^

Nuni, Southern

Nuni, Southern: Yɩɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ New Testament

Le Nouveau Testament en Nun

copyright © 1999 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Nuni, Southern
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

All rights reserved.

2025-05-17

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 17 May 2025

d18530a7-7259-5f23-92b6-70e3abe5f3fa

Matiə

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ sagɩ tə,

Matiə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Matiə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Matiə yɩn lanpolɩnʋ. Zwezi kúrí wá, sə ʋ ya ʋ karbiu. Marəkə də Likə yà boŋə wá Levi ba sʋywáŋʋ́ tə wa. Matiə yɩ *Zwifə ʋ jigə *Kərisə lìù. Ʋ yə̀ə́ Zwifə-ba Yɩɩ saga zəni, ʋ ga yə̀ə́ ba yofwamɩnan tə də.

Lɩ̀à tə nə, Matiə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ *Zwifə-ba nə jigə Kərisə lɩ̀à tə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Ba mʋ̀ *Zwifə-ba tə yə̀ə́ Yɩɩ sagɩ nədwan tə zəni. Matiə bɩrɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, ba nə mɛ, sə ba twá ʋ nə, ba ma lwarɩ cwəŋə də nətʋ, ba nə mɛ, sə ba twá ka nə. Zwifə-ba yɩjʋncwəŋə tə yáá tɩ̀án tə ba kàrà təntə yáá yoo swə. Matiə yà ja Zwezi ʋ boŋə *Kərisə, nə à yə̀ə́ *Davidə nàʋ́, nə à yə̀ə́ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə. Lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e də, Zwezi yɩ lìù tə, Yɩɩ nə tʋn, Yɩɩ wá jon ba ba cʋna wa, də ba nə yɩ Zwifə-ba, nə à yə̀ə́ də ba nə tà Zwifə-ba. Zwezi bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ yɩ *Yuu-Tiu tə, ʋ nə wulə də nəba kʋ ja vəli lʋʋ zaŋʋ. Ʋ jon bara də kana ba cʋna wa, ʋ ga zwɛ̀e ba yayɩran. Ʋ kwɛn ba cʋna tə, ʋ lɩ ba mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa. Ʋ tə wulə ʋ joŋə nəba nə cʋna wa, zə̀n kʋ tə də. Zwezi karbɩa tə də wàrɩ̀ yìə̀n təntə mama ba janɩ ba cɩcɩ con. Ba də dàń mɛ, sə ba bɩrɩ Yɩɩ sonu tə lʋʋ mama nə, də Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn ndə Zwezi nə.

1

Zwezi dwíí dəkuu

(Likə 3.23-38)

1 Nə̀ń, Zwezi-*Kərisə dwíí tə dəkuu nə yɩ nətʋ: Zwezi-Kərisə yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, Davidə yɩ *Abərahamə nàʋ́.

2 Abərahamə lʋrɩ *Yɩzakə,

Yɩzakə lʋrɩ *Zwakɔbə,

Zwakɔbə lʋrɩ Zwida də ʋ nubɩa.

3 Zwida də ʋ kan Tamarə lʋrɩ Pere də Zera.

Pere lʋrɩ Esəron.

Esəron ma lʋrɩ Aramə.

4 Aramə ma lʋrɩ Amɩnadabə.

Amɩnadabə lʋrɩ Nasʋn.

Nasʋn lʋrɩ Saləma.

5 Saləma də ʋ kan Rahabə lʋrɩ Bozə.

Bozə də ʋ kan Rutə ma lʋrɩ Ɔbɛdə.

6 Ɔbɛdə lʋrɩ Yɩzayi.

Yɩzayi lʋrɩ Davidə.

Pɩ̀ʋ́ Davidə də Yiri kan tə ma lʋrɩ Salʋmʋn.

7 Salʋmʋn lʋrɩ Rʋbʋamə.

Rʋbʋamə lʋrɩ Abɩa.

Abɩa lʋrɩ Aza.

8 Aza lʋrɩ Zwʋzafatə.

Zwʋzafatə ma lʋrɩ Yoramə.

Yoramə lʋrɩ Ɔzɩasə.

9 Ɔzɩasə ma lʋrɩ Yotamə.

Yotamə ma lʋrɩ Ahazə.

Ahazə lʋrɩ Ezekɩasə.

10 Ezekɩasə lʋrɩ Manase.

Manase ma lʋrɩ Amʋn.

Amʋn lʋrɩ Zwʋzɩasə.

11 Zwʋzɩasə ma lʋrɩ Yekʋnɩa, də ʋ nubɩa tə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə ka pɛ̀e ka ja va *Babɩlɔnə máŋá tə wa.

12 Ba Babɩlɔnə vəli kwa nə, Yekʋnɩa lʋrɩ Swɩalətɩɛlə.

Swɩalətɩɛlə ma lʋrɩ Zʋrʋbabɛlə.

13 Zʋrʋbabɛlə lʋrɩ Abiudə.

Abiudə ma lʋrɩ Elɩakimə.

Elɩakimə ma lʋrɩ Azorə.

14 Azorə lʋrɩ Sadokə.

Sadokə lʋrɩ Ahimə.

Ahimə lʋrɩ Elɩʋdə.

15 Elɩʋdə ma lʋrɩ Elɩazarə.

Elɩazarə lʋrɩ Matanə.

Matanə ma lʋrɩ Zwakɔbə.

16 Zwakɔbə lʋrɩ Zwʋzɛfə Mari barɩ.

Mari tə nə lʋrɩ Zwezi, ba nə boŋə Kərisə.

17 Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíə́ fugə banɩa nə wulə Abərahamə də Davidə pwərə wa, tə fugə banɩa də ga ya Davidə də Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə ka pɛ̀e ka ja va Babɩlɔnə pwərə wa, tə fugə banɩa duən də yɩ tə zɩgɩ kʋ mʋ̀ Babɩlɔnə vəli təntə kʋ ja va Kərisə lʋrʋ.

Mari pùə́ tə yoo

(Likə 2.1-7; Galasi tɩ̀án 4.4)

18 Nə̀ń nətʋ, ba nə lʋrɩ Zwezi-*Kərisə. Ʋ nuu Mari yà yɩ Zwʋzɛfə bwàlʋ́, ʋ nə càrɩ̀, sə ʋ swe. Kʋ twá Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn nə, Mari ma ja pùə́, də ʋ də Zwʋzɛfə tə yə̀rì duən ndə kan də bɛɛ nə. 19 Ʋ barɩ Zwʋzɛfə ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, yà ba pɩ̀à, sə ʋ kə cavɩra Mari nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yà pɩ̀à, sə ʋ twá tɩa tɩa ʋ ma yá wa.

20 Zwʋzɛfə yà nə jə ka pubʋŋa təntə, *Yuu-Tiu *malɩka twi, ka swɩ̀n ʋ con ʋ pandwɩa wa, ka wʋ́: «*Davidə nàʋ́ Zwʋzɛfə, Mari bìú tə pùə́ tə, ʋ nə jə, yɩ ka twi də Yɩɩ-Siŋu tə dɩ̀àn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, dàn ká pa fən ja mʋ́, sə n tì wá ndə n kan nə. 21 Ʋ wá lʋra bibɛɛ, n ga wá kə ʋ yɩrɩ Zwezi, kʋ mʋ̀ də̀ń nə yɩ ʋ wá jon *Yɩzərayɛlə lɩ̀à ba cʋna wa».

22 Tə mʋ̀ yìə̀n təntə mama twi tə tʋn, sə Yuu-Tiu sʋgʋ tə, ʋ nə twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə nə, ʋ ma swɩ̀n tə nii ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

23 «Nə̀ń, kacɩɩn tə, ʋ nə tə yə̀rì bɛɛ, wá ja pùə́, ʋ wá lʋra bìú, ba ga wá bon wá Emanuwɛlə».

(Kʋ mʋ̀ də̀ń nə yɩ: ‹Yɩɩ wulə də nəba›.)

24 Zwʋzɛfə nə zàn dwɩan nə, ʋ twá kʋ tə nə, Yuu-Tiu malɩka tə nə swɩ̀n, ʋ ga ja ʋ kan tə ʋ kə ʋ con. 25 Yá ba dàń nə wà duən yəni ndə kan də bɛɛ nə, kʋ ja va Mari bìú tə, ʋ nə dɩga ʋ yɩrɩ Zwezi tə, lʋrʋ.

2

Yənu tɩ̀án twi, sə ba na Zwezi

(Likə 2.22-38)

1 Máŋá tə, ba nə lʋrɩ Zwezi Bɛtələhɛmə nə, kʋ nə wulə Zwide nagwanaa wa, kʋ yɩ pɩ̀ʋ́ *Erodə pàrɩ̀ máŋá wa. Yənu tɩ̀án nan yɩɩ yipɩan con, ba bà *Zwerizalɛmə wa. 2 Yənu tɩ̀án tə bwe ba wʋ́: «*Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə, ba nə lʋrɩ tə wa yə̀n? Nə nɩ ʋ kacɩlacɔ yɩɩ yipɩan con, mə nə twi, sə nə pa wá dun».

3 Pɩ̀ʋ́ Erodə nə nì ŋwɛn təntə, ʋ də Zwerizalɛmə tɩʋ lɩ̀à mama pwìí cʋ̀gʋ̀. 4 Ʋ ken Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə mama duən nə, sə ʋ bwe ba ʋ lwarɩ bwálɩ́ tə, ba nə mɛ, sə ba lʋra *Kərisə. 5 Ba ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Kʋ yɩ Bɛtələhɛmə tɩʋ nə, kʋ nə wulə Zwide nagwanaa wa, ndə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ nətʋ tə, ʋ swɩ̀n ʋ wʋ́:

6 ‹Kʋ mʋ̀ Bɛtələhɛmə təntə, kʋ nə wulə Zwida lʋʋ wa kʋ cɩ́gá jə funə Zwida tɩan təntə wa. Kʋ mʋ̀ wa nə pɩ̀ʋ́ wá nan, sə ʋ yɩ̀rɩ̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə yɩ à mʋ̀ Yɩɩ lɩ̀à›.»

7 Erodə dàń ma twá tɩa tɩa ʋ bon yənu tɩ̀án tə, sə ʋ bwe ba zəni ʋ lwarɩ kacɩlacɔ tə naŋʋ máŋá. 8 Yá ʋ dàń tʋn ba Bɛtələhɛmə nə, ʋ wʋ́: «Á vələ á bwe á lwarɩ bìsɩ̀ná tə yoo zəni. Á nə nɩ wá, sə á pìí á bà á swɩ̀n à con, sə à də va à pa wá dun».

9 Ba nə cʋgʋ pɩ̀ʋ́ tə nii ba zwɛ̀e, ba kɛ̀eń ba zʋ cwəŋə. Yá kacɩlacɔ tə, ba nə nɩ yɩɩ yipɩan con tə, wulə ba yáá kʋ vəli. Máŋá tə, kʋ nə yí bìsɩ̀ná tə yipaa bwálɩ́, kʋ cə́n kʋ zɩgɩ. 10 Ba nə nɩ kacɩlacɔ tə, ba pwìí poli zənzən. 11 Ba zʋa dìə̀ tə wa, ba ga na bìsɩ̀ná tə də ʋ nuu Mari. Ba tʋa tɩa bìsɩ̀ná tə yáá con, ba pa wá dun. Ba kʋ̀rɩ̀ ba zɩla, ba lɩ wiən tə, tə kwənə nə dáá, ba ma də zìlə́ bìsɩ̀ná tə yuu wa. Ba pɩn wá sɩ́án də tɩralɩ yirə duən, ba nə ma boŋə ‹ansansə› də ‹mirə›.

12 Kʋ kwa nə, Yɩɩ dàń bɩrɩ ba ba pandwɩa wa, də ba kʋ́ʋ̀ dàn ká twá Erodə con ba ma vìí. Ba dàń ma tì cwəŋə don ba va ba lʋʋ.

Zwʋzɛfə-ba dəri ba va Ezwipətə lʋʋ

13 Yənu tɩ̀án tə viru kwa nə, *Yuu-Tiu *malɩka nan ka swɩ̀n Zwʋzɛfə con ʋ pandwɩa wa, ka wʋ́: «Zàn, n tì bisɩmaa tə də ʋ nuu, n ja dəri, n va *Ezwipətə lʋʋ wa. Vəli, n ya lá, də n ma dànɩ̀ à kori, *Erodə nə wá pɩ̀à wá, sə ʋ pa ba gʋ tə yɩrɩ». 14 Zwʋzɛfə zàn tɩtɩn nə, ʋ tì bisɩmaa tə də ʋ nuu ʋ ja va Ezwipətə lʋʋ. 15 Ʋ yɩn lá kʋ ja va kʋ yí Erodə tɩan, sə kʋ tə Yuu-Tiu nə twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə nə, ʋ ma swɩ̀n tə nii sú. Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə swɩ̀n Zwezi yoo, ʋ wʋ́: «À bon à bìú à lɩ Ezwipətə lʋʋ wa».

Erodə pɩn ba zàn bisɩmaa gʋrɩ nə

16 Máŋá tə wa, *Erodə nə twi ʋ bà ʋ lwarɩ də, yənu tɩ̀án tə yɩ ba gɩgarɩ wá, ʋ lɩŋa zàn zənzən. Ʋ dàń tʋn, sə ba gʋ Bɛtələhɛmə də kʋ lʋʋ nii bisɩmabarɩ tə mama, ba nə yí bɩna bələ də ba tə, ba nə tə wà yí. Erodə fwa kʋ nətʋ, ndə ʋ nə nì yənu tɩ̀án tə nii nə.

17 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zweremi sʋgʋ tə nii ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

18 «Ba nì bubwiə Rama tɩʋ wa, kwirə də zɩra. Kʋ yɩ bìsɩ́ná tə nuu Rasɛlə nə kwi ʋ bìsɩ́ná nə, yá ʋ ga ba sɛ̀e, sə ba kòrì wá, ba kʋ́ʋ̀ nə tə̀lə́ lʋʋ wa yɩrɩ».

Zwʋzɛfə-ba pìí ba nan Ezwipətə lʋʋ

(Likə 2.39-40)

19 Kʋ kwa nə, Erodə tɩga. Yá *Yuu-Tiu *malɩka twi Zwʋzɛfə con ʋ pandwɩa wa *Ezwipətə lʋʋ wa, ka swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: 20 «Zàn, n tì bisɩmaa tə də ʋ nuu n ja va *Yɩzərayɛlə lʋʋ. Lɩ̀à tə, ba yà nə pɩ̀à, sə ba lɩ bisɩmaa tə mɩɩ tə, ba tɩga».

21 Zwʋzɛfə ma zàn, ʋ tì bisɩmaa tə də ʋ nuu ʋ ja va Yɩzərayɛlə lʋʋ. 22 Fən jɩn wá, sə ʋ jə̀ń Zwide nagwanaa wa, ʋ nə nì də, Arəkelayisə nə jə̀ə́ ʋ nyɩna *Erodə padaʋ tə yuu wa yɩrɩ. Yá Yɩɩ kwè Zwʋzɛfə ʋ pandwɩa wa, də ʋ vəli Galile nagwanaa. 23 Ʋ vəli ʋ jə̀ń tɩʋ don nə, ba nə boŋə ‹*Nazarɛtə›. Mə kʋ twá nətʋ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə sʋgʋ tə nii ma sú, ba swɩ̀n Zwezi yoo, ba wʋ́: «Ba wá bon wá Nazarɛtə tíú».

3

Zwan-Batisə kàrà tə yoo

(Marəkə 1.1-8; Likə 3.1-18; Zwan 1.19-28; Tʋtʋnan 19.4)

1 Máŋá don wa, bɛɛ don yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ *Zwan-Batisə. Kʋ bɛɛ təntə twi ʋ nan Zwide kasɔɔ lanworu tə wa, ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ yoo, ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə. 2 Ʋ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna!» 3 Mə Zwan-Batisə yoo nə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi yà swɩ̀n Yɩɩ sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:

«Kʋ yɩ bɛɛ nə bubwi kasɔɔ lanworu wa, ʋ wʋ́: ‹Á kwɩ̀án *Yuu-Tiu cwəŋə tə, sə á cɛ̀e ʋ cwəmɩnɩ tə, sə tə ya mənə mənə›.»

4 Zwan yà zʋa nyʋgʋma kʋran gànʋ̀, ʋ ga vwa tànʋ̀ voru ʋ tàŋá* nə. Ʋ yà də́ jərən də tʋran. 5 Kʋ nə zɩgɩ *Zwerizalɛmə, kʋ ja va Zwide nagwanaa, kʋ va kʋ kɩkarɩ Zwurədɛn mʋnaa tə nii mama, lɩ̀à yà twi ʋ con. 6 Ba dàń swɩ̀n ba cʋna tə, ba bɩrɩ Zwan, yá ʋ ga zɩga lá ʋ li ba Zwurədɛn mʋnaa tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

7 Zwan-Batisə nə nɩ *Farɩzɩan-ba də *Sadɩsɩan-ba də, ba nə twi zənzən ʋ con, sə ʋ lə ba də nɩ́á tə wa, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dəkwaa dwíí-ba! Wàà nə bɩrɩ aba də, á wàá á dəri á jén Yɩɩ lɩŋa tə yáá nə, tə nə bɩ̀àn? 8 Kʋ nə yɩ nətʋ, sə á twá á tʋtʋnan nə, á ma bɩrɩ də, á vəvəri á kwa á ma sá á cʋna. 9 Á jə cɩ́gá, sə á swɩ̀n də, *Abərahamə yɩ á nɩbɛɛ, yá kʋ cɩcɩ tə wà yí. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, Yɩɩ wàá kapana tə tə ʋ lwànɩ́, ʋ pɩn tə jì Abərahamə nɩ̀án. 10 Nə wàá kʋ nətʋ tə nə tì, nə ma maŋa ndə dèrí nə manwarɩ kʋ wulə tɩ̀án dəkurən nə. Tɩ̀ʋ́ tə mama, kʋ bɩa nə ba ywán, ba wá goŋi kʋ, ba kə mən nə. 11 À mʋ̀ li aba nɩ́á wa, sə kʋ ma bɩrɩ də, á wulə á vəvəri á kwa, sə á ma sá á cʋna. Yá lìù don, ʋ dɩ̀àn nə dáá, tə doni nə, wà pú à kwa ʋ bà. À jɩɩn mùrì, sə à tì ʋ nɛɛ natʋra, à ja pú ʋ kwa. Ʋ mʋ̀ nə wá lə aba Yɩɩ-*Siŋu də mən wa. 12 Ʋ jə ʋ wocəri fɩyaʋ ʋ jɩ̀àn wa, ʋ kwɛn ʋ cə̀rì ʋ wobɩa tə, ʋ pwɛ̀e tə də wopulə tə, ʋ lɩ duən wa. Ʋ pɛ̀e wobɩa tə, ʋ kə ʋ pulu wa, ʋ ga sʋrɩ wosanan tə mən wa, tə nə ba də̀ŋì».

Zwan-Batisə ləgə Zwezi nɩ́á wa

(Marəkə 1.9-11; Likə 3.21-22; Zwan 1.32-34)

13 Zwezi dàń ma nan Galile nagwanaa, ʋ bà *Zwan-Batisə con Zwurədɛn mʋnaa tə nii nə, sə Zwan lə wá nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. 14 Yá Zwan yà ba pɩ̀à, sə ʋ sɛ̀e, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə mɛ, sə n lə nə nɩ́á tə wa, mə kʋ nə n mʋ̀ nə pìí n bà à con?» 15 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Yá, sə kʋ ya nətʋ sɩ́ʋ́n nə, kʋ nə mɛ, sə nə tʋn won tə mama, kʋ nə ziən kʋ pa Yɩɩ nə yɩrɩ». Zwan dàń ma sɛ̀e.

16 Yá máŋá tə, ʋ nə ləgə Zwezi nɩ́á tə wa, ʋ nan ʋ zwɛ̀e, də nə̀ń, lanworu nə kʋ súrí, Zwezi ga na Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ cwi ʋ yuu wa ndə gunpwənə nə. 17 Yá kori dàń ga nan Yɩɩ sàń nə, kʋ wʋ́: «Ʋ tə yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́».

4

Sɩtana də́də́n Zwezi

(Marəkə 1.12-13; Likə 4.1-13; Ebərə-ba 4.15)

1 Yɩɩ-*Siŋu tə dàń ma ja Zwezi, kʋ ja va kasɔɔ lanworu wa, sə *Sɩtana də́də́n, sə ʋ yigu wá, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn. 2 Ʋ vwə nii dɩan sapwilə, yɩcaʋ də tɩtɩn, yá niən dàń jɩn wá. 3 Sɩtana ma boli ʋ nii, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də n nə yɩ Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n pa nii, sə kapana tə tə jì wodiu». 4 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Kʋ tà wodiu cɩcɩ nə wàá mɩɩ kʋ pɩn lìù nə. Kʋ yɩ sʋgʋ tə də mama, kʋ nə naŋa Yɩɩ nii, nə pɩn mɩɩ lìù nə›.»

5 Sɩtana dàń ma ja wá, ʋ va tɩʋ* tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən tə wa, ʋ tún *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yuu wa, 6 ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Kʋ tə, kʋ nə yɩ n yoo, Yɩɩ wá pa nii ʋ *malɩkɛ nə, sə tə tì mʋ́ tə jɩ̀àn wa, n naa dàn ká mà kapan nə›.

Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, n nə yɩ Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n fan n tʋ tɩa». 7 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ kʋ́ʋ̀ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹N wà mɛ, sə n də́də́n, sə n yigu n *Yuu-Tiu tə, ʋ nə yɩ Yɩɩ, n pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn›.»

8 Sɩtana ma kʋ́ʋ̀ ja wá, ʋ dɩ̀ paan nədarʋ nədarʋ yuu wa, ʋ ga pa ʋ ywàń ʋ na lʋʋ pàrɩ̀ də tə zəni tə mama. 9 Ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À wá pa mʋ́ wiən tə tə mama, də n nə tʋa à yáá con, n pa nə dun». 10 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kɛ̀eń lá nə, Sɩtana! Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Pa dun n Yuu-Tiu nə, ʋ nə yɩ n Yɩɩ, sə n dàn ká tʋn won don, də kʋ nə tà kʋ tə cɩcɩ, ʋ nə swə›.»

11 Sɩtana dàń ma yá Zwezi, malɩkɛ ga fàrʋ́ tə yí Zwezi yɩra, tə tʋŋa tə pɩn wá.

Zwezi wulə ʋ tʋtʋŋɩ tə wa Galile nagwanaa tə wa

(Marəkə 1.14-15; Likə 4.14-15)

12 Zwezi twi ʋ nì máŋá don wa də, ba ken Zwan bàń dìə̀ wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ zàn ʋ va Galile nagwanaa wa. 13 Ʋ nan *Nazarɛtə, ʋ va ʋ jə̀ə́ Kapɛrənayimə nə, kʋ nə bwələ Galile mʋnaa tə nii Zabɩlon də Nɛfətali nagwanɛɛ tə wa. 14 Ʋ tʋn kʋ nətʋ tə, sə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi sʋgʋ tə nii ma sú, ndə ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

15-16 «Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba yà nə jə̀ə́ yikunu wa Zabɩlon də Nɛfətali nagwanɛɛ tə wa, tə nə wulə mʋnaa tə cwəŋə tə vàn nə, də Zwurədɛn mʋnaa tə kwa con, də ba tə, ba nə wulə Galile nagwanaa tə wa, kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba, bwálɩ́, dàń nɩ poni nəfarʋ. Poni nan ba lɩ̀à təntə nə, ba yà nə jə̀ə́ kʋ yikunu lʋʋ nii† tə wa, kʋ nə yɩ tɩan bwálɩ́».

17 Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa nə, Zwezi zàn ʋ wulə ʋ kàrɩ̀, ʋ wʋ́: «Máŋá bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna!»

Zwezi bon fəlijana banɩa

(Marəkə 1.16-20; Likə 5.1-11)

18 Zwezi nə wulə Galile mʋnaa tə nii nə, ʋ vəli, ʋ nɩ nubɩa bələ, ba nə yɩ fəlijana. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Simon tə, ba nə boŋə Piyɛrə, də ʋ nubiu Andəre. Ba dàń yà wulə ba dɩlɩ ba fələ gə̀gə̀lù mʋnaa tə wa, ba ma janɩ fələ. 19 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á bɩ̀àn á twá à nə, à dàń wá pa, á pɩ̀à lɩ̀à, sə ba twá à mʋ̀ Zwezi nə».

20 Lala də ba dʋgʋ ba fələ gə̀gə̀lə̀n tə lá, ba ga twá ʋ nə. 21 Ʋ kɛ̀eń lá, ʋ va yáá mancɩn, də ʋ na lɩ̀à bələ duən də, ba nə yɩ nubɩa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwakə də Zwan, ba nə yɩ Zebede bɩa. Ba də ba nyɩna Zebede yà wulə nɩ́á yuu bori wa, ba kwɛn ba fələ gə̀gə̀lə̀n. Zwezi ma bon ba. 22 Lala də, ba də kʋ́ʋ̀ yá ba nɩ́á yuu bori tə də ba nyɩna tə, ba ga twá ʋ nə.

23 Kʋ kwa nə, Zwezi jiru Galile nagwanaa tə mama wa, ʋ ma kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Ʋ dàń swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. Yá ʋ ga zwɛ̀e yayɩran mama, ʋ ga pɩn yazurə ba tə nə, ba nandaran nə wà ce. 24 Ʋ yɩrɩ nan Siri lʋʋ nii tə mama wa. Ba dàń ga ja lɩ̀à tə mama, ba nə də́ càn, ba twi ʋ con. Kʋ mʋ̀ nə yɩ lɩ̀à tə, yayɩran yiri mama nə jə, də lɩ̀à tə, *zinə nə jə, də ba tə, ba nə twɩ kwaran, də gwanɩ. Zwezi dàń ga zwɛ̀e ba mama yayɩran tə. 25 Lalʋʋ nan Galile nagwanaa wa, də Tɩan Fugə nagwanaa tə wa, də Zwide nagwanaa wa, də *Zwerizalɛmə wa, də Zwurədɛn mʋnaa tə vàn don nə, kʋ bà, kʋ twá ʋ nə.

5

Zwezi kàrà paan yuu wa

1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi nɩ lalʋʋ. Ʋ dàń ma dɩ̀ ʋ jə̀ə́ paan yuu wa. Ʋ karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra. 2 Yá ʋ dàń wulə ʋ twá yìə̀n tə tə nə, ʋ ma kàrɩ̀ ba.

Pupwən lɩ̀à yoo

(Likə 6.20-26)

3 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yə̀ə́ də, ba yɩ zʋra Yɩɩ yáá con, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba mʋ̀ nyiən yɩrɩ!

4 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pucʋnɩ lɩ̀à, Yɩɩ nə wá zùrì ba bɩcanɩ yɩrɩ!

5 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pubwanʋ tɩ̀án, ba nə wá tɩnɩ lʋʋ yɩrɩ!

6 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ka tʋn Yɩɩ fɩra nə yɩ ndə wodiu nə, kʋ niən nə jə ba, kʋ ga yɩ ndə nɩ́á nə, kʋ nanyʋnɩ nə jə ba, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩra nə wá zùrì yɩrɩ!

7 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə dəri ləzwənə yinəgə zənzən, Yɩɩ nə wá dəri ba də yinəgə zənzən yɩrɩ!

8 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ bɩcapon lɩ̀à, ba nə wá na Yɩɩ də ba yɩ́á yɩrɩ!

9 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə nimarʋ ya lá, Yɩɩ nə wá ja ba ʋ bon ʋ bɩa yɩrɩ!

10 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə twá Yɩɩ cɩ́gá tə nə, kʋ pa ba də́ càn, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba mʋ̀ nyiən yɩrɩ!

11 Á yana pupwən wa, máŋá tə wa, ba nə twɩn aba, ba nə ken aba càn wa, ba nə swɩ̀n kʋnkʋn yolwan yiri mama, ba pɩn aba, à mʋ̀ yɩrɩ. 12 Á pɩan á sú də pupwən, á ŋwɩ́rán nə dáá, tə dànɩ̀ aba Yɩɩ con yɩrɩ. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ba nə yɩn á yáá, mə nətʋ nə ba ken ba càn wa».

Zwezi karbɩa tə ya ndə nakwan nə

(Marəkə 9.50; Likə 14.34-35)

13 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə nakwan nə lʋʋ wa, sə kʋ ma ya ywánɩ́. Yá nakwan nyaŋa nə nan, bɛ̀eɛ̀e nə ba kʋ́ʋ̀ wá fwa, sə ka ma ja nii? Ka kʋ́ʋ̀ ba funə jə, də kʋ nə tà, ba wá dɩlɩ ka kàrá wa, sə lɩ̀à nɩŋɩ ba kɛ̀eń».

Zwezi karbɩa tə yɩ ndə poni nə

(1 Piyɛrə 2.9-12)

14 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yɩ ndə poni nə lʋʋ wa. Ba nə lwə̀ tɩʋ paan yuu wa, kʋ tɩʋ tə wàrɩ̀ kʋ sə̀gə̀.

15 Ba bá sʋrʋ cànʋ́, ba tì, ba sə̀gə̀ cənbo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba zɩgɩ canzɩlʋ yuu, sə kʋ poni pɩ̀rʋ̀ ba tə mama, ba nə wulə dìə̀ tə wa. 16 Mə nətʋ nə á poni tə mɛ, sə kʋ pəpəli ləzoni yáá con. Kʋ mɛ, sə ba na á zəni tə, á nə fwa, sə ba ma pa dun á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə».

Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yuu wa kàrà

(Romə tɩ̀án 8.3-4; Likə 24.44)

17 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ́n də, à yɩ à twi, sə à pa Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə kàrà tə jén. Kʋ tà à twi, sə à pa tə jén, kʋ yɩ à twi, sə à pa tə cɩ́gá. 18 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Máŋá tə mama, lanworu də tɩa tə mɛ nə wá yà lá, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, tə wa yobiə də tətə wàrɩ̀ ka lɩ, halɩ ka nə swə ka yɩ nəmənbiə nətʋ mama, kʋ ja vələ tə nii ka sú. 19 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə mama, ʋ nə pɩn Yɩɩ nii təntə wa yobiə də tətə jén, ʋ ga kwè lɩ̀à duən, sə ba fwa ndə ʋ nə, ʋ mʋ̀ lìù təntə wá jì talɩkwa lìù Yɩɩ *sàń nə. Yá lìù tə, ʋ nə twá tə nii nə, ʋ ga swɩ̀n, sə ba sɛ̀e tə nii, kʋ tíú tə wá yà ləzwənfarʋ Yɩɩ sàń nə. 20 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á nə ba Yɩɩ cɩ́gá tə nə twá, á doni *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də *Farɩzɩan-ba, á bá zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, abada».

Zwezi kàrɩ̀ lɩŋa yoo

(Likə 12.57-59; 1 Zwan 3.15)

21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con* nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n gʋ lìù. Lìù tə, ʋ nə gʋa lìù, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá.› 22 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con: Lìù mama lɩŋa nə zàn ʋ nubiu yuu wa, kʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ wá. Də lìù nə twɩn ʋ don, ʋ wʋ́: ‹N yɩ lakʋkwɩʋn›, ʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà *Zwifə-ba yun tɩ̀án, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, yáá con. Də lìù nə wʋ́ ʋ don ‹yuu tə̀lə́›, ʋ mɛ, sə ʋ va mən dìə̀ wa. 23 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, n nə pɩ̀à, sə n fwa n *joŋi Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, n ga bʋ́n də, n nubiu zɩga n nə, 24 n mɛ, sə n yá n joŋi tə Yɩɩ dìə̀ tə wa, n ga va n də n nubiu tə kə duən nə. Kʋ kwa nə, n dàń wàá n twi, n fwa n joŋi tə.

25 Kə cɩ́gá, sə n mʋ̀ də n jarɩ don kə duən yuu, máŋá tə wa, á nə wulə cwəŋə wa, á ma vəli lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, sə ʋ dàn ká kə mʋ́ ba jɩ̀àn wa. Kʋ dàn ká yà talɩkwa kʋ pa mʋ́, də ba nə wá kə mʋ́ bàń dìə̀ nəcɩra jɩ̀àn wa, sə ba kə mʋ́ bàń dìə̀ wa. 26 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N bá nan ka bàń dìə̀ təntə wa, də nə wà kʋ jɩŋɩ təntə talɩkwa darɩsɩ mama ŋwɩ́n n zwɛ̀e».

Zwezi kàrɩ̀ ka cwàrɩ̀ yuu wa

(Marəkə 9.43-48)

27 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n cwàrɩ̀›. 28 Yá à mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con nə də: Bɛɛ mama nə wá ywàń kan, ʋ fɩra ga zʋ wá, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dí yáá ʋ cwàrɩ̀ də kʋ kan tə ʋ waa con. 29 Kʋ nə yɩ, kʋ wá twá n jɩzən yii nə, n ma tʋn cʋna, kʋ mɛ, sə n vuru kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ *sàń tə wa də yii nədʋ, kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama. 30 Də kʋ nə kʋ́ʋ̀ wá twá n jɩzən nə, sə n ma tʋn cʋna, sə n gwəŋə kʋ n dʋgʋ yɩŋʋnɩ də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə zʋa Yɩɩ sàń tə wa də jɩkuku kʋ doni də, n nə zʋa mən dìə̀ də n yɩra tə mama».

Zwezi kàrɩ̀ ka dʋgʋ kana yoo

(Matiə 19.9; Marəkə 10.2-12; Likə 16.18)

31 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ tə swɩ̀n, kʋ súrí lá: ‹Lìù tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ mɛ, sə ʋ pa wá ʋ dʋgʋ tə sagɩ.› 32 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n kʋ á con: Bɛɛ tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, kʋ ga tà ʋ cwàrɩ̀, kʋ pɩn cwəŋə, sə kan tə fwa kacwan, də ʋ nə swe bɛɛ don nə. Yá lìù tə, ʋ nə tì kan, bɛɛ don nə dʋgʋ, ʋ də tətə cwàrɩ̀ də kʋ kan tə».

Zwezi kàrɩ̀ ka dù dùrə̀ yoo

(Matiə 12.36; 23.16-22; Zwakə 5.12)

33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n nɩbara-ba tə con† nə, ba wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n dù də won tə, n nə yə̀ə́ də, n bá fwa. Də n nə duə, n wà mɛ, sə n kwɩ̀án n nii *Yuu-Tiu yáá con.› 34 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con də, á wà mɛ, sə á dù. Á dànà ká tì lanworu tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ padaʋ tə yɩrɩ. 35 Á dànà ká tì tɩa tə á ma dù, kʋ nə yɩ Yɩɩ nə tuŋə ʋ nɛɛ lá yɩrɩ. Á dànà ká tì *Zwerizalɛmə yɩrɩ á ma dù, kʋ mʋ̀ nə nə yɩ pɩ̀ʋ́ nəfarʋ‡ tə tɩʋ yɩrɩ. 36 Dàn ká dù n kə n tɩ̀àn yuu wa, n nə wàrɩ̀ n yukʋʋ nədʋ tətə, n pa ka pɩ̀rɩ̀, nə à yə̀ə́ ka beri tə yɩrɩ. 37 Á nə mɛ, sə á swɩ̀án ndə awo, á swɩ̀n ndə awo. Á nə kʋ́ʋ̀ mɛ, sə á swɩ̀án ndə ɔn ɔn, á swɩ̀n ndə ɔn ɔn. Á nə súrí yoo don lá, kʋ yɩ kʋ nan *Sɩtana».

Zwezi kàrɩ̀ ka bʋlɩ duən nə yoo

(Likə 6.27-36)

38 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Də lìù nə lá n yii, sə n də lá ʋ yii. Də lìù nə kén n yeli, sə n də kén ʋ yeli.› 39 Yá à mʋ̀ dàń wʋ́: Á dànà ká zɩgɩ wʋlwanyɩna tə nə. Də lìù nə mà n jɩzən pɩpara nə, sə n vəvəri n jɩgwiə nyiən tə, də n pa ʋ mà kʋ nə. 40 Də lìù nə pɩ̀à, sə ʋ pa ba bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ ma jon n gànʋ̀, yá kʋ tíú, sə ʋ jon n gasɔɔ də. 41 Də lìù kálʋ́ mʋ́, sə n ja wá n va kilomɛtərə nədʋ§, sə n ja wá n va kilomɛtərə bələ. 42 Pa lìù tə nə, ʋ nə lòrì won n con. Dàn ká vɩ, sə n jɩŋa lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jɩŋa won n con».

Ka sóní dʋŋa kàrà

(Likə 6.27-28, 32-36; Romə tɩ̀án 12.17-21)

43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nì də, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹N mɛ, sə n sóní n yɩra lìù tə, n ga zɩgɩ n dʋŋʋ nə›. 44 Yá à mʋ̀ dàń swɩ̀n á con, à wʋ́: Á swənə á dʋŋa, á ga lòrì Yɩɩ á pa ba tə nə, ba nə keni aba càn wa. 45 Kʋ nətʋ nə wá pa, á wànɩ́ á ya á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, bɩa. Kʋ yɩ cɩ́gá, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə pɩn yɩcaʋ pén wʋlwanyɩna də pubwanʋ tɩ̀án mama yuu wa. Ʋ pa dwà nɩ̀ ba tə yuu wa, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, də ba tə, ba nə yɩ kʋnkʋn yìə̀n tɩ̀án yuu wa. 46 Də kʋ nə yɩ ba tə, ba nə swə aba cɩcɩ nə á swə, kʋ ba ŋwɩ́rán jə, á nə mɛ, sə á dàn Yɩɩ con. Lanpolɩna tətə də fwa kʋ nətʋ. 47 Də á nə jʋ̀nɩ̀ ba tə nə yɩ á nubɩa *Kərisə yɩrɩ cɩcɩ, kʋ nətʋ ba lìù mama gwárɩ́. Ba tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ tətə, də fwa kʋ nətʋ tə. 48 Á mɛ, sə á ya lɩ̀à tə, á yoo mama nə ziən, ndə á nyɩna Yɩɩ tə nə wulə Yɩɩ sàń nə, yoo mama nə ziən nətʋ».

6

Zwezi kàrɩ̀ ka pa won zʋra nə yoo

(Likə 12.1-2; Kolosə tɩ̀án 3.23-24)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə á dànà ká tʋn á cɩ́gá yìə̀n tə ləzoni mama yáá con, sə lɩ̀à mama na aba. Də á nə fwa kʋ nətʋ, á bá na ŋwɩ́rán á nyɩna Yɩɩ tə con, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə.

2 Də n nə pɩ̀à, sə n pa yɩlori won, dàn ká fwa zuzugu, sə kʋ pa lɩ̀à mama yɩ́á ya n yuu wa, ndə níə́ bələ tɩ̀án tə nə fwa nətʋ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, də coŋi yuu. Mə ba fwa nətʋ, sə ləzoni ma pa ba dun. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba lɩ̀à təntə dí yáá ba na ba ŋwɩ́rán, ba zwɛ̀e. 3 Də n dàń nə pɩ̀à, sə n pa yɩlori won, fwa ndə n jɩgwiə tə wà mɛ, sə ka lwarɩ won tə, n jɩzən tə nə fwa. 4 Pa, sə yɩlori won təntə, n nə pɩn, ya yosəgu n mʋ̀ də n nyɩna Yɩɩ cɩcɩ pwərə wa. Yá n nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə nɩ kʋ tə, n nə sə̀gə̀ n fwa tə, wá pa n ŋwɩ́rán».

Zwezi kàrɩ̀ yɩjʋnɩ yoo

(Matiə 18.21-35; Likə 11.2-4)

5 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, á dànà ká ya ndə níə́ bələ tɩ̀án tə nə, ba nə swə, sə ba zàn ba zɩgɩ yɩɩ nə *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, də coŋi yuu, ba jʋn Yɩɩ, sə lɩ̀à mama na ba. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba dí yáá ba na ba ŋwɩ́rán, ba zwɛ̀e. 6 N mʋ̀ dàń nə pɩ̀à, sə n jʋn Yɩɩ, zʋ n dəyaa wa, n pɩn n mimii, n ga jʋn n nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə kʋ yisəgə bwálɩ́ təntə wa. Yá n nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə nɩ kʋ tə, n nə sə̀gə̀ n fwa tə, wá pa n ŋwɩ́rán.

7 Də á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, máŋá tə wa, á dànà ká pa á níə́ sʋ̀ràn tə doni jɩɩn, ndə ba tə nə, ba nə yə̀rì Yɩɩ. Ba mʋ̀ nə bʋŋa də, ba níə́ sʋ̀ràn ka bwé də ka bwé nə wá pa, sə Yɩɩ le ba. 8 Á dànà ká ya ndə ba nə, á nyɩna Yɩɩ tə nə dí yáá ʋ yə̀ə́ kʋ tə, kʋ nə mɛ də aba, də á tə wà kʋ lòrì ʋ con tə yɩrɩ. 9 Á nəŋə, á nə mɛ, sə á jʋn Yɩɩ nətʋ:

Nə nyɩna Yɩɩ tə, n nə wulə Yɩɩ *sàń nə! N yɩrɩ mɛ də dun. 10 Bàá, n də́ n pàrɩ̀ tə tɩa yuu wa. N fɩra tə mɛ, sə kʋ tʋn tɩa yuu wa, ndə Yɩɩ sàń nə. 11 Pa nəba nə zə̀n nii wodiu, kʋ nə mɛ nəba. 12 Kwɛn nə cʋna, n lɩ nə mʋ̀ də n mʋ̀ pwərə wa, ndə nə də nə kwɛn lwanɩ tə, lɩ̀à nə tʋn nə yɩra, nə lɩ nə mʋ̀ də ba pwərə wa. 13 N dàń jon nəba kʋ tə wa, kʋ nə lwara*. Dàn ká pa yoo yí nəba, kʋ nə wá yigu nəba, kʋ kə yokʋkwɩʋn wa. [N mʋ̀ nə tɩ pàrɩ̀, də dɩ̀àn, də dun, tə nə ba zwɛ̀e abada. Amɩɩna!]

14 Á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, ʋ wá kwɛn á cʋna ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa, də á də nə kwɛn ba tə, ba nə cʋ̀gʋ̀ á nə, cʋna á lɩ á mʋ̀ də ba pwərə wa. 15 Yá á nə vɩga, sə á kwɛn ba cʋna tə, á lɩ á mʋ̀ də ba pwərə wa, á nyɩna Yɩɩ də bá kwɛn á cʋna tə ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa».

Zwezi kàrɩ̀ nivori yoo

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, á nə vwə á nii, á dànà ká cʋ̀gʋ̀ á yáá, ndə níə́ bələ tɩ̀án tə nə. Ba mʋ̀ yàá lwàń ba yéé, sə lɩ̀à mama yəni də, ba vwə ba níə́. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba dí yáá ba na ba ŋwɩ́rán, kʋ zwɛ̀e. 17 Yá n mʋ̀, máŋá tə wa, n nə vwə n nii, sə n pùlì n yáá, n ga zàŋá n yuu, 18 sə lɩ̀à dàn ká yəni də, n vwə n nii, də kʋ nə tà n nyɩna Yɩɩ cɩcɩ, ʋ nə wulə kʋ yisəgə bwálɩ́ təntə wa. Yá n nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə nɩ kʋ tə, n nə sə̀gə̀ n fwa tə, wá pa n ŋwɩ́rán».

Jɩjə yoo

(Likə 12.33-34; 1 Timote 6.9-10)

19 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa tɩa ka tə yuu wa wiən tə, tə kwənə nə dáá, ka pɩ̀à nə ja á bɩan nə. Wiən təntə mama wá zwɛ̀e, ndə kwìù nə dí tə, ndə lugu nə sɩnɩ kʋ pʋ nə. Ŋwɩna də wàá tə ba zwɩ ba ŋwɩ̀n dìə̀ tə wa. 20 Á pɩ̀à jɩjə tə, kʋ nə wulə Yɩɩ con, á tún á tɩ̀àn nə, kʋ mʋ̀ nə kwìù wàrɩ̀ kʋ də́, kʋ ga ba sɩnɩ ndə lugu nə kʋ pʋ. Ŋwɩna də wàrɩ̀ kʋ ba zwɩ ba ŋwɩ̀n Yɩɩ *sàń tə wa. 21 N wiən tə, tə kwənə nə dáá, tə wulə lá nə, n waa də yàá ya lá».

Ləzwənə yɩ́á nə yɩ ʋ cànʋ́

(Likə 11.34-36)

22 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ləzwənə yɩ́á tə ya ndə n yɩra cànʋ́ nə. Də n yɩ́á tə nə zurə, n yɩra tə mama yàá pɩ̀rɩ̀ də poni. 23 Yá də n yɩ́á tə nə ba ziən, n yɩra tə mama yàá ya yikunu wa. Də n poni təntə, kʋ nə wulə n yɩra wa, nə yɩ yikunu, tə yikunu tə yiri lwara».

Á jə̀lə́ Yɩɩ yuu wa

(Likə 16.13; 12.22-31)

24 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wàá ʋ tʋŋa, ʋ pɩn yun tɩ̀án bələ nə. Ʋ nə fwa kʋ, ʋ wá sóní ʋ don, ʋ ga dʋ́n ʋ don tə. Ʋ wá sɛ̀e ʋ don nii, ʋ ga vɩ ʋ don nii. Á wàrɩ̀ á twá duən, á tʋŋa á pɩn Yɩɩ də tɩa yuu jɩjə nə. 25 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wʋ́: Á dànà ká pa, á mɩɩ tə twara ja aba, də kʋ tə, á nə wá də́, nə à yə̀ə́ á nə wá nyʋ, nə à yə̀ə́ də kʋ tə, á nə wá zʋ á yɩra nə. Á mɩɩ tə jə funə kʋ doni wodiu. Yá á yɩra tə də jə funə tə doni gànʋ̀. 26 Á ywàŋá zənbii, tə nə pəri yɩɩ nə! Tə ba dwì, tə ga ba ce, tə ba pɛ̀e, tə keni təkələ wa. Yá á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, pɩn tə nii wodiu. Á ba zənbii kʋkwa zənzən, naaa? 27 Á wà twara tə, ʋ nə jə nə wàá ʋ mɩɩ tə, kʋ təni mancɩn tətə?

28 Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á pa gànʋ̀ twara jə aba? Á ywàŋá á jə́n kárɩ́ gapunə nə naŋa nətʋ, tə ba tʋŋa, tə ma ba gànʋ̀ də swɩ. 29 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn tətə də ʋ jɩjə tə mama, ʋ wà gànʋ̀ zwɩ, kʋ nə ziən kʋ doni tə gapunə təntə nədʋ də. 30 Yá Yɩɩ dàń nə ywàŋá tə mʋ̀ gɛɛ təntə yuu, tə nə yɩ tʋtʋ, də á mʋ̀ á nə ja funə zənzən á doni tə, ʋ wá ywàń á yuu nətə? Tə mʋ̀ gaʋ, tə nə wulə kárɩ́ wa zə̀n, wá kʋ̀, ba kə mən wa jwɩan nə, Yɩɩ dàń wá zʋ aba də ganan nətə. Á wà á waa ken à nə wuuu! 31 Á kʋ́ʋ̀ dànà ká pa twara ja aba, də kʋ tə, á nə wá də́, də kʋ tə, á nə wá nyʋ, də kʋ tə, á nə wá zʋ á yɩra nə. 32 Tə wiən təntə yɩ ba tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ nə pɩ̀à tə, ba ba sìí. Yá á mʋ̀ nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, yə̀ə́ kʋ tə nə mɛ aba. 33 Á kənə dɩ̀àn á dí yáá, á pɩ̀à Yɩɩ pàrɩ̀ tə də ʋ cɩ́gá tə, yá kʋ kwa nə, Yɩɩ wá pa aba tətə mama, tə nə mùrì aba. 34 Á dànà ká pa twara ja aba də jwɩan yoo, jwɩan nə wá ja kʋ yoo, kʋ ja bà yɩrɩ. Dɩɩn mama də kʋ yoo!»

7

Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà

(Likə 6.37-42)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà, sə Yɩɩ də dàn ká bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. 2 Ba wá bʋ̀rɩ̀ á də bʋ̀rà, ndə á nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə duən bʋ̀rà nətʋ. Won tə, á nə ja maŋa, á pɩn lɩ̀à tə nə, kʋ mʋ̀ nə Yɩɩ wá ja man, ʋ pa á də nə. 3 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ywàŋá gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu yii wa, yá n ga ba baŋa tə na, ka nə wulə n mʋ̀ yii tə wa? 4 N dàń wá twá nətə, n ma swɩ̀n n nubiu con, n wʋ́: ‹Yá, sə à lɩ gabiu tə n yii wa›, n ga jə baŋa tə n tətə yii tə wa? 5 Níə́ bələ tíú! Dí yáá, n lɩ baŋa tə n yii tə wa. Kʋ kwa nə, n yɩ́á wá na lá zəni, sə n ma lɩ n nubiu tə yii gabiu tə.

6 Á dànà ká pa wiən, tə nə ya Yɩɩ nyiən, kukuri nə, sə tə ma pìí tə dɩŋɩ aba. Á dànà ká dɩlɩ á kana bɩan zanan twərən yáá nə, tə nə wá nɩŋa tə, tə kə tə nɛɛ də̀ń yɩrɩ».

Á jʋ̀ná á nyɩna Yɩɩ

(Likə 11.5-13; 18.1-7)

7 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á lwərə, yá ba wá pa aba! Á pɩ̀à, yá á wá na! Á mà mimii nə, yá ba wá súrí, ba pa, á zʋ! 8 Lìù mama nə lòrì, ba wá pa mʋ́. Lìù mama nə pɩ̀à ʋ wá na. Yá ba ga wá súrí, ba pa lìù tə nə, ʋ nə mà mimii nə. 9 Á wàà nə wulə lá, ʋ nə wá sɛ̀e, ʋ tì kapan ʋ pa ʋ bìú nə, də ʋ bìú tə nə lòrì wodiu ʋ con? 10 Nə à yə̀ə́ ʋ wá pa wá dən, də ʋ nə lòrì wá fəli? 11 Á mʋ̀ ləzwənwʋlʋnyɩna-ba, á nə yə̀ə́ ka pa wozəŋə á bìsɩ́ná nə, kʋ dàń wá yà nətə kʋ pa á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də á nə lòrì wá won? Ʋ mʋ̀ dàń wá pa aba wiən tə, tə nə ziən tə doni.

