italia iwá̱n isiwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Priscila. Ki̱skej Italia iga rey Claudio César tatekimáꞌ iga maki̱saka̱n Roma nochi judiyojmej. Iwá̱n Pablo yajki kipaxa̱lowili̱toj. 3 Iwá̱n como inó̱mpasan tekipáno̱l kipiaya ken yejeme̱n iga kichi̱wayaj kajli de kuetax, inó̱n iga ompa ka̱wiꞌ iwá̱n yejemej iga sentekipanowaj. 4 Iwá̱n cada día kua̱ꞌ mose̱wilo, Pablo ya̱ya itio̱pan judiyojmej. Ompa kipowaya itájto̱l toTe̱ko iga kinekiá makiyo̱lyama̱na judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej.

5 Kua̱ꞌ Silas iwá̱n Timoteo asikej iga wa̱lkej ipan estado de Macedonia, Pablo kikajtej seꞌ tekipáno̱l iga kipetzpowáyasan itájto̱l Dios; kijlia̱ya judiyojmej iga Jesús nokta in el Cristo yej yejemej kichi̱xtoyaj. 6 Eꞌ yejemej mota̱lkej a contra iwá̱n kuajkuantas kijlijkej Pablo. Iwá̱n Pablo kitzejtzeloj itzótzol iga makimatika̱n iga ayompa kichijkej iwá̱n kijtoj:

—Siga ampoliwiskej iyi̱xtaj Dios, amejeme̱n amotechko; nej ayoꞌ nikmati. Á̱mansan nia nikpowili̱ti ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayéj judiyojmej.

7 Pablo ki̱saꞌ tio̱pan iwá̱n yajki cha̱n se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Ticio Justo, yej icha̱n tio̱pante̱noj, yéj no̱ kiweyimati̱ltia̱ya Dios. 8 Iwá̱n Crispo, yej manda̱rowa tio̱pan, iwá̱n inochi yej onoꞌ icha̱n kicre̱dojkej toTe̱ko. Iwá̱n no̱ miaꞌ de Corinto, kua̱ꞌ kikakikej itájto̱l Dios, kicre̱dojkej wa̱n mobautiza̱rojkej. 9 Iwá̱n se̱ yówal toTe̱ko ijkí̱n kijlij Pablo ipan visión:

—Amo ximajmawi; xa xikpowa notájto̱l iwá̱n amo xite̱nse̱wi. 10 Iga nej nonoꞌ mowa̱n, iwá̱n ayagaj wel tejté̱ mitzchi̱wili̱j yej aye̱kti, ipan iní̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ onoꞌ miaꞌ yej yawij ne̱cre̱do̱tij.

11 Iwá̱n Pablo ompa ka̱wiꞌ Corinto se̱ xiwiꞌ iwá̱n tajko iga kipowilijtoya la gente itájto̱l Dios.

12 Eꞌ kua̱ꞌ Galión goberna̱rowa̱ya ipan estado de Acaya, judiyojmej ki‑o̱nkawijkej Pablo. Kiwi̱gakej ka̱n tajuzga̱ro̱lo, 13 iwá̱n kijlijkej el gobernador:

—Iní̱n ta̱gaꞌ kiyo̱lyama̱na la gente iga seꞌpa makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios, ayoꞌ ken kijtowa toley.

14 Pablo tajtowa̱yay kua̱ꞌ Galión kijlij judiyojmej:

—Siga kichij tejté̱ yej pox aye̱kti, ijkó̱n sí nimitztajto̱lkui̱lia̱yaj amejeme̱n yej anjudiyojmej; 15 eꞌ como iga san tajto̱lmej iwá̱n to̱ka̱mej iwá̱n de amoleymej, ómpaya amejeme̱n xikitaka̱n, nej inó̱n awel nikjuzga̱rowa.

16 Iwá̱n kiki̱xtijkej ompa ka̱n tajuzga̱ro̱lo. 17 Wa̱n nochi grie̱gojmej kiki̱tzkijkej Sóstenes yej manda̱rowa tio̱pan iwá̱n kimagakej ómpasan iyi̱xtaj gobernador. Eꞌ Galión mochij kenkua̱ꞌ ayá̱ꞌ kitztoꞌ.

Pablo mokuepa sej a̱ltepe̱ꞌ Antioquía

18 Pablo ká̱wigoꞌ miaꞌ días ompa Corinto. Después monawatijkej iwá̱n yej kitokaj Jesús iwá̱n tejkaj ipan weyi á̱ka̱l iwá̱n yajki íta̱l Siria, senyajkij iwá̱n Priscila iwá̱n Aquila. Ompa a̱ltepe̱ꞌ Cencrea mokua̱tetexoj Pablo. Ijkó̱n kichij yej kijtoj iyi̱xtaj Dios iga tejté̱ kichi̱waya.* 19 Kua̱ꞌ asikej a̱ltepe̱ꞌ Éfeso, ómpaya ka̱wikej Priscila iwá̱n Aquila. Pablo yajki tio̱pan iwá̱n ta̱tapowaꞌ iwá̱n judiyojmej yej ompa monechkowa̱yaj. 20 Yejeme̱n kijlijkej iga maká̱wi‑oꞌ ompa, eꞌ yéj ayoꞌ kineꞌ. 21 Sino que monawatij iwa̱mej, kijtoj:

—Nia Jerusalén, iga ompa mane̱techo ilwiꞌ; eꞌ siga Dios kineki niwi̱ꞌ sej nimitzitakij.

Después tejkaj ipan weyi á̱ka̱l, yajki, ki̱saꞌ Éfeso. 22 Kua̱ꞌ asiꞌ a̱ltepe̱ꞌ Cesarea, Pablo yajki Jerusalén kisaluda̱ro̱toj tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús, iwá̱n yájkiya a̱ltepe̱ꞌ Antioquía. 23 Kua̱ꞌ acha̱ wejkaj iga ompa onoꞌ, yajki kipaxa̱lowili̱to tokni̱wa̱n yej onokej íta̱l Galacia iwá̱n yej onokej íta̱l Frigia, iwá̱n ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ kipale̱wijkej iga má̱j mamoconfia̱ro̱ka̱n yej kitokaj Jesucristo.

Apolos kipowa itájto̱l Dios a̱ltepe̱ꞌ Éfeso

24 Inó̱n tiempo asiꞌ ompa Éfeso se̱ judío yej ito̱ka̱ꞌ Apolos. Yéj ícha̱n katka ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Alejandría. Poxsan wel predica̱rowaya iwá̱n poxsan kimatiá itájto̱l Dios. 25 Yéj machtitoya ipan toTe̱ko iyojwi iwá̱n kipoxyo̱lmakaya iga taye̱ꞌne̱xtiliá itájto̱l Dios ka̱n tajtowa de Jesús, malej iga kimatiasan ken iga tabautiza̱roj Juan. 26 Apolos pe̱waꞌ iga tajtoj tio̱pan‑ijtiꞌ ken kua̱ꞌ nochi kimati; eꞌ kua̱ꞌ kikakikej Priscila iwá̱n Aquila kén iga tamachtijtoya, kino̱tzkej, iwá̱n kiwi̱gakej ka̱n ise̱ltimej iga kine̱xtilijkej yej aya kimatiá de iyojwi Dios. 27 Kua̱ꞌ Apolos kineꞌ mayawi ipan estado de Acaya, tokni̱wa̱n de Éfeso yej kitokaj Jesús kichi̱wilijkej se̱ a̱maꞌ iga tokni̱wa̱n de ompiga maki‑o̱mema̱wi̱ka̱n Apolos. Kua̱ꞌ Apolos asiꞌ Acaya pe̱ꞌ tamachtij. Ijkó̱n poxsan kipale̱wijkej tokni̱wa̱n yej Dios kicho̱kilij iga makicre̱do̱ka̱n. 28 Porque Apolos mote̱nki̱tzkij wa̱n judiyojmej yej akicre̱dojkej ipan Jesús, iwá̱n awel kite̱nkuepilia̱yaj. Iwá̱n iyi̱xtaj la gente Apolos kine̱xtilia̱yaj iga itájto̱l Dios kijtowa iga Jesús in el Cristo yej yejemej kichi̱xtoyaj.

19

Pablo onoꞌ Éfeso

1 Mie̱j Apolos onoya Corinto, Pablo panoj ipan tepe̱yoj iwá̱n asiꞌ a̱ltepe̱ꞌ Éfeso, ompa kasiꞌ miaꞌ yej kitokaj Jesús. 2 Iwá̱n Pablo tatajtan:

—¿Ix Dios mitzmakakej iyEspí̱rito Santo kua̱ꞌ ankicre̱dojkej ipan Jesús?

Yejemej kijtojkej:

—Nejeme̱n ayí̱ꞌ nikakiáj siga onoꞌ el Espíritu Santo.

3 Pablo kitajtan tokni̱wa̱n:

—¿Kéntaj anmobautiza̱rojkej?

Yejeme̱n kijtojkej:

—Kensan tabautiza̱roj Juan el Bautista.

4 Pablo kijtoj:

—Kena, Juan kibautiza̱roj yejsan kikajtejkej iga kichi̱waj yej aye̱kti, eꞌ kijlia̱yaj iga makicre̱do̱ka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ yej wi̱ꞌoꞌ tatepotztaj, ken tikijtowaj ipan Jesús yej el Cristo.

5 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej, mobautiza̱rojkej ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús; 6 iwá̱n kua̱ꞌ Pablo kita̱lij ima̱ꞌ ipan sejsé̱ de ino̱mej, iyEspí̱ritoj Dios wa̱laj ipan yejemej, iwá̱n se̱séꞌpaya iga tajtojkej ayꞌyéj ipan itajto̱lmej, iwá̱n kijtojkej kensan Dios kitajto̱lmakakej. 7 Iga inochimej, ken doce tajta̱gaꞌ.

8 Pablo ya̱yajtoya tres meses itio̱pan judiyojmej, ompa kipowaya itájto̱l Dios iwá̱n ayá̱ꞌ majmawiá. Iwá̱n kua̱ꞌ tajtowa̱ya, kiyo̱lyama̱naya la gente iga kine̱xtilia̱yaj ken iga reina̱rowa Dios. 9 Eꞌ sekin moyo̱ltakua̱wilijkej iwá̱n ayá̱ꞌ kicre̱dojkej, ma̱jwaꞌ iyi̱xtaj la gente kijtojkej iga kijiyaj itájto̱l Jesucristo. Pablo kikajtej yej ma̱ltajtowaj, iwá̱n kiwi̱gaꞌ yej kitokaj Jesús ka̱n tamachtiá se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Tiranno, iwá̱n ompa kita̱tapo̱wia̱yaj cada día. 10 Iwá̱n ijkó̱n kichijtoya dos años, ijkó̱n yej cha̱ntitoyaj ipan ta̱jli de Asia kikakikej itájto̱l toTe̱ko Jesús, yej judiyojmej iwá̱n yej ayéj. 11 Iwá̱n Dios kipale̱wij Pablo iga kichij mila̱grojmej. 12 Malej se̱ panyi̱toj o se̱ tzótzol yej Pablo kichijchimiá, kita̱lia̱yaj ipan yej we̱titokej iwá̱n achitiayaj, iwá̱n ma̱lespi̱ritojmej ki̱sayaj.

13 Eꞌ sekin judiyojmej yej nejnenka̱ꞌ yej kiki̱xtiliáj la gente ma̱lespi̱ritojmej, no̱ kiyejyekojkaj iga kite̱ne̱wiáj ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús iga makiki̱xti̱ka̱n ma̱lespi̱ritojmej, kijtowa̱yaj:

—Ipan ito̱ka̱ꞌ Jesús yej Pablo kipowa, nimitztekimakaj iga xiki̱saka̱n.

14 Ijkó̱n kichi̱wayaj siete ipilówa̱mpa Esceva, se̱ judío yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej. 15 Eꞌ kua̱ꞌ kichijkej, ma̱lespí̱ritoj kijtoj:

—Jesús niki̱xmati, iwá̱n no̱ nikmati a̱ꞌyéj in Pablo; eꞌ, ¿a̱ꞌyéj in amejeme̱n?

16 Eꞌ inó̱n ta̱gaꞌ yej kipiaya mal espírito mopatanaltij iyakapamej, iwá̱n como yéj má̱j tajpalej, nochi kita̱nilij, iwá̱n paré̱j kimagakej iwá̱n cholojtikí̱skeja ipejpetzka̱mej iwá̱n espa̱titiájkija. 17 Nochi kimatikej yej cha̱ntitokej Éfeso, judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej iwá̱n pox momajtijkej. Ijkó̱n iga ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús ma̱jya kiweyimati̱ltijkej.

18 Iwá̱n miaꞌ yej kicre̱dowa̱yaj Jesús, wi̱tziayaj iga mote̱nxitomayaj iga kichijkej yej aye̱kti. 19 Iwá̱n miaꞌ yej motamatiliáj kiwi̱gakej ili̱brojmej, kitati̱toj iyi̱xtajmej la gente. De ino̱mej libro ipatiyo masiꞌ ken cincuenta mil tomi̱n de plata. 20 Ijkó̱n iga itájto̱l toTe̱ko no̱ya̱n momatitia̱ya iwá̱n ne̱siá iga kipiá poder.

21 Kua̱ꞌ pánoja nochi iní̱n, Pablo kejla̱n iga yawi estado de Macedonia iwá̱n Acaya iwá̱n yawi este Jerusalén. Kua̱ꞌ pánoja no̱ya̱n ipan a̱ltepe̱mej kejla̱n no̱ iga yawi Roma. 22 Iwá̱n kiti̱tan Macedonia o̱me̱n yej kipale̱wiáj, Timoteo iwá̱n Erasto, eꞌ Pablo acho̱ꞌ ka̱wiꞌ Asia.

Mokuejkueso̱lo a̱ltepe̱ꞌ Éfeso

23 Inó̱n tiempo Éfeso monechko̱lo̱ꞌ iwá̱n mokuesojkej iga mopowaꞌ yej aya i̱ꞌ mopowaya de iyojwi Jesucristo. 24 Mokuesojkej itechko se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Demetrio, yej kitekipanowa̱ya plata. Iní̱n ta̱gaꞌ kichi̱wa̱ya kaltzitzi̱n de plata kensan tachaya itio̱pan se̱ diosa yej ito̱ka̱ꞌ Diana, iwá̱n poxsan tata̱nia̱yaj yej tekipanowa̱yaj iwá̱n Demetrio. 25 Iwá̱n ino̱mej kinechkoj, iwá̱n sekin yej no̱ kipiáj inó̱mpasan tekipáno̱l. Demetrio kijlijkej:

—Nokni̱wa̱n, amejeme̱n ankimatij iga ipan iní̱n tekipáno̱l titata̱niáj. 26 Eꞌ amejeme̱n ankitaj iwá̱n ankikakij iga Pablo kijtojtinemi iga dio̱smej yej kichí̱wajpa ta̱gaꞌ ayéj dio̱smej; iwá̱n miaꞌya gente kicre̱do̱ltijkej, ayejsan nigaj Éfeso sino que casi no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli de Asia. 27 Inó̱n poxsan aye̱kti, wel tikpolowaj totekipáno̱l, iwá̱n itio̱pan ka̱n onoꞌ weyi dios Diana ayꞌya agaj kiweyimatis. Iná̱n nochi yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli de Asia iwá̱n inewi de iní̱n ta̱jli kiweyimati̱ltiáj, eꞌ siga ijkó̱n ken kijtowa Pablo, nochi ke̱lka̱waskej Diana.

28 Kua̱ꞌ inó̱n kikakikej yej ompa nechkatoyaj, kuesiwikej poxsan, iwá̱n tzajtzíkejpa iga kijtojkej:

—¡Mamoweyimati̱lti Diana yej idio̱smej efe̱siojmej!

29 Iwá̱n nochi ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ayoꞌ kimatiáj te̱ kichi̱wayaj. Kiki̱tzki̱toj Gayo iwá̱n Aristarco o̱me̱n tajta̱gaꞌ de Macedonia yej senemiáj iwá̱n Pablo. Iwá̱n kiwawatatzojtiajkij este ipan wé̱kal ka̱n motekinechko̱lo. 30 Pablo kinekiá makalaki ompa iga matajto iwá̱n la gente, eꞌ tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús ayá̱ꞌ kikalaktijkej. 31 No̱ sekin yej manda̱rowaj Asia yej iyami̱gojmej Pablo, tati̱tankej iga amo mayawi ka̱n chapa̱ntolo̱ꞌ. 32 Ompa ka̱n nechkatolo̱ꞌ, sekin tzajtziáj iga kijtowa̱yaj tejté̱ iwá̱n sekin tzajtziáj iga seꞌpa kijtowa̱yaj iga kuejkuesitoyaj, iwá̱n miaꞌ ayá̱ꞌ kimatiáj te íga ompa nechkatoyaj. 33 Eꞌ sekin yej ompa chapa̱ntoyaj kimati̱ltijkej Alejandro te̱ nemi mochi̱wa, iwá̱n yej judiyojmej kitopejkej iga kita̱lkej tatajkoya̱n. Iwá̱n Alejandro kajkoꞌ ima̱ꞌ iga ayoꞌ matzajtzitolo iga makitajtowili̱ka̱n judiyojmej iyi̱xtaj la gente. 34 Eꞌ kua̱ꞌ kimatikej iga Alejandro no̱ judío, nochi tzajtzitoyaj ken dos horas. Kijtojtoyaj:

—¡Mamoweyimati̱lti Diana idio̱s efe̱siojmej!

35 Iwá̱n tajkuilowa̱ni yej ompa icha̱n, kua̱ꞌ kiyo̱ltá̱lija yej tzajtzitoyaj, kijtoj:

—Nokni̱wa̱n de Éfeso, amejeme̱n ankimatij iga no̱ya̱n momati iga iní̱n a̱ltepe̱ꞌ kicuida̱rowa itio̱pan weyi diosa Diana iwá̱n imagen yej wa̱laj ipan cielo. 36 Ayagaj wel kijtowa iga ayá̱ꞌ. Inó̱n iga ayꞌya xi‑o̱yojtoka̱n, amo xikchi̱waka̱n nité̱ siga aya ankimatij te̱ nemi mochi̱wa. 37 Iga ini̱mej tajta̱gaꞌ yej ankiwajligakej, até̱ nemi kijtowaj yej aye̱kti, niga nemi ma̱ltajtowaj de tejeme̱n todio̱s Diana. 38 Siga Demetrio iwá̱n yej íwa̱n tekipanowaj, kite̱lwi̱jneki agaj, ino̱nya iga onoꞌ jue̱zmej iwá̱n ka̱n tajuzga̱ro̱lo iwá̱n wel motajtowiliáj ite̱nojmej yejemej iga makimakaka̱n yej kinekij. 39 Eꞌ siga seꞌpa yej ankitajtanij, mamochi̱wa kua̱ꞌ monechkowaj yej manda̱rowaj ipan iní̱n a̱ltepe̱ꞌ. 40 Porque iga ijkí̱n tikchi̱waj, wel te̱pantiáj iga tikuejkuesowaj la gente iga inó̱n yej mochij a̱man. Iwá̱n awel timotajtowili̱skej siga te̱tajtaniskej te íga nemi mokuejkueso̱lo.

41 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n kijtoj, mojmoya̱wílo̱ꞌya.

20

Pablo yawi Macedonia iwá̱n Grecia

1 Kua̱ꞌ pachíwiꞌya iga mokuejkueso̱lo̱ꞌ, Pablo kino̱tzaꞌ yej kitokaj Jesucristo iga kino̱no̱tzkej. Iwá̱n kinajna̱paloj tokni̱wa̱n iga monawatijkej, iwá̱n yájkiya estado de Macedonia. 2 Kipaxa̱lowili̱toj a̱ltepe̱mej yej onokej Macedonia iga kita̱tapo̱wijtinemiꞌ yej kitokaj Jesús iga amo makikajte̱waka̱n iyojwi Dios, iwá̱n asito ipan país de Grecia. 3 Ompa onoya tres meses, ayꞌya ke̱ꞌ poliwiá iga majki̱ltia̱ya pan weyi á̱ka̱l iga yawi Siria, kua̱ꞌ kimatiꞌ iga sekin judiyojmej kinekiáj makiki̱tzki̱ka̱n. Inó̱n iga ayoꞌ yajki Siria, ikxinejnen iga yajki sej Macedonia. 4 Íwa̱n senyajkij ini̱mej tajta̱gaꞌ: Sópater yej icha̱n Berea, iwá̱n Aristarco iwá̱n Segundo yej icha̱mej Tesalónica, Gayo yej icha̱n Derbe, iwá̱n Timoteo iwá̱n yajkij no̱ Tíquico iwá̱n Trófimo yej cha̱ntitokej ipan íta̱l Asia. 5 Ini̱mej tokni̱wa̱n tayaka̱nkej iga yajkij ne̱chatoj ipan a̱ltepe̱ꞌ Troas. 6 Nejemej, kua̱ꞌ pánoja iyilwi kua̱ꞌ mokua pa̱n yej akipiá levadura, nimajki̱ltijkej Filipos ipan weyi á̱ka̱l. Iwá̱n este ipan cinco días nikasitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ Troas tokni̱wa̱n yej ompí ne̱chatoj. Ompa nikajkej siete días.

Pablo kipaxa̱lowiliá a̱ltepe̱ꞌ Troas iga monawatiá

7 Ipan achto día de la semana nimonechkojkej wa̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesús iga seka̱n nikuajkej la Santa Cena.* Pablo kimachtijtoya tokni̱wa̱n. Eꞌ como kimatiá iga yawi ki̱sati mo̱stapa, inó̱n iga ta̱tapojtoya este tajkoyówal. 8 Ompa ajko ipan seꞌ piso ka̱n ninechkatoyaj, paré̱j taxojxo̱tatoya. 9 Iwá̱n se̱ chokotzi̱n ito̱ka̱ꞌ Eutico e̱watoya ipan ventana este ipan tercer piso. Eꞌ como Pablo pox wejkaj iga ta̱tapojtoya, chokotzi̱n pox kochisnekiá iwá̱n mokochkui̱lij iwá̱n wetziꞌ. Iwá̱n kua̱ꞌ kiketzajtoj, míktoꞌya. 10 Iwá̱n Pablo temoj, kina̱ꞌtechoj wa̱n kina̱paloj. Iwá̱n kijtoj:

—Amo ximajmawika̱n; isatoꞌ.

11 Iwá̱n Pablo tejkaj sej ajko iwá̱n kikuiꞌ pa̱n wa̱n kita̱tajkoloj, iwá̱n kimajmáꞌ tokni̱wa̱n, iwá̱n tamachtijtoya este ijkó̱n tane̱siꞌ, iwá̱n yájkiya. 12 Eꞌ inó̱n chokotzi̱n yej wetziꞌ, kiwi̱gakej ícha̱n isatiajki, iwá̱n nochi pa̱kikej.

Pablo ki̱sa Troas iga yawi a̱ltepe̱ꞌ Mileto

13 Nejemej nitapanojkej iwá̱n niajkij ipan weyi á̱ka̱l este ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Asón iga ompa nikuite̱waskej Pablo, iga yéj kineꞌ mata̱lnejnémipa, áchtoya ijkó̱n nimojlijkej. 14 Iwá̱n ompígaya Asón, nimasikej wa̱n Pablo, ómpaya tejkaj ipan weyi á̱ka̱l iwá̱n niajkij este ipan a̱ltepe̱ꞌ Mitilene. 15 Ompa niki̱skej, iwá̱n ipan seꞌya día nipanojkej ite̱noj tajkóta̱l† yej ito̱ka̱ꞌ Quío. Iwá̱n ipan seꞌ día nasikej ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Samos, ompa ka̱n moketza a̱ka̱lmej. No̱ nimoketzkej a̱ltepe̱ꞌ Trogilio, iwá̱n ipan seꞌya día nasitoj a̱ltepe̱ꞌ Mileto. 16 Ijkó̱n nikchijkej iga Pablo ayá̱ꞌ kineꞌ mawejka̱wa poxsan ipan ta̱jli yej ito̱ka̱ꞌ Asia, ayá̱ꞌ kineꞌ mayawi Éfeso iga kinekiá maguiꞌ maásiya Jerusalén iga maono ompa siga wel kua̱ꞌ mochi̱was ilwiꞌ yej kijliáj Pentecostés.‡

Pablo monawatiá wa̱n yej icha̱mej Éfeso

17 Kua̱ꞌ asikej Mileto, Pablo tati̱tan iga mawi̱tzeka̱n yej tayaka̱ntokej yej kitokaj Jesucristo yej cha̱ntitokej Éfeso. 18 Kua̱ꞌ asikej, Pablo kijtoj:

—Amejeme̱n ankimatij ken iga ninemiꞌ este kua̱ꞌ achto nasiꞌ Asia. 19 Nochipa nonoya amowa̱n iwá̱n nikchij ken ne̱tekimaka toTe̱ko, iwá̱n ayá̱ꞌ nimoweyimati. Ne‑ikno̱chijkej wa̱n este ne̱mikti̱jnekiáj sekin judiyojmej. 20 Eꞌ ayá̱ꞌ nikajtej iga nimitzne̱xtiliáj nochi yej mitzpale̱wiáj. Nimitzmachtijkej tajkoa̱ltepe̱ꞌ ka̱n anmiakejmej anntakaktoyaj iwá̱n no̱ amochajcha̱mej. 21 Nikne̱xtilia̱ya judiyojmej iwá̱n no̱ yej ayéj judiyojmej iga makikajte̱wáka̱nya iga kichi̱waj yej aye̱kti wa̱n makina̱ꞌtecho̱ka̱n Dios iwá̱n makicre̱do̱ka̱n toTe̱ko Jesucristo. 22 Iná̱n ne̱tekimaka el Espíritu Santo iga maniá Jerusalén, eꞌ nej ayá̱ꞌ nikmati te̱ yawij ne̱chi̱wili̱tij ompiga. 23 Nikmátisan iga el Espíritu Santo ne‑ijliá iga ipan nochi a̱ltepe̱mej ka̱nsan nia̱ti yawij ne̱pre̱sojwi̱tij iwá̱n yawij ne‑ikno̱chi̱watij. 24 Eꞌ nej nité̱ ayá̱ꞌ ne̱yo̱lmiktiá malej iga manimiki; san nikneki manikye̱ꞌtami notekipáno̱l yej toTe̱ko Jesús ne̱máꞌ. Inó̱n tekipáno̱l iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej te̱ne̱xtiliá iga Dios te̱poxcho̱kiliá, iwá̱n nipa̱ki iga inó̱n nikchi̱wa.

25 ’Iwá̱n iná̱n nikmati iga nisé̱ de amejeme̱n yej nimitzpowilijkej ken reina̱rowa Dios, nike̱man ayoꞌ anne‑itaskej. 26 Inó̱n iga nikneki manimitzijli̱ka̱n iga ayéj nej notechko siga agaj ayá̱ꞌ kicre̱doj. 27 Nej nochi nimitzijlijkej ken Dios kineki iga xikmatika̱n, nité̱ ayá̱ꞌ i̱ya̱ntika̱wiꞌ. 28 Inó̱n iga xikitaka̱n ken iga xiye̱ꞌnemika̱n. Ijko̱nsan no̱ xikitaka̱n iga maye̱ꞌnemika̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo. Porque amejeme̱n el Espíritu Santo mitzta̱lkej iga xikitaka̱n tokni̱wa̱n yej toTe̱ko Jesucristo kikowaꞌ iga iyesyo. 29 Pues nej nikmati iga kua̱ꞌ nimitzkajte̱wáskeja, wi̱tzeskej sekin yej kinekiskej mamitzpojpolo̱ka̱n amejeme̱n yej ankitokaj toTe̱ko. Ayompa mitzmachti̱skej iga xiki̱saka̱n pan ye̱ꞌojti, ken tikita mitzkua̱jnekij ken lo̱bojmej§ kikuaj borre̱gojmej. 30 Iwá̱n onoskej de amejéme̱nsan yej yawij mitzmachti̱tij, eꞌ takajka̱ya̱wáskejpa ka̱nsan makitokaka̱n tokni̱wa̱n yej kitókaja Cristo. 31 Inó̱n iga ximocuida̱ro̱ka̱n iwá̱n xikejla̱mikika̱n iga e̱yi años, semilwiꞌ iwá̱n senyówal este nicho̱kaya iga nimitzno̱no̱tztoyaj sejsé̱ de amejeme̱n.

32 ’Iná̱n nokni̱wa̱n nimitzta̱liáj ipan ima̱ꞌ Dios iga mamitzo̱mema̱wi̱ka̱n iga yéj poxsan mitzcho̱kiliáj. Amo xike̱lka̱waka̱n itájto̱l yej te̱pale̱wiá iwá̱n te‑ijliá iga Dios poxsan te̱cho̱kiliá iwá̱n mitzmakaskej yej ye̱kti kua̱ꞌ tonoskej seka̱n wa̱n nochi tokni̱mej yej yéj kitapejpen. 33 Ayí̱ꞌ nikneꞌ manikui̱li agaj itomi̱n niga itzótzol. 34 Ma̱jwaꞌ, amejeme̱n ankimatij iga nej nitekipanoj iga wel manikpiá yej ne̱polowa iwá̱n iga yej íwa̱n nisenemiáj. 35 Ijkó̱n nochipa nimitzne̱xtilijkej iga se̱ matekipano. Ijkó̱n wel tikpale̱wiáj yej akipiáj nité̱, amo matike̱lka̱waka̱n itájto̱l toTe̱ko Jesús, ka̱n kijtoj: “Má̱j pa̱ki yej tamaka, que yej kimakaj.”

36 Kua̱ꞌ tamiꞌ inó̱n kijtoj, Pablo motankua̱ketzaꞌ, iwá̱n sen‑ora̱dojkej iwa̱mej. 37 Nochi cho̱kakej, kikechna̱palojkej, iwá̱n kipipitzojkej Pablo. 38 Iwá̱n poxsan mokno̱matikej iga Pablo kijtoj iga ayoꞌ má̱j kitaskej. Iwá̱n kojmakatoj este ka̱n tejkaj ipan weyi á̱ka̱l.

21

Pablo yawi Jerusalén

1 Kua̱ꞌ nikajtéjkeja tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo, nitejkajkej ipan weyi á̱ka̱l iwá̱n niajkij ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Cos. Ipan seꞌya día niajkij ipan seꞌya a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Rodas. Iwá̱n después nasitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Pátara. 2 Ompa Pátara nikasikej se̱ weyi á̱ka̱l yej yawi Fenicia, iwá̱n ípan nitejkajkej iwá̱n niájkija. 3 Kua̱ꞌ nemi nipanowaj nikitakej tajkóta̱l* yej ito̱ka̱ꞌ Chipre, inó̱n tajkóta̱l ka̱wiꞌ noo̱pochka̱mpamej, iwá̱n niajki este Siria. Iwá̱n nitemojkej a̱ltepe̱ꞌ Tiro porque inó̱n weyi á̱ka̱l ka̱n nia̱yaj ompa kitatemowijkej. 4 Ompa nikasitoj tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo, iwá̱n nikajkej iwa̱mej siete días. Iwá̱n el Espíritu Santo kitajla̱ntijkej ino̱mej tokni̱wa̱n iga makijli̱ka̱n Pablo iga amo mayawi Jerusalén. 5 Eꞌ kua̱ꞌ pánoja siete días, niki̱skej ompa. Iwá̱n nochi tokni̱wa̱n iwá̱n isiwa̱mej iwá̱n ipilowa̱n, neojmakatoj este playa. Ompa nimotankua̱ketzkej iga ni‑ora̱dojkej. 6 Iwá̱n nimonawatijkej este nimona̱palojkej iwá̱n nitejkájkeja ipan weyi á̱ka̱l; iwá̱n tokni̱wa̱n yájkija icha̱mej.

7 Niki̱skej Tiro iwá̱n nasitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Tolemaida, ompa tamatiꞌ iga ninemiáj ipan weyi á̱ka̱l. Ompa niksaluda̱ro̱toj tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo, iwá̱n se̱ día ompa nika̱wikej iwa̱mej. 8 Ipan seꞌya día, Pablo iwá̱n yej íwa̱n nonoyaj niki̱skej wa̱n nasikej a̱ltepe̱ꞌ Cesarea. Ompa niajkij cha̱n Felipe yej kipowa ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesucristo, yejwaꞌ se̱ de ino̱mej siete dia̱conojmej yej kitapejpenkej apo̱stolejmej; iwá̱n nikajkej icha̱n. 9 Felipe kipiaya na̱wi itakomej yej Dios kitajto̱lmakayaj. 10 Iwá̱n kua̱ꞌ miaꞌya días ompa nonokej, asito se̱ profeta yej wa̱laj Judea, ito̱ka̱ꞌ Agabo, 11 wa̱laj ne̱paxa̱lowili̱koj. Iwá̱n kikuiꞌ icintoro̱n Pablo, mokxi‑ilpij iwá̱n moma‑ilpij iwá̱n kijtoj:

—IyEspí̱ritoj Dios kijtowa iga Jerusalén judiyojmej ijkí̱n yawij kilpi̱tij yej itatki iní̱n cintoro̱n, iwá̱n yawij kentrega̱ro̱tij ipan ima̱ꞌ yej ayéj judiyojmej.

12 Kua̱ꞌ inó̱n nikakikej nejemej iwá̱n ino̱mej yej ompa icha̱mej Cesarea, nikijlijkej Pablo iga ayoꞌ mayawi Jerusalén. 13 Eꞌ Pablo kijtoj:

—¿Te iga ancho̱kaj?, ijkó̱n anne̱cho̱kismakaj. Nej niksentá̱lija nokta noa̱lmaj ayejsan iga mane‑ilpi̱ka̱n sino que no̱ niksemaka noa̱lmaj iga mane̱mikti̱ka̱n ompiga Jerusalén iga niktoka toTe̱ko Jesús.

14 Iwá̱n como awel nikyo̱lyama̱nkej, ijkó̱n nikajtejkej iwá̱n nikijlijkej:

—Mamochi̱wa ken kineki toTe̱ko.

15 Kua̱ꞌ nochi panoj iní̱n, nimajabia̱rojkej wa̱n niajkij Jerusalén. 16 Senyajkij nowa̱mej sekin tokni̱wa̱n de Cesarea yej kitokaj Jesús. Ya̱ya no̱ se̱ ta̱gaꞌ yej nace̱roj tajkóta̱l Chipre yej ito̱ka̱ꞌ Mnasón. Mnasón ikyay kicre̱dojtoꞌ Jesús iwá̱n ompa nikajkej icha̱n.

Pablo kipaxa̱lowiliá Jacobo

17 Kua̱ꞌ nasikej Jerusalén, yej kitokaj Jesucristo neo̱mema̱wijkej iwá̱n poxsan pa̱kikej. 18 Ipan seꞌya día niajkij wa̱n Pablo iga nikpaxa̱lowili̱toj Jacobo, ompa no̱ nechkatoyaj nochi ancia̱nojmej.† 19 Pablo tasaluda̱roj iwá̱n kipowaꞌ nochi ken iga Dios kichij iga kicre̱dojkej no̱ kesiá yej ayéj judiyojmej kua̱ꞌ yéj kipowaꞌ itájto̱l Dios. 20 Kua̱ꞌ kikakikej inó̱n, kiweyimati̱ltijkej Dios, iwá̱n kijlijkej Pablo:

—Taꞌ xikítawaꞌ nokni̱n, nigaj onoꞌ miles yej judiyojmej yej kicre̱dójkeja ipan Jesús, iwá̱n yejemej kijtówajoꞌ iga mamochi̱wa ken tatekimaka iley Moisés. 21 Ino̱mej kimati̱ltijkej iga tej tikmachtijtinemi nochi tokni̱wa̱n yej ayéj judiyojmej, tejkiꞌ tikijtowa iga ayoꞌ mamochi̱wa ken tatekimaka Moisés, iwá̱n titatekimaka iga ayoꞌ makicircuncida̱ro̱ka̱n ipilowa̱n, niga ayoꞌ makichi̱waka̱n ken tejemej tiktekichi̱waj. 22 ¿Tej, té̱ tikijtowa? Porque la gente yawij monechko̱tij kua̱ꞌ kimatiskej iga nigaj tonoꞌ. 23 Má̱j ye̱kti ijkí̱n xikchi̱wa ken nimitzijliáj: Onokej nigaj iwá̱n nejemej na̱wi tokni̱wa̱n yej yawij kichi̱watij ken motajto̱ltijkej wa̱n Dios. 24 Xikui̱gaka̱n ini̱mej na̱wi tokni̱wa̱n, iwá̱n xikchi̱wa ken kijtowa la ley iga ximochipa̱waka̱n.‡ Iwá̱n tej xikixta̱wa iga yejemej mamokua̱tagalo̱ka̱n. Ijkó̱n yawij kitatij iga ayéj cierto yej mitzpantiáj; kitaskej iga tej tikchi̱wa ken kijtowa iley Moisés. 25 Eꞌ iga ino̱mej yej ayéj judiyojmej, yej no̱ kicre̱dojkej ipan Jesús, nejemej nikijkuilowilíjkeja iga ini̱nsan makichi̱waka̱n: Amo makikua̱ka̱n nakaꞌ yej momiktiliapa i̱dolojmej, iwá̱n amo no̱ makikua̱ka̱n esti, niga inakayo yo̱lka̱ꞌ yej mokechmeká̱napa, iwá̱n amo agaj mamote̱ka iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ.

Pablo kiki̱tzkiáj ipan weyitio̱pan iga kipre̱sojwiáj

26 Iwá̱n Pablo yajki iwá̱n ino̱mej na̱wi tajta̱gaꞌ, iwá̱n ipan seꞌ día kichijkej ken kijtowa iley Moisés iga mamochipa̱waka̱n§ iyi̱xtaj Dios iwá̱n kalaꞌ weyitio̱pan‑ijtiꞌ. Después yajki kijto̱to ke̱man yawi tamiti iga inó̱n kichijtoskej, iga sejsé̱ de yejemej yawi kimakati iyofre̱ndaj.

27 Eꞌ kua̱ꞌ asiaya siete día, sekin judiyojmej yej wa̱lkej ipan ta̱jli de Asia kitakej iga Pablo onoꞌ weyitio̱pan iwá̱n kiyokachijkej iga makuejkuesiwika̱n nochi gente, iwá̱n ki‑onkawijkej Pablo 28 iwá̱n tzajtzikej:

—¡Nokni̱wa̱n de Israel, xine̱pale̱wi̱ka̱n! Porque iní̱n ta̱gaꞌ tamachtijtinemi no̱ya̱n iga ayá̱ꞌ tiye̱ꞌnemij tejeme̱n tijudiyojmej, iga aye̱kti iley Moisés iwá̱n ayꞌ kiye̱ꞌita toweyitio̱pan. Iwá̱n ayejsan iga inó̱n, sino que iná̱n no̱ kakij weyitio̱pan‑ijtiꞌ sekin grie̱gojmej.* Iga ijkó̱n kichi̱waj yej aye̱kti ka̱n moweyimati̱ltiá Dios.

29 Ijkó̱n kijtowa̱yaj iga kitakej senemiáj iwá̱n se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Trófimo yej icha̱n Éfeso, yejemej kijtojkej anka senkalakkej ipan weyitio̱pan.

30 Iwá̱n la gente kuejkuesiwikej, motalojkej iga kiki̱tzki̱toj Pablo. Kiwawatatzojtiki̱xtijkej weyitio̱pan‑ijtiꞌ, iwá̱n nimaní̱n kitzajtzakkej kalte̱mej. 31 Kimiktiá̱yaja Pablo kua̱ꞌ kimati̱ltijkej comandante yej kimanda̱rowa solda̱dojmej iga nochi gente de Jerusalén kuejkuesitokej. 32 Iwá̱n comandante kinechkoj isolda̱dojmej iwá̱n solda̱dojmej yej má̱j tayaka̱ntokej. Iwá̱n motalojtiajkij ka̱n monechko̱lo̱ꞌ. Kua̱ꞌ kitakej iga némiya asij solda̱dojmej, ayoꞌ má̱j kimagakej Pablo. 33 Iwá̱n comandante yej kimanda̱rowa solda̱dojmej kiki̱tzkij Pablo iwá̱n tatekimáꞌ iga mamo‑ilpi iga o̱me cadena. Iwá̱n tatajtan a̱ꞌyéj i̱n, iwá̱n te̱ kichij. 34 Eꞌ la gente tzajtzitoyaj, iwá̱n ayá̱ꞌ sansé̱ kijtowa̱yaj, sekin kijtowayaj seꞌ, iwá̱n sekin seꞌpa kijtowa̱yaj. Iwá̱n akojasiá te̱ kijtojtoyaj la gente iga o̱yojtoyaj. Iwá̱n tatekimáꞌ iga makiwi̱gaka̱n Pablo iwé̱kal solda̱dojmej ka̱n cha̱ntitokej. 35 Kua̱ꞌ asitoj ka̱n iyescale̱rajyo wé̱kal, solda̱dojmej kajkoktiajkij Pablo iga amo te̱ makichi̱wili̱ka̱n iga poxsan kuesitoyaj. 36 Porque itepotztajmej nochi tzajtzitiwi̱tziáj. Kijtowa̱yaj:

—¡Mamíkiya!

Pablo motajtowiliá iyi̱xtaj la gente

37 Kua̱ꞌ némiya kakiáj Pablo ipan iwé̱kal solda̱dojmej, kijlij comandante:

—¿Ix wel nitajto̱j mowa̱n?

Iwá̱n comandante kijtoj:

—¡Mataj wel no̱ titajtowa griego! 38 Mataj tej ayéj inó̱n egipcio yej ikya kipe̱waltijka guerra iwá̱n kiwi̱gaꞌ ipan desierto cuatro mil yej tamiktiáj.

39 Pablo kijtoj:

—Nej nijudiyoj. Nej ninace̱roj Tarso, se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ayéj ná̱mo̱l yej onoꞌ ipan íta̱l Cilicia. Eꞌ nimitztajtaniliá iga achi manitajto iwá̱n la gente.

40 Iwá̱n comandante kijlij iga wel. Entonces Pablo moketzaꞌ ompa ka̱n onoya ipan iyescale̱rajyo wé̱kal. Iwá̱n kajkoꞌ ima̱ꞌ iga la gente ayꞌya matzajtzitoka̱n. Iwá̱n ni agaj ayoꞌ tajtoj iwá̱n Pablo tajtoj ipan hebreo, kijtoj:

22

1 —Nokni̱wa̱n iwá̱n te̱tajwa̱n, xikakika̱n ken iga nia nimotajtowili̱ti amo‑i̱xtaj.

2 Kua̱ꞌ kikakikej iga nemi tajtowa ipan hebreo, ayꞌya nokta semi te̱ kijtojkej, san takaktikajkej. Iwá̱n Pablo kijtoj:

3 —Nejwaꞌ nijudiyoj. Ninace̱roj a̱ltepe̱ꞌ Tarso yej onoꞌ ipan íta̱l Cilicia, eꞌ nimoskaltij nigaj Jerusalén iwá̱n ne̱machtij Gamaliel. Ijkó̱n nimomachtij ken iga motoka la ley yej Dios tamáꞌ, kimáꞌ to‑ikyapatajwa̱n. Nochipa nikyo̱lmaka iga manikchi̱wa ken kineki toDio̱s, ijkó̱n kensan iná̱n amejeme̱n ankichi̱waj. 4 Ikya nej nikte̱mojtinemiáj iga nikmiktia̱yaj yej kitokaj iyojwi Jesús iwá̱n nikpre̱sojwia̱yaj tajta̱gaꞌ iwá̱n siwa̱tkej. 5 Ije̱fej sacerdo̱tejmej iwá̱n we̱wetkej yej tayaka̱ntokej ipan topaí̱s kimelaꞌmatij iga iní̱n nikchi̱waya. Yejemej ne̱makakej a̱maꞌ iga manikui̱guili yej manda̱rowaj Damasco. Niajki ompiga iga nikte̱mo̱to yej kitokaj Jesús iga manikuajligaka̱n Jerusalén iga manikikno̱chi̱waka̱n.

Pablo kipowa ken iga moyo̱lpataꞌ

6 ’Eꞌ kua̱ꞌ nemi nia ipan ojti iwá̱n nasitia̱yay Damasco, ken tajkodía ne̱we̱jta̱wi̱ko se̱ tiꞌti yej wa̱laj ipan cielo. 7 Iwá̱n niwetziꞌ este ta̱lpan. Iwá̱n nikaguiꞌ a̱ꞌpa ijkí̱n ne‑ijlij: “Saulo, Saulo, ¿te iga tine̱te̱mojtinemi iga tine‑ikno̱chi̱wa?” 8 Iwá̱n nej niktajtan: “¿A̱ꞌyéj in tej, noTe̱ko?” Iwá̱n ne‑ijlij: “Nej niJesús de Nazaret yej nemi tine‑ikno̱chi̱wa.” 9 Yej íwa̱n nisenya̱yaj kitakej inó̱n tiꞌti iwá̱n majmawikej; eꞌ ayá̱ꞌ kikakikej itájto̱l yej ne̱no̱tzaꞌ. 10 Iwá̱n niktajtan: “¿NoTe̱ko, te̱ nikchi̱was?” Iwá̱n toTe̱ko ne‑ijlij: “Ximoketza, iwá̱n xaj Damasco. Ompiga yawij mitzijli̱tij nochi te̱ tia tikchi̱wati.” 11 Eꞌ como inó̱n tiꞌti ne̱pachatilij, yej íwa̱n ninemiáj ne̱wila̱ntiajkij este Damasco.

12 ’Ompa onoya se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Ananías, yéj nochipa kichi̱wa ken kijtowa iley Moisés, nochi judiyojmej yej ompa icha̱mej Damasco ye̱ꞌtajtowa̱yaj iga inó̱n Ananías. 13 Ananías wa̱laj ne‑itako. Kua̱ꞌ asiꞌ ne‑ijlij: “Nokni̱n Saulo, sejya xitachá.” Iwá̱n íkua̱ꞌsan sej nitacháꞌ, iwá̱n nikítaꞌya Ananías. 14 Iwá̱n ne‑ijlij: “IDio̱s to‑ikyapatajwa̱n mitztapejpen ikyay iga xikmati te̱ kichi̱wasneki iwá̱n tej, iwá̱n iga xiki̱xmati Jesús yej ayí̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti iwá̱n iga xikaki ima̱tika tajtowa. 15 Porque tej tia titajto̱ti de yéj iyi̱xtaj nochi gente iwá̱n tikpowas yej tikitaꞌ iwá̱n yej tikáꞌ.” 16 Ne‑ijlij: “¿Teoꞌ má̱j tikchá? Ximoketza iwá̱n ximobautiza̱ro, xiktajtanili toTe̱ko Jesús iga mamitze̱lka̱wili yej tikchij yej aye̱kti.”

Pablo kipowa ken iga kiti̱tankej ka̱n onokej yej ayéj judiyojmej

17 ’Kua̱ꞌ niájkiya Jerusalén, niajki weyitio̱pan iga ni‑ora̱do̱to, iwá̱n nikitaꞌ se̱ visión. 18 Nikitaꞌ toTe̱ko iwá̱n ne‑ijlij: “Xikí̱saya nimaní̱n Jerusalén, porque ayá̱ꞌ mitztajto̱lkuiskej kua̱ꞌ titajto̱j de nej.” 19 Nej nikijlij: “NoTe̱ko, yejemej kimatij iga nej nia̱ya ipan nochi itio̱pamej iga nikpre̱sojwia̱yaj iwá̱n nikmagayaj yej mitzcre̱dojtokej. 20 Iwá̱n kua̱ꞌ kimiktijkej Esteban yej kipowaya motájto̱l, ompa nonoya iwá̱n no̱ nikijtowa̱ya iga makimikti̱ka̱n. Iwá̱n ino̱mej yej tamiktijkej, nej nicuida̱rowilijtoyaj itzotzolmej.” 21 Eꞌ toTe̱ko ne‑ijlij: “Xaja, porque nia nimitzti̱taniti wejka iga xikta̱tapo̱wi̱tij yej ayéj judiyojmej.”

Kiki̱tzkiáj Pablo

22 Ompa tamatiꞌ iga santakaktoyaj la gente, pe̱ꞌ tzajtzikej iga kijtojkej:

—¡Mamíkiya! ¡Iní̱n ta̱gaꞌ akajasi iga maono!

23 Ma̱jsan tzajtziáj, kitzejtzelowa̱yaj itzotzolmej iwá̱n kipata̱naltia̱yaj ta̱lpíno̱l.* 24 Comandante tatekimáꞌ iga Pablo makaki̱ka̱n ipan iwé̱kal solda̱dojmej, iwá̱n tatekimáꞌ iga makimagaka̱n iga wel makijto te íga nokta ijkó̱n kitzajtziliáj. 25 Eꞌ kua̱ꞌ kilpitókeja in Pablo iga yáwija kimagatij, kijlij capitán yej kimanda̱rowa sekin solda̱dojmej:

—¿Ix ye̱kti iga anne̱yokamagaj kua̱ꞌ aya ankimatij siga ayompa nikchij? Nej niciudadano romano. †

26 Kua̱ꞌ inó̱n kikaguiꞌ capitán, yajki kitato comandante, iwá̱n kijlij:

—¿Te̱taj nemi tikchi̱wa? Matajkiꞌ ini̱nwaꞌ ta̱gaꞌ se̱ ciudadano romano.

27 Entonces inó̱n comandante yej má̱j manda̱rowa yajki kitajtanito Pablo, kijlij:

—¿Ix melá̱ꞌ iga tej ciudadano romano?

Pablo kijtoj:

—Kena.

28 Entonces inó̱n comandante kijtoj:

—Nej ne̱wi̱guilij komati tomi̱n iga manimochi̱wa ciudadano romano.

Pablo kijtoj:

—Eꞌ nej ijkó̱n nokta ninace̱roj iga notaj no̱ ciudadano.

29 Iga inó̱n kijtoj, yej kimagayaj Pablo kikajtéjkeja iwá̱n este inó̱n comandante momajtij iga kimatiꞌ iga Pablo cuidadano romano iwá̱n iga kilpitoyaj iga cadena.

Pablo iyi̱xtaj yej kimanda̱rowaj judiyojmej

30 Ipan seꞌya día, comandante kinekiá makimati te íga judiyojmej kite̱lwijkej Pablo, iwá̱n kixiton ka̱n ilpitoya iga cadena, iwá̱n kinechkoj yej kimanda̱rowa sacerdo̱tejmej iwá̱n nochi judiyojmej yej manda̱rowaj. Entonces kiki̱xtij Pablo ka̱n ilpitoya, iwá̱n kiwi̱gakej ka̱n nechkatokej.

23

1 Pablo kitachi̱lij yej kimanda̱rowaj judiyojmej, iwá̱n kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, nej nikmati ipan noa̱lmaj iga este iná̱n, niye̱ꞌnemi iyi̱xtaj Dios.

2 Entonces Ananías yej kimanda̱rowa sacerdo̱tejmej tatekimáꞌ iga yej onoyaj iná̱ꞌ Pablo makite̱ntatzi̱naka̱n. 3 Eꞌ Pablo kijtoj:

—Dios yawi mitzmagati tej. Ígasan timoweyimati iga tiye̱ꞌnemi, sie̱n ayá̱ꞌ. Siga tej ompa te̱watoꞌ iga titajuzga̱rowa kensan kijtowa la ley, ¿te iga titatekimaka iga mane̱magaka̱n?, ayá̱ꞌ ijkó̱n kijtowa la ley.

4 Yej ompa onoyaj kijtojkej:

—¿Iwá̱n ijkó̱n tikte̱nkuepiliá ije̱fej sacerdo̱tejmej yej kiservi̱rowa Dios?

5 Iwá̱n Pablo kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, nej anikmatiá siga iní̱n in yej kimanda̱rowa sacerdo̱tejmej. Pues ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Amo xikma̱lijli yej kimanda̱rowa moge̱ntej.”

6 Entonces Pablo kitaꞌ iga ompa onoyaj saduceojmej* iwá̱n sekin fariseojmej.† Iwá̱n tajtoj recio:

—Nokni̱wa̱n, nej no̱ nifariseo, iwá̱n notajwa̱n no̱ fariseojmej. Nemi anne̱juzga̱rowaj iga nicre̱dowa iga ojpa‑isaskej yej miktokej.

7 Kua̱ꞌ inó̱n kijtoj Pablo, fariseojmej iwá̱n saduceojmej pe̱ꞌ iga mokue̱kuejkuesojkej iwá̱n moyojyokatijkej. 8 Porque yej saducéojpa kijtowaj iga ayꞌya ojpa‑isaskej yej mikikej. Kijtowaj iga ateyi a̱ngelejmej niga espi̱ritojmej; eꞌ yej fariseo kena kicre̱dowaj ini̱mej. 9 Iwá̱n nochi tzajtzikej iga tajtajtojkej; iwá̱n sekin fariseojmej yej tamachtiáj ipan iley Moisés moketzkej iwá̱n kijtojkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa yej aye̱kti. ¿Qué tal si se̱ espíritu o se̱ ángel kimáꞌ iga ijkó̱n matajto? Amo tia̱skej ico̱ntraj Dios.

10 Eꞌ como némiya má̱j kuejkuesiwilo, comandante majmawiꞌ iga wel kita̱tajkotzaya̱naj Pablo. Iwá̱n kitekimáꞌ isolda̱dojmej iga makiwi̱gaka̱n sej Pablo ipan iwé̱kal solda̱dojmej.

11 Iwá̱n ino̱nsan yówal Pablo ki̱xne̱xtilij toTe̱ko iwá̱n kijlij:

—Pablo, amo ximajmawi. Kensan titajtoj Jerusalén iga nej, ijko̱nsan no̱ tia titajto̱ti Roma.

Kejla̱mikij iga kimiktiáj Pablo

12 Kua̱ꞌ tané̱siꞌya, sekin judiyojmej motajto̱ltijkej iga yawij kimikti̱tij Pablo. Iwá̱n kijtojkej iyi̱xtaj Dios iga ayá̱ꞌ nokta yawij takua̱tij niga koni̱skej nité̱ este que makimikti̱ka̱n Pablo. 13 Má̱j de cuarenta tajta̱gaꞌ yej ijkó̱n kijtojkej. 14 Yajkij kitatoj ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n yej kimanda̱rowaj judiyojmej, kijli̱toj:

—Nejemej nimotajto̱ltíjkeja iwá̱n nikijtojkej iyi̱xtaj Dios iga ayá̱ꞌ nokta niawij nitakua̱tij siga aya nikmiktiáj Pablo. 15 Iná̱n amejeme̱n iwá̱n nochi yej anmanda̱rowaj, xikijli̱ka̱n comandante iga mo̱sta mamitzwajliguili̱ka̱n Pablo, ximopajpanti̱ka̱n iga ankimatisnekij má̱j yej kichij; iwá̱n nejemej nikchi̱xtóskeja iga niawij nikmikti̱tij ipan san‑ojti.

16 Eꞌ ipiltzi̱n isiwa‑ikni̱n Pablo, kimatiꞌ iga kimikti̱jnékija Pablo. Yajki kimati̱lti̱to este ka̱n pre̱sojtitoꞌ. 17 Entonces Pablo kino̱tzaꞌ se̱ capitán yej kimanda̱rowa solda̱dojmej iwá̱n kijlij:

—Xikui̱ga iní̱n chokotzi̱n ka̱n onoꞌ comandante, porque yéj yawi kijli̱ti te̱pa iteki.

18 Entonces in capitán kiwi̱gaꞌ inó̱n chokotzi̱n ka̱n onoꞌ comandante iwá̱n kijlij:

—Pablo, yej onoꞌ preso, ne‑ijlij iga manimitzwajliguili iní̱n chokotzi̱n, porque te̱pa mitzijli̱jneki.

19 Inó̱n comandante kiwila̱ntiajki inó̱n chokotzi̱n iga kiwi̱gaꞌ ka̱n iyokamej, iwá̱n kitajtan:

—¿Te̱ tine‑ijli̱jneki?

20 Inó̱n chokotzi̱n kijtoj:

—Judiyojmej motajto̱ltijkej iga yawij mitztati̱tanili̱tij iga mo̱sta xikui̱ga Pablo iná̱ꞌ yej kimanda̱rowaj judiyojmej, ka̱nsankiꞌ makimati̱lti̱ka̱n te̱ nokta kichij. 21 Eꞌ amo xiktajto̱lkui̱li. Porque má̱j de cuarenta tajta̱gaꞌ yej yejéme̱mpa kojchaskej. Kijtójkeja iyi̱xtaj Dios iga atakua̱skej niga koni̱skej nité̱ este que makimikti̱ka̱n Pablo, iwá̱n iná̱n kichi̱xtokej iga makimatika̱n te̱ tia tikijto̱ti tej.

22 Iwá̱n comandante kijtoj iga welja yawi chokotzi̱n; eꞌ kijlij iga amo agaj makijli nité̱ yej kijtojtoyaj.

Pablo kiti̱tanij iyi̱xtaj el gobernador Félix

23 Entonces inó̱n comandante kino̱tzaꞌ o̱me yej no̱ kimanda̱rowa solda̱dojmej iga makitekimaka mamalista̱ro̱ka̱n doscientos solda̱dojmej yej nejnentia̱skej iwá̱n setenta soldado yej maya̱ka̱n ipan kawa̱yoj, iwá̱n doscientos yej makiwi̱gaka̱n ila̱nzajmej‡ iga maya̱ka̱n a̱ltepe̱ꞌ Cesarea tayowaka̱n las nueve. 24 Iwá̱n kijlijkej no̱ iga makixi̱lajti̱ka̱n se̱ kawa̱yoj ka̱n Pablo tejkatiá̱j. Iwá̱n tatekimáꞌ iga makitaka̱n iga Pablo maye̱ꞌasiti ite̱noj gobernador Félix. 25 Iwá̱n inó̱n comandante kiti̱tan wa̱n yejemej se̱ a̱maꞌ:

26 “Annogobernado̱rmej Félix yej nimitzpoxye̱ꞌitaj, mitzsaluda̱rowa Claudio Lisias. 27 Iní̱n ta̱gaꞌ kiki̱tzkijkej judiyojmej iga kimiktiá̱yaja. Iwá̱n kua̱ꞌ nikmatiꞌ iga no̱ ciudadano romano, niajki iwá̱n nosolda̱dojmej iwá̱n nikma̱nawij. 28 Iwá̱n nikui̱gaꞌ ite̱noj yej kimanda̱rowaj judiyojmej iga manikmati te íga kiki̱tzkijkej. 29 Iwá̱n nikmatiꞌ iga kiki̱tzkijkej iga san itechko ileymej, eꞌ akajasi iga mamomikti niga mayawi kuákalko. 30 Eꞌ kua̱ꞌ nikmatiꞌ iga judiyojmej motajto̱ltíjkeja iga yawij kimikti̱tij, iná̱n ompiga nimitzti̱taniliá. Iwá̱n nikijlij yej tate̱lwiáj iga makijto̱ka̱n mote̱noj te̱ kikuesowaj. Xiye̱ꞌono.”

31 Iwá̱n solda̱dojmej kichijkej kensan kitekimakakej iwá̱n tayowaka̱n kiwi̱gakej Pablo, este ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Antípatris. 32 Ipan seꞌya día ino̱mej solda̱dojmej yej ikxinejnentiajkij ómpaya mokuepkej, yájkija sej iwé̱kal solda̱dojmej, iwá̱n yej nemiáj ipan kawa̱yoj yajkij iwá̱n Pablo. 33 Kua̱ꞌ asíkeja Cesarea, a̱maꞌ kimakakej el gobernador, iwá̱n ompa no̱ kika̱watoj Pablo. 34 Kua̱ꞌ el gobernador tamiꞌ kilee̱roj inó̱n a̱maꞌ, tatajtan ka̱n icha̱n Pablo. Kua̱ꞌ kimatiꞌ iga Pablo icha̱n estado de Cilicia, 35 kijlij:

—Nimitzkakis kua̱ꞌ wi̱tzeskej yej mitzte̱lwijkej.

Iwá̱n tatekimáꞌ iga makakí̱tijoꞌ kuákalko ipan ipala̱cioj Herodes.

24

Pablo motajtowiliá iyi̱xtaj Félix

1 Kua̱ꞌ pánoja cinco días, Ananías, yej kimanda̱rowa sacerdo̱tejmej yajki Cesarea iwá̱n sekin ancia̱nojmej* iwá̱n se̱ yej tatajtowiliá yej ito̱ka̱ꞌ Tértulo. Ini̱mej yajkij ite̱noj el gobernador iga kite̱lwi̱toj Pablo. 2 Kua̱ꞌ ómpaya kiwajligakej Pablo, Tértulo pe̱waꞌ iga tate̱lwiá. Ijkí̱n kijlij Félix:

—Señor gobernador, nimitzmakaj gracias, porque iga tej iná̱n nonokej tamelá̱. Iwá̱n iga tikmati ken iga titamanda̱rowa, no̱ya̱n ye̱ꞌonolo̱ꞌ. 3 Nochi iní̱n yej tikchi̱wa poxsan nikye̱ꞌitaj iwá̱n poxsan nimitzagradece̱rowaj tej weyi tekiwaj Félix. 4 Eꞌ aniknekij má̱j manimitzatrasa̱ro̱ka̱n, nimitztajtaniliáj achi xine̱kakika̱n. 5 Pues nikasikej iní̱n ta̱gaꞌ tayojyokatijtinemi no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n kichi̱wa iga mamoyojyokati̱ka̱n judiyojmej, iwá̱n yéjwaꞌ in yej ken tzontekon de ino̱mej yej kitokaj Jesús de Nazaret, yej moto̱ka̱wiáj nazarenos. 6 No̱ kichi̱jnekiá yej pox aye̱kti iyijtiko noweyitio̱pamej de nejeme̱n, inó̱n iga niki̱tzkijkej iwá̱n niknekiáj manikjuzga̱ro̱ka̱n ken kijtowa inó̱n ley yej Moisés ne̱makakej. 7 Eꞌ comandante Lisias kalaꞌ iwá̱n ne̱tekiꞌtila̱nilijkej iga ne̱kui̱lijkej, 8 kijtoj iga yej kite̱lwiáj Pablo mawi̱tzeka̱n mote̱noj. Iná̱n tej moma̱tika wel tiktajtani iga xikmati te íga nikte̱lwiáj.

9 Iwá̱n judiyojmej yej ompa onoyaj kijtowa̱yaj iga ijkó̱n nokta. 10 Iwá̱n el gobernador kima̱no̱tzaꞌ Pablo iga matajto, iwá̱n Pablo kijtoj:

—Kena, nipa̱ki iga manimotajtowili mo‑i̱xtaj, nej nikmati iga tej desde ikyay tonoꞌ iga juez ipan iní̱n país. 11 Tej moma̱tika wel titatajtani iga kipiaoꞌ doce día iga nasiꞌ Jerusalén iga nikweyimati̱lti̱ko noDio̱s. 12 Iwá̱n ayagaj neasito nimokuesojtoꞌ iwá̱n agaj, niga nikuejkuesojtoya la gente, niga ipan weyitio̱pan, niga ipan itio̱pamej, niga ka̱naj ipan a̱ltepe̱ꞌ. 13 Ini̱mej gente awel mitzne̱xtiliáj ka̱n neasitoj nemi nikchi̱wa inó̱n yej ne̱pantiáj. 14 Eꞌ kena, nikijtowa iga niktoka iyojwi Jesucristo, inó̱n yej yejemej kijtowaj iga ayompa tamachtiá. Nikservi̱rowa iDio̱s notajwa̱n iwá̱n nicre̱dowa nochi yej ijkuilijtoꞌ ipan la ley iwá̱n yej kijkuilojkej profe̱tajmej. 15 Iwá̱n nikchi̱xtoꞌ, kensan ini̱mej yej ne̱pantiáj kichi̱xtokej, iga ke̱man Dios yawi ki‑ojpa‑ixiti̱tij yej miktokej, yej kichijkej yej ye̱kti iwá̱n no̱ yej kichijkej yej aye̱kti. 16 Inó̱n iga nikneki nochipa maniyo̱lchipaktito iyi̱xtaj Dios iwá̱n iyi̱xtaj la gente.

17 ’Miaꞌ xiwiꞌ ninentinemiꞌ wejwejka, iná̱n niwa̱laj ipan nopaí̱s nikuajli̱ꞌ tomi̱n iga nikmakaj yej amotapialiáj iwá̱n nikmakako ofrenda noDio̱s. 18 Inó̱n nikchijtoya kua̱ꞌ sekin judiyojmej yej icha̱mej ipan estado de Asia neasitoj weyitio̱pan‑ijtiꞌ, nemi nimochipa̱wa† ken kijtowa iley Moisés, eꞌ ayá̱ꞌ nimiakejmej niga ni‑o̱o̱yojtoyaj. 19 Ino̱mej judiyojmej katka nigaj maonoka̱n iga mane̱te̱lwi̱ka̱n mote̱noj siga kitakej iga nemi nikchi̱wa yej aye̱kti. 20 Siga ayéj ijkó̱n, ini̱mej makijto̱ka̱n siga neasilijkej tejté̱ yej aye̱kti kua̱ꞌ nonoya ite̱noj yej kimanda̱rowa judiyojmej. 21 O anka ne̱te̱lwiáj iga nikijtoj recio iyi̱xtaj yejemej: “A̱man anne̱juzga̱rowaj iga nicre̱dowa iga ojpa‑isaskej yej miktokej.”

22 Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Félix, iga kipoxmati de iyojwi Jesucristo, kijtoj:

—Ijko̱noꞌ maka̱wi este que maasi in comandante Lisias iga yáwi‑oꞌ ne̱powili̱ti ken kitaꞌ yej ankichijkej.

23 Iwá̱n Félix kitekimáꞌ capitán iga Pablo ompa makipiaka̱n, eꞌ achi makichi̱wa ken kinekis wa̱n kua̱ꞌ asij yej kipaxa̱lowiliáj wel mapano̱ka̱n iga makiyo̱lchika̱waka̱n.

Pablo tajtowa iyi̱xtaj Félix iwá̱n Drusila

24 Kua̱ꞌ pánoja achi miaꞌ días, Félix iwá̱n Drusila yej isíwa̱ꞌpa yej no̱ judío, wa̱lkej ka̱n onoꞌ Pablo. Entonces Félix tati̱tan iga makino̱tzatij Pablo iwá̱n kikakikej yej kijtoj iga kén se̱ wel mamoconfia̱ro ipan Jesucristo. 25 Ta̱tapowaꞌ ken iga se̱ ta̱gaꞌ maye̱ꞌnemi, iwá̱n ken iga se̱ wel mamoyo̱ltakua̱wili iga amo makichi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n ken iga Dios yawi tajuzga̱ro̱ti ke̱man. Kua̱ꞌ inó̱n kikáꞌ Félix, momajtij. Kijtoj:

—Iná̱n xaja. Kua̱ꞌ até̱ nikchijtos nimitztati̱tanili̱j sej iga xiwi̱ki.

26 Félix kinekiá iga Pablo makimaka tomi̱n iga wel makimajka̱wa. Inó̱n iga kino̱tzaꞌ miaꞌ ve̱j iga mata̱tapowa íwa̱n. 27 Kua̱ꞌ pánoja o̱me años kí̱saꞌya Félix iga gobernador iwá̱n ka̱wiꞌ Porcio Festo. Eꞌ Félix kinekiá makiye̱ꞌitan judiyojmej, inó̱n iga kikajtej preso Pablo.

25

Pablo iyi̱xtaj Festo

1 Festo asiꞌ a̱ltepe̱ꞌ Cesarea iga móchija gobernador. Iwá̱n kua̱ꞌ pánoja e̱yi días ki̱saꞌ Cesarea iga yájkiya Jerusalén. 2 Ompa yej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej iwá̱n judiyojmej yej má̱j tayaka̱ntokej yajkij ka̱n onoya Festo iga kite̱lwitoj Pablo. 3 Kijlijkej iga achi matatekimaka iga Pablo makiwi̱gaka̱n Jerusalén. Ino̱mej kejla̱ntoyaj iga Pablo makimikti̱ka̱n ipan ójtisan. 4 Eꞌ Festo kijtoj iga Pablo pre̱sojtitoꞌ Cesarea. Iwá̱n kijtoj iga awejka̱was ima̱tika ya̱j ompiga. 5 Ijkí̱n kijtoj:

—Maya̱ka̱n nowa̱n yej mitzmanda̱rowaj, iwá̱n siga inó̱n ta̱gaꞌ kichij tejté̱ yej aye̱kti, ompígaya makite̱lwi̱ka̱n.

6 Festo onoya Jerusalén ken ocho o diez días iwá̱n mokuepaꞌ Cesarea. Ipan seꞌya día yajki mota̱li̱to ka̱n tajuzga̱rowa iwá̱n tatekimáꞌ iga mamokuiti Pablo. 7 Kua̱ꞌ asiꞌ Pablo, kiyawalojkej ino̱mej judiyojmej yej wa̱lkej Jerusalén. Kijtojkej iga kichij kuajkuantas yej aye̱kti ka̱nsan makima̱wetzi̱lti̱ka̱n, eꞌ awel nokta kine̱xtijkej iga kichij tejté̱. 8 Pablo ijkí̱n motajtowilij:

—Nej ayá̱ꞌ nemi nikchi̱wa nité̱ yej aye̱kti, niga ico̱ntraj ileymej judiyojmej, niga ico̱ntraj weyitio̱pan, niga ico̱ntraj rey César yej kigoberna̱rowa Roma.

9 Eꞌ Festo kinekiá makiye̱ꞌitaka̱n judiyojmej. Entonces kitajtan Pablo:

—¿Ix tia̱jneki Jerusalén iga ompiga manikita ix ijko̱nya ken nemi mitzpantiáj?

10 Pablo kijtoj:

—Nija nonoꞌ ka̱n rey César mitzta̱lij iga xitajuzga̱ro, kajasi iga nigaj mane̱juzga̱ro̱ka̱n. Tej tikmati iga judiyojmej ayá̱ꞌ nemi nikchi̱wiliá yej aye̱kti. 11 Siga nikchij yej aye̱kti yej kajasi iga mane̱mikti̱ka̱n, puej mane̱mikti̱ka̱n; eꞌ siga nemi ne̱pantiajsan, ijkó̱n ayagaj wel mane̱yokawi̱ga ipan ima̱mej judiyojmej. Niktajtani iga mane̱juzga̱ro ima̱tika rey César.

12 Festo tajtoj iwá̱n yej tano̱no̱tzaj iga makimati te̱ kichi̱was, wa̱n kijlij Pablo:

—Tiktajtan iga mamitzjuzga̱ro rey César, pues nia nimitzti̱taniti ompiga ka̱n onoꞌ yéj.

Pablo iyi̱xtaj rey Agripa

13 Kua̱ꞌ panoj sekin días, rey Agripa* iwá̱n Berenice yej isiwa̱ꞌ yajkij Cesarea iga kipaxa̱lowili̱toj Festo. 14 Como ompa onoyaj miaꞌ días, Festo kipowilij Agripa te íga Pablo onoꞌ preso, kijlij:

—Nigaj onoꞌ se̱ ta̱gaꞌ yej Félix kikajtej preso. 15 Kua̱ꞌ nonoya Jerusalén ne‑itatoj yej kimanda̱rowaj sacerdo̱tejmej iwá̱n ancia̱nojmej† yej kimanda̱rowaj judiyojmej. Ne̱tajtanilia̱yaj iga manikijto iga kajasi iga mamomikti Pablo. 16 Nej nikijlij iga yej manda̱rowa Roma ayí̱ꞌ tatekimaka iga mamomikti agaj siga yej kite̱lwiáj aya motajtowiliá iyi̱xtaj yej tate̱lwiáj. 17 Inó̱n iga kua̱ꞌ ino̱mej wa̱lkej nigaj, ayꞌya má̱j te̱ nikijtoj sino que kua̱ꞌ tane̱siꞌ niajki ka̱n nitajuzga̱rowa, iwá̱n nitatekimáꞌ iga makiwajligaka̱n inó̱n ta̱gaꞌ. 18 Eꞌ kua̱ꞌ ómpaya onokej yej tate̱lwiáj, ayá̱ꞌ kijtojkej nité̱ ken nej nikejla̱ntoya. 19 Sino que kite̱lwia̱yaj iga kén iga yéj kicre̱dowa Dios, iwá̱n iga se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Jesús yej miguiꞌ. Iwá̱n Pablo kijtowa iga iní̱n Jesús isatoꞌ. 20 Eꞌ como nej ayꞌya nikmatiá te̱ nikchi̱waya, niktajtan Pablo siga kinekiá iga mayawi Jerusalén iga ompiga makijuzga̱ro̱ka̱n iga inó̱n yej kite̱lwiáj. 21 Eꞌ yéj kitajtan iga makijuzga̱ro el rey César, iwá̱n nitatekimáꞌ iga mapre̱sojtito este kua̱ꞌ nikti̱tanis iyi̱xtaj César.

22 Iwá̱n Agripa kijtoj:

—Nej no̱ nikakisneki ken iga ta̱tapowa inó̱n ta̱gaꞌ.

Iwá̱n Festo kijtoj:

—Mo̱sta tikakis.

23 Ipan seꞌya día asitoj Agripa iwá̱n Berenice iwá̱n sekin yej manda̱rowaj ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ no̱ kitokatia̱yaj yej kimanda̱rowaj solda̱dojmej. Kilwichi̱wilijtiajkij este ijkó̱n kalakkej ka̱n manda̱ro̱lo. Iwá̱n Festo tatekimáꞌ iga makiwajligaka̱n Pablo. 24 Festo kijtoj:

—Rey Agripa, iwá̱n amejeme̱n yej nij amonokej, nija onoꞌ in iní̱n ta̱gaꞌ. Miaꞌ judiyojmej yej de Jerusalén iwá̱n no̱ yej de nigaj Cesarea kite̱lwijkej iwá̱n este tzajtzikej iga ne̱tajtanilijkej iga mamomikti. 25 Eꞌ nej anikasilij tejté̱ yej aye̱kti yej kajasi iga mamomikti, eꞌ como yéj kitajtan iga makijuzga̱ro rey César Augusto, inó̱n iga nia nikti̱tanili̱ti yéj. 26 Eꞌ como anikasi te̱ nikijkuilowiliá rey César iga anikasiliá nité̱ yej aye̱kti kichij iní̱n ta̱gaꞌ, inó̱n iga nimitzwajliguilijkej amejeme̱n. Nimitzwajliguiliá tej nokta Rey Agripa. Tej xikita siga kichij tejté̱ yej aye̱kti, ijkó̱n welja tejté̱ nikijkuilowili̱j. 27 Porque akajasi iga manikti̱tani se̱ preso siga anikmati te̱ nokta kichij.

26

Pablo motajtowiliá ite̱noj el rey Agripa

1 Iwá̱n Agripa kijlij Pablo:

—Wel ximotajtowili.

Iwá̱n Pablo kajkoꞌ ima̱ꞌ, iwá̱n pe̱ꞌ tajtoj, kijtoj:

2 —Nipa̱ki iga nonoꞌ mote̱noj rey Agripa, iga wel manimotajtowili de inochi yej ne̱pantiáj judiyojmej. 3 Porque tej tikmati nochi ken nochipa kichi̱waj judiyojmej iwá̱n no̱ tiki̱xmati ileymej. Inó̱n iga nimitztajtaniliá acho̱ꞌ xine̱kaki.

Pablo kipowa ken iga nemiá kua̱ꞌ aya kicre̱dowa Jesucristo

4 ’Nochi judiyojmej ne‑i̱xmatij este kua̱ꞌ aya niyo̱lej. Kimatij ken iga ninemiꞌ ipan nóta̱l wa̱n ipan Jerusalén. 5 Iwá̱n kimatij iwá̱n wel kinojma‑ijtowaj siga kinekij, iga nejwaꞌ nokta nifariseoj este iga nichokótzi̱noꞌ. Inó̱mejpa fariseojmej yej má̱j kichi̱waj ken ne̱machtiáj noleymej nejemej nijudiyojmej. 6 Iná̱n nigaj nonoꞌ iga ne̱juzga̱rowaj iga san nikchi̱xto yej Dios kijlij no‑ikyapatajwa̱n iga yawi ki‑ojpa‑ixiti̱ti yej miktokej. 7 Nonochimej de Israel, nikchi̱xtokej iga yawi mochi̱wati inó̱n yej kijtoj Dios. Inó̱n iga judiyojmej kiweyimati̱ltiáj Dios iwá̱n kichi̱waj ken yéj kineki, semilwiꞌ iwá̱n senyówal. Iná̱n gobernador Agripa, sekin judiyojmej nej ne̱te̱lwijkej iga nikchi̱xtoꞌ no̱ ipan inó̱n yej kijtoj Dios. 8 ¿Ix amejeme̱n ayá̱ꞌ ankicre̱dowaj iga Dios wel ki‑ojpa‑ixitiá yej miktokej?

Pablo kipowa ken kikno̱chi̱waya yej kitokaj Jesucristo

9 ’Nej no̱ ikya nikijtowa̱ya iga manikchi̱wa nochi yej wel iga manikikno̱chi̱waka̱n yej moconfia̱rowaj ipan Jesús de Nazaret. 10 Iwá̱n ijkó̱n nikchij Jerusalén. Ije̱fejmej sacerdo̱tejmej kiye̱ꞌitakej wa̱n kijtojkej iga manikpre̱sojwi̱ka̱n yej kitokaj Jesucristo; iwá̱n kua̱ꞌ kimiktia̱yaj no̱ nikijtowa̱yaj iga mamomikti. 11 Iwá̱n miaꞌ ve̱j nej nikikno̱chi̱wayaj ka̱nsan makikajte̱waka̱n iga moconfia̱rowaj ipan Jesucristo. Inó̱n nikchi̱waya no̱ya̱n ipan tio̱pamej iwá̱n poxsan nikijiyayaj iwá̱n nikte̱mowa̱yaj este ipan a̱ltepe̱mej yej onokej ipan seꞌya país.

Pablo sej kipowa ken iga kicre̱doj Jesucristo

12 ’Iga inó̱n nokta nej nia̱yaj weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Damasco. Niknentiá̱yaya a̱maꞌ ka̱n ne̱tekimakakej ije̱fejmej sacerdo̱tejmej ken manikchi̱wa. 13 Eꞌ ipan ojti, tej tinorrey, ken tajkodía, nikitaꞌ ipan cielo ki̱saꞌ se̱ tiꞌti yej ta̱wiá ma̱jya sej que to̱nati̱ꞌ, ne̱ta̱wij nej iwá̱n yej íwa̱n nisenya̱yaj. 14 Iwá̱n nisenwetzikej nonochi̱n este ta̱lpan, iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l, ne̱no̱tzaꞌ ipan hebreo; ne‑ijlij: “Saulo, Saulo, ¿te iga tine‑ikno̱chi̱wa? Tejsan moma̱tika nemi timo‑ikno̱chi̱wa, ken kua̱ꞌ se̱ toro kitiliksa ipu̱ntaj kuawiꞌ yej iga momajmajtiá.” 15 Iwá̱n nej nikijlij: “¿A̱ꞌyéj in tej, noTe̱ko?” Iwá̱n toTe̱ko kijtoj: “Nej niJesús yej tej nemi tine‑ikno̱chi̱wa. 16 Iná̱n ximoketza. Nimitzi̱xne̱xtilij iga xikchi̱wa ken nimitzijliá iwá̱n iga xiknojma‑ijto yej iná̱n tikitaꞌ iwá̱n yej niaoꞌ nimitzne̱xtili̱ti. 17 Ka̱n iná̱n nimitzti̱tani xaj, nia nimitzma̱nawi̱ti ipan ima̱mej judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej. 18 Nimitzti̱tani ka̱n onokej yejemej iga ken kua̱ꞌ xiki̱xtapo̱ka̱n iga ayoꞌ manemika̱n ka̱n takomichka̱n sino que manemika̱n ipan ta̱wi̱lpan, iwá̱n ayoꞌ makimanda̱rojtoka̱n Tzitzimiꞌ, sino que makitokaka̱n Dios; iwá̱n iga mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan nej iwá̱n ijkó̱n nikperdona̱rowiliáj yej kichi̱waj yej aye̱kti. Ijkó̱n onoskej ken itatki Dios.”

Pablo kichi̱wa ken kitaꞌ

19 ’Inó̱n iga rey Agripa, nej nikchij ken ne‑ijlij inó̱n yej nikitaꞌ yej wa̱laj ipan cielo. 20 Iwá̱n pe̱waꞌ iga nikpowaꞌ itájto̱l Dios ipan a̱ltepe̱ꞌ Damasco. Después niajki Jerusalén iwá̱n no̱ya̱n ipan íta̱l Judea. Iwá̱n nikta̱tapo̱wijkej no̱ yej ayéj judiyojmej. Nej nikijlijkej iga makikajte̱waka̱n iga kichi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n makicre̱do̱ka̱n Dios, iwá̱n makichi̱wáka̱nya yej ye̱kti iga mane̱si iga kipatákeja ivi̱dajmej. 21 Inó̱n iga judiyojmej ne̱ki̱tzkijkej ipan weyitio̱pan, iwá̱n kinekiáj mane̱mikti̱ka̱n. 22 Eꞌ Dios ne̱pale̱wij, iwá̱n este ina̱nsan nikta̱tapo̱wiáj la gente, yej motapialiáj iwá̱n yej ayá̱ꞌ motapialiáj. Nikpowa kensan kijtojkej profe̱tajmej iwá̱n Moisés iga yawi mochi̱wati. 23 Yejeme̱n kijtojkej iga Cristo kikno̱chi̱wayaj iwá̱n kimikti̱ayaj iwá̱n yéj yej achto ojpa‑isas, iwá̱n yawi kipowati itájto̱l yej ken kua̱ꞌ te̱ta̱wiá iga wel mamosalva̱ro̱ka̱n judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej.

Pablo kiyo̱lyama̱nasneki el rey Agripa iga makitoka Cristo

24 Kua̱ꞌ inó̱n kijtoj Pablo iga motajtowilij, Festo kijtoj recio:

—¡Tej, Pablo, anka ayꞌya titajla̱ntoꞌ! Iga póxsanya timomachtij, inó̱n iga ayꞌya titajla̱ntoꞌ.

25 Eꞌ Pablo kijtoj:

—Ayéj iga ayꞌya nitajla̱ntoꞌ, rey Festo; ma̱jwaꞌ nemi nikijtowa yej ayá̱ꞌ nemi nikte̱nchi̱wa wa̱n yej melaꞌcie̱rtoj. 26 Nigaj onoꞌ rey Agripa, yéj kimati nochi de ini̱mej, inó̱n iga animajmawi iga nikijtowa iyi̱xtaj iga nikmati iga yéj no̱ kimati nochi, porque iní̱n ayá̱ꞌ mo‑ichtakachij. 27 In tej rey Agripa, ¿ix ticre̱dowa yej kijtojkej profe̱tajmej? Nej nikmati iga ticre̱dowa.

28 Agripa kijtoj:

—Alí̱n poliwiá iga tine̱yo̱lyamana iga no̱ maniktoka Cristo.

29 Pablo kijtoj:

—Dios makijto iga alí̱n o komati, amo tejsan, sino que inochi no̱ yej nigaj ne̱kaktokej mamochi̱waka̱n ken nej, eꞌ amo ma‑ilpitoka̱n iga cadena.

30 Kua̱ꞌ tamiꞌ inó̱n kijtoj Pablo, el rey iwá̱n el gobernador iwá̱n Berenice, mokejketztejkej iwá̱n nochi yej ompa e̱watoyaj 31 iwá̱n yajkij iyokamej iga mota̱tapo̱wi̱toj, mosepan‑ijlijkej:

—Iní̱n ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kichij nité̱ yej aye̱kti yej kajasi iga mamomikti niga mamopre̱sojwi.

32 Iwá̱n Agripa kijlij Festo:

—Iní̱n ta̱gaꞌ wel katka momajka̱waya siga ayá̱ꞌ kijtojka iga makijuzga̱ro rey César.

27

Pablo yawi weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Roma

1 Kua̱ꞌ motajto̱ltíjkeja iga ne̱ti̱tanískeja Italia, Pablo iwá̱n sekin pre̱sojmej kiti̱tankej iwá̱n se̱ capitán yej ito̱ka̱ꞌ Julio yej kimanda̱rowaj sekin isolda̱dojmej rey César. 2 Nitejkajkej ipan weyi á̱ka̱l ka̱n moketzaj a̱ka̱lmej, inó̱n a̱ltepe̱ꞌ ito̱ka̱ꞌ Adramitio. Inó̱n weyi á̱ka̱l némiya ki̱saya iga yawi a̱te̱n Asia. Tejkaj nowa̱mej se̱ yej ito̱ka̱ꞌ Aristarco yej icha̱n Tesalónica, yej onoꞌ ipan estado de Macedonia. 3 Ipan seꞌya día nasikej se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sidón ka̱n moketza weyi a̱ka̱lmej ompa inó̱n capitán yej ito̱ka̱ꞌ Julio, kiye̱ꞌitaꞌ Pablo, kimáꞌ permiso iga makipaxa̱lowili̱ti iyami̱gojmej, iga yejemej maki‑o̱mema̱wi̱ka̱n. 4 Después niki̱skej Sidón, iwá̱n nipanojkej na̱ꞌ tajkóta̱l* Chipre iga ompígapa ayá̱ꞌ niki̱xtajmakaj ejekaꞌ yej paré̱j tajpalej. 5 Nipanojkej ipan láma̱r, ite̱noj a̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Cilicia iwá̱n Panfilia. Iwá̱n nasitoj ipan a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Mira yej onoꞌ ipan íta̱l Licia.

6 Iwá̱n yej kimanda̱rowa solda̱dojmej kasiꞌ se̱ weyi á̱ka̱l de Alejandría yej yawi Italia. Iwá̱n ipan inó̱n ne̱tejkawi̱ltijkej. 7 Miaꞌ días noyo̱lpamej niajkij. Wa̱n nasikej Gnido eꞌ ijko̱nya í̱ꞌpasan niajkij iga poxsan ejekataj. Eꞌ como niki̱xnamikiajpa ejekaꞌ inó̱n iga nipanojkej iyi̱xtaj a̱ltepe̱ꞌ Salmón, nikyawalojkej tajkóta̱l yej ito̱ka̱ꞌ Creta. 8 Iwá̱n ijkó̱n i̱ꞌsan niajkij, nikweyaꞌkuikej a̱te̱n este que nasikej ipan se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Buenos Puertos, yej onoꞌ ite̱noj a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Lasea.

9 Eꞌ como nikpolojkej miaꞌ tiempo iga i̱ꞌsan niwa̱lkej ayꞌya wel má̱j niawij ipan weyi á̱ka̱l iga asitiwi̱ꞌ invierno kua̱ꞌ poxsan ejekataj. Inó̱n iga Pablo tano̱no̱tzaꞌ, 10 ijkí̱n kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, nikita siga ma̱jsan tiawij, wel motzi̱nkuepa weyi á̱ka̱l. Poliwis weyi á̱ka̱l iwá̱n yej kiwi̱ga, iwá̱n wel no̱ tejemej ti‑a̱mikij.

11 Eꞌ capitán yej kimanda̱rowa solda̱dojmej akitajto̱lkui̱lij Pablo, má̱j kitajto̱lkui̱lij yej ite̱ko weyi á̱ka̱l iwá̱n capitán yej kinentia̱ya á̱ka̱l. 12 Iwá̱n ompa Buenos Puertos ka̱n moketza a̱ka̱lmej, kitakej iga awel onoskej kua̱ꞌ pox ejekataj. Iwá̱n nochi kijtojkej iga anka má̱j ye̱kti iga maki̱saka̱n ompa iwá̱n maya̱ka̱n a̱ltepe̱ꞌ Fenice ka̱n moketza weyi a̱ka̱lmej. Fenice onoꞌ ipan tajkóta̱l Creta wa̱n kipiá o̱me ka̱n wel ki̱saj a̱ka̱lmej, se̱ al noroeste iwá̱n se̱ al suroeste iwá̱n ompa wel kipano̱lti̱skej kua̱ꞌ ejekataj wa̱n sektaj.

Ejekaꞌ yej pox tajpalej ipan láma̱r

13 Iwá̱n nemi pe̱waya se̱ to̱nalejekatzi̱n, inó̱n iga kijtojkej welja sej ojkuiáj. Ojkuikej, yajkij a̱te̱n yej onoꞌ Creta. 14 Eꞌ aya wejka yawij kua̱ꞌ tzi̱ntiꞌ se̱ ejekaꞌ yej poxsan tajpalej yej ito̱ka̱ꞌ Nordeste wa̱n kitopej á̱ka̱l. 15 Iwá̱n como inó̱n weyi á̱ka̱l ki̱xna̱miktiá̱yapa ejekaꞌ, ayꞌya wel má̱j niajkij, niájkijsan ken iga ejekaꞌ kitopejtiá weyi á̱ka̱l. 16 Nipanojkej iyi̱ka̱n se̱ tajkota̱ltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Clauda. Ompa weyi á̱ka̱l ayá̱ꞌ poxsan kiwi̱tekiá ejekaꞌ. Weyi á̱ka̱l kitila̱ntiwi̱tziaya se̱ a̱ka̱ltzi̱n ka̱n se̱ wel moma̱nawiá iwá̱n yo̱liꞌ nikakijkej a̱ka̱ltzi̱n a̱ka̱lijtiꞌ iga amo maa̱wetzi a̱ka̱ltzi̱n. 17 Kua̱ꞌ nikakíjkeja in inó̱n a̱ka̱ltzi̱n, kitajko‑ilpijkej inó̱n weyi á̱ka̱l iga maréja̱l amo makitapa̱na. Iwá̱n kitemowilijkej tzotzolmej yej ajko pajpatajtia̱yaj ipan weyi á̱ka̱l iga amo poxsan makitope̱wa ejekaꞌ iga majmawíkeja iwá̱n iga amo kuaka̱witi weyi á̱ka̱l ipan xa̱lyoj yej ito̱ka̱ꞌ Sirte. Iwá̱n yajkij san ken inó̱n weyi á̱ka̱l kitopejtiajki ejekaꞌ. 18 Ipan seꞌya día, nentóyasan ejekaꞌ yej tajpalej iwá̱n pe̱waꞌ iga kipajpata̱naltijkej ipan láma̱r yej kiwi̱gaya weyi á̱ka̱l. 19 Ipan e̱yi días, nejemej nikijki̱xtilijkej inejkiyomej weyi á̱ka̱l iwá̱n nikpata̱naltijkej ipan láma̱r. 20 Miaꞌ día tamixtzaktoya anikitáyajoꞌ to̱nati̱ꞌ niga si̱talimej, iwá̱n ayoꞌ nikmatiáj siga nimoma̱nawia̱yaj iga póxsanya nentoya ejekaꞌ iwá̱n tiawa̱ꞌ.

21 Kua̱ꞌ kiwí̱gaya miaꞌ días iga ayoꞌ nitakua̱yaj, Pablo moketzaꞌ tajkoya̱n ka̱n onolo̱ꞌ, kijtoj:

—Nokni̱wa̱n, maséj anne̱cre̱dojkej ken nimitzijlijkej iga amo matiki̱saka̱n Creta iga san timokno̱chi̱wakoj iwá̱n timotapolowili̱koj. 22 Iná̱n nimitzijliáj iga amo ximajmawika̱n, ayagaj yawi mikiti, weyi á̱ka̱l, kena yawi xi̱xiti̱niti. 23 Pues yowa̱n ne‑i̱xne̱xtili̱ko̱ya se̱ iyá̱ngel Dios, inó̱n Dios yej noTe̱ko yej niktoka. 24 Iwá̱n el ángel ne‑ijlij: “Amo ximajmawi Pablo, iga tia̱ti ite̱noj el rey César, iwá̱n iga tej Dios yawij kima̱nawitij no̱ ino̱mej yej mowa̱n amonokej ipan weyi á̱ka̱l.” Ijkó̱n ne‑ijlij el ángel. 25 Inó̱n iga nimitzijliáj xipa̱kika̱n, nej nimoconfia̱rowa ipan Dios iga yawi mochi̱wati ijkó̱n ken ne‑ijlij. 26 Eꞌ ejekaꞌ yawi te̱tajkalitij ipan se̱ tajkóta̱l.

27 Nikui̱gáyaja catorce días iga nemi niawij. Nonoyaj ipan láma̱r yej ito̱ka̱ꞌ Adriático, nijnijiga ne̱wi̱gayaj ejekaꞌ. Tajkoyówal yej tekipanowaj ipan weyi á̱ka̱l kitakej iga na̱ꞌya kiwi̱ga ta̱lte̱n. 28 Kimo̱takej ipan láma̱r yej iga wel makimedi̱ro̱ka̱n iwejkatanka; kipiaya treinta y seis metros. Achi má̱j nejnenkej sej kimedi̱rojkej. Ompa sí kipiáyasan veintisiete metro. 29 Iga majmawiáj iga wel motawi̱tekitij ipan teꞌti, kimajka̱wilijkej na̱wi anclas† itzi̱nkóbapa weyi á̱ka̱l iga ayoꞌ manejnemi. Iwá̱n ijkó̱n majmatoyaj, kichakej este que matane̱si. 30 Marine̱rojmej‡ kinekiáj macholo̱ka̱n. Inó̱n iga pe̱waꞌ iga kitemowiáj a̱ka̱ltzi̱n ka̱n moma̱nawilo, kichi̱chijtoyaj ken kua̱ꞌ yawij kimajka̱watij ancla ikua̱pan weyi á̱ka̱l. 31 Eꞌ Pablo kijlij capitán yej ito̱ka̱ꞌ Julio iwá̱n isolda̱dojmej:

—Siga marine̱rojmej ayá̱ꞌ ka̱wiskej ipan weyi á̱ka̱l, amejeme̱n awel anmoma̱nawi̱skej.

32 Iwá̱n solda̱dojmej kitekilijkej rea̱tajmej yej iga ilpitoya a̱ka̱ltzi̱n iga mawétziya ipan a̱ꞌti.

33 Isajpa kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌoꞌ, Pablo tano̱no̱tzaꞌ iga nochi matakua̱ka̱n, kijtoj:

—Kiwí̱gaya catorce días iga anemi ankochij niga ankikuaj nité̱. 34 Inó̱n iga nimitzijliáj iga xitakua̱ka̱n, iga ijkó̱n wel anmoma̱nawi̱skej. Nimitzijliáj iga nisé̱ amotzónkal yawi poliwiti.

35 Kua̱ꞌ inó̱n kijtoj, Pablo kikuiꞌ se̱ pa̱n iwá̱n kimáꞌ gracias Dios iyi̱xtaj yej ompa onokej, kiposteꞌ iwá̱n pe̱ꞌ iga takuaj. 36 Iwá̱n nochi moyo̱lkuikej iwá̱n takuajkej no̱. 37 Iga nochi yej nonoyaj ipan weyi á̱ka̱l doscientos setenta y seis. 38 Kua̱ꞌ ixwíkeja, kimojmo̱takej trigo lama̱rijtiꞌ iga maajkatiá weyi á̱ka̱l.

A̱wetzi weyi á̱ka̱l

39 Kua̱ꞌ tane̱siꞌ, marine̱rojmej ayá̱ꞌ ta‑i̱xta̱lijkej. Kitakej iga onoꞌ playa ka̱n xomo̱ltitoꞌ láma̱r. Iwá̱n kijtojkej siga ompa wel kinejmaꞌwi̱gayaj weyi á̱ka̱l. 40 Kitekilijkej ancla irrea̱tajyo iga welya mayawi weyi á̱ka̱l, a̱nclajmej ómpaya ka̱wikej, iwá̱n kikaxa̱nilijkej re̱mojmej yej iga kite̱nkuepaltiájpa weyi á̱ka̱l. Kitejkawi̱ltilijkej weyi á̱ka̱l itzotzolyo yej yawi ikua̱pan. Ijkó̱n iga niktechojtiajkij playa. 41 Nasitoj ka̱n má̱j tajpalej iga moseka̱ntiá o̱me corriente iwá̱n weyi á̱ka̱l kuaka̱wito itzontekon ipan xa̱lyoj yej onoꞌ a̱tampa. Niga weljoꞌ mo̱li̱n. Iwá̱n yej itzi̱nkóbapa, pe̱ꞌ xi̱xiti̱niꞌ iga tajpalej maréja̱l. 42 Solda̱dojmej kimikti̱jnekiáj pre̱sojmej iga amo agaj maa̱pata̱nticholo. 43 Eꞌ yej kimanda̱rowa solda̱dojmej akineꞌ iga makimikti̱ka̱n Pablo. Inó̱n iga tatekimáꞌ iga amo makimikti̱ka̱n pre̱sojmej, ma̱jwaꞌ tatekimáꞌ iga yej wel a̱pata̱ni, yejeme̱n achto mamomo̱taka̱n a‑ijtiꞌ iga wel maasíka̱nya ipan ta̱jli. 44 Iwá̱n sekin, majki̱ltijkej ipan ta̱blajmej o ipan ita̱tajkolka weyi á̱ka̱l. Ijkó̱n nochi asikej ipan tate̱n.

28

Pablo ipan tajkóta̱l Malta

1 Kua̱ꞌ nonochimej nimoma̱nawíjkeja, nikmatikej iga inó̱n tajkóta̱l* ito̱ka̱ꞌ Malta. 2 Yej ompa icha̱mej poxsan neo̱mema̱wijkej nejeme̱n. Kita̱lkej tiꞌti, iwá̱n ne‑ijlijkej iga manimosko̱ka̱n nonochimej, iga tiawa̱taj iwá̱n sektaj. 3 Iwá̱n Pablo kipejpen kuajkuáwil yej wa̱ktoꞌ, iwá̱n nemi kakia̱ya tiko. Ompa ki̱ste̱waꞌ se̱ kowa̱ꞌ ipan kuajkuáwil iga kimachi̱lij iga nemi toto̱niá, iwá̱n kima̱tankuaj Pablo. 4 Iwá̱n yej ompa icha̱mej, kua̱ꞌ kitakej iga kowa̱ꞌ pi̱pilojtiká̱ꞌ ipan ima̱ꞌ Pablo, mojlijkej yejéme̱nsan:

—Anka iní̱n ta̱gaꞌ tamiktij, malej moma̱nawij ipan láma̱r, eꞌ anka todio̱s yej tajuzga̱rowa akineki iga ma‑isátooꞌ.

5 Eꞌ Pablo kitzejtzeloj ima̱ꞌ, iwá̱n kowa̱ꞌ wetziꞌ tiko wa̱n até̱ kichi̱wilij. 6 Ino̱mej gente kejla̱ntoyaj iga yawi posa̱wayati ima̱ꞌ o miktiwetzis. Kichakej, eꞌ kua̱ꞌ kitakej iga até̱ nemi kichi̱wiliá, kipatakej ken iga kejla̱mikiáj wa̱n kijtojkej iga Pablo se̱ dios.

7 Ompa ka̱n inó̱n sucede̱roj, na̱ꞌsan onoya íta̱l se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Publio. Yéj yej kimanda̱rowa̱ya inó̱n tajkóta̱l. Neo̱mema̱wijkej nejeme̱n, iwá̱n niye̱ꞌonoyaj icha̱n e̱yi días. 8 Iwá̱n itaj Publio wetztoya iga kawa̱ntoya, iwá̱n kimakatoya ki̱salis. Pablo yajki kitato, iwá̱n kua̱ꞌ tamiꞌ ki‑ora̱doj, kita̱lilij ima̱ꞌ iwá̱n kachitialtij. 9 Iga inó̱n kichij, wa̱lkej no̱ sekin yej icha̱mej inó̱n tajkóta̱l yej we̱titokej, asikej ka̱n onoꞌ Pablo iwá̱n achitiakej.

Pablo asi a̱ltepe̱ꞌ Roma

10 ‑ 11 Nonoyaj e̱yi me̱j ipan inó̱n tajkóta̱l. Iwá̱n pox ne̱ye̱ꞌitakej, iwá̱n kua̱ꞌ niáwija nimajki̱lti̱tij, ne̱majmakakej nochi yej niknekiskej ipan ojti. Nikuikej weyi á̱ka̱l yej no̱ ompa onoya kua̱ꞌ sektaj. Inó̱n weyi á̱ka̱l wa̱laj a̱ltepe̱ꞌ Alejandría wa̱n moto̱ka̱wij Cástor iwá̱n Pólux. 12 Iwá̱n nasitoj ka̱n moketza a̱ka̱lmej, ito̱ka̱ꞌ Siracusa, ompa nika̱wikej e̱yi día. 13 Iwá̱n niajkij tate̱n tate̱n este que nasikej ka̱n moketzaj a̱ka̱lmej, ompa ito̱ka̱ꞌ Regio. Ipan seꞌya día, nentoya to̱nalejekaꞌ, iwá̱n ipan seꞌya día nasítoja ipan a̱ltepe̱ꞌ Puteoli. 14 Ompa nimasikej iwá̱n sekin yej kitokaj Jesucristo. Yejeme̱n ne‑ijlijkej iga manika̱wika̱n iwa̱mej se̱ semana. Iwá̱n despué̱j niájkija Roma. 15 Yej kitokaj Jesucristo yej icha̱mej Roma ne‑i̱xna̱mikikoj ipan ojti, iga kimatitóyaja iga niawij nasitij. Ne‑i̱xna̱mikitoj iwa̱mej ka̱n kijliáj Foro de Apio iwá̱n Tres Tabernas. Kua̱ꞌ Pablo kitaꞌ tokni̱wa̱n, pa̱guiꞌ iwá̱n kimáꞌ gracias Dios. 16 Kua̱ꞌ nasíkeja Roma, el capitán kentrega̱roj pre̱sojmej ije̱fej yej tacuida̱rowaj. Eꞌ Pablo kiyokatijkej, kita̱lkej se̱san soldado yej makitzto.

Pablo kipowiliá itájto̱l Jesús yej icha̱mej Roma

17 Kua̱ꞌ kiwí̱gaya e̱yi día iga nasikej, Pablo kinechkoj judiyojmej yej ompa icha̱mej Roma yej má̱j tayaka̱ntokej iwá̱n kijlijkej:

—Nokni̱wa̱n, malej iga nej ayá̱ꞌ nikchi̱wilij yej aye̱kti judiyojmej, niga nikma̱lijlij ken tamachtia̱yaj to‑ikyapatajwa̱n, eꞌ ne̱ki̱tzkijkej Jerusalén iwá̱n ne̱kajtejkej ipan ima̱mej roma̱nojmej. 18 Iwá̱n kua̱ꞌ ne̱tajtajtankej, kinekiáj mane̱majka̱waka̱n iga ayá̱ꞌ neasilijkej tejté̱ yej kajasi iga mane̱mikti̱ka̱n. 19 Eꞌ judiyojmej akinekikej mane̱majka̱waka̱n, inó̱n iga niktajtan, mane̱juzga̱ro el rey César, malej iga nej anikpiá nité̱ yej nikijtowa ico̱ntraj noge̱ntej. 20 Inó̱n iga nimitzno̱tzkej. Niknekiá manimitzitaka̱n iwá̱n manimitzta̱tapo̱wi̱ka̱n iga tikmatij iga tejemej yej ti‑israeli̱tajmej tikchi̱xtokej iga timoma̱nawi̱skej kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko, inó̱n nikpowa, iwá̱n inó̱n iga ne‑ilpitokej iga cadena.

21 Iwá̱n kijlijkej:

—Nejemej ayá̱ꞌ nemi ne̱makaj nisé̱ a̱maꞌ yej mawi̱ki de Judea yej matajto iga tej, iwá̱n nisé̱ tokni̱wa̱n judiyojmej anemi wi̱ꞌ ne‑ijli̱kij iga tikchij yej aye̱kti. 22 Niknekij manikakika̱n te̱ tikijtowa tej iga nikmatij iga nó̱ya̱nsan ma̱ltajtowaj de iní̱n nuevo grupo yej nemi tikchi̱wa.

23 Ijkó̱n iga kita̱lkej se̱ día iga yawij monechko̱tij. Iwá̱n poxsan asilo̱ꞌ ka̱n Pablo onoya, iwá̱n desde yowaltiꞌ iwá̱n este tio̱taꞌ tajtojtoya ken iga Dios reina̱rowa. Kinekiá makiyo̱lyama̱naka̱n ipan iley Moisés iwá̱n yej kijkuilojkej profe̱tajmej iga makicre̱do̱ka̱n Jesús. 24 Iwá̱n sekin kitajto̱lkuikej Pablo iwá̱n sekin ayá̱ꞌ. 25 Iwá̱n como ayá̱ꞌ se̱san iya̱lmajmej kipiayaj, pe̱wakej iga kijki̱skej. Iwá̱n Pablo kijtoj:

—Ómpaya ken el Espíritu Santo kijlij to‑ikyapatajwa̱n ipan profeta Isaías, kijtoj:

26 Xaj xikijli̱tij ino̱mej gente:

Ankikakiskej, eꞌ ayá̱ꞌ ankimatiskej te̱ kijto̱jneki.

Ankitaskej, eꞌ ayá̱ꞌ anki̱xmatiskej.

27 Iga ini̱mej poxsan moyo̱ltakua̱wilijkej,

ayá̱ꞌ ye̱ꞌtakakij,

iji̱xtzaktokej;

iga amo matachaka̱n iga iyi̱xmej,

niga matakakika̱n iga inakasmej,

niga ipan iya̱lmajmej wel makentende̱ro̱ka̱n,

niga mawi̱tzeka̱n note̱noj iga manikachitialti̱ka̱n.

28 Iná̱n sí, xikmatika̱n iga yawi mopowili̱ti itájto̱l Dios iga mamosalva̱ro̱ka̱n yej ayéj judiyojmej. Yejeme̱n kena yawij kikakitij.

29 Kua̱ꞌ Pablo tamiꞌ kijtoj inó̱n, judiyojmej poxsan mosepankuesojtiajkij.

30 Pablo ka̱wiꞌ o̱me años ipan inó̱n kajli yej kita̱kejtoya iwá̱n yéj ki‑o̱mema̱wia̱ya nochi yej yawi kitatij. 31 Iwá̱n ayagaj te̱ kijlia̱ya iga kipowaya ken iga reina̱rowa Dios iwá̱n tane̱xtilia̱ya itájto̱l toTe̱ko Jesucristo.

* 1:2 1:2 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:3 1:3 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

‡ 1:5 1:5 Xikita glosario “Bautizar”.

§ 1:8 1:8 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

* 2:1 2:1 Xikita glosario “Pentecostés”.

† 2:16 2:16 Xikita glosario “Profeta”.

‡ 2:20 2:20 Me̱tzti: luna.

§ 2:30 2:30 Xikita glosario “Cristo”.

* 2:42 2:42 Xikita glosario “Santa Cena”.

† 2:46 2:46 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

* 4:1 4:1 Xikita glosario “Saduceo”.

† 4:1 4:1 Xikita glosario “Policiyajmej yej tacuida̱rowaj weyitio̱pan”.

‡ 4:27 4:27 Xikita glosario “Herodes”.

§ 4:36 4:36 Xikita glosario “Levita”.

* 4:36 4:36 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

* 5:19 5:19 Xikita glosario “Ángel”.

† 5:34 5:34 Xikita glosario “Fariseo”.

* 6:1 6:1 Xikita glosario “Hebreo”.

* 7:8 7:8 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 7:19 7:19 Ex 1:22

‡ 7:30 7:30 Xikita glosario “Desierto”.

§ 7:44 7:44 Xikita glosario “Kuetaxtio̱pan”.

* 7:56 7:56 Esteban kijtoj “iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”, to̱ka̱ꞌ yej Jesús kijtoj kua̱ꞌ moto̱ka̱wij. Lc 5:24

† 7:58 7:58 Anka iga sektaj kinentia̱yaj sota̱ntzótzol, wa̱n kiki̱xtijkej iga má̱j wel matatemikti̱ka̱n. Ayéj iga onoyaj ipetzka̱mej.

* 8:5 8:5 Xikita glosario “Samaria, Samaritanos”.

† 8:32 8:32 Xikita glosario “Borrego”.

* 9:1 9:1 Iní̱n ije̱fej sacerdo̱tejmej, icha̱n Jerusalén.

† 9:36 9:36 Ipan melaꞌtájto̱l Dorcas kijto̱jneki Masa̱tzi̱n.

* 10:9 10:9 Ikalmej judiyojmej ite̱choj kikuiáj iga mejekawia̱yaj kua̱ꞌ pox tadoto̱ni wa̱n iga ora̱dowa̱yaj.

† 10:12 10:12 Iley Dios kijtowa iga judiyojmej awel kikuaj sekin ini̱mpa yo̱lka̱mej. Lev 11

‡ 10:30 10:30 Judiyojmej teki‑ora̱dowa̱yaj a las nueve yowaltiꞌ wa̱n a las tres tio̱takpan.

* 11:2 11:2 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 11:19 11:19 Fenicia ken estado, Chipre tajkóta̱l iwá̱n Antioquía a̱ltepe̱ꞌ. Xikita mapa pág. X

‡ 11:27 11:27 Xikita glosario “Profeta”.

§ 11:28 11:28 Claudio katka ito̱ka̱ꞌ rey o emperador, wa̱n kijliáj César iga kigoberna̱roj nochi íta̱l Roma. Xikita glosario “César”.

* 11:30 11:30 Xikita glosario “Anciano”.

* 12:1 12:1 Xikita glosario “Herodes”.

† 12:3 12:3 Xikita glosario “Pascua”.

‡ 12:3 12:3 Xikita glosario “Levadura”.

§ 12:17 12:17 Ayéj in apóstol Jacobo yej miꞌya (v 2), iní̱n iyikni̱n Jesús. Mt 13:55; Jn 7:3-5; Hch 1:14

* 13:1 13:1 Xikita glosario “Profeta”.

† 13:4 13:4 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

* 14:12 14:12 Júpiter iwá̱n Mercurio katka idio̱smej roma̱nojmej. Grie̱gojmej kito̱ka̱wijkej inó̱mejsan dio̱smej Zeus wa̱n Hermes.

† 14:23 14:23 Xikita glosario “Anciano”.

* 15:1 15:1 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 15:2 15:2 Xikita glosario “Anciano”.

‡ 15:39 15:39 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”

* 16:4 16:4 Xikita glosario “Anciano”.

† 16:10 16:10 Lucas, yej kijkuiloj iní̱n libro de Hechos, senemiá iwa̱mej iní̱n ve̱j.

‡ 16:11 16:11 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

§ 16:21 16:21 Xikita glosario “Roma”.

* 16:27 16:27 Xikita glosario “Espada”.

† 16:27 16:27 Inó̱n tiempo, se̱ yej kicuida̱roj pre̱sojmej kimiktijkej siga kikajtej iga macholo̱ka̱n pre̱sojmej.

‡ 16:37 16:37 Ciudadano romano se̱ yej nace̱roj Roma, o yej kipiáꞌ a̱maꞌ ka̱n ne̱si iga kipertenece̱rowa Roma. La ley de Roma kima̱na̱wia̱ya iciudada̱nojmej.

* 17:7 17:7 Xikita glosario “César”.

† 17:18 17:18 Epicúreos kitokakej se̱ ta̱gaꞌ yej kimachtij iga wel se̱ nochipa pa̱ki.

‡ 17:18 17:18 Estoicos kitokakej se̱ ta̱gaꞌ yej kimachtij iga se̱ amo makichí̱wasan ken kineki iya̱lmaj, sino maye̱ꞌnemi.

§ 17:23 17:23 Xikita glosario “Altar”.

* 18:18 18:18 Anka Pablo kijlij iyi̱xtaj Dios iga mawejka̱wa iga akonia̱ya vino niga motzonki̱xtia̱ya, eꞌ atikmatij te̱ íga.

* 20:7 20:7 Xikita glosario “Santa Cena”.

† 20:15 20:15 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

‡ 20:16 20:16 Xikita glosario “Pentecostés”.

§ 20:29 20:29 Lobo ken weyi koyo̱ꞌ.

* 21:3 21:3 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

† 21:18 21:18 Xikita glosario “Anciano”.

‡ 21:24 21:24 Atikmatij te̱ kichijkej, anka kichijkej ken iga tane̱xtiliá ipan Números 6:1-21.

§ 21:26 21:26 Xikita v 24.

* 21:28 21:28 Ini̱mej ta̱gaꞌ kijliáj grie̱gojmej iga wa̱lkej de seꞌ país yej ito̱ka̱ꞌ grecia iwá̱n judiyojmej ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitakej. No̱ kijlia̱yaj griego a̱ꞌsan ne̱si yej ti̱ltiꞌ. Yej ayéj judío awel kalakis tio̱pan, siga makalaki, kimiktijkej.

* 22:23 22:23 Ijkí̱n kichijkej iga mane̱si iga akiye̱ꞌitayaj yej kijtoj Pablo.

† 22:25 22:25 Ciudadano romano se̱ yej nace̱roj Roma o yej kipiáꞌ a̱maꞌ ka̱n ne̱si iga kipertenece̱rowa Roma. La ley de Roma kima̱na̱wia̱ya iciudada̱nojmej.

* 23:6 23:6 Xikita glosario “Saduceo”.

† 23:6 23:6 Xikita glosario “Fariseo”.

‡ 23:23 23:23 Xikita glosario “Lanza”.

* 24:1 24:1 Xikita glosario “Anciano”.

† 24:18 24:18 Hch 21:24

* 25:13 25:13 Xikita glosario “Herodes”.

† 25:15 25:15 Xikita glosario “Anciano”.

* 27:4 27:4 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

† 27:29 27:29 Ancla se̱ tepos yej chijtoꞌ ken a̱ka̱walo̱n yej tejte̱ntitoꞌ imajma̱ꞌ, kilpiliáj reata iwá̱n kimo̱taj a̱tampa iga kiketzaltiá á̱ka̱l.

‡ 27:30 27:30 Marine̱rojmej: ijkó̱n kijliáj tajta̱gaꞌ yej kinentia̱yaj á̱ka̱l.

* 28:1 28:1 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

Romanos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

A̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Roma

Romanos

1

Pablo kijkuilowiliá tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo yej icha̱mej Roma

1 Nej niPablo, nikchi̱wa ken ne̱tekimaka Jesucristo.* Dios ne̱no̱tzaꞌ iwá̱n ne̱tapejpen iga manimochi̱wa iyapó̱stol† iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa.

2 Dios ipan profe̱tajmej‡ ikyay tamati̱ltij iga asis iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj, ijkó̱n ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios, 3 ompa pan ye̱ꞌnoti̱ciaj tajtowa de toTe̱ko Jesucristo yej Dios iPiltzi̱n, yej nace̱ro̱ko pan ipilówa̱mpa ipilowa̱n el rey David. 4 Iwá̱n Dios kijtoj iga Jesucristo yéj iPiltzi̱n iwá̱n kimáꞌ poder, ken iyEspí̱ritoj Dios tane̱xtilij iga ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. 5 Jesucristo ne̱tapejpen iga manimochi̱wa iyapó̱stol iga maniá ipan nochi pai̱smej iga makicre̱do̱ka̱n, iwá̱n makichi̱waka̱n nochi ken Dios kineki. 6 Iwá̱n amejéme̱nwaꞌ in sekin de ino̱mej yej Dios kino̱tzaꞌ iga ximochi̱waka̱n itatki Jesucristo.

7 Nimitzijkuilowiliáj amonochi̱n amejeme̱n yej ancha̱ntitokej ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Roma. Amejeme̱n yej Dios mitznekij, iwá̱n mitztapejpenkej iga ximochi̱waka̱n itatki. Dios yej toTaj wa̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzmakaka̱n yej ye̱kti iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱.

Pablo paxa̱lo̱jneki Roma

8 Achto nikmaka gracias Dios ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo iga nochi amejeme̱n, iga no̱ya̱n mojtowa iga anmoconfia̱rojtokej ipan Cristo. 9 Dios kita iga ayí̱ꞌ nikajte̱wa iga niktajtaniliá iga mamitzpale̱wi̱ka̱n amejeme̱n. Nikyo̱lmaka iga nitekipanowa iga Dios iga nikpojtoꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj de iPiltzi̱n. 10 Nochipa niktajtaniliá Dios siga yéj kineki, wel maniá manimitzpaxa̱lowili̱tij. 11 Iga pox nimitzitasnekij iga wel manimitzpale̱wi̱ka̱n pan Dios itájto̱l, iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n pan Dios; 12 ken tikijtowaj, matimosepan‑pale̱wi̱ka̱n iga ma̱jya sej matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan toTe̱ko.

13 Nokni̱wa̱n, xikmatika̱n iga miaꞌ ve̱j nikneꞌ manimitzitatij, eꞌ este iná̱n awelsan nia. Nia̱jneki pan amoa̱ltepe̱ꞌ Roma iga manikpowa itájto̱l Dios iga makicre̱do̱ka̱n miaꞌ, kensan nikchij kajká̱n nikpowilij sekin yej ayéj judiyojmej. 14 Nikmachi̱liá ken nikdebe̱rowa Dios, inó̱n iga manikui̱guili Dios itájto̱l nochi gente, yej grie̱gojmej iwá̱n yej ayéj, yej tejté̱ iteki o ayá̱ꞌ. 15 Iná̱n pox nikyo̱lmakatoꞌ iga manikpowati ye̱ꞌnoti̱ciaj iga nochi yej ancha̱ntitokej Roma.

Itájto̱l Dios tasalva̱rowa

16 Ayá̱ꞌ nipi̱na̱wa iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj, iga inó̱n tájto̱l ipode̱r Dios iga kisalva̱rowa nochi yej yéj kicre̱dowa; achto judiyojmej iwá̱n no̱ yej ayéj. 17 Ipan iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj te̱ne̱xtiliá iga san ticre̱dowaj iwá̱n timoconfia̱rowaj ipan Cristo, te̱ye̱ꞌita Dios. Ka̱n ijkuilijtoꞌ ijkí̱n kijtowa: “Yej kichi̱wa ken kineki Dios, Dios kiye̱ꞌita iwá̱n yawi onoti nochipa wa̱n yéj.”

Tonochimej ayompa tikchijtokej

18 Inó̱n iga Dios kine̱xtiá desde ipan cielo iga kikuesowilijtoꞌ ino̱mej yej kichijtokej yej aye̱kti, iga ijkó̱n kichi̱waj, kitzakuiliáj iga sekin maki̱xmatika̱n Dios. 19 Yejemej kimatij yej wel momati de Dios, iga Dios ima̱tika kine̱xtilíjkeja; 20 puej Dios awel tikitaj, eꞌ wel tiki̱xmatij pan yej kichij. Este kua̱ꞌsan Dios kichij iní̱n ta̱jli, ompa monojma‑itaꞌ iga yéj nokta Dios iwá̱n nochi wel kichi̱wa; inó̱n iga yejemej awel motajtowili̱skej. 21 Puej malej iga kimatiayaj iga onoꞌ Dios, eꞌ ayá̱ꞌ kiweyimati̱ltijkej ken Dios, niga kimakakej gracias. Ma̱jwaꞌ kejla̱mikij yej ajaye̱kti, iwá̱n yo̱lpoliwikej ken se̱ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajla̱miki. 22 Kijtowaj iga nochi kimatij, eꞌ xe̱toktikej. 23 Kikajtejkej yej melaꞌDio̱s, yej nochi wel kichi̱wa, wa̱n ayi̱ꞌpa miki, iga kiweyimati̱ltiáj i̱dolojmej yej tama̱chí̱wal. Onoꞌ ídolo yej tacháj ken ta̱gaꞌ, eꞌ ta̱gaꞌ míkisan, onoꞌ ídolo yej tacháj ken to̱to̱ꞌ, onoꞌ ídolo yej tacháj ken yej moe̱lwawatatzowaj iwá̱n onoꞌ ídolo yej tacháj ken yo̱lka̱mej yej na̱wi iyikxi.

24 Inó̱n iga Dios kisenkokajtej ino̱mej iga makichi̱waka̱n yej pox aye̱kti, yej kejla̱mikij iga makichi̱waka̱n. Iwá̱n yejéme̱nsan mosepanchi̱wilijkej yej poxsan ajaye̱kti yej este tipi̱na̱waj iga tikitaj. 25 Ino̱mej ayá̱ꞌ kikuikej iyojwi Dios, ma̱jwaꞌ mokajkayajkej ipan yej ayéj ye̱ꞌojti iga kiweyimati̱ltijkej yej Dio̱spa kichij, en lugar iga makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios, yej nochi kichij, yej kajasi iga mamoweyimati̱lti nochipa. Ijkó̱nyawaꞌ.

26 Inó̱n iga Dios kisenkokajtej ino̱mej iga makichi̱waka̱n ken kineki iya̱lmajmej, iga siwa̱tkej ayoꞌ mote̱kayaj iwá̱n ta̱gaꞌ, iga mote̱káyaja iwá̱n yej siwa̱ꞌ no̱ iga kichi̱waj yej aye̱kti. 27 Iwá̱n ijko̱nsan no̱ tajta̱gaꞌ kikajtejkej iga mote̱kaj iwá̱n siwa̱ꞌ, iga mote̱kaj iwá̱n ita̱ga‑ikni̱wa̱n iga kichi̱waj yej aye̱kti. Poxsan moe̱le̱wijkej seꞌ iwá̱n seꞌ, iwá̱n Dios kicastiga̱roj ino̱mej iga mosepanchi̱wiliáj yej aye̱kti.

28 Iwá̱n yejeme̱n ayꞌya kinekikej nité̱ wa̱n Dios. Dios kisenkokajtej ino̱mej iga makichi̱waka̱n kensan kineki iya̱lmajmej iga makichi̱waka̱n yej aye̱kti. 29 Nochipa kichi̱waj nochi yej aye̱kti, masij wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitokej, mote̱kaj iwá̱n ita̱ga‑ikni̱n, kipoxnekij tomi̱n, na̱mo̱lnemij, ta‑i̱xitaj, tamiktiáj, mokuesowaj, takajkaya̱waj iwá̱n kejla̱mikij iga kichi̱waj yej aye̱kti. 30 Tapo̱powaj, tapantiáj, kijiyaj Dios, taajajwaj, moweyimatij, mokichmatij, pox welitij iga kichi̱waj yej aye̱kti, akichi̱waj ken kitekimakaj itajmej. 31 Xe̱toktikej, kijtowaj tejté̱ iwá̱n akichi̱waj, ayéj te‑ijikni̱mej, poxsamej iwá̱n ayá̱ꞌ ta‑ikne̱liáj. 32 Yejemej kimatij yej Dios tatekimaka iga mamochi̱wa, kimatij iga yej kichi̱waj yej aye̱kti, kajasi iga mamikika̱n, eꞌ malej ijkó̱n, ma̱jsan kichi̱waj, wa̱n este kiye̱ꞌitaj kua̱ꞌ kitaj agaj kichi̱wa yej aye̱kti.

2

Dios tajuzga̱rowa ken kajasi

1 Kua̱ꞌ tikijliá seꞌ iga kichij yej aye̱kti, mogá̱najsan timotikomo̱ta iga tej no̱ tikchijtoꞌ ijkó̱n ken seꞌ nemi tikjuzga̱rowa. Inó̱n iga ayꞌya wel timotajtowili̱j, a̱ꞌsan ne̱si in tej. 2 Eꞌ tikmatij iga Dios kichi̱wa ken kajasi kua̱ꞌ kijuzga̱rowa ino̱mej yej ijkó̱n kichi̱waj. 3 Tej yej tikijliá sekin iga kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n tej no̱ tikchi̱wa ijkó̱n, tej a̱n tikijtowa anka wel timi̱ya̱nas iyi̱xtaj Dios kua̱ꞌ tajuzga̱ro̱j 4 ¿Anka tikijiya yej Dios mitzmaka iga Dios pox tacho̱kiliá wa̱n ayá̱ꞌ nimaní̱n kuesiwi? ¿Ix atikmati iga pox ta‑icne̱liá iga mitzne̱xtiliá iga xikajte̱wa iga tikchi̱wa yej aye̱kti? 5 Eꞌ tej timoyo̱ltakua̱wiliá, iwá̱n ayá̱ꞌ tikneki tikajte̱wa iga tikchi̱wa yej aye̱kti. Inó̱n iga nemi tikuesowa Dios iwá̱n mogá̱najsan nemi timochi̱wiliá iga mamitzjuzga̱ro̱ka̱n kua̱ꞌ ke̱man Dios wi̱ꞌ iga tacastiga̱ro̱ki ken kajasi. 6 Iwá̱n yawi kixta̱wati sejsé̱ kensan kichij. 7 Onoꞌ yej nochipa kite̱mowaj iga kichi̱waj yej ye̱kti iga Dios makiye̱ꞌita. Dios yawi kita̱li̱ti ino̱mej iga iyi̱xtaj maye̱ꞌonoka̱n nochipa iwá̱n nochipa onoskej wa̱n yéj. 8 Eꞌ Dios kuesiwi iwá̱n yawi kicastiga̱ro̱ti yej ayompa kichijtokej iwá̱n iga ayá̱ꞌ kinekij makichi̱waka̱n ken Dios kineki, ma̱jwaꞌ kichi̱waj yej aye̱kti. 9 Yawij kikno̱chi̱watij iwá̱n yawij moyo̱lmikti̱tij nochi yej kichi̱waj yej aye̱kti; achto judiyojmej iwá̱n no̱ yej ayéj. 10 Dios yawi kita̱li̱ti iga iyi̱xtaj maye̱ꞌonoka̱n, iwá̱n mapa̱ktoka̱n wa̱n maonoka̱n tamelá̱ nochi yej kichi̱waj yej ye̱kti; achto judiyojmej iwá̱n no̱ yej ayéj.

11 Iga Dios ayá̱ꞌ se̱san kiye̱ꞌita. 12 Inochi yej kichi̱waj yej aye̱kti, yej ayá̱ꞌ ki̱xmatikej iley Moisés ijkó̱n mikiskej; iwá̱n yej ki̱xmatikej iley Moisés iwá̱n kichi̱waskej yej aye̱kti; iga inó̱n ley yawij kijuzga̱ro̱tij. 13 Iga Dios awel kiye̱ꞌitas ino̱mej yej iga san kikakij iley Moisés, yéj kiye̱ꞌita yej kichi̱waj ken kijtowa inó̱n ley. 14 Kua̱ꞌ ino̱mej gente yej ayéj judiyojmej, kichi̱waj ken kijtowa la ley, malej iga ayá̱ꞌ ki̱xmatij inó̱n ley. Yejéme̱nsan ise̱ltimej kichi̱waj ken la ley tatekimaka; 15 iga ken nemij kine̱xtiáj iga ijkuilijtoꞌ se̱ ley ipan iya̱lmajmej, iwá̱n momachi̱liáj siga kichijkej yej ye̱kti o aye̱kti. 16 Iní̱n mochi̱was inó̱n día kua̱ꞌ Dios kimakas iga Jesucristo makijuzga̱ro inewi yej kichtakachijkej nochi tokni̱wa̱n, kensan kijtowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej nej nikpowa.

Judiyojmej iwá̱n iley Moisés

17 Tej yej timokichmati iga tijudiyoj, iwá̱n tikchi̱wa ken kijtowa iley Moisés, iwá̱n timoweyimati iga tiye̱ꞌonoꞌ iwá̱n Dios. 18 Tej yej tikijtowa iga tikmati katiá yej Dio̱spa kineki iga mamochi̱wa, iwá̱n la ley mitzne̱xtiliá iga wel tikye̱ꞌtapejpena katiapa yej ye̱kti. 19 Timomachi̱liá iga wel tikye̱ꞌojkui̱ltiá yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iwá̱n ken tikta̱wiá yej onokej ken ka̱n takomichka̱n. 20 Tikijtowa iga wel tikmachtiá yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij itájto̱l Dios, iwá̱n yej némi‑oꞌ pe̱wa ki̱xmati iyojwi Dios, iga san tikpiá la ley iwá̱n timomachi̱liá iga tej yej wel titamachtiá nokta. 21 Tej yej tikmachtiá seꞌ, ¿ix ayá̱ꞌ achto tej ximomachti? Tej titamachtiá iga amo matachtekilo, ¿in tej, te íga titachteki? 22 Tej tikijtowa iga aye̱kti iga yej na̱miktitoꞌ mayawi wa̱n seꞌ, ¿in tej, te íga ijkó̱n tikchi̱wa? Siga tej tikijiya i̱dolojmej, ¿te iga titachteki ipan itio̱pamej i̱dolojmej? 23 Timoweyimati iga tikpiá la ley, eꞌ tikaja̱wilmati Dios iga ayá̱ꞌ tikchi̱wa ken tatekimaka la ley. 24 Yej ígawaꞌ ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Amotechko amejeme̱n iga yej ayéj judiyojmej kipo̱powaj Dios.”

25 Mela̱ꞌwaꞌ siga timocircuncida̱rowa,* mitzpale̱wiá achi, eꞌ siga tikchíjtoꞌsan ken tatekimaka iley Moisés; eꞌ siga ayá̱ꞌ tikchi̱wa nochi, ken tikita ayá̱ꞌ timocircuncida̱roj. 26 Iwá̱n siga yej ayá̱ꞌ onoꞌ circuncidado makichi̱wa ken tatekimaka la ley, inó̱n mo‑itas ken tikita yej mocircuncida̱roj, malej iga ayá̱ꞌ onoꞌ circuncidado. 27 Iwá̱n yej ayá̱ꞌ onoꞌ circuncidado, iga ayá̱ꞌ tektoꞌ ikajlo̱ꞌ, iwá̱n makichi̱wa ken tatekimaka la ley, yéj yawi mitzjuzga̱ro̱ti iga ayá̱ꞌ tikchi̱wa ken kijtowaj la ley, malej iga tikpiá la ley iwá̱n tonoꞌ circuncidado. 28 Se̱ ayéj judío iga san ijkó̱n ne̱si, malej se̱ mamocircuncida̱ro, iga mamoteki ipan ikajlo̱ꞌ. 29 Ma̱jwaꞌ yej melaꞌjudiyoj kicre̱dowa Dios este ipan iya̱lmaj, wa̱n yej onoꞌ circuncidado ayejsan ipan ikajlo̱ꞌ sino que no̱ este ipan iya̱lmaj, iwá̱n inó̱n awel kichi̱wa la ley, sino que iyEspí̱ritoj Dios. Yej ijkó̱n onoꞌ, Dios kiye̱ꞌita malej iga tajta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaj.

3

1 ¿Te̱ mota̱niliá siga se̱ majudiyoj?, ¿o te̱ mota̱niliá siga se̱ maono circuncidado?* 2 Poxsan, iwá̱n onoꞌ miaꞌ yej wel nimitzne̱xtiliá iga ijkó̱n nokta; achto nimitzijliáj iga Dios kiye̱ꞌitaꞌ judiyojmej iwá̱n kimáꞌ iley. 3 ¿Te̱ kichij siga sekin de yejemej kikajte̱waj iga moconfia̱rowaj ipan Dios? ¿Ix iga ino̱nsan Dios kikajte̱was iga kichi̱was yej kijtoj? 4 ¡Ayéj ijkó̱n! Ma̱jwaꞌ Dios kichi̱wa nochi kensan kijtoj, malej iga nochi tajta̱gaꞌ matakajkaya̱waka̱n; iga ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa:

Pan motájto̱l ne̱sis iga ompay ken tikijtowa,

iwá̱n tikta̱nili̱j yej mitzte̱lwi̱skej.

5 Kua̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti, tikne̱xtiáj iga Dios kajasi makuesiwi iwá̱n mate̱castiga̱ro. ¿Ix wel iga inó̱n tikijtowaj iga Dios kichi̱wa yej aye̱kti kua̱ꞌ te̱castiga̱rowa? (Nemi nitajtowa ken se̱ ta̱gaꞌ tajla̱miki.) 6 ¡Ayéj ijkó̱n! Siga Dios katka kichi̱waya yej aye̱kti, ¿kén wel kijuzga̱ro̱j nochi yej onokej ipan iní̱n ta̱jli?

7 Onoꞌ sekin no̱ yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajla̱mikij yej kijtowaj: “Kua̱ꞌ nej nitakajkaya̱wa, má̱j ne̱si iga kajasi iga Dios mamoweyimati̱lti iga yéj ayí̱ꞌ takajkaya̱wa. Wel a̱n nikijtowa, ¿te iga Dios mane‑ítaoꞌ ken se̱ yej aye̱kti kichi̱wa?” 8 Siga ijkó̱n, ¿te iga ayá̱ꞌ tikijto̱skej iga matikchi̱waka̱n yej aye̱kti iga mawi̱ki yej ye̱kti? Ken nejemej sekin ne̱pantiáj iga ijkó̱n nitamachtiáj. Ino̱mej yej ijkó̱n ne̱pantiáj, kajasi iga Dios makicastiga̱ro.

Ateyi nisé̱ yej maye̱ꞌnemi

9 ¿Kéntaj? ¿Ix tejeme̱n judiyojmej yej má̱j tiye̱ꞌnemij que yejemej? ¡Ayéj ijkó̱n! Nimitzne̱xtilíjkeja iga kensan judiyojmej kensan yej ayéj, no̱ kichijtokej yej aye̱kti. 10 Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa:

Ateyi nisé̱ yej ye̱ꞌnemi, nisé̱ nokta;

11 Ateyi ni agaj yej kimatisneki yej ye̱kti,

niga yej kite̱mowa Dios iga makitoka iyojwi.