12 Kʋ tə, á nə pɩ̀à, sə ba fwa á yɩra, á də fwa kʋ á duən yɩra. Mə nətʋ nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə, bɩrɩ, sə ba fwa».

Mimii pɩpɩan

(Likə 13.23-28)

13-14 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Mimifarʋ wulə, kʋ cwəŋə nə wala, kʋ twagʋ nə yɩ mwálɩ́ mwálɩ́. Yá kʋ ja aba, kʋ vələ jɩ́ʋ́n bwálɩ́ nə, lɩ̀à zənzən ga dáá ba nə twá kʋ. Mimii pɩpɩan də ga wulə, kʋ cwəŋə tə twagʋ nə cà. Yá kʋ mʋ̀ nə ja aba, kʋ vəli mɩɩ bwálɩ́ nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá lɩ̀à ga ba dáá, ba nə twá kʋ. Á dàń twá mimii pɩpɩan tə, á ma zʋ!»

Tɩ̀ʋ́ bɩa nə bɩrɩ, kʋ yiri nə yɩ nətʋ

(Likə 6.43-45; 2 Timote 3.5-9; 2 Piyɛrə 2.1-3)

15 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə də kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà-ba! Ba wá bà á con ndə pee nə vəli pee con, yá ba ga yɩ ndə buyurən nyankwan nə, tə nə wá ja pee tə. 16 Á wá twá ba tʋtʋnɛɛ nə, á ma lwarɩ ba. Ba ba lwɛ, nə à yə̀ə́ kacan kwe casʋʋ yuu wa. 17 Tɩzəŋu yàá zɩn bizəŋə. Yá tɩkʋkwɩʋn də yàá zɩn bɩa kʋkwɩnan. 18 Tɩzəŋu wàrɩ̀ bɩa kʋkwɩnan kʋ zɩŋa, yá tɩkʋkwɩʋn də wàrɩ̀ bɩa tə nə ziən, kʋ zɩŋa. 19 Tɩ̀ʋ́ tə mama, kʋ nə ba bɩa, tə nə ziən zɩŋa yɩ, ba wá gwəŋə kʋ, ba dɩ mən nə. 20 Mə nətʋ nə, á wá twá, á ma yəni lɩ̀à tə, ba nə yɩ kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà tə».

Á fwa kʋ tə, á nə swɩ̀n!

(Likə 6.46; 13.25-27)

21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ tà ba tə mama, ba nə boŋə nə ‹*Yuu-Tiu, Yuu-Tiu› nə wá zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Kʋ yɩ ba tə cɩcɩ, ba nə fwa à nyɩna Yɩɩ fɩra tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə. 22 Yɩɩ bʋ̀rà tə dɩɩn nə wá yí, lɩ̀à zənzən wá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Yuu-Tiu, Yuu-Tiu! Nə wà n yɩrɩ tə, nə twá, nə ma swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn, naaa? Nə wà n yɩrɩ tə, nə twá, nə ma lɩ *zinə lɩ̀à yuu wa, naaa? Nə wà n yɩrɩ tə, nə twá, nə ma fwa yomɩlan, naaa?› 23 Kʋ kwa nə, à dàń wá swɩ̀n də ba nəpon nəpon, à wʋ́: ‹À mʋ̀ wà aba yəni, abada. Á vələ kwa à səpuni nə, á mʋ̀ yokʋkwɩnan-ba!› »

Pɩ̀ʋ̀ yuu dìə̀ də kasɩlʋ yuu dìə̀ yoo

(Likə 6.47-49)

24 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə mama, ʋ nə cʋga à sʋ̀ràn tə, ʋ ga twá tə nii nə, ʋ wá yà ndə wʋbʋŋa tíú nə, ʋ nə lwə̀ ʋ dìə̀ pɩ̀ʋ̀ yuu wa. 25 Dwà nəfarʋ nə twi, bun sú tə palɩ. Dwà vʋʋ nəfarʋ tə fɩrʋ dìə̀ tə, yá won mama wà ka fwa, ka dəkuu nə zɩga pɩ̀ʋ̀ tə yuu wa yɩrɩ. 26 Yá lìù tə, ʋ nə cʋga à sʋ̀ràn tə tə, à nə swɩ̀n sɩ́ʋ́n, ʋ ga ba tə nii nə twá, ʋ wá yà ndə ləyigə nə, ʋ nə lwə̀ ʋ dìə̀ kasɩlʋ yuu wa. 27 Dwà nəfarʋ nə twi, bun sú tə palɩ. Dwà vʋʋ nəfarʋ ma fuli, kʋ zɩgɩ ka dìə̀ tə nə, ka làń ka tʋ, bɔɔɔ! Ka cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án».

28 Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n tə yìə̀n təntə, ʋ zwɛ̀e, kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə zənzən də kʋ kàrà təntə yiri. 29 Ka də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə kàrɩ̀ tə nə tà nədʋ yɩrɩ. Zwezi kàrà tə yà bɩrɩ də, Yɩɩ nə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa, sə ʋ swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə.

8

Zwezi zwɛ̀e bɛɛ don dayan

(Marəkə 1.40-45; Likə 5.12-16)

1 Zwezi nan paan yuu, ʋ cú. Yá lalʋʋ dàń púə́ ʋ kwa. 2 Kʋ máŋá tə wa, də nə̀ń dayarʋ don nə kʋ twi, ʋ tʋ ʋ yáá con, ʋ ga wʋ́: «*Yuu-Tiu, də n nə swə, n wàá n pɩn à dayan* tə zwɛ̀e, sə à də jì ləzwənzəŋu». 3 Zwezi ma te ʋ jɩɩn ʋ nə, ʋ dwen ʋ yɩra, ʋ ga wʋ́: «À swə, sə n dayan tə zwɛ̀e». Lala də ʋ dayan tə zwɛ̀e. 4 Zwezi ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ja n nii zəni! Dàn ká swɩ̀n kʋ lìù con. N dàń nə vəli, n bɩrɩ n tɩ̀àn *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ tə. N dàń ga pa wiən tə, ʋ nə wá ja fwa *joŋi tə, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ Yɩɩ sagɩ tə wa, sə dayaran pa, də ba dayan tə nə zwɛ̀e. Kʋ mʋ̀ nə wá bɩrɩ də, n dayan tə cɩ́gá zwɛ̀e».

Zwezi zwɛ̀e pamanʋ yuu tíú don tʋtʋnbiu yayɩgʋ

(Likə 7.1-10)

5 Máŋá tə wa, Zwezi nə zwɩ Kapɛrənayimə, *Romə-ba pamana bíí yuu tíú don twi, ʋ lòrì wá saŋʋ, 6 ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, à tʋtʋnbiu tə́gə́ sàń nə, ʋ nandɛɛ tɩga, ʋ ga də́ càn zənzən». 7 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À wá va, à zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə». 8 Pamana yuu tíú tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à jɩɩn mùrì, sə n zʋ à dìə̀ wa. N dàń pa nii cɩcɩ, yá à tʋtʋnbiu tə yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e. 9 À də tətə yɩ lɩ̀à duən nə tɩ nə, à də ga tɩ pamana duən. À nə swɩ̀n pamanʋ tə don con, à wʋ́: ‹Vəli!› Ʋ wá va. À nə bon wà don, à wʋ́: ‹Bàá!› Ʋ wá bà. Yá à nə swɩ̀n à tʋtʋnbiu con, à wʋ́: ‹Fwa kʋ tə!› Ʋ wá fwa kʋ».

10 Máŋá tə, Zwezi nə nì tə sʋ̀ràn təntə, tə poli ʋ pùə́ zənzən, ʋ ga swɩ̀n ba tə con, ba nə twá ʋ nə, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə̀lə́ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa, ʋ nə ken ʋ waa Yɩɩ nə, ndə bɛɛ wà tə nə. 11 À mʋ̀ nə tə swɩ̀n kʋ, á con nə: Lɩ̀à zənzən, ba nə tà *Zwifə-ba, ndə Romə-ba pamana yuu tíú wà tə nə, wá nan yɩɩ yipɩan con də yɩɩ yizwɩa con, ba bà ba jə̀ń Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa də *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə. 12 Yá Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, Yɩɩ *sàń tə yà nə kwɛn, kʋ tún ba nə, wá na də, ba dɩlɩ ba kàrá wa yikunu tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba wá bubwi, ba ga dɩŋa ba jɩfwɩ ba fɩfaga.»

13 Zwezi dàń ma swɩ̀n pamana yuu tíú tə con nə, ʋ wʋ́: «Vəli n bwálɩ́! Yoo tə n nə lòrì, kʋ wá tʋn, n nə ken n waa à nə, tə yɩrɩ». Yá mə kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa nə, pamana yuu tíú tə tʋtʋnbiu tə nɩ ʋ tɩ̀àn.

Zwezi zwɛ̀e Piyɛrə tɩnkan yayɩgʋ

(Marəkə 1.29-34; Likə 4.38-41)

14 Kʋ kwa nə, Zwezi vələ Piyɛrə sàń. Máŋá tə wa, ʋ nə zʋa Piyɛrə dìə̀, ʋ nɩ də, waran jə Piyɛrə tɩnkan, ʋ ga tə́gə́. 15 Zwezi dwen ʋ jɩɩn nə, yá waran tə zwɛ̀e, ʋ ga nyɩ́ ʋ zàn lala, ʋ wulə ʋ tanɩ, sə ʋ ma lɩ Zwezi vəri.

16 Máŋá tə, dədəni nə yí, ba ja lɩ̀à zənzən, *zinə nə wulə ba yuu wa, ba bà Zwezi con. Ʋ nii sʋgʋ cɩcɩ nə ken tə zinə təntə mama cwəŋə nə, yá yayɩran tə tɩ̀án mama ga zwɛ̀e. 17 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nii tə ma sú, ndə ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Ʋ mʋ̀ nə jon nə càn, də nə yayɩran mama ʋ zɩn.»

Ba tə ba nə pɩ̀à, sə ba twá Zwezi nə yoo

(Likə 9.57-62)

18 Zwezi nɩ də lalʋʋ twá ʋ kwa. Ʋ dàń ma pa nii ʋ karbɩa tə nə, sə ba bɛn mʋnaa tə bəbəru tə don nə. 19 Kʋ máŋá təntə wa, Yɩɩ nii *yənu tíú don ma fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, à mʋ̀ wá twá n nə, bwálɩ́ mama, n nə vələ». 20 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Ciləcərən jə tə bʋran tə zwɩ, zənbii də ma jə tə pwalan, yá *Ləzwənə-Biu† tə mʋ̀ ba bwálɩ́ ja, ʋ nə wá kə ʋ yuu lá». 21 Ʋ karbiu don də ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, pa nə cwəŋə, sə à də́ yáá à va à gùrì à nyɩna, sə à ga fwa ʋ luə». 22 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Twá à nə! Yá, sə tɩga tə tɩ̀án tə, ba nə ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, jə gùrì ba tɩga».

Zwezi pɩn, mʋnaa vʋʋ nəfarʋ zɩgɩ

(Marəkə 4.35-41; Likə 8.22-25)

23 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə dɩ̀gà nɩ́á yuu bori wa, sə ba bɛn vàn tə don nə. 24 Naa nədʋ, vʋʋ nəfarʋ nə kʋ zàn, kʋ jə nɩ́á tə, kʋ mà kʋ pwí nɩ́á yuu bori tə yuu nə. Yá Zwezi mʋ̀ yà dwɛ̀e. 25 Ʋ karbɩa tə dàń ma yí ʋ yɩra, ba zɩ̀n wá, ba ga wʋ́: «*Yuu-Tiu, jon nəba, nə pɩ̀à, sə nə tɩ!» 26 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, fən jə aba nətʋ? Á ba á waa keni à nə wuuu, naaa?» Ʋ ma zàn, ʋ baa vʋʋ tə, də mʋnaa tə nii nə. Tə dàń ma zɩgɩ. Yá bwálɩ́ tə mɛ siii. 27 Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə mama kʋ bwálɩ́ tə wa, ba ga bwe ba tɩ̀àn, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə tà ndə lɩ̀à mɛ nə. Vʋʋ də mʋnaa mɛ zìlí ʋ nii!»

Zwezi lɩ zinə bara bələ yuu wa

(Marəkə 5.1-20; Likə 8.26-39; 1 Zwan 3.8)

28 Kʋ kwa nə, Zwezi galɩ mʋnaa tə, ʋ lɛ ʋ zʋ Gadara nagwanaa wa. Kʋ máŋá tə wa, də nə̀ń bara bələ *zinə nə jə, ba twi ba jə́rí Zwezi. Ba mʋ̀ bara təntə yà yɩ ba wulə pɩ̀ràn bʋran wa, ba nə kʋa, ba ma kəni tɩga. Yá lìù də mama yà kwàrɩ̀ kʋ bwálɩ́ təntə wa ʋ twá ba yɩrɩ, ba yà nə tʋŋa yolwan zənzən yɩrɩ. 29 Ba dàń ma bubwi, ba wʋ́: «Yɩɩ-Biu, bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à də nəba? Kʋ yɩ n twi, sə n kə nəba càn wa, də kʋ máŋá tə wà yí, naaa?»

30 Twərən zənzən yà wulə yáá nə, tə də́ wodirən. 31 Zinə tə ma lòrì Zwezi, tə wʋ́: «Də n nə wá dɩŋa nəba, sə n yá, sə nə va nə zʋ twərən tə». 32 Zwezi ma le tə, ʋ wʋ́: «Á vələ!» Tə dàń ma nan tə yá ba bara bələ tə, tə va tə zʋ twərən tə wa. Lala twərən tə dəru, tə bəbəli paan tə yuu, tə tʋ mʋnaa tə nɩ́á tə wa, tə tɩ.

33 Twərən nəcɩra tə dəri, ba va tɩʋ tə wa. Ba vəli, ba man kʋ tə mama, kʋ nə yí ba, də ba mʋ̀ bara bələ təntə. 34 Tɩʋ tə tɩ̀án mama dàń nan, ba va ba jə́rí Zwezi. Yá ba nə twi, ba na Zwezi, ba dàń lòrì wá, sə ʋ nan, ʋ yá ba tɩʋ tə nə.

9

Zwezi zɩ̀n gwànʋ́ don

(Marəkə 2.1-12; Likə 5.17-26)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ zʋ nɩ́á yuu bori tə, ʋ bɛn mʋnaa tə, ʋ va ʋ yí ʋ tətə tɩʋ Kapɛrənayimə. 2 Ba jɩn gwànʋ́ don, ba bà ʋ con tɩtaʋ wa. Máŋá tə, Zwezi nə nɩ də, lɩ̀à təntə ken ba waa ʋ nə, ʋ swɩ̀n gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, pa n jɩɩn dàn! À kwɛn n cʋna tə, à lɩ n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». 3 Kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə dàń ma swɩ̀n ba waa con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə swɩ̀n, ʋ twɩn Yɩɩ nə!»

4 Zwezi nə lwarɩ ba pubʋŋɩ tə, ʋ dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma jə pubʋŋɩ tətə yiri á waa nə? 5 Kʋ kwà nə yɩ mwálɩ́, kʋ doni kʋ don, də à nə swɩ̀n, à wʋ́: À kwɛn n cʋna, à lɩ n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa, nə à yə̀ə́ də à nə wʋ́: Zàn yɩɩ nə, n va! 6 À yɩ à pɩ̀à, sə á yəni də, Yɩɩ ken dɩ̀àn *Ləzwənə-Biu* jɩɩn wa, tɩa yuu wa yəbə, sə ʋ kwɛn cʋna, ʋ lɩ lɩ̀à də Yɩɩ pwərə wa». Ʋ dàń ma swɩ̀n gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, n tì n tɩtaʋ tə, n va n sàń!» 7 Bɛɛ tə nyɩ́ ʋ zàn, ʋ vələ ʋ sàń. 8 Máŋá tə, lalʋʋ tə nə nɩ kʋ nətʋ, fən zwa lɩ̀à tə. Ba dàń ga wulə ba pɩn dun Yɩɩ nə, ʋ nə ken dɩ̀àn nətʋ ləzwənə də nyan don jɩɩn wa.

Zwezi bon Matiə, sə ʋ twá ʋ nə

(Marəkə 2.13-17; Likə 5.27-32; Matiə 4.18-22)

9 Zwezi nə kɛ̀eń ʋ vələ yáá, ʋ nɩ bɛɛ don, ba nə boŋə Matiə†, də ʋ jə̀ə́ ʋ joŋə lanpoo ʋ tʋtʋnan dìə̀ wa. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn n bà, n twá à nə!» Matiə ma zàn, ʋ twá ʋ nə.

10 Zwezi də ʋ karbɩa tə vəli Matiə sàń. Ba nə wulə ʋ dìə̀ wa, ba də́ máŋá tə wa, lanpolɩna tə duən də cʋna lɩ̀à tə duən də twi ba yà wulə ba də́ də ba. 11 *Farɩzɩan-ba tə nɩ ba nətʋ, ba dàń bwe Zwezi karbɩa tə, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á karnyɩna tə ma də́ də lanpolɩna də cʋna lɩ̀à tə?»

12 Zwezi nə nì kʋ, ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba yɩra nə zurə nə ba dɩmʋtʋrʋ pɩ̀à. Kʋ yɩ yayɩŋa nə pɩ̀à dɩmʋtʋrʋ». 13 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Á vələ, á pɩ̀à Yɩɩ sagɩ tə wa yoo tə də̀ń, kʋ nə wʋ́: ‹À swə, sə á dəri duən yinəgə zənzən, à ba á *joŋi won pɩ̀à.› Cɩ́gá, kʋ tà à twi, sə à bon cɩ́gá tɩ̀án, kʋ yɩ à twí, sə à bon cʋna lɩ̀à tə».

Zwezi bɩrʋ kàrà nədʋn nivori yuu wa

(Marəkə 2.18-22; Likə 5.33-39)

14 Zwan‡ karbɩa twi Zwezi con, ba bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, nə mʋ̀ də *Farɩzɩan-ba tə yàá vwe nə níə́, yá n mʋ̀ karbɩa tə ga ba ba níə́ vwe?» 15 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛɛ nə pɩ̀à ʋ vwa ʋ kan fúrú, ʋ dabara yàá bà, sə ba twá ba də́ fúrú tə diŋə tə. Á bʋŋa də, ba wá vwe ba níə́, ba dàn ká də́ wodiu tə, yá fúrú bɛɛ ga wulə də ba? Yá máŋá dàń wá bà, fúrú bɛɛ tə bá ya lá. Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, ba dàń wá vwa ba níə́.

16 Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá tì gantwandʋn, ʋ ma pú gangwɩrʋ, gantwandʋn tə nə wá vuri gangwɩrʋ tə vàn don yɩrɩ, yá kʋ bʋʋ tə dàń wá doni də́ yáá tə tətə. 17 Ba ma ba swana, tə nə wulə tə zaŋa, lwé ba kəni purə§ nədwara wa. Kʋ nətʋ tə nə fwa, purə tə wá pwin. Swana tə mama wá lwá tɩa, yá purə tə wá va bwàná. Ba mɛ, sə ba kə swana, tə nə wulə tə zaŋa, purə nədʋra wa, sə swana tə, də purə tə mɛ dàn ká cʋ̀gʋ̀».

Zwezi bwin bʋ̀á don, ʋ ga zwɛ̀e kan don yayɩgʋ

(Marəkə 5.21-43; Likə 8.40-56; Zwan 5.21, 28)

18 Də Zwezi tə nə zɩga lá, ʋ swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə *Zwan-Batisə karbɩa tə con, *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ don yuu tíú don twi, ʋ tʋ Zwezi yáá con, ʋ ga wʋ́: «À bʋ̀á tɩga, kʋ nə dɩ́án mancɩn. Yá n ya bà, n tún n jɩ̀àn ʋ yuu wa, sə ʋ mɩɩ ga ya lʋʋ». 19 Zwezi də ʋ karbɩa tə ma zàn ba pú ʋ kwa.

20 Kʋ máŋá tə wa, kan don yɩ lá, ʋ tàŋá nə twi, ka ba zɩga, kʋ nə yí bɩna fugə bələ. Ʋ ma twá Zwezi kwa, ʋ fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga dwen ʋ gànʋ̀ nii nə. 21 Kan tə yà swɩ̀n ʋ waa con: «À nə ken cɩ́gá, à dwen ʋ gànʋ̀ tə cɩcɩ nə, à yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e». 22 Zwezi nə pìí ʋ vəvəri, ʋ na wá, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nakʋa, dàn n jɩ̀àn! N ken n waa à nə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, n na yazurə». Də naa nədʋ, kan tə yayɩgʋ tə zwɛ̀e.

23 Zwezi ma kɛ̀eń, ʋ yí jə́rə́ dìə̀ tə yuu tíú tə sàń. Kʋ máŋá tə wa, də wuwurə də lalʋʋ, ba nə bubwi, yà súə́ lá nə. Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: 24 «Á naŋa lá nə, bʋ̀á tə wà tɩ, kʋ yɩ ʋ dwɛ̀e». Lɩ̀à tə dàń yà ma wulə ba mʋŋa Zwezi. 25 Máŋá tə wa, ba nə lɩ lalʋʋ tə kàrá wa, Zwezi zʋa dìə̀ tə wa. Ʋ jɩn bʋ̀á tə jɩɩn nə, bʋ̀á tə ga nyɩ́ ʋ zàn. 26 Kʋ mʋ̀ yoo təntə kʋ́ʋ̀ súə́ tɩa mama.

Zwezi súrí lilirən bələ yɩ́á

(Marəkə 8.22-26; 10.46-53)

27 Máŋá tə, Zwezi nə nan *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə kàrá wa, ʋ vìrí, lilirən bələ duən dəri, ba bubwi ʋ kwa, ba wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, dəri nə yinəgə!» 28 Zwezi nə yí sàń, máŋá tə wa, lilirən tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra. Ʋ dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Á pɩn cɩ́gá də, à wàá kʋ yoo tə à tʋŋa naaa?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Awo, *Yuu-Tiu». 29 Zwezi dàń ma dwen ba yɩ́á nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə wá twá á nə ken á waa à nə, kʋ ma tʋn». 30 Lala də ba yɩ́á tə súrí, tə na lá. Zwezi ma dù sú ba nii nə, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, á dànà ká pa lìù mama nì kʋ». 31 Yá ba tə vəli, ba swɩ̀n Zwezi yoo, ba sú tɩa mama.

Zwezi pɩn bəru nii pórí

32 Máŋá tə wa, Zwezi nə vìrí, ba jɩn bəru, ba bà ʋ con. Bəru tə yà wàrɩ̀ kʋ swɩ̀n, *zini yà nə bəbəni wá yɩrɩ. 33 Zwezi ma lɩ kʋ mʋ̀ zini təntə, bəru tə nii ga pórí, ʋ wulə ʋ swɩ̀n. Kʋ yoo tə yà gwárɩ́ lɩ̀à tə, ba dàń ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə tə wà kʋ tə don nɩ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa!» 34 *Farɩzɩan-ba dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ yɩ zinə yuu tíú tə nə pɩn wá nii, ʋ ma lɩ zinə tə!»

Zwezi dəri lɩ̀à tə yinəgə

(Matiə 4.23-25; Marəkə 6.34; 3.7-12)

35 Zwezi jiru tɩfaran tə də tɩan tə mama wa, ʋ swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. Ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à mama yuu wa. Ʋ yàá zwɩ ʋ kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Yá ʋ ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran yiri mama, ʋ ga pɩn yazurə ba tə nə, ba nandaran nə wà cé. 36 Ʋ nə nɩ lɩ̀à tə, ba yinəgə jɩn wá, lɩ̀à tə jɩ̀àn yà nə gwàrɩ̀, ba pwìí ga cʋ̀gʋ̀ tə yɩrɩ. Ba yà yɩ ndə pee nə, tə nə ba payɩrʋ jə. 37 Ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Kárá tə wiən bɩga zənzən, yá tʋ̀tʋ̀nà ga ba dáá. 38 Á dàń wá lòrì kárá tə tíú, sə ʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nà, sə ba za ʋ wiən tə».

10

Zwezi kúrí ʋ tʋntʋna fugə bələ tə

(Marəkə 3.13-19; Likə 6.12-16)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi bon ʋ karbɩa fugə bələ tə, sə ba bà, sə ʋ ken dɩ̀àn ba jɩɩn wa, sə ba wànɩ́ ba lɩ *zinə. Yá ba ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran, ba ga pɩn yazurə ba tə nə, ba nandaran nə wà cé. 2 Ʋ karbɩa fugə bələ tə, ba nə yɩ ʋ *tʋntʋna, tə yɩra nə nətən:

Ba təntən lìù nə yɩ Simon, ba nə boŋə Piyɛrə, də ʋ nubiu Andəre.

Kʋ súrí Zwakə də ʋ nubiu Zwan nə, ba nə yɩ Zebede bɩa.

3 Kʋ súrí Filipə də

Barətelemi

də Toma

də Matiə, ʋ nə yɩ lanpolɩnʋ.

Kʋ súrí Aləfe bìú Zwakə də Tade,

4 də Simon tə, ba nə boŋə ‹Kananitə*›.

Kʋ súrí Yisəkariyɔtə Zwidasə, ʋ nə jɩn Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə.

Zwezi tʋn ba tʋntʋna fugə bələ tə

(Marəkə 6.7-13; Likə 9.1-6; 10.1-12)

5 Zwezi tʋn ba *tʋntʋna fugə bələ tə, ʋ ga pa ba nii, ʋ wʋ́: «Á dànà ká va lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba con, nə à yə̀ə́ Samari tɩ̀án tɩan tə wa. 6 Á vələ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə cɩcɩ con, ba nə nyɩn ndə pee nə, tə nə jén. 7 Á vələ, á swɩ̀n ba con də, máŋá tə bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à tə mama yuu wa. 8 Á pɩan yayɩŋa yayɩran zwɛ̀e, á bwiən tɩga, sə á zwɛ̀e dayaran dayan, sə ba jì ləzwənzəŋə, á ga lɩ *zinə lɩ̀à yuu wa. Á pɩan tʋtʋ, ba nə pɩn aba tʋtʋ yɩrɩ. 9 Á dànà ká tì səbiu, ba nə fwa də sɩ́án, nə à yə̀ə́ ba nə fwa də cɩnɩa, nə à yə̀ə́ səbimɩnɩ á ganjɩga wa. 10 Á dànà ká tì lɔ̀ɔ̀, nə à yə̀ə́ gànʋ̀ don, á súrí kʋ tə nə, á nə zʋa. Á dànà ká tì natʋra duən, nə à yə̀ə́ daduu, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nə wá na ʋ nii wodiu yɩrɩ.

11 Á nə yí tɩfarʋ, nə à yə̀ə́ tɩʋ, sə á pɩ̀à lìù tə, ʋ nə mɛ, á zʋrɩ kʋ tíú bwálɩ́ nə, kʋ ja vələ á viru. 12 Dìə̀ tə, á nə zʋa ka wa, sə á jʋn lɩ̀à tə, ba nə wulə ka wa. 13 Də ka mʋ̀ dìə̀ təntə lɩ̀à tə nə wá sɛ̀e ba jon aba, sə Yɩɩ pa á jʋ̀nà tə pa ba bɩcanɩ sìə́. Yá ba nə vɩga aba, sə kʋ tə Yɩɩ nə pɩn tə, pìí kʋ bà á con. 14 Kʋ nə ya dìə̀ wa, nə à yə̀ə́ tɩʋ wa, ba nə vɩga, sə ba pa á zʋ, nə à yə̀ə́, sə ba cʋgʋ á sʋ̀ràn tə, á virə kʋ bwálɩ́ tə nə, á ga zwarɩ á nɛɛ purən† á lwá ba yuu wa. 15 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə *Sodɔmə də Gomɔrə lɩ̀à bá na càn, ndə kʋ tɩʋ tə tɩ̀án nə».

Wʋwalʋ tə nə bɩ̀àn

(Marəkə 13.9-13; Likə 12.11-12; 21.12-17)

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni! À tʋŋa aba ndə pee nə buyurən nyankwan tətəŋi wa. Kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ, á cɩa á tɩ̀àn nə ndə dɩŋa nə, sə á ga yà sənbwen ndə gunponi nə. 17 Ba wá ja aba, ba va lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con. Yá ba ga wá mà aba də fɩfɩran *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á cɩa á tɩ̀àn nə də lɩ̀à tə. 18 Ba wá ja aba, ba va pɛ̀egá tə də yáá tɩ̀án tə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, con à mʋ̀ Zwezi yɩrɩ. Kʋ nətʋ tə wá tʋn, sə kʋ ma bɩrɩ ba tətə, də dwíə́ tə duən mama lʋʋ mama wa, ba nə tà Zwifə-ba, kʋ tə, Yɩɩ nə fwa. 19 Yá ba nə jɩn aba, ba va lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, á dànà ká pa kʋ tə, á nə wá swɩ̀n twara ja aba. Kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá kə kʋ tə, á nə mɛ, sə á swɩ̀n, á nii wa. 20 Kʋ tà á mʋ̀ nə wá swɩ̀n, kʋ wá yà á nyɩna Yɩɩ *Siŋu tə, kʋ nə wulə də aba, nə wá swɩ̀n kʋ pa aba.

21 Lɩ̀à wá ja ba nubɩa ba pa, sə ba gʋ, yá bɩa nyɩna-ba də wá tʋn kʋ nyɩnyɩga də ba bɩa. Bɩa wá zàn, ba zɩgɩ ba nyɩna-ba nə, ba gʋ ba. 22 Lɩ̀à tə mama wá dʋ́n aba à mʋ̀ yɩrɩ. Yá lìù tə, ʋ nə wá ja pɩ́nʋ́, ʋ zɩgɩ ʋ dɩ̀àn kʋ yoo tə, kʋ va kʋ zwɛ̀e, kʋ tíú wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 23 Ba nə fɩfɩn aba tɩʋ wa, sə á dəri á nan á va kʋ don. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á bá wànɩ́ *Yɩzərayɛlə tɩan tə mama, á va, də *Ləzwənə-Biu tə wà pìí ʋ bà.

24 Karbiu tə̀lə́, ʋ nə dwə ʋ karnyɩna. Tʋtʋnbiu tə̀lə́, ʋ nə dwə ʋ yuu tíú. 25 Yá karbiu nə ya ndə ʋ karnyɩna nə, kʋ cɩcɩ mɛ. Tʋtʋnbiu də nə ya ndə ʋ yuu tíú nə, kʋ cɩcɩ mɛ. Yá ba nə jɩn dìə̀ tíú, ba bon Beləzebilə, ba wá pa yɩra tə nə dwə nətʋ ʋ dìə̀ lɩ̀à nə?»

Lìù tə, á nə mɛ, sə á dəri ʋ fən

(Likə 12.2-7)

26 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká dəri ləzoni! Kʋ tə mama nə sə̀gə̀ nə wá nan poni nə yɩrɩ. Yá kʋ tə nə yɩ dìə̀ yoo wá nan kàrá. 27 Kʋ tə, à nə swɩ̀n á con yikunu wa, sə á swɩ̀n kʋ yɩcaʋ wa. Kʋ tə, á nə nì á zɩan wa, sə á cə̀rí kʋ dəyun wa. 28 Á dànà ká dəri ba tə, ba nə wàá yɩra tə cɩcɩ ba gwɩ, ba ga wàrɩ̀ jə̀rə́ tə won ba fwa. Yá á dərə lìù‡ tə mʋ̀, ʋ nə wàá á yɩra tə, də á jə̀rə́ tə ʋ cʋ̀gà mən dìə̀ wa. 29 Ba ba zənbii bələ yoli səbilugu nədʋ, naaa? Yá kʋ nədʋ tətə wàrɩ̀ tɩa kʋ twɩ, də á nyɩna Yɩɩ nə wà nii pɩn. 30 Yá Yɩɩ gàlɩ̀ á yukʋran tə mama á yuu wa. 31 Á dànà ká pa fən ja aba. Á kʋkwa zənbii tə nə dáá».

Lìù tə Zwezi nə yə̀ə́

(Likə 12.8-9)

32 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama, ʋ nə wá swɩ̀n lɩ̀à yáá con nə də, ʋ yə̀ə́ à mʋ̀ Zwezi, à də wá bɩrɩ à nyɩna Yɩɩ, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də ʋ yɩ à mʋ̀ cɩ́gá nə tɩ wá. 33 Yá lìù tə, ʋ nə bɩrɩ lɩ̀à yáá con də, ʋ yə̀rì nə, à də wá bɩrɩ à nyɩna Yɩɩ yáá con, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, də à də yə̀rì wá».

Zwezi yɩ pwɩa lìù

(Likə 12.51-53; 14.26-27)

34 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ́n də, kʋ yɩ à twí, sə à kə bɩcan sìə́ tɩa yuu wa. Kʋ tà à twí kʋ mʋ̀ yɩrɩ, kʋ yɩ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə, à ja bà. 35 À twi, sə à kə pwɩa lɩ̀à pwərə wa: Sə bìú zɩgɩ ʋ nyɩna nə, sə bʋ̀á zɩgɩ ʋ nuu nə, sə bikɩnɩ zɩgɩ ʋ barɩ nuu nə. 36 Lìù dʋŋa wá yà ʋ dìə̀ lɩ̀à. 37 Lìù tə, ʋ nə swə ʋ nuu də ʋ nyɩna, ʋ doni nə, kʋ tíú tə wà mɛ, sə ʋ ya à karbɩa tə wa lìù. Lìù tə, ʋ nə swə ʋ bìú, nə à yə̀ə́ ʋ bʋ̀á ʋ doni nə, kʋ tíú tə wà mɛ, sə ʋ ya à karbɩa tə wa lìù. 38 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ twá nə, kʋ tíú mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ də́ càn də nə, kʋ ja vəli ʋ tɩan dagarʋ tə yuu wa. Kʋ nə tà nətʋ, ʋ wà mɛ, sə ʋ ya à karbɩa tə wa lìù. 39 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá kwɩ̀n ʋ mɩɩ tə nə à mʋ̀ yɩrɩ, ʋ wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

Yɩɩ ŋwɩ́rán

(Marəkə 9.41)

40 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə sɛ̀e aba, kʋ tíú sɛ̀e nə. Yá lìù tə, ʋ nə sɛ̀e nə, kʋ tíú sɛ̀e lìù tə, ʋ nə tʋn nə. 41 Lìù tə, ʋ nə jɩn Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə zəni, ʋ nə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ yɩrɩ, Yɩɩ wá pa wá Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ ŋwɩ́rán. Yá lìù tə, ʋ nə jɩn cɩ́gá tíú tə zəni, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú yɩrɩ, Yɩɩ wá pa wá cɩ́gá tíú ŋwɩ́rán. 42 Lìù nə kwán nazunə wùrú zʋŋa tətə, ʋ pa à karbiu tə don jɩmurinyʋga tətə nə, ʋ nə yɩ à karbiu tə yɩrɩ, cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ʋ bá kwɩ̀n ʋ ŋwɩ́rán nə Yɩɩ con».

11

1 Máŋá tə wa, Zwezi bɩrɩ kàrà təntə ʋ karbɩa fugə bələ tə nə, ʋ zwɛ̀e, ʋ dàń lɛ ʋ va, sə ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sʋ̀ràn tə nə yɩ nətʋ, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə, kʋ mʋ̀ nagwanaa təntə tɩan tə wa.

Zwan-Batisə tʋn ʋ karbɩa tə Zwezi con

(Likə 7.18-35; Zwan 5.35-36)

2 Kʋ máŋá təntə wa, də Zwan* wulə bàń dìə̀ wa. Ʋ zɩgɩ ʋ bàń dìə̀ tə wa, ʋ nì də, ba swɩ̀n Zwezi-*Kərisə tʋtʋŋɩ tə yoo. Ʋ dàń ma lɩ ʋ karbɩa tə duən, sə ba va ba bwe Zwezi, ba jə́n: 3 «N mʋ̀ nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá bà, nə à yə̀ə́ nə mɛ, sə nə dɩ̀àn ʋ don?» 4 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á vələ á man á bɩrɩ Zwan nə kʋ tə, á nə nì, á ga na də, à fwa: 5 Lilirən yɩ́á súrí, gwànɩ́ vəli, dayaran dayan zwɛ̀e, ba ga jì ləzwənzəŋə, zɩbʋŋa zɩan súrí, tɩga bwin ba naŋa. Yá zʋra də ga nə̀ń Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 6 Pupwən lɩ̀à nə ya lɩ̀à tə, ba nə bá vɩ nə, ba dʋgʋ kʋ tə yɩrɩ, à nə fwa».

Máŋá tə wa, Zwan karbɩa tə nə vìí, Zwezi zàn ʋ wulə ʋ swɩ̀n Zwan yoo, ʋ bɩrɩ lalʋʋ tə nə, ʋ wʋ́: 7 «Ləzwənyiri nətə nə, á vəli á balɩ kasɔɔ lanworu tə wa? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə nyɩn ndə mancanɩ nə, vʋʋ nə vuvugə. 8 Ləzwənyiri nətə nə, á dàń vəli á na? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə zʋa ganmʋla. Ba tə, ba nə zwɩ ganmʋla, tà ba wulə pɛ̀egá dii wa naaa? 9 Ləzwənyiri nətə nə, á dàń vəli á na? Kʋ tà Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, naaa? Awo! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, kʋ lìù təntə dwə Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tətə. 10 Kʋ lìù təntə yoo pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, à mʋ̀ Yɩɩ nə tʋn à tʋ̀tʋ̀nʋ̀, sə ʋ də́ n yáá, sə ʋ kwɛn n cwəŋə tə ʋ pa mʋ́›. 11 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lʋʋ ləzoni wa, ba nə lʋrɩ, lìù wà lá yɩn, ʋ nə doni Zwan-Batisə. Yá lìù tə, ʋ nə yɩ ləzoni tə mama nəmanbiə Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, tə dwə wá. 12 Kʋ nə zɩgɩ Zwan-Batisə máŋá tə wa, kʋ ja bà zə̀n, lɩ̀à pɩ̀à, sə ba də́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə ba pa ba tɩ̀àn nə də dɩ̀àn. Yá kʋ yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ dɩ̀àn tɩ̀án nə nɩ kʋ. 13 Yɩɩ pàrɩ̀ tə yoo dí yáá kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, sagɩ tə wa. Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə mama ga swɩ̀n kʋ yoo, kʋ ja bà kʋ yí Zwan máŋá tə. 14 Də á nə pɩ̀à, sə á sɛ̀e à nii, Zwan yɩ kʋ mʋ̀ Eli tə, ba nə dí yáá ba swɩ̀n ʋ yoo. 15 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

16 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zə̀n ləzoni tə yɩ à wá tì ba, à ma man də bɛ̀eɛ̀e? Ba nyɩn ndə bìsɩ́ná nə, ba nə jə̀ə́ yəə kanporu wa, ba ga boŋə duən, ba wʋ́: 17 ‹Nə wúrú wii nə kə á nə, sə á sa, á ga wà sɛ̀e! Nə nun pucʋnɩ nuŋi nə pa aba, á ga wà kwi!› 18 Mə zə̀n lɩ̀à tə də yɩ nətʋ. Zwan nə twi, ʋ ma ba wodiu nəzəŋu də́, ʋ ga ba swana nywɩ̀n, ba swɩ̀n, ba wʋ́, də *zinə nə jə wá. 19 Kʋ kwa nə, *Ləzwənə-Biu† tə nə twi, ʋ mʋ̀ ma də́ wodiu nəzəŋu, ʋ ga nywɩ̀n swana, ba kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Nə̀ń, bɛɛ wà tə, ʋ yoyuu nə yɩ ka də́, də ka nyʋ swana, ka sú. Ʋ yɩ lanpolɩna tə də cʋna lɩ̀à tə dabɛɛ!› Yá wʋbʋŋa tíú yɩ ʋ yàá twá ʋ yofwaŋa nə, ʋ ma bɩrɩ də, ʋ jə wʋbʋŋa».

Tɩan tə, tə lɩ̀à nə vɩga Zwezi

(Likə 10.13-15; 12.47-48)

20 Zwezi dàń wulə ʋ caga lɩ̀à tə nii nə, ʋ nə tʋn ʋ yomɩlan tə zʋnɩ ba tɩan wa, ba ga wà ba kwa vəvəri, ba ma sá ba cʋna tə yɩrɩ.

21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yomɩlan tə, tə nə fwa á pwərə wa, yiri yà nə fwa Tirə də Sidon tɩan tə wa, tə tɩan təntə lɩ̀à yà wá zʋ pucʋnɩ ganan, ba ga pɩ̀rɩ̀ ba yɩra də tʋ̀nʋ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Korazɩn tɩ̀án yuu wa! Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Bɛtəsayɩda tɩ̀án yuu wa! 22 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ á con: Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Tirə də Sidon tɩ̀án càn ba yí á mʋ̀ tɩan bələ təntə lɩ̀à. 23 Sə á mʋ̀ Kapɛrənayimə tɩ̀án, á bʋŋa də, á yuu wá dwen yɩɩ nə, naaa? Abada! Yomɩlan tə, tə nə fwa á pwərə wa yiri, yà nə fwa *Sodɔmə wa, Yɩɩ yà bá cʋ̀gʋ̀ kʋ tɩʋ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á wá mʋ̀rɩ̀, á cú á yí mən dìə̀. 24 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ á con: Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə wá yí, á wá də́ càn, á doni Sodɔmə tɩ̀án».

Bɩcan sìə́ yoo

(Likə 10.21-24; 1 Korɛntə tɩ̀án 1.26-29)

25 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi swɩ̀n Yɩɩ con, ʋ wʋ́: «À nyɩna tə, n nə tɩ lanworu də tɩa, à kəni n lɛ̀eɛ̀e. N bɩrɩ yìə̀n tətə lɩ̀à tə nə, ba nə mun ba tɩ̀àn. Yá n ga sə̀gə̀ tə ba tə nə bʋŋa də, ba yɩ wʋbʋŋa də yənu tɩ̀án yáá nə. 26 À nyɩna, n mʋ̀ cɩ́gá nə swə, sə kʋ nətʋ tə tʋn».

27 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna Yɩɩ ken wiən tə mama à jɩɩn wa. Lìù mama yə̀rì Yɩɩ-Biu‡ tə, də kʋ nə tà à nyɩna Yɩɩ tə. Lìù də mama ma yə̀rì à nyɩna Yɩɩ tə, də kʋ nə tà Yɩɩ-Biu tə, də lìù tə, Yɩɩ-Biu tə nə swə, sə ʋ súrí ʋ yɩ́á ʋ bɩrɩ wá.

28 Á bɩ̀àn à con, á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, á nə zɩn á yun zɩla á gwàrɩ̀! Yá à wá pa aba sìə́. 29 Á yá, sə à kə aba cwəŋə nə, ndə nɩan nə, tə tíú nə ken daʋ tə bɩan nə, ʋ vaŋa, à nə yɩ pubwanʋ, də ka mun tɩ̀án nə à jə tə yɩrɩ. Á ga wá na sìə́ á pa á tɩ̀àn nə. 30 À bɩan daʋ tə, kʋ nə wá kə aba cwəŋə nə, tə ba dun jə. Yá kʋ zɩŋʋ ga ba cà də».

12

Zwezi nə tɩ sìə́ dɩɩn tə

(Marəkə 2.23-28; Likə 6.1-5)

1 Dɩan təntə nii nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə twá kárɩ́ wa, ba kɛ̀eń *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə. Ʋ karbɩa tə kén mɩna yun, ba dɩŋɩ, niən yà nə jə ba yɩrɩ. 2 Kʋ máŋá tə wa, *Farɩzɩan-ba nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Nə̀ń, n karbɩa tə nə fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə».

3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á wà Yɩɩ sagɩ tə kàrɩ̀, á na kʋ tə, pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə nə fwa dɩɩn don nə, də ʋ kwa lɩ̀à tə, də niən nə jɩn ba, naaa? 4 Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Yá ʋ mʋ̀ də ʋ kwa lɩ̀à tə dí dipɛn tə, kʋ nə wulə Yɩɩ dìə̀ tə wa, kʋ yà ga wà mɛ, sə ba də́ kʋ. Yá nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà ga pa cwəŋə Yɩɩ *joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə. 5 Nə à yə̀ə́, kʋ yɩ á wà Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, sagɩ tə kàrɩ̀, á na də, Yɩɩ joŋwana tə ba sìə́ dɩɩn tə nii zìlí, kʋ ga tà cʋna ba tʋn Yɩɩ yáá con, də tʋtʋnan tə, ba nə tʋŋa Yɩɩ dìə̀ tə wa, kʋ dɩɩn təntə nə, naaa? 6 Yá à mʋ̀ dàń nə swɩ̀n kʋ á con də, won don wulə yəbə, kʋ nə dwə Yɩɩ dìə̀ tə. 7 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À ba á *joŋi pɩ̀à, à nə pɩ̀à, sə á yà lɩ̀à tə, á nə dəri yinəgə zənzən›. Də á yà nə nì sʋ̀ràn təntə də̀ń, á yà bá manwarɩ á bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə duən, ba nə wà cʋ̀gʋ̀, bʋ̀rà á zwɛ̀e. 8 *Ləzwənə-Biu tə nə tɩ sìə́ dɩɩn tə».

Bɛɛ don, ʋ jɩɩn nə tɩga yoo

(Marəkə 3.1-6; Likə 6.6-11)

9 Zwezi kʋ́ʋ̀ nan lá, ʋ va *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ don wa. 10 Bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩɩn nə tɩga. Lɩ̀à duən ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «N jə cwəŋə, sə n zwɛ̀e yayɩgʋ *sìə́ dɩɩn nə, naaa?» Yá kʋ yà yɩ ba pɩ̀à, sə ba twá nətʋ, ba ma swɩ̀n ba zɩgɩ Zwezi nə. 11 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́ á wa, ʋ nə jə piə nədʋ cɩcɩ, ka ga tʋ gwàlʋ́ wa, kʋ nə lù, sìə́ dɩɩn nə, yá ʋ ga yá ka, ʋ bá lɩ. 12 Sə ləzwənə ba piə kʋkwa zənzən, naaa? Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə jə cwəŋə, sə nə fwa kʋ tə nə ziən, sìə́ dɩɩn nə». 13 Zwezi dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Bɛɛ tə ma làrɩ̀ kʋ, kʋ ga jì nəzəŋu ndə kʋ don tə nə.

14 *Farɩzɩan-ba nə nɩ kʋ nətʋ, ba nan ba vìí. Ba dàń vəli ba kə duən nə, ba vʋrʋ ba jə́n, ba nə wá twá nətʋ, ba ma gʋ Zwezi.

Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, Yɩɩ nə kúrí yoo

15 Máŋá tə, Zwezi nə lwarɩ kʋ nətʋ, ʋ kɛ̀eń kʋ bwálɩ́ təntə wa. Yá lalʋʋ púə́ ʋ kwa. Ʋ pɩn yazurə yayɩŋa tə mama nə. 16 Yá ʋ dàń ga dù sú ba nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ tə, ʋ nə yɩ ba bɩrɩ lɩ̀à. 17 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nii sʋ̀ràn tə ma sú:

18 «Nə̀ń, à tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə nə, à nə kúrí, ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, à nə swə, ʋ nə poli à pùə́. À wá pa à *Siŋu tə wá. Yá ʋ ga wá bɩrɩ à cɩ́gá tə lʋʋ dwíə́ tə mama nə. 19 Ʋ də lìù bá tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ʋ ga bà zɩ̀n ʋ kori, ʋ kə yɩɩ nə. Ba bá na wá də ʋ zɩga coŋi yuu, ʋ swɩ̀n sʋ̀ràn. 20 Ʋ bá cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ʋ nə ba dɩ̀àn jə, ʋ nə nyɩn ndə mɩʋ nə, kʋ nə kén kʋ zìə̀. Yá ʋ bá sɛ̀e ʋ cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ʋ nə nyɩn ndə cànʋ́ nə, ʋ mən nə ba dáá. Mə nətʋ nə, ʋ wá tʋn wuuu, kʋ ja vələ, lɩ̀à tə nə wá sɛ̀e Yɩɩ cɩ́gá tə. 21 Yá lʋʋ dwíə́ tə də mama wá kə ba yala ʋ yuu wa».

Zwezi le ʋ dʋŋa tə

(Marəkə 3.22-30; Likə 11.14-23; 12.10)

22 Kʋ kwa nə, ba jɩn bɛɛ don, ba bà Zwezi con. Bɛɛ təntə yà yɩ *zinə nə ja, ʋ ga yɩ liliu də bəru. Zwezi pɩn wá yazurə, yá ʋ súrí ʋ nii ʋ wulə ʋ swɩ̀n, ʋ ga na wiən. 23 Kʋ gwárɩ́ lalʋʋ tə. Yá lɩ̀à tə mama dàń ga swɩ̀n Zwezi yoo, ba wʋ́: «Ʋ yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ tə naaa?» 24 Yá *Farɩzɩan-ba tə nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ wàá *zinə ʋ lɩ lɩ̀à yuu wa, kʋ nə yɩ Beləzebilə, ʋ nə yɩ zinə tə mama pɩ̀ʋ́, nə pɩn wá tə dɩ̀àn təntə yɩrɩ». 25 Zwezi nə yə̀ə́ ba pubʋŋɩ təntə, ʋ dàń le ba, ʋ wʋ́: «Payuu lɩ̀à nə zɩga duən nə, kʋ payuu tə wá cʋ̀gʋ̀. Tɩʋ, nə à yə̀ə́ dìə̀ tɩ̀án nə zɩga duən nə, tə tʋrɩ nə ga. 26 Də *Sɩtana nə dɩŋɩ Sɩtana, ʋ yɩ ʋ zɩga ʋ tətə nə. Yá ʋ ga yɩ ʋ tətə payuu nə ʋ cʋ̀gà. 27 Á wʋ́, də kʋ yɩ Beləzebilə, zinə pɩ̀ʋ́ tə nə pɩn nə dɩ̀àn tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá zinə à lɩ lɩ̀à yuu wa. Sə á bɩa tə də yɩ wàà dɩ̀àn nə, ba ma lɩ zinə tə? Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bɩa tə tətə nə wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. 28 Yá kʋ cɩ́gá nə yɩ kʋ twá Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn, à ma lɩ zinə tə, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à yuu wa á tətəŋi wa.

29 Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá zʋ ladɩa dìə̀, ʋ ŋʋ ʋ wiən, kʋ nə tà ʋ dí yáá, ʋ vwa ladɩa tə ʋ tún. Kʋ kwa nə, ʋ dàń wá wànɩ́ ʋ pɛ̀e kʋ tíú tə dìə̀ wiən tə mama.

30 Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ à kwa, zɩga à nə. Yá lìù tə, ʋ nə ba à nə saŋa, ʋ kəni duən nə, kʋ tíú yɩ ʋ làgà.

31 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ wá kwɛn ləzoni cʋna yiri mama, də ba tʋran yiri mama, ba nə twɩn ʋ mʋ̀ Yɩɩ, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. Yá lìù tə, ʋ nə twɩn Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ cʋna ba kwɛn tə nan, abada. 32 Lìù tə mɛ, ʋ nə wá swɩ̀n sʋgʋ, kʋ nə zɩga *Ləzwənə-Biu* tə nə, kʋ tíú wàá ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ. Yá lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋgʋ ʋ zɩgɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə, kʋ tíú wàrɩ̀ ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ, zə̀n də jwɩan, abada».

Tɩ̀ʋ́ də kʋ bɩa

(Likə 6.43-45; Ebərə-ba 6.4-8; 10.26-29)

33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tɩ̀ʋ́ yɩ ba twá kʋ bɩa nə, ba ma lwarɩ kʋ tɩyiri. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tɩ̀ʋ́ nə ziən, kʋ bɩa də ziən, tɩ̀ʋ́ nə ba ziən, kʋ bɩa də ba ziən. 34 Á nyɩn ndə dəkwaa dwíí nə! Á wʋlʋŋʋ tə nə pɩn, á wàrɩ̀ yozəŋu á swɩ̀n á nii wa. Á tətə yə̀ə́ də, nii sʋgʋ nə yàá bɩrɩ kʋ tə, kʋ nə wulə waa nə. 35 Ləzwənzəŋu yàá pɩn yozəŋə naŋa ʋ waa con. Yá ləzwənkʋkwɩʋn də yɩ yokʋkwɩnan nə, ʋ yàá pɩn tə naŋa ʋ waa con. 36 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà ba sʋ̀ràn tə mama yɩrɩ, ba nə swɩ̀n, tə nə yɩ tʋtʋ. 37 Kʋ dàń yɩ kʋ wá twá n nii sʋ̀ràn nə, ba ma yəni də, n yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Yá n nii sʋ̀ràn nə wá pa, ba lwarɩ də, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ mʋ́».

Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ yoo

(Marəkə 8.11-12; Likə 11.29-32; Matiə 16.1-4)

38 *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə duən də *Farɩzɩan-ba tə duən twi, ba yí Zwezi, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ, sə nə yɩ́á na kʋ!» 39 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à tə! Á yɩ lakʋkwɩnan, á ba Yɩɩ cɩcɩ nə twá. Yá á mʋ̀ nə pɩ̀à, sə á na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà yoo tə, kʋ nə yí Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋnasə. 40 Kʋ Zwʋnasə təntə nə fwa dɩan batwa, tɩtɩn də yɩcaʋ, fəli pùə́ wa. Mə nətʋ nə, *Ləzwənə-Biu tə də wá fwa ləbəri wa. 41 Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Ninivə tɩ̀án wá zàn ba zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ba wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ba mʋ̀ nə sɛ̀e, ba vəvərə ba kwa ba ma sá ba cʋna, Zwʋnasə nə bɩrɩ ba Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Zwʋnasə. 42 Etiyopi pakan tə wà ja zɩgɩ ʋ dàn, sə ʋ ma nan yɩŋʋnɩ, ʋ bà ʋ cʋgʋ pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn yənu sʋ̀ràn tə. Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, kʋ mʋ̀ kan təntə wá zɩgɩ á mʋ̀, zə̀n lɩ̀à ba tə nə, ʋ wá bɩrɩ aba də, á tə̀lə́ cɩ́gá wa. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Salʋmʋn».

Zini nə vìí, kʋ ga pìí kʋ bà yoo

(Likə 11.24-26)

43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, *zini nə nan kʋ yá lìù, kʋ yàá jijiri kasɔɔ lanworu wa, kʋ ma pɩ̀à bwálɩ́, sə kʋ kə kʋ yuu lá, yá kʋ bá yizwɩa bwálɩ́ na. 44 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ yàá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹À wá pìí, à va à dìə̀ tə wa, à nə nan à yá.› Kʋ pìí kʋ bɩ̀àn, də dìə̀ tə zwarɩ, kʋ kwɛn zəni zəni kʋ tún lá. Yá lìù ga tə̀lə́ kʋ wa. 45 Kʋ dàń wá va, kʋ ja zinə barpɛ duən, tə waa nə lɩŋa tə doni kʋ, kʋ súrí kʋ tɩ̀àn nə. Tə dàń wá zʋ tə jə̀ə́, yá ʋ mʋ̀ lìù təntə dí yáá wá kʋkwanɩ ʋ sɩ́ʋ́n. Mə kʋ wá yà nətʋ, kʋ pa zə̀n lakʋkwɩnan tə nə».

Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu yoo

(Marəkə 3.31-35; Likə 8.19-21; Ebərə-ba 2.11-13)

46 Kʋ kwa nə, Zwezi zʋa dìə̀ wa. Máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n də lɩ̀à tə, ʋ nubɩa də ʋ nuu twi, ba zɩga kàrá wa, sə ba na wá. 47 Lìù don ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Cʋgʋ zəni, n nuu də n nubɩa wulə kàrá wa, ba pɩ̀à, sə ba swɩ̀n n con». 48 Zwezi ma le kʋ tíú tə, ʋ wʋ́: «Wàà nə yɩ à nuu, bə̀rə́ ga nə yɩ à nubɩa?» 49 Zwezi ma zɩ̀n ʋ jɩɩn, ʋ làrɩ̀ ʋ karbɩa tə con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá, à nuu də à nubɩa nə, ba wulə yəbə. 50 Kʋ yɩ lìù tə mɛ, ʋ nə fwa kʋ tə, à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə pɩ̀à, kʋ tíú nə yɩ à nubiu, də à nakʋa, də à nuu».

13

Wodùrú zwansɩsara

(Marəkə 4.1-9; Likə 8.4-8; 1 Korɛntə tɩ̀án 3.9)

1 Kʋ dɩɩn təntə nə, Zwezi nan dìə̀ tə wa, ʋ va ʋ jə̀ə́ mʋnaa tə nii nə. 2 Lɩ̀à zənzən kʋ́ʋ̀ púə́ ʋ yuu nə. Ʋ dàń ma kʋ́ʋ̀ zàn, ʋ zʋ nɩ́á yuu bori wa, ʋ jə̀ə́ lá. Lalʋʋ tə kʋ́ʋ̀ púə́ nɩ́á tə nii nə. 3 Ʋ dàń ma twá zwansɩsarɩ nə, ʋ ma kàrɩ̀ ba yìə̀n zənzən, ʋ wʋ́:

4 «Wodùrú don nə nan, sə ʋ dù. Ʋ nə yí ʋ mɩ́ wobɩa tə kárá tə wa, tə wobɩa tə vàn don tʋa cwəŋə yuu. Zənbii ma bà, tə də́ tə. 5 Tə vàn don də tʋa kapataran tɩa wa, tɩran nə ba dáá lá. Kʋ bwálɩ́ tə nə, wobɩa tə nan lala, kʋ nə yɩ tɩtalʋ yɩrɩ. 6 Máŋá tə, yɩɩ nə bɩga, kʋ dí tə wobii tə, tə ga tɩ tə kʋ̀, tə dəkurən nə wà tɩa zwɩ zəni yɩrɩ. 7 Wobɩa tə vàn don də kʋ́ʋ̀ tʋa casʋran tɩa wa. Tə nə pén máŋá tə wa, casʋran tə boru tə pú wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ. 8 Yá wobɩa tə vàn don tʋa tɩa nəzəŋu wa, tə mʋ̀ wobɩa təntə zàn tə zɩn bɩa. Tə duən zɩn bɩa bíí. Tə duən də zɩn bɩa sapwɩtwa. Tə duən də zɩn bɩa fɩtwa. 9 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

Yoo tə nə pɩn, Zwezi swɩ̀n də zwansɩsarɩ

(Marəkə 4.10-12; Likə 8.9-10)

10 Zwezi karbɩa tə fàrɩ́ ba yí ʋ yɩra, ba bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n twá zwansɩsarɩ nə, n ma swɩ̀n lɩ̀à tə con?» 11 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń, á nì á pɩn á tɩ̀àn nə. Yá ba duən tə ba kʋ pubʋŋa təntə jə. 12 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə jə pubʋŋa mancɩn, Yɩɩ wá súrí kʋ, ʋ ga wá yà pubʋŋa tíú. Yá lìù tə, ʋ nə ba pubʋŋa jə, Yɩɩ wá jon mancɩn tə tətə, ʋ nə jə. 13 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à twá zwansɩsarɩ à ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba yɩ́á nə cə̀ lá, ba ga ba na, ba cʋga, yá ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń tə yɩrɩ. 14 Mə kʋ twá nətʋ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nii tə ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹Á zɩan wá nì zəni, á ga ba nì tə də̀ń. Á wá ywàŋá zəni, á ga ba won mama na. 15 Ba lɩ̀à təntə yáá tə̀lə́ də won mama. Ba zɩan swɩn. Ba yɩ́á pú. Ba ba pɩ̀à, sə ba yɩ́á də na won mama. Ba ga ba pɩ̀à, sə ba nì yoo. Ba mʋ̀ nə ba pɩ̀à, sə ba lwarɩ yoo ba pubʋŋa wa. Ba mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ bá vəvərə ba kwa ba ma sá ba cʋna, sə à mʋ̀ Yɩɩ zwɛ̀e ba yayɩran tə›.»

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dàń yɩ pupwən lɩ̀à, á mʋ̀ yɩ́á nə na lá, á zɩan də ga nə̀ń tə yɩrɩ. 17 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà də cɩ́gá tɩ̀án dáá, ba nə sóní, sə ba yà na kʋ tə, á nə na á ga nə̀ń. Yá ba ga wà kʋ nɩ, ba ga wà tə nì də».

Zwezi gwin wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń

(Marəkə 4.13-20; Likə 8.11-15)

18 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń: 19 Lìù tə mama, ʋ nə cʋga Yɩɩ pàrɩ̀ sʋ̀ràn tə, ʋ ga ba kʋ də̀ń nə̀ń, yɩ ndə cwəŋə tə nə, wobɩa tə nə tʋa ka nii nə. *Sɩtana yàá bà, ʋ lɩ kʋ tə, kʋ nə tʋa ba waa nə.

20 Wobɩa tə nə tʋa kapataran tɩa tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ sɛ̀e lala də pupoli. 21 Yá Yɩɩ sʋgʋ tə wà ʋ mʋ̀ lìù təntə pubʋŋa tə wa zwɩ zənzən, ʋ ga ba dɩ̀àn jə kʋ wa. Yá càn nə yí wá, nə à yə̀ə́ ba nə wʋwalɩ wá Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ, ʋ yàá pìí ʋ yá Yɩɩ cwəŋə.

22 Wobɩa tə nə tʋa casʋran tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, yá lʋʋ wiən twara də ka pɩ̀à jɩjə nə súə́ ʋ pubʋŋa tə. Tə wiən təntə mɛ dàń yà pú Yɩɩ sʋgʋ yuu nə. Kʋ mʋ̀ lìù təntə con, Yɩɩ sʋgʋ tə wà də̀ń jɩn kʋ pa wá.

23 Yá wobɩa tə nə tʋa tɩa nəzəŋu tə wa, nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ yàá cʋgʋ sʋgʋ tə, ʋ ga sɛ̀e kʋ zəni. Ʋ dàń yàá tʋŋa yozəŋə, ndə wobɩa nə zɩŋa bɩa nətʋ. Kʋ don zɩn bɩa bíí. Kʋ don də zɩn bɩa sapwɩtwa. Kʋ don zɩn bɩa fɩtwa».

Gakʋkwɩʋn don zwansɩsara

(Matiə 13.36-43, 49-50; 1 Korɛntə tɩ̀án 4.5)

24 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, kʋ tə nə nyɩn də Yɩɩ pàrɩ̀ tə. Bɛɛ don dùə̀ wodwii nəzəŋu ʋ kárá wa. 25 Tɩtɩn don nə, lɩ̀à nə dwɛ̀e máŋá wa, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dʋŋʋ twi, ʋ dù gakʋkwɩʋn bɩa kárá tə wa, ʋ ga lɛ. 26 Máŋá tə, wiən tə nə yí pwìí janʋ, gakʋkwɩʋn tə də nan, kʋ zɩga. 27 Bɛɛ tə tʋ̀tʋ̀nà ma bà, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: ‹Yuu tíú, n yà dùə̀ wozəŋə n kárá tə wa, sə gakʋkwɩʋn kʋ tə də nan yə̀n nə?› 28 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: ‹Kʋ yɩ dʋŋʋ nə fwa kʋ›. Tʋ̀tʋ̀nà tə ma pìí ba bwe wá, ba wʋ́: ‹N ba pɩ̀à, sə nə va nə mùrí kʋ gaʋ təntə, naaa?› 29 Bɛɛ tə ma le ba, ʋ wʋ́: ‹Ɔn ɔn! Á nə mùrí gakʋkwɩʋn tə, á wá mùrí mɩna tə də, á kə lá. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á dànà ká fwa kʋ! 30 Á yaga tə mama, á pa, tə bɩ. Yá tə zagʋ máŋá nə yí, à dàń wá swɩ̀n wocerə tə con, à wʋ́: Á díə́ yáá, á gɩan gamʋʋ tə, á vwa púlə́ púlə́, sə nə kə mən nə! Á dàń ga kén mɩna tə, á kə pulu wa!› »

Wobiu nəmanbiə don yuu wa zwansɩsara

(Marəkə 4.30-32; Likə 13.18-19)

31 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ ndə wobiu nəmaa nə, lìù nə tì ʋ dù ʋ kárá wa. 32 Kʋ mʋ̀ wobiu nəmaa tə nə yɩ wobɩa mama wa nəmaa. Yá kʋ dàń nə pén, kʋ yuu yàá doni tɩbii tə mama yun. Kʋ yàá fwa tɩ̀ʋ́, zənbii bà, tə fwa tə pwalan kʋ yuu wa».

Sabwarɩ yuu wa zwansɩsara

(Likə 13.20-21)

33 Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ zwansɩsara don, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ ndə sabwarɩ nə, kan nə ken mun zʋŋɩ batwa wa. Tə mama dàń ga zàn tə fʋlɩ».

Zwezi bɩrɩ kʋ tə nə pɩn, ʋ twá zwansɩsarɩ, ʋ ma kàrɩ̀ lɩ̀à

34 Tə yìə̀n tə mama yɩ Zwezi twá zwansɩsarɩ nə, ʋ ma bɩrɩ tə lɩ̀à tə nə. Ʋ yàá ba yoo swɩ̀n, də kʋ nə tà ʋ twá zwansɩsarɩ nə. 35 Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə sʋ̀ràn tə nii ma sú. Ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À wá súrí à nii, à ma twá zwansɩsarɩ, nə à bɩrɩ ba yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀, máŋá tə wa, Yɩɩ nə fwa lʋʋ».

Zwezi gwin gakʋkwɩʋn tə zwansɩsara tə də̀ń

(Matiə 13.24-30, 49-50)

36 Zwezi kɛ̀eń ʋ yá lalʋʋ tə, ʋ ga va sàń. Ʋ karbɩa tə ma pú ʋ kwa, ba va ba yí wá, ba ga wʋ́: «Gwin kárá tə gakʋkwɩʋn tə zwansɩsara tə də̀ń, n bɩrɩ nəba». 37 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə dwì mɩna nəzəŋə tə, nə yɩ *Ləzwənə-Biu* tə. 38 Kárá tə nə yɩ lʋʋ. Wodwii nəzəŋu tə nə yɩ Yɩɩ pàrɩ̀ lɩ̀à tə. Gakʋkwɩʋn tə nə yɩ *Sɩtana lɩ̀à tə. 39 Dʋŋʋ tə, ʋ nə dwì kʋ mʋ̀ gaʋ təntə nə, yɩ Sɩtana. Woceri tə nə yɩ lʋʋ zaŋʋ. Tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə za wiən tə, nə yɩ Yɩɩ *malɩkɛ tə. 40 Nətʋ ba nə pùrì gakʋkwɩʋn tə, ba kəni mən nə, mə kʋ wá yà nətʋ, lʋʋ zaŋʋ dɩɩn nə. 41 Ləzwənə-Biu wá tʋn ʋ malɩkɛ. Tə wá lɩ lɩ̀à tə mama ʋ pàrɩ̀ tə wa, ba nə pɩn lɩ̀à duən twá ba nə, ba ma dʋgʋ Yɩɩ tə, ba jén, də ba tə, ba nə tʋŋa yokʋkwɩnan tə. 42 Yá tə ga wá dɩlɩ ba mən bwálɩ́ wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba wá bubwi, ba ga dɩŋa ba jɩfwɩ ba fɩfaga. 43 Yá ba tə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba wá pəpəli ndə yɩcaʋ nə ba nyɩna Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

Wiən tə, tə kwənə nə dáá nə sə̀gə̀ zwansɩsara

(Ebərə-ba 11.24-26)

44 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə nyɩn ndə wiən tə, tə kwənə nə dáá, tə nə sə̀gə̀ kárá don wa. Bɛɛ ma na tə, ʋ tì ʋ kwɛn ʋ sə̀gə̀. Ʋ pùə́ nə poli zənzən tə, ʋ vəli ʋ yə̀ kʋ tə mama, ʋ nə jə, ʋ də́, ʋ ga pìí ʋ bà, ʋ yə̀ kʋ kárá təntə».

Kana bɩan zanan zwansɩsara

(Filipə tɩ̀án 3.7-11)

45 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə nyɩn ndə bayolu nə fwa nətʋ, də ʋ nə pɩ̀à kana bɩan zanan nəzəŋə. 46 Máŋá tə, ʋ nə nɩ kʋ nədʋ, kʋ nə ziən zənzən, ʋ vəli ʋ yoli ʋ wiən mama, ʋ nə jə, ʋ ga bà, ʋ yə̀ kʋ mʋ̀ kana bɩan zàŋʋ́ təntə».

Fəlijanʋ gə̀gə̀lù yuu wa zwansɩsara

47 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə kʋ́ʋ̀ nyɩn ndə fəlijana nə. Ba yàá dɩlɩ gə̀gə̀lù mʋʋ wa, kʋ ga janɩ fələ yiri mama. 48 Máŋá tə, kʋ nə súə́, fəlijana tə yàá van, kʋ ba lɩ bəbəru yuu, ba ga jə̀ń tɩa, ba kúrí fələ tə. Ba kəni fəlizəŋə tə fɩyaran wa, ba ga dʋga tə tə, tə nə ba ziən. 49 Mə nətʋ nə, kʋ wá yà lʋʋ zaŋʋ máŋá wa. *Malɩkɛ wá bà, tə pwɛ̀e wʋlʋnyɩna də cɩ́gá tɩ̀án duən nə, 50 sə tə ma dɩlɩ ba mən bwálɩ́ tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba wá bubwi, ba ga dɩŋa ba jɩfwɩ ba fɩfaga».

Sɩ́ʋ́n də dí yáá jɩjə

51 Máŋá tə wa, Zwezi nə zwɛ̀e zwansɩsarɩ tə, ʋ bwe ʋ karbɩa, ʋ wʋ́: «Á nì tə yìə̀n tə mama də̀ń?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Awo». 52 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «*Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tíú mama, ʋ nə jigə Yɩɩ pàrɩ̀ tə karbiu, nyɩn ndə dìə̀ tíú nə, ʋ nə lɩ wodʋra də wodwara ʋ wiən tə, tə kwənə nə dáá, wa».

Nazarɛtə tɩ̀án wà ba waa ken Zwezi nə

(Marəkə 6.1-6; Likə 4.16-30; Zwan 1.11)

53 Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n zwansɩsarɩ təntə ʋ zwɛ̀e, ʋ lɛ kʋ bwálɩ́ tə wa, ʋ vìí. 54 Ʋ dàń vəli ʋ nyɩna tɩʋ. Ʋ nə vəli ʋ yí lá, ʋ zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ʋ wulə ʋ kàrɩ̀ lantə. Yá kʋ dàń gwárɩ́ lɩ̀à tə mama, ba nə yɩn kʋ bwálɩ́ təntə wa. Ba ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Yə̀n nə nə ʋ nɩ wʋbʋŋa kʋ tə? Yá kʋ yɩ kʋ twá nətə, ʋ ma fwa yomɩlan tə tə? 55 Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ kapənta tə bìú tə, naaa? Ʋ nuu tə yɩrɩ nə tà Mari, naaa? Zwakə də Zwʋzɛfə də Simon də Zwidə tà ʋ nubɩa, naaa? 56 Yá ʋ nakwana tə mama mʋ̀ tətə yà tə̀lə́ nə tətəŋi wa, naaa? Yə̀n nə nə ʋ nɩ tə dɩ̀àn təntə?» 57 Yá kʋ mʋ̀ təntə dàń pɩn, ba yà ba wá sɛ̀e. Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Ba yàá zìlí Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ bwálɩ́ mama nə, yá ʋ nyɩna tɩʋ nə də ʋ dìə̀ wa, ba ba wá zìlí». 58 Kʋ bwálɩ́ tə wa, Zwezi wà yomɩlan zənzən fwa, ba nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e tə yɩrɩ.

14

Zwan-Batisə gʋrɩ tə yoo

(Marəkə 6.14-29; Likə 9.7-9)

1 Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, *Erodə, ʋ nə yɩ Galile nagwanaa tə yáá tíú, nì də, ba swɩ̀n Zwezi yoo. 2 Ʋ swɩ̀n ʋ kwa lɩ̀à con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ *Zwan-Batisə nə pìí ʋ bwin ʋ nan. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wàá yomɩlan ʋ fwa».

3 Kʋ yɩ cɩ́gá, Erodə yà pɩn, ba ja Zwan, ba vwa ba kə bàń dìə̀ wa. Erodə yà fwa nətʋ, ʋ zʋnʋ Filipə kan Erodɩadə yɩrɩ. 4 Zwan yà swɩ̀n Erodə con, ʋ wʋ́: «Kʋ wà mɛ, sə n jon Erodɩadə n ma fwa n kan».

5 Erodə yà pɩ̀à cwəŋə, sə ʋ ma gʋ Zwan, yá lalʋʋ tə fən yà jə wá, ba yà nə bʋŋa də, Zwan ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə yɩrɩ.

6 Dɩɩn don twi kʋ yí, kʋ nə yɩ Erodə lʋrʋ cànà dɩɩn. Erodɩadə bʋ̀á dàń ma sa candərə tə yáá con, Erodə pùə́ ga poli zənzən. 7 Ʋ dàń ma dù, ʋ wʋ́, ʋ wá pa wá kʋ tə mama, ʋ nə pɩ̀à. 8 Bʋ̀á tə nuu nə nì kʋ, ʋ swɩ̀n bʋ̀á tə con, sə ʋ va ʋ swɩ̀n Erodə con, ʋ wʋ́: «À pɩ̀à, sə n kə Zwan-Batisə yuu zʋŋa wa, n pa nə yəbə!»

9 Kʋ cʋ̀gʋ̀ pɩ̀ʋ́ Erodə pùə́, yá kʋ nə twá ʋ nikanɩ tə nə candərə tə yáá con, ʋ pɩn nii, sə ba pa kʋ bʋ̀á tə nə. 10 Ʋ dàń ma tʋn lìù, sə ʋ gwəŋə Zwan yuu bàń dìə̀ wa. 11 Ba tún ʋ yuu tə zʋŋa wa, ba ja bà, ba pa bʋ̀á tə nə, ʋ ma jon kʋ, ʋ pa ʋ nuu nə. 12 Zwan karbɩa ma bà, ba tì ʋ tɩgɩ tə, ba gùrì. Yá ba ga va ba swɩ̀n Zwezi con, kʋ tə nə tʋn.

Zwezi pùlì dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə

(Marəkə 6.30-44; Likə 9.10-17; Zwan 6.1-14)

13 Máŋá tə nə, Zwezi nə nì kʋ yoo təntə, ʋ nan lá nə. Ʋ vəli ʋ zʋ nɩ́á yuu bori, ʋ va bwálɩ́ nə, kʋ nə vàn kʋ nan kwa, ʋ cɩcɩ. Yá lalʋʋ tə nì kʋ. Ba dàń ma nan tɩan tə wa də nɛɛ, ba pú Zwezi kwa, ba vələ nɩ́á tə nii nə. 14 Máŋá tə wa, Zwezi nə nan nɩ́á yuu bori tə wa, ʋ nɩ lalʋʋ tə. Ba lɩ̀à tə yinəgə jɩn wá. Ʋ dàń ma wulə ʋ zwɛ̀e ba yayɩŋa yayɩran.

15 Máŋá tə, tɩa nə yí, Zwezi karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba wʋ́: «Máŋá wulə ka lɛ, yá bwálɩ́ tə ga ba yigə. Pa lalʋʋ tə pìí, kʋ va tɩan tə wa, kʋ yə̀ wodiu». 16 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Ba wà mɛ, sə ba vìí. Á tətə pɩan ba wodiu, sə ba də́!» 17 Yá ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ yɩ dipɛn bonu də fələ bələ cɩcɩ, nə nə jə». 18 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á jana tə, á ja bà yəbə!»

19 Kʋ kwa nə, ʋ dàń ma pa nii lalʋʋ tə nə, ʋ wʋ́, kʋ jənə gaʋ tə yuu wa. Ʋ dàń ma tì dipɛn bonu tə də fələ bələ tə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ fʋ fʋ dipɛn tə, ʋ ga tì ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ba tàrɩ̀ lalʋʋ tə. 20 Ba lìù mama dí ʋ sú. Yá Zwezi karbɩa tə ga pɛ̀e tə mumunə tə, ba sú fɩyaran fugə bələ. 21 Ba tə mama nə dí nii yí ndə bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə, kana də bìsɩ́ná nii ba lá nə də́.

Zwezi vəli mʋnaa nɩ́á yuu wa

(Marəkə 6.45-52; Zwan 6.16-21)

22 Kʋ kwa nə, lala Zwezi kálʋ́ ʋ karbɩa tə, ʋ pa ba zʋ nɩ́á yuu bori tə wa. Ʋ pɩ̀à, sə ba dí yáá, ba va ba dɩ̀àn wá mʋnaa tə bəbəru tə don nii nə, sə ʋ ga kə lalʋʋ tə cwəŋə nə. 23 Yá máŋá tə nə, ʋ nə dʋgʋ lɩ̀à tə, ʋ dɩ̀gà paan yuu bwálɩ́ nə, kʋ nə nan kwa con, sə ʋ jʋn Yɩɩ. Tɩa yí, də ʋ cɩcɩ nə jə̀ń lá.

24 Nɩ́á yuu bori tə yà manwarɩ, kʋ wulə mʋnaa tə tətəŋi wa. Nɩkulə tə yà wulə tə mà kʋ, vʋʋ tə yà nə fuli kʋ zɩga ba nə yɩrɩ. 25 Tɩbɩnakʋnʋn wa, Zwezi zàn ʋ zɩga nɩ́á tə yuu wa, ʋ ma vəli ʋ karbɩa tə con. 26 Yá máŋá tə, ba nə nɩ wá, ʋ vəli nɩ́á tə yuu wa, fən zʋa ba zənzən, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ yɩ wojijiru!» Ba dàń ma wulə ba mà bayalan níə́, fən nə zʋa ba yɩrɩ. 27 Zwezi ma swɩ̀n ba con lala, ʋ wʋ́: «Á dàŋá á jɩ̀àn! Kʋ yɩ à mʋ̀! Á dànà ká pa fən ja aba!»

28 Piyɛrə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ nə yɩ n mʋ̀ cɩ́gá, pa, sə à də va nɩ́á tə yuu wa, à bà n con». 29 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» Piyɛrə nan nɩ́á yuu bori tə wa, ʋ va nɩ́á tə yuu, ʋ vələ Zwezi con. 30 Yá máŋá tə nə, ʋ nə nɩ də vʋʋ tə dáá, fən zʋa wá. Yá máŋá tə, ʋ nə wulə ʋ mʋ̀rɩ̀ nɩ́á tə wa, ʋ mà nii, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, jon nə!»

31 Lala, Zwezi te ʋ jɩɩn, ʋ ja wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, n nə wà n waa ken à nə wuuu, nətʋ! Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma bɛ̀eé?»

32 Ba mama bələ ma pɛ̀e duən, ba zʋ nɩ́á yuu bori tə wa. Yá vʋʋ tə də zɩgɩ. 33 Zwezi karbɩa tə mama, ba nə yɩn nɩ́á yuu bori tə wa, tʋa ʋ yáá con, ba ga wʋ́: «N cɩ́gá yɩ Yɩɩ-Biu!»

Zwezi zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran Zwenezarɛtə nə

(Marəkə 6.53-56)

34 Ba nə galʋ mʋnaa tə, ba zwɛ̀e, ba zʋa Zwenezarɛtə nagwanaa wa. 35 Ba nə yí tɩa ba zwɛ̀e də kʋ bwálɩ́ təntə, lɩ̀à tə lwarɩ Zwezi. Ba dàń ma man bwálɩ́ mama nə də, Zwezi twi. Ba ja yayɩŋa zənzən, ba bà ʋ con. 36 Ba lòrì wá, sə ʋ yá, sə ba dwen ʋ gànʋ̀ cɩcɩ nii nə. Yá lɩ̀à tə mama, ba nə dwen kʋ nə, ba yàá na yazurə.

15

Nɩbara yofwamɩnan yuu wa kàrà

(Marəkə 7.1-13; Likə 11.37-41)

1 Kʋ kwa nə, *Farɩzɩan-ba də *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án nan *Zwerizalɛmə, ba bà, ba bwe Zwezi, ba wʋ́: 2 «N karbɩa tə, ba ba ba jɩ̀àn sɩn, ba ma də́ wodiu, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, ba ba nə nɩbara yofwamɩnan tə nii zìlí?» 3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dàń yɩ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á də ba Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nii zìlí, á yofwamɩnan tə yɩrɩ? 4 Yɩɩ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Zìlí n nuu də n nyɩna. Yá lìù tə, ʋ nə zɩrɩ ʋ kə ʋ nuu də ʋ nyɩna nə, ʋ mɛ, sə ba gʋ wá›. 5 Yá á mʋ̀ bɩrɩ də, lìù nə swɩ̀n ʋ nuu də ʋ nyɩna con nə, ʋ wʋ́: ‹N tori tə, à yà nə wá ma san mʋ́, yɩ à tún, sə kʋ ya *joŋi, kʋ pa Yɩɩ nə›. Kʋ mʋ̀ tíú təntə kʋ́ʋ̀ tà kálʋ́, sə ʋ zìlí ʋ nuu də ʋ nyɩna. 6 Mə nətʋ nə á goŋi Yɩɩ sʋgʋ tə, á dʋga, sə á ga twá á yofwamɩnan tə nə. 7 Níə́ bələ tɩ̀án-ba! Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi yà jə cɩ́gá də, ʋ nə dí yáá ʋ swɩ̀n á yoo, fuən mama, ʋ wʋ́:

8 ‹Lɩ̀à-ba tə yɩ ba zìlí à mʋ̀ Yɩɩ də ba nii cɩcɩ. Yá ba waa ga ŋʋ́ná də nə. 9 Ba yɩjʋnɩ tə yɩ tʋtʋ. Kʋ tə, ba nə kàrɩ̀ ba bɩrɩ, nə yɩ ləzoni kàrà də ba yofwamɩnan nə, tə yɩrɩ›.»

Wiən tə nə pɩn, ləzwənə bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con

(Marəkə 7.14-23)

10 Kʋ kwa nə, Zwezi bon lalʋʋ tə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á cʋga, á ga nì kʋ tə! 11 Kʋ tà won tə, kʋ nə zwɩ ləzwənə nii, nə pɩn, ʋ bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con. Kʋ yɩ won tə, kʋ nə naŋa ʋ nii wa nə pɩn, ʋ bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con».

12 Zwezi karbɩa tə dàń ma fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «N yə̀ə́ də, n sʋgʋ tə dí *Farɩzɩan-ba tə?» 13 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «À nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, wá múrí tɩ̀ʋ́ tə mama, ʋ nə wà cwén. 14 Á yaga Farɩzɩan-ba! Ba yɩ ndə lilirən nə vaŋa lilirən nə. Yá də liliu nə van ʋ don liliu, ba mama bələ wá tʋ gwàlʋ́ wa».

15 Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Bɩrɩ zwansɩsara tə də̀ń nəba!»

16 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á də tə yɩ lɩ̀à tə, á nə wàrɩ̀ yoo də̀ń á nì? 17 Á yə̀rì də, kʋ tə mama nə zwɩ lìù nii, yàá va ʋ pùə́ wa. Kʋ kwa nə, kʋ yɩ ʋ yàá twa kʋ, ʋ dʋgʋ kaduəyuu bwálɩ́ nə. 18 Yá kʋ tə nə naŋa nii wa, yɩ kʋ zɩgɩ waa kʋ ma naŋa. Mə kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, ləzwənə bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con. 19 Kʋ yɩ ləzwənə waa nə, pubʋŋɩ kʋkwɩnan yàá nan, tə yugə wá, tə pɩn ʋ gwɩ lɩ̀à, tə pɩn ʋ cwàrɩ̀, tə pɩn ʋ ŋwɩ̀n, tə pɩn ʋ kʋnɩ kʋnkʋn, ʋ keni lɩ̀à nii nə, tə pɩn ʋ kʋkʋlɩ Yɩɩ yɩrɩ tə. 20 Mə tə mʋ̀ nə pɩn, ləzwənə bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con. Kʋ tà ka də́, də n nə wà n jɩ̀àn sɩn nə, wàá kʋ pɩn, ləzwənə bɩcan yanɩ nəzonu Yɩɩ yáá con».

Kavee don ken ʋ waa Zwezi nə

(Marəkə 7.24-30)

21 Kʋ kwa nə, Zwezi lɛ lá nə, ʋ va nagwanaa tə wa, Tirə də Sidon tɩan tə nə wulə kʋ wa. 22 Kan don, ʋ nə yɩ Kanan lʋʋ nii tɩ̀án bʋ̀á, nan bwálɩ́ təntə wa, ʋ bà Zwezi con, ʋ ga bubwi, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, dəri à yinəgə! *Zini wʋwalɩ à bʋ̀á, kʋ kəni càn ʋ nə zənzən». 23 Yá Zwezi wà yoo swɩ̀n. Ʋ karbɩa tə ma fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba lòrì wá, ba wʋ́: «Swɩ̀n ʋ con, sə ʋ vìí! Ʋ nə púə́ nə kwa, ʋ fwa zuzugu tə yɩrɩ». 24 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Yɩɩ tʋn nə *Yɩzərayɛlə dwíí tə cɩcɩ con, ba nə yɩ ndə pee nə, tə nə jén». 25 Yá kan tə twi, ʋ tʋ ʋ yáá con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, san nə!» 26 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ wà mɛ, sə ba tì bìsɩ́ná wodiu, ba dɩlɩ kukurbii yáá». 27 Kan tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Awo, kʋ yɩ cɩ́gá Yuu-Tiu, yá kukurbii tə dàń nə də́ mumunə tə, tə nə naŋa tə tɩ̀án tə jɩɩn, tə twɩ tɩa». 28 Zwezi dàń ma pìí ʋ le wá, ʋ wʋ́: «Kan, n cɩ́gá ken n waa à nə, mɩ́ámɩ́án. Kʋ tə, n nə pɩ̀à tə wá jì». Kʋ máŋá təntə wa, də ʋ bʋ̀á tə nɩ yazurə.

Zwezi zwɛ̀e yayɩran zənzən

(Marəkə 7.31-37)

29 Zwezi kʋ́ʋ̀ zàn, ʋ vìí tə bwálá təntə wa. Ʋ vəli Galile mʋnaa tə nii nə, ʋ dɩ̀ paan don yuu wa, ʋ jə̀ə́ lá. 30 Lalʋʋ dàń ga twi ʋ con, də ba wa gwànán, də lilirən, də ləzwənkɩkaran, də bərən, də yayɩŋa duən zənzən. Ba jɩn ba mama ba va Zwezi yáá con, yá ʋ ga zwɛ̀e ba yayɩran. 31 Kʋ gwárɩ́ lalʋʋ tə zəni, də máŋá tə, ba nə nɩ bərən tə swɩ̀n, ləzwənkɩkaran wiən nə twe, gwànán nə vəli, də lilirən nə na. Ba dàń wulə ba bwɩ *Yɩzərayɛlə Yɩɩ tə nə.

Zwezi pùlù dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ banɩa nə

(Marəkə 8.1-10; Matiə 14.15-21)

32 Zwezi dàń bon ʋ karbɩa tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lalʋʋ tə yinəgə jə nə, ba nə wulə də nə dɩan batwa nətən, ba ga ba won jə, ba də́ tə yɩrɩ. À ba pɩ̀à, sə à pa ba vìí də niən. Ba dɩ̀àn wàá tə zwɛ̀e cwəŋə yuu, ba twɩ». 33 Karbɩa tə ma bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə, nə wá na wodiu, nə pa lalʋʋ kʋ tə mama də́ kʋ sú, bwálɩ́ kʋ tə wa, won mama nə tə̀lə́?» 34 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Dipɛn bagalɩ nə, á jə?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Dipɛn barpɛ də fəlibii mancɩn nə wulə».

35 Kʋ kwa nə, ʋ dàń pɩn nii lalʋʋ tə nə, sə ba jə̀ń tɩa. 36 Ʋ dàń ma tì dipɛn barpɛ tə, də fələ tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ fʋ fʋ tə, ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ba ma tàrà lalʋʋ tə. 37 Ba lìù mama dí ʋ sú. Karbɩa tə ga pɛ̀e tə mumunə, tə nə ga, ba sú tìí barpɛ. 38 Ba tə mama, ba nə dí tə yí, ndə bara mʋ̀rʋ̀ banɩa nə. Kana də bìsɩ́ná nii ba lá nə də́. 39 Zwezi nə pa, lalʋʋ tə vìí kwa nə, ʋ zʋa nɩ́á yuu bori tə wa, ʋ va Magadan nagwanaa wa.

16

Lɩ̀à pɩ̀à, sə ba ja Zwezi də̀ń nə

(Marəkə 8.11-13; Likə 12.54-56; Matiə 12.38-42)

1 *Farɩzɩan-ba də *Sadɩsɩan-ba fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, sə ba ma wànɩ́ ba ja ʋ də̀ń nə. Ba lòrì wá, sə ʋ twá mɩmɩnʋ nə, ʋ ma bɩrɩ ba də, ʋ dɩ̀àn tə yɩ tə nan Yɩɩ con. 2 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Də yɩcaʋ nə pɩ̀à, kʋ zʋ, á yàá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Tɩa tə wá yà zəni, lanworu tə nə yɩ nəsɩan yɩrɩ.› 3 Yá jɩjʋ fuən fuən, á yàá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Dwà wá nà zə̀n, tɩa tə yáá nə beri yɩrɩ.› Á wàá tɩa yáá nə yɩ nətʋ á lwarɩ, yá á ga wàrɩ̀ sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə Yɩɩ mɩmɩnan tə də̀ń á lwarɩ. 4 Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à tə, á yɩ lakʋkwɩnan, á ba Yɩɩ cɩcɩ nə twá. Yá á mʋ̀ nə pɩ̀à, sə á na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà yoo tə, kʋ nə yí Zwʋnasə*». Ʋ dʋgʋ ba lá, ʋ ga ja kʋ ʋ lɛ ʋ vìí.

Farɩzɩan-ba də Sadɩsɩan-ba sabwarɩ

(Marəkə 8.14-21)

5 Máŋá tə nə, karbɩa tə nə lɛ mʋnaa tə bəbəru tə don nə, ba yà swɛ̀eé, sə ba tì dipɛn, ba kə ba yuu. 6 Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á zurə á yɩra, á cɩa á tɩ̀àn nə zəni də *Farɩzɩan-ba də *Sadɩsɩan-ba sabwarɩ tə!» 7 Karbɩa tə ma swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Ʋ swɩ̀n nətʋ, nə nə wà dipɛn tì tə yɩrɩ». 8 Zwezi yəni kʋ tə, ba nə swɩ̀n, ʋ dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á swɩ̀n də, kʋ yɩ á nə wà dipɛn jɩn, á ja bà tə nə pɩn, à swɩ̀n sabwarɩ yoo? Á na, á nə ba á waa keni à nə mɩ́ámɩ́án nətʋ! 9 Á tə ba nə̀ń, naaa? Á lie á tɩ̀àn dipɛn bonu tə yoo, à nə pwɛ̀e à pa lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ bonu tə nə. Sə á lìí dipɛn fɩyaran tə nii, á nə pɛ̀e, á ja vìí! 10 Yá á tə lie á tɩ̀àn dipɛn barpɛ tə yoo, à nə pwɛ̀e à pa lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ banɩa tə nə. Sə á lìí dipɛn tìí tə nii, á nə pɛ̀e, á ja vìí! 11 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á wà nì də, kʋ tà dipɛn tətə yoo nə, à swɩ̀n á con? Á cɩa á tɩ̀àn nə də Farɩzɩan-ba də Sadɩsɩan-ba sabwarɩ tə».

12 Karbɩa tə dàń lwarɩ də, kʋ tà dipɛn sabwarɩ nə, Zwezi swɩ̀n, sə ba cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də kʋ, kʋ yɩ Farɩzɩan-ba də Sadɩsɩan-ba kàrà tə yoo, nə ʋ swɩ̀n.

Piyɛrə bɩrɩ də, Zwezi yɩ Yɩɩ nə kúrí

(Marəkə 8.27-30; Likə 9.18-21; Zwan 6.66-69)

13 Zwezi vəli nagwanaa don wa, kʋ nə bwələ tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Filipə Sezare›. Ʋ bwe ʋ karbɩa tə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à tə swɩ̀n *Ləzwənə-Biu† tə yuu wa?» 14 Ba ma le, ba wʋ́: «Lɩ̀à duən wʋ́, n yɩ *Zwan-Batisə, ba duən wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli, ba duən də ga wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zweremi, nə à yə̀ə́ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə don». 15 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Sə á mʋ̀ con nə, wàà nə á wʋ́, à yɩ?» 16 Simon Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, tə bìú».

17 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zwʋnasə bìú Simon, n yɩ pupwən lìù, kʋ nə tà ləzwənə nə bɩrɩ mʋ́ kʋ yoo tə yɩrɩ. Kʋ yɩ à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə. 18 Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N yɩrɩ nə yɩ Piyɛrə, kʋ də̀ń nə yɩ pɩ̀ʋ̀. À wá kə à lɩ̀à tə púlí tə kʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ̀ təntə yuu wa, ndə lìù nə tún dìə̀ dəkuu pɩ̀ʋ̀ yuu nətʋ. Tɩan də tə dɩ̀àn mama, tə ba wànɩ́ tə cʋ̀gʋ̀ kʋ púlí təntə. 19 À wá pa mʋ́ Yɩɩ pàrɩ̀ borbɩa tə. Kʋ tə, n nə wá vɩ tɩa yuu wa, kʋ wá yà nətʋ Yɩɩ *sàń də nə. Kʋ tə, n nə wá sɛ̀e tɩa yuu wa, kʋ wá yà nətʋ Yɩɩ sàń də nə».

20 Kʋ kwa nə, Zwezi dùə̀ sú ʋ karbɩa tə nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ, ba pa lìù mama yəni də, ʋ mʋ̀ nə yɩ Kərisə.

Zwezi swɩ̀n ʋ tɩan tə, də ʋ ka bwin ka nan tə yoo

(Marəkə 8.31–9.1; Likə 9.22-27; 14.25-27)

21 Kʋ nə zɩgɩ kʋ máŋá təntə wa, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, də kʋ yɩ kálʋ́, sə ʋ va *Zwerizalɛmə. Mə kʋ mʋ̀ tɩfarʋ tə wa, ʋ wá də́ càn zənzən *Zwifə-ba *nəkwɩna, də ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án-ba yáá con. Ba wá gʋ wá, yá dɩan batwa nii nə, ʋ wá pìí ʋ bwin ʋ nan.

22 Piyɛrə dàń ma bon Zwezi, ʋ ja nan kwa, ʋ ga caga ʋ nii nə, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, Yɩɩ dàn ká ja bà! Kʋ tə bá yí mʋ́, abada». 23 Yá Zwezi dàń pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Ja pɩ̀à bwálɩ́, *Sɩtana! N cɩ̀gà à cwəŋə nə, n nə ba bʋŋa ndə Yɩɩ nə, n nə yɩ n bʋŋa ndə ləzoni nə tə yɩrɩ».

24 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama nə pɩ̀à, sə ʋ bà ʋ twá à nə, sə kʋ tíú kʋ́ʋ̀ dàn ká tì ʋ tɩ̀àn, ʋ ma fwa ʋ təntɩan puswənə. Kʋ tíú mɛ, sə ʋ sɛ̀e, ʋ twá ʋ də́ càn, də nə kʋ ja vələ ʋ tɩan dagarʋ tə yuu wa. 25 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá dʋgʋ ʋ mɩɩ tə à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ tíú wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 26 Kʋ funə wa yə̀n nə kʋ pa lìù nə, də ʋ nə nɩ tɩa yuu jɩjə tə mama, yá ʋ ga kwɩ̀n mɩɩ tə nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con? Won wulə ləzwənə nə wá pa, sə kʋ ma yə̀ ʋ mɩɩ tə kʋ jon, naaa? 27 *Ləzwənə-Biu‡ tə wá bà, ʋ nyɩna Yɩɩ dun tə wa də ʋ *malɩkɛ. Yá ʋ wá ŋwɩ́n lìù mama, ndə ʋ nə tʋn nətʋ. 28 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba tə duən, ba nə wulə yəbə bá tɩ də ba nə wà Ləzwənə-Biu tə nɩ, ʋ twi də ʋ pàrɩ̀ tə».

17

Zwezi lwàń ʋ tɩ̀àn

(Marəkə 9.2-13; Likə 9.28-36; 2 Piyɛrə 1.16-18)

1 Dɩan bardʋ kwa nə, Zwezi jɩn Piyɛrə də Zwakə, ʋ súrí Zwakə nubiu Zwan nə, ʋ ja ba ʋ va paan nədarʋ yuu, ʋ də ba cɩcɩ. 2 Ʋ lwàń ʋ tɩ̀àn ba yɩ́á yuu, ʋ yáá wulə ka pəpəli, ndə yɩcaʋ nə. Yá ʋ ganan də lwàń nəpwənə, ndə poni nə. 3 Yá ʋ karbɩa tə dàń na *Moyizə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli, ba swɩ̀n də Zwezi. 4 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ ziən də, nə nə wulə yəbə. Də n nə pɩ̀à, à wá pú gansilə batwa yəbə. N mʋ̀ nədʋ, Moyizə nədʋ, Eli də nədʋ».

5 Ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n máŋá tə wa, də bakwan kʋ nə cɩcɩlɩ twi, kʋ pú ba yuu nə. Yá kori ga nan kʋ wa, kʋ wʋ́: «Ʋ tə yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́. Á cʋga ʋ nii!» 6 Máŋá tə nə, karbɩa tə nə nì kori təntə, fən jɩn ba zənzən, ba tʋ tɩa ba yáá yuu. 7 Zwezi fàrʋ́ ʋ yí, ʋ dwen ba yɩra, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á zaŋa yɩɩ nə! Á dànà ká pa fən ja aba!» 8 Ba nə zɩ̀n ba yéé, ba kə yɩɩ nə, ba kʋ́ʋ̀ wà lìù don nɩ, ba súrí Zwezi nə.

9 Ba nə nan paan tə yuu ba cwi, Zwezi pɩn ba nii, ʋ wʋ́: «Á dànà ká swɩ̀n yoo kʋ tə, á bɩrɩ lìù mama nə, kʋ jə vələ, *Ləzwənə-Biu* tə tɩan də ʋ ka pìí ka bwin».

10 Zwezi karbɩa tə dàń ma bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə wʋ́, də Eli nə wá dí yáá, ʋ bà?» 11 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Eli mɛ, sə ʋ cɩ́gá bà, ʋ kwɛn tə mama. 12 À mʋ̀ dàń nə swɩ̀n kʋ, á con: Eli manwarɩ ʋ bà, lɩ̀à tə ga wà lwarɩ. Yá ba tì wá, ba ma fwa ba tə swə tə. Mə nətʋ nə, ba wá kə Ləzwənə-Biu tə càn wa».

13 Karbɩa tə dàń ma lwarɩ də, kʋ yɩ *Zwan-Batisə yoo nə ʋ swɩ̀n.

Zwezi lɩ zini bìú don yuu wa

(Marəkə 9.14-29; Likə 9.37-42)

14 Máŋá tə, ba nə yí bwálɩ́ tə, lalʋʋ tə nə wulə, bɛɛ don fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ tʋ ʋ nadwana yuu ʋ yáá con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: 15 «*Yuu-Tiu dəri à bìú tə, ʋ nə twɩ kwaran, tə yinəgə, ʋ na càn zənzən. Kʋ nə zàn ʋ wàá, ʋ twɩ mən wa, nə à yə̀ə́ nɩ́á wa. 16 À ja wá, à bà n karbɩa tə con, yá ba wà wá wànɩ́ ba pa, ʋ na yazurə». 17 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à-ba, á tə nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e, á ga fwa yotələn! Dɩan bagalɩ nə à tə wá yà də aba? Kʋ yɩ à wá ja pɩ́nʋ́ kʋ mɛ nətə də aba? Á jana bisɩmaa tə, á ja bà à con!» 18 Zwezi ma swɩ̀n ʋ zɩgɩ *zini tə nə. Kʋ ma nan kʋ yá bisɩmaa tə, ʋ ga na yazurə, naa nədʋ.

19 Karbɩa tə ma fàrʋ́ ba yí Zwezi tətə yɩra, ba bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, nə wà wànɩ́ nə lɩ zini tə?» 20 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ á nə ba á waa keni à nə wuuu tə yɩrɩ. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də á nə ken á waa à nə, ka nə dáá ndə gabiu nəmanbiə nə, á wá wànɩ́ á swɩ̀n paan ka tə con: ‹Zàn yəbə, n pə̀ń lá con›, yá kʋ ga wá zàn. Won tə̀lə́, á nə ba wànɩ́, á fwa».