12 Inewi ki̱skej ipan ye̱ꞌojti, iwá̱n inochi momelaꞌpojpolojkej.

Ateyi yej kichi̱wa yej ye̱kti, ateyi nisé̱ nokta.

13 Itoskamej ken tikita a̱nimajxapoꞌ yej te̱ntapojtoꞌ;

iga ompa ki̱saj ken iga takajkaya̱waj.

Itajto̱lmej yej ki̱saj ipan ite̱mej kualo ken tikita kowa̱ꞌ iya̱yo.

14 San kijtojtokej yej ajaye̱kti iwá̱n san tayo̱lmiktijtokej.

15 Nimani̱nsan kuesiwij este wel tamiktiáj;

16 san ka̱n iga yawij, tapolowaj iwá̱n tayo̱lmiktiáj,

17 iwá̱n ayá̱ꞌ ki̱xmatij ojti yej te̱ne̱xtiliá iga matonoka̱n tamelá̱.

18 Ni alí̱n ayá̱ꞌ kimajmawiliáj Dios.

19 Nochi iní̱n ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios. Tikmatij iga yej kipiáj iley Dios makichi̱waka̱n ken kijtowa. Eꞌ, como ayá̱ꞌ kichi̱waj, ayagaj wel kijtowa iga ye̱ꞌnemi, iga ipan iní̱n ley ne̱si iga tonochi̱n ayompa tinemij wa̱n kajasi iga Dios mate̱castiga̱ro. 20 Ayagaj wel ye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga san kichi̱wa ken kijtowa la ley, iga la ley te̱ne̱xtiliajsan iga tonochi̱n tikchi̱waj yej aye̱kti.

Se̱ wel moma̱nawiá iga san moconfia̱rowa ipan Jesucristo

21 Eꞌ iná̱n Dios te̱ne̱xtiliá ken iga wel tiye̱ꞌonoj iyi̱xtaj yéj, ayéj iga tikchi̱waj ken kijtowa la ley; iní̱n wel timomachtiáj ka̱n ijkuilijtoꞌ pan la ley iwá̱n ka̱n kijkuilojkej profe̱tajmej. 22 Yej moconfia̱rowa ipan Jesucristo, Dios nochi kiye̱ꞌita, a̱ꞌsan ne̱si yej kicre̱dowaj ipan yéj. 23 Tonochi̱n tikchijkej yej aye̱kti iwá̱n inó̱n iga timoyokatijtokej wa̱n Dios. 24 Eꞌ Dios kiyokachij iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj iga san te̱cho̱kiliá. Te‑ikne̱lij iwá̱n te̱ma̱nawij iga Jesucristo miguiꞌ iga tejemej. 25 Dios kiti̱tan iPiltzi̱n iga mikiko; kitoyaj iyesyo iga totechko iga wel mate̱perdona̱rowili yej tikchijkej yej aye̱kti. Inó̱n te̱perdona̱rowiliá iga san ticre̱dowaj ipan Cristo. Ijkó̱n Dios kichij yej ye̱kti iga kiperdona̱roj yej ikyay la gente kichijkej yej aye̱kti. 26 Iná̱n iga Cristo miguiꞌ te̱ne̱xtiliá iga nochi yej aye̱kti kichijkej la gente, kiperdona̱rowilíjkeja. Iwá̱n momelaꞌmati iga ijko̱nya nokta ken Dios tajuzga̱rowa, iga ayoꞌ kejla̱ntoꞌ yej aye̱kti yej kichijkej yej iná̱n moconfia̱rowaj ipan Jesucristo.

27 ¿Ká̱ntaj ka̱wi iga pox timokichmatij iyi̱xtaj Dios? Támiꞌya. ¿Te iga a̱n? Ayéj iga tikchijkej ken kijtowa la ley, ma̱jwaꞌ iga ticre̱dójkejsan. 28 Ijkó̱n tika̱wij; se̱ wel ye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga kicre̱dowa Jesucristo, ayéj iga kichi̱wa ken kijtowa la ley.

29 ¿In Dios, ix iDio̱ssan judiyojmej? ¿Ix ayéj iDio̱s no̱ yej ayéj judiyojmej? Kena, yejeme̱n no̱. 30 Iga Dios se̱san onoꞌ iwá̱n kichi̱was iga nochi maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj yéj iga san moconfia̱rowaj ípan, até̱ kichij siga judiyojmej o ayéj. 31 Iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo, ¿ix ayꞌya te̱ iteki la ley? ¡Ayéj ijkó̱n! Ma̱jwaꞌ tikne̱xtiáj te̱ nokta iteki la ley.

4

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n pan yej kichij Abraham

1 ¿Iná̱n te̱ tikijto̱skej, te̱ mota̱nilij to‑ikyapatajwe̱wej Abraham? 2 Siga Dios kiye̱ꞌitaꞌ Abraham iga san yej kichij, kajasi iga mamoweyimati, eꞌ Abraham ayí̱ꞌ moweyimatiꞌ iyi̱xtaj Dios. 3 Puej ¿te̱ kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios? “Dios kiye̱ꞌitaꞌ Abraham ken se̱ yej akichij yej aye̱kti iga moconfia̱roj ipan Dios.” 4 Eꞌ siga se̱ tekipanowa, itomi̱n ayá̱ꞌ san kipetzmakaj, ma̱jwaꞌ kajasi iga makimakaka̱n iga tatá̱nija. 5 Eꞌ siga agaj yej niga te̱ kichi̱wa iga maye̱ꞌnemi iwá̱n kicre̱dowa ipan Dios iga yéj wel kiye̱ꞌitas, Dios kiye̱ꞌita iga san kicre̱dowa ipan yéj. 6 Ijko̱nsan no̱ kijtowa David iga mapa̱ki yej Dios kiye̱ꞌita, malej iga ayá̱ꞌ kichij nité̱ iga makiye̱ꞌita. 7 David kijtoj:

Yo̱lpa̱któkeja yej Dios kiperdona̱rowílija yej kichijkej yej aye̱kti iwá̱n ke̱lka̱wílija yej ayompa kichijkej.

8 Yo̱lpa̱ktoꞌ ta̱gaꞌ yej toTe̱ko ayꞌya kejla̱mikiliá inó̱n yej aye̱kti kichij.

9 ¿Ix yo̱lpa̱ktokej inó̱mejsan yej onokej circuncidado, o no̱ yo̱lpa̱ktokej yej ayá̱ꞌ onokej circuncidado? Tikitákeja iga Dios kiye̱ꞌitaꞌ Abraham ken se̱ yej akichij yej aye̱kti iga moconfiá̱rojsan ipan Dios. 10 Eꞌ ¿ke̱man ijkó̱n kitaꞌ? ¿Ix kua̱ꞌ Abraham onoyay circuncidado, o kua̱ꞌ aya? Áchtosan, kua̱ꞌ aya mocircuncida̱rowa. 11 Iwá̱n Abraham mocircuncida̱roj iga mane̱si iga Dios ki‑o̱memá̱wija ken se̱ yej ye̱ꞌnemi, iga san moconfia̱roj ipan Dios. Ijkó̱n iga Abraham mochij ken te̱tajwé̱j de inochi yej moconfia̱rowaj ipan Dios, malej iga ayá̱ꞌ onokej circuncidado; ijkó̱n Dios kita nochi ino̱mej ken kua̱ꞌ ayá̱ꞌ kichijkej yej aye̱kti. 12 Abraham no̱ te̱tajwe̱wej de ino̱mej yej onokej circuncidado, eꞌ yej no̱ moconfia̱rowaj kensan totajwe̱wej Abraham moconfia̱roj kua̱ꞌ aya onoya circuncidado.

Dios kichi̱wa yej kijtoj iga se̱ moconfia̱rówasan ípan

13 Pues Dios kijlij Abraham iwá̱n ipilówa̱mpa ipilowa̱n iga yejeme̱n yawij kimakatij nochi ta̱jli iga mamochi̱wa itatkimej. Eꞌ iní̱n mochij ayéj iga Abraham kichijtoya ken kijtowa la ley, sino que iga moconfia̱roj ipan Dios, iwá̱n Dios kitaꞌ Abraham kenkua̱ꞌ ayá̱ꞌ kichij nité̱ yej aye̱kti. 14 Siga katka yejsan kichi̱waj ken kijtowa la ley kimakaskej yej Dios kijtoj, bá̱ldejsan iga timoconfia̱rowaj ipan Dios. Iwá̱n ayꞌya vale̱ro̱j yej Dios kijtoj iga te̱makas. 15 Iga atikchi̱waj ken kijtowa la ley, kajasi iga mate̱castiga̱ro̱ka̱n; eꞌ ka̱n ateyi la ley, ayagaj itechko iga akichi̱wa ken tatekimaka la ley.

16 Inó̱n iga yej Dios kijlij Abraham iga kimakaskej nochi ipilowa̱n ipilówa̱mpa, san kipetzmakaskej iga Abraham moconfia̱roj ipan yéj. Ijkó̱n nochi ipilowa̱n ipilówa̱mpa Abraham kimatij iga kimakaskej yej Dios kijtoj; ayéj iga yejsan kichi̱waj ken kijtowa la ley, sino que no̱ iga nochi yej kicre̱dowaj ken kicre̱doj Abraham. Yéj mochij te̱taj iga nochi tejemej. 17 Itájto̱l Dios tajtowa de Abraham: “Tej nimitzta̱lij iga ite̱tajwe̱wej miaꞌ nacio̱mej.” Iní̱n itájto̱l, Dios kimáꞌ Abraham iga Abraham kicre̱doj ipan Dios yej wel ki‑ojpa‑ixitiá yej miktokej, iwá̱n iga itájto̱l kichi̱wa yej aya teyi.

18 Malej iga ne̱siá iga isiwa̱ꞌ akitaya ipiltzi̱n, Abraham kicre̱doj iga mochi̱was nochi yej Dios kijlij. Ijkó̱n iga mochij “te̱taj iga miaꞌ pai̱smej”, ijkó̱n ken Dios kijlij: “Poxsan pi̱wis ipilowa̱n mopilowa̱n.” 19 Abraham ayá̱ꞌ kikajtej iga moconfia̱roj ipan Dios, malej iga kipiayay ken cien años, iwá̱n yéj kimatiá iga yéj iwá̱n Sara ayoꞌ wejka iga mikiaja wa̱n poxsan yo̱lejkej iga makipiaka̱n ipilowa̱n. 20 Yéj ayá̱ꞌ kijtoj iga akicre̱dowa yej Dios kijlij, ma̱jwaꞌ moconfia̱roj poxsan ipan itájto̱l Dios iwá̱n kiweyimati̱ltij, 21 kimelaꞌmati iga Dios wel kichi̱wa inewi yej kijlij. 22 Inó̱n iga Dios kitaꞌ Abraham ken se̱ yej ye̱ꞌnemi iyi̱xtaj iga moconfia̱roj ipan yéj.

23 Iwá̱n ayejsan iga Abraham iní̱n mo‑ijkuiloj iga Dios kitaꞌ ken se̱ yej ye̱ꞌnemi iyi̱xtaj; 24 sino iga tejeme̱n no̱. Puej Dios no̱ te‑ita ken yej tiye̱ꞌnemij iyi̱xtaj iga timoconfia̱rowaj ipan yéj, yej ki‑ojpa‑ixitij Jesús toTe̱ko. 25 Dios kineꞌ iga makimikti̱ka̱n Jesús iga yej tikchijkej yej aye̱kti, iwá̱n ki‑ojpa‑ixitij iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj yéj.

5

Wel tiye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios

1 Iná̱n welja te̱ye̱ꞌita Dios iga timoconfia̱rowaj ipan yéj, tonókeja tamelá̱ wa̱n yéj iga yej kichij toTe̱ko Jesucristo iga tejeme̱n. 2 Iná̱n iga timoconfia̱rojkej ipan Cristo, tikmatij iga Dios te‑ikne̱liá iga welya tiye̱ꞌonoj iyi̱xtaj. Iwá̱n tipa̱kij iga tikmatij iga wi̱ꞌ día kua̱ꞌ tikitaskej yej ye̱kti yej Dios te̱makas. 3 Iwá̱n ayejsan iga inó̱n tipa̱ktokej, sino que no̱ tipa̱kij kua̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waj, iga tikmatij iga kua̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waj ompa timomachtiáj ken iga wel matikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waj. 4 Iwá̱n iga tikijyo̱wiáj kua̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waj, Dios te̱ye̱ꞌita, iwá̱n siga te̱ye̱ꞌita Dios, wel tikmatij iga ke̱man tonoskej íwa̱n. 5 Iwá̱n iga tikmatij iga ke̱man tonoskej íwa̱n, ayá̱ꞌ tipi̱na̱waj iga tikmatij iga te̱máꞌ iyEspí̱ritoj yej te̱ne̱xtiliá ken iga yéj te̱poxcho̱kiliá.

6 Kua̱ꞌ awel timoma̱nawia̱yaj toga̱naj, íkua̱ꞌwaꞌ in Cristo miguiꞌ iga tejeme̱n yej tikchi̱waj yej aye̱kti. 7 Ayí̱ꞌ agaj kiyo̱lmaka iga mamiki iga seꞌ, niga wel miki iga se̱ yej ye̱ꞌnemi; anka wel ono se̱ yej wel mamiki iga se̱ yej melaꞌye̱ꞌnemi nokta. 8 Eꞌ, Dios te̱ne̱xtiliá iga te̱poxcho̱kiliá iga Cristo miguiꞌ iga tejeme̱n, malej iga tikchijtokej yej aye̱kti. 9 Iná̱n Dios te̱ye̱ꞌita iga Cristo kitoyaj iyesyo kua̱ꞌ miguiꞌ iga tejeme̱n; ma̱jya sej Cristo wel te̱ma̱nawi̱j kua̱ꞌ Dios kuesiwis wa̱n kicastiga̱ro̱j yej ayompa nemij. 10 Siga kua̱ꞌ tejemej aya te̱ye̱ꞌitaya Dios, Cristo kichij iga te̱ye̱ꞌítaya iga miꞌ iga tejemej, kuanti má̱j iga iná̱n te̱ye̱ꞌítaya, no̱ te̱salva̱rowa iga Cristo ojpa‑isaꞌ sej. 11 Ayejsan iga inó̱n, sino que no̱ tipa̱ktokej ipan Dios iga ticre̱dowaj pan toTe̱ko Jesucristo, iwá̱n iga Cristo kichij iga matonoka̱n tamelá̱ wa̱n Dios.

Adán iwá̱n Cristo

12 Ijkó̱n iná̱n, iga itechko se̱ ta̱gaꞌ yej akichij ken Dios kineꞌ, ómpaya pe̱waꞌ iga mochi̱wa yej aye̱kti ipan iní̱n ta̱jli, inó̱n iga mikilo, iwá̱n iná̱n nochi miki iga nochi kichi̱waj yej aye̱kti. 13 Áchtosan kua̱ꞌ aya onoya ley, mochijtoyay yej aye̱kti ipan iní̱n ta̱jli; eꞌ kua̱ꞌ ateyi ley, ayagaj wel kite̱lwiá iga kichijtoꞌ yej aye̱kti. 14 Desde iga onoya Adán este iga Dios kimáꞌ ley in Moisés, mikikej nochi gente. Mikikej malej iga ayá̱ꞌ kiyokachijkej yej Dios kijtoj iga amo mamochi̱wa; Adán, kena, kiyokachij yej Dios kijtoj iga amo mamochi̱wa.

Wel mojtowa iga Adán achi ijkó̱mpasan ken Cristo. 15 Eꞌ yej kichij Adán awel tikijtowaj iga ijkó̱mpasan iwá̱n inó̱n yej Dios te̱petzmako̱kawij. Iga itechko Adán miaꞌ mikikej, eꞌ ma̱jya sej Jesucristo ise̱lti kichij iga Dios mate̱ye̱ꞌita iwá̱n te̱mako̱kawij iga te̱salva̱rowa. 16 Inó̱n yej Adán kichij yej aye̱kti, awel tikijtowa iga ijkó̱mpasan ken imako̱ka Dios yej te̱maka iga te̱salva̱rowa. Iga se̱ yej Adán kichij yej aye̱kti, mojtowa iga kajasi iga nochi mamocastiga̱ro; eꞌ imako̱ka Dios kichi̱wa iga wel te̱ye̱ꞌita, malej iga tikchijkej miaꞌ yej aye̱kti 17 Puej siga itechko se̱san ta̱gaꞌ yej kichij yej aye̱kti, nochi gente miki; iga yej kichij seꞌ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, ma̱jya sej wel te̱pale̱wiá iga ayí̱ꞌ timikiskej iga Dios te‑ikne̱liá.

18 Ijkó̱n ken itechko Adán iga kichij yej aye̱kti, nochi gente mikij, ijko̱nsan no̱ iga Cristo yej kichij yej pox ye̱kti, kichij iga Dios makiye̱ꞌita nochi gente wa̱n maonoka̱n íwa̱n nochipa. 19 Ken tikijtowaj igasan se̱ ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ tacre̱doj iga kichij yej aye̱kti, nochi kimopaꞌ; ijko̱nsan no̱ iga se̱ ta̱gaꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jesús tacre̱doj, kichij iga Dios makiye̱ꞌita pox miakejmej.

20 Dios kimáꞌ iley Moisés iga matikmatika̱n iga tikchi̱waj yej aye̱kti. Eꞌ malej iga pox ne̱si iga mochi̱wa yej aye̱kti, ma̱jya sej Dios kine̱xtij iga te‑ikne̱liá. 21 Ijkó̱n iga nochi tejeme̱n tikchi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n inó̱n iga nochi timikij; eꞌ iná̱n iga Dios pox te‑ikne̱liá iwá̱n te̱ye̱ꞌita iga timoconfia̱rowaj pan toTe̱ko Jesucristo, nochipa tonoskej wa̱n yéj.

6

Tisenmikíkeja iwá̱n Cristo, ijko̱nsan no̱ íwa̱n tisen‑ojpa‑isaskej

1 ¿Te̱ tikijto̱skej? ¿Ix tiktekiꞌchijtoskej yej aye̱kti iga Dios ma̱joꞌ mate̱perdona̱ro? 2 ¡Ayá̱ꞌ! Tejeme̱n ken kua̱ꞌ timikíkeja iga tikajtéjkeja iga tiktekichi̱waj yej aye̱kti; ¿kén weljoꞌ matikchijtóka̱nsan yej aye̱kti? 3 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga yej timobautiza̱rojkej* iga ticre̱dojkej ipan Cristo Jesús, no̱ ken kua̱ꞌ tisenmikíkeja íwa̱n? 4 Iga kua̱ꞌ timobautiza̱rojkej, íkua̱ꞌ timosento̱kkej íwa̱n. Ijkó̱n ken toTaj ki‑ojpa‑ixitij Cristo iga iweyi poder, ijkó̱n iná̱n teojpa‑ixitij iga matiye̱ꞌnemíka̱nya pan iyojwi.

5 Siga kua̱ꞌ timobautiza̱rojkej, tisenmikíkeja iwá̱n Cristo, ijko̱nsan no̱ íwa̱n tisen‑ojpa‑isaskej. 6 Tikmatij iga to‑ikyapanemilis moclava̱roj wa̱n Cristo ipan cruz, iga inó̱n yej te̱yo̱ltila̱naya iga matikchi̱waka̱n yej aye̱kti mamíkiya iga ayoꞌ má̱j matikchijtoka̱n yej aye̱kti. 7 Yej miꞌya, ayoꞌ kichi̱wa yej aye̱kti. 8 Siga tisenmikíkeja iwá̱n Cristo, tikmatij no̱ iga tonoskej íwa̱n. 9 Tikmatij iga kua̱ꞌ Cristo ojpa‑ísaꞌya ka̱n miktoya, ayoꞌ sej mikis nike̱man. 10 Cristo miguiꞌ se̱san ve̱j iga makiperdona̱ro nochi yej mochi̱wa yej aye̱kti; eꞌ iná̱n iga sej isatoꞌ, kichijtoꞌ ken Dios kineki. 11 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n ximomachi̱li̱ka̱n kenkua̱ꞌ anmiktókeja iga ayoꞌ wel ankichi̱waj yej aye̱kti, eꞌ xisatoka̱n iga xikchi̱waka̱n ken kineki Dios, iga anse̱titokej wa̱n Cristo Jesús yej toTe̱ko.

12 Amocue̱rpoj ke̱man mikis, eꞌ iná̱n mitztekimakasnekij iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, inó̱n iga amo ximoyo̱lyama̱naka̱n iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti ken mitzyo̱ltila̱naj amocue̱rpoj. 13 Ni alí̱n amocue̱rpoj amo makichi̱wa yej aye̱kti. Ma̱jwaꞌ xikchi̱waka̱n yej Dios kineki iga mane̱si iga anmikíkeja wa̱n an‑ojpa‑isákeja sej. Ximomakaka̱n iga nochi amocue̱rpoj makichi̱wa yej ye̱kti ken Dios kineki. 14 Ijkó̱n ayꞌya wel mitztekimakaj amocue̱rpoj iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti iga ayoꞌ mitztekimakatokej la ley, sino que iná̱n amonokej iga Dios mitzikne̱liáj.

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan tokni̱mej yej te̱koyojkej, yej kijliáj esclavo†

15 ¿Kén tikijto̱skej? ¿Ix tiawij tikchi̱watij yej aye̱kti iga ayꞌya te̱tekimaka la ley, iwá̱n iga san Dios te‑ikne̱liá? ¡Ayéj ijkó̱n! 16 Amejeme̱n ankimatij siga ankite̱mowaj iga agaj mamochi̱wa amote̱ko, amonoskej ken iyescla̱vojmej iwá̱n ankichi̱waskej ken yéj mitztekimakaj; siga mitztekimakaj iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, anmikiskej. Eꞌ siga ankichi̱waskej iga Dios maono iga amoTe̱ko, ankichi̱waj ken yéj kiye̱ꞌita. 17 Nikmaka gracias Dios, malej iga ikyay ankitekichijtoyaj yej aye̱kti, eꞌ iná̱n ankimelaꞌcre̱dójkeja iga inochi amoa̱lmaj kensan mitzmachtijkej. 18 Iná̱n ken kua̱ꞌ anxitomíkeja iga ayꞌya ankichijtokej yej aye̱kti, iná̱n ankichí̱waja ken mitztekimakaj amoTe̱ko Dios. 19 (Nimitzijkuilowiliáj ijkí̱n iga ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan tokni̱mej yej escla̱vojmej iga amejeme̱n má̱j wel xikentende̱ro̱ka̱n nochi.) Ijkó̱n ken ikya ankiyo̱lmakakej iga ankichijkej kuajkuantas yej aye̱kti iga amocue̱rpojmej, ijkó̱n iná̱n ximomakaka̱n iga xiye̱ꞌnemika̱n, iwá̱n xonoka̱n petz san iga Dios.

20 Kua̱ꞌ amejeme̱n an‑ilpitóyajoꞌ iga nochipa ankichijtoyaj yej aye̱kti, ayá̱ꞌ katka ankichi̱wayaj ken kineki Dios; 21 eꞌ ¿te̱ anmota̱nilijkej ipan yej ikya ankichijkej, yej iná̱n mitzpi̱najtiáj? Nité̱. Yej nemij ipan inó̱n ojti, yawij mikitij. 22 Eꞌ iná̱n ayoꞌ an‑ilpitokej iga ayoꞌ ankitekichijtokej yej aye̱kti, ma̱jwaꞌ ankichí̱waja ken kineki Dios. Iní̱n sí, mitzpale̱wiáj iga iná̱n annemiskej ken kineki Dios, wa̱n después nochipay amonoskej iwá̱n Dios. 23 Yej kichi̱wa yej aye̱kti, mota̱niliá iga mamiki, eꞌ yej te̱mako̱katiá Dios, inó̱n iga nochipa matonoka̱n íwa̱n iga tise̱titókeja wa̱n Cristo Jesús yej toTe̱ko.

7

Mi̱xkui̱tilo ipan yej na̱miktitokej

1 Nokni̱wa̱n yej anki̱xmatij la ley, ankimátija iga la ley kimanda̱rowa se̱ mie̱j iga isátogoꞌ. 2 Wel timi̱xkui̱tiáj ipan se̱ siwa̱ꞌ yej na̱miktitoꞌ; la ley kijtowa iga awel yawi wa̱n seꞌ ta̱gaꞌ mie̱j ónogoꞌ iwe̱wej, eꞌ siga miki iwe̱wej, la ley kixitoma iga wel mamona̱mikti wa̱n seꞌ. 3 Siga se̱ siwa̱ꞌ kitoka seꞌ ta̱gaꞌ mie̱j isátogoꞌ iwe̱wej, kijli̱skej iga najna̱mo̱lnemi; eꞌ siga miki iwe̱wej, siwa̱ꞌ xitomi de la ley, iwá̱n wel mona̱miktiá iwá̱n seꞌ ta̱gaꞌ iwá̱n ayá̱ꞌ mojtowa iga najna̱mo̱lnemi.

4 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n nokni̱wa̱n, ken ansenmikíkeja wa̱n Cristo, ayꞌ mitzjuzga̱rowaj la ley. Iná̱n amejeme̱n itatki seꞌya, ino̱nwaꞌ toTe̱ko yej ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, inó̱n iga matikchijtóka̱nya ken Dios kineki. 5 Mie̱j tikchijtoyaj yej ayompa kensan kinekiá toa̱lmaj, la ley te̱tajla̱nti̱ko iga má̱j tike̱le̱wijkej yej aye̱kti iga matikchi̱waka̱n iga tocue̱rpoj, iwá̱n ijkó̱n te̱wi̱gaꞌ ka̱n matimikika̱n. 6 Eꞌ iná̱n iga tisenmikikej wa̱n Cristo, ayꞌya te̱juzga̱rowa la ley. Iná̱n timoyo̱lpatákeja iwá̱n tikchi̱waj ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, iga ayꞌya tonokej ipan ima̱ꞌ inó̱n ley yej ikyay ijkuilijtoꞌ.

Ipan nej cha̱ntitoꞌ yej aye̱kti

7 ¿Te̱taj tikijto̱skej iná̱n? ¿Ix aye̱kti in la ley? ¡Ayá̱ꞌ! Ayéj ijkó̱n. Eꞌ nej ayá̱ꞌ katka niki̱xmatiá yej aye̱kti siga ayéj iga la ley. Nej ayá̱ꞌ nikmatiá siga aye̱kti iga manikpiasneki yej ayéj notatki siga la ley ayá̱ꞌ ijkí̱n kijtowa̱ya: “Amo xikpiasneki yej ayéj motatki.” 8 Eꞌ el pecado moma̱tij de la ley, iwá̱n itechko yej tatekimaka la ley, pan nej kixitij iga manikyo̱lmaka iga manikchi̱wa nochi yej ajaye̱kti. Siga ateyi la ley, el pecado ken miktoꞌ iga até̱ wel kichi̱wa. 9 Ikya nej aya niki̱xmatiá la ley wa̱n nitawelonoya; eꞌ kua̱ꞌ niki̱xmatiꞌ la ley, ken kixitij iga manikchi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n nimiguiꞌ iga ne̱yokatij wa̱n Dios. 10 Iwá̱n nikasiꞌ iga ino̱nsan ley yej katka mane̱maka vida, ma̱jwaꞌ ne̱miktij iga ne̱yokatij wa̱n Dios. 11 Iga el pecado moma̱tij de yej tatekimaka la ley, ne̱kajkayaj iwá̱n iga ino̱nsan yej tatekimaka, ne̱miktij iga ne̱yokatij wa̱n Dios.

12 Iná̱n tikijtowaj iga la ley nokta wa̱laj de Dios, iwá̱n nochi yej tatekimaka pox ye̱kti, Dios kiye̱ꞌita wa̱n tane̱xtiliá ken iga se̱ maye̱ꞌnemi. 13 La ley ye̱kti, eꞌ ina̱ntaj, ¿ix iga itechko la ley iga nimiguiꞌ? ¡Ayéj ijkó̱n! Nej notechko iga nimiguiꞌ iga nikchij yej aye̱kti kua̱ꞌ la ley ne̱ne̱xtilij yej ye̱kti; iwá̱n ijkó̱n iga ipan la ley ne̱si iga yej aye̱kti nikchi̱wa, poxsay sej aye̱kti ne̱si.

14 Tikmatij iga la ley wi̱ꞌ de Dios; eꞌ nej ninakayoj wa̱n nochipa ne̱yo̱ltila̱na iga nikchi̱wa yej aye̱kti. 15 Nej anikojasi yej nikchi̱wa, iga ayá̱ꞌ nikchi̱wa yej nikneki, ma̱jwaꞌ nikchi̱wa yej nikijiya. 16 Malej iga ayá̱ꞌ nikchi̱wa yej ye̱kti yej nikchi̱wasneki, kena, nikmati iga pox ye̱kti la ley. 17 Ijkó̱n ayoꞌ nej yej nikchi̱wa, sino que yej aye̱kti yej cha̱ntitoꞌ pan noa̱lmaj ne̱yo̱ltila̱na. 18 Iwá̱n nej nikmati iga ayá̱ꞌ cha̱ntitoꞌ yej ye̱kti pan noa̱lmaj, iga nochipa ne̱yo̱ltila̱na iga manikchi̱wa yej aye̱kti; puej nej nikchi̱wasneki yej ye̱kti, eꞌ awel nikchi̱wa. 19 Anikchi̱wa yej ye̱kti ken nikneki, ma̱jwaꞌ nikchíjtoꞌsan yej anikneki. 20 Iwá̱n siga nikchi̱wa yej ayá̱ꞌ nikneki, ayoꞌ nej yej nikchi̱wa, sino que yej aye̱kti yej cha̱ntitoꞌ pan noa̱lmaj.

21 Ijkó̱n iná̱n nikmati; malej iga nej niknektoꞌ manikchi̱wa yej ye̱kti, nej nikchíjtoꞌsan yej aye̱kti. 22 Ipan noa̱lmaj nikye̱ꞌita iley Dios; 23 eꞌ nikita iga cha̱ntitoꞌ ipan nej ken tejté̱ yej ne̱tekimakatoꞌ yej akineki manikchi̱wa ken nikejla̱miki; ino̱nwaꞌ yej aye̱kti yej cha̱ntitoꞌ pan nej yej ne̱pre̱sojwijtoꞌ.

24 ¡Nimokno̱mati ken nonoꞌ! ¿A̱ꞌ ne̱ma̱nawi̱j de iní̱n nocue̱rpoj yej ken míktoꞌya? 25 ¡Gracias nikmaka Dios iga toTe̱ko Jesucristo ne̱ma̱nawij!

Ijkó̱n iná̱n, nikneki iga manikchi̱wa yej kijtowa iley Dios, eꞌ ipan nocue̱rpoj onoꞌ seꞌ ken tejté̱ yej ne̱tekimakatoꞌ iwá̱n ne̱chi̱waltiá yej aye̱kti.

8

IyEspí̱ritoj Dios teojmaka

1 Inó̱n iga, Dios ayí̱ꞌ kicastiga̱ro̱j yej se̱titokej wa̱n Cristo Jesús, yej ayoꞌ nemij ken yejemej kinekij, sino que nemij ken kineki iyEspí̱ritoj Dios. 2 Iga tise̱titokej wa̱n Cristo Jesús, iyEspí̱ritoj Dios te̱maka vida iga ayꞌya tikchi̱waj yej aye̱kti; te̱salva̱roj iwá̱n ayꞌya te̱tekimaka inó̱n ley yej kijtowa iga timikiskej iga tikchi̱waj yej aye̱kti. 3 Iga Dios kichij iga tejemej yej ileypa Moisés awel kichi̱waya. Inó̱n ley awel te̱pale̱wiá iga tikchi̱waj yej tatekimaka, iga nochipa toa̱lmaj kineki matikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Dios kiti̱tan iPiltzi̱n yej mochij ta̱gaꞌ yej ne̱siá kensan tejemej, yej aye̱kti tikchi̱waj,* iga mamiki iga totechko. Dios ipan icue̱rpoj iPiltzi̱n kipoloj nochi yej aye̱kti tikchi̱waj. 4 Inó̱n kichij iga tejemej wel matikchi̱waka̱n ken kijtowa la ley, puej ayoꞌ tikchijtokej ken tiknekij tejemej sino que ken kineki iyEspí̱ritoj Dios.

5 Puej yej kichijtokej yej kiyo̱ltila̱ntokej yej aye̱kti, kejla̱ntokej iga kichi̱waj ken yej yejémejpa kinekij; eꞌ yej kichijtokej ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, kejla̱ntokej iga kichi̱waj ken kineki Dios. 6 Siga matikchijtoka̱n ken te̱yo̱ltila̱na yej aye̱kti, inó̱n te̱miktiá, eꞌ siga matikchijtoka̱n ken kineki el Espíritu Santo, nochipa tonoskej wa̱n Dios iwá̱n tonoskej tamelá̱. 7 Iga yej kejla̱míkijsan yej aye̱kti, inó̱mejwaꞌ kijiyaj Dios; iga akichi̱waj ken kineki iley Dios, niga welitij kichi̱waj. 8 Inó̱n iga, yej kichijtokej yej kiyo̱ltila̱naj yej aye̱kti, Dios awel kiye̱ꞌita.

9 Eꞌ amejeme̱n ayꞌya ankichijtokej ken mitzyo̱ltila̱naj yej aye̱kti, sino ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, iyEspí̱ritoj Dios onoꞌ ipan amejeme̱n. Yej ayá̱ꞌ kipiá iyEspí̱ritoj Cristo, inó̱n ayéj de Cristo. 10 Malej iga amocue̱rpoj mikis iga ankichi̱waj yej aye̱kti, eꞌ siga Cristo cha̱ntitoꞌ pan amejemej, amoespí̱ritoj isatoꞌ iga anye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios. 11 Iwá̱n siga cha̱ntitoꞌ pan amejemej iyEspí̱ritoj Dios, inó̱n yej ki‑ojpa‑ixitij Jesús ka̱n miktoya; ino̱nsan no̱ Dios yej ki‑ojpa‑ixitij, no̱ mitzojpa‑ixiti̱skej iga iyEspí̱ritoj yej cha̱ntitoꞌ pan amejemej.

12 Ijkó̱n nokni̱wa̱n, iná̱n Dios kineki iga matikchi̱waka̱n ayéj ken toa̱lmaj kineki iga matikchi̱waka̱n yej aye̱kti. 13 Siga amejeme̱n ankichijtokej ken amoa̱lmaj kineki iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, anyawij anmikitij iga anyokatitoskej de Dios; eꞌ siga iyEspí̱ritoj Dios mitzka̱waltiáj iga ayoꞌ xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, nochipa amonoskej wa̱n Dios.

14 Ipilowa̱n Dios momakaj iga kitokaj ken kine̱xtiliá iyEspí̱ritoj Dios. 15 Puej iyEspí̱ritoj Dios yej mitzmakakej, ayéj se̱ espíritu yej mitzescla̱vojtiliáj iga sej ximajmawika̱n, sino que Espíritu yej kichi̱wa iga ximochi̱waka̱n ipilowa̱n Dios. Iwá̱n iní̱n Espíritu kichi̱wa iga matikijli̱ka̱n Dios: ¡Nopáj! 16 Ini̱nsan Espíritu mose̱tiliá iwá̱n toespí̱ritoj iwá̱n kijtowa iga tejeme̱n ipilówa̱nya Dios. 17 Iwá̱n iga tejeme̱n ipilowa̱n Dios, kajasi iga no̱ mate̱makaka̱n yej itatki Dios, yej kijtoj iga te̱makas, iwá̱n tosentatki mochi̱was wa̱n Cristo, siga iná̱n íwa̱n tiksensufri̱rowaj, wel no̱ tonoskej ipan cielo ka̱n onoꞌ yéj.

18 Puej nikmati iga iná̱n tejemej yej tiksufri̱rowaj, ni alí̱n ayá̱ꞌ kaxiliá iwá̱n inó̱n, kua̱ꞌ ke̱man tisen‑onoskej wa̱n Jesús. 19 Inochi yej onoꞌ, yej kichij Dios kichi̱xtokej iga maguiꞌ maásiya inó̱n día kua̱ꞌ Dios kichi̱was iga mane̱si aja̱ꞌyéj ipilowa̱n. 20 Iga inochi yej onoꞌ, yej kichij Dios yéj kijtoj iga amo maye̱ꞌonoka̱n,† ayéj iga kinekij, sino iga Dios ijkó̱n kijtoj; eꞌ weljoꞌ sej ke̱man moye̱ꞌta̱li̱j 21 iga nochi yej kichij Dios ayꞌ yawij mikitij niga pala̱niskej, wa̱n pa̱ktoskej no̱ kensan ipilowa̱n Dios. 22 Tikmatij iga iná̱n nochi yej Dios kichij tenatokej iwá̱n kimachi̱liáj ken se̱ siwa̱ꞌ yej pilkualo̱toꞌ iga taonoltiá. 23 Iwá̱n ayejsan nochi yej Dios kichij yej kualo̱tokej, sino que tejeme̱n no̱, eꞌ tikpiaja iyEspí̱ritoj Dios yej achto te̱máꞌ. Iwá̱n tikmatij iga inó̱n kijto̱jneki iga te̱mákasoꞌ má̱j. Tikmachi̱liáj iga poxsan tikualo̱tokej, iwá̱n tikchi̱xtokej iga ke̱man te̱chi̱was ipilowa̱n Dios, íkua̱ꞌ timomachi̱li̱skej íjka̱nya iga tikpiaskej séꞌpaya tocue̱rpoj. 24 Iga tikchi̱xtokej Dios tikmatij iga timoma̱nawíjkejya; eꞌ siga se̱ kichi̱xtoꞌ yej kítztoꞌpa, inó̱n ayoꞌ kichi̱xtoꞌ. Yej se̱ kítztoꞌya, ¿téjasoꞌ iga makichi̱xto? 25 Eꞌ siga tikchi̱xtokej yej aya tikitaj, mela̱ꞌwaꞌ iga atisiawij iga tikchi̱xtokej.

26 Ijko̱nsan no̱ iyEspí̱ritoj Dios te̱pale̱wiá kua̱ꞌ timosemakasnékija. Iga kua̱ꞌ titajtowaj wa̱n Dios ayá̱ꞌ tikmatij te̱ tiktajtaniliáj, eꞌ iyEspí̱ritoj Dios te̱tajtowiliá iyi̱xtaj Dios, te ken ténapa iga kijtowa yej tejemej atikojasij kén tikijtowaj. 27 Iwá̱n Dios yej ki̱xmati te̱ tikejla̱ntokej, kimati te̱ nemi kijtowa iyEspí̱ritoj Dios; iga iyEspí̱ritoj Dios kitajtowiliá yej kicre̱dowaj Dios, ijkó̱n iga Dios kineki iga maye̱ꞌonoka̱n.

Nochipa tikta̱niáj iga Cristo te̱pale̱wiá

28 Tikmatij iga Dios tekipanowa iga nochi maye̱ꞌki̱sa ino̱mej yej kicho̱kiliáj, ino̱mej yej Dios kitapejpen iga mamochi̱wa ken yéj nochipa kejla̱ntoꞌ. 29 Iga yejemej yej Dios ikyay ki̱xmatiꞌ, áchtoya no̱ kitapejpen iga mamochi̱waka̱n kensan Jesucristo yej iPiltzi̱n Dios, iga Jesucristo mamochi̱wa te̱ko̱ko pan nochi tokni̱wa̱n. 30 Iwá̱n yej desde áchtoya Dios kitapejpen, kino̱tzaꞌ no̱, iwá̱n yej kino̱tzaꞌ, no̱ ki‑o̱mema̱wij, iwá̱n yej ki‑o̱mema̱wij, no̱ kita̱lij iga maono ite̱noj yéj.

31 Iná̱n, ¿te̱ tikijto̱skej de iní̱n? Siga Dios de tejéme̱mpa, ¿a̱ꞌyéj yej wel te̱chi̱wili̱j yej aye̱kti? 32 Dios kineꞌ iga mamiki iPiltzi̱n iga nochi tejemej; ¿kén iga ayá̱ꞌ yawi no̱ te̱makati nochi yej yéj kipiá? 33 ¿A̱ꞌyéj wel kite̱lwi̱j yej Dios kitapejpen? Ayagaj, iga Dio̱swaꞌ in yej kijtowa a̱ꞌyéj ye̱ꞌnemi; 34 ¿A̱ꞌyéj wel te̱castiga̱ro̱j? Ni agaj, iga Crí̱stojwaꞌ in yej miguiꞌ iga tejeme̱n, ayejsan iga inó̱n, sino que ojpa‑isaꞌ iwá̱n onoꞌ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios iga te̱tajtowilijtoꞌ. 35 ¿A̱ꞌyéj wel kika̱walti̱j iga Cristo mate̱cho̱kili? Ayagaj, niga nité̱ wel kika̱walti̱j iga Cristo mate̱cho̱kili. ¿Ix wel kua̱ꞌ te̱castiga̱rowaj, o kua̱ꞌ tejté̱ te̱yo̱lmiktijtoꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ te̱temojtinemij iga mate̱castiga̱ro̱ka̱n, o kua̱ꞌ a̱pistaj, o kua̱ꞌ ayoꞌ tikpiáj totzótzol, o kua̱ꞌ te̱mikti̱jnekij? 36 Ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ:

Iga san nimitztokaj, nochipa ne̱mikti̱jnekij.

Ne‑itaj ken borre̱gojmej‡ yej yawij kimikti̱tij.

37 Eꞌ ipan nochi iní̱n, nochipa tiye̱ꞌki̱saj iga te̱pale̱wiá Cristo yej te̱cho̱kiliá. 38 Iná̱n nikmelaꞌmati iga ateyi nité̱ yej wel kika̱walti̱j iga Dios mate̱cho̱kili. Niga mate̱mikti̱ka̱n, niga kua̱ꞌ tisatokej, niga a̱ngelejmej,§ niga Tzitzimiꞌ iya̱ngelejmej, niga yej onoꞌ iná̱n, niga yej wi̱ꞌoꞌ, 39 niga yej ajko onoꞌ, niga yej onoꞌ ta̱ltampa. Nité̱ yej Dios kichij, awel kika̱waltiá iga Dios mate̱neki ken yéj te̱ne̱xtilij ipan Cristo Jesús yej toTe̱ko.

9

Ken iga Dios kitapejpen la gente de Israel

1 Nej niktoka Cristo, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios ne̱ne̱xtiliá pan noa̱lmaj iwá̱n ne‑ijliá iga ayá̱ꞌ nemi nitakajkaya̱wa; nemi nimitzijliáj nokta iga 2 poxsan nimokno̱mati, iwá̱n nochipa kualo̱toꞌ noa̱lmaj. 3 Niknekiá katka manikpale̱wi̱ka̱n nokni̱wa̱n israeli̱tajmej yej de nejéme̱mpasan. Este katka Dios ayoꞌ mane̱ye̱ꞌita iwá̱n manikajte̱wa iyojwi Cristo, eꞌ siga katka inó̱n kipale̱wia̱yaj yejemej iga makina̱ꞌtecho̱ka̱n Dios. 4 Yejemej israeli̱tajmej, iwá̱n Dios kitapejpen iga mamochi̱waka̱n ipilowa̱n. Dios kine̱xtilij ipode̱r iga onoya iwa̱mej kua̱ꞌ kichij pacto iwá̱n yejemej. Dios kimáꞌ iley Moisés. Dios kine̱xtilij ken iga makiweyimati̱lti̱ka̱n kua̱ꞌ monechkowaj tio̱pan, iwá̱n kijlij yej yawi kimakatij. 5 Yejemej ipilowa̱n ipilówa̱mpa to‑ikyapatajwe̱wetkej, ipan ino̱mej wa̱laj Cristo, iwá̱n yéj Dios yej kimanda̱rowa nochi, nochipa mamoweyimati̱lti. Ijkó̱nyawaꞌ.

6 Ayéj iga Dios ayá̱ꞌ kichij ken kijlij israeli̱tajmej; iga ayéj nochi gente yej israeli̱tajmej imelaꞌpilowa̱n Dios, iga ayá̱ꞌ nochi moconfia̱rowaj ipan Dios ken iyikyapatajwe̱wejmej Israel* yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Jacob. 7 Niga nochi ipilowa̱n Abraham ayéj nochi imelaꞌpilowa̱n; sino que Dios ijkí̱n kijlij: “Petz mopiltzi̱n Isaac yawi kipi̱wi̱ti mopilowa̱n.”† 8 Iní̱n te‑ijli̱jneki iga ijkó̱n ken Isaac nace̱roj iga Abraham moconfia̱roj ipan yej kijtoj Dios; tejemej no̱ ipilowa̱n Dios ayéj iga tejemej ipilowa̱n Abraham, ma̱jwaꞌ iga timoconfia̱rowaj ipan yej kijtoj Dios. 9 Dios kijlij Abraham yej yawi mochi̱wati: “Se̱ xiwiꞌ sej niwi̱ꞌ, iwá̱n íkua̱ꞌ Sara kítasya se̱ ipiltzi̱n.”‡

Dios wel kichi̱wa ken kiye̱ꞌita

10 Amo xike̱lka̱waka̱n yej mochij wa̱n kua̱tejmej yej ipilowa̱n Rebeca wa̱n Isaac yej to‑ikyapatajwe̱wej; 11-13 kua̱ꞌ aya katka onoyaj kua̱tejmej, niga kichíjkaja yej ye̱kti niga yej aye̱kti, eꞌ Dios kijlij Rebeca: “Yej te̱ko̱ko yawi kichi̱wati ken kineki te̱tzo̱yo̱ꞌ.” Inó̱n no̱ senyawi wa̱n seꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ, kijtowa: “Nikneꞌ Jacob, eꞌ Esaú nikijiyaꞌ.” Ijkó̱n ne̱si iga Dios wel kitapejpena ken kineki, ayéj iga agaj kichi̱wa tejté̱, sino que iga Dios kiyokano̱tzaꞌ.§

14 Iná̱n ¿té̱ tikijto̱skej? In Dios, ¿ix kichi̱wa yej aye̱kti? ¡Ayéj ijkó̱n! 15 Iga Dios kijlij Moisés: “Nia nikcho̱kili̱ti yej nej nikneki manikikne̱li, iwá̱n nikikne̱li̱j yej nej nia nikikne̱li̱ti.”* 16 Inó̱n iga ayejsan iga agaj makineki, niga mamotekiꞌtope̱wa iga makalaki, tájmaꞌwaꞌ Dios yej yéj kikne̱liá. 17 Iga ka̱n ijkuilijtoꞌ kijliá Faraón: “Nimitzta̱lij iga rey iga nimitzne̱xtili̱j nopode̱r iwá̱n iga ipan iní̱n ta̱jli no̱ya̱n mane‑i̱xmatika̱n.” 18 Inó̱n iga Dios kikne̱liá a̱ꞌya iga yéj kikne̱li̱jneki, iwá̱n kiyo̱ltakua̱wiliá, a̱ꞌya iga yéj kiyo̱ltakua̱wili̱jneki.

19 Iwá̱n tej tine‑ijli̱j: “Siga ijkó̱n, ¿te iga Dios kijtowa iga itechko ta̱gaꞌ? ¿A̱ꞌyéj wel kijtowa iga amo mamochi̱wa ken Dios kineki?” 20 ¡Eꞌ tej ta̱ga! ¿Te̱ moteki in tej iga ximokueso iwá̱n Dios? ¿Ix wel a̱n se̱ ko̱miꞌ makijli yej kichij: “¿Te iga ijkí̱n tine̱chij?”† 21 Pues yej kichi̱wa ko̱miꞌ wel kichi̱wa ken yéj kineki, iwá̱n ipan ino̱nsan ko̱nsokiꞌ wel no̱ kichi̱wa yej ná̱mo̱l awel kikui, iwá̱n seꞌ yej a̱ꞌsan ne̱si wel kikui.

22 ¿Iwá̱n te̱ tikijto̱skej?, Dios kineꞌ matane̱xtili ken tacastiga̱rowa iwá̱n iga nochi makitaka̱n ipode̱r, inó̱n iga Dios ayá̱ꞌ kikuesowilij yej kajasiá iga makicastiga̱ro̱ka̱n yej onóyaja ga poliwiskej. 23 Ijkó̱n kichij iga kine̱xtij iweyipode̱r ipan tejeme̱n yej te‑ikne̱lij, yej desde áchtosan te̱tapejpen iga matonoka̱n ka̱n yéj onoꞌ. 24 Dios te̱no̱tzaꞌ, akita siga tijudiyojmej o ayéj. 25 Ken ijkuilijtoꞌ ipan a̱maꞌ yej kijkuiloj Oseas:

Yej ayéj katka nopilowa̱n, nia nikijli̱ti iga nopilowa̱n.

Yej aniknekiá, niknekis.‡

26 Iwá̱n ompa ka̱n mitzijlijkej: “Amejeme̱n ayéj nopilowa̱n”,

ompa yawij mitzijli̱tij ipilowa̱n Dios yej isatoꞌ.§

27 Eꞌ iga israeli̱tajmej, Isaías kijtoj ijkí̱n: “Malej iga israeli̱tajmej pox miakej ken tikita xa̱jli yej onoꞌ lama̱rte̱noj, petz alí̱n ka̱wiskej yej yawij mosalva̱ro̱tij. 28 Ayá̱ꞌ wejkatis toTe̱ko yawi kijuzga̱ro̱ti nochi yej onokej ipan iní̱n ta̱jli.”* 29 Ken Isaías ikya kijtoj:

Siga toTe̱ko yej nochi wel kichi̱wa, ayá̱ꞌ katka kikajte̱waya alí̱n tokni̱mej iga tejemej matonoka̱n,

tipoliwíkaja ken yej cha̱ntitoyaj a̱ltepe̱ꞌ Sodoma† iwá̱n Gomorra.‡

Judiyojmej akentende̱rojkej

30 ¿Te̱ tikijto̱skej? Iga yej ayéj israeli̱tajmej yej ayá̱ꞌ kite̱mowa̱yaj iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios, yejémejwaꞌ in yej má̱j ye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios iga moconfia̱rowaj. 31 Eꞌ israeli̱tajmej yej kitokayaj la ley, yej katka maye̱ꞌonóka̱nya iyi̱xtaj Dios, awel kichijkej ken kijtowa inó̱n ley. 32 ¿Te iga? Iga ayá̱ꞌ kite̱mojkej iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios iga san moconfia̱rowaj ipan Cristo, ma̱jwaꞌ kinekiáj iga Dios makiye̱ꞌita yej kichi̱wayaj. Inó̱n iga ken mokxiwi̱tekikej ipan teꞌti, iwá̱n ino̱nwaꞌ teꞌti kijto̱jneki Cristo.§ 33 Ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ:

Nej nikta̱liá ipan a̱ltepe̱ꞌ Sion* se̱ teꞌti ka̱n mokxiwi̱tekilo, se̱ teꞌti yej tawetzi̱ltiá.

Yej moconfia̱rowa ipan inó̱n teꞌti ayá̱ꞌ mopi̱najti̱j.†

10

1 Nokni̱wa̱n, noa̱lmaj kineki iga israeli̱tajmej mamosalva̱ro̱ka̱n, iwá̱n kua̱ꞌ nikte̱ne̱wiá Dios, inó̱n niktajtaniliá. 2 Niye̱ꞌtajtowa iga yejemej, poxsan kiweyimati̱ltiáj Dios, eꞌ ayá̱ꞌ kimatij ken iga makiye̱ꞌchi̱waka̱n. 3 Iga ayá̱ꞌ kimatij ga Dio̱ssan yej kichi̱wa iga se̱ maye̱ꞌono iyi̱xtaj yéj, ma̱jwaꞌ yejéme̱nsan kite̱mowa̱yaj ima̱tikamej iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios, eꞌ ayá̱ꞌ kichi̱waj ken yéj kijtowa. 4 Iga wa̱laj Cristo, kitami̱ko iley Moisés, iná̱n nochi yej moconfia̱rowaj pan Cristo ye̱ꞌonoskej iyi̱xtaj Dios.

5 Iga se̱ maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga kichi̱wa ken kijtowa la ley, Moisés ijkí̱n kijkuiloj: “Yej kichi̱wa ken kijtowa la ley, iga inó̱n mosalva̱ro̱j.”* 6 Eꞌ yej kisenta̱liá iya̱lmaj pan Dios iga maye̱ꞌono iyi̱xtaj, ayí̱ꞌ tatajtani: “¿A̱ꞌyéj tejkawis ipan cielo? —iní̱n kijto̱jneki iga matiktemowi̱ka̱n Cristo, 7 niga ayí̱ꞌ tatajtani: ¿A̱ꞌyéj temo̱j ka̱n onokej iya̱lmajmej yej miktokej?” —iní̱n kijto̱jneki iga matikojpa‑ixiti̱ka̱n sej Cristo ken kua̱ꞌ míktoꞌoꞌ. 8 ¿Wa̱n te̱taj kijto̱jneki? “Itájto̱l Dios mona̱ꞌsan onoꞌ, iga onoꞌ ipan mote̱n iwá̱n ipan moa̱lmaj.” Ini̱nwaꞌ in itájto̱l yej ípan matimoconfia̱ro̱ka̱n, yej nejemej nikpowaj.† 9 Siga tikijtowa iga Jesús toTe̱ko, iwá̱n ipan moa̱lmaj ticre̱dowa iga Dios ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya, mitzsalva̱ro̱j. 10 Puej iga toa̱lmaj ticre̱dowaj, iwá̱n ijkó̱n iga tiye̱ꞌonoj iyi̱xtaj Dios, eꞌ iga tote̱n tiknojma‑ijtowaj iga Jesús toTe̱ko iwá̱n ijkó̱n iga Dios te̱salva̱rowa.

11 Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa: “Nochi yej kisenta̱liá iya̱lmaj pan yéj, ayá̱ꞌ mopi̱najti̱j.”‡ 12 Dios kiye̱ꞌita judiyojmej wa̱n yej ayéj judiyojmej; puej tonochi̱n tikpiáj se̱san toTe̱ko, iwá̱n a̱ꞌsan ne̱si kipale̱wiá yej kitajtaniliá. 13 Iga ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Nochi yej kite̱ne̱wiá ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko yawi mosalva̱ro̱ti.”§ 14 Eꞌ ¿kén yawij kite̱ne̱wi̱tij toTe̱ko Jesucristo siga ayá̱ꞌ nemi kicre̱dowaj ipan yéj? ¿Iwá̱n kén kicre̱do̱skej ipan yéj siga aya nemi kikakij de yéj? ¿Iwá̱n kén yawij kikakitij siga ayagaj nemi kita̱ta̱po̱wiáj de yéj? 15 ¿Kén ya̱skej kipowatij ye̱ꞌnoti̱ciaj siga ayagaj kiti̱tanij? Ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “¡Pox mo̱nsaj kua̱ꞌ asij yej kipowaj ken iga matonoka̱n tamelá̱, yej te̱mati̱lti̱koj ye̱ꞌnoti̱ciaj!”*

16 Eꞌ ayá̱ꞌ nochi kicre̱dojkej ye̱ꞌnoti̱ciaj. Ken kijtowa profeta Isaías: “NoTe̱ko, ¿ix agaj ne̱tajto̱lkui̱lijkej yej nikpojkej?”† 17 Ijkó̱n yej moconfia̱rowaj ipan Cristo, achto kikakij itájto̱l. Iga makikakika̱n, kineki agaj makipowa inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj.

18 Eꞌ nimitztajtanij: ¿Ix a̱n kikakikej in itájto̱l Dios? ¡Kena, kikakikej! Ka̱n ikyay ijkuilijtoꞌ kijtowa:

Itájto̱l yejeme̱n mokaguiꞌ no̱ya̱n ipan ta̱jli,

iwá̱n itájto̱l ásiꞌya este ipan itajtamiya̱n iní̱n ta̱jli.‡

19 Eꞌ sej nitatajtani: In israeli̱tajmej, ¿ix a̱n aya kimatij? Moisés áchtoya kijtoj:

Nia nikchi̱wati iga xiyo̱lkuesiwi iga se̱ país yej ayéj niga país;

nikchi̱was iga ximokuejkueso̱ka̱n wa̱n se̱ país yej pox yo̱ltakuaktiꞌ.§

20 Isaías sej mi̱xe̱wiá iga kijtowa:

Yej ayá̱ꞌ ne̱te̱mowa̱yaj, neasikej;

iwá̱n niki̱xne̱xtilijkej yej ayá̱ꞌ ne̱te̱mowa̱yaj.*

21 Iwá̱n kua̱ꞌ tajtowa de israeli̱tajmej, Isaías kijtowa: “Semilwiꞌ nima̱patajtoya iga nikno̱tztoyaj yej pox yo̱ltakuaktikej iwá̱n akinekij mane̱tokaka̱n.”†

11

Dios ayá̱ꞌ kisenkokajtej israeli̱tajmej

1 Iná̱n nitatajtani: ¿Ix a̱n Dios kitepoꞌmáꞌ israeli̱tajmej? ¡Ayéj ijkó̱n! Nej no̱ ni‑israeli̱taj yej ipilówa̱mpa Abraham ipilowa̱n, iwá̱n itrí̱bujpa Benjamín. 2 Dios ayá̱ꞌ nemi kitepoꞌmaka yej yéj kitapejpen, inó̱n yej pox ikyay ki̱xmati. ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij ka̱n ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios yej kichij Elías, kén iga yéj kua̱ꞌ kite̱ne̱wij Dios kite̱lwij israeli̱tajmej? Kijtoj: 3 “NoTe̱ko, kimijmiktíjkeja moprofe̱tajmej, inewi moalta̱r kixi̱xiti̱nkej, iwá̱n nejsan nika̱wiꞌ nose̱lti, eꞌ nej no̱ ne̱mikti̱jnékija.”* 4 Eꞌ Dios kijlij: “Nikpiaoꞌ siete mil tajta̱gaꞌ yej ne̱tokaj, yej ayá̱ꞌ motankua̱ketzaj iyi̱xtaj ídolo yej kijliáj dios Baal.”† 5 Puej ijko̱nsan no̱ iná̱n, acho̱ꞌ ka̱wikej sekin israeli̱tajmej yej Dios kikne̱lij iwá̱n kitapejpen. 6 Iwá̱n siga san kitapejpen iga yéj ijkó̱n kikne̱lij, ayejwaꞌ iga se̱ kichij yej ye̱kti; porque siga se̱ makichí̱wapa yej ye̱kti, ayejwaꞌ iga ta‑ikne̱liá Dios.

7 Iná̱n, ¿kén tikijto̱skej? Israeli̱tajmej ayá̱ꞌ kasikej yej kite̱mowa̱yaj, eꞌ yej Dios kitapejpen, kena kasikej. Sekin moyo̱ltakua̱wilijkej. 8 Ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Dios kikua̱tapolo̱ltij ino̱mej; kimáꞌ iyi̱xmej, eꞌ ki̱xtzakuaꞌ iga amo matachaka̱n iwá̱n kimáꞌ inakasmej, eꞌ ayá̱ꞌ takakij, iwá̱n este iná̱n ijkó̱n onokej.”‡ 9 David no̱ kijtowa:

Kua̱ꞌ nemi ilwichi̱waj, mama̱wetzika̱n ken to̱to̱ꞌ yej ka̱wi ipan kuaka̱ka̱x

iga makiki̱tzki̱ka̱n iga makicastiga̱ro̱ka̱n.§

10 Iyi̱xmej, mapajpachatiaka̱n, iga amo matachaka̱n,

matepotzwijkoliwika̱n iwá̱n ijkó̱n maka̱wika̱n.*

Kén iga mosalva̱rowaj yej ayéj judiyojmej

11 Nimitztajtanij iná̱n: ¿Ix a̱n melaꞌwetzikej in israeli̱tajmej wa̱n ayí̱ꞌ moketzaskej? ¡Ayá̱ꞌ!, eꞌ kua̱ꞌ israeli̱tajmej ayá̱ꞌ kichijkej ken kijtowa Dios, iga inó̱n mosalva̱rojkej yej ayéj israeli̱tajmej, iga iná̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n israeli̱tajmej iga makicre̱do̱ka̱n no̱. 12 Iwá̱n siga pan yej ayompa kichijkej judiyojmej, moye̱ꞌchijkej nochi tokni̱wa̱n yej onokej ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n siga ka̱n wetzikej judiyojmej, moye̱ꞌchijkej yej ayéj judiyojmej, ¡ma̱jya sej moye̱ꞌchi̱waskej siga judiyojmej inochimej sej makitokaka̱n Dios!

13 Eꞌ nimitzijli̱jnekij tejté̱ amejeme̱n yej ayéj anjudiyojmej. Nej iyapó̱stol Dios iwá̱n yéj ne̱ti̱tan iga itájto̱l manikpowili yej ayéj judiyojmej, pox nikye̱ꞌita iwá̱n nikyo̱lmaka iga nikchi̱wa yej ne̱tekimakakej. 14 Nikneki iga tokni̱wa̱n yej de nejéme̱npasan judiyojmej makichi̱wasnekika̱n yej amejeme̱n ankichi̱waj iga anki̱xmatij Cristo, iwá̱n ijkó̱n wel mamosalva̱ro̱ka̱n. 15 Puej siga kua̱ꞌ judiyojmej moyokatijtoyaj wa̱n Dios, ompa pe̱waꞌ iga yej ayéj judiyojmej wel moyo̱lta̱liáj wa̱n Dios, ¿ix aya̱ꞌtaj ma̱jya sej kua̱ꞌ yejemej mamokuepaka̱n? Iga ijkó̱n kichi̱waskej, ken ojpa‑isaskej sej ka̱n miktoyaj.

16 Puej siga agaj kimaka iga ofrenda Dios yej áchtopa pa̱n yej mochi̱wa iga itixyo trigo, inó̱n kijto̱jneki iga nochi tixti no̱ Dios kiye̱ꞌita. Iwá̱n siga agaj kimaka iga ofrenda Dios inelwayo se̱ kuawiꞌ, no̱ nochi imajma̱ꞌ inó̱n kuawiꞌ Dios kiye̱ꞌita.

17 Sekin judiyojmej yej ken imelaꞌmajma̱ꞌ oli̱vojkuawiꞌ,† kimajma̱tzontekkej iga Dios ayꞌ kiye̱ꞌitaꞌ. Iwá̱n tej ken se̱ imajma̱ꞌ oli̱vojkuawiꞌ yej momati ipan kuayoj yej ípan mitzinjerta̱rojkej. Ijkó̱n iga tej tixwatoꞌ ipansan inó̱n inelwayo iwá̱n wel tonoꞌ iga san inó̱n iya̱yo. 18 Eꞌ amo ximomachi̱li iga tej ma̱jya sej que imelaꞌmajma̱ꞌ olivo, yej kito̱jneki judiyojmej. Siga timomachi̱liá iga tej ma̱jya sej, xikejla̱miki iga ayéj mopan ixwatoꞌ inelwayo, sino tej tixwatoꞌ pan inelwayo melaꞌoli̱voj.

19 Anka tikijto̱j: “Kena, eꞌ imajma̱ꞌ kitzojtzontekkej iga nej mane‑injerta̱ro̱ka̱n ipan oli̱vojkuawiꞌ.” 20 Ijkó̱n; eꞌ kitzojtzontekkej iga ayá̱ꞌ moconfia̱rojkej ipan Dios, iwá̱n tej ompa tonoꞌ iga san timoconfia̱roj ipan Dios. Inó̱n íga amo ximoweyimati, sino que achi xikmajmawili Dios. 21 Siga Dios ayá̱ꞌ kikne̱lij imelaꞌmajma̱ꞌ olivo, welsan no̱ tej ijkó̱n mitzchi̱wili̱j. 22 Taꞌ xikita kén iga Dios pox ta‑ikne̱liá, eꞌ no̱ kikuesowa yej ayá̱ꞌ kichi̱wa ken yéj kijtowa. Ijkó̱n kichij wa̱n ino̱mej yej wetzikej, eꞌ tej pox mitzikne̱lij. Dios mitzikne̱liaoꞌ mie̱j timoconfia̱rowa ipan yéj; eꞌ siga ayá̱ꞌ, tej no̱ yawij mitzo̱ntekitij. 23 Eꞌ siga judiyojmej sej kicre̱dowaj, yejemej sej ki‑injerta̱ro̱skej pan oli̱vojkuawiꞌ; iga Dios kipiá poder iga sej makichi̱wa. 24 Siga tej yej ayéj tijudiyoj, mitzontekkej ipan kuayojoli̱voj, iwá̱n mitzinjerta̱rojkej ipan ye̱ꞌoli̱vojkuawiꞌ, malej iga tej ayéj de inó̱mbapa kuawiꞌ, ¡ma̱jya sej judiyojmej, yej imelaꞌmajma̱ꞌ oli̱vojkuawiꞌ, yawij ki‑injerta̱ro̱tij ka̱n achto onoyaj!

Kén iga yawij mosalva̱ro̱tij judiyojmej

25 Puej nokni̱wa̱n, nikneki xikmatika̱n yej aya momatiá, yej Dios kichi̱wasneki, iga amo ximomachi̱li̱ka̱n iga poxsan antamatij: israeli̱tajmej ayá̱ꞌ momelaꞌyo̱ltakua̱wilijkej inochimej, eꞌ ijkó̱n onoskej este que mamasi yej ayéj judiyojmej, yej yawij kicre̱do̱tij ipan Cristo. 26 Kua̱ꞌ inó̱n mochi̱was, íkua̱ꞌ nochi israeli̱tajmej mosalva̱ro̱skej, puej ka̱n ijkuilijtoꞌ kijtowa:

Yej tasalva̱rowa yawi wi̱tzeti de Sion,‡

iwá̱n yej aye̱kti kichijkej israeli̱tajmej, yawij kiperdona̱ro̱tij.§

27 Iwá̱n iní̱n nikchi̱was wa̱n yejeme̱n,

kua̱ꞌ nikperdona̱rowili̱j yej kichijkej yej aye̱kti.

28 Iga judiyojmej akicre̱dojkej ye̱ꞌnoti̱ciaj, kijiyakej Dios, ijkó̱n iná̱n mitzojtapowilijkej amejeme̱n yej ayéj anjudiyojmej iga wel xicre̱do̱ka̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj. Eꞌ Dios kinéki‑oꞌ in judiyojmej iga Dios kitapejpen iyikyapatajmej. 29 Puej yej Dios te̱maka, ayoꞌ sej te̱kui̱liá, niga yej kino̱tzaꞌ, ayá̱ꞌ ompay kisenkokajte̱wa. 30 Amejeme̱n ikya ayá̱ꞌ ankichijkej ken kineki Dios, eꞌ iga judiyojmej ayá̱ꞌ kichijkej ken Dios kineki, inó̱n iga iná̱n amejeme̱n Dios mitzikne̱liáj. 31 Ijko̱nsan no̱ yejeme̱n iná̱n ayá̱ꞌ kichi̱waj ken Dios kineki, eꞌ iga san Dios makine̱xtili iga wel kikne̱liáj yejeme̱n, kensan no̱ amejeme̱n mitzikne̱lijkej. 32 Dios kikajtej nochi iga makichi̱waka̱n yej aye̱kti, iga iná̱n Dios nochi wel makikne̱li.

33 ¡Poxsan weyi itamatilis Dios iwá̱n Yéj pox kojasi yej kichi̱wa! Ayá̱ꞌ wel tikojasij ken yéj kejla̱miki, niga wel tikentende̱rowaj yej yéj kichi̱wa. 34 Puej, ¿a̱ꞌyéj kimati yej toTe̱ko kejla̱miki? ¿O a̱ꞌyéj kimachtij?* 35 ¿Ix onoꞌ a̱n agaj yej achto kimáꞌ tejté̱ toTe̱ko iga yéj iná̱n kenkua̱ꞌ ki̱xtawa yej kimakakej? 36 Nochi itatki Dios, iga yéj nochi kichij iga yéjsan. ¡Nochipa mamoweyimati̱lti Dios! Ijkó̱nyawaꞌ.

12

Xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmaj ipan Dios

1 Nokni̱wa̱n, Dios te‑ikne̱liá, inó̱n iga nimitztajtaniliáj iga amejeme̱n nochipa xiye̱ꞌnemika̱n ipan iyojwi. Iga ijkó̱n ankichi̱waj, ken tikita ankimakaj Dios se̱ ofrenda yej isatoꞌ. Inó̱n Dios kiye̱ꞌita, ijkó̱n nokta kajasi iga matikye̱ꞌweyimati̱lti̱ka̱n. 2 Ayoꞌ xikchi̱waka̱n ken kichijtokej tokni̱mej yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, ma̱jwaꞌ ximomakaka̱n iga Dios mamitzyo̱lpataka̱n iga seꞌya ken antajla̱mikij, ijkó̱n ankimatiskej yej Dios kineki iga xikchi̱waka̱n, yej pox ye̱kti, yej kiye̱ꞌita Dios.

3 Nikmati iga Dios poxsan ne‑ikne̱lij iga ne̱ta̱lij iga iyapó̱stol, inó̱n iga nimitzijliáj iga sejsé̱ de amejeme̱n, amo agaj mamomachi̱li iga ma̱jya sej que seꞌ. Ma̱jwaꞌ sejsé̱ de amejeme̱n ximomachi̱li̱ka̱n kén amonokej, ke̱ꞌsan Dios mitzchi̱waltiáj iga ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj. 4 Ijkó̱n ken tejemej ayá̱ꞌ tikpiáj petz tokxi wa̱n toma̱ꞌ, sino que tikpiajoꞌ má̱j sekin miembros iwá̱n nochi ino̱mej ayá̱ꞌ se̱san itekipano̱lmej kipiáj, 5 ijko̱nsan no̱ tejeme̱n, malej iga timiakejmej, eꞌ pan Cristo se̱san timochi̱waj, iwá̱n tonochi̱n tise̱titokej ipansan se̱.

6 Dios te̱máꞌ se̱seꞌpa yej wel tikchi̱waj, kensan yéj kiye̱ꞌita te̱máꞌ. Siga Dios te̱tajto̱lmaka iga matikijto̱ka̱n itájto̱l, matikchi̱waka̱n san ke̱ꞌ iga timoconfia̱rowaj pan yéj. 7 Siga Dios te̱máꞌ iga wel matikchi̱waka̱n tejté̱ iga agaj, matikye̱ꞌchi̱waka̱n. Siga Dios te̱máꞌ iga wel titamachtiáj, inó̱n nokta matikchijtoka̱n. 8 Siga Dios te̱máꞌ iga wel titayo̱lchika̱waj, inó̱n matikchijtoka̱n. Siga Dios te̱máꞌ iga wel matitamako̱kawi̱ka̱n tejté̱, matikyo̱lmakaka̱n iga tikchi̱waj. Yej onoꞌ iga ken tzontekon pan tejté̱ ka̱n Dios kita̱lij, makiye̱ꞌchi̱wa itekipáno̱l; yej kipale̱wiá yej amotapialiáj, mapa̱ki iga kichi̱wa.

Kén makichi̱wa yej kitoka Cristo

9 Ximomelaꞌse̱pancho̱kili̱ka̱n wa̱n amokni̱mej. Xikijiyaka̱n yej aye̱kti iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti. 10 Ximose̱pancho̱kili̱ka̱n wa̱n amokni̱n ken se̱san amotaj; xikita mokni̱n ma̱jya sej que tej.

11 Amo ximosemakaka̱n, xikyo̱lmakaka̱n yej ankichi̱waj, te xiyo̱lpa̱ktoka̱n iga xikchi̱waka̱n yej Dios kineki.

12 Mie̱j ankichi̱xtokej toTe̱ko, xipa̱ktoka̱n. Kua̱ꞌ tejté̱ mitzyo̱lmiktiáj, xikijyo̱wi̱ka̱n iwá̱n amo xikajte̱waka̱n iga ankite̱ne̱wiáj toTe̱ko.

13 Xikpale̱wi̱ka̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios yej amotapialiáj. Xiko̱mema̱wi̱ka̱n wejkacha̱nej yej akipiáj ka̱n kochij.

14 Xiktajtanili̱ka̱n Dios iga maye̱ꞌonoka̱n yej mitzikno̱chi̱waj iwá̱n ayá̱ꞌ xikma̱lijli̱ka̱n.

15 Xipa̱kika̱n wa̱n yej pa̱ktokej, iwá̱n xisencho̱kaka̱n wa̱n yej nemi cho̱kaj.

16 Xonoka̱n ken se̱san amoa̱lmaj wa̱n amokni̱wa̱n. Amo ximoweyimatika̱n, ximomachi̱li̱ka̱n kensan ino̱mej yej ayá̱ꞌ motapialiáj. Amo pansan amejeme̱n ximomachi̱li̱ka̱n iga poxsan antamatij.

17 Siga agaj mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, amo no̱ ijkó̱n xikchi̱wili̱ka̱n. Nochipa xikte̱mo̱ka̱n yej ye̱kti iga xikchi̱wili̱ka̱n nochi tokni̱wa̱n. 18 Xikchi̱waka̱n este ka̱n má̱j anwelitij iga xonoka̱n tamelá̱ iwá̱n nochi. 19 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo ximoma̱ti̱ka̱n kua̱ꞌ agaj mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti, xikajte̱wili̱ka̱n iga Dios makicastiga̱ro yej mitzchi̱wilijkej yej aye̱kti; iga ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Nejwaꞌ in yej nitacastiga̱rowa; nej nia nimoma̱ti̱ti wa̱n inó̱n yej kichij yej aye̱kti, kijtowa toTe̱ko.”* 20 Iwá̱n no̱ kijtowa: “Siga yej mitzijiya maya̱na, xiktamaka, siga a̱taneki, xika̱maka; iga inó̱n tikchi̱was, este xajxa̱ygatata̱wiás iga pi̱na̱was.”† 21 Amo ximoyo̱lyama̱na iga xikchi̱wa yej aye̱kti, ma̱jwaꞌ xikta̱nili yej aye̱kti iga xikchi̱wa yej ye̱kti.

13

1 Nochi tokni̱n makichi̱wa ken tatekimaka tekiwajmej. Iga ateyi nisé̱ tekiwaj yej ayá̱ꞌ kita̱lij Dios, iwá̱n yej iná̱n manda̱rowa, Dios kita̱lij. 2 Inó̱n iga yej ayá̱ꞌ kichi̱wa ken tatekimaka tekiwajmej, ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa ken Dios tatekimaka. Yej akichi̱wa ken tatekimaka tekiwajmej, inó̱n yawij kicastiga̱ro̱tij. 3 Tekiwajmej ayá̱ꞌ onokej iga makimajmajti̱ka̱n yej kichi̱waj yej ye̱kti, yejeme̱n onokej iga yej kichi̱waj yej aye̱kti. Siga ayá̱ꞌ tikneki xikmajmawilijto tekiwajmej, xitawelono, iwá̱n tekiwajmej mitzye̱ꞌitaskej. 4 Tekiwajmej nemi kichi̱waj ken Dios kineki iga xitawelono. Eꞌ siga ayá̱ꞌ tiye̱ꞌnemi, ijkó̱n sí ximajmawi; tekiwaj ayá̱ꞌ bá̱ldejsan manda̱rowa, wel no̱ tacastiga̱rowa. Tekiwaj kichijtoꞌ ken Dios kineki iga kicastiga̱rowa yej kichi̱wa yej aye̱kti. 5 Inó̱n iga matiktajto̱lkuika̱n tekiwajmej, ayejsan iga amo mate̱castiga̱ro, sino que tikmatitokej ipan toa̱lmaj iga matiye̱ꞌnemika̱n nokta. 6 Inó̱n íga amejeme̱n ankixta̱waj yej kijliáj impuestos,* iga Dios ompa kita̱lij tekiwajmej iga makichi̱waka̱n itekipano̱lmej ken kajasi.

7 Nochi yej mo‑ixta̱wa, xikixta̱waka̱n, san katiapa impuesto yej onoꞌ, xik‑respeta̱ro̱ka̱n nochi yej kajasi.

Matimose̱pancho̱kili̱ka̱n

8 Amo agaj xikdebe̱ro̱ka̱n ni alí̱n, ma̱jwaꞌ ximose̱pancho̱kili̱ka̱n; iga yej kicho̱kiliá iyikni̱n, kíchija ken tatekimaka la ley. 9 Ijkí̱n tatekimaka Dios: “Siga tina̱miktitoꞌ, amo xaj wa̱n seꞌ; amo xitamikti, amo xitachteki, amo xitana̱mo̱lpanti, amo xikpiasneki yej seꞌ itatki”; eꞌ siga “tikcho̱kiliá mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá”, nemi tikchi̱wa nochi ken tatekimaka la ley. 10 Yej kicho̱kiliá iyikni̱n awel kichi̱wiliá yej aye̱kti; inó̱n iga, siga tiknekij tokni̱n, pan inó̱n tikchi̱waj ken kijtowa nochi la ley.

11 Xikchi̱waka̱n nochi iní̱n iga ankimatij na̱ꞌya wi̱ꞌ toTe̱ko. Akajasi iga matikochtoka̱n, ma̱jwaꞌ matisatoka̱n iga ma̱jya na̱ꞌ onoꞌ iga te̱ma̱nawi̱ki Dios que kua̱ꞌ iga achto ticre̱dojkej itájto̱l. 12 Ken tikita pox tayówaya, iwá̱n ayoꞌ wejká̱j iga tane̱sis; inó̱n iga matikajte̱waka̱n iga tikchi̱waj yej aye̱kti, yej kichi̱wa yej aye̱kti ken kua̱ꞌ onoꞌ ka̱n takomichka̱n. Matikchi̱wáka̱nya yej ye̱kti ken kichi̱wa yej nemi ka̱n ta̱wi̱lpan iwá̱n nochi kita. 13 Matiye̱ꞌnemíka̱nya ken se̱ nejnemi kua̱ꞌ tane̱stoꞌ. Amo matita̱wa̱naka̱n niga matia̱ka̱n ilwitaj ka̱n ta̱wa̱nalo, niga mati‑aja̱panemika̱n iwá̱n amo matikchi̱waka̱n nité̱ yej ajaye̱kti, amo matitakuejkueso̱ka̱n, niga matita‑i̱xitaka̱n. 14 Iga ijkó̱n ankichi̱waj, toTe̱ko Jesucristo mitzpale̱wiáj iga anye̱ꞌnemij, iwá̱n amo xikejla̱mikika̱n iga ankichi̱waj yej aye̱kti ken mitzyo̱ltila̱naj amoa̱lmaj.

14

Amo xikpo̱powa mokni̱n

1 Siga se̱ aya momelaꞌconfia̱rowa ipan* Cristo, xiko̱mema̱wi̱ka̱n iwá̱n amo ximote̱nki̱tzki̱ka̱n íwa̱n igasan ayá̱ꞌ kichi̱wa yej amejeme̱n ankiye̱ꞌitaj. 2 Sekin kijtowaj iga wel kikuaj nochi tákual, eꞌ sekin yej aya momelaꞌconfia̱rowaj ipan Dios, kikuaj petz verdura. 3 Yej kikua nochi, amo makipi̱najti yej akikua nochi, iwá̱n yej akikua nochi, amo makijto iga ayompa kichijtoꞌ yej kikua nochi, iga Dios ijkó̱n kiye̱ꞌita inó̱n tokni̱n. 4 In tej, ¿te̱ moteki iga tikijtowa iga ayompa kichijtoꞌ yej seꞌ itekipanowa̱ni? Siga kichij yej ye̱kti o aye̱kti, ino̱nwaꞌ kimati ite̱ko. Iwá̱n toTe̱ko Dios kena kiye̱ꞌitas inó̱n tokni̱n, iga Dio̱ssan yej wel kichi̱wa iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj.

5 Onoꞌ sekin yej má̱j kiye̱ꞌitaj se̱ día† que seꞌ día, iwá̱n sekin kimatij iga nochi día kensan nochi día. Sejsé̱ makimelaꞌmatito iga ijko̱nya ken kejla̱ntoꞌ. 6 Yej má̱j kiye̱ꞌita se̱ día que seꞌ, ino̱nwaꞌ iga kiweyimati̱ltiá toTe̱ko; iwá̱n yej ayá̱ꞌ má̱j kiye̱ꞌita nisé̱ día, no̱ kiweyimati̱ltiá toTe̱ko. Wa̱n yej nochi kikua yej mókuapa, kua̱ꞌ kikua, kiweyimati̱ltiá toTe̱ko iga kimaka gracias Dios; wa̱n yej kíkuasan petz verdura, akikua nakaꞌ iga kiweyimati̱ltiá toTe̱ko iwá̱n kimaka gracias Dios.

7 Ayagaj de tejemej onoꞌ iga yéjsan mamoweyimati, niga agaj mate̱weyimati̱lti kua̱ꞌ timikíkeja. 8 Puej siga tisatokej, matonoka̱n iga matikweyimati̱lti̱ka̱n toTe̱ko, iwá̱n siga timikij, mamoweyimati̱lti toTe̱ko. Inó̱n iga siga tisatokej o timiktoskej, tejemej itatki toTe̱ko. 9 Inó̱n iga Cristo miguiꞌ iwá̱n sej ojpa‑isaꞌ, iga mochij iTe̱ko yej miktokej iwá̱n yej isatokej.

10 In tej, ¿te iga tikijtowa iga ayompa kichijtoꞌ mokni̱n? ¿O te̱ íga tikpi̱najtiá? Tonochi̱n tiawij tonotij iyi̱xtaj Cristo kua̱ꞌ yéj yawi te̱juzga̱ro̱ti. 11 Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa ijkí̱n:

Niknojma‑ijtowa nokta iga iní̱n mochi̱was, kijtowa toTe̱ko, iga no‑i̱xtaj yawij motankua̱ketzatij nochi,

iwá̱n nochi kite̱ne̱wi̱j noto̱ka̱ꞌ iga yawij kiweyimati̱lti̱tij.‡

12 Inó̱n iga sejsé̱ de tejemej tiawij tikijto̱tij iyi̱xtaj Dios yej tikchijkej.

Amo xikwetzi̱lti mokni̱n ipan iyojwi Dios

13 Inó̱n iga ayoꞌ matikijto̱ka̱n iga tokni̱n ayompa kichijtoꞌ. Ma̱jwaꞌ xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmajmej iga amo xikchi̱waka̱n nité̱ yej makikxipolo mokni̱n niga makiki̱xti ipan iyojwi toTe̱ko. 14 Nej nikmati iga toTe̱ko Jesús ne̱ne̱xtilij iga ateyi tákual yej ayá̱ꞌ nokta mokua; eꞌ siga agaj kejla̱miki iga iley Moisés te‑ijliaoꞌ iga se̱ tákual aye̱kti iga mokua, amo makikua. 15 Iwá̱n siga yej tej tikua, iga inó̱n tikyo̱lmiktiá mokni̱n, aye̱kti tikchi̱wa iga ompa ne̱si ayoꞌ tikneki mokni̱n. Cristo miguiꞌ iga inó̱n mokni̱n, iwá̱n amo xikchi̱wa iga san yej tikua, mapoliwi mokni̱n. 16 Amo xikchi̱waka̱n iga mama̱ltajto̱lo iga inó̱n yej amejeme̱n ankiye̱ꞌitaj iga ankichi̱waj. 17 Iga iná̱n Dios reina̱rowa§ pan tejeme̱n, ayéj má̱j importante tákual niga yej mooniá, ma̱jwaꞌ matiye̱ꞌnemika̱n, matonoka̱n tamelá̱ iwá̱n matipa̱ktoka̱n. Inó̱n kichi̱wa iyEspí̱ritoj Dios pan tejeme̱n. 18 Yej ijkó̱n kichi̱wa iga kitoka Cristo, Dios kiye̱ꞌita iwá̱n tokni̱mej no̱.

19 Inó̱n iga matikte̱mo̱ka̱n yej kichi̱wa iga matonoka̱n tamelá̱, iga ijkó̱n wel timosepampale̱wiáj iga má̱j matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan Cristo. 20 Amo matika̱walti̱ka̱n yej Dios nemi kichi̱wa ipan seꞌ tokni̱n, iga san yej tikuaj. Nochi tákual ye̱kti, eꞌ siga tikua tákual wa̱n seꞌ mitzita yej kimati iga aye̱kti mamokua, iga inó̱n tikchi̱wa, tokni̱n tikchi̱waltiá yej aye̱kti. 21 Ye̱kti iga amo mamokua nakaꞌ, niga mamooni vino, nité̱ amo xikchi̱wa yej mokni̱n makichi̱walti yej aye̱kti. Amo matikchi̱waka̱n nité̱ yej makikxipolo tokni̱n ipan iyojwi toTe̱ko. 22 Ken iga timoconfia̱rojtoꞌ, tej ijkó̱n xikchijto iyi̱xtaj Dios. ¡Mapa̱kto inó̱n ta̱gaꞌ yej kimatitoꞌ iga yej nemi kichi̱wa ijko̱nya nokta! 23 Eꞌ siga agaj kikua tejté̱ iwá̱n ayá̱ꞌ kimelaꞌmati iga ye̱kti mamokua, yéj itechko siga kichi̱wa yej aye̱kti iga kikua, iga ayá̱ꞌ se̱san iya̱lmaj iga kikua. Iwá̱n nochi yej se̱ kichi̱wa kua̱ꞌ kimatitoꞌ iga amo makichi̱wa, inó̱n aye̱kti nokta.

15

Xikchi̱waka̱n ken kiye̱ꞌita amokni̱n

1 Tejemej yej timoconfia̱rówaja ipan toTe̱ko, matikpale̱wi̱ka̱n tokni̱wa̱n yej aya momelaꞌconfia̱rowaj ipan toTe̱ko. Amo matikchi̱waka̱n yejsan tejemej tiknekij. 2 Sejsé̱ de tejemej matikchi̱wili̱ka̱n yej tokni̱n kiye̱ꞌita iga maye̱ꞌono, iwá̱n matikpale̱wi̱ka̱n iga mamoconfia̱ro má̱j pan Dios. 3 Niga Cristo ayá̱ꞌ kichij yej yéj kineꞌ; ma̱jwaꞌ mochij ken ka̱n ijkuilijtoꞌ Dios itájto̱l: “Yej mitzma̱lijlijkej, iná̱n nej no̱ ne̱ma̱lijlijkej.”* 4 Puej nochi yej ikyay ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, mo‑ijkuiloj iga matimomachti̱ka̱n iwá̱n te̱pale̱wiá iga amo matimosemakaka̱n. Inó̱n tájto̱l te̱yo̱lchika̱wa wa̱n te̱ne̱xtiliá iga ke̱man Dios te̱makas yej kijtoj. 5 Dio̱swaꞌ in yej te̱pale̱wiá iga amo matimosemakaka̱n iwá̱n te̱yo̱lchika̱wa, yéjwaꞌ in yej niktajtaniliá iga mamitzpale̱wi̱ka̱n iga xikpiaka̱n se̱san amoa̱lmaj, ijkó̱n ken kineki Cristo Jesús, 6 iga amonochi̱n xisentakui̱kaka̱n iga xikweyimati̱lti̱ka̱n Dios yej iTaj toTe̱ko Jesucristo.

Mopowiliá ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayéj judiyojmej

7 Inó̱n iga ximosepan‑o̱mema̱wi̱ka̱n, ijkó̱n kensan Cristo no̱ teo̱mema̱wij, iga ijkó̱n Dios makiweyimati̱lti̱ka̱n. 8 Puej nimitzijliáj iga Cristo wa̱laj iga makipale̱wi judiyojmej iga mamochi̱wa ken Dios ikya kijlij iyikyapatajwa̱n, iga ijkó̱n Dios kine̱xtij iga kichi̱wa yej kijtoj. 9 Cristo wa̱laj no̱ iga yej ayéj judiyojmej makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios iga kikne̱liáj, ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios:

Inó̱n iga nia nikpowati motájto̱l ipan pai̱smej,

iwá̱n nimitztakui̱kili̱j iga nimitzweyimati̱lti̱j.†

10 Onoꞌ seꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ, kijtowa:

Xisempa̱kika̱n amejeme̱n yej ayéj anjudiyojmej, xipa̱kika̱n iwá̱n ino̱mej yej itatki Dios.‡

11 Onoꞌ seꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ, kijtowa:

Nochi pai̱smej, xiktakui̱kili̱ka̱n toTe̱ko,

iwá̱n nochi xikweyimati̱lti̱ka̱n Dios.§

12 Isaías no̱ kijkuiloj:

Ki̱sas ipan ipilowa̱n ipilówa̱mpa Isaí,*

se̱ yej yawi kigoberna̱ro̱ti yej ayéj judiyojmej;

yej ayéj judiyojmej moconfia̱ro̱skej ipansan yéj.†

13 Niktajtaniliá Dios yej te̱pale̱wiá iga wel timoconfia̱rowaj ipan yéj iga nochi ye̱ꞌki̱sas, mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱ iga pan yéj ankisenta̱lijkej amoa̱lmaj. Inó̱n iga wel má̱j anmoconfia̱rowaj ipan yéj iga nochi ye̱ꞌki̱sas iga mitzpale̱wiáj iyEspí̱ritoj Dios.

14 Nokni̱wa̱n nej nikmati iga amejeme̱n poxsan ante‑ijikni̱mej iwá̱n ankimátija itájto̱l Dios iwá̱n welya anmosepanno̱no̱tzaj. 15 Eꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ nimi̱xe̱wij sej iga nimitzijkuilowilijkej ini̱mej tajto̱lmej iga amo xike̱lka̱waka̱n. Iní̱n nikchi̱wa iga Dios ne‑ikne̱lij iwá̱n ne̱máꞌ iní̱n tekipáno̱l 16 iga nej itekipanowa̱ni Jesucristo. Nikui̱guiliá itájto̱l Dios yej ayéj judiyojmej iga inó̱n notekipáno̱l. Ijkó̱n yej ayéj judiyojmej Dios makikui iga ofrenda yej makiye̱ꞌita. El Espíritu Santo mitztapejpenkej iga xonoka̱n ken ofrenda iga Dios.

17 Iga nej Cristo Jesús ne̱tapejpen iwá̱n niyo̱lpa̱ki iga nikchi̱wa itekipáno̱l Dios. 18 Yej nikijtowa, petz yej Cristo kichij iga ne̱pale̱wij iga manikchi̱wa, iwá̱n manikpowa itájto̱l iga ijkó̱n yej ayéj judiyojmej makichi̱waka̱n ken kineki Dios. Yej ayéj judiyojmej kicre̱dojkej yej nikijtoj wa̱n yej nikchij. 19 Yejeme̱n kicre̱dojkej iga kitakej milagro wa̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita yej mochij iga ipode̱r iyEspí̱ritoj Dios. No̱ya̱n nikpówaꞌya itájto̱l Cristo yej tama̱nawiá, nipe̱waꞌ Jerusalén iwá̱n niajka este ipan íta̱l Ilírico. 20 Ijkó̱n nochipa nikneꞌ manikpowa itájto̱l Dios yej tama̱nawiá ka̱n aya i̱ꞌ kikakij ito̱ka̱ꞌ Cristo, iga amo manitekipano ka̱n seꞌya kipe̱waltij tekipáno̱l. 21 Ma̱jwaꞌ, mochij ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ Dios itájto̱l:

Yawij kitatij ino̱mej yej ayí̱ꞌ kimatikej de yéj,

iwá̱n kentende̱ro̱skej yej ayí̱ꞌ kikakikej de yéj.‡

Pablo ya̱jneki Roma

22 Inó̱n iga nokta ayá̱ꞌ nemi nia nimitzpaxa̱lowili̱tij, malej iga miaꞌ ve̱j nia̱jnekiá. 23 Eꞌ iná̱n iga niktámija notekipáno̱l nigaj ka̱n ninemi, ayꞌ te̱ ne̱tzakuiliá, iwá̱n íkyaya niknektoꞌ iga manono amowa̱n. 24 Kua̱ꞌ nia̱j España, nia̱j nimitzpaxa̱lowili̱tij. Nikneki iga ompa manipano iga matisenyo̱lpa̱kika̱n, malej iga nimani̱nsan, iwá̱n kua̱ꞌ ni‑ójkuisya, nikijtowa iga achi xine̱pale̱wi̱ka̱n. 25 Iná̱n nia Jerusalén, nikui̱ga tomi̱n iga tokni̱wa̱n yej amotapialiáj yej ompa onokej. 26 Iga yej cha̱ntitokej estado de Macedonia iwá̱n Acaya kejla̱nkej iga kinechkojkej achi tomi̱n iga kiti̱taniliáj tokni̱wa̱n yej amotapialiáj yej onokej Jerusalén. 27 Kiye̱ꞌitakej iga kichi̱waj iní̱n, iwá̱n yejemej nokta kima̱ta̱ntokej in judiyojmej; iga judiyojmej yej kicre̱dowaj Jesús kimako̱katijkej no̱ itájto̱l Dios yej ayéj judiyojmej, iná̱n yejemej no̱ makipale̱wi̱ka̱n iga tomi̱n judiyojmej. 28 Inó̱n iga, kua̱ꞌ tamis nikchi̱was iní̱n, iwá̱n nikmakáskeja tomi̱n, nia̱jya España, eꞌ ompa nipano̱j iga nimitzpaxa̱lowili̱skej. 29 Nikmati iga kua̱ꞌ nia̱j ompiga Roma, ayoꞌ te̱polo̱skej nité̱ iga Cristo te̱senyo̱lchika̱was.

30 Nokni̱wa̱n, iga timoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko Jesucristo, iwá̱n iga iyEspí̱ritoj Dios kichi̱wa iga matimocho̱kili̱ka̱n, nimitztajtaniliáj iga achi xine̱pale̱wi̱ka̱n iga xiktajtanili̱ka̱n Dios iga nej. 31 Xiktajtanili̱ka̱n Dios iga mane̱ma̱nawi ipan ino̱mej yej akicre̱dowaj Dios yej onokej Judea. Xiktajtanili̱ka̱n no̱ iga iní̱n tomi̱n yej nikui̱guiliá tokni̱wa̱n yej onokej Jerusalén wel mane̱welkui̱li̱ka̱n. 32 Iwá̱n siga Dios ijkó̱n kineki, nia nipa̱kti‑asiti wa̱n amejeme̱n iga nimitzitaskej, iwá̱n ompay timoyo̱lchika̱waskej. 33 Dios yej kichi̱wa iga matonoka̱n tamelá̱, maono wa̱n amejeme̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

16

Pablo tano̱no̱tza

1 Nimitzmati̱ltiáj iga xikye̱ꞌitaka̱n la hermana Febe. Yéj kita̱lkej* iga makipale̱wi yej kicre̱dowaj Dios yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Cencrea. 2 Xikye̱ꞌo̱mema̱wi̱ka̱n ken kajasi iga mamochi̱wili yej tiksentokaj toDio̱s, iwá̱n xikpale̱wi̱ka̱n siga tejté̱ kipolowa, iga yéj miaꞌya kipale̱wij, iwá̱n nej no̱ ne̱pale̱wij.

3 Xikijli̱ka̱n la hermana Priscila wa̱n el hermano Aquila† iga nikejla̱mikij; iwa̱mej nisentekipanojkej iga nikpojkej itájto̱l Cristo Jesús. 4 Yejemej ayá̱ꞌ majmawikej iga mamikika̱n kua̱ꞌ ne̱ma̱nawijkej. Inó̱n iga nikmakaj gracias, ayejsan nej, nochi tokni̱wa̱n kajká̱n monechko̱lo yej ayéj judiyojmej, yej kitokaj Dios. 5 Ijko̱nsan no̱ xikijli̱ka̱n tokni̱wa̱n yej monechkowaj cha̱n Priscila iwá̱n Aquila iga nikejla̱mikij. No̱ xikijli̱ka̱n noami̱goj Epeneto iga nikejla̱miki, yéj achto yej kicre̱doj Cristo ipan estado de Acaya. 6 Xikijli̱ka̱n no̱ María iga nikejla̱miki iga yéj poxsan tekipanoj iga amejeme̱n. 7 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Andrónico iwá̱n Junias, yejeme̱n no̱ judiyojmej kensan nej, iwa̱mej nonoyaj ca̱rcelijtiꞌ. Poxsan kiye̱ꞌitakej apo̱stolejmej, iwá̱n yejemej má̱j achto kicre̱dojkej Cristo que nej.

8 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Amplias, yéj noami̱goj yej no̱ kitoka toTe̱ko. 9 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Urbano, yej íwa̱n nisentekipanojkej iga nikpojkej itájto̱l Cristo Jesús, iwá̱n Estaquis yej nikpoxcho̱kiliá. 10 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Apeles, yej moné̱xtija iga kisenta̱líjtoꞌya iya̱lmaj pan Cristo. Iwá̱n xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki tokni̱wa̱n yej onokej ícha̱n Aristóbulo. 11 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Herodión yej no̱ judío kensan nej, iwá̱n yej onokej ícha̱n Narciso, yej kitokaj toTe̱ko. 12 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Trifena iwá̱n Trifosa, yej tekipanowaj iga kipowaj itájto̱l toTe̱ko, iwá̱n la hermana Pérsida, yej poxsan tekipanoj ipan iyojwi toTe̱ko. 13 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Rufo yej toTe̱ko kitapejpen iwá̱n xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki iye̱ꞌ, iye̱ꞌ Rufo ken tikita noye̱ꞌ no̱. 14 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes iwá̱n tokni̱wa̱n yej onokej iwa̱mej. 15 Xikijli̱ka̱n no̱ nikejla̱miki Filólogo iwá̱n Julia, Nereo wa̱n isiwa‑ikni̱n, iwá̱n Olimpas iwá̱n nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj toTe̱ko yej onokej iwa̱mej.

16 Ximopipitzo̱ka̱n iga ximosaluda̱ro̱ka̱n ken Dios kiye̱ꞌita. Nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo, no̱ mitzejla̱mikij.

17 Nokni̱wa̱n, nimitztajtaniliáj iga amo xikwelkui̱li̱ka̱n itajto̱lmej yej tayojyokatiáj iwá̱n tapojpolowaj, iga tamachtiáj ayéj ijkó̱n ken mitzmachtijkej. Amo ximotokaka̱n iwa̱mej, 18 iga ino̱mej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kineki toTe̱ko Jesucristo, ma̱jwaꞌ kichi̱waj ken kinekij yejemej, iwá̱n kiyo̱lyama̱naj tokni̱wa̱n yej aya kojasij iyojwi Dios, iga tajto̱lmej yej te tzojtzopé̱liꞌsan este te̱ye̱ꞌasi, eꞌ takajkaya̱waj. 19 Nochi kimati iga ankichijkej ken mitztekimakakej. Inó̱n iga nipa̱ki iwá̱n nikneki iga xikye̱ꞌtapejpenaka̱n iga ankichi̱waj yej ye̱kti, eꞌ xikajte̱waka̱n yej aye̱kti. 20 Iwá̱n Dios yej kichi̱wa iga matonoka̱n tamelá̱ ayꞌ ke̱ꞌ poliwi, yawi kita̱nili̱ti Tzitzimiꞌ iwá̱n kita̱li̱j amokxitan. ToTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n.

21 Mitzejla̱mikij no̱ Timoteo yej íwa̱n nisentekipanowa, iwá̱n no̱ Lucio, Jasón wa̱n Sosípater, yej judiyojmej no̱ kensan nej.

22 Nej noto̱ka̱ꞌ Tercio, yej nemi nikijkuilowa itajto̱lmej Pablo pan iní̱n a̱maꞌ, no̱ nimitzejla̱mikij ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko.

23 Mitzejla̱mikij no̱ Gayo. Nej Pablo nonoꞌ ícha̱n Gayo, iwá̱n nij ícha̱n motekinechkowaj nochi tokni̱wa̱n yej nij kitokaj Cristo. No̱ mitzejla̱mikij Erasto yej ke̱na tomi̱n iga tekiwajmej de iní̱n a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n mitzejla̱mikij no̱ tokni̱n Cuarto.

24 ToTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochi̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

Pablo kiweyimati toDio̱s

25 Iná̱n matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios yej kichi̱wa iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj. Dios mitzpale̱wiáj iga ankicre̱dojkej kua̱ꞌ nimitzpowilijkej itájto̱l Jesucristo yej tama̱nawiá. Iní̱n ijko̱nsan ken Dios kine̱xtij yej kichi̱wasnekiá yej aya momatiá, inó̱n i̱ya̱ntoya este pox ikyay este iga aya onoꞌ iní̱n ta̱jli, 26 eꞌ iná̱n momátiya. Dios yej nochipa onoꞌ, tatekimáꞌ iga profe̱tajmej makijkuilo̱ka̱n itájto̱l Dios iga mamomátiya ipan nochi pai̱smej iga makicre̱do̱ka̱n iwá̱n makichi̱waka̱n ken yéj kineki.

27 ¡Dios ateyi seꞌ ken yéj, iwá̱n yéj nochi kimati te̱ kichi̱wa; mamoweyimati̱lti nochipa iga yej kichi̱wa Jesucristo! Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Cristo”.

† 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

‡ 1:2 1:2 Xikita glosario “Profeta”.

* 2:25 2:25 Xikita glosario “Circuncisión”.

* 3:1 3:1 Xikita glosario “Circuncisión”.

* 6:3 6:3 Xikita glosario “Bautizar”.

† 6:14 6:14 Xikita glosario “Esclavo”.

* 8:3 8:3 Ayéj iga Jesús kichij yej aye̱kti; Heb 4:15 kijtowa iga Jesús ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti.

† 8:20 8:20 Gn 3:17

‡ 8:36 8:36 Xikita glosario “Borrego”.

§ 8:38 8:38 Xikita glosario “Ángel”.

* 9:6 9:6 Israel; ta̱gaꞌ yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Jacob.

† 9:7 9:7 Gn 21:12

‡ 9:9 9:9 Gn 18:10

§ 9:11-13 9:11 Gn 25:23; Mal 1:2,3

* 9:15 9:15 Ex 33:19

† 9:20 9:20 Is 29:16

‡ 9:25 9:25 Os 2:23

§ 9:26 9:26 Os 1:10

* 9:28 9:28 Is 10:22, 23

† 9:29 9:29 Dios kitatij yej cha̱ntitoyaj a̱ltepe̱mej Sodoma iwá̱n Gomorra iga kichijkej yej aye̱kti. Gn 19.

‡ 9:29 9:29 Is 1:9

§ 9:32 9:32 Is 18:14

* 9:33 9:33 Sion seꞌ ito̱ka̱ꞌ Jerusalén.

† 9:33 9:33 Is 28:16

* 10:5 10:5 Lv 18:5

† 10:8 10:8 Dt 30:12-14

‡ 10:11 10:11 Sal 34:22

§ 10:13 10:13 Jl 2:32

* 10:15 10:15 Is 52:7

† 10:16 10:16 Is 53:1

‡ 10:18 10:18 Sal 19:4

§ 10:19 10:19 Dt 32:21

* 10:20 10:20 Is 65:1

† 10:21 10:21 Is 65:2

* 11:3 11:3 1 R 19:14

† 11:4 11:4 1 R 19:18

‡ 11:8 11:8 Is 29:10

§ 11:9 11:9 Sal 69:22

* 11:10 11:10 Sal 69:23

† 11:17 11:17 Xikita glosario “Olivo”.

‡ 11:26 11:26 Sion seꞌ ito̱ka̱ꞌ Jerusalén.

§ 11:26 11:26 Is 59:20,21

* 11:34 11:34 Is 40:13,14

* 12:19 12:19 Dt 32:35

† 12:20 12:20 Pr 25:21, 22

* 13:6 13:6 Xikita glosario “Impuestos”.

* 14:1 14:1 Español: “débil en la fe”, kijto̱jneki iga anka némi‑oꞌ pe̱wa iga moconfia̱rowaj ipan Jesucristo yej achto katka judiyojmej iwá̱n awel kikua̱yaj nochi tákual iga ijkó̱n kijtowa iley Moisés.

† 14:5 14:5 Judiyojmej motekise̱wia̱yaj el sábado wa̱n kipiayaj sekin má̱j día iga kilwichi̱wilia̱yaj Dios, eꞌ ayá̱ꞌ nochi yej kitokayaj Jesús ijkó̱n kichi̱wayaj.

‡ 14:11 14:11 Is 45:23

§ 14:17 14:17 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

* 15:3 15:3 Sal. 69:9

† 15:9 15:9 Sal 18:49

‡ 15:10 15:10 Dt 32:43

§ 15:11 15:11 Sal 117:1

* 15:12 15:12 Cristo de la familia de David yej ipiltzi̱n Jesé yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Isaí. Mt 1:6, 1 Sam 16:10-13

† 15:12 15:12 Is 11:1,10

‡ 15:21 15:21 Is 52:15

* 16:1 16:1 Español: diaconisa, xikita glosario “Diácono wa̱n diaconisa”.

† 16:3 16:3 Hch 18:2

1 Corintios

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Áchtopa a̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corinto

Corintios

1

Pablo kijkuilowiliá yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corinto

1 Nej niPablo, ne̱no̱tzaꞌ Dios iga kineꞌ manimochi̱wa iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj se̱ yej yéj nokta kiti̱tan. Nej iwá̱n tokni̱n Sóstenes, 2 nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ amejeme̱n yej ankitokaj Dios yej amocha̱n a̱ltepe̱ꞌ Corinto, yej itátkipa Dios iga anse̱titokej iwá̱n Cristo Jesús. Dios mitzno̱tzakej iga xiye̱ꞌnemika̱n, kensan yej no̱ya̱n kite̱ne̱wiáj ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, yej iTe̱komej wa̱n toTe̱ko no̱ tejemej. 3 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzmakaka̱n yej ye̱kti, iwá̱n xonoka̱n tamelá̱.

Cristo te̱yo̱lchika̱wa

4 Nochipa nikmaka gracias Dios iga amejeme̱n, iga Dios mitzmako̱kawijkej Jesucristo. 5 Iga anse̱titokej iwá̱n Jesucristo, Dios mitzmakakej nochi yej poxsan ye̱kti, mitzpale̱wijkej iga ankipowaj itájto̱l wa̱n ankiye̱ꞌentende̱rowaj. 6 Inó̱n iga yej mopowa de Jesucristo momelaꞌne̱xtij ipan amejeme̱n. 7 Inó̱n iga, mie̱j ankichi̱xtokej iga mawi̱ki toTe̱ko Jesucristo, ayá̱ꞌ mitzpolo̱skej nité̱ yej Dios te̱maka. 8 Yéj yawi mitzpale̱wijtotij iga xonoka̱n ipan iyojwi este que yéj mawi̱ki, iga kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo amo agaj mamitzijli̱ka̱n iga ayá̱ꞌ anye̱ꞌnemij. 9 Dios nochipa kichi̱wa yej kijtowa, iwá̱n yejwaꞌ in yej mitzno̱tzkej iga xonoka̱n iwá̱n toTe̱ko Jesucristo yej iPiltzi̱n Dios.

¿Ix yokatitoꞌ in Cristo?

10 Nokni̱wa̱n, nimitzijliáj ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo iga xikpiaka̱n se̱san amotájto̱l, amo xiyojyokatitoka̱n. Ma̱jwaꞌ xonoka̱n tamelá̱ iwá̱n se̱san xikejla̱ntoka̱n ken se̱san amoa̱lmajmej. 11 Nokni̱wa̱n, iní̱n nimitzijliáj iga iyikni̱wa̱n Cloé ne‑ijlijkej iga anmokuejkuesojtokej. 12 Inó̱n nikijto̱jneki iga sejsé̱ de amejeme̱n se̱seꞌpa ankijtowaj; sekin kijtowaj: “Nej niktoka Pablo”; sekin kijtowaj: “Nej niktoka Apolos”; sekin kijtowaj: “Nej niktoka Pedro”; iwá̱n sekin: “Nej niktoka Cristo.” 13 ¿Ix yojyokatitoꞌ in Cristo? ¿Ix kimiktijkej Pablo ipan cruz iga amejeme̱n? ¿O ix anmobautiza̱rojkej† ipan ito̱ka̱ꞌ Pablo? 14 Nikmaka gracias Dios iga nisé̱ de amejeme̱n ayá̱ꞌ nikbautiza̱roj, nikbautizá̱rojsan Crispo iwá̱n Gayo; 15 ijkó̱n ayagaj wel kijtowa iga mobautiza̱roj ipan noto̱ka̱ꞌ. 16 Kena, no̱ nikbautiza̱roj ifami̱liaj Estéfanas, eꞌ ayá̱ꞌ nikejla̱miki si agaj má̱j nikbautiza̱roj. 17 Iga Cristo ayá̱ꞌ ne̱ti̱tan iga manitabautiza̱ro, sino que iga manikpowa itájto̱l iga mamosalva̱ro̱lo, eꞌ ayá̱ꞌ nikpowa iga mane̱si iga poxsan wel nitajtowa, siga nikpowa iga nej mane̱ye̱ꞌitaka̱n, iwá̱n ayéj Cristo makiye̱ꞌitaka̱n, ijkó̱n, bá̱ldejsan miguiꞌ Cristo ipan cruz.

Cristo nochi wel kichi̱wa

18 Yej poliwiskej akojasij te̱ kijto̱jneki kua̱ꞌ mopowa iga Cristo miguiꞌ ipan cruz, kijtowaj iga xe̱toꞌtájto̱l; eꞌ iga tejemej yej tiawij timoma̱nawi̱tij, kijto̱jneki iga Dios nochi wel kichi̱wa. 19 Ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios:‡

Nia nikchi̱wati iga amo mamochi̱wa yej kejla̱ntokej yej kijtowaj iga tamatij,

ayá̱ꞌ niktajto̱lkui̱li̱j yej machtitokej.

20 Onoꞌ yej kijtowaj iga tamatij, onoꞌ yej kimatij iga wel tamachtiáj iwá̱n onoꞌ yej kijtowaj iga nochi kimatij ipan iní̱n ta̱jli, eꞌ Dios kijtowa iga ini̱mej tamatilismej, xe̱toꞌtajla̱mikilis. 21 Dios, yej kimati te̱ kichi̱wa, kichij iga yej onokej ipan iní̱n ta̱jli amo maki̱xmatika̱n iga itamatilismej; ma̱jwaꞌ kineꞌ Dios iga makima̱nawi yej moconfia̱rowa ípan iga inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej mopowa, malej iga yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj, ne̱si ken xe̱toꞌtájto̱l.

22 Judiyojmej kinekij makitaka̱n milagro, iwá̱n grie̱gojmej kite̱mowaj tamatilis; 23 eꞌ nejemej nikpowaj itájto̱l Jesucristo yej miguiꞌ ipan cruz. Ini̱mej tajto̱lmej ayá̱ꞌ kiye̱ꞌitaj judiyojmej, iwá̱n yej ayéj judiyojmej kitaj ken xe̱toꞌnemilis; 24 eꞌ iga yej Dios kino̱tzaꞌ, judiyojmej iwá̱n grie̱gojmej, kimatij iga ipan Cristo mone̱xtiá iga Dios nochi kimati iwá̱n nochi wel kichi̱wa. 25 Malej iga itájto̱l Dios wel ne̱si ken xe̱toꞌnemilis, eꞌ ma̱jya sej tamati que nochi; iwá̱n yej ipan Dios ne̱si ayá̱ꞌ kipiá poder, inó̱n yej ma̱jya sej wel kichi̱wa que inochi yej kichi̱wa ta̱gaꞌ.

26 Nokni̱wa̱n, xikmatika̱n iga Dios mitzno̱tzkej, malej iga ayá̱ꞌ miaꞌ de amejeme̱n yej antamatiáj ken momachtilo ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n ayá̱ꞌ miaꞌ yej anmanda̱rowaj, niga miaꞌ de amejeme̱n ayéj ipilówa̱mpa yej motapialiáj. 27 Eꞌ Dios kitapejpen yej iyi̱xtaj la gente ne̱si iga xe̱toktiꞌ iga makipi̱najti yej tamatij; Dios kitapejpen yej iyi̱xtaj la gente ayéj te̱ iteki iga makipi̱najti yej kipiáj poder. 28 Dios kitapejpen yej ipan iní̱n ta̱jli ayá̱ꞌ te̱ itekimej iwá̱n kipi̱najtiáj, ken tikijtowaj yej nité̱ nokta itekimej, iga ini̱mej makali̱mpamatika̱n yej tayaka̱ntokej. 29 Ijkó̱n ayagaj mokichmatis iyi̱xtaj Dios. 30 Eꞌ Dios mitzse̱tilijkej wa̱n Cristo Jesús, iga ipan Cristo wel matikmatika̱n yej ye̱kti; iwá̱n iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios, tiyokatitókeja iga timochi̱waskej itátkipa Dios iwá̱n ayoꞌ te‑ilpitoꞌ yej aye̱kti. 31 Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Siga agaj moweyimatisneki, mamoweyimati iga yej kichij toTe̱ko.”

2

Mopowa iga Cristo miguiꞌ ipan cruz

1 Nokni̱wa̱n, kua̱ꞌ nimitzitato̱yaj iga nimitzpowili̱toj itájto̱l Dios, ayá̱ꞌ nitajtoj ken se̱ yej pox ye̱ꞌtajtowa iga mane̱si iga nipoxtamati. 2 Kua̱ꞌ nonoya iwá̱n amejeme̱n, ayá̱ꞌ nikneꞌ manimitzmati̱lti̱ka̱n de seꞌ, petz de Jesucristo, inó̱n Jesucristo yej miguiꞌ ipan cruz. 3 Kua̱ꞌ nasiꞌ amote̱noj, nikmachi̱lij iga ayá̱ꞌ nitajpalej iwá̱n nikuekuechkatoya iga nimajmawi. 4 Iwá̱n kua̱ꞌ nimitzta̱tapo̱wijkej iga nimitzpowilijkej itájto̱l Dios, ayá̱ꞌ nikneꞌ manimitzyo̱lyama̱naka̱n iga tajto̱lmej ken tajtowaj yej tajto̱lmatij. Ma̱jwaꞌ iyEspí̱ritoj Dios mitzyo̱lyama̱nkej iga ipode̱r. 5 Iga amo ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan yej kimati tajta̱gaꞌ, ma̱jwaꞌ ipan yej Dios wel kichi̱wa.

Dios mone̱xtiá iga iyEspí̱ritoj

6 Eꞌ kua̱ꞌ nita̱tapowaj iwá̱n yej kimelaꞌtókaja iyojwi Dios, nitajtowa ken se̱ yej pox tajto̱lmati, eꞌ ayéj iga itamatilis ná̱mo̱l ta̱gaꞌ iwá̱n yej goberna̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli, iga ino̱mej tamatilismej yawij poliwitij. 7 Ma̱jwaꞌ nitajtowaj de inó̱n tamatilis yej Dios ki̱ya̱ntoya este ikyay kua̱ꞌ aya kichi̱wa iní̱n ta̱jli, iwá̱n te̱ne̱xtilij iga wel nochipa matisen‑onoka̱n íwa̱n ka̱n ta̱wijtoꞌ iweyipode̱r. 8 Nisé̱ yej manda̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli kimatiá iní̱n; siga katka kimatiáj, ayá̱ꞌ kimiktijkaj ipan cruz toTe̱ko yej nochi te̱makatoꞌ vida. 9 Eꞌ, ken kijtowa itájto̱l Dios:

Iga yej kitokaj iyojwi, Dios kimakas yej ayí̱ꞌ agaj kita iwá̱n yej ayí̱ꞌ mokaki,

ni agaj akejla̱ntoya.

10 Inó̱n Dios te̱ne̱xtilij iga iyEspí̱ritoj, iga iyEspí̱ritoj Dios kita inewi, este no̱ ki̱xmati inewi yej Dios kimati.

11 Iga tajta̱gaꞌ, ¿a̱ꞌyéj wel kimati yej onoꞌ ipan iya̱lmaj seꞌ ta̱gaꞌ? Petz iyespí̱ritojsan inó̱n ta̱gaꞌ kimati. Ijko̱nsan no̱, petz iyEspí̱ritoj Dios kimati yej kejla̱ntoꞌ Dios. 12 Iwá̱n tejeme̱n ayá̱ꞌ te̱makakej espíritu yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, ma̱jwaꞌ Espíritu yej wi̱ꞌ ipan Dios iga matikmatika̱n yej Dios te̱máꞌ iga te̱poxcho̱kiliá. 13 Nejemej nitajtowaj de iní̱n iga tájto̱l yej iyEspí̱ritoj Dios ne̱ne̱xtilijkej, ayéj tajto̱lmej yej ki̱sa ipansan nejemej. Ijkó̱n iyEspí̱ritoj Dios ne̱pale̱wiáj iga nikmachtiáj yej kipiáj iyEspí̱ritoj Dios.

14 Yej ayá̱ꞌ kipiá iyEspí̱ritoj Dios, ayá̱ꞌ kineki yej wi̱ꞌ ipan iyEspí̱ritoj Dios, iga yéj kita ken xe̱toꞌnemilis. Iwá̱n no̱ awel kentende̱rowa, wel kentende̱rówasan yej kipiá iyEspí̱ritoj Dios. 15 Eꞌ yej kipiá iyEspí̱ritoj Dios wel kijuzga̱rowa inewi yej mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n yéj ayagaj wel kijliá: “Tej ayompa tikchijtoꞌ.” 16 Pues ipan itájto̱l Dios kijtowa: “¿A̱ꞌyéj kimati te̱ kejla̱ntoꞌ toTe̱ko? ¿A̱ꞌyéj wel kimachtiá Dios?” Cristo te̱pale̱wiá iga matitajla̱mikika̱n ken yéj.

3

Yej sentekipanowaj iga Dios

1 Nokni̱wa̱n, awel nimitzta̱tapo̱wijkej ken yej kimelaꞌtókaja iyojwi Cristo, sino ken anna̱mo̱lmej, iga kenkua̱ꞌ aya anyo̱lejkej ipan inó̱n ojti. 2 Nimitzmachtijkej ken iga má̱j wel xikentende̱ro̱ka̱n, ken tikita anko̱kone̱mej yej anchí̱chijoꞌ iga amejeme̱n kenkua̱ꞌ aya wel antakua̱yaj. Iwá̱n este iná̱n ijkó̱n amonokej, 3 iga ankichí̱wajoꞌ ken kineki amoa̱lmaj. Mie̱j anmokuejkuesówajoꞌ, anmo‑i̱xitaj, anmoyojyokatiáj, nemi ankichi̱waj ken yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, iga ankichi̱waj ken kichi̱wa na̱mo̱lta̱gaꞌ. 4 Iga kua̱ꞌ se̱ kijtowa: “Nej niktoka Pablo”, iwá̱n seꞌ kijtowa: “Nej niktoka Apolos”, iga ijkó̱n nemi ankichi̱waj ken kichi̱wa na̱mo̱ltokni̱n.

5 Puej, ¿a̱ꞌyejtaj in Pablo? ¿A̱ꞌyéj in Apolos? Nejeme̱n petz itekipanowa̱nimej Dios yej nimitzpowilijkej itájto̱l toTe̱ko yej ankicre̱dojkej. Sejsé̱ de nejemej nikchijkej notekipano̱lmej ken toTe̱ko ne‑ijlijkej. 6 Nej nikto̱gaꞌ iwá̱n Apolos ka̱a̱pachoj, eꞌ Dio̱swaꞌ in yej kiweyaltij. 7 Inó̱n iga, niga yej kito̱ka niga yej ka̱a̱pachowa ayéj té̱ iteki; eꞌ Dio̱swaꞌ in yej kichi̱wa nochi, pues yéj kiweyaltiá tato̱ꞌ. 8 Yej to̱kaj iwá̱n yej taa̱pachowaj ino̱mej petz tekipanowa̱nimej, iwá̱n Dios ki̱xtawas sejsé̱ de yejeme̱n san ke̱ꞌ kichijkej. 9 Nejemej nisentekipanowaj iga Dios, iwá̱n amejeme̱n ken tikita inó̱n ta̱jli yej Dios nemi kitekipanowa.

Wel no̱ nikijtowa iga amejeme̱n kenkua̱ꞌ kajli yej Dios nemi kichi̱wa. 10 Nej ken ni‑albáñi̱l yej kineꞌ Dios iga manikta̱li ba̱sejmej, iwá̱n seꞌ nemi kalchi̱wa ipan inó̱n ba̱sejmej. Eꞌ sejsé̱ makita ken iga kichi̱was iga amo ayompa ki̱sas. 11 Ayagaj wel kita̱liá seꞌ base ka̱n chíjtoꞌya, ino̱nwaꞌ Jesucristo nokta; 12 Iyi̱xko inó̱n base, se̱ wel kichi̱wa kajli de oro, plata o de teꞌti yej mojmo̱nsajtiꞌ, de kuawiꞌ, de sakaꞌ o de ojtaꞌ.* 13 Itekipáno̱l de sejsé̱ ne̱siti kua̱ꞌ tajuzga̱ro̱j Dios; iga inó̱n día wi̱ꞌ wa̱n tiꞌti, iwá̱n tiꞌti yawi kine̱xti̱ti katiábapa tekipáno̱l yej kichij sejsé̱. 14 Siga agaj kichij se̱ kajli yej ayá̱ꞌ tatas, yawij ki̱xtawatij. 15 Eꞌ siga inó̱n kajli yej kichij tatas, yawi kipolo̱ti nochi yej kichijka, malej iga yéjsan moma̱nawi̱j kenkua̱ꞌ se̱ cholojtiki̱sa ipan tiwelo̱n.

16 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga amejeme̱n íkal Dios, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios cha̱ntitoꞌ ipan amejeme̱n? 17 Siga agaj kixiti̱na íkal Dios, Dios no̱ kipolo̱j yej taxiti̱na, iga itio̱pan Dios yéj itatki, iwá̱n ino̱nwaꞌ kajli amejeme̱n.

18 Amo agaj mamokajkaya̱wa. Siga agaj de amejeme̱n momachi̱liá iga tamati ipan ná̱mo̱l tamatilis de iní̱n ta̱jli, mamomachi̱li ken yej ayá̱ꞌ kimati nité̱, iga wel makimati yej Dios tane̱xtiliá. 19 Pues yej tokni̱mej de iní̱n ta̱jli kijtowaj iga pox tamatij, inó̱n Dios kita ken xe̱toꞌnemilis. Itájto̱l Dios kijtowa: “Dios kima̱wetzi̱ltiá yej tamatij kua̱ꞌ kinekij matakajkaya̱waka̱n.” 20 No̱ kijtowa: “ToTe̱ko kimati iga ayá̱ꞌ vale̱rowa ni alí̱n yej kejla̱ntokej yej tamatij.” 21 Inó̱n iga amo agaj mamoweyimati iga kitoka yej tane̱xtiliá ta̱gaꞌ. Nochi yej onoꞌ, amejeme̱n amotatki. 22 Pablo, Apolos, Pedro, iní̱n ta̱jli, la vida, la muerte, yej onoꞌ iná̱n iwá̱n yej wi̱ꞌoꞌ, nochi amejeme̱n amotatki. 23 Iwá̱n amejeme̱n itátkipa Cristo iwá̱n Cristo itatki Dios.

4

Itekipáno̱l apo̱stolejmej

1 Amejeme̱n xine‑itaka̱n nejemej ken yej petz nikpale̱wiáj Cristo, yej ne̱tekimakakej iga manitane̱xtili̱ka̱n yej i̱ya̱ntoya, yej Dios kejla̱ntoya iga kichi̱was. 2 Iwá̱n yej kitekimakakej iga makichi̱wa tejté̱, mane̱si iga inó̱n nokta kichi̱wa. 3 Nej ayá̱ꞌ poxsan nikchi̱wiliá caso kén iga anne̱juzga̱rowaj o kén iga ne̱juzga̱rowaj yej manda̱rowaj pan iní̱n ta̱jli. Niga nej, ayá̱ꞌ nimojuzga̱rowa. 4 Malej iga noa̱lmaj akimati siga nikchij yej aye̱kti, eꞌ inó̱n ayá̱ꞌ kijto̱jneki iga niye̱ꞌónoꞌya iyi̱xtaj Dios. ToTé̱kowaꞌ in yej yawi ne̱juzga̱ro̱ti. 5 Inó̱n iga amo agaj xikjuzga̱ro̱ka̱n, mie̱j aya asi hora; xikchaka̱n este que mawi̱ki toTe̱ko. Yéj yawi kine̱xti̱ti yej i̱ya̱ntoya ka̱n takomichka̱n. ToTe̱ko kine̱xti̱j yej sejsé̱ kejla̱ntoꞌ ipan iya̱lmaj. Iwá̱n Dios kixta̱was sejsé̱ kensan iga kichij.

6 Nokni̱wa̱n, iní̱n nimitzijliáj iga xiye̱ꞌonoka̱n, nimitzne̱xtiliáj de nej iwá̱n Apolos iga ompa ximi̱xkui̱ti̱ka̱n iga xikchi̱waka̱n ken ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios. Amo xikijto̱ka̱n iga nej o Apolos ma̱jya sej que seꞌ. 7 ¿A̱ꞌyéj kichi̱wa iga tej ma̱jya sej que sekin? Nochi yej tikpiá, ¿ix ayéj Dios mitzmáꞌ? Siga Dios mitzmáꞌ nochi yej tikpiá, ¿te iga timokichmati, iga yej tikpiá kenkua̱ꞌ moga̱naj tikasiꞌ?

8 Ne̱si amejeme̱n anmotapialiaja, ankipiaja nochi yej ankinekij. Amomachi̱liaja ken anre̱ymej, iwá̱n nejemej ayoꞌ anne‑itasnekij. ¡Ye̱kti katka iga melá̱ꞌ nokta xonoka̱n iga anre̱ymej iga achi no̱ manisenreina̱ro̱ka̱n wa̱n amejeme̱n! 9 Pues nej nikita iga nejemej yej ni‑apo̱stolemej, Dios ne̱ta̱lkej ken yej ayá̱ꞌ vale̱rowa. Nonokej ken ino̱mej tajta̱gaꞌ yej onókeja iga yawij kimikti̱tij iwá̱n kitayawalo̱ltiáj iga makita la gente iwá̱n a̱ngelejmej.* 10 Nejemej ne‑itaj ken nixe̱toꞌmej iga niktokaj Cristo, mie̱j amejeme̱n ankijtowaj iga poxsan ankimatij de Cristo. Nejemej ne‑itaj san nikue̱kueta̱nij, eꞌ amejeme̱n pox antajpalejkej. Nejemej pox ne̱pi̱najtiáj, eꞌ amejeme̱n mitzweyimatij. 11 Este iná̱n nimaya̱ntokej, na̱tanekij, anikpiáj notzotzolmej; ne̱magaj iwá̱n ayá̱ꞌ nikpiáj nokalmej, 12 iwá̱n nisiawij iga nitekipanowaj iga nitata̱niáj. Ne‑ijijliáj kuajkuantas, eꞌ nejemej nikye̱ꞌijliáj. Ne̱mikti̱jnekij iwá̱n nejemej nikijyo̱wiáj. 13 Kua̱ꞌ agaj ma̱ltajtowa iga nejemej, nejemej niktawelno̱no̱tzaj. Este iná̱n ne‑itaj ken inó̱n tásol yej ayá̱ꞌ moneki, ken tejté̱ yej nochi kitajkali.

14 Iní̱n nimitzijkuilowiliáj ayéj iga nimitzpi̱najtiáj, sino que iga nimitzno̱no̱tzaj iga ken annopilowa̱n yej pox nimitzcho̱kiliáj. 15 Pues malej iga xikpiaka̱n diez mil yej mitzmachtiáj ipan itájto̱l Cristo, eꞌ ayá̱ꞌ miaꞌ amotaj ankipiáj, iga nej achto nimitzne̱xtilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, nej ken amotaj iga anmoconfia̱rojkej ipan Cristo Jesús. 16 Inó̱n iga nimitztajtaniliáj iga ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan yej nej nikchi̱wa.

17 Inó̱n iga nimitzti̱taniliáj Timoteo yej nikpoxcho̱kiliá ken nopiltzi̱n, yej akikajte̱wa iga moconfia̱rowa ipan toTe̱ko. Yéj yawi mitzejla̱nti̱tij kén iga nej ninejnemi ipan iyojwi toTe̱ko, ijkó̱n ken nitane̱xtiliá no̱ya̱n ka̱n monechkowaj tokni̱wa̱n. 18 Sekin de amejeme̱n anmoweyimatij, ankijtowaj a̱n ayꞌya nia̱j nimitzitatij; 19 eꞌ, siga toTe̱ko kineki, ayá̱ꞌ wejkatis nia̱j nimitzitatij. Íkua̱ꞌ, nia nikitati te̱ wel kichi̱waj yej moweyimatij, amo ígasan matajto̱ka̱n. 20 Kua̱ꞌ Dios reina̱rowa ipan agaj ivi̱daj, ne̱si ipan yej kichi̱wa, ayéj petz tájto̱lsan. 21 ¿Te ankinekij amejeme̱n? ¿Ix manimitzajajwatij o manimitzye̱ꞌitatij iga nimitzcho̱kiliáj?

5

Se̱ yej kitoka Cristo kichi̱wa yej aye̱kti

1 Momati iga se̱ de amejeme̱n mote̱ka iwa̱nsan itakpaye̱ꞌ. Inó̱n sí pox aye̱kti, niga yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Dios kichi̱waj ijkó̱n. 2 Iwá̱n amejeme̱n ma̱jwaꞌ anmokichmatij. ¡Ma̱jwaꞌ katka ximokno̱matitoka̱n! Ta̱gaꞌ yej ijkó̱n kichijtoꞌ mamoki̱xti ka̱n anmonechkowaj. 3 Malej iga ayá̱ꞌ ompa nonoꞌ amowa̱n, eꞌ nimitzejla̱ntokej kenkua̱ꞌ ompa nonoꞌ. Iwá̱n nikjuzgároja inó̱n yej kichij yej aye̱kti, kenkua̱ꞌ ompa nonoꞌ. 4 Amejeme̱n ximonechko̱ka̱n ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, xikejla̱ntoka̱n iga kenkua̱ꞌ no̱ ompa nonos iwá̱n amejemej, iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mitzne̱xtili̱skej te̱ wel ankichi̱waj. 5 Iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej mote̱ka iwá̱n itakpaye̱ꞌ, xikajte̱waka̱n ipan ima̱ꞌ Tzitzimiꞌ iga makicastiga̱ro icue̱rpoj iga wel mamosalva̱ro iya̱lmaj kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo.

6 Amejeme̱n amo ximoweyimatika̱n iga yej mochij. ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij yej mojtowa: “Alí̱n levadura* kiposa̱waltiá nochi tixti kua̱ꞌ mochi̱wa pa̱n”? 7 Xiki̱xti̱ka̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej ken tikita ikyapa levadura iga amo mitzmopaskej. Ijkó̱n anmochi̱waskej ken pa̱n yej mokua ipan iyilwi la Pascua,† yej mochi̱wa iga tixti yej akipiá levadura, ijko̱nwaꞌ nokta in amejeme̱n. Iga Cristo kimiktijkej iga totechko, iga yéj mochij ken Cordero‡ yej kimiktijkej ipan iyilwi la Pascua. 8 Inó̱n iga, kua̱ꞌ tikchi̱waj ilwiꞌ yej kijliáj la Pascua, amo matikua̱ka̱n pa̱n yej kipiá levadura. Iga inó̱n nikijto̱jneki iga amo matina̱mo̱lnemika̱n. Ma̱jwaꞌ matikchijtóka̱mpa yej ye̱kti wa̱n matikijto̱ka̱n yej melaꞌcie̱rtoj, ijkó̱n timochi̱waj ken pa̱n yej akipiá ikyapa levadura yej kijto̱jneki yej tikchi̱waj yej aye̱kti.

9 Ipan seꞌ a̱maꞌ yej nimitzijkuilowilijkej, nimitzijlijkej iga amo ximotokaka̱n iwá̱n yej mote̱kaj wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ. 10 Ayá̱ꞌ nikijto̱jneki iga ximoyokati̱ka̱n wa̱n nochi ino̱mej yej ipan iní̱n ta̱jli kichijtokej yej aye̱kti, ken yej kipoxpiasnekij tomi̱n, yej tachtekij, yej kiweyimati̱ltiáj i̱dolojmej; pues iga ximoyojyokati̱ka̱n iwa̱mej, amejeme̱n katka xiki̱saka̱n ipan iní̱n ta̱jli. 11 Nimitzijlíjkejwaꞌ iga amo ximotokaka̱n iwá̱n ino̱mej yej kijtowaj iga kitokaj Cristo iwá̱n kichí̱wajoꞌ yej aye̱kti, kipoxpiasnekij tomi̱n, kiweyimati̱ltiáj i̱dolojmej, tapo̱powaj, ta̱wá̱najoꞌ, o tachtekij. Iwá̱n ino̱mej niga xitakua̱ka̱n iwa̱mej. 12 Iga awel nikijliáj iga kichijtokej yej aye̱kti yej akitokaj Cristo. Amejeme̱n xikjuzga̱ro̱ka̱n yejsan no̱ kitokaj Cristo. 13 Porque yej akitokaj Cristo, Dios yawi kijuzga̱ro̱ti ino̱mej. Xiki̱xti̱ka̱n inó̱n ta̱gaꞌ yej kichijtoꞌ yej aye̱kti iga amo xisen‑onoka̱n íwa̱n.