[ 21 Yá kʋ dàń nə yɩ yɩjʋnɩ də nivori nə nə kʋ wá twá, ba ma lɩ kʋ zini yiri kʋ tə.]

Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ tɩan tə, də ʋ ka bwin ka nan tə yoo

(Marəkə 9.30-32; Likə 9.44-45)

22 Máŋá tə, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə wulə ba vəli Galile nagwanaa tə wa, Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «*Ləzwənə-Biu† tə mɛ, sə ba ja wá, ba kə ləzoni jɩ̀àn wa. 23 Ba wá gʋ wá, yá dɩan batwa nii nə, ʋ wá pìí ʋ bwin ʋ nan». Karbɩa tə pwìí cʋ̀gʋ̀ zənzən kʋ yoo təntə yɩrɩ.

Yɩɩ dìə̀ lanpoo tə ŋwɩ́rán yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 10.32; Matiə 22.15-22)

24 Máŋá tə wa, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə yí Kapɛrənayimə, *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ lanpolɩna tə fàrʋ́ ba yí Piyɛrə yɩra, ba ga bwe wá, ba wʋ́: «Á karnyɩna tə ŋwɩ́n Yɩɩ dìə̀ lanpoo tə, naaa?» 25 Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «Awo, ʋ ŋwɩ́n kʋ». Máŋá tə wa, Piyɛrə nə zwɩ dìə̀ tə wa, Zwezi nə təntən ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Simon‡ bɛ̀eɛ̀e nə n bʋŋa yoo kʋ tə yuu wa? Wàà nə ŋwɩ́n lanpoo, ʋ pɩn tɩa yuu pɛ̀egá nə? Wàà nə yàá lá wiən, ʋ pɩn tɩa yuu pɛ̀egá nə? Kʋ ya tɩʋ tɩ̀án, nə à yə̀ə́ vərə nə yàá fwa kʋ?» 26 Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «Vərə nə». Zwezi swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə nə, tɩʋ tɩ̀án tə mʋ̀ tɩ ba tɩ̀àn, ba ba won ŋwɩ́n. 27 Yá, sə nə dàn ká cʋ̀gʋ̀ lanpolɩna tə pwìí nə, vəli mʋnaa tə wa, n dɩlɩ gwala nɩ́á tə wa. Təntən fəli tə nii, n nə wá ja, súrí kʋ nii, n wá na səbiu lá, kʋ nə wá ŋwɩ́n à də mʋ́ lanpoo».

18

Wàà nə wá doni nə mama Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa?

(Marəkə 9.33-37; Likə 9.46-48; 22.24-27)

1 Kʋ máŋá tə wa, karbɩa tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, ba bwe wá, ba wʋ́: «Wàà nə dwə nə mama Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa?» 2 Zwezi ma bon bisɩmaa, ʋ zɩgɩ wá ba tətəŋi wa, 3 ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á nə wà lwàń, á jì ndə bìsɩ́ná nə, á bá zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 4 Lìù tə, ʋ nə wá doni á mama Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, yɩ lìù tə, ʋ nə wá mun ʋ tɩ̀àn, ʋ ga jì ndə bisɩmaa nə. 5 Lìù tə, ʋ nə jɩn bisɩmabiə zəni, ndə wà tə nə à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ yɩ à mʋ̀ tətə nə, kʋ tíú jɩn zəni».

Cʋna nə ba ziən nətʋ

(Matiə 5.29-30; Marəkə 9.42-48; Likə 17.1-12)

6 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yá lìù tə, ʋ nə pɩn, labwana təntə, ba nə keni ba waa à nə wuuu, don twá ʋ nə, ʋ dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə, ka jén, kʋ wá kʋkwanɩ kʋ tíú con nə, də ba nə vwə kapan nəfarʋ ʋ bɩan nə, ba ja va ba dɩ mʋʋ nɩ́á də̀ń nə. 7 Lɛɛ wá yà tɩa yuu də yìə̀n nə dáá, tə nə pɩn ləzoni fwa cʋna! Tə mʋ̀ yìə̀n təntə də wàrɩ̀, tə zwɛ̀e tɩa yuu wa. Yá lɛɛ dàń nə wá yí lìù tə, ʋ nə wá pa, ʋ don fwa cʋna.

8 Kʋ nə yɩ də kʋ wá twá n jɩɩn nə, nə à yə̀ə́ n naa nə, sə n ma fwa cʋna, gwəŋə tə n dɩlɩ yɩŋʋna də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə nɩ mɩɩ tə Yɩɩ con, də jɩɩn kuku, nə à yə̀ə́ də naa kuku, kʋ doni, də n nə jə jɩ̀àn tə mama, nə à yə̀ə́ nɛɛ tə mama, ba ga tì mʋ́ ba dɩlɩ mən wa, tə nə ba dəŋə. 9 Kʋ nə kʋ́ʋ̀ yɩ kʋ twá n yii nə, n ma fwa cʋna, ja kʋ, n lɩ n dʋgʋ yɩŋʋna də mʋ́. Kʋ kʋkwa kʋ pa mʋ́, də n nə nɩ mɩɩ Yɩɩ con də yii nədʋ, kʋ doni, də n nə jə yɩ́á bələ, ba ga tì mʋ́ ba dɩlɩ mən dìə̀ tə wa».

Piə tə nə jén tə yuu wa zwansɩsara

(Likə 15.3-7)

10 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká gwiən labwana tə, ba nə ba dun jə. Ba wa ladʋa də tətə. Máŋá mama ba *malɩkɛ nə zɩga à nyɩna Yɩɩ yáá con, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. 11 [*Ləzwənə-Biu* tə twi tɩa yuu, sə ʋ jon lɩ̀à tə, ba nə jén, ʋ pa Yɩɩ nə.]

12 Də lìù nə jə pee bíí, ka nədʋ ga jén, ʋ wá yá tə sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ tə duən tə paan tə yuu wa, ʋ ga va ʋ pɩ̀à ka tə, ka nə jén tə. Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa kʋ yuu wa? 13 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ʋ ga nə nɩ ka, ʋ pùə́ wá poli, kʋ mʋ̀ piə təntə yɩrɩ, kʋ doni tə sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ tə duən tə, tə nə wà jén tə. 14 Mə nətʋ nə, á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, də ba pɩ̀à, sə ba mʋ̀ labwana təntə nədʋ jén».

N nubiu nə cʋ̀gʋ̀ nə yoo

(Galasi tɩ̀án 6.1; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 3.14-15)

15 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Də n nubiu nə cʋ̀gʋ̀, n nə vəli n yí wá, n ga bɩrɩ wá ʋ cʋna tə, n mʋ̀ də wá bələ pwərə wa. Ʋ nə cʋgʋ n nii, də n jon wá, n kə cwəŋə nə. 16 Yá ʋ dàń nə nə vɩga, sə ʋ cʋgʋ n nii, tì lìù nədʋ, nə à yə̀ə́ lɩ̀à bələ, n súrí n tɩ̀àn nə, sə kʋ ma yà ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Kʋ mɛ, sə kʋ ja lɩ̀à bələ, ba nə yə̀ə́ kʋ yoo tə, nə à yə̀ə́ lɩ̀à batwa.› 17 Yá ʋ tə nə vɩga, sə ʋ cʋgʋ ba nii, sə n swɩ̀n kʋ *Kərisə lɩ̀à púlí tə con. Yá ʋ tə nə vɩga, sə ʋ cʋgʋ lɩ̀à təntə, sə n tì wá, n ma fwa ndə lìù tə nə, ʋ nə yə̀rì Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ndə lanpolɩnʋ nə».

Zwezi kàrɩ̀ yɩjʋnɩ yoo

18 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ tə, á nə wá vɩ tɩa yuu wa, kʋ wá yà nətʋ Yɩɩ *sàń də nə. Kʋ tə, á nə wá sɛ̀e tɩa yuu wa, kʋ wá yà nətʋ Yɩɩ sàń də nə.

19 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n kʋ á con: Kʋ nə ya á lɩ̀à bələ, də nə ken duən nə tɩa yuu wa, sə á ma lòrì won mama yɩjʋnɩ wa, à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, wá pa kʋ aba. 20 Cɩ́gá, bwálɩ́ tə nə, lɩ̀à bələ, nə à yə̀ə́ batwa nə ken duən nə à mʋ̀ yɩrɩ tə nə, à wulə ba tətəŋi wa».

Nətʋ lìù nə mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ kwɛn yoo ʋ lɩ ʋ də ʋ don pwərə wa

(Matiə 6.12, 14-15; Efɛzə tɩ̀án 4.32; Zwakə 2.13)

21 Piyɛrə dàń ma fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, nɛɛ bagalɩ nə à mɛ, sə à sɛ̀e à kwɛn yoo à lɩ à mʋ̀ də à don pwərə wa, ʋ nə cʋ̀gʋ̀ à nə, máŋá mama wa? Sə kʋ ya nɛɛ barpɛ, naaa?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: 22 «À wà swɩ̀n də nɛɛ barpɛ nə mɛ, à wʋ́, sə kʋ ya nɛɛ sapwɩtwa də fugə dəkurən barpɛ.

23 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nyɩn ndə pɩ̀ʋ́ don nə zàn, sə ʋ ma jon ʋ jɩŋa ʋ tʋ̀tʋ̀nà con, ʋ kə duən nə. 24 Ʋ nə wulə ʋ gàlɩ̀ máŋá tə wa, ba jɩn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə don, ba bà ʋ con, ʋ jɩŋɩ nə yí sɩ́án səbikʋlan† mʋ̀rʋ̀ fugə (10 000). 25 Kʋ bɛɛ təntə yà ba won jə, sə ʋ ma ŋwɩ́n səbiu təntə. Ʋ yuu tíú tə ma pa nii, sə ba ja wá ba yə̀ ndə yoŋu nə, sə ba ga yə̀ ʋ kan də ʋ bɩa də kʋ tə mama, ʋ nə jə, sə jɩŋɩ tə ma wànɩ́ kʋ ŋwɩ́n. 26 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə ma tʋ tíú tə yáá con, ʋ ga lòrì wá, ʋ wʋ́: ‹Ja pɩ́nʋ́ də nə! À wá ŋwɩ́n n jɩŋɩ tə mama!› 27 Ʋ yuu tíú tə dəri ʋ yinəgə. Ʋ yá jɩŋɩ tə, ʋ pa wá. Yá ʋ ga dʋgʋ wá, ʋ pa ʋ vìí.

28 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə nə nan, ʋ jə́rí ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don, ʋ cɩnɩa səbikʋlan‡ bíí nə wulə ʋ yuu wa, ʋ pùrì ʋ kələru nə ʋ kaŋa, ndə ʋ ka gʋ wá, ʋ ga wʋ́: ‹Ŋwɩ́n à jɩŋɩ tə, kʋ nə wulə n yuu wa!› 29 Ʋ tʋtʋndon tə ma tʋ ʋ nɛɛ nə ʋ yáá con, ʋ lòrì wá, ʋ wʋ́: ‹Ja pɩ́nʋ́ də nə! À wá ŋwɩ́n mʋ́!› 30 Yá ʋ wà kʋ sɛ̀e. Ʋ pɩn ba ja wá, ba kə bàń dìə̀, sə ʋ ya lá, kʋ ja vələ, ʋ nə wá ŋwɩ́n jɩŋɩ tə. 31 Máŋá tə wa, tʋ̀tʋ̀nà tə duən nə nɩ kʋ nətʋ tə, ba pwìí cʋ̀gʋ̀ zənzən. Yá ba ga va ba tún kʋ mama, ba bɩrɩ ba yuu tíú tə. 32 Yuu tíú tə dàń ma pa, ba ja kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə ba bà, ʋ ga wʋ́: ‹Tʋtʋnwʋlʋnyɩan! À yá à jɩŋɩ tə, à pa mʋ́, n nə lòrì nə, sə à fwa kʋ yɩrɩ. 33 N də yà mɛ, sə n dəri n twadon tə yinəgə, ndə à nə dəri n yinəgə nətʋ.› 34 Yuu tíú tə lɩŋa zàn zənzən, ʋ ma pa, ba ja tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə, sə ba mà wá, kʋ ja vələ, ʋ nə wá ŋwɩ́n jɩŋɩ tə».

35 Zwezi dàń ma súrí lá, ʋ wʋ́: «Mə nətʋ nə à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, wá tʋn aba, də á lìù mama nə wà sɛ̀e ʋ kwɛn ʋ də ʋ don yìə̀n ʋ lɩ ba pwərə wa, də ʋ waa mama».

19

Zwezi kàrɩ̀ ka kwa kasweri yoo

(Marəkə 10.1-12; Matiə 5.31-32)

1 Máŋá tə wa, Zwezi nə kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ nan Galile nagwanaa tə wa, ʋ va Zwide nagwanaa wa, Zwurədɛn mʋnaa tə vàn don nə. 2 Lalʋʋ púə́ ʋ kwa, ʋ ga zwɛ̀e ba yayɩŋa yayɩran, kʋ bwálɩ́ təntə wa.

3 *Farɩzɩan-ba tə duən fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba bwe wá, sə ba ma ja ʋ də̀ń nə, ba wʋ́: «Kʋ mɛ, sə bɛɛ dʋgʋ ʋ kan yoo mama də̀ń nə, naaa?» 4 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Á wà kàrɩ̀, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Máŋá tə, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, ʋ fwa bɛɛ də kan, 5 ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, bɛɛ wá nan ʋ yá ʋ nuu də ʋ nyɩna, ʋ ga vwa ʋ tɩ̀àn ʋ kan nə. Yá ba mɛ bələ dàń wá jì won nədʋ›.» 6 Zwezi swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Yá ba kʋ́ʋ̀ ba yà lɩ̀à bələ, ba dàń wá yà won nədʋ. Ləzwənə mama kʋ́ʋ̀ wa mɛ, sə ʋ dàn ká pwɛ̀e kʋ tə, Yɩɩ nə vwə duən nə!» 7 Farɩzɩan-ba ma bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, ma pa nii də, bɛɛ nə pɩ̀à ʋ dʋgʋ ʋ kan, sə ʋ pa wá ka kwa kasweri sagɩ?» 8 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Moyizə pɩn cwəŋə, sə á dʋgʋ á kana tə, á zɩbaniun tə yɩrɩ. Yá máŋá tə wa, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, kʋ yà tà nətʋ. 9 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bɛɛ tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, kʋ ga tà ʋ jɩn wá kacwan wa, ʋ ga swe kan don, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə fwa bacwan».

10 Ʋ karbɩa tə ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Də kʋ nə yɩ nətʋ kʋ pa bɛɛ nə ʋ kan con nə, ʋ nə wà swe nə kʋkwa». 11 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à mama wàrɩ̀ kʋ yoo təntə də̀ń ba nì, də kʋ nə tà ba tə, Yɩɩ nə pɩn, sə ba nì kʋ də̀ń, cɩcɩ. 12 Yìə̀n dáá zənzən, tə nə káŋá lɩ̀à nə, sə ba dàn ká swe. Ba duən yɩ ba lʋrɩ ba nətʋ. Ba duən də yɩ lɩ̀à nə pɩn, ba jì batanɩ ba wàrɩ̀ kan ba swe. Ba talɩkwa lɩ̀à tə yɩ ba tə, ba nə tà Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə yɩrɩ, ba ba swe. Lìù tə, ʋ nə wàá kʋ də̀ń ʋ nì, sə ʋ nì!»

Zwezi də bìsɩ́ná yoo

(Marəkə 10.13-16; Likə 18.15-17)

13 Lɩ̀à jɩn bìsɩ́ná, ba bà Zwezi con nə, sə ʋ tún ʋ jɩ̀àn ba yuu wa, ʋ lòrì Yɩɩ ʋ pa ba. Yá ʋ karbɩa tə dàń wulə ba caga ba nii nə. 14 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yaga bìsɩ́ná tə, sə ba bà à con nə! Á dànà ká cɩ̀ ba nə! Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba tə, ba nə nyɩn ndə ba nə tə nyiən». 15 Ʋ nə tún ʋ jɩ̀àn ba yuu ʋ zwɛ̀e, ʋ zàn kʋ bwálɩ́ tə nə, ʋ vìí.

Jɩjə balandʋrʋ don yoo

(Marəkə 10.17-31; Likə 18.18-30; 1 Timote 6.9-10, 17-19)

16 Bɛɛ don fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga bwe wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à tʋn, kʋ nə ziən, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 17 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma bwe nə kʋ tə yuu wa, kʋ nə ziən? Lìù nədʋ cɩcɩ nə ziən. Də n nə pɩ̀à, sə n na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, sɛ̀e n twá Yɩɩ *nii yìə̀n tə nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə». Ʋ ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Yɩɩ nii yoo kʋ kaa tətə?» 18 Zwezi ma le, ʋ wʋ́:

«Dàn ká gʋ lìù!

Dàn ká cwàrɩ̀!

Dàn ká ŋʋ!

Dàn ká kʋna kʋnkʋn, n kə lìù nii nə!

19 Zìlí n nuu də n nyɩna nii!

Sóní n yɩra lìù ndə n tətə nə!»

20 Balandʋrʋ tə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À twá Yɩɩ nii yìə̀n təntə mama nə. Bɛ̀eɛ̀e don nə à kʋ́ʋ̀ mɛ, sə à fwa?» 21 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Də n nə pɩ̀à, sə n ya lìù tə, Yɩɩ yìə̀n tə nə bɩga n yuu wa, vəli n tì n wiən tə mama, n nə jə, n yoli, n ga pa səbiu tə zʋra nə. Yá n wá na wiən tə, tə kwənə nə dáá, Yɩɩ *sàń nə. Kʋ kwa nə, n dàń bà n twá à nə!»

22 Yá máŋá tə wa, balandʋrʋ tə nə nì tə mʋ̀ yìə̀n təntə, ʋ vìí də pucʋnɩ, ʋ nə yɩ jɩjə nəfarʋ tíú tə yɩrɩ.

23 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ cà zənzən kʋ pa jɩjə tíú nə, sə ʋ zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 24 Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Nyʋgʋma ka twá gancɩɩn bʋʋ kʋ nan yɩ mwálɩ́, kʋ doni jɩjə tíú nə pɩ̀à, sə ʋ zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 25 Máŋá tə nə, karbɩa tə nə nì tə yìə̀n təntə, kʋ gwárɩ́ ba zəni. Yá ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Də kʋ nə yɩ nətʋ, wàà dàń nə wá wànɩ́ ʋ na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?»

26 Zwezi ma ywàń ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Ləzoni mʋ̀ con kʋ wàrɩ̀! Yá tə mɛ wàá Yɩɩ mʋ̀ con».

27 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ywàń, nə dʋgʋ won mama, nə ga twá n nə. Kʋ dàń wá yà nətə kʋ pa nəba?» 28 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Máŋá wá bà, *Ləzwənə-Biu* tə nə wá jə̀ń ʋ dun padaʋ tə yuu, lʋʋ nədʋn tə wa. Á mʋ̀ karbɩa fugə bələ tə, á nə twá à nə, á də wá jə̀ń padaran yuu wa. Kʋ máŋá tə wa, á də wá bʋ̀rɩ̀ *Yɩzərayɛlə dwíí dəkurən fugə bələ tə lɩ̀à bʋ̀rà. 29 Yá lìù tə mɛ, ʋ nə wá taa à mʋ̀ yɩrɩ, ʋ nan ʋ yá ʋ dii, nə à yə̀ə́ ʋ nubɩa, nə à yə̀ə́ ʋ nakwana, nə à yə̀ə́ ʋ nuu, nə à yə̀ə́ ʋ nyɩna, nə à yə̀ə́ ʋ bìsɩ́ná, nə à yə̀ə́ ʋ kárɩ́, ʋ wá na ŋwɩ́rán nɛɛ bíí. Kʋ tə nə súrí lá, ʋ wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 30 Təntən lɩ̀à dáá, ba nə wá yà talɩkwa lɩ̀à. Yá talɩkwa lɩ̀à də ga dáá, ba nə wá yà təntən lɩ̀à».

20

Jɩjʋ tʋ̀tʋ̀nà də yɩcaʋ tʋ̀tʋ̀nà də dədəni tʋ̀tʋ̀nà ŋwɩ́rán zwansɩsara

(Matiə 19.30)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə nyɩn nətʋ: Kárá tíú don nan jɩjʋ fuən fuən, sə ʋ pɩ̀à tʋ̀tʋ̀nà, ʋ kə ʋ kárá wa. 2 Máŋá tə, ʋ nə nɩ ba, ʋ sɛ̀e, sə ʋ ŋwɩ́n ba cɩnɩa səbikʋlʋ* nədʋ, ndə kʋ nə mɛ nətʋ tə dɩɩn mama. Yá ʋ ga tʋn ba, sə ba va ba tʋn ʋ kárá tə wa. 3 Ʋ tə pìí ʋ nan lugu nʋgʋ máŋá wa jɩjʋ nə, ʋ kʋ́ʋ̀ na ba duən ba jə̀ə́ tʋtʋ. 4 Ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: ‹Á vələ, sə á də tʋn à kárá tə wa. Yá à ga wá pa á də nə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ!› 5 Ba də ma kɛ̀eń ba va lá nə. Yɩcaʋ lugu fugə bələ máŋá wa, bɛɛ tə kʋ́ʋ̀ nan. Dədəni lugu batwa máŋá wa, ʋ kʋ́ʋ̀ ʋ nan ʋ fwa, ndə dí yáá tə nə. 6 Yá kʋ nə kʋ́ʋ̀ yí dədəni lugu bonu, ʋ nan ʋ ma kʋ́ʋ̀ na ba duən, ba nə zɩga. Ʋ ma bwe ba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á zɩga yəbə jɩjʋ tə mama, á ga ba won fwa?› 7 Ba le wá, ba wʋ́: ‹Kʋ yɩ lìù nə wà nəba tì, sə nə tʋn.› Ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: ‹Haya! Á də vələ, á tʋn à kárá tə wa!›

8 Dədəni nə twi kʋ yí, kárá tə tíú swɩ̀n ʋ lìù tə, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan tə yuu con, ʋ wʋ́: ‹Bon tʋ̀tʋ̀nà tə, sə n pa ba lìù mama ʋ ŋwɩ́rán. N wá zɩgɩ talɩkwa lɩ̀à tə, à nə tì tə, n ja va ba tə, à nə dí yáá à tì tə.› 9 Ba tə, ba nə vəli dədəni nii lugu bonu máŋá wa, ba tʋn tə twi ba yí. Ba lìù mama nɩ cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ nədʋ. 10 Máŋá tə, ba tə, ba nə təntən ba tʋn tə nə twi, ba yà bʋŋa də, ba wá na ba doni ba duən tə. Yá ba dàń pɩn ba də lìù mama nə, cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ nədʋ, ndə nətʋ tə, ba nə pɩn ba duən tə nə. 11 Ba na nɩ kʋ nətʋ, ba wulə ba ŋʋŋwɩn kárá tə tíú yuu wa, 12 ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Tʋ̀tʋ̀nà tə, n nə talɩkwa n tì tə, tʋn lugu nədʋ cɩcɩ, yá n ga ŋwɩ́n ba ndə nə nə. Nə mʋ̀ ga tʋn nə gwàrɩ̀ dɩɩn tə mama wa, yɩcaʋ tə nyʋa nə yuu wa, jɩjʋ tə mama›. 13 Yá kárá tə tíú dàń le ba wá don, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ, à wà mʋ́ gɩgɩrɩ. N sɛ̀e, sə n tʋn cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩra dɩɩn wa, kʋ tà nətʋ, naaa? 14 Jon n ŋwɩ́rán, n ja kɛ̀eń lá nə! À wá pa talɩkwa lìù tə də ŋwɩ́rán ndə n nə. 15 À ba cwəŋə jə, sə à fwa kʋ tə, à nə swə, də à səbiu, naaa? Nə à yə̀ə́ kʋ yɩ à nə yɩ pubwanʋ tíú tə nə pɩn n jə wʋgwɩʋ də nə?› » 16 Zwezi ma swɩ̀n ʋ súrí, ʋ wʋ́: «Mə nətʋ nə, təntən lɩ̀à wá yà talɩkwa lɩ̀à, yá talɩkwa lɩ̀à də wá yà təntən lɩ̀à».

Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ʋ tɩan tə, də ʋ ka bwin ka nan tə yoo

(Marəkə 10.32-34; Likə 18.31-34)

17 Dɩɩn don nə, Zwezi zʋa cwəŋə, ʋ vələ *Zwerizalɛmə. Máŋá tə wa, ʋ nə wulə cwəŋə tə yuu wa, ʋ bon ʋ karbɩa fugə bələ tə, ʋ ja nan kwa, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 18 «Á cʋga zəni, nə wulə cwəŋə wa, nə ma vələ Zwerizalɛmə. Mə tɩʋ təntə wa nə, ba wá ja *Ləzwənə-Biu† tə, ba kə *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án jɩ̀àn wa. Ba wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba gʋ wá. 19 Ba wá kə wá lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ, jɩ̀àn wa. Ba wá mʋn wá, ba wá mà wá, ʋ yɩra lá, ba ga wá paa wá dagarʋ yuu wa. Yá dɩan batwa nii nə, Yɩɩ wá pìí ʋ bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa».

Zwakə də Zwan nuu lòrì tə yoo

(Marəkə 10.35-45; Likə 22.24-27)

20 Kʋ kwa nə, Zebede bɩa tə nuu dàń ma fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra də ʋ bɩa tə. Ʋ tʋa ʋ yáá yuu, sə ʋ lòrì won ʋ con. 21 Zwezi ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à?» Kan tə ma le, ʋ wʋ́: «À pɩ̀à, sə n pa nii də, à bɩa bələ tə, ba nə zɩga, wá jə̀ń ladʋa n jɩzən nə, ʋ don n jɩgwiə nə, n pàrɩ̀ tə máŋá wa». 22 Zwezi ma le kan tə də ʋ bɩa tə, ʋ wʋ́: «Á yə̀rì kʋ tə, á nə lòrì. Á wá wànɩ́ á zɩgɩ á dàn càn tə, à nə wá də́ naaa?» Ba ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə wàá». 23 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩ́gá wá zɩgɩ á dàn tə. Yá kʋ tà à mʋ̀ nə mɛ, sə à pa nii də, lìù wà tə nə wá jə̀ń à jɩzən nə, nə à yə̀ə́ à jɩgwiə nə. Tə bwálá təntə yɩ à nyɩna Yɩɩ nə kwɛn, sə ʋ pa lɩ̀à tə nə, tə nə mɛ də ba, kʋ tà à mʋ̀».

24 Máŋá tə nə, karbɩa fugə tə duən tə nə nì kʋ, ba lɩŋa zàn ba nubɩa bələ tə yuu wa. 25 Zwezi dàń ma bon ba mama tə, ʋ kə duən yáá, ʋ ga wʋ́: «Á yə̀ə́ də, lʋʋ pɛ̀egá yàá jə̀ə́ ba lɩ̀à yuu wa, ba fɩfɩn ba. Yá də ləzwənfaran tə də yàá də́ pàrɩ̀ ba lɩ̀à yuu wa də dɩ̀àn. 26 Yá nətʋ nə wà mɛ, sə kʋ fwa á mʋ̀ pwərə wa. Á lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ yà ləzwənfarʋ, ʋ mɛ, sə ʋ yà á tʋtʋnbiu. 27 Yá á lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ yà á yáá tíú, ʋ mɛ, sə ʋ yà á yoŋu. 28 Mə nətʋ nə, *Ləzwənə-Biu‡ tə tà ʋ twi, sə ʋ pa lɩ̀à tʋn, ba pa wá. Ʋ yɩ ʋ twi, sə ʋ tʋn ʋ pa lɩ̀à nə. Yá ʋ ga pa ʋ mɩɩ tə ndə ŋwɩ́rán nə, sə ʋ ma jon lɩ̀à kapʋpʋ ba cʋna wa».

Zwezi súrí lilirən bələ yɩ́á

(Marəkə 10.46-53; Likə 18.35-43)

29 Máŋá tə wa, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə naŋa Zweriko, lalʋʋ púə́ Zwezi kwa. 30 Lilirən bələ tə nə jə̀ə́ cwəŋə nii nə nì də, Zwezi twi ʋ lɛ. Ba dàń ma wulə ba bubwi, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, dəri nə yinəgə!» 31 Lɩ̀à tə yà wulə, ba caga ba nii nə, də ba táŋá ba níə́. Yá ba dàń tə kwɛn ba bubwi zənzən, ba wʋ́: «Yuu-Tiu, pɩ̀ʋ́ Davidə nàʋ́, dəri nə yinəgə!» 32 Zwezi ma zɩgɩ, ʋ bon ba, ʋ ga bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á pɩ̀à, sə à fwa à pa aba?»

33 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Yuu-Tiu, pa, sə nə yɩ́á tə na lá». 34 Zwezi dəri ba yinəgə, ʋ ga dwen ba yɩ́á nə. Lala də ba bara bələ təntə yɩ́á tə súrí. Yá ba dàń ga pú ʋ nə.

21

Zwezi vəli Zwerizalɛmə

(Marəkə 11.1-11; Likə 19.28-40; Zwan 12.12-19)

1 Zwezi də ʋ karbɩa dàń vəli, ba bwələ *Zwerizalɛmə. Máŋá tə, ba nə yí Bɛtəfazwe nə, kʋ nə wulə *oliviye tɩ̀án paan tə con, Zwezi lɩ ʋ karbɩa tə bələ, ʋ tʋn, 2 ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ yáá tɩʋ tə wa, á wá na bɩnakan də kʋ bìú, tə nə vwə. Á kʋra tə, á ja bà à con. 3 Lìù nə bwe aba, sə á swɩ̀n də, *Yuu-Tiu nə pɩ̀à tə. Yá ba dàń wá yá aba, ba pa á ja tə á vìí lala».

4 Mə nətʋ nə, kʋ twá, sə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə sʋ̀ràn tə nii ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

5 «Á swɩ̀án Siyon* lɩ̀à con nə: Nə̀ń, n pɩ̀ʋ́ tə nə ʋ bɩ̀àn n con. Ʋ súə́ də bɩcabwanʋ. Ʋ dɩ̀gà bɩnakan yuu. Ʋ dɩ̀gà bɩnabiə yuu, ka nə yɩ bɩnakan tə, ka nə mɩ̀ zɩla zɩŋʋ, bìú.»

6 Karbɩa tə dàń ma va, ba fwa kʋ tə, Zwezi nə pɩn ba nii, sə ba fwa. 7 Ba jɩn bɩnakan tə də bɩnabiə tə, ba ja bà, ba lɩ ba ganan ba tún tə yuu, ba pa Zwezi dɩ̀ ʋ jə̀ə́. 8 Lalʋʋ tə wa lɩ̀à zənzən làrɩ̀ ba ganan cwəŋə tə wa. Ba duən də ga za tɩ̀án vʋran, ba tuŋə cwəŋə† tə wa. 9 Lɩ̀à tə, ba nə wulə Zwezi yáá ba vəli, də ba tə, ba nə wulə ʋ kwa tə, zɩ̀n ba kwərə yɩɩ nə, ba ma bwɩ Zwezi nə, ba wʋ́:

«Ozana‡ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ tə yuu wa! Yɩɩ wá fwa zəni lìù tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa! Ozana Yɩɩ sàń nə!»

10 Máŋá tə nə, Zwezi nə zʋa Zwerizalɛmə wa, lɩ̀à tə mama wulə ba kukuri, də ba bwe, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ kʋ bɛɛ wà tə?» 11 Lalʋʋ tə le, kʋ wʋ́: «Kʋ yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwezi tə, ʋ nə nan *Nazarɛtə, kʋ nə wulə Galile nagwanaa wa».

Zwezi zʋa Yɩɩ dìə̀ tə wa

(Marəkə 11.15-19; Likə 19.45-48; Zwan 2.13-17)

12 Kʋ kwa nə, Zwezi zʋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ dəwoo tə wa, ʋ ga dɩŋɩ lɩ̀à tə mama, ba nə yoli, də ba tə nə yə̀ kʋ bwálɩ́ tə wa. Ʋ yigu tabɩlan tə, lɩ̀à tə nə lárɩ́ səbɩa§ tə yuu, ʋ vəvəri ʋ pú tɩa. Ʋ ga yigu lɩ̀à tə, ba nə yoli nasara gunponi* tə, gwələ ʋ dɩ tɩa. 13 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Ba wá bon à dìə̀ tə «yɩjʋnɩ dìə̀».› Yá á mʋ̀ janɩ ka, á ma fwa ŋwɩna yisəgə bwálɩ́!»

14 Lilirən də gwànɩ́ fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra Yɩɩ dìə̀ dəwoo tə wa. Yá ʋ ga zwɛ̀e ba yayɩran. 15 Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, nə nɩ yomɩlan tə, ʋ nə fwa, bìsɩ́ná tə ga wulə Yɩɩ dìə̀ dəwoo tə wa, ba bubwi, ba wʋ́: «Ozana† pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ tə yuu wa!» Kʋ zɩ̀n ba lɩŋa. 16 Ba dàń swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «N nə̀ń kʋ tə, bìsɩ́ná tə nə swɩ̀n?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Awo, à yə̀ə́ kʋ də̀ń. Á wà kʋ tə kàrɩ̀, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, naaa? Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́: ‹N pɩn bìsɩ́ná də bìsɩ́nɩ́ tətə də pa mʋ́ dun›.»

17 Kʋ kwa nə, ʋ yá ba, ʋ ga nan *Zwerizalɛmə nə, ʋ va Betani. Mə kʋ tɩʋ tə wa, ʋ vəli ʋ jʋ.

Zwezi zɩrɩ ʋ kə kapɩrʋ don nə

(Marəkə 11.12-14, 20-24; Likə 13.6-9)

18 Kʋ tɩpʋrʋ tə nə, máŋá tə wa, Zwezi nə pìí ʋ bɩ̀àn *Zwerizalɛmə wa, niən yà jə wá. 19 Ʋ nɩ kapɩrʋ don cwəŋə tə vàn nə, ʋ ma fàrʋ́ ʋ yí kʋ nii, yá kʋ yɩ vʋran cɩcɩ nə, ʋ nɩ kʋ yuu wa. Ʋ dàń ma swɩ̀n kapɩrʋ tə con, ʋ wʋ́: «N kʋ́ʋ̀ ba pìí n zɩn bɩa, abada!» Lala də kapɩrʋ tə kʋa nəkʋrʋ.

20 Karbɩa tə nə nɩ kʋ nətʋ tə, kʋ gwárɩ́ ba zənzən. Ba dàń ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «Kʋ yɩ kʋ twá nətə, kapɩrʋ tə ma kʋ̀ lala nətʋ?» 21 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də á nə keni á waa à nə wuuu, á nə ba bɛ̀eé, kʋ tà kʋ tə, à nə fwa kapɩrʋ tə yɩra, cɩcɩ nə, á wá wànɩ́ á fwa. Yá á dàń wá wànɩ́ á swɩ̀n paan ka tə con, á wʋ́: ‹Zàn lá, n va, n tʋ mʋʋ wa!› Yá kʋ yoo tə wá tʋn. 22 Də á nə keni á waa à nə wuuu, á wá na kʋ tə mama, á nə lòrì Yɩɩ con».

Wàà nə ken dɩ̀àn Zwezi jɩɩn wa?

(Marəkə 11.27-33; Likə 20.1-8)

23 Zwezi zʋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ wulə ʋ kàrɩ̀. Kʋ máŋá tə wa, Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də ba *nəkwɩna fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba ga bwe wá, ba wʋ́: «Wàà tətə dɩ̀àn nə, n ma fwa yìə̀n tə tə ba? Wàà nə ken dɩ̀àn təntə n jɩɩn wa?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: 24 «À də kʋ́ʋ̀ wá bwe aba yoo nədʋ cɩcɩ. Á nə le nə, kʋ kwa nə, à də dàń wá swɩ̀n lìù tə, ʋ nə ken dɩ̀àn à jɩɩn wa, à ma fwa tə yìə̀n tə. 25 Wàà nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa, sə ʋ lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə? Kʋ ya Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ləzoni?»

Kʋ pɩn ba dàń wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə nə le, nə wʋ́: ‹Kʋ ya Yɩɩ nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa›, ʋ wá bwe nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á ma wà cɩ́gá à sʋgʋ tə nə pɩn?› 26 Nə ma nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, nə wʋ́: ‹Kʋ yɩ ləzoni nə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wá›, nə mɛ, sə nə dəri lalʋʋ tə fən, lɩ̀à tə mama nə bʋŋa də, Zwan yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə yɩrɩ». 27 Ba dàń ma le Zwezi, ba wʋ́: «Nə yə̀rì». Zwezi də ma le ba, ʋ wʋ́: «À də bá swɩ̀n lìù tə, ʋ nə ken dɩ̀àn à jɩɩn wa, à ma fwa tə yìə̀n təntə».

Bɛɛ don bɩa bələ yuu wa zwansɩsara

28 Zwezi kʋ́ʋ̀ súrí zwansɩsara tə don lá, ʋ wʋ́: «À wá bɩrɩ aba zwansɩsara don, sə á swɩ̀n kʋ tə, á nə bʋŋa kʋ yuu wa: Bɛɛ don yà jə bɩa bələ. Ʋ dàń ma swɩ̀n təntən bìú tə con, ʋ wʋ́: ‹À bìú, vəli à kárá tə wa, n tʋn zə̀n kʋ tə!› 29 Ʋ ma le, ʋ wʋ́: ‹À ba vələ›. Yá kʋ nə vəli yáá, ʋ pìí ʋ lwàń pubʋŋa, ʋ ga vu kárá tə wa. 30 Kʋ kwa nə, nyɩna tə ma swɩ̀n bìú tə don tə con, kʋ mʋ̀ yoo nədʋ tə. Ʋ də ma le wá, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, à wá va›. Yá ʋ wà vəli. 31 Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa kʋ yoo tə yuu wa? Á mʋ̀ con nə, ba wàà nə twá ʋ nyɩna tə fɩra nə?» Ba le, ba wʋ́: «Kʋ yɩ təntən lìù tə nə».

Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lanpolɩna tə də kacwaran tə wá də́ yáá, ba zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 32 Zwan‡ yɩ ʋ twi á con nə, sə ʋ bɩrɩ aba cɩ́gá cwəŋə tə. Yá á ga wà cɩ́gá pɩn ʋ sʋgʋ tə nə. Yá lanpolɩna tə də kacwaran tə mʋ̀ pɩn cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə. Yá də á nə nɩ kʋ tə kwa nə, á tə wà á kwa vəvəri, á ma sá á cʋna, sə á ma pa cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə».

Vala wʋlʋnyɩna duən zwansɩsara

(Marəkə 12.1-12; Likə 20.9-19)

33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga zwansɩsara don! Kárá tíú don cwɛn divɛn tɩ̀án kárá. Ʋ kɩkarɩ ka də dabwaʋ. Ʋ kʋ̀ gwàlʋ́ kapataʋ wa, sə ba ma kaŋɩ divɛn tɩ̀án bɩa tə. Yá ʋ dàń ga lwà vuun, sə ba ma cɩ̀ kárá tə nə. Kʋ kwa nə, ʋ tì kárá tə, ʋ yá vala duən jɩ̀àn wa, ʋ ga va cwəŋə. 34 Máŋá tə, divɛn tɩ̀án bɩa koru nə yí, ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nà, ʋ pa ba va vala tə con, sə ba jon ʋ tori. 35 Yá vala tə dàń jɩn ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə, ba mà ʋ don, ba gʋ ʋ don, ba ga dɩlɩ batwa nii lìù tə də kapana ba gʋ. 36 Kárá tə tíú tə kʋ́ʋ̀ tʋn tʋ̀tʋ̀nà tə duən, də ba nə dáá ba doni dí yáá tʋ̀tʋ̀nà tə. Yá vala tə tə tʋn ba, də ndə ba nə dí yáá ba tʋn nətʋ. 37 Ʋ dàń ma tʋn ʋ tətə bilʋra ba con, ʋ ga bʋ́n ʋ waa con, ʋ wʋ́: ‹Ba wá zìlí à bìú tə›. 38 Yá máŋá tə wa, vala tə nə nɩ bìú tə, ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: ‹Á nəŋə lìù tə, ʋ nə wá bà ʋ tɩnɩ kárá tə. Nə gwɩa wá, yá nə wá tɩnɩ ʋ kárá tə›. 39 Ba dàń ma ja wá, ba dɩlɩ kárá tə kwa con, ba ga gʋ wá».

40 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Máŋá tə nə, kárá tə tíú nə wá bà, bɛ̀eɛ̀e nə ʋ wá fwa vala tə?» 41 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Ʋ wá gʋ ba ləzwənlwan təntə, ʋ bá dəri ba yinəgə. Ʋ dàń ga wá jon ʋ kárá tə, ʋ pa vala duən nə, ba nə wá lɩ ʋ tori wozagʋ máŋá wa».

42 Zwezi dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wà kàrɩ̀ kʋ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Kapan tə, də̀lwə̀rə́ tə yà nə vɩga ba dʋgʋ vàn nə, nə pìí kʋ jì dìə̀ nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà. Kʋ yɩ *Yuu-Tiu nə fwa kʋ. Yá kʋ yɩ yozəŋu kʋ pa nəba›.»

43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ wá lɩ aba ʋ pàrɩ̀ tə wa, ʋ ga pa dwíí don lwàń kʋ ya lá, kʋ nə sɛ̀e ʋ nii, yá kʋ ga tʋŋa zəni. 44 Lìù tə mama, ʋ nə wá tʋ kʋ kapan tə, də̀lwə̀rə́ tə yà nə dʋgʋ vàn nə, yuu wa, ʋ wá nyʋnyʋgʋ ʋ tɩ̀àn kʋ nə. Yá kʋ nə kʋ́ʋ̀ tʋa lìù yuu wa, də kʋ wá tɩtaga wá!»

45 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án-ba, də *Farɩzɩan-ba cʋgʋ Zwezi zwansɩsarɩ təntə, ba ga lwarɩ də, kʋ yɩ ba mʋ̀ nə, ʋ swɩ̀n. 46 Ba dàń pɩ̀à cwəŋə, sə ba ma ja wá. Yá ba ga dəri lalʋʋ tə yɩ́á, ba nə tì Zwezi, ba ma fwa ndə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nə tə yɩrɩ.

22

Wodiu nəfarʋ don zwansɩsara

(Likə 14.15-24; Matiə 20.16)

1 Zwezi tə kʋ́ʋ̀ twá zwansɩsarɩ nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 2 «Á nəŋə, Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ nətʋ: Pɩ̀ʋ́ don bon lɩ̀à ʋ bìú fúrú diŋə nə. 3 Ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nà, sə ba bon lɩ̀à tə, sə ba bà diŋə tə bwálɩ́ nə. Yá ba wà sɛ̀e, sə ba bà boŋə tə. 4 Ʋ ma kʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nà tə duən də nii kʋ tə, ʋ wʋ́: ‹Á swɩ̀án lɩ̀à tə con də, à wodiu tə fwa kʋ zwɛ̀e. À gʋa à nabɛɛ də à vàná tə, tə nə jə nʋga, tə mama sírí ken kʋ zwɛ̀e. Á bɩ̀àn fúrú diŋə tə!› 5 Yá lɩ̀à tə, ʋ nə bon tə, tà nə wà kʋ yoo tə tì, ba ma fwa kaka, ba ga zàn, ba va ba yìə̀n kwɩʋn nə. Ʋ don va ʋ kárá wa, ʋ don va ʋ yolu. 6 Ba duən tə jɩn tʋ̀tʋ̀nà tə, ba fɩfɩn ba, ba gʋ. 7 Pɩ̀ʋ́ tə lɩŋa dàń zàn. Ʋ tʋn ʋ pamana, ʋ pa ba va, ba gʋ kʋ mʋ̀ lagʋra təntə, ba ga sʋrʋ ba tɩʋ. 8 Ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Fúrú tə wodiu fwa kʋ zwɛ̀e. Yá lɩ̀à tə, à nə bon tə, wà kʋ diŋə mɛ. 9 Á dàń vələ cwəywərə tə wa, á bon ba tə mama, á nə nɩ lá, sə ba bà wodiu tə nə.› 10 Tʋ̀tʋ̀nà tə vəli coŋi tə yuu, ba kə lɩ̀à tə mama duən nə, ba nə nɩ lá. Ba ken ləzwənzəŋə də ləzwənkʋkwɩnan duən nə. Mə kʋ twá nətʋ, fúrú tə diŋə dìə̀ nii ma sú də lɩ̀à.

11 Pɩ̀ʋ́ tə dàń zʋa, sə ʋ ywàń lɩ̀à tə, ba nə twi boŋə tə. Yá ʋ dàń nɩ lìù don, ʋ nə wà gànʋ̀ zwɩ, kʋ nə mɛ də fúrú tə. 12 Ʋ ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ, kʋ yɩ n twá nətə, n ma zʋ yəbə, n ga wà gànʋ̀ zwɩ, kʋ nə mɛ də fúrú tə?› Yá kʋ bɛɛ tə táŋɩ́ ʋ nii. 13 Pɩ̀ʋ́ tə dàń ma swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə con, ʋ wʋ́: ‹Á vwiə ʋ nɛɛ də ʋ jɩ̀àn, á ga tì wá, á dɩlɩ kàrá wa yikunu tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ʋ wá bubwi, ʋ ga dɩŋa ʋ jɩfwɩ ʋ fɩfaga›.» 14 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ boŋə lɩ̀à zənzən. Yá ba mancɩn nə, Yɩɩ yàá kúrí».

Lanpoo ka ŋwɩ́n ka pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ nə yoo

(Marəkə 12.13-17; Likə 20.20-26)

15 *Farɩzɩan-ba tə dàń vʋrʋ, ba kə duən nə, sə ba jə́n, ba nə wá fwa nətʋ, ba ma ja Zwezi kʋ tə, ʋ nə wá swɩ̀n, yuu wa. 16 Ba dàń ma tʋn ba lɩ̀à, də *Erodə kwa lɩ̀à, sə ba va, ba swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə yə̀ə́ də, n yɩ cɩ́gá tíú. N ga bɩrɩ Yɩɩ cwəŋə tə də cɩ́gá, n ga ba lìù yii dəri, n yáá nə tə̀lə́ də dun tə ləzoni nə jə yɩrɩ. 17 Bɩrɩ nəba n pubʋŋa yoo kʋ tə yuu wa: Yɩɩ *nii pɩn cwəŋə, sə nə ŋwɩ́n, nə à yə̀ə́, sə nə dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, nə pa *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə?»

18 Yá Zwezi dàń nə lwarɩ ba wʋlʋŋʋ pubʋŋɩ tə, ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Níə́ bələ tɩ̀án-ba, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á maŋa, sə á ja à də̀ń nə? 19 Á bɩra nə səbikʋlʋ tə, ba nə ma ŋwɩ́n lanpoo tə». Ba ma lɩ cɩnɩa səbikʋlʋ* don, ba kə ʋ yáá con. 20 Zwezi dàń ga bwe ba, ʋ wʋ́: «Wàà yuu də ʋ yɩrɩ nə ba pʋ́pʋ́nɩ́ yəbə?» 21 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə». Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á ŋwɩ́án kʋ tə nə yɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nyiən, á pa wá, sə á ga ŋwɩ́n kʋ tə nə yɩ Yɩɩ nyiən, á pa Yɩɩ də nə».

22 Máŋá tə nə, ba nə nì kʋ liu təntə, kʋ gwárɩ́ ba zənzən. Ba ma yá wá, ba ga vìí.

Ka tɩ ka pìí ka bwin ka nan tə yuu wa bwiə

(Marəkə 12.18-27; Likə 20.27-40; 2 Timote 3.7-9)

23 *Sadɩsɩan-ba mʋ̀ bɩrɩ də, tɩga ba pìí ba bwin ba naŋa. Dɩɩn don nə, ba wa lɩ̀à duən twi Zwezi con. Ba bwe wá, ba wʋ́: 24 «Karnyɩna, nə̀ń kʋ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹Bɛɛ nə tɩga, də ʋ ba bìú jə, ʋ nyánʋ́ mɛ, sə ʋ də́ ʋ kadənu tə, sə ʋ mʋ̀ lʋra bìú, ʋ pa wá›. 25 Nə dàń jɩn nubɩa barpɛ də nəba. Təntən tíú tə swe, ʋ tɩ ʋ yá kan tə, ʋ pa ʋ nyánʋ́ don nə, də ʋ tə wà bìú, ʋ nə lʋrɩ. 26 Mə kʋ yɩ nətʋ, kʋ pa bələ nii lìù tə, də batwa tíú tə, kʋ ja va kʋ gúrí ba mama barpɛ tə. 27 Ba mama tə tɩan kwa nə, kan tə də twi, ʋ bà, ʋ tɩ. 28 Dɩɩn tə nə, tɩga nə wá bwin ba nan, ba wàà nə wá tɩnɩ kan tə ba barpɛ tə wa? Ba mama tə jɩn wá, ba fwa ba kan».

29 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dwə á tɩ̀àn, á nə yə̀rì Yɩɩ sagɩ tə də Yɩɩ dɩ̀àn tə də̀ń yɩrɩ. 30 Máŋá tə, tɩga nə wá pìí ba bwin ba nan, bara də kana bá swe duən nə. Yá ba dàń wá yà ndə *malɩkɛ nə Yɩɩ *sàń wa. 31 Á wà kàrɩ̀ kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n tɩga ka bwin ka nan tə yuu wa, naaa? Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: 32 ‹À yɩ Yɩɩ tə, *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə nə jʋ̀nɩ̀›.» Zwezi ma swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa Yɩɩ, ʋ tà tɩga Yɩɩ».

33 Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə, ba nə cʋgʋ ʋ kàrà tə.

Yɩɩ nii yoo tə, kʋ nə dwə tə mama

(Marəkə 12.28-34; Likə 10.25-37)

34 Máŋá tə wa, *Farɩzɩan-ba nə nɩ də, ʋ pɩn *Sadɩsɩan-ba tə nii pú, ba bon ba kə duən nə. 35 Ba wa lìù don, ʋ nə yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tíú bwe Zwezi yoo don, sə ʋ ma ja ʋ də̀ń nə, ʋ bwe wá, ʋ wʋ́: 36 «Karnyɩna, sə Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə wa, nəfarʋ nə yɩ kʋ kwa?» 37 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: « ‹N mɛ, sə n sóní *Yuu-Tiu, ʋ nə yɩ n Yɩɩ də n waa mama. N sóní kʋ tə nə ziən kʋ pa Yɩɩ nə. N bʋ́n Yɩɩ yoo máŋá mama›. 38 Mə kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ nii yoo tə, kʋ nə yɩ tə wa nəfarʋ, kʋ nə dwə tə mama. 39 Nə̀ń kʋ tə, kʋ nə púə́ kʋ kwa, kʋ də yoo nə cà zənzən: ‹N mɛ, sə n sóní n yɩra lìù ndə n nə swə n tətə nətʋ›. 40 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə kàrɩ̀ tə mɛ yɩ tə twá tə mʋ̀ Yɩɩ nii yìə̀n bələ təntə kwa».

Kərisə yɩ Davidə nàʋ́, ʋ ga yɩ ʋ Yuu-Tiu

(Marəkə 12.35-37; Likə 20.41-44)

41 *Farɩzɩan-ba yà kun duən nə, Zwezi dàń ma bwe ba bwiə kʋ tə: 42 «Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa *Kərisə yuu wa? Ʋ yɩ wàà nàʋ́?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Ʋ yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́». 43 Zwezi kʋ́ʋ̀ ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Kʋ dàń yɩ nətə, Yɩɩ-*Siŋu tə ma pa, Davidə bon Kərisə ‹*Yuu-Tiu›? Davidə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

44 ‹Yuu-Tiu Yɩɩ swɩ̀n à Yuu-Tiu con, ʋ wʋ́: Bàá, jə̀ń à jɩzən† nə, də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə!›

45 Də Davidə nə bon wá ʋ Yuu-Tiu, kʋ dàń yɩ Kərisə wá twá nətʋ, ʋ ma kʋ́ʋ̀ yà Davidə nàʋ́ də?»

46 Ba lìù nədʋ də kʋ́ʋ̀ wá wànɩ́ ʋ le wá yoo, kʋ kwa nə. Yá kʋ nə zɩgɩ kʋ dɩɩn təntə nə, lìù kʋ́ʋ̀ wà də́də́n, sə ʋ bwe wá bwiə.

23

Zwezi swɩ̀n ʋ zɩgɩ Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə nə

(Matiə 6.1-5, 16; Marəkə 12.38-39; Likə 11.43, 46; 14.7; 20.45-46)

1 Zwezi dàń ma swɩ̀n lalʋʋ tə də ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: 2 «*Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də *Farɩzɩan-ba tə yɩ ba twi ba jon *Moyizə yuu nə. Ba mʋ̀ nə mɛ, sə ba gwin Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, də̀ń ba bɩrɩ. 3 Kʋ mɛ, sə á zìlí ba nii, á ga tʋn kʋ tə mama, ba nə swɩ̀n á con nə. Yá á nə dànà ká fwa, ndə ba tə fwa tə, ba nə ba kʋ tə, ba nə bɩrɩ tə, nii nə twá yɩrɩ. 4 Kʋ yɩ, ndə ba nə vwe zɩla tə nə dù, ba tì ba kəni lɩ̀à vaparan wa. Yá ba ga ba sɛ̀e, ba dwen tə yɩra də ba jɩfʋa tətə. 5 Ba fwa ba tʋtʋnɛɛ mama, sə lɩ̀à ma na ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba kəni Yɩɩ saga ba tə́lə́* nə, nə à yə̀ə́ ba vànà nə, tə nə dwə. Ba ganan nyanʋ yɩ nəwalan nəwalan, tə níə́ ga jə luloŋə nəmanbii. 6 Də ba nə vəli diŋə bwálɩ́ nə, ba swə tətəŋi yíjàá. Də ba nə vəli Zwifə-ba *jə́rə́ dii wa, ba swə dun gwələ yuu jàá. Ba swə, sə lɩ̀à tʋ tɩa ba jʋn ba kanporu wa. 7 Ba ga swə, sə lɩ̀à bon ba ‹karnyɩna-ba›. 8 Yá á mʋ̀, á dànà ká pa, ba ja aba, ba bon ‹karnyɩna-ba›, á mama tə nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, yá á karnyɩna də ga yɩ nədʋ tə yɩrɩ. 9 Á dànà ká bon lìù mama tɩa yuu wa ‹à nyɩna›, á nyɩna nə yɩ nədʋ, á nə jə, wà tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. 10 Á dànà ká pa, ba bon aba ‹yáá tɩ̀án›, á yáá tíú tə, á nə jə, nə yɩ nədʋ, ʋ mʋ̀ nə yɩ Kərisə, tə yɩrɩ. 11 Á wa ləzwənfarʋ tə, ʋ nə dwə ba duən tə, mɛ, sə ʋ mʋ̀ nə yà á tʋtʋnbiu. 12 Lìù tə, ʋ nə zɩ̀n ʋ tɩ̀àn, Yɩɩ wá mun kʋ tíú. Yá lìù tə, ʋ nə mun ʋ tɩ̀àn, Yɩɩ wá zɩ̀n wá yɩɩ nə».

Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba níə́ bələ tə yoo

(Marəkə 12.40; Likə 11.39-46, 52; 20.47)

13 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lɛɛ wá yí aba, *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án-ba də *Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á cɩ̀gà lɩ̀à tə yáá nə, ba dàn ká zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Á tətə ba zwɩ, á ga ba yá á pɩn lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à ba zʋ nə, sə ba zʋ.

14 [Lɛɛ wá yí aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án-ba də Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á vɩrɩ kadənə wiən, á ga fwa yɩjʋnɩ á ba zwɛ̀e ləzoni yáá con, sə á ma bɩrɩ də, á yɩ ləzwənzəŋə. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ aba mɩ́ámɩ́án!]

15 Lɛɛ wá yí aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án-ba də Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á vəli mʋʋ tə də tɩa tə yuu mama, á ma pɩ̀à ladʋa tətə, ʋ nə wá sɛ̀e ʋ zʋ á Zwifə-ba *yɩjʋncwəŋə tə wa. Yá á nə nɩ kʋ lìù, á yàá pa, ʋ jì mən dìə̀ lìù, nɛɛ bələ ʋ doni aba.

16 Lɛɛ wá yí aba, á mʋ̀ ləzwənlilirən-ba! Á wʋ́: ‹Lìù nə twá Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yɩrɩ nə, ʋ ma dù, kʋ dùrə̀ tə ba wá də́. Yá kʋ nə yɩ Yɩɩ dìə̀ sɩ́án tə yɩrɩ nə, ʋ ma dù, kʋ dùrə̀ tə wàá wá, kʋ də́›. 17 Ləyigi də lilirən-ba! Kʋ kwà nə jə funə kʋ doni kʋ don? Sɩ́án tə nə dwə naaa, nə à yə̀ə́ Yɩɩ dìə̀ tə, ka nə pɩn, tə mʋ̀ sɩ́án tə jì Yɩɩ nyiən, nə dwə? 18 Á tə kʋ́ʋ̀ wʋ́: ‹Lìù nə nə twá Yɩɩ *joŋi kúrí tə nə, ʋ ma dù, kʋ dùrə̀ tə wàrɩ̀ wá kʋ də́. Yá ʋ nə nə twá də joŋi won tə nə, kʋ nə wulə joŋi kúrí tə yuu wa, ʋ ma dù, kʋ dùrə̀ tə wàá wá kʋ də́›. 19 Lilirən-ba! Kʋ kwà nə jə funə kʋ doni kʋ don? Joŋi won tə mʋ̀ naaa, nə à yə̀ə́ joŋi kúrí tə, kʋ nə pɩn, joŋi won tə yɩ Yɩɩ nyiən tə nə dwə? 20 Lìù tə, ʋ nə dùə̀ joŋi kúrí tə, ʋ dùə̀ də kʋ yuu wiən tə mama. 21 Lìù tə, ʋ nə dùə̀ də Yɩɩ dìə̀ tə, ʋ yɩ ʋ dùə̀ də ka mʋ̀ də Yɩɩ tə, ʋ nə wulə ka wa. 22 Lìù tə, ʋ nə dùə̀ də Yɩɩ *sàń tə ʋ yɩ, ʋ dùə̀ də Yɩɩ padaʋ tə, də Yɩɩ tətə, ʋ nə jə̀ə́ kʋ yuu wa.

23 Lɛɛ wá yí aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án-ba də Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á pɩn á fugə nii nyiən† Yɩɩ nə, də kʋ nə swə, kʋ yɩ dəŋə wiən nəmanbii tətə. Yá á yáá ga tə̀lə́ də yìə̀n tə yoo nə də́ lá, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ. Tə mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá də ka dəri yinəgə zənzən də ka twá Yɩɩ də pùə́ nədʋ. Mə tə mʋ̀ yà nə á mɛ, sə á tʋn, á ga kəni á yáá tə duən tə də con. 24 Ləzwənlilirən-ba! Á loni bʋnbʋnɩ á nanywɩa wa. Yá á ga ləri nyʋgʋma mʋ̀ puŋi!

25 Lɛɛ wá yí aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án-ba də Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á yàá sɩn wùrú zʋŋa də zʋŋa kwa, yá tə waa ga sú də ŋwɩ̀ràn wiən də á pusoni wokʋkwɩnan. 26 Farɩzɩan liliu! Dí yáá n sɩn wùrú zʋŋa tə waa tə. Yá kʋ kwa tə də wá yà zəni.

27 Lɛɛ wá yí aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án-ba də Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á yɩ ndə ləbərə nə, ba nə pɩrɩ tə kwa zəni. Yá tə waa tə ga sú də tɩga kurən də wopʋpʋnan yiri mama. 28 Mə á də yɩ nətʋ. Kàrá con, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án. Yá á waa con á yɩ níə́ bələ tɩ̀án, á ga sú də yokʋkwɩnan!»

Zwezi swɩ̀n càn tə yoo tə nə bɩ̀àn

(Likə 11.47-51)

29 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lɛɛ wá yí aba, *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án-ba də *Farɩzɩan-ba, á nə yɩ níə́ bələ tɩ̀án tə yɩrɩ! Á lwè Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə ləbərə, á ga kwɛn lɩ̀à tə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ləbərə. 30 Yá á dàń swɩ̀n, á wʋ́: ‹Kʋ nə yɩ nə yɩn lá nə nɩbara-ba máŋá wa, nə yà bá sɛ̀e, nə twá ba nə, nə gʋ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə›. 31 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á tətə bɩrɩ də, á yɩ ba tə, ba nə gʋa Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, dwíí tə lɩ̀à. 32 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dànà ká yá, á fwa kʋ tə, á nɩbara-ba tə nə dɩga kʋ də̀ń, ba fwa tə, á zwɛ̀e! 33 Á nyɩn ndə dɩŋa nə, ndə dəkwaa dwíí nə! Kʋ yɩ á bʋŋa də, á wá twá nətə, á ma jén mən dìə̀ tə bʋ̀rà tə yáá nə? 34 Á cʋga zəni! Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wá tʋn Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà də wʋbʋŋa tɩ̀án də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án. Á wá gʋ ba duən, á paa ba duən dagaran yuu wa. Á wá mà ba duən də də fɩfɩran Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Yá á ga wá dɩŋa ba kwa, á ja twá á tɩfaran tə wa, á vələ. 35 Kʋ nətʋ tə nə wá tʋn, sə kʋ pa Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà tə mama gʋrɩ tə ya á yuu zɩlɩ. Kʋ nə zɩgɩ cɩ́gá tíú Abɛlə nə, kʋ ja va Zakari, Baraswi bìú tə, á nə gʋa Yɩɩ dìə̀ tə də Yɩɩ *joŋi kúrí tə tətəŋi wa. 36 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba lɩ̀à təntə mama gʋrɩ tə càn tə wá tʋ á mʋ̀, zə̀n lɩ̀à tə yuu wa!»

Zwezi kwi Zwerizalɛmə lɩ̀à tə yɩrɩ

(Likə 13.34-35; 19.41-44)

37 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba, Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba! Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə gwɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, á ga dɩlɩ ba tə, Yɩɩ nə tʋn á con, də kapana! Nɛɛ bagalɩ nə à sóní, sə à kə aba à səpuni nə, ndə cə̀rú nə yàá kə kʋ cəbii kʋ vànà də̀ń nə, yá á ga wà kʋ sɛ̀e! 38 Á nəŋə, Yɩɩ dʋgʋ ʋ *dìə̀ tə, ka nə wulə á con, mɩ́ámɩ́án. 39 Yá də kʋ mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ nə mɛ sɩ́ʋ́n nə, á kʋ́ʋ̀ bá na nə, kʋ ja vələ, á nə wá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yɩɩ wá fwa zəni lìù tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn *Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa!› »

24

Zwezi swɩ̀n Yɩɩ dìə̀ tə cʋna yoo

(Marəkə 13.1-2; Likə 21.5-6)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi nan *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ vìrí. Kʋ máŋá tə wa, ʋ karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, sə ba pa ʋ ywàń Yɩɩ dìə̀ tə nə lwə̀ nətʋ. 2 Zwezi dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ba kʋ nətʋ tə na? Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kapan nədʋ tətə bá ga yəbə, kʋ nə wá pə̀ń kʋ don yuu wa. Tə mama mɩ́ámɩ́án wá lwá tɩa».

Talɩkwa máŋá tə yoo

(Marəkə 13.3-13; Likə 21.7-19; Matiə 10.17-22)

3 Kʋ kwa nə, Zwezi nə jə̀ə́ *oliviye tɩ̀án paan yuu wa, ʋ karbɩa tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba mʋ̀ də wá cɩcɩ. Ba taa ʋ yɩra ba bwe wá, ba wʋ́: «Bɩrɩ nəba máŋá tə, kʋ yoo tə nə wá tʋn, də mɩmɩnan, tə nə wá bɩrɩ nəba də, n pìí n bɩ̀àn də lʋʋ zaŋʋ máŋá yí». 4 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə lìù mama dàn ká gɩgarɩ aba. 5 Lɩ̀à zənzən wá ja à yɩrɩ, ba bà. Ba lìù mama ga wá swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ *Kərisə›. Yá ba ga wá gɩgarɩ lɩ̀à zənzən. 6 Á wá dí yáá, á nì kʋ̀ʋ̀ yoo də kʋ bwələ. Yá á tə kʋ́ʋ̀ wá nì də, kʋ̀ʋ̀ tə yí. Á dànà ká pa fən ja aba. Kʋ mɛ, sə kʋ nətʋ tə yí. Yá kʋ tà lʋʋ zaŋʋ máŋá nə yí. 7 Dwíə́ tə lʋʋ mama wa wá ta tə zɩgɩ duən nə. Yá payuu wá ta kʋ zɩgɩ kʋ don payuu nə. Niən də tɩa səsəgu wá yà bwálá kapʋpʋ nə. 8 Tə mʋ̀ yìə̀n təntə mama wá yà, ndə kan pùə́ təntən yɩŋa nə, ʋ lʋrɩ máŋá wa.

9 Yá ləzoni wá pa, ba ja aba, ba kə càn wa, ba ga wá gʋ aba. Lɩ̀à mama mɩ́ámɩ́án wá dʋ́n aba à mʋ̀ yɩrɩ. 10 Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, lɩ̀à zənzən wá pìí, ba yá nə. Ba wá gwin duən də̀ń, ba ga wá dʋ́n duən. 11 Kʋnkʋn nii sʋ̀sʋ̀nà zənzən wá nan, ba ga wá gɩgarɩ lɩ̀à zənzən. 12 Yokʋkwɩnan wá sú tɩa, kʋ pa lakapʋpʋ sonu fʋ kʋ mun. 13 Yá lìù tə, ʋ nə jɩn pɩ́nʋ́ wuuu, ʋ dàn ká pìí ʋ kə ʋ kwa, ʋ va ʋ gúrí, ʋ wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 14 Ba wá kàrɩ̀ sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə bɩrɩ, Yɩɩ nə wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə nətʋ, lɩ̀à yuu wa. Lʋʋ mama wa, ba wá bɩrɩ kʋ lɩ̀à tə mama nə, sə ba nì kʋ. Kʋ kwa nə, lʋʋ dàń wá zàn».

Wokʋkwɩʋn tə, Yɩɩ nə zʋnɩ yoo

(Marəkə 13.14-23; Likə 21.20-24)

15 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wá na kʋ tə, ba nə ma boŋə ‹wokʋkwɩʋn› tə, kʋ nə cʋ̀gà. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Daniyɛlə swɩ̀n kʋ yoo də, kʋ wá jə̀ń *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. (Sə lìù tə, ʋ nə kàrɩ̀, zùrì ʋ yɩra!) 16 Kʋ máŋá tə wa, sə lɩ̀à tə, ba nə wá yà Zwide nagwanaa con, dəri ba dɩ̀ pɛɛn. 17 Lìù tə, ʋ nə wá yà dəyuu wa, kʋ́ʋ̀ dàn ká cú, ʋ tì ʋ dìə̀ wiən, ʋ ja vìí. 18 Yá lìù tə də, ʋ nə wá yà kárá wa, dàn ká pìí ʋ va sàń, sə ʋ tì ʋ gànʋ̀ don. 19 Kʋ wá yà lɛɛ máŋá təntə wa, kʋ pa kana tə nə, ba nə jə pwìí, də ba tə nə, bɩa nə ŋwà ba nyʋnɩ nə! 20 Á lòrì Yɩɩ, sə á dəru tə dàn ká ya waran máŋá wa, nə à yə̀ə́ Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, 21 kʋ máŋá təntə càn tə nə ba don ja yɩrɩ. Tə yiri wà lá yɩn lʋʋ nə jə̀ń kʋ jɩjʋ mama, kʋ ja bà kʋ yí zə̀n. Yá tə yiri don də ga bá yà lá, abada. 22 Kʋ nə tà Yɩɩ pɩn nii, sə tə máŋá tə pwàrɩ̀ ka mun yɩrɩ, lìù yà bá yà lá ʋ na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá tə máŋá tə dàń fʋa ka mun lɩ̀à tə yɩrɩ, Yɩɩ nə kúrí.

23 Lìù dàń nə swɩ̀n á con, ʋ wʋ́: ‹Á ywàŋá, *Kərisə wulə yəbə!› Nə à yə̀ə́: ‹Ʋ wulə lá con!› Á dànà ká sɛ̀e kʋ tíú nii. 24 Kʋnkʋn Kərisə-ba də kʋnkʋn nii sʋ̀sʋ̀nà wá bà. Ba wá tʋn yikunu dɩ̀àn mɩmɩnan nə dáá də yomɩlan, sə ba ma gɩgarɩ lɩ̀à tə tətə, Yɩɩ nə kúrí tə. Də kʋ nə wàá, sə ba lɩ ba Yɩɩ con. 25 Á cʋga zəni! À mʋ̀ nə dí yáá, à swɩ̀n kʋ á con nə.

26 Də lìù nə swɩ̀n á con nə, ʋ wʋ́: ‹Á nəŋə, ʋ wulə kasɔɔ lanworu wa!› Á dànà ká va lá nə! Nə à yə̀ə́ lìù nə swɩ̀n á con nə, ʋ wʋ́: ‹Á nəŋə, ʋ sə̀gə̀ dìə̀ wa!› Á dànà ká sɛ̀e kʋ tíú nii. 27 Ndə dwà pɩpɩlʋ nə yàá pɩ̀rʋ̀ lanworu, kʋ zɩgɩ yɩɩ yipɩan, kʋ ja va yɩɩ yizwɩa tə, mə nətʋ *Ləzwənə-Biu* tə wá pìí ʋ bà. 28 Kʋ wá yà, ndə kʋ nə swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹Bwálɩ́ tə nə wotɩgʋ nə wulə, dilən yàá kun duən nə lá›.»

Nətʋ Ləzwənə-Biu tə wá pìí ʋ bà tɩa yuu wa

(Marəkə 13.24-27; Likə 21.25-28)

29 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ máŋá təntə càn tə kwa nə, yɩcaʋ tə wá jì yikunu. Cànà tə kʋ́ʋ̀ bá ja poni. Kacɩlacɛ wá nan lanworu wa, tə tʋ. Yá dɩ̀àn tə, tə nə wulə lanworu tə wa də wá gugurə. 30 Kʋ kwa nə, mɩmɩnʋ wá nan lanworu wa, kʋ nə bɩrɩ *Ləzwənə-Biu† túrí tə. Tɩa yuu ləzoni mama dàń wá bubwi, ba wá na Ləzwənə-Biu tə bakwan tə wa, də ʋ bɩ̀àn də dɩ̀àn də dun, tə nə dáá. 31 Nabwana kori nəfarʋ wá wúrú. Yá ʋ ga wá tʋn ʋ *malɩkɛ tə tɩa saparan banɩa tə mama nə. Tə wá kə lɩ̀à tə, ʋ nə kúrí tə mɛ duən nə».

Zwezi kàrɩ̀ kapɩrʋ yoo

(Marəkə 13.28-31; Likə 21.29-33)

32 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, yoo tə, à nə pɩ̀à, sə à twá kapɩrʋ tə kàrà tə, nə à swɩ̀n: Máŋá tə nə, kʋ nɛɛ tə nə yɩ wabwalan, yá kʋ ga twè vʋran, á yə̀ə́ də, sii bwələ. 33 Kʋ nətʋ tə pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, á dàń nə nɩ tə mʋ̀ wiən tə də tə yí, á mɛ, sə á lwarɩ də, yoo tə bwələ, sə kʋ tʋn. 34 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ yoo təntə wá tʋn, də zə̀n lɩ̀à tə mama, ba nə wulə tɩa yuu wa, tə wà tɩ, ba zwɛ̀e. 35 Lanworu də tɩa mɛ wá jén, yá à sʋ̀ràn tə mʋ̀ bá jén, abada!»

Yɩɩ cɩcɩ nə yə̀ə́ lʋʋ zaŋʋ máŋá

(Marəkə 13.32-37; Likə 17.26-30, 34-36)

36 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù mama yə̀rì dɩɩn tə, nə à yə̀ə́ máŋá tə, yìə̀n təntə nə wá tʋn. *Malɩkɛ tə Yɩɩ *sàń nə, də Yɩɩ-Biu‡ tə tətə yə̀rì kʋ. À nyɩna Yɩɩ cɩcɩ nə yə̀ə́ kʋ. 37 Máŋá tə *Ləzwənə-Biu§ tə nə wá pìí ʋ bà, yìə̀n tə wá yà, ndə tə nə yɩn nətʋ Nowe máŋá tə wa. 38 Kʋ yɩ nətʋ, máŋá təntə wa, də dwà nəfarʋ tə, tə nə wà twi. Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à tə yà də́, ba nywɩ̀n, ba swe duən nə, də ba swe ba bwɩ̀ɩ́ lɩ̀à yuu wa, kʋ ja va dɩɩn tə, Nowe nə zʋa nɩ́á yuu bori nəfarʋ tə wa. 39 Ba wà yoo mama bɛ̀eé, kʋ ja va kʋ yí máŋá tə, dwà nəfarʋ tə nə twi, kʋ pɛ̀e ba mama.

Mə kʋ wá yà nətʋ də Ləzwənə-Biu tə nə wá pìí ʋ bà. 40 Kʋ máŋá tə wa, bara bələ wá yà kárɩ́ wa. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 41 Kana bələ wá gà mun duən nə, nʋŋʋ yuu wa. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 42 Á dànà ká dwɛ̀e, á nə yə̀rì máŋá tə, á *Yuu-Tiu tə nə wá bà yɩrɩ. 43 Á cʋga kʋ tə zəni: Də dìə̀ tíú yà nə yə̀ə́ máŋá tə, ŋwɩ̀àn nə wá bà tɩtɩn nə, ʋ bá dwɛ̀e. Yá ʋ ga bá yá, sə ŋwɩ̀àn tə kén ʋ dìə̀ tə, ʋ zʋ ka wa. 44 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á də kənə á sírí, Ləzwənə-Biu tə nə wá bà máŋá tə wa, á nə ba bʋŋa yɩrɩ».

Tʋtʋnzəŋu də tʋtʋnkʋkwɩʋn yoo

(Likə 12.42-48)

45 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Wàà dàń nə yɩ kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə, ʋ nə sɛ̀e nii də pùə́ nədʋ, ʋ ga cɩ̀ ʋ tɩ̀àn nə, ʋ yuu tíú nə pɩn wá cwəŋə, sə ʋ ywàń tʋ̀tʋ̀nà tə duən tə yuu, sə ʋ pa ba wodiu, máŋá tə nə, kʋ nə mɛ? 46 Kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə wá yà pupwən wa, də yuu tíú tə ka pìí ka bà dìə̀ wa nə, ʋ nə yí wá, də ʋ wulə kʋ tʋtʋŋɩ tə wa! 47 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yuu tíú tə wá pa wá cwəŋə, sə ʋ ywàń ʋ wiən tə mama yuu. 48 Yá də kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə nə yɩ lakʋkwɩʋn, ʋ wá swɩ̀n ʋ waa con, ʋ wʋ́: ‹À yuu tíú tə dánɩ́, ʋ bá bà sɩ́ʋ́n›. 49 Yá ʋ ga zàn, ʋ tʋ ʋ duən tʋ̀tʋ̀nà tə yuu wa, ʋ mà ba, ʋ ga zʋ diŋu də sanyʋra wa, ʋ mʋ̀ də sanyʋra tə duən. 50 Kʋ mʋ̀ nə wá pa, ʋ yuu tíú tə wá bà dɩɩn don nə, ʋ dɩ̀ ʋ yuu, máŋá tə wa, ʋ nə ba wá dànɩ̀. 51 Ʋ dàń wá kə kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə càn wa zənzən. Yá ʋ ga wá pa, ʋ tì níə́ bələ tɩ̀án tori, bwálɩ́ təntə nə, ʋ nə wá bubwi, ʋ ga dɩŋa ʋ jɩfwɩ ʋ fɩfaga».

25

Kacɩan fugə zwansɩsara

(Matiə 24.42-44; Likə 12.35-40; 13.25-28; Apokalisə 3.1-5; 19.6-9)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə kʋ́ʋ̀ wá yà ndə kacɩan fugə nə, ba tì ba cànán ba nan, sə ba jə́rí bɛɛ don, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ vwa ʋ kan fúrú. 2 Ba wa kacɩan bonu yà yɩ ləyigi, ba bonu tə duən də ga yɩ wʋbʋnyɩna tə. 3 Ba tə, ba nə yɩ ləyərən tə, tì ba cànán tə, ba ga wà nʋga tì, sə ba ma cɩ̀ ba tɩ̀àn nə. 4 Yá ba tə mʋ̀, ba nə yɩ wʋbʋnyɩna tə, tì nʋga kunkoli də ba cànán.

5 Bɛɛ tə dàń nə dánɩ́, ʋ ba twi, kacɩan fugə tə mama twá duən, ba dwɛ̀e. 6 Tɩa nə gwəŋə ka tàrà máŋá wa, kori bubwi, kʋ wʋ́: ‹Á nəŋə, fúrú bɛɛ tə nə! Á naŋa, á va á jə́rí wá!› 7 Kacɩan tə dàń ma wùrù ba zàn, ba wulə ba kwɛn ba cànán. 8 Ba wa ləyərən tə swɩ̀n ba wʋbʋnyɩna tə con, ba wʋ́: ‹Á pɩan nəba á nʋga tə mancɩn, nə cànán tə nə wulə tə dəŋi yɩrɩ›. 9 Ba wʋbʋnyɩna tə ma swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Abada, kʋ wàrɩ̀, ka nə bá yí nə mʋ̀, də á mama kənu yɩrɩ. Á vələ, á yə̀ yəə wa!› 10 Ba dàń ma kɛ̀eń ba va, sə ba yə̀ nʋga tə. Kʋ máŋá təntə wa, fúrú bɛɛ tə twi, ʋ yí, ba tə bonu tə, ba nə ken ba sírí ba zwɛ̀e, ba dànɩ̀ wà tə. Ba twá ʋ nə, ba zʋ fúrú dìə̀ tə wa, sə ba də́ fúrú diŋə tə. Yá lìù ga tagʋ mimii tə. 11 Kʋ kwa nə, kacɩan tə duən tə twi, ba yí, ba ga bubwi, ba wʋ́: ‹Yuu tíú, yuu tíú, súrí mimii tə, sə nə zʋ!› 12 Yá fúrú bɛɛ tə le, ʋ wʋ́: ‹Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À yə̀rì aba!› »

13 Zwezi dàń ma súrí lá nə, ʋ wʋ́: «Á dànà ká dwɛ̀e, á nə yə̀rì dɩɩn tə, nə à yə̀ə́ máŋá tə, *Ləzwənə-Biu* tə nə wá pìí ʋ bà».

Tʋ̀tʋ̀nà batwa duən zwansɩsara

(Likə 19.11-27)

14 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə kʋ́ʋ̀ yɩ, ndə bɛɛ don nə pɩ̀à, ʋ va cwəŋə. Ʋ dàń ma bon ʋ tʋ̀tʋ̀nà, ʋ tì ʋ jɩjə, ʋ pa ba. 15 Ʋ pɩn sɩ́án səbikʋlan† bonu ʋ don nə, ʋ pa sɩ́án səbikʋlan bələ ʋ don də nə, ʋ ga pa sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ talɩkwa lìù tə nə. Ba lìù mama jon kʋ tə nə mɛ ʋ dɩ̀àn. Ʋ dàń ga vìí. 16 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlan bonu tə, vəli lala ʋ yolu də kʋ səbiu tə, ʋ na sɩ́án səbikʋlan bonu duən, ʋ súrí lá nə. 17 Ʋ tə də, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlan bələ tə, də fwa nətʋ, ʋ də ga na sɩ́án səbikʋlan bələ duən, ʋ súrí. 18 Yá ʋ tə, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə, tíú vəli ʋ kʋ̀ bʋʋ tɩa, ʋ sə̀gə̀ ʋ yuu tíú səbiu tə lá.

19 Kʋ nə dɩ́án dɩ́án, tʋ̀tʋ̀nà tə yuu tíú pìí, ʋ bà. Ʋ dàń ken ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə duən nə, sə ʋ jə́n, bɛ̀eɛ̀e nə ba fwa də ʋ səbiu tə. 20 Ʋ tə, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlan bonu tə fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga bɩrɩ wá sɩ́án səbikʋlan bonu tə duən tə, ʋ nə nɩ ʋ súrí lá tə, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, n yà pɩn nə sɩ́án səbikʋlan bonu. Nə̀ń, tə bonu duən nə, à nɩ à súrí lá nə›. 21 Ʋ yuu tíú ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Kʋ ziən, n yɩ tʋtʋnzəŋu, n ga sɛ̀e à nii də pùə́ nədʋ. N tʋŋa zəni wiən tə wa, tə nə ba funə jə zənzən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, à dàń wá pa n ywàń wiən tə yuu wa, tə nə jə funə zənzən. Bàá, n ga yà pupwən wa də nə›. 22 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlan bələ tə də fàrʋ́ ʋ yí, ʋ də ga wʋ́: ‹Yuu tíú, n yà pɩn nə sɩ́án səbikʋlan bələ. Nə̀ń, tə bələ duən nə, à nɩ à súrí lá nə.› 23 Ʋ yuu tíú ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Kʋ ziən, n yɩ tʋtʋnzəŋu, n ga sɛ̀e à nii də pùə́ nədʋ. N tʋŋa zəni wiən tə wa, tə nə ba funə jə zənzən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, à dàń wá pa n ywàń wiən tə yuu wa, tə nə jə funə zənzən. Bàá, n ga yà pupwən wa də nə›.

24 Kʋ kwa nə, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə nɩ sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə də fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, à yà yə̀ə́ də, n yɩ lìù tə, n yoo nə dà. N yàá za bwálɩ́ tə nə, n nə wà dwì. N ganɩ bwálɩ́ tə nə, n nə wà wobɩa mɩ́. 25 Fən jɩn nə, yá à vəli à kʋ̀ tɩa, à sə̀gə̀ n səbiu tə lá. Nə̀ń, n səbiu tə nə, n jon›. 26 Ʋ yuu tíú ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Tʋtʋnkʋkwɩʋn! Yayɩnyɩan! N yə̀ə́ də, à za bwálɩ́ tə nə, à nə wà dwì. À ganɩ bwálɩ́ tə nə, à nə wà wobɩa mɩ́. 27 Kʋ nə yɩ nətʋ tə, n yà wá tún à səbiu tə səbiu daka wa. Yá à túrí tə wa nə, à yà wá jon à səbiu tə də kʋ yuu nywarɩ›. 28 Yuu tíú tə dàń ma swɩ̀n ʋ lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: ‹Á joŋə sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə ʋ con, á pa lìù tə nə jə sɩ́án səbikʋlan fugə tə nə. 29 Ba wá pa lìù tə nə, ʋ nə jə, yá kʋ tíú wá yà jɩjə tíú. Yá lìù tə, ʋ nə ba jə, ba wá jon mancɩn tə də, ʋ nə jə. 30 Kʋ mʋ̀ tʋtʋnkʋkwɩʋn təntə, á dɩla wá kàrá wa yikunu tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ʋ wá bubwi, ʋ ga dɩŋa ʋ jɩfwɩ ʋ fɩfaga›.»

Bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀ dɩɩn tə yoo

(Zwan 5.22, 27-29; Apokalisə 20.11-15)

31 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə nə, *Ləzwənə-Biu‡ tə nə wá bà də ʋ dun də ʋ *malɩkɛ tə mama, ʋ wá jə̀ń ʋ dun padaʋ tə yuu wa. 32 Lʋʋ dwíə́ tə mama wá kun duən nə ʋ yáá con. Yá ʋ dàń wá pwɛ̀e lɩ̀à tə duən wa, ndə payɩrʋ nə pwɛ̀e pee də bʋ̀nɩ́ duən wa. 33 Ʋ wá kə pee tə ʋ jɩzən§ nə, ʋ ga kə bʋ̀nɩ́ tə də ʋ jɩgwiə nə. 34 Ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ tə dàń wá swɩ̀n ba tə con, ba nə wulə ʋ jɩzən nə, ʋ wʋ́: ‹Á mʋ̀ lɩ̀à tə, à nyɩna Yɩɩ nə pɩ̀à, sə ʋ fwa zəni á yɩra, á bɩ̀àn, á tɩnɩ Yɩɩ pàrɩ̀ tə. Yɩɩ kwɛn kʋ ʋ tún lá nə, sə ʋ pa aba, lʋʋ nə fwa máŋá tə wa. 35 Niən jɩn nə, yá á ga pa nə wodiu. Nanyʋnɩ jɩn nə, yá á ga pa nə nɩ́á, à nyʋ. À yɩn vee, yá á ga ja nə, á kə á con. 36 À yɩn yatanwala tíú, yá á ga pa nə gànʋ̀, à zʋ. À yɩn yayɩŋʋ, yá á ga ywarɩ nə. À yɩn bàń dìə̀ wa, yá á twi á na nə›.

37 Cɩ́gá tɩ̀án tə dàń wá le wá, ba wʋ́: ‹Yuu-Tiu, máŋá kwà wa nə, nə nɩ mʋ́ də niən jə, nə ga pa mʋ́ wodiu, n də́. Nə à yə̀ə́ də nanyʋnɩ jə, nə ga pa mʋ́ nɩ́á, n nyʋ? 38 Máŋá kwà wa nə, nə jɩn mʋ́, nə kə nə con nə, də n yɩ vee, yá nə ga zʋ mʋ́ gànʋ̀, də n yɩ yatanwala? 39 Máŋá kwà wa nə, nə nɩ mʋ́ də n yɩ̀, nə à yə̀ə́ də n wulə bàń dìə̀ wa, nə ga va nə na mʋ́?› 40 Ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ tə dàń wá le ba, ʋ wʋ́: ‹Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Nɛɛ tə mama, á yà nə fwa kʋ à nubiu tə nədʋ yɩra, ʋ nə swə ʋ yɩ ba mɛ labwanʋ də tətə, kʋ yɩ à mʋ̀ yɩra nə, á fwa kʋ.›

41 Kʋ kwa nə, ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ tə wá swɩ̀n ba tə con nə, ba nə wulə ʋ jɩgwiə nə, ʋ wʋ́: ‹Á fàrá, á nan kwa à yɩra! Á mʋ̀ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə zɩrɩ, ʋ kə á nə, á vələ mən tə wa, tə nə ba dəŋə, tə nə kwɛn tə tə́gə́ lá nə tə pa *Sɩtana də ʋ malɩkɛ nə! 42 Niən jɩn nə, yá á ga wà nə pɩn à də́, nanyʋnɩ jɩn nə, á ga wà nə pɩn à nyʋ. 43 À yɩn vee, á ga wà nə jɩn, á kə á con. À yɩn yatanwala tíú, á ga wà nə gànʋ̀ pɩn à zʋ. À yɩn yayɩŋʋ, à yɩ bàń dìə̀ wa, á ga wà nə nɩ›. 44 Ba də kʋ́ʋ̀ wá le, ba wʋ́: ‹Yuu-Tiu, máŋá kwà wa nə, nə nɩ mʋ́ də niən jə, nə à yə̀ə́ də nanyʋnɩ jə, nə à yə̀ə́ də n yɩ vee, nə à yə̀ə́ də n yɩ yatanwala, nə à yə̀ə́ də n yɩ yayɩŋʋ, nə à yə̀ə́ də n wulə bàń dìə̀ wa. Yá nə ga wà mʋ́ san?› 45 Ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ tə wá le ba, ʋ wʋ́: ‹Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Nɛɛ tə mama, á nə wà kʋ fwa lìù nədʋ yɩra, ʋ nə swə ʋ yɩ labwanʋ də, kʋ yɩ à mʋ̀ yɩra nə, á wà kʋ fwa. 46 Ba mʋ̀ dàń wá va càn bwálɩ́ nə, tə nə ba zwɛ̀e. Yá cɩ́gá tɩ̀án tə wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con›.»

26

Lɩ̀à vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi

(Marəkə 14.1-2; Likə 22.1-2; Zwan 11.47-53)

1 Máŋá tə wa, Zwezi nə fwa ʋ kàrɩ̀ tə mama, ʋ zwɛ̀e, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: 2 «Á yə̀ə́ də, kʋ ga dɩan bələ, sə *Pakə cànà də́. Ba wá twá cànà təntə nə, ba ma ja *Ləzwənə-Biu* tə, ba pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa, sə ʋ tɩ».

3 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án də ba *nəkwɩna dàń kun duən nə Kayifə Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa dəwoo wa. 4 Ba vʋrʋ ba kə duən nə, sə ba tʋn yɩ́á swɩan, ba ja Zwezi, ba gʋ. 5 Ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə wà mɛ, sə nə ja wá cànà tə máŋá wa, sə gurəgurə dàn ká zàn lalʋʋ tə tətəŋi wa».

Kan don lwá tɩralɩ Zwezi yuu wa

(Marəkə 14.3-9; Likə 7.36-50; Zwan 12.1-8)

6 Zwezi yà wulə Betani nə, Simon tə, ʋ yà nə yɩ dayarʋ, dìə̀ wa. 7 Kan don fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra. Ʋ yà jə pɩ̀ʋ̀ kapan kunkoli, ba nə boŋə ‹alɩbatɩrɩ›. Kʋ nii yà súə́ də tɩralɩ nʋga, kʋ kwənə nə dáá. Ʋ lwá kʋ mʋ̀ tɩralɩ nʋga təntə Zwezi yuu wa də máŋá tə, ba nə wulə ba də́.

8 Máŋá tə wa, Zwezi karbɩa tə nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə, kʋ wà ywánɩ́ yɩ kʋ pa ba, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ wofarʋ kʋ tə? 9 Ba yà wàá kʋ tɩralɩ nʋga tə ba yoli səbifarʋ. Yá ba ga pɩn səbiu tə zʋra nə». 10 Zwezi dàń lwarɩ də, kʋ yɩ nətʋ nə ba swɩ̀n, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə á ma cʋ̀gà kan tə pùə́ nə? Kʋ tə, ʋ nə tʋn ʋ pa nə, kʋ ziən. 11 Zʋra wulə də aba máŋá mama. Yá à mʋ̀ ga bá ya də aba máŋá mama. 12 Kan tə lwá tɩralɩ nʋga tə à yɩra, sə ʋ ma kwɛn nə à ləbəri wa. 13 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bwálɩ́ tə mama wa, ba nə wá swɩ̀n kʋ sʋywáŋʋ́ təntə, lʋʋ mama wa, ba wá man kʋ tə, kan wà tə nə tʋn, sə ba ma wá lìí ʋ nə».

Zwidasə ken sírí, sə ʋ ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə

(Marəkə 14.10-11; Likə 22.3-6)

14 Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa ladʋa don, ba nə ma boŋə Zwidasə Yisəkariyɔtə, vəli ʋ yí *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə. 15 Ʋ vəli ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á wá pa nə, də à nə ken Zwezi á jɩ̀àn wa?» Ba dàń ma gàlà cɩnɩa səbikʋlan fɩtwa, ba pa wá. 16 Kʋ nə zɩgɩ kʋ máŋá təntə nə, Zwidasə dàń yà pɩ̀à cwəŋə nəzəŋu, sə ʋ ma kə Zwezi ba jɩ̀àn wa.

Zwezi də ʋ karbɩa tə də́ Pakə cànà wodiu

(Marəkə 14.12-21; Likə 22.7-14, 21-23; Zwan 13.21-30)

17 Kʋ yɩ cànà tə dɩɩn tə nə, *Zwifə-ba də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni. Kʋ təntən dɩɩn tə nə, Zwezi karbɩa tə twi, ba bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə n pɩ̀à, sə nə tanɩ *Pakə cànà wodiu tə?» 18 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ tɩʋ tə wa, lìù don con, á swɩ̀n kʋ tíú con, də karnyɩna wʋ́: ‹À tɩan máŋá yí. Kʋ yɩ n mʋ̀ bwálɩ́ nə nə, à wá də́ Pakə cànà tə də à karbɩa tə›.» 19 Karbɩa tə fwa kʋ tə, Zwezi nə pɩn nii, sə ba fwa. Ba tʋŋa, ba ga tanɩ Pakə wodiu tə.

20 Máŋá tə dədəni nə yí, Zwezi də ʋ karbɩa fugə bələ tə dàń twi, ba jə̀ń duən nə, ba wulə ba də́. 21 Máŋá tə wa, ba nə wulə ba də́, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á lìù don wá ja nə ʋ pa». 22 Karbɩa tə pwìí cʋ̀gʋ̀ zənzən. Ba dàń ma bwe wá ladʋ ladʋ, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ ya à mʋ̀, naaa?» 23 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə kuli ʋ dipɛn tə də nə zʋŋa tə wa, mə kʋ tíú nə wá ja nə ʋ pa. 24 *Ləzwənə-Biu† tə wá tɩ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ. Yá kʋ dàń wá yà càn kʋ pa lìù təntə nə, ʋ nə wá ja Ləzwənə-Biu tə, ʋ pa. Ba yà nə wà kʋ bɛɛ tə lʋrɩ, kʋ yà kʋkwa!» 25 Zwidasə, ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə wá ja Zwezi, ʋ pa tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ yɩ à mʋ̀, naaa?» Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Mə kʋ nə n swɩ̀n, n mʋ̀ nə!»

Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə yoo

(Marəkə 14.22-26; Likə 22.14-20; 1 Korɛntə tɩ̀án 11.23-25)

26 Máŋá tə wa, Zwezi də ʋ karbɩa nə wulə ba də́, Zwezi tì dipɛn, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ tì ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á joŋə kʋ tə, á də́! Kʋ yɩ à yɩra tə nə». 27 Kʋ kwa nə, ʋ tì divɛn wùrú zʋŋa, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ka yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ tì ka, ʋ pa ba, ʋ ga wʋ́: «Á mama tə nywɩan divɛn tə! 28 Cɩ́gá, kʋ tə yɩ à mʋ̀ jana nə. Jana təntə nə bɩrɩ á də Yɩɩ *nimarʋ tə. Jana təntə nə wá nan lɩ̀à zənzən yɩrɩ, sə Yɩɩ kwɛn ba cʋna ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 29 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ nə mɛ zə̀n, à kʋ́ʋ̀ bá nyʋ divɛn kʋ tə, kʋ ja vələ dɩɩn tə, à nə kʋ́ʋ̀ wá nyʋ kʋ də aba à nyɩna Yɩɩ *sàń nə».

30 Ba nun cànà tə nuŋi. Kʋ kwa nə, ba dàń ga pɛ̀e duən, ba va *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa.

Zwezi bɩrɩ də, Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá

(Marəkə 14.27-31; Likə 22.31-34; Zwan 13.36-38)

31 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con nə, ʋ wʋ́: «Á mama wá vɩ nə á dʋgʋ tɩtɩn kʋ tə tətə nə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À wá gʋ payɩrʋ tə, yá ʋ pee tə wá laga duən yáá nə›.» 32 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yá máŋá tə wa, à nə wá pìí à bwin à nan, kʋ kwa nə, à wá va à dɩ̀àn aba Galile nagwanaa wa». 33 Piyɛrə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ba duən tə mama nə wá vɩ mʋ́ ba dʋgʋ, à mʋ̀ bá mʋ́ vɩ à dʋgʋ, abada». 34 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zə̀n tɩtɩn kʋ tə tətə mama, də cəbɩʋ tə wà kwi, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». 35 Piyɛrə ma le wá, ʋ wʋ́: «À bá tɛn mama də, à yə̀rì mʋ́, də kʋ nə swə kʋ yɩ, à wá tɩ də mʋ́». Ʋ karbɩa tə duən tə də swɩ̀n kʋ mʋ̀ yoo nədʋ təntə.

Zwezi jʋn Yɩɩ Zwesemane nə

(Marəkə 14.32-42; Likə 22.39-46; Zwan 18.1; Ebərə-ba 5.7-8)

36 Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń vəli ba yí bwálɩ́ don, ba boŋə ‹Zwesemane›. Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á jənə yəbə, də à vələ yáá, sə à jʋn Yɩɩ». 37 Ʋ dàń ma ja Piyɛrə də Zebede‡ bɩa bələ tə, ʋ kə ʋ kwa. Yá pucʋnɩ nəfarʋ wulə kʋ zwɩ wá. 38 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Tɩan pucʋnɩ súə́ nə. Á jənə yəbə, á dànà ká dwɛ̀e, ndə à nə ba dwɛ̀e nətʋ».

39 Ʋ dàń ma va yáá mancɩn, ʋ tʋ tɩa ʋ yáá yuu, ʋ ga lòrì Yɩɩ, ʋ wʋ́: «À nyɩna, də kʋ nə wàá kʋ tʋŋa, sə n twiən n lɩ yacara tə tə, n yá nə. Kʋ nə tà, sə kʋ twá, ndə à mʋ̀ nə nə pɩ̀à nətʋ. Yá kʋ dàń mɛ, sə kʋ yà, ndə n mʋ̀ nə nə swə nətʋ». 40 Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ bà ʋ karbɩa batwa tə con, yá ʋ nɩ də, ba dwɛ̀e. Ʋ ma swɩ̀n Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Á wà wànɩ́, sə á súrí á yɩ́á á yà də nə lugu nədʋ də tətə? 41 Á súrə́ á yɩ́á, á ga lòrì Yɩɩ, sə ʋ san aba, sə *Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba, ʋ də́də́n, sə ʋ yigu ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn. Ləzwənə pubʋŋa mʋ̀ yàá pɩ̀à, sə kʋ fwa zəni, yá ʋ yɩra tə ga ba dɩ̀àn jə kʋ fwa kʋ».

42 Ʋ ma kʋ́ʋ̀ pìí ʋ va nɛɛ bələ nii nə, ʋ tə kʋ́ʋ̀ lòrì Yɩɩ, ʋ wʋ́: «À nyɩna, də yacara tə nə wàrɩ̀ tə lɛ, də à nə wà tə dí, sə n mʋ̀ puswənə tə nə tʋn!»

43 Ʋ ma kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con, yá ʋ kʋ́ʋ̀ nɩ də, ba dwɛ̀e, ba wàrɩ̀ ba yɩ́á ba súrí, dwɩan tə yɩrɩ. 44 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ lɛ, ʋ yá ba, ʋ va yɩŋʋna. Ʋ kʋ́ʋ̀ lòrì Yɩɩ nɛɛ batwa tə nii nə, ʋ tə ga bwé tə sʋ̀ràn təntə tətə.

45 Ʋ kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con, ʋ ga wʋ́: «Á tə yɩ á tə́gə́, á dwɛ̀e? Á nəŋə, máŋá tə, ba nə wá ja *Ləzwənə-Biu§ tə, ba kə cʋna lɩ̀à tə jɩ̀àn wa, tə bwələ. 46 Á zaŋa, nə vìí! Á nəŋə, bɛɛ tə, ʋ nə wá ja nə, ʋ pa tə nə, ʋ bwələ!»

Zwezi janʋ tə yoo

(Marəkə 14.43-52; Likə 22.47-53; Zwan 18.3-12)

47 Zwezi yà tə wulə ʋ swɩ̀n, də Zwidasə yí. Ʋ yà yɩ ʋ karbɩa fugə bələ tə wa, lìù don. Lalʋʋ yà wulə ʋ kwa də ba jɩ̀àn lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn. Ba yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də ba *nəkwɩna tə nə tʋn ba. 48 Lìù tə, ʋ nə wá ja Zwezi ʋ pa tə yà bɩrɩ kʋ mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba nə púə́ ʋ kwa tə, mɩmɩnʋ tə, ʋ nə wá twá, sə ʋ ma bɩrɩ Zwezi. Ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə, à nə wá kʋkwalɩ tə, mə ʋ mʋ̀ nə, á pɩ̀à. Á jana kʋ lìù təntə». 49 Zwidasə fàrʋ́ lala ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À jʋ̀nɩ̀ mʋ́, karnyɩna!» Ʋ dàń ga kʋkwalɩ wá. 50 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, kʋ tə, n nə twi, sə n fwa, fwa kʋ lala».

Ba duən tə dàń ma fàrʋ́ ba yí, ba ja Zwezi. 51 Lìù don, ʋ nə yɩn də Zwezi cʋ̀rʋ́ ʋ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ʋ ma za Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tʋ̀tʋ̀nʋ̀ zɩɩn, ʋ gwəŋə. 52 Zwezi ma swɩ̀n kʋ tíú tə con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə mɛ, ba nə cʋ̀rɩ́ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ba ma gwɩ, ba də yɩ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə wá gʋ. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, pìí, n kə n lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ tə kʋ bwálɩ́ nə. 53 N yə̀rì də, à wàá à nyɩna Yɩɩ saŋʋ à lòrì, ʋ ga wàá ʋ tʋŋa *malɩkɛ kapʋpʋ púlə́ fugə bələ lala, naaa? 54 Yá kʋ dàń nə yɩn nətʋ, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii wá fwa nətə kʋ ma sú. Də tə nə swɩ̀n də, kʋ wá twá nətʋ, kʋ ma tʋn».