6

Amo matia̱ka̱n iyi̱xtaj juez yej akicre̱dowa Dios

1 Kua̱ꞌ agaj de amejeme̱n kite̱lwi̱jneki agaj, ¿te iga mote̱lwi̱tij iná̱ꞌ yej manda̱rowaj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, kua̱ꞌpa wel mayawi iwá̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios? 2 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga yej kitokaj Dios yawij kijuzga̱ro̱tij nochi yej onokej ipan iní̱n ta̱jli? Siga amejeme̱n anyawij ankijuzga̱ro̱tij yej onokej ipan iní̱n ta̱jli, ¿ix awel amejeme̱n ankijuzga̱rowaj kua̱ꞌ achi mokuejkueso̱lo? 3 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga tejemej no̱ tiawij tikjuzga̱ro̱tij a̱ngelejmej? ¿Te iga yej nij mochi̱wa awel ankijuzga̱rowaj? 4 Kua̱ꞌ amokuejkuesowaj, ¿te iga anmote̱lwi̱tij iná̱ꞌ yej ayá̱ꞌ ki̱xmati Dios? 5 Nikijtowa iní̱n iga xipi̱na̱waka̱n. ¿Ix ateyi nisé̱ de amejeme̱n yej wel makijuzga̱ro kua̱ꞌ mokuejkuesowaj sekin yej kitokaj Cristo? 6 ¿Ix ye̱kti iga se̱ tokni̱n tate̱lwiá iná̱ꞌ yej tajuzga̱rowaj yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios?

7 Eꞌ aye̱kti nokta iga amejeme̱n ximokuejkueso̱ka̱n, iga ijkó̱n ankichi̱waj anmopojpolowaj. ¿Te iga ayá̱ꞌ matikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ tejté̱ te̱chi̱wiliáj yej aye̱kti? ¿Te iga ayá̱ꞌ ximomakaka̱n iga mamitztachteki̱ka̱n? 8 Eꞌ amejeme̱n, ma̱jwaꞌ ankichi̱waj yej aye̱kti, iwá̱n ankitachtekiáj amokni̱wa̱n.

9 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij ayá̱ꞌ kalakiskej ka̱n reina̱rowa* Dios? Amo mamitzkajkaya̱waka̱n; akalakiskej yej mote̱kaj iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, akalakiskej yej kiweyimati̱ltiáj i̱dolojmej, niga yej na̱miktitokej wa̱n moté̱kajoꞌ wa̱n seꞌ, niga tajta̱gaꞌ yej mosiwa̱tiliáj, niga tajta̱gaꞌ yej mote̱kaj wa̱nsan ita̱ga‑ikni̱n yej mosiwa̱tiliá, 10 niga yej tachtekij, niga yej kipoxpiasnekij tomi̱n, niga yej ta̱wa̱naj, niga yej tama̱lijliáj, niga yej taxijxi̱kowaj, ini̱mej ayá̱ꞌ kalakiskej ka̱n reina̱rowa Dios. 11 Ijkó̱n katka ankichi̱wayaj sekin de amejeme̱n; eꞌ iná̱n Dios mitzperdona̱rójkeja, mitztapejpenkej iga ximochi̱waka̱n ipilowa̱n, iwá̱n anye̱ꞌonókeja iyi̱xtaj Dios iga yej kichij toTe̱ko Jesucristo iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios.

Matinemika̱n ken kineki Dios

12 Mojtowa: “Se̱ wel kichi̱wa yej kineki.” Inó̱n sí kena, eꞌ ayá̱ꞌ nochi te̱ye̱ꞌchi̱wa. Kena, se̱ wel kichi̱wa ken kineki, eꞌ nej animomaka iga tejté̱ yej aye̱kti mane‑ilpito. 13 Ómpaya ken ankijtowaj, iga tákual iga tojti iwá̱n tojti iga tákual; eꞌ Dios yawi kipolo̱ti iyo̱mexti. Eꞌ ayá̱ꞌ tikpiáj tocue̱rpoj iga se̱ mamote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ; tocue̱rpoj tikpiáj iga matikchi̱waka̱n ken kineki toTe̱ko, iga tocue̱rpoj itatki toTe̱ko. 14 Ijkó̱n ken Dios ki‑ojpa‑ixitij toTe̱ko, tejemej no̱ yawi te̱ojpa‑ixiti̱ti iga ipode̱r.

15 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga sejsé̱ de amejeme̱n imie̱mbroj icue̱rpoj Cristo? ¿Awel tikuij tájkol de inó̱n icue̱rpoj Cristo iga matikse̱tili̱ka̱n iwá̱n icue̱rpoj siwa̱ꞌ yej mote̱ka wa̱n se̱sé̱? ¡Amo ijkó̱n matikchi̱waka̱n! 16 ¿Ix amejeme̱n ayá̱ꞌ ankimatij iga kua̱ꞌ se̱ ta̱gaꞌ moseka̱ntiliá iwá̱n se̱ siwa̱ꞌ yej mote̱ka wa̱n se̱sé̱, ino̱mej o̱me̱n mochi̱waj se̱san cuerpo? Pues itájto̱l Dios kijtowa: “Iyo̱mextimej mochi̱waskej ken se̱san cuerpo.”† 17 Eꞌ kua̱ꞌ agaj mona̱ꞌtechowa iwá̱n toTe̱ko, se̱san mochi̱wa iwá̱n toTe̱ko ipan iya̱lmaj.

18 Amo nokta nike̱man ximosente̱kaka̱n wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n anna̱miktitokej. Tejté̱ seꞌ yej mochi̱wa yej aye̱kti yej se̱ kichi̱wa, ayá̱ꞌ iga̱naj kichi̱waltiá icue̱rpoj yej aye̱kti, eꞌ yej mote̱ka iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, inó̱n sí iga̱naj kichi̱waltiá icue̱rpoj yej aye̱kti. 19 ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga amejeme̱n amocue̱rpoj itio̱pan iyEspí̱ritoj Dios; ino̱nsan Espíritu yej Dios mitzmakakej iwá̱n yej onoꞌ ipan amejeme̱n? Amejeme̱n ayéj amotatki in amocue̱rpoj, 20 iga pox patiyoj iga Dios mitzkojkej. Inó̱n iga matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios iga tocue̱rpoj iwá̱n iga toespí̱ritoj, iga iyo̱mexti itatki Dios.

7

No̱nó̱tzal iga yej mona̱miktiáj

1 Iná̱n nia nimitzijli̱tij de inó̱n yej amejeme̱n anne̱tajtankej kua̱ꞌ anne‑ijkuilowilijkej. Ye̱kti katka iga ta̱gaꞌ amo mamona̱mikti; 2 eꞌ iga amo agaj mamote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ iwá̱n na̱miktitokej, sejsé̱ ta̱gaꞌ makipiá se̱ isiwa̱ꞌ, iwá̱n sejsé̱ siwa̱ꞌ makipiá se̱ iwe̱wej. 3 Ta̱gaꞌ mamote̱ka iwá̱n isiwa̱ꞌ ken kitajtani iya̱lmaj, ijko̱nsan no̱ siwa̱ꞌ mamote̱ka iwá̱n iwé̱j ken kitajtani iya̱lmaj. 4 Siwa̱ꞌ icue̱rpoj ayejsan yéj itatki, no̱ itatki iwe̱wej. Ijko̱nsan no̱ ta̱gaꞌ icue̱rpoj ayꞌ yej yéjsan itatki, sino que no̱ itatki isiwa̱ꞌ. 5 Amo ximo‑i̱ya̱nili̱ka̱n amocue̱rpoj, petz kua̱ꞌ amo̱mexti̱n ankijto̱skej iga ayá̱ꞌ amosente̱kaskej se̱ tiempo iga an‑ora̱dojtoskej. Iwá̱n sej ximosente̱kaka̱n iga amo santá̱ꞌ ayá̱ꞌ ankijyo̱wi̱skej iwá̱n wel mitzta̱niliáj Tzitzimiꞌ iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti.

6 Iní̱n nimitzijliáj yej wel xikchi̱waka̱n, ayéj iga nimitztekimakaj. 7 Nej niknekiá iga nochi xonoka̱n ken nej iga ayá̱ꞌ nina̱miktitoꞌ; eꞌ Dios kichij iga ayá̱ꞌ sansé̱ iga tiwa̱lkej, sekin mona̱miktiáj iwá̱n sekin sej ayá̱ꞌ.

8 Iní̱n nikijliáj yej aya mona̱miktiáj iwá̱n no̱ iga yej we̱wejmikikej, ye̱kti katka yejemej amo mamona̱mikti̱ka̱n, ijkó̱n ken nej. 9 Eꞌ siga awel kijyo̱wiáj iga ise̱lti onokej, mamona̱mikti̱ka̱n, iga má̱j ye̱kti mamona̱mikti̱ka̱n iga amo makichi̱waka̱n yej aye̱kti iga inó̱n san ke̱ejla̱ntokej.

10 Eꞌ yej na̱miktitókeja, nitatekimaka iga siwa̱ꞌ amo makikajte̱wa iwé̱j. Iní̱n ayéj nej nokta nitatekimaka, sino que toTe̱ko. 11 Eꞌ siga siwa̱ꞌ kikajte̱wa iwé̱j, yéj ayoꞌ mamona̱mikti, o sej makitoka iwé̱j. Iwá̱n ijko̱nsan no̱ ta̱gaꞌ amo makikajte̱wa isiwa̱ꞌ.

12 Iwá̱n iga sekin no̱ nikijliáj, inó̱n sí nej nikijtowa, ayéj toTe̱ko, siga se̱ tokni̱n yej kicre̱dowa toTe̱ko, eꞌ isiwa̱ꞌ ayá̱ꞌ kicre̱dowa toTe̱ko iwá̱n kineki mana̱miktítooꞌ íwa̱n, tokni̱n amo makikajte̱wa isiwa̱ꞌ. 13 Siga se̱ siwa̱ꞌ iwé̱j ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ toTe̱ko, iwá̱n yéj kineki mana̱miktítooꞌ íwa̱n, yéj amo makikajte̱wa iwé̱j. 14 Pues ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios, Dios kiye̱ꞌítaꞌya iga na̱miktitoꞌ iwá̱n siwa̱ꞌ yej kitoka Dios; iwá̱n siwa̱ꞌ yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios, Dios kiye̱ꞌítaꞌya iga na̱miktitoꞌ iwá̱n iwé̱j yej kitoka Dios. Siga ayéj ijkó̱n, amopilowa̱n mochi̱waskej ken ipilowa̱n ino̱mej yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Dios, eꞌ iná̱n Dios kiye̱ꞌítaja amopilowa̱n. 15 Eꞌ siga ta̱gaꞌ o siwa̱ꞌ yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Dios, kinekij mamoka̱waka̱n, ijkó̱n makichi̱waka̱n. Iga ijkó̱n ta̱gaꞌ o siwa̱ꞌ yej kikajtejkej, ká̱wiya ise̱lti, iga Dios te̱no̱tzaꞌ iga matonoka̱n tamelá̱. 16 Porque tej siwa̱ꞌ, ¿kén tikmatis siga wel tikma̱nawi̱j mowé̱j?, o tej ta̱gaꞌ, ¿kén tikmatis siga wel tikma̱nawi̱j mosiwa̱ꞌ?

17 Sejsé̱ de amejeme̱n maono ken Dios kimáꞌ, ijkó̱n kensan Dios kino̱tzaꞌ. Ijkó̱n nitatekimaka no̱ya̱n kajka̱n monechkowaj yej kitokaj Dios. 18 Siga Dios kino̱tza agaj yej onoꞌ circuncidado,* inó̱n ijkó̱n maono circuncidado; iwá̱n siga Dios kino̱tza agaj yej ayá̱ꞌ ono circuncidado, amo mamocircuncida̱ro. 19 Até̱ kichij siga onoꞌ circuncidado o ayá̱ꞌ. Iná̱n yej má̱j moneki, matikchi̱waka̱n ken Dios te̱tekimaka. 20 Sejsé̱ de amejeme̱n maono kensan onoyaj kua̱ꞌ Dios mitzno̱tzkej. 21 Siga ti‑escla̱voj† kua̱ꞌ Dios mitzno̱tzaꞌ amo xitayo̱koya; eꞌ siga wel tima̱xitomi, inó̱n má̱j ye̱kti. 22 Yej katka esclavo kua̱ꞌ kicre̱doj itájto̱l toTe̱ko, iná̱n xitómiꞌya iwá̱n kichí̱waya ken kitekimaka toTe̱ko; iwá̱n ijko̱nsan no̱ siga se̱ ta̱gaꞌ ayéj katka esclavo kua̱ꞌ Dios kino̱tzaꞌ, iná̱n móchija kenkua̱ꞌ iyescla̱voj Cristo, iga kichi̱wa yej Cristo kineki. 23 Dios mitzkowaꞌ kua̱ꞌ Cristo miꞌ ipan cruz, inó̱n iga amo matimomakaka̱n iga ta̱gaꞌ mate̱chi̱wa iyescla̱voj. 24 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, sejsé̱ de amejeme̱n xonoka̱n iyi̱xtaj Dios kensan amonoyaj kua̱ꞌ Dios mitzno̱tzkej.

25 Eꞌ iga ino̱mej yej aya mona̱miktiáj, ayá̱ꞌ te̱ ne‑ijlij toTe̱ko; eꞌ wel nikijtowa tejté̱, ken se̱ yej ípan wel anmoconfia̱rowaj iga toTe̱ko ne‑ikne̱lij. 26 Nej nikijtowa iga ta̱gaꞌ maka̱wi ken iga onoꞌ, iga iná̱n nemi tipanowaj ipan kuajkuajtas yej aye̱kti. 27 Siga tina̱miktitoꞌ wa̱n mosiwa̱ꞌ, amo xikajte̱wa; siga ayá̱ꞌ tikpiá mosiwa̱ꞌ, amo xikte̱mo. 28 Eꞌ siga timona̱miktiá, ayá̱ꞌ tikchi̱wa yej aye̱kti; siga se̱ takotzi̱n mona̱miktiá, ayá̱ꞌ no̱ kichi̱wa yej aye̱kti. Eꞌ yej mona̱miktiáj pano̱skej ipan kuajkuantas yej kiyo̱lmikti̱skej, iwá̱n nej ayá̱ꞌ niknekiá ximoyo̱lmikti̱ka̱n.

29 Nokni̱wa̱n, ini̱nwaꞌ in yej nimitzijli̱jnekij: Ayꞌ ke̱ꞌ poliwi iga wi̱ꞌ toTe̱ko. Inó̱n iga iná̱n yej na̱miktitokej maonoka̱n ken tikita yej ayá̱ꞌ siwa̱yojkej. 30 Yej cho̱katokej manemika̱n ken tikita ayá̱ꞌ cho̱katokej. Yej nemi ilwimatij mamomachi̱li̱ka̱n ken kua̱ꞌ ayá̱ꞌ pa̱ktokej, iwá̱n yej takowaj maonoka̱n ken tikita ayéj itatkimej yej kikojkej. 31 Yej motapialiáj ipan iní̱n ta̱jli, maonoka̱n ken kua̱ꞌ akipiáj nité̱ iga ayá̱ꞌ inó̱n kiyo̱ltila̱ntoꞌ, iga yej tikitztokej ipan iní̱n ta̱jli ayoꞌ ke̱ꞌ poliwi iga támisya.

32 Nej nikneki amo xitayo̱koxtoka̱n. Kua̱ꞌ se̱ ta̱gaꞌ aya na̱miktitoꞌ, kejla̱miki iga kichi̱wa ken kineki toTe̱ko iwá̱n kineki iga maye̱ꞌono iyi̱xtaj; 33 eꞌ kua̱ꞌ na̱miktítoꞌya, tayo̱koya iga kejla̱miki yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n iga makichi̱wa iga mapa̱kto isiwa̱ꞌ. 34 Siwa̱ꞌ yej na̱miktitoꞌ seꞌpa iga tajla̱miki, iwá̱n yej aya we̱wejyoj seꞌpa no̱ iga tajla̱miki. Yej aya we̱wejyoj kejla̱miki iga kichi̱wa ken kineki toTe̱ko, iga nochi ivi̱daj yokatitoꞌ iga matekipano iga Dios, eꞌ yej we̱wejyoj kejla̱miki yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n iga makichi̱wa iga mapa̱kto iwé̱j.

35 Nimitzijliáj iní̱n iga xiye̱ꞌonoka̱n, ayá̱ꞌ nimitztekimakaj iga amo ximona̱mikti̱ka̱n, sino que iga xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n nochipa xikchijtoka̱n ken kineki toTe̱ko.

36 Eꞌ siga agaj kita iga aye̱kti iga isiwa̱piltzi̱n yej takotzi̱noꞌ némiya cha̱ntakotzi̱ntiá, makina̱mikti siga inó̱n má̱j kiye̱ꞌita, makichi̱wa ken kiye̱ꞌita; wel kina̱miktiá, iga inó̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti. 37 Eꞌ seꞌ, ayágajpa kitekimaka, igá̱najsan kichi̱wasneki ken yéj kineki, ipan iya̱lmaj kejla̱ntoꞌ nokta iga isiwa̱piltzi̱n ayá̱ꞌ yawi mona̱mikti̱ti, ijkó̱n ye̱kti kichi̱wa. 38 Inó̱n iga yej kina̱miktiá isiwa̱piltzi̱n, kichi̱wa yej ye̱kti; eꞌ yej ayá̱ꞌ kina̱miktiá, inó̱n má̱j kichi̱wa yej ye̱kti.

39 Siwa̱ꞌ yej na̱miktitoꞌ, ipan la ley kenkua̱ꞌ ilpitoꞌ mie̱j iwé̱j ónogoꞌ; eꞌ siga iwe̱wej miki, inó̱n siwa̱ꞌ wel mona̱miktiá iwá̱n san a̱ꞌ kinekis, yej makicre̱dojto Dios. 40 Eꞌ inó̱n má̱j ye̱ꞌonos siga ayoꞌ mona̱miktiá. Ijkó̱n nej nikijtowa, iwá̱n nej nikijtowa iga no̱ nikpiá iyEspí̱ritoj Dios.

8

Tákual yej mochi̱wa iga i̱dolojmej

1 Iná̱n nia nimitzijli̱tij iga tákual yej mochi̱wa iga yo̱lka̱mej yej kimiktiliáj i̱dolojmej; melá̱ꞌ iga iní̱n nochi tikmatij, eꞌ kua̱ꞌ se̱ kimati tejté̱, wel iga inó̱n moweyimati. Eꞌ iga matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱mej, má̱j timopale̱wiáj ipan iyojwi toTe̱ko. 2 Siga agaj momachi̱liá iga kimati tejté̱, inó̱n nité̱ aya kimelaꞌmati. 3 Eꞌ siga agaj kicho̱kiliá Dios, Dios ki̱xmati yéj.

4 Eꞌ, iga tákual yej kichijkej iga yo̱lka̱mej yej kimiktilíjkejpa i̱dolojmej, tikmatij iga ídolo ayá̱ꞌ isatoꞌ, iwá̱n onoꞌ se̱san Dios, ateyi seꞌ. 5 Sekin kijtowaj iga onoꞌ yej kijliáj dio̱smej ipan cielo iwá̱n ipan ta̱jli. Malej iga maono miaꞌ yej kijliajpa idio̱smej iwá̱n ite̱komej, 6 iga tejemej ateyi seꞌ, onoꞌ se̱san Dios, yej tóTajpa, yej kichij nochi yej onoꞌ, iwá̱n tejemej tonokej iga yéj. Onoꞌ se̱san toTe̱ko yej ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, iga yéj onoꞌ nochi, este tejemej no̱ te̱chij.

7 Eꞌ ayá̱ꞌ nochi kimatij iní̱n. Sekin yej iná̱n kitokaj Dios, kitekiweyimati̱ltia̱yaj i̱dolojmej, kíkuajoꞌ tákual yej mochi̱wa iga inakayo yo̱lka̱mej yej kimiktiliáj i̱dolojmej, iga akimatij katiapa ye̱kti iwá̱n katiapa yej aye̱kti iwá̱n momachi̱liáj iga ayompa kichi̱waj kua̱ꞌ kikuaj. 8 Iga san yej tikuaj, ayá̱ꞌ kichi̱wa iga wel tikna̱ꞌtechowaj Dios. Ayá̱ꞌ má̱j tiye̱ꞌonoskej iga tikuaj, niga ayoꞌ tiye̱ꞌonoskej siga ayá̱ꞌ tikuaj.

9 Iná̱n iga amejeme̱n ankimatij iga wel ankikuaj nochi, xiye̱ꞌnemika̱n iga amo ankichi̱walti̱skej yej aye̱kti amokni̱wa̱n yej aya táwel kentende̱rowaj ini̱mpa, iga aya motawelconfia̱rowaj ipan Dios. 10 Taꞌ xikaki, siga tej yej tikmátiya ini̱mpa, timota̱liá iga tikua tákual yej chijtoꞌ iga inakayo yo̱lka̱mej yej kimiktilijkej i̱dolojmej, iwá̱n mitzita se̱ tokni̱n yej aya motawelconfia̱rowa ipan Dios, inó̱n tokni̱n wel no̱ mi̱xe̱wiá iga kikua tákual yej kimiktilijkej i̱dolojmej, malej iga kejla̱miki iga ayompa kichi̱wa iga kikua. 11 Iwá̱n iga inó̱n tikchi̱wa tej yej tikmátiya, tikpojpolowa mokni̱n yej aya kimati iní̱mbapa; iwá̱n Cristo no̱ miꞌ iga yéj. 12 Iwá̱n iga ankipojpolowaj tokni̱wa̱n yej aya motawelconfia̱rowaj ipan Dios, ijkó̱n nemi ankichi̱waj yej aye̱kti iyi̱xtaj Cristo. 13 Inó̱n iga, siga notechko nokni̱n kichi̱wa yej aye̱kti iga san yej nikua, má̱j ye̱kti amo manikua nakaꞌ, iga amo agaj manikpojpolo.

9

Yej kajasi iga makimakaka̱n se̱ yej tekipanowa iga Dios

1 Nej wel nikchi̱wa ken nikneki. Nej iyapó̱stol Jesucristo iwá̱n kajasi iga no̱ mane‑itaka̱n ken se̱ apóstol iga nikitaꞌ Jesús yej toTe̱ko. Ipan amejeme̱n ne̱si yej nikchij iga anne̱tajto̱lkuikej kua̱ꞌ nimitzpowilijkej itájto̱l toTe̱ko. 2 Anka sekin ayá̱ꞌ ne‑itaj ken iyapó̱stol Dios, eꞌ amejeme̱n kajasi iga ijkó̱n xine‑itaka̱n; iga amejeme̱n ankitokaj iyojwi toTe̱ko, ompa ne̱si notekipáno̱l iga nej iyapó̱stol Dios.

3 Ijkí̱n nikijliá ino̱mej yej ne̱po̱powaj: 4 Nej kajasi iga mane̱makaka̱n tákual iwá̱n yej nikoniá, 5 iwá̱n nej kajasi iga manikpiá nosiwa̱ꞌ yej kicre̱dojtoꞌ Dios iga mayawi nowa̱n ka̱n nipaxa̱lo̱ti, ijkó̱n ken kichi̱waj sekin iyapo̱stolejmej Dios, iwá̱n iyikni̱mej toTe̱ko, iwá̱n Pedro. 6 ¿Ix amejeme̱n ankijtowaj iga Bernabé iwá̱n nej, nejéme̱nsan nokta yej awel nikajte̱waj ná̱mo̱l tekipáno̱l iga manikpowaka̱n petz itájto̱l Dios? 7 ¿A̱ꞌyéj onoꞌ iga soldado iwá̱n iga itomi̱n kikowa itákual? ¿A̱ꞌyéj kito̱ka uva iwá̱n ayá̱ꞌ kikua ita̱kilka? ¿A̱ꞌyéj kicuida̱rowa borre̱gojmej iwá̱n ayá̱ꞌ koniá chi̱chiwala̱ꞌ yej kiki̱xtiliá borre̱gojmej? 8 Iwá̱n amo ankijto̱skej iga iní̱n nejsan nemi nikijtowa, iga iley Moisés no̱ ijkó̱n kijtowa. 9 Ijkí̱n ijkuilijtoꞌ ipan iley Moisés: “Amo xikte̱n‑bosa̱lti toro iga amo matakua kua̱ꞌ nemi tekipanowa iga kita̱taksa trigo kua̱ꞌ nemi ko̱ya.” Dios iní̱n kijtoj ayéj iga petz kejla̱ntoꞌ to̱rojmej, 10 sino que kijtoj iga matimi̱xkui̱ti̱ka̱n. Iní̱n ley mo‑ijkuiloj iga matiye̱ꞌonoka̱n; ijkó̱n ken yej ki‑ara̱dowa ta̱jli iwá̱n yej kita̱taksa trigo iga ko̱ya, kimatij iga mota̱nili̱skej tejté̱ kua̱ꞌ támisya itekipáno̱l. 11 Iwá̱n siga nejeme̱n nikto̱kkej itájto̱l toTe̱ko ipan amoa̱lmajmej, ¿ix awel achi xine̱makaka̱n yej ne̱polowaj, iga ken kua̱ꞌ achi manitapixkaka̱n? 12 Siga sekin ankimakaj yej mitztajtaniliáj, nejeme̱n má̱j kajasi iga xine̱makaka̱n.

Eꞌ nejeme̱n malej iga kajasi manimitztajtanili̱ka̱n, eꞌ ayí̱ꞌ nimitztajtanilijkej nité̱. Ma̱jwaꞌ nikijyo̱wiáj kua̱ꞌ ateyi yej moneki, iga amo nité̱ makitzakuili iga mopowa itájto̱l Cristo. 13 Amejeme̱n ankimátija iga yej tekipanowa weyitio̱pan,* ompa takuaj. Ken tikijtowaj, yej kimiktiáj yo̱lka̱mej ipan altar† iga kimakaj Dios iga ofrenda, kikuaj inakayo ino̱mej yo̱lka̱mej. 14 Ijko̱nsan no̱, toTe̱ko kijtoj iga yej kipowaj itájto̱l Jesucristo, ipan inó̱n tekipáno̱l matakua̱ka̱n. 15 Eꞌ nej ayí̱ꞌ niktajtan tejté̱ iga nikpowa itájto̱l Dios, nimitzijkuilowiliáj iní̱n ayéj iga xine‑ixta̱waka̱n. ¡Má̱j ye̱kti manimiki que agaj mane̱ka̱walti ken nikchijtoꞌ!

16 Eꞌ nej ayéj iga nimoweyimati iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, iga inó̱n nokta ne̱ti̱tankej. ¡Lástima iga nej siga ayá̱ꞌ nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj! 17 Inó̱n iga, siga nikchi̱wa iga nikyo̱lmaka, nia nimota̱nili̱ti tejté̱; eꞌ siga nikpowa iga san ne̱tekimakaj, málejsan nokta Dios ne̱máꞌ iní̱n notekipáno̱l. 18 ¿Te̱ nimota̱niliá? Pues nimota̱niliá iga nipa̱ki kua̱ꞌ nikpowa itájto̱l Dios iwá̱n ayá̱ꞌ nicobra̱rowa nité̱, malej kajasi manitakua ipan inó̱n tekipáno̱l.

19 Malej iga nej ayagaj katka iyescla̱voj, eꞌ nimochij ken kua̱ꞌ iyescla̱voj inochi iga manikpale̱wi má̱j tokni̱wa̱n iga makitokaka̱n Cristo. 20 Kua̱ꞌ nonoꞌ iwá̱n judiyojmej nimochi̱wa ken no̱ nijudiyoj, iga wel manikyo̱lyama̱na yejemej; ken tikijtowaj, yej kichijtokej ken tatekimaka iley Moisés, nej no̱ nikchi̱wa ken yej kichi̱wa ken tatekimaka la ley iga manikyo̱lyama̱naka̱n yejemej, malej iga la ley ayá̱ꞌ ne̱manda̱rowa. 21 Iwá̱n iga manikpale̱wi yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij ken tatekimaka iley Moisés, no̱ nimochi̱wa ken yejemej, malej iga iley Dios ne̱manda̱rowa, puej nej ne̱manda̱rowa iley Cristo. 22 Kua̱ꞌ nonoꞌ iwá̱n yej aya táwel moconfia̱rowaj ipan Dios, nimochi̱wa no̱ ken yejemej, iga wel no̱ manikpale̱wi̱ka̱n iga mamosalva̱ro̱ka̱n. Ken tikijtowaj, nej nimochi̱wa ken sejsé̱ de ino̱mej, iga wel manikma̱nawi sekin. 23 Nochi iní̱n nikchi̱wa iga mamo‑i̱xmati itájto̱l Dios yej tasalva̱rowa, iga wel no̱ manikita yej ye̱kti ken kijtowa iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj.

24 Amejeme̱n ankimatij iga ka̱n motalo̱lo nochi motalowaj, eꞌ sé̱sanwaꞌ in yej kita̱niá. Ijkó̱n no̱ amejeme̱n, ximotalo̱ka̱n iga no̱ xikta̱ni̱ka̱n yej Dios te̱maka. 25 Nochi yej momachtiáj iga motalo̱skej, kikajte̱waj nochi yej wel kichi̱wiliáj yej aye̱kti. Iwá̱n yejemej kichi̱waj inó̱n iga san makita̱ni̱ka̱n se̱ corona‡ yej chijtoꞌ iga iyiswayomej laurel, yej nimaní̱n pala̱ni; eꞌ tejeme̱n tiawij tikta̱ni̱tij yej ayí̱ꞌ nokta tamis. 26 Iwá̱n nej ayá̱ꞌ san nimona̱mo̱ltalowa; ayá̱ꞌ nitamaga ken inó̱n yej san tanajna̱mo̱lmaga. 27 Ma̱jwaꞌ, nikikno̱chi̱wa nocue̱rpoj iwá̱n niktekimaka iga makichi̱wa ken nej nikneki, iga amo santá̱ꞌ nika̱wis mal iyi̱xtaj Dios, kua̱ꞌpa nej nikmachtij sekin ken iga mamoconfia̱ro ipan toTe̱ko.

10

Tano̱no̱tzalo iga amo matikweyimati̱lti̱ka̱n ídolo

1 Nokni̱wa̱n, nikneki xikmatika̱n iga to‑ikyapatajwa̱n ya̱yaj inochi̱n itampa se̱ mixti, iwá̱n inochi̱n kipatilijkej Tata̱ꞌláma̱r. 2 Iwá̱n iga inochi̱n senemiáj itampa mixti, iwá̱n iga sempanojkej ipan láma̱r, ken kua̱ꞌ mosenbautiza̱rojkej iga makisentokaka̱n Moisés. 3 Iwá̱n inochi̱n kikua̱yaj tákual yej Dios kimakayaj, 4 iwá̱n inochi̱n konia̱yaj a̱ꞌti yej Dios kimakayaj. Iga inochi̱n konia̱yaj a̱ꞌti yej ki̱saya ipan inó̱n weyiteꞌti yej ya̱ya iwa̱mej. Iwá̱n ino̱nwaꞌ weyiteꞌti, Cristo. 5 Eꞌ miaꞌ israeli̱tajmej akichijkej ken Dios kineki, iwá̱n inó̱n iga mikikej ipan desierto.

6 Inochi inó̱n mochij iga matimi̱xkui̱ti̱ka̱n, iga amo matikchi̱waka̱n yej aye̱kti ken yejeme̱n kichijkej. 7 Inó̱n iga amejeme̱n amo xikweyimatika̱n i̱dolojmej, ken sekin de yejeme̱n kichijkej. Kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Yejeme̱n mota̱lkej iga takuaj iwá̱n a̱tij, iwá̱n mijto̱tijkej.”* 8 Amo matimote̱kaka̱n wa̱n yej ayá̱ꞌ iwá̱n tina̱miktitokej ken sekin de yejeme̱n kichijkej iwá̱n veintitrés mil mikikej ipansan se̱ día. 9 Amo matikyokachi̱waka̱n yej aye̱kti ka̱nsan matikitaka̱n ke̱ꞌ te‑ijyo̱wiá toTe̱ko, ken sekin de yejeme̱n kichijkej, iwá̱n mikikej iga kowa̱ꞌ kitajtankuajkej. 10 Niga xikpo̱powaka̱n Dios, ken sekin de yejeme̱n kipo̱pojkej, iwá̱n ipan cielo wa̱laj se̱ ángel yej tamiktiá iwá̱n inochi̱n kimijmiktijkej.

11 Nochi iní̱n yej mochij iwá̱n to‑ikyapatajwa̱n iwá̱n mo‑ijkuiloj, iga ompa matimi̱xkui̱ti̱ka̱n tejemej yej iná̱n tonokej kua̱ꞌ ayoꞌ wejka wi̱ꞌ toTe̱ko. 12 Inó̱n iga yej momachi̱liá iga ye̱ꞌnemi, mamocuida̱ro iga amo mawetzi. 13 Amejemej ampanowaj ipan inó̱mpasan prueba ken sekin kimachi̱liáj. Iwá̱n wel anmoconfia̱rowaj ipan Dios, yéj ayá̱ꞌ kineki iga xikpiaka̱n prueba yej ayá̱ꞌ wel ankijyo̱wiáj. Ma̱jwaꞌ Dios mitzpale̱wi̱skej iga wel xiki̱saka̱n ipan prueba.

14 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, ni alí̱n amo xikejla̱mikika̱n iga xikweyimati̱lti̱ka̱n i̱dolojmej. 15 Nimitzijliáj iní̱n iga ankimatij te̱ nemi nimitzijliáj, iwá̱n amejeme̱n wel ankitaj siga yej nikijtowa ómpaya o ayá̱ꞌ. 16 Kua̱ꞌ tikoniáj vino ipan vaso iwá̱n tikmakaj gracias Dios iga Cristo kitoyaj iyesyo iga tejeme̱n, tisen‑onokej wa̱n Cristo. Iwá̱n kua̱ꞌ tiksenkuaj pa̱n yej tikta̱tajkolowaj, timochi̱waj se̱san ipan icue̱rpoj Cristo.† 17 Malej iga timiakejmej, tonochi̱n tikuaj ino̱nsan pa̱n, inó̱n iga timochi̱waj ken se̱san cuerpo.

18 Taꞌ ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan país de Israel: yej kikuaj inakayo yo̱lka̱mej yej kimiktiáj ipan altar iga iyofre̱ndaj Dios, kenkua̱ꞌ kisenkuaj wa̱n Dios. 19 Iní̱n nikijtowa, ayéj iga ídolo kipiá poder niga inakayo yo̱lka̱ꞌ yej kimiktiliáj i̱dolojmej mochi̱wa ma̱jya sej que ná̱mo̱l nakaꞌ. 20 Nimitzijliajwaꞌ iga kua̱ꞌ yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios kimiktiliáj yo̱lka̱ꞌ se̱ ídolo, ino̱nwaꞌ kimiktiliáj ma̱lespi̱ritojmej, ayéj Dios; iwá̱n nej ayá̱ꞌ nikneki iga amejeme̱n xiktokaka̱n ma̱lespi̱ritojmej. 21 Siga antakuaj iwá̱n ama̱tij ka̱n kilwichi̱wiliáj ma̱lespi̱ritojmej, akajasi iga no̱ xitakua̱ka̱n iwá̱n xa̱tika̱n ka̱n kejla̱mikij iga miꞌ toTe̱ko Jesucristo iga tejeme̱n.‡ 22 ¿Ix tiknekij matikuejkueso̱ka̱n toTe̱ko iga seꞌ tikweyimati̱ltiáj? ¿Ix tejeme̱n má̱j titajpalejkej que yéj?

Xikchi̱waka̱n inewi iga mamoweyimati Dios

23 Ijko̱nya ken mojtowa, iga se̱ wel kichi̱wa yej kineki, eꞌ ayá̱ꞌ nochi te̱ye̱ꞌchi̱wa. Kena, se̱ wel kichi̱wa yej kineki, eꞌ ayá̱ꞌ nochi te̱pale̱wiá iga tiktokaj toTe̱ko. 24 Matikpale̱wi̱ka̱n sekin, amo tejéme̱nsan matimopale̱wi̱ka̱n.

25 Amejeme̱n xikua̱ka̱n de inochi yej monamaka ka̱n monamaka nakaꞌ, niga xitatajtanika̱n iga amo xike̱ejla̱ntoka̱n siga ye̱kti o aye̱kti iga mokua. 26 Iga nochi ta̱jli iwá̱n nochi yej onoꞌ ípan, itatki toTe̱ko.

27 Siga agaj yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios mitzijliá iga xitakua̱ti íwa̱n, iwá̱n amejeme̱n anya̱jnekij, xikua̱ka̱n nochi yej mitzmakaskej, niga xitatajtanika̱n iga amo xike̱ejla̱ntoka̱n siga ye̱kti o aye̱kti. 28 Eꞌ siga agaj mitzijliáj: “Iní̱n aníma̱l kimiktilijkej i̱dolojmej”, inó̱n amo xikua̱ka̱n, iga amo xikyo̱lmikti̱ka̱n yej kijtoj, iga yéj kimatitoꞌ iga aye̱kti. 29 Nemi nitajtowa ken kejla̱ntoꞌ seꞌ, ayéj ken tej tikejla̱ntoꞌ.

Eꞌ agaj wel tatajtani: “¿Te iga seꞌ mane‑ijli iga ayompa nikchi̱wa kua̱ꞌ nej nikye̱ꞌita?” 30 Siga nikmaka gracias Dios iga yej nikua, ¿te iga ne̱po̱powaj iga nikua? 31 Puej siga antakuaj o ama̱tij o ankichi̱waj tejté̱ iteki, xikchi̱waka̱n nochi iga mamoweyimati̱lti Dios. 32 Amo xikchi̱waka̱n tejté̱ iga agaj mamopojpolo: niga judiyojmej, niga yej ayéj judiyojmej, niga yej kitokaj Dios. 33 Nej nochi yej nikchi̱wa, nikchi̱wa iga nochi makiye̱ꞌita, ayéj iga nej manimoye̱ꞌchi̱wa, sino que iga miaꞌ mamoma̱nawi̱ka̱n.

11

1 Amejeme̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan nej, ken nej no̱ nimi̱xkui̱tiá ipan Cristo.

Ken iga mochi̱wa kua̱ꞌ monechko̱lo tio̱pan

2 Nokni̱wa̱n, pox ye̱kti ankichi̱waj iga nochipa aneejla̱mikij iwá̱n iga nemi ankichi̱waj inochi kensan nimitzne̱xtilijkej. 3 Eꞌ nikneki xikmatika̱n iga Cristo tzontekon iga nochi ta̱gaꞌ, iwá̱n ta̱gaꞌ tzontekon iga siwa̱ꞌ, iwá̱n Dios tzontekon iga Cristo. 4 Siga ka̱n moweyimati̱ltiá Dios, se̱ ta̱gaꞌ mokua̱tzakua kua̱ꞌ nemi tajtowa iwá̱n Dios o kua̱ꞌ kipowa yej Dios kitajto̱lmaka, inó̱n kali̱mpamati Cristo. 5 Eꞌ siga se̱ siwa̱ꞌ ayá̱ꞌ mokua̱tzakua kua̱ꞌ ta̱tapowa iwá̱n Dios o kua̱ꞌ nemi kipowa yej Dios kitajto̱lmaka, inó̱n kali̱mpamati itzontekon; inó̱n ken tikita motzonki̱xtij. 6 Siga se̱ siwa̱ꞌ ayá̱ꞌ mokua̱tzakua, má̱j yé̱ktiwaꞌ mamotzonki̱xti. Eꞌ siga pi̱na̱wa iga motzonki̱xtiá, puej mamokua̱tzákuawaꞌ. 7 Ta̱gaꞌ amo mamokua̱tzakua, iga Dios kichij ta̱gaꞌ kensan yéj, iga makiweyimati̱lti Dios. Eꞌ siwa̱ꞌ mochij iga makiweyimati ta̱gaꞌ. 8 Kua̱ꞌ Dios kichij ta̱gaꞌ, ayá̱ꞌ kiki̱xtij ipan siwa̱ꞌ, sino que siwa̱ꞌ ki̱saꞌ ipan ta̱gaꞌ. 9 Siwa̱ꞌ mochij iga ta̱gaꞌ, ayéj ta̱gaꞌ mochij iga siwa̱ꞌ. 10 Inó̱n iga siwa̱ꞌ mamokua̱tzakua iga mane̱si iga ipan yéj manda̱rowa ta̱gaꞌ, iwá̱n iga a̱ngelejmej makiye̱ꞌitaka̱n. 11 Eꞌ iga tejemej yej tiktokaj Cristo, awel ono ta̱gaꞌ siga ateyi siwa̱ꞌ, siga ateyi siwa̱ꞌ, ateyi ta̱gaꞌ. 12 Porque ijkó̱n ken achto siwa̱ꞌ ki̱saꞌ ipan se̱ ta̱gaꞌ, ijko̱nsan nochi ta̱gaꞌ nace̱rowa ipan siwa̱ꞌ, eꞌ Dios in yej kichij nochi.

13 Amejeme̱n xikijto̱ka̱n siga ye̱kti siwa̱ꞌ makite̱ne̱wi Dios ikua̱petzka̱n. 14 Tejéme̱nsan timomachi̱liáj iga se̱ ta̱gaꞌ ayá̱ꞌ kajasi makiwejweyalti itzónkal, 15 eꞌ siwa̱ꞌ kajasi iga makiwejweyalti itzónkal, iga inó̱n itzónkal kipiá nokta iga makua̱tzakto. 16 Siga agaj akiye̱ꞌita yej nij nikijtoj, makimati que ni nejemej, niga yej kitokaj iyojwi Dios aki̱xmatij seꞌpa ken niktekichi̱waj.

Ayompa kichi̱waj kua̱ꞌ monechkowaj

17 Eꞌ iga iní̱n nimitzijkuilowiliáj, awel nimitzye̱ꞌijliáj iga nikmati kua̱ꞌ anmonechkowaj, ayá̱ꞌ anmoye̱ꞌchi̱waj. 18 Ne‑ijliáj iga kua̱ꞌ anmonechkowaj tio̱pan iga ankiweyimati̱ltiáj Dios, anmoyojyokatiáj; iwá̱n anka melá̱ꞌ iga ijkó̱n ankichijtokej. 19 Pues anka ye̱kti iga ximoyojyokati̱ka̱n iga mane̱si katiapa yej kimelaꞌcre̱dojtoꞌ Dios. 20 Kua̱ꞌ anmonechkowaj iga ankichi̱waj Santa Cena,* ayá̱ꞌ ankichi̱waj ken kineki toTe̱ko. 21 Porque kua̱ꞌ antakuaj, sejse̱pa machtowiá iga kikua itákual; mie̱j sekin maya̱ntika̱wij, iwá̱n sekin este tajta̱wa̱naj. 22 ¿Ix ayá̱ꞌ ancha̱nejkej iga ompa xitakua̱ka̱n iwá̱n xa̱tika̱n? Iwá̱n ijkó̱n ankali̱mpamatij yej kitokaj iyojwi Dios, iwá̱n ankichi̱waj iga mopi̱najtiáj yej akipiáj nité̱. ¿Te̱ nimitzijli̱skej? ¿Ix manimitzye̱ꞌijli̱ka̱n? Iga ijkó̱n ankichi̱waj, ¡awel nimitzye̱ꞌijliáj!

Ken iga mamochi̱wa la Santa Cena yej teejla̱ntiá iga miguiꞌ toTe̱ko

23 Iní̱n yej nemi nimitzne̱xtiliáj, toTe̱ko ne̱ne̱xtilij: inó̱n yówal kua̱ꞌ Jesús aya kiki̱tzkiáj, kikuiꞌ pa̱n iwá̱n kimáꞌ gracias Dios. 24 Kua̱ꞌ támiꞌya kimáꞌ gracias Dios, kita̱tajkoloj, iwá̱n kijtoj: “Xikua̱ka̱n iní̱n; ini̱nwaꞌ nocue̱rpoj yej mota̱tajkolowa iga amejeme̱n. Xiktekikua̱ka̱n iní̱n iga amo xine‑e̱lka̱waka̱n.” 25 Kua̱ꞌ tamiꞌ takuajkej, kikuiꞌ vaso yej kipiá vino, iwá̱n kijtoj: “Iní̱n vaso kijto̱jneki iga nikchi̱wa iga noesyo nuevo pacto wa̱n Dios. Nochipa kua̱ꞌ ankoni̱skej, nochipa xineejla̱ntoka̱n.” 26 Inó̱n iga nochipa kua̱ꞌ ankikua̱skej ini̱mpa pa̱n, iwá̱n xikoni̱ka̱n ini̱mpa vino, antane̱xtilijtoskej iga miguiꞌ toTe̱ko, este que yéj mawi̱ki.

27 Inó̱n iga yej kikua pa̱n o koniá vino yej teejla̱ntiá iga miꞌ toTe̱ko, eꞌ aya̱ꞌpa kimajmawiliá Dios, kichi̱wa yej aye̱kti iga kali̱mpamati icue̱rpoj iwá̱n iyesyo Jesús. 28 Inó̱n iga sejsé̱ mamomachi̱li siga ayá̱ꞌ kichijtoꞌ yej aye̱kti, mie̱j aya kikua pa̱n iwá̱n aya koniá vino. 29 Dios yawi kicastiga̱ro̱ti agaj yej kikua pa̱n wa̱n koniá vino, siga akimajmawiliá Dios iga ino̱nwaꞌ pan kijto̱jneki icue̱rpoj toTe̱ko. 30 Inó̱n iga miaꞌ de amejeme̱n anwe̱titokej iwá̱n ankueta̱ntokej, iwá̱n no̱ sekin mikíkeja. 31 Eꞌ siga achto matimomachi̱li̱ka̱n ken iga tinemij, toTe̱ko ayá̱ꞌ wel te̱castiga̱ro̱j. 32 Eꞌ siga toTe̱ko kita iga ayompa tinemij, te̱castiga̱rowa, iga matimokajka̱waka̱n ken tikchijtokej, iga ke̱man amo mate̱castiga̱ro̱ka̱n iwá̱n ino̱mej yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios.

33 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, kua̱ꞌ anmonechkowaj iga ankichi̱waj la santa cena, ximocháka̱noꞌ. 34 Siga agaj maya̱na, matakua icha̱n, iga Dios amo mamitzcastiga̱ro̱ka̱n iga ayompa ankichi̱waj kua̱ꞌ anmonechkowaj. Kua̱ꞌ nasis, niaoꞌ nimitzijli̱tij kén anyawij ankichi̱watij yej aya ankimatij.

12

IyEspí̱ritoj Dios te̱pale̱wiá sejsé̱ de tejemej

1 Nokni̱wa̱n nikneki xikmatika̱n yej aya ankimatij yej iyEspí̱ritoj Dios te̱maka, yej sejsé̱ de tejemej wel tikchi̱waj.

2 Amejeme̱n ankimatij iga kua̱ꞌ aya ankicre̱dojtoyaj Dios, mitzchi̱waltia̱yaj iga xikweyimati̱lti̱ka̱n i̱dolojmej yej niga wel tajtowaj. 3 Inó̱n iga iná̱n xikmatika̱n iga yej kima̱lijliá Jesús, ayá̱ꞌ nemi kitajto̱lmaka iyEspí̱ritoj Dios. Iwá̱n ayagaj wel kijtowa: “Jesús noTe̱ko” siga ayá̱ꞌ nemi tajtowa iga iyEspí̱ritoj Dios.

4 Onoꞌ se̱seꞌpa yej se̱ wel kichi̱wa iga tekipanowa iga Dios, eꞌ ino̱nsan iyEspí̱ritoj Dios yej tamaka. 5 Onoꞌ se̱seꞌpa iga titekipanowaj iga Dios, eꞌ ino̱nsan toTe̱ko yej tiktokaj. 6 Onoꞌ se̱seꞌpa yej wel tikchi̱waj, eꞌ ino̱nsan Dios yej tekipanowa ipan nochi tejemej. 7 Sejsé̱ de tejeme̱n Dios te̱machi̱li̱ltiá iyEspí̱ritoj, iga matikpale̱wi̱ka̱n nochi yej kicre̱dowaj. 8 IyEspí̱ritoj Dios kichi̱wa iga sekin wel makimatika̱n te̱ makijto̱ka̱n yej melá̱ꞌ nokta, iwá̱n sekin iga ino̱nsan Espíritu wel kipale̱wiá iga seꞌ makentende̱ro yej Dios tane̱xtiliá. 9 Sekin iga iyEspí̱ritoj Dios wel moconfia̱rowaj poxsan ipan Cristo, sekin sej iga ino̱nsan Espíritu kichi̱wa iga wel mataachitialti̱ka̱n. 10 Sekin sej wel kichi̱waj mila̱grojmej, iwá̱n sekin wel kijtowaj yej Dio̱spa kimakaj iga makijto̱ka̱n. Sekin sej wel kimatij katiapa yej iyEspí̱ritoj Dios iwá̱n katiapa yej na̱mo̱lespí̱ritoj. Ipan sekin sej Dios kichi̱wa iga wel matajto̱ka̱n ipan se̱seꞌpa tájto̱l, iwá̱n sekin sej wel kichi̱wa iga wel makijto̱ka̱n yej kijtojkej ipan se̱seꞌpa tájto̱l. 11 Eꞌ nochi iní̱n kichí̱wasan iyEspí̱ritoj Dios yej tamajmaka se̱seꞌpa yej wel se̱ kichi̱wa, kensan yéj kineki.

Tonochi̱n tonokej ipan se̱san cuerpo

12 Ijkó̱n ken tocue̱rpoj se̱san iwá̱n kipiá miaꞌ miembro, eꞌ nochi ino̱mej miembro malej iga miaꞌ, mochi̱wa se̱san ipan se̱ cuerpo, ijko̱nsan no̱ Cristo. 13 Nochi tejemej, judiyojmej o yej ayéj, escla̱vojmej o yej ayéj, kua̱ꞌ timobautiza̱rojkej timochijkej ken se̱san cuerpo ipan se̱san Espíritu, iwá̱n tonochi̱n Dios te̱máꞌ ino̱nsan Espíritu.

14 Se̱ cuerpo ayá̱ꞌ se̱san miembro kipiá, sino que kipiá miaꞌ. 15 Siga ikxi katka makijto: “Nej ayéj nimayiꞌ, inó̱n iga nej ayéj de inó̱n cuerpo”, iwá̱n nochi tikmatij iga inó̱n ayá̱ꞌ kikajté̱wasya iga sa̱lijtos ipan inó̱n cuerpo. 16 Iwá̱n siga nakas makijto: “Nej ayéj nii̱xti inó̱n iga nej ayéj de inó̱n cuerpo”, malej ijkó̱n ayá̱ꞌ kikajté̱wasya iga sa̱lijtos ipan inó̱n cuerpo. 17 Siga no̱ya̱n ipan tocue̱rpoj maono petz i̱xti, ¿kén titakakiskej? Siga tono̱ya̱n maono nakas, ¿kén tita‑ijnekuiskej? 18 Eꞌ Dios kita̱lij se̱seꞌpa miembro ken yéj kineꞌ iga mamochi̱wa se̱ cuerpo. 19 Awel maono cuerpo siga akipiá miaꞌ miembro. 20 Malej iga tikpiáj miaꞌ tomie̱mbroj, eꞌ sé̱sanwaꞌ in tocue̱rpoj.

21 I̱xti awel kijliá mayiꞌ: “Ayá̱ꞌ nikneki xine̱pale̱wi iga nochi wel nikchi̱wa nose̱lti”; niga no̱ tzontekon awel kijliá ikximej: “Ayá̱ꞌ nikneki xine̱pale̱wi iga nochi wel nikchi̱wa nose̱lti.” 22 Ma̱jwaꞌ ino̱mej imie̱mbroj tocue̱rpoj yej má̱j ayá̱ꞌ tajpalej, má̱j moneki. 23 Iwá̱n tomie̱mbroj yej ayá̱ꞌ má̱j kajasi iga mamo‑ita, inó̱n yej má̱j motzakua iga tzótzol. Iwá̱n tomie̱mbroj yej ayá̱ꞌ tiknekij mane̱si, inó̱n yej má̱j moye̱ꞌtzakua. 24 Tomie̱mbroj yej má̱j tikne̱xtiáj, inó̱n yej ayá̱ꞌ má̱j tiktzakuaj. Ijkó̱n Dios kichij iga tomie̱mbroj yej ayá̱ꞌ má̱j moye̱ꞌita, inó̱n yej má̱j moneki, 25 iga amo mayojyokatito ipan tocue̱rpoj, sino que sejsé̱ tomie̱mbroj mamosepan‑itaka̱n wa̱n seꞌ. 26 Siga kanaj ipan tocue̱rpoj kualo, tono̱ya̱n tikmachi̱liáj iga kualo; wa̱n siga kanaj ipan tocue̱rpoj ye̱kti kimachi̱liá, ye̱kti tikmachi̱liáj tono̱ya̱n.

27 Pues amejeme̱n icue̱rpoj Cristo, iwá̱n amejeme̱n sejsé̱ mochi̱wa se̱ imie̱mbroj icue̱rpoj Cristo. 28 Ijkó̱n Dios kimajmáꞌ itekipano̱lmej sejsé̱ tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo: achto apo̱stolejmej; onoꞌ yej kitajto̱lmaka Dios; de ompa kitoka yej tamachtiáj; de ompa yej kichi̱waj milagro, de ompa yej taachitialtiáj, yej tapale̱wiáj, yej tane̱xtiliáj te̱ mamochi̱wa iwá̱n yej tajtowaj ipan seꞌpa tájto̱l. 29 ¿Ix inochi̱n apo̱stolejmej? ¿Ix inochi̱n kijtowaj tájto̱l yej Dio̱spa kimakaj? ¿Ix inochi̱n tamachtiáj? ¿Ix inochi̱n kichi̱waj milagro? 30 ¿Ix inochi̱n wel kachitialtiáj yej we̱titokej? ¿Ix inochi̱n wel tajtowaj ipan seꞌpa tájto̱l? ¿Ix inochi̱n wel kijtowaj te̱ kijto̱jneki yej mo‑ijtoj ipan seꞌpa tájto̱l? Ayá̱ꞌ. 31 Eꞌ amejeme̱n xiktajtanili̱ka̱n Dios iga mamitzwelitialti̱ka̱n iga xikchi̱waka̱n tejté̱ yej pox ye̱kti. Eꞌ nej nia nimitzne̱xtili̱tij se̱ ojti yej ma̱jya sej ye̱kti.

13

Matiknekika̱n tokni̱mej

1 Siga nej katka manitajto ipan miaꞌ tájto̱l ken tajtowaj tajta̱gaꞌ iwá̱n ken tajtowaj a̱ngelejmej, eꞌ ayá̱ꞌ nikneki nokni̱n, nimochi̱wa ken we̱we̱ꞌ yej san petzna̱wati o campana yej san petztzili̱ni. 2 Siga nikijtowa tájto̱l yej Dios ne̱maka iga manikijto iwá̱n manikmati yej Dio̱ssan kimati, iwá̱n manikmati nochi yej ta̱gaꞌ tamachtiá, wa̱n pox nimoconfia̱rowa ipan Dios este wel nike̱na tepe̱yoj ka̱n onokej, eꞌ ayá̱ꞌ nikneki nokni̱mej, nej ayéj te̱ noteki. 3 Siga nitamajmaka nochi yej nikpiá, iwá̱n siga nimomaka iga mane̱tati̱ka̱n, eꞌ ayá̱ꞌ nikneki nokni̱n, iga inó̱n nikchi̱wa ni alí̱n ayá̱ꞌ ne̱pale̱wiá.

4 Yej kicho̱kiliá iyikni̱n, ayá̱ꞌ nimaní̱n kuesiwi; pox te‑ijikni̱n, ayá̱ꞌ ta‑i̱xita iwá̱n ayá̱ꞌ moweyimati. 5 Ayá̱ꞌ kuajkuantas kijtowa iwá̱n ayá̱ꞌ kineki tejté̱ inochi iga san yéj; ayá̱ꞌ kuesiwi niga ayá̱ꞌ ino̱nya ke̱ejla̱ntoꞌ kua̱ꞌ tejté̱ kichi̱wiliáj. 6 Ayá̱ꞌ pa̱ki kua̱ꞌ mochi̱wa yej aye̱kti, petz kipa̱kiliasan yej melaꞌcie̱rtoj. 7 Yej te‑ijikni̱n, ayá̱ꞌ mosemaka iga moconfia̱rowa ipan Dios, nochi kimati iga Dios kipale̱wi̱j, iwá̱n siga kikuejkuesowaj, ayá̱ꞌ kuesiwi.

8 Yej te‑ijikni̱n ayí̱ꞌ tami iga kicho̱kiliá iyikni̱n. Yawi asiti kua̱ꞌ Dios ayoꞌ agaj kimakas tájto̱l iga makijto, niga tajto̱lo̱j ipan seꞌpa tájto̱l, nochi yej momati moe̱lka̱was. 9 Iná̱n aya nochi tikmatij, iwá̱n aya nochi tikpowaj yej Dios te̱tajto̱lmaka; 10 eꞌ kua̱ꞌ nochi tikmatiskej, inó̱n yej iná̱n aya nochi tikmatij, yawi tamiti.

11 Kua̱ꞌ aya niyo̱lej, nitajtowa̱ya iwá̱n nitajla̱mikiá ken yej aya yo̱lej; eꞌ kua̱ꞌ niyo̱lasiꞌ, nikajtej nochi yej nikchi̱waya kua̱ꞌ aya niyo̱lej. 12 Ijko̱nsan no̱ iná̱n tejeme̱n ayá̱ꞌ tiktaweli̱xmatij Dios; ken tikita itó̱nal yej ayá̱ꞌ tawelne̱si ipan te̱skaꞌ; eꞌ íkua̱ꞌ tikmelaꞌi̱xmatiskej. Iná̱n ka̱kánajsan tikmatij, íkua̱ꞌ sí nia nikmelaꞌi̱xmatiti in Dios, ijkó̱n ken yéj nokta ne‑i̱xmati. 13 Iná̱n onoꞌ e̱yi yej matikchi̱waka̱n; matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan toTe̱ko, matikchi̱xtoka̱n iga toTe̱ko kichi̱was ken kijtoj iwá̱n matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱n, ini̱mej ayí̱ꞌ tami, eꞌ de inó̱n e̱yi, yej má̱j importante, matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱n.

14

Yej tajtowa séꞌbapa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa

1 Nochipa ximocho̱kili̱ka̱n, iwá̱n xiktajtanili̱ka̱n iyEspí̱ritoj Dios iga mamitzmakaka̱n sejsé̱ de amejeme̱n yej wel ankichi̱waj, eꞌ má̱j ye̱kti katka iga xikijto̱ka̱n yej Dios mitztajto̱lmakaj. 2 Puej yej tajtowa ipan séꞌbapa tájto̱l, tajtowa wa̱n Dios, ayéj wa̱n tokni̱mej, iwá̱n ayagaj kentende̱rowa. Yej yéj kijtowa, kijtowa yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá, eꞌ inó̱n ayagaj kimati. 3 Eꞌ yej kipowa yej Dios kitajto̱lmaka, inó̱n kipowiliá sekin iga má̱j mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios, kino̱no̱tzaj iwá̱n kiyo̱lchika̱waj. 4 Yej tajtowa ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, isé̱ltisan mopale̱wiá iga má̱j mamoconfia̱ro ipan Dios, eꞌ yej kipowa yej Dios kitajto̱lmaka, inó̱n sí kipale̱wiá nochi yej kitokaj Dios.

5 Nej niknekiá iga amonochi̱n xitajto̱ka̱n ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ ankentende̱rowaj; eꞌ yej má̱j nikneki iga wel xikijto̱ka̱n yej Dios mitztajto̱lmakaj; má̱j ye̱kti iga iní̱n xikchi̱waka̱n que iga xitajto̱ka̱n ipan seꞌpa tájto̱l, iní̱n no̱ ye̱kti katka, eꞌ siga agaj makijto te̱ kijto̱jneki yej ankijtowaj. Ijkó̱n yej kitokaj Cristo, má̱j mamoconfia̱ro̱ka̱n ípan. 6 Siga kua̱ꞌ nimitzpaxa̱lowiliáj nimitzno̱tzaj ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, ni alí̱n ayá̱ꞌ nimitzpale̱wiáj. Wel nimitzpale̱wiáj siga manimitzijli̱ka̱n tejté̱ yej Dios ne̱ne̱xtilij, o manimitzne̱xtili̱ka̱n tejté̱ yej aya ankimatij, o manimitzijli̱ka̱n tejté̱ yej Dios ne̱tajto̱lmaka o manimitzmachti̱ka̱n, inó̱n sí mitzpale̱wiáj.

7 Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan tejté̱ yej iga toca̱ro̱lo, ken a̱ka o arpa;* siga mona̱na̱mo̱lpi̱tza o siga mona̱na̱mo̱ltzotzona ayá̱ꞌ moye̱ꞌkaki ina̱wati̱lka. 8 Iwá̱n ka̱n momijmiktilo, siga tapí̱tzal ayá̱ꞌ ye̱ꞌna̱wati, solda̱dojmej ayá̱ꞌ moketzaj iga yawij tamijmikti̱tij. 9 Ijko̱nsan no̱ mochi̱wa wa̱n amejeme̱n, siga antajtowaj ipan tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, ¿kén yawi momatiti te̱ nemi ankijtowaj? ¡Ijkó̱n kenkua̱ꞌ san antabojbobolotzaj! 10 Onoꞌ miaꞌ ken iga tajto̱lo ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n nochi yej tajtowaj kimatij te̱ nemi kijtowaj. 11 Eꞌ siga anikaki te̱ nemi kijtowa ipan itájto̱l kua̱ꞌ nemi ne̱no̱tza, iga ijkó̱n iyi̱xtaj inó̱n tokni̱n nimochi̱wa ken wejkacha̱nej wa̱n iga nej no̱ inó̱n tokni̱n mochi̱wa ken wejkacha̱nej. 12 Inó̱n iga siga amejeme̱n pox ankiyo̱lmakaj iga xikpiaka̱n yej iyEspí̱ritoj Dios te̱maka, yej sejsé̱ de amejeme̱n wel ankichi̱waj, xikpiasnekika̱n yej wel kipale̱wiáj yej kitokaj Dios.

13 Inó̱n iga yej tajtowa ipan tájto̱l yej aki̱xmati, makitajtanili Dios iga makipale̱wi iga wel makijto te̱ kijto̱jneki inó̱n tájto̱l. 14 Eꞌ siga nikte̱ne̱wiá Dios ipan tájto̱l yej aniki̱xmati, melá̱ꞌ iga nemi nikte̱ne̱wiá Dios ipansan noespí̱ritoj, eꞌ ayá̱ꞌ nikentende̱rowa te̱ nemi nikijtowa. 15 ¿Te̱taj nikchi̱was? Manitajto wa̱n Dios iga noespí̱ritoj, eꞌ no̱ manikmati te̱ nemi nikijtowa. Manitakui̱ka no̱ iga noespí̱ritoj, eꞌ no̱ manikmati te̱ nemi nikui̱ka. 16 Eꞌ siga tikweyimati̱ltijtoꞌ Dios ipansan moespí̱ritoj, tokni̱n† yej takaktoꞌ awel kijtowa “ijkó̱nyawaꞌ” ka̱n nemi titajtowa wa̱n Dios iga tikmaka gracias ipan seꞌpa tájto̱l, iga ayá̱ꞌ kentende̱rowa. 17 Anka ómpaya ken tej nemi tikweyimati̱ltiá Dios iga tikmaka gracias, eꞌ seꞌ ayá̱ꞌ tikpale̱wiá iga má̱j mamoconfia̱ro ipan Dios. 18 Nikmaka gracias Dios iga wel nitajtowa ipan seꞌpa tájto̱l má̱j sej que amejeme̱n; 19 eꞌ ka̱n monechkowaj tokni̱wa̱n anka ye̱kti manikíjtosan cinco tájto̱l yej wel mamoentende̱ro que manikijto diez mil tajto̱lmej ipan tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa.

20 Nokni̱wa̱n, ximochi̱waka̱n ken anko̱kone̱mej iga yejemej aya kichi̱waj yej aye̱kti, eꞌ amo xitajla̱mikika̱n ken yej aya yo̱lej. Xiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n ken yej yó̱leja yej kimátiya te̱ kichi̱wa. 21 Kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ la ley: “Nia nikno̱tzati noge̱ntej de Israel ipan seꞌpa tajto̱lmej, nikchi̱was iga mitzno̱tzaskej yej de seꞌ país, eꞌ malej ijkó̱n ayá̱ꞌ ne̱tajto̱lkuiskej, kijtowa toTe̱ko.” 22 Yej tajtowa ipan seꞌpa tajto̱lmej yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, inó̱n kichi̱wa iga mamadmira̱do̱ka̱n yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj Dios, ayéj iga yej kicre̱dojtókeja. 23 Siga nochi yej kitokaj Dios monechkowaj séka̱nsan, iwá̱n nochi tajtowaj ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa iwá̱n kalakij sekin yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij o ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Dios, ¿ix ayá̱ꞌ a̱n kijto̱skej iga anlo̱kojtiákeja? 24 Eꞌ siga se̱ yej aya kicre̱dojtoꞌ Dios kalakiti kua̱ꞌ nemi ankijtowaj yej Dios mitztajto̱lmakaj, iga inó̱n kikakis, yawi mokui̱ti̱ti iga kichijtoꞌ yej aye̱kti. 25 Ijkó̱n yej i̱ya̱ntoꞌ ipan iya̱lmaj yawi kine̱xti̱ti, iwá̱n yawi motankua̱ketzati iga kiweyimati̱lti̱j Dios, iwá̱n yawi kijto̱ti iga Dios, kena onoꞌ iwá̱n amejeme̱n.

Xikchi̱waka̱n nochi ken kajasi

26 Iwá̱n iná̱n xikakika̱n yej nimitzijliáj: Kua̱ꞌ anmonechkowaj, sekin wel antakui̱kaj, sekin wel antamachtiáj, o ankijtowaj yej Dios íkua̱ꞌ mitzne̱xtiliáj, o xitajto̱ka̱n ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, o xikijto̱ka̱n te̱ kijto̱jneki yej sekin kijtojkej ipan séꞌbapa tájto̱l; eꞌ nochi inó̱n xikchi̱waka̱n iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios. 27 Kua̱ꞌ antajtowaj ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa, matájtosan o̱me o e̱yi, eꞌ sejse̱pa matajto; iwá̱n se̱ de amejeme̱n makijto te̱ kijto̱jneki inó̱n yej kijtojkej. 28 Siga ateyi yej wel kijtowa te̱ kijto̱jneki inó̱mbapa tájto̱l, ino̱mej amo matajto̱ka̱n ipan seꞌpa tájto̱l ka̱n annechkatokej, sino que sejsé̱ mata̱tapowa iwá̱n Dios ipansan iya̱lmaj. 29 Siga onoꞌ yej kijtowa tájto̱l yej Dio̱spa nemi kimaka, matajto̱ka̱n este o̱me o e̱yi, eꞌ kua̱ꞌ se̱ de ino̱mej nemi tajtowa, sekin sanmatakakika̱n iga makitaka̱n siga melá̱ꞌ iga Dio̱spa itájto̱l o ayéj. 30 Siga se̱ yej e̱watoꞌ, Dios kimaka itájto̱l iga makijto, inó̱n yej achto tajtojtojya, ómpasan matamati iga tajtowa. 31 Ijkó̱n amonochi̱n amejeme̱n yej mitztajto̱lmakaj Dios, wel ankijtowaj itájto̱l sejsé̱ sejsé̱ iga amonochi̱n ximomachti̱ka̱n, iwá̱n amonochi̱n ximanima̱ro̱ka̱n. 32 Ino̱mej yej Dios kimakaj tájto̱l iga makijto̱ka̱n, yejemej kimatij te hora yawij tajto̱tij, 33 iga Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita kua̱ꞌ nijnijiga o̱yowalo, sino que yéj kichi̱wa iga matonoka̱n tamelá̱.

Matikchi̱waka̱n ken kichi̱waj no̱ya̱n ipan tio̱pamej ka̱n monechkowaj yej kitokaj Dios, 34 siwa̱tkej amo mata̱tapojtoka̱n kua̱ꞌ nechkatolo̱ꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ, aye̱kti iga ijkó̱n makichi̱waka̱n, sino que makichi̱waka̱n ken tatekimaka iley Dios. 35 Siga kinekij makimatika̱n tejté̱, makitajtanika̱n iwe̱wejmej icha̱mej, iga ayá̱ꞌ kajasi iga siwa̱ꞌ matajto kua̱ꞌ nechkatolo̱ꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ.

36 Xikmatika̱n, iga ayéj amejeme̱n yej achto anki̱xmatikej itájto̱l Dios, niga ayéj amejéme̱nsan yej mitzpowilijkej. 37 Siga agaj momachi̱liá iga Dios kitajto̱lmaka, o momachi̱liá iga tajtowa iga iyEspí̱ritoj Dios kipale̱wiá, makimati iga yej nemi nimitzijkuilowiliáj, ino̱nwaꞌ ne̱tekimaka toTe̱ko. 38 Eꞌ siga ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita yej nemi nikijkuilowa, amejeme̱n no̱ amo xiktajto̱lkakika̱n.

39 Inó̱n iga nokni̱wa̱n xikyo̱lmakaka̱n iga xikijto̱ka̱n tájto̱l yej Dios mitzmakaj, iwá̱n amo xikijto̱ka̱n iga amo matajto̱lo ipan seꞌpa tájto̱l yej ayá̱ꞌ moentende̱rowa. 40 Eꞌ nochi xikye̱ꞌchi̱waka̱n ken Dios kiye̱ꞌita.

15

Ojpa‑isa Cristo ka̱n miktoya

1 Iná̱n nokni̱wa̱n, nikneki xikejla̱mikika̱n itájto̱l Dios yej tasalva̱rowa yej nimitzpowilijkej; iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ankicre̱dojkej iwá̱n iná̱n ankicre̱dojtókejsan. 2 No̱ iga iní̱n itájto̱l Dios anmosalva̱rowaj, siga ankicre̱dojtókejsan ijkó̱n kensan nimitzpowilijkej. Siga ayꞌya, bá̱ldejsan ankicre̱dojkaj.

3 Achto nimitzne̱xtilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ne̱ne̱xtilíjkejsan no̱. Nimitzpowilijkej iga Cristo miguiꞌ iga totechko, ijkó̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios. 4 Iwá̱n kito̱kakej, iwá̱n sej ojpa‑isaꞌ kua̱ꞌ asiꞌ e̱yi días, ijkó̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios; 5 iwá̱n achto ki̱xne̱xtilij Pedro, iwá̱n despué̱j mi̱xne̱xtij iyi̱xtaj doce apo̱stolejmej. 6 Despué̱j ki̱xne̱xtilij má̱j de quinientos tokni̱wa̱n íkua̱ꞌsan, iwá̱n miaꞌ de yejemej onókejoꞌ, eꞌ sekin mikíkeja. 7 Después ki̱xne̱xtilij Jacobo, iwá̱n despué̱j no̱ ki̱xne̱xtilij nochi iyapo̱stolejmej.

8 Iwá̱n nej yej ú̱ltimoja ne‑i̱xne̱xtilij, nej ken kua̱ꞌ se̱ xo̱lo̱ꞌ yej nace̱roj kua̱ꞌ aya iyonolis. 9 Nej nikmachi̱liá yej má̱j ni‑ali̱mpa de inochi apóstol, iwá̱n aneajasi iga mane‑ijli̱ka̱n apóstol, iga nej nicastiga̱rowa̱yaj yej kicre̱dojtokej Dios. 10 Iná̱n ken iga nonoꞌ, nonoꞌ iga Dios ne‑ikne̱lij, iwá̱n ayá̱ꞌ bá̱ldejsan iga ne‑ikne̱lij, ma̱jwaꞌ nitekipanoj má̱j que sekin apo̱stolejmej; malej iga ayéj nej, sino que ipode̱r Dios yej ne̱pale̱wiá. 11 Ijkó̱n, até̱ kichij siga nej o sekin apo̱stolejmej yej kipojkej itájto̱l Dios; nonochimej nikpojkej itájto̱l Dios yej amejeme̱n ankicre̱dojkej.

Ojpa‑isaskej yej miktokej

12 Eꞌ siga nimitzpowilijkej iga Cristo ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, ¿te iga sekin de amejeme̱n kijtowaj iga ayá̱ꞌ ojpa‑isaskej yej miktokej? 13 Siga ayá̱ꞌ ojpa‑isaj yej mikij, Cristo no̱ ayá̱ꞌ ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya. 14 Iwá̱n siga Cristo ayá̱ꞌ ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, bá̱ldejsanwaꞌ iga nikpowaj itájto̱l, iwá̱n bá̱ldejsan no̱ iga anmoconfia̱rowaj ipan yéj. 15 Siga ijkó̱n, nitakajkayá̱wajwaꞌ ipan yej Dios kichij, iga nikijtojkej iga Dios ki‑ojpa‑ixitij Cristo ka̱n miktoya. Siga ayá̱ꞌ ojpa‑isaj yej miktokej, ayejwaꞌ cierto iga Dios ki‑ojpa‑ixitij Cristo. 16 Siga yej mikij ayꞌya sej ojpa‑isaj, niga Cristo no̱ ayá̱ꞌ ojpa‑isaꞌ. 17 Iwá̱n siga Cristo ayá̱ꞌ ojpa‑isaꞌ, bá̱ldejsan iga anmoconfia̱rojtokej ipan yéj, iwá̱n áyasanwaꞌ mitzperdona̱rowiliáj yej ankichijkej yej aye̱kti. 18 Siga ijkó̱n, yej mikíkeja iwá̱n no̱ kicre̱dojkej Cristo, melaꞌpoliwíkejawaꞌ. 19 Siga timoconfia̱rowaj ipan Cristo iga mate̱pale̱wi̱ka̱n petz ipan iní̱n vida, tejemej má̱j kajasi iga mate̱lastimajmatika̱n que inochi gente iga ticre̱dojkej yej ayompa.

20 Eꞌ Cristo kena ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, yéj yej achto ojpa‑isaꞌ ka̱n miktolo̱ꞌ. 21 Ijkó̱n ken ipan se̱ ta̱gaꞌ, yej ito̱ka̱ꞌ Adán, pe̱waꞌ iga mikilo ipan iní̱n ta̱jli, no̱ ipan se̱ ta̱gaꞌ pe̱waꞌ iga ojpa‑isalo. 22 Ijkó̱n ken Adán itechko inochi gente mikij, ijkó̱n no̱ iná̱n nochi yej kitokaj Cristo ojpa‑isaskej. 23 Eꞌ sejse̱pa iga ojpa‑isatiá̱j: Cristo yej achto ojpa‑isaꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ Cristo mawi̱ki, ojpa‑isaskej yej yéj itatki. 24 Iwá̱n tamis nochi yej onoꞌ kua̱ꞌ Cristo kita̱nílija nochi iyenemi̱gojmej yej espi̱ritojmej yej kipoxpiáj poder. Kua̱ꞌ Cristo inóchiya kimanda̱rowa, inó̱n poder yej Cristo kipiá yawi kipano̱ltili̱ti Dios yej toTaj. 25 Iwá̱n Cristo yawi manda̱rojtoti, este que makita̱nili inochi iyenemi̱gojwa̱n, iwá̱n inochi makitaksato; 26 iwá̱n yej ú̱ltimoja iyenemi̱goj, yej Cristo yawi kita̱nili̱ti, ino̱nwaꞌ mikilis. 27 Dios kita̱lij Cristo iga makitaksato nochi iyenemi̱gojmej. Eꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa iga Cristo kitaksatos nochi, mamomati iga kua̱ꞌ kijtowa “nochi”, ayá̱ꞌ kijtowa iga Cristo no̱ kitaksatoꞌ Dios, iga Dio̱swaꞌ in yej nochi kigoberna̱rowa. 28 Iwá̱n kua̱ꞌ Cristo nóchiya kitaksatoꞌ iyenemi̱gojmej, entonces ima̱tika Cristo yej te̱Piltzi̱n, momakas iga makimanda̱ro Dios, yej kita̱lij iga Cristo makitaksato nochi iyenemi̱gojmej. Ijkó̱n Dios nóchiya kimanda̱ro̱j.

29 Achi manitajto de séꞌpaya, sekin mobautiza̱rowaj ipan ito̱ka̱ꞌ yej miktokej, ¿te iga ijkó̱n kichi̱waj? Siga yej miktokej ayá̱ꞌ ojpa‑isaj ¿téjastaj mobautiza̱rowaj ipan ito̱ka̱ꞌ yej miktokej?

30 Iwá̱n siga ayá̱ꞌ ojpa‑isalo, ¿te iga nochipa nikijyo̱wiáj yej wel ne̱miktiáj? 31 Nochipa ne̱mikti̱jnekij, inó̱n sí melá̱ꞌ nokni̱wa̱n, kensan melá̱ꞌ no̱ iga nipa̱ki iga ankicre̱dojtokej toTe̱ko Jesucristo. 32 Ken tikijtowaj nej nimokí̱tzkija iwá̱n te̱kua̱nimej ipan a̱ltepe̱ꞌ Éfeso; ¿té̱ nimota̱nilij iga ijkó̱n nikchij? Siga cierto katka iga yej mikij ayꞌya ojpa‑isaj, ómpayawaꞌ yej kijtowaj, “Matitakua̱ka̱n, iwá̱n mata̱tika̱n, porque ke̱man tiáwijsan timikitij.”

33 Amo ximokajkaya̱waka̱n. Ken mojtowa: “Siga timotokaj wa̱n yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, te̱ne̱xtiliáj yej aye̱kti iwá̱n tikajte̱waj iga tikchijtokej yej ye̱kti.” 34 Amejeme̱n xiye̱ꞌtajla̱mikika̱n iga wel xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Nej nikmati iga sekin de amejeme̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij Dios, iní̱n nikijtowa iga xipi̱na̱waka̱n.

Ken iga ojpa‑isaskej yej miktokej

35 Anka agaj a̱n tatajtanis: “¿Ix kén a̱n ojpa‑isaskej yej miktokej? ¿Ix kémpa a̱n icue̱rpojmej kipiaskej?” 36 ¡Xe̱toꞌtajla̱mikilis! Kua̱ꞌ moto̱ka tejté̱ íyo̱l, inó̱n pala̱ni nochi inakayo, íxwasan íyi̱x. 37 Yej moto̱ka ayéj yej ixwátoꞌya iga maojpa‑ixwa, sino que íyo̱l, wel de trigo o de seꞌpa íyo̱l. 38 Iwá̱n ipan inó̱n íyo̱l, Dios kichi̱wa ken yéj kineki, iwá̱n sejsé̱ yawi ne̱siti kensan ikuayo. 39 Ayá̱ꞌ nochi cuerpo ijkó̱mpasan; icue̱rpoj gente seꞌpa tachá, iwá̱n anima̱lmej seꞌpa no̱, iwá̱n de to̱to̱mej seꞌpa no̱, iwá̱n de to̱pojmej seꞌpa no̱. 40 Ijko̱nsan no̱ onoꞌ cue̱rpojmej yej onoꞌ ipan cielo wa̱n yej onoꞌ ipan ta̱jli; eꞌ cue̱rpojmej yej onokej ipan cielo seꞌpa iga ye̱ꞌne̱sij, ayéj ken yej onokej ipan ta̱jli. 41 To̱nati̱ꞌ seꞌpa ga ta̱wiá, la luna no̱ seꞌpa ga ta̱wiá, si̱talimej se̱seꞌpa no̱ iga ta̱wiáj; iwá̱n sejsé̱ si̱talin se̱seꞌpa iga ta̱wiá. 42 Ijko̱nsan no̱ kua̱ꞌ ojpa‑isaskej yej miktokej. Moto̱ka tejté̱ yej pala̱ni, iwá̱n ojpa‑isas yej ayꞌya miki. 43 Moto̱ka cuerpo yej ayá̱ꞌ moye̱ꞌita, iwá̱n kua̱ꞌ ojpa‑isa, pox mo̱nsaj. Moto̱ka yej kueta̱ntiꞌ, iwá̱n ojpa‑isa yej tajpalej. 44 Moto̱ka se̱ cuerpo yej nakayoj, eꞌ iga ojpa‑isas, seꞌpay; onos ken kajasi iga maono ipan cielo. Ijkó̱n ken onoꞌ cuerpo yej nakayoj, no̱ onoꞌ cuerpo yej kajasi iga maono ipan cielo.

45 Ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Yej áchtopa ta̱gaꞌ, ito̱ka̱ꞌ Adán, kimakakej vida”; onoꞌ seꞌ Adán yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Cristo, yej tamaka vida iga nochipa matonoka̱n wa̱n Dios. 46 Eꞌ ayá̱ꞌ wa̱laj achto cuerpo yej kajasi iga maono ipan cielo, achto tikpiáj cuerpo yej nakayoj; iwá̱n despué̱j yej tikpiaskej ipan cielo. 47 Yej achto ta̱gaꞌ, chijtoꞌ de ta̱lpíno̱l; iwá̱n seꞌ ta̱gaꞌ, yej toTe̱ko, wa̱laj ipan cielo. 48 Tonochimej yej tonokej ipan ta̱jli tikpiáj tocue̱rpoj ken kipiáꞌ Adán, yej chijtoꞌ iga ta̱jli. Nochi yej onoꞌ ipan cielo kipiáj cuerpo ken kipiá Cristo, yej wa̱laj ipan cielo. 49 Ijkó̱n ken tonokej ken inó̱n achto ta̱gaꞌ yej chijtoꞌ iga ta̱jli, ijkó̱n no̱ tonoskej ken inó̱n yej wa̱laj ipan cielo.

50 Nimitzijli̱jnekij nokni̱wa̱n, iga yej nakayoj iwá̱n omiyoj awel kalakij ka̱n reina̱rowa Dios; iga yej pala̱ni awel yawi ipan cielo ka̱n onokej yej nochipa onoskej. 51 Eꞌ nikneki xikmatika̱n yej ayagaj kimatiá: Ayá̱ꞌ tonochimej timikiskej, eꞌ nochi tiawij timochi̱watij séꞌpaya, 52 nimani̱nsan, ken kua̱ꞌ timichpaj, mopatas ken tonokej. Iní̱n mochi̱was kua̱ꞌ mokakis yej último tapi̱tzas. Na̱watis tapí̱tzal iwá̱n yej miktokej yawij ojpa‑isatij iwá̱n ayoꞌ mikiskej; iwá̱n tejemej timochi̱waskej séꞌpaya. 53 Pues tonakayo yej pala̱ni, mopatas iga yej ayí̱ꞌ pala̱nis, iwá̱n tocue̱rpoj yej miki, mopatas iga yej ayí̱ꞌ mikis. 54 Iwá̱n kua̱ꞌ tonakayo mopatas iga yej ayí̱ꞌ pala̱ni, iwá̱n kua̱ꞌ tocue̱rpoj yej miki mopatas iga ayꞌya mikis, entonces íkua̱ꞌya mochi̱was ken kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Ayꞌya agaj mikis iga Dios kita̱nilij yej te̱miktiá. 55 Mikilis ayá̱ꞌ te̱ta̱niliá. Mikilis até̱ wel te̱chi̱wiliá.” 56 Yej ayompa kichijtokej kajasi iga mamikika̱n. Kua̱ꞌ atikchi̱waj ken tatekimaka la ley, tikmatij iga ayompa tinemij. 57 Eꞌ poxsan tikmakaj gracias Dios iga yej kichij toTe̱ko Jesucristo, ijkó̱n mikilis ayꞌya te̱ta̱nili̱j iga Cristo miꞌ iga tejeme̱n.

58 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, nochipa ximoconfia̱rojtoka̱n, xitekipanojtoka̱n nochipa ipan itekipáno̱l toTe̱ko, iga amejeme̱n ankimatij iga inó̱n tekipáno̱l yej ankichi̱waj ayéj bá̱ldejsan.

16

Ken iga mamonechko tomi̱n iga makipale̱wi̱ka̱n tokni̱wa̱n

1 Iwá̱n kua̱ꞌ ankinechko̱skej tomi̱n iga tokni̱mej yej kitokaj toTe̱ko, xikchi̱waka̱n kensan nikijlijkej makichi̱waka̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios yej onokej ipan provincia de Galacia. 2 Cada domingo, sejsé̱ de amejeme̱n maka̱na alí̱n tomi̱n según ken iga se̱ kita̱niá, iwá̱n make̱nto iga ijkó̱n kua̱ꞌ nasis ayá̱ꞌ íkua̱ꞌoꞌ monechkojtos tomi̱n. 3 Xiktapejpenaka̱n sekin iga maya̱ka̱n Jerusalén, makiwi̱gaka̱n inó̱n tomi̱n yej ankimakaskej tokni̱wa̱n yej onokej Jerusalén. Kua̱ꞌ nasis, nikmakas sejsé̱ iya̱mamej yejemej iga ijkó̱n tokni̱mej de Jerusalén makimatika̱n iga amejeme̱n amotati̱tanimej. 4 Siga kajasis iga maniá, anka nia̱j no̱ iwa̱mej.

Pablo kipaxa̱lowili̱jneki sekin a̱ltepe̱mej

5 Kua̱ꞌ nipaxa̱lojtinemis, nipano̱j ipan estado de Macedonia, iwá̱n násisya amoa̱ltepe̱ꞌ Corinto. 6 Anka achi nika̱wis iwá̱n amejeme̱n, o anka ompiga nikpano̱lti̱j nochi me̱j kua̱ꞌ tasektaj, iwá̱n wel anne̱pale̱wi̱skej iga anneojmakaskej. 7 Ayá̱ꞌ nikneki san manimitzitzte̱waka̱n kua̱ꞌ nipano̱j, sino que nikneki maniwejka̱wa iwá̱n amejeme̱n siga toTe̱ko kineki. 8 Eꞌ nia nika̱witi nigaj Éfeso, este mapano iyilwiyo Pentecostés.* 9 Iga nigaj ken kua̱ꞌ ne̱kaltapowilíjkeja iga miaꞌ wel kicre̱dowa itájto̱l toTe̱ko kua̱ꞌ nikpowiliáj, malej onoꞌ miaꞌ yej ne‑ijiyaj.

10 Siga asis ompiga Timoteo, xikitaka̱n iga mayo̱lpa̱kto iwá̱n amejeme̱n, amo te̱ makiyo̱lmikti iga yéj no̱ tekipanowa iga kipowa itájto̱l toTe̱ko ken nej nikchi̱wa. 11 Inó̱n iga ni agaj amo makali̱mpamati, ma̱jwaꞌ xikpale̱wi̱ka̱n iga maye̱ꞌwi̱ki iga mane‑itaki, iga nigaj nikchi̱xtokej iwá̱n sekin tokni̱wa̱n.

12 Tokni̱n Apolos niktekiꞌijlij iga mamitzpaxa̱lowili̱tij iwá̱n tokni̱wa̱n, eꞌ iná̱n aya kineki mayawi;† yá̱tikiꞌ kua̱ꞌ welitis.

Pablo tasaluda̱rowa

13 Xisatoka̱n, iwá̱n ximoconfia̱rojtoka̱n ipan Cristo. Xiye̱ꞌnejnemika̱n ipan iyojwi Dios iwá̱n amo ximosemakaka̱n. 14 Nochi yej ankichi̱waj, xikchi̱waka̱n iga ankicho̱kiliáj amokni̱wa̱n.

15 Iná̱n nokni̱wa̱n, amejeme̱n ankimatij iga Estéfanas ifami̱liaj, yejemej achto yej kicre̱dojkej ye̱ꞌnoti̱ciaj ipan estado de Acaya, iwá̱n kipale̱wiáj tokni̱wa̱n yej moconfia̱rowaj ipan toTe̱ko. 16 Ijko̱nsan no̱ nimitztajtaniliáj iga xiktajto̱lkakika̱n Estéfanas iwá̱n nochi tokni̱wa̱n yej tekipanowaj iga toTe̱ko. 17 Nipa̱ki iga wa̱lkej Estéfanas, Fortunato wa̱n Acaico, yejemej ne̱pale̱wijkej ka̱n amejeme̱n awel ankichijkej iga ayá̱ꞌ nigaj amonokej. 18 Yejemej ne̱yo̱lchikajkej, kensan amejeme̱n no̱ mitzyo̱lchikajkej, inó̱n iga yejemej kajasi iga xikye̱ꞌitaka̱n.

19 Tokni̱wa̱n yej kitokaj toTe̱ko yej onokej ipan provincia de Asia mitzti̱taniliáj saludos. Aquila iwá̱n Priscila iwá̱n inochi yej icha̱n monechkowaj no̱ mitzti̱taniliáj saludos ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko. 20 No̱ inochi tokni̱wa̱n yej de nijpa mitzti̱taniliáj saludos. Ximopipitzo̱ka̱n iga ximosaluda̱ro̱ka̱n ken Dios kiye̱ꞌita.

21 Nej, Pablo, nimitzti̱taniliáj iní̱n saludo yej noma̱tika nikijkuilowa.‡

22 Siga agaj ayá̱ꞌ kicho̱kiliá toTe̱ko Jesucristo, inó̱n Dios yawi kicastiga̱ro̱ti. ¡Mawi̱ki toTe̱ko!

23 ToTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n. 24 Amonochi̱n amejeme̱n nimitzcho̱kiliáj iga tise̱titokej wa̱n Cristo Jesús. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:13 1:13 Xikita glosario “Bautizar”.

‡ 1:19 1:19 Is 29:14

* 3:12 3:12 Ini̱mej yej iga mochi̱wa kajli ken oro, plata o teꞌti yej mojmo̱nsajtiꞌ, kuawiꞌ, sakaꞌ o ojtaꞌ kijto̱jnekij ken iga kichi̱wa se̱ iyi̱xtaj Dios, siga vale̱rowa o ayá̱ꞌ.

* 4:9 4:9 Xikita glosario “Ángel”.

* 5:6 5:6 Xikita glosario “Levadura”.

† 5:7 5:7 Xikita glosario “Pascua”.

‡ 5:7 5:7 Cordero ken tikita borre̱gojtzi̱n. Xikita glosario “Borrego” wa̱n “Cordero”.

* 6:9 6:9 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

† 6:16 6:16 Gn 2:24

* 7:18 7:18 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 7:21 7:21 Xikita glosario “Esclavo”.

* 9:13 9:13 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

† 9:13 9:13 Xikita glosario “Altar”.

‡ 9:25 9:25 Xikita glosario “Corona”.

* 10:7 10:7 Ex 32:19

† 10:16 10:16 Xikita glosario “Santa Cena”.

‡ 10:21 10:21 Xikita glosario “Santa Cena”.

* 11:20 11:20 Xikita glosario “Santa Cena”.

* 14:7 14:7 Xikita glosario “Arpa”.

† 14:16 14:16 Anka iní̱n tokni̱n, se̱ yej akentende̱rowa seꞌpa tájto̱l yej Dio̱spa kimaka.

* 16:8 16:8 Xikita glosario “Pentecostés”.

† 16:12 16:12 O: eꞌ iná̱n Dios akineki mayawi; yá̱tikiꞌ kua̱ꞌ welitis.

‡ 16:21 16:21 Ne̱si iga Pablo kijkuiloj iní̱mejsan tájto̱l ima̱tika, anka se̱ tajkuilowa̱ni kijkuiloj ipan a̱maꞌ nochi lo demás yej Pablo kijtojtiajki.

2 Corintios

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Ó̱meya a̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corinto

Corintios

1

Pablo kijkuilowiliá yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Corinto

1 Nej niPablo, Dios kineꞌ iga manimochi̱wa iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj se̱ yej yéj nokta kiti̱tan. Nej iwá̱n Timoteo nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ iga amejeme̱n yej amonokej Corinto iwá̱n estado de Acaya yej ankicre̱dojtokej Dios. 2 Dios yej tóTajpa iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchikajtoka̱n iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱.

Dios te̱yo̱lchika̱wa

3 Matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios yej iTaj toTe̱ko Jesucristo, iga yéj yej te̱Taj nokta yej te‑ikne̱liá iwá̱n nochipa te̱yo̱lchikajtoꞌ. 4 Dios te̱yo̱lchika̱wa kua̱ꞌ timokno̱matij iga tejeme̱n wel no̱ matikyo̱lchika̱waka̱n yej no̱ mokno̱matij, tikyo̱lchika̱waj no̱ yejeme̱n, ijkó̱n kensan Dios te̱yo̱lchika̱wa. 5 Siga poxsan tiksufri̱rowaj ijkó̱n ken Cristo kisufri̱roj, ijko̱nsan no̱ Cristo poxsan te̱yo̱lchika̱wa. 6 Niksufri̱rowaj iga amejeme̱n xiyo̱lchikajtoka̱n iwá̱n iga ximosalva̱ro̱ka̱n. Siga Dios ne̱yo̱lchika̱waj, inó̱n iga amejeme̱n xiyo̱lchikajtoka̱n iwá̱n wel xikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waskej ken nejemej ne‑ikno̱chi̱waj. 7 Nimoconfia̱rowaj ipan amejeme̱n, iwá̱n nikmatij siga amejeme̱n no̱ ankisufri̱rowaj, no̱ Dios mitzyo̱lchika̱waj.

8 Nokni̱wa̱n, niknekij manimitzmati̱lti̱ka̱n iga onoya yej ne̱yo̱lmiktijtoyaj kua̱ꞌ nonoyaj ipan provincia de Asia. Nipanojkej ipan se̱ weyi prueba yej este ayꞌya wel nikijyo̱wia̱yaj, iwá̱n nikijtojkaj anka niáwija nimikitij. 9 Nimomachi̱liá̱yaj iga yáwija ne̱mikti̱tij. Eꞌ iní̱n yej nikmachi̱lijkej, ne̱ne̱xtilikej iga amo manimoconfia̱ro̱ka̱n ipan nejemej, sino que manimoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios yej ki‑ojpa‑ixitiá yej miktokej. 10 Dios ne̱ma̱nawijkej iwá̱n nemi ne̱ma̱nawiáj ka̱n ne̱mikti̱jnekij, iwá̱n nimoconfia̱rowaj iga nochipa ne̱ma̱nawi̱skej 11 siga amejeme̱n ankitajtaniliáj Dios iga mane̱pale̱wi̱ka̱n. Siga miaꞌ ora̱dowaj iga nejemej, miaꞌ no̱ yawij kimakatij gracias Dios iga kichi̱wa yej motajtaniliá.

Te iga Pablo ayá̱ꞌ yajki Corinto

12 Nipa̱kij iga nikmatij ipan noa̱lmajmej ayá̱ꞌ nikchijkej yej aye̱kti iyi̱xtaj la gente, iwá̱n nochipa nikchijkej yej ye̱kti amo‑i̱xtaj, iwá̱n iní̱n ayéj nose̱ltimej nikchijkej, sino que Dios ne̱pale̱wijkej iwá̱n ayí̱ꞌ nimitzkajkayajkej. Wel nikchi̱waj ijkí̱n ayéj iga niktokakej ken kiye̱ꞌita tajta̱gaꞌ, sino ken Dios ne‑ikne̱lijkej. 13 Ipan a̱mamej yej nimitzijkuilowilijkej ayá̱ꞌ nikijkuilojkej tejté̱ yej awel ankilee̱rowaj iwá̱n awel ankentende̱rowaj, ma̱jwaꞌ niknekij iga xikmelaꞌentende̱ro̱ka̱n 14 ijkó̱n ken ankentende̱rójkeja ka̱kanaj. Ijkó̱n kua̱ꞌ mawi̱ki toTe̱ko Jesús, amejeme̱n ampa̱ktoskej iga nejeme̱n, kensan no̱ nejeme̱n nipa̱ktoskej iga amejeme̱n.

15 Iga nikmatij iga ijkó̱n anne̱ye̱ꞌitaj, nej nikejla̱ntoya iga achto amejeme̱n nia̱yaj nimitzitatij, iwá̱n ijkó̱n nimitzpaxa̱lowilia̱yaj o̱me ve̱j, iga o̱me ve̱j xipa̱kika̱n. 16 Nikejla̱ntoya nimitzpaxa̱lowilia̱yaj kua̱ꞌ némi‑oꞌ nia estado de Macedonia, iwá̱n sej kua̱ꞌ némiya sej niwi̱ꞌ. Ijkó̱n amejeme̱n wel anne̱pale̱wia̱yaj iga maniá Judea. 17 ¿Amejeme̱n a̱n ankijtowaj anka ayá̱ꞌ achto nikye̱ꞌejla̱n yej nia nikchi̱wati? ¿O ix ankijtowaj iga nej ken ino̱mej yej aki̱xmatij Dios, yej kijtowaj, “kena”, malej iga ipan iya̱lmaj kijtojtoꞌ iga “ayá̱ꞌ”? 18 Ayéj ijkó̱n. Dios kimati iga kua̱ꞌ nejemej nikijtowaj, “kena”, inó̱n nikchi̱waskej. 19 Porque Cristo Jesús, yej iPiltzi̱n Dios, yej nejemej, Silvano, Timoteo wa̱n nej nimitzpowilijkej itájto̱l, ayí̱ꞌ kijtoj “kena” kua̱ꞌ kijto̱jneki iga “ayá̱ꞌ”, iwá̱n nochipa kichi̱wa yej kijtowa. 20 Nochi yej Dios kijtoj iga kichi̱was, Cristo kichi̱wa. Inó̱n iga, kua̱ꞌ tikweyimati̱ltiáj Dios ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, tikijtowaj, “Inkó̱nyawaꞌ”.† 21 Dios kichij iga amejeme̱n iwá̱n nejemej matimoconfia̱rojtoka̱n ipan Cristo. Iwá̱n yéj te̱tapejpen 22 iwá̱n te̱marca̱roj iga mane̱si iga tejeme̱n imelaꞌtátkiya iwá̱n kita̱lij iyEspí̱ritoj ipan toa̱lmaj, yej kijto̱jneki iga Dios yáwi‑oꞌ te̱makati má̱j.

23 Eꞌ si aya nia Corinto ken nikejla̱ntoya, inó̱n nikchij iga nimitzikne̱liáj, Dios mane̱mikti siga nimitzkajkaya̱waj. 24 Ayéj iga manimitztekimakaka̱n katiapa yej xicre̱do̱ka̱n, iga amejeme̱n ankicre̱dojtókeja ipan Cristo. Niáwijsan nimitzyo̱lchika̱watij iga amo ximokno̱matika̱n.

2

1 Inó̱n iga nikijtoj iga aya manimitzpaxa̱lowili̱tij iga anikneki ximokno̱matika̱n. 2 Porque siga nimitzikno̱mati̱ltiáj, ¿a̱ꞌya yéj yawi kichi̱wati iga maniyo̱lpa̱kto? Ayagaj má̱j, petz amejéme̱nsan. 3 Inó̱n iga nimitzijkuilowilijkej inó̱n seꞌ a̱maꞌ ken iga nikchij, porque ayá̱ꞌ niknekiá maniá iga san xine‑ikno̱mati̱lti̱ka̱n amejeme̱n, ma̱jwaꞌ amejeme̱n xine̱yo̱lchika̱waka̱n. Nej nikmatiaya siga nej manipa̱ki, amonochi̱n no̱ ampa̱kiskej. 4 Kua̱ꞌ nimitzijkuilowijkej inó̱n a̱maꞌ, poxsan nimoyo̱lmiktijtoya este nicho̱kaya. Iwá̱n nimitzijkuilowilijkej ayéj iga ximokno̱matika̱n, sino que iga xikitaka̱n iga poxsan nimitzcho̱kiliáj.

Kiperdona̱rowaj yej kichij yej aye̱kti

5 Eꞌ siga agaj ne‑ikno̱mati̱ltij, ayejsan nej ne̱chi̱wilij, amejeme̱n no̱ amonochi̱n, eꞌ ayá̱ꞌ poxsan; nikijtowa “ayá̱ꞌ poxsan” iga anikneki manikpoxjuzga̱ro. 6 Eꞌ acho̱nsan ke̱ꞌ ankikno̱chijkej inó̱n tokni̱n ken anmotajto̱ltijkej kua̱ꞌ anmonechkojkej, ayoꞌ má̱j xikikno̱chi̱waka̱n. 7 Iná̱n xikperdona̱ro̱ka̱n iwá̱n xikyo̱lchika̱waka̱n, amo santá̱ꞌ poxsan mokno̱matis iwá̱n menferma̱roj iga poxsan moyo̱lmiktiá. 8 Inó̱n iga nimitztajtaniliáj iga xikojpane̱xtili̱ka̱n iga ankicho̱kiliáj inó̱n tokni̱n. 9 Nimitzijkuilowilijkej iga manikita siga inochi ankichi̱waj ken nimitztekimakakej. 10 Siga amejeme̱n agaj ankiperdona̱rowiliáj tejté̱, nej no̱ nikperdona̱rowiliá. Iwá̱n nikperdona̱rowiliá, siga kichij nokta tejté̱ yej kinekiá mamoperdona̱ro, inó̱n nikchij iga nimitzikne̱liáj amejeme̱n iyi̱xtaj Cristo, 11 ijkó̱n Tzitzimiꞌ ayá̱ꞌ yawi te̱ta̱nili̱ti, iga tikmatij yej yéj nochipa kichi̱waskineki.

Pablo moyo̱lmiktijtoya kua̱ꞌ onoya Troas

12 Kua̱ꞌ nasiꞌ ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Troas iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj iga Cristo tasalva̱rowa, toTe̱ko kichij iga wel ompa manitekipano, 13 eꞌ nimoyo̱lmiktijtoya iga ayá̱ꞌ nikasiꞌ tokni̱n Tito. Inó̱n iga niknawatijte̱waꞌ tokni̱wa̱n iwá̱n niajki estado de Macedonia.

Wa̱n Cristo ti‑onki̱saj ipan nochi

14 Eꞌ gracias a Dios iga nochipa wel tiye̱ꞌki̱saj iga Cristo te̱pale̱wiá. Dios te̱pale̱wiá iga tikpowaj itájto̱l iga sekin maki̱xmatika̱n Cristo, inó̱n ken tikita tejté̱ yej no̱ya̱n ajwiya̱ya. 15 Iga tejeme̱n ken tikita iyajwiya̱xka incienso yej Cristo kimaka Dios, iwá̱n kijnekuij yej moma̱nawi̱skej wa̱n yej mopojpolowaj. 16 Iga yej mopojpolowaj, iní̱n iyajwiya̱xka, machá ken yej miktoꞌ, eꞌ iga yej moma̱nawiáj, inó̱n iyajwiya̱xka incienso kichi̱wa iga se̱ nochipa maono wa̱n Dios. Ayagaj nokta wel kichi̱wa ini̱mpa tekipáno̱l. 17 Nejeme̱n ayá̱ꞌ niknamakatinemij itájto̱l Dios, ken kichi̱waj sekin; ma̱jwaꞌ niknojma‑ijtowaj iyi̱xtaj Dios iga nejeme̱n itati̱tanimej Dios iga nise̱titokej iwá̱n Cristo.

3

Ken iga Dios te̱ye̱ꞌita

1 Kua̱ꞌ iní̱n nikijtowaj, ¿ix ankikakij iga nemi nimoweyimatij nose̱ltímejsan? Onoꞌ yej kineki a̱maꞌ yej makijto iga se̱ ye̱ꞌnemi iga maki‑o̱mema̱wi̱ka̱n, ¿ix ankinekij manimitzne̱xtili̱ka̱n a̱maꞌ ka̱n ne̱tajtowiliáj o amejeme̱n manimitztajtanili̱ka̱n ken sekin kichi̱waj? 2 Amejéme̱nwaꞌ in annoca̱rtajmej, amejeme̱n an‑ijkuilijtokej ipan noa̱lmajmej iwá̱n nochi wel kita wa̱n kilee̱rowa. 3 Amejéme̱nwaꞌ ken ica̱rtaj Cristo yej nejeme̱n nikijkuilojkej, ayéj iga tinta, sino que iga iyEspí̱ritoj Dios yej isatoꞌ; ayá̱ꞌ mo‑ijkuiloj ipan patachteꞌti, sino que ipan iya̱lmajmej tokni̱mej.

4 Wel nikijtowaj iga melá̱ꞌ nokta nochi iní̱n, iga Cristo ne̱pale̱wiáj iga nimoconfia̱rowaj ipan Dios. 5 Ayéj iga nimokichmatij iga noma̱tikamej wel nikchi̱waj tejté̱, sino que inochi yej nikchi̱waj, Dios ne̱pale̱wiáj. 6 Yéj kichij iga wel manitamachti̱ka̱n ipan nuevo pacto, eꞌ ayéj iga matikchi̱waka̱n tejté̱ yej tatekimaka ka̱n ijkuilijtoꞌ, ma̱jwaꞌ matikchi̱waka̱n ken te̱ne̱xtiliá iyEspí̱ritoj Dios. La ley yej ijkuilijtoꞌ kijtowa: Siga tikchi̱waj yej aye̱kti, ino̱nsan nokta ley kijtowa iga matimikika̱n; eꞌ iyEspí̱ritoj Dios te̱maka vida.

7 Siga iní̱n ley yej ijkuilijtoya ipan patachteꞌti, wa̱laj iwá̱n poder iwá̱n este pe̱peta̱niá, este israeli̱tajmej ni alí̱n awel kixa̱ygatachi̱lia̱yaj Moisés iga poxsan peta̱niá este ta‑i̱xse̱wia̱ya,* malej iga inó̱n yej pe̱peta̱niá se̱wiasan. Eꞌ inó̱n ley yej te̱miktiá kua̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti, wa̱laj iwá̱n weyi poder, 8 ¡ma̱jya sej kipiá poder in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej te̱wajliguiliá iyEspí̱ritoj Dios! 9 Siga kipiáꞌ poder iga wa̱laj inó̱n ley yej te̱castiga̱rowa kua̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti, ¡ma̱jya sej kipiá poder inó̱n yej kichi̱wa iga tiye̱ꞌonókeja iyi̱xtaj Dios! 10 Iwá̱n inó̱n poder yej xo̱taya ipan ixa̱yaꞌ Moisés ken kua̱ꞌ ayꞌya vale̱rowa ken inó̱n yej iná̱n poxsan kipiá poder, inó̱n yej nuevo pacto. 11 Siga wa̱laj iwá̱n weyi poder inó̱n ley yej tamiasan, ma̱jya sej kipiá poder inó̱n pacto yej te̱salva̱rowa iwá̱n nochipa onos.

12 Iwá̱n iga tikmatij iga melaꞌcie̱rtoj nochi iní̱n, ayá̱ꞌ timajmawij iga tikpowaj itájto̱l toTe̱ko. 13 Iwá̱n ayá̱ꞌ timoxa̱ygatzakuaj iga se̱ tzótzol ken kichi̱waya Moisés iga israeli̱tajmej amo makitaka̱n kén iga se̱wiá inó̱n yej xo̱tatoya, yej ayá̱ꞌ wel nochipa xo̱tatos. 14 Eꞌ yejemej ayá̱ꞌ kentende̱rowa̱yaj. Este ina̱nsan kua̱ꞌ kilee̱rowaj inó̱n ikyapa pacto áyasan kentende̱rowaj, iga kenkua̱ꞌ ki̱xtzaktokej inó̱n tzótzol. Inó̱n yej ki̱xtzaktokej aya kope̱wi, inó̱n kope̱wi siga timoconfia̱rowaj ipan Cristo. 15 Este ina̱nsan kua̱ꞌ kilee̱rowaj iley Moisés, aya̱ꞌsan kentende̱rowaj, ken kua̱ꞌ inó̱n tzótzol ki̱xtzaktokej. 16 Eꞌ kua̱ꞌ se̱ kicre̱dówaya toTe̱ko, inó̱n tzótzol kopé̱wiya.† 17 Porque toTé̱kowaꞌ in Espíritu, iwá̱n ka̱n momati iyEspí̱ritoj toTe̱ko, ayꞌya majmawilo. 18 Inó̱n iga nochi tejemej yej ticre̱dojtokej Cristo, ayꞌya ti‑i̱xtzaktokej iga tzótzol iwá̱n ne̱si ipode̱r Dios ipan toxa̱yaꞌ, toxa̱yaꞌ ken tikita se̱ espejo. Iwá̱n iyEspí̱ritoj toTe̱ko kipatatiá tovi̱dajmej este que timochi̱waj kensan Yéj.

4

1 Dios ne‑ikne̱lijkej iwá̱n kineꞌ iga manikpowaka̱n itájto̱l, inó̱n iga ayá̱ꞌ nimosemakaj. 2 Nejemej ayá̱ꞌ nikchi̱waj yej mochi̱wa ichtákasan, yej wel ne̱pi̱najtiáj; iwá̱n ayagaj nikajkaya̱wasnekij. Niga nitane̱xtiliáj séꞌpaya itájto̱l Dios. Ma̱jwaꞌ iyi̱xtaj Dios nikijtowaj yej cierto iwá̱n yej ne‑i̱xmatij kimatij iga ayá̱ꞌ nitakajkaya̱waj. 3 Eꞌ siga ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa yej nikpowaj, ayá̱ꞌ moentende̱rowa, inó̱n akentende̱rowaj yejsan yawij poliwitij. 4 Iga Tzitzimiꞌ, yej manda̱rojtoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, ken kua̱ꞌ ki̱xtzaktokej yej akicre̱dowaj itájto̱l Dios. Iwá̱n ijkó̱n akitaj ken te̱ta̱wiá in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tajtowa de Cristo; Cristo in yej kine̱xtiá ken nokta in Dios. 5 Kua̱ꞌ nikpowaj itájto̱l Cristo, ayá̱ꞌ nitajtowaj de nejemej, sino que nikpowaj iga Cristo nokta toTe̱ko. Jesús te̱cho̱kiliá wa̱n yéj ne̱ti̱tankej iga manimitzpale̱wi̱ka̱n. 6 Kua̱ꞌ Dios pe̱waꞌ kichij iní̱n ta̱jli, kijtoj: “Maxo̱ta tiꞌti ka̱n takomichka̱n.”* Yéjsan no̱ kita̱lij yej xo̱ta ipan toa̱lmaj, iga ijkó̱n matiki̱xmatika̱n ipode̱r Dios yej xo̱ta ipan ixa̱yaꞌ Jesucristo.

Matinemika̱n ken yej moconfia̱rowaj ipan toTe̱ko

7 Iní̱n tájto̱l yej Dios te̱máꞌ ken tejté̱ yej pox vale̱rowa, eꞌ tejeme̱n ken tikita ná̱mo̱l a̱ko̱miꞌ, iga mane̱si iga inó̱n poder wi̱ꞌ ipan Dios, ayéj ipan tejemej. 8 Inó̱n iga malej iga onoꞌ yej te̱yo̱lmiktiá, eꞌ inó̱n panówasan; iwá̱n siga timoyo̱lmiktijtokej, eꞌ malej ijkó̱n ayí̱ꞌ timosemakaj. 9 Malej onoꞌ yej te̱mikti̱jnekij, Dios ayá̱ꞌ te̱senkoka̱jte̱wa. Malej onoꞌ yej te̱wetzi̱ltiáj este ta̱lpan, eꞌ ayá̱ꞌ te̱polowaj. 10 Ka̱nsan tia̱skej, nó̱ya̱nsan te̱mikti̱jnekij ken Jesús kichi̱wilijkej, iga no̱ mane̱si iga ipan tejemej onoꞌ Jesús. 11 Tejeme̱n mie̱j aya timikij nochipa te̱mikti̱jnekiskej iga ticre̱dojtokej toTe̱ko Jesucristo, iwá̱n ijkó̱n ne̱si iga Jesucristo onoꞌ ipan tejemej. 12 Ijkó̱n malej onoꞌ yej ne̱mikti̱jnekij iga nikpowaj itájto̱l Dios, inó̱n amejeme̱n mitzpale̱wiáj iga xonoka̱n nochipa wa̱n toTe̱ko.

13 Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa: “Nicre̱doj itájto̱l Dios, inó̱n iga nitajtoj.” Ijko̱nsan no̱ nejemej, nicre̱dowaj wa̱n nikpowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. 14 Porque tikmatij iga Dios yej ki‑ojpa‑ixitij toTe̱ko Jesús ka̱n miktoya, inó̱n Dios no̱ teojpa‑ixiti̱skej ken kichij wa̱n Jesús iwá̱n yawi te̱wi̱gati ite̱noj. 15 Inochi yej nejeme̱n niksufri̱rojkej, mochi̱wa iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n. Porque mie̱j má̱j komati de amejeme̱n ankicre̱dowaj Cristo, má̱j no̱ miakiá yej kimakaj gracias Dios, iwá̱n má̱j no̱ kiweyimati̱ltiáj Dios.

16 Inó̱n iga ayí̱ꞌ nimosemakaj, malej iga nocue̱rpojmej nemi we̱wejtiá, eꞌ noa̱lmajmej cada día nemi má̱j nue̱vojtiá. 17 Yej iná̱n tiksufri̱rowaj páno̱jsan; eꞌ iga tiksufri̱rowaj alí̱n, inó̱n ayá̱ꞌ tiketi̱ꞌmatij kua̱ꞌ tikmatij iga tonoskej se̱ día ipan cielo, iwá̱n nike̱man ayꞌya timikiskej. 18 Inó̱n iga ayá̱ꞌ tiktachi̱liáj yej mo‑ita, sino que yej awel mo‑ita, iga yej mo‑ita panówasan, eꞌ yej awel mo‑ita, inó̱n nochipa onos.

5

1 Tikmatij iga tocue̱rpoj ken se̱ kajli ka̱n iná̱n tonokej ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n yáwisan xiti̱niti, eꞌ Dios te̱pialiá se̱ kajli yej ayí̱ꞌ xiti̱nis, iwá̱n inó̱n kajli ayéj tama̱chí̱wal. 2 Inó̱n iga mie̱j nigaj tonokej ipan ini̱mpa tókal, titenaj; eꞌ tejéme̱nwaꞌ maguiꞌ matiá̱ka̱nya ipan inó̱n kajli yej Dios te̱pialiá ipan cielo. 3 Ijkó̱n kua̱ꞌ tikpiaskej séꞌpaya tocue̱rpoj, toespí̱ritoj ayéj iga akipiás icue̱rpoj, ma̱jwaꞌ toespí̱ritoj ken taajakijtos iga amo matonoka̱n topetzka̱n. 4 Mie̱j tonokej ipan iní̱n kajli yej tocue̱rpoj, titenaj iwá̱n tisiawij, eꞌ ayéj iga tiknekij matimikika̱n iga tikajte̱waj iní̱n tocue̱rpoj. Tiknékijwaꞌ matikpiaka̱n ino̱mpa tocue̱rpoj yej nochipa onos. 5 Dios inó̱n nokta kichi̱was iga makipata tocue̱rpoj, iwá̱n te̱maꞌya iyEspí̱ritoj, ompa te̱ne̱xtiliá iga melá̱ꞌ iga kichi̱was iga nochipa tonoskej.

6 Inó̱n iga timoconfia̱rojtokej nochipa. Tikmatij iga mie̱j matonoka̱n nigaj ipan iní̱n tocue̱rpoj, wejka tonokej iga toTe̱ko. 7 Iwá̱n malej awel tikitaj, eꞌ timoconfia̱rowaj ipan yéj. 8 Amo matimokno̱matika̱n, malej iga tiknekij matikajte̱wáka̱nya katka iga nij tonokej ipan iní̱n tocue̱rpoj, iga matimocha̱ntí̱tija ka̱n onoꞌ toTe̱ko. 9 Inó̱n iga nochipa matikte̱mo̱ka̱n iga tikchi̱waj yej toTe̱ko kiye̱ꞌita, siga nij ticha̱ntitokej o siga ticha̱ntitokej ka̱n onoꞌ toTe̱ko. 10 Porque tonochi̱n tiawij tonotij iyi̱xtaj Cristo ka̱n tajuzga̱rowa, iga sejsé̱ de tejeme̱n mate̱makaka̱n yej timota̱nilijkej, kensan iga tikchijkej ipan iní̱n vida, yej ye̱kti o yej aye̱kti.

Wel tiye̱ꞌonoj iyi̱xtaj Dios

11 Inó̱n iga nejeme̱n nikmajmawiliáj wa̱n nikweyimatij toTe̱ko, iwá̱n itájto̱l nikpowiliáj la gente iga no̱ makicre̱do̱ka̱n Dios. Dios ne̱melaꞌi̱xmatij nejeme̱n, iwá̱n nikneki iga amejeme̱n no̱ xine‑i̱xmatika̱n. 12 Iní̱n ayéj iga nejéme̱nsan nemi nimoweyimatij, sino que niknekij xiyo̱lpa̱kika̱n iga nejemej. Ijkó̱n xikmatika̱n te̱ ankijli̱skej ino̱mej yej moweyimatij iga momachi̱liáj iga sekin kiye̱ꞌitaj, malej iga ipan iya̱lmajmej ateyi yej Dios kiye̱ꞌita. 13 Siga ne̱si iga nilo̱kojmej, inó̱n iga nitekipanowaj iga Dios. Iwá̱n siga niye̱ꞌtajla̱mikij, inó̱n iga amejeme̱n manimitzpale̱wi̱ka̱n. 14 Iga Cristo ne̱cho̱kilij, nikchi̱waj ken yéjsan tatekimaka, puej nikmelaꞌmatij iga Cristo miguiꞌ iga tonochi̱n, inó̱n iga ken tonochi̱n timikikej.* 15 Iwá̱n Cristo miguiꞌ iga tonochi̱n, inó̱n iga yej tonokej ayꞌya matonoka̱n iga tejemej, sino que matonóka̱nsan iga Cristo, yej miguiꞌ iwá̱n ojpa‑isaꞌ iga tejeme̱n. 16 Inó̱n iga nejemej desde iná̱n, ayꞌya nikjuzga̱rowaj ni agaj petz iga ken ne̱si. Malej iga ikya ijkó̱n nikjuzga̱rojkej in Cristo, iná̱n ayꞌya ijkó̱n nikejla̱mikij de yéj. 17 Yej se̱titoꞌ iwá̱n Cristo, ken seꞌya tokni̱n mochi̱wa. Yej ikya kichijtoya, támiꞌya; taꞌ xikita, iná̱n pe̱wa séꞌpaya vida.

18 Inochi iní̱n kichi̱wa Dios iwá̱n te̱ye̱ꞌítaya iga miguiꞌ Cristo, iwá̱n yéj te̱no̱tzaꞌ tejeme̱n iga itájto̱l matikpowili̱ka̱n nochi yej aya kimatij, iga no̱ wel maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios. 19 Ini̱nwaꞌ in yej Dios ne‑ijlijkej iga manikpowaka̱n; Dios nemi kichi̱wa ipan Cristo iga maye̱ꞌonolo iyi̱xtaj, iwá̱n kiperdona̱rowili̱skej inochi yej aye̱kti kichijkej. 20 Nejeme̱n itati̱tanimej Cristo iwá̱n ima̱tika Dios mitzno̱tzaj ipan nejeme̱n. Ipan ito̱ka̱ꞌ Cristo nimitzijliáj xicre̱dó̱ka̱nya iga Dios wel mamitzye̱ꞌitaka̱n. 21 Cristo ayí̱ꞌ kichij nité̱ yej aye̱kti; eꞌ iga san totechko, Dios kita̱lij ípan inochi yej tejemej tikchijkej yej aye̱kti. Ijkó̱n iga tise̱titokej wa̱n Cristo wel tonoj iyi̱xtaj Dios ken kua̱ꞌ ayá̱ꞌ tikchijkej yej aye̱kti.

6

1 Nejeme̱n nisentekipanowaj wa̱n Dios, nimitzijliáj iga iná̱n ankimatij iga Dios mitzikne̱liáj, amo bá̱ldejsan xikmatika̱n. 2 Porque Dios kijtowa:

Kua̱ꞌ asiꞌ hora iga manimitzikne̱li, nimitzkaguiꞌ;

kua̱ꞌ nokta tiknektoya iga manimitzma̱nawi, nimitzpale̱wij.*

Iná̱n Dios kineki mamitzo̱mema̱wi̱ka̱n; a̱man wel mitzma̱nawiáj.

3 Nejemej aniknekij agaj makipo̱powa notekipano̱lmej. Inó̱n iga ayá̱ꞌ nikchi̱waj nité̱ yej agaj makiki̱xti ipan iyojwi toTe̱ko. 4 Ma̱jwaꞌ nimomelaꞌne̱xtiáj iga nejeme̱n itekipanowa̱nimej Dios, nikijyo̱wiáj kua̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱waj, kua̱ꞌ ayá̱ꞌ nikpiáj nité̱, iwá̱n kua̱ꞌ onoꞌ tejté̱ yej ne̱yo̱lmiktiáj. 5 Ne̱magakej iwá̱n ne̱pre̱sojwijkej. Ne‑ikno̱chijkej kua̱ꞌ ne̱se̱sempo̱lojkej. Poxsan nitekipanowaj, a veces senyówal ayá̱ꞌ nikochij iwá̱n a veces ayá̱ꞌ nitakuaj. 6 Malej iga nipanowaj ipan nochi iní̱n, niye̱ꞌnemij. Niki̱xmatij itájto̱l Dios iwá̱n nikijyo̱wiáj nochi yej ne̱yo̱lmiktiáj. Nite‑ijikni̱mej, iga ipan nejemej onoꞌ iyEspí̱ritoj Dios wa̱n nikmelaꞌcho̱kiliáj nokta tokni̱mej. 7 Dios ne̱pale̱wiáj iga nikpowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. Kua̱ꞌ nimote̱nki̱tzkiáj wa̱n agaj, iga nikma̱nawiáj ye̱ꞌnoti̱ciaj, nikijtowaj yej melaꞌcie̱rtoj. 8 Onoꞌ ka̱n ne̱ye̱ꞌitaj, kanaj ne̱po̱powaj, kanaj ye̱ꞌtajto̱lo iga nejemej, kanaj ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajto̱lo iga nejemej, kanaj ne‑ijliáj iga nitakajkaya̱waj, malej iga nejemej nikijtowaj petz yej cierto. 9 Malej ne‑i̱xmatij, eꞌ ne‑itaj ken ayá̱ꞌ ne‑i̱xmatij. Kanaj ne̱mikti̱jnekij, eꞌ malej ijkó̱n, nonókejoꞌ. Ne‑ikno̱chi̱waj, eꞌ ayá̱ꞌ ne̱melaꞌmiktiaja. 10 Né̱sikiꞌ nimokno̱matij, eꞌ nochipa niyo̱lpa̱ktokej. Malej animotapialiáj, eꞌ miaꞌya ye̱ꞌonokej iyi̱xtaj toTe̱ko iga nejemej nikpowilijkej de Cristo. Né̱sikiꞌ ayá̱ꞌ nikpiáj nité̱, sie̱mpa nikpiáj nochi.

11 Nokni̱wa̱n yej ancha̱ntitokej Corinto, nimitznojma‑ijlijkej yej cierto; nochi yej nikpiayaj ipan noa̱lmajmej, ankimátija. 12 Nejemej ayá̱ꞌ nikajte̱waj iga nimitzcho̱kiliáj, eꞌ ne̱si amejeme̱n ayá̱ꞌ ijko̱nsan no̱ iga anne̱cho̱kiliáj. 13 Nimitztekiꞌtajtaniliáj ken tikita nej amotaj, iga xine̱cho̱kili̱ka̱n kensan nejeme̱n nimitzcho̱kiliáj.

Tejeme̱n ken kua̱ꞌ itio̱pan Dios

14 Amo ximose̱tili̱ka̱n iwá̱n yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Cristo. ¿Ix wel sen‑onos se̱ yej kichi̱wa yej ye̱kti wa̱n se̱ yej kichijtoꞌ yej aye̱kti? ¿o ix wel sen‑onos ta̱wi̱lyo̱ꞌ wa̱n tako̱mitilyo̱ꞌ? 15 ¿Ix Cristo wel moye̱ꞌita wa̱n Tzitzimiꞌ? Niga yej kicre̱dojtoꞌ Dios awel kipiá se̱san iya̱lmaj wa̱n yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios. 16 Iwá̱n ka̱n itio̱pan Dios awel no̱ ono i̱dolojmej, porque tejeme̱n ken kua̱ꞌ itio̱pan Dios yej isatoꞌ iwá̱n yéj kijtoj:

Nia nicha̱ntitoti iwá̱n yejeme̱n wa̱n nia ninemiti iwá̱n yejeme̱n;

nej nimochi̱was iDio̱s

iwá̱n yejeme̱n yawi mochi̱watij notatki.

17 Inó̱n iga ijkí̱n kijtowa toTe̱ko:

Xiki̱saka̱n ka̱n amonokej itza̱la̱n yejemej, ximoyokati̱ka̱n;

amo xikchijchimika̱n yej aye̱kti.

Iwá̱n nej nia nimitzo̱mema̱wi̱tij.

18 Iwá̱n nej nimochi̱was amotaj,

iwá̱n amejeme̱n anmochi̱waskej nopilowa̱n.

Kijtowa toTe̱ko yej nochi wel kichi̱wa.

7

1 Nokni̱wa̱n, iní̱n yej Dios kijtowa iga kichi̱wa iga tejemej. Inó̱n iga matikajte̱waka̱n yej aye̱kti ken yej welpa te̱mopa iga tikchi̱waj iwá̱n tikejla̱mikij. Matikchi̱waka̱n iga má̱j matiye̱ꞌnemika̱n ken kineki Dios iga tikmajmawiliáj.

Pablo kiye̱ꞌita ken kichijkej yej cha̱ntitokej Corinto

2 ¡Nejemej nimitztajtaniliáj iga achi xineejla̱ntoka̱n! Ayagaj nemi nikchi̱wiliáj yej aye̱kti, niga nikchi̱waltiáj yej aye̱kti, niga ayagaj nemi nikajkaya̱waj. 3 Iní̱n nikijtowa ayéj iga nemi nimitzijliáj iga ankichijtokej yej aye̱kti; ken nimitzijlíjkeja iga nejemej nimitzcho̱kiliáj, malej iga matisen‑onoka̱n o matisenmikika̱n. 4 Poxsan nimoconfia̱rowa ipan amejeme̱n iwá̱n niyo̱lpa̱ki iga amejeme̱n. Poxsan nipa̱ki malej ne‑ikno̱chi̱waj.

5 Desde que nasikej estado de Macedonia, ayá̱ꞌ nemi nimose̱wiáj. Ma̱jwaꞌ niksufri̱rowaj iga nó̱ya̱nsan nikasikej yej ne‑ijiyaj iwá̱n nimajmawikej. 6 Eꞌ Dios yej kiyo̱lchika̱wa yej mosemakasnekij, ne̱yo̱lchikajkej kua̱ꞌ asiꞌ Tito. 7 Iwá̱n ayejsan iga asiꞌ, sino que iga nikmatiꞌ iga amejeme̱n poxsan ankiyo̱lchikajkej. Tito ne‑ijlijkej iga amejeme̱n poxsan ankinekij xine‑itaka̱n, iwá̱n ne‑ijlijkej iga anmokno̱matij iwá̱n anne̱yo̱koyaj, iwá̱n iga inó̱n nikaguiꞌ, poxsan niyo̱lpa̱guiꞌ.

8 Malej iga inó̱n a̱maꞌ yej nimitzijkuilowilijkej mitzikno̱mati̱ltijkej, eꞌ iná̱n ayá̱ꞌ nimoyo̱lmiktiá iga nikchij. Achto kena ne̱yo̱lmiktij iga nikitaꞌ iga inó̱n yej nimitzijkuilowilijkej poxsan mitzikno̱mati̱ltijkej, eꞌ pánojsan. 9 Iná̱n niyo̱lpa̱ki, ayéj iga anmokno̱matikej, sino que iga kua̱ꞌ anmokno̱matikej, kichij iga anmoyo̱lpatakej iga ankejla̱mikikej ken Dios kineki. Amejeme̱n anmokno̱matikej ijkó̱n ken iga kiye̱ꞌita Dios. Iwá̱n nejeme̱n ayá̱ꞌ nimitzchi̱wilijkej nité̱ yej aye̱kti iga ijkó̱n nimitzijkuilowilijkej. 10 Kua̱ꞌ se̱ mokno̱mati iwá̱n kichi̱wa ken Dios kiye̱ꞌita, inó̱n kichi̱wa iga moyo̱lpata iwá̱n ijkó̱n wel mosalva̱rowa, iwá̱n inó̱n ayá̱ꞌ te̱yo̱lmiktiá. Eꞌ yej mokno̱mati iga tejté̱ yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli; inó̱n sí, te̱miktiá. 11 Ye̱ktia̱ iga amejeme̱n anmokno̱matikej ken iga Dios kiye̱ꞌita, ¡iwá̱n xikitaka̱n iná̱n este ka̱n an‑asikej! Iná̱n ankiyo̱lmákaja iga ankichi̱waj yej nimitztekimakakej, iwá̱n anne̱tajtowilijkej. No̱ ankuesiwikej iga yej mochij yej pox aye̱kti, wa̱n anmajmawikej. Ankinekij maguiꞌ xine‑itáka̱nya, wa̱n ankikno̱chijkej yej kichij yej aye̱kti. Ijkí̱n ankine̱xtijkej iga amejeme̱n até̱ nemi ankichi̱waj yej aye̱kti. 12 Inó̱n iga kua̱ꞌ nimitzijkuilowilijkej inó̱n a̱maꞌ, aya̱ꞌsan nikejla̱ntoya ipan yej kichij yej aye̱kti, niga ipan yej kichi̱wilijkej yej aye̱kti, sino que iga mane̱si iyi̱xtaj Dios iga anne̱yo̱koyaj nejemej. 13 Iga inó̱n poxsan anne̱yo̱lchikajkej nejemej.

Eꞌ ayejsan iga anne̱yo̱lchikajkej, no̱ nipa̱ki iga Tito yo̱lpa̱ktoꞌ iga amejeme̱n ankipale̱wijkej iga amo mamoyo̱lmiktijto. 14 Nej nikijlijkay Tito iga nikye̱ꞌita ken ankichi̱waj, iwá̱n Tito ijkó̱n nokta kitaꞌ iga ankichijtokej. Kensan nochi yej nejemej nimitzijlijkej melaꞌcie̱rtoj, ijko̱nsan no̱ Tito kitaꞌ iga nochi yej nikijlij de amejeme̱n, no̱ melaꞌcie̱rtoj. 15 Iwá̱n yéj má̱j mitzcho̱kiliáj kua̱ꞌ kejla̱miki iga amejeme̱n amonochi̱n ankichijkej yej mitztajtanilia̱yaj, iwá̱n kejla̱miki ken iga ankiye̱ꞌitakej, iwá̱n anki‑o̱mema̱wijkej. 16 Niyo̱lpa̱ki iga nochipa wel nimoconfia̱rowa ipan amejeme̱n.

8

Monechkowa tomi̱n iga yej amotapialiáj

1 Iná̱n nokni̱wa̱n, niknekij manimitzpowili̱ka̱n ken iga tokni̱mej yej kicre̱dowaj Dios, yej onokej estado de Macedonia kine̱xtilijkej sekin kén iga Dios te‑ikne̱liá. 2 Malej iga yejeme̱n pox onoya yej kiyo̱lmiktijkej, eꞌ yejeme̱n poxsan pa̱ktokej; iwá̱n malej iga amotapialiáj, eꞌ kimakaj komati tomi̱n iga iyofre̱ndajmej, ken tikita yej motapialiáj. 3 Iwá̱n nej ompa nonoya iwá̱n nikitaꞌ iga kimakakej iyofre̱ndajmej iga inochi iya̱lmajmej este ka̱n má̱j welitij kimakakej, este inejnewiyoy. 4 Ne̱tejtekiꞌijlijkej igakiꞌ achi manikui̱gaka̱n tomi̱n yej monechkoj iga kinekij no̱ makipale̱wi̱ka̱n tokni̱wa̱n yej onokej Jerusalén.* 5 Iwá̱n kichijkej este póxsanya de lo que nejeme̱n ayá̱ꞌ nikmatitoyaj. Achto kijtojkej iga kichi̱waskej ken kineki toTe̱ko iwá̱n no̱ kijtojkej iga kichi̱waskej ken nejemej niknekij. Ijkó̱n kichijkej ken iga Dios kiye̱ꞌita. 6 Kua̱ꞌ nikitakej iní̱n yej kichijkej tokni̱mej de Macedonia, nikijlijkej Tito iga manimitztajtanili̱ka̱n sej iga xiktami̱ka̱n iga ankinechkowaj ofrenda yej yéj pe̱ꞌ kinechkoj wa̱n amejeme̱n. 7 Amejeme̱n nochi wel ankichi̱waj: poxsan anmoconfia̱rowaj ipan Dios, anye̱ꞌtajtowaj, anmachtitokej, iwá̱n ankiyo̱lmakaj iga ankipale̱wiáj tokni̱mej wa̱n anne̱cho̱kiliáj nejemej; ijko̱nsan no̱ xikyo̱lmakaka̱n iga xikmakaka̱n ofrenda.

8 Iní̱n nimitzijliáj ayéj iga nimitztekimakaj; sino que iga xikitaka̱n ken iga sekin tokni̱mej ofrenda̱rowaj iwá̱n iga mane̱si iga amejeme̱n melá̱ꞌ iga ante‑ijikni̱mej. 9 Porque amejeme̱n ankimátija iga toTe̱ko Jesucristo ye̱ꞌonoya ipan cielo iwá̱n kua̱ꞌ wa̱laj pan ta̱jli, mochij ken yej amotapialiá iga mitzcho̱kiliáj, iwá̱n iga yéj amotapialij, mochij iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n ipan cielo.

10 Iní̱n nimitzijliáj iga amejeme̱n ximoye̱ꞌchi̱waka̱n. Yase̱xiwiꞌ amejeme̱n achto yej an‑ofrenda̱rojkej, iwá̱n ankichijkej iga inochi amoa̱lmaj. 11 Ijkó̱n ken ankiyo̱lmakakej kua̱ꞌ ampejkej iga ankinechkowaj tomi̱n, ijkó̱n xiktami̱ka̱n iná̱n. Xikmakaka̱n ke̱ꞌsan iga anwelitij. 12 Porque siga agaj kiyo̱lmakatoꞌ iga ofrenda̱ro̱jneki, Dios kikui inó̱n ofrenda yej kimaka ke̱ꞌ iga se̱ kipiá. Dios ayá̱ꞌ kitajtaniliá se̱ yej ayá̱ꞌ kipiá.

13 Ayéj a̱n iga agaj ankipale̱wi̱skej iga tomi̱n, amejeme̱n ayꞌya anyawij ankipiatij nité̱. 14 Nikijtowa iná̱n amejeme̱n ankipiáj iwá̱n wel ankimakaj achi yejeme̱n; anka ke̱man seꞌ ve̱j wel amejeme̱n sej ayá̱ꞌ ankipiaskej iwá̱n yejeme̱n sej wel mitzpale̱wiáj, iwá̱n siga katka ijkó̱n ankichi̱waskej, ajacho̱nsan ankipiaskej. 15 Iga ijkí̱n kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios: “Yej kipejpen má̱j komati, nochi kitamij; yej ali̱ntzi̱n kipejpen, kimáꞌ iga kikuajkej.”†

Pablo kijtowa iga makiye̱ꞌitaka̱n Tito

16 Nikmaka gracias Dios iga Tito no̱ mitzyo̱koyayaj kensan no̱ nej nimitzyo̱koyaj. 17 Tito kiyo̱lmakatoya iga mamitzpaxa̱lowili̱ka̱n, inó̱n iga mote̱máꞌ kua̱ꞌ niktajtanilij iga mayawi, wa̱n iná̱n yawi mitzpaxa̱lowili̱tij.

18 Nimitzti̱taniliáj se̱ tokni̱n wa̱n Tito. Iní̱n tokni̱n kiye̱ꞌitaj inochi yej kicre̱dowaj Cristo iga yéj tekipanowa iga kipowa itájto̱l Dios yej tasalva̱rowa. 19 Iwá̱n tokni̱wa̱n yej kicre̱dowaj Cristo kitapejpenkej iní̱n tokni̱n iga íwa̱n manisenya̱ka̱n Jerusalén iga manikui̱gaka̱n tomi̱n yej kimakakej tokni̱wa̱n. Inó̱n tomi̱n niawij nika̱wili̱tij tokni̱wa̱n yej onokej Jerusalén. Iga ijkó̱n nikchi̱waskej moweyimati̱ltiá toTe̱ko iwá̱n yawi ne̱siti iga tejemej tikyo̱lmakaj iga titapale̱wiáj iga tomi̱n. 20 Iga ayá̱ꞌ niknekij agaj mane̱po̱powaka̱n iga kén nemi nikchi̱waj wa̱n iní̱n komati tomi̱n yej ankinechkojkej. 21 Niknekij manikchi̱waka̱n yej ye̱kti, ayejsan iyi̱xtaj Dios, sino que no̱ iyi̱xtaj nochi.

22 No̱ iwá̱n yejemej nimitzti̱taniliáj seꞌ tokni̱n yej niki̱xmatij iga ye̱ꞌnemi iyi̱xtaj Dios iwá̱n poxsan kiyo̱lmaka iga tapale̱wiá. Iná̱n má̱j kineki mamitzpale̱wi̱ka̱n iga poxsan moconfia̱rowa ipan amejeme̱n. 23 Siga agaj tatajtani iga Tito, xikijli̱ka̱n iga íwa̱n nisenemi iwá̱n nisentekipanowaj iga manimitzpale̱wi̱ka̱n amejeme̱n. Siga tatajtanij iga ino̱mej o̱me̱n tokni̱wa̱n, xikijli̱ka̱n iga kiti̱tankej tokni̱wa̱n yej kicre̱dowaj Cristo iwá̱n ino̱mej no̱ kiweyimati̱ltiáj Cristo. 24 Inó̱n iga xikne̱xtili̱ka̱n iga ankicho̱kiliáj tokni̱wa̱n yej yawij asitij, iga mane̱si te iga nipa̱kij iga amejeme̱n iwá̱n te iga nikijtowaj iga poxsan ante‑ijikni̱mej.

9

Pablo tajkuilowa sej iga monechkowa tomi̱n iga yej amotapialiáj

1 Iga ankimakaskej tomi̱n tokni̱mej yej kicre̱dojtokej Cristo, ayoꞌ kajasi manimitzijkuilowili̱ka̱n 2 iga nikmátiya iga amejeme̱n poxsan ankiyo̱lmakaj iga ankipale̱wiáj tokni̱mej. Nikíjlija tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej estado de Macedonia iga amejeme̱n yej amonokej estado de Acaya yase̱xíwiꞌya ankiyo̱lmakatokej iga ankiti̱tanij tomi̱n, yejeme̱n no̱ majanima̱rojkej iga kikakij ken ankichi̱waj. 3 Eꞌ malej ijkó̱n nimitzti̱taniliáj Tito wa̱n o̱me tokni̱mej iga makitaka̱n ix ankinechkójkeja tomi̱n. Ijkó̱n ne̱sis iga ompay ken nitajtojkej de amejeme̱n iga poxsan ante‑ijikni̱mej. 4 Xikejla̱mikika̱n iga kén katka ne̱pi̱najtia̱yaj, iwá̱n amejeme̱n má̱j ampi̱na̱wayaj siga sekin tokni̱mej de Macedonia maya̱ka̱n nowa̱n iwá̱n manimitzasitij aya ankinechkowaj tomi̱n. 5 Inó̱n iga nikye̱ꞌitakej iga maya̱ka̱n yejeme̱n achto que nej. Ijkó̱n yejeme̱n wel mitzpale̱wiáj iga xiknechko̱ka̱n tomi̱n. Iwá̱n iga ijkí̱n ankichi̱waskej yawi ne̱siti iga ankimakakej iga inochi amoa̱lmajmej, ayá̱ꞌ ankitejtekiꞌmakakej.

6 Xikejla̱mikika̱n iní̱n: Yej kito̱ka alí̱n táyo̱l, alí̱n kipixka; yej kito̱ka komati, komati kipixka. 7 Sejsé̱ makimaka ke̱ꞌ iga ipan iya̱lmaj kimachi̱liá kimakasneki. Amo makimaka siga ayá̱ꞌ kimakasneki, niga makitekimakáka̱mpa. Dios kineki yej pá̱ktoꞌpa kua̱ꞌ kimaka iyofre̱ndaj. 8 Dios wel mitzmako̱kawiáj nochi yej ye̱kti iga xikpiaka̱n nochipa yej ankinekij, este ka̱wi‑oꞌ má̱j iga wel agaj xikpale̱wi̱ka̱n. 9 Kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ, ka̱n tajtowa iga yej tapale̱wiá iga tomi̱n:

Kimáꞌ komati yej amotapialiáj;

Iwá̱n nochipa kichijtos yej ye̱kti.*

10 Dios te̱maka semilla yej moto̱ka iwá̱n no̱ te̱maka nochi yej tikuaj. Yéj kichi̱was iga pi̱wis yej ankipiáj iga wel xikmakaka̱n yej amotapialiáj. 11 Amejeme̱n anmotapiali̱skej iga wel nochipa xitapale̱wi̱ka̱n. Iwá̱n kichi̱was iga tokni̱wa̱n makimakaka̱n gracias Dios kua̱ꞌ nikentrega̱rowa inó̱n tomi̱n yej anne̱ti̱taniliáj nejemej. 12 Iga nikui̱guiliáj iní̱n tomi̱n tokni̱wa̱n, ayéj petz kipale̱wi̱skej iga kipiaskej yej kipolowaj, sino que kichi̱was iga yejemej má̱j makimakaka̱n gracias Dios. 13 Iwá̱n yejemej kiweyimati̱lti̱skej Dios, puej iga ankipale̱wiáj ankine̱xtiliáj iga ankichi̱waj ken kijtowa itájto̱l Cristo. No̱ yejemej yawij kiweyimati̱lti̱tij Dios iga komati ankimakakej yejemej wa̱n iga yej ankimakakej sekin. 14 No̱ yawij pa̱ktotij iga kite̱ne̱wi̱skej Dios iga amejeme̱n iga poxsan mitzcho̱kiliáj iwá̱n iga Dios poxsan mitzikne̱liáj. 15 ¡Matikmakaka̱n gracias Dios iga yej te̱máꞌ. Poxsan ye̱kti este ateyi tájto̱l iga tikijkuilowaj!

10

Dios kimáꞌ Pablo itekipáno̱l

1 Nej niPablo nimitztajtaniliáj iga xine̱kakika̱n. Nimitztajtaniliáj ipan ito̱ka̱ꞌ Cristo yej ayá̱ꞌ moweyimati iwá̱n te̱cho̱kiliá. Malej sekin kijtowaj iga nej pox nimajmawi iga ayá̱ꞌ nimi̱xe̱wiá iga nimitzajajwaj kua̱ꞌ nonoꞌ wa̱n amejeme̱n, eꞌ kiꞌ nimitzjkuilowiliáj tájto̱l yej taajajwatiapa kua̱ꞌ wejka nonoꞌ. 2 Nikmati iga onoꞌ yej ne̱po̱powaj iga nikchí̱wajkiꞌ kensan kichi̱waj yej aki̱xmatij Dios. Kua̱ꞌ nasis anka nikajajwaskej in ino̱mej, eꞌ amo xikchi̱waka̱n ijkó̱n iga no̱ manimitzajajwaka̱n. 3 Melá̱ꞌ iga nicha̱ntitokej ipan iní̱n ta̱jli, eꞌ ayá̱ꞌ nikchi̱waj ken kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. 4 Ayá̱ꞌ nimoma̱nawiáj iga tejté̱ yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, sino que Dios ne̱makaj yej iga wel nikxi̱xiti̱naj nochi yej ajaye̱kti, ijkó̱n nikta̱niliáj yej kijiyaj itájto̱l Dios, iwá̱n ijkó̱n tamis iga ne̱po̱powaj nejemej. 5 Nikte̱nkuepiliáj yej moweyimatij iga makipolo̱ka̱n. Iwá̱n nikta̱niliáj nochi yej akinekij iga tokni̱mej maki̱xmatika̱n Dios. Yej ayompa kejla̱mikij, nikyo̱lyama̱naj iga makicre̱do̱ka̱n Cristo. 6 Kua̱ꞌ nikitaskej iga amejeme̱n ankichí̱waja nochi ken kijtowa Cristo, niawij nicastiga̱ro̱tij nochi yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj.

7 Amejeme̱n ankicre̱dowaj yejsan wel ankitaj. Si agaj momelaꞌconfia̱rowa iga kitoka Cristo, makimati no̱ iga nejemej no̱ niktokaj Cristo kensan yéj. 8 Anka achi nipanowa kua̱ꞌ nipoxtajtowa iga toTe̱ko ne̱máꞌ iga manimanda̱ro ipan amejemej. Eꞌ, inó̱n ne̱máꞌ iga manimitzpale̱wi̱ka̱n iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Yéj, ayéj iga manimitzpojpolo̱ka̱n. 9 Anikneki xikijto̱ka̱n iga nimitzmajmajti̱jnekij kua̱ꞌ nimitzijkuilowiliáj. 10 Sekin kijtowaj iga ipan notajkuilo̱lmej nitaajájwajpa, eꞌ kua̱ꞌ nonoꞌ amo‑i̱xtaj né̱sikiꞌ awel nitaajajwa wa̱n ken iga nitajtowa, aya̱ꞌkiꞌ ken yej tajto̱lmati. 11 Iní̱n makimatitoka̱n ino̱mej tokni̱mej iga kua̱ꞌ nia̱j nimitzitatij, ijko̱nsan iga niyo̱ltakuaktiꞌ kensan ne̱si ipan notajkuilo̱lmej yej nimitzti̱taniliáj este wejka ka̱n nonoꞌ.

12 Nejemej nike̱man ayá̱ꞌ nimomachi̱li̱skej ken ino̱mej yej moweyimati̱ltiáj ima̱tikamej. Ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajla̱mikij iga moweyimatij ise̱ltímejsan, wa̱n mocompara̱dowaj wa̱n yejéme̱nsan. 13 Nejemej ayá̱ꞌ nimokichmatij iga yej ayá̱ꞌ nikchijkej. Siga ipan tejté̱ niawij niyo̱lpa̱kitij, niyo̱lpa̱kiskej ipan tekipáno̱l yej Dios ne̱makakej iga manikchi̱waka̱n. Iwá̱n iga inó̱n tekipáno̱l Dios kichij iga manasika̱n a̱ltepe̱ꞌ, Corinto te ka̱n amonokej. 14 Ayá̱ꞌ niawij nimokichmatitij poxsan, sino que ke̱ꞌsan iga nikchijkej. Siga ayéj katka nejemej achto nimitzpaxa̱lowilijkej, awel manimokichmatika̱n, eꞌ nejemej yej achto nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj de Cristo. 15 Ayá̱ꞌ no̱ nia nimoweyimatitij iga tekipáno̱l yej sekin kichijkej, ma̱jwaꞌ niknekij má̱j manitekipano̱ka̱n wa̱n amejeme̱n, según ken iga nemi anmoconfia̱rojtiawij ipan Dios. Inó̱n yej niknekij manikchi̱waka̱n. 16 No̱ niknekij manikpowaka̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj iyi̱ka̱mpa Corinto ka̱n aya agaj i̱ꞌ yawi. Ijkó̱n ayagaj wel ne‑ijli̱skej iga nimokichmatitinemij iga seꞌ itekipáno̱l.

17 Siga agaj kineki mamoweyimati, mamoweyimati iga yej kichij toTe̱ko. 18 Yej ima̱tika moweyimati akajasi iga mamoye̱ꞌita, eꞌ yej toTe̱ko kiye̱ꞌita, inó̱n kajasi iga makiweyimati̱lti̱ka̱n.

11

Pablo kijtowa iga onoꞌ yej ayéj melaꞌapo̱stolejmej

1 Maséj achi xine‑ijyo̱wi̱ka̱n, malej anka ne̱si iga nixe̱toktiꞌ. Ijko̱nya xine‑ijyo̱wijtoka̱n. 2 Dios kichij iga manimitzyo̱koyaka̱n amejeme̱n. Nikneki iga amejeme̱n nochipa xiktokaka̱n Cristo; amejeme̱n ken tikita se̱ yej takótzi̱noꞌ yej yawi mona̱mikti̱ti, yej aya yawi wa̱n seꞌ, wa̱n nej ken yej nia nimitzna̱mikti̱ti wa̱n se̱san yej ito̱ka̱ꞌ Cristo. 3 Iwá̱n nimajmawi iga inó̱n kowa̱wé̱j yej kikajkayaj Eva, wel no̱ mitzkajkaya̱waj, iwá̱n ayꞌya anye̱ꞌtajla̱mikiskej iwá̱n ankikajte̱waskej iga anmomelaꞌconfia̱rowaj ipan Cristo. 4 Amejeme̱n ankitajto̱lkuij nochi yej asij wa̱n mitzta̱tapo̱wiáj de seꞌ Jesús, ayéj yej nejemej nimitzpowilijkej. Iwá̱n ankikuij seꞌpa espíritu ayéj iyEspí̱ritoj Dios yej achto ankipiakej, iwá̱n ankiye̱ꞌkakij seꞌ tájto̱l, ayéj inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ankicre̱dojkej achto. 5 Eꞌ nej, ni alí̱n ayá̱ꞌ nimoali̱mpamati kua̱ꞌ antajtowaj de ino̱mej apo̱stolejmej yej poxsan moweyimatij. 6 Malej ayá̱ꞌ pox wel nitajtowa ken yejemej, eꞌ nikmati má̱j que yejemej. Inó̱n amejeme̱n miaꞌ ve̱j nimitzne̱xtilijkej.

7 Kua̱ꞌ nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj de Dios iwá̱n ayá̱ꞌ nimitztajtanilijkej tomi̱n, ¿ix a̱n nikchij yej aye̱kti iga nimoali̱mpamatiꞌ, iga achi nite̱paltekipanoj iga manitakua, iga ijkó̱n wel nimitzpale̱wijkej? 8 Nikui̱lij itomi̱mej seꞌ tokni̱mej yej kitokaj Cristo; ne‑ixta̱wakej iwá̱n iga inó̱n nimitzpale̱wijkej. 9 Kua̱ꞌ nonoya wa̱n amejemej wa̱n niknekiá tejté̱, ayí̱ꞌ nimitztajtanilijkej iga xine̱pale̱wi̱ka̱n. Tokni̱wa̱n yej wa̱lkej estado de Macedonia ne̱wajliguilijkej yej ne̱polowa̱ya. Nikchij iga amo manimitzkuejkueso̱ka̱n amejeme̱n iwá̱n ijkó̱n nia nikchijtoti. 10 Nej nicre̱dowa itájto̱l Cristo wa̱n yej nikijtowa melaꞌcie̱rtoj. Ijkó̱n nikijtowa iga ayí̱ꞌ nikui̱li̱j itomi̱mej yej cha̱ntitokej estado de Acaya. 11 ¿Té iga ijkó̱n nikijtowa? ¿Ix iga ayá̱ꞌ nimitzcho̱kiliáj? Dios kimati iga kena nimitzcho̱kiliáj.

12 Nia nikchijtoti ken nemi nikchi̱wa iga amo wel mamoweyimatika̱n ino̱mej yej ayompa tamachtiáj, ijkó̱n yej moweyimatisnekij, makichi̱waka̱n no̱ ken nejemej. 13 Iga iní̱mejwaꞌ ayéj melaꞌapo̱stolejmej, yejémejwaꞌ tekipanowa̱nimej yej takajkaya̱waj, mopajpantiáj iga iyapo̱stolejmej Cristo. 14 Inó̱n momátiya iga ijkó̱n, iga Tzitzimiꞌ wel mochi̱wa iga mane̱si kenya nokta se̱ iyá̱ngel* Dios. 15 Ijko̱nsan no̱ yej kipale̱wiáj Tzitzimiꞌ, mopajpantiáj ken yej kichi̱waj yej ye̱kti. Eꞌ ke̱man kikno̱chi̱waskej iga kichijkej yej aye̱kti.

Pablo kikno̱chi̱waj iga iyapó̱stol toTe̱ko

16 Sej nimitzijliáj iga amo agaj mane‑ijli iga ayá̱ꞌ niye̱ꞌtajla̱miki; iwá̱n siga ayá̱ꞌ niye̱ꞌtajla̱miki, amejeme̱n ijkó̱n xineo̱mema̱wi̱ka̱n, iga ijkó̱n achi manikpowa yej nikchij. 17 Nia achi nimitzijli̱tij tejté̱, eꞌ iní̱n ayéj toTe̱ko ne‑ijlij iga manikijto. Nikmati iga ayá̱ꞌ ye̱ꞌne̱si siga noma̱tíkasan niye̱ꞌtajtowa iga nej. 18 Eꞌ onoꞌ miaꞌ yej ima̱tikámejsan ye̱ꞌtajtowaj iga yejemej, ¿in nej, te íga awel no̱ ijkó̱n nikchi̱wa? 19 Amejeme̱n poxsan ankua̱yama̱nikej, eꞌ anki‑o̱mema̱wiáj yej ayompa tamachtiáj. 20 Este ankijyo̱wiáj yej mitztekimakaj ken an‑escla̱vojmej,† mitzkuiliáj yej amotatkimej, mitzkajkaya̱waj, mitzpi̱najtiáj o este ken mitzxa̱ygatatzi̱naj iga mitziji̱xko‑ijliáj. 21 Nipi̱na̱wa iga nikijtowa, eꞌ nejemej ayá̱ꞌ nimi̱xe̱wijkej iga ijkó̱n manimitzchi̱wili̱ka̱n.

Eꞌ siga sekin mi̱xe̱wiáj iga moweyimatij, nej no̱ nia nikchi̱wati, malej ino̱nwaꞌ xe̱toꞌnemilis. 22 ¿In yejemej ix hebreos? Nej no̱. ¿Ix israeli̱tajmej? Nej no̱. ¿Ix yejemej ipilówa̱mpa Abraham? Nej no̱. 23 ¿Ix tekipanowaj iga Cristo? Nej má̱j nitekipanoj que yejemej, malej nemi nitajtowa ken nixe̱toꞌ. Ne̱magakej iga látigo‡ má̱j que yejemej, ne̱pre̱sojwijkej miaꞌ ve̱j, iwá̱n nej miaꞌ ve̱j este ne̱mikti̱jnekiáj. 24 Cinco ve̱j, judiyojmej yej manda̱rowaj ne̱magakej treinta y nueve azotes iga látigo. 25 E̱yi ve̱j ne̱magakej iga kuawiꞌ iwá̱n se̱ ve̱j ne̱tewijkej. E̱yi ve̱j a̱wetziꞌ weyi á̱ka̱l ka̱n nemi nia̱ya, iwá̱n alí̱n poliwiá iga ni‑a̱mikiá, nipanoj se̱ yówal wa̱n se̱ día ni‑a̱ajkitinemiá ipan tajkoláma̱r. 26 Nej poxsan nijnijiga niajka, kanaj este ken ni‑a̱mikisnekiaya, kanaj este ne̱tachteki̱jnekiaja, no̱ este ne̱mikti̱jnekiáj tokni̱wa̱n yej judiyojmej iwá̱n no̱ yej ayéj. No̱ ne̱mikti̱jnekiáj ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, ipan ojti iwá̱n ipan láma̱r. No̱ ne̱mikti̱jnekiáj yej mopajpantiáj iga kitokaj toTe̱ko. 27 Poxsan nitekipanoj iwá̱n nisiawiꞌ. Miaꞌ yówal anikochiꞌ, nimaya̱naꞌ wa̱n ni‑a̱taneguiꞌ, niseseꞌmiguiꞌ iga ayá̱ꞌ má̱j nitzotzolyoj.

28 Ayejsan iga ipan inó̱n nipanoj, no̱ nochipa ne̱yo̱lmiktiá iga anka ayá̱ꞌ ye̱ꞌonokej nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo. 29 Kua̱ꞌ agaj ayá̱ꞌ tajpalej, nikmachi̱liá ken kua̱ꞌ nej no̱ anitajpalej. Iwá̱n nipi̱na̱wa wa̱n nikuesiwi kua̱ꞌ agaj kichi̱waltiá seꞌ iga makichi̱wa yej aye̱kti. 30 Iwá̱n siga achi nimokichmatis, nia nimokichmatiti iga nimomachi̱liá iga nej awel nochi nikchi̱wa. 31 Dios yej iTaj toTe̱ko Jesucristo yej kajasi iga mamoweyimati̱lti, kimati iga nej ayá̱ꞌ nemi nitakajkaya̱wa. 32 Ipan a̱ltepe̱ꞌ Damasco onoya gobernador yej kita̱lij el rey yej ito̱ka̱ꞌ Aretas. Kua̱ꞌ ompa nonoya, inó̱n gobernador kita̱lij yej matacuida̱ro ipan ipue̱rtajyomej imo̱rojyo weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iga mane̱pre̱sojwi̱ka̱n. 33 Eꞌ, sekin ne̱temowijkej ipan pa̱nchikiwé̱j, ne̱ki̱xtijkej ipan iventa̱najyo imo̱rojyo weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ijkó̱n wel nicholoj, iga ken kua̱ꞌ nonoyay ipan ima̱ꞌ gobernador.

12

Dios kine̱xtiliá Pablo yej ayagaj kimati

1 Até̱ mota̱niliá yej igá̱najsan ye̱ꞌtajtowa iga yéj, eꞌ nej ijkó̱n nia nikchi̱wati. Iná̱n nia nimitzpowili̱tij visio̱mej yej nikitaꞌ, iwá̱n yej toTe̱ko Jesucristo ne̱mati̱ltij. 2 Niki̱xmati se̱ ta̱gaꞌ yej kitoka Cristo,* yej kiwí̱gaya catorce años iga kiwi̱gakej ipan tercer cielo ka̱n pox ajko. Anikmati siga yajki wa̱n icue̱rpoj o ipansan iyespí̱ritoj; Dios kimati. 3 Eꞌ nikmati iga inó̱n ta̱gaꞌ yajki (anikmati siga wa̱n icue̱rpoj o ipansan iyespí̱ritoj, Dios kimati), 4 iwá̱n kiwi̱gakej ka̱n pox taye̱ka̱n, iwá̱n ompa kikáꞌ tajto̱lmej yej i̱ya̱ntoꞌ, ino̱mej tajto̱lmej nisé̱ ta̱gaꞌ amo makijto. 5 Nej wel katka nimokichmatis iga nejwaꞌ in inó̱n ta̱gaꞌ, eꞌ awel noga̱naj nimokichmati, san nikijtowa iga nej ken se̱ ná̱mo̱l ta̱gaꞌ yej ayá̱ꞌ wel nochi kichi̱wa. 6 Malej siga niknekiá manimokichmati, inó̱n ayéj xe̱toꞌnemilis iga nemi nikijtowa yej cierto. Eꞌ ayꞌya má̱j niye̱ꞌtajto̱j de nej, iga amo agaj makijto má̱j de lo que kitaj iga nikchi̱wa wa̱n kikakij iga nikijtowa.

7 Ino̱mej visio̱mej yej Dios ne̱ne̱xtilij este poxsay sej iga nimadmira̱doj. Iwá̱n iga amo manimoweyimati, iná̱n nikualo, ken tikita itati̱tan Tzitzimiꞌ ne̱solowa iga witzti iga ne‑ikno̱chi̱wa. 8 E̱yi ve̱j niktajtanilij Dios iga makichi̱wa iga mapachiwi ka̱n nikualo̱toꞌ, 9 eꞌ ne‑ijlij: “Iga nimitzikne̱liá, ayá̱ꞌ mitzpolowa nité̱; kua̱ꞌ ayꞌya titajpalej, nopode̱r mone̱xtiá ipan tej.” Inó̱n iga nimokichmati kua̱ꞌ ayá̱ꞌ nitajpalej, ijkó̱n ipode̱r Cristo mone̱xtiá ipan nej. 10 Niyo̱lpa̱ki kua̱ꞌ nikue̱kueta̱ntoꞌ, kua̱ꞌ kuajkuantas ne‑ijliáj yej ajaye̱kti, kua̱ꞌ kuajkuantas ne̱polowa, kua̱ꞌ ne̱mikti̱jnekij, kua̱ꞌ onoꞌ yej ne̱yo̱lmiktiá; nochi iní̱n niksufri̱rowa iga niktoka Cristo. Niyo̱lpa̱ki kua̱ꞌ nikue̱kueta̱ntoꞌ iga nikmachi̱liá iga má̱j nitajpalej.

Pablo moyo̱lmiktiá iga yej kitokaj Cristo yej icha̱mej Corinto

11 Nimochij ken yej xe̱toktiꞌ iga nimokichmati, eꞌ amejeme̱n ken kua̱ꞌ anne̱tekimakakej iga ijkó̱n manikchi̱wa. Amejéme̱nwaꞌ katka in xiye̱ꞌtajto̱ka̱n iga nej, iga nej acho̱nsan nivale̱rowa ken ino̱mej apo̱stolejmej yej moweyimatij; malej nejkiꞌ ayéj te̱ noteki. 12 Kua̱ꞌ nonoya amowa̱n, nimitzne̱xtilijkej iga nej nimelaꞌapó̱stol iga ankitakej yej nikchij, mila̱grojmej wa̱n nochi yej mochij iga ipode̱r Dios wa̱n ayí̱ꞌ nimosemáꞌ niga nikuesiwiꞌ. 13 Yej nikchij iga sekin iglesias, no̱ nikchij iga amejeme̱n. Poliwiasan iga manimitztajtanili̱ka̱n iga achi xine̱pale̱wi̱ka̱n iga tomi̱n. ¡Siga inó̱n iga nimitzyo̱lmiktijkej, achi xine̱perdona̱ro̱ka̱n!

14 Iná̱n nóchiya nikpiá iga nia̱j nimitzpaxa̱lowili̱tij, iga iní̱n másisya e̱yi ve̱j iga nia, iwá̱n iná̱n ayá̱ꞌ no̱ nimitztajtanili̱skej iga xine̱pale̱wi̱ka̱n iga tomi̱n. Nej ayá̱ꞌ nikte̱mowa yej amejeme̱n ankipiáj, sino que amejeme̱n nokta, iga té̱tajwaꞌ in kinechkowa tomi̱n iga ipilowa̱n, ayéj te̱pilowa̱n iga te̱taj. 15 Iwá̱n nipa̱ki iga manigasta̱ro yej nikpiá, iwá̱n este nej nemi nitami iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n. ¿Ix iga má̱j nimitzcho̱kiliáj, amejeme̱n má̱j alí̱n anne̱cho̱kiliáj?

16 Amejeme̱n ankimatij iga ayá̱ꞌ nikneki ximoyo̱lmikti̱ka̱n iga xine̱makaka̱n tomi̱n. Malej onoꞌ sekin yej kijtowaj iga nikyokachij iga nimitzma̱wetzi̱ltijkej ipan trampa. 17 Eꞌ nej ayá̱ꞌ nimitzkajkayajkej kua̱ꞌ nimitzti̱tanilijkej tokni̱mej. 18 Tito niktajtanilij iga mamitzpaxa̱lowili̱tij wa̱n seꞌ tokni̱n. ¿Ix mitzkajkayajkej Tito iga mamitzki̱xtili̱ka̱n tomi̱n? Amejeme̱n ankimatij iga Tito wa̱n nej sansé̱ iga ninejnemij iwá̱n iga nitajla̱mikij.

19 Anka amejeme̱n ankijtowaj iga nejemej nemi nimotajtowiliáj anmo‑i̱xtaj, ayéj ijkó̱n, ma̱jwaꞌ nemi nitajtowaj iyi̱xtaj Dios ken yej itátkipa Cristo. Nokni̱mej, nochi yej nikchijkej, nikchijkej iga manimitzpale̱wi̱ka̱n iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan Cristo. 20 Nimoyo̱lmiktiá iga kua̱ꞌ nia̱j nimitzitatij, anka ayá̱ꞌ nimitzasitij ken nej niknekiá, anka amejeme̱n ayá̱ꞌ no̱ anne‑itaskej ken amejeme̱n ankinekij. Nimajmawi iga nimitzasitij anka anmokuejkuesojtoskej, o anka anmo‑i̱xitztoskej, ankuejkuesitoskej, anmoyojyokatijtoskej, anmo‑ijistakawijtoskej, anmopo̱pojtoskej, anmoweyimatitoskej wa̱n ayá̱ꞌ tamelá̱ amonoskej. 21 No̱ nimoyo̱lmiktiá iga kua̱ꞌ sej nimitzpaxa̱lowili̱tij, anka noDio̱s kichi̱was iga manipi̱na̱wa iwá̱n nicho̱kas iga miaꞌ de amejemej aya̱ꞌsan ankikajte̱waj yej ikyay ankichijtiwa̱lkej yej aye̱kti, ma̱jsan anmote̱kaj wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n anna̱miktitokej. Ankichi̱waj iyi̱xtaj tokni̱wa̱n yej aye̱kti este ayꞌ ampi̱na̱waj.

13

Pablo tano̱no̱tza

1 Iga nia̱j sej nimitzitatij, masis e̱yi ve̱jya iga nimitzpaxa̱lowiliáj. Xikejla̱mikika̱n ken kijtowa itájto̱l toTe̱ko: Iga agaj mamote̱lwi, kineki ompa maono o̱me o e̱yi yej makijto̱ka̱n iga kitakej yej ayompa mochij. 2 Iga sej nimitzpaxa̱lowili̱to̱yaj nimitzno̱no̱tzkej iga ayá̱ꞌ nia nimitzikne̱li̱tij amejeme̱n wa̱n sekin siga ayá̱ꞌ ankikajte̱waj iga ankichi̱waj yej aye̱kti. Malej wejka iná̱n nonoꞌ, sej nimitzno̱no̱tzaj ken kua̱ꞌ nonoꞌ amote̱noj. 3 Amejeme̱n ankinekij xikitaka̱n siga kua̱ꞌ nej nitajtowa, melá̱ꞌ iga Cristo ne̱tajto̱lmaka. Cristo ayéj iga awel mitzchi̱wiliáj tejté̱ iga mamitzcastiga̱ro̱ka̱n, sino que ipan amejeme̱n mone̱xtiá iga kipiá poder. 4 Melá̱ꞌ iga kua̱ꞌ kiclava̱rojkej Cristo ipan cruz, ayá̱ꞌ katka tajpalej, eꞌ iná̱n isatoꞌ iga ipode̱r Dios. Ijko̱nsan no̱ ken onoya Cristo, nejemej ayá̱ꞌ nitajpalejkej, eꞌ iga nise̱titokej wa̱n Cristo, nisatoskej iga ipode̱r Dios iga manimitzpale̱wi̱ka̱n amejeme̱n.

5 Amejéme̱nsan ximomachi̱li̱ka̱n siga anmoconfia̱rojtokej ipan toTe̱ko. ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga ipan amejeme̱n onoꞌ Jesucristo? Siga ayá̱ꞌ anmomelaꞌconfia̱rojtokej ipan Cristo, ijkó̱n sí anmopojpolójkeja. 6 Nejemej nikijtowaj iga ankimelaꞌmatij iga nejemej ayá̱ꞌ nemi nimoma̱polowaj. 7 Iwá̱n niktajtaniliáj Dios iga amejeme̱n iga amo xikchi̱waka̱n nité̱ yej aye̱kti. Ayéj iga nejemej manimone̱xtika̱n iga niye̱ꞌnemij, sino que iga amejeme̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti, malej iga mane̱si iga nejemej aniwelitiakej. 8 Nejemej awel nikchi̱waj tejté̱ yej kitzakuiliá iga mamokaki itájto̱l toTe̱ko, welsan nikchi̱waj tejté̱ iga mapi̱wi itájto̱l toTe̱ko yej melaꞌcie̱rtoj. 9 Inó̱n iga, si amejeme̱n má̱j antajpalejkej, nejemej nipa̱kij iga ayá̱ꞌ nitajpalejkej. Iwá̱n ni‑ora̱dowaj iga má̱j xiye̱ꞌnemika̱n ipan iyojwi Cristo. 10 Nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ kua̱ꞌ aya nia nimitzitatij iga weljoꞌ ximoyo̱lpataka̱n, ijkó̱n kua̱ꞌ nasis ayá̱ꞌ nimitzajajwaskej. Dios ne̱máꞌ iga manimanda̱ro iga manimitzpale̱wi̱ka̱n ayéj iga manimitzpolo̱ka̱n.

Pablo monawatiá

11 Ino̱nsan nimitzijliáj nokni̱wa̱n iga nimonawatiá iwá̱n amejeme̱n. Nimitztajtaniliáj iga xipa̱ktoka̱n, xikchi̱waka̱n iga má̱j xiye̱ꞌnemika̱n, se̱san amoa̱lmajmej wa̱n sekin, iwá̱n xonoka̱n tamelá̱, iwá̱n Dios yej te̱poxcho̱kiliá onos wa̱n amejeme̱n. 12 Ximopipitzo̱ka̱n iga ximosaluda̱ro̱ka̱n ken Dios kiye̱ꞌita. 13 Nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo mitzejla̱mikij.

14 ToTe̱ko Jesucristo mamitzikne̱li̱ka̱n, Dios mamitzcho̱kili̱ka̱n iwá̱n iyEspí̱ritoj maono wa̱n amejeme̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:20 1:20 “Amén” kijto̱jneki “ijkó̱nyawaꞌ”.

* 3:7 3:7 Ex 34:29

† 3:16 3:16 Ex 34:34

* 4:6 4:6 Gn 1:3

* 5:14 5:14 Ro 6:2-11

* 6:2 6:2 Is 49:8

* 8:4 8:4 Ro 15:26

† 8:15 8:15 Ex 16:18

* 9:9 9:9 Sal 112:9

* 11:14 11:14 Xikita glosario “Ángel”.

† 11:20 11:20 Xikita glosario “Esclavo”.

‡ 11:23 11:23 Látigo ken tikita chilillo yej chijtoꞌ iga kuetax.

* 12:2 12:2-5 Kua̱ꞌ Pablo kijtowa “se̱ ta̱gaꞌ yej kitoka Cristo”, ne̱si ken de yéjsan nemi tajtowa.

Gálatas

1

2

3

4

5

6

A̱maꞌ yej San Pablo kijkuiloj iga yej kitokaj Jesucristo yej cha̱ntitoyaj Galacia

Gálatas

1

Pablo tasaluda̱rowa

1 Nej, niPablo, yej itati̱tan Jesucristo. Ne̱tapejpen Jesucristo iwá̱n Dios yej toTaj yej ki‑ojpa‑ixitij Jesús ka̱n miktoya. Ayá̱ꞌ ne̱tapejpen niga ne̱ti̱tan ta̱gaꞌ iga iní̱n tekipáno̱l. 2 Nej iwá̱n nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj Jesucristo yej nij íwa̱n nonokej, nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ amejeme̱n yej ankitokaj Jesucristo yej amonokej ipan estado de Galacia. 3 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzmakaka̱n yej ye̱kti iga xonoka̱n tamelá̱. 4 Jesucristo kichij ken kineꞌ Dios yej toTaj wa̱n mote̱máꞌ iga miꞌ iga totechko, iga mate̱ma̱nawi iga ayꞌya matikchi̱waka̱n yej aye̱kti ken kitekichi̱waj yej onokej iná̱n ipan iní̱n ta̱jli. 5 ¡Nochipa mamoweyimati̱lti Dios! Ijkó̱nyawaꞌ.

Ateyi seꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá

6 Anikojasi te íga amejeme̱n nimani̱nsan ankikajtéjkeja Dios yej mitzno̱tzkej iga Cristo mitzikne̱liáj, iwá̱n nemi ankitokaj séꞌpaya tamachtilis yejkiꞌ tama̱nawiá. 7 Ayéj iga onoꞌ seꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá. Nimitzijliáj iní̱n iga onoꞌ sekin yej mitzkuejkuesowaj iwá̱n kipatasnekij ye̱ꞌnoti̱ciaj de Cristo yej te̱ma̱nawiá. 8 Eꞌ siga agaj mitzpowiliáj séꞌpaya ye̱ꞌnoti̱ciaj ayéj ken yej nimitzpowilijkej, inó̱n Dios makikno̱chi̱wa nochipa, até̱ kichij siga manimitzpowili̱ka̱n nejeme̱n o se̱ ángel* yej wi̱ꞌ ipan cielo. 9 Ken nikíjtoja sej, iná̱n sej nikijtowa: A̱ꞌsan ne̱si mitzpowiliáj séꞌpaya ye̱ꞌnoti̱ciaj, ayéj ken nimitzpowilijkej, inó̱n Dios kikno̱chi̱was ka̱n tawewelkatoꞌ.

10 Kua̱ꞌ nikijtowa iní̱n, ¿ix iga mane̱ye̱ꞌitaka̱n o iga mane̱ye̱ꞌita Dios? Ayá̱ꞌ nikneki mane̱ye̱ꞌitaka̱n. Siga niknéki‑oꞌ mane̱ye̱ꞌita la gente, nej ayoꞌ katka nikchi̱waya ken ne̱tekimaka Cristo.

Cristo kitapejpen Pablo iga itati̱tan

11 Xikmatika̱n nokni̱wa̱n iga ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá yej nikpowa, ayéj tájto̱l yej kejlánkejpa tajta̱gaꞌ; 12 iga nej ayá̱ꞌ ne̱machtij se̱ ta̱gaꞌ, niga agaj ne̱ne̱xtilij, ma̱jwaꞌ Jesucristo ima̱tika ne̱ne̱xtilij.

13 Amejeme̱n ankimátija ken iga ninemiá kua̱ꞌ nikchi̱waya ken tane̱xtiliáj judiyojmej. Amejeme̱n ankimatij ken iga poxsan nikuejkuesitinemiá kua̱ꞌ nikte̱mowa̱ya yej kitokaj Dios iga manikpolo̱ka̱n. 14 Wa̱n nej má̱j nikchij nochi ken tane̱xtiliáj judiyojmej que sekin yej íkua̱ꞌsan nimoskaltijkej. Nej nokta yej má̱j nikchijtoya ken tamachtia̱yaj no‑ikyapatajwe̱wetkej. 15 Eꞌ Dios ne̱tapejpen este kua̱ꞌ ne̱talaxwíjtogoꞌ noye̱ꞌ iwá̱n ne̱no̱tzaꞌ iga ne̱poxikne̱lij. Iwá̱n kua̱ꞌ yéj ijkó̱n kineꞌ, 16 nej ne̱ne̱xtilij iPiltzi̱n iga manikpowa itájto̱l yej tama̱nawiá, manikpowili yej ayéj judiyojmej. Wa̱n kua̱ꞌ iní̱n mochij, ayá̱ꞌ niájkiya niktajtanito agaj, 17 niga niajki Jerusalén iga manikitatij yej achto Cristo kiti̱tan kua̱ꞌ aya ne̱no̱tza. Ma̱jwaꞌ niajki ipan íta̱l Arabia, iwá̱n niajki sej a̱ltepe̱ꞌ Damasco.

18 Ayá̱ꞌ niajki Jerusalén este que panoj e̱yi año; iwá̱n ompa niki̱xmatiꞌ Pedro, iwá̱n quince días nisen‑onoyaj íwa̱n. 19 Eꞌ ayá̱ꞌ nikitaꞌ sekin iyapo̱stolejmej† Jesús, petz Jacobo yej iyikni̱n toTe̱ko Jesús. 20 Iní̱n yej nemi nimitzijkuilowiliáj, nimitznojma‑ijliáj iyi̱xtaj Dios iga ayá̱ꞌ nemi nimitzkajkaya̱waj.

21 Má̱j má̱j niajki ipan íta̱l estado de Siria iwá̱n estado de Cilicia. 22 Iwá̱n tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo yej onokej ipan íta̱l Judea aya ne‑i̱xmatiáj, 23 san kikakiáj iga kijtowaj: “Yej ikya te̱te̱mowa̱ya iga te‑ikno̱chi̱wa, iná̱n kipojtinemi ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ikya kinekiá mapoliwi.” 24 Iwá̱n kiweyimati̱ltia̱yaj Dios iga ne̱yo̱lpataꞌ.

2

Sekin itati̱tanimej Cristo ko̱mema̱wiáj Pablo

1 Kua̱ꞌ panoj catorce año, sej niajki Jerusalén iwá̱n Bernabé iwá̱n nikui̱gaꞌ no̱ Tito. 2 Niajki iga Dios ne̱ne̱xtilij iga maniá ompiga. Ompa Jerusalén, nimonechkojkej wa̱n sekin yej momati iga kimachtia̱yaj yej kitokaj Jesús. Nimonechkojkej noyokámejsan, wa̱n nikijlijkej nokta ken iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá yej nikpowiliá yej ayéj judiyojmej wa̱n yejemej ne̱tajto̱lkuikej. Ijkó̱n nikchij iga amo agaj makijto iga bá̱ldejsan tekipáno̱l yej nikchij wa̱n yej nikchijtoꞌ. 3 Eꞌ yejemej ayá̱ꞌ kitekimakakej iga mamocircuncida̱ro* Tito malej iga ayéj judío. Tito no̱ nemiá nowa̱n. 4 De iní̱n nitajtojkej iga sekin yej mopajpantiáj iga kitokaj Cristo, ichtakakalakkej ka̱n nonoyaj, wa̱n kinekiáj iga Tito mamocircuncida̱ro. Ini̱mej kalakkej iga tapi̱piáj, iga makitaka̱n ken iga Cristo Jesús te̱ma̱nawiá iga ayꞌya te‑ilpitokej iley Moisés. Yejeme̱n kinekiáj sej mate̱chi̱waka̱n ken escla̱vojmej† iga matikchi̱waka̱n nochi yej kijtowa la ley. 5 Eꞌ ni alí̱n ayá̱ꞌ niktajto̱lkui̱lijkej iga niknekikej iga melaꞌye̱ꞌnoti̱ciaj yej mitzma̱nawiáj nochipa maono wa̱n amejeme̱n.

6 Wa̱n yej ki̱xmatij iga tayaka̱ntokej, ayá̱ꞌ ne‑ijlijkej iga manikpata ken iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj. Malej iga ayá̱ꞌ nikmatisneki te̱ iteki in yejemej, iga Dios ayá̱ꞌ se̱san má̱j kiye̱ꞌita. 7 Ma̱jwaꞌ yejemej até̱ ne‑ijlijkej iga kitakej Dios ne̱máꞌ notekipáno̱l iga manikpowili ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayéj judiyojmej, kensan Dios kitekimáꞌ Pedro iga makipowili judiyojmej. 8 Iga ino̱nsan Dios yej kiti̱tan Pedro iga makipowili ye̱ꞌnoti̱ciaj yej judiyojmej, nej no̱ ne̱ti̱tan iga manikpowili yej ayéj judiyojmej.

9 Jacobo, Pedro iwá̱n Juan yej má̱j tayaka̱ntokej, kitakej iga Dios ne̱máꞌ iní̱n tekipáno̱l, inó̱n iga ne̱ma̱ki̱tzkijkej nej iwá̱n Bernabé. Iní̱n kichijkej iga mane̱si iga ne̱ye̱ꞌitakej, iga mane̱si iga no̱ kiye̱ꞌitaj iga mania̱ka̱n manitekipano̱tij ka̱n onokej yej ayéj judiyojmej, mie̱j yejemej yawij tekipano̱tij wa̱n judiyojmej. 10 Ne̱tajtanilíjkejsan iga manikpale̱wi̱ka̱n yej amotapialiáj, inó̱n nokta yej nochipa nikchijtiwi̱ꞌ.

Pablo kajajwa Pedro

11 Eꞌ kua̱ꞌ Pedro asiꞌ ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Antioquía, nikiji̱xko‑ijlij iga ayompa kichijtoya. 12 Achto Pedro takua̱ya iwá̱n yej ayéj judiyojmej, eꞌ kua̱ꞌ asikej sekin yej kiti̱tan Jacobo, Pedro moyokatij wa̱n ayoꞌ takua̱ya iwa̱mej, iga kimajmawilia̱ya ino̱mej judiyojmej. 13 Iwá̱n sekin judiyojmej yej kitokaj Cristo kichijkej ken kichij Pedro malej iga kimatij iga ayompa. Este Bernabé no̱ kichij ken yejemej iga atakua̱ya wa̱n yej ayéj judiyojmej. 14 Kua̱ꞌ nikitaꞌ iga yejemej ayá̱ꞌ nemi kichi̱waj ken tatekimaka melaꞌye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, nikijlij Pedro iyi̱xtaj nochi: “Ken tej tijudiyoj, iwá̱n atikchijtoya ken tatekimaka iley Moisés; ¿te iga tikne̱xtiliá yej ayéj judiyojmej iga makichi̱waka̱n yej judiyojmej kitekichi̱waj?”

Welsan timoma̱nawiáj iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo

15 Tejemej totékiya iga tijudiyojmej, iwá̱n tikijtowaj iga ayá̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti ken kichi̱waj yej ayéj judiyojmej. 16 Tikmatij iga ayagaj wel ye̱ꞌonos iyi̱xtaj Dios iga kichi̱wa ken tatekimaka iley Moisés. Wel tiye̱ꞌonoj iyi̱xtaj Dios iga timoconfia̱rowaj ipan Jesucristo. Inó̱n iga no̱ tejemej timoconfia̱rojkej ipan Jesucristo iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios iga timoconfia̱rówajsan, ayéj iga tikchi̱waj ken tatekimaka la ley. Iga ayagaj wel ye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga kichí̱wasan ken tatekimaka la ley.

17 Iná̱n siga tiknekij matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo, wa̱n timomakaj de cuenta iga tejemej no̱ tikchi̱waj yej aye̱kti, inó̱n ayá̱ꞌ kijto̱jneki iga Cristo te̱chi̱waltiáj yej aye̱kti. ¡Ayéj ijkó̱n! 18 Siga nikijtowa iga la ley ayá̱ꞌ ne̱pale̱wiá iwá̱n sej nimoconfia̱rowa iga wel nikchi̱wa ken la ley tatekimaka, iga ijkó̱n nikchi̱wa nokta yej aye̱kti. 19 Kua̱ꞌ nikchi̱wasnekiá ken la ley kijtowa, nikitaꞌ iga awel nikchi̱wa ken Dios kiye̱ꞌita. Wa̱n iyi̱xtaj la ley nimiguiꞌ, iga wel manono iga Dios. 20 Nej nimíguiꞌya pan cruz wa̱n Cristo; inó̱n iga ayoꞌ nej in yej nisatoꞌ, Cristo isatoꞌ nopan, iwá̱n iná̱n iga nonoꞌ, nonoꞌ iga nimoconfia̱rowa ipan iPiltzi̱n Dios yej ne̱cho̱kilij iwá̱n miguiꞌ iga nej. 21 Dios te̱poxikne̱liá malej iga ayá̱ꞌ teajasi iwá̱n awel niktepoꞌmaka, wa̱n siga agaj wel ye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga kichí̱wasan ken kijtowa la ley, bá̱ldejsanwaꞌ miguiꞌ Cristo.

3

Dios te̱maka iyEspí̱ritoj iga timoconfia̱rowaj ipan yéj

1 ¡Amejeme̱n yej ancha̱ntitokej Galacia, ni alí̱n ayá̱ꞌ anye̱ꞌtajla̱ntokej! ¿A̱ꞌyéj mitzkajkayajkej iga amo xikchi̱waka̱n ken kijtowa ye̱ꞌnoti̱ciaj? Kua̱ꞌ nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj nimitznojma‑ijlijkej ken iga kimiktijkej Jesucristo ipan cruz, ankentende̱rojkej ken kua̱ꞌ katka amonoyaj kua̱ꞌ mochij. 2 Taꞌ xine‑ijli̱ka̱n iní̱n: ¿Ix Dios mitzmakakej iyEspí̱ritoj iga ankichi̱waj ken tatekimaka iley Moisés, o iga ankicre̱dojkej kua̱ꞌ ankikakikej ye̱ꞌnoti̱ciaj? 3 ¿Te iga ayá̱ꞌ anye̱ꞌtajla̱ntokej? Kua̱ꞌ ampe̱wakej iga ankitokaj Cristo, mitzpale̱wijkej iyEspí̱ritoj Dios, ¿iná̱n ix ankinekij amosé̱ltisan xikchi̱waka̱n ken kineki Cristo? 4 ¿Ix bá̱ldejsan ankijyo̱wijkej iga mitzikno̱chijkej iga ankitokaj Cristo? Masej amo katka bá̱ldejsan. 5 Kua̱ꞌ Dios mitzmakaj iyEspí̱ritoj iwá̱n kichi̱wa ipan amejeme̱n yej ayi̱ꞌpa mo‑ita, ¿te iga kichi̱wa? Ayá̱ꞌ kichi̱wa iga amejeme̱n ankichi̱waj ken la ley tatekimaka, sino que iga ankicre̱dowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ankikakikej.

6 Xikejla̱mikika̱n iga Abraham moconfia̱roj ipan Dios, iwá̱n iga moconfia̱roj, inó̱n iga Dios kitaꞌ ken yej ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti. 7 Inó̱n iga amejeme̱n xikmatika̱n iga yej moconfia̱rowaj ipan Dios, inó̱mejwaꞌ in ipilowa̱n Abraham. 8 Wa̱n Dios kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l iga kiye̱ꞌitas yej ayéj judiyojmej iga moconfia̱rowaj ipan yéj; ikyay ijkí̱n kijlij Abraham iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj: “Iga tej nochi gente ipan ta̱jli yawij ye̱ꞌonotij.” 9 Ijkó̱n iga yej moconfia̱rowaj ipan Dios, Dios kichi̱was iga maye̱ꞌonoka̱n ijkó̱n kensan Abraham ye̱ꞌonoya iga moconfia̱roj ipan Dios.

10 Yej moconfia̱rowaj iga wel kichi̱waj ken tatekimaka iley Moisés, Dios kikno̱chi̱was iga itájto̱l kijtowa: “Yej ayá̱ꞌ kichi̱wa nochi ken tatekimaka iley Moisés, inó̱n Dios kikno̱chi̱was.” 11 Xikmelaꞌmatika̱n iga ayagaj ye̱ꞌonos iyi̱xtaj Dios iga kichi̱wa ken tatekimaka la ley; itájto̱l Dios kijtowa: “Yej moconfia̱rowa ipan Dios, Dios kiye̱ꞌita iwá̱n yawi onoti nochipa wa̱n yéj.” 12 Yej kitoka iley Moisés, nochipa makichi̱wa ken tatekimaka inó̱n ley, ayéj iga moconfia̱rowa ipan Dios. Iga itájto̱l Dios kijtowa: “Siga tikneki iga nochipa xono, xikchi̱wa nochi yej tatekimaka iley Moisés.”

13 Malej iga tejemej awel tikchi̱waj nochi ken tatekimaka iley Moisés, Cristo te̱ma̱nawij kua̱ꞌ miꞌ ipan cruz; kikno̱chijkej totechko. Ken ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios: “Yej miki pi̱pilójtoꞌpa ipan kuawiꞌ, inó̱n tokni̱n Dios kiye̱ꞌita iga kikno̱chijkej.” 14 Miꞌ Cristo iga Dios makichi̱wa iga wel maye̱ꞌonoka̱n yej ayéj judiyojmej, ijkó̱n ken kijlij Abraham. Iwá̱n tonochi̱n iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús wel matikpiaka̱n iyEspí̱ritoj Dios yej kijtoj iga te̱makas.

La ley iwá̱n yej Dios kijtoj iga te̱makas

15 Nokni̱wa̱n, nia nimitzne̱xtili̱tij ka̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan yej kichi̱waj tokni̱wa̱n: Kua̱ꞌ se̱ ta̱gaꞌ motajto̱ltiá iwá̱n agaj iwá̱n kichi̱waj se̱ a̱maꞌ ka̱n ne̱si iga motajto̱ltíjkeja iwá̱n kifirma̱rowaj, ayagaj wel kijtowa iga amo mamochi̱wa niga wel kita̱liliá seꞌ tájto̱l. 16 Puej Dios kijlij Abraham iwá̱n ipiltzi̱n* ipilówa̱mpa iga kimakas yej ye̱kti. Ka̱n ijkuilijtoꞌ ayá̱ꞌ kijtowa iga “ipilowa̱n ipilówa̱mpa” kenkua̱ꞌ nemi kijliá miaꞌ gente, sino que kijtowa: “ipiltzi̱n ipilówa̱mpa”, inó̱n kijto̱jneki se̱san, ino̱nwaꞌ Cristo. 17 Ini̱nwaꞌ in yej nikijto̱jneki: Dios motajto̱ltij iwá̱n Abraham iwá̱n Dios kijtoj iga kichi̱was ken motajto̱ltijkej. Inó̱n iga iley Moisés, yej wa̱laj kua̱ꞌ pánoja cuatrocientos treinta años, awel kijtowa iga ómpaya matami ken iga motajto̱ltijkej. Siga ijkó̱n, bá̱ldejsan yej Dios kijtoj iga kichi̱was. 18 Siga Dios te̱maka yej pox ye̱kti iga tikchí̱wajsan ken tatekimaka iley Moisés, ayéj katka iga matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan yej Dios kijtoj. Eꞌ yej Dios kimáꞌ Abraham, kimáꞌ iga kijlij iga kimakas, ayéj iga Abraham kitá̱nijpa.

19 Iwá̱n ¿téjastaj in iley Moisés? Inó̱n kimakakej iga mane̱si iga mochi̱wa yej aye̱kti. Inó̱n ley tamiꞌ este que wa̱laj inó̱n “iPiltzi̱n” yej Dios kijtoj iga wi̱ꞌ. Dios kimáꞌ inó̱n ley a̱ngelejmej iga yejeme̱n makimakaka̱n Moisés, wa̱n Moisés kimáꞌ judiyojmej. 20 Eꞌ kua̱ꞌ Dios kijlij Abraham yej kimakas, Dios akite̱moj agaj iga makipowili iga ima̱tika nokta kijlij. Dios se̱san wa̱n wel kichi̱wa isé̱ltisan ken kineki.

Tejas in la ley

21 ¿In iní̱n ix kijto̱jneki iga iley Moisés onoꞌ ico̱ntraj yej Dios kijtoj iga kichi̱was? Ayéj ijkó̱n. Eꞌ siga Dios te̱makaka se̱ ley yej wel kichi̱wa iga matonoka̱n, ijkó̱n wel tiye̱ꞌonoyaj iyi̱xtaj Dios iga san tikchi̱waj yej tatekimaka la ley. 22 Eꞌ ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios iga nochi gente ilpitoꞌ iga kichijtoꞌ yej aye̱kti; ijkó̱n iga petz yej kicre̱dowa ipan Jesucristo wel makipiá yej Dios kijtoj iga tamakas.

23 Kua̱ꞌ aya wi̱ꞌ yej ípan timoconfia̱rowaj, kenkua̱ꞌ te‑ilpitoya la ley, tikchi̱xtoyaj iga matiki̱xmatika̱n yej ípan matimoconfia̱ro̱ka̱n. 24 La ley ken se̱ yej teojmáꞌ iga te̱wi̱gaꞌ ka̱n onoꞌ Cristo, iga mate̱ye̱ꞌita Dios iga timoconfia̱rówajsan ipan Jesucristo. 25 Eꞌ iná̱n iga ásiꞌya yej ípan timoconfia̱rowaj, ayoꞌ teojmaka la ley.

26 Iga anmoconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús, amejeme̱n nochi ipilowa̱n Dios. 27 Nochi amejeme̱n anmose̱tilijkej iwá̱n Cristo iga anmobautiza̱rojkej.† Iná̱n annémija wa̱n Cristo kenkua̱ꞌ yéj amotzótzol. 28 Até̱ kichij siga se̱ judío o yej ayéj, esclavo o yej ayéj, ta̱gaꞌ o siwa̱ꞌ; iga anse̱titokej iwá̱n Cristo Jesús, kenkua̱ꞌ se̱san amonokej. 29 Siga amejeme̱n itatki Cristo, amejeme̱n ipilowa̱n ipilówa̱mpa Abraham, iwá̱n amotatki no̱ mochi̱was yej Dios kijlij Abraham iga kimakas.

4

1 Iní̱n yej nikijto̱jneki: Mie̱j aya yo̱lej se̱ te̱piltzi̱n yej kimakaskej nochi iga mochi̱was itatki, ne̱si ken se̱ na̱mo̱ltekipanowa̱ni yej onoꞌ icha̱n malej iga yéj nochi itatki. 2 Onoꞌ yej kiskaltiá inó̱n te̱piltzi̱n iwá̱n onoꞌ yej kita nochi yej itatki, este kua̱ꞌ kijto̱j itaj iga kimakas yej kikuis. 3 Ijko̱nsan no̱ tejemej, kua̱ꞌ aya tiki̱xmatiáj Cristo, ken kua̱ꞌ aya tiyo̱lejkej, tikchijtoyaj ken kitekimakaj yej kitokaj yej ayéj melaꞌdio̱smej. 4 Eꞌ kua̱ꞌ asiꞌ tiempo yej Dios kijtoj, kiti̱tan iPiltzi̱n, yej onoko ipan se̱ siwa̱ꞌ iwá̱n kichij ken tatekimaka iley Moisés. 5 Wa̱laj iga te̱xitomako ka̱n te̱tekimakatoya la ley, iga Dios mateo̱mema̱wi ken ipilowa̱n.

6 Iwá̱n iná̱n iga amejemej ipilówa̱nya Dios, kiti̱tan iPiltzi̱n iyEspí̱ritoj ipan amoa̱lmajmej; iwá̱n iga iyEspí̱ritoj wel tikijliáj Dios: “¡TinoTaj, noPáj!” 7 Iná̱n iga tej ipiltzi̱n Dios, iná̱n ayoꞌ mitztekimaka la ley. Iwá̱n iga tej ipiltzi̱n Dios, yawi mitzmakati yej pox ye̱kti iga ticre̱dowa ipan Cristo.

Pablo kino̱no̱tza yej mokuepasnekij iga kichi̱waj ken tatekimaka la ley

8 Eꞌ kua̱ꞌ amejeme̱n aya anki̱xmatiáj Dios, an‑ilpitoyaj iga ankitokayaj yej ayéj melaꞌdio̱smej. 9 Iná̱n iga anki̱xmatij Dios, o matikijto̱ka̱n, Dios mitzi̱xmatij amejeme̱n, ¿te iga sejoꞌ anmoconfia̱ro̱jnekij ipan yej ayéj melaꞌdio̱smej yej awel te̱ kichi̱waj iwá̱n anmote̱makaj iga mamitzilpitoka̱n iga ankitokasnekij sej? 10 Ankinekij iga Dios mamitzye̱ꞌitaka̱n iga té̱ ankichi̱waj ipan sekin día, meses, fecha iwá̱n año. 11 Nimajmawi iga bá̱ldejsan nochi yej nimitzmachtijkej.

12 Nokni̱wa̱n, nimitzijliáj iga ximochi̱waka̱n ken nej, iga nej no̱ nimochij ken amejeme̱n iga ayoꞌ ne̱tekimakatoꞌ la ley. Amejeme̱n ayá̱ꞌ annechi̱wilijkej nité̱ yej aye̱kti. 13 Ankimátija, kua̱ꞌ achto nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, nika̱wiꞌ wa̱n amejeme̱n iga aye̱kti nikmachi̱lia̱ya. 14 Iwá̱n iga aye̱kti nikmachi̱lia̱ya, amejeme̱n wel katka ayá̱ꞌ anne̱ye̱ꞌitayaj, eꞌ malej ijkó̱n amejeme̱n ayá̱ꞌ anne̱pi̱najtijkej niga anne̱semakakej. Ma̱jwaꞌ anneo̱mema̱wijkej ken se̱ iyá̱ngel Dios; ken kua̱ꞌ nemi anko̱mema̱wiáj Jesucristo nokta. 15 ¿Te iga iná̱n ayoꞌ ampa̱kij? Wel nikijtowa iní̱n iga nimitztajtowiliáj, siga wel katka este anne̱makayaj amoyi̱x. 16 Iwá̱n iná̱n, ¿ix anne‑ijíyaja iga nimitzijlijkej yej ompay nokta?

17 Yej kinekij iga xikchi̱waka̱n ken tatekimaka iley Moisés, ayéj iga mitzye̱ꞌojmakaj. Yejemej kinekij mamitzyokati̱ka̱n iwá̱n nejemej, iwá̱n yejémejsan xikye̱ꞌitaka̱n. 18 Ye̱kti iga xiknekika̱n iga xikpale̱wi̱ka̱n sekin, siga yej ankichi̱wiliáj nokta yej ye̱kti, eꞌ xikchi̱waka̱n nochipa, ayéj kua̱ꞌsan nonoꞌ amowa̱n. 19 Amejeme̱n yej nimitznekij ken nokta annopilowa̱n, sej nimokno̱chijtoꞌ iga amejeme̱n, ken tikita se̱ te̱ye̱ꞌ kua̱ꞌ kualo̱toꞌ iga taonoltiá; iwá̱n ijkó̱n nia nimokno̱chijtoti este que xikmelaꞌtokaka̱n Cristo. 20 ¡Niknekiskia̱ya maguiꞌ sémiya nokta manono amowa̱n iga manimitztzojtzope̱liꞌno̱tzaka̱n, puej ayoꞌ nikmati te̱ nikchi̱wa wa̱n amejeme̱n!

Mami̱xkui̱tilo ipan Agar wa̱n Sara

21 Amejeme̱n yej ankichi̱wasnekij ken tatekimaka iley Moisés, xine‑ijli̱ka̱n iní̱n: ¿Ix ayí̱ꞌ ankikakikej ken kijtowa inó̱n ley? 22 Kijtowa iga Abraham kipiáꞌ o̱me isiwa̱ꞌ, se̱ yej imelaꞌsiwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sara, iwá̱n seꞌ yej isirvie̱ntaj Sara yej ito̱ka̱ꞌ Agar. Sejsé̱ isiwa̱ꞌ kitaꞌ se̱ ipiltzi̱n. 23 Eꞌ ipiltzi̱n sirvienta onoko iga ta̱gaꞌ kineꞌ, mie̱j ipiltzi̱n yej ayéj sirvienta onoko iga mochij yej kijtoj Dios. 24 Iní̱n ta̱tapowalis ka̱n mami̱xkui̱tilo. Ino̱mej o̱me siwa̱tkej kijto̱jneki o̱me pacto yej Dios kichij. Se̱ de inó̱n pacto mochij ipan tepe̱ꞌ Sinaí, iwá̱n inó̱n te̱ne̱xtiliá de Agar; nochi ipilowa̱n Agar onoj iga escla̱vojmej iga kipiáj ite̱ko yej la ley. 25 Agar kijto̱jneki inó̱n tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sinaí yej onoꞌ Arabia, inó̱n kijto̱jneki Jerusalén yej iná̱n onoꞌ ipan ta̱jli, iga yej ompa cha̱ntitokej wa̱n ipilowa̱n kitekimakatokej iley Moisés. 26 Eꞌ Sara kijto̱jneki seꞌ Jerusalén yej onoꞌ ajko ipan cielo, ino̱nwaꞌ ayéj esclava, iwá̱n tejemej ipilowa̱n. 27 Iga itájto̱l Dios kijtowa:

Xipa̱ki tej siwa̱ꞌ yej ayá̱ꞌ tipilowa;

xitzajtzi iga tipa̱ki, tej yej ayí̱ꞌ tipilkualo.

Iga siwa̱ꞌ yej kikajtejkej yawi kipiati má̱j ipilowa̱n,

má̱j que inó̱n siwa̱ꞌ yej we̱wejyoj.

28 Nokni̱wa̱n, tejemej ken tikita Isaac yej ipiltzi̱n Sara; tejemej te̱pilowa̱n yej Dios kijtoj iga onoskej. 29 Eꞌ ijkó̱n ken ikya ipiltzi̱n Agar, yej onoko iga ta̱gaꞌ kineꞌ, kikno̱chij ipiltzi̱n Sara, yej onoko iga kineꞌ iyEspí̱ritoj Dios; ijkó̱n no̱ iná̱n, yej kichi̱wasnekij ken tatekimaka iley Moisés, te‑ikno̱chi̱waj tejemej yej tonokej iga iyEspí̱ritoj Dios. 30 Eꞌ, ¿te̱ kijtowa Dios ipan itájto̱l? Kijtowa: “Xiki̱xti esclava iwá̱n ipiltzi̱n, iga ipiltzi̱n esclava awel kikui yej itatkiijyas ipiltzi̱n yej ayéj esclava.” 31 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, tejemej ayéj ken ipilowa̱n yej esclava yej kitekimakatoꞌ iley Moisés, ma̱jwaꞌ tejemej ipilowa̱n yej ayéj esclava iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo.

5

1 Cristo te̱xiton iga ayoꞌ mate̱tekimakato la ley. Inó̱n iga xixitontoka̱n, iwá̱n ayoꞌ ximote̱makaka̱n iga sej mamitztekimakatoka̱n la ley.

2 Taꞌ xine̱kakika̱n, nej niPablo, nimitzijliáj siga amejeme̱n anmocircuncida̱rowaj, ayá̱ꞌ mitzpale̱wiáj iga miguiꞌ Cristo. 3 Nimitzijliáj sej iga nochi yej mocircuncida̱rowa, yawi onoti iga makichi̱wa nochi ken tatekimaka iley Moisés. 4 Amejeme̱n yej ankijtowaj iga anye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios iga san ankichi̱waj ken tatekimaka la ley, anmoyokatijkej de Cristo iwá̱n ankikajtejkej Dios yej te‑ikne̱liá. 5 Eꞌ iga nejemej, iyEspí̱ritoj Dios ne̱ne̱xtiliáj iga nejemej niawij niye̱ꞌonotij iyi̱xtaj Dios iga nimoconfia̱rowaj ipan Cristo. 6 Siga tise̱titokej iwá̱n Cristo Jesús, até̱ kichij siga tonokej circuncida̱doj o ayá̱ꞌ, monékisan iga matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios, iwá̱n siga timoconfia̱rowaj, tiknekískeja tokni̱wa̱n.

7 Amejeme̱n ómpaya ken ankichijtoyaj. ¿A̱ꞌyéj mitzka̱waltijkej iga ayoꞌ xikchi̱waka̱n ken kijtowa melaꞌye̱ꞌnoti̱ciaj? 8 Ayéj Dios yej mitzka̱walti̱jnekij, iga Dios nokta yej mitzno̱tzaj. 9 Amo xike̱lka̱waka̱n iga “alí̱n levadura* kiposa̱wayaltiá nochi tixti kua̱ꞌ mochi̱wa pan.” Ijkó̱n se̱ yej ayompa tamachtiá wel kichikoki̱xtiá komati tokni̱wa̱n. 10 Nej nimoconfia̱rowa ipan toTe̱ko iga amejeme̱n ankitokaskej ken nimitzmachtijkej, eꞌ Dios yawi kicastiga̱ro̱ti yej mitzkuejkuesowaj, a̱ꞌsan ne̱sis.

11 Nokni̱wa̱n, siga nej katka manitatekimakátooꞌ iga mamocircuncida̱ro̱lo, judiyojmej ayá̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱wayaj iwá̱n ayá̱ꞌ kikuejkuesowa̱yaj kua̱ꞌ kikakij iga nikpowa te iga Cristo miguiꞌ ipan cruz. 12 Eꞌ ino̱mej yej mitzkuejkuesojtinemij iga ximocircuncida̱ro̱ka̱n, ¡masejwaꞌ nochi yejemej mamomelaꞌtekíka̱nya!

13 Nokni̱wa̱n, Dios mitzno̱tzkej iga ayoꞌ mamitztekimakatoka̱n la ley. Malej iga ijkó̱n, amo xikchi̱waka̱n ayompa kensan kineki amoa̱lmaj, ma̱jwaꞌ ximosepampale̱wi̱ka̱n iga mane̱si iga anmonekij. 14 Iga nochi yej tatekimaka la ley wel mochi̱wa ipan iní̱n yej ijkí̱n kijtowa: “Xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá.” 15 Nimitzijliáj, siga anmotankuaj iwá̱n anmokuaj amejéme̱nsan, anyawij anmosepantami̱tij.

Matinemika̱n ken kineki iyEspí̱ritoj Dios

16 Iní̱n yej nimitzijliáj: Xinemika̱n ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, iwá̱n amo xinemika̱n ayompa ken kineki amoa̱lmaj. 17 Iga nochi yej aye̱kti tikchi̱wasnekij, akiye̱ꞌita iyEspí̱ritoj Dios, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios akiye̱ꞌita yej aye̱kti tikchi̱wasnekij. Iyo̱mextimej ayá̱ꞌ moye̱ꞌitaj, inó̱n iga amejemej awel ankichi̱waj yej ankinekij. 18 Eꞌ siga iyEspí̱ritoj Dios mitzojmakaj, ayoꞌ mitztekimakatokej la ley.

19 Né̱sisan yej ayompa kichi̱waj ken kinekij iya̱lmajmej, ijkí̱n kichi̱waj: kochij wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitokej, kichi̱waj yej pox aye̱kti, este ayoꞌ pi̱na̱waj iga ayompa kichi̱waj, 20 kiweyimatij i̱dolojmej, taachisa̱rowaj, ta‑ijiyaj, pox takuejkuesowaj, kikui̱li̱jnekij yej seꞌ itatki, pox kuejkuesiwij, kinekij yejémejsan mamoye̱ꞌchi̱waka̱n, moyojyokatiáj iwá̱n monechkowaj wa̱nsan yej moye̱ꞌitaj, 21 ta‑i̱xitaj, tamiktiáj, senta̱wa̱naj ka̱n pox tajtakuaj iga ilwichi̱waj, iwá̱n kichi̱waj sékinoꞌ yej ijkó̱mpasan. Nimitzno̱no̱tzaj amejeme̱n kensan achto nimitzijlijkej, yej ijkó̱n kichi̱waj, ayá̱ꞌ wel kalakiskej ka̱n reina̱rowa† Dios.

22 Eꞌ iyEspí̱ritoj Dios kichi̱wa ipan toa̱lmaj iga matimocho̱kili̱ka̱n, matipa̱ktoka̱n, matonoka̱n tamelá̱, amo nimaní̱n matikuesiwika̱n, matite‑ijikni̱mej, matikye̱ꞌchi̱wili̱ka̱n sekin, nochipa matikchi̱waka̱n ken tikijtowaj iga tikchi̱waskej, 23 matiyo̱ltzope̱likmej, iwá̱n matimoyo̱ltakua̱wili̱ka̱n kua̱ꞌ tikchi̱wasnekij yej aye̱kti. Ateyi nisé̱ ley yej tatekimaka iga amo matikchi̱waka̱n ijkí̱n. 24 Iwá̱n yej tiktokaj Jesucristo, tikmiktijkej ipan cruz nochi yej aye̱kti yej kichi̱wasneki toa̱lmaj. 25 Ya que iyEspí̱ritoj Dios kichij iga wel matiye̱ꞌonoka̱n, matikchi̱waka̱n nochi ken te̱ne̱xtiliá.

26 Amo matimoweyimatika̱n, amo matimokuejkueso̱ka̱n niga matimosepan‑i̱xitaka̱n.

6

Ximosepampale̱wi̱ka̱n

1 Nokni̱wa̱n, siga ankitaj agaj kichij yej aye̱kti, amejeme̱n yej má̱j ankimatij ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, xikpale̱wi̱ka̱n iga sej maye̱ꞌnemi. Tamelá̱ xikno̱tzaka̱n; amo ximoweyimatika̱n. Amo santá̱ꞌ tej no̱ tikchi̱wasnekis yej aye̱kti. 2 Ximosepampale̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ ayꞌya ankojasij ken ankichi̱waj ipan tejté̱ yej mitzyo̱lmiktijtokej. Iga ijkó̱n, ankichi̱waj ken tatekimaka iley Cristo.

3 Si agaj momachi̱liá iga kipiá itekiyo kua̱ꞌ ayéj te̱ iteki, inó̱n igá̱najsan mokajkaya̱wa. 4 Sejsé̱ ima̱tika mamo‑ita ken iga nemi, iwá̱n siga kita iga ómpaya ken kichijtoꞌ, iyá̱lmajsan makimatito iga ye̱ꞌonoꞌ. Eꞌ amo makijto iga yéj má̱j ye̱ꞌnemi que seꞌ. 5 Puej sejsé̱ kimati te̱ tekipáno̱l Dios kimáꞌ iga makichi̱wa.

6 Yej nemi momachtiá ipan itájto̱l Dios, yej quipiá, achi makimako̱kati itamachtia̱ni.

7 Amo ximokajkaya̱waka̱n: ayagaj wel kaja̱wilmati Dios. Yej kichi̱wiliá agaj tejté̱, inó̱n yawi mokuepati iyakapan. 8 Siga agaj kichi̱wa yej ajaye̱kti, iga inó̱n yej kichij yawi melaꞌpoliwiti. Eꞌ yej kichi̱wa yej ye̱kti ken kineki iyEspí̱ritoj Dios, iyEspí̱ritoj Dios yawi kichi̱wati iga nochipa maono iyi̱xtaj Dios. 9 Inó̱n iga amo matisiawika̱n iga tikchi̱waj yej ye̱kti. Siga ayá̱ꞌ timosemakaskej, wi̱ꞌ día kua̱ꞌ te̱makaskej yej teajasi. 10 Inó̱n iga kua̱ꞌ wel, matikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti nochi, iwá̱n inó̱n má̱j matikchi̱wili̱ka̱n tokni̱wa̱n yej no̱ moconfia̱rowaj ipan Cristo.

Pablo tano̱no̱tza iwá̱n tanawatiá

11 Taꞌ xikitaka̱n kejke̱ꞌpa le̱trajwe̱wetkej nemi nimitzijkuilowiliáj noma̱tika. 12 Ino̱mej yej mitztekimakaj iga ximocircuncida̱ro̱ka̱n, kichi̱waj iga san makiye̱ꞌitaka̱n, iwá̱n iga amo makijiyaka̱n iga kitokaj Cristo yej miꞌ pan cruz. 13 Eꞌ niga yej onokej circuncidado ayá̱ꞌ kichi̱waj nochi ken tatekimaka la ley. Eꞌ mitztekimakaj iga ximocircuncida̱ro̱ka̱n iga mamokichmatika̱n iga mitzchi̱waltijkej iga ximotekika̱n. 14 Eꞌ nej iga nité̱ yej nikchi̱wa ayá̱ꞌ nimoweyimati, petz nimoweyimati iga niktoka toTe̱ko Jesucristo yej miꞌ ipan cruz. Jesucristo miꞌ iga nej, ijkó̱n nochi yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli ayꞌ ne̱yo̱ltila̱na ken kua̱ꞌ míktoꞌya iwá̱n nej ken no̱ nimíktoꞌya iga ayꞌ nikchi̱wa ken mochi̱wa pan iní̱n ta̱jli. 15 Iga tise̱titokej iwá̱n Cristo Jesús, até̱ kichij siga timocircuncida̱rowaj o ayá̱ꞌ, monékisan iga Dios mate̱yo̱lpata. 16 Dios makichi̱wa iga maonoka̱n tamelá̱ iwá̱n makikne̱li̱ka̱n nochi yej kichi̱wa ken nemi nimitzijliáj, inó̱mejwaꞌ nokta in ipilowa̱n Dios.

17 Iná̱n nike̱man anikneki agaj mane̱yo̱lmikti; ipan nokajlo̱ꞌ ne̱si notákal iga ne‑ikno̱chijkej iga niktoka toTe̱ko Jesús.

18 Nokni̱wa̱n, niktajtaniliá toTe̱ko Jesucristo iga makichi̱wa yej ye̱kti ipan amejeme̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:8 1:8 Xikita glosario “Ángel”.

† 1:19 1:19 Xikita glosario “Apóstol”.

* 2:3 2:3 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 2:4 2:4 Xikita glosario “Esclavo”.

* 3:16 3:16 Ipan griego kijtowa “semilla”, yej wel kijto̱jneki se̱san o miaꞌ. Niga Pablo kijtowa iga kijto̱jneki Cristo.

† 3:27 3:27 Xikita glosario “Bautizar”.

* 5:9 5:9 Xikita glosario “Levadura”.

† 5:21 5:21 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

Efesios

1

2

3

4

5

6

A̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Éfeso

Efesios

1

Pablo kijkuilowiliá yej kitokaj Jesús yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Éfeso

1 Nej niPablo, iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj, se̱ yej yéj kiti̱tan, iga Dios ijkó̱n kineꞌ. Nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ yej ankitokaj Dios iwá̱n ankicre̱dowaj Jesucristo yej ancha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Éfeso. 2 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱waka̱n iga pan amoa̱lmaj xonoka̱n tamelá̱.

Dios te̱yo̱lchika̱wa iga tiktokaj Cristo

3 Matikweyimati̱lti̱ka̱n yej iDio̱s iwá̱n iTaj toTe̱ko Jesucristo iga Dios te̱maꞌya ipan toespí̱ritoj nochi yej ye̱kti yej onoꞌ ipan cielo iga tise̱titokej iwá̱n Cristo. 4 Dios te̱tapejpen áchtosan, este kua̱ꞌ aya mochi̱waya iní̱n ta̱jli, iga matise̱titoka̱n iwá̱n Cristo, iga matimochi̱waka̱n de yéjpasan iwá̱n iga matikchijtoka̱n iyi̱xtaj yej yéj kineki. 5 Dios iga te̱poxcho̱kilij, kejla̱n este ikyay iga te̱tapejpen iwá̱n kiti̱tan Jesucristo iga matimochi̱waka̱n nokta ipilowa̱n, ijkó̱n Dios kiye̱ꞌita. 6 Dios poxsan te‑ikne̱lij iga teo̱mema̱wij iga yej kichij ipiltzi̱n yej poxsan kineki, ijkó̱n kajasi iga matikweyimati̱ltijtoka̱n. 7 Iga iyesyo Cristo kitoyaj kua̱ꞌ miguiꞌ, te̱ma̱nawij iwá̱n tee̱lka̱wilij yej aye̱kti tikchijkej, inó̱n kichij iga te̱poxikne̱lij. 8 Dios iga te̱poxcho̱kiliá, te̱mati̱ltij yej matikchi̱waka̱n iwá̱n iga matiki̱xmatika̱n iyojwi. 9 Te̱ne̱xtilij yej i̱ya̱ntoya, yej yéj kejla̱ntoya iga tejeme̱n, ken yéj kiye̱ꞌitaꞌ iga ipan Cristo kineꞌ mamochi̱wa. 10 Dios yawi kichi̱wati kua̱ꞌ yéj nokta kinekis iga kise̱tili̱tij nochi yej onoꞌ ipan cielo iwá̱n yej onoꞌ ipan ta̱jli iga Cristo makimanda̱ro.

11 Iwá̱n iga tise̱titokej wa̱n Cristo iná̱n timotapialiaja, iga Dios te̱máꞌ yej yéj itatki, te̱tapejpentoyay iga Dios ijkó̱n nokta kejla̱ntoya, iga kichi̱wa ken yéj kiye̱ꞌita. 12 Ijkó̱n Dios kichij iga nejemej nijudiyojmej áchtosan maniksenta̱li̱ka̱n noa̱lmajmej pan Cristo iwá̱n manikweyimati̱lti̱ka̱n. 13 Amejeme̱n no̱ ankikakikej melaꞌye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa iwá̱n ankicre̱dojkej Cristo. Dios mitzmakakej iyEspí̱rito Santo iga mané̱siya iga amejeme̱n itátkiya yéj, yej ikyay kijtoj iga yawi mitzmakatij. 14 Iga Dios te̱máꞌ iyEspí̱ritoj, te̱ne̱xtiliá iga yéj yawi te̱makati ma̱joꞌ yej yéj itatki. Íkua̱ꞌ kisalva̱rowa nochi tokni̱wa̱n yej yejpa itatki iwá̱n nochi kiweyimati̱ltiáj.

Pablo kitajtaniliá Dios iga makipale̱wi̱ka̱n yej kitokaj Jesucristo

15 Inó̱n iga nej, kua̱ꞌ nikaguiꞌ iga amejeme̱n anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko Jesucristo iwá̱n anmocho̱kiliáj wa̱n yej kitokaj Dios, 16 ayá̱ꞌ nikajte̱wa iga nikmaka gracias Dios iga amejeme̱n. Nochipa nimitzejla̱mikij kua̱ꞌ nitajtowa wa̱n Dios. 17 Niktajtaniliá iDio̱s toTe̱ko Jesucristo, toTaj yej kipoxpiá poder, iga mamitzmakaka̱n iyEspí̱ritoj iga xikmatika̱n te̱ xikchi̱waka̱n iwá̱n xiki̱xmatika̱n má̱j Dios. 18 No̱ niktajtaniliá Dios iga mamitzta̱wi̱ka̱n pan amoa̱lmajmej iga xikmatika̱n te̱ iga mitzno̱tzkej, iwá̱n xikmatika̱n no̱ yej pox ye̱kti yej Dios yawi kimakati ino̱mej yej yéj itatki. 19 Nikneki xikmatika̱n iweyi poder yej akipiá ka̱n tantoꞌ, inó̱n te̱pale̱wiá kua̱ꞌ tiksenta̱lijtokej toa̱lmaj pan Cristo. Ini̱nsan iweyi poder yej Dios kine̱xtij 20 kua̱ꞌ kojpa‑ixitij Cristo iga miktoya iwá̱n kita̱lij ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ ipan cielo. 21 Ompa kita̱lij Cristo iga má̱j mamanda̱ro que nochi espi̱ritojmej yej kipiáj poder iwá̱n nochi yej manda̱rowaj pan cielo, ipan iní̱n ta̱jli yej iná̱n onoꞌ iwá̱n yej wi̱ꞌoꞌ. 22 Dios kita̱lij Cristo iga makimanda̱ro nochi, iwá̱n no̱ kita̱lij iga maono ken tzontekon pan nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj toTe̱ko. 23 Yej tiktokaj Cristo, tejemej icue̱rpoj. Yej tiktokaj Cristo atikpolowaj nité̱ iga yéj no̱ya̱n ono wa̱n nochi kipiá.

2

Dios te̱yokama̱nawiá

1 Cristo mitzojpa‑ixitijkej iga anmiktoyaj iyi̱xtaj Dios iga ankichijtoyaj yej aye̱kti. 2 Inó̱n ankichijtoyaj ikya, kensan kichi̱waj yej aki̱xmatij Dios, san ken kineki Tzitzimiꞌ yej manda̱rowa ipan ejekaꞌ, iwá̱n yej no̱ kichi̱waltiá yej aye̱kti ino̱mej yej akichi̱waj ken kineki Dios. 3 Ikya nochi tejemej ijkó̱n no̱ tinemiáj, tikchi̱wayaj san ken kinekiá toa̱lmaj, iwá̱n san ken tikejla̱mikiáj, inó̱n iga teajasiá iga Dios mate̱castiga̱ro kensan sekin. 4 Eꞌ Dios pox te‑ikne̱liá iga pox te̱cho̱kiliá, 5 malej iga tejeme̱n timiktoyaj iyi̱xtaj Dios iga tikchijtoyaj yej aye̱kti, Dios teojpa‑ixitij wa̱n Cristo. Dios ken te̱mako̱kawiá iga tiye̱ꞌonoskej wa̱n kiye̱ꞌita iga mate̱ma̱nawi. 6 Dios teojpa‑ixitij wa̱n Cristo Jesús, iwá̱n tee̱wato̱ltij ite̱noj ka̱n onoꞌ ipan cielo. 7 Ijkó̱n kichij iga makine̱xti pan miaꞌ xiwiꞌ yej wi̱ꞌoꞌ, iga te̱poxye̱ꞌita iwá̱n pox te‑ikne̱liá iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús. 8 Dios mitzma̱nawijkej iga mitzcho̱kiliáj iga ípan anmoconfia̱rojkej; iwá̱n iní̱n ayéj iga amoga̱naj ankichijkej, sino que Dios mitzyokamako̱kawijkej. 9 Iní̱n ayéj iga tejté̱ tikchijkej iga tikta̱nkej, iga amo agaj mamoweyimati. 10 Tejeme̱n Dios teojpachij iga matisenemika̱n wa̱n Cristo Jesús, iga matikchi̱waka̱n yej ye̱kti, iga ijkó̱n yéj áchtosan kejla̱n ken matinemika̱n.

Tonokej tamelá̱ ipan Cristo

11 Inó̱n iga amo xike̱lka̱waka̱n iga amejeme̱n ayéj anjudiyojmej; judiyojmej mitzijlia̱yaj “incircuncisos”* iga yejemej nochi tajta̱gaꞌ mojliáj “circuncidados” iga yejeme̱n inó̱n kitekichi̱waj. 12 Íkua̱ꞌ amejeme̱n aya anki̱xmatiáj Cristo, judiyojmej mitzitakej iga anwejkacha̱nejkej, ayá̱ꞌ anki̱xmatiáj te̱ motajto̱ltijkej Dios wa̱n israeli̱tajmej niga yej kijtoj iga yawi kichi̱wati. Amose̱lti amonoyaj ipan iní̱n ta̱jli iga ayá̱ꞌ anki̱xmatiáj Dios wa̱n ayá̱ꞌ ankimatiáj siga wel anmoma̱nawia̱yaj. 13 Eꞌ iná̱n iga ansenemij wa̱n Cristo Jesús, amejeme̱n yej amonoyaj wejka iga Dios, ankina̱ꞌtechójkeja iga miguiꞌ Cristo iga amejeme̱n. 14 Cristo kichij iga matonóka̱nya tamelá̱. Yéj kichij iga judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej mamochi̱waka̱n ken se̱san, iga Dios kixi̱xíti̱nya inó̱n yej tayojyokatijtoya iga mo‑i̱xitayaj. 15 Kua̱ꞌ miꞌ Cristo, ompa tamiꞌ iley Moisés wa̱n nochi yej tatekimaka. Yej judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej mochij ken se̱san ta̱gaꞌ iga kisentokaj Cristo. Ijkó̱n kichij iga matonóka̱nya tamelá̱. 16 Kua̱ꞌ miꞌ ipan cruz, Cristo kichij iga matami iga mo‑ijiyayaj yej judiyojmej iwá̱n yej ayéj judiyojmej iwá̱n mochijkej ken se̱san ta̱gaꞌ. Iná̱n wel tonochimej tonoskej tamelá̱ iyi̱xtaj Dios.

17 Cristo wa̱laj iwá̱n kipowaꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj ken wel matonoka̱n tamelá̱ iyi̱xtaj Dios tonochimej, yej ayéj judiyojmej yej wejkatitoyaj iga Dios iwá̱n judiyojmej yej ken na̱ꞌsan onoyaj wa̱n Dios. 18 Iga Jesucristo miꞌ iga tejeme̱n, tonochi̱n yej tijudiyojmej iwá̱n yej ayéj, iná̱n wel tasij ite̱noj toTaj iga ino̱nsan iyEspí̱ritoj Dios. 19 Inó̱n iga iná̱n amejeme̱n ayꞌya anwejkacha̱nejkej, niga ayoꞌ amonokej ipan ta̱jli yej ayéj amotatki. Iná̱n anse̱tiakej iwá̱n ino̱mej yej itatki Dios iwá̱n no̱ anmochíjkeja ipilowa̱n Dios. 20 Wa̱n amejeme̱n iná̱n ken se̱ weyi kajli yej taksatoꞌ pan yej te̱ne̱xtilij apo̱stolejmej wa̱n profe̱tajmej,† iwá̱n Jesucristo nokta ken tikita achto teꞌti ka̱n tajtaksatoꞌ inó̱n kajli. 21 Iga tise̱titokej wa̱n Cristo, ken yo̱liꞌ yo̱liꞌ tejkatiá kajli te que ye̱ka̱wi se̱ tio̱pan yej yokachijtoꞌ iga toTe̱ko. 22 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n, iga anse̱titokej wa̱n Cristo, anmosenechkowaj iga mamitzchi̱waka̱n ken se̱ kajli ka̱n maono iyEspí̱ritoj Dios.

3

Dios kiti̱tani Pablo iga makipowili ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayéj judiyojmej

1 Inó̱n iga nej Pablo, nipre̱sojtitoꞌ iga nikchi̱wa ken kineki Cristo Jesús; nitekipanowa iga xiye̱ꞌonoka̱n amejeme̱n yej ayéj anjudiyojmej. 2 Ankimátija iga Dios ne‑ikne̱lij iga ne̱máꞌ iní̱n tekipáno̱l iga manimitzpale̱wi̱ka̱n. 3 Dios ne̱ne̱xtilij yej i̱ya̱ntoya iwá̱n ne̱mati̱ltij, ijkó̱n ken nimitzijkuilowilíjkeja achi ipan iní̱n a̱maꞌ. 4 Kua̱ꞌ anki̱xpowaskej iní̱n, ankimatiskej iga nikmátiya yej i̱ya̱ntoya, yej Cristo kichi̱wako. 5 Inó̱n yej to‑ikyapatajwa̱n ayá̱ꞌ kimatikej; eꞌ iná̱n Dios, iga iyEspí̱ritoj kine̱xtilij iyapo̱stolejmej iwá̱n iprofe̱tajmej. 6 Ini̱nwaꞌ in yej aya momatiá: Jesucristo no̱ wel kima̱nawiá yej ayéj judiyojmej iga mamochi̱waka̱n se̱san wa̱n judiyojmej; iyo̱mexti̱n mochi̱waskej ken tikita se̱san ta̱gaꞌ iga Dios kimakas nochi yej kijlij judiyojmej iga yawi kimakatij.

7 Malej iga aneajasi, Dios ne‑ikne̱lij iwá̱n ne̱ta̱lij iga wel manitekipano iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj. 8 Nej yej má̱j até̱ noteki que nochi yej kitapejpen Dios iga itatki; eꞌ yéj kiye̱ꞌita iga manikpowili ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayéj judiyojmej. Inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj te̱mati̱ltiá yej kichij Cristo iga tejeme̱n, yej pox vale̱rowa iwá̱n ayagaj wel kaxiliá ipatiyo. 9 Dios, yej kichij nochi yej tikitaj, kineꞌ iga manikne̱xtili nochi gente ken yéj kichi̱was, yej desde ikya ayagaj kimatiá. 10 Ijkó̱n a̱ngelejmej* yej onokej ipan cielo iwá̱n espi̱ritojmej yej kipiáj poder, kitaj ipan tokni̱mej yej kitokaj Dios, iga Dios nokta kipoxmati te̱ kichi̱wa. 11 Dios kichij ijkó̱n kensan kejla̱ntoya pox ikyay, inó̱n kichij iga kiti̱tan toTe̱ko Cristo Jesús. 12 Iga tiktokaj Cristo, iná̱n ayá̱ꞌ tipi̱na̱waj iga tikna̱ꞌtechowaj Dios, iga timoconfia̱rowaj ipan yéj. 13 Inó̱n iga nimitzijliáj, amo ximokno̱matika̱n iga nemi ne‑ikno̱chi̱waj iga amejeme̱n. Iní̱n iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n.

Ken iga te̱poxcho̱kiliá Cristo

14 Inó̱n iga nimotankua̱ketza iyi̱xtaj iTaj toTe̱ko Jesucristo, 15 yej kimaka vida nochi yej onoꞌ pan cielo iwá̱n pan ta̱jli. 16 Niktajtaniliá toTaj yej nochi wel kichi̱wa iga mamitzmakaka̱n amotájpal iga iyEspí̱ritoj iga amo ximosemakaka̱n ipan iyojwi. 17 No̱ niktajtaniliá Dios iga Cristo maono ipan amejemej iga anmoconfia̱rowaj ipan yéj, iwá̱n ijkó̱n xikcho̱kili̱ka̱n Dios wa̱n ximocho̱kili̱ka̱n iga inochi amoa̱lmajmej. 18 Ijkó̱n amejeme̱n wa̱n nochi yej kitokaj Dios, wel xikmelaꞌmatika̱n ken iga Cristo te̱poxcho̱kiliá. 19 Niktajtaniliá iga xikmatika̱n ken iga te̱cho̱kiliá, malej iga ayagaj wel kimati nochi ken iga Cristo te̱cho̱kiliá, ijkó̱n anmomelaꞌconfia̱rojtoskej ipan Dios.

20 Mamoweyimati̱lti Dios yej pox wel nochi kichi̱wa, kichi̱wa ma̱jya sej que yej tiktajtaniliáj. Awel niga tikojasij yej Dios wel kichi̱wa ipan tejemej iga te̱pale̱wiá. 21 ¡Tonochimej yej tiktokaj Cristo Jesús matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios nochipa! Ijkó̱nyawaꞌ.

4

IyEspí̱ritoj Dios te̱pale̱wiá iga se̱san timochi̱waj

1 Inó̱n iga nej nipre̱sojtitoꞌ iga niktoka toTe̱ko, nimitztajtaniliáj iga xiye̱ꞌnemika̱n ken kajasi manemika̱n yej Dios kino̱tza, kensan mitzno̱tzkej amejeme̱n. 2 Ximoali̱mpamatika̱n, xite‑ijikni̱mej; amo nimaní̱n xikuesiwika̱n, ximosepancho̱kili̱ka̱n iga anmonekij, 3 xikte̱mo̱ka̱n nochipa iga xonoka̱n tamelá̱, se̱san amoa̱lmajmej ken kineki iyEspí̱ritoj Dios. 4 Tejeme̱n yej tiktokaj Cristo tonokej ken se̱san cuerpo, onoꞌ se̱san Espíritu, ijkó̱n ken Dios mitzno̱tzkej iga ipan sansé̱ xikchi̱xtoka̱n yej mitzsalva̱rowaj. 5 Onoꞌ se̱san toTe̱ko, ipansan se̱san ka̱n timoconfia̱rowaj iwá̱n pan se̱san toTe̱ko timobautiza̱rowaj.* 6 Onoꞌ se̱ Dios yej nochi iTaj, yéj kimanda̱rowa nochi, nochi kichi̱wa yej yéj kineki iwá̱n onoꞌ no̱ya̱n.

7 Eꞌ sejsé̱ de tejemej te̱máꞌ iga wel matikchi̱waka̱n totekiyo̱ꞌ kenya iga Cristo kineꞌ. 8 Inó̱n iga itájto̱l Dios kijtowa:

Tejkaj ajko, kiwi̱gaꞌ no̱ pre̱sojmej, yej iyenemi̱gojmej,

iwá̱n kimako̱kawij tajta̱gaꞌ yej ye̱kti.

9 ¿Té̱ kijto̱jneki iga “tejkaj”? Kijto̱jneki iga achto temoj ipan iní̱n ta̱jli, te iyijtiko yajka. 10 Yej temojka, yejsan sej tejkaj má̱j ajko iyi̱xko cielo, inó̱n iga yéj iná̱n no̱ya̱n onoꞌ, ipan cielo iwá̱n pan ta̱jli. 11 Yéjsan kita̱lij iga sekin maonoka̱n apo̱stolejmej, sekin yej Dios kitajto̱lmaka, sekin yej kipowiliáj itájto̱l Dios yej aya ki̱xmatij, sekin pasto̱rmej iwá̱n no̱ sekin yej tamachtiáj. 12 Ijkó̱n yéj kichij iga nochi yej kitokaj wel matekipano̱ka̱n pan itekipáno̱l Dios, iga wel no̱ makipale̱wi̱ka̱n tokni̱wa̱n, 13 te que tonochi̱n matimochi̱waka̱n se̱san ipan Dios iwá̱n iga matiki̱xmatika̱n iPiltzi̱n. Ijkó̱n ajachi ajachi tiye̱ꞌtajlantia̱skej iwá̱n matiye̱ꞌnemika̱n iga tonoskej kensan Cristo. 14 Ayoꞌ matinemika̱n ken ko̱kone̱ꞌ yej nijnijiga kiwi̱gaj ejekaꞌ kua̱ꞌ nejnemij. Onoꞌ nokta yej tamachtiáj iga takajkaya̱waj iwá̱n kinekij mate̱kajkaya̱waka̱n iwá̱n mate̱wi̱gaka̱n pan yej ayéj ye̱ꞌojti. Amo ijkó̱n mate̱chi̱wili̱ka̱n. 15 Iga timocho̱kiliáj, matikijto̱ka̱n yej melaꞌcie̱rtoj, ijkó̱n nochi tikchijtia̱skej ken Cristo te̱ne̱xtiliá, iga yéjwaꞌ in totzontekon. 16 Cristo ken totzontekon nochi yej tiktokaj, wa̱n tejeme̱n ken icue̱rpoj. Sejsé̱ tikpiáj totekiyo, wa̱n tisen‑onokej, tisentekipanowaj wa̱n nemi tikuij totájpal iga timose̱pancho̱kiliáj.

Yej kitoka Cristo, seꞌpay manemi

17 Iní̱n iná̱n nimitzijliáj iwá̱n nimitztajtaniliáj ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús iga ayꞌya má̱j xikchijtoka̱n ken kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. Yejeme̱n san kixe̱toꞌchi̱waj ken kineki iya̱lmajmej. 18 Yejeme̱n ayá̱ꞌ ye̱ꞌtajla̱mikij iga onokej ken ka̱n takomichka̱n, yejeme̱n ayá̱ꞌ kipiáj vida yej Dios te̱maka tejeme̱n iga yo̱ltakuaktikej, inó̱n iga ayá̱ꞌ niga ki̱xmatij. 19 Yejeme̱n ken ayꞌya xa̱yaꞌyojkej iga ayoꞌ pi̱na̱waj, kimelaꞌyo̱lmakákeja iga kichi̱waj yej pox ayejye̱kti iwá̱n ino̱nsan kiyo̱ltila̱ntokej. 20 Eꞌ amejeme̱n, kua̱ꞌ ankicre̱dojkej Cristo, ayéj ijkó̱n mitzmachtijkej, 21 siga mela̱ꞌwaꞌ ankikakikej yej mitzpowilijkej de Jesús, iwá̱n siga mitzmachtijkej kensan Jesús tane̱xtiliá. 22 Xikajte̱wáka̱nya ken ikya ankichijtoyaj; xiki̱xti̱ka̱n ipan amoa̱lmaj yej mitzyo̱ltila̱ntoyaj iga ankichijtoyaj yej aye̱kti, inó̱n mitzpojpolojtoyaj iga anmokajkayajtoyaj. 23 Ximomakáka̱nya iga Dios mamitzyo̱lpataka̱n wa̱n ken iga antajla̱mikij, 24 iwá̱n xikchijtóka̱nya yej ye̱kti ken kineki Dios iwá̱n né̱sisya iga melá̱ꞌ anye̱ꞌnémija.

25 Inó̱n iga ayoꞌ xitakajkaya̱waka̱n, sejsé̱ de amejeme̱n amo makikajkaya̱wa iyikni̱n, iga tejéme̱mpasan iga pansan se̱ cuerpo tise̱titokej.

26 Siga ankuesiwij, amo iga inó̱n xikchi̱waka̱n yej aye̱kti iwá̱n amo xikuesitoka̱n semilwiꞌ. 27 Niga ximomakaka̱n iga Tzitzimiꞌ makalaki pan amoa̱lmaj.

28 Yej tachtekiá, ayoꞌ matachteki, mapé̱waya ga maye̱ꞌtekipano iga matata̱ni, iga wel makipale̱wi yej ayá̱ꞌ motapialiá.

29 Amo xikijto̱ka̱n tájto̱l yej ajaye̱kti. Ma̱jwaꞌ xikijto̱ka̱n yej ye̱ꞌtájto̱l yej makipale̱wi̱ka̱n yej kitokaj toTe̱ko. 30 Amo xikchi̱waka̱n iga mamokno̱mati Dios iyEspí̱ritoj. Mitzmakakej iyEspí̱ritoj iga mané̱siya iga amejeme̱n itátkiya yéj este kua̱ꞌ wi̱ꞌ Cristo iga mitzsalva̱ro̱kij.

31 Amo xiyo̱lchichi̱xtoka̱n iga ankuesiwij, amo xitajtawe̱ltajto̱ka̱n, amo xiktza̱tzajtzili̱ka̱n amokni̱n, niga xikma̱lijli̱ka̱n agaj, iwá̱n xikajte̱waka̱n nochi yej aye̱kti. 32 Ma̱jwaꞌ xite‑ijikni̱mej, ximo‑ikne̱li̱ka̱n, ximoperdona̱rowili̱ka̱n yej anmochi̱wiliáj, ijkó̱n ken Dios ipan Cristo Jesús mitzperdona̱wilijkej nochi yej ankichijkej yej aye̱kti.

5

Ken iga manemika̱n yej ipilówa̱mpa Dios

1 Amejeme̱n ipilowa̱n Dios yej mitzpoxnekij; xikte̱mo̱ka̱n iga xikchi̱waka̱n kensan yéj kichi̱wa. 2 Ximose̱pancho̱kili̱ka̱n, kensan Cristo te̱cho̱kiliá, iwá̱n mote̱máꞌ iga miꞌ ga tejeme̱n. Kua̱ꞌ miꞌ Cristo, Dios kiye̱ꞌitaꞌ ken kua̱ꞌ se̱ yo̱lka̱ꞌ kimiktiliáj iwá̱n ajwiya̱ꞌ kua̱ꞌ tata.

3 Amejeme̱n yej Dio̱spay itatki, ni alí̱n ayoꞌ xikijto̱ka̱n iga agaj mote̱ka iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, niga nokta xikijto̱ka̱n yej ajaye̱kti, niga xikejla̱mikika̱n iga ankipoxpiasnekij kuajkuantas. 4 Amo xikijto̱ka̱n tájto̱l yej tipi̱na̱waj iga tikakij, niga xe̱toꞌtajto̱lmej, niga tajto̱lmej yej pox aye̱kti iga mamo‑ijto, iga nochi iní̱n ayá̱ꞌ kajasi iga xikijto̱ka̱n, ma̱jwaꞌ xikmakaka̱n gracias Dios. 5 Ankimátija siga agaj mote̱ka iwá̱n yej ayá̱ꞌ na̱miktitoꞌ, o kichi̱wa tejté̱ yej aye̱kti o kipoxpiasneki kuajkuantas, ino̱nwaꞌ kenkua̱ꞌ kiweyimati ídolo iwá̱n ayá̱ꞌ kajasi iga Cristo iwá̱n Dios marreina̱ro* ipan yéj. 6 Amo agaj mamitzkajkaya̱waka̱n iga xe̱toꞌtajto̱lmej, inó̱n iga Dios yawi kicastiga̱ro̱tij yej ayá̱ꞌ ta̱gatakakij. 7 Amejeme̱n amo ximotokaka̱n iwá̱n ino̱mej yej kichi̱waj yej aye̱kti.

8 Amejeme̱n ikya amonoyaj kenkua̱ꞌ ka̱n tamichka̱n, eꞌ iná̱n amonókeja ka̱n taxo̱talpa̱n iga anki̱xmatij toTe̱ko; xinejnemíka̱nya ken yej nemij nokta ka̱n taxo̱tatoꞌ. 9 Iga yej kipiá iyEspí̱ritoj Dios pox te‑ijikni̱n, ye̱ꞌnemi, iwá̱n atakajkaya̱wa. 10 Xiki̱xmatika̱n yej kiye̱ꞌita toTe̱ko. 11 Amo ximotokaka̱n wa̱n yej onokej ken ka̱n takomichka̱n iga kichi̱waj yej ayá̱ꞌ teo̱nki̱xtiá, ma̱jwaꞌ xikne̱xtili̱ka̱n iga ayompa kichijtokej. 12 Te tipi̱na̱waj iga tikpowaj yej yejeme̱n kichtakachi̱waj. 13 Eꞌ kua̱ꞌ nóchiya momati, nité̱ ayoꞌ i̱ya̱ntos, iga inó̱n yej kita̱wiá, kine̱xtiá siga se̱ ye̱ꞌnemi o ayá̱ꞌ. 14 Inó̱n iga mojtowa:

Xisa, tej yej tikochtoꞌ;

xi‑ojpa‑isa iga timiktoꞌ,

iwá̱n Cristo yawi mitzta̱wi̱ti.

15 Inó̱n iga ximo‑itaka̱n ken iga annemij. Amo xonoka̱n ken yej ayá̱ꞌ ki̱xmati yej ye̱kti, sino que ken yej kimati te̱ mochi̱wa iga nochi maye̱ꞌki̱sa. 16 Amo xikne̱mpolo̱ka̱n kua̱ꞌ wel agaj ankichi̱wiliáj yej ye̱kti, iga ini̱mej día pox onoꞌ yej aye̱kti kichi̱waj. 17 Amo ximoxe̱toꞌtili̱ka̱n; xikmatika̱n katiapa yej Dios kineki iga xikchi̱waka̱n. 18 Amo xita̱wa̱naka̱n, iga yej ta̱wa̱na mopojpolowa, ma̱jwaꞌ ximomakaka̱n iga iyEspí̱ritoj Dios mamitznenti̱ka̱n. 19 Kua̱ꞌ anmonechkowaj, xikui̱kaka̱n yej ijkuilijtoꞌ ipan salmos, iwá̱n takui̱ꞌ yej kajasi iga mokui̱kiliá Dios wa̱n te̱pale̱wiá iga timoconfia̱rowaj pan yéj. Xiktakui̱kili̱ka̱n iwá̱n xikweyimati̱lti̱ka̱n toTe̱ko iga nochi amoa̱lmajmej. 20 Nochipa xikmakaka̱n gracias toTaj Dios iga nochi yej te̱maka, ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo.

Ken manemika̱n yej kitokaj Cristo

21 Ximosepancre̱do̱ka̱n iwá̱n ijkó̱n ne̱sis iga ankimajmawiliáj Dios.

22 Siwa̱ꞌ yej we̱wejyoj makicre̱do iwé̱j, ijkó̱n kensan kicre̱dowa yej tatekimaka toTe̱ko Jesucristo. 23 Iga ta̱gaꞌ tzontekon iga isiwa̱ꞌ, ijkó̱n kensan Cristo tzontekon iga nochi yej kitokaj. Cristo kima̱nawiá yej kitokaj wa̱n yejeme̱n ken icue̱rpoj. 24 Ijkó̱n ken yej kitokaj Dios kichi̱waj ken kineki Cristo, ijko̱nsan no̱ siwa̱ꞌ nochipa makichi̱wa ken kineki iwé̱j.

25 Ta̱gaꞌ, xikcho̱kili mosiwa̱ꞌ, ijkó̱n ken Cristo kicho̱kilij yej kitokaj Dios iwá̱n miꞌ iga nochi tejemej. 26 Cristo kichij iga tejemej matimochi̱waka̱n itátkisan; te̱pajpa̱ꞌ iga a̱ꞌti wa̱n iga itájto̱l. 27 Inó̱n kichij iga tejeme̱n yej tiktokaj matonoka̱n ken isiwa̱ꞌ Cristo. Wa̱n mate‑ita iga tipoxye̱ꞌnemij iga atikpiáj nité̱ nokta yej yéj akiye̱ꞌita wa̱n tonóskejsan iga yéj. 28 Ijkó̱n no̱ se̱ ta̱gaꞌ makicho̱kili isiwa̱ꞌ kensan yéj mocho̱kiliá. Yej kicho̱kiliá isiwa̱ꞌ, yéj no̱ mocho̱kiliá. 29 Iga ayagaj mo‑ijiya igá̱najsan, ma̱jwaꞌ motamaka iwá̱n mocuida̱rowa, ken Cristo kichi̱wa wa̱n yej ípan kicre̱dowaj; 30 iga tejeme̱n yej tiktokaj Cristo, icue̱rpoj nokta, tejeme̱n inakayo iwá̱n iyomiyomej. 31 Ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios: “Inó̱n iga ta̱gaꞌ kikajte̱was itaj iwá̱n iye̱ꞌ iga mose̱tili̱j iwá̱n isiwa̱ꞌ, iwá̱n inó̱n o̱me mochi̱was se̱san.”† 32 Yej iní̱n te̱machtiáj, pox vale̱rowa iwá̱n ayꞌ i̱ya̱ntoꞌ; nej nikijtowa iga iní̱n tajtowa de Cristo iwá̱n tejemej yej tiktokaj. 33 Eꞌ no̱ nikijtowa iga xikcho̱kili mosiwa̱ꞌ kensan tej timocho̱kiliá, iwá̱n siwa̱ꞌ makiye̱ꞌita iwé̱j.

6

Pablo kino̱no̱tza te̱tajmej iwá̱n te̱pilowa̱n

1 Te̱pilowa̱n, xita̱gatakakika̱n kua̱ꞌ te̱ mitzijliáj amotaj amoye̱ꞌ, xikchi̱waka̱n iga toTe̱ko ankitokaj, iga iní̱n sí ye̱kti. 2 Onoꞌ diez mandamientos; sekin te̱ne̱xtiliá iga Dios kimakas tejté̱ agaj yej ijkó̱n kichi̱wa. Yej achto mandamiento yej ijkó̱n te̱ne̱xtiliá, ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “Xikye̱ꞌita motaj iwá̱n moye̱ꞌ, 3 ijkó̱n tiye̱ꞌonos, iwá̱n tiwejka̱was iga tonos ipan iní̱n ta̱jli.”

4 Iwá̱n amejeme̱n te̱tajmej, amo xikuejkueso̱ka̱n amopilowa̱n, ma̱jwaꞌ xikno̱no̱tzaka̱n iwá̱n xikojkui̱lti̱ka̱n pan iyojwi toTe̱ko.

5 Amejeme̱n yej an‑escla̱vojmej,* xikchi̱waka̱n yej mitztekimakaj amote̱ko yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, xikye̱ꞌitaka̱n, xik‑respeta̱ro̱ka̱n iwá̱n amo xikajkaya̱waka̱n, xitekipano̱ka̱n ken kua̱ꞌ nemi antekipanowaj iga Cristo.

6 Xitekipano̱ka̱n iga yejemej aya̱ꞌsan kua̱ꞌ mitzitztokej iga mamitzye̱ꞌitaka̱n, xikchi̱waka̱n ken kua̱ꞌ Cristo itekipáno̱l nemi ankichi̱waj, xikyo̱lmakaka̱n iga xikchi̱waka̱n ken Dios kineki. 7 Xiyo̱lpa̱kika̱n iga antekipanowaj ken kua̱ꞌ nemi antekipanowaj iga toTe̱ko, ayéj iga agaj. 8 Ankimátija iga sejsé̱ de amejeme̱n, an‑escla̱vojmej o ayéj, mitzmakaskej toTe̱ko kensan ankichijkej yej ye̱kti.

9 Amejemej ite̱komej escla̱vojmej, ijko̱nsan no̱ xikchi̱waka̱n wa̱n amoescla̱vojmej, amo xikijto̱ka̱n: “Nia nimitzmagati siga atikchi̱wa motekipáno̱l.” Xikejla̱mikika̱n iga yejemej iTe̱ko, yejsan no̱ amejéme̱mpa amoTe̱ko yej onoꞌ ipan cielo, yej ayá̱ꞌ se̱san kiye̱ꞌita.

Ken xikchi̱waka̱n iga Tzitzimiꞌ amo mamitzta̱nili̱ka̱n

10 Iwá̱n iná̱n nokni̱wa̱n, ximomelaꞌconfia̱ro̱ka̱n ipan toTe̱ko iga yéj nokta mitzpale̱wiáj iga iweyi poder. 11 Ximotaajaki̱ka̱n iga ken armadura yej kakiáj iga moma̱nawiáj yej yawij ka̱n momijmiktilo; eꞌ ini̱mpa ayá̱ꞌ mo‑ita, iní̱n ipode̱r Dios yej mitzmakaj iga amo mamitzkajkaya̱waka̱n Tzitzimiꞌ. 12 Iga ayá̱ꞌ nemi tikchi̱waj iga matikta̱nili̱ka̱n agaj yej nakayoj iwá̱n omiyoj, sino que nemi tikchi̱waj iga matikta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ iwá̱n iya̱ngelejmej yej onokej pan cielo, yej manda̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli ka̱n mochijtoꞌ yej aye̱kti. 13 Inó̱n iga xikuíka̱nya nochi iga yej amoma̱nawiáj, yej Dios mitzmakaj, iga wel ximoma̱nawi̱ka̱n kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ mitzchi̱wili̱jnekij yej aye̱kti, iwá̱n kua̱ꞌ nóchiya ankijyo̱wijkej, anye̱ꞌisatoskej ipan iyojwi Dios. 14 Xiye̱ꞌisatoka̱n; nochipa xikijto̱ka̱n yej melaꞌcie̱rtoj iwá̱n ijkó̱n kenkua̱ꞌ antajko‑ilpitokej iga anmoma̱nawiáj, iwá̱n nochipa xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iwá̱n ijkó̱n kenkua̱ꞌ anmoe̱ltzakuaj iga kua̱chti de tepos. 15 Ken se̱ soldado nochipa kakijtoꞌ igaꞌ, ijkó̱n no̱ amejeme̱n nochipa xikpowaka̱n itájto̱l Dios yej kichi̱wa iga maonolo tamelá̱.

16 No̱ ximoconfia̱ro̱ka̱n pan Dios, iga ijkó̱n ken kua̱ꞌ ankipiáj amoescu̱doj† iga ximoma̱nawi̱ka̱n kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ kinekis mamitzmi̱maka̱n iga mitzikno̱chi̱waj. 17 Iwá̱n no̱ xikejla̱ntoka̱n pan amoa̱lmaj iga amejemej Dio̱sya mitzma̱nawijkej, ini̱nwaꞌ ken kua̱ꞌ se̱ kita̱liá ika̱skoj ipan itzontekon iga moma̱nawiá. Xiknenti̱ka̱n itájto̱l Dios pan amoa̱lmaj, ino̱nwaꞌ espada‡ yej iyEspí̱ritoj Dios mitzmakaj. 18 Nochipa xikte̱ne̱wi̱ka̱n Dios wa̱n xiktajtanili̱ka̱n ken iyEspí̱ritoj mitztajto̱lmakaj. Ijko̱nsan nochipa xikchijtoka̱n, wa̱n xiktajtanilijtoka̱n Dios iga nochi yej kicre̱dojtokej pan yéj maye̱ꞌonoka̱n. 19 Xiktajtanili̱ka̱n Dios no̱ iga nej, iga mane̱tajto̱lmaka iwá̱n kua̱ꞌ nitajtowa amo manimajmawi, iwá̱n iga wel manikmati te̱ manikijto kua̱ꞌ nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ne̱mati̱ltij. 20 ToTe̱ko ne̱ti̱tan iga manikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj, inó̱n iga iná̱n nipre̱sojtitoꞌ. Achi xiktajtanili̱ka̱n Dios iga mane̱pale̱wi iga amo manimajmawi iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj ken kajasi.

Pablo tanawatiá

21 Tíquico, yej tókni̱mpa yej nikpoxcho̱kiliáj, ayá̱ꞌ kikajte̱wa iga ne̱pale̱wiá ipan itekipáno̱l toTe̱ko, yéj yawi mitzta̱tapo̱wi̱tij de nej iwá̱n yej te̱ nemi nikchi̱wa. 22 Inó̱n iga nimitzti̱taniliáj Tíquico, iga mamitzijli̱ka̱n ken nonokej iwá̱n iga mamitzyo̱lchika̱waka̱n.

23 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo makichi̱wa iga xiye̱ꞌonoka̱n iwá̱n xonoka̱n tamelá̱. 24 Ken iga Dios kiye̱ꞌita makichi̱wa ipan nochi yej ayí̱ꞌ kikajte̱waj iga kipoxnekij toTe̱ko Jesucristo. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

* 2:11 2:11 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 2:20 2:20 Xikita glosario “Profeta”.

* 3:10 3:10 Xikita glosario “Ángel”.

* 4:5 4:5 Xikita glosario “Bautizar”.

* 5:5 5:5 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

† 5:31 5:31 Gn 2:24

* 6:5 6:5 Xikita glosario “Esclavo”.

† 6:16 6:16 Xikita glosario “Escudo”.

‡ 6:17 6:17 Xikita glosario “Espada”.

Filipenses

1

2

3

4

A̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Filipos

Filipenses

1

Kua̱ꞌ Pablo onoꞌ ca̱rcelijtiꞌ, kijkuilowiliá yej kitokaj Cristo yej icha̱mej Filipos

1 Nej niPablo iwá̱n tokni̱n Timoteo yej nikchi̱waj ken ne̱tekimakaj Jesucristo, nimitzijkuilowiliáj yej amocha̱n Filipos nochi yej ankitokaj Cristo Jesús, nochi pasto̱rmej* wa̱n dia̱conojmej.† 2 ToTaj Dios iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzikne̱li̱ka̱n iwá̱n makichi̱waka̱n iga xonoka̱n tamelá̱.

Pablo kitajtaniliá iga yej kitokaj iyojwi Dios

3 Nochipa kua̱ꞌ nimitzejla̱mikij nikmaka gracias noDio̱s, 4 iwá̱n poxsan nipa̱ki kua̱ꞌ niktajtaniliá Dios iga amejeme̱n, 5 iga nikmati iga este kua̱ꞌ achto ankikakikej ye̱ꞌnoti̱ciaj iwá̱n este iná̱n, anne̱pale̱wiáj iga ankipowaj inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj. 6 Nej nikmati iga Dios iná̱n kipe̱waltij iga kichi̱wa iye̱ꞌtekipáno̱l ipan amejeme̱n, iga ankitokaj iyojwi, iwá̱n Dios inó̱n ye̱ꞌtekipáno̱l kichijtos este maye̱ꞌki̱sa kua̱ꞌ wi̱ꞌ Jesucristo. 7 Kajasi iga inó̱n nikijtowa de amejeme̱n iga nimitzpoxcho̱kiliáj. Amejeme̱n anne̱pale̱wijkej ipan tekipáno̱l yej Dios ne̱máꞌ iga nikpowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, ino̱nsan tekipáno̱l yej nemi nikchi̱wa nij ka̱n nipre̱sojtitoꞌ iga nikne̱xtiliáj yej aya kicre̱dowaj iga melaꞌcie̱rtoj inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj. 8 Dios kimati iga poxsan nimitzitasnekij. Nimitzcho̱kiliáj ijko̱nsan ken Jesucristo mitzcho̱kiliáj. 9 Kua̱ꞌ ni‑ora̱dowa iga amejeme̱n, niktajtaniliá Dios iga má̱j ximose̱pancho̱kili̱ka̱n iwá̱n wel nochi nokta xikmatika̱n 10 ken iga wel nochipa xiktapejpenaka̱n yej má̱j ye̱kti yej ankichi̱waskej. Ijkó̱n wel anye̱ꞌnemiskej, iwá̱n ijkó̱n kua̱ꞌ wi̱ꞌ Cristo, ayagaj wel mitzijli̱skej iga ayompa ankichijkej. 11 Pues amejemej, iga mitzpale̱wiáj Jesucristo, ankichi̱waskej yej ye̱kti iga tokni̱wa̱n makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios.

Nej nonoꞌ iga manikchi̱wa ken kineki Cristo

12 Nokni̱wa̱n, nikneki xikmatika̱n iga yej ne̱chi̱wilijkej yej aye̱kti, inó̱n tapale̱wij iga má̱j mopowaꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj. 13 Nochi solda̱dojmej yej onokej ipan palacio, iwá̱n sekin, kimatij iga nipre̱sojtitoꞌ iga niktoka Cristo. 14 Iwá̱n iga momati iga nipre̱sojtitoꞌ, miaꞌ tokni̱wa̱n kipowaj itájto̱l Dios iga kiyo̱lmakaj, ayá̱ꞌ majmawij, iwá̱n má̱j moconfia̱rowaj ipan toTe̱ko.

15 Melá̱ꞌ iga sekin kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj de Cristo iga ta‑i̱xitaj iwá̱n kijtowaj iga yejemej má̱j kimatij que nejemej, eꞌ sekin kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj iga kiyo̱lmakaj iwá̱n kinekij no̱ya̱n mamomati. 16 Sekin kipowaj itájto̱l Cristo iga san mane̱si iga no̱ kichi̱waj ino̱mpa tekipáno̱l, ayéj iga kimelaꞌtokaj Cristo, kinekij mane̱yo̱lmikti̱ka̱n iga kimatij nonoꞌ preso; 17 eꞌ sekin kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj iga ne̱cho̱kiliáj, iga kimatij niktajtowiliá itájto̱l Cristo yej tama̱nawiá. 18 Eꞌ até̱ kichij siga kiye̱ꞌpowaj o ayá̱ꞌ, eꞌ ye̱kti iga tajtowaj de Cristo; iga inó̱n kichi̱waj, nej niyo̱lpa̱ki.

Iwá̱n ma̱joꞌ nia niyo̱lpa̱kiti 19 iga nej nikmati iga ipan inochi nia niye̱ꞌki̱sati iga amejeme̱n an‑ora̱dowaj iga nej, iwá̱n iga ne̱pale̱wiá iyEspí̱ritoj Jesucristo. 20 Nej nikneki nokta iga ayí̱ꞌ manikchi̱wa tejté̱ yej Cristo akiye̱ꞌita, ijkó̱n anipi̱na̱was iyi̱xtaj. Ma̱jwaꞌ amo manimajmawi iga nikpowa itájto̱l Cristo iwá̱n nochipa mamone̱xti ipode̱r ipan nej, até̱ kichij siga nimiktoꞌ o nisatoꞌ. 21 Siga nonoꞌ, manikchi̱wa yej Cristo kineki, iwá̱n siga nimiki, nikta̱niaya yej ne̱makas Cristo. 22 Eꞌ siga nisatoꞌ má̱j wel nitekipanowa iga toTe̱ko, anikmati katiá niktapejpena. 23 Iyo̱mexti̱n wel niktapejpena: nikneki maguiꞌ manimíkiya iga manónoya iwá̱n Cristo, iga nej inó̱n má̱j ye̱kti katka; 24 eꞌ iga amejeme̱n, má̱j ye̱kti iga manisato. 25 Eꞌ nikmati iga ma̱joꞌ nisatos, nonos iwá̱n amejeme̱n iga nimitzpale̱wi̱skej iga má̱j xikyo̱lmakaka̱n iga ankitokaj toTe̱ko, iwá̱n xiyo̱lpa̱ktoka̱n iga anmoconfia̱rowaj ipan yéj. 26 Iwá̱n wel sej nonos iwá̱n amejeme̱n iga xiyo̱lpa̱ktoka̱n iga yej kichij Jesucristo iga ne̱pale̱wij.

27 Eꞌ nimitzijliáj iga xiye̱ꞌnemika̱n ijkó̱n ken te̱ne̱xtiliá itájto̱l Cristo. Ijkó̱n siga nimitzitatij o wejka nonos, nikneki mane̱mati̱lti̱ka̱n iga amejeme̱n ankitókajoꞌ Cristo, iwá̱n se̱san amoa̱lmajmej iwá̱n ansentekipanojtokej iga ankipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, 28 iwá̱n amo xikmajmawili̱ka̱n yej mitzijiyaj. Ijkó̱n ne̱si iga yejemej yawij poliwitij, eꞌ kine̱xtiá iga amejeme̱n anyawij anmosalva̱ro̱tij, ino̱nwaꞌ kichi̱was Dios. 29 Eꞌ iga ankitokaj Cristo, ayejsan iga ankipetzcre̱dowaj, sino que no̱ mitzikno̱chi̱waj iga yéj ankitokaj. 30 Iná̱n wel tisentekipanowaj iga tikpowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. Ankitakej kén iga ne‑ikno̱chijkej wa̱n iná̱n ankimatij iga ne‑ikno̱chijtókejoꞌ.

2

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan Cristo iga ayá̱ꞌ moweyimati

1 Nej nikmati iga Cristo mitzpale̱wiáj iga wel xikyo̱lchika̱waka̱n sekin. IyEspí̱ritoj Dios onoꞌ amowa̱n iga ante‑ijikni̱mej iwá̱n antacho̱kiliáj, 2 inó̱n iga nimitztajtaniliáj amonochi̱n iga xikchi̱waka̱n iga manipoxpa̱kto iga xonoka̱n ken se̱san, iwá̱n ximopoxcho̱kili̱ka̱n, se̱san amoa̱lmaj iwá̱n se̱san xikejla̱ntoka̱n. 3 Amo xikchi̱waka̱n tejté̱ ka̱nsan mane̱si iga pox anwelitij, niga ximoweyimatika̱n, ma̱jwaꞌ ximoali̱mpamatika̱n, iwá̱n xikijto̱ka̱n: “Seꞌ tokni̱n ma̱jya sej que nej.” 4 Ni agaj makite̱mo yej ye̱kti iga yéjsan, ma̱jwaꞌ makite̱mo no̱ iga sekin maye̱ꞌonoka̱n.

5 Amejeme̱n xitajla̱ntoka̱n ijko̱nsan ken Cristo Jesús. 6 Cristo, malej iga yéj nochipa ijko̱nsan ken Dios, ayá̱ꞌ motekiꞌtilij iga maono ken Dios, 7 ma̱jwaꞌ kikajtej ka̱n manda̱rojtoya wa̱n mochij ken se̱ ta̱gaꞌ yej tapale̱wiá iga wa̱laj ken tejemej, 8 iwá̱n kua̱ꞌ onoyay ken nochi ta̱gaꞌ, moali̱mpamatiꞌ, iwá̱n kichij kensan Dios kineꞌ, mote̱máꞌ iga makimikti̱ka̱n, este miꞌ ipan se̱ cruz. 9 Inó̱n iga Dios kita̱lij iga poxsan makiweyimati̱lti̱ka̱n, iwá̱n kita̱lilij se̱ ito̱ka̱ꞌ yej ateyi seꞌ ijko̱mpa iga kiweyimatij. 10 Iga kua̱ꞌ makikakika̱n ito̱ka̱ꞌ Jesús, nochi mamotankua̱ketza, yej onokej ipan cielo, pan ta̱jli iwá̱n yej onokej ta̱ltampa, 11 iwá̱n nochi makijto̱ka̱n iga Jesucristo yéj nokta toTe̱ko, iwá̱n mamoweyimati̱lti Dios yej toTaj.

Yej kitokaj Cristo ken tikita si̱talimej

12 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, ijkó̱n ken amejeme̱n nochipa ankichijkej yej nimitzijlijkej kua̱ꞌ nonoya amowa̱n, iná̱n iga ayá̱ꞌ nonoꞌ amowa̱n, má̱j xikchi̱waka̱n yej nimitzijliáj, xikchijtoka̱n yej ye̱kti iga mane̱si iga Dios mitzsalva̱rójkeja wa̱n ankimajmawiliáj. 13 Iga Dio̱swaꞌ in yej mitzejla̱ntiáj iga xikchi̱waka̱n yej ye̱kti, iwá̱n yéj mitzpale̱wiáj iga xikchi̱waka̱n ijkó̱n ken yéj kineki.

14 Nochi yej ankichi̱waj, xikye̱ꞌchi̱waka̱n, eꞌ amo xiktekiꞌchi̱waka̱n niga ximokue̱kuesojtóka̱npa, 15 iga amo agaj wel makijto iga ankichijtokej yej aye̱kti. Wa̱n amo ximoweyimatika̱n, iga amejeme̱n ipilowa̱n Dios, xiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj la gente yej kipoxchi̱waj yej aye̱kti. Amejeme̱n ken si̱talimej yej ankita̱wiáj yej onokej ka̱n takomichka̱n 16 iga ankipowiliáj itájto̱l Dios yej tane̱xtiliá ken iga wel nochipa maonolo wa̱n Dios. Ijkó̱n kua̱ꞌ wi̱ꞌ Cristo, nej niyo̱lpa̱ktos iga amejeme̱n, iga nikmatis iga ayéj balde notekipáno̱l iga nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj. 17 Malej iga katka mane̱mikti̱ka̱n iga manimochi̱wa ken ofrenda yej ankimakaj Dios iga anmoconfia̱rowaj ípan, nej nipa̱ki, iwá̱n nikneki no̱ manipa̱ki amowa̱n. 18 Xipa̱kika̱n no̱ amejeme̱n, iga matisempa̱kika̱n.

Timoteo iwá̱n Epafrodito

19 Siga toTe̱ko Jesús kineki, ayá̱ꞌ wejkatis ompiga nikti̱tanis Timoteo iga mamitzitatij, iga manipa̱ki iga nikmatis ken amonokej. 20 Iga ateyi seꞌ ken yéj yej makejla̱miki kensan nej, yej melá̱ꞌ iga kitasneki iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n; 21 iga nochi kite̱mowaj iga yejémejsan mamoye̱ꞌchi̱waka̱n iwá̱n ayá̱ꞌ kiyo̱lmakaj iga makichi̱waka̱n yej kineki Cristo Jesús. 22 Eꞌ amejeme̱n ankimátija ken iga ye̱ꞌnemi Timoteo iwá̱n ankimatij iga ne̱pale̱wij iga nikpowaj itájto̱l Dios, yéj ne̱pale̱wij ken se̱ te̱piltzi̱n kipale̱wiá itaj. 23 Inó̱n iga nia nimitzti̱tanili̱tij Timoteo, eꞌ manikmáti‑oꞌ siga niki̱sas ipan cárcel, 24 wa̱n nimoconfia̱rowa ipan toTe̱ko iga ayá̱ꞌ wejkatis nia̱ti nimitzitatij.

25 Ye̱kti iga Epafrodito anne̱ti̱tanilijkej iga mane̱pale̱wi ipan yej ne̱polowa. Yéj pox tekipanoj nowa̱n iga nikpojkej ye̱ꞌnoti̱ciaj. Ye̱kti iná̱n manimitzti̱tanili̱ka̱n sej. 26 Yéj maguiꞌ mamitzitáka̱nya amonochi̱n iwá̱n yéj poxsan mitzejla̱ntokej, iga ankimatikej iga yéj we̱titoya. 27 Mela̱ꞌwaꞌ nokta iga we̱titoya, este mikisnekiaya; eꞌ Dios kikne̱lij, ayejsan yéj, nej no̱ ne‑ikne̱lij iga ayoꞌ pox manimokno̱mati. 28 Inó̱n iga nikneki manimitzti̱tanili̱ka̱n tokni̱n iga xipa̱kika̱n kua̱ꞌ sej ankitaskej, iga ayoꞌ má̱j manimokno̱matito. 29 Xikye̱ꞌo̱mema̱wi̱ka̱n ken kajasi yej kitoka toTe̱ko iwá̱n xipa̱kika̱n. Iwá̱n nochipa xikye̱ꞌitaka̱n yej ijkó̱n tekipanowa ken yéj 30 iga yéj kimiktia̱yaj iga san kitoka Cristo. Yéj kisenta̱lij iya̱lmaj iga mamiki iga san ne̱pale̱wiá, ka̱n amejeme̱n awel anne̱pale̱wia̱yaj amoma̱tika.