55 Zwezi dàń ma swɩ̀n lalʋʋ tə con nə, ʋ wʋ́: «Á twi də lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn, sə á ma ja nə, ndə à yɩ ŋwɩ̀àn tə, à nə gwɩ lɩ̀à. Dɩɩn mama, à jəni *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, à kàrɩ̀ lá nə, á ga ba nə janɩ. 56 Yá tə yìə̀n tə mama dàń yí, sə kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa, nii ma sú».

Ʋ karbɩa tə mama dàń ma dəri, ba yá wá.

Zwezi wulə Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con

(Marəkə 14.53-65; Likə 22.54-55, 63-71; Zwan 18.12-14, 19-24)

57 Lɩ̀à tə, ba nə jɩn Zwezi tə ja wá, ba va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa Kayifə con. Lantə nə, Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də Zwifə-ba *nəkwɩna tə yà kun duən nə. 58 Piyɛrə yɩn Zwezi kwa yɩŋʋna, ʋ ja va Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dəwoo wa. Ʋ vəli ʋ zʋ ʋ jə̀ə́ kàrá tə wa, ʋ də Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋ̀tʋ̀nà, sə ʋ ma na nətʋ tə, kʋ nə wá zwɛ̀e.

59 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə də Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə mama yà pɩ̀à lɩ̀à, ba nə wá swɩ̀n kʋnkʋn yoo, ba kə Zwezi yuu wa, sə ba ma gʋ wá. 60 Lɩ̀à zənzən nan, ba kʋnɩ kʋnkʋn ba keni Zwezi nii nə. Yá də kʋ mama ba wà yoo nɩ, sə ba kə ʋ yuu wa. Talɩkwa, talɩkwa nə, bara bələ duən nan ba zɩgɩ tətəŋi wa, 61 ba ga wʋ́: «Bɛɛ wà tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wàá Yɩɩ *dìə̀ tə à mà, à ga pìí à lwà ka dɩan batwa nii nə›.» 62 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə zàn, ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «N ba yoo le, naaa? Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à ba tə swɩ̀n, ba kəni n yuu wa?» 63 Yá Zwezi púə́ ʋ nii. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À lòrì mʋ́, taa Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa tə yɩrɩ, n le nəba, də n cɩ́gá nə yɩ *Kərisə, Yɩɩ-Biu».

64 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yɩ nətʋ, ndə n tətə nə swɩ̀n tə. Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, à súrí lá: Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, á wá na *Ləzwənə-Biu* tə, ʋ jə̀ə́ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, jɩzən† vàn nə. Á wá na wá də, ʋ naŋa lanworu bakwan tə wa, ʋ bɩ̀àn». 65 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń ma cɩrʋ ʋ gànʋ̀ də lɩŋa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ʋ twɩn Yɩɩ! Nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à pɩ̀à, sə ba bɩrɩ nəba yoo don! Á nì sɩ́ʋ́n kʋ tə, ʋ nə twɩn Yɩɩ. Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa kʋ yuu wa?» 66 Ba le wá, ba wʋ́: «Ʋ mɛ, sə ba gʋ wá».

67 Ba dàń ma pi mɩmɩan, ba lwá ʋ yáá wa. Yá ba ga mà wá də jɩgungulə. Ba duən farʋ ʋ pɩpara nə, 68 ba ga wʋ́: «Kərisə, lwarɩ lìù tə, ʋ nə mà mʋ́!»

Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi

(Marəkə 14.66-72; Likə 22.56-62; Zwan 18.15-18, 25-27)

69 Piyɛrə yà jə̀ə́ dəwoo tə wa. Tʋtʋnbʋa don fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga wʋ́: «N də yà wulə də Zwezi Galile tíú tə». 70 Yá ʋ tɛn lɩ̀à tə mama yáá con nə, ʋ wʋ́: «À yə̀rì kʋ tə, n nə pɩ̀à, sə n swɩ̀n». 71 Kʋ kwa nə, ʋ nə zàn, ʋ vələ dəwoo tə mimii kwə́lə́ wa, tʋtʋnbʋa tə don də kʋ́ʋ̀ nɩ wá, ʋ ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba nə wulə kʋ bwálɩ́ tə nə, ʋ wʋ́: «Ʋ tə yɩ də Zwezi *Nazarɛtə tíú tə». 72 Piyɛrə ma kʋ́ʋ̀ tɛn, ʋ dù, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yə̀rì kʋ bɛɛ təntə». 73 Kʋ nə fwa mancɩn, ba tə, ba nə zɩga lá tə fàrʋ́ ba yí Piyɛrə yɩra, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Cɩ́gá mama, n yɩ ba wa lìù. N nii sʋgʋ tətə bɩrɩ bwálɩ́ tə, n nə nan». 74 Piyɛrə ma kʋ súrí ʋ nii, ʋ wulə ʋ dwì də ʋ poli ʋ kəni ʋ tɩ̀àn nə, ʋ wʋ́: «À yə̀rì kʋ bɛɛ təntə!» Kʋ máŋá təntə tətə wa nə, cəbɩʋ kwi.

75 Yá Piyɛrə dàń lìí kʋ tə, Zwezi nə swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: «Də cəbɩʋ tə nə wà kwi, n wá tɛn nɛɛ batwa, də n yə̀rì nə!» Ʋ dàń nan, ʋ ga kwi yinənkurə.

27

Ba jɩn Zwezi, ba va Pilatə con

(Marəkə 15.1; Likə 23.1-2; Zwan 18.28-32)

1 Jɩjʋ fuən fuən *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə mama də ba *nəkwɩna tə kun duən nə, ba vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi. 2 Ba jɩn wá, ba vwa ba ja va ba pa *Pilatə nə, ʋ nə yɩ yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún.

Zwidasə tɩan tə yoo

(Tʋtʋnan 1.16-20)

3 Máŋá tə wa, Zwidasə, ʋ nə jɩn Zwezi ʋ pa, tə nə nɩ də, ba wá gʋ Zwezi, ʋ zʋa pucʋnɩ nəfarʋ wa. Ʋ dàń ma pìí ʋ ja səbikʋlan fɩtwa tə, ʋ ja va ʋ pa *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də ba *nəkwɩna tə nə. 4 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À cʋ̀gʋ̀, à nə pɩn, ba gʋ lìù tə, ʋ nə wà yoo cʋ̀gʋ̀ tə yɩrɩ». Yá ba dàń le wá, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ yáá tə̀lə́, kʋ ywàŋá mʋ́!»

5 Zwidasə dɩlɩ səbiu tə Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ ga vìí. Ʋ vəli ʋ kùrú ʋ tɩ̀àn. 6 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə tì səbiu tə, ba ga wʋ́: «Kʋ culi, sə nə kə kʋ nə Yɩɩ dìə̀ səbiu daka wa, kʋ nə yɩ səbiu tə, ba nə ŋwɩ́n, ba ma gʋ ləzwənə yɩrɩ».

7 Ba nə vʋrʋ ba kə duən nə, kʋ kwa nə, ba tì kʋ səbiu təntə, ba ma yə̀ nəkənmarʋ don kárá, sə ba ma fwa vərə ləbərə bwálɩ́. 8 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ kárá təntə yɩrɩ nə yɩ ‹jana kárá›, kʋ ja bà, kʋ yí zə̀n. 9 Mə kʋ twá nətʋ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zweremi sʋ̀ràn tə nii ma sú, ʋ nə wʋ́: «Ba tì səbikʋlan fɩtwa tə, kʋ mʋ̀ nə yɩ səbiu tə, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə jə̀ń ba vʋrʋ, ba ŋwɩ́n ba pa wá. 10 Yá ba tì kʋ, ba ma yə̀ nəkənmarʋ tə kárá, ndə nətʋ tə *Yuu-Tiu nə pɩn nə nii, sə à swɩ̀n».

Ba ja Zwezi ba va Pilatə con

(Marəkə 15.2-5; Likə 23.3-5, 13-25; Zwan 18.33-38)

11 Kʋ kwa nə, ba ja Zwezi ba va yáá tíú *Pilatə con, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. Yáá tíú dàń ma wulə wá ʋ bwe, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yɩ nətʋ, ndə n nə swɩ̀n tə». 12 Zwezi ga wà yoo mama le yìə̀n tə yuu wa, Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də ba *nəkwɩna tə nə swɩ̀n, ba ja zɩgɩ ʋ nə. 13 Pilatə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N ba tə tə mama nə̀ń, ba nə swɩ̀n, ba ja zɩga n nə, naaa?» 14 Yá Zwezi kʋ́ʋ̀ wà wá le kʋ yoo tə yuu wa mɩ́ámɩ́án. Kʋ dàń ga gwárɩ́ yáá tíú tə zənzən.

Ba bʋ̀rɩ̀ Zwezi bʋ̀rà, sə ba gʋ wá

(Marəkə 15.6-15; Likə 23.13-25; Zwan 18.39-40; 19.4-16)

15 *Pakə cànà mama nə yí, yáá tíú tə yàá pa, ba dʋgʋ bàń dìə̀ lìù tə, lalʋʋ tə nə lòrì, sə ʋ dʋgʋ. 16 Yá kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, bàń dìə̀ lìù don yɩn lá, ba nə boŋə Barabasə, ʋ yɩrɩ nə nan zənzən. 17 Yáá tíú *Pilatə dàń ma bwe lɩ̀à tə nə kun duən nə tə, ʋ wʋ́: «Wàà nə á pɩ̀à, sə à dʋgʋ: Barabasə, nə à yə̀ə́ Zwezi tə, ba nə boŋə *Kərisə tə?» 18 Cɩ́gá, Pilatə yà yə̀ə́, ba nə ja Zwezi, ba bà ʋ con, tə də̀ń. Kʋ yɩ wʋgwɩʋ yɩrɩ nə.

19 Máŋá tə wa, Pilatə nə wulə bʋ̀rà tə bwálɩ́ nə, ʋ kan pɩn lìù bà, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Tɩtɩn kʋ tə nə, à dí càn zənzən cɩ́gá tíú wà tə yɩrɩ à pandwɩa wa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, dàn ká kə n tɩ̀àn ʋ yìə̀n wa!»

20 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də ba *nəkwɩna tə vəvəri lɩ̀à tə pubʋŋa, ba kə ba con, ba pa ba lòrì Barabasə ba dʋgʋ, ba ga pɩ̀à, sə ba gʋ Zwezi mʋ̀. 21 Yáá tíú tə bwe ba, ʋ wʋ́: «Ba wàà tətə nə á pɩ̀à, sə à dʋgʋ ba bələ tə wa?» Ba ma le, ba wʋ́: «Barabasə!» 22 Pilatə ma bwe, ʋ wʋ́: «Kʋ dàń yɩ à wá fwa Zwezi tə, ba nə boŋə Kərisə tə nətə?» Ba mama ma le, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» 23 Yáá tíú ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yokʋkwɩʋn nə ʋ fwa?» Yá ba dàń ken ba dɩ̀àn mama lá, ba bubwi, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!»

24 Máŋá tə, Pilatə nɩ də, ʋ wàrɩ̀ won mama ʋ fwa, yá lɩ̀à tə ga kwɛn ba cə̀rí ba súrí lá, ʋ tì nɩ́á, ʋ ma sɩn ʋ jɩ̀àn lalʋʋ tə yáá con, ʋ ga wʋ́: «À yáá twá ka tə̀lə́ cɩ́gá tíú wà tə tɩan tə wa! Kʋ yɩ á mʋ̀ yoo!» 25 Lalʋʋ tə mama le, ba wʋ́: «Ʋ tɩan tə yoo wá tʋ nə mʋ̀, də nə bɩa yuu wa!»

26 Pilatə dàń ma dʋgʋ Barabasə. Ʋ pa ba mà Zwezi də kafɩran, ʋ yɩra lá, ba ga tì wá, ba pa, sə ba paa dagarʋ tə yuu wa.

Pamana mʋn Zwezi

(Marəkə 15.16-20; Zwan 19.1-3)

27 Yáá tíú *Pilatə pamana tə jɩn Zwezi, ba va bʋ̀rà dìə̀. Yá pamana tə duən tə mama dàń twi, ba kun ʋ yuu nə. 28 Ba jɩn ʋ ganan tə, ba lɩ, ba ga zʋ wá də gasɔɔ nəsɩan. 29 Kʋ kwa nə, ba dàń sʋa casʋran yupuu, ba pú ʋ yuu nə. Yá ba ga kə mɩʋ daduu ʋ jɩzən wa. Ba dàń ga tʋ ba nadwana nii nə, ʋ yáá con, ba mʋn wá, ba wʋ́: «Nə jʋ̀nʋ̀ mʋ́, *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́!»

30 Ba pi mɩmɩan ba lwá ʋ nə, ba ga jon mɩʋ daduu tə, ba ma mà ʋ yuu wa. 31 Máŋá tə wa, ba nə mʋn wá, ba zwɛ̀e, ba jɩn gasɔɔ tə ba lɩ, ba ga kʋ́ʋ̀ pìí ba zʋ wá ʋ tətə ganan tə. Ba dàń ga ja wá ba va, sə ba paa dagarʋ yuu wa.

Ba paa Zwezi dagarʋ yuu wa

(Marəkə 15.21-32; Likə 23.26-43; Zwan 19.17-27)

32 Pamana tə nə ja Zwezi, ba naŋa tɩʋ tə nii wa, ba jə́rí bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Simon, ʋ nə yɩ Sirɛnə tíú. Pamana tə kálʋ́ wá, ba pa ʋ zɩn Zwezi dagarʋ tə. 33 Ba yí bwálɩ́ don, ba nə boŋə ‹Goləgʋta›, kʋ də̀ń nə yɩ ‹yuzʋŋa bwálɩ́›. 34 Yá lá nə, ba pɩn divɛn, ba nə gùlí yacara tɩ̀ʋ́, kʋ nə cà, tə wa, Zwezi nə, sə ʋ nyʋ. Ʋ nə də́də́n kʋ ʋ nii nə, ʋ vɩga, sə ʋ nyʋ kʋ.

35 Ba paa wá dagarʋ tə yuu wa, ba ga tá kwé, ba ma tara ʋ ganan. 36 Ba ga kori ba jə̀ə́ lá, sə ba cɩ̀ ʋ nə. 37 Ʋ yuu con nə, ba ken pʋ́pʋ́ná duən lá nə, tə nə bɩrɩ won tə, kʋ nə pɩn, ba ma gʋ wá. Tə wʋ́: «Ʋ tə nə yɩ Zwezi, *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə». 38 Ba pa ŋwɩna bələ, ba nə gwɩ lɩ̀à tə, kʋ máŋá tə wa, kʋ bwálɩ́ təntə nə də Zwezi. Ʋ don yɩ Zwezi jɩzən yuu, ʋ don tə yɩ ʋ jɩgwiə yuu.

39 Lɩ̀à tə, ba nə twá lá, ba lɛ yàá vuvugu ba yuu, ba ga twɩn wá. 40 Ba yàá swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N mʋ̀ lìù tə, n yà nə pɩ̀à, sə n mà Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə, n ga lwà ka dɩan batwa nii nə. N tətə dàń jon n tɩ̀àn, də n nə ya Yɩɩ-Biu, sə n nan dagarʋ tə yuu wa, n cú!»

41 Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án-ba tə də *nəkwɩna tə də yà wulə ba mʋŋa Zwezi, ba ga wʋ́: 42 «Ʋ wàá lɩ̀à duən ʋ joŋə, yá ʋ wàrɩ̀ ʋ tətə ʋ joŋə! Ʋ tà *Yɩzərayɛlə pɩ̀ʋ́, naaa? Ʋ dàń nan dagarʋ tə yuu, ʋ cú sɩ́ʋ́n, sə nə ga kə nə waa ʋ nə. 43 Ʋ pɩn ʋ tɩ̀àn Yɩɩ nə. Yɩɩ nə swə wá, sə ʋ jon wá, sɩ́ʋ́n nə. Ʋ swɩ̀n də, ʋ yɩ Yɩɩ-Biu».

44 Yá ŋwɩna tə, ba nə gwɩ lɩ̀à tə, ba nə paa dagaran tə yuu ʋ səpuni nə, də wulə ba twɩn wá, ndə ba duən tə nə.

Zwezi tɩan tə yoo

(Marəkə 15.33-41; Likə 23.44-49; Zwan 19.28-37)

45 Kʋ nə zɩgɩ lugu fugə bələ máŋá wa, yikunu púə́ tɩa tə mama nə, kʋ ja va dədəni lugu batwa. 46 Lugu batwa tə nə yí, Zwezi bubwi ʋ kə yɩɩ nə də ʋ lʋʋ sʋgʋ, ʋ wʋ́: «Eli, Eli, lama sabatanɩ!» Kʋ də̀ń nə yɩ: «À Yɩɩ, à Yɩɩ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma vɩ nə n dʋgʋ?» 47 Lɩ̀à tə duən yà nə wulə lá nì ʋ kori, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ boŋə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli!»

48 Ba wa don dəri lala, ʋ va ʋ tì canfɩnsɩʋ ʋ lə divɛn nyʋnʋ wa. Ʋ tì kʋ ʋ vwa mɩʋ nii nə, ʋ làrɩ̀ Zwezi nə, sə ʋ nyʋ. 49 Yá ba duən tə dàń swɩ̀n, ba wʋ́: «Zɩgɩ, nə wá na də, Eli nə wá bà, ʋ jon wá!» 50 Zwezi ma bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga tɩ.

51 Yá *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, mimii gànʋ̀ tə zɩgɩ yɩɩ nə, kʋ cɩrɩ*, kʋ cú kʋ ja tɩa, kʋ pwɛ̀e bələ. Tɩa tə səsəgi, pɩran kapana ga lwa. 52 Ləbərə súrú, yá lɩ̀à tə zənzən, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, ba yà nə tɩga, pìí ba bwin, ba nan tɩga wa. 53 Zwezi bwiun tə kwa nə, lɩ̀à təntə nan ləbərə tə wa, ba va tɩʋ† tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən wa. Yá lɩ̀à zənzən ga na ba lá nə.

54 *Romə-ba pamana bíí yuu tíú də pamana tə, ba nə cɩ̀ Zwezi nə, tə mama nɩ tɩa tə səsəgu tə, də kʋ tə mɛ, kʋ nə yí. Fən dàń jɩn ba zənzən, ba ga wʋ́: «Ʋ cɩ́gá yà yɩ Yɩɩ-Biu». 55 Kana, ba nə dáá, də yà twá Zwezi kwa, də ʋ tə yà wulə Galile nagwanaa wa, sə ba tʋn ba pa wá. Ba də yà zɩga yɩŋʋna, ba ga ywàŋá. 56 Ba wa kana duən nə yɩ: Mari Madəlɛnə, də Mari, ʋ nə yɩ Zwakə də Zwʋzɛfə nuu, də kan don, ʋ nə yɩ Zebede bɩa tə nuu.

Zwezi ləbəri wa kənu yoo

(Marəkə 15.42-47; Likə 23.50-56; Zwan 19.38-42)

57 Dədəni nə twi kʋ yí, jɩjə tíú don twi, ʋ nə nan Arimate, ʋ yɩrɩ nə ya Zwʋzɛfə. Ʋ də yà yɩ Zwezi karbiu. 58 Ʋ vəli ʋ yí *Pilatə, ʋ ga lòrì cwəŋə, sə ʋ gùrì Zwezi. Pilatə dàń ma pa cwəŋə, sə ba pa wá Zwezi. 59 Ʋ ma tì wá, ʋ pəpəni ʋ kə ganpon wa, 60 ʋ ja wá ʋ va ʋ tún ləbəri nədʋn wa, ʋ nə pa ba kʋ̀ pɩ̀ʋ̀ kapan wa, ʋ tətə yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ bəbəli pɩ̀ʋ̀ kapan nəfarʋ, ʋ ma pú ləbəri tə nii nə, ʋ ga vìí. 61 Mari Madəlɛnə tə, də Mari tə don də yà yɩn lá. Ba yà jə̀ń ləbəri tə nii nə.

Pamana cɩ̀gà Zwezi ləbəri tə nə

62 Kʋ tɩkʋnɩ yà yɩ *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə. Yá Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də *Farɩzɩan-ba twá duən, ba va ba yí Pilatə. 63 Ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Yuu tíú, nə yə̀ə́ də, kʋ mʋ̀ kʋnkʋnʋ təntə, máŋá tə wa, ʋ tə nə wà tɩ tə, ʋ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Dɩan batwa nii nə, à wá pìí à bwin à nan tɩan wa›. 64 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, pa nii, sə ba cɩ̀ ləbəri tə nə, kʋ ja vələ dɩan batwa. Ʋ karbɩa tə dàn ká bà, ba ŋʋ̀ wá. Yá kʋ kwa nə, ba ga swɩ̀n lalʋʋ tə con nə, ba wʋ́: ‹Ʋ pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩga wa›. Kʋ mʋ̀ talɩkwa kʋnkʋn təntən càn wá doni dí yáá nyiən tə». 65 Pilatə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, pamana nə, sə ba cɩ̀ ləbəri tə nə. Á vələ á cɩ̀ ləbəri tə nə, ndə á nə pɩ̀à nətʋ».

66 Ba dàń ma va, ba kwɛn ba sun ləbəri tə nii zəni, ba tún pamana lá, sə ba cɩ̀ kʋ nə.

28

Zwezi pìí ʋ bwin ʋ nan

(Marəkə 16.1-11; Likə 24.1-12; Zwan 20.1-18; Tʋtʋnan 2.24-38; 1 Korɛntə tɩ̀án 15.1-4)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə nə zwɛ kwa nə, Mari Madəlɛnə, də Mari tə don twi jɩjʋ fuən fuən, sə ba na ləbəri tə. 2 Naa nədʋ, də tɩa tə səsəgi zənzən, *Yuu-Tiu *malɩka nan yɩɩ nə, ka cú ka bəbəli kapan tə, ka tún vàn nə, ka ga jə̀ń kʋ yuu wa. 3 Malɩka tə yà nyɩn ndə dwà pɩpɩlʋ nə. Yá ka ganan tə yɩ nəpwənə ndə janfɩnpon nə. 4 Fən tì pamana tə, ba wulə ba vɩvaga, ba ga tɩ, ba kʋ̀ yɩɩ nə. 5 Malɩka tə ma swɩ̀n kana tə con, ka wʋ́: «Á dànà ká pa fən ja aba. À yə̀ə́ də, á pɩ̀à Zwezi, lìù tə, ba nə paa dagarʋ tə yuu wa. 6 Ʋ tə̀lə́ yəbə, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, ndə ʋ yà nə swɩ̀n kʋ nətʋ. Á bɩ̀àn, á ywàń bwálɩ́ tə, ʋ yà nə pə̀ń. 7 Á dàń vələ lala, á swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, də Zwezi pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ dàń ga dí yáá ʋ vələ, sə ʋ dàn ba Galile nagwanaa wa, sɩ́ʋ́n nə. Mə lá nə, ba wá na wá. Mə kʋ tə nə à jə, sə à swɩ̀n á con».

8 Ba kɛ̀eń lala, ba vìí ləbəri tə nii nə, də fən də pupoli nəfarʋ. Ba ga dəri ba va, ba pa ŋwɛn təntə Zwezi karbɩa tə nə.

9 Naa nədʋ, də Zwezi twi ʋ jə́rí ba, ʋ ga wʋ́: «À jʋ̀nɩ̀ aba!» Kana tə fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba tʋ ba nadwana nii nə, ba ja ʋ nɛɛ nə, ba ga pa wá dun. 10 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa fən ja aba. Á vələ, á swɩ̀n à nubɩa tə con, ndə ba vələ Galile nagwanaa. Mə lá nə, ba wá na nə».

Pamana tə, ba nə cɩ̀gà Zwezi ləbəri tə nə nii tuŋu

(Matiə 27.62-66)

11 Máŋá tə wa, kana tə nə pìí ba vəri, pamana tə duən, ba nə cɩ̀ ləbəri tə nə, pìí ba bà *Zwerizalɛmə wa. Ba swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə con, kʋ tə mama, kʋ nə yí. 12 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə bon jə́rə́ ba mʋ̀ də Zwifə-ba *nəkwɩna tə. Ba nə vʋrʋ ba kə duən nə, ba zwɛ̀e kwa nə, ba pɩn səbifarʋ pamana tə nə, 13 ba ga swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Á wá swɩ̀n də, Zwezi karbɩa tə nə twi tɩtɩn nə, ba ŋʋ̀ wá, də á dwɛ̀e. 14 Də yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, tə nì kʋ, nə yə̀ə́ nə tə wá swɩ̀n ʋ con nətʋ, sə wʋwala dàn ká yí aba».

15 Pamana tə jon səbiu tə, ba ga twá ba nii nə, ndə ba nə swɩ̀n nətʋ. Mə nətʋ nə, kʋ yoo tə carɩ kʋ sú Zwifə-ba pwərə wa, kʋ ja bà zə̀n.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa fugə nədʋ tə nə

(Marəkə 16.12-20; Likə 24.13-53; Zwan 20.19-29; 21.1-23; Tʋtʋnan 1.1-12; 1 Korɛntə tɩ̀án 15.5-8)

16 Zwezi karbɩa fugə nədʋ tə vəli Galile paan tə yuu, Zwezi nə bɩrɩ ba. 17 Máŋá tə nə, ba nə nɩ wá, ba pɩn wá dun. Ba wa lɩ̀à duən ga bɛ̀eé, də kʋ yɩ ʋ mʋ̀. 18 Zwezi fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ ken dɩ̀àn tə mama Yɩɩ *sàń nə, də tɩa yuu wa à jɩɩn wa. 19 Á vələ, á yí dwíə́ tə mama lʋʋ mama wa, sə á ja ba, á fwa à karbɩa. Á liə ba nɩ́á wa, kʋ twá də nyɩna Yɩɩ, də Yɩɩ-Biu tə, də Yɩɩ-*Siŋu tə yɩrɩ. 20 Á ga kàrɩ̀ ba, sə ba twá kʋ tə mama nii nə, à nə bɩrɩ aba. Á cʋga zəni, à wá yà də aba, dɩɩn mama, kʋ ja vələ lʋʋ zaŋʋ».

* 3:4 3.4 Mə nətʋ nə, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə yà zwɩ tanan ganan də ba vwe tanan vwərən ba tàŋá nə.

* 4:5 4.5 Kʋ yɩ *Zwerizalɛmə yoo nə kʋ swɩ̀n.

† 4:15-16 4.15-16 Lɩ̀à tə mama, ba yà nə wulə tə nagwanɛɛ təsntə wa, yà yɩ ndə ba wulə yikunu wa, ba yà nə yə̀rì Yɩɩ yoo yɩrɩ. Zwezi nə vəli ba con, ʋ súrí ba yɩ́á, ʋ pa ba lwarɩ Yɩɩ.

* 5:21 5.21 Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ yoo təntə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə.

† 5:33 5.33 Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ yoo təntə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə wa.

‡ 5:35 5.35 Pɩ̀ʋ́ nəfarʋ təntə nə yɩ Yɩɩ.

§ 5:41 5.41 Kʋ yoo təntə yɩ, *Romə-ba pamana tə də ba yun tɩ̀án nə jə nii, sə ba kálɩ́ *Zwifə-ba lìù, ba pa ʋ bɩrɩ ba cwəŋə, nə à yə̀ə́ sə ʋ zɩn ba zɩla.

* 6:13 6.13 Yɩɩ saga duən wa bwálɩ́ kʋ tə wa, kʋ yɩ: jon nəba *Sɩtana jɩɩn wa.

* 8:2 8.2 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa.

† 8:20 8.20 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 9:6 9.6 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 9:9 9.9 Matiə yɩrɩ don nə yɩ Levi.

‡ 9:14 9.14 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

§ 9:17 9.17 *Yɩzərayɛlə lʋʋ wa, ba swana yà yɩ ba kəni purə wa.

* 10:4 10.4 Kananitə yɩ lɩ̀à tə, ba nə zɩga *Romə-ba nə, ba nə jon ba lʋʋ nii tə yɩrɩ. Ba yɩrɩ don də nə yɩ *Zelotə. Ywàń Likə 6.15 də Tʋtʋnan 1.13.

† 10:14 10.14 Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ wá ŋwɩ́n kʋ tə, ba nə tʋn tə jɩŋɩ ba yɩra.

‡ 10:28 10.28 Kʋ yɩ Yɩɩ.

* 11:2 11.2 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

† 11:19 11.19 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 11:27 11.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 12:32 12.32 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 13:37 13.37 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 16:4 16.4 Kʋ Zwʋnasə təntə nə fwa dɩan batwa fəli pùə́ wa, ʋ nə wà Yɩɩ nii zìlí tə yɩrɩ.

† 16:13 16.13 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 16:27 16.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 17:9 17.9 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 17:22 17.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 17:25 17.25 Simon yɩ Piyɛrə yɩrɩ don.

* 18:11 18.11 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 18:24 18.24 Sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ mʋ̀rʋ̀ bardʋ (6 000) tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

‡ 18:28 18.28 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

* 19:28 19.28 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 20:2 20.2 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 20:18 20.18 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 20:28 20.28 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 21:5 21.5 Siyon yɩ paan tə Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

† 21:8 21.8 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə pɩn dun Zwezi nə.

‡ 21:9 21.9 Kʋ də̀ń nə yɩ ‹Dun mɛ wa Yɩɩ con!›.

§ 21:12 21.12 Kʋ yɩ ba ma ŋwɩ́n Yɩɩ dìə̀ tə yuu lanpoo.

* 21:12 21.12 Nasara gunponi yɩ ba ma fwa *joŋi ba pa Yɩɩ nə.

† 21:15 21.15 Kʋ də̀ń nə yɩ ‹Dun mɛ wa Yɩɩ con!›.

‡ 21:32 21.32 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

* 22:19 22.19 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 22:44 22.44 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 23:5 23.5 Saga nəmanbii tə ya Yɩɩ sagɩ tə wa pʋ́pʋ́ná nə wulə tə wa. Tə mʋ̀ saga tə də luloŋə nəmanbii tə yɩ, Zwifə-ba pɩ̀à ba ma bɩrɩ də, ba twá Yɩɩ zəni.

† 23:23 23.23 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə wa, Yɩɩ bɩrɩ, sə Zwifə-ba mama pa ba won mama fugə nii nyiən.

* 24:27 24.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 24:30 24.30 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 24:36 24.36 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 24:37 24.37 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 25:13 25.13 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 25:15 25.15 Sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ mʋ̀rʋ̀ bardʋ (6 000) tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

‡ 25:31 25.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 25:33 25.33 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 26:2 26.2 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 26:24 26.24 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 26:37 26.37 Zebede bɩa bələ tə nə ya Zwakə də Zwan.

§ 26:45 26.45 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 26:64 26.64 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 26:64 26.64 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 27:51 27.51 Mimii gànʋ̀ təntə nə pwɛ̀e bwálɩ́ tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə cɩcɩ nə yàá zʋ, ʋ fwa *joŋi tə ʋ pɩn Yɩɩ nə, də lɩ̀à tə duən tə nə zwɩ, ba mɛ lá tə duən nə. Gànʋ̀ təntə cɩrʋ tə bɩrɩ də, lìù mama dàń wàá Yɩɩ yɩra, ʋ yí.

† 27:53 27.53 Kʋ yɩ *Zwerizalɛmə yoo nə kʋ swɩ̀n.

Marəkə

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ sagɩ tə,

Marəkə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Marəkə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Marəkə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ mʋ̀ Zwezi sʋywáŋʋ́ tə. Marəkə yà tà Zwezi karbiu, ʋ yɩ ʋ dí yáá ʋ tʋn də *tʋntʋnʋ Polə. Ʋ dàń yɩn də Piyɛrə də Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa. Mə tə vələ tə wa nə, ʋ nì Zwezi tʋtʋnan tə, də ʋ yìə̀n tə mɛ, ʋ nə fwa tə yoo Piyɛrə con. Kʋ kwa nə, ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ tə tə, ʋ nə nì.

Lɩ̀à tə nə, Marəkə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Marəkə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba, ba nə tə̀lə́ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Marəkə bɩrɩ ba də, Zwezi nə yɩ *Kərisə tə, Yɩɩ nə tʋn, *Zwifə-ba dwíí tə yà nə dànɩ̀. Ʋ mʋ̀ Kərisə təntə yɩ Yɩɩ-Biu tə, ʋ nə swə zənzən. Yìə̀n tə, Marəkə nə zə́n ʋ swə, kʋ yɩ Zwezi tʋtʋnan tə yoo, də ʋ mɩɩ yìə̀n də ʋ nii sʋ̀ràn tə. Ʋ tʋtʋnan tə bɩrɩ də, ʋ cɩ́gá yɩ Yɩɩ nə tɩ.

1

Zwan-Batisə kàrà tə yoo

(Matiə 3.1-12; Likə 3.1-18)

1 Kʋ yɩ máŋá tə, Yɩɩ-Biu Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə twi. 2 Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi sagɩ tə wa, Yɩɩ swɩ̀n Zwezi yoo:

«Ywàń, à tʋn à tʋntʋnʋ n yáá nə, sə ʋ kwɛn cwəŋə ʋ pa mʋ́. 3 Kʋ yɩ bɛɛ nə bubwi kasɔɔ lanworu wa, ʋ wʋ́: ‹Á kwɩ̀án *Yuu-Tiu cwəŋə tə, sə á cɛ ʋ cwəmɩnɩ tə, sə tə ya mənə mənə›.»

4 Kʋ mʋ̀ tʋntʋnʋ təntə yɩ *Zwan-Batisə. Nətʋ nə ʋ nan kasɔɔ tə wa, ʋ swɩ̀n Yɩɩ yoo ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə, ʋ wʋ́: «Á vəvərə á kwa á ma sá á cʋna. Á pɩan, ba lə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Yá Yɩɩ dàń wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa». 5 Zwide nagwanaa lɩ̀à mɛ də Zwerizalɛmə tɩʋ lɩ̀à twi ʋ con. Ba dàń swɩ̀n ba cʋna ba bɩrɩ Zwan, yá ʋ ga zɩga lá ʋ li ba Zwurədɛn mʋnaa tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. 6 Zwan yà zʋa nyʋgʋma kʋran gànʋ̀, ʋ ga vwa tànʋ̀ voru ʋ tàŋá* nə. Ʋ yà də́ jərən də tʋran. 7 Ʋ dàń kàrɩ̀ Yɩɩ yoo ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ʋ wʋ́: «Lìù don, ʋ dɩ̀àn nə dáá tə doni nə, ʋ pú à kwa ʋ bà. À jɩɩn mùrì, sə à tʋ à nadwana nii nə, sə à kʋrʋ† ʋ natʋra. 8 À mʋ̀ ləgə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, yá ʋ mʋ̀ wá pa, Yɩɩ-*Siŋu tə sú aba».

Zwan-Batisə ləgə Zwezi nɩ́á wa

(Matiə 3.13-17; Likə 3.21-22)

9 Zwezi dàń nan *Nazarɛtə tɩʋ wa, Galile nagwanaa wa, ʋ bà *Zwan con. Zwan ləgə wá Zwurədɛn mʋnaa tə wa. 10 Máŋá tə, Zwezi nə naŋa nɩ́á tə wa, ʋ nɩ lanworu də kʋ súrí, yá Yɩɩ-*Siŋu tə cúə́ ʋ yuu wa ndə gunpwənə nə. 11 Kori dàń ga nan Yɩɩ sàń nə, kʋ wʋ́: «N yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́».

Sɩtana də́də́n Zwezi

(Matiə 4.1-11; Likə 4.1-13)

12 Kʋ kwa nə, Yɩɩ-*Siŋu tə yigu Zwezi, kʋ pa ʋ va kasɔɔ lanworu wa. 13 Ʋ yɩ kasɔɔ tə wa dɩan sapwilə. Kʋ bwálɩ́ tə nə, *Sɩtana də́də́n, sə ʋ yigu wá, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn. Zwezi də ganaŋa yà nə wulə duən nə. *Malɩkɛ dàń yà ga tʋŋa tə pɩn wá.

Zwezi wulə Galile nagwanaa wa

(Matiə 4.12-17; Likə 4.14-15)

14 Kʋ kwa nə, ba nə ken Zwan bàń dìə̀ wa, Zwezi vəli Galile nagwanaa. Ʋ swɩ̀n ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə lá, 15 ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, Yɩɩ nə lɩ ʋ tún, tə yí. Yá máŋá bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna, á ga sɛ̀e Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə».

Zwezi bon fəlijana banɩa

(Matiə 4.18-22; Likə 5.1-3, 10-11; Zwan 1.35-43)

16 Zwezi nə wulə Galile mʋnaa tə nii nə ʋ vəli, ʋ nɩ Simon də ʋ nubiu Andəre, ba nə yɩ fəlijana. Ba dàń yà wulə ba dɩlɩ ba fələ gə̀gə̀lù mʋnaa tə wa, ba ma janɩ fələ. 17 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á bɩ̀àn à mʋ̀ con, à dàń wá pa, á pɩ̀à lɩ̀à, sə ba twá à mʋ̀ Zwezi nə». 18 Lala də ba dʋgʋ ba fələ gə̀gə̀lə̀n tə lá, ba ga twá ʋ nə. 19 Ʋ nə kɛ̀eń ʋ va yáá mancɩn də ʋ na Zwakə də ʋ nubiu Zwan, ba nə yɩ Zebede bɩa. Ba yà wulə ba nɩ́á yuu bori wa, ba kwɛn ba fələ gə̀gə̀lə̀n. 20 Lala də Zwezi bon Zwakə də Zwan. Ba nan ba yá ba nyɩna Zebede də ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə nɩ́á yuu bori tə wa, ba ga twá Zwezi nə.

Zwezi dɩŋɩ zini ʋ lɩ bɛɛ don yuu wa

(Likə 4.31-37)

21 Zwezi də ʋ karbɩa tə yí Kapɛrənayimə tɩʋ. *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, Zwezi zʋa Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ʋ ga wulə ʋ kàrɩ̀. 22 Lɩ̀à tə cʋga wá, ʋ kàrà tə gwárɩ́ ba zənzən. Ʋ yɩ ʋ kàrɩ̀ ba də dɩ̀àn, Yɩɩ nə ken ʋ jɩɩn wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ nə ba yɩ ndə Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə nə.

23 Kʋ máŋá tə wa, bɛɛ don, *zini yà nə jə, zʋa Zwifə-ba jə́rə́ dìə̀ tə wa. Zini tə bubwi, kʋ wʋ́: 24 «Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à fwa nə yɩra, *Nazarɛtə Zwezi? N yɩ n twi, sə n cʋ̀gʋ̀ nəba. À yə̀ə́ mʋ́. N ya lìù, ʋ nə lɩ ʋ tún Yɩɩ cɩcɩ yɩrɩ». 25 Zwezi dàń caga zini tə nii nə, ʋ wʋ́: «Pú n nii, n ga nan n yá bɛɛ tə!» 26 Zini tə vuvugu bɛɛ tə, kʋ ga nan də kʋ mà nii. 27 Kʋ kələ lɩ̀à tə mama, ba ga bwe duən: «Bɛ̀eɛ̀e nə yɩ kʋ tə? Kàrà dʋ̀n kʋ pɩn də dɩ̀àn. Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə pɩn zini zìlí ʋ nii wa». 28 Naa nədʋ, Zwezi yɩrɩ súə́ tɩa mama Galile nagwanaa tə wa.

Zwezi zwɛ̀e lɩ̀à zənzən yayɩran

(Matiə 8.14-17; Likə 4.38-41; Tʋtʋnan 10.38)

29 Zwezi də ʋ karbɩa tə nan *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ba ga va Simon də Andəre sàń. Zwakə də Zwan də yà wulə də ba. 30 Waran yà jə Simon tɩnkan, ʋ ga tə́gə́. Máŋá tə Zwezi nə yí, ba swɩ̀n ʋ yoo ba bɩrɩ wá. 31 Zwezi fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ja ʋ jɩɩn nə, ʋ van wá ʋ zɩ̀n gədoo tə yuu. Ʋ waran tə zwɛ̀e, ʋ ga zàn, ʋ wulə ʋ tanɩ, sə ʋ ma lɩ Zwezi vəri.

32 Máŋá tə dədəni nə yí, yɩɩ nə zʋa kwa nə, lɩ̀à tə mama tì ba yayɩŋa də lɩ̀à tə *zini nə jə, ba ja va Zwezi yáá nə. 33 Tɩʋ tə lɩ̀à mama yà kun dìə̀ tə mimii yáá nə. 34 Zwezi dàń zwɛ̀e lɩ̀à kapʋpʋ yayɩran tə yirə yirə yà nə jə ba, ʋ ga dɩŋɩ zinə zənzən ʋ lɩ lɩ̀à yuu wa. Ʋ wà yá ʋ pa zinə tə swɩ̀n, ʋ yà nə yə̀ə́ də, tə yə̀ə́ wá yɩrɩ.

Zwezi kàrà Galile nagwanaa wa

(Likə 4.42-44)

35 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, Zwezi zàn ʋ nan tɩʋ tə wa, də tɩbɩlakʋnʋ tə wà yí. Ʋ vəli bwálɩ́ tə, won mama nə tə̀lə́. Lantə nə, ʋ dàń zɩga ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ. 36 Simon də karbɩa tə duən zàn ba bɩbarɩ, ba twarɩ ʋ nɛɛ. 37 Máŋá tə wa, ba nə nɩ wá, ba swɩ̀n ʋ con: «Lɩ̀à tə mama pɩ̀à mʋ́». 38 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Nə vələ bwálá tə duən də səpuni tɩan tə wa. À pɩ̀à, sə à kàrɩ̀ lantə də, mə kʋ yɩrɩ nə à twi». 39 Zwezi dàń ma jiru Galile nagwanaa tə mɛ wa, ʋ ma kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, yá ʋ ga dɩŋɩ *zinə ʋ lɩ lɩ̀à yuu wa.

Zwezi zwɛ̀e bɛɛ don dayan

(Matiə 8.1-4; Likə 5.12-16; 17.12-19)

40 Dayarʋ don twi Zwezi con, ʋ tʋ ʋ nadwana nii nə ʋ yáá con, ʋ ga lòrì wá, ʋ wʋ́: «N nə swə, n wàá n pɩn à dayan‡ tə zwɛ̀e, sə à də jì ləzwənzəŋu». 41 Ʋ yinəgə jɩn Zwezi, ʋ te ʋ jɩɩn ʋ nə, ʋ dwen ʋ yɩra, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À swə, sə n dayan tə zwɛ̀e». 42 Lala də dayan tə zwɛ̀e. 43 Kʋ kwa nə, Zwezi pɩn bɛɛ tə vìí, ʋ ga bɩrɩ wá yìə̀n tə nə cà, ʋ nə mɛ, sə ʋ va ʋ tʋn. 44 Ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ja n nii zəni! Dàn ká swɩ̀n kʋ lìù con. N dàń nə vəli, n bɩrɩ n tɩ̀àn *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ tə nə. N dàń ga pa wiən tə, ʋ nə wá ma fwa *joŋi tə, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ Yɩɩ sagɩ tə wa, sə dayaran pa, də ba dayan tə nə zwɛ̀e».

45 Yá bɛɛ tə vəli, ʋ man bwálɩ́ mama kʋ tə, kʋ nə yí wá. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, Zwezi yà kʋ wàrɩ̀ ʋ vəli ʋ naŋa tɩʋ mama wa, pwənə pwənə. Ʋ yàá mɛ kwa con, bwálá tə, lɩ̀à nə ba bwələ. Yá ba ga tə naŋa bwálá mama, ba twi ʋ con.

2

Zwezi zɩ̀n gwànʋ́ don

(Matiə 9.1-8; Likə 5.17-20)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ va Kapɛrənayimə, yá lɩ̀à dàń nì də ʋ wulə dìə̀ don wa. 2 Lɩ̀à zənzən twi ba kun duən nə. Halɩ bwálɩ́ mama yà súə́, yá bwálɩ́ ya kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ kàrá wa, mimii tə yáá nə. Zwezi yà wulə ba ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 3 Lɩ̀à duən twi də gwànʋ́ don, ba wa bara banɩa ga zɩŋa gwànʋ́ tə.

4 Lɩ̀à tə nə dáá tə pɩn, ba yà wàrɩ̀ wá Zwezi nə ba bɩrɩ. Ba dàń ma dɩ̀ ba poru bʋʋ dəyuu tə wa, kʋ mɛ də bwálɩ́ tə Zwezi nə wulə. Ba dàń ga twá bʋʋ tə, ba cú gwànʋ́ tə nə tə́gə́ ʋ tɩtaʋ tə wa, dìə̀ tə wa. 5 Zwezi nə nɩ də, bara tə ken ba waa ʋ nə, ʋ dàń swɩ̀n gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, à kwɛn n cʋna tə, à lɩ n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa».

6 Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án yà nə jə lá, yà bʋŋa ba waa con nə, ba wʋ́: 7 «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, bɛɛ wà tə swɩ̀n nətən? Kʋ yɩ Yɩɩ nə, ʋ twɩn! Wàà nə wàá cʋna ʋ kwɛn ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa? Kʋ yɩ Yɩɩ cɩcɩ!» 8 Zwezi zəzən ʋ lwarɩ kʋ tə, ba nə bʋŋa, ʋ waa con, yá ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma jə pubʋŋɩ tətə yiri á waa con? 9 Də à nə swɩ̀n gwànʋ́ tə con, à wʋ́: ‹À kwɛn n cʋna tə, à lɩ à mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa›, nə à yə̀ə́, à nə wʋ́: ‹Zàn yɩɩ nə, n tì n tɩtaʋ, n vìí!› Kʋ kwa nə yɩ mwálɩ́? 10 Yá à dàń pɩ̀à, sə á yəni də, Yɩɩ ken dɩ̀àn *Ləzwənə-Biu* jɩɩn wa tɩa yuu wa, sə ʋ kwɛn cʋna, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». Zwezi dàń ga swɩ̀n sʋ̀ràn tətə gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: 11 «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con nə: Zàn, n tì n tɩtaʋ, n va n sàń». 12 Máŋá tə wa, lɩ̀à tə mama yà nə wulə ba ywàŋá, lala də bɛɛ tə zàn, ʋ tì ʋ tɩtaʋ, ʋ vìrí. Kʋ gwárɩ́ ba mama, ba dàń ga bwɩ Yɩɩ nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə tə wà kʋ tə ba tə nyɩnyɩga nɩ!»

Zwezi bon Levi, sə ʋ twá ʋ nə

(Matiə 9.9-13; Likə 5.27-32)

13 Zwezi pìí ʋ va Galile mʋnaa tə nii nə. Lalʋʋ zənzən yà twi ʋ con, ʋ kàrɩ̀ ba. 14 Ʋ nə kɛ̀eń, ʋ nɩ Aləfe bìú Levi, də ʋ jə̀ə́ ʋ joŋə lanpoo. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn, n bà, n twá à nə!» Levi dàń zàn, ʋ twá ʋ nə.

15 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə vələ Levi sàń nə, sə ba də́ wodiu. Lɩ̀à tə, ba nə joŋə lanpoo, də cʋna lɩ̀à duən, ba yà wulə ba də́ də ba. Ba mʋ̀ ləzwənyirə tə yà dáá, ba nə pwí ʋ kwa. 16 Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, ba yà nə wulə *Farɩzɩan-ba kwa də yà wulə lá nə. Ba nɩ Zwezi də ʋ wulə ʋ də́ də lɩ̀à tə, ba nə joŋə lanpoo, də cʋna lɩ̀à duən. Ba dàń swɩ̀n Zwezi karbɩa tə con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, ʋ ma də́ də lɩ̀à tə, ba nə joŋə lanpoo, də cʋna lɩ̀à tə?» 17 Zwezi ma nì kʋ, yá ʋ dàń swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba yɩra nə zurə, ba dɩmʋtʋrʋ pɩ̀à, kʋ yɩ yayɩŋa nə pɩ̀à dɩmʋtʋrʋ. À wà twi, sə à bon cɩ́gá tɩ̀án, yá cʋna lɩ̀à tə».

Zwezi bɩrʋ kàrà nədʋn nivori yuu wa

(Matiə 9.14-17; Likə 5.33-39)

18 Dɩɩn don nə, Zwan† karbɩa də *Farɩzɩan-ba yà vwə ba níə́. Lɩ̀à dàń twi ba bwe Zwezi, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn Zwan karbɩa də Farɩzɩan-ba tə yàá vwe ba níə́, yá n mʋ̀ karbɩa tə ga ba ba níə́ vwe?» 19 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛɛ nə pɩ̀à ʋ vwa ʋ kan fúrú, ʋ dabara yàá bà, sə ba twá ba də́ fúrú tə diŋə tə. Á bʋŋa də, ba wá vwe ba níə́, ba dàn ká də́ wodiu tə, yá fúrú bɛɛ ga wulə də ba? 20 Yá máŋá dàń wá bà, fúrú bɛɛ tə nə ba ya lá. Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, ba dàń wá vwə ba níə́.

21 Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá fʋ gantwandʋn ʋ ma pú gangwɩrʋ. Kʋ nətʋ tə nə fwa, gandʋn tə wá vuri gangwɩrʋ tə vàn don, yá bʋʋ tə dàń wá doni də́ yáá tə tətə. 22 Yá lìù mama ba swana tə nə wulə tə zaŋa lwé ʋ kəni purə nədwara wa. Kʋ nətʋ tə nə fwa, tə mʋ̀ swana tə wá pa purə tə pwin, yá swana tə də purə tə mɛ wá va bwàná. Kʋ mɛ, sə ba kə swana tə nə wulə tə zaŋa purə nədʋra wa».

Zwezi nə tɩ sìə́ dɩɩn tə

(Matiə 12.1-8; Likə 6.1-5)

23 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi yà twá kárɩ́ wa ʋ kɛ̀eń. Ʋ karbɩa tə ma vəli də ba kén mɩna yun tə cwəŋə tə nii nə. 24 *Farɩzɩan-ba tə dàń ma swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Ywàń, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n karbɩa tə fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə kʋ fwa sìə́ dɩɩn nə?» 25 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á tə wà kàrɩ̀ pɩ̀ʋ́ *Davidə yoo naaa? Bɛ̀eɛ̀e nə ʋ fwa máŋá tə wa, niən tə nə jɩn ʋ də ʋ kwa lɩ̀à tə, yá wodiu də ga tə̀lə́ ba də́? 26 Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ də́ dipɛn tə, kʋ nə wulə lá nə. Abɩatarə yà nə yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ yuu tíú kʋ máŋá tə wa. Yá Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà pɩn cwəŋə Yɩɩ joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə. Yá Davidə tì tə, ʋ də́ ʋ ga lɩ tə duən ʋ pa ʋ lɩ̀à tə nə». 27 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ yà ʋ fwa sìə́ dɩɩn, sə kʋ ma kwɛn ləzoni, ləzwənə tà ba fwa sìə́ dɩɩn yɩrɩ. 28 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, *Ləzwənə-Biu‡ tə ma tɩ sìə́ dɩɩn tə də tətə».