3

Pablo ye̱ꞌonoꞌ iyi̱xtaj Dios iga moconfia̱rowa ipan Cristo

1 Iná̱n nokni̱wa̱n, xipa̱kika̱n iga anse̱titokej wa̱n toTe̱ko. Nej ayá̱ꞌ nisiawi iga nimitzojpa‑ijkuilowiliáj yej ankimátija, iga inó̱n wel mitzpale̱wiáj. 2 Amo xiktajto̱lkuika̱n yej nemij ken pe̱lomej, wa̱n yej ayompa kipowaj itájto̱l Dios, wa̱n kinekij mamitzcircuncida̱ro̱ka̱n.* 3 Tejémejwaꞌ in yej tonokej nokta circuncidado yej tikweyimati̱ltiáj Dios iga te̱pale̱wiá iyEspí̱ritoj iwá̱n tipa̱kij iga tiktokaj Cristo Jesús, iwá̱n ayá̱ꞌ timoconfia̱rowaj ipan yej tejémejpa tikchi̱waj. 4 Malej iga nej kajasi no̱ iga manimoconfia̱ro ipan inó̱n. Ayagaj má̱j kajasi ken nej iga manimoconfia̱ro ipan yej nikchij; 5 iga ne̱circuncida̱rojkej kua̱ꞌ kipiá ocho día iga ninace̱roj, iga nej ni‑israeli̱taj yej itrí̱bojpa Benjamín, nej nimelaꞌhebreo,† iwá̱n nej no̱ katka nifariseo‡ iga nitamachtia̱ya ipan iley judiyojmej. 6 Poxsan nikchij ken nej nikneꞌ, iga nikmatiá iga nemi nikchi̱wa ken tatekimaka iley Moisés, este nikte̱mowa̱ya yej kitokaj Cristo iga nikikno̱chi̱wayaj. Iwá̱n nikmatiá iga niye̱ꞌnemiá iga nikchijtoya ken kijtowa la ley, este ayagaj wel te̱ ne‑ijlia̱ya. 7 Eꞌ nochi iní̱n yej ikya iga nej pox vale̱rowa̱ya, iná̱n nikita ken yej ayꞌya vale̱rowa ni alí̱n iga niktókaya Cristo. 8 Ayejsan iga inó̱n, nochi yej nikitaya pox ye̱kti, iná̱n nikita ken yej avale̱rowa iga má̱j vale̱rowa iga niki̱xmátiya Cristo Jesús yej noTe̱ko. Nochi yej nikchi̱waya nikájteja iga niktógaꞌya Cristo, inó̱n iná̱n nikítaya ken tásol. 9 Iwá̱n iga nise̱títoꞌya iwá̱n yéj, ayéj iga niye̱ꞌnemi iga nikchi̱wa ken tatekimaka la ley. Niye̱ꞌonoꞌ iyi̱xtaj Dios iga nimoconfia̱rowa ipan Cristo. 10 Nej nikneki má̱j maniki̱xmati Cristo, nikneki manikmachi̱li inó̱n poder yej kojpa‑ixitij Cristo ka̱n miktoya iwá̱n no̱ maniksufri̱ro ken yéj kisufri̱roj iwá̱n nikneki no̱ manimiki ken yéj, 11 iwá̱n ijko̱nsan no̱ Dios ne̱ojpa‑ixiti̱j ka̱n nimiktos.

Pablo kiyo̱lmaka iga kichi̱wa yej kipolówaoꞌ

12 Ayá̱ꞌ nikijtowa iga nóchiya nikye̱ꞌchij, niga nikijtowa iga póxsanya niye̱ꞌnemi; eꞌ ayá̱ꞌ nikajte̱wa iga niktoka Cristo Jesús iga ke̱man ne̱makas yej yéj kijtoj, iga inó̱n nokta Cristo achto ne̱no̱tzaꞌ. 13 Nokni̱wa̱n, ayá̱ꞌ nikijtowa iga ninémiya ken Cristo kineki; eꞌ ayꞌya nikejla̱miki nochi yej pánoja, iná̱n nikyo̱lmaka iga nemi nikchi̱wa yej ne̱polówaoꞌ 14 iga wel manasi ka̱n nikneki iwá̱n manikta̱ni yej Dios ne̱makas ipan cielo iga nise̱titoꞌ wa̱n Cristo Jesús.

15 Nochi yej timomelaꞌconfia̱rojtokej ipan Cristo inó̱n matikejla̱ntoka̱n. Si agaj seꞌpa kejla̱miki, Dios yawi kitajla̱nti̱ti no̱. 16 Eꞌ ijkó̱n ken tinejnentóyaja ipan iyojwi Dios, ómpasan matinemika̱n iwá̱n matikpiaka̱n se̱san toa̱lmaj.

17 Nokni̱wa̱n, ximi̱xkui̱ti̱ka̱n nopan, iwá̱n no̱ ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan ino̱mej yej nemij kensan nimitzmachtijkej. 18 Nimitzijlíjkeja miaꞌ ve̱j, iwá̱n iná̱n sej nimitzijliáj este nicho̱katoꞌ, onoꞌ miaꞌ yej kali̱mpamatij yej Cristo kichij iga miꞌ ipan cruz. 19 Kua̱ꞌ nóchiya tamis, ini̱mej yawij poliwitij. Iga yejemej yej kitajtani iya̱lmajmej mokuepa ken idio̱smej, iwá̱n moweyimatij ipan yej kajasiá iga mapi̱na̱waka̱n. Yejemej kejla̱ntókejsan yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli. 20 Eꞌ tejemej tocha̱n ipan cielo, iwá̱n tikchi̱xtokej yej wi̱ꞌ ipan cielo iga te̱ma̱nawi̱ki; ino̱nwaꞌ toTe̱ko Jesucristo 21 yej kichi̱was iga tocue̱rpoj yej iná̱n kueta̱ni wa̱n mikisneki, maono kensan yéj icue̱rpoj yej ayí̱ꞌ mikis. Inó̱n kichi̱was Cristo iga yéj nochi wel kichi̱wa.

4

Nochipa xipa̱kika̱n iga anse̱titokej wa̱n toTe̱ko

1 Inó̱n iga nokni̱wa̱n yej nimitzpoxitasnekij, amejeme̱n yej anne̱yo̱lchika̱waj iwá̱n nipoxpa̱ki iga anye̱ꞌnemij. Xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmaj iga ankitokaj toTe̱ko, amejeme̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj.

2 Niktajtaniliáj Evodia wa̱n Síntique iga makipiaka̱n se̱san iya̱lmajmej ken kajasi iga kitokaj toTe̱ko. 3 Eꞌ tej nokni̱n Sícigo,* yej atikajte̱wa iga tikchijtoꞌ inó̱mpasan tekipáno̱l ken nej, nimitztajtaniliá iga xikpale̱wi ino̱mej siwa̱tkej yej ne̱pale̱wijkej kua̱ꞌ nikpowaꞌ itájto̱l toTe̱ko yej tasalva̱rowa. Ne̱pale̱wijkej no̱ Clemente iwá̱n sekin yej tekipanojkej iwá̱n nej. Ito̱ka̱mej ijkuilíjtoꞌya ipan libro ka̱n onoꞌ ito̱ka̱mej yej yawij mosalva̱ro̱tij.

4 Nochipa xipa̱kika̱n iga anse̱titokej wa̱n toTe̱ko. Sej nikojpa‑ijtowa: ¡Xipa̱kika̱n! 5 Nochi mamitzi̱xmatika̱n iga pox ante‑ijikni̱mej. ToTe̱ko ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga wi̱ꞌya.

6 Nité̱ amo mamitzyo̱lmikti̱ka̱n, ma̱jwaꞌ nochi xiktajtanili̱ka̱n Dios yej mitzpolowaj iwá̱n xikmakaka̱n gracias kua̱ꞌ antajtowaj íwa̱n. 7 Ijkó̱n Dios yawi kichi̱wati iga xonoka̱n tamelá̱. Ayagaj wel kentende̱rowa ken Dios kichi̱wa iga matonoka̱n tamelá̱, iwá̱n kua̱ꞌ toa̱lmaj onoꞌ tamelá̱, ayꞌ te̱ kimajmawiliá niga kejla̱miki yej aye̱kti iga te̱cuida̱rowa Cristo Jesús.

Xikejla̱mikika̱n yejsan ye̱kti

8 Nokni̱wa̱n, yáwiya tamiti yej nemi nimitzijkuilowiliáj; xikejla̱mikika̱n ipansan yej melaꞌcie̱rtoj, yej kajasi mamoye̱ꞌita, nochi yej ómpaya nokta ken mochi̱wa, nochi yej Dios kiye̱ꞌita, nochi yej kiye̱ꞌasi toa̱lmaj, nochi yej ayagaj wel kipo̱powa. Xikejla̱mikika̱n ipan nochi yej ye̱kti iwá̱n yej kajasi makiweyimati̱lti̱ka̱n.

9 Xikchi̱waka̱n ijkó̱n kensan nimitzmachtijkej. Xikchi̱waka̱n ken ankikakikej nikijtoj, iwá̱n ankitakej iga nikchij: xikchi̱waka̱n ijkó̱n, iwá̱n toDio̱s yej kichi̱wa iga maonolo tamelá̱, onos amowa̱n.

Yej icha̱mej Filipos kipale̱wijkej Pablo

10 ToTe̱ko poxsan ne̱yo̱lchika̱wa iga amejeme̱n sej anneejla̱mikij. Ayá̱ꞌ nikijtowa iga annee̱lkajtoyaj, eꞌ nikmati iga ayá̱ꞌ wel anne̱pale̱wia̱yaj. 11 Ayá̱ꞌ nikijtowa iga poxsan nikneki xine̱pale̱wi̱ka̱n, iga nej nochipa nipa̱ktoꞌ ke̱ꞌya iga nikpiá. 12 Wel niye̱ꞌono kua̱ꞌ ayá̱ꞌ nimotapialiá iwá̱n wel niye̱ꞌono kua̱ꞌ nimotapialiá. Kensan ne̱siꞌ nipa̱ktoꞌ, kua̱ꞌ nixwitoꞌ o kua̱ꞌ nimaya̱ntoꞌ, kua̱ꞌ nikpoxpiá iwá̱n kua̱ꞌ ayá̱ꞌ nikpiá nité̱. 13 Nochi wel nikchi̱wa iga Crí̱stojwaꞌ in yej ne̱pale̱wiá. 14 Eꞌ amejeme̱n ompay ken ankichijkej iga anne̱pale̱wijkej kua̱ꞌ nimoyo̱lmiktijtoya iga kuajkuantas ne̱polowa̱ya.

15 Amejeme̱n yej ancha̱ntitokej Filipos no̱ ankimatij kua̱ꞌ pe̱waꞌ nikpowaꞌ ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, kua̱ꞌ niki̱saꞌ estado de Macedonia, nisé̱ iglesia ne̱pale̱wij, petz amejéme̱nsan iga anne̱ti̱tanilijkej tomi̱n. 16 Iwá̱n kua̱ꞌ nonóyaoꞌ Tesalónica, amejeme̱n anne̱ti̱tanilijkej tomi̱n. Ayá̱ꞌ se̱san ve̱j anne̱pale̱wijkej pan yej ne̱polowa̱ya. 17 Ayéj iga nikejla̱ntoꞌ xine̱makaka̱n tejté̱, niknékiwaꞌ iga mane̱si iga ankichijtokej yej ye̱kti iyi̱xtaj Dios. 18 Pues nej nikpiaya nochi, ayꞌ te̱ ne̱polowa. Inó̱n tomi̱n yej anne̱ti̱tanilijkej iwá̱n Epafrodito ken tikita incienso yej ajwiya̱ꞌ yej kitatiliáj Dios, iwá̱n Dios inó̱n kipoxye̱ꞌita. 19 Niktajtaniliá noDio̱s iga mamitzmakaka̱n nochi yej mitzpolowaj. Wel mitzmakaj iga anse̱titokej wa̱n Cristo Jesús, puej Dios poxsay sej motapialiá. 20 ¡Nochipa mamoweyimati̱lti toTaj Dios! Ijkó̱nyawaꞌ.

Tanawatiá

21 Ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo xikijli̱ka̱n nochi yej kitokaj iyojwi Dios ga nikejla̱mikij. Tokni̱wa̱n yej nigaj iwa̱mej nisen‑onokej, kinekij iga xiye̱ꞌonoka̱n. 22 Nochi yej nigaj onokej yej kitokaj Dios, yej tekipanojtokej cha̱n rey César† de Roma, no̱ mitzti̱taniliáj saludos.

23 ToTe̱ko Jesucristo mamitzpale̱wi̱ka̱n amonochi̱n amejeme̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Español “obispos”. Xikita glosario “Obispo”.

† 1:1 1:1 Xikita glosario “Diácono wa̱n diaconisa”.

* 3:2 3:2 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 3:5 3:5 Hebreo: Kua̱ꞌ mo‑ijkuiloj Nuevo Testamento, mo‑ijlia̱ya hebreos judiyojmej yej kitokayaj ken ijkuilijtoꞌ iley Moisés wa̱n nochi yej kitekichi̱wayaj judiyojmej, este no̱ tajtowa̱yaj arameo yej kensan no̱ hebreo.

‡ 3:5 3:5 Xikita glosario “Fariseo”.

* 4:3 4:3 Sícigo: tájto̱l griego yej wel agaj ito̱ka̱ꞌ wa̱n kijto̱jneki “fiel compañero”.

† 4:22 4:22 Xikita glosario “César”.

Colosenses

1

2

3

4

A̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Colosas

Colosenses

1

Pablo kijkuilowiliá yej kitokaj Jesús yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Colosas

1 Nej niPablo, iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj, se̱ yej yéj kiti̱tan, iga Dios ijkó̱n kineꞌ. Nej iwá̱n tokni̱n Timoteo 2 nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ amejeme̱n nokni̱mej yej amonokej Colosas yej Dios mitztapejpenkej, iwá̱n ayá̱ꞌ ankikajte̱waj iga ankitokaj iyojwi Cristo. Dios yej toTaj mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱.

Pablo ora̱dowa iga tokni̱wa̱n de Colosas yej moconfia̱rowaj ipan Dios

3 Nochipa kua̱ꞌ ni‑ora̱dowaj iga amejeme̱n, nikmakaj gracias Dios yej ítajpa toTe̱ko Jesucristo. 4 Iga ne̱mati̱ltijkej iga amejeme̱n anmopoxconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús iwá̱n ankicho̱kiliáj tokni̱wa̱n yej Dios kitapejpen. 5 Ijkó̱n ankichi̱waj iga ankimatij iga mitzpialiaja ka̱n ke̱man amonoskej nochipa wa̱n Dios ipan cielo. Inó̱n ankimatikej kua̱ꞌ mitzpowilijkej itájto̱l Dios yej ayá̱ꞌ takajkaya̱wa, inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa. 6 Iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej mitzpowilijkej ken tikita kuawiꞌ yej nemi weyá iwá̱n ta̱ktiaya, iga nemi momati no̱ya̱n ipan ta̱jli. Ijko̱nsan no̱ kua̱ꞌ amejeme̱n ankimatikej iga melaꞌcie̱rtoj kua̱ꞌ mitzpowilijkej ken iga Dios te̱poxcho̱kiliá. 7 Iní̱n mitzne̱xtilijkej tokni̱n yej tikpoxcho̱kiliáj yej ito̱ka̱ꞌ Epafras yej íwa̱n nisentekipanowaj; yéj akikajte̱wa iga mitzpale̱wiáj ipan iyojwi Cristo. 8 Yéj ne̱ta̱tapo̱wijkej de amejeme̱n, ken iga el Espíritu Santo mitzne̱xtiliáj iga ximose̱pancho̱kili̱ka̱n.

9 Inó̱n iga nejemej, desde que nikmatikej iga anmoconfia̱rojkej pan Cristo, ayá̱ꞌ nemi nikajte̱waj iga niktajtaniliáj Dios iga mamitzpale̱wi̱ka̱n iga xikmatika̱n ken nokta yéj kineki, iwá̱n ken iga xiye̱ꞌnemika̱n, iwá̱n iga wel xikmelaꞌmatika̱n yej el Espíritu Santo tane̱xtiliá. 10 Ijkó̱n annemiskej ken kajasi iga manemika̱n yej kitokaj toTe̱ko iga nochipa ankichi̱waj ken yéj kineki, iwá̱n ankichi̱waskej nochi yej ye̱kti iwá̱n má̱j anki̱xmatitia̱skej Dios. 11 Niktajtaniliáj toDio̱s iga iweyipode̱r mamitztajpalmakaka̱n ipan amoa̱lmajmej, ijkó̱n wel ankijyo̱wi̱skej nochi yej mitzyo̱lmiktiáj iwá̱n ayá̱ꞌ anmosemakaskej ipan iyojwi Dios. Iwá̱n ampa̱ktoskej kua̱ꞌ 12 ankimakaskej gracias toTaj Dios, iga yéj kineꞌ iga matisen‑onoka̱n íwa̱n ipan cielo ka̱n yéj reina̱rowa wa̱n nochi tokni̱mej yej yéj itatki. 13 Dios te̱ma̱nawij ipan ipode̱r Tzitzimiꞌ, iwá̱n te̱wi̱gaꞌ iga mate̱manda̱ro Dios iPiltzi̱n yej kipoxcho̱kiliá. 14 Yéj te̱salva̱roj kua̱ꞌ miguiꞌ ipan cruz iwá̱n te̱perdona̱rowilij yej tikchijkej yej aye̱kti.

Wel tiye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios iga miꞌ Jesucristo

15 Ipan Cristo mone̱xtiá ken in Dios yej ayí̱ꞌ mo‑ita. Cristo onoyay este kua̱ꞌ aya onoya iní̱n ta̱jli. 16 Dios kijtoj iga iPiltzi̱n makichi̱wa nochi yej onoꞌ. Kichij yej onoꞌ ipan cielo iwá̱n ipan ta̱jli, yej wel mo‑ita iwá̱n yej ayá̱ꞌ wel mo‑ita. Kichij nochi yej manda̱rowaj pan ta̱jli iwá̱n espi̱ritojmej yej tatekimakaj iga kipiáj poder. IPiltzi̱n Dios kichij nochi yej onoꞌ. Iwá̱n yej onoꞌ, te̱Piltzi̱n kichij iga makiweyimati̱lti̱ka̱n. 17 Cristo onoyay kua̱ꞌ aya onoya nité̱ yej iná̱n tikitaj. Iwá̱n iga yéj nochi ojonókejsan. 18 Cristo ken tikita tzontekon iga tonochi̱n yej timoconfia̱rowaj ipan yéj, iwá̱n tejeme̱n ken tikita icue̱rpoj. Yéj onoyay kua̱ꞌ pe̱waꞌ iga mochi̱wa yej onoꞌ. Yéj yej achto ojpa‑isaꞌ iga mane̱si iga yéj nokta yej má̱j tayaka̱ntoꞌ. 19 Puej Dios kiye̱ꞌitaꞌ iga nochi ipode̱r maono ipan Cristo. 20 Iwá̱n iga yej kichij Jesucristo, inochi yej onoꞌ seja wel maono tamelá̱ wa̱n Dios, yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n yej onoꞌ ipan cielo. Iní̱n mochij kua̱ꞌ Cristo eski̱saꞌ iga miꞌ ipan cruz.

21 Ikya amejeme̱n wejka amonoyaj iga Dios iwá̱n ankijiyayaj ipan amoa̱lmajmej iga ankichijtoyaj yej aye̱kti. Eꞌ iná̱n Dios kíchija iga yéj mamitzye̱ꞌitaka̱n 22 iga miꞌ Cristo kua̱ꞌ onoya nigaj ipan ta̱jli. Inó̱n kichij iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj, este anyo̱lchipaktikej ken yej ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti. 23 Cristo iní̱n kichi̱was siga anmoconfia̱rojtoskej ípan, iwá̱n amo xikajte̱waka̱n iga xikchi̱xtoka̱n yej ke̱man mitzmakaskej, inó̱n yej kijtowa inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, yej ankikakikej. Ini̱nya in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej mopowa no̱ya̱n, iwá̱n nej Pablo nitekipanowa iga nikpowa inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj.

Pablo tekipanowa iga mamo‑i̱xmati itájto̱l Jesucristo

24 Iná̱n nipa̱ki iga ne‑ikno̱chi̱waj iga amejeme̱n, puej yej iga nej nemi ne‑ikno̱chi̱waj, iga inó̱n nemi nikmaxitiá yej icue̱rpoj Cristo kikno̱chi̱waskej; icue̱rpoj Cristo kijto̱jneki nochi tokni̱wa̱n yej kicre̱dowaj Cristo. 25 Dios ne̱ta̱lij iga manikpowa itájto̱l, iwá̱n yéj ne̱máꞌ iní̱n tekipáno̱l iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n, iwá̱n iga no̱ya̱n mamomati itájto̱l. 26 Inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ikyay nokta Dios ki̱ya̱ntoya, iná̱n kimatí̱ltija yej moconfia̱rowaj ipan yéj. 27 Dios kineꞌ iga makine̱xtili̱ka̱n yejemej inó̱n tájto̱l yej kajasi mamoye̱ꞌita, inó̱n yej aya kimatiáj yej ayéj judiyojmej. Inó̱n yej aya momatiá, tajtowa de Cristo, yej iná̱n íwa̱n anse̱titokej, iwá̱n ankimatij iga anyawij amonotij íwa̱n pan cielo.

28 Nejeme̱n nochi nikpowiliáj itájto̱l Jesucristo, nitano̱no̱tzaj iwá̱n nitaye̱ꞌmachtiáj ken Dios ne̱tajla̱ntiáj iga nokta maye̱ꞌnemilo iga niknekij nochi maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios iga mase̱titoka̱n wa̱n Cristo. 29 Iga inó̱n nokta nipoxtekipanowa; nochi iní̱n nikchi̱wa iga Cristo ne̱tajpalmaka.

2

1 Nikneki xikmatika̱n iga nej poxsan ni‑ora̱dowa iga amejeme̱n, iwá̱n iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Laodicea, iwá̱n iga inochi yej ayí̱ꞌ ne‑ita. 2 Iní̱n nikchi̱wa iga xiyo̱lchikajtoka̱n iwá̱n ximose̱pancho̱kili̱ka̱n, ijkó̱n wel xikmelaꞌmatika̱n yej pox ye̱kti, inó̱n yej Dios ayagaj kimati̱ltia̱ya, ino̱nwaꞌ Cristo. 3 Ipan yéj onoꞌ inochi itamatilis Dios yej ken tikita tejté̱ yej i̱ya̱ntoꞌ yej pox vale̱rowa. 4 Iní̱n nimitzijliáj iga amo agaj mamitzkajkaya̱waka̱n iga tájto̱l yej wel mitzyo̱lyama̱naj. 5 Malej iga ayá̱ꞌ nonoꞌ iwá̱n amejeme̱n, eꞌ nochipa nimitzejla̱ntokej, iwá̱n nipa̱ki iga nikmati iga anye̱ꞌnemij iwá̱n iga poxsan anmoconfia̱rojtokej ipan Cristo.

6 Inó̱n iga, ijkó̱n ken ankicre̱dojkej Jesucristo iga amoTe̱ko, ijkó̱n xinemika̱n ipan iyojwi. 7 Xise̱titoka̱n wa̱n Cristo, ken tikita kuawiꞌ yej ye̱ꞌto̱ktoꞌ ipan ta̱jli. Ximoconfia̱rojtoka̱n ipan Yéj, ijkó̱n ken nimitzne̱xtilijkej, iwá̱n nochipa xikmakaka̱n gracias Dios.

Cristo kipata ken iga tinemij

8 Amo agaj mamitzkajkaya̱waka̱n iga ina̱mo̱ltajto̱lmej tajta̱gaꞌ, ino̱mpa tájto̱l ayá̱ꞌ mitzpale̱wiáj. Puej yejemej tamachtiáj ken kitekichi̱waj na̱mo̱ltajta̱gaꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ nejnemij iwá̱n Cristo. Ini̱mej tamachtiáj ken tatekimaka Tzitzimiꞌ yej manda̱rowa ipan iní̱n ta̱jli.

9 Cristo, malej iga kipiaya se̱ icue̱rpoj ken tejéme̱mpa, yéjwaꞌ nokta Dios no̱. 10 Amejeme̱n até̱ mitzpolowaj iyi̱xtaj Dios iga anse̱titokej iwá̱n Cristo. Iwá̱n Cristo kimanda̱rowa nochi espi̱ritojmej yej kipiáj poder iwá̱n manda̱rowaj. 11 Iga anse̱titokej iwá̱n Cristo, amejeme̱n amonokej circuncidado* ipan amoa̱lmajmej; eꞌ ayéj ino̱mpa circuncisión yej kichi̱waj israeli̱tajmej, sino que iga tikajté̱waja iga tikchi̱waj yej aye̱kti. Iní̱n circuncisión yej kichi̱wa Cristo. 12 Kua̱ꞌ anmobautiza̱rojkej,† ken kua̱ꞌ anmikikej iwá̱n anmoto̱kkej iwá̱n Cristo. Iwá̱n an‑ojpa‑isakej iwá̱n Cristo iga anmoconfia̱rojkej ipan ipode̱r Dios yej ki‑ojpa‑ixitij Cristo. 13 Ikya amejeme̱n ken kua̱ꞌ anmiktoyaj iyi̱xtaj Dios iga ankitekichijtoyaj yej aye̱kti, iwá̱n ayá̱ꞌ amonoyaj circuncidado ken israeli̱tajmej yej igé̱ntejpa Dios. Eꞌ iná̱n Dios mitzojpa‑ixitijkej iwá̱n Cristo iwá̱n ipan yéj, Dios te̱perdona̱rowilij inochi yej tikchijkej yej aye̱kti. 14 Dios kichij iga ayoꞌ matikixta̱waka̱n yej tidebe̱rowa̱yaj iga ayá̱ꞌ tikchijkej ken ijkuilijtoꞌ ipan iley. Inó̱n tamito kua̱ꞌ Jesús kiclava̱rojkej ipan cruz. 15 Cristo kita̱nij, kita̱nilij ma̱lespi̱ritojmej yej kipiáj poder iwá̱n manda̱rowaj, iwá̱n kichij iga makali̱mpamatika̱n iyi̱xtaj miaꞌ gente, kua̱ꞌ Cristo kita̱nilij ma̱lespi̱ritojmej ipan cruz.

Xikchi̱waka̱n ken toTe̱ko kineki

16 Inó̱n iga amo xiknakasmakaka̱n yej mitzpo̱powaj iga yej wel ankikuaj o iga yej wel ankoniáj, iwá̱n iga ayá̱ꞌ an‑ilwichi̱waj ken kichi̱waj judiyojmej, o iga ayá̱ꞌ ankilwichi̱wiliáj kua̱ꞌ seliá la luna, o yej ankichi̱waj ipan día kua̱ꞌ mose̱wilo. 17 Nochi iní̱n te̱ne̱xtilijtoya yej wi̱tziayaoꞌ, ino̱nwaꞌ Cristo nokta. 18 Amo mamitzki̱xti̱ka̱n ipan iyojwi toTe̱ko in ino̱mej yej takajkaya̱waj iga kinekij mane̱si iga ayá̱ꞌ moweyimatij, eꞌ kiweyimati̱ltiáj a̱ngelejmej‡ ken idio̱smej. Yejeme̱n kijtowaj iga má̱j kimatij iga kitaj visio̱mej, moweyimatij ima̱tikámejsan, eꞌ bá̱ldejsan, iga tajla̱ntokej ken na̱mo̱lmej. 19 Yejemej ayoꞌ kitokaj Cristo. Crí̱stojwaꞌ in ken tzontekon iga nochi tejemej yej ticre̱dojtokej itájto̱l iwá̱n tejémejwaꞌ in icue̱rpoj iwá̱n yéj ken kua̱ꞌ te̱tamakatoꞌ. Wa̱n malej iga timiakejmej, yéj kichi̱wa iga se̱san toa̱lmaj matikpiaca̱n iwá̱n nemi tikomatiáj ijkó̱n ken Dios kineki.

20 Amejeme̱n ken kua̱ꞌ anmikíkeja iwá̱n Cristo, iwá̱n ayꞌya mitztekimakaj espi̱ritojmej yej manda̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli. ¿Te ígataj ankichi̱waj ken yej akicre̱dojtokej Dios iga ankitajto̱lkuiliajoꞌ kua̱ꞌ mitzijliáj 21 ken iní̱n: “amo xikui iní̱n, amo xikua iní̱n, amo xikchijchimi iní̱n”? 22 Inewi ini̱mej, tá̱gaꞌpa kijtowa iga mamochi̱wa, iwá̱n yawi tamiti kensan tami totákual kua̱ꞌ tikuaj. 23 Ini̱mej mandamie̱ntojmej né̱sikiꞌ melá̱ꞌ nokta iga ye̱kti iga mamochi̱wa, iga tamachtiáj kén se̱ makiweyimati̱lti Dios, iga se̱ amo mamoweyimati iwa̱nkiꞌ se̱ makikno̱chi̱wa icue̱rpoj, eꞌ ayá̱ꞌ te̱pale̱wiá iga matikajte̱waka̱n iga tikchi̱waj yej aye̱kti ken te̱yo̱ltila̱na toa̱lmaj.

3

1 An‑ojpa‑isákeja iwá̱n Cristo ka̱n anmiktoyaj, inó̱n iga xikte̱mo̱ka̱n iga xikchi̱waka̱n yej Cristo kiye̱ꞌita, yéj onoꞌ ajko ipan cielo, e̱watoꞌ ka̱n manda̱rowa ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios. 2 Xikejla̱ntoka̱n ipan inó̱n yej onoꞌ ajko ipan cielo, amo yej onoꞌ ipan ta̱jli. 3 Iga amejeme̱n kenkua̱ꞌ anmikíkeja, iwá̱n iná̱n anse̱titokej iwá̱n Cristo yej onoꞌ iná̱ꞌ Dios. 4 Kua̱ꞌ wi̱ꞌ sej Cristo yej mitzmakakej vida, amejeme̱n no̱ ompa amonoskej íwa̱n, ankitztoskej iweyipode̱r.

Anse̱titokej wa̱n Cristo

5 Inó̱n iga amejeme̱n xika̱waka̱n iga ankichi̱waj nochi yej aye̱kti, amo agaj mamasi iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, amo xikchi̱waka̱n tejté̱ yej aye̱kti, iwá̱n amo xikejla̱mikika̱n yej aye̱kti, iwá̱n amo xikpoxpiasnekika̱n tomi̱n, ijkó̱n kenkua̱ꞌ nemi ankiweyimati̱ltiáj ídolo. 6 Yej ijkó̱n kichi̱waj, Dios poxsan kikuesowiliá iwá̱n kicastiga̱ro̱j yej ayá̱ꞌ kichi̱wa ken yéj kineki. 7 Amejeme̱n no̱ ijkó̱n ankichi̱wayaj kua̱ꞌ aya anki̱xmatiáj itájto̱l Dios. 8 Eꞌ iná̱n xikajte̱waka̱n inewi ini̱mej: amo xikuesiwika̱n, amo agaj xikijiyaka̱n, amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, niga xikma̱lijli̱ka̱n agaj, amo xikijto̱ka̱n kuajkuantas yej ajaye̱kti. 9 Amo ximosepankajkaya̱waka̱n, porque amejeme̱n ankikajtéjkeja ken ikya annemiáj. 10 Iná̱n amejeme̱n Cristo mitzpatákeja iga seꞌya anmonemilismej, iwá̱n Dios, yej achto mitzchijkej, iná̱n mitzchijtiawij iga amonoskej ken yéj. Ijkó̱n ajachi ajachi ankimelaꞌi̱xmatitia̱skej nokta in Dios. 11 Até̱ kichij iga se̱ judío o ayéj, o yej onoꞌ circuncidado o yej ayá̱ꞌ, o yej wejkacha̱nej, yej tamiktia̱yaj,* yej esclavo† o yej ayéj; Crí̱stojwaꞌ in yej tonochi̱n toTe̱ko, iwá̱n onoꞌ iwá̱n nochi tejemej.

12 Dios mitzpoxcho̱kiliáj, iwá̱n mitztapejpenkej iga ximochi̱waka̱n itatki. Inó̱n iga nochipa xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n xita‑ikne̱li̱ka̱n, xite‑ijikni̱mej, amo ximoweyimatika̱n, xiyo̱lyama̱nikmej iwá̱n amo nimaní̱n xikuesiwika̱n.

13 Siga anmokuejkuesowaj, ximosepan‑ijyo̱wi̱ka̱n, iwá̱n ximosepamperdona̱ro̱ka̱n kua̱ꞌ tejté̱ anmochi̱wiliáj, ijkó̱n ken Cristo mitzperdona̱rojkej, ijko̱nsan no̱ amejeme̱n xikchi̱waka̱n wa̱n amokni̱mej. 14 Eꞌ de inochi ini̱mej, má̱j ye̱kti iga ximopoxcho̱kili̱ka̱n, ijkó̱n nochipa amonoskej ken kua̱ꞌ se̱san amoa̱lmajmej. 15 Cristo kichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱ kua̱ꞌ ankejla̱ntokej ken iga Cristo kineki. Inó̱n iga nokta mitztapejpenkej iga xonoka̱n tamelá̱ pan icue̱rpoj Cristo iga anse̱titokej íwa̱n. Iwá̱n nochipa xikmakaka̱n gracias Dios.

16 Iwá̱n itájto̱l Cristo maono nochipa ipan amoa̱lmajmej, ijkó̱n ankimatiskej ken iga anyawij anmosepamachti̱tij iwá̱n ken iga anmono̱no̱tzaskej. Xikmakaka̱n gracias Dios iga inewi amoa̱lmajmej, xikui̱kili̱ka̱n yej ijkuilijtoꞌ ipan salmos iwá̱n takui̱ꞌ yej no̱ kajasi iga mokui̱kiliá Dios. 17 Iwá̱n nochi yej ankichi̱waj o yej ankijtowaj, xikchi̱waka̱n iga anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko Jesús iwá̱n ipan ito̱ka̱ꞌ xikmakaka̱n gracias Dios yej toTaj.

Ken iga manemika̱n yej kitokaj Cristo

18 Siwa̱tkej yej anwe̱wejyójkeja, xikchi̱waka̱n yej mitztekimakaj amowé̱j, iga ijkó̱n kineki toTe̱ko. 19 Tajta̱gaꞌ, xikcho̱kili̱ka̱n amosiwa̱ꞌ iwá̱n amo xikuejkuesino̱tzaka̱n. 20 Te̱pilowa̱n, xicre̱do̱ka̱n amotaj iwá̱n amoye̱ꞌ, iga ijkó̱n kiye̱ꞌita toTe̱ko. 21 Te̱tajmej iwá̱n te̱ye̱mej, amo xikpox‑ajajwaka̱n amopilowa̱n, iga ijkó̱n ankichi̱wiliáj, ayꞌya kiyo̱lmakaj iga kichi̱waj yej ankitekimakaj. 22 Escla̱vojmej, xikchi̱waka̱n nochi yej mitztekimakaj amote̱komej yej ankipiáj ipan iní̱n ta̱jli, amo kua̱ꞌsan yejemej mitztachi̱lijtokej iga san mamitzitaka̱n iga ankichi̱waj yej mitzijliáj, ma̱jwaꞌ xikchi̱waka̱n kesiá kua̱ꞌ ayá̱ꞌ mitzitztokej iga ankimajmawiliáj toTe̱ko. 23 Inewi yej ankichi̱waj, xikyo̱lmakaka̱n kua̱ꞌ ankichi̱waj, ken kua̱ꞌ toTe̱ko nemi ankichi̱wiliáj, ayéj tajta̱gaꞌ. 24 Iga ankimatij iga toTe̱ko Dios yawij mitzmakatij yej kimakaskej yej tekipanowaj iga toTe̱ko Cristo. 25 Eꞌ yej kichi̱waj yej aye̱kti, yawij kikno̱chi̱watij, iga Dios sansé̱ iga kijuzga̱rowa a̱ꞌsan ne̱si.

4

1 Amejeme̱n yej ankipiáj amoescla̱vojmej, xikye̱ꞌitaka̱n iwá̱n xikchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti amoescla̱vojmej. Xikejla̱mikika̱n iga amejeme̱n no̱ ne‑iga ipan cielo ankipiáj amoTe̱ko Dios.

2 Nochipa xitajto̱ka̱n wa̱n Dios, iwá̱n xisatoka̱n iga anye̱ꞌtajla̱ntokej, iwá̱n xikmakatoka̱n gracias Dios. 3 No̱ xiktajtanili̱ka̱n Dios iga nejemej, iga toTe̱ko makichi̱wa iga wel maono yej manikpowili̱ka̱n itájto̱l Cristo yej aya momatiá, inó̱n nokta iga nipre̱sojtitoꞌ. 4 Iwá̱n xiktajtanili̱ka̱n Dios iga kua̱ꞌ nikpowa itájto̱l, nochi wel mane‑entende̱ro̱ka̱n.

5 Xiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj yej aya ki̱xmatij itájto̱l Dios. Amo xikne̱mpolo̱ka̱n amotie̱mpoj, ma̱jwaꞌ 6 xikpowaka̱n itájto̱l toTe̱ko. Xiye̱ꞌta̱tapowaka̱n iga mamitzkakisnekika̱n yej nemi ankita̱tapo̱wiáj, iwá̱n xikmatika̱n te̱ anyawij ankijto̱tij kua̱ꞌ agaj tejté̱ mitztajtani.

Pablo monawatiá

7 Tokni̱n Tíquico yej nikpoxcho̱kiliáj, ayá̱ꞌ kikajte̱wa iga ne̱pale̱wiá ipan itekipáno̱l toTe̱ko, yéj yawi mitzmati̱lti̱tij ken nonoꞌ. 8 Inó̱n nokta iga nikti̱tani iga mayawi ompiga iga mamitzijli̱ka̱n ken iga nonokej, iwá̱n mamitzanima̱ro̱ka̱n. 9 Senya̱ti iwá̱n tokni̱n Onésimo yej nikpoxcho̱kiliáj, yej de amejéme̱mpasan, yej akikajte̱wa iga moconfia̱rowa ipan toTe̱ko. Yejemej yawij mitzpowili̱tij yej nijiga sucede̱rowa.

10 Aristarco, yej no̱ pre̱sojtitoꞌ nowa̱n, mitzejla̱mikij; kensan Marcos no̱ mitzejla̱mikij, yej ipri̱moj Bernabé. Mitzijlíjkeja siga ya̱j yéj mitzpaxa̱lowili̱tij, xiko̱mema̱wi̱ka̱n. 11 No̱ mitzejla̱mikij Jesús, yej no̱ ito̱ka̱ꞌ Justo. De inochi judiyojmej yej kicre̱dojtokej Dios, iní̱mejsan in yej tekipanowaj nowa̱n iga kipowaj ken iga reina̱rowa* Dios, iwá̱n poxsan ne̱yo̱lchika̱waj. 12 No̱ mitzejla̱mikij Epafras yej de amejéme̱mpa, yéj no̱ tekipanowa iga kipowa itájto̱l Cristo iwá̱n nochipa kua̱ꞌ tajtowa wa̱n Dios, kitajtaniliá iga amejeme̱n amo xikajte̱waka̱n iyojwi Dios, iwá̱n wel xikchijtoka̱n ken nokta Dios kineki. 13 Nej nikita kén iga Epafras poxsan mitzyo̱koyaj iwá̱n no̱ kiyo̱koyaj yej kicre̱dowaj toTe̱ko yej onokej a̱ltepe̱ꞌ Laodicea iwá̱n yej onokej a̱ltepe̱ꞌ Hierápolis. 14 No̱ mitzejla̱mikij Lucas yej médico yej tikpoxcho̱kiliáj, iwá̱n no̱ mitzejla̱mikij Demas.

15 Xikijli̱ka̱n tokni̱wa̱n yej onokej a̱ltepe̱ꞌ Laodicea iga nej nikejla̱mikij. No̱ nikejla̱miki Ninfas, iwá̱n tokni̱wa̱n yej monechkowaj ícha̱n iga kiweyimati̱ltiáj Dios. 16 Kua̱ꞌ támiꞌya ankilee̱ro̱skej iní̱n a̱maꞌ yej nemi nimitzijkuilowiliáj, xikti̱tanika̱n a̱ltepe̱ꞌ Laodicea iga makilee̱rowili̱ka̱n tokni̱wa̱n yej no̱ kicre̱dowaj itájto̱l Dios iwá̱n seꞌ a̱maꞌ yej nikti̱tanilij yejeme̱n, amejeme̱n sej xiklee̱ro̱ka̱n. 17 Ijkí̱n xikijli̱ka̱n Arquipo: “Amo xikajte̱wa motekipáno̱l yej Dios mitzmáꞌ.”

18 Nej Pablo, noma̱tika nimitzijkuilowiliáj ini̱mej tájto̱l:† Amo xike̱lka̱waka̱n iga nej nipre̱sojtitoꞌ. Dios mamitzyo̱lchika̱waka̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

* 2:11 2:11 Xikita glosario “Circuncisión”.

† 2:12 2:12 Xikita glosario “Bautizar”.

‡ 2:18 2:18 Xikita glosario “Ángel”.

* 3:11 3:11 “Yej tamiktia̱yaj”; español “escita” yej katka gente yej pox tamiktijkej.

† 3:11 3:11 Xikita glosario “Esclavo”.

* 4:11 4:11 Xikita glosario “Kén iga Dios reina̱rowa”.

† 4:18 4:18 Ne̱si iga Pablo kijkuiloj iní̱mejsan tájto̱l ima̱tika, anka se̱ tajkuilowa̱ni kijkuiloj ipan a̱maꞌ nochi lo demás yej Pablo kijtojtiajki.

1 Tesalonicenses

1

2

3

4

5

Áchtopa a̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica

Tesalonicenses

1

Pablo wa̱n yej íwa̱n nemij, kijkuilowiliáj tokni̱wa̱n yej onokej a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica

1 Nej niPablo, wa̱n Silvano iwá̱n Timoteo nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ amejeme̱n nokni̱wa̱n yej ankitokaj Dios yej ancha̱ntitokej Tesalónica, yej anse̱titokej iwá̱n toTaj Dios iwá̱n toTe̱ko Jesucristo. Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱waka̱n iga tamelá̱ xonoka̱n.

Kén iga tokni̱wa̱n de Tesalónica moconfia̱rowaj ipan toTe̱ko

2 Nochipa kua̱ꞌ nejemej ni‑ora̱dowaj nimitzejla̱mikij, iwá̱n nikmakaj gracias Dios iga amejeme̱n. 3 Nikmakaj gracias toTaj Dios iga yej ankichi̱waj yej ye̱kti, ijkó̱n anmone̱xtiáj iga anmoconfia̱rojtokej pan toTe̱ko. Iwá̱n no̱ nikmakaj gracias Dios iga poxsan ante‑ijikni̱mej, ankipale̱wijkej sekin, iwá̱n iga ankichi̱xtokej toTe̱ko Jesucristo, inó̱n mitzpale̱wiáj iga nochipa xikchi̱xtoka̱n. 4 Nokni̱wa̱n, Dios mitzpoxcho̱kiliáj, iwá̱n nikmatij iga yéj nokta mitztapejpenkej. 5 Kua̱ꞌ nejeme̱n nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, ayejsan iga petz tájto̱l, sino que iga ipode̱r iyEspí̱ritoj Dios yej ne̱makaj, inó̱n yej nimitzpowilijkej melá̱ꞌ nokta. Ankimátija kén ninemikej amo‑i̱xtaj iga amejeme̱n nimitzpale̱wijkej.

6 Amejeme̱n anmi̱xkui̱tijkej ipan nejemej wa̱n ipan toTe̱ko, iga kua̱ꞌ ankicre̱dojkej itájto̱l toTe̱ko, iyEspí̱ritoj Dios mitzyo̱lchikajkej malej iga onoyaj yej mitzijiyaj iwá̱n poxsan mitzikno̱chijkej.* 7 Iwá̱n ijko̱nsan no̱ ipan amejeme̱n mi̱xkui̱tijkej tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios yej icha̱mej estado de Macedonia iwá̱n estado de Acaya. 8 Pe̱waꞌ ipan amejeme̱n iga itájto̱l toTe̱ko nijnijiga momatiꞌ. Ayejsan estado de Macedonia wa̱n Acaya mopowaꞌ, sino que nó̱ya̱nya momati, iwá̱n no̱ no̱ya̱n momati kén iga amejeme̱n anmoconfia̱rowaj ipan Dios, inó̱n iga nejemej ayꞌya te̱ má̱j nikijtowaj. 9 Ma̱jwaꞌ, yejéme̱nsan nokta tajtowaj iga nimitzpaxa̱lowiliáj iwá̱n ta̱tapowaj kén iga anne̱ye̱ꞌo̱mema̱wijkej, iwá̱n kén iga ankikajtéjkeja iga ankiweyimati̱ltiáj i̱dolojmej iga ankitókaja Dios iwá̱n ampe̱wakej iga ankichi̱waj ken kineki melaꞌDio̱s yej isatoꞌ. 10 Yejemej no̱ kipowaj kén iga amejeme̱n ankichi̱xtokej iga mawi̱ki sej ipan cielo Jesús, yej iPiltzi̱n Dios, yej Dios ki‑ojpa‑ixitij ka̱n miktoya. Yéj nokta yej te̱salva̱ro̱j kua̱ꞌ kicastiga̱ro̱j yej kichijtokej yej aye̱kti.

2

Tekipáno̱l yej Pablo kichij Tesalónica

1 Nokni̱wa̱n, amejeme̱n nokta ankimatij iga ayéj bá̱ldejsan nimitzpaxa̱lowili̱toj. 2 Amejeme̱n ankimátija iga achto ne‑ijijlijkej kuajkuantas yej ajaye̱kti iwá̱n ne‑ikno̱chijkej ipan a̱ltepe̱ꞌ Filipos, eꞌ Dios ne̱pale̱wijkej iga ayá̱ꞌ nimajmawikej iga manimitzpowili̱ka̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, malej iga miaꞌ ne‑ijiyaj. 3 Iga kua̱ꞌ nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj ayá̱ꞌ nimitzmachtijkej yej aye̱kti, niga nimitzkajkayajkej, niga ayá̱ꞌ nita̱tapojkej iga manimitzpojpolo̱ka̱n. 4 Ma̱jwaꞌ Dios kiye̱ꞌitaꞌ yej nikchijkej iwá̱n ne̱ta̱lkej iga manikpowaka̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá, ijkó̱n iga nejemej nita̱tapowaj. Ayéj iga la gente mane̱ye̱ꞌitaka̱n, sino que mane̱ye̱ꞌitaka̱n Dios, yej ki̱xmati toa̱lmaj. 5 Amejeme̱n ankimatij, ayí̱ꞌ nimitztzojtzope̱liꞌno̱tzakej iga manimitzyo̱lyama̱naka̱n. Ayá̱ꞌ nikchijkej nité̱ igasan manikta̱ni̱ka̱n tomi̱n, kitztoꞌ Dios. 6 Ayí̱ꞌ nikchijkej iga mane̱weyimati̱lti̱ka̱n, niga amejeme̱n, niga agaj seꞌ. Malej wel katka nimitztekimakayaj iga no̱ nimanda̱rowaj iga ne̱ti̱tankej Cristo. 7 Ma̱jwaꞌ, amejeme̱n nimitzcho̱kilijkej, nejemej ken se̱ te̱ye̱ꞌ yej kiskaltiá iwá̱n kicuida̱rowa ipilowa̱ntzitzi̱n. 8 Poxsan nimitzcho̱kiliáj este ayejsan itájto̱l Dios wel nimitzmakaj, sino este wel nimikij iga amejeme̱n. Poxsan nimitzikni̱matij. 9 Nokni̱wa̱n, amejeme̱n ankimatij nokta ken iga pox nisiawikej iga nitekipanojkej iga nitata̱nijkej iga nitakuajkej. Nitekipanojkej semilwiꞌ wa̱n senyówal, iga amo ni agaj de amejeme̱n mane̱makaka̱n iga manitakua̱ka̱n mie̱j nimitzpowilia̱yaj itájto̱l Dios.

10 Amejeme̱n anne‑itakej, iwá̱n Dios no̱ ne‑itakej, iga nikchijkej ken Dios kineki iwá̱n niye̱ꞌnemiáj amo‑i̱xtaj amejeme̱n yej ankitokaj Dios iga amo agaj makijto iga nikchi̱waj yej aye̱kti. 11 Iwá̱n ankimatij no̱ kén iga sejsé̱ de amejeme̱n nimitzno̱no̱tzkej, iwá̱n nimitzyo̱lchikajkej ken kichi̱wa se̱ te̱taj iwá̱n ipilowa̱n. 12 Nimitzijlijkej iga xiye̱ꞌnemika̱n ken kajasi iga nemij yej kitokaj Dios, yej mitzno̱tzkej iga xonoka̱n ite̱noj ka̱n pox taye̱ka̱n, ka̱n yéj reina̱rowa.

13 Inó̱n iga nochipa nikmakaj gracias Dios, iga kua̱ꞌ ankikakikej itájto̱l Dios yej nejemej nimitzpowilijkej, ankikuikej ken nokta itájto̱l Dios, ayéj ken itájto̱l tajta̱gaꞌ. Iga seꞌpay annemij, ne̱si iga inó̱n tájto̱l tekipanowa pan amejeme̱n yej ankicre̱dowaj. 14 Nokni̱wa̱n, ken mitzikno̱chijkej yej ómpasan no̱ cha̱ntitokej Tesalónica, ijko̱nsan no̱ kichi̱wilijkej tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios yej onokej Judea yej moconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús. Sekin Judiyojmej yej de yejéme̱mpasan de Judea kikno̱chijkej yej kicre̱dowaj Cristo Jesús. 15 Ino̱mej judiyojmej kimiktijkej toTe̱ko Jesucristo, kensan ikyay sekin judiyojmej kimiktijkej profe̱tajmej,* iwá̱n iná̱n nejeme̱n no̱ sekin judiyojmej ne̱tekiꞌki̱xtijkej pan iya̱ltepe̱mej. Ino̱mpa judiyojmej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kineki Dios wa̱n kijiyaj nochi gente. 16 Iwá̱n ayá̱ꞌ kinekij iga nejemej manikta̱tapo̱wi̱ka̱n yej ayéj judiyojmej iga no̱ mamoma̱nawi̱ka̱n. Iwá̱n iga ijkó̱n kichi̱waj, má̱j kichi̱waj yej aye̱kti. Inó̱n iga iná̱n, Dios poxsan kuesiwiꞌ iwa̱mej iwá̱n yáwiya kicastiga̱ro̱ti.

Pablo ya̱jneki sej Tesalónica

17 Nokni̱wa̱n, kua̱ꞌ ne̱ki̱xtijkej ka̱n amejeme̱n amonokej, wejkaj ayá̱ꞌ nimitzitayaj, malej ijkó̱n nochipa nimitzpiayaj pan noa̱lmajmej, iwá̱n poxsan niknekiáj manimitzitatij. 18 Nia̱jnekiáj nejemej. Iwá̱n noma̱tika nej niPablo, miaꞌya ve̱j niknekiá iga maniá, eꞌ Tzitzimiꞌ nochipa ne̱tzakuilijkej. 19 Nimokichmatij iga amejeme̱n ankicre̱dowaj Cristo wa̱n nipoxpa̱kij iga nikmatij iga amejeme̱n ansen‑onoskej nowa̱mej kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo. 20 Niyo̱lchikajtokej iwá̱n niyo̱lpa̱ktokej iga amejeme̱n anye̱ꞌnemij.

3

1 Iwá̱n como ayoꞌ má̱j nikijyo̱wijkej iga animitzitaj, nikijtojkej iga ni‑o̱mémejsan* manika̱wika̱n Atenas 2 iwá̱n nimitzti̱tanilijkej tokni̱n Timoteo iga mamitzitatij, yéj tekipanowa iga Dios iwá̱n ne̱pale̱wiáj nejemej iga nikpowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tajtowa de Cristo. Timoteo mitzpale̱wiáj iga xikmelaꞌsenta̱li̱ka̱n amoa̱lmaj pan Jesucristo. 3 Ijkó̱n ayagaj makikajte̱wa iga kitoka Dios iga kuajkuantas yej aye̱kti nemi mitzchi̱wiliáj. Puej amejeme̱n ankimátija iga ipan iyojwi toTe̱ko, te‑ikno̱chi̱waj. 4 Kua̱ꞌ tisen‑onoyaj, nimitzijlíjkeja iga yawij te‑ikno̱chi̱watij, iwá̱n ijkó̱n mochij ken ankimatitóyaja. 5 Inó̱n iga, nej ayoꞌ nikijyo̱wij iga animitzitaj. Iwá̱n nikti̱tan Timoteo iga manikmati ix ankisenta̱lijtókejsan amoa̱lmaj ipan Jesucristo. Nimitzyo̱koyayaj iga Tzitzimiꞌ wel mitzchi̱waltiáj yej aye̱kti iwá̱n wel bá̱ldejsan nitekipanojkej.

6 Eꞌ iná̱n Timoteo wá̱laja iga yajka ipan amoa̱ltepe̱ꞌ Tesalónica, iwá̱n ne̱mati̱ltijkej iga ankise̱nta̱ltókejsan amoa̱lmaj pan Jesucristo iwá̱n anmose̱pancho̱kiliáj. Iwá̱n ne‑ijlij iga nochipa anneejla̱mikij iga anne̱cho̱kiliáj, iwa̱nkiꞌ poxsan anne‑itasnekij, ijkó̱n ken nejemej no̱ nimitzitasnekij. 7 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, malej iga nemi tipanowaj pan kuajkuantas yej ajaye̱kti iwá̱n te‑ikno̱chi̱waj, pox anne̱yo̱lchika̱waj kua̱ꞌ nikmatikej iga anmoconfia̱rojtókejsan pan toTe̱ko Jesucristo. 8 Iná̱n iga nikmátija iga anmoconfia̱rojtókejsan pan toTe̱ko, anne̱yo̱lchika̱waj iga manikyo̱lmakaka̱n ipan notekipano̱lmej. 9 Poxsan nipa̱ktokej iga amejeme̱n, este anikásijoꞌ tájto̱l iga nikmakaj gracias toDio̱s iga amejeme̱n. 10 Semilwiꞌ iwá̱n tayowaka̱n niktajtanilijtokej Dios iga wel noma̱tikamej manimitzitatij, iga achi má̱j manimitzpale̱wi̱ka̱n iga ximoconfia̱ro̱ka̱n pan toTe̱ko.

11 Niktajtaniliáj Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo iga mane̱pale̱wi̱ka̱n iga wel manimitzpaxa̱lowili̱tij. 12 Iwá̱n niktajtaniliáj toTe̱ko mamitzpale̱wi̱ka̱n iga cada ve̱j má̱j ximose̱pancho̱kili̱ka̱n, iwá̱n ijkó̱n xikcho̱kili̱ka̱n nochi, ijkó̱n kensan nejemej nimitzcho̱kiliáj amejeme̱n. 13 Niktajtaniliáj toTe̱ko Jesús iga mamitzpale̱wi̱ka̱n iga má̱j ximoconfia̱ro̱ka̱n iga inewi amoa̱lmajmej, iwá̱n iga xiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj Dios yej toTaj. Ijkó̱n anye̱ꞌonoskej kua̱ꞌ toTe̱ko Jesús wi̱ꞌ iwá̱n onos iwá̱n nochi yej yéj kitapejpen.

4

Kén iga Dios kineki matinemika̱n

1 Nokni̱wa̱n, manimitzijlí̱ka̱noꞌ tejté̱; nejemej nimitzne̱xtilíjkeja iga xinemika̱n ken Dios kiye̱ꞌita, iwá̱n amejeme̱n ijko̱nya ankichijtokej, iná̱n ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesús nimitzijliáj iga má̱j xikchijtia̱ka̱n nochipa yej nimitzne̱xtilíjkeja.

2 Iwá̱n amejeme̱n ankimátija kén iga nimitzne̱xtilijkej, kensan tatekimáꞌ toTe̱ko Jesús. 3 Dios kineki iga xikchijtoka̱n ken yéj kineki; amo agaj mamote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ. 4 Sejsé̱ makiye̱ꞌpiá isiwa̱ꞌ, ken kajasi iga maye̱ꞌono, ijkó̱n ken Dios kineki. 5 Amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti ken kineki amoa̱lmaj; ken kichi̱waj yej aki̱xmatij Dios. 6 Amo agaj makixijxi̱ko seꞌ tokni̱n, niga makikajkaya̱wa pan nité̱, iga toTe̱ko yawi kicastiga̱ro̱ti yej ijkó̱n kichi̱wa, ijkó̱n ken nejeme̱n nimitzijlíjkeja. 7 Iga Dios ayá̱ꞌ te̱no̱tzaꞌ iga matikchijtoka̱n yej aye̱kti, sino que matiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj yéj. 8 Inó̱n iga yej kijiya yej nimitzne̱xtilijkej, inó̱n ayéj ta̱gaꞌ kijiya, sino que Dios, yej te̱máꞌ no̱ iyEspí̱rito Santo.

9 Ayá̱ꞌ kajási‑oꞌ iga nimitzijkuilowiliáj iga ximose̱pancho̱kili̱ka̱n iwá̱n amokni̱mej, iga Dios nokta mitzne̱xtilíjkeja ken iga ximocho̱kili̱ka̱n. 10 Amejeme̱n ijkó̱n nochipa ankichi̱waj wa̱n nochi tokni̱wa̱n yej icha̱mej estado de Macedonia yej kitokaj toTe̱ko. Iná̱n nimitzijliáj, nokni̱wa̱n, iga ma̱jya sej ximocho̱kili̱ka̱n. 11 Xikchi̱waka̱n iga xonoka̱n tamelá̱ iwá̱n xikchijtoka̱n sejsé̱ amotekipáno̱l. Xitekipano̱ka̱n iga xitata̱ni̱ka̱n ken nimitzijlijkej, 12 iga mamitzye̱ꞌitaka̱n yej aki̱xmatij Dios, iwá̱n iga amo mamitzpolo̱ka̱n nité̱.

Kén mochi̱was kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko

13 Nokni̱wa̱n, niknekij xikmatika̱n te̱ mochi̱was wa̱n yej mikij, iga amo ximokno̱matika̱n ken sekin yej ayá̱ꞌ kimatij yej Dios kichi̱was. 14 Ijkó̱n ken ticre̱dowaj iga Jesús miguiꞌ iwá̱n ojpa‑isaꞌ, ijko̱nsan no̱ ticre̱dowaj iga Dios iwá̱n Jesús yawi ki‑ojpa‑ixiti̱tij ino̱mej yej mikikej iwá̱n kicre̱dojkej ipan yéj.

15 Inó̱n íga nejemej nimitzijliáj, ken te̱ne̱xtiliá toTe̱ko, iga tejemej yej tonóskejoꞌ te kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko, ayá̱ꞌ timachtowi̱skej iga ino̱mej yej mikikej. 16 Iga toTe̱ko ima̱tika yawi temo̱ti ipan cielo iwá̱n ipansan itájto̱l mokakis nokta iga manda̱rowa, iwá̱n tajto̱j se̱ ángel* yej manda̱rowa, iwá̱n na̱watis itapí̱tzal Dios. Iwá̱n yej mikikej iwá̱n kicre̱dojkej Cristo, yejemej achto yawij ojpa‑isatij. 17 Iwá̱n yej tisatóskejoꞌ, yawij te̱senwi̱gatij iwá̱n yejemej ka̱n onoꞌ mixti iga tiki̱xna̱mikitij toTe̱ko ipan ejekaꞌ. Iwá̱n ijkó̱n nochipa tonoskej iwá̱n toTe̱ko. 18 Iga ini̱mej tájto̱l, ximosepanyo̱lchika̱waka̱n.

5

1 Nokni̱wa̱n, eꞌ iga ké̱manya nokta wi̱ꞌ toTe̱ko, ayejoꞌ iga manimitzijkuilowili̱ka̱n. 2 Amejeme̱n ankimátija nokta iga toTe̱ko asiki kua̱ꞌ ayá̱ꞌ tikchi̱xtokej, ken kua̱ꞌ asi yej tachteki tayowaka̱n. 3 Kua̱ꞌ la gente kijtojtoskej: “Tamela̱ya tonokej iwá̱n tiye̱ꞌonokej”, íkua̱ꞌya nokta poliwilo̱j niga momatitos, inó̱n día asis ijkó̱n ken kua̱ꞌ se̱ siwa̱ꞌ pilkualo̱te̱wa. Iwá̱n ayagaj wel cholo̱j kua̱ꞌ poliwilo̱j. 4 Eꞌ amejeme̱n nokni̱wa̱n ayoꞌ amonokej ken ka̱n takomichka̱n,* inó̱n iga toTe̱ko ayá̱ꞌ mitzwe̱jasikij ken kua̱ꞌ asi se̱ yej tachteki. 5 Iga nochi amejeme̱n amonokej ipan ta̱wi̱lyo̱ꞌ iga mitzi̱xtapójkeja toTe̱ko itájto̱l. Ayá̱ꞌ tonokej tayowaka̱n niga ka̱n takomichka̱n. 6 Inó̱n iga amo matikochika̱n ken sekin, sino que matisatoka̱n iwá̱n matiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n. 7 Yej kochij, kochij tayowaka̱n, iwá̱n yej ta̱wa̱naj, ta̱wa̱naj tayowaka̱n. 8 Eꞌ tejemej ayá̱ꞌ tonokej ken ka̱n takomichka̱n, tonokej ipan ta̱wi̱lyo̱ꞌ. Inó̱n iga nochipa matiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n. Iwá̱n matimoconfia̱ro̱ka̱n pan Dios iwá̱n matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n; iga tikchi̱waj iní̱n, timochi̱waj ken tikita se̱ soldado yej kakiá ikua̱ch de tepos iga moe̱ltzakua iga moma̱nawiá. Iwá̱n iga tikmatitokej ipan toa̱lmaj iga Cristo te̱salva̱rowa, iga inó̱n tikejla̱mikij, ken tikita tikta̱liáj se̱ casco yej iga se̱ soldado mokua̱tzakua. 9 Iga Dios ayá̱ꞌ te̱tapejpen iga mate‑ikno̱chi̱waka̱n, sino iga toTe̱ko Jesucristo mate̱ma̱nawi. 10 Jesucristo miguiꞌ iga tejemej iga wel matonoka̱n wa̱n yéj, até̱ kichij siga kua̱ꞌ wi̱ꞌ, tisatoskej o timiktoskej. 11 Inó̱n iga ximosepan‑anima̱ro̱ka̱n iwá̱n ximosepampale̱wi̱ka̱n, ijkó̱n ken ankichijtokej.

Pablo kino̱no̱tza tokni̱wa̱n

12 Nokni̱wa̱n nimitzijliáj iga xikye̱ꞌitaka̱n yej tekipanowaj iga Dios iga mitzpale̱wiáj, yej mitzojkui̱ltiáj pan iyojwi toTe̱ko wa̱n mitzno̱no̱tzaj. 13 Amejeme̱n poxsan xikye̱ꞌitaka̱n yejemej iwá̱n xikcho̱kili̱ka̱n iga inó̱n tekipáno̱l yej kichi̱waj. Tamelá̱ xonoka̱n wa̱n amokni̱n.

14 Nokni̱wa̱n no̱ nimitzijliáj iga xikno̱no̱tzaka̱n yej atekipano̱jnekij iga kinekij iga san mapa̱nkotzotajtoka̱n, xikanima̱ro̱ka̱n yej mosemakasnékija, xikpale̱wi̱ka̱n yej aya momelaꞌconfia̱rowaj pan toTe̱ko Jesús, iwá̱n xikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ mitzkuejkuesowaj.

15 Amo agaj de amejeme̱n mamoma̱ti kua̱ꞌ mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti. Ma̱jwaꞌ nochipa ximosepanchi̱wili̱ka̱n yej ye̱kti, ijkó̱n xikchi̱waka̱n wa̱n nochi.

16 Nochipa xiyo̱lpa̱ktoka̱n. 17 Nochipa xitajto̱ka̱n wa̱n Dios. 18 Xikmakaka̱n gracias Dios iga inochi yej mitzpasa̱rowaj, ijkó̱n Dios kineki iga xikchi̱waka̱n amejeme̱n yej ankicre̱dojtokej Cristo Jesús.

19 Amo xikajte̱waka̱n iyEspí̱ritoj Dios, iga ijkó̱n ken kua̱ꞌ ankise̱wiáj yej we̱welo̱ntoꞌ ipan amoa̱lmaj. 20 Kua̱ꞌ Dios agaj kitajto̱lmaka, amo xikali̱mpamatika̱n inó̱n tájto̱l. 21 Xikakika̱n inewi iwá̱n xikitaka̱n siga ómpaya ken kijtowa, iwá̱n xiktapejpenaka̱n yej ye̱kti. 22 Xikajte̱waka̱n iga ankichi̱waj nochi yej aye̱kti.

23 Niktajtaniliáj Dios yej kichi̱wa iga maonolo tamelá̱, makichi̱wa iga xikchijtoka̱n yej yéj kineki. Iwá̱n mamitzpale̱wi̱ka̱n ipan nochi amovi̱daj, ipan amoespí̱ritoj, ipan amoa̱lmaj iwá̱n amocue̱rpoj iga kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, ayagaj kijto̱j iga ankichi̱waj yej aye̱kti. 24 Yej mitztapejpenkej nochipa kichi̱wa ken kijtowa, iwá̱n nochi iní̱n kichi̱was.

Pablo monawatiá

25 Nokni̱wa̱n, xiktajtanili̱ka̱n Dios iga mane̱pale̱wi̱ka̱n.

26 Ximopipitzo̱ka̱n iga ximosaluda̱ro̱ka̱n ken Dios kiye̱ꞌita.

27 Nimitztekimakaj iga iní̱n a̱maꞌ xiklee̱rowili̱ka̱n nochi tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo, iga ijkó̱n kineki toTe̱ko.

28 Niktajtaniliá toTe̱ko Jesucristo iga nochipa maono iwá̱n amejeme̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:6 1:6 Hch 17:5-9

* 2:15 2:15 Xikita glosario “Profeta”.

* 3:1 3:1 “Ni‑o̱mémejsan”; anka Pablo wa̱n Silas. 1 Ts 1:1

* 4:16 4:16 Xikita glosario “Ángel”.

* 5:4 5:4 “Takomichka̱n”: anka kijto̱jneki ka̱n Tzitzimiꞌ reina̱rowa.

2 Tesalonicenses

1

2

3

Ó̱meya a̱maꞌ yej kijkuiloj San Pablo iga tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica

Tesalonicenses

1

Pablo iwá̱n yej íwa̱n nemij kijkuilowiliáj tokni̱wa̱n yej onokej a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica

1 Nej niPablo, wa̱n Silvano iwá̱n Timoteo, nimitzijkuilowiliáj amejeme̱n nokni̱mej yej ankitokaj Dios, yej ancha̱ntitokej Tesalónica, yej anse̱titokej iwá̱n toTaj Dios iwá̱n toTe̱ko Jesucristo. 2 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱waka̱n iga tamelá̱ xonoka̱n.

Kua̱ꞌ wi̱ꞌ Cristo, Dios yawi kijuzga̱ro̱ti yej kichijkej yej aye̱kti

3 Nokni̱wa̱n, nochipa nikmakaj gracias Dios iga amejeme̱n, iga ijkó̱n kajasi manikchi̱waka̱n, iga nemi má̱j anmoconfia̱rowaj pan toTe̱ko iwá̱n sejsé̱ de amejeme̱n ma̱jya anmose̱pancho̱kiliáj. 4 Inó̱n iga iná̱n nejemej niye̱ꞌta̱tapowaj iyi̱xtaj tokni̱wa̱n kajká̱n monechkowaj yej kitokaj Cristo, kén iga ankijyo̱wiáj kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj iwá̱n yej mitzchi̱wiliáj kuajkuantas yej aye̱kti, amejeme̱n ayá̱ꞌ anmosemakaj ipan iyojwi toTe̱ko, ma̱jwaꞌ anmoconfia̱rowaj ípan. 5 Ompa ne̱si iga Dios ómpaya ken kichi̱wa kua̱ꞌ tajuzga̱rowa, iga mitztapejpenkej iga xikalakika̱n ka̱n reina̱rowa yéj, inó̱n iga iná̱n nemi mitzikno̱chi̱waj.

6 Iwá̱n kajasi iga Dios ke̱man makikno̱chi̱wa yej amejeme̱n mitzikno̱chi̱waj, 7 iwá̱n amejeme̱n yej mitzikno̱chi̱waj, támisya iga mitzikno̱chi̱waskej kensan nejemej ayꞌ ne‑ikno̱chi̱waskej. Iní̱n mochi̱was kua̱ꞌ ipan cielo wi̱ꞌ toTe̱ko Jesús ipan tiwelo̱n iwá̱n iya̱ngelejmej* yej kipiáj poder. 8 ToTe̱ko Jesús kicastiga̱ro̱ki yej ayá̱ꞌ mote̱makakej iga Dios makimanda̱ro̱ka̱n niga kicre̱dowaj ken kijtowa iye̱ꞌnoti̱ciaj toTe̱ko Jesucristo. 9 Ino̱mej kicastiga̱ro̱skej iga melaꞌpoliwiskej iwá̱n ayí̱ꞌ onoskej ka̱n onoꞌ toTe̱ko iga mapa̱kika̱n wa̱n yéj, niga kitaskej iweyipode̱r. 10 Iní̱n mochi̱was kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko. Ipan inó̱n día yej kicre̱dojtokej yawij kiweyimati̱lti̱tij wa̱n madmira̱do̱skej. Amejeme̱n ompa no̱ amonoskej iga no̱ ankicre̱dojkej itájto̱l Dios yej nimitzpowilijkej.

11 Inó̱n iga nejeme̱n nochipa ni‑ora̱dowaj iga amejeme̱n, niktajtanilijtokej toDio̱s iga makita iga mitzajasij iga mitztapejpenkej. Iwá̱n no̱ niktajtaniliáj Dios iga ipode̱r mamitzpale̱wi̱ka̱n iga xikchi̱waka̱n nochi yej ye̱kti yej ankejla̱ntokej iga anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko. 12 Ijkó̱n ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo yawi moweyimati̱lti̱ti iga amejeme̱n anye̱ꞌnemij, iwá̱n toTe̱ko no̱ mitzweyimatiskej iga ijkó̱n mitzikne̱liáj toDio̱s iwá̱n toTe̱ko Jesucristo.

2

Ta̱gaꞌ yej wi̱ꞌ kichi̱waki yej aye̱kti

1 Nokni̱wa̱n, iga kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, nimitzmati̱ltiáj iga Cristo yawij te̱senechko̱tij iga matonoka̱n íwa̱n. Nimitztajtaniliáj 2 iga amo imaní̱n ximoyo̱lyama̱naka̱n, niga ximomajti̱ka̱n kua̱ꞌ agaj mitzijli̱skej iga ásiꞌya toTe̱ko, niga agaj yej mitzijliáj iga Dios iyEspí̱ritoj kijtoj iga ásiꞌya toTe̱ko, niga yej pan a̱maꞌ ijkuilijtoꞌ yej né̱siskiꞌ nejemej nikijkuilojkej iga ásisya a̱man toTe̱ko, amo xiktajto̱lkui̱li̱ka̱n. 3 Amo mamitzkajkaya̱waka̱n nikenoꞌ má̱j. Iga kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko, achto sekin tokni̱wa̱n yej kicre̱dowaj Dios ayꞌ yawij kichi̱watij ken kineki Dios, íkua̱ꞌ yawi mi̱xne̱xti̱ti inó̱n ta̱gaꞌ yej wi̱ꞌ kichi̱waki yej ajaye̱kti. Inó̱n ónoꞌya iga yawij kitati̱tij. 4 Inó̱n ta̱gaꞌ kijiya Dios iwá̱n kijiya nochi yej kajasi iga mamoweyimati̱lti. Iwá̱n yéj, este mota̱liá itio̱pan‑ijtiꞌ Dios wa̱n kijtowa iga yéjya in Dios.

5 ¿Ix áyoꞌtaj ankejla̱mikij kua̱ꞌ nej nimitzta̱tapo̱wia̱yaj de iní̱n, kua̱ꞌ nonóyajoꞌ wa̱n amejeme̱n? 6 Iná̱n amejeme̱n ankimatij te íga aya wi̱ꞌ inó̱n ta̱gaꞌ, iga amo mami̱xne̱xti kua̱ꞌ aya asi itie̱mpoj. 7 Inó̱n yej kichtakaejla̱ntoya iga kichi̱wasneki yej aye̱kti, némiya kichi̱wa; iná̱n políwisan iga inó̱n yej ki‑ojtzaktoꞌ maki̱sa ompa iga mapano inó̱n ta̱gaꞌ. 8 Kua̱ꞌ sí ya̱jya, yáwiya mi̱xne̱xti̱ti inó̱n ta̱gaꞌ yej kichi̱wa pox aye̱kti, iwá̱n toTe̱ko Jesús ke̱man kimikti̱j iga san itájto̱l iwá̱n ijkó̱n nokta kimelaꞌpolo̱j iga ita̱wi̱lyo kua̱ꞌ wi̱ꞌ. 9 Tzitzimiꞌ kipale̱wi̱j ga maasi inó̱n ta̱gaꞌ yej kichi̱was yej aye̱kti, iwá̱n inó̱n ta̱gaꞌ pox kipiás poder iwá̱n kichi̱was pox kuajkuantas iwá̱n no̱ yej ayi̱ꞌpa mo‑ita kichi̱was, ka̱nsan wel matakajkaya̱wa. 10 Yawi kichi̱wati kuajkuantas yej ne̱sis ken ye̱kti ka̱nsan makikajkaya̱wa yej yawij poliwitij, iga akiye̱ꞌitakej iga makicre̱do̱ka̱n toTe̱ko itájto̱l yej melá̱ꞌ nokta iga mamosalva̱ro̱ka̱n. 11 Inó̱n iga, Dios kisenkokajte̱was iga mamokajkaya̱waka̱n ipan yej kichi̱was inó̱n ta̱gaꞌ. 12 Ijkó̱n iga Dios nochi yawi kikno̱chi̱wati yej ayá̱ꞌ kicre̱dojkej itájto̱l yej melá̱ꞌ nokta, iga kiye̱ꞌmatikej má̱j makichi̱waka̱n yej aye̱kti.

Dios mitztapejpenkej iga mamitzsalva̱ro̱ka̱n

13 Eꞌ nejemej nochipa nikmakaj gracias Dios iga amejeme̱n, nokni̱mej yej mitzpoxcho̱kiliáj toTe̱ko, iga Dios poxsan ikyay mitztapejpenkej iga mamitzsalva̱ro̱ka̱n. IyEspí̱ritoj Dios kichi̱wa iga xonóka̱nsan iga yéj iwá̱n no̱ mitzpale̱wijkej iga ankicre̱dojkej itájto̱l Dios. 14 Ijkó̱n Dios mitzno̱tzkej kua̱ꞌ nimitzpowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa iga wel ansen‑onoskej ka̱n reina̱rowa toTe̱ko Jesucristo iwá̱n ankitaskej iweyipode̱r.

15 Inó̱n iga nokni̱wa̱n ijkó̱n xicre̱dojtoka̱n iwá̱n amo xike̱lka̱waka̱n yej nimitzmachtijkej noma̱tikamej iwá̱n yej nimitzijkuilowilíjkejpa. 16 Dios yej tóTajpa te̱cho̱kiliá wa̱n te‑ikne̱liá. Te‑ijliá iga tiawij tonotij nochipa wa̱n yéj, iwá̱n tikmatij iga te̱makaskej yej ye̱kti. Nejemej niktajtaniliáj toTe̱ko Jesucristo iwá̱n Dios yej tóTajpa 17 iga mamitzyo̱lchikajtoka̱n iwá̱n mamitzpale̱wi̱ka̱n iga nochipa xikijto̱ka̱n iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti.

3

Xi‑ora̱do̱ka̱n iga nejeme̱n

1 Ini̱nsan iná̱n nimitztajtaniliáj nokni̱wa̱n, achi xi‑ora̱do̱ka̱n iga nejemej, iga amo mawejka̱wa iga no̱ya̱n manikpowaka̱n itájto̱l toTe̱ko, iwá̱n poxsan makiye̱ꞌitaka̱n, ijkó̱n ken amejeme̱n ankiye̱ꞌitakej. 2 Xiktajtanili̱ka̱n toTe̱ko no̱ iga nejemej amo mane̱chi̱wili̱ka̱n tejté̱ ino̱mej tajta̱gaꞌ yej kichi̱waj kuajkuantas yej aye̱kti, tikmatij iga ayá̱ꞌ nochi kicre̱dowa itájto̱l toTe̱ko. 3 Eꞌ toTe̱ko nochipa kichi̱wa ken kijtowa, yéj yawi mitzpale̱wi̱tij iga ximoconfia̱rojtóka̱nsan ípan, iwá̱n mitzma̱nawi̱skej iga amo mamitzchi̱wili̱ka̱n yej aye̱kti. 4 Nejeme̱n niksenta̱liáj noa̱lmaj pan toTe̱ko iga amejeme̱n ankichi̱waj wa̱n ankichijtoskej ken nimitztekimakakej. 5 ToTe̱ko mamitzpale̱wi̱ka̱n iga xikcho̱kili̱ka̱n tokni̱mej ken Dios te̱cho̱kiliá iwá̱n xikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj kensan Cristo kijyo̱wij kua̱ꞌ kikno̱chijkej.

Se̱ matekipano

6 Nokni̱wa̱n, nimitztekimakaj ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, iga amo ximotokaka̱n iwá̱n tokni̱n yej ayá̱ꞌ kineki tekipanowa iwá̱n ayá̱ꞌ kichijtoꞌ ijkó̱n ken nimitzne̱xtilijkej. 7 Amejeme̱n ankimátija ken xonoka̱n iga xikchijtoka̱n ken nimitzne̱xtilijkej kua̱ꞌ nonoyaj amowa̱n; nejemej nochipa nitekipanowa̱yaj, 8 ayí̱ꞌ nikua̱lijkej agaj itakualmej siga ayá̱ꞌ manikixta̱waka̱n. Ma̱jwaꞌ nitekipanojkej semilwiꞌ iwá̱n senyówal iga amo agaj san mane̱petztamakatoka̱n. 9 Malej iga nejeme̱n katka kajasiá iga manimitztajtanili̱ka̱n iga xine̱pale̱wi̱ka̱n, eꞌ ayá̱ꞌ ijkó̱n nikchijkej, ma̱jwaꞌ nitekipanojkej iga ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan nejeme̱n. 10 Kua̱ꞌ nonoyaj iwá̱n amejeme̱n, ijkí̱n nimitztekimakakej: Yej ayá̱ꞌ tekipano̱jneki, amo matakua. 11 Eꞌ nikmatikej iga sekin de amejeme̱n san‑onokej, ayá̱ꞌ tekipanowaj, ma̱jwaꞌ taaja̱papojtinemij. 12 Yej ijkó̱n nemij, nikno̱no̱tzaj iwá̱n niktekimakaj ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo, iga makikuika̱n iga nochipa matekipano̱ka̱n iga wel matata̱ni̱ka̱n.

13 Eꞌ amejeme̱n, nokni̱wa̱n, amo xisiawika̱n iga ankichi̱waj yej ye̱kti. 14 Siga agaj ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita iní̱n yej nimitzijkuilowilijkej, xikitaka̱n a̱ꞌyéj, iwá̱n amo ximotokaka̱n íwa̱n iga mapi̱na̱wa. 15 Eꞌ amo xikijiyaka̱n, ma̱jwaꞌ xikno̱no̱tzaka̱n ken amokni̱n.

Pablo monawatiá

16 Iwá̱n toTe̱ko yej kichi̱wa iga se̱ maono tamelá̱, makichi̱wa iga nochipa xonoka̱n tamelá̱ ka̱nsan anyawij. ToTe̱ko maono iwá̱n amejeme̱n.

17 Nej niPablo noma̱tika nimitzijkuilowiliáj ini̱mej tájto̱l* ka̱n nimitzsaluda̱rowaj. Ijkó̱n nochipa nikchi̱wa kua̱ꞌ agaj nikijkuilowiliáj. 18 ToTe̱ko Jesucristo mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochi̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:7 1:7 Xikita glosario “Ángel”.

* 3:17 3:17 Ne̱si iga Pablo kijkuiloj iní̱mejsan tájto̱l ima̱tika, anka se̱ tajkuilowa̱ni kijkuiloj ipan a̱maꞌ nochi lo demás yej Pablo kijtojtiajki.

1 Timoteo

1

2

3

4

5

6

Áchtopa a̱maꞌ yej San Pablo kijkuilowilij

Timoteo

1

Pablo kijkuilowiliá Timoteo

1 Nej niPablo, iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj, se̱ yej yéj kiti̱tan, iga ijkó̱n kineꞌ Dios yej te̱salva̱rowa iwá̱n toTe̱ko Jesucristo, yej ípansan wel timoconfia̱rowaj. 2 Timoteo, tej yej ken tinomelaꞌpiltzi̱n iga nimitzne̱xtilij iga ximoconfia̱ro ipan Cristo, nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ. Nikneki iga Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Cristo Jesús, mamitzyo̱lchika̱wa, mamitzikne̱li iwá̱n makichi̱wa iga xono tamelá̱.

Pablo kino̱no̱tza Timoteo iga sekin yej ayompa tamachtiáj

3 Ken nimitzijlijté̱ꞌ kua̱ꞌ niki̱saꞌ iga niajki estado de Macedonia iga xika̱wi a̱ltepe̱ꞌ Éfeso, iga xikijli̱ka̱n yej ayompa tamachtiáj iga ayꞌ má̱j ijkó̱n makichi̱waka̱n. 4 Niga no̱ makinagasmakaka̱n cuento yej mote̱nchí̱wapa, niga makiyo̱ltila̱ntoka̱n iga makimatika̱n ito̱ka̱mej to‑ikyapatajwa̱n. Inó̱n tachi̱waltiá iga mamokuejkueso̱lo iwá̱n ayá̱ꞌ te̱pale̱wiá iga tikchi̱waj ken Dios kineki, inó̱n welsan tikchi̱waj iga timoconfia̱rowaj ípan.

5 Nimitztajtaniliá iga xitane̱xtili iga mamomelaꞌse̱pancho̱kili̱ka̱n. Petz yejsan kimatitokej iga kichi̱waj yej ye̱kti iwá̱n momelaꞌconfia̱rowaj pan Dios, wel ijkó̱n mocho̱kiliáj. 6 Sekin kikajtéjkeja nochi iní̱n wa̱n mopojpolójkeja ipan xe̱toꞌtajto̱lmej. 7 Kinekij matamachti̱ka̱n ipan iley Dios, eꞌ niga yejemej ayá̱ꞌ kimatij te̱ kijto̱jneki yej kijtowaj, niga yej tane̱xtiliáj.

8 Tikmatij iga la ley ye̱kti, eꞌ siga tikentende̱rowaj tejas iga mo‑ijkuiloj. 9 Matikmatika̱n iga la ley ayá̱ꞌ onoꞌ iga yej ye̱ꞌnemij, sino iga ino̱mej yej yo̱ltakuaktikej iwá̱n yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj, iga yej pox kichi̱waj yej aye̱kti, iga yej ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij Dios iwá̱n kima̱lijliáj, yej kimiktiá itaj iwá̱n iye̱ꞌ, iwá̱n inochi yej tamiktiáj, 10 iwá̱n iga yej mosente̱ka iwá̱n yej ayá̱ꞌ iwá̱n na̱miktitoꞌ o mote̱ka iwa̱nsan ita̱ga‑ikni̱n, iga yej kichteki se̱ tokni̱n iwá̱n kitajtani tomi̱n iga makimajka̱wa, iga yej tayokakajkaya̱waj iwá̱n iga yej kijtowaj “kitztoꞌ Padre”, malej iga kimatij iga nemi takajkaya̱waj. La ley no̱ onoꞌ iga nochi yej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken tane̱xtiliá itájto̱l Dios. 11 Iní̱n itájto̱l Dios ino̱nya ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tama̱nawiá yej Dios ne̱tekimáꞌ iga manikpowa.

Pablo kimaka gracias Dios

12 Nikmaka gracias toTe̱ko Jesucristo iga ne̱ye̱ꞌitaꞌ iga manikchi̱wa itekipáno̱l. 13 Malej iga nej ikya nima̱ltajtowa̱ya de Cristo, iwá̱n kuajkuantas nikijlia̱ya yej kitokaj Cristo, nikpre̱sojwia̱yaj iwá̱n nikikno̱chi̱wayaj; eꞌ Dios ne̱cho̱kilij iga aya nikmatiá te̱ nikchi̱waya iga aya nicre̱dowa̱ya ipan Cristo. 14 Dios poxsan ne‑ikne̱lij iwá̱n ne̱pale̱wij iga manimoconfia̱ro ipan Cristo Jesús wa̱n manikneki tokni̱wa̱n.

15 Iní̱n yej nia nimitzijli̱tij ijko̱nya nokta iwá̱n kajasi iga inochi gente makicre̱do: Jesucristo wa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga kima̱nawi̱ko yej ayompa nemij, eꞌ nejwaꞌ in yej má̱j ayompa ninemiá. 16 Eꞌ Dios ne̱cho̱kilij iga ipan nej, yej má̱j ayompa ninemiá, mone̱xtiá iga Jesucristo ayá̱ꞌ nimaní̱n kuesiwiꞌ. Iwá̱n ijkó̱n iga mami̱xkui̱ti̱ka̱n ipan nej iwá̱n no̱ mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan Jesucristo, ijkó̱n wel nochipa onoskej ite̱noj Dios. 17 Inó̱n iga mamoweyimati̱lti toDio̱s yej nochipa manda̱rowa, yej nike̱man ayá̱ꞌ miki, yej atikitaj iwá̱n yéjsan ise̱lti Dios yej nochi nokta kimati. Ijkó̱nyawaꞌ.

18 Timoteo yej ken tinopiltzi̱n, nimitztekimaka iga xikchi̱wa ken kijtojkej tokni̱mej yej Dios kitajto̱lmáꞌ iga tej. Siga ijkó̱n tikchi̱was, tonos ken se̱ soldado yej ayá̱ꞌ mosemaka pan itekipáno̱l. 19 Amo xikajte̱wa iga ximoconfia̱ro ipan Dios, xikchi̱wa yej ye̱kti ken mitzne̱xtiliá moa̱lmaj. Sekin iga ayá̱ꞌ kichijkej yej ye̱kti ken kimatitoyaj ipan iya̱lmajmej, kikajtejkej iga moconfia̱rojkej ipan Dios. 20 Ijkó̱n kichijkej Himeneo iwá̱n Alejandro, yej nikti̱tan ipan ima̱ꞌ Tzitzimiꞌ iga makichi̱wili̱ka̱n ken yéj kineki iga makimatika̱n iga aye̱kti iga makima̱lijli̱ka̱n Dios.

2

Ken iga mamote̱ne̱wi Dios

1 Iní̱n yej má̱j nikneki mamochi̱wa, nochipa mamotajtanili Dios iga tamelá̱ maonolo, iwá̱n mamomaka gracias Dios. 2 Matiktajtanili̱ka̱n Dios iga inochi re̱yejmej iwá̱n inochi tekiwajmej, iga matonoka̱n tamelá̱ iwá̱n wel matiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj Dios iwá̱n wel mate̱ye̱ꞌita. 3 Pox ye̱kti iga ijkí̱n tikte̱ne̱wiáj Dios, inó̱n kipoxye̱ꞌita Dios yej te̱ma̱nawiá, 4 iga yéj kineki iga nochi mamoma̱nawi̱ka̱n iwá̱n makimelaꞌmatika̱n yej melá̱ꞌ nokta. 5 Onoꞌ se̱san Dios, iwá̱n onoꞌ se̱san yej wel te̱tajtowiliá ite̱noj Dios: ino̱nwaꞌ Jesucristo yej ta̱gaꞌ 6 yej mote̱máꞌ iga miꞌ iga nochi tokni̱mej wel mamosalva̱ro, iní̱n momatiko kua̱ꞌ nokta Dios kineꞌ. 7 Ijkó̱n iga Dios ne̱tapejpen iga nikpowaꞌ itájto̱l, iga inó̱n nokta ne̱ti̱tankej iga manikmachti̱ka̱n yej ayéj judiyojmej iga no̱ mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan yej melá̱ꞌ nokta. Ayá̱ꞌ nitakajkaya̱wa, nikijtowa yej cierto.

8 Nikneki iga no̱ya̱n ka̱n mote̱ne̱wiá Dios, tajta̱gaꞌ yej ye̱ꞌnemij makajkokuika̱n ima̱mej, amo makuesitoka̱n iwá̱n amo agaj íwa̱n mamokuejkuesojtoka̱n. 9 Iwá̱n siwa̱tkej iga mane̱si iga ye̱ꞌnemij, amo makaki̱ka̱n wí̱pi̱l yej akajasi iga makaki̱ka̱n yej kitokaj toTe̱ko. Amo mamotzijtzikui̱ka̱n ka̱nsan póxsanya iga maye̱ꞌne̱sika̱n, iwá̱n amo makita̱li̱ka̱n yej xojxo̱ta, ken oro niga perla,* 10 sino que siwa̱tkej makichi̱waka̱n yej ye̱kti iga mane̱si iga ye̱ꞌnemij ken kineki Dios. 11 Kua̱ꞌ ta̱gaꞌ tamachtiá ipan itájto̱l Dios, siwa̱ꞌ amo matajto, wa̱n matacre̱do. 12 Ayá̱ꞌ nikneki iga siwa̱ꞌ matamachti, niga makimanda̱ro ta̱gaꞌ. Sino que san matakakto. 13 Iga Dios achto kichij Adán iwá̱n después kichij Eva. 14 Iwá̱n ayéj Adán yej kikajkayajkej, É̱vajwaꞌ in yej kikajkayajkej, iwá̱n kichij yej aye̱kti.† 15 Eꞌ siwa̱ꞌ moma̱nawi̱j siga kiye̱ꞌiskaltiá ipilowa̱n, siga moconfia̱rowa ipan Dios, siga te‑ijikni̱n, siga ye̱ꞌnemi iyi̱xtaj Dios iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti.

3

Ken iga manemika̱n pasto̱rmej

1 Siga se̱ ta̱gaꞌ mochi̱wasneki pastor,* inó̱n kena kichi̱wasneki ye̱ꞌtekipáno̱l. 2 Yej ónoꞌya iga pastor maye̱ꞌnemi iga ijkó̱n awel kipo̱powaj, makipiá se̱san isiwa̱ꞌ, nochipa makichi̱wa yej ye̱kti, maye̱ꞌtajla̱nto, makiye̱ꞌitaka̱n, nochipa icha̱n maki‑o̱mema̱wi paxa̱lowa̱nimej iwá̱n wel matamachti ipan itájto̱l Dios. 3 Amo mata̱wa̱na, niga matakuejkueso, niga makineki tomi̱n yej ayompa mota̱niá, ma̱jwaꞌ mate‑ijikni̱n, iwá̱n mayo̱ltzope̱liꞌ iwá̱n amo makipoxpiasneki tomi̱n. 4 Wel makichi̱wa iga maye̱ꞌnemika̱n nochi yej onokej icha̱n; ipilowa̱n matacre̱do̱ka̱n iwá̱n matamajmawili̱ka̱n. 5 Siga awel kichi̱wa iga maye̱ꞌnemika̱n isiwa̱ꞌ iwá̱n ipilowa̱n, ¿kén wel kichi̱was iga maye̱ꞌnemika̱n yej yéjpa kicuida̱rowa, yej kitokaj Dios? 6 Awel mochi̱was pastor yej kicré̱dojoꞌ Dios, amo santá̱ꞌ moweyimatis iwá̱n ya̱ti ka̱n tawewelkatoꞌ ka̱n ya̱ti Tzitzimiꞌ. 7 No̱ se̱ yej mochi̱wasneki pastor, maye̱ꞌtajto̱ka̱n iga yéj ken iga nemi. Maye̱ꞌtajto̱ka̱n no̱ iga yéj yej ayá̱ꞌ kitokaj toTe̱ko iga amo agaj makipo̱powa, iwá̱n amo mamokxipolo ipan iyojwi toTe̱ko ken kichi̱walti̱jneki Tzitzimiꞌ.

Ken manemika̱n dia̱conojmej

8 Ijko̱nsan no̱ dia̱conojmej† makiye̱ꞌitaka̱n; amo matakajkaya̱waka̱n, amo mata̱wa̱naka̱n, amo makinekika̱n tachteꞌtomi̱n. 9 Makichijtoka̱n ken kijtowa itájto̱l Dios, iwá̱n makimatitoka̱n ipan iya̱lmajmej iga ayoꞌ kichijtokej yej aye̱kti. 10 Achto mamo‑ita siga ye̱ꞌnemij, ijkó̱n wel mochi̱waskej diácono siga kiye̱ꞌitaj. 11 Ijko̱nsan no̱ siwa̱tkej maye̱ꞌnemika̱n iga makiye̱ꞌitaka̱n, amo matapo̱powaka̱n, iwá̱n amo makichi̱waka̱n yej aye̱kti siga ijkó̱n kineki iya̱lmajmej iwá̱n nochipa matawelnemika̱n. 12 Dia̱conojmej makipiaka̱n se̱san isiwa̱mej, iwá̱n wel makichi̱wa iga maye̱ꞌnemika̱n ipilowa̱n iwá̱n nochi yej onoꞌ icha̱mej. 13 Iga dia̱conojmej yej kiye̱ꞌchi̱waj itekipáno̱l, ye̱ꞌtajto̱skej iga yejemej, iwá̱n sekin má̱j wel kitajto̱lkakiskej kua̱ꞌ kipowaskej ken iga moconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús.

14 Nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ; eꞌ ayá̱ꞌ wejkatis nia̱j nimitzitati 15 eꞌ siga awel nimaní̱n nimitzpaxa̱lowili̱ti, iná̱n tikmátiya ken iga matiye̱ꞌnemika̱n tejemej yej ipilowa̱n Dios yej isatoꞌ; ken tikijtowaj, nochi yej tiktokaj Dios. Tejeme̱n tikijtowaj iwá̱n tikma̱nawiáj yej melá̱ꞌ nokta.

Ken mochij kua̱ꞌ onoko̱ya Jesús

16 Tikmelaꞌmatij iga iní̱n yej aya momatiá, yej ticre̱dowaj pox ye̱kti:

Dios wa̱laj ken se̱ ta̱gaꞌ;

IyEspí̱ritoj Dios kinojma‑ijtoj iga ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti,

iwá̱n a̱ngelejmej‡ kitakej,

iwá̱n no̱ya̱n ipan pai̱smej mopowaꞌ,

iwá̱n no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli kicre̱dojkej,

iwá̱n tejkaj sej ipan cielo.

4

Yej yawij kikajte̱watij iga moconfia̱rowaj ipan Dios

1 IyEspí̱ritoj Dios kinojma‑ijtowa iga kua̱ꞌ ayꞌya wejka iga wi̱ꞌ toTe̱ko, sekin yawij kikajte̱watij iga kitokaj Dios, iwá̱n kitokaskej ma̱lespi̱ritojmej yej takajkaya̱waj wa̱n yej tamachtiáj ken Tzitzimiꞌ kineki. 2 Kitajto̱lkuiskej yej né̱sikiꞌ kitokaj Dios, sie̱mpa nemi takajkaya̱waj, este ayꞌya momachi̱liáj ipan iya̱lmajmej iga ayompa nemij. 3 Yejeme̱n tamachti̱skej iga ayé̱ktikiꞌ mamona̱miktilo, iwá̱n áyꞌyakiꞌ mamokua sekin tákual. Eꞌ Dios kichij nochi yej wel mokua, iwá̱n matikmakaka̱n gracias iga inó̱n tákual tonochi̱n yej timoconfia̱rowaj ipan yéj, wa̱n tiki̱xmatij kén nokta tamachtiá itájto̱l. 4 Iga nochi yej Dios kichij ye̱kti iwá̱n awel tikijto̱skej iga aye̱kti, sino que wel tikuaj, eꞌ achto matikmakaka̱n gracias Dios. 5 Iga yej Dios kijtoj iwá̱n iga tikmakaj gracias Dios, yé̱ktiya iga mokua.

Pablo kino̱no̱tza Timoteo

6 Siga iní̱n tikne̱xtiliá tokni̱mej, tiye̱ꞌtekipano̱j iga Jesucristo, siga timomachtiá wa̱n tikchi̱wa ken kijtowa ye̱ꞌtájto̱l, inó̱n kenkua̱ꞌ tiye̱ꞌtakua. 7 Amo xiknakasmaka xe̱toꞌta̱tapowalis yej tá̱gaꞌpa kijtowa. Ma̱jwaꞌ xikchijto ken Dios kineki. 8 Ye̱kti iga xikchi̱wa ejercicio, eꞌ má̱j ye̱kti iga xikchijto ken Dios kineki, inó̱n mitzpale̱wiá ipan iní̱n ta̱jli iwá̱n no̱ kua̱ꞌ tonos ka̱n onoꞌ Dios. 9 Iní̱n sí ijko̱nya nokta, iwá̱n ye̱kti iga inochi makicre̱do. 10 Inó̱n iga anisiawij iga titekipanowaj wa̱n te‑ikno̱chi̱waj iga timoconfia̱rowaj ipan Dios yej isatoꞌ yej kisalva̱rowa nochi gente, eꞌ má̱j kisalva̱rowa yej kicre̱dowaj ípan.

11 Xitane̱xtili iní̱n yej nimitzijlij iwá̱n xitatekimaka iga mamochi̱wa. 12 Amo agaj mamitzali̱mpamati iga aya tiyo̱lej; ma̱jwaꞌ wel ipan tej mami̱xkui̱ti̱ka̱n ken iga titajtowa, ken iga tinemi, ken iga tite‑ijikni̱n, tiyo̱lyama̱niꞌ, ken iga timoconfia̱rowa pan Dios wa̱n iga ateyi nité̱ yej aye̱kti ipan moa̱lmaj. 13 Mie̱j násisoꞌ ompiga, xiklee̱rowilijto itájto̱l Dios tokni̱wa̱n, xikno̱no̱tzaka̱n iwá̱n xikmachti̱ka̱n. 14 Amo xike̱lka̱wa iga pasto̱rmej mitzta̱lilijkej ima̱mej pan motzontekon kua̱ꞌ Dios kitajto̱lmakakej, iwá̱n kijtojkej iga Dios mitzpale̱wiá iga xikchi̱wa motekipáno̱l.

15 Nochipa xikchijto yej nimitzijliá, iga nochi makita iga tikchijtiá ken Dios kineki. 16 Xikita ken iga tinemi iwá̱n ken iga titamachtiá, iwá̱n ijkó̱n xikchijto, siga ijkó̱n tikchi̱wa, timoma̱nawi̱j, iwá̱n no̱ moma̱nawi̱skej yej mitzkakiskej.

5

Kén iga se̱ maye̱ꞌnemi iyi̱xtaj tokni̱wa̱n

1 Se̱ totajwé̱j yej kicre̱dowa Cristo, siga ayompa kichi̱wa, amo xikajajwa; ma̱jwaꞌ xikno̱no̱tza ken tikchi̱waya siga tikno̱no̱tzaya motaj, iwá̱n chokomej xikita ken mokni̱wa̱n. 2 Toyꞌelamatkej xikita ken moye̱ꞌ, iwá̱n takomej ken tikita mosiwa‑ikni̱wa̱n, amo xikejla̱mikili yej aye̱kti.

3 Xikpale̱wi siwa̱ꞌ yej miꞌya iwé̱j, yej ayagaj kipale̱wiá. 4 Eꞌ siga se̱ yej we̱wejmiꞌya, kipiá ipilowa̱n o inie̱tojmej, ini̱mej achto yej makipale̱wi̱ka̱n iye̱mej, iga ijkó̱n kenkua̱ꞌ kikuepaj iga moskaltijkej, ijkó̱n ye̱kti iwá̱n kiye̱ꞌita Dios. 5 Eꞌ yej miꞌya iwé̱j, iwá̱n ká̱wiꞌya nokta ise̱lti, inó̱n kisenta̱liá iya̱lmaj ipan Dios, semilwiꞌ wa̱n tayowaka̱n kite̱ne̱wiá Dios. 6 Eꞌ yej miꞌya iwé̱j iwá̱n moyo̱lpolojtoꞌ ipan yej kuajkuantas yejsan kineki iya̱lmaj, ino̱nwaꞌ kenkua̱ꞌ miktoꞌ malej iga isatoꞌ. 7 Inó̱n iga xitano̱no̱tza ipan ini̱mej yej nimitzijlij iga amo agaj makipo̱powaka̱n. 8 Si agaj ayá̱ꞌ kipale̱wiá yej de ifamí̱liajpa, inó̱n ayá̱ꞌ nemi kichi̱wa ken kijtowa Dios, iwá̱n mochi̱wa ma̱jya sej que yej ayá̱ꞌ kicre̱dojtoꞌ Dios.

9 Xikijkuilo̱ka̱n ipan a̱maꞌ ito̱ka̱mej yej miꞌya iwé̱j, yejsan kipiá sesenta iya̱ñoj o má̱j, iwá̱n yej se̱san iwé̱j kipiáꞌ.* 10 Yej momati iga kichij yej ye̱kti, kiye̱ꞌiskaltij ipilowa̱n, ko̱mema̱wij icha̱n yej kipaxa̱lowiliáj, kijikxipa̱gaꞌ tokni̱mej yej kicre̱dojtokej Dios, kiyo̱lchikaj yej mokno̱matij iwá̱n kiyo̱lmáꞌ iga kichij nochi yej ye̱kti.

11 Eꞌ yej miꞌya iwé̱j yej aya kipiá iní̱n edad, amo xikijkuilo ito̱ka̱ꞌ, amo santá̱ꞌ ipan iya̱lmaj kinekis sej mamona̱mikti, wa̱n ijkó̱n ke̱lka̱was iga kitoka Cristo, 12 iwá̱n ijkó̱n kichi̱wa yej aye̱kti iga kikajte̱wa ken achto moconfia̱rowa̱ya ipan Cristo.† 13 Iwá̱n no̱ nentinemi ipan cada kajli, ayꞌ kiyo̱lmaka te̱ kichi̱wa, ayéj san iga inó̱n, sino que tapo̱pojtinemi, iwá̱n tate̱nte̱mowa iwá̱n kijtowa yej ayá̱ꞌ kajasi iga mamo‑ijto. 14 Nikneki iga yej we̱wejmikikej mamona̱mikti̱ka̱n, makipiaka̱n ipilowa̱n, matacuida̱ro̱ka̱n icha̱mej, ijkó̱n awel te̱ma̱lijliáj yej te‑ijiya. 15 Sekin viu̱dajmej mopojpolójkeja iwá̱n kitokákeja iyojwi Tzitzimiꞌ.

16 Si agaj yej kicre̱dojtoꞌ Dios kipiá icha̱n se̱ isiwa‑ikni̱n yej miꞌya iwé̱j, yéj makimakato te̱ kipolowa, amo tokni̱wa̱n yej kicre̱dojtokej Dios makimakatoka̱n, ijkó̱n tokni̱wa̱n wel kipale̱wiáj yej ayꞌya nokta kipiá a̱ꞌ kipale̱wiá.

17 Pasto̱rmej yej kiye̱ꞌojkui̱ltiáj tokni̱wa̱n, kajasi iga pox makiye̱ꞌitaka̱n, mamo‑ita ijkó̱n yej tekipanowaj iga kipowaj iwá̱n tamachtiáj ipan itájto̱l Dios. 18 Iga ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios: “Amo xikte̱n‑ilpi toro kua̱ꞌ nemi ko̱ya trigo iga iyikxi.” Ijko̱nsan no̱: “Yej tekipanowa kajasi iga makixta̱waka̱n.”

19 Amo xiktajto̱lkui̱li yej kite̱lwiá se̱ pastor siga yej tate̱lwiá ayá̱ꞌ nemi iwá̱n o̱me o e̱yi yej no̱ kinojma‑itakej yej mochij. 20 Eꞌ siga se̱ pastor kichijtoꞌ yej aye̱kti, xikno̱no̱tza iyi̱xtaj tokni̱mej yej kitokaj toTe̱ko iga maye̱ꞌnemi, iga ijkó̱n sekin no̱ mamajmawika̱n iga amo makichi̱waka̱n yej aye̱kti. 21 Nimitzijliá iyi̱xtaj Dios, iwá̱n iyi̱xtaj Jesucristo iwá̱n iyi̱xtaj iya̱ngelejmej yej Dios kitapejpen, iga xikchi̱wa kensan nimitzijlij. Kua̱ꞌ titajuzga̱rowa amo se̱san xikye̱ꞌita. 22 Kua̱ꞌ tiktapejpena se̱ ta̱gaꞌ iga matekipano iga Dios, amo xikta̱li moma̱ꞌ ipan itzontekon iga ti‑ora̱dowa siga ayá̱ꞌ tikmati ken iga nemi. Amo santá̱ꞌ ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, iwá̱n kijto̱skej iga tikye̱ꞌita yej kichijtoꞌ. Nochipa xikchi̱wa yej ye̱kti.

23 Iga ayá̱ꞌ tiye̱ꞌijtiyoj, amo á̱ꞌtisan xikoni̱to, no̱ xikoni alí̱n vino.

24 Onoꞌ sekin yej ne̱si iga kichijtokej yej aye̱kti malej iga aya agaj kijuzga̱rowaj, eꞌ onoꞌ sekin yej aya ne̱si siga kichijtokej yej aye̱kti, inó̱n ne̱siti kua̱ꞌ Dios yawi tajuzga̱ro̱ti. 25 Ijko̱nsan no̱ onoꞌ sekin yej ne̱si iga kichi̱waj yej ye̱kti, eꞌ onoꞌ yej kichijtoꞌ yej ye̱kti iwá̱n ane̱si, eꞌ inó̱n ayá̱ꞌ nochipa i̱ya̱ntos.

6

1 Inochi tekipanowa̱nimej yej escla̱vojmej,* makirrespeta̱ro̱ka̱n ite̱komej, ijkó̱n ayagaj wel kima̱lijliá Dios niga wel kijto̱skej iga ayompa titamachtiáj. 2 Siga se̱ esclavo kipiá ite̱ko yej kicre̱dojtoꞌ Dios, amo iga inó̱n makali̱mpamati iga no̱ kitoka Dios. Ma̱jwaꞌ makiye̱ꞌchi̱wili itekipáno̱l iga inó̱n yej nemi kichi̱wiliá no̱ kitoka Dios iwá̱n makicho̱kili ken iyikni̱n. Iní̱n xikpowa iwá̱n xitamachti.

Yej kitoka iyojwi Dios mayo̱lpa̱kto ke̱ꞌya iga kipiá

3 Siga agaj ayompa tamachtiá, ayéj ken tane̱xtiliá itájto̱l toTe̱ko Jesucristo, niga ayá̱ꞌ tane̱xtiliá iga matiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj Dios, 4 ini̱nwaꞌ moweyimati iwá̱n akimati nité̱. Ini̱nwaꞌ itekiy iga mopoxkuesowa iga san kikaki tejté̱; iwá̱n ompa pe̱wa iga ta‑i̱xita, kuejkuesiwi iwá̱n kuajkuántasya kijtowa iwá̱n ayá̱ꞌ moconfia̱rowa ipan agaj, 5 mokuejkuesowa iwá̱n sekin, pox ayompa tajla̱miki wa̱n ayá̱ꞌ ki̱xmati ken nokta tane̱xtiliá itájto̱l Dios. Iwá̱n ini̱mej yej ayompa tamachtiáj, kejla̱mikij siga tamachtiáj ipan itájto̱l Dios wel matata̱ni̱ka̱n. Iwá̱n inó̱mejpa amo ximotoka. 6 Kena, siga se̱ ye̱ꞌnemi ipan iyojwi Dios, kenkua̱ꞌ kasi yej poxsan patiyoj, eꞌ mayo̱lpa̱kto ke̱ꞌya iga kipiá. 7 Iga nité̱ ayá̱ꞌ tikuajligakej ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n nité̱ ayá̱ꞌ tikui̱gaskej kua̱ꞌ timikiskej. 8 Siga tikpiáj totzótzol iwá̱n tikpiáj te̱ tikuaj, matiyo̱lpa̱któka̱nya. 9 Iga yej motapiali̱jnekij, akijyo̱wiáj kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ kine̱xtiliáj iga makichi̱waka̱n yej aye̱kti, wa̱n wetzij ipan itra̱mpaj. Kiyo̱ltila̱naj xe̱toꞌnemilis yej tapojpolowa, iwá̱n ipan inó̱n miaꞌ mopojpolowaj. 10 Kua̱ꞌ se̱ kipoxpiasneki tomi̱n, ómpaya pe̱wa iga kichi̱wa miaꞌ yej ajaye̱kti. Iwá̱n onoꞌ sekin iga kipoxpiasnekij tomi̱n, kikajté̱waja iyojwi Dios, iwá̱n ima̱tikámejsan pox mokno̱chi̱waj.

Amo mamosemaka yej kitoka Cristo

11 Eꞌ tej Timoteo yej tiktoka Dios, amo ijkó̱n xikchi̱wa. Xiye̱ꞌnemi, xikchi̱wa ken Dios kineki, ximoconfia̱ro ipan Dios, xite‑ijikni̱n, amo nimaní̱n xikuesiwi iwá̱n xiyo̱lyama̱niꞌ. 12 Xikta̱nili nochi yej mitztzakuiliá iga xikchi̱wa ken kineki Dios. Amo xikne̱mpolo yej Dios te̱maka iga nochipa tonoskej íwa̱n. Inó̱n iga nokta mitzno̱tzaꞌ Dios iwá̱n miaꞌ mitzkakikej kua̱ꞌ tikijtoj iga tiktokas Cristo. 13 Nimitztekimaka iyi̱xtaj Dios yej kimaka vida nochi yej onoꞌ, iwá̱n iyi̱xtaj Jesucristo yej kinojma‑ijtoj te̱ itekiyo iná̱ꞌ Poncio Pilato, 14 iga xikchi̱wa nochi kensan nimitztekimaka iga ni agaj amo mama̱ltajto iga tej. Ijkó̱n xikchijto este mawi̱ki Jesucristo. 15 Jesucristo yawi wi̱tzeti kua̱ꞌ Dios kijto̱j. Dios kichi̱was iní̱n, iga yéjsan yej Dios yej poxsan kipiá poder. Iwá̱n yéj irre̱y inochi re̱ymej iwá̱n iTe̱ko nochi yej manda̱rowa. 16 Yéjsan yej ayí̱ꞌ miki iwá̱n onoꞌ ka̱n taxo̱talpan ka̱n ayagaj wel kalaki. Ni agaj ayí̱ꞌ kitaꞌ niga wel kita. Yéj nochipa mamoweyimati̱lti wa̱n nochipa marreina̱ro. Ijkó̱nyawaꞌ.

17 Xikijli yej motapialiáj ipan iní̱n ta̱jli iga amo mamoweyimatika̱n, iwá̱n amo mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan yej kipiáj iga ino̱nwaꞌ támisan. Ma̱jwaꞌ mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios yej isatoꞌ, yej te̱poxmaka yej te̱polowa iga matiye̱ꞌonoka̱n. 18 Xikijli̱ka̱n iga makichi̱waka̱n yej ye̱kti, iga ijkó̱n kichi̱waskej, ma̱jya sej que iga makipiaka̱n tomi̱n. Iwá̱n kua̱ꞌ agaj kitajtaniliáj tejté̱ ino̱mej yej motapialiáj, mapa̱kika̱n iga wel kipale̱wiáj iyikni̱wa̱n. Iwá̱n yej itatkimej, achi makimajmakaka̱n sekin. 19 Iga ijkó̱n kipale̱wiáj iyikni̱mej, Dios no̱ kipale̱wi̱j yejemej iwá̱n onoskej nochipa íwa̱n.

Pablo monawatiá wa̱n Timoteo

20 Timoteo, xikchi̱wa yej Dios mitztekimáꞌ. Amo xiknakasmaka xe̱toꞌtájto̱l yej ayá̱ꞌ mitzpale̱wiá, amo ximote̱nki̱tzki̱ka̱n iwá̱n ino̱mej yej momachi̱liáj iga poxsan tajto̱lmatij, iga yejemej akimatij nité̱. 21 Sekin yej kitokaj ino̱mpa tamatilis kikajte̱waj iyojwi Dios.

Dios mamitzyo̱lchika̱wa. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

* 2:9 2:9 Perla pox vale̱rowa, ken tikita tetzi̱n ke̱ꞌpa aja̱yo̱ꞌ wa̱n iga perla wel mochi̱wa ko̱skaꞌ.

† 2:14 2:14 Gn 3:1-6

* 3:1 3:1 Pastor: xikita glosario “Obispo”.

† 3:8 3:8 Xikita glosario “Diácono wa̱n diaconisa”.

‡ 3:16 3:16 Xikita glosario “Ángel”.

* 5:9 5:9 O ayí̱ꞌ kixi̱maꞌ iwé̱j.

† 5:12 5:12 O: iwá̱n ijkó̱n kichi̱wa yej aye̱kti iga kikajte̱wa ken achto kijtoj iga ayꞌ sej mona̱miktiá iga kitókasan Cristo, iwá̱n ayꞌ kejla̱mikis iga we̱wejyowis.

* 6:1 6:1 Xikita glosario “Esclavo”.

2 Timoteo

1

2

3

4

Ó̱meya a̱maꞌ yej San Pablo kijkuilowilij

Timoteo

1

Pablo kijkuilowiliá Timoteo

1 Nej niPablo, iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj, se̱ yej yéj kiti̱tan, iga ijkó̱n kineꞌ Dios. Yéj kíjtoja iga te̱salva̱rowa iga tise̱titokej iwá̱n Cristo Jesús. 2 Timoteo yej ken tinopiltzi̱n, nimitzpoxneki, nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ iwá̱n nikneki xiye̱ꞌono. Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzikne̱li iwá̱n makichi̱wa iga xono tamelá̱.

Mopowa itájto̱l Cristo

3 Nochipa kua̱ꞌ nitajtowa wa̱n Dios pan día iwá̱n tayowaka̱n, niktajtaniliá iga mamitzpale̱wi. Nikmaka gracias Dios, yej niktoka ken kitokaya no‑ikyapatajmej, iwá̱n nikmatitoꞌ ipan noa̱lmaj iga ayá̱ꞌ nikchijtoꞌ yej aye̱kti. 4 Nikejla̱miki kua̱ꞌ ticho̱gaꞌ. Poxsan nimitzitasneki iga maniyo̱lpa̱ki. 5 Nikejla̱miki ken iga timomelaꞌconfia̱rowa ipan Dios ken achto moconfia̱rojkej moyꞌelamaj Loida iwá̱n moye̱ꞌ Eunice, iwá̱n nej nikmati iga tej ijko̱nsan no̱ timoconfia̱rowa ipan Dios.

6 Inó̱n iga nimitzno̱no̱tza iga amo masejto inó̱n yej Dios mitzmáꞌ kua̱ꞌ nimitzta̱lilij noma̱ꞌ, iga inó̱n tikchi̱was, ken kua̱ꞌ tikyakatijtos tiꞌti. 7 Porque Dios ayá̱ꞌ te̱máꞌ iyEspí̱ritoj iga matimajmawika̱n, sino que iga nochi wel matikchi̱waka̱n, iga wel matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱mej iwá̱n wel matiktapejpenaka̱n iga tikchi̱waj yej ye̱kti. 8 Amo xipi̱na̱wa iga tikpowa itájto̱l toTe̱ko Jesucristo, amo no̱ xipi̱na̱wa de nej iga nonoꞌ preso iga niktoka toTe̱ko, ma̱jwaꞌ xikijyo̱wi kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waskej iga tikpowa itájto̱l toTe̱ko, iga Dios wel mitzpale̱wi̱j. 9 Dios te̱salva̱roj iwá̱n te̱no̱tzaꞌ iga matiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj, ayéj iga tikchijkej yej ye̱kti, sino que te̱yokano̱tzaꞌ iga matise̱titoka̱n iwá̱n Cristo Jesús. Dios te̱cho̱kilij este kua̱ꞌ aya kichi̱waya ta̱jli, 10 eꞌ melaꞌne̱siꞌ iga te̱poxcho̱kiliá iga kiti̱tan toTe̱ko Jesucristo yej te̱salva̱ro̱ko, yéj kua̱ꞌ ojpa‑isaꞌ kita̱nilij mikílisti, iwá̱n iga ye̱ꞌnoti̱ciaj te̱ne̱xtiliá iga wel matonoka̱n nochipa wa̱n Dios.

11 Dios ne̱ta̱lij iga manimochi̱wa itati̱tan iga manikmachti yej ayéj judiyojmej iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa. 12 Inó̱n iga nokta ne‑ikno̱chi̱waj. Eꞌ ayá̱ꞌ nipi̱na̱wa, iga nikmati ipan a̱ꞌyéj nimoconfia̱rowa iwá̱n nikmati iga yéj wel neo̱mema̱wijtos mie̱j nikchi̱wa yej ne̱tekimáꞌ, este inó̱n día kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko tajuzga̱ro̱ki.

13 Xikchijto ijkó̱n ken nimitzne̱xtilij, ken tane̱xtiliá itájto̱l Dios. Amo xikajte̱wa iga timoconfia̱rowa ipan Dios iwá̱n xite‑ijikni̱n iga tise̱titokej ipan Jesucristo. 14 IyEspí̱ritoj Dios yej onoꞌ towa̱n mamitzpale̱wi iga xitamachti kensan kijtowa itájto̱l Dios.

15 Tikmátiya iga inochi tokni̱mej de estado de Asia ne̱kajkajtéjkeja, sekin de yejemej, Figelo iwá̱n Hermógenes. 16 Dios makikne̱li Onesíforo, isiwa̱ꞌ iwá̱n ipilowa̱n, iga yéj miaꞌ ve̱j ne̱yo̱lchika̱wako iwá̱n ayá̱ꞌ pi̱na̱waꞌ iga nipre̱sojtitoꞌ. 17 Ma̱jwaꞌ kua̱ꞌ asiꞌ nigaj Roma, ne̱te̱mowa̱ya no̱ya̱n este ka̱n ne‑asiꞌ. 18 ToTe̱ko makikne̱li Onesíforo inó̱n día kua̱ꞌ toTe̱ko tajuzga̱ro̱j. Tej tikmátiya iga Onesíforo poxsan te̱pale̱wij kua̱ꞌ tonoyaj a̱ltepe̱ꞌ Éfeso.

2

Se̱ yej kitoka Jesucristo mamochi̱wa ken ye̱ꞌsolda̱doj

1 Timoteo yej ken tinopiltzi̱n,* xikejla̱miki iga mitzikne̱liá Cristo Jesús iga tise̱titoꞌ íwa̱n, iwá̱n mitzpale̱wiá iga amo ximosemaka ipan iyojwi. 2 Ken tikáꞌ kua̱ꞌ nitamachtij pan itájto̱l Dios iyi̱xtaj miaꞌ tokni̱wa̱n, ijko̱nsan no̱ xikmachti sekin yej tikita iga ye̱ꞌnemij, yej wel no̱ makimachti̱ka̱n sekin.

3 Inó̱n iga xikijyo̱wi kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj iga tiktoka Jesucristo, ken kichi̱wa se̱ ye̱ꞌsolda̱doj kua̱ꞌ tekipanowa. 4 Iga se̱ soldado kua̱ꞌ tekipanojtoꞌ, awel kichi̱wa seꞌ tekipáno̱l, iga kineki makichijto yejsan kitekimakaj. 5 Ijko̱nsan no̱ se̱ yej motalowa, awel kita̱niá siga ayá̱ꞌ kichi̱wa ken onoꞌ pan reglamento iga motalo̱lo. 6 No̱ yej pox tekipanowa ipan mi̱jli, kajasi iga yéj achto makikua yej kipixka. 7 Xikejla̱nto iní̱n yej nimitzijlij, iwá̱n toTe̱ko yawi mitzpale̱wi̱ti iga xikmati te̱ kijto̱jneki.

8 Ayí̱ꞌ xike̱lka̱wa Jesucristo yej wa̱laj ipan te̱tajwe̱wej ikyapa rey David. Jesucristo ojpa‑isaꞌ sej ka̱n miktoya; inó̱nyawaꞌ in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej nikpowa no̱ya̱n. 9 Iga nikpowa iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj, ne‑ikno̱chi̱waj iwá̱n iná̱n nilpitoꞌ iga cadena ken se̱ yej tamiktij; eꞌ itájto̱l Dios ayá̱ꞌ ilpitoꞌ iga cadena. 10 Inó̱n iga nikijyo̱wiá kua̱ꞌ ne‑ikno̱chi̱waj iga nikcho̱kiliá ino̱mej yej Dios kitapejpen. Ijkó̱n yejemej no̱ mamosalva̱ro̱ka̱n iga se̱titokej ipan Cristo Jesús iga nochipa maonoka̱n iná̱ꞌ Dios.

11 Ini̱nwaꞌ melá̱ꞌ nokta:

Siga timikíkeja wa̱n Cristo, no̱ tiawij tisen‑onotij wa̱n yéj.

12 Siga te‑ikno̱chi̱waj, tisenreina̱ro̱skej íwa̱n.

Siga tikijtowaj iga ayá̱ꞌ tiki̱xmatij Jesús, yéj no̱ yawi kijto̱ti iyi̱xtaj Dios iga ayá̱ꞌ te‑i̱xmati.

13 Siga tikajte̱waj iga tiktokaj Dios, yéj nochipa kichi̱was yej kijtowa,

iga Dios awel motajto̱lpata.

Se̱ tekipanowa̱ni yej kiye̱ꞌchi̱wa itekipáno̱l

14 Xikejla̱nti̱ka̱n tokni̱wa̱n yej nimitzijkuilowilij. Iwá̱n iyi̱xtaj toTe̱ko xikijli iga ayoꞌ mamokuejkuesojtoka̱n itechko tajto̱lmej, inó̱n ayagaj kipale̱wiá, ma̱jwaꞌ kipojpolowa yej kikakij. 15 Xikchi̱wa iga Dios mamitzita iga tiye̱ꞌtekipanowa, yej ayagaj wel mitzpi̱najtiá, yej tiye̱ꞌtamachtiá ipan itájto̱l Dios. 16 Amo xiknakasmaka xe̱toꞌtajto̱lmej yej ate̱pale̱wiá, iga yej ijkó̱n tajtowaj, poxsan kichijtiawij komati yej aye̱kti. 17 Iga ijkó̱n tane̱xtiliáj mochi̱wa ken se̱ kókol yej ayí̱ꞌ pajtis. Ijkó̱n kichijkej Himeneo iwá̱n Fileto. 18 Yejeme̱n kikajtéjkeja yej nokta tane̱xtiliá itájto̱l Dios iwá̱n kijtowaj iga yej miktokej ojpa‑isákeja. Iwá̱n sekin yej kicre̱dowaj ini̱mej, ayꞌya kojasij kén iga mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan Cristo. 19 Eꞌ itájto̱l Dios ayá̱ꞌ mopata, ken se̱ weyi teꞌ yej ayá̱ꞌ mo̱li̱na, iwá̱n ompa ijkí̱n ijkuilijtoꞌ: “ToTe̱ko ki̱xmati nochi yej yéj itatki”; wa̱n: “Nochi yej kiweyimati̱ltiá ito̱ka̱ꞌ Cristo, makikajte̱wa iga kichi̱wa yej aye̱kti.”

20 Ipan se̱ weyi kajli ayá̱ꞌ ónoꞌsan traste de oro iwá̱n plata, no̱ onoꞌ de kuawiꞌ iwá̱n de ko̱nsokiꞌ, eꞌ yej má̱j patiyoj mochijchimi kua̱ꞌsan wi̱tzej yej paxa̱lowaj, iwá̱n onoꞌ traste yej nochipa mochijchintoꞌ. 21 Siga tejemej ayá̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti, tonoskej ken tejté̱ yej pox patiyoj yej toTe̱ko wel kitapejpena, wa̱n wel te̱kuis iga makichi̱wa wa̱n tejemej ken yéj kiye̱ꞌita.

22 Nike̱man amo mamitzyo̱ltila̱na iga xikchi̱wa yej aye̱kti, yej ken chokomej kinekij makichi̱waka̱n. Xiktoka ye̱ꞌojti, ximoconfia̱ro ipan Dios, xikcho̱kili tokni̱wa̱n, iwá̱n xono tamelá̱. Xiksenweyimati̱lti̱ka̱n toTe̱ko iwá̱n ino̱mej yej yo̱lchipaktikej. 23 Amo xiknakasmaka xe̱toꞌtájto̱l yej ate̱pale̱wiá, tikmátiya iga ómpaya pe̱wa iga mokuejkueso̱lo. 24 Yej tekipanowa iga toTe̱ko Dios awel mamokuesojtinemi, ma̱jwaꞌ mate‑ijikni̱n, wel matamachti iwá̱n amo nimaní̱n makuejkuesiwi. 25 Tamelá̱ xikno̱no̱tza yej ayompa tamachtiáj, anka ijkó̱n, siga Dios kineki, wel moyo̱lpataskej iwá̱n kimatiskej ken nokta tane̱xtiliá itájto̱l Dios. 26 Tzitzimiꞌ ken kilpitokej yejeme̱n iga kichijtokej yej aye̱kti ken yéj kineki, eꞌ Dios wel kipale̱wiáj iga maxitomika̱n.

3

Kén nemiskej la gente kua̱ꞌ ayꞌya wejka iga wi̱ꞌ toTe̱ko

1 No̱ xikmati iga kua̱ꞌ ayꞌya wejka wi̱ꞌ toTe̱ko, poxsan mochi̱was yej aye̱kti. 2 Onoskej yej ima̱tikámejsan monekij, onoskej yej kinekij makipoxpiaka̱n tomi̱n, onoskej yej moweyimatij iwá̱n mokichmatij. Onoskej yej kima̱lijli̱skej Dios, onoskej yej akichi̱waskej ken kitekimakaj itajmej, onoskej yej ayá̱ꞌ taagradece̱ro̱skej iwá̱n yej akicre̱do̱skej Dios. 3 Onoskej yej ayá̱ꞌ ta‑ikne̱li̱skej niga tacho̱kili̱skej, onoskej yej tapo̱powaskej, onoskej yej awel kikajte̱waskej iga kichi̱waj yej aye̱kti, onoskej yej pox ta‑ijiyaskej iwá̱n kijiyaskej yej ye̱kti. 4 Onoskej yej kikajkaya̱waskej iyami̱gojmej, onoskej yej atamajmawili̱skej, onoskej yej moweyimatiskej, onoskej yej má̱j kichi̱wasnekiskej ken yejemej kinekij, ayejpa yej Dios kineki. 5 Onoskej yej né̱siskiꞌ moconfia̱rowaj ipan Dios, eꞌ ken iga nemiskej ane̱si siga kitokaj Dios.

Iwá̱n ino̱mej amo timotokas. 6 Ino̱mej tajta̱gaꞌ paxa̱lojtinemij iwá̱n kikajkaya̱waj siwa̱tkej yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij. Ino̱mej siwa̱tkej kiyo̱ltila̱ntokej iga kichi̱wasnekij yej ajaye̱kti, 7 nochipa kikakisnekij yej seꞌpa iga tamachtiáj, eꞌ ayí̱ꞌ kimelaꞌmatij ken tane̱xtiliá itájto̱l Dios. 8 Kensan Janes iwá̱n Jambres yej bro̱jojmej yej yajkij ico̱ntraj Moisés,* ijko̱nsan no̱ ini̱mej yej ayompa tamachtiáj onokej ico̱ntraj ken nokta tane̱xtiliá itájto̱l Dios. Ipan iya̱lmajmej kejla̱ntókejsan iga kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n ayꞌya kajasij iga matamachti̱ka̱n itájto̱l Dios. 9 Eꞌ awel má̱j takajkayajtoskej, porque nochi yawi kimatiti iga yejemej ayompa kichijtokej, ijkó̱n ken momatiꞌ iga Janes iwá̱n Jambres takajkayajkej.

Pablo kijliá Timoteo yej makichi̱wa

10 Eꞌ tej tikchi̱wa kensan timi̱xkui̱tij pan nej, ken nitamachtiá, ken ninemi, yej nikchi̱wasneki, ken iga nimoconfia̱rowa ipan Cristo, ken iga ayá̱ꞌ nimaní̱n nikuesiwi, ken iga nikcho̱kiliá tokni̱wa̱n iwá̱n ken iga nochi nikijyo̱wiá 11 kua̱ꞌ ne̱pre̱sojwia̱yaj iga ne‑ikno̱chi̱waj. Tikmati ken iga ne‑ikno̱chijkej ipan a̱ltepe̱mej Antioquía, Iconio iwá̱n Listra;† eꞌ toTe̱ko no̱ya̱n ne̱ma̱nawij. 12 Nochi yej kinekij maye̱ꞌnemika̱n ken kineki Cristo Jesús, yawij kikno̱chi̱watij. 13 Eꞌ yej kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n ayompa tamachtiáj, ayá̱ꞌ ye̱ꞌki̱saskej, iga kua̱ꞌ takajkaya̱waj, yejeme̱n no̱ mokajkaya̱waj.

14 Eꞌ tej, xikchijto ijkó̱n ken mitzne̱xtilijkej iwá̱n ticre̱doj. Tej tikmati a̱ꞌyéj mitzmachtij, 15 iwá̱n tiki̱xmatiꞌ itájto̱l Dios este kua̱ꞌ aya tiyo̱lej. Inó̱n tájto̱l wel te̱ne̱xtiliá ken iga wel timosalva̱rowaj iga timoconfia̱rowaj ipan Cristo Jesús. 16 Inochi itájto̱l Dios, ino̱nwaꞌ Dios nokta kitajto̱lmáꞌ yej kijkuilojkej, iwá̱n wel íga titamachtiáj, wel titano̱no̱tzaj, iwá̱n wel tikne̱xtiliáj sekin iga mamoyo̱lpataka̱n iwá̱n te̱ne̱xtiliá ken iga matiye̱ꞌnemika̱n.‡ 17 Ijkó̱n, siga se̱ yej kitoka Dios momachtiá itájto̱l wa̱n kichi̱wa ken kijtowa, wel kichi̱wa inochi yej Dios kineki, nochi nokta yej ye̱kti.

4

1 Nimitztekimaka iyi̱xtaj Dios iwá̱n toTe̱ko Jesucristo yej wi̱ꞌ ken se̱ rey iga kijuzga̱ro̱ki yej isatokej iwá̱n yej miktokej, 2 iga xikpowa iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj de Jesucristo; xikpowili yej mitzkakisnekij, eꞌ no̱ xikpowili yej ayá̱ꞌ mitzkakisnekij. Xikyo̱lyama̱na yej ayompa nemi, xikijli iga mamoyo̱lpata. Xitano̱no̱tza tamelá̱ iwá̱n xitamachti itájto̱l Dios. 3 Iga yawi wi̱tzeti kua̱ꞌ ayꞌya kikakisnekiskej ye̱ꞌtamachtilis; ma̱jwaꞌ kite̱mo̱skej miaꞌ yej tamachtiáj iga makimachti̱ka̱n ken yejémejpa kikakisnekij. 4 Kikajte̱waskej ken nokta tane̱xtiliá itájto̱l Dios iwá̱n kinakasmakaskej na̱mo̱lkue̱ntojmej. 5 Eꞌ tej nochipa xiye̱ꞌtajla̱nto. Xikijyo̱wi kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj. Xikpojto ye̱ꞌnoti̱ciaj kén iga Jesucristo tasalva̱rowa iwá̱n xikye̱ꞌchi̱wa motekipáno̱l yej toTe̱ko mitzmáꞌ.

6 Nej ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga yáwija ne̱mikti̱tij; nimochi̱was ken tikita se̱ ofrenda iga Dios. 7 Nikta̱nilij nochi yej ne̱tzakuilia̱ya iga manikchi̱wa ken kineki Dios. Támiꞌya notekipáno̱l ipan iyojwi Dios. Ayá̱ꞌ nikajtej iga nimoconfia̱roj ipan Cristo. 8 Nikmati iga ipan cielo toTe̱ko ne̱makas yej ye̱kti* iga nikchij ken yéj ne̱tekimáꞌ. Ne̱makas toTe̱ko yej taye̱ꞌjuzga̱rowa inó̱n día kua̱ꞌ tajuzga̱ro̱j. Eꞌ ayéj nejsan ne̱makas, no̱ kimakaskej yej kichi̱xtokej iga maguiꞌ mawí̱kiya.

Pablo kijliá Timoteo yej makichi̱wa

9 Amo mawejkati iga xine‑itaki, 10 iga Demas ne̱kajtej iga má̱j kineꞌ yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n yajki a̱ltepe̱ꞌ Tesalónica. Crescente yajki ipan estado de Galacia, Tito yajki ipan estado de Dalmacia. 11 Ise̱lti Lucas nigaj onoꞌ nowa̱n. Kua̱ꞌ tiwi̱ꞌ, xikte̱mo Marcos iga mawi̱ki no̱, porque wel ne̱pale̱wi̱j ipan notekipáno̱l. 12 Tíquico nikti̱tan a̱ltepe̱ꞌ Éfeso. 13 Kua̱ꞌ tiwi̱ꞌ, achi ompa xine̱wajliguili noka̱paj de tzótzol yej nikajtej a̱ltepe̱ꞌ Troas cha̱n Carpo; no̱ xine̱wajliguili kimilo̱la̱mamej† ka̱n ijijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, eꞌ má̱j nikneki kimilo̱lkuetaxmej ka̱n ijijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios.