3

Bɛɛ don ʋ jɩɩn nə tɩga yoo

(Matiə 12.9-14; Likə 6.6-11)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ zʋ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa. Yá bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩɩn nə tɩga. 2 Lɩ̀à duən yà pàlɩ̀ Zwezi, ba ga cʋga ʋ nə, sə ba jə́n ʋ nə wá pa ʋ yayɩgʋ tə zwɛ̀e Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə nə. Ba yà pɩ̀à, sə ba twá nətʋ, ba ma swɩ̀n, ba zɩgɩ Zwezi nə. 3 Zwezi swɩ̀n bɛɛ tə, ʋ jɩɩn nə tɩga, tə con, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, lɩ̀à tə mɛ yáá con!» 4 Ʋ dàń ga bwe lɩ̀à tə, ba nə ywàŋá tə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ *nii tə swɩ̀n, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə? Yozəŋu nə à yə̀ə́ yolwan? Kʋ mɛ, sə à jon bɛɛ tə mɩɩ, à kə lʋʋ, nə à yə̀ə́, sə à yá wá ʋ cʋ̀gʋ̀?» Yá ba yà ba le. 5 Zwezi ywàń ba mɛ də lɩŋa. Ʋ pùə́ ga cʋ̀gʋ̀ zənzən ba yuu wa, ba pubʋnkʋkwɩnan tə yɩrɩ. Ʋ dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Ʋ ma làrɩ̀ kʋ, kʋ ga lwàń kʋ jì jɩɩn nəzəŋu.

6 *Farɩzɩan-ba tə zàn ba nan ba vìí. Ba vəli ba na *Erodə kwa lɩ̀à, ba vʋrʋ ba jə́n, ba nə wá twá nətʋ, ba ma gʋ Zwezi.

Lɩ̀à twi Zwezi con

(Matiə 12.15-21; Likə 6.17-19)

7 Zwezi də ʋ karbɩa tə nan lɩ̀à tə wa, ba va Galile mʋnaa tə nii nə. Lalʋʋ tə púə́ ʋ kwa. Ba yà naŋa Galile də Zwide nagwanɛɛ, 8 də *Zwerizalɛmə tɩʋ, də Yidime nagwanaa, də nagwanaa tə, kʋ nə wulə Zwurədɛn mʋnaa tə vàn tə don nə, də lʋʋ tə, kʋ nə bwələ Tirə də Sidon tɩ̀án tə. Lalʋʋ təntə mɛ yà twi Zwezi con, ba yà nə nì kʋ tə mama, ʋ nə fwa tə yɩrɩ.

9 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, sə ba kwɛn nɩ́á yuu bori nəmanbiə ba tún lá ʋ nə, lɩ̀à tə dàn ká nyin wá yɩrɩ. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, yayɩŋa tə mama fàrʋ́ ba yí, sə ba dwen ʋ yɩra, ʋ nə wulə ʋ zwɛ̀e lɩ̀à zənzən yayɩran yɩrɩ. 11 Yá máŋá tə nə, *zinə tə nə yàá na wá, lɩ̀à tə, zinə tə nə jə, tə yàá tʋ ʋ yáá nə ba mà nii, ba ga wʋ́: «N yɩ Yɩɩ-Biu». 12 Yá Zwezi dàń yàá caga zinə tə nii nə, sə tə dàn ká swɩ̀n kʋ tə, ʋ nə yɩ.

Zwezi kúrú ʋ karbɩa fugə bələ

(Matiə 10.1-4; Likə 6.12-16; Tʋtʋnan 1.13)

13 Kʋ kwa nə, Zwezi dɩ̀gà paan don yuu wa, ʋ ga bon lɩ̀à tə, ʋ nə pɩ̀à, kʋ tɩ̀án ma bà. 14 Ʋ lɩ ba wa lɩ̀à fugə bələ. Ʋ kúrí ba, sə ba ya də wá, 15 sə ʋ pa ba va ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə. Ʋ pa ba dɩ̀àn, sə ba ma wànɩ́ ba dɩŋa *zinə ba lɩ lɩ̀à yuu wa. 16 Ba lɩ̀à fugə bələ tə nə yɩ: Simon, Zwezi nə ken ʋ yɩrɩ Piyɛrə, 17 Zebede bɩa Zwakə də Zwan, Zwezi pɩn ba yɩrɩ Bwanɛrəzwɛsə, kʋ də̀ń nə yɩ: ‹ləzoni, ba nə nyɩn ndə dwà baga nə›, 18 Andəre, də Filipə, də Barətelemi, də Matiə, də Toma, də Aləfe bìú Zwakə, də Tade, də Kananitə Simon, 19 də Yisəkariyɔtə Zwidasə, ʋ tə ʋ nə jɩn Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə tə.

Zwezi lɩ̀à twi, sə ba ja wá, ba ja vìí

20 Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ va sàń. Lɩ̀à tə dáá kʋ pa Zwezi də ʋ karbɩa tə yà wàrɩ̀ ba də́. 21 Ʋ dìə̀ lɩ̀à nə nì tə yìə̀n tə, máŋá tə nə, ba zàn ba bà, sə ba ja wá. Ba yà wʋ́: «Ʋ yuu tə̀lə́».

Zwezi dɩ̀àn tə naŋa Yɩɩ

(Matiə 12.22-32; Likə 11.14-23)

22 *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà nə nan *Zwerizalɛmə ba bà lá yà swɩ̀n, ba wʋ́: «*Zinə pɩ̀ʋ́ tə, ba nə boŋə ‹Beləzebilə›, nə wulə ʋ yɩra, ʋ mʋ̀ ga nə tɩ wá. Kʋ yɩ zinə tə mama pɩ̀ʋ́ tə nə pɩn wá dɩ̀àn, sə ʋ ma lɩ zinə tə lɩ̀à yuu wa».

23 Zwezi dàń ma bon ba, ʋ swɩ̀n ba con də zwansɩsarɩ: «Nətə nə *Sɩtana wá wànɩ́ ʋ dɩŋa ʋ tətə? 24 Á ywàŋá á jə́n: Payuu lɩ̀à nə zɩga duən nə, kʋ payuu tə tʋrɩ nə ga. 25 Dìə̀ tɩ̀án nə zɩga duən nə, kʋ tʋrɩ nə ga. 26 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, Sɩtana nə tɛ ʋ tɩ̀àn, ʋ lʋʋ tə nə pwɛ̀e, ʋ dɩ̀àn tə wàrɩ̀ lá tə yanɩ, tə wá zwɛ̀e. 27 Lìù mama wàrɩ̀ ladɩa dìə̀ wa ʋ zwɩ ʋ ŋwɩ̀n ʋ wiən, də ʋ dɩ̀àn nə ba wá dwə, sə ʋ dí yáá ʋ vwa wá. Kʋ kwa nə, ʋ dàń wàá won mama ʋ tì ʋ dìə̀ tə wa.

28 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ wá kwɛn ləzoni cʋna yiri mama, də ba tʋran yiri mama, ba nə twɩn ʋ mʋ̀ Yɩɩ, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 29 Yá lìù tə mɛ, ʋ nə wá twɩn Yɩɩ-*Siŋu tə, Yɩɩ ba kʋ tíú cʋna kwɛn ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də wá pwərə wa, mama. Kʋ cʋna təntə ba zwɛ̀e, abada».

30 Zwezi swɩ̀n ba con nətʋ, ba yà nə swɩ̀n də, zinə wulə ʋ yɩra tə yɩrɩ.

Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu yoo

(Matiə 12.46-50; Likə 8.19-21)

31 Kʋ kwa nə, Zwezi nubɩa də ʋ nuu twi, ba zɩga kàrá wa, ba ga tʋn lìù, sə ʋ bon wá. 32 Lalʋʋ yà jə ba kɩkarɩ Zwezi, yá ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Cʋgʋ zəni, n nuu də n nubɩa wulə kàrá wa, ba bwe n yoo». 33 Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Wàà nə yɩ à nuu, bə̀rə́ ga nə yɩ à nubɩa?» 34 Ʋ dàń ga ywàń lɩ̀à tə, ba nə jə ba kɩkarɩ wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá, à nuu də à nubɩa nə ba wulə yəbə. 35 Kʋ yɩ lìù tə mɛ, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii nə yɩ à nubiu, də à nakʋa, də à nuu».

4

Wodùrú zwansɩsarɩ

(Matiə 13.1-9; Likə 8.1-8)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi yà kʋ́ʋ̀ wulə ʋ kàrɩ̀ Galile mʋnaa tə nii nə. Lɩ̀à zənzən twi ba kɩkarɩ wá, kʋ pa ʋ zàn ʋ zʋ nɩ́á yuu bori wa ʋ jə̀ə́. Kʋ nɩ́á yuu bori tə yà zɩga mʋnaa tə wa bəbəru tə nii nə. Lɩ̀à tə mʋ̀ ga jə̀ə́ tɩa, buu tə bəbəru nə. 2 Zwezi yà twá zwansɩsarɩ, ʋ ma bɩrɩ ba yìə̀n zənzən. Ʋ kàrà tə wa, ʋ wʋ́: 3 «Á cʋga, wodùrú nan, sə ʋ dù. 4 Ʋ dàń nə wulə ʋ mɩ́ wodwii tə, kʋ vàn don tʋa cwəŋə yuu. Zənbii twi tə də́ tə.

5 Kʋ vàn don tʋa kapataʋ tɩa wa, tɩran nə ba dáá lá. Kʋ bwálɩ́ tə nə, wobɩa tə nan lala, kʋ nə yɩ tɩtalʋ yɩrɩ. 6 Máŋá tə, yɩɩ nə bɩga, kʋ dí wobii tə, tə ga tɩ tə kʋ̀, tə ŋʋnan nə wà tɩa zwɩ zəni yɩrɩ.

7 Wodwii tə vàn don tʋa casʋran tɩa wa. Tə nə pén máŋá tə nə, casʋran tə boru tə pú wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ. Tə wà won mama fwa.

8 Yá tə duən tʋa tɩa nəzəŋu wa, tə boru tə kwɛn, tə zɩn bɩa: Tə duən zɩn bɩa fɩtwa, tə duən sapwɩtwa, yá tə duən bíí». 9 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

Yoo tə nə pɩn, Zwezi swɩ̀n də zwansɩsarɩ

(Matiə 13.10-15; Likə 8.9-10)

10 Máŋá tə, Zwezi yà nə ŋʋ́ná də lɩ̀à tə, ba tə, ba nə boli ʋ nii, də ʋ karbɩa fugə bələ tə lòrì, sə ʋ gwin zwansɩsara tə də̀ń ʋ bɩrɩ ba. 11 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń á nì, á pɩn á tɩ̀àn nə. Yá lɩ̀à tə, ba nə ba à nə twá, tə mʋ̀ yɩ zwansɩsarɩ nə, ba wá twá ba ma nì yìə̀n tə mama. 12 Kʋ dàń wá pa, ba ywàń, ba ga ba na. Kʋ wá pa ba cʋgʋ, ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń. Ba yà nə nə̀ń kʋ də̀ń, ba yà wá lwàń ba pubʋŋa, ba ga va Yɩɩ con. Yá Yɩɩ yà wá kwɛn ba cʋna tə ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa».

Zwezi gwin wodùrú zwansɩsara tə də̀ń

(Matiə 13.18-23; Likə 8.11-15)

13 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con ʋ wʋ́: «Á yə̀rì zwansɩsara ka tə də̀ń? Nətə nə á dàń wá fwa á ma yəni tə duən tə mɛ?

14 Wodùrú tə nə dwì tə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə. 15 Ləzoni duən yɩ ndə cwəŋə tə nii nə, wodwii tə yàá nə tʋ kʋ wa. Ba nə zəzən ba nì Yɩɩ sʋgʋ tə, lala də *Sɩtana twi, ʋ lɩ kʋ ba waa. 16 Yá ba duən də yàá yɩ ndə kapataʋ tɩa nə, wodwii tə nə tʋa kʋ wa. Ba mʋ̀ yàá nə nì sʋgʋ tə, ba yàá sɛ̀e kʋ lala də pupoli. 17 Yá Yɩɩ sʋgʋ tə wà ba mʋ̀ lɩ̀à təntə pubʋŋa tə wa zwɩ zənzən, ba ga ba dɩ̀àn jə kʋ waa. Ba nə dí càn, də ba nə wʋwalɩ ba Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ, ba yàá pìí ba yá Yɩɩ cwəŋə. 18 Ba duən də yɩ ndə casʋran tɩa nə, wodwii tə nə tʋa lá. Ba yàá nì sʋgʋ tə, 19 yá lʋʋ kʋ tə wiən twara jə ba zənzən. Ba swə ka pɩ̀à jɩjə. Lʋʋ wiən duən də fɩra jə ba. Tə wiən təntə mɛ yàá pú Yɩɩ sʋgʋ tə yuu nə, tə pa sʋgʋ tə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ won kʋ fwa. 20 Ləzoni duən yɩ ndə tɩzəŋu nə, wodwii tə nə tʋa lá. Ba yàá nì sʋgʋ tə, ba sɛ̀e kʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yɩ ndə wobɩa nə, tə nə zɩŋa bɩa. Ba duən zɩn bɩa fɩtwa, ba duən sapwɩtwa, yá ba duən bíí».

Cànʋ́ yuu wa zwansɩsara

(Likə 8.16-18)

21 Kʋ kwa nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá sʋrʋ cànʋ́ ʋ tún garwa də̀ń nə, nə à yə̀ə́ gədoo də̀ń nə. Kʋ yɩ ʋ wá tún kʋ canzɩlʋ yuu wa. 22 Won tə mama nə sə̀gə̀ wá na, yá won tə mama yà nə wulə yikunu wa, wá nan poni nə». 23 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!» 24 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə də kʋ tə, á nə nə̀ń. Yɩɩ wá pa aba kʋ tə, á də nə pɩn lɩ̀à duən nə. Yá ʋ ga wá pa aba, ʋ doni kʋ tə, á nə pɩn. 25 Ba wá pa lìù tə nə, ʋ nə jə ba súrú lá. Yá ʋ tə nə ba jə, ba wá jon mancɩn tə tətə, kʋ nə wulə ʋ con».

Wobɩa nə pén tə ga zaŋa yuu wa zwansɩsara

26 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá nətʋ tə, Yɩɩ nə də́ ʋ pàrɩ̀ tə. Kʋ yɩ ndə bɛɛ don nə dùə̀ ʋ kárá. 27 Kʋ kwa nə, ʋ pəni də ʋ zaŋa dɩɩn mama, yá kʋ máŋá tə wa, wobɩa tə pén, tə ga bori. Bɛɛ tə yə̀rì nətʋ tə, kʋ nə fwa. 28 Tɩa tə yàá pa wobɩa tə pén tə bori ka tətə nə. Sɩsɩʋ yàá də́ yáá kʋ nan. Kʋ kwa nə, kʋ yàá lʋra, kʋ ga kə bɩa. 29 Máŋá tə, wobɩa tə nə bɩga, bɛɛ tə yàá zàn, ʋ za wiən tə də ʋ sɩ̀ʋ́. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, wiən zagʋ máŋá yí».

Wobiu nəmanbiə don yuu wa zwansɩsara

(Matiə 13.31-32, 34-35; Likə 13.18-19)

30 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə nə wàá nə ma maŋa Yɩɩ pàrɩ̀ tə? Bɛ̀eɛ̀e zwansɩsara nə nə wàá nə tì nə ma maŋa kʋ? 31 Kʋ yɩ ndə wobiu nəmanbiə nə, ba nə dùə̀. Kʋ mʋ̀ nə yɩ wobɩa tə mama nəmaa. Yá kʋ dwiu kwa nə, kʋ yàá pén. 32 Kʋ yàá boru, kʋ jì nədarʋ, kʋ doni dəvʋran mama. Kʋ nɛɛ tə yàá dara, zənbii tətə wàá tə pwalan tə kəni kʋ yuu wa». 33 Nətʋ nə Zwezi yà twá də zwansɩsarɩ zənzən, ndə tə tə nə, ʋ ma swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə. Ʋ yàá swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə ba con ndə nətʋ tə, ba nə wá wànɩ́ ba nì kʋ də̀ń. 34 Ʋ yàá ba swɩ̀n, də kʋ nə tà də zwansɩsarɩ. Yá ʋ dàń nə wulə də karbɩa tə cɩcɩ, ʋ yàá yá zwansɩsarɩ tə, ʋ ga gwin tə yìə̀n tə mama ʋ bɩrɩ ba.

Zwezi pɩn, mʋnaa vʋʋ nəfarʋ zɩgɩ

(Matiə 8.23-27; Likə 8.22-25)

35 Kʋ dɩɩn tə tətə nə kʋ dədəni nə, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Nə vələ mʋnaa tə vàn tə don nə!» 36 Ba dàń nan lalʋʋ tə wa. Ʋ karbɩa tə jɩn wá də nɩ́á yuu bori tə, ʋ nə wulə kʋ wa, ba ja vìí. Nɩ́á yuu bwərə duən yà bwələ də wá. 37 Kʋ kwa nə, vʋʋ nəfarʋ zàn, kʋ mà nɩ́á kʋ kəni nɩ́á yuu bori tə wa, kʋ pa kʋ swí. 38 Zwezi yà tə́gə́ kʋ kwa con, ʋ dwɛ̀e ʋ ganpuri yuu wa. Ʋ karbɩa tə ma zɩ̀n wá, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə wá tɩ! Kʋ yoo ba mʋ́ jə?» 39 Zwezi ma zàn, ʋ baa vʋʋ tə nii nə, yá ʋ ga swɩ̀n mʋnaa nɩ́á tə con, ʋ wʋ́: «Pa n zəzugu tə nyʋ lá!» Kʋ máŋá tə wa, vʋʋ tə zɩgɩ. Yá bwálɩ́ tə mɛ zùrì siii. 40 Zwezi dàń ga swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, fən jə aba nətʋ? Á ba á waa kəni à nə wuuu, naaa?» 41 Yá fən yà jə ba zənzən. Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə tà ndə lɩ̀à mɛ nə. Vʋʋ də mʋnaa mɛ zìlí ʋ nii!»

5

Zwezi lɩ zinə bɛɛ don yuu wa

(Matiə 8.28-34; Likə 8.26-39)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi yí Galile mʋnaa tə vàn don nə, Zwerazenɩan-ba nagwanaa wa. 2-3 Ba nan nɩ́á yuu bori tə wa. Kʋ máŋá tə wa, bɛɛ don twi ʋ jə́rí Zwezi. *Zini yà jə kʋ bɛɛ təntə. Ʋ yɩ ʋ nan pɩ̀ràn bʋran wa. Ʋ yà wulə tə pɩ̀ràn bʋran tə wa, ba nə kʋa, ba ma kəni tɩga. Lìù yà tə̀lə́, ʋ nə wàá wá ʋ vwe də banzala tətə. 4 Kʋ nɛɛ ce duən, ba nə vwə ʋ nɛɛ də lugu ŋoni, ba vwə ʋ jɩ̀àn də banzala, yá ʋ kàrʋ́ banzala tə də lugu ŋoni tə. Lìù mama dɩ̀àn yà wà wá yí. 5 Máŋá mama, tɩtɩn də yɩcaʋ, ʋ yàá jírí tɩga pɩ̀ràn bʋran ba tə wa də pɛɛn yuu wa. Ʋ mà nii də ʋ bɩ̀rɩ̀ ʋ yɩra ʋ kàrɩ́ də kapana.

6 Ʋ nɩ Zwezi yɩŋʋna, ʋ dàń ma dəri ʋ bà, ʋ tʋ ʋ yáá con. 7 Ʋ ga bubwi zənzən, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Zwezi, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú, bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à à con nə? À lòrì mʋ́, sə n taa Yɩɩ yɩrɩ, dàn ká kə nə càn wa». 8 Zwezi yà swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zini, n nan bɛɛ tə yɩra!» 9 Zwezi dàń ma bwe, ʋ wʋ́: «N yɩrɩ nə ya bɛ̀eɛ̀e?» Kʋ ma le wá, kʋ wʋ́: «À yɩrɩ nə yɩ ‹buruburu›.» Kʋ yɩ cɩ́gá, zinə zənzən yà dáá bɛɛ yuu wa. 10 Yá kʋ dàń lòrì pwəpwə, sə ʋ dàn ká dɩŋa tə, ʋ lɩ lʋʋ nii tə wa.

11 Twərən zənzən yà wulə kʋ bwálɩ́ tə nə paan yɩra, tə də́ wodirən. 12 Zinə tə ma lòrì Zwezi, sə ʋ kə tə twərən tə yɩra. 13 Zwezi ma pa tə cwəŋə. Zinə tə dàń ma nan bɛɛ tə yɩra, tə zʋ twərən tə. Tə yí mʋ̀rʋ̀ bələ. Tə mama mɩ́ámɩ́án nan paan tə yuu, tə tʋ mʋnaa tə wa, tə tɩ.

14 Twərən nəcɩra tə dàń dəri, ba va ba swɩ̀n kʋ yoo tə tɩʋ tə də tɩbii tə wa. Lɩ̀à dàń zàn ba va ba ywàń kʋ tə, kʋ nə tʋn. 15 Ba twi ba yí Zwezi də bɛɛ tə, ʋ yà nə jə zinə buruburu tə. Ʋ yà jə̀ə́, ʋ zʋ ganan, ʋ yɩ́á ga na tɩa. Fən zʋa ba. 16 Twərən nəcɩra tə man kʋ tə mama, ba nə nɩ ba bɩrɩ lɩ̀à tə. Ba man kʋ tə nə yí bɛɛ tə, zinə tə yà nə jə, tə ma nan tə zʋ twərən tə. 17 Ba dàń ma lòrì Zwezi, sə ʋ nan ba nagwanaa tə wa.

18 Zwezi nə pɩ̀à, sə ʋ zʋ nɩ́á yuu bori tə, bɛɛ tə, ʋ yà nə jə zinə zənzən, tə lòrì wá, sə ʋ yá ʋ pa ʋ twá ʋ nə. 19 Yá Zwezi dàń vɩga, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Pìí, n va n dìə̀ n lɩ̀à con, n man kʋ tə mama, *Yuu-Tiu nə dəri n yinəgə zənzən ʋ ma fwa ʋ pa mʋ́». 20 Bɛɛ tə ma va nagwanaa tə wa, ba nə boŋə ‹Tɩan-Fugə› tə, ʋ man won tə mama, Zwezi nə tʋn ʋ pa wá. Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə mama, ba nə cʋgʋ ʋ nii sʋgʋ tə.

Zwayirisə bʋ̀á bwiun də kan don yayɩgʋ ka zwɛ̀e yoo

(Matiə 9.18-26; Likə 8.40-56)

21 Zwezi pìí ʋ va mʋnaa tə vàn tə don nə də nɩ́á yuu bori tə. Lalʋʋ twi, kʋ kɩkarɩ wá, də ʋ zɩga mʋnaa tə nii nə. 22 *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ don yuu tíú twi ʋ con. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwayirisə. Ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ tʋa ʋ nɛɛ nə, 23 ʋ ga lòrì pwəpwə, sə ʋ san ʋ nə. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À bʋ̀á wulə ʋ tɩ». Ʋ dàń lòrì wá, ʋ wʋ́: «Bàá, n tún n jɩ̀àn ʋ yuu wa, sə n ma jon wá tɩan jɩɩn wa, sə ʋ mɩɩ ga ya lʋʋ».

24 Zwezi vəli də Zwayirisə. Lalʋʋ púə́ ʋ kwa də kʋ nɩŋɩ ʋ nɛɛ nə. 25 Yá kan don yà wulə ba wa, ʋ tàŋá nə twi ka ba zɩga, kʋ nə yí bɩna fugə bələ. 26 Ʋ dí càn zənzən máŋá tə wa, ʋ nə ywarɩ ʋ tɩ̀àn dɩmʋtʋra zənzən con. Ʋ cʋ̀gʋ̀ wiən tə mɛ, ʋ nə jə, kʋ ga tə ba kʋkwa. Kʋ dàń yà kwɛn kʋ jə wá zənzən. 27 Ʋ nì Zwezi ŋwɛn. Ʋ dàń twi lalʋʋ tə wa, ʋ twá Zwezi kwa con, ʋ dwen ʋ gànʋ̀ nə. 28 Ʋ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nə kən cɩ́gá, à dwen ʋ ganan tə cɩcɩ nə, à yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e». 29 Naa nədʋ, də ʋ jana tə lwagʋ tə zɩga, ʋ ga na ʋ tɩ̀àn, ʋ yayɩgʋ tə nə zwɛ̀e yɩrɩ. 30 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi lwarɩ də dɩ̀àn nan ʋ yɩra. Ʋ dàń vəvəri lalʋʋ tə tətəŋi wa, ʋ bwe, ʋ wʋ́: «Wàà nə dwen à ganan nə?» 31 Ʋ karbɩa tə ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N na də, lalʋʋ tə wulə mʋ́ kʋ yugə tɩa tə mama, yá n ga bwe, də wàà nə dwen n yɩra». 32 Yá Zwezi yà wulə ʋ ywàŋá, sə ʋ lwarɩ lìù tə nə fwa kʋ nətʋ tə. 33 Fən zʋa kan tə, ʋ dàń ga vɩvaga, ʋ yà nə yə̀ə́ yoo tə nə yí wá yɩrɩ. Ʋ dàń ma bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, ʋ swɩ̀n cɩ́gá mama ʋ con. 34 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nakʋa, n nə ken n waa à nə tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́. Vəli də bɩcan sìə́, n yayɩgʋ tə zwɛ̀e mɩ́ámɩ́án».

35 Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n nətʋ tə, də lɩ̀à nan jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə sàń, ba bà ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N bʋ̀á tə mɩɩ zwɛ̀e. N kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə n wʋwalɩ karnyɩna tʋtʋ». 36 Yá Zwezi wà sʋ̀ràn təntə con tan, ʋ swɩ̀n jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́, kə n waa cɩcɩ à nə». 37 Ʋ wà yá ʋ pa lìù mama kwé ba, də kʋ nə tà Piyɛrə, də Zwakə, də ʋ nyánʋ́ Zwan.

38 Ba nə yí jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə sàń, Zwezi nɩ lɩ̀à tə, ba yà wulə ba fwa zəzugu, ba kwi, də ba mà nii. 39 Ʋ zʋa dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə á fwa zəzugu nətən, yá á ga kwi? Bisɩmaa tə wà tɩ, ʋ yɩ ʋ dwɛ̀e». 40 Ba dàń wulə ba mʋŋa wá. Ʋ ma pa ba mama nan, ʋ ga yá bʋ̀á tə nuu də ʋ nyɩna, də ba tə, ba yà nə yɩn də wá. Ʋ dàń zʋa bwálɩ́ tə, bisɩmaa tə nə wulə. 41 Ʋ jɩn bʋ̀á tə jɩɩn nə, ʋ ga swɩ̀n ʋ con də ʋ lʋʋ sʋgʋ, ʋ wʋ́: «Talɩta kumi!» - Kʋ də̀ń nə yɩ: Bisɩmakana, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zàn yɩɩ nə! 42 Bisɩmakana tə zəzən ʋ nyɩ́ ʋ zàn ʋ vəli. Ʋ yà jə bɩna fugə bələ. Ba nə nɩ kʋ nətʋ tə, kʋ gwárɩ́ ba mama, kʋ nə dɩ̀gà ba yuu zənzən yɩrɩ.

43 Yá Zwezi dàń dùə̀ súú ba nii nə, də ba dàn ká pa, sə lìù mama lwarɩ kʋ. Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á pɩan wodiu bʋ̀á tə nə, sə ʋ də́!»

6

Ba vɩga Zwezi Nazarɛtə nə

(Matiə 13.54-58; Likə 4.16-30)

1 Zwezi nan kʋ mʋ̀ bwálɩ́ tə nə, ʋ va ʋ nyɩna sàń. Ʋ karbɩa yà kwé wá. 2 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, ʋ yà wulə ʋ kàrɩ̀ Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa. Lɩ̀à zənzən yà nə cʋga wá, kʋ gwárɩ́ ba, yá ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Yə̀n nə ʋ yə̀ə́ yìə̀n tətə mama? Bɛ̀eɛ̀e nə yɩ wʋbʋŋa kʋ tə, ʋ nə jə, də yomɩlan tə tə mɛ, ʋ nə tʋŋa? 3 Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ kapənta tə, ʋ nə yɩ Mari bìú tə naaa? Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ Zwakə də Zwoze də Zwidə də Simon zʋnʋ tə naaa? Ʋ nakwana tə tə̀lə́ nə wa yəbə naaa?» Yá kʋ nətʋ dàń pɩn, ba yà ba wá sɛ̀e. 4 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Ba yàá zìlí Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ bwálɩ́ mama nə, yá ʋ nyɩna sàń nə də ʋ dwíí tɩ̀án wa, də ʋ dìə̀ wa, ba ba wá zìlí». 5 Zwezi wà wànɩ́ ʋ fwa yomɩlan duən lá, də kʋ nə tà, ʋ nə tún ʋ jɩ̀àn yayɩŋa mancɩn yuu wa, ʋ ma zwɛ̀e ba yayɩran. 6 Ba yà nə wà Yɩɩ *nii sɛ̀e, tə gwárɩ́ wá.

Kʋ kwa nə, Zwezi jírú ʋ kàrɩ̀ bwálɩ́ təntə tɩan tə mama wa.

Zwezi tʋn ʋ karbɩa fugə bələ tə, bələ bələ

(Matiə 10.1, 5-14; Likə 9.1-6; 10.1-20)

7 Ʋ dàń ma bon ʋ karbɩa fugə bələ tə, ʋ tʋn ba bələ bələ. Ʋ pɩn ba dɩ̀àn, sə ba lɩ *zinə lɩ̀à yuu wa. 8-9 Ʋ pɩn ba nii, ʋ wʋ́: «Á dànà ká tì won mama á kə á yuu. Á dànà ká ja wodiu də lɔ̀ɔ̀ də səbiu á ganjɩgɩ wa, á ja nan cwəŋə. Á tiə daduu, á kənə natʋra, á nə dànà ká zʋ ganan bələ».

10 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, á nə yí tɩʋ wa, sə á mé dìə̀ tə wa, á nə zʋa, kʋ jə vəli á nə wá nan kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə wa. 11 Tɩʋ don lɩ̀à nə vɩga, sə ba ja aba, nə à yə̀ə́, sə ba cʋgʋ aba, á naŋa lá. Á zwara á nɛɛ purən, sə kʋ ya ba yuu yoo». 12 Ʋ karbɩa tə dàń ma va ba kàrɩ̀ lɩ̀à, ba wʋ́, ba mɛ, sə ba bà Yɩɩ con, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna. 13 Ba dɩŋɩ zinə zənzən ba lɩ, ba zwɛ̀e yayɩŋa zənzən yayɩran də ba kəni nʋga ba yuu wa.

Zwan-Batisə gʋrɩ tə yoo

(Matiə 14.1-12; Likə 3.19-20; 9.7-9)

14 Zwezi ŋwɛn súə́ bwálɩ́ mama, yá pɩ̀ʋ́ *Erodə də dàń yà nì ʋ yoo. Lɩ̀à duən yà swɩ̀n də, Zwezi tətə nə yɩ *Zwan-Batisə ʋ nə pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ jə dɩ̀àn, ʋ ma tʋŋa yomɩlan. 15 Yá ba duən də yà wʋ́, ʋ yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli. Ba duən də wʋ́, ʋ yɩ fuən Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə wa lìù don. 16 Erodə nì kʋ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ Zwan nə! À pɩn ba gwəŋə ʋ yuu, yá ʋ pìí ʋ bwin».

17 Kʋ yɩ cɩ́gá, Erodə tətə yà nə pɩn ba ja Zwan, ba vwa, ba kə bàń dìə̀ wa. Erodə yà fwa nətʋ, ʋ zʋnʋ Filipə kan Erodɩadə yɩrɩ, ʋ nə jon. 18 Zwan yà ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ wà mɛ, sə n jon n zʋnʋ kan». 19 Kʋ yɩrɩ nə Erodɩadə lɩŋa yà zaŋa zənzən Zwan yuu wa, ʋ yà ga jə kʋ ʋ bɩcan wa. Ʋ yà pɩ̀à cwəŋə, sə ʋ ma gʋ Zwan. Yá ʋ yà wàrɩ̀. 20 Erodə yà dəri Zwan, ʋ yà nə yə̀ə́ də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú, ʋ ga yɩ Yɩɩ nə tɩ tə yɩrɩ. Ʋ dàń ma cɩ̀ ʋ nə. Ʋ yàá nə cʋga ʋ sʋ̀ràn tə, kʋ yàá gwárɩ́ wá, yá ʋ yàá cʋgʋ wá də puswənə.

21 Erodə lʋrɩ dɩɩn cànà nə twi kʋ yí, kʋ yɩn yuywaŋʋ kʋ pa Erodɩadə nə. Erodə dàń zàn ʋ fwa wodirən zənzən, ʋ pa ləzwənfaran tə nə, də pamana yun tɩ̀án tə nə, də Galile nagwanaa yáá tɩ̀án tə nə. 22 Erodɩadə bʋ̀á zʋa ʋ sa. Ʋ sɩʋ tə yɩn ywánɩ́ kʋ pa Erodə də ʋ candərə tə nə. Pɩ̀ʋ́ Erodə dàń ma swɩ̀n bʋ̀á tə con, ʋ wʋ́: «Lòrì won tə mama, n nə pɩ̀à, à wá pa kʋ mʋ́». 23 Ʋ dàń ga wʋ́, ʋ dùə̀: «À wá pa mʋ́ won tə mama, n nə pɩ̀à, kʋ nə swə kʋ yɩ à lʋʋ tə fan də». 24 Bʋ̀á tə dàń ma nan, ʋ bwe ʋ nuu: «Bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à lòrì?» Ʋ nuu ma wʋ́: «Swɩ̀n ndə Zwan-Batisə yuu nə n pɩ̀à». 25 Bʋ̀á tə ma dəri ʋ va ʋ swɩ̀n pɩ̀ʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «À pɩ̀à, sə n gwəŋə Zwan-Batisə yuu tə sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n n kə zʋŋa wa n pa nə». 26 Pɩ̀ʋ́ pùə́ cʋ̀gʋ̀, yá ʋ yà ba pɩ̀à, sə ʋ vɩ, ʋ nə dùə̀ ʋ candərə tə yáá con tə yɩrɩ. 27 Ʋ dàń ma zəzən ʋ tʋn pamanʋ don, sə ʋ va ʋ gwəŋə Zwan yuu ʋ ja bà. Pamanʋ tə nan ʋ va bàń dìə̀ tə wa, ʋ gwəŋə Zwan yuu. 28 Ʋ tì kʋ ʋ kə zʋŋa wa, ʋ ja bà ʋ pa bʋ̀á tə nə. Bʋ̀á tə ja nan ʋ pa ʋ nuu nə.

29 Máŋá tə Zwan karbɩa tə nə nì kʋ, ba twi, ba tì ʋ tɩgɩ tə ba gùrì.

Zwezi pùlì dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə

(Matiə 14.13-21; Likə 9.10-17; Zwan 6.1-14; Marəkə 8.1-9)

30 Zwezi *tʋntʋna tə pìí ba bà ʋ con. Ba man ba bɩrʋ wá won tə mama, ba nə fwa, də ba nə kàrɩ̀ lɩ̀à tə nətʋ. 31 Lɩ̀à tə nə twi, də ba pìí ba vìrí, tə yà dáá zənzən, kʋ pa ba wàrɩ̀ wodiu ba jəni ba də́. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á twaga à nə, sə nə nan kwa con bwálɩ́ tə nə, lìù nə tə̀lə́, sə á wànɩ́ á sìí mancɩn». 32 Ba dàń zàn ba tì nɩ́á yuu bori tə, ba va bwálɩ́ tə, lɩ̀à nə ba bwələ. 33 Yá lɩ̀à zənzən nɩ ba, ba ga lwarɩ ba. Ba nan tɩan tə mama, ba va bwálɩ́ tə nə də nɛɛ, də Zwezi də ʋ karbɩa tə tə wà lá yí.

34 Zwezi də ʋ karbɩa tə nə nan nɩ́á yuu bori tə wa máŋá tə, ʋ nɩ lɩ̀à tə mama, ba yinəgə jɩn wá, ba yà nə yɩ ndə pee nə, tə nə ba payɩrʋ jə yɩrɩ. Ʋ dàń ma zàn ʋ kàrɩ̀ ba yìə̀n zənzən. 35 Máŋá tə wa, tɩa nə ja kʋ yí, Zwezi karbɩa tə fàrɩ́ ba yí, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Tɩa yí, yá won mama tə̀lə́ bwálɩ́ kʋ tə wa. 36 Pa, sə lɩ̀à tə pìí ba va tɩʋ tə wa də tɩbii tə wa, ba yə̀ wodiu». 37 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á tətə pɩan ba wodiu, sə ba də́!» Ba dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə ba səbiu zənzən jə, sə nə ma yə̀ wodiu nə pa lɩ̀à ba tə nə». 38 Zwezi dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Dipɛn bagalɩ nə wulə á con? Vələ á jə́n!» Ba nə ywàń tə kwa nə, ba twi ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə jə dipɛn bonu də fələ bələ».

39 Kʋ kwa nə, Zwezi pɩn nii ʋ karbɩa tə nə, ʋ wʋ́: «Á pɩan lɩ̀à tə jə̀ń púlə́ púlə́ galɩʋ tə yuu wa!» 40 Ba dàń ma pa ba jə̀ń tɩa, bíí bíí, də finu finu. 41 Kʋ kwa nə, Zwezi tì dipɛn bonu tə də fələ bələ tə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá yɩɩ nə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ fʋ fʋ dipɛn tə ʋ pa karbɩa tə nə, sə ba ma tara lalʋʋ tə. Ʋ tàrɩ̀ fələ bələ tə, də ʋ pa ba mɛ nə. 42 Ba lìù mama dí ʋ sú. 43 Ba pɛ̀e dipɛn tə də fələ tə mumunə, tə nə súə́ fɩyaran fugə bələ. 44 Bara yɩ mʋ̀rʋ̀ bonu ba wa, ba nə dí wodiu tə.

Zwezi vəli nɩ́á yuu wa

(Matiə 14.22-33; Zwan 6.15-22)

45 Kʋ kwa nə, Zwezi zəzən ʋ pa ʋ karbɩa tə zʋ nɩ́á yuu bori tə wa, sə ba də́ yáá, ba galʋ mʋnaa tə vàn don nə Bɛtəsayɩda tɩʋ con. Ʋ mʋ̀ tətə dàń wá kə lɩ̀à tə cwəŋə nə. 46 Ʋ nə pɩn ba vìí tə máŋá wa, ʋ dɩ̀gà paan don yuu wa, sə ʋ jʋn Yɩɩ. 47 Tɩa yí máŋá tə nə, nɩ́á yuu bori tə də karbɩa tə yà wulə mʋnaa tə tətəŋi wa, yá Zwezi cɩcɩ ga wulə tɩa. 48 Ʋ nɩ də, ʋ karbɩa tə na càn də nɩ́á yuu bori tə ka va, vʋʋ yà nə fuli kʋ naŋa bwálɩ́ tə, ba nə vələ tə yɩrɩ. Tɩbɩlakʋnʋ nii nə, ʋ zàn ʋ wulə nɩ́á tə yuu wa ba səpuni nə, ʋ vəli mancɩn mancɩn. 49 Yá máŋá tə nə, karbɩa tə nə nɩ wá də, ʋ vəli nɩ́á tə yuu wa, ba bʋ́n də, kʋ yɩ wojijiru. Ba dàń ma mà nii, 50 fən yà nə zʋa ba zənzən yɩrɩ. Zwezi ma ʋ swɩ̀n ba con lala, ʋ wʋ́: «Á dàŋá á jɩ̀àn! Kʋ yɩ à mʋ̀ nə! Á dànà ká pa fən ja aba!» 51 Kʋ kwa nə, ʋ dàń zʋa nɩ́á yuu bori tə wa, ba səpuni nə, yá vʋʋ tə ga zɩgɩ. Kʋ gwárɩ́ ʋ karbɩa tə zənzən. 52 Ba nə nɩ Zwezi də, ʋ fʋa dipɛn tə, ba yà tə wà ʋ dɩ̀àn tə də̀ń lwarɩ. Ba pubʋŋɩ yà wà yí.

Zwezi zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran Zwenezarɛtə nə

(Matiə 14.34-36)

53 Zwezi də ʋ karbɩa tə galɩ mʋnaa tə ba zwɛ̀e, ba cú tɩa Zwenezarɛtə nagwanaa wa. Lantə nə, ba zɩgɩ ba nɩ́á yuu bori tə. 54 Ba nə cúə́, də lɩ̀à tə zəzən ba lwarɩ Zwezi. 55 Bwálɩ́ tə mama lɩ̀à nə nì də, Zwezi wulə lɩ̀à tə yàá nan nagwanaa tə mama, ba janɩ yayɩŋa ba ja twi ba tɩtaran yuu wa. 56 Bwálɩ́ tə mama Zwezi nə vəli, kʋ yɩ tɩan wooo, tɩfaran wooo, tɩbii wooo, lɩ̀à yàá ja ba yayɩŋa, ba va ba tún jə́rə́ bwálá nə. Ba yàá lòrì wá, sə ʋ yá ʋ pa ba dwen ʋ gànʋ̀ nii nə. Lìù tə mama yàá nə dwen ʋ gànʋ̀ tə nii nə, kʋ tíú yayɩgʋ yàá zwɛ̀e.

7

Kàrà nədwan tə yoo, kʋ nə kwɛn nə də Yɩɩ yìə̀n duən nə

(Matiə 15.1-9; Likə 11.37-41)

1 *Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án duən nə nan *Zwerizalɛmə ba bà. Ba twi ba kɩkarɩ Zwezi. 2 Ba mɩ̀nɩ̀ də, Zwezi karbɩa tə duən yàá də́ wodiu də ba jɩdurən. Kʋ də̀ń nə yɩ, ba wà ba jɩ̀àn sɩn ndə nətʋ tə nə, kʋ nə mɛ. 3 Farɩzɩan-ba də *Zwifə-ba tə duən mɛ yà twá yofwamɩnan tə nə, ba nyɩna-ba nə yá ba pa ba. Ba yà ba də́, də ba nə wà ba jɩ̀àn sɩn zəni. 4 Ba nə nan jə́rə́ bwálɩ́ də ba bà, ba yàá də́ yáá ba sɩn ba jɩ̀àn, ba dàń ga də́. Ba twá dí yáá nə zənzən, sə ba də Yɩɩ yìə̀n ma kwɛn duən nə, ndə ka sɩn wùrú zwɩɩn, də lugu zwɩɩn, də nəkəni nə. 5 Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə dàń ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn n karbɩa tə ba nyɩna-ba yofwamɩnan tə nə twá? Ba də́ wodiu də jɩ̀àn, tə nə wà sɩn».

6 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi yà jə cɩ́gá, də ʋ nə dí yáá ʋ swɩ̀n á mʋ̀ níə́ bələ tɩ̀án tə yoo, ndə kʋ yà nə pʋ́pʋ́nɩ́ nətən:

‹Lɩ̀à-ba tə yɩ ba zìlí à mʋ̀ Yɩɩ də ba nii cɩcɩ, yá ba waa ga ŋʋ́ná də nə. 7 Ba yɩjʋnɩ tə yɩ tʋtʋ, kʋ tə, ba nə kàrɩ̀ ba bɩrɩ nə yɩ ləzoni kàrà, də ba yofwamɩnan tə yɩrɩ›.»

8 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yá Yɩɩ bɩra tə kwa, á ga twá ləzoni yofwamɩnan nə».

9 Zwezi dàń ga súrí lá, ʋ wʋ́: «Á vɩga Yɩɩ bɩra tə mwálɩ́ mwálɩ́, sə á ga twá á tətə yofwamɩnan nə. 10 Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, cɩ́gá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹Zìlí n nuu də n nyɩna! Yá lìù tə, ʋ nə zɩrɩ ʋ kə ʋ nuu də ʋ nyɩna nə, ʋ mɛ, sə ba gʋ wá›. 11-12 Yá á mʋ̀ bɩrɩ də, lìù wàá ʋ swɩ̀n ʋ nuu də ʋ nyɩna con, ʋ wʋ́: ‹N tori tə, à yà nə wá ma san mʋ́ tə yɩ à tún, sə kʋ yɩ *joŋi kʋ pa Yɩɩ nə›. Kʋ də̀ń nə yɩ ‹kɔrəban› də Zwifə-ba sʋgʋ. Yá á dàń pɩn cwəŋə lìù nə, sə ʋ dàn ká kʋ́ʋ̀ san ʋ nuu də ʋ nyɩna nə. 13 Mə á yofwamɩnan tə, á nə kàrɩ̀ lɩ̀à tə nə nə, á twá á ma lɩ Yɩɩ sʋgʋ tə nywarɩ. Á fwa yìə̀n duən zənzən tə nə nyɩn ndə tə nə».

Wiən tə nə cʋ̀gà ləzwənə Yɩɩ yáá nə

(Matiə 15.10-20)

14 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ bon lɩ̀à tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mama cʋga, á ga nì kʋ tə də̀ń. 15 Won tə mama nə naŋa kàrá con, kʋ zwɩ ləzwənə wa, wàrɩ̀ wá kʋ cʋ̀gà. Won tə nə naŋa ləzwənə waa, kʋ mʋ̀ won tə nə wàá wá kʋ cʋ̀gà». 16 [Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!]

17 Máŋá tə, Zwezi nə nan lɩ̀à tə wa ʋ zʋ dìə̀, ʋ karbɩa tə bwe wá kʋ zwansɩsara təntə də̀ń nə. 18 Ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á də tə yɩ lɩ̀à tə, á nə wàrɩ̀ yoo də̀ń á nì? Á ba nə̀ń də, won tə nə twá nii kʋ zʋ lìù waa wàrɩ̀ wá kʋ cʋ̀gà? 19 Á yə̀rì də, wodiu tə ba ʋ pubʋŋa tə wa zwɩ. Kʋ yɩ ʋ pùə́ wa nə kʋ zwɩ, yá kʋ kwa nə, ʋ yàá twa kʋ ʋ dʋgʋ kaduəyuu bwálɩ́ nə». Tə mʋ̀ sʋ̀ràn tə nə nə Zwezi twá ʋ ma swɩ̀n də, wodiu tə̀lə́, kʋ nə jə durən Yɩɩ yáá con. 20 Yá ʋ ga kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Won tə, kʋ nə naŋa ləzwənə yɩra nə pɩn ʋ bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con. 21 Lìù waa con nə pubʋŋɩ kʋkwɩnan yàá nan, tə pɩn ʋ cwàrɩ̀, ʋ ŋwɩ̀n, ʋ gwɩ, 22 ʋ pɩ̀à lɩ̀à kana, lɩ̀à duən wiən jə yimən tə pa wá, ʋ tʋŋa wʋlʋŋʋ, ʋ gɩgarɩ lɩ̀à, ʋ kʋkʋlɩ Yɩɩ yɩrɩ tə, ʋ yii zwɩ lɩ̀à wiən, ʋ cəgə lɩ̀à, ʋ fwa fwiə, ʋ ga yə̀rì ʋ yáá. 23 Tə mʋ̀ yokʋkwɩnan tə mama yɩ ləzwənə waa nə tə naŋa, yá tə ga pɩn ʋ bɩcan yɩ nəzonu Yɩɩ yáá con».

Kavee don ken ʋ waa Zwezi nə

(Matiə 15.21-28)

24 Kʋ kwa nə, Zwezi kɛ̀eń lá, ʋ va nagwanaa don wa, Tirə tɩʋ tə nə wulə lá. Ʋ zʋa dìə̀ don wa, yá ʋ ga ba pɩ̀à, sə lìù lwarɩ ʋ nii nə, yá ʋ dàń nə wà wànɩ́ ʋ cɩ̀, sə ba dàn ká nì ʋ ŋwɛn. 25 Kan don yà nì Zwezi yoo. Ʋ yà jə bʋ̀á, *zini yà wulə kʋ bʋ̀á təntə yuu wa. Ʋ dàń ma zàn ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə. 26 Kan tə yà yɩ *Gərɛkə. Ba lʋrɩ wá Fenisi nagwanaa wa, Siri nə tɩ lá. Ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ dɩŋɩ zini tə ʋ lɩ ʋ bʋ̀á tə yuu wa. 27 Yá Zwezi swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «Də́ yáá n yá n pa dìə̀ lɩ̀à də ba sú, ka tì bìsɩ́ná wodiu ka dɩlɩ kukurbii yáá, nə ba ziən yɩrɩ». 28 Ʋ ma le wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ yɩ cɩ́gá! Yá kukuri tə yàá də́ wodimumunə tə, bìsɩ́ná tə nə yá ba pɩn tə twɩ tɩa nə». 29 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N nə le nə nətʋ tə yɩrɩ, n wàá n pìí n vìrí, zini tə nan n bʋ̀á tə yɩra». 30 Ʋ pìí ʋ va ʋ sàń, ʋ na ʋ bisɩmaa tə də ʋ tə́gə́ gədoo yuu wa. Zini tə ga nan ʋ yɩra.