14 Alejandro, yej tekipanowa iga kichi̱wa kuajkuantas iga tepos, poxsan ne̱chi̱wilij yej aye̱kti, eꞌ kensan ne̱chi̱wilij, yawi kitati iwá̱n toTe̱ko. 15 Kuidáj no̱ Alejandro mitzchi̱wiliá tejté̱, iga yéj kijiya kén iga nejeme̱n nitamachtijkej itájto̱l Dios.

16 Kua̱ꞌ achto nimotajtowilij iyi̱xtaj tekiwajmej, ayagaj ne̱tajtowilij; nochi ne̱senkokajtejkej. Malej ijkó̱n, Dios makikne̱li̱ka̱n yej ne̱senkokajtejkej. 17 Eꞌ toTe̱ko ne̱pale̱wij iwá̱n ne̱yo̱lchikaj, ijkó̱n iga wel nikpowaꞌ iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa, iga makikakika̱n ino̱mej yej ayéj judiyojmej. Iwá̱n Dios ne̱ma̱nawij iga amo mane̱kua te̱kua̱ni. 18 ToTe̱ko ne̱ma̱nawi̱j ipan inochi yej aye̱kti, iwá̱n ne̱wi̱gas ka̱n yéj onoꞌ ipan cielo. ¡ToTe̱ko mamoweyimati̱lti nochipa! Ijkó̱nyawaꞌ.

Pablo monawatiá iwá̱n kitajtaniliá toTe̱ko iga maye̱ꞌonolo

19 Ompa xine̱saluda̱rowili Prisca, Aquila iwá̱n Onesíforo, isiwa̱ꞌ iwá̱n ipilowa̱n. 20 Erasto ka̱wiꞌ a̱ltepe̱ꞌ Corinto, iwá̱n Trófimo menferma̱roj wa̱n nikajtej a̱ltepe̱ꞌ Mileto. 21 Nikneki xiwi̱ki kua̱ꞌ aya sektajtiá. Mitzsaluda̱rowaj Eubulo, Pudente, Lino, Claudia iwá̱n inochi tokni̱wa̱n yej kicre̱dojtokej Cristo.

22 ToTe̱ko Jesucristo maono mowa̱n, iwá̱n Dios mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochi̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

* 2:1 2:1 Pablo kita Timoteo ken kua̱ꞌ ipiltzi̱n iga kine̱xtilij ken iga mamoconfia̱ro ipan Cristo.

* 3:8 3:8 Ex 7:11

† 3:11 3:11 Hch 14:19

‡ 3:16 3:16 2 Ped 1:21

* 4:8 4:8 “Yej ye̱kti”; español “corona”. Xikita glosario “Corona”.

† 4:13 4:13 Xikita glosario “Kimilo̱la̱maꞌ”.

Tito

1

2

3

A̱maꞌ yej San Pablo kijkuilowilij

Tito

1

Pablo kijkuilowiliá Tito

1 Nej niPablo, itekipanowa̱ni Dios iwá̱n nej no̱ iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj nej se̱ yej yéj kiti̱tan. Ne̱ti̱tan iga manikpowili itájto̱l ino̱mej yej yéj kitapejpen iga mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj iwá̱n makimelaꞌi̱xmatika̱n iyojwi toTe̱ko. 2 Ijkó̱n makimatika̱n iga ke̱man wel nochipa onoskej wa̱n Dios. Dios ayá̱ꞌ takajkaya̱wa, iwá̱n este kua̱ꞌ aya onoꞌ iní̱n ta̱jli, kíjtoja iga yej moconfia̱rowaj ipan yéj, nochipa onoskej íwa̱n. 3 Iná̱n nokta, kua̱ꞌ Dios yej te̱salva̱rowa kineꞌ, ne̱ne̱xtilij itájto̱l iwá̱n ne̱tekimáꞌ iga manikpowa. 4 Tito, yej ken tinomelaꞌpiltzi̱n iga no̱ timoconfia̱rowa ipan Dios, nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ. Nikneki iga Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo yej te̱salva̱rowa, mamitzyo̱lchika̱wa, mamitzikne̱li iwá̱n makichi̱wa iga xono tamelá̱.

Tekipáno̱l yej Tito makichi̱wa Creta

5 Nimitzkajtej ipan tajkóta̱l† yej ito̱ka̱ꞌ Creta iga xikchi̱wa yej aya mochi̱waya, iwá̱n iga xiktapejpena ipan sejsé̱ a̱ltepe̱ꞌ tajta̱gaꞌ iga xikta̱li iga mamochi̱waka̱n ancia̱nojmej,‡ ijkó̱n ken nimitzijlij. 6 Se̱ anciano maye̱ꞌnemi iga amo makipo̱powaka̱n. Makipiá se̱san isiwa̱ꞌ, iwá̱n ipilowa̱n makicre̱dojtoka̱n Dios iwá̱n nochi makimatika̱n iga ye̱ꞌnemij wa̱n tacre̱dowaj. 7 Se̱ pastor§ Dios kita̱liá iga makitzto iga maye̱ꞌonoka̱n yej kitokaj Cristo. Inó̱n pastor maye̱ꞌnemi, amo mayo̱ltakuaktiꞌ, amo makuejkuesiwi, amo mata̱wa̱na, amo matakuejkueso iwá̱n amo makineki tomi̱n yej ayompa mota̱niá. 8 Ma̱jwaꞌ nochipa mako̱mema̱wi icha̱n yej kipaxa̱lowiliáj, makichi̱wa yej ye̱kti, makimati katiapa yej ye̱kti iwá̱n yej aye̱kti, maye̱ꞌnemi, amo makichi̱wa yej aye̱kti, wel mamoyo̱ltakua̱wili iga amo makichi̱wa yej aye̱kti. 9 Nochipa makichi̱wa ken tane̱xtiliá itájto̱l Dios kensan nejeme̱n nikne̱xtilijkej. Ijkó̱n wel makipale̱wi sekin iga kimachtiá inó̱n tájto̱l, iwá̱n makiyo̱lyama̱na yej kima̱lijliá itájto̱l Dios.

10 Porque onoꞌ miaꞌ yej ayá̱ꞌ tacre̱dowaj, ken sekin judiyojmej* yej ayompa tamachtiáj iwá̱n takajkaya̱waj. 11 Ino̱mej xikijli̱ka̱n iga ayꞌ matamachti̱ka̱n. Iga tamachtiáj ka̱nsan makita̱ni̱ka̱n tomi̱n iwá̱n este kipojpolowaj miaꞌ te̱tajmej, te̱ye̱mej wa̱n te̱pilowa̱n.

12 Se̱ yej cha̱ntitoya ipansan inó̱n tajkóta̱l Creta yej kiprofe̱tajmatij,† ijkí̱n kijlij yej de yejémejpasan: “Yej icha̱mej Creta pox takajkaya̱waj, ma̱lojmej, pox takuaj iwá̱n até̱ kichi̱waj.” 13 Iwá̱n ómpaya ken kijtoj; inó̱n iga poxsan xikajajwaka̱n yej ayompa tamachtiá iga maye̱ꞌnemika̱n ipan iyojwi Dios. 14 Amo makikakisnekika̱n cuento yej mote̱nchí̱wapa yej sekin judiyojmej tane̱xtiliáj, niga xikchi̱waka̱n ken tatekimakaj ino̱mej yej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kijtowa itájto̱l Dios.

15 Se̱ yej ayí̱ꞌ kejla̱ntoꞌ yej ajaye̱kti, iga yéj nochi ye̱kti; eꞌ iga yej ayá̱ꞌ kicre̱dowa Cristo iwá̱n kuajkuantas yej aye̱kti kejla̱ntoꞌ, iga yéj ateyi nité̱ yej ye̱kti, iga ipan itzontekon kejlá̱ntoꞌsan yej ajaye̱kti, este ayꞌya momachi̱liá ipan iya̱lmaj iga ayompa nemi. 16 Kijtowaj iga ki̱xmatij Dios, eꞌ ken iga nemij ne̱sij iga ayá̱ꞌ kicre̱dojtokej Dios, iga ta‑ijiyaj, ayá̱ꞌ tacre̱dowaj, iwá̱n awel kichi̱waj yej ye̱kti.

2

Kén iga matamachti Tito

1 Tito, xitamachti ijko̱nsan ken tane̱xtiliá̱ itájto̱l Dios. 2 We̱wetkej maye̱ꞌtajla̱ntoka̱n, maye̱ꞌnemika̱n iga sekin makiye̱ꞌitaka̱n iwá̱n makimatika̱n katiá yej ye̱kti wa̱n katiá yej aye̱kti, mamoconfia̱rojtoka̱n ipan Dios, mate‑ijikni̱wa̱n iwá̱n amo nimaní̱n makuesiwika̱n. 3 Ijko̱nsan no̱ toyꞌelamatkej, maye̱ꞌnemika̱n, amo matapo̱pojtinemika̱n niga mata̱wa̱naka̱n. Wel ipan yejeme̱n mami̱xkui̱ti̱ka̱n sekin, 4 iga makine̱xtili̱ka̱n siwa̱tkej yej aya ilamatkej ken iga makinekika̱n iwe̱wejmej iwá̱n ipilowa̱n. 5 No̱ makine̱xtili̱ka̱n iga maye̱ꞌtajla̱ntoka̱n, maye̱ꞌnemika̱n, mataye̱ꞌcuida̱ro̱ka̱n icha̱mej, mate‑ijikni̱wa̱n, makicre̱do̱ka̱n iwe̱wejmej, iga amo agaj mama̱ltajto iga itájto̱l Dios.

6 Ijko̱nsan no̱ xikno̱no̱tza chokomej iwá̱n takomej iga maye̱ꞌtajla̱ntoka̱n iga amo makichi̱waka̱n yej aye̱kti. 7 Ipan tej nochi mami̱xkui̱ti̱ka̱n ipan yej tikchi̱wa. Kua̱ꞌ titamachtiá, mane̱si iga yej nemi tikijtowa melá̱ꞌ nokta iga tikchijtoꞌ ken tikijtowa. 8 Xiye̱ꞌta̱tapowa iga amo agaj makijto iga ayompa titamachtiá. Ijkó̱n siga agaj mitzpo̱powa, mopi̱najti̱j iwá̱n awel te̱ma̱lijli̱skej.

9 Xikno̱no̱tza yej escla̱vojmej* iga makichi̱waka̱n ken kitekimakaj ite̱komej; mate‑ijikni̱mej iwá̱n amo matate̱nkuepili̱ka̱n. 10 Amo matachtekika̱n, ma̱jwaꞌ maye̱ꞌnemika̱n, iga ipan yejemej nochi makita iga yej titamachtiáj kén iga Dios te̱salva̱rowa, poxsan ye̱kti.

11 Iga Dios te̱ne̱xtilij iga poxsan te̱neki, iwá̱n kisalva̱ro̱ko nochi gente. 12 Dios te̱ne̱xtiliá iga matikajte̱waka̱n nochi yej aye̱kti iwá̱n yej te̱yo̱ltila̱na ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n matiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n, matiye̱ꞌnemika̱n wa̱n nochipa matikte̱mo̱ka̱n Dios mie̱j tonokej ipan iní̱n ta̱jli. 13 No̱ te̱ne̱xtiliá iga matipa̱ktoka̱n iga tikchi̱xtokej mamochi̱wa yej Dios kijtoj iga kichi̱was, iga wi̱ꞌ toDio̱s yej poxsan kipiá poder, Jesucristo yej te̱salva̱rowa. 14 Yéj mote̱máꞌ iga miꞌ iga tejemej iga te̱salva̱roj iga tikchijtoyaj inochi yej aye̱kti, iwá̱n te̱perdona̱rowilij yej tikchijkej yej aye̱kti, iga matimochi̱waka̱n itatki, iwá̱n nochipa matikchijtoka̱n yej ye̱kti.

15 Ini̱nwaꞌ in yej xitane̱xtili. Xikanima̱ro yej mosemakasneki iwá̱n xikajajwa yej ayompa nemi, iga mitzta̱lkej iga ximanda̱ro. Amo xikchi̱wa yej aye̱kti iga amo agaj mamitzali̱mpamati.

3

Ken makichi̱waka̱n yej kitokaj Cristo

1 Xikejla̱nti̱ka̱n tokni̱mej iga makichi̱waka̱n ken tatekimakaj nochi tekiwajmej kajka̱n manda̱rowaj, iwá̱n makiyo̱lmakatoka̱n iga makichi̱waka̱n nochi yej ye̱kti. 2 Tokni̱mej ni agaj amo matapo̱powa, tamelá̱ manemika̱n iwá̱n mate‑ijikni̱mej, amo mamoweyimatika̱n kua̱ꞌ agaj íwa̱n ta̱tapowaj.

3 Tejemej no̱ kua̱ꞌ aya tiktokayaj Cristo ijkó̱n no̱ tikchi̱wayaj, ayompa titajla̱mikiáj, ayá̱ꞌ tikchi̱wayaj ken te̱tekimakayaj, iwá̱n tiktekichijtoyaj nochi yej te̱yo̱ltila̱na yej aye̱kti iwá̱n yej kiye̱ꞌmati̱ltiá toa̱lmaj. Tikchijtoyaj yej aye̱kti iwá̱n tita‑i̱xitayaj. Te‑ijiyayaj iwá̱n timosepan‑ijiyayaj. 4 Eꞌ Dios yej tasalva̱rowa te̱ne̱xtilij iga te‑ikne̱lij iwá̱n kicho̱kiliá nochi gente. 5 Dios te̱salva̱roj, ayéj iga tikchijkej tejté̱ yej ye̱kti, sino que iga te‑ikne̱lij. Kua̱ꞌ te̱salva̱roj, tee̱wi̱ltilij yej tikchijkej yej aye̱kti iga wel mati‑ojpanace̱ro̱ka̱n, iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios kichij iga wel matipe̱waka̱n iga matinemika̱n ipan iyojwi. 6 Dios kiti̱tan Jesucristo yej iPiltzi̱n yej te̱salva̱rowa iga nochipa matikpiaka̱n iyEspí̱ritoj. 7 Dios te̱cho̱kilij wa̱n te̱ye̱ꞌita malej iga kajasi iga mate̱castiga̱ro. Iná̱n tikmatij iga tiawij tonotij nochipa wa̱n Dios.

8 Iní̱n tájto̱l sí, melá̱ꞌ nokta. Nikneki poxsan xiktekimachti̱ka̱n yej kicre̱dojtokej Dios iga ijkó̱n makichijtoka̱n yej ye̱kti. Ini̱mej tájto̱l sí, pox ye̱kti iwá̱n kipale̱wiá nochi. 9 Eꞌ amo xiknakasmaka na̱mo̱ltájto̱l yej ate̱pale̱wiá, niga ta̱tapowalis yej tajtowa de to‑ikyapatajmej. Iwá̱n amo ximote̱nki̱tzki iga anmokuejkuesowaj iga san iley Moisés, inó̱n ate̱pale̱wiá ni alí̱n.

10 Siga agaj kiyojyokatiá tokni̱wa̱n yej kitokaj Dios, xikno̱no̱tza, se̱ o o̱me ve̱j, iwá̱n siga ayá̱ꞌ kipata ken iga nemi, xiki̱xti iga ayoꞌ ximonechko̱ka̱n íwa̱n. 11 Ijkó̱n tikmati iga inó̱n ta̱gaꞌ kitekichijtoꞌ yej aye̱kti iwá̱n igá̱najsan mone̱xtiá iga ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi.

Pablo kijliá Tito te̱ makichi̱wa

12 Nia nimitzti̱tanili̱ti tokni̱n Artemas o Tíquico. Kua̱ꞌ asis, xikchi̱wa iga nimaní̱n xine‑itati ipan a̱ltepe̱ꞌ Nicópolis, iga ompa nia nika̱witi kua̱ꞌ sektaj. 13 Xikpale̱wi Zenas yej tamachtiá pan la ley iwá̱n no̱ xikpale̱wi Apolos, xikmakaka̱n nochi yej kinekiskej ipan ojti iga amo nité̱ makichi̱wili̱ka̱n falta. 14 Tokni̱mej yej kitokaj Cristo makimatika̱n no̱ iga makichi̱waka̱n yej ye̱kti iwá̱n makipale̱wi̱ka̱n tokni̱mej yej kichi̱wiliáj falta tejté̱, ijkó̱n ayá̱ꞌ san petz tachi̱xtokej.

Pablo monawatiá

15 Nochi yej onokej nowa̱n mitzsaluda̱rowaj. Xiksaluda̱ro tokni̱mej yej te̱cho̱kiliá, yej kitokaj Dios. Dios mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochi̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:5 1:5 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

‡ 1:5 1:5 Xikita glosario “Anciano”.

§ 1:7 1:7 Pastor: xikita glosario “Obispo”.

* 1:10 1:10 Anka ini̱mej judiyojmej tamachitia̱yaj iga yej kitoka Cristo no̱ mamocircuncida̱ro, yejeme̱n kijlia̱yaj “el partido de la circuncisión”. Xikita glosario “Circuncisión”.

† 1:12 1:12 Xikita glosario “Profeta”.

* 2:9 2:9 Xikita glosario “Esclavo”.

Filemón

A̱maꞌ yej San Pablo kijkuilowilij

Filemón

1

Pablo kijkuilowiliá Filemón

1 Nej niPablo yej nipre̱sojtitoꞌ iga nikpowa itájto̱l Jesucristo, nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ iwá̱n tokni̱n Timoteo. Nokni̱n Filemón yej nimitzpoxcho̱kiliáj, nimitzijkuilowiliáj tej yej no̱ tikpowa itájto̱l Dios. 2 No̱ nikijkuilowiliáj inochi tokni̱wa̱n yej monechkowaj mocha̱n iga ankiweyimati̱ltiáj Dios, wa̱n no̱ la hermana Apia iwá̱n tokni̱n Arquipo yej no̱ te̱pale̱wiá iga tikpowaj itájto̱l toTe̱ko. 3 Dios yej toTaj iwá̱n toTe̱ko Jesucristo mamitzmakaka̱n yej ye̱kti iga xonoka̱n tamelá̱.

Kén iga Filemón te‑ijikni̱n wa̱n moconfia̱rowa ipan Jesús

4 Nochipa kua̱ꞌ nitajtowa wa̱n Dios nimitzejla̱miki wa̱n nikmaka gracias iga tej, 5 iga ne̱mati̱ltijkej iga timoconfia̱rowa iwá̱n tikpoxneki toTe̱ko Jesús iwá̱n iga tikcho̱kiliá inochi yej moconfia̱rowaj ipan Dios. 6 Niktajtaniliá Dios iga amo xikajte̱wa iga tikpowa itájto̱l Dios, iga má̱j xikye̱ꞌentende̱ro inochi yej ye̱kti yej tikpiáj ipan Cristo Jesús. 7 Nipoxpa̱ktoꞌ iwá̱n tine̱yo̱lchika̱wa iga tipoxte‑ijikni̱n, gracias iga tej nokni̱n, yo̱lchikajtokej inochi yej kicre̱dojtokej Dios.

Pablo kitajtowiliá Onésimo

8 Malej anka wel katka nimitztekimakaya te̱ tikchi̱was iga nej se̱ itati̱tan Cristo, 9 eꞌ má̱j ye̱kti manimitztajtanili iga san timocho̱kiliáj. Nej Pablo, niwé̱weja iwá̱n iná̱n nipre̱sojtitoꞌ iga nikpowa itájto̱l Cristo Jesús, 10 achi manimitztajtanili se̱ favor iga Onésimo. Onésimo nikita ken nopiltzi̱n iga nigaj ka̱n nipre̱sojtitoꞌ nikne̱xtilij iga mamoconfia̱ro ipan Cristo.

11 Anka ikya, Onésimo moescla̱voj* katka yej ayá̱ꞌ mitzpale̱wia̱ya, eꞌ iná̱n kena te̱servi̱rowa, tej wel mitzpale̱wi̱j iwá̱n nej no̱ ne̱pale̱wijtoꞌ. 12 Inó̱n iga iná̱n nimitzti̱taniliá; xiko̱mema̱wi ken kua̱ꞌ nej nemi tineo̱mema̱wiá. 13 Nej niknekiá iga maka̱wi nigaj nowa̱n, iga mane̱pale̱wi ken kua̱ꞌ tej nemi tine̱pale̱wiá, ken iná̱n iga nipre̱sojtitoꞌ iga nikpowa itájto̱l Dios. 14 Eꞌ ayá̱ꞌ nikneki manikchi̱wa nité̱ siga ayá̱ꞌ achto tej tikijtowa, iga inó̱n yej nimitztajtaniliá amo manimitztekimácapa, sino que xikchi̱wa moga̱naj. 15 Anka Onésimo mitzcholowilijka se̱ tiempo, eꞌ iná̱n nochípaya yawi onoti mowa̱n, 16 eꞌ ayꞌya ken se̱ esclavo, sino que ma̱jya sej que se̱ esclavo; iná̱n kenya se̱ tokni̱n yej tikpoxcho̱kiliáj. Nej poxsan nikcho̱kiliá, eꞌ tej má̱j xikpoxcho̱kili ken agaj yej no̱ kitoka toTe̱ko, amo xikita ken se̱ petz ná̱mo̱l tokni̱n.

17 Siga nej tine‑ikni̱nmati iga timoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko, xiko̱memá̱wiwaꞌ ken kua̱ꞌ nej nemi tineo̱mema̱wiá. 18 Siga tejté̱ mitzchi̱wilij o siga tejté̱ mitzichtekilij, nej xine̱cobra̱ro. 19 Nej Pablo nikijkuilowa noma̱tika ini̱mej tájto̱l: “Nej nia nimitzixta̱wati”,† eꞌ anka wel no̱ nimitzejla̱ntiá iga tej no̱ tine̱debe̱rowa iga nimitzne̱xtilij iga tiki̱xmatiꞌ Cristo. 20 Nokni̱n, xine̱chi̱wili iní̱n favor yej nimitztajtaniliá; xine̱yo̱lchika̱wa iga nej mokni̱n iga tiksentokaj Cristo.

21 Nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ wa̱n nikmati iga tine̱cre̱do̱j iwá̱n tikchi̱was ma̱jya sej que yej nimitztajtanilij. 22 No̱ nimitzijliá iga xitaye̱ꞌta̱li ipan se̱ cuarto iga nej, porque nej nikmati iga Dios yawi kichi̱wati yej ankitajtaniliáj, iwá̱n Yéj kichi̱was iga nej maniá manimitzitatij.

Pablo monawatiá

23 Epafras mitzijliá iga xiye̱ꞌono, yéj no̱ nigaj onoꞌ ipan cárcel iga kiki̱tzkijkej iga kipowa itájto̱l Cristo Jesús. 24 No̱ mitzijliá iga xiye̱ꞌono, Marcos, Aristarco, Demas iwá̱n Lucas yej ne̱pale̱wiáj iga nikpowaj itájto̱l Dios.

25 Niktajtaniliá toTe̱ko Jesucristo iga mamitzikne̱li̱ka̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:11 1:11 Xikita glosario “Esclavo”.

† 1:19 1:19 Ne̱si iga Pablo kijkuiloj iní̱mejsan tájto̱l ima̱tika, anka se̱ tajkuilowa̱ni kijkuiloj ipan a̱maꞌ nochi lo demás yej Pablo kijtojtiajki.

Hebreos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

A̱maꞌ yej mo‑ijkuiloj iga judiyojmej yej kitokaj Jesucristo

Hebreos

1

Dios te̱no̱tza ipan iPiltzi̱n

1 Ikya Dios kitajto̱lmáꞌ profe̱tajmej* miaꞌ ve̱j iga makino̱tzaka̱n to‑ikyapatajwa̱n, iwá̱n ayá̱ꞌ nochipa iga tájto̱l kino̱tzkej, sino de se̱seꞌpa. 2 Eꞌ iná̱n iga ayoꞌ wejka iga nochi tamis, Dios te̱no̱tzaꞌ ipan Jesús yej iPiltzi̱n. Dios kijtoj iga iPiltzi̱n makichi̱wa nochi yej onoꞌ pan iní̱n ta̱jli iwá̱n yej onoꞌ ajko, iwá̱n ijkó̱n Jesús nochi nokta itatki iga Dios kitatkimáꞌ. 3 Ipan Jesús mo‑ita ipode̱r Dios iwá̱n ípan ne̱si ken nokta in Dios, iwá̱n iga ipode̱r itájto̱l kichi̱wa iga nochi yej onoꞌ wel maonoka̱n. Kua̱ꞌ Jesús kíchija iga Dios wel te̱perdona̱rowiliá yej tikchijkej yej aye̱kti, mota̱lij ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios ka̱n manda̱rowa ipan cielo.

Te̱Piltzi̱n má̱j kipiá poder que a̱ngelejmej

4 IPiltzi̱n Dios ma̱jya sej que a̱ngelejmej,† iga Dios kimáꞌ ito̱ka̱ꞌ yej má̱j kajasi iga mamoweyimati. 5 Iwá̱n Dios ayí̱ꞌ kijlij nisé̱ ángel:

Tej tinopiltzi̱n;

a̱man nej nimitzmáꞌ movi̱daj;

iwá̱n seꞌ ve̱j kijtoj:

Nej nimochi̱was te̱taj iga yéj;

iwá̱n yéj mochi̱was te̱piltzi̱n iga nej.

6 Eꞌ kua̱ꞌ kiti̱tan isentepiltzi̱n ipan iní̱n ta̱jli, kijtoj:

Nochi iya̱ngelejmej Dios, makiweyimati̱lti Jesús.

7 Iwá̱n iga iya̱ngelejmej, Dios kijtoj:

Nikchi̱wa ken ejekaꞌ noa̱ngelejmej,

iwá̱n notekipanowa̱nimej wel nikchi̱wa ken tiwelo̱n.

8 Eꞌ Dios kijlij iPiltzi̱n:

Tej tiDio̱s iwá̱n ayí̱ꞌ tamis iga timanda̱rowa;

iwá̱n tej nochi tikye̱ꞌchi̱wa iga tirreina̱rowa.

9 Tej tikye̱ꞌita yej ye̱kti iwá̱n tikijiya yej aye̱kti;

inó̱n iga Dios, yej moDio̱s, mitztapejpen iga xitagoberna̱ro,

iwá̱n kichij iga má̱j xiyo̱lpa̱kto que sekin mokni̱wa̱n.

10 No̱ kijtoj:

Tej, noTe̱ko, kua̱ꞌ pe̱waꞌ tikchij ta̱jli, tikta̱lij kajká̱n mataksato,

iwá̱n no̱ tikchij cielo iga moma̱ꞌ.

11 Cielo wa̱n ta̱jli tamiskej, eꞌ tej tonos nochipa.

Nochi ino̱mej we̱wejtiaskej ken tzótzol;

12 ino̱mej tiko̱kolocho̱j ken se̱ tzótzol yej iga timotaajakiáj,

iwá̱n mopatas ijkó̱n ken kua̱ꞌ agaj motapajpata.

Eꞌ tej kensan nochipa tonos,

iga ayí̱ꞌ timikis.

13 Dios, nisé̱ ángel ayí̱ꞌ kijlij:

Ximota̱li ila̱doj noye̱ꞌma̱ꞌ ka̱n nimanda̱rowa, este que manikta̱li mokxitampa yej mitzijiyaj.

14 Nochi a̱ngelejmej espi̱ritojmej iwá̱n tekipanowaj iga Dios. Dios kiti̱tani iga makipale̱wi̱ka̱n yej yawij mosalva̱ro̱tij.

2

Nochipa matikejla̱ntoka̱n iga Dios te̱ma̱nawiá

1 Inó̱n iga nochipa matikejla̱ntoka̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tikakikej iga amo santá̱ꞌ tiki̱saskej ajachi ajachi ipan ye̱ꞌojti. 2 Ikya Dios kitajto̱lmáꞌ a̱ngelejmej iga makijli̱ka̱n la gente ken makichi̱waka̱n iwá̱n ijkó̱n nokta mochij. Tikmatij iga yej akichijkej ken a̱ngelejmej kijtojkej, kikno̱chijkej ken kajasij. 3 ¿Iwá̱n tejemej?, ¿kén iga ayá̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waskej siga tikne̱mpolowaj yej pox ye̱kti yej te̱kajte̱wilij toTe̱ko iga timoma̱nawiáj? ToTe̱ko Jesús áchtosan kipowaꞌ ken iga te̱ma̱nawiá, iwá̱n yej kikakikej, kitakej iga ompay nokta iwá̱n te̱ojpapowilijkej. 4 Iwá̱n Dios ima̱tika tane̱xtilij ipan yejeme̱n ga mane̱si iga melá̱ꞌ yej kipojkej. Dios tane̱xtilij ipan kuajkuantas yej este tamajmájti̱lsan wa̱n de se̱seꞌpa mila̱grojmej, wa̱n no̱ kimajmakakej tokni̱wa̱n iyEspí̱ritoj Santo kensan yéj kiye̱ꞌitaꞌ.

Jesucristo yej te̱ma̱nawiá

5 Dios ayá̱ꞌ kita̱lij a̱ngelejmej iga mamanda̱ro̱ka̱n ke̱man ipan inó̱n séꞌpaya ta̱jli yej onos, de inó̱n yej nemi titajtowaj. 6 Ma̱jwaꞌ ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, ka̱n a̱ꞌpa ijkí̱n kijtowa:

¿Té̱ iteki in ta̱gaꞌ iga yéj xikejla̱miki?

¿Té̱ iteki ipiltzi̱n ta̱gaꞌ iga tikneki xikita iga maye̱ꞌono?

7 Tikchij iga ayá̱ꞌ wejkaj iga mamoali̱mpamatito má̱j que a̱ngelejmej;

eꞌ tej tikchij iga mamoweyimati̱lti ken rey,

iwá̱n yéj tikta̱lij iga makimanda̱ro nochi yej tikchij iga moma̱ꞌ.

8 Iwá̱n nochi yej onoꞌ tikta̱lij iyikxitan iga makimanda̱ro.

Iwá̱n iga Dios nochi kita̱lij iyikxitan, ayá̱ꞌ kikajtej nité̱ yej amo makimanda̱ro. Eꞌ aya asi kua̱ꞌ tikitaskej iga inochi ónosya iyikxitan yéj. 9 Eꞌ tikitaj Jesús; Dios kichij iga ayá̱ꞌ wejkaj iga kali̱mpamatikej má̱j que a̱ngelejmej. Iwá̱n Dios iga te̱poxcho̱kiliá, kichij iga Jesús mamiki iga nochi tejeme̱n. Inó̱n iga iná̱n moweyimati̱ltiá ken rey.

10 Nochi yej tikitaj, itatki Dios, iwá̱n yéj kichij nochi yej onoꞌ iwá̱n kineꞌ iga miaꞌ ipilowa̱n maonoka̱n ka̱n yéj onoꞌ. Inó̱n iga Dios kiye̱ꞌitaꞌ iga Jesús inewi makichi̱wa* kua̱ꞌ kikno̱chijkej, iga ijkó̱n wel yéj mate̱ma̱nawi tonochi̱n. 11 Jesús kichi̱wa iga se̱ tokni̱n wel maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios. Nochi yej ye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios, se̱san mochi̱waj wa̱n Jesús iga Dios isenTajmej. Iwá̱n Jesús ayá̱ꞌ pi̱na̱wa iga kijtowa iga iyikni̱mej yejeme̱n, 12 Ijkí̱n Jesús kijlij Dios:

Nikpowili̱j nokni̱mej a̱ꞌyéj in tej,

iwá̱n nimitztakui̱kili̱j tatajkoya̱n ka̱n monechko̱lo.

13 Iwá̱n no̱ kijtoj:

Nej nimoconfia̱ro̱j ipan Dios.

Iwá̱n sej kijtoj:

Nigaj nonoꞌ iwá̱n nopilowa̱n yej Dios ne̱máꞌ.

14 Tejeme̱n tikpiáj toesyo iwá̱n tonakayo; ijko̱nsan no̱ Jesús, nakayoj iwá̱n esyoj ken tejeme̱n. Inó̱n iga kua̱ꞌ miꞌ, kita̱nilij Tzitzimiꞌ yej wel katka tamiktia̱ya. 15 Kua̱ꞌ Jesús miꞌ, kima̱nawij nochi yej nochípaya mokno̱matitoyaj iga majmatoyaj iga yawij mikitij. 16 Jesu̱swaꞌ nokta ayá̱ꞌ wa̱laj kipale̱wi̱ko a̱ngelejmej, ma̱jwaꞌ wa̱laj kima̱nawi̱koj ipilówa̱mpa Abraham. 17 Inó̱n iga mochij kensan nokta tejemej, iga wel makichi̱wa ken Dios kineki iwá̱n mamochi̱wa ije̱fej sacerdo̱tejmej yej mata‑ikne̱li iwá̱n mamiki iga ijkó̱n wel kiperdona̱rowa nochi yej aye̱kti yej kichi̱wa la gente. 18 Iwá̱n ken Jesús kikno̱chijkej, iwá̱n Tzitzimiꞌ kinekiá iga Jesús makichi̱wa yej aye̱kti, iná̱n Jesús wel te̱pale̱wiá iwá̱n ijkó̱n tiye̱ꞌki̱saskej kua̱ꞌ Tzitzimiꞌ te‑ijliá iga matikchi̱waka̱n yej aye̱kti.

3

Jesús má̱j mamoweyimati̱lti que Moisés

1 Inó̱n iga nokni̱wa̱n yej mitztapejpenkej Dios iga ximochi̱waka̱n itatki, xikejla̱mikika̱n a̱ꞌyéj Cristo Jesús: Yéj ije̱fej sacerdo̱tejmej, itati̱tan Dios, yej ípan tiksenta̱lijtokej toa̱lmaj. 2 Jesús nochi kichij kensan Dios kineꞌ, iwá̱n Dios kita̱lij iga mamochi̱wa sacerdote iga makichi̱wa itekipáno̱l. Kensan no̱ Moisés yej kipale̱wij nochi israeli̱tajmej iga kichij kensan Dios kitekimáꞌ. 3 Eꞌ Jesús kajasi iga mamoweyimati̱lti má̱j que Moisés, kensan yej kichi̱wa kajli kajasi iga mamoweyimati̱lti má̱j que kajli. 4 Nochi kajli agaj kichi̱wa, eꞌ Dios kichij kuajkuantas, nochi yej onoꞌ pan ta̱jli iwá̱n yej onoꞌ ajko. 5 Iwá̱n Moisés yej itekipanowa̱ni Dios kichij kensan kitekimakakej iwá̱n kipowilij israeli̱tajmej yej Dios yawi kijli̱ti kua̱ꞌ pano̱j miaꞌ año. 6 Eꞌ Cristo, yej ipíltzi̱mpa Dios, manda̱rowa ipan íkal Dios. Tejémejwaꞌ in inó̱n kajli siga timoconfia̱rowaj ipan yéj iwá̱n siga tipa̱kij mie̱j tikchi̱xtokej iga ke̱man te̱ma̱nawi̱kij.

Mose̱wiáj ipilowa̱n Dios

7 Inó̱n iga ijkí̱n kijtowa iyEspí̱ritoj Dios ka̱n ijkuilijtoꞌ:

Siga a̱man ankikakij yej Dios mitzijliáj,

8 amo ximoyo̱ltakua̱wili̱ka̱n ken amo‑ikyapatajwa̱n yej kichijkej yej aye̱kti iga ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej Dios

iga ne̱yokakuejkuesojkej pan desierto.

9 Ompa ne̱yokakuejkuesojkej amo‑ikyapatajwa̱n,

malej iga kitakej nochi yej nikchijtoya cuarenta años iga yejeme̱n.

10 Inó̱n iga yejemej poxsan ne̱kuesojkej,

iwá̱n nikijtoj: “Nochipa yo̱lpolijtinemij,

iwá̱n ayá̱ꞌ kinekikej makichi̱waka̱n ken nikmachtijkej.”

11 Inó̱n iga kua̱ꞌ nikuejkuesitoya, niknojma‑ijtoj:

“Ayá̱ꞌ kalakiskej ka̱n mose̱wi̱skej nowa̱n.”

12 Nokni̱wa̱n, amo maono nisé̱ de amejeme̱n yej kiyo̱ltila̱na yej aye̱kti iwá̱n makikajte̱wa iga moconfia̱rowa ipan Dios yej ayí̱ꞌ mikis. 13 Ma̱jwaꞌ, nochipa ximosepanno̱no̱tzaka̱n mie̱j a̱man weljoꞌ, iga amo agaj mamote̱maka iga mokajkaya̱wa ipan yej aye̱kti. 14 Siga timoconfia̱rojtoskej kensan achto kua̱ꞌ timoconfia̱rojkej este que matimikika̱n, ijkó̱n sí tisen‑onokej iwá̱n Cristo.

15 Ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios:

Siga a̱man ankikakij yej Dios mitzijliáj,

amo ximoyo̱ltakua̱wili̱ka̱n ken amo‑ikyapatajwa̱n yej kichijkej yej aye̱kti iga ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej Dios

iga kiyokakuejkuesojkej Dios ipan desierto.

16 ¿A̱ꞌyéj in ino̱mej yej kikakikej itájto̱l Dios iwá̱n ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej? Nochi yej Moisés kiki̱xtij Egipto. 17 ¿A̱ꞌ íwa̱n kuejkuesitoya Dios cuarenta años? Inó̱mejsan yej kichijkej yej aye̱kti iwá̱n mikikej ipan desierto. 18 ¿Iwá̱n a̱ꞌyéj Dios kinojma‑ijlij iga ayá̱ꞌ kalakiskej ka̱n mamose̱wi̱ka̱n íwa̱n? Inó̱mejsan no̱ yej ayá̱ꞌ kichijkej ken Dios kitekimakakej. 19 Ijkó̱n tikitaj iga ayá̱ꞌ kalakkej ka̱n mamose̱wi̱ka̱n iga ayá̱ꞌ momelaꞌconfia̱rojkej ipan Dios.

4

1 Inó̱n iga, mie̱j weljoꞌ tikalakij ka̱n Dios kijtoj iga tiawij timose̱wi̱tij íwa̱n, achi matitamajmawili̱ka̱n, amosanta̱ꞌ agaj de amejeme̱n ayá̱ꞌ kalakis. 2 Iga ijko̱nsan no̱ tejemej te̱powilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj kensan ikyapamej, eꞌ yejemej ayá̱ꞌ moconfia̱rojkej ipan yej kikakikej, wa̱n ijkó̱n inó̱n tájto̱l ayá̱ꞌ kipale̱wijkej yej kikakikej. 3 Eꞌ tejemej yej ticre̱dojkej, tikalakikej ka̱n mose̱wilo, kensan Dios kijtoj, eꞌ iga yej ayá̱ꞌ kicre̱dojkej, kijtoj:

Inó̱n iga kua̱ꞌ nikuejkuesitoya, nikmelaꞌijtoj

iga ayá̱ꞌ kalakiskej ka̱n mamose̱wi̱ka̱n nowa̱n.

Malej iga Dio̱swaꞌ kitamij itekipáno̱l kua̱ꞌsan kichij iní̱n ta̱jli; 4 iwá̱n kanaj ka̱n ijkuilijtoꞌ tajtowa del día siete:

Dios mose̱wij ipan día siete kua̱ꞌ tamiꞌ nochi itekipáno̱l.

5 Iwá̱n sej kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ:

Ayá̱ꞌ kalakiskej iga mose̱wi̱skej nowa̱n.

6 Ino̱mej yej achto kikakikej ye̱ꞌnoti̱ciaj ayá̱ꞌ kalakkej ka̱n mose̱wilo iga ayá̱ꞌ kinekikej makichi̱waka̱n ken kijlijkej, eꞌ políwi‑oꞌ sekin iga makalakika̱n. 7 Inó̱n iga Dios sej kitapejpen se̱ día: inó̱n día a̱man. Ken kijtoj sej kua̱ꞌ miaꞌ años despué̱j kitajto̱lmáꞌ Dios David ka̱n ijkuilijtoꞌ yej tikitákeja:

Siga a̱man ankikakij yej Dios mitzijliáj,

amo ximoyo̱ltakua̱wili̱ka̱n.

8 Ijkó̱n ne̱si iga inó̱n ta̱jli ka̱n mose̱wilo, yej Dios kijlij israeli̱tajmej iga kimakayaj, ayéj ta̱jli de Canaán ka̱n Josué kiwi̱gaꞌ israeli̱tajmej. Inó̱n ikyay panoj, eꞌ Dios tajtówaoꞌ de seꞌ día kua̱ꞌ mamose̱wilo. 9 Inó̱n iga, ónogoꞌ ka̱n wel mose̱wiáj ipilowa̱n Dios. 10 Yej kalaki iga mose̱wiá wa̱n Dios, mose̱wiá iga tamiꞌ itekipáno̱l, kensan Dios no̱ mose̱wij kua̱ꞌ tamiꞌ itekipáno̱l. 11 Matimotejtekiꞌwi̱ka̱n iga matikalakika̱n ka̱n mose̱wilo, iga amo santá̱ꞌ agaj mi̱xkui̱ti̱j ipan ino̱mej yej ayá̱ꞌ kalakkej iga ayá̱ꞌ kichijkej ken kijtoj Dios.

12 Dio̱swaꞌ itájto̱l isatoꞌ iwá̱n nochi wel kichi̱wa. Iwá̱n má̱j tateki que inochi espada yej kipiá o̱me ite̱n, iwá̱n wel kalaki este kitajkoteki toa̱lmaj iwá̱n toespí̱ritoj, iwá̱n kajka̱n sa̱lijtoꞌ toomiyomej iwá̱n toto̱tanojyo; iwá̱n kine̱xtiá te̱ tikejla̱ntokej iwá̱n te̱ tikchi̱wasnekij. 13 Ateyi nité̱ yej Dios kichij yej wel mami̱ya̱na iyi̱xtaj; Dios nochi kitas nokta ken onoꞌ, iwá̱n iyi̱xtaj yéj ke̱man tiawij tikijli̱tij nochi yej tikchijkej.

Jesús kichij iga wel matikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios

14 Jesús, yej iPiltzi̱n Dios, yej nokta ije̱fej sacerdo̱tejmej yej má̱j manda̱rowa, yéj yájkiya ite̱noj Dios ipan cielo. Inó̱n iga amo matikajte̱waka̱n iga timoconfia̱rowaj ipan yéj. 15 Jesús tosacerdo̱tej yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej, yéj wel te̱pale̱wiá iga amo matikchi̱waka̱n kua̱ꞌ tikchi̱wasnekij yej aye̱kti; iga Tzitzimiꞌ kichi̱walti̱jnekiá Jesús no̱ yej aye̱kti ken kineki tejemej no̱ matikchi̱waka̱n; eꞌ Jesús nike̱man ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti. 16 Inó̱n iga amo matimajmawika̱n iga matiktecho̱ka̱n ka̱n e̱watoꞌ Dios yej te̱poxcho̱kiliá, iwá̱n te‑ikne̱liá wa̱n te̱pale̱wiá kua̱ꞌ nokta nemi tiknekij.

5

1 Nochipa kua̱ꞌ kita̱liáj se̱ ije̱fej sacerdo̱tejmej, kitapejpenaj iga makipale̱wi israeli̱tajmej iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios. Inó̱n sacerdote kimaka ofrenda* iwá̱n kimiktiá yo̱lka̱mej iga Dios, iga Dios makiperdona̱ro la gente yej kichij yej aye̱kti. 2 Iwá̱n se̱ sacerdote kimati iga kichí̱waoꞌ no̱ yej aye̱kti, inó̱n iga kikne̱liá yej akimatij siga ayompa nemij iwá̱n pojpolijtinemij. 3 Iwá̱n iga sacerdote no̱ kichi̱wa yej aye̱kti, kimiktiá se̱ yo̱lka̱ꞌ iga Dios makiperdona̱rowili yej kichij yej aye̱kti, iwá̱n kimiktiá seꞌ yo̱lka̱ꞌ no̱ iga Dios makiperdona̱rowili la gente.

4 Ni agaj isé̱ltisan moyokata̱liá iga mamochi̱wa ije̱fej sacerdo̱tejmej, sino que ino̱nwaꞌ Dios kitapejpena iwá̱n kimaka inó̱n ye̱ꞌtekipáno̱l, ijkó̱n ken kichij wa̱n Aarón. 5 Ijko̱nsan no̱ Cristo, ayá̱ꞌ igá̱najsan mochij ije̱fej sacerdo̱tejmej, sino que Dios kijlij:

Tej tinopiltzi̱n;

a̱man nej nimochij motaj.†

6 No̱ kanaj ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios:

Tej nochipa tonos iga sacerdote,

ijkó̱n kensan Melquisedec.

7 Kua̱ꞌ Cristo onoya ipan ta̱jli este cho̱gaꞌ iga kitajtanilij Dios iga makima̱nawi iga amo mamiki. Iwá̱n Dios kitajto̱lkaguiꞌ Cristo iga nochipa kichij ken Dios kineki. 8 Inó̱n iga Cristo, malej iga iPiltzi̱n Dios, kua̱ꞌ kikno̱chijkej, kimatiꞌ iga kua̱ꞌ nemi kikno̱chi̱waj, nemi kichi̱wa ken kineki Dios. 9 Iwá̱n iga Cristo nóchiya kichij yej kineki Dios, pan Cristo nochi iná̱n wel moma̱nawiá yej kichi̱wa ken yéj kijtowa. 10 Iwá̱n Dios kita̱lij iga Cristo mamochi̱wa ije̱fej sacerdo̱tejmej ken katka Melquisedec.

Amo xikajte̱waka̱n iyojwi Dios

11 De iní̱n yej ma̱joꞌ wel katka manimitzijli̱ka̱n, eꞌ nikmati iga pox difícil iga manimitzijli̱ka̱n inewi, iga amejeme̱n ayá̱ꞌ ankinekij xikentende̱ro̱ka̱n. 12 Ikyay anmomachtijtokej itájto̱l Dios, welja katka xitamachti̱ka̱n; eꞌ ankinékijoꞌ sej mamitzmachti̱ka̱n itájto̱l Dios ken se̱ yej pé̱waoꞌ iga kitoka Cristo. Amochijkej sej ken anselikmej, ken kua̱ꞌ aya wel antakuaj, ankinekij sej xikoni̱ka̱n chi̱chiwala̱ꞌ. 13 Iwá̱n yej chí̱chi‑oꞌ, aya kimati siga kichi̱wa yej ye̱kti o yej aye̱kti iga xó̱lo̱oꞌ. 14 Yej welja kitapejpenaj yej kichi̱waj katiapa yej ye̱kti iwá̱n katiapa yej aye̱kti, ino̱nwaꞌ ken tikita yej welja takuaj iga yo̱léjkeja.

6

1 Inó̱n iga ajachi ajachi má̱j matiyo̱lasika̱n ipan iyojwi Cristo. Ayꞌ matimoojpamachti̱ka̱n ken achto tikchijtiwi̱tziáj kua̱ꞌ pe̱waꞌ iga timomachtijkej itájto̱l Cristo iga amo sej matipe̱waka̱n ipan yej achto te̱ne̱xtilijkej. Te̱ne̱xtilijkej ken iga matimoyo̱lpataka̱n iga tikajte̱waj iga tikchi̱waj yej aye̱kti iga inó̱n te̱miktiá, iwá̱n ken iga matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan Dios, 2 yej te̱ne̱xtilijkej te íga mobautiza̱ro̱lo,* ken iga se̱ kita̱liá ima̱ꞌ ipan agaj iga ki‑ora̱dowiliá,† iwá̱n iga ojpa‑isaj yej miktokej iwá̱n iga ke̱man kua̱ꞌ támisya nochi, Dios tajuzga̱ro̱j. 3 Ajachi ajachi má̱j matiye̱ꞌnemika̱n iga tiktokaj Cristo, siga ijkó̱n Dios kinekis.

4 Kua̱ꞌ agaj kikajte̱wa iyojwi toTe̱ko, ayꞌ wel tikuepaltiáj, malej iga kítaꞌya iga ye̱kti yej Dios te̱maka iwá̱n no̱ kipiáꞌ iyEspí̱ritoj Dios, 5 iwá̱n kitaꞌ iga pox ye̱kti in itájto̱l Dios, no̱ kimatiꞌ ken iga Dios wel te̱goberna̱rowa, 6 iwá̱n siga kikajte̱wa iyojwi Dios, ayꞌya wel sej tikchi̱waltiáj iga mamokuepa; iga ken kua̱ꞌ nemi sej kimiktiá ipan cruz iPiltzi̱n Dios iwá̱n ijkó̱n kipi̱najtiá Cristo iyi̱xtaj la gente. 7 Tejeme̱n ken tikita ta̱jli yej kichichi̱na tiawaa̱yo̱ꞌ nochipa kua̱ꞌ wetzi; siga ipan inó̱n ta̱jli mopoxchi̱wa yej moto̱ka, ompa ne̱si iga Dios kiye̱ꞌita. 8 Eꞌ siga ipan inó̱n ta̱jli ixwa witzyoj iwá̱n kochkiyoj, ayꞌ agaj kinekis iwá̱n Dios ayꞌya kiye̱ꞌitas iwá̱n inó̱n yawi motati̱ti.

Matiye̱ꞌnemika̱n iga tikmatij yej wi̱ꞌoꞌ

9 Malej iga ijkó̱n nimitzno̱no̱tzkej nejemej, nokni̱wa̱n yej nimitzcho̱kiliáj, eꞌ nejeme̱n nikmatij iga ankichijtokej yej ye̱kti iwá̱n Dios mitzsalva̱ro̱skej. 10 Iga Dios nochipa kichi̱wa yej ye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ ke̱lka̱wa yej ankichijkej, ankipale̱wijkej tokni̱wa̱n yej moconfia̱rowaj ipan Dios kensan iná̱n ankichijtokej. Ompa ankine̱xtiáj iga ankinekij Dios. 11 Eꞌ niknekij iga sejsé̱ de amejeme̱n ijkó̱n xikyo̱lmakatoka̱n este que mawi̱ki toTe̱ko iga wel xikpiaka̱n nochi yej Dios mitzmakaskej. 12 Aniknekij xiflo̱jojtiaka̱n, sino que ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan ino̱mej yej moconfia̱rowaj ipan Dios iwá̱n ayá̱ꞌ siawij, ijkó̱n Dios mitzmakaj yej kijtoj.

Yej Dios kijtowa, nochipa mochi̱wa

13 Kua̱ꞌ Dios kino̱tzaꞌ Abraham iga kijlij yej yawi kimakati, yéjsan ima̱tika mote̱ne̱wij iga ateyá seꞌ yej má̱j tayaka̱ntoꞌ que Dios, 14 iwá̱n kijlij: “Nej nia nimitzmakati inochi iga xiye̱ꞌono, iwá̱n nia nimitzpoxpi̱wi̱ti.” 15 Iwá̱n Abraham ayá̱ꞌ siawiꞌ iga kicháꞌ yej Dios kijtoj iga kimakas, iwá̱n ijkó̱n kipiáꞌ nochi yej Dios kijlij. 16 Kua̱ꞌ tajta̱gaꞌ motajto̱ltiáj agaj íwa̱n, kijtowaj iyi̱xtaj agaj yej má̱j tayaka̱ntoꞌ, iwá̱n kua̱ꞌ mójtoja iyi̱xtaj yej má̱j tayaka̱ntoꞌ, inó̱n yej motajto̱ltijkej yawi mochi̱wati kensan kijtojkej. 17 Inó̱n iga Dios kineꞌ makiye̱ꞌne̱xtili ino̱mej iga yawi kimakati yej kipromete̱roj, iga Dios awel motajto̱lpata. Inó̱n iga kinojma‑ijtoj iga yawi kichi̱wati inó̱n yej kipromete̱roj. 18 Iní̱n yej Dios kijtoj iwá̱n kipromete̱roj; awel kipata iga Dios ayá̱ꞌ takajkaya̱wa. Poxsan matimoyo̱lchika̱waka̱n tejemej yej timoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko iga tikmatij iga Dios yawi kichi̱wati nochi yej kijtoj. 19 Ken se̱ á̱ka̱l kipiá ancla‡ iga amo makiwi̱ga maréja̱l kanaj, ijkó̱n no̱ tejemej se̱tiá toa̱lmaj iga tikmatitokej iga Dios ayá̱ꞌ te̱kajkaya̱wa. Iwá̱n inó̱n teejla̱ntiá iga tiawij iyi̱ka̱mpa cortina§ ipan cielo, 20 ka̱n kalaꞌ Jesús iga teojtapowilij. Ijkó̱n yéj mochij iga nochipa maono ije̱fej sacerdo̱tejmej kensan katka Melquisedec.

7

Jesús, sacerdote kensan Melquisedec

1 Melquisedec rey katka ipan weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Salem iwá̱n no̱ katka isacerdo̱tej Dios yej onoꞌ pox ajko. Iwá̱n yéj yej yajki ki̱xna̱mikito Abraham kua̱ꞌ némiya asiá iga yajka ka̱n momijmiktijkej. Abraham kita̱nilij miaꞌ re̱yejmej iwá̱n Melquisedec kitajtanilij Dios iga Abraham maye̱ꞌono. 2 Iwá̱n Abraham kimáꞌ Melquisedec se̱ de cada diez yej kita̱nij ka̱n momijmiktijkej wa̱n re̱yejmej. Melquisedec ito̱ka̱ꞌ kijto̱jneki “rey yej kichi̱wa yej ye̱kti”. Iwá̱n yéj no̱ rey de Salem, yej kijto̱jneki “rey yej kichi̱wa iga maonolo tamelá̱”. 3 Ayagaj kimati a̱ꞌyéj itaj Melquisedec, niga a̱ꞌyéj iye̱ꞌ, niga iyikyapatajwe̱wetkej, amomati ke̱man onoko, niga ke̱man miguiꞌ. Ijko̱nsan no̱ te̱ne̱xtiliá ken onoꞌ iPiltzi̱n Dios, se̱ sacerdote yej nochipa onos, iga ayá̱ꞌ mikis.

4 Taꞌ xikitaka̱n; Melquisedec má̱j tayaka̱ntoya que to‑ikyapatajwe̱wej Abraham, iga Abraham kimáꞌ Melquisedec se̱ de cada diez nochi yej kikui̱lij ino̱mej re̱yejmej yej kita̱nilij.* 5 Ijkó̱n kensan kijtowa iley Moisés iga sacerdo̱tejmej, petz kitapejpenkej ipilówa̱mpa Leví iwá̱n kajasi iga israeli̱tajmej makimakaka̱n se̱ de cada diez de inochi yej kita̱niáj, malej iga yejemej no̱ ipilówa̱mpa Abraham. 6 Eꞌ Melquisedec malej iga ayéj de ipilówa̱mpa Leví,† kikuiꞌ yej kimáꞌ Abraham, se̱ de cada diez nochi yej Abraham kikui̱lij re̱yejmej. Iwá̱n Melquisedec kitajtanilij Dios iga Abraham maye̱ꞌono, malej iga Dios kíjlija Abraham iga yawi kiye̱ꞌchi̱wati. 7 Nochi tikmatij iga yej kitajtaniliá Dios iga agaj maye̱ꞌono, yej tatajtaniliá má̱j tayaka̱ntoꞌ que inó̱n seꞌ. 8 Á̱mampa sacerdo̱tejmej yej ipilówa̱mpa Leví kikuij se̱ de cada diez de nochi yej kita̱niáj israeli̱tajmej; iwá̱n sacerdo̱tejmej míkijsan; eꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios ka̱n tajtowa de Melquisedec, tajtowa de yéj ken se̱ yej isátogoꞌ. 9 Iná̱n sacerdo̱tejmej yej de ipilówa̱mpa Leví kikuij se̱ de cada diez yej kita̱niáj israeli̱tajmej. Wel tikijtowaj kua̱ꞌ Abraham kimáꞌ Melquisedec se̱ de cada diez, ken kua̱ꞌ Leví no̱ kimáꞌ Melquisedec se̱ de cada diez. 10 Iga Leví nokta se̱ de ipilówa̱mpa Abraham, wa̱n kua̱ꞌ Melquisedec ki̱xna̱mikito Abraham, Abraham kenkua̱ꞌ ipan iyesyo kine̱ntia̱yay ipilowa̱n, malej iga aya onoyaj.

11 Iwá̱n tikmatij iga iley Dios yej kimáꞌ israeli̱tajmej, kijtowa iga nochi sacerdo̱tejmej mamochi̱wa de ipilówa̱mpa Leví. Eꞌ ayagaj wel ye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios iga yej kichi̱waj sacerdo̱tejmej, inó̱n iga Dios kitapejpen seꞌ sacerdote kensan Melquisedec, ayéj ken Aarón. 12 Siga mopataꞌ ken kitapejpenaj sacerdo̱tejmej, no̱ kineki mamopata la ley. 13 Iní̱n nikijtowa de Jesús iga yéj de seꞌ tribu‡ iwá̱n ipan inó̱n tribu aki̱saꞌ nisé̱ sacerdote. 14 Iwá̱n nochi kimati iga toTe̱ko ki̱saꞌ ipan itri̱buj Judá, iwá̱n ipan iley Moisés ayá̱ꞌ kijtoj iga ipan iní̱n tribu maki̱sa sacerdo̱tejmej.

15 Iwá̱n iná̱n ma̱jya tikmelaꞌitaj iga onoko seꞌ sacerdote yej kensan Melquisedec, 16 ayá̱ꞌ mochij sacerdote ken kijtowa la ley, yej kijtowa de katiapa tribu wel ki̱sa sacerdote, sino que Jesús mochij sacerdote iga yéj nochipa onoꞌ iwá̱n ayí̱ꞌ mikis. 17 Porque ijkí̱n kijtowa Dios iga Jesús:

Tej nochipa tonos sacerdote,

kensan Melquisedec.

18 Inó̱n iga yej ikyapa ley políwiꞌya iga awel te̱salva̱rowa niga wel te̱pale̱wiá. 19 Iley Moisés awel kichij iga agaj wel maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios, eꞌ iná̱n tikpiáj ipatka yej ípan wel timoconfia̱rowaj wa̱n pan yéj wel tikna̱ꞌtechowaj Dios.

20 Iwá̱n Dios kinojma‑ijtoj nokta iga Jesús maono iga sacerdote. 21 Kua̱ꞌ sekin sacerdo̱tejmej kita̱lkej, Dios ayá̱ꞌ kijtoj nité̱, eꞌ kua̱ꞌ Jesús mochij sacerdote, Dios kinojma‑ijtoj ijkí̱n ka̱n ijkuilijtoꞌ:

ToTe̱ko kíjtoja iwá̱n ayí̱ꞌ kipatas itájto̱l:

“Tej nochipa tonos sacerdote

kensan Melquisedec.”§

22 Inó̱n iga, Jesús nokta kichij iga maono seꞌ pacto yej má̱j ye̱kti que yej achto kichij Moisés. 23 Panojkej miaꞌ sacerdo̱tejmej iwá̱n mikikej iga awel nochipa onoj, 24 eꞌ iní̱n Jesús ayá̱ꞌ miki, inó̱n iga yéj nochipa onos iga sacerdote. 25 Inó̱n iga Jesús wel nochipa kisalva̱rowa yej ípan kina̱ꞌtechowaj Dios, iga Jesús nochipa onoꞌ iga kitajtowiliá iyi̱xtaj Dios yej kitokaj.

26 Jesús nokta in ije̱fej sacerdo̱tejmej yej má̱j wel te̱pale̱wiá. Yéj Dios kiye̱ꞌitaꞌ, ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti, ayá̱ꞌ kichi̱wa ken ino̱mej yej ayompa nemij. Iwá̱n Jesús kita̱lkej má̱j ajko que nochi yej onoꞌ ipan cielo. 27 Ayéj ken sekin sacerdo̱tejmej yej cada día kimiktiáj* yo̱lka̱mej iga kitatiliáj Dios, se̱ yo̱lka̱ꞌ kitatiá iga yejemej iga ayompa nemij, iwá̱n seꞌ iga ayompa nemi la gente. Eꞌ Jesús se̱san ve̱j miguiꞌ iga nochi, kua̱ꞌ ima̱tika mote̱máꞌ iga mamiki. 28 Iley Moisés kita̱liá iga ije̱fejmej sacerdo̱tejmej, tajta̱gaꞌ malej iga awel nochipa ye̱ꞌnemij; eꞌ despué̱j iga Dios kimáꞌ la ley, yéj kinojma‑ijtoj iga iPiltzi̱n maono iga ije̱fej sacerdo̱tejmej. Iní̱n Jesús ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti iwá̱n nochipa onos.

8

Jesús te̱tajtowiliá iyi̱xtaj Dios

1 Ini̱nwaꞌ in yej ma̱jya sej ye̱kti yej nemi nimitzijliáj: iga tikpiáj tosacerdo̱tej yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej yej e̱watoꞌ ilá̱dojpa iye̱ꞌma̱ꞌ Dios ka̱n manda̱rowa ne‑iga pan cielo. 2 Iwá̱n kichijtoꞌ itekiyo sacerdote ipan melaꞌtio̱pan yej onoꞌ ipan cielo yej kichij toTe̱ko, ayéj tajta̱gaꞌ kichij. 3 Nochi sacerdote kita̱liáj iga kimaka ofrenda iwá̱n kimiktiá* yo̱lka̱ꞌ iga kitatiliá Dios. No̱ kajasi iga Jesús makipiá tejté̱ iga makimaka Dios. 4 Siga Jesús onoya katka nigaj ipan ta̱jli ayá̱ꞌ mochi̱waya sacerdote, iga onókejoꞌ sacerdo̱tejmej yej kimakaj iyofre̱ndaj Dios ken tatekimaka iley Moisés. 5 Eꞌ ini̱mej sacerdo̱tejmej iga kichi̱waj itekipano̱lmej, te̱ne̱xtiliá ken tikita itasejka̱nyo yej mochi̱wa ne‑iga ipan cielo. Iga kua̱ꞌ Moisés kijlijkej iga makichi̱wa kuetaxtio̱pan,† Dios kijlij: “Taꞌ xikita, tia tikchi̱wati ijkó̱mpasan ken nimitzne̱xtilij ipan tepe̱ꞌ.”‡ 6 Eꞌ itekiyo Jesús yej iná̱n ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej, ma̱jya sej ye̱kti que yej kichi̱wa sacerdote§ ken yej tatekimáꞌ Moisés. Iga inó̱n pacto yej kichij, wel te̱tajtowiliá iyi̱xtaj Dios. Iwá̱n iní̱n mochi̱was iga Dios kíjtoja iga te̱makas yej ma̱jya sej te̱ye̱ꞌchi̱was.

7 Siga katka inó̱n pacto yej áchtoya onoya akipolowa̱ya nité̱, ayejoꞌ katka iga mamochi̱wa seꞌ pacto. 8 Eꞌ Dios kitaꞌ iga yej kitokayaj achto pacto, ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemiáj, ijkí̱n kijtoj de yejemej ka̱n ijkuilijtoꞌ:

ToTe̱ko kijtowa: Ke̱man asis día kua̱ꞌ

nikchi̱was seꞌ pacto wa̱n ipilówa̱mpa Israel iwá̱n ipilówa̱mpa Judá.

9 Ayéj ken inó̱n pacto yej nikchij iwá̱n iyikyapatajwa̱n

kua̱ꞌ nikma̱ki̱tzkijkej iga niki̱xtijkej Egipto;

iwá̱n ayá̱ꞌ kichijkej ken kijtowa inó̱n pacto yej nikchij iwa̱mej,

inó̱n iga niksenkokajtejkej, kijtowa toTe̱ko.

10 Inó̱n iga, iní̱n pacto yej nikchi̱was wa̱n israeli̱tajmej, ke̱man kua̱ꞌ asis idíaj, kijtowa toTe̱ko:

Nikchi̱was iga noley nochipa makimatitoka̱n,

iwá̱n ijkuilijtos ipan iya̱lmajmej.

Wa̱n nej nimochi̱was iDio̱s,

iwá̱n yejemej yawij mochi̱watij notatki.

11 Ayagaj yawi kimachti̱ti seꞌ,

niga yej íwa̱n motoka, niga iyikni̱n iga makijli: “Xiki̱xmatika̱n toTe̱ko”,

iga nochi yawij ne‑i̱xmatitij,

este yej aya yo̱lej iwá̱n este yej ma̱jya yo̱lej.

12 Wa̱n nej nia nikperdona̱rowili̱tij yej kichijkej yej aye̱kti,

iwá̱n nike̱man má̱j ayoꞌ nikejla̱mikis yej kichijkej yej aye̱kti.

13 Kua̱ꞌ Dios kijtowa iga mochi̱wa seꞌ pacto, inó̱n kijto̱jneki iga yej achto mochij, ayoꞌ vale̱rowa. Yej ikyapa pacto ayoꞌ ke̱ꞌ poliwi iga yawi poliwiti.

9

Tio̱pan yej onoꞌ ipan ta̱jli wa̱n tio̱pan yej onoꞌ ipan cielo

1 Ipan yej áchtopa pacto ijkuilijtoya ken iga mamoweyimati̱lti Dios ipan tio̱pan yej onoya ipan iní̱n ta̱jli. 2 Inó̱n kuetaxtio̱pan ijkí̱n onoya: ka̱n tikalakij, tipanowaj pan áchtopa cortina, iwá̱n ompa kijliáj “Ka̱n yokachijtoꞌ iga Dios”,* ompa onoya candelabro yej kipiaya siete ima̱ꞌ ka̱n xojxo̱ta tiꞌti iwá̱n no̱ onoya mesa ka̱n onoya pa̱n yej ofrenda iga Dios. 3 Iwá̱n iyi̱ka̱mpa seꞌ cortina,† kijlia̱yaj “Ka̱n Dios nokta onoꞌ”.‡ 4 Ompa onoya altar yej chijtoꞌ iga oro ka̱n motatiá incienso iwá̱n no̱ onoya yej ken baúl yej a̱ltitoꞌ iga oro ino̱ya̱n yej kijliáj arca del pacto.§ Ipan inó̱n yej ken baúl onoya se̱ a̱ko̱miꞌ de oro yej kipiaya maná* iwá̱n no̱ onoya ibasto̱n Aarón yej xo̱chowaꞌ iwá̱n ompa no̱ onoya o̱me patachteꞌti ka̱n ijkuilijtoꞌ el pacto. 5 Iyi̱xko inó̱n yej ken baúl onoyaj a̱ngelejmej yej tachí̱walpa yej kijliáj querubines yej kine̱xtia̱ya iga ompa onoꞌ Dios, iwá̱n iga iya̱stakapalmej kitzaktoyaj ite̱ntzakka yej ken baúl, iwá̱n ompa mochi̱waya iga moperdona̱rowa̱ya yej kichi̱wayaj yej aye̱kti, eꞌ iná̱n de iní̱n awel nimitzijliáj inochi.

6 Ijkó̱n onoya nochi iyijtiko kuetaxtio̱pan, iwá̱n sacerdo̱tejmej nochipa kalakij ipan yej achto cuarto iga kichi̱waj itekiyomej. 7 Eꞌ ipan seꞌ cuarto kalákisan petz ije̱fej sacerdo̱tejmej, se̱ ve̱j al año; iwá̱n kua̱ꞌ kalaki ompa, kiwi̱ga iyesyo yo̱lka̱mej iga ofrenda iga Dios. Ije̱fej sacerdo̱tejmej kiwi̱ga iga yéjpa iga kichij yej aye̱kti iwá̱n iga la gente no̱ yej kichijkej yej aye̱kti, malej iga ayá̱ꞌ kimatij siga kichijkej tejté̱ yej aye̱kti. 8 Iga iní̱n, iyEspí̱ritoj Dios te̱ne̱xtiliá iga mie̱j onoya cortina yej tatajkotzaktoya ipan kuetaxtio̱pan, ná̱mo̱l ayá̱ꞌ wel panowa ipan seꞌ cuarto, ken tikijtowaj, awel asi ka̱n Dios nokta onoꞌ. 9 Iná̱n nochi inó̱n te̱ne̱xtiliá iga ino̱mej ofrenda iwá̱n yo̱lka̱mej yej motatiliá Dios ipan weyitio̱pan, awel kichi̱wa iga maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios se̱ tokni̱n yej ijkó̱n kiweyimati̱ltiá. 10 Ompa te̱ne̱xtiliajsan de tákual, te̱ mooniá iwá̱n kén iga se̱ moe̱wi̱ltiá iga makina̱ꞌtecho Dios. Inó̱n ni alí̱n ayá̱ꞌ ke̱wi̱ltiá toa̱lmaj, eꞌ vale̱rowa̱ya mie̱j Dios aya kichi̱wa seꞌ pacto.

11 Eꞌ iná̱n Cristo wá̱lkaya, iwá̱n iná̱n yéj ije̱fej sacerdo̱tejmej iga tejemej iná̱n matiye̱ꞌonoka̱n. Inó̱n tio̱pan ka̱n yéj kichi̱wa itekiyo, má̱j ye̱kti iwá̱n má̱j ye̱ꞌonoꞌ iwá̱n ayéj tajta̱gaꞌ kichij, matikijto̱ka̱n ayéj de iní̱n ta̱jli. 12 Eꞌ Cristo kalaꞌ ka̱n Dios nokta onoꞌ, ayéj iga taajtzelwi̱to iga iyesyo chi̱vomej† niga to̱rojtzitzi̱n, sino que kimáꞌ yéj iyesyo iga ofrenda. Kalaꞌ se̱san ve̱j iwá̱n kichij iga nochipa matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios. 13 Iley Moisés kijtowa iga ino̱mej yej ayá̱ꞌ kajasi makina̱ꞌtecho̱ka̱n Dios, siga sacerdote ki‑ajtzelwiá iga iyesyo to̱rojmej wa̱n chi̱vojmej, iwá̱n iga inexyo becerra, ijkó̱n wel kina̱ꞌtechowaj Dios. 14 Eꞌ Cristo iyesyo ma̱jya sej kipiá poder que iyesyo yo̱lka̱mej. Iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios yej nochipa onoꞌ kipale̱wij Cristo iga wel mote̱máꞌ iga makimikti̱ka̱n, sinke tejté̱ makichi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n iyesyo tee̱wi̱ltilij iga ayꞌ matikejla̱ntoka̱n iga tikchi̱waj yej aye̱kti yej te̱miktiá, iga wel matikchi̱waka̱n yej kineki Dios yej isatoꞌ.

15 Inó̱n iga, Jesucristo kichij seꞌ pacto iga wel mate̱tajtowili iyi̱xtaj Dios. Cristo miguiꞌ iga wel Dios makiperdona̱rowili yej la gente kichi̱wayaj yej aye̱kti iga awel kichi̱wayaj yej kijtowa̱ya achto pacto. Iwá̱n yej Dios te̱tapejpen wel matikpiaka̱n yej Dios te̱mako̱kati̱j, yej ayí̱ꞌ tamis, ijkó̱n ken yéj kijtoj. 16 Kua̱ꞌ miki agaj, kikajte̱wa a̱maꞌ yej kijliáj testamento.‡ Iga se̱ testamento mavalé̱roya, achto mamiki yej kichij inó̱n testamento. 17 Se̱ testamento ayá̱ꞌ vale̱rowa siga aya miki yej kichij, vale̱rówaya kua̱ꞌ miꞌya. 18 Inó̱n iga ipan áchtopa pacto mochij wa̱n esti iga kimiktijkej yo̱lka̱mej. 19 Moisés kimati̱ltij nochi israeli̱tajmej iga mamochi̱wa ken kijtowa la ley. Iwá̱n Moisés kikuiꞌ alí̱n itzojmiyo borrego§ yej kichijkej iga machi̱liwi iwá̱n se̱ ima̱ꞌ chichi̱ꞌkuaxiwiꞌ iwá̱n ka̱pachoj iga iyesyo to̱rojtzitzi̱n iwá̱n chi̱vojtzitzi̱n, kise̱tilijkej wa̱n a̱ꞌti iwá̱n kajtzelwij a̱maꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ la ley, iwá̱n no̱ kajtzelwij la gente. 20 Iwá̱n kijtoj: “Iní̱n esti tane̱xtiliá iga Dios kichij pacto wa̱n amejeme̱n.” 21 Iwá̱n Moisés no̱ kajtzelwij kuetaxtio̱pan iga inó̱n esti, iwá̱n no̱ kajtzelwij nochi yej ompa moneki. 22 La ley tatekimaka iga nochi mamoajtzelwi iga esti iga se̱ maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios, iwá̱n awel agaj kiperdona̱rowiliáj yej kichij yej aye̱kti siga até̱ miki iga makitoya̱wa iyesyo.

Iga miguiꞌ Cristo te̱perdona̱rowiliá yej tikchijkej yej aye̱kti

23 Nochi ini̱mej ken copia de yej onoꞌ ipan cielo. Inó̱n iga mamoajtzelwi iga esti iga Dios makiye̱ꞌita. Eꞌ yej onoꞌ ipan cielo kineki iga mamiki yej má̱j vale̱rowa que yo̱lka̱mej. 24 Porque Cristo ayá̱ꞌ kalaꞌ tio̱pan yej tá̱gaꞌpa kichij. Yej nijpa tio̱pan te̱ne̱xtilijtoya iga onoꞌ seꞌ melaꞌtio̱pan ajko pan cielo, Cristo yajki ompiga ka̱n iná̱n onoꞌ ite̱noj Dios iga te̱tajtowilijtoꞌ. 25 Yej ije̱fej isacerdo̱tejmej israeli̱tajmej kalaki cada año* ka̱n Dios nokta onoꞌ, iga taajtzelwi̱tij iga yo̱lka̱ꞌ iyesyo. Eꞌ Cristo se̱san ve̱j kichij, ayéj miaꞌ ve̱j. 26 Siga cada año katka makichi̱wa Cristo, miaꞌ ve̱j mikiá desde kua̱ꞌ mochij iní̱n ta̱jli. Eꞌ iná̱n, kua̱ꞌ alí̱n kipolowa iga poliwilo̱j, Cristo wa̱laj mikiko se̱san ve̱j iga nochi mate̱perdona̱rowili yej tikchijkej yej aye̱kti. 27 Tonochimej tiawij timikitij se̱san ve̱j, iwá̱n despué̱j Dios yawi te̱juzga̱ro̱ti. 28 Ijkó̱n no̱ Cristo mote̱máꞌ iga miguiꞌ se̱san ve̱j, iga yéj kiwi̱gaꞌ nochi yej kichijkej yej aye̱kti miaꞌ tokni̱wa̱n. Después wi̱ꞌ sej, eꞌ ayejoꞌ iga te̱perdona̱rowili̱ki yej tikchijkej yej aye̱kti; sino que wi̱ꞌ iga kisalva̱ró̱kiya yej kichi̱xtokej.

10

Iley Moisés awel te̱pale̱wiá iga matiye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios

1 Iley Moisés ken tikita petz itasejka̱nyo̱ꞌ inó̱n yej yawi wi̱tzéti‑oꞌ, yej má̱j te̱ye̱ꞌchi̱was. Iley Moisés áchisan yej te̱ne̱xtiliá; inó̱n iga iley Moisés ayá̱ꞌ wel kichi̱wa iga maye̱ꞌono ino̱mej yej kite̱mowaj Dios iga kimiktiajpa yo̱lka̱mej cada año weyitio̱pan. 2 Siga katka la ley wel makiperdona̱ro yej kichijkej yej aye̱kti, ayꞌya katka agaj momachi̱li̱j ipan iya̱lmaj iga kichij yej aye̱kti, iwá̱n ayꞌya monekis mamomikti yo̱lka̱mej. 3 Eꞌ yo̱lka̱mej yej kimiktiliáj* Dios, ino̱nwaꞌ iga san cada año kejla̱mikij iga kitekichi̱waj yej aye̱kti. 4 Iga iyesyo to̱rojmej iwá̱n chi̱vojmej awel kiperdona̱rowa yej tikchijkej yej aye̱kti.

5 Inó̱n iga Cristo, kua̱ꞌ wa̱laj ipan ta̱jli, kijlij Dios:

Ayá̱ꞌ tikneꞌ mamitzmiktili̱ka̱n yo̱lka̱mej niga seꞌpa ofrenda mamitzmakaka̱n,

sino que tikchij iga nej manikpiá nocue̱rpoj ken ta̱gaꞌ iga manikchi̱wa ken tikneki.

6 Tej atikneki iga mamitzmiktili̱ka̱n yo̱lka̱mej, niga ofrenda iga wel xikperdona̱rowili tokni̱mej yej kichijkej yej aye̱kti.

7 Inó̱n iga nikijtoj: “Nigaj nonoꞌ, iga manikchi̱wa ken tej tikneki noDio̱s,

ijkó̱n ken ijkuilijtoꞌ de nej ipan a̱maꞌ.”

8 Achto Cristo kijlij Dios: “Ayá̱ꞌ tikye̱ꞌita iga mamitzmiktili̱ka̱n yo̱lka̱mej niga mamitzmakaka̱n ofrenda, niga yo̱lka̱mej iga mamitztatilí̱ka̱mpa iga xikperdona̱ro yej mochij yej aye̱kti, malej iga la ley ijkó̱n tatekimaka.” 9 Iwá̱n Cristo no̱ kijtowa: “Niwa̱laj iga nikchi̱wako ken tej tikneki noDio̱s.” Inó̱n kijto̱jneki iga ayꞌya má̱j mamomikti yo̱lka̱mej ken achto, iga iná̱n Cristo mote̱máꞌ iga miꞌ. 10 Dios té̱chija itatki, iga Jesucristo kíchija ken Dios kineki iga momagaꞌ iga mamiki se̱san ve̱j, ayí̱ꞌ sej mikis.

11 Cada día iga tekipanowaj sacerdo̱tejmej, kitatijtókejsan yo̱lka̱mej iga kimakaj ofrenda Dios, malej iga inó̱n awel kiperdona̱rowa yej se̱ kichi̱wa yej aye̱kti. 12 Eꞌ Jesucristo se̱san ve̱j miguiꞌ, mote̱máꞌ iga mamiki iga totechko wa̱n ayꞌ sej monekis iga agaj mamiki, iwá̱n Jesucristo mota̱lij ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios. 13 Iwá̱n Cristo ompay ka̱wiꞌ iga kichi̱xtoꞌ ke̱man Dios makichi̱wa iga makita̱nili yej kijiyaj. 14 Se̱san ve̱j Cristo miguiꞌ iga mochij ofrenda, iwá̱n iga inó̱n kichij iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios nochi yej yéj kitapejpen iga mochi̱waskej itatki. 15 Iwá̱n el Espíritu Santo te̱nojma‑ijliá ka̱n ijkí̱n kijtowa:

16 Ijkí̱n nia nimotajto̱lti̱ti iwa̱mej ino̱mej día, kijtowa toTe̱ko:

Noley nia nikta̱li̱ti ipan iya̱lmajmej,

iwá̱n nochipa kejla̱ntoskej.

17 Iwá̱n kijtoj no̱:

Ayí̱ꞌ má̱j nikejla̱mikili̱skej yej ayompa kichijkej iwá̱n yej pox ajaye̱kti.

18 Inó̱n iga, siga te̱perdona̱rowilíjkeja yej tikchijkej yej aye̱kti, ayꞌya kineki má̱j ofrenda iga inó̱n.

Matikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios

19 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, iná̱n iga iyesyo Jesucristo yej kitoyaj kua̱ꞌ miꞌ iga tejemej, ayꞌya te̱ te̱tzakuiliá iga tikalakij ka̱n Dios nokta onoꞌ. 20 Tikalakij pan nue̱vojojti, iga Jesucristo te̱tapowilij cortina† yej te̱tzakuilijtoya iga amo matikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios. Inó̱n ojti Jesucristo kitapoj iga miguiꞌ iga tejemej iga wel matisatoka̱n. 21 Jesucristo tosacerdo̱tej yej ijé̱fejpa sacerdo̱tejmej yej manda̱rowa ipan íkal Dios. 22 Inó̱n iga iná̱n matikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios iwá̱n matikmelaꞌsenta̱li̱ka̱n toa̱lmaj iwá̱n matimoconfia̱ro̱ka̱n iga te̱cho̱kiliá. Iwá̱n ayoꞌ matikejla̱ntoka̱n yej aye̱kti yej tikchijkej iwá̱n matikmatitoka̱n iga yéj te̱pájpa̱ꞌya iga melaꞌye̱ka̱ꞌ.‡ 23 Matiksenta̱lijtoka̱n toa̱lmaj iga ticre̱dowaj iga mochi̱was yej tikchi̱xtokej. Tikmatij iga Dios kichi̱was yej kijtoj iwá̱n nochipa matikpowili̱ka̱n tokni̱wa̱n iga ticre̱dowaj Dios. 24 Matimose̱pan‑ejla̱nti̱ka̱n iga má̱j matimocho̱kili̱ka̱n iwá̱n matikchi̱waka̱n yej ye̱kti. 25 Sekin ayꞌ asij ka̱n monechkowaj iga kiweyimati̱ltiáj Dios, aye̱kti ijkó̱n. Ma̱jwaꞌ matimosepan‑anima̱ro̱ka̱n, iná̱n má̱j iga tikmátijya iga ayꞌya wejka̱was iga wi̱ꞌ toTe̱ko.

26 Siga tikyokachijtoskej yej aye̱kti kua̱ꞌ tikmátijya itájto̱l Dios, Cristo ayꞌya wel sej mikis iga Dios mate̱perdona̱rowili yej tikchi̱waj yej aye̱kti. 27 Siga ijkó̱n katka, tikcháyajsan inó̱n tiꞌti yej tikmajmawilijtokej yej ke̱man iga Dios kitati̱j iyenemi̱gojmej ipan tiwelo̱n. 28 Kua̱ꞌ agaj ayá̱ꞌ kichi̱waya ken kijtowa iley Moisés, iwá̱n onoꞌ o̱me o e̱yi yej kitaꞌ iga akichij, inó̱n tokni̱n ayꞌya kikne̱lia̱yaj sino que kimelaꞌmiktiá̱yaja. 29 Iwá̱n amejemej iná̱n ¡taꞌ xikitaka̱n!, ¿Ix ayá̱ꞌ ma̱jya sej kajasi iga poxsan makicastiga̱ro̱ka̱n yej kita̱taksaj iPiltzi̱n Dios, iwá̱n kijiyaj iyesyo iwá̱n kima̱lijliáj iyEspí̱ritoj Dios yej te̱poxikne̱liá? Inó̱n esti kine̱xtiá iga onoꞌ se̱ pacto, iwá̱n iga inó̱n esti, te̱chij itatki Dios. 30 Tikmatij iga toTe̱ko ijkí̱n kijtoj: “Nejwaꞌ in yej nia nicastiga̱ro̱ti yej ayompa kichijkej; nej yej nia xikixta̱wati kensan iga se̱ kichij.” Iwá̱n no̱ kijtoj: “ToTe̱ko kijuzga̱ro̱j ige̱ntej.” 31 ¡Este tamajmájti̱lsan kua̱ꞌ Dios yej isatoꞌ agaj kicastiga̱rowa!

32 Amejeme̱n xikejla̱mikika̱n ken ikya ankijyo̱wijkej kua̱ꞌ poxsan mitzikno̱chi̱wayaj kua̱ꞌ pe̱waꞌ anki̱xmatikej Dios. 33 Sekin de amejeme̱n mitziji̱xko‑ijlijkej kuajkuantas, iwá̱n mitzikno̱chijkej iyi̱xtaj la gente, iwá̱n a veces amejeme̱n ankipale̱wijkej sekin yej kikno̱chijkej. 34 Amejeme̱n ankikne̱lijkej yej onoyaj ca̱rcelijtiꞌ. Iwá̱n malej iga tekiwajmej mitzkui̱lijkej yej amotatki, ampa̱kikej iga ankimatij iga ankipiáj yej Dios kijtoj iga mitzmakaskej, yej má̱j ye̱kti, yej ayá̱ꞌ nokta tamis. 35 Inó̱n iga amo xikajte̱waka̱n iga anmoconfia̱rowaj pan Dios, ijkó̱n anyawij ankipiatij yej poxsan ye̱kti. 36 Inó̱n iga amejemej ye̱kti iga xikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj iga wel xikchi̱waka̱n ken Dios kineki, ijkó̱n ankipiaskej yej Dios kijtoj iga yawi mitzmakatij. 37 Ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa:

Ayꞌ ke̱ꞌ poliwi,

yéj yawi wi̱tzeti, wi̱ꞌya, ayꞌya wejka̱was.

38 Nikye̱ꞌita ino̱mej yej moconfia̱rowaj ipan nej, iwá̱n nochipa onoskej nowa̱n,

eꞌ siga kikajte̱waj iga moconfia̱rowaj pan nej, ayꞌya nikye̱ꞌitas.

39 Tejeme̱n ayéj ken ino̱mej yej kikajte̱waj iga kitokaj Dios, inó̱mejwaꞌ yawij poliwitij. Tejemej inó̱mejpa yej tiawij timosalva̱ro̱tij iga timoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko.

11

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan ino̱mej yej moconfia̱rojkej ipan Dios

1 Iga timoconfia̱rowaj ipan Dios, kijto̱jneki iga tikmelaꞌmatij iga yawi te̱makati yej tikchi̱xtokej; iwá̱n ticre̱dowaj iga ónoꞌya yej ayá̱ꞌ tikitaj. 2 Dios kiye̱ꞌitaꞌ to‑ikyapatajwa̱n iga moconfia̱rojkej ipan yéj.

3 Iga timoconfia̱rowaj ipan Dios, tikmatij iga Dios iga san itájto̱l kichij nochi ta̱jli iwá̱n yej onoꞌ ajko. Inó̱n iga yej iná̱n tikitaj, Dios kichij iga tejté̱ yej awel mo‑itaya.

4 Iga Abel moconfia̱roj ipan Dios, kimiktij se̱ borre̱gojtzi̱n iga kitatilij Dios, inó̱n má̱j kiye̱ꞌitaꞌ Dios que yej kita̱lij Caín iga ofrenda. Inó̱n iga Dios kiye̱ꞌitaꞌ iwá̱n kiye̱ꞌkui̱lij yej kimáꞌ Abel. Ijkó̱n, malej Abel míktoꞌya, eꞌ mopówasan ken iga yéj moconfia̱roj pan Dios.

5 Iga Enoc moconfia̱roj ipan Dios, kiwi̱gakej ipan cielo iga amo mamiki, iwá̱n kua̱ꞌ kite̱mojkej ayꞌya kasikej iga kiwí̱gaꞌya Dios. Eꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios kijtowa iga kua̱ꞌ Enoc aya kiwi̱gaj ipan cielo, kichij ken Dios kiye̱ꞌita. 6 Awel te̱ye̱ꞌitas Dios siga ayá̱ꞌ timoconfia̱rowaj ípan. Yej kineki makina̱ꞌtecho Dios, makicre̱do iga Dios onoꞌ, iwá̱n makicre̱do iga Dios kimaka yej ye̱kti yej kite̱mowa.

7 Iga Noé moconfia̱roj ipan Dios, kicre̱doj yej kijtoj Dios iga yawi wi̱tzeti yej aya kitaꞌ iwá̱n kichij se̱ weyi á̱ka̱l iga amo maa̱miki isiwa̱ꞌ wa̱n ipilowa̱n. Iwá̱n iga yéj moconfia̱roj ipan Dios, a̱mikikej yej ayompa nemiáj, eꞌ Dios kiye̱ꞌitaꞌ Noé iga moconfia̱roj ipan Dios.

8 Iga Abraham moconfia̱roj pan yej kijlij Dios, ki̱saꞌ ka̱n onoya iwá̱n yajki ka̱n Dios kijlij iga yawi kimakati yej mochi̱was itatki, malej iga akimatiá ka̱n nokta yawi. 9 Iwá̱n iga yéj moconfia̱roj, cha̱ntitoya ken wejkacha̱nej ipan inó̱n ta̱jli yej Dios kijlij iga yawi kimakati. Cha̱ntitoya ipan kuetaxkajli, kensan Isaac iwá̱n Jacob cha̱ntitoyaj; Dios no̱ kijlij yejemej iga yawi kimakatij inó̱n ta̱jli. 10 Abraham kichi̱xtoya iga ke̱man kitas inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ka̱n onoꞌ kajlimej yej ayí̱ꞌ xiti̱niskej yej Dio̱spa kichij kensan kejla̱n.

11 Wa̱n iga Sara no̱ moconfia̱roj ipan Dios, malej iga ayá̱ꞌ kitaya ipiltzi̱n iwá̱n ilámaja, wel mochij te̱ye̱ꞌ iwá̱n kitaꞌ se̱ ipiltzi̱n iga kicre̱doj iga Dios yawi kichi̱wati yej kijtoj. 12 Ijkó̱n Abraham, malej iga aya pilwaj kua̱ꞌ alí̱n poliwiá iga mikiáy iga wé̱weja, eꞌ pox pi̱wikej ipilówa̱mpa. Pox komatiakej ken tikita si̱talimej iwá̱n ken xa̱jli yej onoꞌ lama̱rte̱noj, este awel momati ke̱ꞌ onoꞌ.

13 Nochi ini̱mej yej moconfia̱rojkej ipan Dios, mikikej, eꞌ aya kipiakej yej Dios kijtoj iga yawi kimakatij. Eꞌ iga moconfia̱rojkej ipan Dios, ken kua̱ꞌ kitakej yej Dios yawi kichi̱wati iwá̱n kicre̱dojkej iga Dios kichi̱was yej kijtoj, wa̱n pa̱kikej iga ken kua̱ꞌ kitachi̱lijkej yej Dios kichí̱wasoꞌ. Iwá̱n yejemej momachi̱lijkej ken wejkacha̱nejmej yej san panowaj ipan iní̱n ta̱jli. 14 Iwá̱n yej kijtowaj iga ayéj imelaꞌcha̱mej ipan iní̱n ta̱jli, ne̱si iga nemi kite̱mowaj ita̱lmej ka̱n mamomelaꞌcha̱nti̱ka̱n. 15 Iwá̱n siga yejemej katka kejla̱ntoyaj inó̱n ta̱jli ka̱n ki̱skej, wel sej katka mokuepayaj. 16 Eꞌ yejemej kinekiáj maonoka̱n ipan ta̱jli ka̱n má̱j taye̱ka̱n, iwá̱n inó̱n onoꞌ ipan cielo. Inó̱n iga Dios ayá̱ꞌ pi̱na̱wa iga yéj iDio̱s ino̱mej gente, inó̱n iga kichij se̱ weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ka̱n yejemej cha̱ntitoskej.

17 Kua̱ꞌ Dios kitasnekiá siga Abraham kimelaꞌcré̱doja ípan, Dios kitajtanilij Abraham iga makikui ipiltzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ Isaac iga makimikti iga iyofre̱ndaj Dios. Abraham kisenta̱lij iya̱lmaj iga kimiktiá ise̱lpiltzi̱n, 18 malej iga Dios áchtosan ijkí̱n kijlij: “Mopiltzi̱n Isaac pox yawi mitzpi̱wi̱ti.” 19 Abraham kimatiá iga Dios wel ki‑ojpa‑ixitiá yej miktokej; inó̱n iga wel tikijtowaj iga Dios sej kikuepilij ipiltzi̱n Abraham iga ayá̱ꞌ miꞌ.

20 Iga moconfia̱roj Isaac ipan Dios, kijlij ipilowa̱n yej ito̱ka̱ꞌ Jacob iwá̱n Esaú, iga Dios ke̱man kichi̱was iga maye̱ꞌonoka̱n. 21 Iga moconfia̱roj Jacob ipan Dios, kua̱ꞌ mikisnékiya, kitajtanilij Dios iga maye̱ꞌonoka̱n sejsé̱ ipilowa̱n José, iwá̱n mobastó̱ntijpa iga moketzaꞌ iga kiweyimati̱ltij Dios. 22 Iga moconfia̱roj José ipan Dios, kua̱ꞌ na̱ꞌya iga yawi mikiti iga wé̱wejaꞌ, kijtoj iga israeli̱tajmej ke̱man yawij ki̱satij Egipto. Iwá̱n kijtoj iga kua̱ꞌ ki̱saskej, no̱ makiwi̱guili̱ka̱n iyomiyomej.

23 Iga moconfia̱rojkej itaj wa̱n iye̱ꞌ Moisés ipan Dios, kua̱ꞌ Moisés séligoꞌ, ki̱ya̱ntoyaj e̱yi me̱j iga kitakej este mo̱nsajtiꞌ in inó̱n xo̱lo̱ꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ majmawikej malej iga el rey tatekimáꞌ iga mamomijmikti seliꞌchoochichi̱n. 24 Iga moconfia̱roj Moisés ipan Dios, kua̱ꞌ yó̱leja ayꞌya kineꞌ iga mamo‑ijli ipiltzi̱n isiwa̱piltzi̱n rey faraón; 25 ma̱jwaꞌ kineꞌ iga makikno̱chi̱waka̱n kensan israeli̱tajmej yej ipilowa̱n Dios que iga mapa̱kto alí̱n tiempo iga makichijto yej aye̱kti. 26 Moisés má̱j kiye̱ꞌita iga makikno̱chi̱waka̱n kensan kikno̱chijkej Cristo que iga makipiá yej poxsan vale̱rowa yej onoꞌ Egipto, iga yéj kimatitoya yej Dios yawi kimakati. 27 Iga Moisés moconfia̱roj pan Dios, ki̱saꞌ Egipto iwá̱n malej iga el rey kuesiwiꞌ, eꞌ ayá̱ꞌ kimajmawilij. Iwá̱n Moisés kiyo̱lmakatoya nokta iga asisnekiá ka̱n yawi, ken kua̱ꞌ kitztoyay Dios yej atikitaj.

28 Iga moconfia̱roj Moisés pan Dios, kichij ilwiꞌ yej kijliáj Pascua* iwá̱n tatekimáꞌ iga mataajtzelwi̱ka̱n iga esti ipan ikalte̱mej israeli̱tajmej iga el ángel yej tamiktiá amo makimikti iko̱pompilowa̱n israeli̱tajmej. 29 Iga moconfia̱rojkej israeli̱tajmej pan Dios, wel kipatilijkej Tata̱ꞌláma̱r kenkua̱ꞌ nemi nejnemij ipan wá̱ꞌta̱l. Eꞌ kua̱ꞌ egi̱pciojmej no̱ kinekiáj ijkó̱n makichi̱waka̱n, a̱mikikej.

30 Iga israeli̱tajmej moconfia̱rojkej pan Dios, wetziꞌ yej iga tekola̱ltitoya Jericó kua̱ꞌ israeli̱tajmej siete día kiya̱yawalojkej inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ. 31 Iwá̱n iga moconfia̱roj pan Dios, se̱ siwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Rahab yej najna̱mo̱lnemiá, ayá̱ꞌ miguiꞌ wa̱n ino̱mej yej ayá̱ꞌ kicre̱dojkej Dios, iga Rahab ki‑o̱mema̱wij israeli̱tajmej yej tapi̱piato̱yaj.

32 Ma̱joꞌ wel nimitzijlia̱yaj, eꞌ awel iná̱n manimitzta̱tapo̱wi̱ka̱n de Gedeón, de Barac, de Sansón, de Jefté, de David, de Samuel iwá̱n de profe̱tajmej.† 33 Iga moconfia̱rojkej pan Dios wel kita̱nilijkej re̱yejmej iwá̱n wel taye̱ꞌjuzga̱rojkej, iwá̱n kimakakej yej Dios kijtoj. Iwá̱n te̱kua̱nimej kikamatzakkej iga amo wel makikua̱ka̱n yejemej. 34 Iwá̱n kise̱wijkej tiwelo̱n iwá̱n cholojkej kua̱ꞌ kimiktia̱yaj iga espada iwá̱n Dios kimáꞌ itajpalmej kua̱ꞌ kue̱kueta̱ntóyaja iwá̱n wel kita̱nilijkej iyenemi̱gojmej iwá̱n israeli̱tajmej wel tatalo̱chtijkej. 35 Iwá̱n sekin siwa̱tkej iga moconfia̱rojkej pan Dios, ojpa‑isakej ifamilia̱rmej yej miktóyaja.

Onoya tokni̱mej yej moconfia̱rojkej ipan Dios, wa̱n yej kijiyaj Dios kiki̱tzkijkej ino̱mej tokni̱mej iwá̱n kimagakej ka̱nsan makijto̱ka̱n iga ayꞌ kitokaj Dios. Eꞌ tokni̱mej ayá̱ꞌ kinekikej iga makimajka̱waka̱n, ma̱jwaꞌ mote̱makakej iga makimikti̱ka̱n que iga makikajte̱waka̱n Dios, kimatikej iga ke̱man wel ye̱ꞌonoskej kua̱ꞌ ojpa‑isaskej. 36 Sekin kipi̱najtijkej iwá̱n kimagakej, sekin kilpijkej iga cadena iwá̱n kakijkej ipan cárcel. 37 Sekin kitemiktijkej, sekin kitajkotekkej iga sie̱rroj, sekin kichi̱waltijkej kuajkuantas iga ompa mamone̱xti̱ka̱n siga nokta kicre̱dowaj Dios, sekin kimiktijkej iga espada iwá̱n sekin nijnijiga ya̱yaj iga cholojtinemiáj iwá̱n motaajakia̱yaj iga ikuetaxyo borrego iwá̱n chivo iga ayꞌ katka tzotzolyojkej, iwá̱n ayꞌya motapialia̱yaj, kiyo̱lmiktijkej iwá̱n poxsan kikno̱chijkej. 38 Ino̱mej poxsan ye̱ꞌnemiáj, akajasiáj iga maonoka̱n iwá̱n yej na̱mo̱lnemij, eꞌ cholojtinemikej ipan desierto, ipan tepe̱yoj iwá̱n mocha̱ntijkej ipan texapomej iwá̱n pan ta̱lxapowe̱wetkej. 39 Dios kiye̱ꞌitaꞌ nochi ino̱mej iga mopoxconfia̱rojkej ípan, eꞌ malej ijkó̱n, kua̱ꞌ mikikej, aya kipiakej yej Dios kijtoj iga kimakayaj. 40 Dios te̱pialia̱ya yej má̱j ye̱kti iga no̱ teejla̱ntoya, inó̱n iga Dios akineꞌ iga yejémejsan maasika̱n iná̱ꞌ Dios, sino que matisenye̱ꞌonoka̱n iwa̱mej iyi̱xtaj yéj.

12

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan Jesús

1 Tejemej ken tikita te̱yawalojtokej miaꞌ tokni̱mej yej momelaꞌne̱xtijkej iga moconfia̱rojkej ipan Dios, inó̱n iga matikajte̱waka̱n nochi yej ayá̱ꞌ te̱pale̱wiá iga wel matiye̱ꞌnemika̱n. Iwá̱n matikajte̱waka̱n iga tikchi̱waj yej aye̱kti yej te‑i̱ikximaniajtiá iwá̱n matimotalo̱ka̱n ken ijka̱n iga tiktokaj iyojwi Dios ke̱ꞌ iga te̱polówaoꞌ. 2 Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan Jesús, iga yéj yej achto te̱ne̱xtilij iga matimoconfia̱ro̱ka̱n pan Dios iwá̱n nochipa te̱pale̱wiá iga má̱j matimoconfia̱ro̱ka̱n. Jesús kikno̱chijkej ipan cruz iwá̱n yéj ayá̱ꞌ pi̱ná̱ꞌ iga ompa miguiꞌ, iga kimatiá iga despué̱j iga mikis yawi pa̱kiti iwá̱n mota̱li̱j ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ Dios ka̱n manda̱rowa.

3 Inó̱n iga xikejla̱mikika̱n yej Jesús kichij kua̱ꞌ kikno̱chijkej ino̱mej yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij iwá̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan Jesús, iwá̱n amo xisiawika̱n niga amo ximosemakaka̱n. 4 Kua̱ꞌ anmoma̱nawiáj iga mitzki̱tzki̱jnekij yej ayompa nemij, ni se̱ de amejeme̱n aya mitzmiktiáj. 5 ¿Ix anke̱lkájkeja ken Dios mitzno̱no̱tzaj amejeme̱n ken ipilowa̱n? Ijkí̱n mitzijliáj ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l:

Nopiltzi̱n, xiktajto̱lkui toTe̱ko kua̱ꞌ mitznagastila̱na iga ayéj ijkó̱n ken nemi tikchi̱wa,

iwá̱n amo xikajte̱wa iyojwi Dios, kua̱ꞌ yéj mitzajajwa.

6 ToTe̱ko yej yéj kipoxcho̱kiliá, kinagastila̱na

iwá̱n kikno̱chi̱wa nochi inó̱n yej yéj kíkuiya iga ipiltzi̱n.

7 Amejemej xikijyo̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ Dios mitzajajwaj, ijkó̱n Dios mitzkuij iga ipilowa̱n. ¿Katiá te̱taj yej ayá̱ꞌ kajajwa ipiltzi̱n? 8 Eꞌ siga Dios ayá̱ꞌ mitzajajwaj ken kajajwaj nochi ipilowa̱n, kijto̱jneki iga amejeme̱n ayéj imelaꞌpilowa̱n Dios. 9 Kua̱ꞌ aya tiyo̱lejkej, totajmej yej tikpiáj ipan iní̱n ta̱jli no̱ teajajwayaj iwá̱n tikchi̱wayaj yej te‑ijlia̱yaj. ¿Te iga ayá̱ꞌ tikchi̱waj ken te‑ijliá toTaj yej onoꞌ ipan cielo iga ke̱man wel nochipa matonoka̱n wa̱n yéj? 10 Totajmej yej tikpiáj ipan iní̱n ta̱jli teajajwayaj kua̱ꞌ aya tiyo̱lejkej ken yejemej kiye̱ꞌitayaj, eꞌ Dios te̱no̱no̱tza iga matiye̱ꞌnemika̱n, iga matikchijtoka̱n yej ye̱kti, kensan yéj kichi̱wa. 11 Melá̱ꞌ iga kua̱ꞌ nemi te‑ikno̱chi̱waj, inó̱n ayagaj kiye̱ꞌita, ma̱jwaꞌ timokno̱matij, eꞌ siga se̱ mi̱xkui̱tiá pan yej Dios kine̱xtiá, yawi onoti tamelá̱ iwá̱n ye̱ꞌnemis.

Aye̱kti iga amo matiktajto̱lkakika̱n Dios

12 Inó̱n iga amo xisiawika̱n iga anmotaki̱tzkiáj ipan ima̱ꞌ toTe̱ko iwá̱n amo makueta̱ni amotankua̱ꞌ iga annemij ipan iyojwi toTe̱ko. 13 Xiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj toTe̱ko. Iwá̱n xikpale̱wi̱ka̱n yej sennemij amowa̱n ipan toTe̱ko iyojwi yej ken ko̱xomej iga aya momelaꞌconfia̱rowaj ipan Dios, xikpale̱wi̱ka̱n iga wel maye̱ꞌnemika̱n.

14 Tamelá̱ xonoka̱n iwá̱n inochi̱n, iwá̱n xikchi̱waka̱n ken kineki Dios, siga se̱ ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi, awel kitas toTe̱ko. 15 Amo agaj makali̱mpamati iga Dios te̱cho̱kiliá. Yej ijkó̱n kichi̱wa wel tane̱xtiliá iga sekin no̱ ayompa manemika̱n iwá̱n mokuepa ken se̱ yej yo̱lchichi̱xtoꞌ yej kimopa tokni̱mej. 16 Amo agaj mamote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, niga makali̱mpamati yej kiye̱ꞌita Dios; ijkó̱n kichij Esaú kua̱ꞌ kinamáꞌ iga se̱ tákual ihere̱nciaj yej kimakaya itaj iga yéj ko̱pon. 17 Amejeme̱n ankimatij iga kua̱ꞌ Esaú kinekiaoꞌ sej iga itaj makimaka ihere̱nciaj, itaj kijtoj iga ayꞌya wel. Iwá̱n malej poxsan cho̱gaꞌ in Esaú ayꞌsan wel te̱ kichij.

18 Amejeme̱n ayéj ken israeli̱tajmej yej kitechojkej tepe̱ꞌ Sinaí,* yej wel mochijchimi iwá̱n we̱welo̱niá, tako̱mitiá iwá̱n onoya ejekaꞌ este tatikui̱ni; 19 niga ankikakikej iga na̱watiꞌ trompeta, niga ankikakikej iga tajtoj Dios. Yej kikakikej iga tajtoj Dios, kijlijkej Moisés iga makijli Dios iga ayoꞌ má̱j matajto iwa̱mej, 20 iga kimajmawilijkej ken Dios tatekimáꞌ, ijkí̱n kijtoj: “A̱ꞌsan ne̱si yej taksas pan tepe̱ꞌ, makitemikti̱ka̱n o makimi̱maka̱n, ijkó̱n makichi̱wili̱ka̱n kesiá yo̱lka̱ꞌ.” 21 Israeli̱tajmej poxsan kimajmawilia̱yaj yej kitztoyaj. Este Moisés no̱ kijtoj: “Nikuekuechkátoꞌya iga nimajmawi.”

22 Amejeme̱n ayá̱ꞌ ankitechojkej inó̱n tepe̱ꞌ Sinaí, ma̱jwaꞌ ken kua̱ꞌ ankitechojkej seꞌ tepe̱ꞌ yej onoꞌ ipan cielo yej ito̱ka̱ꞌ Sion ka̱n chijtoꞌ iweyi‑a̱ltepe̱ꞌ Dios yej isatoꞌ, ino̱nwaꞌ Jerusalén† yej onoꞌ ipan cielo, ompa onokej pox miaꞌ a̱ngelejmej yej kiweyimati̱ltiáj Dios. 23 Iwá̱n no̱ ompa nechkatokej nochi yej Dios kita ken ipilowa̱n nokta, yej ito̱ka̱mej ijkuilijtoꞌ ipan cielo. Iwá̱n ka̱n no̱ onokej iyespi̱ritojmej tokni̱mej yej Dios kiye̱ꞌítaꞌya iwá̱n kíchija iga maye̱ꞌonoka̱n. No̱ ankitechojkej ka̱n onoꞌ Dios yej nochi yawi kijuzga̱ro̱ti 24 iwá̱n ankitechojkej Jesús yej te̱tajtowiliá iga inó̱n nuevo pacto yej kichij iga iyesyo. Iga iyesyo te̱pajpa̱ꞌ iga mapoliwi yej tikchijkej yej aye̱kti iwá̱n te̱ne̱xtiliá yej ma̱jya sej que iyesyo Abel.‡

25 Inó̱n iga matiktajto̱lkuika̱n yej te̱no̱tza. Pues siga ino̱mej yej ayá̱ꞌ kitajto̱lkuikej Dios kua̱ꞌ kino̱tzkej nigaj ipan ta̱jli ayá̱ꞌ moma̱nawijkej, tejemej awel nokta timoma̱nawi̱skej siga ayá̱ꞌ tiktajto̱lkuij Dios kua̱ꞌ te̱no̱tza este ipan cielo. 26 Iwá̱n kua̱ꞌ tajtoj Dios este kuekuechkaꞌ ta̱jli, eꞌ iná̱n kijtowa: “Nia sej nikuekuechkalti̱ti ta̱jli; eꞌ ayéj petz ta̱jli sino este cielo.” 27 Kua̱ꞌ kijtowa “sej” tikejla̱mikij iga yawi poliwiti nochi yej Dios kichij yej wel moo̱li̱na, iwá̱n ká̱wissan yej ayá̱ꞌ wel moo̱li̱na. 28 Matikmakaka̱n gracias Dios iga tonókejya ka̱n ayá̱ꞌ wel moo̱li̱na, ka̱n reina̱rowa Dios. Iwá̱n matiye̱ꞌtajto̱ka̱n iga yéj wa̱n matikmajmawili̱ka̱n iga amo matikchi̱waka̱n yej Dios akiye̱ꞌita; 29 iga toDio̱s ken tikita tiꞌti yej nochi wel kipolowa.

13

Ken iga manemi yej kitoka Cristo

1 Nochipa ximocho̱kili̱ka̱n iga mane̱si iga amokni̱nmatij. 2 Amo xike̱lka̱waka̱n iga xiko̱mema̱wi̱ka̱n yej mitzpaxa̱lowiliáj, sekin yej ijkó̱n kichijkej niga kimatikej mataj ko̱mema̱wíjkejwaꞌ a̱ngelejmej.

3 Xikejla̱mikika̱n yej onokej preso, ximomachi̱li̱ka̱n kenkua̱ꞌ no̱ ampre̱sojtitokej iwa̱mej. Xikejla̱mikika̱n no̱ yej kualo̱tokej iga kimagakej, kenkua̱ꞌ amejeme̱n ijkó̱n no̱ mitzikno̱chi̱waj.

4 Nochi makiye̱ꞌita iga se̱ na̱miktitoꞌ iwá̱n amo mayawi wa̱n seꞌ; iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti yej masi iwá̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, iwá̱n nochi yej mo‑ichtakapiáj.

5 Amo xikpoxpiasnekika̱n tomi̱n; xiye̱ꞌonóka̱nya ke̱ꞌya iga ankipiáj, iga Dios kijtoj: “Ayí̱ꞌ nimitzkajte̱was niga nimitzsemakas.” 6 Iwá̱n wel tiknojma‑ijtowaj:

ToTe̱ko ne̱pale̱wiá;

inó̱n iga ayá̱ꞌ nimajmawi siga tejté̱ ne̱chi̱wili̱jneki agaj.

7 Xikejla̱mikika̱n amopasto̱rmej yej mitzpowilijkej itájto̱l Dios. Xikejla̱mikika̱n ken iga ye̱ꞌnemikej iwá̱n ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ijkó̱n ken yejeme̱n moconfia̱rojkej ipan Dios.

8 Jesucristo ayí̱ꞌ mopata, ino̱nsan yej onoya ikya, iwá̱n yej onoꞌ iná̱n iwá̱n yej nochipa onos. 9 Amo mamitzkajkaya̱waka̱n ino̱mej yej ayompa tamachtiáj. Séꞌpaya tamachtiáj ayéj ken Cristo tamachtia̱ya. Má̱j ye̱kti matimanima̱ro̱ka̱n iga tikmatij iga Dios te̱poxcho̱kiliá, que iga matiktokaka̱n ino̱mej yej tane̱xtiliáj de te̱ wel mokua, puej ken iga yejemej tane̱xtiliáj ni alí̱n ayá̱ꞌ kipale̱wijkej.

10 Sacerdo̱tejmej yej kitókajoꞌ iley Moisés awel wa̱n tejeme̱n tiksenna̱ꞌtechowaj toTe̱ko iga aya kimatij iga Cristo miꞌ ipan cruz iga tonochi̱n yej tikchijkej yej aye̱kti.* 11 Puej ije̱fej sacerdo̱tejmej kiwi̱ga† tio̱pan iyesyo yo̱lka̱ꞌ iga ofrenda, iga nochi gente maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios, eꞌ icue̱rpoj ino̱mej yo̱lka̱mej kitatia̱yaj ayéj pan a̱ltepe̱ꞌ. 12 Ijkó̱n no̱ Jesús kimiktijkej ayéj ipan a̱ltepe̱ꞌ. Miꞌ iga nochi gente maye̱ꞌono iyi̱xtaj Dios. Inó̱n iga kitoyaj iyesyo. 13 No̱ ken kua̱ꞌ matiki̱saka̱n ipan a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n matia̱ka̱n ka̱n onoꞌ Jesús iwá̱n no̱ matikmachi̱li̱ka̱n ken yéj kipijpi̱najtijkej. 14 Ipan iní̱n ta̱jli ateyi se̱ a̱ltepe̱ꞌ yej nochipa onos; eꞌ tejemej tikte̱mojtiawij inó̱n a̱ltepe̱ꞌ yej yawi onoti. 15 Inó̱n iga nochipa matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios ipan ito̱ka̱ꞌ Jesús. Iga tiktakui̱kiliáj, tikmakaj Dios yej yéj kajasi iga matikmakaka̱n. Iga tiktakui̱kiliáj, timone̱xtiáj iga yéj toTe̱ko. 16 Amo xike̱lka̱waka̱n iga xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iwá̱n xikmakaka̱n achi yej ankipiáj yej amotapialiáj, porque ijkó̱n tikmakaj Dios yej yéj kiye̱ꞌita.

17 Xikchi̱waka̱n ken mitzijliáj amopasto̱rmej, xicre̱do̱ka̱n; porque yejemej nochipa kitztokej iga amo xipojpoliwika̱n. Yejeme̱n kimatij iga ke̱man yawij asitij ite̱noj Dios iga kijto̱skej nochi yej kichijkej. Nochipa xiye̱ꞌnemika̱n iga amo xikyo̱lmikti̱ka̱n amopasto̱rmej, porque siga ayá̱ꞌ ijkó̱n ankichi̱waj amejeme̱n, ayá̱ꞌ anye̱ꞌki̱saskej.

18 Xiktajtanili̱ka̱n Dios iga mane̱pale̱wi̱ka̱n. Nikmatij iga ayagaj wel kijtowa iga nikchijkej yej aye̱kti, nejemej niknekij maniye̱ꞌnemika̱n nochipa. 19 Nimitztajtaniliáj iga xiktajtanili̱ka̱n Dios iga amo mawejkati wel sej manimitzpaxa̱lowili̱tij.

Monawatiá

20 Dios kichi̱wa iga wel matonoka̱n tamelá̱. Yéj ki‑ojpa‑ixitij toTe̱ko Jesucristo ka̱n miktoya. Iga iyesyo Jesús, Dios kichij seꞌ pacto iga wel nochipa te̱ye̱ꞌita. Iná̱n Jesús te̱cuida̱rowa ken se̱ pastor kicuida̱rowa iborre̱gojmej, yéj nokta ije̱fej nochi pasto̱rmej. 21 Dios makichi̱wa iga amejeme̱n wel xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n nochipa xikchi̱waka̱n yej ye̱kti kén yéj kineki. Iwá̱n no̱ Jesucristo makichi̱wa ipan nejemej ken yéj kineki. ¡Nochipa mamoweyimati̱lti Cristo! Ijkó̱nyawaꞌ.

22 Nokni̱wa̱n, nimitztajtaniliáj iga xine̱tajto̱lkakika̱n kén iga nimitzno̱no̱tzaj ipan iní̱n a̱maꞌ yej alí̱n nimitzijkuilowilijkej. 23 Xikmatika̱n iga tokni̱n Timoteo ayoꞌ pre̱sojtitoꞌ, siga nimaní̱n asis, íwa̱n nia̱j nimitzitatij.

24 Xiksaluda̱ro̱ka̱n inochi amopasto̱rmej iwá̱n inochi yej kitokaj Dios. Tokni̱wa̱n yej cha̱ntitokej Italia mitzti̱taniliáj saludos.

25 Dios mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochi̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Profeta”.

† 1:4 1:4 Xikita glosario “Ángel”.

* 2:10 2:10 Kua̱ꞌ Jesús miꞌ ipan cruz kixtaj inewi yej tikchijkej yej aye̱kti. Jn 19:30

* 5:1 5:1 Nij tajtowa ken ónogoꞌ weyitio̱pan Jerusalén, iwá̱n ken ompa sacerdo̱tejmej kimiktíjkejoꞌ yo̱lka̱mej iga iyofre̱ndaj Dios. Ipan año 70, solda̱dojmej de Roma kixiti̱nkej weyitio̱pan Jerusalén, wa̱n ayꞌ má̱j wel ompa sacerdo̱tejmej kimiktiliáj yo̱lka̱mej iga Dios. Iní̱n kijto̱jneki iga mo‑ijkuiloj Hebreos kua̱ꞌ aya asi año 70. Iná̱n ayꞌ ka̱naj onoꞌ ni se̱ sacerdote judío yej kimiktiliá yo̱lka̱mej iga iyofre̱ndaj Dios. (Num 15)

† 5:5 5:5 Sal 2:7

* 6:2 6:2 Xikita glosario “Bautizar”.

† 6:2 6:2 1 Ti 4:14, 5:22, 2 Ti 1:6

‡ 6:19 6:19 Ancla se̱ tepos yej chijtoꞌ ken a̱ka̱walo̱n yej tejte̱ntitoꞌ imajma̱ꞌ, kilpiliáj reata iwá̱n kimo̱taj a̱tampa iga kiketzaltiá á̱ka̱l.

§ 6:19 6:19 Xikita glosario “Cortina”.

* 7:4 7:4 Gn 14:18-20

† 7:6 7:6,7 Israeli̱tajmej kimatij iga nochi sacerdo̱tejmej ipilówa̱mpa Leví. Num 18:26 kijtowa iga israeli̱tajmej kimakayaj se̱ de cada diez nochi yej kita̱niáj, iga sacerdo̱tejmej ayá̱ꞌ mi̱lchi̱waj iga kipiaya seꞌ tekipáno̱l iyi̱xtaj Dios. No̱ kimatij iga Abraham itajwé̱j in Leví. Ijkí̱n kine̱xtiá iga Melquisedec ma̱jya sej que ná̱mo̱l sacerdote.

‡ 7:13 7:13 Xikita glosario “Tribu”.

§ 7:21 7:21 Sal 110:4

* 7:27 7:27 Xikita nota Heb 5:1

* 8:3 8:3 Xikita nota Heb 5:1

† 8:5 8:5 Xikita glosario “Kuetaxtio̱pan”.

‡ 8:5 8:5 Ex 25:40

§ 8:6 8:6 Xikita nota verso 3.

* 9:2 9:2 “Ka̱n yokachijtoꞌ iga Dios”; español “Lugar Santo”. Xikita glosario “Kuetaxtio̱pan”.

† 9:3 9:3 Xikita glosario “Cortina”.

‡ 9:3 9:3 “Ka̱n Dios nokta onoꞌ”; español “Lugar Santísimo” Lev 16:2. Xikita glosario “Kuetaxtio̱pan”.

§ 9:4 9:4 Xikita glosario “Arca del pacto”.

* 9:4 9:4 Dios kimáꞌ maná israeli̱tajmej iga makikua̱ka̱n kua̱ꞌ nemi ya̱yaj ipan desierto. Ex 16

† 9:12 9:12 Xikita glosario “Chivo”.

‡ 9:16 9:16 Testamento se̱ a̱maꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ a̱ꞌyéj kikuis itatkimej yej miꞌ.

§ 9:19 9:19 Xikita glosario “Borrego”.

* 9:25 9:25 Xikita nota Heb 5:1

* 10:3 10:3 Xikita nota Heb 5:1

† 10:20 10:20 Xikita glosario “Cortina”.

‡ 10:22 10:22 “Te̱pájpa̱ꞌya iga melaꞌye̱ka̱ꞌ”: anka tajtowa de ken kichijkej sacerdo̱tejmej (Ex 29:4) wa̱n no̱ iga mobautiza̱ro̱lo.

* 11:28 11:28 Xikita glosario “Pascua”.

† 11:32 11:32 Xikita glosario “Profeta”.

* 12:18 12:18 Ex 19

† 12:22 12:22 A̱ltepe̱ꞌ Jerusalén mochij ipan tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sion.

‡ 12:24 12:24 Gn 4:1-16. Caín wa̱n Abel ipilowa̱n Adán wa̱n Eva. Caín kimiktij Abel, wa̱n ipan Gn 4:10 kijtowa iga iyesyo Abel “tzajtziꞌ”. Iyesyo Jesús te̱ne̱xtiliáj iga wel te̱perdona̱rowa.

* 13:10 13:10 Versión literal: Tikpiá se̱ altar ka̱n awel takuaj sacerdo̱tejmej yej tekipanowaj ipan kuetaxtio̱pan.

† 13:11 13:11 Xikita nota Heb 5:1

Santiago

1

2

3

4

5

A̱maꞌ yej kijkuiloj

Santiago

1

A̱maꞌ yej kijkuiloj Santiago

1 Nej niSantia̱go, yej nikchijtoꞌ ken kineki Dios iwá̱n toTe̱ko Jesucristo, nimitzsaluda̱rowaj amonochi̱n yej ankitokaj Dios yej ampa̱payi̱ntokej no̱ya̱n ipan iní̱n ta̱jli.

Dios te̱ne̱xtiliá te̱ matikchi̱waka̱n

2 Nokni̱wa̱n, amejeme̱n xipoxpa̱kika̱n kua̱ꞌ kuajkuantas wetzi amoyakapan. 3 Puej ankimátija siga ayá̱ꞌ ankikajte̱waj iga anmoconfia̱rowaj ipan Dios, má̱j anmomachtiáj iga ankijyo̱wiáj yej wetzi amoyakapan. 4 Eꞌ xikmejlaꞌijyo̱wi̱ka̱n iga mane̱si iga anye̱ꞌnemij iwá̱n anye̱ꞌtajla̱ntokej iwá̱n amo te̱ mamitzpolo̱ka̱n.

5 Siga agaj de amejeme̱n ayá̱ꞌ kimati te̱ kichi̱wa, makitajtanili Dios, iwá̱n Dios kine̱xtili̱j, puej yéj te̱ne̱xtiliá nochi yej tikmatisnekij iwá̱n ayá̱ꞌ teajajwa. 6 Eꞌ kua̱ꞌ kitajtani, mamoconfia̱rojto iga Dios kimakas, amo makijto iga ayá̱ꞌ kimakas, iga yej ijkó̱n kichi̱wa, ken tikita maréja̱l yej nijnijiga kiwi̱ga ejekaꞌ. 7 Yej ijkó̱n kichi̱wa, amo makejla̱nto iga toTe̱ko yawi kimakati tejté̱. 8 Yej ayá̱ꞌ se̱san iya̱lmaj, nijnijiga yawi.

9 Siga se̱ tokni̱n ayá̱ꞌ motapialiá, mapa̱ki iga Dios kiweyimatis. 10 Iwá̱n yej motapialiá mapa̱ki kua̱ꞌ moali̱mpamati. Porque yej motapialiá ken tikita ixo̱chiyo kochkiꞌ, iga panówasan. 11 Kua̱ꞌ ki̱sa to̱nati̱ꞌ iwá̱n tadoto̱nitiá, kochkiꞌ wa̱ki, iwá̱n ixo̱chiyo xi̱ni, iwá̱n imo̱nsajyo ómpaya tamiꞌ. Ijkó̱n no̱ yej motapialiá mopojpolowa kua̱ꞌ kejla̱ntoꞌ iga má̱j matata̱ni.

Matikijyo̱wi̱ka̱n inochi yej te̱yo̱lmiktiá

12 Pa̱ktoꞌ yej kijyo̱wiá inochi yej kiyo̱lmiktijtoꞌ, iga kua̱ꞌ pánoja, Dios kimakas yej pox ye̱kti iwá̱n pox mo̱nsajtiꞌ iga onos nochipa wa̱n Dios, ijkó̱n ken Dios kijlij nochi yej kicho̱kiliáj. 13 Kua̱ꞌ agaj kichi̱wasneki yej aye̱kti, amo makijto iga Dios nemi kichi̱wiliá, iga Dios ayá̱ꞌ kichi̱wasneki yej aye̱kti, niga agaj kichi̱waltiá yej aye̱kti. 14 Ayéj ijkó̱n, kua̱ꞌ se̱ kichi̱wasneki yej aye̱kti, yéjsan mochi̱wiliá iga kiyo̱ltila̱na yej iya̱lmaj kineki makichi̱wa iga kejla̱ntoꞌ yej aye̱kti. 15 Ipan inó̱n yej aye̱kti yej se̱ kejla̱ntoꞌ ipan iya̱lmaj pe̱wa iga se̱ kichi̱wa yej aye̱kti, iwá̱n kua̱ꞌ se̱ kichijtoꞌ yej aye̱kti, nochipa miktos.

16 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo ximokajkaya̱waka̱n; 17 nochi yej te̱makaj yej ye̱kti iwá̱n mo̱nsajtiꞌ, inó̱n te̱maka Dios yej kichij nochi yej xo̱ta ipan cielo. Dios nochipa onoꞌ iwá̱n ayí̱ꞌ mopata, niga kichi̱wa iga matonoka̱n ka̱n takomichka̱n. 18 Iga itájto̱l Dios sej tinace̱rojkej iga matonoka̱n ken áchtopa ipilowa̱n iga ijkó̱n yéj kineꞌ.

Matikchi̱waka̱n ken kijtowa itájto̱l Dios

19 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, sejsé̱ de amejeme̱n xikakika̱n yej mokni̱n mitzijli̱jnekij, amo nimaní̱n xitajto̱ka̱n iwá̱n amo nimaní̱n xikuesiwika̱n, 20 porque yej kuesiwi, ayá̱ꞌ kichi̱wa ken Dios kineki. 21 Inó̱n iga xikajte̱waka̱n nochi yej aye̱kti yej iná̱n mopoxchijtoꞌ iwá̱n ximoali̱mpamatika̱n iga xikye̱ꞌkakika̱n tájto̱l yej mitzne̱xtilijkej yej wel mitzma̱nawi̱skej.

22 Eꞌ ayéj iga san xikakika̱n itájto̱l Dios, sino que xikchi̱waka̱n, puej siga ayá̱ꞌ ankichi̱waj san petz anmokajkayajtoskej. 23 Yej san kipetzkaki itájto̱l Dios, iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa, ken tikita se̱ ta̱gaꞌ yej kita ixa̱yaꞌ ipan espejo. 24 Motachi̱liá igá̱najsan, eꞌ kua̱ꞌ yáwiya, ke̱lka̱wa ken iga tachá. 25 Ma̱jwaꞌ siga amejeme̱n ankiye̱ꞌtachi̱liáj itájto̱l Dios iwá̱n nochipa ankichi̱waj ken kijtowa, ampa̱ktoskej nochipa no̱ya̱n ka̱n annemij. Porque itájto̱l Dios pox ye̱kti wa̱n te̱xitoma ka̱n ken tilpitokej iga tikchijtokej yej aye̱kti. Eꞌ yej ayá̱ꞌ ke̱lka̱wa yej kikaki, sino que kejla̱ntoꞌ ipan inó̱n ley yej ye̱kti, inó̱n ley yej te̱xitoma, iwá̱n nochipa kichi̱wa ken tatekimaka inó̱n ley, pa̱ktos iga ijkó̱n kichijtos.

26 Siga agaj kijtowa iga kitoka Dios, iwá̱n ayá̱ꞌ mote̱ntila̱na, mokajkaya̱wa igá̱najsan iwá̱n bá̱ldejsan iga kijtowa iga kitoka Dios. 27 Yej kimelaꞌtoka iyojwi Dios iwá̱n ye̱ꞌnemi iyi̱xtaj toTe̱ko, iní̱n kichi̱wa: kipale̱wiá ikno̱mej, iwá̱n viu̱dajmej kua̱ꞌ tayo̱koxtokej, no̱ kikajte̱wa kuajkuantas yej aye̱kti yej mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli.

2

Amo se̱san matikye̱ꞌitaka̱n

1 Nokni̱wa̱n yej anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko Jesucristo yej nochi wel kichi̱wa, amo se̱san xikye̱ꞌitaka̱n. 2 Porque siga ka̱n anmonechkowaj kalaki se̱ ta̱gaꞌ yej kiwajliga anillo de oro ipan imájpil, iwá̱n kakijtiwi̱ꞌ ye̱ꞌtzótzol, iwá̱n kalaki no̱ se̱ yej ayá̱ꞌ motapialiá yej kakijtiwi̱ꞌ tzotzolsósol, 3 iwá̱n má̱j anki‑o̱mema̱wiáj yej ye̱ꞌtaajakijtoꞌ iwá̱n ankijli̱skej: “Tejwaꞌ ye̱kti iga nij ximota̱li”, iwá̱n yej ayá̱ꞌ motapialiá ankijli̱skej: “Tejwaꞌ ómpaoꞌ xejkato o ximota̱li nigaj ta̱lpan.” 4 Ijko̱nwaꞌ ne̱si iga ayá̱ꞌ nochi ankiye̱ꞌitaj iwá̱n ayompa antajuzga̱rowaj.

5 Nokni̱wa̱n taꞌ xikakika̱n: Dios kitapejpen yej ayá̱ꞌ motapialiáj ipan iní̱n ta̱jli iga mamoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj, iga maonoka̱n ka̱n yéj reina̱rowa ken yéj kijtoj iga ye̱ꞌonoskej yej kicho̱kiliáj. 6 Eꞌ amejeme̱n ankipi̱najtiáj yej ayá̱ꞌ motapialiáj. ¿Ix ayejtaj yej motapialiáj in yej mitzkuijkui̱liáj yej amotatki iwá̱n mitzwawatatzowaj iga mitzwi̱gaj ite̱noj yej manda̱rowaj? 7 ¿Ix ayejtaj yejemej yej ma̱ltajtowaj iga imo̱nsajto̱ka̱ꞌ toTe̱ko yej ankite̱ne̱wiáj?

8 Amejeme̱n siga melá̱ꞌ iga ankichi̱waj yej iley Dios, kenya nokta kijtowa ka̱n ijkuilijtoꞌ: “Xikcho̱kili mokni̱n kensan tej timocho̱kiliá”, ankichi̱waj yej ye̱kti. 9 Eꞌ siga ankinékijsan yej ankiye̱ꞌitaj, iga ijkó̱n ankichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n mitzjuzga̱rowaj iley toDio̱s. 10 Iwá̱n siga se̱ kichi̱wa nochi ken kijtowa la ley, eꞌ siga kikajte̱wa se̱, kenkua̱ꞌ akichij nisé̱. Iwá̱n siga se̱ kichi̱wa nochi ken kijtowa la ley, iwá̱n kikajte̱wa se̱, iga itechko inó̱n kikno̱chi̱waskej. Iwá̱n siga se̱ kichi̱wa nochi ken kijtowa la ley, eꞌ kikajte̱wa se̱, kikno̱chi̱waskej iga ken kua̱ꞌ nochi kikajtej. 11 Porque Dios kijtoj: “Amo ximote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n tina̱miktitoꞌ”, kijtoj no̱: “Amo xitamikti”, iwá̱n siga ayá̱ꞌ mote̱ka wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, eꞌ tamiktiá, kíchija yej aye̱kti. 12 Dios yawi mitzjuzga̱ro̱tij iga inó̱n ley yej te̱xitomaki, ijkó̱n amejeme̱n xitajto̱ka̱n iwá̱n xinemika̱n iga ankimatij iga mitzjuzga̱ro̱skej. 13 Yej ayá̱ꞌ tacho̱kiliá, ayá̱ꞌ no̱ yawij kicho̱kili̱tij kua̱ꞌ yawij kijuzga̱ro̱tij; eꞌ yej ta‑ikne̱liá, o̱nki̱sas kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j.

Ígasan iga se̱ moconfia̱rowa eꞌ akichi̱wa nité̱

14 Nokni̱wa̱n, ¿te̱ mota̱niliá siga se̱ kijtowa iga moconfia̱rowa, eꞌ ayá̱ꞌ kichi̱wa yej ye̱kti? ¿Ix wel moma̱nawi̱j iga moconfia̱rówasan? 15 Ken matikijto̱ka̱n, siga agaj ayá̱ꞌ kipiá itzótzol niga te̱ kikua; 16 siga se̱ de amejeme̱n kijli̱j: “Xiye̱ꞌyawi; ximotaajaki iwá̱n xitakua”, eꞌ ayá̱ꞌ kimaka yej kineki; ¿ix kipale̱wij? 17 Ijkó̱n no̱ yej moconfia̱rowa, siga ayá̱ꞌ ne̱si iga kichi̱wa yej ye̱kti, ino̱nwaꞌ ígasan iga moconfia̱rowa iga kenkua̱ꞌ miktoꞌ.

18 Eꞌ agaj kijto̱j: “Tej timoconfia̱rowa ipan Dios iwá̱n nej nikchi̱wa yej Dio̱spa kineki.” Siga ayá̱ꞌ tikchi̱wa ken Dios kineki, ane̱si iga timoconfia̱rowa, eꞌ siga nikchi̱wa ken Dios kineki, kena ne̱si iga nimoconfia̱rowa ipan yéj. 19 Tej ticre̱dowa iga Dios se̱san, iwá̱n iga ijkó̱n ticre̱dowa tikchi̱wa yej ye̱kti, eꞌ ma̱lespi̱ritojmej no̱ kimatij iga Dios onoꞌ iwá̱n kuekuechkaj iga majmawij. 20 Amo xipáchto̱l, ¿ix atikmati siga se̱ moconfia̱rowa wa̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa ken kineki Dios, inó̱n ígasan iga moconfia̱rowa? 21 Dios kiye̱ꞌitaꞌ Abraham yej to‑ikyapatajwé̱j iga yej kichij, kua̱ꞌ kimiktia̱ya Isaac yej ipiltzi̱n iga iyofre̱ndaj Dios. 22 Ankitaj iga Abraham moconfia̱roj ipan Dios iga kine̱xtij ipan yej kichij, iwá̱n iga kichij ken kineki Dios ne̱siꞌ iga momelaꞌconfia̱roj ipan toTe̱ko 23 Ijkó̱n mochij ken kijtowa itájto̱l Dios ka̱n kijtowa: “Abraham moconfia̱roj ipan Dios iwá̱n iga moconfia̱roj, Dios kiye̱ꞌitaꞌ.” Iwá̱n Abraham mochij iyami̱goj Dios.

24 Ankitaj amejeme̱n iga Dios no̱ ko̱mema̱wiá inó̱n yej kichi̱wa yej ye̱kti, ayá̱ꞌ iga mopetzconfia̱rowa. 25 Ijkó̱n no̱ kichij Rahab, se̱ siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemiá; Dios kiye̱ꞌitaꞌ iga kichij yej ye̱kti, iga ki‑o̱mema̱wij yej tapi̱piatoj iwá̱n kipale̱wijkej iga kojmakakej ipan seꞌ ojti. 26 Ijkó̱n ken se̱ cuerpo yej ayá̱ꞌ kipiá iyespí̱ritoj, ino̱nwaꞌ miktoꞌ, ijko̱nsan no̱ yej moconfia̱rowa, yej ayá̱ꞌ kichi̱wa yej ye̱kti, ino̱nwaꞌ kenkua̱ꞌ miktoꞌ.

3

Tole̱nguaj

1 Nokni̱wa̱n, amo amonochi̱n xitamachti̱jnekika̱n, ankimátija iga yej titamachtiáj, Dios má̱j yawi te̱juzga̱ro̱tij. 2 Tonochi̱n tikchi̱waj miaꞌ yej aye̱kti; eꞌ siga agaj ayá̱ꞌ na̱mo̱ltajtowa, inó̱n ye̱ꞌnemi iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti ken kitajtani iya̱lmaj. 3 Kua̱ꞌ kawa̱yoj tikta̱liliáj freno iga mate̱cre̱do, welja tikui̱gaj ka̱n tejemej tiknekij. 4 Taꞌkiꞌ xikitaka̱n, á̱ka̱l no̱ malej iga wejweyi iwá̱n kitope̱wa yej pox recio ejekaꞌ, eꞌ yej kinejnentiá wel kiwi̱ga ka̱n kineki iga se̱ tepostzi̱n. 5 Ijko̱nsan no̱ tole̱nguaj; inó̱n no̱ ali̱mpatzi̱n, eꞌ wel kijtowa kuajkuantas, ken tikita se̱ titzi̱n yej wel kitatiá weyi a̱ka̱walyoj. 6 Tole̱nguaj ken tikita tiꞌti iwá̱n wel kijtowa komati yej ajaye̱kti iwá̱n te̱mopa tosempan, iwá̱n Tzitzimiꞌ kichijtoꞌ iga tole̱nguaj ken kua̱ꞌ wewelkatoꞌ, iwá̱n wel te̱wi̱ga ka̱n ayí̱ꞌ se̱wi tiꞌti.

7 Wel tikma̱nsojtiliáj nochi anímal, to̱to̱mej, kowa̱mej, iwá̱n yej momati lama̱rijtiꞌ; 8 eꞌ ayagaj wel mote̱ntila̱na. Tole̱nguaj ayagaj wel kima̱nsojtiliá iwá̱n kipiá ken tikita veneno yej tamiktiá. 9 Iga tole̱nguaj tikweyimati̱ltiáj toTaj Dios iwá̱n tikma̱lijliáj tokni̱mej yej Dios kichij kensan yéj. 10 Ipan sansé̱ tote̱n ki̱sa ye̱ꞌtájto̱l iwá̱n yej aye̱kti. Nokni̱wa̱n, amo ijkó̱n matikchi̱waka̱n. 11 ¿Ix wel ipan se̱ a̱tzontekon ki̱sa ye̱ka̱ꞌ iwá̱n chichi̱ka̱ꞌ? 12 Nokni̱wa̱n, ¿ix ipan a̱makuawiꞌ wel ono na̱ntzi̱n, o ipan xo̱xoko̱mekaꞌ wel moteki ita̱kilka a̱makuawiꞌ?* No̱ ipan se̱ a̱tzontekon awel ki̱sa ye̱ka̱ꞌ iwá̱n yej poye̱ꞌ.

Yej wel kentende̱rowaj ken Dios kineki

13 Siga agaj de amejeme̱n ki̱xmati itájto̱l Dios iwá̱n nochi kentende̱rowa, mane̱si iga ye̱ꞌnemi iwá̱n mamoali̱mpamati. 14 Eꞌ siga amejeme̱n anta‑i̱xítajoꞌ iwá̱n ankite̱mowaj iga amejémejsan xiye̱ꞌonoka̱n, entonces amo ximoweyimatika̱n iga anki̱xmatij itájto̱l Dios, ijkó̱n ayá̱ꞌ nemi ankichi̱waj yej ye̱kti. 15 Porque ino̱mpa tamatilis ayá̱ꞌ wi̱ꞌ de Dios, sino que de iní̱n ta̱jli, de ta̱gaꞌ iwá̱n de tzitzimiꞌ. 16 Ka̱n ta‑i̱xitalo iwá̱n ka̱n kinekij nochi iga yejémejsan, ompa ayá̱ꞌ tawelonolo̱ꞌ iwá̱n ompa mochijtoꞌ nochi yej aye̱kti. 17 Eꞌ yej wel kentende̱rowaj ken Dios kineki, ye̱ꞌnemij iwá̱n ayá̱ꞌ takuejkuesowaj; iwá̱n pox te‑ijikni̱mej, iwá̱n ye̱ꞌtajla̱ntokej. Iwá̱n ta‑ikne̱liáj iwá̱n kichi̱waj yej ye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ takajkaya̱waj. 18 Yej kinekij iga maonolo tamelá̱ kimopaj sekin iga maonoka̱n tamelá̱ iga maye̱ꞌnemika̱n.

4

Amo matiktokaka̱n yej ayompa nemij

1 ¿Ankimatij te íga anmomagaj iwá̱n anmokuejkuesowaj? Inó̱n ki̱sa ipan amoa̱lmaj ka̱n onoꞌ kuajkuantas yej mitzyo̱ltila̱naj iga xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. 2 Ankipiasnekij tejté̱ iwá̱n como awel ankipiáj, antamiktiáj, anmomagaj iwá̱n anmokuejkuesowaj iga anta‑i̱xitaj. Awel ankipiáj yej ankinekij iga ayá̱ꞌ ankitajtaniliáj Dios. 3 Iwá̱n siga ankitajtaniliáj Dios, ayá̱ꞌ mitzmakaj iga ayompa ankitajtaniliáj iga ankinekij xikna̱mo̱ltami̱ka̱n. 4 ¡Amejeme̱n yej ayompa annemij! ¿Ix ayá̱ꞌ ankimatij iga yej kiye̱ꞌita yej ayompa mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, Dios kijiya inó̱n? Yej kichi̱wasneki yej ayompa mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, kichi̱wa iga Dios makijiya. 5 Inó̱n iga itájto̱l Dios kijtowa: “IyEspí̱ritoj Dios yej onoꞌ topan te̱poxcho̱kiliá iwá̱n akineki seꞌ matiktokaka̱n.” 6 Eꞌ Dios má̱j te̱pale̱wiá iga te̱poxcho̱kiliá; itájto̱l Dios kijtowa: “Dios ayá̱ꞌ kipale̱wiá yej moweyimatij, eꞌ kikne̱liá yej moali̱mpamatij.” 7 Xikchi̱waka̱n yej Dios kineki iwá̱n amo xikchi̱waka̱n ken kineki Tzitzimiꞌ iwá̱n yéj mitzcholowili̱skej. 8 Xikna̱ꞌtecho̱ka̱n Dios iwá̱n yéj mitzna̱ꞌtecho̱skej. Amejeme̱n yej ankichi̱waj yej aye̱kti ayoꞌ má̱j xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Amejeme̱n yejkiꞌ ankitokasnekij Dios iwá̱n no̱ ankichi̱waj yej aye̱kti yej mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, xiksenta̱lí̱ka̱nsan amoa̱lmaj ipan Dios. 9 Ximoyo̱lyama̱naka̱n, xicho̱kaka̱n iga anmomachi̱liáj iga ankichijtokej yej aye̱kti. Siga anwetzkatokej, xicho̱kaka̱n; siga ampa̱ktokej, ximokno̱matika̱n. 10 Ximoali̱mpamatika̱n iyi̱xtaj toTe̱ko, iwá̱n yéj yawi mitzweyimati̱lti̱tij.

Amo xikpo̱powa mokni̱n

11 Nokni̱wa̱n amo ximopo̱powaka̱n. Yej kipo̱powa iyikni̱n, iwá̱n kijuzga̱rowa iyikni̱n, iga ijkó̱n kima̱lijliá iwá̱n kijuzga̱rowa iley Dios yej te̱ne̱xtiliá iga matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱n. Siga tikjuzga̱rowa la ley, tej ayá̱ꞌ tikchi̱wa ken kijtowa la ley iga timomachi̱liá iga má̱j tiye̱ꞌnemi. 12 Petz Dios yej te̱máꞌ iley wel te̱juzga̱rowa, inó̱n yej wel tama̱nawiá o tapolowa; ¿in tej, te̱ moteki iga xikjuzga̱ro seꞌ?

Amo matimoweyimatika̱n

13 Iná̱n xikakika̱n iní̱n, amejeme̱n yej ankijtowaj: “A̱man o mo̱sta nia̱tij ipan ine̱pa a̱ltepe̱ꞌ, ompa nonoskej se̱ año iga nitanamakatoskej iwá̱n nikta̱ntoskej tomi̱n”, 14 iwá̱n niga ankimatij yej mo̱stapa yawi mochi̱wati. ¿Kéntaj a̱n in tejemej iga tonokej? Ken tikita se̱ a̱po̱ꞌ yej ne̱siki iwá̱n imaní̱n poliwi sej. 15 Ijki̱nwaꞌ in xikijto̱ka̱n: “Siga toTe̱ko kineki, tonoskej iwá̱n tikchi̱waskej iní̱n o ine̱pa.” 16 Welá̱n anmoweyimatij iga ankijtowaj yej ankichi̱waskej, iwá̱n aye̱kti iga se̱ moweyimati. 17 Yej kimati te̱ iteki yej ye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa, ayompa kichi̱wa.

5

Yej motapialiáj wa̱n ayá̱ꞌ ta‑ikne̱liáj

1 ¡Xikakika̱n amejeme̱n yej anmotapialiáj! Xicho̱kaka̱n iwá̱n xitzajtzika̱n iga yawij mitzikno̱chi̱watij. 2 Amotomi̱mej poxkatokej; amotzotzolmej kixajxapoyó̱tija chijki. 3 Amo oro iwá̱n amopla̱taj miso̱tatokej iwá̱n iga miso̱tatoꞌ, inó̱n mitzne̱xti̱skej iga anyawij ampoliwitij iwá̱n ken tikita tiꞌti yawij mitztati̱tij. Poxsan ankinechkojkej amotomi̱n iná̱n kua̱ꞌ na̱ꞌya iga Dios yawi tajuzga̱ro̱ti. 4 Ayá̱ꞌ ankixtajkej yej tekipanojkej ipan amómi̱l iwá̱n toTe̱ko yej nochi wel kichi̱wa kikáꞌ yej yejemej kitajtantokej. Inó̱n tomi̱n yej ayá̱ꞌ ankixtajkej ken kua̱ꞌ tzajtzi iyi̱xtaj Dios amoco̱ntraj. 5 Iga ipan iní̱n ta̱jli amejeme̱n anye̱ꞌonoyaj, ankichi̱wayaj yej ankinekij, anmochikajtokej ken ganado; iwá̱n yawi asiti kua̱ꞌ yawij mitzmikti̱tij.

6 Amejeme̱n ankijtojkej iga mamikika̱n yej ayá̱ꞌ kichijkej yej aye̱kti iwá̱n ankimiktijkej iwá̱n yejemej awel moma̱nawijkej.

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan Job

7 Inó̱n iga nokni̱wa̱n xiktawelchi̱xtoka̱n este kua̱ꞌ wi̱ꞌ toTe̱ko. Ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan yej tekipanowa ipan mi̱jli, yej kitawelchá este mamochi̱wa yej kito̱gaꞌ, iwá̱n kitawelchá iga mawetzi tiawa̱ꞌ. 8 Amejeme̱n no̱ xiktawelchaka̱n iwá̱n amo ximosemakaka̱n, iga ayoꞌ wejka iga wi̱ꞌ toTe̱ko. 9 Nokni̱wa̱n amo ximosepantejte̱lwi̱ka̱n, iga amo mamitzjuzga̱ro̱ka̱n, iga Dios yej tajuzga̱rowa wi̱ꞌnékiya. 10 Nokni̱wa̱n, ximi̱xkui̱ti̱ka̱n ipan profe̱tajmej* yej kipojkej itájto̱l toTe̱ko iga kijyo̱wijkej kua̱ꞌ kikno̱chijkej. 11 Puej tejeme̱n tikye̱ꞌitaj yej kijyo̱wiáj kua̱ꞌ kikno̱chi̱waj. Amejeme̱n ankikakíkeja kén iga Job nochi kijyo̱wij, iwá̱n ankimatij kén iga má̱j má̱j toTe̱ko kipale̱wij, iga toTe̱ko pox tacho̱kiliá iwá̱n ta‑ikne̱liá.

Ken iga matinemika̱n

12 Nokni̱wa̱n, amo xikijto̱ka̱n “kitztoꞌ Pa̱j”, niga “kitztoꞌ cielo”, niga “kitztoꞌ ta̱jli”, iwá̱n nité̱ nokta. Kua̱ꞌ ankijtowaj “kena” ijkó̱n mamochi̱wa; kua̱ꞌ ankijtowaj iga “ayá̱ꞌ” ijkó̱n mamochi̱wa, iga Dios amo mamitzjuzga̱ro̱ka̱n.

13 Siga agaj de amejeme̱n nemi kikno̱chi̱waj, matajto wa̱n Dios. Siga agaj pa̱ktoꞌ, makitakui̱kili Dios. 14 Siga agaj we̱titoꞌ, makino̱tza ancia̱nojmej† yej monechkowaj tio̱pan iga maora̱do̱ka̱n iga yéj, iwá̱n ipan ito̱ka̱ꞌ toTe̱ko makita̱lili̱ka̱n aceite. 15 Iwá̱n kua̱ꞌ antajtowaj wa̱n Dios, ximoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj, toTe̱ko mitztajto̱lkakiskej iwá̱n yej we̱titoꞌ ye̱ktiás; iwá̱n siga kichij yej aye̱kti Dios yawi ke̱lka̱wili̱ti. 16 Inó̱n iga ximote̱nxitomaka̱n sewoꞌ iwá̱n seꞌ yej ankichijkej yej aye̱kti, iwá̱n sejsé̱ de amejeme̱n xiktajtanili̱ka̱n Dios iga makachitialti tokni̱mej. Kua̱ꞌ se̱ yej ye̱ꞌnemi tajtowa iwá̱n Dios, Dios wel poxsan kichi̱wa yej quitajtaniliá. 17 Profeta yej ito̱ka̱ꞌ Elías ta̱gaꞌ katka kensan tejeme̱n, iwá̱n kua̱ꞌ kitajtanilij Dios iga amo mawetzi tiawa̱ꞌ, ayá̱ꞌ wetziꞌ ipan ta̱jli ipan e̱yi año wa̱n tajko. 18 Kua̱ꞌ sej kitajtanilij Dios, wetziꞌ sej tiawa̱ꞌ iwá̱n ipan ta̱jli poxsan mochij yej moto̱gaꞌ.

19 Nokni̱wa̱n, siga agaj de amejeme̱n mopojpolowa iga kikajte̱wa iyojwi Dios, iwá̱n sewoꞌ sej kiye̱ꞌojkui̱ltiá, 20 xikmatika̱n amejeme̱n siga agaj makiye̱ꞌojkui̱lti yej ayompa nemi, kima̱nawiá iga mikiá iwá̱n kichi̱was iga toTe̱ko wel ke̱lka̱wiliá miaꞌ yej kichij yej aye̱kti.

* 3:12 3:12 “A̱makuawiꞌ” achi ken “higue̱rajkuawiꞌ”. Xikita glosario “Higo”. “Na̱ntzi̱n”, español “aceitunas” yej ita̱kilka kuawiꞌ yej ito̱ka̱ꞌ olivo. Xikita glosario “Olivo”.

* 5:10 5:10 Xikita glosario “Profeta”.

† 5:14 5:14 Xikita glosario “Anciano”.

1 Pedro

1

2

3

4

5

Áchtopa a̱maꞌ yej kijkuiloj

San Pedro

1

Pedro kijkuilowiliá yej kitokaj Cristo yej nijnijiga cha̱ntitokej

1 Nej niPe̱dro iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj nej se̱ yej yéj kiti̱tan. Nimitzijkuilowiliáj nokni̱wa̱n yej mitzki̱xtijkej† ipan amopai̱smej iwá̱n iná̱n ancha̱ntitokej ipan esta̱dojmej yej ito̱ka̱mej, Ponto, Galacia, Capadocia, Asia iwá̱n Bitinia. 2 Amejeme̱n yej mitztapejpenkej ken ikyay kejla̱ntoya toTaj Dios. Iwá̱n el Espíritu Santo kichij iga xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n xikchi̱waka̱n ken kineki Jesucristo yej mitzperdona̱rojkej iga iyesyo yej kitoyaj kua̱ꞌ miꞌ.‡ Mamitzpale̱wi̱ka̱n Dios iwá̱n yéj makichi̱wa iga nochipa xonoka̱n tamelá̱.

Mamoweyimati̱lti Dios

3 Matikweyimati̱lti̱ka̱n Dios yej íTajpa toTe̱ko Jesucristo, iga poxsan te‑ikne̱lij. Kua̱ꞌ ojpa‑isaꞌ Jesucristo ka̱n miktoya, kichij iga mati‑ojpanace̱ro̱ka̱n sej iga wel matikmatika̱n iga nochipa tonoskej íwa̱n. 4 Dios te̱makas yej ye̱kti, yej a̱ntoꞌ ajko ipan cielo, yej ayí̱ꞌ tamis, niga ne̱mpoliwis, niga pala̱nis ken nochi yej tiki̱xmatij ipan ta̱jli. 5 Iga anmoconfia̱rojtokej ipan Dios, yéj mitzpale̱wiáj iga ipode̱r este que mitzsalva̱ro̱skej kua̱ꞌ asis hora iga yéj yawi tajuzga̱ro̱ti.

6 Iga iní̱n amejeme̱n poxsan xipa̱kika̱n, malej iga amejeme̱n achi alí̱n tiempo ankisufri̱ro̱skej iga kuajkuantas mitzchi̱wili̱skej. 7 Iga anmoconfia̱rowaj pan Dios, inó̱n poxsan vale̱rowa ken tikita oro. Iga oro mane̱si iga melaꞌo̱roj, moproba̱rowa pan tiꞌti. Ijko̱nsan no̱ iga mane̱si iga anmomelaꞌconfia̱rowaj ipan toTe̱ko kuajkuantas mitzpasa̱ro̱skej iwá̱n melaꞌne̱sis siga ankijyo̱wi̱skej kua̱ꞌ ankisufri̱ro̱skej. Iga anmoconfia̱rowaj ipan Dios inó̱n ma̱jya sej vale̱rowa que oro; iga oro támissan ke̱man. Ijkó̱n, kua̱ꞌ ne̱siki Jesucristo, ye̱ꞌtajto̱j iga amejeme̱n iga anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko, mitzweyimati̱lti̱skej iga ankijyo̱wijkej yej mitzchi̱wilijkej.

8 Amejeme̱n ankicho̱kiliáj Jesucristo malej ayí̱ꞌ ankitaj; iwá̱n malej iga aya ankitaj, ankicre̱dowaj yéj. Ampoxpa̱kij, este awel ankijtowaj iga tájto̱l ken iga nochipa ampoxpa̱kij. 9 Ampa̱kij iga ankimátija iga toTe̱ko mitzsalva̱ro̱skej iga anmoconfia̱rojkej ipan yéj.

10 Ikyay profe̱tajmej§ momachtijkej iwá̱n tatajtantinenkej iga makimatika̱n ken iga mosalva̱ro̱lo̱j, iwá̱n kijtojkej iga Dios te̱salva̱ro̱j iga te̱poxcho̱kiliá. 11 Ikya kua̱ꞌ Cristo aya wi̱tziá ipan ta̱jli, profe̱tajmej kinekiáj makimatika̱n a̱ꞌyéj a̱n kichi̱was iga mamosalva̱ro̱lo iwá̱n ke̱man mochi̱was. IyEspí̱ritoj Cristo kimati̱ltia̱ya profe̱tajmej kén iga Cristo yawij kikno̱chi̱watij, iwá̱n kén Cristo yawij kiweyimati̱lti̱tij. 12 Eꞌ Dios kimati̱ltij ino̱mej profe̱tajmej iga yej yejemej kijtojkej ayéj iga yejemej, sino iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n. Iná̱n Dios kiti̱tan el Espíritu Santo, ki̱saꞌ ipan cielo iga makipale̱wi ino̱mej yej kipowaj itájto̱l Dios iga amejeme̱n xikmatika̱n iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej aya ankimatiáj, yej a̱ngelejmej* no̱ kinekij maguiꞌ makimatíka̱nya.

Dios te̱no̱tza iga matiye̱ꞌnemika̱n

13 Inó̱n iga xikitaka̱n ken iga annemij, xiye̱ꞌtajla̱ntoka̱n iwá̱n nochipa ximoconfia̱rojtoka̱n ipan Dios iga yéj yawi mitzsalva̱ro̱tij kua̱ꞌ ne̱siki Jesucristo. 14 Xinemika̱n ken ino̱mej te̱pilowa̱n yej kichi̱waj nochi yej kitekimakaj, amo xikchijtoka̱n yej aye̱kti ken ankichi̱wayaj kua̱ꞌ aya anki̱xmatiáj Dios. 15 Ma̱jwaꞌ xiye̱ꞌnemika̱n, ijkó̱n ken kajasi iga manemika̱n yej kitokaj toTe̱ko, porque Dios yej mitzno̱tzkej, ayí̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti. 16 Porque ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios, ijkí̱n kijtowa: “Amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti; porque nej ayí̱ꞌ nikchi̱wa yej aye̱kti.”†

17 Amejeme̱n ankijliáj iga “amoTaj” in Dios, yej kijuzga̱rowa kensan iga se̱ kichi̱wa, yéj ayá̱ꞌ se̱san kiye̱ꞌita. Nochipa ximoali̱mpamatika̱n iyi̱xtaj Dios mie̱j amonókejoꞌ ipan iní̱n ta̱jli. 18 Ankimátija iga amejeme̱n Dios mitzxitonkej ka̱n ikya ken an‑ilpitoyaj iga ankichijtoyaj yej ayá̱ꞌ mitzpale̱wiáj, kensan kichijtoyaj amo‑ikyapatajwa̱n. Dios iga mitzxitonkej ayá̱ꞌ kixtaj iga oro o plata, 19 sino que iga Jesucristo iyesyo yej pox vale̱rowa. Jesucristo kimiktijkej ken se̱ borre̱gojtzi̱n‡ yej ye̱ktitoꞌ, yej ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti.§ 20 Cristo ino̱nya nokta iga onoya este kua̱ꞌ aya mochi̱waya iní̱n ta̱jli, eꞌ iná̱n ne̱siko kua̱ꞌ ayꞌya wejka iga tajuzga̱ro̱ki toTe̱ko. Ne̱siko iga amejeme̱n xiye̱ꞌonoka̱n. 21 Kua̱ꞌ wa̱laj Jesucristo, yéj mitzne̱xtilijkej kén iga ankicre̱dowaj Dios yej ki‑ojpa‑ixitij Cristo ka̱n miktoya. Iwá̱n Dios kichij iga Cristo poxsan makiweyimati̱lti̱ka̱n. Inó̱n iga amejeme̱n anmoconfia̱rojkej ipan Dios iwá̱n ankimelaꞌmatitokej iga Dios kichi̱was ken kijtoj.

22 Iná̱n amejeme̱n iga ankichi̱waj ken kijtowa itájto̱l Dios, ayꞌya ankejla̱ntokej yej aye̱kti iwá̱n welja ankimelaꞌcho̱kiliáj tokni̱wa̱n. Inó̱n iga poxsan ximosepancho̱kili̱ka̱n sewoꞌ iwá̱n seꞌ iga inochi amoa̱lmajmej. 23 Porque amejeme̱n sej an‑ojpanace̱rojkej;* eꞌ amotaj ayejoꞌ yej miki, sino que mitzmakakej vida Dios iga itájto̱l yej isatoꞌ iwá̱n nochipa onos. 24 Porque itájto̱l Dios kijtowa:

Nochi gente ken tikita kochkiꞌ,

iwá̱n nochi yej motapialiá moweyimati, iwá̱n inó̱n yej kipiá, ken tikita ixo̱chiyo kochkiꞌ.

Kochkiꞌ wa̱ki iwá̱n xi̱ni ixo̱chiyo;

25 eꞌ itájto̱l toTe̱ko nochipa onos.

Iwá̱n iní̱n tájto̱l inó̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj yej tasalva̱rowa yej amejeme̱n mitzpowilijkej.

2

1 Xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj nochi yej ajaye̱kti, ayoꞌ xitakajkaya̱waka̱n, amo san ximopajpanti̱ka̱n iga anye̱ꞌnemij, amo xita‑i̱xitaka̱n iwá̱n amo xitapo̱powaka̱n. 2 Ximochi̱waka̱n ken seliꞌko̱kone̱ꞌ yej a̱tanekij iga kinektokej chi̱chiwala̱ꞌ, iwá̱n ino̱nwaꞌ chi̱chiwala̱ꞌ kijto̱jneki itájto̱l Dios yej pox ye̱kti iwá̱n te̱pale̱wiá iga wel má̱j matimoconfia̱ro̱ka̱n ipan yéj iwá̱n wel te̱salva̱rowa. 3 Amejeme̱n ankimátija iga toTe̱ko poxsan te‑ikne̱liá.

Cristo, teꞌti yej isatoꞌ

4 Inó̱n iga xikna̱ꞌtecho̱ka̱n toTe̱ko Jesucristo, yéjwaꞌ ken tikita se̱ teꞌti yej isatoꞌ, yej la gente kitajkalkej, eꞌ inó̱n teꞌti Dios kitapejpen iwá̱n poxsan vale̱rowa. 5 Amejeme̱n no̱ ken antemej yej isatokej, iwá̱n iga ino̱mej teꞌti Dios nemi kichi̱wa tio̱pan ka̱n onos iyEspí̱ritoj, iwá̱n amejeme̱n ansacerdo̱tejmej yej ankichi̱waj ken kineki Dios, iwá̱n Jesucristo mitzpale̱wiáj iga ankimakaj iyofre̱ndaj Dios yej poxsan kiye̱ꞌita. 6 No̱ ijkí̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios:

Nej nikta̱liá se̱ teꞌti ipan Jerusalén,* inó̱n teꞌti ka̱n pe̱wa iga mochi̱wa kajli, iwá̱n inó̱n teꞌti Dios kitapejpen iga poxsan vale̱rowa,

yej ípan moconfia̱rowa ayá̱ꞌ mopi̱najti̱j.

7 Iga amejeme̱n yej ankicre̱dowaj, inó̱n teꞌti poxsan vale̱rowa, eꞌ iga ino̱mej yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj, mocumpli̱rowa ka̱n ijkuilijtoꞌ pan itájto̱l Dios:

Yej kalchi̱waj kitajkalkej inó̱n teꞌti,

eꞌ inó̱n teꞌti ma̱jya sej vale̱rowa iga kitapejpenkej iga ípan mataksato kajli yej nemi mochi̱wa.

8 No̱ mochij yej ijkí̱n ijkuilijtoꞌ:

Teꞌti ka̱n mokxiwi̱tekilo iwá̱n teꞌti yej tawetzi̱ltiá.

Yejemej mokxiwi̱tekij iga ayá̱ꞌ kicre̱dowaj itájto̱l Jesucristo, ino̱mej ino̱nya nokta iga wa̱lkej.

Amejeme̱n itatki Dios

9 Eꞌ amejeme̱n gente yej Dios mitztapejpenkej, ansacerdo̱tejmej yej antekipanowaj iga yéj. Amejeme̱n gente yej anye̱ꞌnemij iyi̱xtaj, iwá̱n mitzno̱tzkej iga xikpowaka̱n yej Dios kichij yej ayagaj má̱j wel kichi̱wa. Dios mitzki̱xtijkej ka̱n ankichijtoyaj yej aye̱kti iga iná̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti ken yéj kineki. 10 Ikya amejeme̱n ayéj te̱ amoteki iyi̱xtaj Dios, eꞌ iná̱n amejeme̱n gente yej itátkiya Dios. Ikya ayagaj mitzikne̱lia̱yaj, eꞌ iná̱n mitzikne̱liaja Dios.

Xinemika̱n ken Dios kineki

11 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, yej ken anwejkacha̱nejkej iwá̱n yej ken ampanówajsan pan iní̱n ta̱jli,† nimitztajtaniliáj iga amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti yej mitzyo̱ltila̱naj, wa̱n amo xikchi̱waka̱n yej ayá̱ꞌ mitzpale̱wiáj iga ankitokaj iyojwi toTe̱ko. 12 Xiye̱ꞌnemika̱n iyi̱xtaj yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj Dios. Ijkó̱n yejemej, malej iga amejeme̱n mitzijliáj iga ankichi̱waj yej aye̱kti, yejeme̱n kitaskej iga ankichi̱waj yej ye̱kti iwá̱n kiweyimati̱lti̱skej Dios kua̱ꞌ yéj wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki.

13 Iga ankitokaj toTe̱ko, xiktajto̱lkakika̱n yej manda̱rowaj ipan iní̱n ta̱jli: ken el rey César‡ iga yéj má̱j manda̱rowa, 14 iwá̱n gobernado̱rmej iga kiti̱tani el rey iga makicastiga̱ro̱ka̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti iwá̱n maye̱ꞌtajto̱ka̱n iga yej kichijtokej yej ye̱kti. 15 Porque Dios kineki iga amejemej xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iga ayꞌya mamitzpo̱powaka̱n ino̱mej yej xejxe̱toꞌnemij yej aki̱xmatij itájto̱l toTe̱ko.

16 Xinemika̱n ken yej wel ankichi̱waj ken ankinekij iga ayagaj mitzpiáj ken esclavo,§ eꞌ malej iga wel ankichi̱waj ken ankinekij, amo iga ino̱nya xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Xinemika̱n ken iyescla̱vojmej Dios iga ankichi̱waj ken yéj kineki. 17 Xitarrespeta̱ro̱ka̱n, xikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n, xikmajmawili̱ka̱n Dios iwá̱n xik‑respeta̱ro̱ka̱n rey César.

Matimi̱xkui̱ti̱ka̱n pan Cristo ken iga kisufri̱roj

18 Amejeme̱n yej an‑escla̱vojmej, xikchi̱waka̱n ken mitztekimakaj amote̱komej. Siga te‑ijikni̱mej o malej ayá̱ꞌ o siga mitzikno̱chi̱waj. 19 Dios mitzye̱ꞌitaj siga ankijyo̱wiáj malej iga amote̱komej mitzyokacastiga̱rowaj iga ankichi̱waj ken Dios kineki. 20 Eꞌ siga mitzikno̱chi̱waj iga ankichi̱waj yej aye̱kti, ayꞌya agaj wel kijtowa iga mitzyoka‑ikno̱chi̱waj; eꞌ siga ankichi̱waj yej ye̱kti iwá̱n mitzikno̱chi̱waj iwá̱n ankijyo̱wiáj, Dios kiye̱ꞌita. 21 Iga inó̱n nokta mitztapejpenkej Dios; iga Cristo no̱ kikno̱chijkej iga totechko, inó̱n iga matikchi̱waka̱n ken yéj kichij. 22 Cristo ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti iwá̱n ayí̱ꞌ takajkayaj. 23 Kua̱ꞌ kuajkuantas yej ajaye̱kti kijlia̱yaj, Cristo ayá̱ꞌ tate̱nkuepilia̱ya iwá̱n kua̱ꞌ kimagakej, yéj ayá̱ꞌ moma̱kuepaꞌ sino que kisenta̱lia̱ya iya̱lmaj pan Dios yej taye̱ꞌjuzga̱rowa. 24 Cristo miguiꞌ ipan cruz iga totechko, iga iná̱n tejemej matikajte̱waka̱n iga tikchijtokej yej aye̱kti, iwá̱n welja matiye̱ꞌnemika̱n. Cristo kimagakej este pox eski̱saꞌ, iga amejeme̱n xi‑achitiaka̱n. 25 Porque ikya amejeme̱n ken tikita anborre̱gojmej yej pojpolijtinemiáj, eꞌ iná̱n ayoꞌ ampojpolijtinemij iga ankitókaja Cristo yej nochipa mitzcuida̱rowaj.

3

Ken makichi̱waka̱n yej na̱miktitokej

1 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n siwa̱tkej yej anwe̱wejyojkej, xikchi̱waka̱n ken kijtowa amowé̱j, ijkó̱n sejsé̱ de yejemej yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj itájto̱l Jesucristo, wel no̱ makicre̱do̱ka̱n, malej iga ayá̱ꞌ ankipowiliáj, 2 iga yejemej kitaskej iga anye̱ꞌnemij iwá̱n antarrespeta̱rowaj. 3 Iga anmomo̱nsajtiliáj, ayá̱ꞌ onoꞌ iga kén anmotzijtzikuiáj iga mapoxye̱ꞌne̱si amotzónkal, o iga xikta̱li̱ka̱n yej de oro, o iga xiknenti̱ka̱n amotzótzol yej pox patiyoj. 4 Ma̱jwaꞌ anyo̱ltzope̱likmej, iga ijko̱mpa mo̱nsajtilis nike̱man atamis, iwá̱n ompa ne̱si iga amejeme̱n ante‑ijikni̱mej iwá̱n ankichi̱waj iga xonoka̱n tamelá̱, ino̱nwaꞌ kipoxye̱ꞌita Dios. 5 Ijkó̱n yo̱ltzope̱likmej siwa̱tkej yej ikyapamej yej ye̱ꞌnemiáj. Yejemej moconfia̱rowa̱yaj ipan Dios iwá̱n kicre̱dowa̱yaj iwe̱wejmej. 6 Ijkó̱n kichij Sara, yéj kicre̱doj iwé̱j yej ito̱ka̱ꞌ Abraham. Kua̱ꞌ Sara tajtowa̱ya wa̱n iwé̱j, kijlia̱ya “note̱ko”. Iwá̱n amejeme̱n anmochi̱waskej ken kua̱ꞌ ipilowa̱n Sara, siga ankichi̱waj yej ye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ ankimajmawiliáj nité̱.

7 Amejeme̱n tajta̱gaꞌ yej anna̱miktitokej, xikye̱ꞌitaka̱n sejsé̱ amosiwa̱ꞌ. Yejemej kajasi iga xik‑respeta̱ro̱ka̱n porque siwa̱tkej ayá̱ꞌ má̱j tajyo̱wiáj que tajta̱gaꞌ; yejemej no̱ mosalva̱ro̱skej kensan amejemej iga Dios mitzikne̱liáj. Ijkó̱n xikchi̱waka̱n iga nité̱ amo mamitztzakuili̱ka̱n kua̱ꞌ antajtowaj wa̱n Dios.

Yej kikno̱chi̱waj iga kichi̱waj yej ye̱kti

8 Iní̱n nimitzijliáj, xonoka̱n ken kua̱ꞌ se̱san amoa̱lmajmej, xita‑ikne̱li̱ka̱n iwá̱n ximose̱pancho̱kili̱ka̱n. Xite‑ijikni̱wa̱n iwá̱n amo ximoweyimatika̱n. 9 Siga agaj mitzchi̱wiliáj tejté̱ yej aye̱kti, amo no̱ xikchi̱wili̱ka̱n ijkó̱n. Siga agaj mitzijliáj kuajkuantas yej ajaye̱kti, amo xikte̱nkuepili̱ka̱n. Ma̱jwaꞌ xiktajtanili̱ka̱n Dios iga makipale̱wi̱ka̱n yejemej, porque Dios mitztapejpenkej iga mamitzye̱ꞌchi̱waka̱n. 10 Iga ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios:

Yej kineki maye̱ꞌono iwá̱n mapa̱kto,

amo makijijto yej aye̱kti

niga matakajkaya̱wa.

11 Amo makichi̱wa yej aye̱kti, makichi̱wa yej ye̱kti.

Makichi̱wa iga nochipa maono tamelá̱ wa̱n nochi tokni̱mej.

12 Iga Dios kipale̱wiá yej ye̱ꞌnemij,

iwá̱n kitajto̱lkui kua̱ꞌ ora̱dowaj,

eꞌ ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita yej kichi̱waj yej aye̱kti.

13 ¿A̱ꞌ wel mitzchi̱wili̱skej yej aye̱kti siga amejeme̱n nochipa ankichi̱waj yej ye̱kti? 14 Siga agaj mitzchi̱wiliáj tejté̱ iga ankichijtokej yej ye̱kti, amejeme̱n xipa̱kika̱n. Amo xikmajmawili̱ka̱n ni agaj, niga ximajmatoka̱n. 15 Ma̱jwaꞌ ipan amoa̱lmaj xikweyimati̱lti̱ka̱n Cristo iga yéj amoTe̱ko. Nochipa xikmatitóka̱nya te̱ ankijli̱skej nochi yej mitztajtanij de inó̱n yej amejeme̱n ankichi̱xtokej iga anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko. 16 Eꞌ kua̱ꞌ antajtowaj, amo ximoweyimatika̱n iwá̱n xitarrespeta̱ro̱ka̱n. Yej amoa̱lmaj mitzijliáj iga ye̱kti, inó̱n xikchi̱waka̱n, iga yej mitzma̱lijliáj iga ankicre̱dojtokej Cristo, mamopi̱najti̱ka̱n iga san tajtajtojkej. 17 Má̱j ye̱kti, siga Dios kineki, mamitzikno̱chi̱waka̱n iga ankichi̱waj yej ye̱kti, que iga mamitzikno̱chi̱waka̱n iga ankichi̱waj yej aye̱kti.

18 Porque Cristo no̱ kikno̱chijkej kua̱ꞌ kimiktijkej iga yej aye̱kti tikchijkej. Miꞌ se̱san ve̱j iga totechko iwá̱n ayꞌ kajasi sej iga mamiki iga tejemej. Yéj ayá̱ꞌ kichij yej aye̱kti; eꞌ miguiꞌ iga yej kichi̱waj yej aye̱kti wel maonoka̱n ite̱noj Dios. Miguiꞌ icue̱rpoj iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios ki‑ojpa‑ixitij. 19 Iwá̱n iyEspí̱ritoj Cristo yajki kita̱tapo̱wi̱to ino̱mej espi̱ritojmej yej pre̱sojtitokej. 20 Ino̱mej yej pox ikya ayá̱ꞌ kicre̱dojkej yej kijtoj Noé, kua̱ꞌ Dios kijyo̱wilijtoya iga kichi̱xtoya iga mamoyo̱lpataka̱n ino̱mej mie̱j Noé nemi kichi̱wayaj weyi á̱ka̱l. Ocho tokni̱mej moma̱nawijkej ipan weyi á̱ka̱l, ino̱mej ayá̱ꞌ a̱mikikej. 21 Inó̱n a̱ꞌti kijto̱jneki yej ken iga mobautiza̱ro̱lo* iná̱n, yej iga timosalva̱rojkej. Iga se̱ mobautiza̱rowa, ayéj iga mae̱wi ikajlo̱ꞌ, sino que iga se̱ makitajtanili Dios iga makiperdona̱ro yej kichi̱wa yej aye̱kti. Iwá̱n timosalva̱rowaj iga Jesucristo ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya. 22 Yéj yajki ipan cielo iwá̱n e̱watoꞌ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ† Dios iwá̱n yéj kimanda̱rowa a̱ngelejmej iwá̱n nochi yej manda̱rowaj iwá̱n kipiáj poder.

4

Matikchi̱waka̱n ken Dios kineki

1 Ijkó̱n ken Cristo kikno̱chijkej, ijkó̱n no̱ amejeme̱n xiksenta̱li̱ka̱n amoa̱lmajmej iga mamitzikno̱chi̱waca̱n. Yej kijyo̱wiá iga kikno̱chi̱waj ken Cristo, kikájteja iga kichi̱wa yej aye̱kti. 2 Ijkó̱n kitekichijtos nochipa ken kineki Dios, ayá̱ꞌ kichijtos ken kiyo̱ltila̱na yej aye̱kti. 3 Ikya no̱ amejeme̱n ankichijtoyaj ken kichi̱waj yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios, amejeme̱n anmote̱kayaj wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n anna̱miktitokej, ankichijtoyaj yej mitzyo̱ltila̱nayaj yej aye̱kti, anta̱wa̱nayaj, nochipa ansenta̱wa̱nayaj ka̱n pox antajtakua̱yaj iga an‑ilwichi̱wayaj, iwá̱n ankiweyimati̱ltia̱yaj i̱dolojmej. Iwá̱n Dios kijiya nochi i̱dolojmej. 4 Eꞌ iná̱n yejemej ayꞌ kojasij te iga ayꞌya ankichi̱waj ken yejemej kichi̱waj, iwá̱n mitzpo̱pówaja. 5 Yejeme̱n se̱ día yawij asitij ite̱noj Dios yej kijuzga̱rowa yej isatokej iwá̱n yej miktokej, iwá̱n yejeme̱n kijto̱skej nochi yej kichijkej. 6 Porque yej iná̱n miktókeja no̱ ikyay kipowilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj iga iyespi̱ritojmej wel isatoskej nochipa wa̱n Dios. Iga Dios kíjtoja iga nochi gente miki.

7 Ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga yáwiya tamiti nochi. Inó̱n iga amejeme̱n xiktapejpenaka̱n iga xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iwá̱n nochipa xitajto̱ka̱n wa̱n Dios. 8 Eꞌ yej má̱j ye̱kti, amejeme̱n ximopoxcho̱kili̱ka̱n porque iga anmopoxcho̱kiliáj wel anmoe̱lka̱wiliáj siga agaj mitzchi̱wiliáj yej aye̱kti. 9 Xitao̱mema̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ mitzpaxa̱lowiliáj yej akipiáj ka̱n ka̱wij, amo te̱ xikijto̱ka̱n. 10 Eꞌ ijkó̱n ken Dios sejsé̱ mitzmakakej yej wel ankichi̱waj, inó̱n xikuika̱n iga xikpale̱wi̱ka̱n sekin. 11 Siga agaj wel ye̱ꞌtajtowa, makipowa itájto̱l Dios. Siga agaj wel kipale̱wiá seꞌ tokni̱n, makichi̱wa iga itájpal yej Dios kimaka. Nochi yej ankichi̱waj, xikchi̱waka̱n iga mamoweyimati̱lti Dios ipan ito̱ka̱ꞌ Jesucristo, porque yéj iga iweyi poder nochipa manda̱rowa. Ijkó̱nyawaꞌ.

Kikno̱chi̱waj iga kitokaj Cristo

12 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo ximomajti̱ka̱n kua̱ꞌ ankisufri̱rowaj iga kuajkuantas mitzchi̱wiliáj iga anmoconfia̱rowaj ipan Cristo, inó̱n ankimatitókeja. 13 Ma̱jwaꞌ xipa̱kika̱n kua̱ꞌ mitzikno̱chi̱waj kensan Cristo no̱ kikno̱chijkej, iga no̱ xipa̱kika̱n kua̱ꞌ wi̱ꞌ iwá̱n iweyi poder. 14 Xipa̱kika̱n kua̱ꞌ mitzijliáj kuajkuantas iga ankitokaj Cristo, iga iyEspí̱ritoj Dios yej nochi kimanda̱rowa, onoꞌ wa̱n amejeme̱n. Yejemej kima̱lijliáj Dios, eꞌ amejeme̱n ankiweyimati̱ltiáj. 15 Siga agaj de amejeme̱n kikno̱chi̱waj, ayejpa iga antamiktijkej, niga antachtekkej, niga ankichijkej yej aye̱kti o niga anyokayawij antajto̱tij ka̱n ayá̱ꞌ kajasi xitajto̱ka̱n. 16 Eꞌ siga mitzikno̱chi̱waj iga ankitokaj Cristo, amo xipi̱na̱waka̱n, ma̱jwaꞌ xikweyimati̱lti̱ka̱n Dios iga inó̱n mitzchi̱wiliáj.

17 Ásiꞌya hora iga Dios yawi tajuzga̱ro̱ti, eꞌ pe̱wa ipan ipilowa̱n Dios. Siga pe̱wa ipan tejemej, ¿ka̱n kimakatij in ino̱mej yej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kijtowa itájto̱l Dios? 18 Siga yej ye̱ꞌnemi ayéj fácil iga mosalva̱rowa, ¿ka̱n kimakati yej kichijtoꞌ yej aye̱kti? 19 Inó̱n iga yej kisufri̱rowaj iga ijkó̱n kineki Dios, má̱j makichi̱waka̱n yej ye̱kti iwá̱n makisenta̱li̱ka̱n iya̱lmajmej ipan Dios yej te̱chij, pues Dios nochipa kichi̱wa yej kijtowa.

5

Pedro kino̱no̱tza yej kitokaj toTe̱ko

1 Achi manimitzno̱no̱tzaka̱n amejeme̱n ancia̱nojmej* yej ankidirigi̱rowaj tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo. Nej no̱ ni‑ancia̱noj kensan amejeme̱n, iwá̱n nej nikitaꞌ ken kikno̱chijkej Cristo. Nej no̱ nisen‑onos wa̱n toTe̱ko kua̱ꞌ kine̱xti̱j iweyipode̱r. 2 Xikitaka̱n tokni̱wa̱n yej Dios mitzmakakej iga xicuida̱ro̱ka̱n. Xicuida̱ro̱ka̱n ken se̱ yej kicuida̱rowa yo̱lka̱mej. Xikyo̱lmakaka̱n iga xikchi̱waka̱n ken Dios kineki, iwá̱n amo xiktekiꞌchi̱waka̱n. Ayéj iga tomi̱n mamitzyo̱ltila̱naka̱n. 3 Amo xiktekimakaka̱n ken kua̱ꞌ amotatki tokni̱wa̱n yej ankicuida̱rowaj, ma̱jwaꞌ mami̱xkui̱ti̱ka̱n ipan amejeme̱n iga anye̱ꞌnemij. 4 Ijkó̱n kua̱ꞌ ne̱siki Jesucristo yej kimanda̱rowa nochi pasto̱rmej, amejeme̱n mitzmakaskej amocoro̱naj† yej este mo̱nsajtiꞌ yej ayí̱ꞌ tamis.

5 Ijko̱nsan no̱ amejeme̱n chokomej, xikchi̱waka̱n ken mitzijliáj ancia̱nojmej. Ximoali̱mpamatika̱n iga wel ximosepancre̱do̱ka̱n iga ijkí̱n kijtowa itájto̱l Dios:

Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita yej moweyimati,

eꞌ kipale̱wiá yej moali̱mpamati.‡

6 Ximoali̱mpamatika̱n iyi̱xtaj Dios yej kipiá poder, iga yéj wel mamitzweyimatika̱n kua̱ꞌ nokta kinekis. 7 Xikijli̱ka̱n Dios nochi yej amejeme̱n mitzyo̱lmiktijtokej, iga yéj kineki mamitzpale̱wi̱ka̱n.

8 Xitajla̱ntoka̱n, amo ken kua̱ꞌ xikochtoka̱n; iga Tzitzimiꞌ mitzijiyaj iwá̱n yéj ken tikita te̱kua̱ni yej tzajtzitinemi iga kite̱mowa yej yawi kikua̱ti. 9 Ximoconfia̱rojtoka̱n ipan toTe̱ko iga wel xikta̱nili̱ka̱n Tzitzimiꞌ. Ankimatij iga ijko̱nsan no̱ tokni̱wa̱n yej onokej no̱ya̱n ipan ta̱jli, no̱ nemi kikno̱chi̱waj. 10 Eꞌ kua̱ꞌ acha̱ mitzikno̱chijkej, Dios kichi̱was iga anye̱ꞌonoskej, iwá̱n iga amejeme̱n ayí̱ꞌ xikajte̱waka̱n iga anmoconfia̱rowaj ipan yéj; mitzpale̱wi̱skej iga amo xikajte̱waka̱n iyojwi. Dios no̱ mitzpale̱wi̱skej iga xikmelaꞌmatitoka̱n yej ankicre̱dowaj. Dios te̱poxcho̱kiliá iwá̱n te̱no̱tzaꞌ iga matisen‑onoka̱n wa̱n Jesucristo ka̱n nochipa manda̱rojtoꞌ. 11 Yéj nochipa makipiá poder. Ijkó̱nyawaꞌ.

Monawatiá

12 Tokni̱n Silvano, yej akikajte̱wa iyojwi toTe̱ko, ne̱pale̱wij iga nimitzijkuilowilijkej iní̱n a̱maꞌ iga nimitzno̱no̱tzaj iwá̱n iga xikmatika̱n iga nochi yej mitzpasa̱rojkej mitzne̱xtiliáj iga Dios mitzpoxcho̱kiliáj. Iwá̱n iní̱n amo xike̱lka̱waka̱n.

13 Tokni̱wa̱n yej Dios no̱ kitapejpen kensan amejemej yej onokej Babilonia,§ mitzti̱taniliáj saludos. Marcos yej nikita ken nopiltzi̱n no̱ mitzti̱taniliáj saludos. 14 Ximosaluda̱ro̱ka̱n seꞌ iwá̱n seꞌ iwá̱n ximopipitzo̱ka̱n iga anmocho̱kiliáj iga amejeme̱n ipilowa̱n Dios.

Xonoka̱n tamelá̱, amejeme̱n yej anse̱titokej wa̱n Jesucristo. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:1 1:1 Kiki̱xtijkej iga moconfia̱rojkej ipan Jesucristo. Ipan Hch 8:1 tikitaj ken iga pe̱ꞌ mochij ijkó̱n.

‡ 1:2 1:2 Ipan griego tajtowa iga kajtzelwiá iga iyesyo Jesucristo. Anka Pedro kejla̱mikiá ken kichi̱wayaj ikya judiyojmej iga maye̱ꞌonoka̱n iyi̱xtaj Dios. Ex 24:8, Heb 9:19, Ex 29:22, Heb 10:22, Lv 14:6-7 y Lc 5:14

§ 1:10 1:10 Xikita glosario “Profeta”.

* 1:12 1:12 Xikita glosario “Ángel”.

† 1:16 1:16 Lv 11:44-45; 19:2

‡ 1:19 1:19 Xikita glosario “Borrego”.

§ 1:19 1:19 Ex 12:3,5

* 1:23 1:23 Jn 3:3

* 2:6 2:6 O “Sion” yej ito̱ka̱ꞌ tepe̱ꞌ ka̱n mochij a̱ltepe̱ꞌ Jerusalén.

† 2:11 2:11 Anka kijto̱jneki iga yej kitoka Cristo imelaꞌcha̱n ipan cielo.

‡ 2:13 2:13 Xikita glosario “César”.

§ 2:16 2:16 Xikita glosario “Esclavo”.

* 3:21 3:21 Xikita glosario “Bautizar”.

† 3:22 3:22 Yej e̱watoꞌ ila̱doj iye̱ꞌma̱ꞌ se̱ rey, no̱ manda̱rowa. Ijkó̱n Jesús senmanda̱rowa wa̱n iTaj.

* 5:1 5:1 Xikita glosario “Anciano”.

† 5:4 5:4 Xikita glosario “Corona”.

‡ 5:5 5:5 Pr 3:34

§ 5:13 5:13 Anka Babilonia kijto̱jneki a̱ltepe̱ꞌ Roma.

2 Pedro

1

2

3

Ó̱meya a̱maꞌ yej kijkuiloj

San Pedro

1

Pedro kijkuilowiliá yej kitokaj Cristo

1 Nej niPe̱dro iyapó̱stol* Jesucristo, ken tikijtowaj nej se̱ yej yéj kiti̱tan. Nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ amejeme̱n yej poxsan anmoconfia̱rowaj ipan toTe̱ko kensan nejemej, iga toDio̱s Jesucristo yej te̱salva̱rowa nochipa kichi̱wa yej ye̱kti. 2 Poxsan xiye̱ꞌonoka̱n iwá̱n tamelá̱ xonoka̱n iga anki̱xmatij Dios iwá̱n Jesucristo yej toTe̱ko.

Dios te̱no̱tza iga matiye̱ꞌnemika̱n

3 Iga ipode̱r Dios te̱máꞌ nochi yej tiknekij iga wel matonoka̱n ken yéj kiye̱ꞌita. Yéj kichij iga matiki̱xmatika̱n Jesucristo yej te̱no̱tzaꞌ iga iweyi poder iwá̱n nochi yej yéj kiye̱ꞌchij. 4 Yéj iga inó̱n iweyi poder te̱máꞌ yej poxsan vale̱rowa yej te̱promete̱rowilij, iga inó̱n amejeme̱n wel xonoka̱n ken yéj onoꞌ iwá̱n xikajte̱wáka̱nya iga ankichi̱waj yej aye̱kti yej mitzyo̱ltila̱naj iwá̱n tapojpolowa, ken kitekichi̱wasnekij yej aki̱xmatij Dios. 5 Iga anmoconfia̱rówaja ipan Dios, iná̱n xikte̱mo̱ka̱n iga xiye̱ꞌnemika̱n, xikmatika̱n katiapa yej ye̱kti, 6 iwá̱n amoma̱tíkasan ximoyo̱ltakua̱wili̱ka̱n iga amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti, iwá̱n ayá̱ꞌ nimaní̱n xikuesiwika̱n, iwá̱n nochipa xikte̱mo̱ka̱n Dios, 7 iwá̱n pox xite‑ijikni̱mej wa̱n yej no̱ kitokaj Cristo, iwá̱n poxsan xikcho̱kili̱ka̱n nochi tokni̱mej.

8 Siga amejeme̱n nochi iní̱n ankichijtokej, ayá̱ꞌ san ampetz‑onoskej, ijkó̱n ayéj bá̱ldejsan anki̱xmatikej toTe̱ko Jesucristo. 9 Eꞌ yej ayá̱ꞌ kichi̱wa ijkí̱n, inó̱n ken tikita pacha o yej ayá̱ꞌ wejka tachá, ké̱lkaja iga Dios kiperdoná̱roja yej ikya kichij yej aye̱kti. 10 Inó̱n iga nokni̱wa̱n, nochipa xikchijtoka̱n ini̱mej yej nimitzijlijkej iga mane̱si iga Dios mitzno̱tzkej iwá̱n mitztapejpenkej. Siga ijkó̱n ankichijtoskej, ayí̱ꞌ anmopojpolo̱skej. 11 Ijkó̱n toTe̱ko Cristo Jesús yej te̱salva̱rowa mitzijli̱skej iga xiye̱ꞌasika̱n ka̱n yéj nochipa manda̱rowa.

Itájto̱l toTe̱ko yej melá̱ꞌ nokta

12 Inó̱n iga nochipa nimitzejla̱ntijtoskej nochi ini̱mej yej nimitzijlijkej, malej iga ankimátija iwá̱n malej iga ankicre̱dojtokej itájto̱l Dios yej mitzne̱xtilijkej. 13 Mie̱j nej nónogoꞌ, kajasi iga manimitztekino̱no̱tzaka̱n ijkí̱n. 14 ToTe̱ko Jesucristo ne̱mati̱ltij iga ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga nia nimikiti. 15 Eꞌ nemi nikchi̱wa nochi yej wel iga kua̱ꞌ nimiꞌya amo xike̱lka̱waka̱n iní̱n yej nimitzijlijkej.

16 Yej nimitzne̱xtilijkej de ipode̱r toTe̱ko Jesucristo iwá̱n iga yéj yawi wi̱tzeti sej, ayéj na̱mo̱lta̱tapowalis yej san nikte̱nchijkej, pues nejemej niknojma‑itakej iweyipode̱r toTe̱ko. 17 Nikitakej kua̱ꞌ Dios yej toTaj kiweyimati̱ltij iwá̱n mokáꞌ iní̱n mo̱nsajtájto̱l, kijtoj: “Ini̱nwaꞌ nokta in noPiltzi̱n yej nikpoxcho̱kiliá, yej niktapejpen.” 18 Nejemej nokta nikakikej in inó̱n yej tajtoj ipan cielo kua̱ꞌ nonoyaj iwá̱n toTe̱ko ipan inó̱n tepe̱ꞌ yej kitapejpen Dios.

19 Wel nokta timoconfia̱rowaj ipan yej kijtojkej profe̱tajmej† iwá̱n pox ye̱kti iga amejeme̱n inó̱n xiktajto̱lkuika̱n. Inó̱n tájto̱l ankitaj ken se̱ cándi̱l yej ta̱wiá ka̱n takomichka̱n, este que matane̱si, ken kua̱ꞌ Cristo ta̱wiá ipan amoa̱lmajmej, ijkó̱n ken si̱talin yej kijliáj lucero de la mañana ta̱wiá kua̱ꞌ tane̱stíwi̱ꞌya. 20 Eꞌ xikmatika̱n iní̱n: ayagaj wel isé̱ltisan kijtowa te̱ kijto̱jneki se̱ profecía yej ijkuilijtoꞌ ipan itájto̱l Dios. 21 Profe̱tajmej ayí̱ꞌ kiyoka‑ijtojkej tejté̱ yej yejémejpa kinekij; yejemej kijtowa̱yaj yej Dio̱spa kijlia̱yaj iga makijto̱ka̱n, san ken kijlia̱yaj el Espíritu Santo.

2

Yej takajkaya̱waj kua̱ꞌ tamachtiáj

1 Onoya no̱ ipan iya̱ltepe̱mej israeli̱tajmej yej ayompa tamachtia̱yaj, yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej; ijko̱nsan no̱ onoskej sekin de amejéme̱mpa yej mitzkajkaya̱wáskejpa iga mitzmachtiáj. Yejemej yawij mitzmachti̱tij, malej iga tatza̱tza̱la̱n mitzmachti̱skej tajto̱lmej yej tapojpolowa, iwá̱n kijto̱skej iga Cristo ayꞌya yej iTe̱komej yejemej, malej iga Cristo ino̱mej kikowaꞌ iga iyesyo. Inó̱mejwaꞌ ima̱tikámejsan mote̱mowiliáj iga nimaní̱n mapoliwika̱n. 2 Iwá̱n miaꞌ kitokaskej ken yejemej poxsan ayompa nemij, iwá̱n itechko yejemej ayꞌya ye̱ꞌtajto̱lo̱j de iyojwi toTe̱ko yej melá̱ꞌ nokta. 3 Iga kipoxpiasnekij tomi̱n, yawij mitzkajkaya̱watij iga na̱mo̱ltájto̱l ka̱nsan mamitzki̱xtili̱ka̱n tomi̱n, eꞌ ikyay Dios kijtoj iga yawi kicastiga̱ro̱ti, iwá̱n yejemej awel cholowaj.

4 Dios ayá̱ꞌ kiperdona̱roj a̱ngelejmej* yej kichijkej yej aye̱kti, sino que kipata̱naltijkej pan texapowé̱j ka̱n takomichka̱n iwá̱n kijilpij iga cadena, ompa onoskej este kua̱ꞌ Dios yawi kijuzga̱ro̱ti nochi. 5 Dios no̱ ayá̱ꞌ kiperdona̱roj ikyapamej yej kichijkej yej aye̱kti kua̱ꞌ onoya Noé, sino que kiti̱tan tiawa̱ꞌ yej poxsan recio ipan ino̱mej gente yej kichijkej yej aye̱kti, iwá̱n kisalva̱roj Noé yej kipowaꞌ itájto̱l Dios iga maye̱ꞌnemilo. Iwá̱n no̱ kisalva̱roj seꞌ siete tokni̱mej. 6 Dios no̱ kitatij a̱ltepe̱mej yej ito̱ka̱ꞌ Sodoma iwá̱n Gomorra, ka̱wiꞌ néxtisan iga ompa mami̱xkui̱tilo iga yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, ijkó̱n yawij kichi̱wili̱tij. 7 Eꞌ Dios kima̱nawij Lot yej ye̱ꞌnemiꞌ, yéj moyo̱lmiktia̱ya ken iga kichi̱wayaj ino̱mej gente yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij. 8 Lot yej ye̱ꞌnemi, cha̱ntitoya ipan a̱ltepe̱ꞌ ka̱n cha̱ntitoyaj ino̱mej yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemij, iwá̱n poxsan moyo̱lmiktia̱ya iga nochipa kitztoya iwá̱n kikakiá yej ino̱mej kichijtoyaj yej aye̱kti.

9 Iní̱n te̱ne̱xtiliá iga toTe̱ko wel kima̱nawiá yej moconfia̱rowa ípan kua̱ꞌ nemi panowaj ipan prueba, iwá̱n iga ke̱man toTe̱ko yawi kicastiga̱ro̱tij yej kichijtokej yej aye̱kti kua̱ꞌ yéj yawi kijuzga̱ro̱ti nochi.

10 ToTe̱ko má̱j yawi kicastiga̱ro̱ti yejsan ke̱ejla̱ntokej iwá̱n kichijtokej yej aye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ kimajmawiliáj ken yéj tatekimaka. Ino̱mej yej ayompa tamachtiáj ayá̱ꞌ majmawij iga kuajkuantas kijliáj yej manda̱rowaj ipan cielo. 11 A̱ngelejmej malej iga má̱j kipiáj poder iwá̱n má̱j manda̱rowaj, ayá̱ꞌ mi̱xe̱wiáj iga iyi̱xtaj toTe̱ko kima̱lijliáj ino̱mej yej manda̱rowaj ipan cielo.

12 Ino̱mej yej ayompa tamachtiáj ken tikita anima̱lmej iga ayá̱ꞌ tajla̱mikij. Yejemej wa̱lkej nokta iga yawij kiki̱tzki̱tij iwá̱n yawij kimikti̱tij. Eꞌ yejemej kima̱lijliáj tejté̱ yej ayá̱ꞌ kentende̱rowaj; eꞌ yejemej yawij mikitij ken tikita anima̱lmej. 13 Dios kikno̱chi̱was in ino̱mej kensan yejemej ta‑ikno̱chijkej. Yejemej pa̱kij iga iyi̱xtaj la gente kichi̱waj yej aye̱kti ken iya̱lmajmej kinekij. Kua̱ꞌ anmonechkowaj iga an‑ilwichi̱waj iga ankejla̱mikij toTe̱ko Jesús, ini̱mej yej ayompa tamachtiáj no̱ asij wa̱n sentakuaj wa̱n amejeme̱n, eꞌ pi̱na̱walo iga mo‑ita ken kichi̱waj. Yejemej ken tikita tejté̱ yej takakalojtoꞌ ipan ye̱ꞌtzótzol.

14 Yejemej kua̱ꞌ kitaj se̱ siwa̱ꞌ maguiꞌ mamasíka̱nya íwa̱n. Iwá̱n ayá̱ꞌ siawij iga kichijtokej yej aye̱kti. Kikajkaya̱waj yej aya momelaꞌconfia̱rowaj ipan toTe̱ko. Yejemej nochipa kejla̱mikij iga ma̱joꞌ mamotapiali̱ka̱n. Iwá̱n ino̱mej ónoꞌya iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti. 15 Yejemej pojpoliwíkeja iga ayꞌya kichi̱waj ken kijtowa itájto̱l Dios. Yejemej kichi̱waj ken kichij profeta Balaam yej ipiltzi̱n Beor. Balaam poxsan kineꞌ tomi̱n yej ayompa mota̱niá. 16 Iwá̱n se̱ burra tajtoj ken tikita gente, kino̱no̱tzaꞌ Balaam iwá̱n kijlij iga ayompa nemi kichi̱wa, wa̱n Balaam ayꞌya kichij ken kinekiá.

17 Ino̱mej yej ayompa tamachtiáj ken tikita wa̱ꞌpo̱zojmej, iwá̱n ken tikita mixti yej kiwi̱ga ejekaꞌ; yejemej onókeja iga ya̱tij ka̱n pox takomichka̱n iwá̱n ompa nochipa onoskej. 18 Kua̱ꞌ tamachtiáj kijtowaj tzojtzope̱liꞌtájto̱l, eꞌ ino̱mej tájto̱l ayagaj kipale̱wiá. Iga tamachtiáj iga se̱ wel kichi̱wa yej aye̱kti ken kiyo̱ltila̱na, kikajkaya̱waj sekin yej kikajtéjkejoꞌ iga kichi̱waj yej aye̱kti. 19 Kijtowaj iga se̱ wel kichi̱wa ken kineki iya̱lmaj iga ayꞌ agaj kitekimaka, eꞌ yejeme̱n awel kikajte̱waj iga kichijtokej yej aye̱kti. Siga agaj awel kikajte̱wa iga kitekichijtoꞌ yej aye̱kti, inó̱n onoꞌ ken esclavo. 20 Yej ki̱xmatíkeja toTe̱ko Jesucristo yej te̱salva̱rowa iwá̱n kimelaꞌkajtéjkeja iga kichi̱waj yej ajaye̱kti, eꞌ sejoꞌ kichi̱waj, inó̱n mochi̱waj ma̱jya sej que iga achto onoyaj. 21 Má̱j ye̱kti katka yejemej amo maki̱xmatika̱n iyojwi toTe̱ko que iga maki̱xmatika̱n iwá̱n makikajte̱waka̱n sej iga kichi̱waj ken iga itájto̱l tatekimaka. 22 Eꞌ ipan yejemej mocumpli̱roj ken mojtowa: “Pe̱lo kikua sej yej kiso̱taꞌ, iwá̱n siwa̱koyame̱ꞌ yej má̱ltijoꞌ, sej momi̱mimilowa ipan sokiꞌ.”

3

Kua̱ꞌ wi̱ꞌ sej toTe̱ko

1 Nokni̱mej yej nimitzpoxcho̱kiliáj, iga iní̱n ó̱meya a̱maꞌ yej nimitzijkuilowiliáj. Ipan iyo̱mexti a̱maꞌ nikneꞌ manimitzno̱no̱tzaka̱n iga xikejla̱mikika̱n iga xikchi̱waka̱n yej ye̱kti. 2 Xikejla̱mikika̱n yej kijtojkej profe̱tajmej yej Dios kitapejpen, iwá̱n ken tatekimáꞌ toTe̱ko yej te̱salva̱rowa, yej apo̱stolejmej mitzne̱xtilijkej.

3 Xikejla̱mikika̱n iní̱n: kua̱ꞌ ayꞌ wejka iga wi̱ꞌ sej toTe̱ko, onoti sekin yej kaja̱wilmatiskej yej kijtoj Dios iwá̱n kichi̱waskej yej aye̱kti san ken kineki iya̱lmajmej. 4 Tatajtaniskej: “¿Te iga áyasan wi̱ꞌ Cristo ken iga kijtoj? Mikíkeja totajwa̱n iwá̱n nochi ijko̱nsan onoꞌ desde iga mochij iní̱n ta̱jli.” 5 Yejemej akikakisnekij iga este íkyaya Dios iga san itájto̱l kichij cielo iwá̱n ta̱jli. Iga san tatekimáꞌ ki̱saꞌ ta̱jli ipan a̱ꞌti iwá̱n nochi onoꞌ iga a̱ꞌti. 6 Iwá̱n iga a̱ꞌti ikya poliwilo̱ꞌ. 7 Eꞌ cielo iwá̱n ta̱jli yej iná̱n onoꞌ, no̱ yawij poliwitij. Onokej iga yawij tatatij kua̱ꞌ Dios yawi tajuzga̱ro̱ti. Íkua̱ꞌ yawij no̱ kipolo̱tij ino̱mej yej ayá̱ꞌ kitajto̱lkuij toTe̱ko.

8 Eꞌ amejeme̱n nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo xike̱lka̱waka̱n iga toTe̱ko se̱ día kita ken mil años iwá̱n mil años kita ken se̱ día. 9 ToTe̱ko ayá̱ꞌ wejka̱was iga kichi̱was yej kijtoj, ken sekin kijtowaj iga pox wéjkaja; eꞌ yéj te̱chí̱xtogoꞌ iga ayá̱ꞌ kineki mapoliwi ni agaj, sino que yéj kineki iga nochi mamoyo̱lpataka̱n.

10 Eꞌ kua̱ꞌ yawi wi̱tzeti toTe̱ko ayagaj kimatitos, ken tikita kua̱ꞌ asi yej tachteki tayowaka̱n; íkua̱ꞌ ipan cielo poxsan tatikui̱nis iwá̱n nochi yej onokej ajko yawij poliwitij iga yawij tatatij. Ijko̱nsan no̱ ta̱jli iwá̱n yej ípan onokej, nochi yawi tatatij.

11 Puej siga ini̱mej nochi yawij poliwitij, ¡inó̱n iga amejeme̱n poxsan xiye̱ꞌnemika̱n iwá̱n xiktokaka̱n toTe̱ko! 12 Xikchi̱xtoka̱n iga maásiya inó̱n día kua̱ꞌ Dios yawi tajuzga̱ro̱ti iwá̱n xikchi̱waka̱n yej ye̱kti iga má̱j nimaní̱n maasi. Íkua̱ꞌ cielo we̱welo̱nis iga tatas iwá̱n nochi yej onokej ajko yawij poliwitij iga yawij tatatij. 13 Eꞌ tejemej tikchi̱xtokej kensan Dios kijtoj iga yawi te̱makati seꞌya cielo iwá̱n seꞌya ta̱jli ka̱n nochi kichi̱waj yej ye̱kti.

14 Inó̱n iga nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, mie̱j inó̱n ankichi̱xtokej, xikitaka̱n iga ayoꞌ xikchijtoka̱n yej aye̱kti iga amo mamitzkuesowili̱ka̱n Dios, ma̱jwaꞌ xonoka̱n tamelá̱ íwa̱n. 15 Xikmatika̱n, toTe̱ko te̱chí̱xtoꞌsan iga kineki matimosalva̱ro̱ka̱n. Ijki̱nsan no̱ mitzijkuilowilijkej tokni̱n Pablo yej tikpoxcho̱kiliáj, ijkó̱n kensan Dios kine̱xtilij. 16 Ipan nochi a̱maꞌ yej Pablo mitzijkuilowilijkej, ijki̱nsan mitzno̱no̱tzkej malej iga ka̱kanaj atikojasij te̱ kijto̱jneki. Iwá̱n sekin yej ayá̱ꞌ ki‑entende̱rowaj iwá̱n ayá̱ꞌ poxsan moconfia̱rowaj ipan Cristo, ayꞌ ompa kijtowaj ken tamachtiá Pablo. Ijko̱nsan no̱ ka̱kanaj ka̱n ijkuilijtoꞌ itájto̱l Dios yejemej ayompa tamachtiáj, iwá̱n ino̱mej ima̱tikámejsan nemi mote̱mowiliáj iga yawij poliwitij.

17 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, ankimátija nochi iní̱n yej nimitzijlijkej, inó̱n iga xikitaka̱n ken iga annemij iga amo mamitzkajkaya̱waka̱n yej ayompa tamachtiáj iga wel mitzki̱xtiáj ipan ye̱ꞌojti iwá̱n wel mitzpojpolowaj. 18 Eꞌ amejeme̱n ma̱jwaꞌ xiki̱xmatika̱n toTe̱ko Jesucristo yej te̱salva̱rowa iwá̱n xikmatika̱n iga te̱cho̱kiliá. ¡Yéjsan mamoweyimati̱lti, iná̱n iwá̱n nochipa! Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Apóstol”.

† 1:19 1:19 Xikita glosario “Profeta”.

* 2:4 2:4 Xikita glosario “Ángel”.

1 Juan

1

2

3

4

5

Áchtopa a̱maꞌ yej kijkuiloj

San Juan

1

Tájto̱l yej kichi̱wa iga nochipa matonoka̱n wa̱n Dios

1 Nejemej nimitzijkuilowiliáj de inó̱n yej onoyay este kua̱ꞌ pe̱waꞌ inochi, iwá̱n yej nikakikej iwá̱n ken iga niknojma‑itakej iga noyi̱xmej. Iwá̱n nikchijchimikej iga noma̱mej. Nemi nimitzta̱tapo̱wiáj de inó̱n Tájto̱l yej kichi̱wa iga wel matisatoka̱n.* 2 Ino̱nwaꞌ Tájto̱l Jesucristo yej kichi̱wa iga wel matisatoka̱n, mone̱xtij. Iwá̱n nejeme̱n nikitakej iwá̱n no̱ya̱n nikpowakej; iwá̱n nimitzpowiliáj no̱ amejeme̱n de iní̱n yej kichi̱wa iga nochipa matonoka̱n wa̱n Dios. Iní̱n Tájto̱l onoya iwá̱n toTaj iwá̱n yéj ne‑i̱xne̱xtilijkej. 3 Nimitzpowiliáj kensan nikitakej iwá̱n kensan nikakikej, iga wel matise̱titoka̱n kensan nejeme̱n nise̱titokej iwá̱n Dios yej toTaj iwá̱n Jesucristo yej iPiltzi̱n Dios. 4 Nejemej nimitzijkuilowiliáj iní̱n iga pox matiyo̱lpa̱ktoka̱n.

Dios te̱perdona̱rowiliá iga tikchijkej yej aye̱kti

5 Ini̱nwaꞌ in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej Jesucristo ne̱ne̱xtilijkej yej nejemej nimitzpowiliáj amejeme̱n: Dios ayí̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti, iga yéjwaꞌ nokta ta̱wi̱lyo̱ꞌ, ka̱n yéj onoꞌ ayá̱ꞌ takomichka̱n. 6 Siga tikijtowaj iga tise̱titokej íwa̱n, iwá̱n tikchí̱wajoꞌ yej aye̱kti iga tonókejoꞌ ken ka̱n takomichka̱n, titakajkaya̱waj iga atikchi̱waj ken itájto̱l Dios tane̱xtiliá. 7 Eꞌ siga tinemij ka̱n ta̱wi̱lpan, ijkó̱n ken Dios onoꞌ ka̱n ta̱wi̱lpan, ijkó̱n tise̱titokej iwá̱n nochi yej kicre̱dowaj Cristo; iwá̱n iyesyo Jesucristo yej iPiltzi̱n Dios te̱pajpa̱kiliá nochi yej tikchi̱waj yej aye̱kti.

8 Siga tikijtowaj iga ayá̱ꞌ tikchijkej yej aye̱kti, toga̱nájmejsan timokajkaya̱waj, iwá̱n ayá̱ꞌ tikijtowaj yej melá̱ꞌ nokta. 9 Eꞌ siga timote̱nxitomaj iga tikchijkej yej aye̱kti, Dios nochipa kichi̱wa ken kijtowa iwá̱n yéjsan kajasi iga tee̱lka̱wiliá iga tikchijkej yej aye̱kti, iwá̱n wel tee̱wi̱ltiliá yej ayompa tikchijkej. 10 Siga tikijtowaj iga ayá̱ꞌ tikchijkej yej aye̱kti, nemi tikijtowaj iga Dios takajkaya̱wa, iwá̱n ijkó̱n ne̱si iga ayá̱ꞌ nemi tiktajto̱lkuij Dios.

2

Cristo yej te̱tajtowiliá

1 Amejeme̱n yej nimitzitaj ken nopilowa̱n, nimitzijkuilowiliáj iní̱n iga amo xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Eꞌ siga agaj kíchijaꞌ yej aye̱kti, tikpiáj se̱ yej te̱tajtowiliá iyi̱xtaj toTaj, ino̱nwaꞌ Jesucristo. Yéj ayí̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti. 2 Jesucristo mote̱máꞌ iga miꞌ iga tejemej iga mate̱perdona̱rowili yej tikchijkej yej aye̱kti, ayejsan iga tejemej, no̱ iga inochi gente yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli.

3 Siga tikchi̱waj ken Dios tatekimaka, ijkó̱n tikmatij iga tiki̱xmátija Dios. 4 Eꞌ siga agaj kijtowa: “Nej niki̱xmati Dios”, iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱wa ken yéj tatekimaka, ino̱nwaꞌ takajkaya̱wa, ayompa tajla̱miki. 5 Eꞌ kua̱ꞌ tikchi̱waj ken Dios tatekimaka, ompa mone̱xtiá iga tikcho̱kiliáj nokta in Dios; iwá̱n ijkó̱n tikmatij iga tise̱titokej iwá̱n yéj. 6 Yej kijtowa iga se̱titoꞌ iwá̱n Dios, manemi ken nemiá Jesucristo.

Seꞌpay te̱tekimaka Dios

7 Nokni̱wa̱n, iní̱n yej nimitzijkuilowiliáj iga xikchi̱waka̱n, ayéj seꞌpay yej te̱tekimaka Dios: ino̱nsan yej amejeme̱n ikyay mitztekimakakej iga xikchi̱waka̱n. Iní̱n yej ikyay mitztekimakakej, amejeme̱n ankikakíkeja. 8 Eꞌ malej ijkó̱n, nimitzijkuilowiliáj seꞌpay iga nimitztekimakaj, wel tikijtowaj iga iní̱n aya i̱ꞌ mokaki, iwá̱n ankimatij iga ijkó̱n nokta tamachtij Cristo iwá̱n mone̱xtiá no̱ pan amejeme̱n. Iga nó̱ya̱nya nemi momati iní̱n tájto̱l, ken kua̱ꞌ némiya ta̱wiá no̱ya̱n iwá̱n tako̱mitilyo̱ꞌ nemi pojpoliwi.

9 Siga agaj kijtowa iga onoꞌ ipan ta̱wi̱lyo̱ꞌ, iwá̱n kijiya iyikni̱n, inó̱n ónogoꞌ ka̱n takomichka̱n. 10 Yej kicho̱kiliá iyikni̱n, inó̱n onoꞌ pan ta̱wi̱lyo̱ꞌ, iwá̱n akichi̱waltiá iga seꞌ makichi̱wa yej aye̱kti. 11 Eꞌ yej kijiya iyikni̱n inó̱n onoꞌ ka̱n takomichka̱n iwá̱n nemi ka̱n takomichka̱n iwá̱n ayá̱ꞌ kimati ka̱n yawi, iga tako̱mitilyo̱ꞌ ken ki̱xtzaktoꞌ.

12 Nopilowa̱n, nimitzijkuilowiliáj iga Dios mitzperdona̱rowilíjkeja nochi yej ankichijkej yej aye̱kti, iga Cristo miꞌ iga amejeme̱n. 13 Te̱tajwa̱n, nimitzijkuilowiliáj amejeme̱n porque anki̱xmátija Cristo yej onóyaya este kua̱ꞌ aya onoya nité̱. Chokomej iwá̱n takomej nimitzijkuilowiliáj amejeme̱n iga ankita̱nilijkej Tzitzimiꞌ.

Nimitzijkuilowiliáj amejeme̱n yej nimitzitaj ken nopilowa̱ntzitzi̱n iga anki̱xmatikej toTaj. 14 Te̱tajwa̱n, mitzijkuilowilijkej amejeme̱n porque anki̱xmatij Cristo yej onóyaya kua̱ꞌ aya onoya nité̱. Nimitzijkuilowilijkej amejeme̱n chokomej iwá̱n takomej iga ankijyo̱wiliáj iga annemij ipan iyojwi toTe̱ko, iwá̱n ipan amoa̱lmajmej ankicre̱dojtokej itájto̱l Dios, iwá̱n ankita̱nilijkej Tzitzimiꞌ.

15 Amo xikyo̱lmakaka̱n iga xikchi̱waka̱n ken kichi̱waj yej aki̱xmatij Dios, niga mamitzyo̱ltila̱naka̱n yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli. Siga tej tikyo̱lmakatoꞌ iga tikchi̱wa yej aye̱kti yej onoꞌ ipan iní̱n ta̱jli, awel tikcho̱kiliá toTaj. 16 Iga nochi yej aye̱kti yej te̱ne̱xtiliá yej kichi̱waj yej aki̱xmatij Dios, yej mochi̱wa ipan iní̱n ta̱jli: ken yej te̱yo̱ltila̱na yej aye̱kti, yej tikitaj wa̱n tikpiasnekij, iwá̱n iga timoweyimatij iga nochi yej tikpiáj. Nochi iní̱n ayá̱ꞌ te̱ne̱xtiliá toTaj Dios. 17 Eꞌ iní̱n ta̱jli iwá̱n nochi yej onoꞌ yej ajaye̱kti yej te̱yo̱ltila̱na, yáwisan tamiti. Eꞌ yej kichijtoꞌ ken kineki Dios yawi onoti nochipa.

Wi̱ꞌya ta̱gaꞌ yej kijiya Cristo

18 Nopilowa̱n, ayꞌya ke̱ꞌ poliwi kua̱ꞌ toTe̱ko wi̱ꞌ tajuzga̱ro̱ki. Amejeme̱n ankikakikej iga wi̱ꞌ yej kijiya Cristo, iwá̱n iná̱n ne̱sikoj miaꞌ yej kijiyaj Cristo. Inó̱n iga tikmatij iga ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga wi̱ꞌ toTe̱ko. 19 Ini̱mej yej kijiyaj Cristo, de tejéme̱mpasan katka yej tiktokaj Cristo, eꞌ ki̱skej iga ayéj katka de tejéme̱mpa. Porque siga de tejémejpa katka ka̱wiáj iwá̱n tejemej, eꞌ ijkó̱n mochij iga mane̱si iga ayéj nochi de tejemej.

20 Cristo mitzmakakej el Espíritu Santo, iwá̱n amonochi̱n amejeme̱n anki̱xmátija itájto̱l Dios. 21 Nimitzijkuilowiliáj ayéj iga ayá̱ꞌ anki̱xmatij itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta, sino que iga anki̱xmatij, iwá̱n amejeme̱n ankimatij iga ni agaj awel takajkaya̱wa yej kitoka itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta.

22 ¿A̱ꞌyéj in yej takajkaya̱wa? Inó̱n yej kijtowa iga Jesús ayéj nokta Cristo, ino̱nwaꞌ in yej kijiya Cristo iga onoꞌ ico̱ntraj ken kijtowa toTaj iwá̱n te̱Piltzi̱n. 23 Yej ayá̱ꞌ kijtowa iga Jesús iPiltzi̱n Dios, ayá̱ꞌ sennemi wa̱n toTaj. Eꞌ yej kijtowa iga Jesús iPiltzi̱n Dios, inó̱n sennemi wa̱n toTaj.

24 Inó̱n iga amejeme̱n xikchijtoka̱n kensan yej ikyay mitzne̱xtilijkej ye̱ꞌnoti̱ciaj, iwá̱n siga ankichijtoskej ken kijtowa ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ikyay ankikakikej, anse̱titoskej wa̱n te̱Piltzi̱n iwá̱n toTaj. 25 Ini̱nya in yej te‑ijlij Cristo: Iga nochipa tonoskej wa̱n yéj.

26 Iní̱n nimitzijkuilowilijkej iga amo xiktajto̱lkuika̱n ino̱mej yej takajkaya̱waj. 27 Eꞌ amejeme̱n ankipiáj el Espíritu Santo yej Jesucristo mitzmakakej, iwá̱n ayꞌ ankinekij iga seꞌ mamitzmachti̱ka̱n, porque el Espíritu mitzne̱xtiliáj nochi iwá̱n yej yéj mitzne̱xtiliáj ijko̱nya nokta. Xise̱titoka̱n iwá̱n Cristo ijkó̱n ken el Espíritu mitzne̱xtilijkej.

28 Iná̱n nopilowa̱n, xise̱titoka̱n iwá̱n Cristo iga ijkó̱n ayá̱ꞌ timajmawiskej kua̱ꞌ yéj ne̱siki, ayá̱ꞌ timopi̱najti̱skej kua̱ꞌ wi̱ꞌ. 29 Iga amejemej ankimatij iga Jesucristo nochipa kichi̱wa yej ye̱kti, iwá̱n xikmatika̱n iga nochi yej kichi̱waj yej ye̱kti ino̱mej sí, ipilowa̱n Dios.

3

Ipilowa̱n Dios

1 Xikitaka̱n ken iga te̱poxcho̱kiliá Dios yej toTaj, iga te‑ijliá iga tejemej ipilowa̱n yéj, melá̱ꞌ iga ijkó̱n. Inó̱n iga, yej ayá̱ꞌ kitokaj toTe̱ko iyojwi, ayá̱ꞌ te‑i̱xmatij iga ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios. 2 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, iná̱n tejemej ipilówa̱nya Dios, malej iga aya tikmatij kenya tonoskej inó̱n ve̱j. Eꞌ tikmatij iga kua̱ꞌ ne̱siki Cristo timochi̱waskej ken yéj, porque tikitaskej ken nokta in yéj. 3 Iwá̱n nochi yej kichi̱xtoꞌ iga Dios inó̱n kichi̱was, kite̱mowa iga makichi̱wa yej Dios kineki, ijkó̱n ken Cristo nochipa kichi̱wa yej ye̱kti.

4 Eꞌ nochi yej kichi̱wa yej aye̱kti, akichi̱wa ken kijtowa iley Dios porque yej kichi̱wa yej aye̱kti ayá̱ꞌ kitoka iley Dios. 5 Amejeme̱n ankimatij iga Jesucristo wa̱laj ipan iní̱n ta̱jli iga te̱perdona̱rowili̱ko yej tikchijkej yej aye̱kti, iwá̱n yéj ayí̱ꞌ kichij yej aye̱kti. 6 Inó̱n iga nochi yej nochipa se̱titoꞌ iwá̱n yéj, ayꞌ wel kichijtos yej aye̱kti; eꞌ nochi yej kichi̱wa yej aye̱kti, akicre̱dowa Cristo, niga ki̱xmati. 7 Nopilowa̱n, amo agaj mamitzkajkaya̱waka̱n; yej kichijtoꞌ yej ye̱kti, inó̱n ye̱ꞌnemi, kensan Jesús kichi̱wa yej ye̱kti. 8 Yej kichijtoꞌ yej aye̱kti ino̱nwaꞌ kitoka Tzitzimiꞌ, iga Tzitzimiꞌ este ikyay pe̱waꞌ iga kichijtoꞌ yej aye̱kti. Eꞌ iPiltzi̱n Dios wa̱laj nokta iga makipolo yej kichijtoꞌ Tzitzimiꞌ.

9 Ni agaj yej ipilówa̱mpa Dios kichíjtoꞌsan yej aye̱kti, iga kichíjtoꞌya ken kijtowa itájto̱l Dios, iwá̱n awel kichijtos yej aye̱kti, iga Dio̱sya ipiltzi̱n. 10 Momati a̱ꞌyéj in ipilowa̱n Dios iwá̱n a̱ꞌyéj in ipilowa̱n Tzitzimiꞌ, iga nochi yej ayá̱ꞌ kichijtoꞌ yej ye̱kti iwá̱n ayá̱ꞌ kicho̱kiliá iyikni̱n, inó̱n ayéj ipiltzi̱n Dios.

Matimose̱pancho̱kili̱ka̱n

11 Ini̱nwaꞌ in ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ikyay ankikaktiwi̱tzej: iga matimose̱pancho̱kili̱ka̱n. 12 Amo matikchi̱waka̱n ken Caín iga yéj kichij ken kineki Tzitzimiꞌ iwá̱n kimiktij iyikni̱n. ¿Iwá̱n te íga kimiktij? Iga Caín ayompa nemiá, iwá̱n iyikni̱n ye̱ꞌnemiá.

13 Nokni̱wa̱n, siga mitzijiyaj yej akitokaj iyojwi Dios, inó̱n amo xikitaka̱n ken tejté̱ yej aya ankimatij. 14 Tejemej timiktóyaja iwá̱n ti‑ojpa‑isákeja; inó̱n tikmatij iga tikcho̱kiliáj tokni̱wa̱n. Yej ayá̱ꞌ kicho̱kiliá iyikni̱n, inó̱n ken kua̱ꞌ míktogoꞌ. 15 Nochi yej kijiya iyikni̱n, ino̱nwaꞌ ken kua̱ꞌ tamiktiá, iwá̱n amejemej ankimatij iga nochi yej tamiktiá, inó̱n ayí̱ꞌ wel onos wa̱n Dios. 16 Tikmatij ken iga matimocho̱kili̱ka̱n, ken Jesucristo te̱ne̱xtilij kua̱ꞌ miguiꞌ iga tejemej. Ijko̱nsan no̱ tejemej, matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n este wel matimikika̱n iga yejemej. 17 Siga se̱ tokni̱n motapialiá wa̱n kita se̱ tokni̱n yej kineki iga mamopale̱wi, iwá̱n siga inó̱n yej motapialiá ayá̱ꞌ kipale̱wiá, ¿kén wel kijto̱j iga tacho̱kiliá ken kichi̱wa Dios? 18 Nopilowa̱n, amo matikijtó̱ka̱nsan iga timocho̱kiliáj, sino que mamelaꞌne̱si iga timocho̱kiliáj.

Wel tikna̱ꞌtechowaj Dios

19 Ijkó̱n iga tikcho̱kiliáj tokni̱mej, wel tikmatij iga ómpaya ken tinemij, iwá̱n wel tikmatij iga tiye̱ꞌonokej iyi̱xtaj Dios. 20 Eꞌ siga toa̱lmaj te‑ijliá iga tikchijkej yej aye̱kti, Dios má̱j kimati que toa̱lmaj, iga yéj nochi kimati. 21 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, siga toa̱lmaj te‑ijliá iga ayá̱ꞌ tikchijtokej yej aye̱kti, atimajmawij iga tikna̱ꞌtechowaj Dios. 22 Iwá̱n yéj te̱makas nochi yej tiktajtaniliáj, iga tikchi̱waj ken yéj tatekimaka iwá̱n tikchi̱waj yej yéjpa kiye̱ꞌita. 23 Dios te̱tekimaka iga maticre̱do̱ka̱n Jesucristo yej iPíltzi̱mpa iwá̱n matimose̱pancho̱kili̱ka̱n ken yéj tatekimaka. 24 Siga tikchi̱waj ken yéj te̱tekimaka, tise̱titoskej wa̱n Dios, iwá̱n Dios no̱ se̱titos wa̱n tejeme̱n. Ijkí̱n tikmatij iga tise̱titokej wa̱n Dios: iga iyEspí̱ritoj yej yéj te̱máꞌ.

4

Amo mamitzkajkaya̱waka̱n yej kijtówajkiꞌ iga Dios kimaka tájto̱l iga makijto

1 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo xicre̱do̱ka̱n nochi ino̱mej yej kijtowaj iga iyEspí̱ritoj Dios kitajto̱lmakaj, sino que xikitaka̱n siga inó̱n espíritu yej onoꞌ ipan yejemej, wi̱ꞌ de Dios o ayéj. Iga ipan iní̱n ta̱jli poxsan nemi pi̱wij yej takajkaya̱waj, ino̱mej yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej* yej kijtowaj iga Dio̱skiꞌ tajtowa pan yejeme̱n. 2 Ijkó̱n amejeme̱n wel ankimatiskej a̱ꞌyéj kipiá iyEspí̱ritoj Dios: nochi yej kijtowa iga Jesucristo kipiáꞌ icue̱rpoj ken nochi ta̱gaꞌ kua̱ꞌ wa̱lka ipan ta̱jli, inó̱n kipiá iyEspí̱ritoj Dios. 3 Nochi yej ayá̱ꞌ kijtowa iga Jesucristo kipiáꞌ icue̱rpoj ken nochi ta̱gaꞌ kua̱ꞌ wa̱lka ipan ta̱jli, inó̱n ayá̱ꞌ kipiá iyEspí̱ritoj Dios; sino que kipiá iyespí̱ritoj yej ayéj melaꞌCri̱stoj; yej amejeme̱n ankimátija iga inó̱n espíritu yawi wi̱tzeti, iwá̱n iná̱n ónoꞌya ipan iní̱n ta̱jli.

4 Nopilowa̱n, amejeme̱n itatki Dios iwá̱n ankita̱nilíjkeja ino̱mej yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej, yej takajkaya̱waj, iga inó̱n iyEspí̱ritoj Dios yej onoꞌ ipan amejeme̱n má̱j weliti que inó̱n espíritu yej onoꞌ ipan ino̱mej yej ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kineki toTe̱ko. 5 Ino̱mej yej takajkaya̱waj de inó̱mejpa yej akitokaj toTe̱ko, takajkaya̱waj kensan motekichi̱wa ipan iní̱n ta̱jli, inó̱n iga sekin yej no̱ akitokaj toTe̱ko kitajto̱lkakij ino̱mej yej ayéj melaꞌprofe̱tajmej. 6 Eꞌ tejemej itatki Dios. Yej ki̱xmati Dios, te̱tajto̱lkaki, eꞌ yej ayéj itatki Dios ayá̱ꞌ te̱tajto̱lkakij. Ijkó̱n wel tikmatij a̱ꞌyéj kipiá iyEspí̱ritoj Dios yej atakajkaya̱wa iwá̱n a̱ꞌyéj kipiá espíritu yej takajkaya̱wa.

Dios nochipa te̱cho̱kiliá

7 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, matimose̱pancho̱kili̱ka̱n, iga Dios kichi̱wa iga wel matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n. Nochi yej kicho̱kiliá iyikni̱n, inó̱n ipiltzi̱n Dios iwá̱n ki̱xmati Dios. 8 Eꞌ yej ayá̱ꞌ kicho̱kiliá iyikni̱n, inó̱n ayá̱ꞌ ki̱xmati Dios, iga Dios nochipa te̱cho̱kiliá. 9 Dios kine̱xtij iga te̱poxcho̱kiliá kua̱ꞌ kiti̱tan ise̱lPiltzi̱n ipan iní̱n ta̱jli, iga timoconfia̱rowaj pan yéj, nochipa tonoskej wa̱n Dios. 10 Ipan iní̱n ne̱si iga te̱cho̱kiliá: ayéj iga tejemej tikpoxnekikej Dios, sino que yéj te̱cho̱kilij iwá̱n kiti̱tan iPiltzi̱n iga yéj mamiki iga tejemej iga wel mate̱perdona̱rowili yej tejemej tikchijkej yej aye̱kti.

11 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, siga Dios ijkó̱n te̱cho̱kilij, tejemej no̱ matimocho̱ki̱li̱ka̱n. 12 Dios ayagaj kitaꞌ nike̱man; eꞌ siga timose̱pancho̱kiliáj, Dios se̱titoꞌ iwá̱n tejemej iwá̱n tejemej tise̱titokej wa̱n yéj, iwá̱n ijkó̱n momelaꞌne̱xtiá ken iga Dios te̱poxcho̱kiliá. 13 Ijkí̱n tikmatij iga tise̱titokej wa̱n Dios iwá̱n Dios se̱titoꞌ wa̱n tejemej: iga iyEspí̱ritoj yej yéj te̱máꞌ. 14 Iwá̱n nejemej nikitakej iwá̱n niknojma‑ijtowaj iga toTaj kiti̱tan iPiltzi̱n iga makisalva̱ro nochi gente. 15 Dios se̱titoꞌ wa̱n nochi yej kinojma‑ijtowa iga Jesús nokta iPiltzi̱n Dios. Ijkó̱n wel tise̱titoskej wa̱n Dios iwá̱n Dios wa̱n tejemej.

16 Tikmatij wa̱n ticre̱dowaj iga Dios te̱cho̱kiliá. Dios te̱cho̱kiliá, iwá̱n yej kicho̱kiliá iyikni̱n, se̱titoꞌ wa̱n Dios, iwá̱n Dios se̱titoꞌ wa̱n yéj. 17 Siga melá̱ꞌ tikcho̱kiliáj tokni̱wa̱n iwá̱n tikchi̱waj ken kichij Jesucristo kua̱ꞌ onoya ipan iní̱n ta̱jli, timochi̱waskej kensan yéj ken iga te̱cho̱kiliá, iwá̱n ayá̱ꞌ timajmawiskej kua̱ꞌ Dios tajuzga̱ro̱j. 18 Yej kimati iga Dios kicho̱kiliá, ayá̱ꞌ majmawi. Kua̱ꞌ tikmatij iga Dios te̱poxcho̱kiliá, ni alí̱n atimajmawij. Iga yej majmawi kimati iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti. Inó̱n iga, si agaj majmawi, aya kimelaꞌmati iga Dios kipoxcho̱kiliá.

19 Tejemej tikcho̱kiliáj Dios iwá̱n tikcho̱kiliáj tokni̱wa̱n iga Dios achto te̱neguiꞌ. 20 Siga agaj kijtowa: “Nej nikcho̱kiliá Dios”, eꞌ kijiya iyikni̱n, inó̱n takajkaya̱wa. Pues siga ayá̱ꞌ kicho̱kiliá iyikni̱n yej wel kita, awel kicho̱kiliá Dios yej ayá̱ꞌ kita. 21 Jesucristo ijkí̱n te‑ijliá iga matikchi̱waka̱n: Yej kicho̱kiliá Dios, no̱ makicho̱kili iyikni̱n.

5

Amo matikchi̱waka̱n ken yej akitokaj iyojwi toTe̱ko

1 Nochi yej kijtowa iga Jesús nokta in Cristo,* inó̱n yej ijkó̱n kijtowa ipiltzi̱n Dios; iwá̱n yej kicho̱kiliá toTaj, no̱ kicho̱kiliá ipilowa̱n toTaj. 2 Siga tiknekij Dios iwá̱n tikchi̱waj yej yéj kijtowa, tikmatij iga no̱ tikcho̱kiliáj ipilowa̱n Dios. 3 Yej kicho̱kiliá toTaj, kichi̱wa ken toTaj tatekimaka iwá̱n yej toTaj te̱tekimaka iga matikchi̱waka̱n, ayéj ken yej awel mochi̱wa. 4 Nochi yej ipilówa̱mpa Dios kita̱niliá yej te̱yo̱ltila̱na yej aye̱kti yej mochi̱wa pan iní̱n ta̱jli. Iga timoconfia̱rowaj ipan Jesús, ayá̱ꞌ tikchi̱waj yej aye̱kti ken kichi̱waj yej ayá̱ꞌ kitokaj iyojwi toTe̱ko. 5 Yej kicre̱dowa iga Jesús iPiltzi̱n Dios, inó̱n kita̱niliá yej te̱yo̱ltila̱na yej aye̱kti yej mochi̱wa pan iní̱n ta̱jli, ken kichi̱waj yej akitokaj iyojwi toTe̱ko.

IyEspí̱ritoj Dios kijtowa yej melá̱ꞌ nokta

6 Kua̱ꞌ Jesucristo wa̱lka ipan iní̱n ta̱jli, kibautiza̱rojkej† pan a̱ꞌti, iwá̱n ki̱saꞌ iyesyo kua̱ꞌ miꞌ ipan cruz. IyEspí̱ritoj Dios te̱nojma‑ijliá nochi iní̱n, wa̱n iní̱n Espíritu kijtowa yej melá̱ꞌ nokta. 7 E̱yímejwaꞌ in yej onokej ipan cielo in yej te̱nojma‑ijliáj: toTaj, Tájto̱l wa̱n el Espíritu Santo, iwá̱n iye̱yixtimej sansé̱ kijtowaj. 8 E̱yímejwaꞌ in yej onokej ipan ta̱jli in yej te̱nojma‑ijliáj: el Espíritu, a̱ꞌti iwá̱n esti, iwá̱n iye̱yixtimej sansé̱ kijtowaj. 9 Siga wel ticre̱dowaj yej kijtowaj tajta̱gaꞌ, ma̱jya sej vale̱rowa yej kijtowa Dios, porque Dios kijtowa yej kichij iPiltzi̱n. 10 Yej moconfia̱rowa ipan iPiltzi̱n Dios ipan iya̱lmaj kicre̱dowa yej Dios kijtowa; eꞌ yej ayá̱ꞌ kicre̱dowa Dios, inó̱n kipantiá iga Dios takajkaya̱wa, iga ayá̱ꞌ kicre̱dowa yej Dios kijtoj de iPiltzi̱n. 11 Ini̱nwaꞌ in yej kijtoj Dios: iga yéj kichi̱was iga nochipa tonoskej íwa̱n, siga ticre̱dowaj ipan Cristo wel nokta nochipa tonoskej íwa̱n. 12 Yej se̱titoꞌ wa̱n iPiltzi̱n Dios, yawi onoti nochipa íwa̱n ipan cielo; eꞌ yej ayá̱ꞌ se̱titoꞌ wa̱n iPiltzi̱n Dios, ayá̱ꞌ onos nochipa íwa̱n.

Te iga mo‑ijkuiloj iní̱n a̱maꞌ

13 Nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ amejemej yej ankicre̱dowaj ipan iPiltzi̱n Dios, iga xikmatíka̱nya iga nochipa amonoskej iwá̱n yéj ipan cielo.

14 Timoconfia̱rowaj ipan Dios iga tikmatij iga kua̱ꞌ tiktajtaniliáj yej yejpa kiye̱ꞌita, yéj te̱tajto̱lkaki. 15 Iwá̱n tejemej tikmatij nokta iga Dios te̱kaki kua̱ꞌ titajtowaj íwa̱n; inó̱n iga tikmatij iga tikpiaja yej tiktajtanilijkej.

16 Siga agaj kita iga iyikni̱n kichijtoꞌ yej aye̱kti, yej weljoꞌ moperdona̱rowa, makitajtanili Dios iga makipale̱wi, iwá̱n Dios kichi̱was iga inó̱n tokni̱n nochipa maono íwa̱n ipan cielo. Nikijtowa inó̱n siga kichij yej aye̱kti yej weljoꞌ moperdona̱rowa, iga onoꞌ nokta yej mochi̱wa yej aye̱kti yej aweljoꞌ moperdona̱rowa, iga ino̱mpa ayá̱ꞌ nikijtowa iga xiktajtanili̱ka̱n Dios iga makipale̱wi. 17 Nochi yej mochi̱wa yej Dios ayá̱ꞌ kiye̱ꞌita, ino̱nwaꞌ aye̱kti; eꞌ onoꞌ yej mochi̱wa yej aye̱kti yej weljoꞌ moperdona̱rowa.

18 Tikmatij iga yej ipilówa̱mpa Dios ayoꞌ kichijtoskej yej aye̱kti. Porque iPiltzi̱n Dios kicuida̱rowaj, iwá̱n Tzitzimiꞌ awel te̱ kichi̱wiliáj.

19 Tikmatij iga tejemej tiktokaj Dios, eꞌ no̱ tikmatij iga yej ayá̱ꞌ kitokasnekij Dios, nochi yejemej Tzitzimiꞌ kitekimakaj.

20 No̱ tikmatij iga iPiltzi̱n Dios wa̱lka, iwá̱n yéj te̱ne̱xtilij iga matikmelaꞌi̱xmatika̱n yej melaꞌDio̱s. Iwá̱n tejemej tiki̱xmatij iga tisen‑onokej iwá̱n Jesucristo yej iPiltzi̱n. Yejwaꞌ in melaꞌDio̱s yej kichi̱wa iga wel matonoka̱n nochipa íwa̱n. 21 Nopilowa̱n, amo xiktokaka̱n yej ayéj melaꞌDio̱s. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 “Matisatoka̱n” o matonoka̱n nochipa wa̱n Dios.

* 4:1 4:1 Xikita glosario “Profeta”.

* 5:1 5:1 Xikita glosario “Cristo”.

† 5:6 5:6 Xikita glosario “Bautizar”.

2 Juan

Ó̱meya a̱maꞌ yej kijkuiloj

San Juan

1

Matinemika̱n ken te̱ne̱xtiliá itájto̱l Dios

1 Nej niJuan yej ni‑ancia̱noj,* nimitzijkuilowiliáj amejeme̱n yej Dio̱spa mitztapejpenkej† yej ompa anmonechkowaj yej nimitzpoxcho̱kiliáj, ayejsan nej sino que no̱ mitzcho̱kiliáj nochi yej ki̱xmatij itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta. 2 Nimitzpoxcho̱kiliáj amejeme̱n iga tiksempiáj itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta ipan toa̱lmaj, iwá̱n nochipa tikpiaskej. 3 Niktajtaniliá Dios yej toTaj iwá̱n Jesucristo yej iPiltzi̱n Dios, iga mamitzyo̱lchika̱waka̱n, mamitzikne̱li̱ka̱n, iwá̱n makichi̱waka̱n iga xonoka̱n tamelá̱, xicre̱dojtoka̱n itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta iwá̱n ximocho̱kili̱ka̱n.

4 Nipa̱ki iga nikmati iga sekin de amejeme̱n annemij ken te̱ne̱xtiliá itájto̱l Dios, ijkó̱n ken Dios yej tóTajpa te‑ijliá iga matikchi̱waka̱n. 5 Iná̱n nokni̱wa̱n, nimitzijliáj iga matimose̱pancho̱kili̱ka̱n. Iní̱n yej nimitzijkuilowiliáj, ayéj ken yej aya mitztekimakakej iga xikchi̱waka̱n, sino que ino̱nsan yej ikyay tikmatikej. 6 Iga matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n, kineki iga matinemika̱n ken Dios te̱tekimaka; iwá̱n inó̱n yej Dios te‑ijliá iga matikchi̱waka̱n, ikyay ankimatitokej iwá̱n te̱tekimaka iga matikcho̱kili̱ka̱n tokni̱wa̱n.

Yej takajkaya̱waj

7 Ipan iní̱n ta̱jli onoꞌ miaꞌ yej takajkayajtinemij. Yejemej ayá̱ꞌ kijtowaj iga Jesucristo kipiáꞌ icue̱rpoj ken nochi ta̱gaꞌ. Yej ijkó̱n kijtowa, ino̱nwaꞌ takajkaya̱wa iwá̱n kijiya Cristo. 8 Xikitaka̱n nokta ken iga annemij, iga amo ankine̱mpolo̱skej yej ankichijkej, sino que Dios mamitzmakaka̱n ke̱ꞌ kajasi yej iga ankichijkej.

9 Siga agaj tamachtiá yej Cristo ayá̱ꞌ tamachtij, inó̱n ayá̱ꞌ ki̱xmati Dios; eꞌ yej kichijtoꞌ ken Cristo tamachtij inó̱n sí sennemi wa̱n toTaj iwá̱n te̱Piltzi̱n. 10 Siga agaj mitzpaxa̱lowiliáj iwá̱n ayá̱ꞌ ijkí̱n mitzne̱xtiliáj, amo xiko̱mema̱wi̱ka̱n amocha̱n niga xikijli̱ka̱n “xiye̱ꞌásiya”, 11 porque yej ki‑o̱mema̱wiá yej ayompa tamachtiá, ino̱nwaꞌ ken kua̱ꞌ íwa̱n ayompa sentamachtiáj.

Monawatiá

12 Ónogoꞌ komati yej wel katka manimitzijli̱ka̱n; eꞌ ayá̱ꞌ nikneki manimitzijkuilowilí̱ka̱mpa ipan a̱maꞌ, iga nia̱jneki noma̱tika nimitzitatij iga wel matisenta̱tapowaka̱n iwá̱n matisempa̱kika̱n.

13 Tokni̱wa̱n yej nij onokej yej no̱ kitapejpen Dios, kinekij xiye̱ꞌonoka̱n. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Anciano”.

† 1:1 1:1 Ipan griego tajtowa de siwa̱ꞌ yej Dios kitapejpen wa̱n ipilowa̱n; inó̱n kijto̱jneki “la iglesia elegida y a sus miembros” (Nueva Versión Internacional)

3 Juan

É̱yiya a̱maꞌ yej kijkuiloj

San Juan

1

Juan ye̱ꞌtajtowa iga Gayo

1 Nej niJuan yej ni‑ancia̱noj,* nimitzijkuilowiliá iní̱n a̱maꞌ tej tinoami̱goj yej moto̱ka̱ꞌ Gayo. Nimitzcho̱kiliá iga tiksentokaj yej melá̱ꞌ nokta.

2 Nokni̱n yej nimitzpoxcho̱kiliá, niktajtaniliá Dios iga ijkó̱n ken tiye̱ꞌnemi ipan iyojwi Dios, ijkó̱n no̱ nochi yej tikchi̱wa maye̱ꞌki̱sa, iwá̱n amo ximenferma̱ro. 3 Poxsan nipa̱guiꞌ kua̱ꞌ sekin tokni̱wa̱n wa̱lkej, iwá̱n ne̱powilijkej iga tej nochipa tikchijtoꞌ ken kijtowa itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta. 4 Poxsan niyo̱lchikajtoꞌ kua̱ꞌ nikmatiꞌ iga nopilowa̱n kichijtokej ken kijtowa itájto̱l Dios yej melá̱ꞌ nokta.

5 Nokni̱n yej nimitzpoxcho̱kiliá, nemi tikchi̱wa ijko̱nya nokta ken kineki toTe̱ko iga tikpale̱wiá tokni̱wa̱n yej kitokaj Cristo, malej ayá̱ꞌ tikiji̱xmati iga wi̱tzej ipan seꞌ a̱ltepe̱mej. 6 Ini̱mej tokni̱wa̱n yej kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj, kijtojkej iyi̱xtaj tokni̱wa̱n yej kicre̱dowaj Dios ka̱n nechkatoyaj iga poxsan tikcho̱kiliá yejemej. Achi xikojmakaka̱n tokni̱wa̱n ka̱n nemi yawij; ijkó̱n ken kajasi xikpale̱wi̱ka̱n yej tekipanowaj iga Dios. 7 Porque yejemej pe̱wákeja iga kipojtinemij itájto̱l Jesucristo, iwá̱n yejemej ayá̱ꞌ nemi kikuij nité̱ yej kimakasnekij na̱mo̱lmej yej aki̱xmatij Dios. 8 Inó̱n iga tejemej matikpale̱wi̱ka̱n iga wel makipowaka̱n itájto̱l Dios.

Diótrefes ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi

9 Nej nimitzijkuilowilíjkeja se̱ a̱maꞌ iga mamolee̱ro ka̱n anmonechkowaj yej ankitokaj Cristo; eꞌ Diótrefes, yej nochipa kineki mamitzmanda̱ro̱ka̱n, ayá̱ꞌ ne̱kui. 10 Inó̱n iga, siga nia, nikajajwas iga ne̱po̱powa iwá̱n iga ne‑ijiya. Iwá̱n ayejsan iga inó̱n, ni alí̱n ayá̱ꞌ ko̱mema̱wiá tokni̱wa̱n yej kipowaj ye̱ꞌnoti̱ciaj. Iwá̱n yej kinekij matao̱mema̱wi̱ka̱n, ayá̱ꞌ kimakaltiá lugar iga matao̱mema̱wi̱ka̱n iwá̱n ayꞌya kimakaltiá lugar iga maasika̱n ka̱n monechkowaj tokni̱wa̱n.

11 Nokni̱n yej nimitzpoxcho̱kiliá, amo ximi̱xkui̱ti ipan yej kichi̱wa yej aye̱kti, xikchí̱wasan yej ye̱kti. Yej kichi̱wa yej ye̱kti, inó̱n kitoka Dios; eꞌ yej kichi̱wa yej aye̱kti, inó̱n ayí̱ꞌ kitaꞌ Dios.

Wel mi̱xkui̱tilo ipan Demetrio

12 Nochi ye̱ꞌtajtowa iga Demetrio, iwá̱n ken iga nemi ne̱si iga ki̱xmati yej melá̱ꞌ nokta. Nejeme̱n no̱ niye̱ꞌtajtowaj iga yéj, iwá̱n tikmátiya iga yej nejeme̱n nikijtowaj ayá̱ꞌ nitakajkaya̱waj.

Monawatiá

13 Ónogoꞌ komati yej wel katka manimitzijli; eꞌ ayá̱ꞌ nikneki manimitzijkuilowílipa ipan a̱maꞌ, 14 iga nia̱jneki noma̱tika nimitzitati iga wel matisenta̱tapowaka̱n.

15 Dios makichi̱wa iga xono tamelá̱. Moami̱gojwa̱n yej nigaj onokej kinekij iga xiye̱ꞌono. Xiksaluda̱ro sejsé̱ de toami̱gojmej yej ompiga onokej mowa̱n.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Anciano”.

Judas

A̱maꞌ yej kijkuiloj

San Judas

1

Judas kijkuilowiliá yej kitokaj Jesús

1 Nej niJudas, itekipanowa̱ni Jesucristo, nej iyikni̱n Santiago, nimitzijkuilowiliáj iní̱n a̱maꞌ yej toTaj Dios mitzcho̱kiliáj, mitzno̱tzkej iwá̱n mitztapejpenkej iwá̱n yej Jesucristo mitzo̱mema̱wiáj iga anse̱titokej íwa̱n. 2 Dios poxsan mamitzikne̱li̱ka̱n iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱ iwá̱n má̱j mamitzcho̱kili̱ka̱n Dios.

Yej takajkayá̱wajpa kua̱ꞌ tamachtiáj

3 Nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, poxsan nimitzijkuilowili̱jnekiáj iga kén iga Dios te̱salva̱rowa. Eꞌ iná̱n nemi nimitzijkuilowiliáj iga manimitzijli̱ka̱n iga amo ni alí̱n xikajte̱waka̱n yej ankicre̱dojkej, yej se̱san ve̱j toTe̱ko te̱ne̱xtilij kén iga te̱salva̱rowa tejemej yej te̱tapejpen. 4 Porque sekin tajta̱gaꞌ yej takajkayajtinemij, yokaasij ka̱n anmonechkowaj iwá̱n mitzna̱mo̱lmachtiáj iga Dios nochipa te‑ikne̱liá iwá̱n ijkó̱n kijtowaj iga se̱ welkiꞌ ayompa nemi iga kimatitoꞌ iga Dios yawi kiperdona̱ro̱ti. Ayoꞌ no̱ kichi̱waj ken te̱tekimaka toTe̱ko Jesucristo, yéjsan yej kajasi iga mate̱manda̱ro. Desde íkyaya Dios kijtoj iga ino̱mej yawij kicastiga̱ro̱tij.

5 Malej ankimátija, amo xike̱lka̱waka̱n yej kipasa̱rojkej israeli̱tajmej kua̱ꞌ toTe̱ko kiki̱xtij ino̱mej ka̱n escla̱vojtitoyaj Egipto; yej ayá̱ꞌ kichijkej ken Dios kijtowa, kimijmiktij. 6 No̱ xikejla̱mikika̱n a̱ngelejmej* yej akichijkej itekipano̱lmej yej Dios kimakakaj iwá̱n kiyokakajtejkej ka̱n katka icha̱mej. Iwá̱n Dios kipre̱sojwij ino̱mej a̱ngelejmej ka̱n takomichka̱n iwá̱n ompa ilpitoskej este kua̱ꞌ Dios yawi tajuzga̱ro̱ti. 7 Ijko̱nsan no̱ xikejla̱mikika̱n yej cha̱ntitoyaj ipan a̱ltepe̱mej Sodoma iwá̱n Gomorra iwá̱n sekin a̱ltepe̱ꞌ yej najna̱ꞌsan onokej; yejemej kitekichijtoyaj yej aye̱kti iga mote̱kayaj wa̱n a̱ꞌsan ne̱si iwá̱n kichi̱wayaj yej ayá̱ꞌ kajasi. Inó̱n iga Dios kicastiga̱roj ino̱mej iga tiꞌti yej ayí̱ꞌ se̱wi, iga ipan yejeme̱n nochi mami̱xkui̱ti̱ka̱n.

8 Malej ijkó̱n kimatitokej in ini̱mej yej takajkayajtinemij, eꞌ yejemej kijtowaj iga Dio̱skiꞌ kite̱miktiáj iga wel kichi̱waj yej aye̱kti iga icue̱rpojmej. Iwá̱n ayá̱ꞌ kichi̱waj ken kijtowa toTe̱ko, iwá̱n ma̱ltajtowaj iga a̱ngelejmej yej onokej ipan cielo. 9 Niga Miguel, yej el ángel yej má̱j manda̱rowa, kua̱ꞌ mokuejkuesojtoyaj iwá̱n Tzitzimiꞌ iga Tzitzimiꞌ kikuisnekiá icue̱rpoj Moisés, Miguel ayá̱ꞌ mi̱xe̱wij iga kima̱lijlij Tzitzimiꞌ, sino que kijtoj: “NoTe̱ko mamitzcastiga̱ro.” 10 Eꞌ ino̱mej tajta̱gaꞌ ma̱ltajtowaj iga a̱ngelejmej yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij. Yejemej ken tikita anima̱lmej yej awel tajla̱mikij iga kichi̱waj kensan kineki iya̱lmajmej, eꞌ iga inó̱n kichi̱waj yawij poliwitij.

11 Yejemej yawij kisufri̱ro̱tij iga kichi̱waj ken kichij Caín.† Iwá̱n kichi̱waj yej aye̱kti iga kipiasnékijsan tomi̱n kensan Balaam.‡ No̱ mopojpolo̱skej kensan Coré§ iga akichi̱wasnekij ken toTe̱ko tatekimaka.

12 Kua̱ꞌ anmonechkowaj iga an‑ilwichi̱waj iga ankejla̱mikij toTe̱ko Jesús,* ini̱mej yej ayompa tamachtiáj no̱ asij wa̱n sentakuaj wa̱n amejeme̱n, eꞌ akimajmawiliáj Dios. Yejemej ken tikita tejté̱ yej takakalojtoꞌ ipan ye̱ꞌtzótzol. Yejemej ken pasto̱rmej yej yejéme̱nsan mocuida̱rowaj. Yejemej ken tikita mixti yej kiwi̱ga ejekaꞌ, eꞌ ni alí̱n akimaga tiawa̱ꞌ. Iwá̱n yejemej ken tikita kuawimej yej ayá̱ꞌ ta̱kij, melaꞌmiktókeja iga kiwiwitákeja este inelwayo. 13 Yejemej ken tikita inó̱n maréja̱l yej poxsan mopa̱palakachowa, iwá̱n yej kichijtokej, ken tikita iposo̱nka maréja̱l. Iwá̱n yejemej ken tikita si̱talimej† yej ayꞌya kimatij ka̱n yawij iwá̱n onókeja iga yawij kicastiga̱ro̱tij ka̱n paré̱j takomichka̱n, ka̱n nochipa onoskej.

14 Enoc onoko kua̱ꞌ pánoja siete te̱taj yej ipilówa̱mpa ipilowa̱n Adán. Enoc ijkí̱n kijtoj kensan Dios kitajto̱lmáꞌ: “Nikitaꞌ toTe̱ko wi̱ꞌ iwá̱n poxsan komati iya̱ngelejmej 15 iga kijuzga̱ro̱ki nochi, iwá̱n iga kicastiga̱ro̱ki nochi yej ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemikej, iga kichijkej yej aye̱kti iwá̱n iga inochi tajto̱lmej yej iga kima̱lijlijkej Dios.” 16 Yejemej poxsan tapo̱powaj, ayí̱ꞌ onoj tamelá̱, iwá̱n yejemej kinekij makichi̱waka̱n yejsan kineki iya̱lmajmej. Poxsan moweyimatij. Iwá̱n siga mone̱nekij agaj ípan, ka̱nsan mamoye̱ꞌchi̱waka̱n.

Judas tano̱no̱tza iga maye̱ꞌnemika̱n

17 Eꞌ amejeme̱n, nokni̱mej yej nimitzpoxcho̱kiliáj, amo xike̱lka̱waka̱n iga apo̱stolejmej‡ yej kiti̱tan Jesucristo 18 mitzijlíjkeja: “Kua̱ꞌ ayꞌya wejka iga wi̱ꞌ sej toTe̱ko, onoti sekin yej kaja̱wilmatiskej yej kijtoj Dios iwá̱n kichi̱waskej yej aye̱kti san ken kineki iya̱lmajmej.” 19 Inó̱mejwaꞌ in yej kite̱mowaj iga amo xonoka̱n se̱san ipan iyojwi Dios. Yejemej kichi̱waj ken yejemej kinekij iwá̱n ayá̱ꞌ kipiáj iyEspí̱ritoj Dios.

20 Eꞌ amejeme̱n, nokni̱wa̱n yej nimitzpoxcho̱kiliáj, ximosepanmachti̱ka̱n itájto̱l Dios yej ankicre̱dojkej. El Espíritu Santo mamitzpale̱wi̱ka̱n kua̱ꞌ antajtowaj wa̱n Dios. 21 Ayí̱ꞌ xike̱lka̱waka̱n iga Dios mitzcho̱kiliáj, iwá̱n xikchi̱xtoka̱n inó̱n día kua̱ꞌ toTe̱ko Jesucristo yej te‑ikne̱liá, kichi̱was iga nochipa matonoka̱n iwá̱n yéj.

22 Xikpale̱wi̱ka̱n iwá̱n xikyo̱lyama̱naka̱n ino̱mej yej ayá̱ꞌ kitawelcre̱dowaj. 23 Iwá̱n sekin xikpowili̱ka̱n itájto̱l Dios iga no̱ mamosalva̱ro̱ka̱n iga amo matataka̱n pan tiwelo̱n; iwá̱n sekin xikikne̱li̱ka̱n, eꞌ ximocuida̱ro̱ka̱n de yejemej, iwá̱n este itzotzolmej yej kakijtinemij iga kichi̱waj yej aye̱kti, xikijiyili̱ka̱n.

Mamoweyimati Dios

24 Dios wel te̱pale̱wiá iga amo matikajte̱waka̱n iyojwi. Iwá̱n wel te̱wi̱ga iyi̱xtaj este tipa̱ktoskej, tonoskej ken tikita ayá̱ꞌ tikchijkej yej aye̱kti. 25 Yéjsan ise̱lti Dios, yéj yej wel te̱salva̱rowa iga amo mate̱castiga̱ro̱ka̱n iga tikchijkej yej aye̱kti. ToTe̱ko Jesucristo makichi̱wa iga la gente makiweyimati̱lti̱ka̱n Dios, yéjsan yej wel kichi̱wa nochi nokta, yéj ikyay onoya, iná̱n onoꞌ iwá̱n nochipa onos. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:6 1:6 Xikita glosario “Ángel”.

† 1:11 1:11 Caín kimiktij iyikni̱n. Gn 4:8

‡ 1:11 1:11 Num 22:1-35

§ 1:11 1:11 Coré katka rebelde ico̱ntraj Moisés. Num 16:1-35, 26:9,10

* 1:12 1:12 Xikita glosario “Santa Cena”.

† 1:13 1:13 Anka xi̱ꞌtzimej.

‡ 1:17 1:17 Xikita glosario “Apóstol”.

El Apocalipsis

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Yej Jesucristo kine̱xtilij San Juan

El Apocalipsis

1

Yej Jesucristo tane̱xtiliá

1 Iní̱n yej na̱ꞌya wi̱ꞌ yej yawi mochi̱wati, yej Dios kine̱xtilij Jesucristo iga yéj sej makine̱xtili yej kitokaj. Iwá̱n Jesucristo kiti̱tan iyá̱ngel* iga ini̱mej tajto̱lmej mane̱mati̱lti̱ki, nej niJuan yej itatí̱tampa. 2 Niknojma‑ijtowa nochi yej nikitaꞌ, yej Dios ne̱ne̱xtilij wa̱n yej Jesucristo ne̱powilij wa̱n kichij.

3 Pa̱ki yej kilee̱rowa ini̱mej tajto̱lmej, iwá̱n pa̱kij no̱ yej kikakij kua̱ꞌ nemi molee̱rowa ini̱mej tajto̱lmej yej kiti̱tan Dios iwá̱n kichi̱waj kensan ijkuilijtoꞌ, iga ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga yáwiya mochi̱wati kensan nigaj ijkuilijtoꞌ.

Juan kijkuilowiliáj las siete iglesias

4 Nej niJuan nikijkuilowiliá las siete iglesias yej onoꞌ ipan estado de Asia. Dios yej nochipa onoꞌ, yej onóyaya iwá̱n yawi wi̱tzeti, mamitzyo̱lchika̱waka̱n iwá̱n makichi̱wa iga xonoka̱n tamelá̱. Iwá̱n ino̱mej siete espi̱ritojmej† yej onokej ite̱noj ka̱n e̱watoꞌ, ka̱n reina̱rojtoꞌ Dios, no̱ mamitzyo̱lchikajtoka̱n. 5 No̱ mamitzyo̱lchika̱waka̱n Jesucristo yej kimelaꞌmati inewi yej yawi mochi̱wati, yej achto ojpa‑isaꞌ ka̱n miktoya, yej kimanda̱rowa inochi yej manda̱rowaj ipan ta̱jli. Cristo te̱cho̱kiliá iwá̱n te̱pájpa̱ꞌya iga iyesyo, inó̱n iga te‑ita ken atikchijkej yej aye̱kti.

6 Iwá̱n Jesús te̱chij iga matimochi̱waka̱n tirre̱yejmej iwá̱n tisacerdo̱tejmej iga matitekipano̱ka̱n iga iDio̱s yej iTaj. ¡Iwá̱n Jesús mamoweyimati̱lti iga yéj ayí̱ꞌ tamis iga manda̱rowa! Ijkó̱nyawaꞌ.

7 ¡Taꞌ xikakika̱n, Cristo yawi wi̱tzeti ipan mixti! Iwá̱n nochi yawij kitatij, este yej kimiktijkej Cristo no̱ yawij kitatij; iwá̱n inochi tokni̱mej yej onokej ipan ta̱jli yawij cho̱katij kua̱ꞌ yawij kitatij. Ijkó̱n yawi mochi̱wati.

8 Ijkí̱n kijtoj toTe̱ko yej no̱ya̱n manda̱rowa, yej iná̱n onoꞌ iwá̱n yej onoyay iwá̱n yáwiya wi̱tzeti, “Nej yej nikpe̱waltij nochi, nejsan niktami̱j nochi, nej Alfa iwá̱n Omega.”‡

Juan kita iga Cristo ta̱wiá

9 Nej niJuan yej amokni̱n, ne‑ikno̱chi̱waj kensan no̱ amejeme̱n mitzikno̱chi̱waj. ToTe̱ko reina̱rowa ipan nej kensan no̱ reina̱rowa ipan amejeme̱n. Iwá̱n tikijyo̱wiáj kua̱ꞌ te‑ikno̱chi̱waj iga ijkó̱n te̱pale̱wiá Jesús. Nonoya preso ipan tajkóta̱l§ yej ito̱ka̱ꞌ Patmos iga san nikpowa itájto̱l Dios yej Jesucristo ne̱ne̱xtilij. 10 Iwá̱n iní̱n ipan inó̱n día kua̱ꞌ moweyimati̱ltiá toTe̱ko, Dios iyEspí̱ritoj asiꞌ noyakapan iga manikchi̱wa ken yéj kinekiá, iwá̱n notepotztaj nikaguiꞌ se̱ tájto̱l poxsan recio, ken tikakij ina̱wati̱lka trompeta. 11 Iwá̱n ne‑ijlij:

—Nej yej nikpe̱waltij nochi, nejsan niktami̱j nochi, nej Alfa iwá̱n Omega. Xikijkuilo ipan a̱maꞌ yej tikita, iwá̱n xikti̱tanili las siete iglesias yej onokej ipan estado de Asia, ken tikijtowaj ipan a̱ltepe̱mej, Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia iwá̱n Laodicea.

12 Iwá̱n nimokuepaꞌ iga maniki̱xmati a̱ꞌyéj nemi ne̱no̱tza; iwá̱n kua̱ꞌ nimokuépaꞌya, nikitaꞌ siete mecho̱nwe̱wetkej de oro. 13 Iwá̱n itajkoya̱n inó̱n siete mecho̱nwe̱wetkej, nikitaꞌ se̱ yej ne̱siá ken tikita iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ,* kakijtoꞌ isota̱ntzótzol iwá̱n ipan iye̱li̱x kipiaya se̱ cintoro̱n yej chijtoꞌ iga oro. 14 Iwá̱n itzónkal este ijichkátiꞌsan ken tikita ichkaꞌ o ken tikita mixti yej este ichkatiꞌ, iwá̱n iyi̱xmej ken tikita tiwelo̱n. 15 Iyikximej este xo̱ta ken tikita bronce yej este xoláktiꞌsan iga kiye̱ꞌtzotajkej; iwá̱n iga tajtowa este tikui̱ni ken tikita kua̱ꞌ wo̱pa ka̱n wetzitoꞌ we̱ya̱ꞌ. 16 Ipan iye̱ꞌma̱ꞌ kipiaya siete si̱talin, iwá̱n ipan ite̱n ki̱saya se̱ espada yej este te̱mpitzáktiꞌsan, iwá̱n tateki iyo̱mexti ite̱n. Ixa̱yaꞌ xo̱taya ken tikita to̱nati̱ꞌ kua̱ꞌ ta̱wiá paré̱j.

17 Kua̱ꞌ niktachi̱lij, niwetziꞌ iyikxite̱noj ken kua̱ꞌ san nimiktiajki. Eꞌ yéj ne̱ta̱lilij iye̱ꞌma̱ꞌ iwá̱n ne‑ijlij:

—Amo ximajmawi; nej yej nikpe̱waltij nochi, nejsan niktami̱j nochi. 18 Nej yej nisatoꞌ; malej iga nimiktoya, taꞌ xikita, iná̱n nia nonoti nochipa. Nej nikpiá lla̱vejmej iga wel niktapowa ka̱n onokej yej miktokej iwá̱n wel nikojpa‑ixitiáj. 19 Iná̱n xikijkuilo yej tikitaꞌ, yej iná̱n nemi mochi̱wa iwá̱n yej yawi mochi̱wati. 20 Iní̱n kijto̱jneki inó̱n siete si̱talimej yej tikitaꞌ ipan noye̱ꞌma̱ꞌ, iwá̱n inó̱n siete mecho̱nwe̱wetkej yej de oro: ino̱mej siete si̱talin kijto̱jneki a̱ngelejmej yej kitztokej ino̱mej siete iglesias, iwá̱n ino̱mej siete mecho̱nwe̱wetkej, ino̱nwaꞌ kito̱jneki siete iglesias.

2

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Éfeso yej kitokaj Cristo

1 ’Ijkí̱n xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Éfeso: “Ijkí̱n nimitzijliáj nej yej nikpiá siete si̱talin ipan noye̱ꞌma̱ꞌ iwá̱n nine̱nejnentoꞌ itajkoya̱n inó̱n siete mecho̱nwe̱wetkej de oro: 2 Nej nikmati inochi yej ankichi̱waj; nimitzi̱xmatij iga ampoxtekipanowaj, nochi ankijyo̱wiáj iwá̱n nikmati iga ayá̱ꞌ ankiye̱ꞌitaj yej kichi̱waj yej aye̱kti. Nej nikmati iga ankita̱lijkej a prueba yej momachi̱liáj iga apo̱stolejmej* iwá̱n ayéj, iwá̱n ankimatij iga yejeme̱n takajkaya̱waj. 3 Amejeme̱n nochi ankijyo̱wiáj, malej iga mitzikno̱chijkej wa̱n ampoxtekipanojkej iga nej iwá̱n ayá̱ꞌ ansiawij. 4 Eꞌ nimitzmatiliáj tejté̱ yej anikye̱ꞌita: ayꞌya anne̱cho̱kiliáj ken anne̱cho̱kilijkej kua̱ꞌ pe̱ꞌ anne̱tokakej. 5 Inó̱n iga xikejla̱mikika̱n ken achto ankichijtoyaj yej ye̱kti iwá̱n xikpataka̱n ken annemij iwá̱n xikchi̱waka̱n sej ken achto ankichi̱wayaj. Siga ayá̱ꞌ ijkó̱n ankichi̱waj, nia nimitzikno̱chi̱watij iwá̱n nia nimitze̱nili̱tij anmomecho̱nwé̱j ka̱n iga onoꞌ siga ayá̱ꞌ ankipataj ken annemij. 6 Eꞌ malej ijkó̱n, nikye̱ꞌita iga ankijiyaj yej kichi̱waj ken tane̱xtiliáj yej kitokaj Nicolás, inó̱n nej no̱ nikijiya. 7 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj: Yej kita̱nili̱j Tzitzimiꞌ, nia nikualti̱ti ita̱kilka kuawiꞌ yej tamaka vida yej onoꞌ ka̱n pox taye̱ka̱n, yej itatki Dios.”

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Esmirna yej kitokaj Cristo

8 ’No̱ xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Esmirna: “Ijkí̱n nikijtowa yej achto nonoyay iwá̱n yej nochipa nia nonoti, yej nimiktoyay iwá̱n sej ni‑ojpa‑isaꞌ: 9 Nej nikmati inochi yej ankichi̱waj; nikmati iga mitzino̱chi̱waj iwá̱n ayá̱ꞌ anmotapialiáj, eꞌ iyi̱xtaj Dios kenkua̱ꞌ anmotapialiáj. Iwá̱n nikmati kua̱ꞌ ma̱ltajtowaj iga amejeme̱n yej momachi̱liáj iga judiyojmej, eꞌ yejeme̱n ayejwaꞌ te̱ in itekimej, sino que yejeme̱n senemij wa̱n yej kitokaj Tzitzimiꞌ. 10 Amo ximomajti̱ka̱n iga yawij mitzikno̱chi̱watij; Tzitzimiꞌ yawi kichi̱wati iga sekin de amejeme̱n makaki̱ka̱n ca̱rcelijtiꞌ iga makita siga anmosemakaskej iga anmoconfia̱rowaj ipan Dios, yawij mitzikno̱chi̱watij diez días. Eꞌ amo ximosemakaka̱n este que ximikika̱n iwá̱n nej nikchi̱was iga nochipa xonoka̱n wa̱n Dios iga ankita̱nilijkej Tzitzimiꞌ. 11 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj: Yej kita̱nili̱j Tzitzimiꞌ, la segunda muerte† até̱ kichi̱wili̱j.”

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Pérgamo yej kitokaj Cristo

12 ’Ijkí̱n no̱ xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Pérgamo: “Ijkí̱n nikijtowa yej nikpiá espada yej te̱mpitzaktiꞌ iwá̱n te̱ntitoꞌ iyo̱mexti ite̱n: 13 Nej nikmati inewi yej ankichi̱waj, iwá̱n nikmati iga ancha̱ntitokej ka̱n goberna̱rowa Tzitzimiꞌ, eꞌ amejeme̱n anne̱melaꞌtokaj. Iwá̱n ayá̱ꞌ nemi ankikajte̱waj iga anne̱tokaj, malej iga ankitakej iga kimiktijkej Antipas inó̱n yej nochipa kipowaꞌ notájto̱l, kimiktijkej ipan amoa̱ltepe̱ꞌ ka̱n cha̱ntitoꞌ Tzitzimiꞌ. 14 Eꞌ nimitzmatiliáj tejté̱ yej anikye̱ꞌita: iga ankipiáj ompa ipan amoa̱ltepe̱ꞌ Pérgamo sekin yej ayá̱ꞌ kinekij kikajte̱waj yej tane̱xtilij Balaam,‡ inó̱n yej kijlij Balac iga makine̱xtili israeli̱tajmej iga makichi̱waka̱n yej aye̱kti iwá̱n iga makikua̱ka̱n tákual yej kichi̱wilijkej i̱dolojmej iga kiweyimati̱ltiáj iwá̱n iga mote̱kaj wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitokej. 15 Ankipiáj ompa no̱ sekin yej ayá̱ꞌ kinekij makikajte̱waka̱n ken tane̱xtiliáj yej kitokaj Nicolás iwá̱n inó̱n nej nikijiya. 16 Inó̱n iga xikajte̱waka̱n iga ankichi̱waj yej aye̱kti; siga ayá̱ꞌ ankikajte̱waj, nia̱ti ka̱n amonokej iwá̱n nia nicastiga̱ro̱ti yej kitokaj Nicolás iga espada§ yej ki̱sa ipan note̱n. 17 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj: Yej yawi kita̱nili̱ti Tzitzimiꞌ, nia nikmakati iga makikua maná* yej i̱ya̱ntoꞌ; nia no̱ nikmakati se̱ tetzi̱n yej este ichkátiꞌsan, iwá̱n ipan tetzi̱n yawi ijkuilijtoti se̱ nuevo to̱ka̱ꞌ yej ayagaj ki̱xmati, yáwisan ki̱xmatiti petz yejsan yawi kipiati inó̱n tetzi̱n.”

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Tiatira yej kitokaj Cristo

18 ’Xikijkuilowili no̱ el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Tiatira: “Ijkí̱n nikijtowa nej yej iPiltzi̱n Dios, yej nikpiá noyi̱x ken tikita tiwelo̱n iwá̱n yej nikpiá nokxi yej ken de bronce yej este xo̱ta iga xolaktiꞌ: 19 Nej nikmati inewi yej ankichi̱waj; nikmati iga ante‑ijikni̱mej iwá̱n nochipa anmoconfia̱rojtokej nopan iwá̱n ampoxtekipanowaj, nochi ankijyo̱wiáj, iwá̱n nikmati iga iná̱n má̱j nemi ankichi̱waj yej ye̱kti que kua̱ꞌ achto anne̱tokakej. 20 Eꞌ nimitzmatiliáj tejté̱ yej anikye̱ꞌita: iga amejeme̱n ayá̱ꞌ te̱ ankijliáj inó̱n siwa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Jesabel, yej kijtowa iga Dios kitajto̱lmaka, eꞌ kikajkayajtokej yej ne̱cre̱dojtokej, iga kinejne̱xtiliáj iga manajna̱mo̱lnemika̱n iwá̱n iga makikua̱ka̱n tákual yej kichi̱wilijkej i̱dolojmej iga kiweyimati̱ltiá. 21 Nej nikchaꞌya iga makipata ken nemi, eꞌ ayá̱ꞌ kineki makikajte̱wa iga tejte̱palnemi. 22 Iwá̱n este nia nikcha̱nte̱kati iwá̱n no̱ nia nikikno̱chi̱watij yej najna̱mo̱lnemij iwa̱nya inó̱n siwa̱ꞌ, 23 iwá̱n ipilowa̱n inó̱n siwa̱ꞌ nochi nia nikmiktili̱ti. Iwá̱n ijkó̱n inochi yej ne̱cre̱dojtokej yawij kimatitij iga nej nikmati inochi yej la gente kejla̱ntokej ipan iya̱lmajmej; iwá̱n sejsé̱ de amejeme̱n nimitzmakaskej san ken ankichijkej. 24 Eꞌ sekin de amejeme̱n yej amonokej Tiatira, ayá̱ꞌ ankichi̱waj yej tane̱xtiliá inó̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n ayá̱ꞌ anki̱xmatij yej yejeme̱n kijliáj “yej ichtákasan tane̱xtiliá itamatilis Tzitzimiꞌ”. Nimitzijliáj iga amejeme̱n ayá̱ꞌ nia nimitztekimakatij iga xikchi̱waka̱n seꞌ tejté̱. 25 Eꞌ xikchijtoka̱n ken nemi ankichi̱waj, te que nej maniwi̱ki. 26 Yej yawi kita̱nili̱ti Tzitzimiꞌ iwá̱n nochipa makichijto yej nej nikneki, nia nikta̱li̱ti iga wel makimanda̱ro inochi pai̱smej, 27 ijkó̱n ken noTaj ne̱ta̱lij iga wel manimanda̱ro; ijkó̱n no̱ yejeme̱n yawij kimanda̱ro̱tij pai̱smej, iwá̱n pox wel tamanda̱ro̱skej, ayagaj wel kite̱nkuepili̱skej; kita̱nili̱j iyenemi̱gojmej ken tikita kua̱ꞌ se̱ kixama̱na a̱ko̱miꞌ iga weyaꞌtepos. 28 Iwá̱n nikmakaskej si̱talin yej ta̱wiá yowaltiꞌ. 29 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj.”

3

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Sardis yej kitokaj Cristo

1 ’No̱ xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Sardis: “Ijkí̱n kijtowa yej kipiá siete iyEspí̱ritoj Dios iwá̱n siete si̱talin: Nej nikmati inochi yej ankichi̱waj, momati iga anne̱melaꞌcre̱dowaj, eꞌ amejeme̱n ken anmiktokej no‑i̱xtaj iga ayꞌ anne̱tokaj. 2 Xisaka̱n iga ken anmiktokej wa̱n amo ximosemakaka̱n iwá̱n xine̱cre̱do̱ka̱n malej iga ne̱si iga ayꞌ anne̱cre̱dowaj; nikítaꞌya iga ayá̱ꞌ ankichi̱waj ken noDio̱s kiye̱ꞌita. 3 Xikejla̱mikika̱n yej mitzne̱xtilijkej iwá̱n xikchi̱waka̱n, iwá̱n ayꞌya xikchi̱waka̱n yej aye̱kti. Siga ayá̱ꞌ ankipataj ken iga annemij, nia̱ti ka̱n amonokej, niga ankimatiskej ke̱man, nia̱ti ken tikita inó̱n yej tachteki. 4 Iwá̱n ompa Sardis, onókejoꞌ sekin yej ayá̱ꞌ nemi kisokiwiáj itzotzolmej,* iwá̱n nemiskej nowa̱n, kajakijtinemiskej iyista̱ꞌtzotzolmej, iga ijkó̱n kajasij iga manemika̱n. 5 Yej yawij kita̱nili̱tij Tzitzimiꞌ yawij kajakijtotij iyista̱ꞌtzotzolmej, iwá̱n ayá̱ꞌ nia nikpolo̱ti ito̱ka̱mej ipan a̱maꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱mej yej nochipa onoskej iwá̱n Dios, sino que nia nikijli̱tij noTaj wa̱n iya̱ngelejmej iga ini̱mej yej ne̱melaꞌtokaj. 6 Xiye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj.”

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Filadelfia yej kitokaj Cristo

7 ’No̱ xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Filadelfia: “Ijkí̱n kijtowa yej ayí̱ꞌ kichi̱wa yej aye̱kti iwá̱n ayí̱ꞌ takajkaya̱wa, yej kipiá illa̱vej el rey David, yej kua̱ꞌ kitapowa kalte̱n ayagaj wel kitzakua, iwá̱n kua̱ꞌ kitzakua, ayagaj wel kitapowa: 8 Nej nikmati inochi yej ankichi̱waj. Nimitztapowilíjkeja se̱ kalte̱n yej ayagaj wel kitzakua; malej iga ayá̱ꞌ ampoxtajpalejkej, ankichijkej ken kijtowa notájto̱l, iwá̱n ayá̱ꞌ nemi ankijtowaj iga ayá̱ꞌ anne‑i̱xmatij. 9 Nej nikchi̱was iga mamotankua̱ketzatij mote̱noj ino̱mej yej kitokaj iyojwi Tzitzimiꞌ, yej takajkaya̱waj iga kijtowaj iga judiyojmej, eꞌ ayéj ijkó̱n, iga makimatika̱n iga nej nimitzcho̱kiliáj. 10 Ankichijkej ken nej nikijtowa iga nochi xikijyo̱wi̱ka̱n, inó̱n iga nimitzma̱nawi̱skej kua̱ꞌ wi̱ꞌ iga tacastiga̱ro̱lo̱j no̱ya̱n ipan ta̱jli. Ijkó̱n ne̱sis a̱ꞌyéj moconfia̱rowaj ipan nej. 11 Ayꞌya wejkatis iga niwi̱ꞌ. Xikchijtoka̱n ken nemi ankichi̱waj iga ni agaj amo mamitzkui̱li̱ka̱n yej Dios mitzmakaskej. 12 Yej yawi kita̱nili̱ti Tzitzimiꞌ, nej nia nikchi̱wati iga má̱j matayaka̱nto ipan itio̱pan Dios, iwá̱n ompa nike̱man ayá̱ꞌ yawij ki̱satij; iwá̱n ipan yejeme̱n nia nikijkuilo̱ti ito̱ka̱ꞌ noDio̱s iwá̱n ito̱ka̱ꞌ iweyi‑a̱ltepe̱ꞌ noDio̱s, inó̱n yej ito̱ka̱ꞌ nueva Jerusalén yej Dios kiti̱tanis, iwá̱n no̱ nia nikijkuilo̱ti iyakapamej seꞌya noto̱ka̱ꞌ. 13 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj.”

Mo‑ijkuilowiliá yej cha̱ntitokej Laodicea yej kitokaj Cristo

14 ’No̱ xikijkuilowili el ángel yej kitztoꞌ tokni̱mej yej ne̱tokaj yej icha̱mej Laodicea: “Ijkí̱n nikijtowa nej yej ayí̱ꞌ nitakajkaya̱wa, iwá̱n yej nochipa nikijtowa yej melá̱ꞌ, nej nikpe̱waltij inochi yej Dios kichij: 15 Nej nikmati inochi yej ankichi̱waj. Nikmati iga anjokoxmej, ayá̱ꞌ antoto̱nikej niga ansese̱ꞌmej. ¡Masej katka ansese̱ꞌmej o antoto̱nikej! 16 Eꞌ como anjokoxmej iwá̱n ayéj ansese̱ꞌmej niga antoto̱nikej, nimiso̱tas iwá̱n amejeme̱n anki̱saskej ipan note̱n iga ayá̱ꞌ anne̱melaꞌtokaj. 17 Amejeme̱n ankijtowaj iga anmotapialiáj, anye̱ꞌonokej iga ayá̱ꞌ mitzpolowaj nité̱; eꞌ amejeme̱n ayá̱ꞌ anmo‑itaj iga ayá̱ꞌ ankipiáj nité̱, ampetzpo̱brejmej, ampachamej iwá̱n amonokej amopetzka̱n. 18 Inó̱n iga nimitzijliáj, manimitznamaki̱lti̱ka̱n ye̱ꞌoro yej pánoja pan tiꞌti iga ximomelaꞌtapiali̱ka̱n, iwá̱n tzótzol yej ista̱ꞌ iga ximotaajaki̱ka̱n iga amo xipi̱na̱waka̱n iga amopetzka̱n amonokej iwá̱n xikta̱lili̱ka̱n yej mitzpajtiliáj amoyi̱x iga xitachaka̱n. 19 Nej nikajajwa iwá̱n nikne̱xtiliá kén iga maye̱ꞌnemi nochi yej nikneki. Inó̱n iga iná̱n poxsan xikyo̱lmakaka̱n iga xiktokaka̱n iyojwi Dios. 20 Taꞌ xine̱kaki, nej nonoꞌ ipan mokalte̱n iga nimitzno̱tztoꞌ; siga tine̱kaki iwá̱n tine̱kaltapowiliá, nej nikalakis mokalijtiꞌ iwá̱n tisentakua̱skej. 21 Yej kita̱nili̱skej Tzitzimiꞌ, nia nikta̱li̱tij noná̱ꞌ iga ijkó̱n no̱ marreina̱ro̱ka̱n ken nej ne̱watoꞌ iga nirreina̱rowa, ijkó̱n ken nej no̱ nikta̱nilij Tzitzimiꞌ iwá̱n nimotá̱lija iwá̱n noTaj ka̱n yéj e̱watoꞌ iga reina̱rowa. 22 Xikye̱ꞌkakika̱n yej iyEspí̱ritoj Dios kijliá yej ne̱tokaj.”

4

Ken iga moweyimati Dios ipan cielo

1 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n, nikitaꞌ se̱ puerta tapojtoꞌ ipan cielo; iwá̱n inó̱n yej achto ne̱no̱tzaꞌ, yej tajtoj ken tikita ina̱wati̱lka trompeta, sej ne‑ijlij:

—Xitejkawi nijiga, iwá̱n nia nimitzne̱xtili̱ti yej mochi̱was kua̱ꞌ páno̱ja nochi yej tikitaꞌ.

2 Iwá̱n íkua̱ꞌ iyEspí̱ritoj Dios wa̱laj noyakapan, iwá̱n nikitaꞌ se̱ trono,* onoꞌ ipan cielo iwá̱n ipan inó̱n trono, a̱ꞌpa yej e̱watoya. 3 Iwá̱n yej e̱watoya ipan trono ne̱siá ken tikita se̱ teꞌti de jaspe† yej este xó̱tasan o cornalina,‡ iwá̱n inó̱n trono, kiyawalojtoya se̱ a̱kosama̱lo̱ꞌ yej peta̱niá ken tikita tepayaktzi̱n yej ito̱ka̱ꞌ esmeralda.§ 4 Iwá̱n inó̱n trono kiyawalojtoya seꞌ veinticuatro tronos iwá̱n ipan inó̱n veinticuatro tronos eje̱watoyaj veinticuatro ancia̱nojmej,* inochimej ijista̱ꞌ itzotzolmej, iwá̱n ipan itzontekomej kipiayaj icoro̱najmej† puro de oro. 5 Iwá̱n ipan trono tapeta̱niá, tawo̱pa̱ya iwá̱n tatikui̱niá; iyi̱xtaj inó̱n trono onoya siete tiꞌti yej wejwelo̱ntoyaj, iwá̱n inó̱n siete tiwelo̱n ino̱nwaꞌ siete iyEspí̱ritoj Dios. 6 Iyi̱xtaj inó̱n trono onoya ken tikita láma̱r yej poxsan chipaktiꞌ iwá̱n wel tachalo no̱ya̱n a̱tampa.

Iwá̱n inó̱n trono yej onoꞌ tajkoya̱n kiyawalojtoya na̱wi ken ánimal, kipiayaj tro̱jaj iyi̱xmej iyi̱xtajpamej iwá̱n itepotztajpamej. 7 Yej áchtopa de ini̱mej anima̱lmej ne̱siá ken te̱kua̱ni; iwá̱n seꞌ ne̱siá ken to̱rojtzi̱n, iwá̱n sewoꞌ ne̱siá ken ta̱gaꞌ; iwá̱n sewoꞌ ne̱siá ken águila yej pata̱ntoꞌ. 8 Ina̱wixtimej ino̱mej anima̱lmej kipiayaj seis iya̱stakapalmej, iwá̱n iyakapamej pepechijtoyaj i̱xtimej iwá̱n este itampa iya̱stakapalmej; iwá̱n semilwiꞌ iwá̱n senyówal ijkí̱n kijtojtoyaj:

Kajasi iga mamopoxweyimati̱lti

toTe̱ko Dios yej nochi wel kichi̱wa,

yej ikyay onoya, ónoꞌsan iná̱n iwá̱n yáwiya wi̱tzeti sej.

9 Kua̱ꞌ ino̱mej anima̱lmej kiweyimati̱ltia̱yaj iwá̱n kimakayaj gracias Dios yej e̱watoꞌ ipan trono, inó̱n yej onoꞌ nochipa iwá̱n ayí̱ꞌ mikis, 10 ino̱mej veinticuatro ancia̱nojmej motankua̱ketzaj iyi̱xtaj Dios yej kiweyimati̱ltiáj yej nochipa onoꞌ iwá̱n ayí̱ꞌ mikis; iwá̱n kitemowiáj icoro̱najmej iwá̱n kita̱liáj iyi̱xtaj ka̱n e̱watoꞌ Dios, iwá̱n ijkí̱n kijtowaj:

11 Annote̱ko iwá̱n annoDio̱s, tej mitzajasi iga

mamitzweyimati̱lti̱ka̱n, iga nochi wel tikchi̱wa;

iga tej tikchij inochi yej onoꞌ,

onókejsan iga tej tikneꞌ iga maonoka̱n.

5

A̱maꞌ yej ayagaj wel kitapowa

1 Iwá̱n nikitaꞌ iga inó̱n yej e̱watoꞌ ipan trono, iga iye̱ꞌma̱ꞌ kiki̱tzkijtoꞌ se̱ kimilo̱la̱maꞌ,* ijkuilijtoꞌ ta‑íjtiꞌpa iwá̱n itepotztájbapa iwá̱n ye̱ꞌtzaktoꞌ iga siete sello.† 2 Iwá̱n nikitaꞌ se̱ ángel yej poxsan kipiá poder, ijkí̱n tajtoj recio:

—¿A̱ꞌyéj kajasi makipostekili ise̱llojyo iwá̱n makitapo iní̱n kimilo̱la̱maꞌ?

3 Eꞌ ayagaj wel kitapowa̱ya inó̱n kimilo̱la̱maꞌ niga wel agaj kitachi̱lia̱ya, niga yej onoꞌ ipan cielo, niga yej onoꞌ ipan ta̱jli, niga yej onoꞌ ta̱ltampa. 4 Iwá̱n nej nicho̱kaya poxsan, iga ayagaj wel kitapowa inó̱n kimilo̱la̱maꞌ, niga ayagaj wel kilee̱rowa̱ya, niga agaj wel kitachi̱lia̱ya. 5 Iwá̱n se̱ de ino̱mej ancia̱nojmej ne‑ijlij:

—Amo xicho̱ka; inó̱n yej kijliáj “León”‡ yej reina̱rowa yej irrá̱zajpa Judá, yej ipiltzi̱n ipilówa̱mpa rey David, kitá̱nija iga wel makitapo inó̱n kimilo̱la̱maꞌ iwá̱n iga makipostekili inó̱n siete ise̱llojyo yej kipiá.

6 Iná̱ꞌ trono iwá̱n tatajkoya̱n ino̱mej na̱wi anima̱lmej, iwá̱n tatajkoya̱n ino̱mej ancia̱nojmej, nikitaꞌ se̱ Cordero§ yej ne̱si iga kimiktíjkaja. Ejkatoya iwá̱n kipiaya siete ikua̱kua iwá̱n siete iyi̱x; iwá̱n inó̱n siete i̱xmej kijto̱jneki siete iyEspí̱ritoj Dios yej kiti̱tan no̱ya̱n ipan ta̱jli. 7 Inó̱n Cordero kikuiko inó̱n kimilo̱la̱maꞌ yej kiki̱tzkijtoya iga iye̱ꞌma̱ꞌ inó̱n yej e̱watoꞌ ipan trono. 8 Kua̱ꞌ kíkuiꞌya inó̱n kimilo̱la̱maꞌ, ina̱wixtimej ino̱mej anima̱lmej iwá̱n ino̱mej veinticuatro ancia̱nojmej motankua̱ketzkej iyi̱xtaj inó̱n Cordero. Sejsé̱ de ino̱mej ancia̱nojmej kipiayaj se̱ arpa,* iwá̱n kipiayaj wajkalmej de oro, eꞌ te̱ntokej iga incienso,† inó̱n incienso kijto̱jneki iyoracio̱mej yej kicre̱dojtokej Dios. 9 Iwá̱n kikui̱kayaj iní̱n nuevo takui̱ꞌ:

Tej mitzajasi nokta iga xikui inó̱n kimilo̱la̱maꞌ iwá̱n iga xikpostekili ise̱llojyo;

iga mitzmiktijkej, iwá̱n iga moesyo ane̱kojkej iga manimochi̱waka̱n itatki Dios,

nejemej de inochi raza, yej de se̱seꞌpa iga tajtowaj, de inochi a̱ltepe̱mej iwá̱n de inochi pai̱smej.

10 Tikchij iga manimochi̱waka̱n re̱yejmej iwá̱n sacerdo̱tejmej iga toDio̱s,

iwá̱n niawij nimanda̱ro̱tij ipan ta̱jli.

11 Iwá̱n nikitaꞌ, iwá̱n nikaguiꞌ itajto̱lmej miaꞌ a̱ngelejmej yej kiyawalojtoyaj trono, iwá̱n ino̱mej anima̱lmej iwá̱n ino̱mej ancia̱nojmej. Ino̱mej a̱ngelejmej onoyaj poxsan komatimej,‡ 12 iwá̱n ijkí̱n kijtowa̱yaj recio:

In Cordero yej kimiktijkaj,

kajasi iga mamoweyimati̱lti iga nochi wel kichi̱wa wa̱n nochi itatki,

nochi kimati wa̱n pox tajpalej,

iwá̱n kajasi iga yéj mamoye̱ꞌita wa̱n mamoweyimati̱lti iwá̱n yéjsan mamotakui̱kili.

13 Iwá̱n nikaguiꞌ no̱ iga inochi yej isatokej yej Dios kichij, yej onokej ipan cielo, yej onokej ta̱lpan iwá̱n yej onokej ta̱ltampa iwá̱n yej onokej ipan láma̱r, kijtowa̱yaj:

Kajasi iga Dios yej onoꞌ ipan trono wa̱n el Cordero

nochipa mamotakui̱kili, mamoweyimati̱lti,

iwá̱n nochipa marreina̱ro̱ka̱n.

14 Iwá̱n ina̱wixtimej ino̱mej anima̱lmej, ijkí̱n kijtowa̱yaj:

—¡Ijkó̱n mamochi̱wa!

Iwá̱n ino̱mej veinticuatro ancia̱nojmej motankua̱ketzkej iwá̱n kiweyimati̱ltijkej yej nochipa onoꞌ iwá̱n nochipa onos.

6

Siete sello

1 Iwá̱n nikitaꞌ iga inó̱n Cordero kipostekilij se̱ de ino̱mej ise̱yojyo iga kitapoj kimilo̱la̱maꞌ, iwá̱n nikaguiꞌ se̱ de ino̱mej na̱wi yej ken anima̱lmej este toskatikui̱niꞌ ken teyo̱ꞌ iga kijtoj:

—¡Xiwi̱ki iwá̱n xitachá!

2 Nitacháꞌ iwá̱n nikitaꞌ se̱ ista̱ꞌkawa̱yoj, wa̱n yej kitejkawilijtinemiá kiki̱tzkijtoya se̱ tawíjto̱l. Kimakakej se̱ corona,* iwá̱n kita̱nílija iyenemi̱gojmej wa̱n ki̱saꞌ iga matata̱nili iwá̱n iga nochipa matata̱nilijto.

3 Kua̱ꞌ el Cordero kipostekilij seꞌ sello, nikáꞌ iga seꞌ yo̱lka̱ꞌ yej ken to̱rojtzi̱n kijtoj:

—¡Xiwi̱ki iwá̱n xitachaki!

4 Iwá̱n ki̱sako seꞌ má̱j kawa̱yoj yej este chi̱ltiꞌ ken tiwelon. Iwá̱n yej kitejkawilijtinemiá, kimakakej iga wel makichi̱wa iga amo maonolo tamelá̱ no̱ya̱n ipan ta̱jli, sino que mamosepanmijmiktilo; iwá̱n kimakakej se̱ weyi espada.

5 Kua̱ꞌ inó̱n Cordero kipostekílija tercer sello, nikaguiꞌ seꞌya má̱j yo̱lka̱ꞌ yej ixa̱yaꞌ ken ta̱gaꞌ, kijtoj:

—¡Xiwi̱ki iwá̱n xitachá!

Iwá̱n nikitaꞌ se̱ pi̱stiꞌkawa̱yoj, iwá̱n yej kitejkawilijtinemiá kiki̱tzkijtoya se̱ balanza. 6 Iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l tatajkoya̱n inó̱n na̱wi anima̱lmej, kijtowa̱ya:

—Monamaka se̱ kilo trigo yej ipati̱ꞌ ke̱ꞌ kita̱niá se̱ iga tekipanowa semilwiꞌ, acho̱nsan no̱ iga mokowa e̱yi kilo cebada; eꞌ amo xikpetzne̱mpolo aceite wa̱n vino.

7 Kua̱ꞌ inó̱n Cordero kipostekilij cuarto sello, nikaguiꞌ seꞌ anímal yej ken águila yej pata̱ntoꞌ, kijtoj:

—¡Xiwi̱ki iwá̱n xitachá!

8 Nitacháꞌ, iwá̱n nikitaꞌ se̱ kostiꞌkawa̱yoj, iwá̱n yej kitejkawilijtinemiá ito̱ka̱ꞌ Mikílisti, iwá̱n itepotztaj ya̱ya seꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Hades yej kijto̱jneki ka̱n onokej yej miktokej. Ini̱mej o̱me̱n wel kichi̱waj iga ipan cuarta parte de iní̱n ta̱jli mamomijmiktilo iga espada, mamaya̱mikilo, makojkokolismikilo iwá̱n matamijmikti̱ka̱n te̱kua̱nimej wa̱n sekin anima̱lmej.

9 Kua̱ꞌ inó̱n Cordero kipostekilij quinto sello, nikitaꞌ itampa altar tokni̱mej yej kimijmiktijkej iga kipowakej itájto̱l Dios iwá̱n iga momelaꞌne̱xtijkej iga ye̱ꞌnemiáj iyi̱xtaj Dios. 10 Iwá̱n kite̱ne̱wia̱yaj Dios te tzajtziajpa iga kijtowa̱yaj:

—NoTe̱ko tej yej atikchi̱wa yej aye̱kti iwá̱n ayí̱ꞌ titakajkaya̱wa, ¿este ke̱man timoma̱ti̱j iga xikitalti ino̱mej yej onokej ipan ta̱jli, yej nejeme̱n ne̱miktijkej?

11 Entonces kimakakej itzotzolmej yej ijista̱ꞌ, iwá̱n kijlijkej iga mamocháka̱noꞌ seꞌ alí̱n tiempo, este que mamási‑oꞌ nochi yej kicre̱dojtokej Cristo yej yáwijoꞌ no̱ mikitij kensan yejeme̱n.

12 Nikitaꞌ kua̱ꞌ inó̱n Cordero kipostekílija isexto sello kimilo̱la̱maꞌ, pe̱waꞌ iga pox mo̱li̱n ta̱jli. To̱nati̱ꞌ mochij este cha̱pótiꞌsan ken tikita tzótzol yej moakiá kua̱ꞌ mikilo, iwá̱n la luna mochij este chí̱ltiꞌsan ken tikita esti. 13 Iwá̱n si̱talimej yej onokej ipan cielo wejwetzikej ipan ta̱jli, ken tikita kua̱ꞌ ejekaꞌ yej pox tajpalej kixijxi̱niliá se̱ kuawiꞌ ita̱kilka.

14 Cielo poliwiꞌ ken tikita kua̱ꞌ se̱ a̱maꞌ moko̱kolochowa, iwá̱n inochi tepe̱mej iwá̱n inochi tajkota̱lmej† mopatakej ka̱n ojonoyaj. 15 Iwá̱n re̱yejmej yej onokej ipan ta̱jli, iwá̱n yej paré̱j tayaka̱ntokej iwá̱n yej motapialiáj, iwá̱n ije̱fejmej solda̱dojmej, iwá̱n yej pox manda̱rowaj, iwá̱n escla̱vojmej‡ iwá̱n yej ayéj escla̱vojmej, mi̱ya̱nkej ipan texapomej iwá̱n itza̱la̱n tewe̱wetkej. 16 Kijlia̱yaj tepe̱mej iwá̱n tewe̱wetkej:

—Xiwetzika̱n noyakapamej iga xine‑i̱ya̱naka̱n iyi̱xtaj inó̱n yej e̱watoꞌ ipan trono iwá̱n xine‑i̱ya̱naka̱n iyi̱xtaj el Cordero iga amo mane̱castiga̱ro̱ka̱n; 17 iga ásiꞌya día kua̱ꞌ poxsan yawi tacastiga̱ro̱ti iwá̱n ayagaj yawi kijyo̱wi̱ti.

7

Dios kima̱nawiá yej itatki

1 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n nikitaꞌ, nikitaꞌ na̱wi a̱ngelejmej ejejkatokej ipan na̱wi inakastan iní̱n ta̱jli, yej kitzakuilijtokej na̱wi ejekaꞌ iga amo makipi̱tzaka̱n ta̱jli, niga láma̱r, niga se̱ kuawiꞌ. 2 No̱ nikitaꞌ seꞌ ángel yej wi̱tziaya iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ iwá̱n kipiaya ise̱lloj* Dios yej nochipa onos. Iní̱n ángel kitzajtzilij recio inó̱n na̱wi a̱ngelejmej yej Dios kimáꞌ iga wel makichi̱wili̱ka̱n tejté̱ yej aye̱kti ta̱jli wa̱n láma̱r, 3 iwá̱n kijtoj:

—Amo xikchi̱wili̱ka̱n nité̱ yej aye̱kti in ta̱jli, niga láma̱r, niga kuawimej mie̱j aya niksellarowaj pan iyi̱xkua̱ꞌ yej kicre̱dojtokej Dios.

4 Iwá̱n nikaguiꞌ ke̱ꞌ kise̱lla̱rojkej: iga inóchiya masiꞌ ciento cuarenta y cuatro mil yej israeli̱tájmejpa. 5 Yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Judá doce mil sellado, iwá̱n doce mil sellado yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Rubén iwá̱n yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Gad doce mil sellado, 6 yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Aser doce mil sellado, yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Neftalí doce mil sellado, yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Manasés doce mil sellado, 7 yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Simeón doce mil sellado, yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Leví doce mil sellado iwá̱n doce mil sellado yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Isacar. 8 Iwá̱n doce mil sellado yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Zabulón, doce mil sellado yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa José iwá̱n doce mil sellado yej ipilowa̱n ipilówa̱mpa Benjamín.

Miaꞌ yej ijichkátiꞌsan itzótzol

9 Kua̱ꞌ tamiꞌ iní̱n, nikitaꞌ iga pox onolo̱ꞌ, inewi pai̱smej, raza, tajto̱lmej iwá̱n inochi a̱ltepe̱mej onoyaj iyi̱xtaj trono iwá̱n iyi̱xtaj el Cordero; poxsan komatimej este ayꞌya moojasi ke̱ꞌ onokej, este ijichkátiꞌsan itzotzolmej iwá̱n kikijki̱tzkijtoyaj so̱ya̱ꞌ. 10 Inochimej ijkí̱n kijtowa̱yaj recio:

Te̱ma̱nawij toDios,

yej e̱watoꞌ pan trono,

iwá̱n te̱ma̱nawij iPiltzi̱n yej kijliáj Cordero.

11 Iwá̱n inochi a̱ngelejmej ejejkatoyaj iga kiyawalojtoyaj trono, iwá̱n ancia̱nojmej, iwá̱n inó̱n na̱wi anima̱lmej, motankua̱ketzkej ite̱noj trono iwá̱n motzojtzompilojkej este ipan ta̱jli iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios, 12 kijtojtoyaj:

¡Ijkó̱nyawaꞌ!

Kajasi iga matikweyimati̱lti̱ka̱n toDio̱s, tikmatij iga Dios pox bueno, yéj nochi kimati, matikmakaka̱n gracias,

matikye̱ꞌitaka̱n iga yéj nochi wel kichi̱wa iwá̱n pox tajpalej,

ijkó̱n mamochi̱wili nochipa. Ijkó̱nyawaꞌ.

13 Iwá̱n se̱ de ino̱mej ancia̱nojmej ne̱tajtan:

—¿A̱ꞌyéj in ini̱mej yej este ijichkátiꞌsan itzotzolmej? ¿Ka̱n wa̱lkej?

14 Iwá̱n nikijlij:

—NoTe̱ko, tej tikmati.

Iwá̱n yéj ne‑ijlij:

—Ini̱mej yej poxsan kikno̱chijkej, iwá̱n kipa̱kkej itzotzolmej iwá̱n kistayaltijkej iga iyesyo el Cordero. 15 Inó̱n iga onokej ite̱noj trono ka̱n e̱watoꞌ Dios iwá̱n semilwiꞌ iwá̱n senyówal kiweyimati̱ltijtokej ipan weyitio̱pan;† iwá̱n yej e̱watoꞌ ipan trono ki‑o̱mema̱wi̱j ino̱mej iga sen‑onoskej. 16 Ayꞌya semi maya̱naskej iwá̱n nike̱man ayꞌya a̱tanekiskej, iwá̱n ayꞌya to̱natataskej iwá̱n niga tadoto̱nmikiskej, 17 iga Jesucristo yej kijliáj Cordero yej e̱watoꞌ tajko trono yawi kicuida̱ro̱ti ino̱mej ken tikita borre̱gojmej. Iwá̱n Jesucristo yawi kiwi̱gati ka̱n onoꞌ a̱tzontekon iwá̱n yawij koni̱tij a̱ꞌti yej kichi̱was iga nochipa maonolo; iwá̱n Dios yawi kipojpowili̱ti iyi̱xa̱mej.

8

Yej se̱san sello ka̱wi

1 Kua̱ꞌ inó̱n Cordero kipósteꞌya sello siete yej kipiá kimilo̱la̱maꞌ, santaka̱mpolijtika̱wiꞌ ipan cielo ken media hora. 2 Iwá̱n nikitaꞌ siete a̱ngelejmej ejejkatokej iyi̱xtaj Dios, iwá̱n kimakakej sejsé̱ de yejeme̱n se̱ trompeta. 3 Iwá̱n nikitaꞌ seꞌ ángel, kiki̱tzkijtoꞌ se̱ tikaxaktzi̱n de oro, iwá̱n moketzaꞌ ite̱noj altar; iwá̱n kimakakej komati incienso iga makisene̱tili wa̱n iyoracio̱mej yej kicre̱dojtokej Dios iga makitati̱ka̱n ipan altar de oro yej onoꞌ iyi̱xtaj trono. 4 Iwá̱n ipo̱kyo incienso yej kitatijtoya el ángel kisene̱tilij wa̱n iyoracio̱mej yej kicre̱dojkej Dios asiꞌ este ka̱n onoꞌ Dios. 5 Iwá̱n inó̱n ángel kikuiꞌ tikaxaktzi̱n iwá̱n kite̱mij iga tékol yej xojxo̱tátoꞌo yej onoya ipan altar iwá̱n kipata̱naltij pan ta̱jli; iwá̱n tatikui̱niꞌ, mokaguiꞌ tawo̱paya, tapeta̱niꞌ iwá̱n kuekuechkaꞌ ta̱jli.

Trompe̱tajmej

6 Iwá̱n ino̱mej siete a̱ngelejmej kikuikej itrompe̱tajmej iga yawij tapi̱tzatij.

7 Kua̱ꞌ yej achto ángel kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, wetziꞌ pan ta̱jli tiawa̱ꞌ yej de hielo iwá̱n tiꞌti yej se̱titoꞌ wa̱n esti. Iwá̱n de cada e̱yi parte ta̱jli, tataꞌ se̱ parte. Iwá̱n de cada e̱yi kuawiꞌ, tataꞌ no̱ se̱ kuawiꞌ. Iwá̱n nochi yej ixwatokej yej te xojxoxoktiꞌ, tataꞌ.

8 Iwá̱n el segundo ángel no̱ kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, iwá̱n momo̱taꞌ te̱pa iteki ipan láma̱r ken tikita se̱ weyi tepe̱ꞌ welo̱ntia̱ya; iwá̱n de cada e̱yi parte láma̱r, se̱ parte mochij esti. 9 Iwá̱n miguiꞌ se̱ de cada e̱yi yej momati lama̱rijtiꞌ. Iwá̱n se̱ de cada e̱yi wejweyi a̱ka̱lmej xi̱xiti̱nikej.

10 Iwá̱n kua̱ꞌ é̱yiya ángel no̱ kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, se̱ weyi si̱talin ken tikita mecho̱n we̱welo̱ntiwa̱laj ipan cielo, iwá̱n wetzito ipan se̱ parte de inó̱n e̱yi parte we̱ya̱mej iwá̱n pan a̱tzontekomej. 11 Inó̱n si̱talin ito̱ka̱ꞌ Chichi̱ꞌ; iwá̱n de cada e̱yi we̱ya̱mej, se̱ we̱ya̱ꞌ chichi̱yaꞌ iwá̱n miaꞌ tokni̱mej mikikej iga konijkej chichi̱ka̱ꞌ.

12 Kua̱ꞌ cuarto ángel kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, xiti̱niꞌ to̱nati̱ꞌ, me̱tzti* iwá̱n si̱talimej iwá̱n ayꞌya xo̱takej se̱ parte de e̱yi parte. Ijkó̱n iga na̱wi horas to̱nati̱ꞌ ata̱wia̱ya iwá̱n tayowaka̱n na̱wi horas ayá̱ꞌ taweltame̱tzto̱naya niga si̱talimej ayá̱ꞌ tawelta̱wia̱yaj.

13 Iwá̱n nikitaꞌ, wa̱n nikaguiꞌ iga se̱ ángel† pata̱ntia̱ya tajko cielo, ijkí̱n kijtojtia̱ya recio:

—¡Poxsan, poxsan mo̱ka̱tzajtzilo̱j ipan ta̱jli! ¡Poxsan tamajmájti̱l iga é̱yi‑oꞌ ángel poliwi iga yawij kipi̱tzatij itrompe̱tajmej!

9

1 Kua̱ꞌ quinto ángel kipi̱tzaꞌ trompeta, nikitaꞌ iga wétziꞌya se̱ si̱talin ipan ta̱jli, iwá̱n inó̱n si̱talin kimakakej llave yej iga motapowa xapoꞌ yej pox wejkatan ka̱n e̱ntokej ma̱lespi̱ritojmej. 2 Iwá̱n kitapoj inó̱n wejkatanxapoꞌ, iwá̱n popo̱gaꞌ ken yej ki̱sa ipan se̱ pox weyi tiwelo̱n iwá̱n ipo̱kyo kitakompachoj to̱nati̱ꞌ iwá̱n ejekaꞌ. 3 Iwá̱n ipan inó̱n po̱kti ki̱skej chapolimej iwá̱n sempata̱nikej no̱ya̱n ipan ta̱jli; iwá̱n ino̱mej chapolimej kitekimakakej iga wel matatankua̱ka̱n ken tikita ko̱lo̱mej. 4 Iwá̱n kitekimakakej iga amo makikua̱ka̱n tato̱ꞌ yej onoꞌ ipan ta̱jli, nité̱ yej xojxoktiꞌ iwá̱n nisé̱ kuawiꞌ amo makikua̱li̱ka̱n iyiswayo, petz makitankua̱ka̱n tokní̱mejsan yej ayá̱ꞌ kipiáj inó̱n marca pan iyi̱xkua̱ꞌ iga mane̱si iga itatki Dios. 5 Eꞌ kitekimakakej iga amo makimikti̱ka̱n tokni̱mej, sino que san matatankuajtoka̱n cinco meses; iwá̱n kua̱ꞌ tatankua̱j ino̱mpa chapolimej kualo̱j ken tikita kua̱ꞌ tatankua ko̱lo̱ꞌ. 6 Íkua̱ꞌ tokni̱mej yawij kinekitij mamikika̱n, eꞌ awel mikiskej; malej kinekiskej maguiꞌ mamikíka̱nya, eꞌ ayá̱ꞌ wel mikiskej.

7 Ino̱mej chapolimej ken tikita kawa̱yojmej yej machtitokej iga wel maya̱ka̱n ka̱n tamijmiktilo; iwá̱n ipan itzontekomej kipiáj ken tikita corona* de oro, iwá̱n inochimej kipiayaj ixa̱yaꞌ ken tikita ta̱gaꞌ. 8 Itzonkalmej ken tikita siwa̱ꞌ itzónkal, iwá̱n itanmej ken tikita te̱kua̱ni itan. 9 Iwá̱n iye̱li̱xmej tzaktoyaj iga ken tikita kua̱chti de tepos, iwá̱n kua̱ꞌ pata̱nij, iya̱stakapalmej na̱watij ken tikita kuacarre̱tajmej yej kitila̱na kawa̱yoj yej yawij ka̱n tamijmikti̱tij. 10 Ipan ikuitapi̱lmej kipiáj itzi̱nmi̱mayomej ken tikita ko̱lo̱ꞌ. Iwá̱n iga inó̱n ta‑ikno̱chijtoskej cinco me̱j. 11 Ino̱mej chapolimej kipiáj se̱ ije̱fejmej yej ito̱ka̱ꞌ el Ángel yej ite̱ko wejkatanxapoꞌ; iní̱n ángel en hebreo† ito̱ka̱ꞌ Abadón iwá̱n ipan griego kijliáj Apolión, yej no̱ kito̱jneki yej taxi̱xiti̱na.

12 Ijkó̱n panoj yej áchtopa yej pox tamajmájti̱l, eꞌ políwi‑oꞌ seꞌ o̱me yej pox tamajmájti̱l.

13 Kua̱ꞌ sexto ángel kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, nikaguiꞌ se̱ tájto̱l ki̱saya tatajkoya̱n ino̱mej na̱wi ikua̱kua inó̱n altar de oro yej onoꞌ iyi̱xtaj Dios, 14 kijlij inó̱n ángel yej kiki̱tzkijtoya trompeta:

—Xikxitoma inó̱n na̱wi a̱ngelejmej yej ijilpitokej ite̱noj we̱ya̱ꞌ Eufrates.

15 Ijkó̱n iga kimajkajkej inó̱n na̱wi a̱ngelejmej iga makimijmikti̱ka̱n se̱ tokni̱n de cada e̱yi de nochi tokni̱mej. Ino̱mej a̱ngelejmej Dios kiprepara̱doj nokta iga ino̱nsan hora y fecha matamijmikti̱ka̱n. 16 Iwá̱n nikaguiꞌ iga onoꞌ 200 millones solda̱dojmej yej nemij ipan kawa̱yojmej.

17 Ijkó̱n nikitaꞌ kawa̱yojmej, iwá̱n yej kitejkawilijtinemiáj moe̱ltzaktinemiáj iga tepos yej chi̱ltiꞌ ken tiwelo̱n, este azu̱ltiꞌ wa̱n kostiꞌ. Iwá̱n kawa̱yojmej kipiayaj itzontekomej ken tikita itzontekon te̱kua̱ni, iwá̱n ipan ite̱n ki̱saya tiꞌti, po̱kti iwá̱n azufre. 18 Iwá̱n se̱ tokni̱n de cada e̱yi de nochi tokni̱mej mikikej iga tiꞌti, po̱kti iwá̱n azufre yej ki̱sayaj ipan ite̱n kawa̱yojmej. 19 Porque ino̱mej kawa̱yojmej tamiktia̱yaj iga ite̱nmej iwá̱n iga ikuitapi̱lmej, porque ikuitapi̱lmej ne̱siá ken tikita kowa̱ꞌ iwá̱n iga inó̱n tamiktia̱yaj.

20 Eꞌ yej ayá̱ꞌ mikikej iga ini̱mej yej ki̱saꞌ ipan ite̱n kawa̱yojmej, ayá̱ꞌ mokajkajkej iga kichi̱waj yej aye̱kti, niga mokajkajkej iga kiweyimati̱ltiáj ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n ayá̱ꞌ no̱ mokajkajkej iga kiweyimati̱ltiáj kuatosa̱ntojmej yej de oro, plata, bronce, de teꞌti iwá̱n yej de kuawiꞌ. (Ino̱mej kuatosa̱ntojmej ayá̱ꞌ tacháj, iwá̱n niga takakij iwá̱n niga wel nejnemij.) 21 Ayá̱ꞌ no̱ mokajkajkej iga tamiktiáj, niga no̱ mokajkajkej iga taachisa̱rowaj, niga mokajkajkej iga na̱mo̱lnemij wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitokej, iwá̱n niga no̱ mokajkajkej iga tachtekij.

10

Ángel yej kipiá kimilo̱la̱matzi̱n

1 Iwá̱n nikitaꞌ seꞌ ángel yej poxsan tajpalej, temo̱tiwi̱tziá ipan cielo eꞌ wi̱tziaya ipan mixti, iwá̱n pan itzontekon onoya a̱kosama̱lo̱ꞌ. Ixa̱yaꞌ ken to̱nati̱ꞌ iwá̱n iyikxi ken o̱me takétzal yej we̱welo̱ntoꞌ. 2 Se̱ kimilo̱la̱matzi̱n* kipatajtoya ipan ima̱ꞌ, iwá̱n iga iye̱ꞌikxi taksaꞌ ipan láma̱r, iwá̱n iga iyo̱poch‑ikxi taksaꞌ ipan ta̱jli. 3 Iwá̱n kua̱ꞌ tajtoj, mokaguiꞌ ken kua̱ꞌ tzajtzi te̱kua̱ni, iwá̱n kua̱ꞌ tzajtziꞌ, mokaguiꞌ siete teyo̱ꞌ itajto̱lmej. 4 Kua̱ꞌ támiꞌya tajtojkej ino̱mej siete teyo̱ꞌ, nikijkuilowa̱yay yej kijtojkej, eꞌ nikaguiꞌ se̱ tájto̱l yej wa̱laj ipan cielo, iwá̱n ne‑ijlij:

—Tejsan xikichtakamatito yej kijtojkej ini̱mej siete teyo̱ꞌ iwá̱n amo xikijkuilo.

5 Iwá̱n inó̱n ángel yej nikitaꞌ taksatoꞌ ipan láma̱r iwá̱n ipan ta̱jli, kajkoꞌ iye̱ꞌma̱ꞌ cie̱lojkóbapa, 6 iwá̱n kijtoj:

—Niknojma‑ijtowa iyi̱xtaj Dios yej nochipa isatoꞌ, yej kichij cielo, ta̱jli, láma̱r iwá̱n nochi yej ípan onokej, iga ayꞌya wejkatis iga mochi̱was yej Dios kijtoj. 7 Kua̱ꞌ asis iga sié̱teja ángel kipi̱tzas itrompe̱taj, inó̱n ve̱j mochí̱wasya yej Dios kejla̱ntoꞌ, san ken kijtojkej profe̱tajmej,† yej itekipanowa̱nímejpa Dios.

8 Inó̱n tájto̱l yej nikaguiꞌ ipan cielo, sej ne̱no̱tzaꞌ iwá̱n ne‑ijlij:

—Xaj iwá̱n xikui inó̱n kimilo̱la̱matzi̱n yej kitapojtoꞌ ine̱pa ángel yej se̱ iyikxi taksatoꞌ ipan láma̱r iwá̱n seꞌ iyikxi pan ta̱jli.

9 Iwá̱n niajki ka̱n onoꞌ inó̱n ángel iwá̱n niktajtanilij iga mane̱maka inó̱n kimilo̱la̱matzi̱n, iwá̱n yéj ne‑ijlij:

—Xíkuiwaꞌ iwá̱n xikua. Iwá̱n ipan mote̱n tikmachi̱li̱j este tzope̱liꞌ ken tikita nekti, eꞌ kua̱ꞌ asis mojtiko chichi̱yas.

10 Iwá̱n nikui̱lij inó̱n kimilo̱la̱matzi̱n ka̱n kiki̱tzkijtoya iwá̱n nikuaj; iwá̱n kua̱ꞌ nemi nikua, nikmachi̱lij jake tzope̱liꞌ ken tikita nekti, eꞌ kua̱ꞌ támiꞌya nikuaj, nojtiko chichi̱yaꞌ. 11 Iwá̱n yéj ne‑ijlij:

—Ye̱kti iga sej xikojpapowili̱ka̱n yej Dios kijtowa iga yawi mochi̱wati. Xikojpapowili̱ka̱n inochi tokni̱mej yej onokej ipan inochi a̱ltepe̱mej, inochi pai̱smej, san kén itajto̱lmej wa̱n xikojpapowili̱ka̱n inochi re̱yejmej.

11

1 Iwá̱n ne̱makakej se̱ ojtaꞌ ken tikita ino̱mpa kuawiꞌ yej iga tamedi̱ro̱lo, iwá̱n ne‑ijlijkej:

—Ximoketza, iwá̱n xikmedi̱ro itio̱pan Dios iwá̱n no̱ xikmedi̱ro altar yej onoꞌ tio̱pan‑ijtiꞌ, iwá̱n no̱ xikita ke̱ꞌmej ompa onokej yej kiweyimati̱ltijtokej Dios. 2 Eꞌ ipa̱tiojyo tio̱pan amo xikmedi̱ro, iga inó̱n patio kimakakej yej ayá̱ꞌ ki̱xmatij Dios iwá̱n yejeme̱n yawij kita̱taksatij no̱ya̱n Jerusalén iga ompa manda̱ro̱skej cuarenta y dos meses yej masi mil doscientos sesenta días. 3 Iwá̱n nia nikti̱taniti o̱me yej notatí̱tampa iga makijto̱ka̱n yej nej nikijtowa, iwá̱n ino̱mej yawij kipojtotij mil doscientos sesenta días, eꞌ yawij kajakijtotij itzotzolmej ino̱mpa yej moakiá kua̱ꞌ mikilo.

4 Ini̱mej o̱me tati̱tan kijto̱jneki inó̱n o̱me olivo* iwá̱n ino̱nsan no̱ kijto̱jneki inó̱n o̱me mecho̱nwe̱wetkej yej onoꞌ ite̱noj Dios yej iTe̱ko ta̱jli. 5 Siga agaj kineki makichi̱wili tejté̱ yej aye̱kti, yejeme̱n kiki̱xtiáj tiꞌti ipan ite̱nmej iga kimelaꞌtatiáj nokta iyenemi̱gojwa̱n; ijkó̱n yawi mikiti agaj yej makineki makichi̱wili tejté̱. 6 Ini̱mej o̱me tajta̱gaꞌ wel kitzakuaj cielo iga amo mawi̱ki tiawa̱ꞌ mie̱j yejeme̱n kipowaj tájto̱l yej Dios kimaka; iwá̱n wel no̱ kichi̱waj iga a̱ꞌti mamochi̱wa esti iwá̱n iga kikno̱chi̱waj la gente iga plaga este ke̱ꞌ iga yejemej kinekiskej. 7 Eꞌ kua̱ꞌ ini̱mej kitamíjkeja itekipano̱lmej, weyi aníma̱l yawi ki̱sati pan wejkatanxapoꞌ iwá̱n yawi kimajmagatij iyo̱mexti̱n, kita̱nili̱skej iwá̱n yawij kimikti̱tij. 8 Iwá̱n ino̱mej a̱nimajmej yawij wetztika̱witij ipan ica̱llejmej Jerusalén ka̱n toTe̱ko Jesucristo kimiktijkej ipan kuacru̱z, inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ kito̱jneki ken kua̱ꞌ a̱ltepe̱ꞌ Sodoma iwá̱n país de Egipto. 9 Iwá̱n e̱yi días iwá̱n tajko, inewi gente de nochi a̱ltepe̱mej, de se̱seꞌpa raza, de inochi tajto̱lmej, yawij kitatij a̱nimajmej ka̱n miktokej iwá̱n akimakaskej lugar iga makito̱kaka̱n. 10 Yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli yawij pa̱kitij iga mikíkeja, póxsanya nokta yawij pa̱kitij, este yawij mose̱sepanti̱tanili̱tij regalo; porque ino̱mej gente poxsan kijiyaj inó̱n o̱me̱n yej Dios kimakaya tájto̱l iga makipowaka̱n. Ino̱mej gente poxsan mokno̱chi̱wayaj iga yej kichi̱wayaj inó̱n o̱me̱n. 11 Eꞌ kua̱ꞌ pánoja e̱yi días iwá̱n tajko, Dios ki‑ojojpa‑ixitij sej iwá̱n sej moketzkej, iwá̱n inochi gente yej kitakej poxsan momajtijkej. 12 Iwá̱n iyo̱mexti ino̱mej tajta̱gaꞌ kikakikej ipan cielo se̱ tájto̱l yej poxsan recio, ijkí̱n kijlijkej:

—Xitejkawika̱n nijiga.

Iwá̱n tejkajkej ipan cielo ipan se̱ mixti, iwá̱n iyenemi̱gojwa̱n kitztoyaj. 13 Iwá̱n íkua̱ꞌ poxsan mo̱li̱n ta̱jli, iwá̱n se̱ tájkol de cada diez de inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ xi̱xiti̱nikej kajlimej iwá̱n mikikej siete mil gente. Iwá̱n la gente yej ayá̱ꞌ mikikej, poxsan momajtijkej iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios yej onoꞌ ipan cielo.

14 Iní̱n yajki el segundo yej pox tamajmájti̱l, eꞌ na̱ꞌya wi̱ꞌ seꞌ.

Siete trompeta

15 Iwá̱n kua̱ꞌ ásiꞌya pan siete ángel iga kipi̱tzaꞌ itrompe̱taj, mokaguiꞌ tajto̱lmej yej recio ipan cielo, kijtowa̱yaj:

Iná̱n toTe̱ko Dios iwá̱n Cristo yej iPiltzi̱n;

nochipa yawij manda̱ro̱tij ipan ta̱jli

wa̱n ayí̱ꞌ tamis iga manda̱rowaj.

16 Entonces ino̱mej veinticuatro ancia̱nojmej yej eje̱watoyaj ipan itro̱nojmej iyi̱xtaj Dios, motzojtzonto̱kakej este ipan ta̱jli iwá̱n kiweyimati̱ltijkej Dios, 17 kijtojtoyaj:

Nimitzmakaj gracias, noTe̱ko,

Dios yej nochi wel tikchi̱wa,

tej yej ikyay tonoꞌ iwá̱n iná̱n tonoꞌ iwá̱n tiaya tiwi̱tzeti,

iga nochi wel tikchi̱wa wa̱n

tipé̱waꞌya iga tirreina̱rowa.

18 La gente yej ayá̱ꞌ mitzi̱xmatij, kuejkuesiwikej,

eꞌ asiꞌ día iga tia titacastiga̱ro̱ti,

wa̱n no̱ asiꞌ día iga tia tikjuzga̱ro̱ti yej miktokej,

iwá̱n tia no̱ tikmakati yej ye̱kti yej mitzcre̱dojtokej, yej kipojkej motájto̱l,

iwá̱n yej mitzweyimati̱ltijkej tia tikmakati yej ye̱kti,

kesiá yej tejté̱ iteki iwá̱n yej até̱ iteki,

iwá̱n tia tikpolo̱ti ino̱mej yej kiso̱solowaj ta̱jli.

19 Entonces tapowiꞌ itio̱pan Dios yej onoꞌ ipan cielo, iwá̱n tio̱pan‑ijtiꞌ ne̱stoya se̱ ken baúl† ka̱n e̱ntoya diez mandamiento. Iwá̱n tapeta̱niꞌ iwá̱n mokaguiꞌ tawo̱pa̱ya, tatikui̱niꞌ, mo̱li̱n ta̱jli iwá̱n wetziꞌ tiawa̱ꞌ de hielo.

12

Siwa̱ꞌ wa̱n kua̱kuakowa̱wé̱j

1 Iwá̱n ijkí̱n ne̱siko ipan cielo ken te̱pa iteki yej paré̱j weyi: se̱ siwa̱ꞌ tzaktoya iga to̱nati̱ꞌ iwá̱n la luna onoya iyikxitan iwá̱n kita̱lijtoya se̱ corona* yej kipiá doce si̱talin. 2 Iní̱n siwa̱ꞌ tatalaxwijtoya, iwá̱n tzajtziá iga pilkualowa̱ya iga yáwiya taonolti̱ti. 3 Iwá̱n ne̱siko seꞌ yej mone̱xtij ipan cielo: se̱ kua̱kuakowa̱wé̱j yej tatá̱ꞌ yej kipiaya siete itzontekon, diez ikua̱kua iwá̱n se̱ corona ipan sejsé̱ itzontekon. 4 Iwá̱n iga ikuitápi̱l kiwawatatzoj se̱ de cada e̱yi si̱talimej yej onokej ipan cielo iwá̱n kipajpata̱naltij ta̱lpan. Iní̱n kua̱kuakowa̱wé̱j moketzaꞌ iyi̱xtaj siwa̱ꞌ yej yáwiya taonolti̱ti, iga makikua̱li ipiltzi̱n kua̱ꞌ maki‑onolti. 5 Iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ kitaꞌ se̱ iyokichpiltzi̱n, iwá̱n iga ibasto̱n de tepos yawi kimanda̱ro̱ti inochi gente. Después Dios kikui̱lij ipiltzi̱n iwá̱n kiwi̱gaꞌ no̱ ka̱n onoꞌ yéj iga no̱ mamota̱li ipan itro̱noj. 6 Iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ yajki ipan desierto, ka̱n Dios nokta kichij iga ompa makitamakatoka̱n mil doscientos sesenta días.

7 Má̱j má̱j momijmiktilo̱ꞌ ipan cielo, iga Miguel iwá̱n iya̱ngelejmej momijmiktijkej wa̱n inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j. Kua̱kuakowa̱wé̱j iwá̱n iya̱ngelejmej no̱ lucha̱rojkej, 8 eꞌ kipolojkej, iwá̱n yejeme̱n kiki̱xtijkej iga ayoꞌ maonoka̱n ipan cielo. 9 Iwá̱n kiki̱xtijkej inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j, ino̱nsan ikyapakowa̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Tzitzimiꞌ yej kikajkaya̱wa inochi gente, kipata̱ntijkej ta̱lpan wa̱n iya̱ngelejmej.

10 Iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l yej recio ipan cielo, kijtoj:

—Dios kima̱náwija ige̱ntej; kine̱xtij iga nochi wel kichi̱wa iwá̱n yéjsan reina̱rowa. Iná̱n Cristo no̱ya̱n reina̱rowa iga kipata̱ntijkej ta̱lpan Tzitzimiꞌ yej kite̱lwia̱ya tokni̱wa̱n, kite̱lwia̱ya semilwiꞌ iwá̱n senyówal iyi̱xtaj Dios. 11 Tokni̱wa̱n tata̱nilijkej iga iyesyo el Cordero iwá̱n iga itájto̱l Dios yej yejeme̱n kipowakej; yejeme̱n ayá̱ꞌ majmawikej iga yawij kimikti̱tij, ma̱jwaꞌ kisenta̱lkej iya̱lmajmej iga mamikika̱n. 12 Xipa̱kika̱n cie̱lojmej iwá̱n yej ípan amonokej. Eꞌ, ¡lá̱stimajsan yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli iwá̱n yej cha̱ntitokej ipan láma̱r! Iga Tzitzimiꞌ kuejkuesitiajki ka̱n ancha̱ntitokej, iga kimati iga alí̱n kipolowa iga políwisya.

13 Kua̱ꞌ inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j kitaꞌ iga ónoꞌya ta̱lpan, kitalo̱chtij siwa̱ꞌ yej kitaꞌ ipiltzi̱n. 14 Eꞌ inó̱n siwa̱ꞌ kimakakej o̱me yej wejweyi iya̱stakápal águila, iga wel mapata̱ni iga mayawi ipan desierto, ka̱n kitamakatoskej tres años y medio, ompa ayꞌya wel casis inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j. 15 Eꞌ inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j kiki̱xtij tro̱jaj a̱ꞌti ipan ite̱n iga kichi̱wa se̱ we̱ya̱ꞌ, iga siwa̱ꞌ makiwi̱ga a̱rreso̱moj. 16 Eꞌ ta̱jli kipale̱wij inó̱n siwa̱ꞌ, iga ta̱jli tapowiꞌ iwá̱n inochi kitoloj in inó̱n a̱ꞌti yej inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j kiki̱xtijtoya ipan ite̱n. 17 Iwá̱n iga san inó̱n, kua̱kuakowa̱wé̱j paré̱j kikuesowilij inó̱n siwa̱ꞌ, iwá̱n yajki kimijmikti̱to ipilówa̱mpa inó̱n siwa̱ꞌ, ken tikijtowaj ino̱mej yej kichi̱waj kensan tatekimaka Dios iwá̱n kichi̱waj ken te̱ne̱xtiliá Jesús. 18 Iwá̱n inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j moketzaꞌ lama̱rte̱noj.

13

O̱me wejweyi aníma̱l yej tamajmajtiáj

1 Nimoketzaꞌ ipan xa̱jli yej onoꞌ lama̱rte̱noj. Iwá̱n nikitaꞌ iga nemi ki̱sa ipan láma̱r se̱ weyi aníma̱l yej kipiá siete itzontekon, iwá̱n diez ikua̱kua iwá̱n ipan sejsé̱ ikua̱kua kipiaya se̱ icoro̱naj,* iwá̱n ipan sejsé̱ itzontekon ijkuilijtoꞌ to̱ka̱mej yej Dios kikuesowa. 2 Iní̱n weyi aníma̱l yej nikitaꞌ ken tikita te̱kua̱ni,† iwá̱n iyikximej ken tikita oso iyikxi, iwá̱n kipiaya ite̱n ken tikita te̱kua̱niwé̱j.‡ Iwá̱n kua̱kuakowa̱wé̱j kimáꞌ iga wel mamanda̱ro, iwá̱n kita̱lij ipan weyi asie̱ntoj ka̱n tatekimakas. 3 Se̱ de itzontekon iní̱n weyi aníma̱l ne̱siá ka̱n tzontektoya yej este wel miki, eꞌ iní̱n ka̱n tzontektoya pajtiꞌ, iwá̱n nochi gente yej onokej ipan iní̱n ta̱jli madmira̱dokej iwá̱n kitokakej iní̱n weyi aníma̱l. 4 Iwá̱n kiweyimati̱ltijkej inó̱n kua̱kuakowa̱wé̱j iga kimáꞌ poder inó̱n weyi aníma̱l; no̱ kiweyimatikej weyi aníma̱l, kijtowa̱yaj la gente:

—Ateyi seꞌ ken iní̱n weyi aníma̱l, ayagaj wel moma̱tiá iga íwa̱n mamomijmikti.

5 No̱ kimakaltijkej iga inó̱n weyi aníma̱l makijto tajto̱lmej yej iga ima̱tika mokichmati, iwá̱n kima̱lijliá Dios; iwá̱n kita̱lkej iga mamanda̱rojto cuarenta y dos meses. 6 Iwá̱n ijkó̱n kichij, kima̱lijlij Dios, kima̱lijlij ito̱ka̱ꞌ Dios, kima̱lijlij íkal Dios iwá̱n kima̱lijlij yej onokej ipan cielo. 7 No̱ kimakaltijkej iga makimijmikti yej kitokaj iyojwi Dios, este que makita̱nili̱ka̱n; iwá̱n kimakakej iga wel makimanda̱ro inochi raza, ipan inochi a̱ltepe̱ꞌ, ipan inochi tajto̱lmej iwá̱n ipan inochi nación. 8 Yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli poxsan kiweyimati̱ltijkej inó̱n weyi aníma̱l, petz yej ayá̱ꞌ ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱mej ipan iya̱maꞌ el Cordero. Iga kua̱ꞌ mochij iní̱n ta̱jli, mo‑ijkuiloj ito̱ka̱mej yej nochipa onoskej wa̱n Dios ipan a̱maꞌ yej kipiá el Cordero yej mikika.

9 Si agaj wel takaki, makiye̱ꞌkaki. 10 Yej yawij kipre̱sojwi̱tij yej kitokaj Dios, yejemej no̱ yawij kipre̱sojwi̱tij. Iwá̱n yej yawij kimikti̱tij iga espada yej kitokaj Dios, no̱ yawij kimikti̱tij iga espada. Inó̱n iga yej kitokaj iyojwi Dios makijyo̱wi̱ka̱n iwá̱n mamoconfia̱ro̱ka̱n pan Dios.

11 Má̱j má̱j nikitaꞌ seꞌ aníma̱l nemi ki̱sa ipan ta̱jli. Iní̱n kipiaya o̱me ikua̱kua ken tikita borre̱gojtzi̱n, eꞌ tajtowa̱ya ken kua̱kuakowa̱wé̱j. 12 Kipiaya poder kensan yej áchtopa weyi aníma̱l wa̱n tekipanowa̱ya iga yéj, iwá̱n kichij iga inochi gente yej onoꞌ ipan ta̱jli makiweyimati̱lti̱ka̱n yej áchtopa weyi aníma̱l yej pajtiꞌ ka̱n tzontektoya malej iga inó̱n katka mamíktoya. 13 No̱ kichi̱wa̱ya mila̱grojmej iga mane̱si iga ayéj ná̱mo̱l, este ipan cielo kiwetzi̱ltij tiꞌti ipan ta̱jli iyi̱xtaj la gente. 14 Inó̱n kichij mila̱grojmej iga kimaka poder yej áchtopa weyi aníma̱l, kikajkayaj inochi tokni̱mej yej onoꞌ ipan ta̱jli. Iwá̱n kitekimáꞌ iga makichi̱waka̱n se̱ iyimagen inó̱n áchtopa aníma̱l yej kitzontekkaj iga espada iwá̱n ayá̱ꞌ miguiꞌ. 15 Iwá̱n inó̱n segundo weyi aníma̱l kimakakej poder iga makimaka vida inó̱n imagen iwá̱n iga makitajto̱lti. Iwá̱n yej ayá̱ꞌ yawi kiweyimatitij inó̱n imagen yawij kimikti̱tij. 16 Iwá̱n kichij iga inochi gente, yej kipiá itekiyo iwá̱n yej ayá̱ꞌ, yej kipiá tomi̱n iwá̱n yej akipiá tomi̱n, escla̱vojmej iwá̱n yej ayéj escla̱vojmej, makita̱lili̱ka̱n se̱ marca ipan iye̱ꞌma̱ꞌ o pan iyi̱xkua̱ꞌ. 17 Iwá̱n ni agaj awel takowa niga tanamaka, siga ayá̱ꞌ kipiá la marca o ito̱ka̱ꞌ inó̱n aníma̱l o inu̱merojyo ito̱ka̱ꞌ. 18 Iga se̱ mamomachti iní̱n, kineki poxsan matajla̱miki; si agaj kentende̱rowa makimati te̱ kijto̱jneki inu̱merojyo aníma̱l, tá̱gaꞌpa inu̱meroj. Inó̱n número seiscientos sesenta y seis.

14

Kitakui̱kiliáj Cristo

1 Después nitacháꞌ iwá̱n nikitaꞌ el Cordero onoya iyi̱xko tepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Sion. Sen‑onoyaj iwá̱n inó̱n Cordero ciento cuarenta y cuatro mil tokni̱wa̱n yej pan iyi̱xkua̱ꞌ ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱ꞌ el Cordero iwá̱n ito̱ka̱ꞌ iTaj. 2 Iwá̱n nikáꞌ se̱ tájto̱l yej wa̱laj ipan cielo ken a̱ꞌti kua̱ꞌ poxsan wo̱pa, ken kua̱ꞌ poxsan tatikui̱ni, inó̱n tájto̱l ken tikita kua̱ꞌ nemi kitzotzonaj miaꞌ arpa.* 3 Iwá̱n kikui̱ktoyaj se̱ nuevo takui̱ꞌ iyi̱xtaj trono, iwá̱n iyi̱xtaj ino̱mej na̱wi anima̱lmej iwá̱n iyi̱xtaj ancia̱nojmej. Iwá̱n ayagaj wel kimati iní̱n takui̱ꞌ petz ino̱mej ciento cuarenta y cuatro mil yej Dios kima̱nawij ka̱n onolo̱ꞌ ipan iní̱n ta̱jli. 4 Ini̱mej yej ayí̱ꞌ nokta mote̱kkej wa̱n siwa̱ꞌ,† sino que ye̱ꞌnemikej, iwá̱n kitokaj el Cordero ka̱nsan yawi. El Cordero kikowaꞌ ini̱mej iga iyesyo, kitapejpen yej áchtopa mochijkej itátkipa Dios iwá̱n el Cordero, ini̱mej momakaj iga makichi̱waka̱n ken kineki Dios. 5 Iwá̱n ayí̱ꞌ takajkayajkej iga ye̱ꞌnemij iyi̱xtaj Dios.

E̱yi ángel kipowaj itajto̱lmej

6 Iwá̱n nikitaꞌ seꞌ ángel pata̱ntinemi tajko cielo yej kinentiá ye̱ꞌnoti̱ciaj yej ayí̱ꞌ tamis, yej mamopowili inochi gente yej onoꞌ ipan ta̱jli, inochi nacio̱mej, raza iwá̱n de nochi a̱ltepe̱mej san ken tajtowaj. 7 Iwá̱n kijtowa recio:

—Xikmajmawili̱ka̱n Dios iwá̱n xikweyimati̱lti̱ka̱n, pues ásiꞌya hora iga yéj yawi tajuzga̱ro̱ti; iwá̱n xikweyimatika̱n inó̱n yej kichij cie̱lojmej iwá̱n ta̱jli, láma̱r, iwá̱n inochi a̱tzontekomej.

8 Iwá̱n seꞌ ángel no̱ kijtoj recio:

—Xi̱xití̱niꞌya in Babilonia yej weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, iga kine̱xtilijtoya miaꞌ naciones iga makiweyimati̱lti̱ka̱n i̱dolojmej, iga inó̱n kichi̱waj kenkua̱ꞌ ta̱wa̱naj iga vino iwá̱n yawij wa̱n se̱sé̱.

9 Wa̱n seꞌ tercer ángel del cielo kijtoj recio:

—Siga agaj kiweyimati aníma̱l wa̱n iyimagen iwá̱n siga mote̱maka iga makipiá ima̱rcaj pan iyi̱xkua̱ꞌ o ipan ima̱ꞌ, 10 Dios kipoxkuesowili̱j iwá̱n yawi kicastiga̱ro̱ti iwá̱n yawij kikno̱chijtotij ipan tiꞌti iwá̱n azufre, kikno̱chi̱was iyi̱xtaj iya̱ngelejmej Dios iwá̱n iyi̱xtaj el Cordero. 11 Iwá̱n nochipa popo̱ktos tiꞌti iga kicastiga̱rojtoskej semilwiꞌ iwá̱n senyówal yej kiweyimatij aníma̱l iwá̱n iyimagen, wa̱n yej kipiáj marca yej ito̱ka̱ꞌ inó̱n aníma̱l. 12 Ijkó̱n yej kicre̱dojtokej Dios iwá̱n kichi̱waj ken ga tatekimaka, amo mamosemakaka̱n iga kitokaj iyojwi Jesús.

13 Nikáꞌ se̱ tájto̱l ipan cielo yej ne‑ijlij:

—Xikijkuilo yej nia nimitzijli̱ti: “Mayo̱lpa̱kika̱n desde iná̱n yej mikij ipan iyojwi toTe̱ko.” El Espíritu Santo kijtowa iga ino̱mej yáwija mose̱wi̱tij, áyoꞌya tekipano̱skej. Inochi yej kichijkej yej ye̱kti, ya̱ti iwa̱mej.

Dios kijuzga̱rowa nochi yej onoꞌ ipan ta̱jli

14 Después nitacháꞌ, iwá̱n nikitaꞌ se̱ mixti este ista̱ꞌ iwá̱n iyi̱xko mixti e̱watoꞌ a̱ꞌpa yéj tachá ken tikita iPiltzi̱n Ta̱gaꞌ. Kita̱lijtoya se̱ corona‡ de oro iwá̱n kiki̱tzkijtoya se̱ ken machete yej pox tateki yej iga motékipa trigo. 15 Iwá̱n ki̱saꞌ ipan weyitio̱pan seꞌ ángel iwá̱n kitzajtzilij recio yej e̱watoꞌ iyi̱xko mixti:

—Iga momache̱tej xiktékiya trigo; iga ásiꞌya itie̱mpoj iga mamoteki, iwá̱n la cosecha yej onoꞌ ipan ta̱jli chika̱ꞌya.

16 Iwá̱n yej e̱watoya ipan mixti kipano̱ltij imache̱tej ipan ta̱jli iwá̱n kiteguiꞌ yej chika̱ꞌya.

17 Iwá̱n ki̱saꞌ seꞌ ángel ipan weyitio̱pan yej onoꞌ ipan cielo, no̱ kiki̱tzkijtoya imache̱tej yej pox tateki. 18 Iwá̱n ki̱saꞌ ipan altar seꞌ ángel yej kipiá poder iga tapolowa iga tiꞌti, iwá̱n kitzajtzilij recio yej kiki̱tzkijtoya machete yej pox tateki, kijlij:

—Xiktékiya iga momache̱tej yej pox tateki ino̱mej raci̱mojmej de uva yej onoꞌ ipan ta̱jli iga yojyoksitókeja.

19 Iwá̱n el ángel kipano̱ltij imache̱tej ipan u̱vajyoj,§ iwá̱n kiteguiꞌ u̱vajmej yej onoꞌ ipan ta̱jli, iwá̱n kakij ka̱n yawi mopa̱tzkati, inó̱n kijto̱jneki weyi castigo yej Dios kiti̱tanis. 20 U̱vajmej kipa̱tzkakej ka̱n ayꞌyéj a̱ltepe̱ꞌ iwá̱n ka̱n mopa̱tzkaꞌ uva ki̱saꞌ esti, tejkaj este ipan ite̱n kawa̱yojmej, inó̱n esti motaloj trescientos kilómetros.

15

A̱ngelejmej wa̱n siete plaga iga ta‑ikno̱chi̱waj

1 No̱ nikitaꞌ ipan cielo se̱ yej este te̱majtiá yej ayi̱ꞌpa mo‑ita: siete a̱ngelejmej yej kiwajligayaj siete plaga yej iga tacastiga̱ro̱wa. Kua̱ꞌ tamis inochi ini̱mej, Dios ayꞌya kuesitos.

2 Iwá̱n no̱ nikitaꞌ láma̱r ken tikita vidrio nelijtoꞌ iwá̱n tiꞌti. Iwá̱n nikitaꞌ no̱ ejejkatokej ipan láma̱r ino̱mej yej kita̱nilijkej weyi aníma̱l iwá̱n iyimagen iwá̱n ima̱rcaj inó̱n weyi aníma̱l. Nochi ini̱mej gente, Dios kimáꞌ sejsé̱ iya̱rpajmej.* 3 Iwá̱n kikui̱kakej yej itakui̱ꞌ Moisés yej tekipanowa̱ya iga Dios, yej itákui̱ꞌpa no̱ el Cordero, kijtowa̱yaj:

Tej tinoTe̱ko, nochi wel tikchi̱wa.

Weyi iwá̱n pox mo̱nsaj yej tej tikchi̱wa.

Ye̱kti iwá̱n melá̱ꞌ inochi yej tikijtowa iga mamochi̱wa.

Tej yej tikmanda̱rowa nochi yej onoꞌ ipan ta̱jli.

4 NoTe̱ko, ¿a̱ꞌyéj ayá̱ꞌ mamitzmajmawili?

¿A̱ꞌyéj ayá̱ꞌ mamitzweyimati̱lti?

Tejsan mose̱lti yej ayí̱ꞌ tikchi̱wa yej aye̱kti,

iwá̱n inochi nacio̱mej wi̱tzetij iwá̱n mitzweyimati̱lti̱skej,

iga inochi kitakej yej tej tikchi̱wa poxsan ye̱kti.

5 Wa̱n nikitaꞌ iga tapowiꞌ tio̱pan ipan cielo, inó̱n kuetaxtio̱pan† ka̱n moe̱nayaj patachteꞌtimej ka̱n ijkuilijtoꞌ iley Dios yej kimáꞌ Moisés. 6 Iwá̱n ipan inó̱n kuetaxtio̱pan ki̱skej ino̱mej siete a̱ngelejmej yej kipiayaj siete pla̱gajmej, kakijtokej ye̱ꞌtzótzol yej chijtoꞌ iga lino‡ este pe̱peta̱ni, iwá̱n kita̱lijtoyaj icintoro̱mej de oro este iye̱li̱xte̱nojmej. 7 Iwá̱n se̱ de ino̱mej na̱wi anima̱lmej yej onoya iyi̱xtaj Dios, kimáꞌ sejsé̱ de ino̱mej siete a̱ngelejmej se̱ wájkal yej chijtoꞌ iga oro yej te̱ntoꞌ iga yej Dios yawi tacastiga̱ro̱ti; Dios yej nochipa onos wa̱n ayí̱ꞌ mikis. 8 Inó̱n weyitio̱pan te̱miꞌ iga po̱kti yej wi̱tziaya ipan iweyipode̱r Dios, iwá̱n ayagaj wel kalaki ipan inó̱n weyitio̱pan, este que mapano inó̱n siete plaga yej kipiayaj ino̱mej siete a̱ngelejmej.

16

Wajkalmej yej kipiajpiá yej iga Dios tacastiga̱ro̱wa

1 Iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l recio ki̱saya ipan weyitio̱pan, ijkí̱n kijlia̱ya ino̱mej siete a̱ngelejmej:

—Xa̱ka̱n ipan ta̱jli iga xika̱watij inó̱n siete wájkal yej kipiajpiá yej iga Dios tacastiga̱ro̱wa.

2 Iwá̱n yej áchtopa ángel yajki, iwá̱n kitoyaj ipan ta̱jli yej onoya ipan iwájkal, iwá̱n inochi gente yej kipiayaj ima̱rcaj weyi aníma̱l iwá̱n kiweyimatiáj iyimagen, ki̱saꞌ iyakapamej kókol yej pox kualo.

3 In segundo ángel kitoyaj ipan láma̱r yej kipiaya ipan iwájkal, iwá̱n láma̱r mochij ken tikita iyesyo yej miktoꞌ, iwá̱n miguiꞌ inochi yej onoya ipan láma̱r.

4 In tercer ángel kitoyaj yej kipiaya ipan iwájkal, ipan a̱ꞌtimej iwá̱n ipan a̱tzontekomej iwá̱n mochij esti. 5 Iwá̱n nikaguiꞌ ijkí̱n kijtoj inó̱n ángel yej kicuida̱rowa a̱ꞌtimej:

—Tej noTe̱ko yej nochipa tonoya iwá̱n nochipa tonos, tej ómpaya ken tikchi̱wa iwá̱n kajasi iga ijkí̱n titacastiga̱rowa. 6 Iga yejemej kimiktijkej yej moconfia̱rowaj ipan tej, iwá̱n kimiktijkej moprofe̱tajmej, iwá̱n iná̱n tej tikchij iga makoni̱ka̱n esti, puej ijkó̱n kajasi.

7 Iwá̱n nikaguiꞌ seꞌ tájto̱l yej ki̱saꞌ ite̱noj altar, kijtowa:

—NoTe̱ko Dios yej nochi wel tikchi̱wa, ken tej titajuzga̱rowa ómpaya nokta.

8 Iwá̱n el cuarto ángel kitoyaj yej kipiaya ipan iwájkal ipan to̱nati̱ꞌ, iwá̱n kichij iga to̱nati̱ꞌ wel makimelaꞌtati la gente iga tiwelo̱n. 9 Iwá̱n inochi este tátaya ikajlo̱mej iga pox toto̱niꞌ tiwelo̱n. Eꞌ malej ijkó̱n ayagaj kipataꞌ ken iga nemi iga makina̱ꞌtecho Dios niga kiweyimati̱ltijkej. Ma̱jwaꞌ kima̱lijlijkej Dios yej kiti̱tani ini̱mej yej tacastiga̱ro̱wa.

10 In quinto ángel kitoyaj yej kipiaya ipan iwájkal ipan itro̱noj weyi aníma̱l iwá̱n ka̱n manda̱rowa inó̱n weyi aníma̱l tamichka̱ntitika̱wiꞌ, iwá̱n yej kiweyimati inó̱n weyi aníma̱l molenguajtankua̱yaj iga kualowa̱yaj. 11 Iwá̱n kima̱lijlijkej Dios yej onoꞌ ipan cielo. Ma̱ltajtowa̱yaj iga kualo̱toyaj iga kipiayaj ikokolmej. Eꞌ ayá̱ꞌ kikajtejkej iga kichi̱waj yej aye̱kti.

12 Iwá̱n in sexto ángel kitoyaj no̱ yej kipiaya ipan iwájkal ipan we̱ya̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Eufrates; iwá̱n wa̱guiꞌ in we̱ya̱ꞌ iga wel mapano̱ka̱n ino̱mej re̱yejmej yej wi̱tzej iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ.

13 Wa̱n nikitaꞌ iga ki̱saꞌ e̱yi yej ayéj ye̱ꞌespí̱ritoj, ken tikita ka̱la̱mej. Se̱ ki̱saꞌ ipan ite̱n kua̱kuakowa̱wé̱j, se̱ ipan ite̱n weyi aníma̱l iwá̱n se̱ ipan ite̱n yej ayéj melaꞌprofe̱taj. 14 Iní̱mejwaꞌ iyespi̱ritojmej tzitzimimej yej kichi̱waj milagro. Iwá̱n kinechko̱skej inochi re̱yejmej yej onokej ipan iní̱n ta̱jli iga mamomijmikti̱ka̱n kua̱ꞌ Dios yawi tajuzga̱ro̱ti.

15 ToTe̱ko kijtowa:

—Taꞌ xikitaka̱n, nej niwi̱ꞌ kua̱ꞌ ayá̱ꞌ momati, ken se̱ yej tachteki. Poxsan pa̱ktos yej kichijtos ken Dios kineki iwá̱n iga ijkó̱n kichijtos kenkua̱ꞌ taajakijtos, ayá̱ꞌ nemis ipetzka̱n iwá̱n ayá̱ꞌ pi̱na̱was.

16 Iwá̱n ino̱mej espi̱ritojmej yej ma̱lojmej kinechkoj re̱yejmej ka̱n ito̱ka̱ꞌ Armagedón ipan tájto̱l Hebreo.*

17 Iwá̱n ángel número siete kitoyaj iwájkal ipan ejekaꞌ. Iwá̱n ipan weyitio̱pan yej onoꞌ ipan cielo, Dios tajtoj recio, kijtoj:

—Níkchija nochi.

18 Íkua̱ꞌsan tapeta̱niꞌ, tawo̱paꞌ iwá̱n tatikui̱niꞌ iwá̱n kuekuechkaꞌ ta̱jli, inó̱n ta̱lo̱li̱n poxsan recio, nike̱man ayí̱ꞌ panoj ijko̱mpa ta̱lo̱li̱n desde kua̱ꞌ onolo̱ꞌ ipan ta̱jli. 19 Iwá̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Babilonia, tza̱tzaya̱niꞌ ta̱jli, é̱yiya mochij. Iwá̱n a̱ltepe̱mej yej onoꞌ ipan inewi ta̱jli xi̱xiti̱nikej. Ijkó̱n Dios kejla̱n inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Babilonia iga kichijtokej yej aye̱kti, inó̱n iga poxsan kicastiga̱roj. 20 Inochi tajkota̱lmej† iwá̱n tepe̱mej, poliwikej. 21 No̱ wa̱laj ipan cielo weyi granizo yej wetziꞌ ipan la gente. Ino̱mej granizo iyeti̱ka ken cuarenta kilo. Iwá̱n tajta̱gaꞌ kima̱lijlijkej Dios iga wetziꞌ inó̱n granizo, iga poxsan tapoloj inó̱n granizo iga Dios tacastiga̱roj.

17

Siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi

1 Iwá̱n wa̱laj se̱ de ino̱mej siete a̱ngelejmej yej kipiayaj siete wajkalmej, iwá̱n ne‑ijlij:

—Xinejnemi iwá̱n nia nimitzne̱xtili̱ti ken iga Dios yawi kicastiga̱ro̱ti inó̱n siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi yej e̱watoꞌ ite̱noj miaꞌ we̱ya̱mej. 2 Re̱yejmej, iwá̱n la gente de inewi a̱ltepe̱mej kichijkej yej ajaye̱kti iwá̱n inó̱n siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi yej kine̱xtilijkej iga makiweyimati̱lti̱ka̱n i̱dolojmej.

3 Iwá̱n iyEspí̱ritoj Dios asiꞌ noyakapan iwá̱n el ángel ne̱wi̱gaꞌ ipan se̱ desierto. Ompa nikitaꞌ se̱ siwa̱ꞌ e̱watoꞌ ipan weyi aníma̱l yej chi̱ltiꞌ, iyakapan ijkuilijtoꞌ tajto̱lmej yej Dios kijiya, inó̱n aníma̱l kipiaya siete itzontekon iwá̱n diez ikua̱kua. 4 Siwa̱ꞌ kakijtoꞌ itzótzol yej a̱xokotiꞌ iwá̱n chi̱ltiꞌ, kita̱lijtoya oro, teꞌti ken diamante iwá̱n perlas.* Kiki̱tzkijtoya se̱ wajkaltzi̱n de oro te̱ntoya iga vino, inó̱n vino kijto̱jnekij iga kichij yej pox ajaye̱kti iwá̱n tane̱xtilij iga mamoweyimati i̱dolojmej. 5 Ipan iyi̱xkua̱ꞌ siwa̱ꞌ ijkuilijtoꞌ to̱ka̱ꞌ yej ayá̱ꞌ momati te̱ kijto̱jneki, kijtowa: “WeyiBabilo̱niaj yej tane̱xtiliá iga siwa̱tkej manajna̱mo̱lnemika̱n, iwá̱n inochi yej mochi̱wa yej aye̱kti ipan iní̱n ta̱jli.” 6 Iwá̱n nikitaꞌ iga inó̱n siwa̱ꞌ ta̱wa̱n iga konij iyesyomej yej moconfia̱rowaj ipan Dios yej kimiktijkej iga kipowaj itájto̱l Jesucristo. Kua̱ꞌ inó̱n nikitaꞌ, este nimadmira̱doj. 7 Iwá̱n inó̱n ángel ne‑ijlij:

—¿Te iga timadmira̱dowa? Nia nimitzne̱xtili̱ti te̱ kijto̱jneki inó̱n siwa̱ꞌ iwá̱n inó̱n weyi aníma̱l ka̱n e̱watoꞌ siwa̱ꞌ, inó̱n weyi aníma̱l yej kipiá siete itzontekon iwá̱n diez ikua̱kua. 8 Weyi aníma̱l yej tikitaꞌ, onoya iwá̱n iná̱n ayꞌ teyi. Yawi ki̱sati ipan wejkatanxapoꞌ, eꞌ iga san yawi melaꞌpoliwiti. Desde kua̱ꞌ mochij iní̱n ta̱jli, Dios kijkuiloj ito̱ka̱mej ipan a̱maꞌ ka̱n ne̱si aja̱ꞌyéj nochipa onoskej iwá̱n Dios. Yej cha̱ntitokej ipan ta̱jli, ino̱mej yej ito̱ka̱mej ayá̱ꞌ ijkuilijtoꞌ ipan inó̱n a̱maꞌ, yawij majmawitij kua̱ꞌ kitaskej inó̱n weyi aníma̱l yej onoya iwá̱n iná̱n áyoꞌya teyi, eꞌ wi̱ꞌoꞌ sej.

9 ’Iní̱n iga yejsan ye̱ꞌtajla̱miki wel kimatis te̱ kijto̱jneki: Inó̱n siete itzontekon aníma̱l, kijto̱jneki siete tepe̱ꞌ† ka̱n e̱watoꞌ siwa̱ꞌ. 10 No̱ kijto̱jneki siete re̱yejmej. Cinco de ino̱mej re̱yejmej wetzíkeja, el sexto rey manda̱rojtoꞌ iná̱n, iwá̱n el séptimo aya teyi iná̱n. Kua̱ꞌ wi̱ꞌ, ayá̱ꞌ wejkatis iga manda̱ro̱j. 11 Weyi aníma̱l yej chi̱ltiꞌ yej onoyay wa̱n iná̱n ayꞌ teyi, yéj se̱ de inó̱mejpa siete re̱yejmej; ino̱nwaꞌ mokuepas iga inó̱n másisya ocho rey; eꞌ yawi melaꞌmikítiya.

12 ’Ino̱mej diez kua̱kuamej, inó̱n kijto̱jneki diez re̱yejmej yej aya manda̱rowaj; eꞌ yawij goberna̱ro̱tij iwá̱n weyi aníma̱l petz se̱ hora. 13 Ini̱mej diez re̱yejmej sansé̱ iya̱lmajmej kipiáj iga yawij kipale̱wi̱tij iga inó̱n weyi aníma̱l mamanda̱ro. 14 Yawij momijmikti̱tij iwá̱n el Cordero, eꞌ el Cordero yawi tata̱ni̱li̱ti iga yéj nokta iTe̱ko nochi te̱komej wa̱n Rey iga nochi re̱yejmej. Iwá̱n el Cordero sen‑onoskej iwá̱n yej Dios kino̱tzkej iwá̱n kitapejpenkej iwá̱n moconfia̱rowaj nochipa ipan yéj.

15 El ángel no̱ ne‑ijlij:

—Ino̱mej a̱ꞌtimej yej tikitaꞌ ka̱n e̱watoꞌ inó̱n siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi, inó̱mejwaꞌ kijto̱jnekij yej cha̱ntitokej ipan a̱ltepe̱mej yej onokej ipan nochi nación san katiapay itajto̱lmej. 16 Ino̱mej diez kua̱kuamej yej tikitaꞌ kipiá weyi aníma̱l, yawij kijiyatij inó̱n siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi, yawij kikajte̱watij ise̱lti iwá̱n ipetzka̱n, yawij kikua̱li̱tij inakayo siwa̱ꞌ iwá̱n yawij kitati̱tij ipan tiꞌti. 17 Dios kita̱lij ipan iya̱lmajmej ino̱mej re̱yejmej iga makichi̱waka̱n ken Dios kineki, iga kipiakej se̱san iya̱lmajmej iga kipale̱wijkej iga weyi aníma̱l wel mamanda̱ro este que mamochi̱wa ken kijtoj Dios. 18 Inó̱n siwa̱ꞌ yej tikitaꞌ, ino̱nwaꞌ kijto̱jneki weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej irre̱y tatekimaka ipan nochi re̱yejmej yej onokej ipan ta̱jli.

18

Tata a̱ltepe̱ꞌ Babilonia

1 Iwá̱n nikitaꞌ seꞌ ángel wa̱laj ipan cielo yej kipoxpiá poder. Kita̱wij ta̱jli iga itiyo. 2 Iwá̱n ijkí̱n kijtoj recio:

—Xi̱xití̱niꞌya, xi̱xití̱niꞌya weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Babilonia, iwá̱n iná̱n móchija ka̱n mocha̱ntiáj tzitzimimej, ompa ícha̱nya inochi ma̱lespi̱ritojmej iwá̱n ka̱n moxeketiáj to̱to̱mej yej ayá̱ꞌ mokua iwá̱n mo‑ijiya. 3 Iga inochi pai̱smej kichijkej yej aye̱kti ken kichi̱waj yej icha̱mej Babilonia iga kiweyimati̱ltijkej i̱dolojmej. Iwá̱n inochi re̱yejmej de iní̱n ta̱jli ijko̱nsan kichijkej. Iwá̱n tanamakanimej kipoxpiakej tomi̱n iga yej cha̱ntitokej Babilonia kikojkej nochi yej kiyo̱ltila̱nayaj.

4 Iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l ipan cielo kijtowa:

—Xiki̱saka̱n ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Babilonia, amejemej yej nimitztapejpenkej, amo no̱ te̱wa̱n xikchi̱waka̱n yej aye̱kti iga amo no̱ mamitzcastiga̱ro̱ka̱n. 5 Ásiꞌya iyi̱xtaj Dios iga ino̱mej yej onokej Babilonia kichijtokej yej ajaye̱kti, iwá̱n Dios ayá̱ꞌ nemi ke̱lka̱wa. 6 Makichi̱wili̱ka̱n Babilonia kensan kichi̱wilij sekin; makicastiga̱ro̱ka̱n o̱me ve̱j ke̱ꞌ yéj kicastiga̱roj sekin. Makichi̱wili̱ka̱n o̱me ve̱j yej mitzchi̱wilijkej iga no̱ makimachi̱li ken iga kualo. 7 Acho̱nsan no̱ xicastiga̱ro̱ka̱n ke̱ꞌsan yéj moweyimatiꞌ iwá̱n ke̱ꞌsan kichij yej aye̱kti. Yéj moweyimatiꞌ iwá̱n kijtoj ipan iya̱lmaj: “Nej nigaj ne̱watoꞌ iga nej nochi nikmanda̱rowa; nej ayéj ken se̱ lástima siwa̱ꞌ yej miꞌ iwé̱j wa̱n akipiá yej kipale̱wiá, nej nike̱man ayá̱ꞌ nimokno̱matitos.” 8 Inó̱n iga ipan sansé̱ día yawi wetziti iyakapan ini̱mej yej tacastiga̱rowa: mikílisti, cho̱kalis iwá̱n a̱pis, iwá̱n yawij kitati̱tij iga tiꞌti, iga toTe̱ko Dios yej nochi wel kichi̱wa kijtoj iga ijkó̱n kajasi iga makicastiga̱ro̱ka̱n Babilonia.

9 Re̱yejmej de inewi ta̱jli yej kichijtoyaj yej poxsan aye̱kti, kensan kichi̱wa weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Babilonia iga kiweyimati̱ltijkej i̱dolojmej iwá̱n kichijkej nochi yej kiyo̱ltila̱nayaj, yawij cho̱katij iwá̱n mokno̱matiskej kua̱ꞌ kitaskej iga inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ popó̱ktoꞌya iga nemi tata. 10 Wéjkasan ka̱wiskej iga kimajmawili̱skej iga makisencastiga̱ro̱ka̱n iwa̱mej, iwá̱n kijto̱skej:

—¡Ay! ¡O̱ꞌxan Babilonia yej tiweyi‑a̱ltepe̱ꞌ, tej yej nochi tikmanda̱rowa̱ya! Iná̱n nimani̱nsan titataꞌ.

11 Nochi tanamakanimej cho̱kaj iga mokno̱matij iga inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, iga ayꞌya teyis ka̱n tanamakaskej. 12 Ayagaj kikowas yej kinamaka yej chijtoꞌ iga oro, plata, teꞌti yej mojmo̱nsajtiꞌ, perlas, tzótzol de lino yej pox tzotaktiꞌ, de seda yej a̱xokotiꞌ iwá̱n chi̱ltiꞌ, no̱ inochi kuawimej yej ajwíya̱ꞌpa, marfil,* kuawimej yej mojmo̱nsajtiꞌ, bronce, tepos, mármol;† 13 canela, especias yej ajwiya̱ꞌ, incienso, mirra, perfumes, vino, aceite, harina yej kue̱chtiꞌ, trigo; yo̱lka̱mej yej motama̱maltiá, borre̱gojmej, kawa̱yojmej, kuacarre̱tajmej, iwá̱n este tokni̱mej yej kikuij iga esclavo. 14 Kijli̱skej inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ:

—Ayꞌya tikpiá yej tikpiaya yej tikpoxpiasnekiá, tikpóloja. Nike̱man ayꞌ tikpiás sej nochi yej pox patiyoj iwá̱n yej mojmo̱nsajtiꞌ yej tikpiaya.

15 Yej ompa tanamakatoyaj, pox tata̱nijkej iga yej kinamakayaj pan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, eꞌ kua̱ꞌ kitaskej iga nemi tata, pox wejka ka̱wiskej iga kimajmawili̱skej iga makisencastiga̱ro̱ka̱n iwa̱mej, cho̱kaskej wa̱n mokno̱matiskej. 16 Iwá̱n kijto̱skej:

—¡Pobre inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ! Onoya ken tikita katka se̱ siwa̱ꞌ yej kakijtoꞌ itzótzol de lino yej pox tzotaktiꞌ iwá̱n tzótzol yej a̱xokotiꞌ iwá̱n chi̱ltiꞌ, kita̱lijtoya oro, teꞌti yej mojmo̱nsajtiꞌ iwá̱n perlas. 17 ¡Ipansan se̱ hora tataꞌ komati yej poxsan patiyoj!

Ikapita̱mej a̱ka̱lmej, la gente yej ya̱ya ipan a̱ka̱lmej, marine̱rojmej‡ iwá̱n inochi yej tekipanowa̱yaj ipan láma̱r, wejka moketzaskej. 18 Kua̱ꞌ kitaskej po̱kti iga nemi tata inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, tzajtziskej:

—¿Ka̱n tiawij tikasitij seꞌ weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ken iní̱n?

19 Iwá̱n mota̱lili̱skej ta̱jli ipan itzontekomej iwá̱n tzajtziskej:

—¡!Lástima, lástima¡ iní̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ! Iga itomi̱n ri̱cojtiakej inochi yej kipiayaj á̱ka̱l ipan láma̱r; ¡iná̱n nimani̱nsan poliwiꞌ!

20 Eꞌ tej cielo xipa̱ki, iwá̱n no̱ mapa̱kika̱n profe̱tajmej, apo̱stolejmej iwá̱n inochi yej kitokaj Dios, iga Dios kicastiga̱roj inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iga ijkó̱n kajasi iga nochi yej mitzchi̱wilijkej.

21 Iwá̱n se̱ ángel yej pox tajpalej kikuiꞌ se̱ teꞌti yej pox eti̱ꞌ, iwá̱n kipata̱naltij ipan láma̱r, iwá̱n kijtoj:

—Ijkó̱n yawi poliwiti inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej ito̱ka̱ꞌ Babilonia iwá̱n nike̱man má̱j ayá̱ꞌ mo‑itas. 22 Ina̱wati̱lka arpa,§ flauta, iwá̱n trompeta, ayꞌya má̱j mokakis ipan moca̱llej. Ateyis nisé̱ tekipanowa̱ni yej kichi̱wa tejté̱. Iwá̱n ina̱wati̱lka molino ayꞌya má̱j mokakis. 23 Ayꞌya má̱j xo̱tas tiꞌti, ayꞌya mokakis ilwiꞌ ka̱n mona̱miktilo. Malej iga motanamakanimej poxsan kipiayaj tomi̱n ipan iní̱n ta̱jli, iwá̱n tikajkayaj inochi pai̱smej iga moachi̱soj, tia timelaꞌpoliwiti. 24 Dios kicastiga̱roj Babilonia iga itechko mikikej profe̱tajmej wa̱n yej moconfia̱roj ipan Cristo; nochi yej tamiktijkej mi̱xkui̱tijkej pan Babilonia.

19

1 Iwá̱n nikaguiꞌ ipan cielo itajto̱lmej miaꞌ gente, kijtowaj:

¡Mamoweyimati̱lti toTe̱ko Dios iga te̱salva̱rowa!

Kajasi iga mamomajmawili iga nochi wel kichi̱wa.

2 Yéj taye̱ꞌjuzga̱rowa wa̱n nochipa ómpaya ken kichi̱wa.

Kicastigá̱roja inó̱n siwa̱ꞌ yej najna̱mo̱lnemi,

yej tane̱xtilia̱ya iga la gente makiweyimati̱lti̱ka̱n i̱dolojmej;

Dios moma̱tij ipan yej cha̱ntitokej ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iga kimijmiktijkej yej kipowaj itájto̱l.

3 Iwá̱n seꞌ ve̱j kijtojkej:

—¡Mamoweyimati̱lti toTe̱ko! Iga nochipa popo̱ktos inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iga nemi tata.

4 Iwá̱n ino̱mej veinticuatro ancia̱nojmej iwá̱n ino̱mej na̱wi anima̱lmej, motankua̱ketzkej iwá̱n este motzonto̱kakej ipan ta̱jli iga kiweyimati̱ltijkej Dios yej e̱watoꞌ ipan weyi asiento ka̱n manda̱rowa, kijtojkej:

—¡Ijkó̱nyawaꞌ! ¡Mamoweyimati̱lti toTe̱ko Dios!

5 Iwá̱n ka̱n e̱watoꞌ Dios, mokáꞌ se̱ tájto̱l, kijtowa:

Xikweyimati̱lti̱ka̱n toDio̱s,

amonochimej yej ankichi̱waj ken yéj kineki

iwá̱n ankimajmawiliáj,

yej kipiá itekiyo iwá̱n yej ayá̱ꞌ.

Iyilwiyo kua̱ꞌ mona̱miktiá el Cordero

6 Nikaguiꞌ no̱ ken tikita itájto̱l miaꞌ gente, ken kua̱ꞌ wo̱pa a̱ꞌti iwá̱n ken kua̱ꞌ tatikui̱ni, kijtowa:

¡Mamoweyimati̱lti toTe̱ko Dios!

Yéj nochi wel kichi̱wa iwá̱n pé̱waꞌya iga reina̱rowa.

7 Matipa̱kika̱n iwá̱n matiyo̱lpa̱ktoka̱n iwá̱n matikweyimati̱lti̱ka̱n,

iga ásiꞌya hora iga mona̱miktiá el Cordero.

Takotzi̱n* taajakíjtoꞌya;

8 kajákija itzótzol de lino yej pox tzotaktiꞌ, ejtoꞌ iwá̱n este pe̱peta̱ni.

Ino̱nwaꞌ lino kijto̱jneki yej kichijkej yej ye̱kti yej moconfia̱rowaj ipan Dios.

9 Iwá̱n el ángel ne‑ijlij:

—Ijkí̱n xikijkuilo: “Mapa̱ktoka̱n yej onoskej ken te‑ikni̱wa̱n iga yawij mota̱li̱tij ka̱n takualo kua̱ꞌ mona̱mikti̱j el Cordero.”

Iwá̱n ne‑ijlij:

—Ini̱nwaꞌ itajto̱lmej nokta Dios yej ayá̱ꞌ takajkaya̱wa.

10 Iwá̱n nimotankua̱ketzaꞌ iyikxite̱noj inó̱n ángel iga nikweyimati̱ltia̱ya, eꞌ yéj ne‑ijlij:

—Amo ximotankua̱ketza note̱noj; iga nej no̱ niktoka Dios kensan tej iwá̱n ken inochi mokni̱wa̱n yej moconfia̱rowaj ipan tájto̱l yej Jesús kipowaꞌ. Xikweyimati̱lti Dios.

Iga yej kipowaj yej kichij Jesús, inó̱mejwaꞌ el Espíritu kitajto̱lmakaj.

Kawa̱yoj yej ista̱ꞌ

11 Iwá̱n nikitaꞌ tapojtoꞌ cielo, iwá̱n nikitaꞌ se̱ kawa̱yoj yej ista̱ꞌ, iwá̱n yej kitejkawilijtinemiá ito̱ka̱ꞌ “Nochipa kichi̱wa yej kijtowa iwá̱n ayí̱ꞌ takajkaya̱wa.” Yéj taye̱ꞌjuzga̱rowa iwá̱n kichi̱wa yej ye̱kti kua̱ꞌ kita̱niliá iyenemi̱gojwa̱n. 12 Iyi̱xmej ken tikita tiwelo̱n iwá̱n kita̱lijtoya miaꞌ coro̱najmej,† iwá̱n ijkuilijtoya se̱ to̱ka̱ꞌ yej yéjsan kimatiá. 13 Iwá̱n kakijtoꞌ itzótzol yej kajkakalijtoꞌ esti, iwá̱n ito̱ka̱ꞌ: Itájto̱l Dios. 14 Iwá̱n kitokaj solda̱dojmej yej onokej ipan cielo. Kakijtinemij itzotzolmej de lino yej tzotaktiꞌ iwá̱n ijista̱ꞌ, este ejejtoꞌ, iwá̱n tejkatinemij ipan ikawa̱yojmej yej ijista̱ꞌ. 15 Ipan ite̱n ki̱saya se̱ espada yej pox tateki, iga inó̱n espada yawi kicastiga̱ro̱ti inochi pai̱smej; iwá̱n yawi kimanda̱ro̱ti iga se̱ vara de tepos. Yéj kichi̱was iga iyenemi̱gojmej makitaka̱n ken iga kuesiwi Dios. Yéj kita̱taksas iyenemi̱gojmej ken se̱ yej kita̱taksa uva iga kipa̱tzka. Ijkó̱n iga Dios yej nochi wel kichi̱wa yawi kicastiga̱ro̱ti inochi gente. 16 Iwá̱n ipan itzótzol iwá̱n imaxáꞌbapa ijkuilijtoꞌ iní̱n to̱ka̱ꞌ: “Rey yej kimanda̱rowa inochi re̱yejmej iwá̱n iTe̱ko inochi te̱komej.”

17 Después nikitaꞌ seꞌ ángel ejkatoꞌ ipan to̱nati̱ꞌ, iwá̱n kitzajtzilij recio inochi to̱to̱mej yej pata̱ntinemij ipan cielo, kijlij:

—Xiwi̱tzeka̱n iga xikua̱kij yej Dios mitzmakaj. 18 Xikua̱ka̱n inakayomej re̱yejmej, kapita̱mej, solda̱dojmej iwá̱n inakayo tajta̱gaꞌ yej pox tamiktiáj, iwá̱n inakayo kawa̱yojmej iwá̱n yej kitejkawilijtinemij, iwá̱n inochi inakayo la gente yej ayéj escla̱vojmej, iwá̱n yej escla̱vojmej, yej kipiá itekiyo iwá̱n yej ayá̱ꞌ.

19 Iwá̱n nikitaꞌ weyi aníma̱l iwá̱n inochi re̱yejmej de inewi ta̱jli iwá̱n isolda̱dojmej monechkojkej iga yawij momijmikti̱tij iwá̱n inó̱n yej tejkatoꞌ ipan iyista̱ꞌkawa̱yoj iwá̱n inochi isolda̱dojmej. 20 Inó̱n weyi aníma̱l kisempre̱sojwijkej iwá̱n inó̱n yej ayéj melaꞌprofe̱taj yej kichijtoya kuajkuantas yej ayi̱ꞌpa mo‑ita iyi̱xtaj inó̱n weyi aníma̱l. Iga kichij kuajkuantas yej ayi̱ꞌpa mo‑ita in inó̱n yej ayéj melaꞌprofe̱taj, kikajkayaj ino̱mej yej mote̱makakej iga kita̱lilijkej ima̱rcaj inó̱n weyi aníma̱l iwá̱n kiweyimatikej iyimagen. Iwá̱n weyi aníma̱l iwá̱n yej ayéj melaꞌprofe̱taj kimo̱takej ipan tiwelo̱n ka̱n nemi tata azufre. 21 Iwá̱n sekin kimiktijkej iga inó̱n espada yej ki̱saya ipan ite̱n yej tejkatoꞌ ipan kawa̱yoj, iwá̱n nochi to̱to̱mej ixwikej iga kikuajkej ini̱mej inakayomej.

20

Mil años

1 Nikitaꞌ se̱ ángel temoj ipan cielo, kiki̱tzkijtoꞌ se̱ llave iga kitapowa wejkatanxapoꞌ, iwá̱n kiki̱tzkijtoꞌ se̱ weyi cadena. 2 Iní̱n ángel kilpij kua̱kuakowa̱wé̱j, inó̱n ikyapakowa̱ꞌ yej no̱ kito̱ka̱wia̱yaj Tzitzimiꞌ kilpij iga cadena mil años. 3 Kimo̱taꞌ ipan wejkatanxapoꞌ, iwá̱n kiye̱ꞌte̱ntzakuaꞌ iwá̱n kita̱lilij tejté̱ iga amo agaj makitapo iga ayꞌya má̱j makikajkaya̱wa tokni̱wa̱n yej onokej ipan pai̱smej, este que maasi mil años. Kua̱ꞌ ásisya mil años yawij kimajka̱watij, eꞌ ayá̱ꞌ wejka̱was iga majkajtos.

4 Iwá̱n nikitaꞌ weyi asie̱ntojmej ka̱n mota̱liáj yej manda̱rowaj, ipan inó̱n mota̱lkej yej kimakakej poder iga matajuzga̱ro̱ka̱n. No̱ nikitaꞌ iya̱lmajmej yej kikechtekkej iga kipowakej yej kichij Jesús wa̱n itájto̱l Dios. Yejemej ayá̱ꞌ kiweyimatikej weyi aníma̱l niga kiweyimatikej iyimagen weyi aníma̱l iwá̱n ayá̱ꞌ mote̱makakej iga makita̱lili̱ka̱n ima̱rcaj pan iyi̱xkua̱ꞌ niga ipan ima̱mej. Nikita iga ini̱mej ojpa‑isakej iwá̱n reina̱rojkej iwá̱n Cristo mil años. 5 Eꞌ sekin yej no̱ miktokej aya ojpa‑isakej, ini̱mej ojpa‑isaskej este que maasi mil años. Iní̱n yej áchtopa iga ojpa‑isalo̱j. 6 ¡Mapa̱ktoka̱n yej ye̱ꞌnemikej iyi̱xtaj Dios, ino̱mej yej yawij ojpa‑isatij kua̱ꞌ achto ojpa‑isalo̱j! Iga ipan la segunda muerte ayꞌya yawij mikitij, sino que mochi̱waskej sacerdo̱tejmej de Dios iwá̱n de Cristo. Iwá̱n reina̱ro̱skej mil años wa̱n Cristo.

7 Kua̱ꞌ ásisya mil años, Tzitzimiꞌ yawi xitomiti ka̱n pre̱sojtitoꞌ. 8 Iwá̱n ki̱sas iga kikajkaya̱was pai̱smej Gog iwá̱n Magog yej kijto̱jneki nochi pai̱smej yej onoꞌ ipan ta̱jli. Wa̱n Tzitzimiꞌ kinechko̱j nochi solda̱dojmej de ini̱mej pai̱smej. Pox komati solda̱dojmej ken tikita xa̱jli yej onoꞌ ipan lama̱rte̱n iga yawij tamijmikti̱tij. 9 Iwá̱n no̱ya̱n pa̱yi̱niskej ipan ta̱jli iwá̱n kiyawalo̱skej inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej Dios kipoxcho̱kiliá, ka̱n onokej yej kitokaj Dios. Eꞌ Dios kiti̱tanis tiꞌti yej wi̱ꞌ ipan cielo, iwá̱n inochi kitati̱skej. 10 Iwá̱n Tzitzimiꞌ yej takajkayajtoya kimo̱taskej ipan tiwelo̱n ka̱n nemi tata azufre, ka̱n no̱ kimo̱takej weyi aníma̱l iwá̱n yej ayéj melaꞌprofe̱taj. Iwá̱n ompa nochipa kikno̱chijtoskej semilwiꞌ iwá̱n senyówal.

Dios tajuzga̱rowa

11 Iwá̱n nikitaꞌ weyi asiento yej este ista̱ꞌ, ka̱n mota̱liá Dios iwá̱n yéj ompa e̱watoꞌ. Iyi̱xtaj yéj, ta̱jli iwá̱n cielo melaꞌpoliwikej, aka̱wiꞌ nité̱. 12 Iwá̱n nikitaꞌ yej miktókeja, ejejkatokej iyi̱xtaj Dios, onoyaj yej kipiá itekiyo iwá̱n yej ayá̱ꞌ. Iwá̱n tapowikej a̱mamej, iwá̱n seꞌ a̱maꞌ no̱ tapowiꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱mej yej nochipa onoskej iwá̱n Dios. Iwá̱n Dios kijuzga̱roj yej miktókeja kensan ijkuilijtoꞌ ipan a̱mamej, kensan yejemej kichijkej. 13 Yej mikikej ipan láma̱r wa̱n yej mikikej ipan ta̱jli ki̱sakej ka̱n miktoyaj wa̱n mone̱xtijkej iyi̱xtaj Dios, iwá̱n sejsé̱ kijuzga̱rojkej ijkó̱n kensan yejemej kichijkej. 14 Iwá̱n mikílisti iwá̱n ka̱n onoꞌ yej miktokej kimo̱takej ipan laguna yej wewelkatoꞌ, iga iní̱n o̱me ve̱ja iga mikilo̱j. 15 Iwá̱n yej ayá̱ꞌ ijkuilijtos ito̱ka̱ꞌ ipan a̱maꞌ ka̱n ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱mej yej nochipa onoskej iyi̱xtaj Dios no̱ kimo̱taskej ipan inó̱n laguna yej wewelkatoꞌ.

21

Seꞌya cielo wa̱n seꞌya ta̱jli

1 Iwá̱n nikitaꞌ seꞌya cielo iwá̱n seꞌya ta̱jli; iga yej áchtopa cielo iwá̱n ta̱jli iwá̱n láma̱r yej onoyaj poliwíkeja. 2 Nej, niJuan nikitaꞌ inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej Dios itatki yej kijliáj nueva Jerusalén, nikita iga nemi temowa ipan cielo iyi̱xtaj Dios. Pox mo̱nsajtiꞌ ken tikita takotzi̱n yej taajakíjtoꞌya iga mona̱miktiá iwá̱n iwé̱j. 3 Iwá̱n nikaguiꞌ se̱ tájto̱l recio yej wi̱tziaya ipan cielo kijtowa:

—¡Xikita, Dios cha̱ntitoꞌ ka̱n onolo̱ꞌ! Yéj yawi cha̱ntitoti iwa̱mej, yejemej mochi̱waskej ige̱ntej, iwá̱n Dios onos iwa̱mej. Yéj isé̱ltisan onos Dios iga ino̱mej. 4 Dios ta‑i̱xpojpowas iga cho̱katolo̱ꞌ, iwá̱n ayꞌya mikilo̱j, niga cho̱kalo̱j, ayꞌya agaj tenatos iga kualo̱tos, iga inochi yej onoya, pánoja.

5 Iwá̱n yej e̱watoya ipan weyi asiento kijtoj:

—Xikita, nej nikchi̱wa nuevo inochi yej onoꞌ.

No̱ ne‑ijlij:

—Xikijkuilo; iga ini̱mej tajto̱lmej melá̱ꞌ nokta iwá̱n wel timoconfia̱rowa ípan.

6 Iwá̱n ne‑ijlij:

—Chíjtoꞌya. Nej ka̱n pe̱wa iwá̱n ka̱n tami, ken le̱trajmej del alfabeto pe̱wa ipan A iwá̱n tami ipan Z. Yej a̱tanekis nej nikmakas a̱ꞌti yej ki̱sa ipan a̱tzontekon yej tamaka vida, ayá̱ꞌ yawi kikowátipa. 7 Inó̱n nia nikmakati yej kita̱nili̱j Tzitzimiꞌ; iwá̱n nej iDio̱s, iwá̱n yéj nopiltzi̱n. 8 Eꞌ yej kikajte̱waj iga kitokaj iyojwi Dios, iwá̱n yej ayá̱ꞌ kicre̱dowaj itájto̱l Dios, iwá̱n yej kejla̱ntokej yej aye̱kti, yej tamiktiáj, iwá̱n yej kichi̱waj yej aye̱kti iga yawij wa̱n yej ayá̱ꞌ íwa̱n na̱miktitoꞌ, iwá̱n yej taachisa̱rowaj, iwá̱n yej kiweyimatij i̱dolojmej iwá̱n inochi yej takajkaya̱waj yawij kimo̱tatij ipan laguna yej wewelkatoꞌ iga nemi tata azufre. Iní̱n kijliáj la segunda muerte.

Seꞌya Jerusalén

9 Iwá̱n wa̱laj se̱ de ino̱mej siete a̱ngelejmej yej kiki̱tzkijtoyaj siete wajkalmej yej kipiayaj siete pla̱gajmej iwá̱n ne‑ijlij:

—Xinejnemi, nia nimitzne̱xtili̱ti takotzi̱n yej mochi̱was isiwa̱ꞌ el Cordero.

10 IyEspí̱ritoj Dios asiꞌ noyakapan wa̱n ne̱wi̱gaꞌ ipan se̱ tepe̱ꞌ yej weyi iwá̱n wejkapan, iwá̱n ne̱ne̱xtilij se̱ weyi‑a̱ltepe̱ꞌ yej Dios itatki, yej ito̱ka̱ꞌ Jerusalén, nikitaꞌ iga nemi temowa ipan cielo iyi̱xtaj Dios. 11 Inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ta̱wia̱ya iga iweyipode̱r Dios. Ta̱wiá ken tikita se̱ teꞌti yej pox mo̱nsajtiꞌ ken teꞌti de jaspe* ken tikita vidrio. 12 Inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ kola̱ltitoya iga muro yej weyi iwá̱n wejkapan, kipiá doce puerta; iwá̱n onoya se̱ ángel ipan sejsé̱ kalte̱n, iwá̱n ipan sejsé̱ puerta ijkuilijtoya ito̱ka̱ꞌ se̱ tribu† de ino̱mej doce tribu de Israel. 13 Onoya e̱yi ipue̱rtajyo ila̱doj norte, e̱yi ipue̱rtajyo al sur, e̱yi ipue̱rtajyo iki̱sáya̱mpa to̱nati̱ꞌ, iwá̱n seꞌ e̱yi ipue̱rtajyo ikalakíya̱mpa to̱nati̱ꞌ. 14 Imu̱rojyo inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ kipiá doce weyiteꞌti ka̱n taksatoꞌ, iwá̱n ipan sejsé̱ de ino̱mej weyiteꞌti ijkuilijtoꞌ se̱ ito̱ka̱ꞌ de sejsé̱ de ino̱mej doce iyapo̱stolejmej el Cordero.

15 El ángel yej nowa̱n ta̱tapojtoya kiki̱tzkijtoya se̱ ojtaꞌ yej chijtoꞌ de oro iga kimedi̱rowa weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, ipue̱rtajyomej iwá̱n imu̱rojyo. 16 Inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ onoya kuadrado, acho̱nsan medi̱rowa̱ya iweyajka iwá̱n ikoyajka. El ángel kimedi̱roj weyi‑a̱ltepe̱ꞌ iga iva̱raj de oro, medi̱roj dos mil doscientos kilómetros; acho̱nsan medi̱rowa iweyajka, iwejkapanka iwá̱n ikoyajka. 17 Iwá̱n kimedi̱roj iwejkapanka imu̱rojyo, medi̱roj sesenta y cuatro metro, el ángel tamedi̱roj iga inó̱mpasan medida yej iga ta̱gaꞌ tamedi̱rowa.

18 Muro chijtoya iga teꞌti de jaspe, iwá̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ chijtoya iga melaꞌo̱roj yej este xo̱ta ken vidrio. 19 Iwá̱n iba̱sejyomej ka̱n taksatoꞌ imu̱rojyo inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ye̱ꞌtachaya iga kipiaya se̱seꞌpa teꞌti‡ yej mojmo̱nsajtiꞌ. Yej áchtopa iba̱sejyo kipiaya teꞌti yej kijliáj jaspe, el segundo zafiro, el tercero ágata, seꞌ kipiaya esmeralda; 20 seꞌ kipiaya ónice, seꞌ kipiaya cornalina; seꞌ kipiaya crisólito, seꞌ kipiaya berilo, seꞌ kipiaya topacio, seꞌ kipiaya crisopraso; seꞌ kipiaya jacinto iwá̱n seꞌ kipiaya amatista. Ijkó̱n masiꞌ doce iba̱sejyo. 21 Onoꞌ doce puerta; sejsé̱ chijtoꞌ iga se̱san perla.§ Iwá̱n pataꞌojti yej panowa tajkoa̱ltepe̱ꞌ chijtoya iga melaꞌo̱roj yej este xo̱ta ken vidrio.

22 Iwá̱n ayá̱ꞌ nikitaꞌ nisé̱ tio̱pan ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, iga toTe̱ko Dios yej kipoxpiá poder iwá̱n el Cordero onokej iga tio̱pan ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ. 23 Ompa ayá̱ꞌ moneki to̱nati̱ꞌ niga luna iga mata̱wi, iga Dios ita̱wi̱lka ta̱wiá iwá̱n el Cordero kita̱wi̱j inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ. 24 La gente de inochi pai̱smej yej mosalva̱ro̱skej nejnemiskej ipan ita̱wi̱lyo inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n re̱yejmej de inochi ta̱jli kiwajliguili̱skej yej patiyoj yej kipiáj. 25 Ipue̱rtajyomej nochipa tapojtos, iga ompa ateyiti yówal. 26 Iwá̱n inochi pai̱smej kiwi̱gaskej nochi yej vale̱rowa wa̱n kiweyimatiskej inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ. 27 Ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ ayá̱ꞌ kalakis nité̱ yej aye̱kti iyi̱xtaj Dios, niga yej kichi̱waj yej aye̱kti niga yej takajkaya̱waj. Kalakis petz yejsan ijkuilijtoꞌ ito̱ka̱ꞌ ipan a̱maꞌ yej kipiá el Cordero ka̱n ne̱si ito̱ka̱mej yej nochipa onoskej wa̱n Dios.

22

1 Iwá̱n el ángel ne̱ne̱xtilij se̱ we̱ya̱ꞌ yej tamaka vida, este chipaktiꞌ ken tikita cristal. Inó̱n we̱ya̱ꞌ ki̱saya ipan iweyi asiento ka̱n mota̱liá Dios iwá̱n el Cordero. 2 Inó̱n a̱ꞌti motalowa itajko pataꞌojti de inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ, iwá̱n itejte̱mpan inó̱n we̱ya̱ꞌ onoyaj kuawimej yej tamakaj vida. Ta̱kij cada mes iwá̱n iyiswayomej ino̱mej kuawimej kikuij iga moachitialtilo. 3 Iwá̱n ompa ayꞌya teyis yej Dios akiye̱ꞌita. Ipan inó̱n weyi‑a̱ltepe̱ꞌ Dios iwá̱n el Cordero mota̱liáj ipan iweyi asie̱ntojmej wa̱n yej kitokaj Dios kiweyimati̱lti̱skej. 4 Iwá̱n kinojma‑itztoskej nokta Dios, iwá̱n ito̱ka̱ꞌ Dios ijkuilijtos pan iyi̱xkua̱ꞌ. 5 Ompa ayꞌya tayowatis iwá̱n yej ompa onokej ayꞌya kinekiskej tiꞌti niga to̱nati̱ꞌ, iga Dios yej toTe̱ko kita̱wi̱j yejeme̱n wa̱n nochipa reina̱ro̱skej íwa̱n.

Na̱ꞌya iga wi̱ꞌ Jesucristo

6 El ángel ne‑ijlij:

—Ini̱mej tajto̱lmej, melá̱ꞌ nokta iwá̱n wel moconfia̱ro̱lo ípan. Iwá̱n toTe̱ko, yej ino̱nsan Dios yej kitajto̱lmáꞌ profe̱tajmej, kiti̱tan iyá̱ngel iga makine̱xtili yej kitokaj yej ayꞌya wejkatis iga yawi mochi̱wati.

7 Ijkí̱n mitzijliáj Jesús:

—¡Xikakika̱n! ¡Ayꞌya wejkatis iga niwi̱ꞌ! ¡Mapa̱ki yej kicre̱doj yej ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ, yej yawi mochi̱wati!

8 Nej niJuan, yej nikaguiꞌ iwá̱n nikitaꞌ nochi iní̱n. Iwá̱n kua̱ꞌ tamiꞌ nikaguiꞌ iwá̱n nikitaꞌ, nimotankua̱ketzaꞌ iyikxite̱noj el ángel iga nikweyimatiꞌ. 9 Eꞌ yéj ne‑ijlij:

—Amo ijkó̱n xikchi̱wa; puej nej no̱ niktoka Dios kensan tej iwá̱n kensan inochi mokni̱mej yej kipowaj itájto̱l Dios, iwá̱n inochi yej kichi̱waj ken ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ. Xikweyimati̱lti Dios.

10 No̱ ne‑ijlij:

—Amo xiki̱ya̱na iní̱n ye̱ꞌnoti̱ciaj de Dios yej ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ; iga ayꞌya ke̱ꞌ poliwi iga yawi mochi̱wati. 11 Yej kichi̱wa yej aye̱kti, ka̱ma makichi̱wa yej aye̱kti; yej kejla̱miki yej aye̱kti, má̱j makejla̱miki yej aye̱kti; eꞌ yej kichi̱wa yej ye̱kti má̱j makichi̱wa yej ye̱kti; yej nokta kichi̱wa ken Dios kineki, amo mamosemaka.

Jesús no̱ kijtoj:

12 —Kena, nej ayꞌya wejka iga niwi̱ꞌ. Iwá̱n nikuajligas ipre̱mioj yej nia nikmakati sejsé̱ kensan iga kichij. 13 Nej ka̱n pe̱wa iwá̱n ka̱n tami, ken le̱trajmej del alfabeto pe̱wa ipan A iwá̱n tami ipan Z.

14 Mapa̱ktoka̱n yej kipa̱kaj itzotzolmej* iwá̱n wel makikua̱ka̱n ita̱kilka inó̱n kuawiꞌ yej tamaka vida iwá̱n wel makalakika̱n ipan ipue̱rtajyo weyi‑a̱ltepe̱ꞌ. 15 Eꞌ ka̱witij jue̱raj yej kichi̱waj yej aye̱kti; yej taachisa̱rowaj, yej najna̱mo̱lnemij, yej tamiktiáj, yej kiweyimatij i̱dolojmej, iwá̱n yej kiyo̱lmakaj iga takajkayajtokej.

16 —Nej, niJesús, nikti̱tan noá̱ngel iga makine̱xtili yej ne̱tokaj inochi iní̱n. Nej ipiltzi̱n ipilówa̱mpa rey David; nej ima̱selkayo rey David iwá̱n nej inó̱n si̱talin yej xo̱ta yowaltiꞌ.

17 El Espíritu iwá̱n isiwa̱ꞌ el Cordero kijtowaj:

—Xiwi̱ki.

Iwá̱n yej kikaki, makijto:

—Xiwi̱ki.

Iwá̱n yej a̱taneki mawi̱ki iwá̱n makoni a̱ꞌti yej tamaka vida, yej ayá̱ꞌ monamaki̱ltiá.

18 Inochi yej kikaki iní̱n itájto̱l Dios yej ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ, nikijliáj iní̱n: Siga agaj kita̱liaoꞌ seꞌ tejté̱ ipan ini̱mej tajto̱lmej yej ijkuilíjtoꞌya, Dios yawi kita̱li̱ti iyakapan kokolis yej kikno̱chi̱was, kensan ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ. 19 Siga agaj kikui̱liá tejté̱ yej ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ yej Dios kine̱xtij, Dios yawi kiborra̱ro̱ti ito̱ka̱ꞌ ipan a̱maꞌ ka̱n ne̱si a̱ꞌyéj onos íwa̱n nochipa, iwá̱n yawi kitzakuili̱ti iga amo makalaki ipan iweyi‑a̱ltepe̱ꞌ Dios iwá̱n akitas yej ye̱kti yej ijkuilijtoꞌ ipan iní̱n a̱maꞌ.

20 Yej kijtoj ijkí̱n, kijtowa:

—Ayꞌya wejkatis iga niwi̱ꞌ.

Ijkó̱nyawaꞌ. ¡Xiwi̱ki noTe̱ko Jesús!

21 ToTe̱ko Jesucristo, mamitzyo̱lchika̱waka̱n amonochimej. Ijkó̱nyawaꞌ.

* 1:1 1:1 Xikita glosario “Ángel”.

† 1:4 1:4 “Siete espi̱ritojmej” kijto̱jneki el Espíritu Santo.

‡ 1:8 1:8 Alfa, letra ka̱n pe̱wa alfabeto griego. Omega, letra ka̱n tami alfabeto griego.

§ 1:9 1:9 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

* 1:13 1:13 Xikita glosario “IPiltzi̱n Ta̱gaꞌ”.

* 2:2 2:2 Xikita glosario “Apóstol”.

† 2:11 2:11 “Segunda muerte”: Ap 20:14,15; 21:8

‡ 2:14 2:14 Nm 31:16

§ 2:16 2:16 “Espada” kijto̱jneki itájto̱l Jesús.

* 2:17 2:17 Dios kimáꞌ maná israeli̱tajmej iga makikua̱ka̱n, kua̱ꞌ nemi ya̱yaj ipan desierto. Ex 16

* 3:4 3:4 Tzótzol yej sokiyoj kijto̱jneki iga se̱ ayá̱ꞌ ye̱ꞌnemi.

* 4:2 4:2 “Trono” asiento ka̱n mota̱liá rey iga manda̱rowa.

† 4:3 4:3 Jaspe teꞌti yej xoxoktiꞌ.

‡ 4:3 4:3 Cornalina teꞌti yej chi̱ltiꞌ.

§ 4:3 4:3 Esmeralda seꞌ teꞌti yej xoxoktiꞌ.

* 4:4 4:4 Español: “ancianos”; anka a̱ngelejmej.

† 4:4 4:4 Xikita glosario “Corona”.

* 5:1 5:1 Xikita glosario “Kimilo̱la̱maꞌ”.

† 5:1 5:1 Sello kita̱lilia̱yaj a̱maꞌ iga matzakto iga a̱ꞌsan ne̱si amo makilee̱ro, petz yej kiti̱taniliáj.

‡ 5:5 5:5 León ken tikita te̱kua̱ni wa̱n kijto̱jneki Jesucristo. Gn 49:9

§ 5:6 5:6 Cordero ken tikita borre̱gojtzi̱n wa̱n kijto̱jneki Jesucristo. Xikita glosario “Borrego” wa̱n “Cordero”. Xikita no̱ Ex 12:3,5.

* 5:8 5:8 Xikita glosario “Arpa”.

† 5:8 5:8 Incienso ken kópal yej kitatia̱yaj kua̱ꞌ kiweyimati̱ltia̱yaj Dios. Lv 16:12

‡ 5:11 5:11 “Poxsan komatimej” o millones de millones.

* 6:2 6:2 Xikita glosario “Corona”.

† 6:14 6:14 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

‡ 6:15 6:15 Xikita glosario “Esclavo”.

* 7:2 7:2 Iní̱n sello iga momarca̱rowa tokni̱mej iga mane̱si iga Dios itatki.

† 7:15 7:15 Xikita glosario “Weyitio̱pan”.

* 8:12 8:12 Me̱tzti: luna.

† 8:13 8:13 O águila o mo̱xi.

* 9:7 9:7 Xikita glosario “Corona”.

† 9:11 9:11 Xikita glosario “Hebreo”.

* 10:2 10:2 Xikita glosario “Kimilo̱la̱maꞌ”.

† 10:7 10:7 Xikita glosario “Profeta”.

* 11:4 11:4 Xikita glosario “Olivo”.

† 11:19 11:19 Xikita glosario “Arca del pacto”.

* 12:1 12:1 Xikita glosario “Corona”.

* 13:1 13:1 Xikita glosario “Corona”.

† 13:2 13:2 “Ken tikita te̱kua̱ni”: leopardo.

‡ 13:2 13:2 “Ken tikita te̱kua̱ni”: león.

* 14:2 14:2 Xikita glosario “Arpa”.

† 14:4 14:4 Anka iní̱n kijto̱jneki iga ayá̱ꞌ kiweyimati̱ltijkej i̱dolojmej.

‡ 14:14 14:14 Xikita glosario “Corona”.

§ 14:19 14:19 Xikita glosario “Uva”.

* 15:2 15:2 Xikita glosario “Arpa”.

† 15:5 15:5 Hch 7:44. No̱ xikita glosario “Kuetaxtio̱pan”.

‡ 15:6 15:6 Lino achi ken ichkaꞌ, eꞌ chijtoꞌ iga seꞌpa planta.

* 16:16 16:16 Xikita glosario “Hebreo”.

† 16:20 16:20 Xikita glosario “Tajkóta̱l o Isla”.

* 17:4 17:4 Perla pox vale̱rowa, ken tikita tetzi̱n ke̱ꞌpa aja̱yo̱ꞌ wa̱n iga perla wel mochi̱wa ko̱skaꞌ.

† 17:9 17:9 Siete tepe̱ꞌ anka kijto̱jneki a̱ltepe̱ꞌ Roma.

* 18:12 18:12 Marfil: elefante kipiá o̱me ken itan yej weyaktiꞌ yej ki̱saj itampa iyaꞌ, inó̱n chijtoꞌ iga marfil.

† 18:12 18:12 Mármol teꞌti yej mo̱nsajtiꞌ yej wel motzota̱wa.

‡ 18:17 18:17 Marine̱rojmej: ijkó̱n kijliáj tajta̱gaꞌ yej kinentia̱yaj á̱ka̱l.

§ 18:22 18:22 Xikita glosario “Arpa”.

* 19:7 19:7 “Takotzi̱n” kijto̱jneki nochi yej kitokaj Dios. Ipan itájto̱l Dios ka̱naj tikitaj iga Dios iwá̱n yej kitokaj mocompara̱dowa ken se̱ chokotzi̱n yej na̱miktitoꞌ wa̱n takotzi̱n.

† 19:12 19:12 Xikita glosario “Corona”.

* 21:11 21:11 Jaspe teꞌti yej xoxoktiꞌ.

† 21:12 21:12 Xikita glosario “Tribu”.

‡ 21:19 21:19 Ini̱mej temej yej iga chijtokej doce base este xo̱taj wa̱n sejsé̱ kipiá icoloryo.

§ 21:21 21:21 Perla pox vale̱rowa, ken tikita tetzi̱n ke̱ꞌpa aja̱yo̱ꞌ wa̱n iga perla wel mochi̱wa ko̱skaꞌ. Iná̱n momati iga ali̱mpatzi̱n, nij ne̱si pox weyi.

* 22:14 22:14 “Yej kipa̱kaj itzotzolmej” anka kijto̱jneki yej ye̱ꞌnemij iga Dios kiperdoná̱roja yej kichijkej yej aye̱kti.