Zwezi súrú bəru don zɩan ʋ ga pʋrɩ ʋ nii

(Matiə 15.29-31)

31 Zwezi nan nagwanaa tə wa, Tirə tɩʋ nə wulə lá, ʋ twá Sidon tɩʋ. Ʋ zɩgɩ lá ʋ va ʋ twá Tɩan-Fugə nagwanaa tə wa, ʋ va Galile mʋnaa tə vàn nə. 32 Ba jɩn bɛɛ don ʋ zɩan nə bwɩn, ʋ ga bəbe ba ja va ʋ con. Ba lòrì Zwezi, sə ʋ tún ʋ jɩɩn bɛɛ tə yuu wa. 33 Zwezi ma ja ʋ cɩcɩ ʋ ja nan lɩ̀à tə wa, ʋ va yɩŋʋna. Ʋ tì ʋ jɩfwɩ ʋ tɩrɩ bɛɛ tə zɩan wa. Ʋ lɩ mɩmɩan, ʋ ma dwen bɛɛ tə nəndəli nə. 34 Ʋ zɩ̀n ʋ yáá yɩɩ nə, ʋ sìí fʋʋn, ʋ ga swɩ̀n də ʋ lʋʋ sʋgʋ, ʋ wʋ́: «Efata!» - Kʋ də̀ń nə yɩ: ‹Súrí n tɩ̀àn.› 35 Naa nədʋ də bɛɛ tə zɩan tə súrí, ʋ nəndəli kòlù, ʋ ga swɩ̀n zəni. 36 Zwezi ma swɩ̀n lɩ̀à tə mama con də, ba dàn ká man kʋ, ba bɩrɩ lìù nə. Yá ba tə zəzəgi kʋ, ba pa kʋ nan kàrá wa. 37 Kʋ dàń ga gwárɩ́ lɩ̀à zəni. Ba dàń yàá swɩ̀n, ba wʋ́: «Won tə mama, ʋ nə fwa ziən zəni. Ʋ pɩn zɩbʋŋa nə̀ń, bərən ga swɩ̀n».

8

Zwezi pùlù dipɛn ʋ pa lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ banɩa nə

(Matiə 15.32-39; Marəkə 6.35-44)

1 Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à zənzən yà kʋ́ʋ̀ kun duən nə, ba yà ga ba won mama jə, sə ba də́. Zwezi dàń bon ʋ karbɩa tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 2 «Lalʋʋ tə yinəgə jə nə, nə ba nə wulə də nə dɩan batwa nətən, yá ba ga ba won jə, ba də́ tə yɩrɩ. 3 À nə pɩn ba vìí də niən, ba dɩ̀àn wá zwɛ̀e, ba nan ba tʋ cwəŋə yuu, ba wa lɩ̀à duən nə nan yɩŋʋna yɩrɩ». 4 Ʋ karbɩa tə ma le wá, ba wʋ́: «Nə wàrɩ̀ ba dipɛn nə pɩn, ba də́ ba swí, bwálɩ́ kʋ tə wa, won mama nə tə̀lə́». 5 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Dipɛn bagalɩ nə á jə?» Ba ma le, ba wʋ́: «Dipɛn barpɛ». 6 Ʋ dàń ma pa nii lalʋʋ tə nə, sə ba jə̀ń tɩa. Ʋ dàń ga tì dipɛn barpɛ tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ fʋ fʋ tə, ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ba ma tara lɩ̀à tə.

7 Ba yà tə jə fəlibii də. Zwezi ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e fələ tə yɩrɩ, ʋ ga swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, sə ba tàrà tə ba pa lɩ̀à tə nə. 8 Ba lìù mama dí ʋ sú. Karbɩa tə ga pɛ̀e tə mumunə, tə nə ga, ba sú tìí barpɛ. 9 Yá ba yà ga yí lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ banɩa. Zwezi dàń pɩn ba vìí.

10 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə zəzən ba zʋ nɩ́á yuu bori tə, ba va Daləmanʋta nagwanaa wa.

Farɩzɩan-ba pɩ̀à, sə Zwezi bɩrɩ ba ʋ dɩ̀àn

(Matiə 16.1-4; 12.38-39; Likə 11.16, 29)

11 *Farɩzɩan-ba tə twi, ba wulə ba swɩ̀n də Zwezi. Ba pɩ̀à, sə ba ja ʋ də̀ń nə. Ba lòrì wá, sə ʋ tʋn yomɩlʋ don ʋ ma bɩrɩ ba də, ʋ dɩ̀àn tə yɩ tə nan Yɩɩ con. 12 Zwezi sìí fʋʋn ʋ kə ʋ waa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn zə̀n lɩ̀à ma pɩ̀à, sə à fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ à bɩrɩ ba? Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À bá fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ mama à bɩrɩ ba». 13 Zwezi dàń kɛ̀eń ʋ ga yá ba, ʋ pìí ʋ zʋ nɩ́á yuu bori tə wa, ʋ va mʋnaa tə vàn don nə.

Zwezi karbɩa tə wà lwarɩ won tə, ʋ nə yɩ

(Matiə 16.5-12)

14 Ʋ karbɩa tə yà swɛ̀eé, sə ba tì wodiu. Ba yà jə dipɛn nədʋ cɩcɩ nɩ́á yuu bori tə wa. 15 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á zurə á yɩra, á cɩa á tɩ̀àn nə zəni də *Farɩzɩan-ba sabwarɩ tə. Á cɩa á tɩ̀àn nə də *Erodə sabwarɩ tə». 16 Ʋ karbɩa tə ma swɩ̀n ba pwərə wa, ba wʋ́: «Kʋ yɩ nə nə ba dipɛn jə, tə nə pɩn ʋ ma swɩ̀n nətʋ». 17 Zwezi lwarʋ kʋ tə, ba nə wʋ́, ʋ dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á ma wʋ́: ‹Kʋ yɩ nə nə ba dipɛn jə tə yɩrɩ nə›? Á tə wà lwarʋ! Á tə wà kʋ də̀ń nì! Á pubʋŋa wà yí! 18 Á jə yɩ́á, tə ba lá na! Á jə zɩan tə ba nə̀ń! Á tə wà lìí! 19 Máŋá tə wa, à nə fʋa dipɛn bonu tə à pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu tə nə, á pɛ̀e tə mumunə á sú fɩyaran bagalɩ?» Ʋ karbɩa tə le, ba wʋ́: «Fɩyaran fugə bələ». 20 «Sə máŋá tə wa, à nə fʋa dipɛn barpɛ tə à pa lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ banɩa tə nə, dipɛn mumunə tìí bagalɩ nə á tì?» Ba le wá, ba wʋ́: «Tìí barpɛ». 21 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Yá á ga tə ba nə̀ń?»

Zwezi súrú liliu don yɩ́á Bɛtəsayɩda nə

(Marəkə 10.46-53; Zwan 9.1-11)

22 Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń vəli ba yí Bɛtəsayɩda tɩʋ. Lantə nə, lɩ̀à jɩn liliu don, ba ja bà Zwezi con, ba lòrì wá, sə ʋ dwen ʋ yɩra, sə ʋ súrí ʋ yɩ́á tə. 23 Zwezi jɩn liliu tə jɩɩn nə, ʋ van wá ʋ ja nan tɩʋ tə kwa con. Ʋ dàń ga lɩ mɩmɩan mancɩn ʋ kə bɛɛ tə yɩ́á yuu wa. Ʋ tún ʋ jɩ̀àn ʋ yuu, ʋ ga bwe wá, ʋ wʋ́: «N wàá won n nɩ?» 24 Liliu tə súrí ʋ yɩ́á, ʋ ga le, ʋ wʋ́: «À na ləzoni, à na ba ndə tɩ̀án nə, yá ba ga vəli». 25 Zwezi kʋ́ʋ̀ tún ʋ jɩ̀àn bɛɛ tə yɩ́á yuu. Liliu tə nə ywàń ʋ yáá mənə mənə, ʋ yɩ́á tə dàń na wiən tə mama pwənə pwənə. Ʋ nɩ yazurə. 26 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Vəli n sàń! Dàn ká va tɩʋ tə wa!»

Piyɛrə swɩ̀n də, Zwezi nə yɩ Kərisə

(Matiə 16.13-20; Likə 9.18-21)

27 Zwezi də ʋ karbɩa dàń ja ba yáá ba man Filipə Sezare tɩan tə con. Ba nan cwəŋə yuu, ʋ ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à tə swɩ̀n à yuu wa?» 28 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Ba duən wʋ́, n yɩ *Zwan-Batisə. Ba duən wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli. Ba duən də wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə wa lìù don». 29 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ bwe ba, ʋ wʋ́: «Sə á mʋ̀ con nə? Wàà nə á wʋ́, à yɩ?» Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə». 30 Zwezi dàń ma dù súú ba nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ lìù mama con.

Zwezi swɩ̀n ʋ tɩan də ʋ ka bwin ka nan yoo

(Matiə 16.21-23; Likə 9.22)

31 Kʋ kwa nə, Zwezi yà wulə ʋ kàrɩ̀ ʋ karbɩa tə, ʋ wʋ́: «*Ləzwənə-Biu* mɛ, sə ʋ də́ càn zənzən. *Zwifə-ba *nəkwɩna, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án wá vɩ wá ba dʋgʋ. Ba wá gʋ wá, kʋ nə yí dɩan batwa, ʋ wá pìí ʋ bwin».

32 Ʋ yàá maŋa kʋ, ʋ bɩrɩ ba pwənə pwənə. Piyɛrə dàń ma bon wá ʋ ja nan kwa con, ʋ wulə ʋ caga ʋ nii nə. 33 Yá Zwezi dàń pìí ʋ vəvəri, ʋ ywàń ʋ karbɩa tə duən tə, ʋ ga caga Piyɛrə nii nə, ʋ wʋ́: «Ja pɩ̀à bwálɩ́, *Sɩtana, n nə yɩ n bʋŋa ndə ləzoni nə, n ba bʋŋa ndə Yɩɩ nə tə yɩrɩ».

Zwezi ka twá ŋwɩ́rán

(Matiə 16.24-28; Likə 9.23-27)

34 Kʋ kwa nə, Zwezi bon ʋ karbɩa tə də lɩ̀à tə, ʋ kə duən nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama nə pɩ̀à, sə ʋ bà ʋ twá à nə, kʋ tíú kʋ́ʋ̀ dàn ká fwa ʋ təntɩan puswənə. Kʋ tíú mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ twá ʋ də́ càn də nə, kʋ ja vələ ʋ tɩan dagarʋ tə yuu wa. 35 Kʋ yɩ cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá dʋgʋ ʋ mɩɩ tə à mʋ̀ yɩrɩ də Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə swɩʋn yɩrɩ, kʋ tíú wá jon ʋ mɩɩ. 36 Kʋ funə wa yə̀n nə kʋ pa lìù nə, də ʋ nə nɩ tɩa yuu jɩjə tə mama, yá ʋ ga kwɩ̀n mɩɩ tə nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?

37 Won wulə ləzwənə nə wá pa, sə kʋ ma yə̀ ʋ mɩɩ tə kʋ jon, naaa? 38 Zə̀n ləzoni tə yáá tə̀lə́ də Yɩɩ, ba ba Yɩɩ nii zìlí. Yá lìù dàń nə dəri cavɩra, sə ʋ bɩrɩ də, ʋ ya à mʋ̀ nə tɩ, ʋ ga dəri cavɩra, sə ʋ swɩ̀n à sʋywáŋʋ́ tə, *Ləzwənə-Biu† tə bá sɛ̀e ʋ jon kʋ tíú, máŋá tə, ʋ nə wá pìí ʋ bà də *malɩkɛ ʋ nyɩna tə dun tə wa».

9

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lɩ̀à duən, ba nə wulə yəbə, bá tɩ, də ba nə wà Yɩɩ pàrɩ̀ tə nɩ də, kʋ bɩ̀àn də dɩ̀àn».

Zwezi lwàń ʋ tɩ̀àn

(Matiə 17.1-13; Likə 9.28-36; 2 Piyɛrə 1.16-18)

2 Kʋ dɩan bardʋ kwa nə, Zwezi bon Piyɛrə də Zwakə də Zwan, ʋ ja dɩ̀ paan nəfarʋ yuu, ba də wá cɩcɩ. Ba nə dɩ̀gà ba yí lá, ʋ lwàń ʋ tɩ̀àn ba yɩ́á yuu wa. 3 Ʋ ganan tə yà cɩcɩlɩ. Tə yà pɩ̀rɩ̀ tə doni nətʋ tə, ləzwənə nə wàá ka pɩn tə pɩ̀rɩ̀ tɩa yuu wa. 4 Kʋ kwa nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli də *Moyizə nan ʋ karbɩa batwa tə nə. Ba yà wulə ba swɩ̀n də Zwezi. 5 Piyɛrə dàń swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ ziən də, nə nə wulə yəbə. Nə dàń wá pú gansilə batwa, n mʋ̀ nədʋ, Moyizə nədʋ, Eli də nədʋ». 6 Piyɛrə yà yə̀rì kʋ tə də̀ń, ʋ nə swɩ̀n, ʋ də karbɩa tə duən yà nə zəzəgə zənzən yɩrɩ. 7 Bakwan don nan kʋ pəri Moyizə də Eli yuu nə. Bakwan tə wa Yɩɩ kori swɩ̀n lá, kʋ wʋ́: «Ʋ tə nə yɩ à biswənə, á cʋga ʋ nii sʋgʋ». 8 Naa nədʋ, də karbɩa tə ywàń ba səpuni nə, yá ba kʋ́ʋ̀ wà lìù mama nɩ. Zwezi yà yɩ ʋ cɩcɩ də ba.

9 Ba nə naŋa paan tə yuu ba cwi, Zwezi pɩn karbɩa tə nii, ʋ wʋ́: «Á dànà ká man kʋ tə, á nə nɩ tə, á bɩrʋ lìù mama. Á jana kʋ á nii nə, kʋ ja vələ *Ləzwənə-Biu* tə ka pìí ka bwin tɩga wa». 10 Ba zìlí ʋ nii, yá ba dàń yà bwe duən, ba wʋ́: «Ka tɩ ka pìí ka bwin, tə də̀ń nə yɩ bɛ̀eɛ̀e?»

11 Karbɩa tə dàń ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə ma wʋ́, də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli nə wá də́ jonu tə yáá ʋ bà lʋʋ?» 12 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Eli nə mɛ, sə ʋ də́ yáá ʋ bà ʋ kwɛn wiən tə mɛ ʋ kə duən nə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Ləzwənə-Biu wá də́ càn zəni. Lɩ̀à ga wá nyáŋá wá. Tə də yìə̀n tə wá tʋn cɩ́gá.› 13 Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Eli cɩ́gá nə twi, lɩ̀à duən ja wá, ba ma fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ nətʋ tə!»

Zwezi lɩ bisɩmaa don yuu zini, kʋ nə wʋwalɩ wá

(Matiə 17.14-21; Likə 9.37-43)

14 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa batwa tə, Piyɛrə də Zwakə də Zwan pìí ba va karbɩa tə duən tə con. Máŋá tə, ba nə twi ba yí, lɩ̀à zənzən yà kɩkarɩ karbɩa tə duən tə. Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án yà wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ də karbɩa tə. 15 Máŋá tə wa, lɩ̀à tə nə nɩ Zwezi, ba zəzəgə, yá ba ga dəri ba va, sə ba jʋn wá. 16 Zwezi bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á wulə á tʋ́tʋ̀nɩ́ duən pwərə wa?» 17 Bɛɛ don ma le lɩ̀à tə wa, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, à bìú nə à ja bà n con. *Zini jə wá, kʋ pa ʋ nii dəŋə. 18 Máŋá tə mama, zini tə nə zàn ʋ nə, kʋ yàá dɩ wá tɩa. Ʋ mɩmɩan pàlɩ̀, ʋ yələ ga za duən nə, ʋ ga yàá kʋ. À lòrì n karbɩa tə, sə ba lɩ zini tə ʋ yuu wa, ba ga wà kʋ dɩ̀àn jɩn».

19 Zwezi ma swɩ̀n karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à-ba, á tə nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e. Dɩan bagalɩ nə à tə wá yà də aba? Kʋ yɩ à wá ja pɩ́nʋ́ kʋ mɛ nətə də aba? Á jana wá, á ja bà à con!» 20 Ba jɩn bìú tə, ba pa wá. Máŋá tə, zini tə nə nɩ Zwezi, kʋ vuvugu bìú tə zəni. Bìú tə tʋa tɩa ʋ bəbəli, yá ʋ mɩmɩan ga pàlɩ̀. 21 Zwezi dàń ma bwe bìú tə nyɩna, ʋ wʋ́: «Kʋ dɩan bagalɩ nə ʋ yɩ nətən?» Ʋ nyɩna tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ ʋ bìsɩ́nɩ́ mama nə. 22 Nɛɛ kapʋpʋ, zini tə yàá yigu wá, kʋ dɩ mən wa, nə à yə̀ə́ nɩ́á wa, sə kʋ gʋ wá. Yá n nə wàá won n fwa, sə n dəri nə yinəgə, n ga san nə nə». 23 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn n le də, à nə wàá won à fwa? Won mama wàá kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə keni ʋ waa Yɩɩ nə». 24 Naa nədʋ də bìú tə nyɩna cə̀rí ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «À ken à waa Yɩɩ nə, yá n dàń nə san nə, sə à kʋ́ʋ̀ dàn ká bɛ̀eé».

25 Zwezi nə na də, lɩ̀à dəri ba twi ba nə tə, ʋ baa zini tə nii nə, ʋ wʋ́: «Zini tə nə cɩ̀ kʋ pɩn lìù ba swɩ̀n də lìù ba nə̀ń, à mʋ̀ nə pɩn nii, sə n nan bìú tə yɩra. N kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí n zʋ wá mama!» 26 Zini tə mà nii, kʋ vuvugu bìú tə zənzən, kʋ ga nan. Bìú tə yà yɩ ndə ʋ tɩga, kʋ pa, lɩ̀à duən yà nə zɩga lá, yà swɩ̀n də, ʋ tɩga. 27 Yá Zwezi jɩn ʋ jɩɩn nə, ʋ van wá ʋ zɩ̀n. Bìú tə zàn ʋ zɩga yɩɩ nə.

28 Zwezi nə vəli sàń máŋá tə nə, ʋ də ʋ karbɩa tə cɩcɩ nə wulə, ba dàń bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, nə wà wànɩ́ nə lɩ zini tə?» 29 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ yɩjʋnɩ cɩcɩ nə wàá zini kʋ tə yiri kʋ lɩ!»

Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ tɩan tə də ʋ ka bwin tə yoo

(Matiə 17.22-23; Likə 9.43-45; Marəkə 8.31-33)

30 Zwezi də ʋ karbɩa tə nan lantə, ba twá Galile nagwanaa. Zwezi yà ba pɩ̀à, sə ba lwarɩ ʋ bwálɩ́, 31 ʋ yà nə kàrɩ̀ ʋ karbɩa tə yɩrɩ. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à wá tì *Ləzwənə-Biu†. Ʋ wá zʋ ləzoni jɩ̀àn wa. Ba wá gʋ wá. Kʋ dɩan batwa dɩɩn nə, ʋ wá pìí ʋ bwin». 32 Yá ʋ karbɩa tə wà sʋgʋ tə də̀ń nì, ba ga dəri fən, sə ba bwe wá.

Wàà nə wá yà nə yuu wa?

(Matiə 18.1-5; Likə 9.46-48; Marəkə 10.42-45)

33 Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń yí Kapɛrənayimə tɩʋ. Máŋá tə, ba yà nə wulə dìə̀ wa, Zwezi bwe ʋ karbɩa tə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e də̀ń nə nə á tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, də nə nə wulə cwəŋə tə yuu wa?» 34 Ba yà púə́ ba nii, ba yà nə yɩ ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, sə ba lwarɩ lìù tə, ʋ nə wá yà ba yuu wa yɩrɩ. 35 Zwezi dàń ma jə̀ń tɩa, ʋ ga bon ʋ karbɩa fugə bələ tə, sə ba boli ʋ yɩra. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ yà yuu wa, kʋ tíú tə mɛ, sə ʋ ya ba mama wa nəmaa. Ʋ ga mɛ, sə ʋ tʋn ʋ pa ba mɛ nə». 36 Ʋ dàń ga tì bisɩmabiə, ʋ zɩgɩ ba yáá con. Ʋ kʋkwalɩ wá ʋ kə ʋ nyʋnɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: 37 «Lìù tə, ʋ nə jɩn bisɩmabii ba tə don zəni à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ yɩ à mʋ̀ tətə nə kʋ tíú jɩn zəni. Yá lìù tə, ʋ nə jɩn nə zəni, kʋ tíú bɩrɩ də, ʋ jɩn lìù tə, ʋ nə tʋn nə, zəni».

Lìù tə, ʋ nə ba nə nə zɩga, yɩ nə lìù

(Likə 9.49-50)

38 Zwan swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə nɩ bɛɛ don ʋ ja n yɩrɩ tə, ʋ ma lɩ *zinə, yá ʋ ga tə̀lə́ də nəba. Nə yà swɩ̀n də, ʋ ba cwəŋə jə, sə ʋ fwa kʋ, ʋ nə tə̀lə́ də nəba tə yɩrɩ». 39 Yá Zwezi dàń le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká cɩ̀ ʋ nə, á yaga wá, sə ʋ fwa! Lìù tə, ʋ nə wá twá à yɩrɩ tə nə, ʋ ma fwa yomɩlʋ, ʋ wàrɩ̀ à yolwan ʋ pìí ʋ swɩ̀n sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. 40 Cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə ba nə nə zɩga, yɩ nə lìù. 41 Lìù nə pɩn aba wùrú zʋŋa də nɩ́á, á nə yɩ à mʋ̀ *Kərisə lɩ̀à yɩrɩ, cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, kʋ lìù təntə bá kwɩ̀n ʋ ŋwɩ́rán nə Yɩɩ con».

Ka də́ càn kʋkwa cʋna fàŋʋ́

(Matiə 18.6-11; 5.29-30; Likə 17.1-2)

42 Kʋ kwa nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə pɩn, labwana təntə, ba nə keni ba waa à nə wuuu, don twá ʋ nə, ʋ dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə, ka jén, kʋ wá kʋkwanɩ kʋ tíú con nə, də ba nə vwə kapan nəfarʋ ʋ bɩan nə, ba ja va, ba dɩ mʋʋ wa. 43 Də kʋ nə wá twá n jɩɩn nə, n ma tʋn cʋna, sə n gwəŋə kʋ. N nə zʋa mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, də jɩɩn nədʋ, kʋ kʋkwa n nə zʋa mən dìə̀ wa də jɩ̀àn bələ. Tə mən təntə nə ba dəŋi. 44 Lantə, zʋnzʋran wulə, tə nə də́ yɩra, tə ga ba tɩ, yá mən tə ga ba dəŋi abada. 45 Də kʋ nə wá twá n naa nə, n ma tʋn cʋna, sə n gwəŋə ka. N nə zʋa mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, də naa nədʋ, kʋ kʋkwa n jə nɛɛ bələ, yá n ga zʋ mən dìə̀ wa. 46 [Lantə, zʋnzʋran wulə, tə nə də́ yɩra, tə ga ba tɩ, yá mən tə ga ba dəŋi abada.] 47 Də kʋ nə wá twá n yii nə, n ma tʋn cʋna, sə n lɩ kʋ dʋgʋ. N nə zʋa Yɩɩ pàrɩ̀ wa də yii nədʋ, kʋ kʋkwa n nə jə yɩ́á bələ, yá n ga zʋ mən dìə̀ wa. 48 Lantə, zʋnzʋran wulə, tə nə də́ yɩra, tə ga ba tɩ, yá mən tə də ga ba dəŋi abada.

49 Càn mən wá cú lìù mama yuu wa. Tə wá kwɛn lìù mama tə lɩ cʋna wa. 50 Nakwan yɩ won, kʋ nə ziən. Yá ka nyɩŋa nə nan, á kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ka á pɩn ka pìí ka janɩ nyɩŋa. Á yana ndə nakwan nə, á ga ya də duən də bɩcan sìə́».

10

Zwezi kàrɩ̀ ka kwa kasweri yoo

(Matiə 19.1-12; 5.31-32)

1 Zwezi nan ʋ yá kʋ bwálɩ́ tə. Kʋ kwa nə, Zwezi vəli Zwide nagwanaa wa, Zwurədɛn mʋnaa tə vàn don nə. Lɩ̀à zənzən kʋ́ʋ̀ twi ba pú ʋ yuu nə. Ʋ yà kàrɩ̀ ba, ndə ʋ yàá nə fwa máŋá mama nətʋ. 2 *Farɩzɩan-ba duən fàrʋ́ ba yí wá, sə ba ja ʋ də̀ń nə. Ba dàń bwe wá, ba wʋ́: «*Zwifə-ba Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yàá pa cwəŋə bɛɛ nə, sə ʋ dʋgʋ ʋ kan?» 3 Zwezi ma pìí ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Kàrà kwà nə Moyizə bɩrʋ aba?» 4 Ba ma wʋ́: «Moyizə pɩn cwəŋə bɛɛ nə, sə ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ ka kwa kasweri sagɩ, ʋ ga dʋgʋ ʋ kan». 5 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Moyizə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ mʋ̀ bɩra tə ʋ pa aba, á zɩbaniun tə yɩrɩ. 6 Yá kʋ nə zɩgɩ máŋá tə nə, Yɩɩ nə fwa wiən mɛ, Yɩɩ fwa ləzwənə, ʋ fwa bɛɛ də kan. 7 Mə nətʋ nə kʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́: ‹Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, bɛɛ wá nan ʋ yá ʋ nuu də ʋ nyɩna, ʋ ga vwa ʋ tɩ̀àn ʋ kan nə. 8 Yá ba mɛ bələ wá jì won nədʋ›.»

Zwezi swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Yá ba kʋ́ʋ̀ bá yà lɩ̀à bələ, ba dàń wá yà won nədʋ. 9 Ləzwənə mama kʋ́ʋ̀ wa mɛ, sə ʋ pwɛ̀e won tə, Yɩɩ nə vwə duən nə».

10 Máŋá tə, ba nə zʋa dìə̀, ʋ karbɩa tə kʋ́ʋ̀ bwe wá tə mʋ̀ yìə̀n tə yuu wa. 11 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ tə, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ ga swe ʋ don, kʋ yɩ bacwan nə ʋ fwa də təntən kan tə. 12 Nətʋ nə, kan də kʋ́ʋ̀ nə dʋgʋ ʋ barɩ, ʋ ga va ʋ swe bɛɛ don, ʋ də kʋ́ʋ̀ yɩ kacwan nə ʋ fwa».

Zwezi də bìsɩ́ná yoo

(Matiə 19.13-15; Likə 18.15-17)

13 Lɩ̀à yà jɩn bìsɩ́ná ba ja ba Zwezi con, sə ʋ dwen ba yɩra. Yá ʋ karbɩa tə dàń wulə ba caga ba nii nə. 14 Zwezi nə nɩ kʋ, ʋ lɩŋa zàn. Ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á yaga bìsɩ́ná tə, sə ba bà à con. Á dànà ká cɩ̀ ba nə. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ ndə bìsɩ́ná tə nə, nə wá yà də Yɩɩ ʋ pàrɩ̀ tə diŋə wa. 15 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də lìù nə ba sɛ̀e, ʋ jì ndə bisɩmaa, ʋ ba wànɩ́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa ʋ zʋ abada».

16 Kʋ kwa nə, ʋ kʋkwalɩ bìsɩ́ná tə ʋ kə ʋ nyʋnɩ nə, yá ʋ tún ʋ jɩ̀àn ba yuu wa. Ʋ lòrì Yɩɩ ʋ pa ba.

Jɩjə balandʋrʋ don yoo

(Matiə 19.16-30; 6.19-21; Likə 18.18-30; Romə tɩ̀án 10.3)

17 Zwezi yà ma vìrí, də bɛɛ don dəri, ʋ yí wá. Ʋ tʋ ʋ nadwana nii nə Zwezi yáá con, yá ʋ ga bwe wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, n yɩ pubwanʋ tíú. Bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 18 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma boŋə nə pubwanʋ tíú? Lìù tə̀lə́, ʋ nə yɩ pubwanʋ tíú, də kʋ nə tà Yɩɩ cɩcɩ. 19 N yə̀ə́ Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə: ‹Dàn ká gʋ lìù! Dàn ká cwàrɩ̀! Dàn ká ŋʋ̀! Dàn ká kʋna kʋnkʋn n kə lìù nii nə! Dàn ká gɩgarɩ lɩ̀à! Zìlí n nuu də n nyɩna nii!› » 20 Bɛɛ tə ma le wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, à zìlí Yɩɩ nii yìə̀n təntə mɛ, də à tə yɩ bisɩmaa». 21 Zwezi ywàń bɛɛ tə də sonu. Ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Won nədʋ nə ga, sə n fwa: Vəli n yə̀ wiən tə mɛ nə wulə n con. N tì tə səbiu tə n pa zʋra nə. Yá n wá na wiən tə, kwənə nə dáá Yɩɩ *sàń nə. Kʋ kwa nə, n dàń bà n twá à nə». 22 Yá máŋá tə, bɛɛ tə nə nì sʋ̀ràn təntə, ʋ yáá cʋ̀gʋ̀. Ʋ kɛ̀eń ʋ vìí, ʋ yà nə yɩ wiən zənzən tíú yɩrɩ.

23 Zwezi ywàń ʋ karbɩa tə, də ba nə kəkəli wá, ʋ dàń ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ bá yà mwálɩ́ kʋ pa jɩjə tɩ̀án nə, sə ba zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 24 Sʋ̀ràn tə gwárɩ́ ʋ karbɩa tə zəni. Yá Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À bɩa-ba, Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa zwɩʋ cɩ́gá tà mwálɩ́. 25 Nyʋgʋma ka twá gancɩɩn bʋʋ kʋ nan yɩ mwálɩ́, kʋ doni jɩjə tíú nə pɩ̀à, sə ʋ zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 26 Sʋ̀ràn tə kwɛn tə gwárɩ́ ʋ karbɩa tə, ba dàń ga swɩ̀n duən nə, ba wʋ́: «Kʋ nə yɩ nətʋ, lìù tə̀lə́, Yɩɩ nə wá wànɩ́ ʋ jon kʋ tíú ʋ cʋna wa». 27 Zwezi ywàń ba ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ won tə, ləzoni nə wàrɩ̀ ba fwa, yá kʋ tà Yɩɩ mʋ̀! Yɩɩ mʋ̀ wàá won mama ʋ fwa».

28 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ywàń, nə dʋgʋ won mama, nə ga twá n nə». 29 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù nə taa à mʋ̀ də Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə yɩrɩ, ʋ nan ʋ ga yá ʋ sàń, nə à yə̀ə́ ʋ nubɩa, də ʋ nuu, də ʋ nyɩna, də ʋ bɩa, də ʋ kárɩ́. 30 Kʋ tíú wá na sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə wa dii, də nubɩa, də ninə, də bɩa, də kárɩ́, kʋ nədʋ mama nɛɛ bíí. Yá ʋ ga wá də́ càn də. Yá máŋá tə, kʋ nə wulə yáá kʋ bɩ̀àn, ʋ wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 31 Təntən lɩ̀à dáá, ba nə wá yà talɩkwa lɩ̀à. Yá talɩkwa lɩ̀à də ga dáá, ba nə wá yà təntən lɩ̀à».

Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí swɩ̀n ʋ tɩan tə, də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo

(Matiə 20.17-19; Likə 18.31-34; Marəkə 8.31-33)

32 Zwezi də ʋ karbɩa tə yà wulə cwəŋə yuu ba vələ *Zwerizalɛmə. Zwezi yà wulə ba yáá ʋ vəli. Ʋ karbɩa tə pwìí cʋ̀gʋ̀, yá fən ga zʋ lɩ̀à tə nə twá ba kwa. Zwezi kʋ́ʋ̀ bon ʋ karbɩa fugə bələ tə ʋ kə duən nə. Ʋ man won tə nə wá yí wá sɩ́ʋ́n nə, ʋ bɩrɩ ba. 33 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, nə wulə cwəŋə wa, nə ma vələ Zwerizalɛmə. Mə tɩʋ təntə wa nə, ba wá ja *Ləzwənə-Biu* tə, ba kə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án jɩ̀àn wa. Ba wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba gʋ wá. Ba wá kə wá lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ, jɩ̀àn wa. 34 Ba wá mʋn wá, ba pi mɩmɩan ba lwá ʋ yuu wa. Ba wá mà wá ʋ yɩra lá, yá ba ga gʋ wá. Yá dɩan batwa nii nə, Yɩɩ wá pìí ʋ bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa».

Zwakə də Zwan pɩ̀à, sə ba na dun

(Matiə 20.20-28; Likə 22.24-27; Zwan 13.3-17)

35 Kʋ kwa nə, Zebede bɩa tə, Zwakə də Zwan, twi Zwezi bɩan nə, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə pɩ̀à, sə n tʋn kʋ tə, nə nə lòrì tə n pa nəba». 36 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á pɩ̀à, sə à tʋn à pa aba?» 37 Ba ma le, ba wʋ́: «Máŋá tə, n nə wá də́ n pàrɩ̀ tə, pa nə jə̀ń nə boli n yɩra dun gwələ yuu, ʋ don n jɩzən nə, ʋ don də n jɩgwiə nə». 38 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yə̀rì kʋ tə, á nə lòrì. Á wá wànɩ́ á zɩgɩ á də́ càn tə, à nə wá də́ naaa? Á ken á sírí, sə á kə á tɩ̀àn yacara tə wa, ndə à nə naaa?» 39 Ba dàń ma le wá, ba wʋ́: «Nə wàá». Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ cɩ́gá, á wá də́ càn tə, à nə wá də́. Á wá kə á tɩ̀àn yacara tə wa, tə nə wá yí nə. 40 Yá kʋ tà à mʋ̀ nə mɛ, sə à pa nii, də lìù wà tə nə wá jə̀ń à jɩzən nə, nə à yə̀ə́ à jɩgwiə nə. Yɩɩ nə kwɛn tə mʋ̀ bwálá tə, ʋ tún lɩ̀à tə nə, tə nə mɛ də ba, kʋ tà à mʋ̀».

41 Máŋá tə ʋ karbɩa fugə tə duən nə nì kʋ, ba lɩŋa zàn Zwakə də Zwan yuu. 42 Zwezi dàń ma bon ba mama ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yə̀ə́ də lɩ̀à tə, ba nə tì ba tɩ̀àn ndə pɛ̀egá nə, yàá wʋwalɩ ba lɩ̀à tə, ba nə jə̀ə́ ba yuu wa, ndə ba ywəŋə nə. Yá ladɩra tə yàá pa ba lwarɩ ba dɩ̀àn nii nə. 43 Yá kʋ mʋ̀ nə wà mɛ, sə kʋ fwa á pwərə wa. Á lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ yà ləzwənfarʋ, kʋ tíú mɛ, sə ʋ yà á tʋtʋnbiu. 44 Á lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ yà á yáá tíú, kʋ tíú mɛ, sə ʋ yà á mɛ yoŋu. 45 *Ləzwənə-Biu† tə nə tà ʋ twi, sə ʋ jə̀ń, sə ba tʋn ba pa wá yɩrɩ. Ʋ yɩ ʋ twi, sə ʋ tʋn ʋ pa lɩ̀à nə, sə ʋ pa ʋ mɩɩ ndə ŋwɩ́rán nə, sə ʋ ma jon lɩ̀à kapʋpʋ ba cʋna wa».

Liliu Barətime lòrì, sə ʋ yɩ́á súrí

(Matiə 20.29-34; Likə 18.35-43)

46 Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń vələ ba yí Zweriko tɩʋ. Ba də lɩ̀à zənzən nə nan tɩʋ təntə wa, ba vələ *Zwerizalɛmə. Ba nə nan máŋá tə wa, də Time bìú Barətime, liliu don, yà jə cwəŋə nii nə ʋ lòrì. 47 Ʋ nə nì də, kʋ yɩ *Nazarɛtə Zwezi, ʋ dàń wulə ʋ boŋə, ʋ wʋ́: «Zwezi, *Davidə nàʋ́, dəri à yinəgə!» 48 Lɩ̀à zənzən caga ʋ nii nə, sə ba pa, ʋ pú ʋ nii. Yá ʋ dàń nə kwɛn ʋ cə̀rí ʋ kəni yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Davidə nàʋ́, dəri à yinəgə!» 49 Zwezi ma zɩgɩ ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á boŋə wá!» Ba dàń ma bon liliu tə, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Pa n jɩ̀àn ja dɩ̀àn, zàn yɩɩ nə, ʋ boŋə mʋ́». 50 Liliu tə dʋgʋ ʋ ganyaʋ lala, ʋ zàn ʋ va Zwezi con. 51 Zwezi ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à, sə à fwa à pa mʋ́?» Liliu tə ma le wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna pa, sə à yɩ́á tə kʋ́ʋ̀ na». 52 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N wàá n vìrí! N nɩ yazurə, n nə ken n waa à nə tə yɩrɩ». Naa nədʋ, də ʋ na lá. Ʋ dàń ma pú Zwezi kwa cwəŋə tə yuu wa.

11

Zwezi zwɩ Zwerizalɛmə

(Matiə 21.1-11, 14-17; Likə 19.28-44; Zwan 12.12-19)

1 Zwezi də ʋ karbɩa tə vəli ba yí *Zwerizalɛmə. Ba twá Bɛtəfazwe də Betani tɩan tə wa *oliviye tɩ̀án paan tə səpuni nə ba lɛ. Zwezi ma tʋn ʋ karbɩa bələ. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 2 «Á vələ tɩʋ tə nə wulə á yáá. Á nə zəzən á yí, á wá na bɩnabiə də ka vwə. Lìù mama tə wà ka yuu jə̀ń. Á kʋra ka á ja bà. 3 Yá lìù nə bwe aba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma fwa kʋ?›, sə á swɩ̀n ʋ con: ‹*Yuu-Tiu nə pɩ̀à ka›. Á nə swɩ̀n nətʋ, kʋ tíú tə wá yá ʋ pa á ja ka á bà yəbə sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n».

4 Ba nə vəli ba cɩ́gá nɩ bɩnabiə kàrá wa cwəŋə yuu, də ka vwə dìə̀ don mimii nə. Ba ma kʋrʋ ka. 5 Lɩ̀à tə duən yà nə wulə lá bwe ba, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á wulə á fwa? Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə á ma kʋ̀rɩ̀ bɩnabiə ka tə?» 6 Karbɩa tə ma le lɩ̀à tə nətʋ, Zwezi yà nə swɩ̀n ba con. Lɩ̀à tə ma yá ba, ba vìí.

7 Ba jɩn bɩnabiə tə ba ja va, ba pa Zwezi nə. Ba tún ba ganan bɩ̀nà tə yuu, Zwezi dɩ̀ ʋ jə̀ə́. 8 Lɩ̀à zənzən làrɩ̀ ba ganan cwəŋə tə wa. Ba duən də làrɩ̀ tɩ̀án vʋran*, ba nə za ba kárɩ́ wa. 9 Lɩ̀à tə, ba nə wulə Zwezi yáá ba vəli, də ba tə, ba nə wulə ʋ kwa, cə̀rí ba kəni yɩɩ nə, ba wʋ́:

«Ozana† Yɩɩ *sàń nə! Yɩɩ wá fwa zəni lìù tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa! 10 Yɩɩ wá fwa zəni pàrɩ̀ tə yuu wa, kʋ nə bɩ̀àn! Yɩɩ wá fwa zəni nə nɩbɛɛ pɩ̀ʋ́ *Davidə pàrɩ̀ tə yuu wa, kʋ nə kʋ́ʋ̀ pìí kʋ bɩ̀àn! Dun mɛ wa Yɩɩ sàń nə ʋ con».

11 Kʋ kwa nə, Zwezi zʋa Zwerizalɛmə wa, ʋ va Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Ʋ nə ywàń wiən tə mɛ ʋ zwɛ̀e, tɩa tə yí tə. Ʋ dàń nan ʋ də ʋ karbɩa fugə bələ tə va Betani.

Zwezi zɩrɩ ʋ kə kapɩrʋ don nə

(Matiə 21.18-22; Likə 13.6-9; Zwakə 5.16-18)

12 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə naŋa Betani máŋá tə wa, niən jɩn Zwezi. 13 Ʋ nɩ kapɩrʋ don yɩŋʋna, kʋ yà nə jə vʋran. Ʋ vəli ʋ ywàń, sə ʋ jə́n ʋ wá na bɩa kʋ yuu. Máŋá tə, ʋ nə yí tɩ̀ʋ́ tə yɩra, vʋran cɩcɩ ya nə wulə, kapɩra bɩʋ máŋá yà tə nə wà yí yɩrɩ. 14 Zwezi dàń ma swɩ̀n kapɩrʋ tə con, ʋ wʋ́: «N kʋ́ʋ̀ ba zɩn bɩa, sə lìù də́!» Ʋ karbɩa tə nì kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n.

Zwezi dɩŋɩ baywələ ʋ lɩ Yɩɩ dìə̀ tə wa

(Matiə 21.12-13; Likə 19.45-48; Zwan 2.13-17)

15 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə yí *Zwerizalɛmə. Zwezi zʋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ dəwoo tə wa, ʋ ga dɩŋɩ lɩ̀à tə mama, ba nə yoli, də ba tə, ba nə yə̀, kʋ bwálɩ́ tə wa. Ʋ dɩŋɩ lɩ̀à tə. Ʋ yigu ba tə nə lárɩ́ səbɩa‡ tabɩlan, də ba tə, ba nə yoli nasara gunponi§ tə gwələ ʋ dɩ tɩa. 16 Ʋ ga kʋ́ʋ̀ ba yá ʋ pɩn lìù mama zɩŋa won ʋ ja twá Yɩɩ dìə̀ tə wa ʋ lɛ. 17 Kʋ kwa nə, Zwezi kàrɩ̀ ba, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Ba wá bon à dìə̀ tə «lʋʋ dwíə́ tə mama yɩjʋnɩ dìə̀».› Yá á mʋ̀ janɩ ka á ma fwa ŋwɩna yisəgə bwálɩ́!»

18 Zwezi kàrà tə yà zʋa lɩ̀à tə zəni. Máŋá tə, Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án nə nì kʋ mʋ̀ təntə, ʋ fən zʋa ba. Ba dàń pɩ̀à nətʋ tə, ba nə wá twá ba ma pa ba gʋ Zwezi.

19 Dədəni nə yí, Zwezi də ʋ karbɩa tə nan Zwerizalɛmə wa.

Á kənə á waa Yɩɩ nə wuuu

20 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, jɩjʋ fuən fuən, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə twá cwəŋə tə, ba nɩ kapɩrʋ tə, də kʋ kʋa kʋ yí kʋ ŋʋnan. 21 Piyɛrə ma lìí kʋ tə, kʋ nə fwa dɩan tə nə, ʋ ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, ywàń kapɩrʋ tə, n nə zɩrɩ n kə kʋ nə tə kʋa». 22 Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à swɩ̀n kʋ á con: Á kənə á waa Yɩɩ nə! 23 Lìù wàá paan con ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Zàn lá n va, n tʋ mʋʋ wa›. Də ʋ nə ba kʋ bɛ̀eé ʋ waa con, də ʋ nə pɩn cɩ́gá də, kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n tə mɛ, sə kʋ tʋn, kʋ cɩ́gá wá tʋn nətʋ. 24 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à ma swɩ̀n á con, à wʋ́: Á nə jʋn Yɩɩ á ga lòrì won ʋ con, á kənə á waa də á nɩ kʋ won təntə. Á ga wá na kʋ won tə. 25 Máŋá tə, á nə wulə á jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, á nə jə yoo də lìù, sə á kwɛn kʋ, á lɩ á mʋ̀ də kʋ tíú pwərə wa. Á nə fwa kʋ nətʋ, á nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də ʋ wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pwərə wa. 26 [Yá á dàń nə vɩga, sə á kwɛn yoo, á lɩ á mʋ̀ də lɩ̀à tə pwərə wa, á nyɩna Yɩɩ tə də, ʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, wá vɩ, sə ʋ kwɛn á də cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pwərə wa».]

Zwezi dɩ̀àn tə naŋa yə̀n?

(Matiə 21.23-27; Likə 20.1-8; Zwan 2.18-21)

27 Zwezi də ʋ karbɩa tə kʋ́ʋ̀ pìí ba va *Zwerizalɛmə. Zwezi nə wulə *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa ʋ vəli, máŋá tə nə, Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də Zwifə-ba *nəkwɩna vəli ba yí wá. 28 Ba bwe wá, ba wʋ́: «Dɩ̀àn taa nə, n ma fwa yìə̀n tə tə? Wàà nə pɩn mʋ́ cwəŋə, sə n fwa tə?»

29 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À wá bwe aba yoo nədʋ. Á nə wànɩ́ á le nə, à də dàń wá le aba. À wá man won tə nə pɩn, à ma fwa yìə̀n təntə. 30 Wàà nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa, sə ʋ lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə? Kʋ yɩ Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ləzoni? Á nə wàá, sə á le nə!» 31 Kʋ pɩn, ba dàń wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə nə le, nə wʋ́: ‹Kʋ ya Yɩɩ nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa›, ʋ wá bwe nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á ma wà cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə pɩn?› 32 Yá nə ma wàrɩ̀ nə le də, kʋ yɩ ləzoni nə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa». Ba swɩ̀n nətʋ, ba yà nə dəri lɩ̀à tə fən yɩrɩ. Lɩ̀à tə mama yà yə̀ə́ də, Zwan yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ cɩ́gá cɩ́gá. 33 Ba dàń ma le Zwezi, ba wʋ́: «Nə yə̀rì». Zwezi də ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À də bá swɩ̀n lìù tə, ʋ nə ken dɩ̀àn à jɩɩn wa, à ma fwa tə yìə̀n təntə».

12

Divɛn tɩ̀án kárá vala wʋlʋnyɩna duən zwansɩsara

(Matiə 21.33-46; Likə 20.9-19)

1 Zwezi ma zàn ʋ swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də ba *nəkwɩna tə con də zwansɩsara ka tə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don cwɛn ʋ divɛn tɩ̀án kárá. Ʋ kɩkarɩ ka də dabwaʋ. Ʋ kʋ̀ gwàlʋ́ kapataʋ wa, sə ba ma kaŋɩ divɛn tɩ̀án bɩa tə. Yá ʋ dàń ga lwà vuun, sə ba ma cɩ̀ kárá tə nə. Kʋ kwa nə, ʋ tì kárá tə ʋ yá vala duən jɩ̀àn wa, ʋ ga va cwəŋə. 2 Máŋá tə, divɛn tɩ̀án bɩa tə koru nə yí, ʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don vala tə con. Ʋ pɩ̀à ʋ divɛn tɩ̀án bɩa tə vàn don. 3 Máŋá tə, ʋ nə yí lá, vala tə jɩn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə ba mà, ba pa ʋ pìí ʋ vìí də ʋ jɩkʋrɩkɛ. 4 Kárá tə tíú kʋ́ʋ̀ pìí ʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don, ba mà ʋ yuu ba kàrɩ́, ba ga twɩn wá. 5 Kárá tə tíú kʋ́ʋ̀ pɩn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don va, ba gʋa ʋ mʋ̀ təntə. Ba ga tʋn kʋ nyɩnyɩga tʋ̀tʋ̀nà zənzən duən yɩra. Ba mà ba duən, ba gʋ ba duən.

6 Kʋ dàń yà ga bɛɛ nədʋ cɩcɩ kárá tíú tə con. Ʋ mʋ̀ bɛɛ tə nə yɩ ʋ biswənə. Ʋ dàń ma talɩkwa ʋ tʋn ʋ bìú tə vala tə con. Ʋ dàń swɩ̀n ʋ waa con, ʋ wʋ́: ‹Ba wá zìlí à bìú tə!› 7 Yá vala tə də swɩ̀n duən con, ba wʋ́: ‹Á ywàŋá, ʋ tə nə wá bà ʋ tɩnɩ bwálɩ́ tə, ʋ nyɩna tɩan kwa nə. Nə gwɩa wá, sə nə dàń ga ja kárá tə›. 8 Ba dàń ma ja bìú tə, ba gʋ wá, ba dɩlɩ ʋ tɩgɩ tə kárá tə kwa con».

9 Zwezi dàń ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə kárá tə tíú dàń wá fwa? Kʋ yɩ, ʋ wá va ʋ kárá tə wa, ʋ gʋ vala tə mama, ʋ ga tì kárá tə ʋ kə lɩ̀à duən jɩ̀àn wa. 10 Á kàrɩ̀ Yɩɩ sagɩ tə wa, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́:

‹Kapan tə, də̀lwə̀rə́ tə yà nə vɩga ba dʋgʋ vàn nə, kʋ mʋ̀ nə pìí kʋ jì dìə̀ nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà. 11 *Yuu-Tiu nə ken, sə kʋ ya nətʋ, yá kʋ yɩ yozəŋu kʋ pa nəba›.»

12 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə, də Zwifə-ba nəkwɩna tə yà yə̀ə́ də, zwansɩsara tə yɩ, Zwezi ma swɩ̀n ba mʋ̀ con. Ba dàń pɩ̀à, sə ba ja wá. Yá ba dàń yà nə dəri lɩ̀à tə fən. Ba yá wá, ba ga vìí.

Ba də́də́n, sə ba pa Zwezi swɩ̀n ʋ zɩgɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ tə nə

(Matiə 22.15-22; Likə 20.20-26)

13 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də ba *nəkwɩna tʋn *Farɩzɩan-ba duən, də *Erodə kwa lɩ̀à duən Zwezi con, sə ba ma ja ʋ də̀ń nə də bwiə don. 14 Ba twi ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə yə̀ə́ də, n yɩ cɩ́gá tíú. N ba lìù yii dəri, n yáá nə tə̀lə́ də dun tə ləzwənə nə jə yɩrɩ. Yá n ga bɩrɩ Yɩɩ cwəŋə tə də cɩ́gá. Swɩ̀n bɩrʋ nəba: Yɩɩ nii pɩn cwəŋə, sə nə ŋwɩ́n, nə à yə̀ə́, sə nə dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, nə pa *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə? Kʋ yɩ kálʋ́, sə nə ŋwɩ́n kʋ mʋ̀ naaa, nə à yə̀ə́ kʋ wà mɛ?» 15 Yá Zwezi yà yə̀ə́ də, ba yɩ níə́ bələ tɩ̀án. Ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á ma pɩ̀à, sə á ja à də̀ń nə? Á pɩan nə cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ, sə à jə́n». 16 Ba ma ja kʋ don ba ja bà, Zwezi dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Wàà yuu də ʋ yɩrɩ nə ba pʋ́pʋ́nɩ́ yəbə?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə!» 17 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á ŋwɩ́án kʋ tə nə yɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nyiən, á pa wá, sə á ga ŋwɩ́n kʋ tə nə yɩ Yɩɩ nyiən, á pa Yɩɩ də nə!» Ʋ liu tə, ʋ nə le ba tə gwárɩ́ ba.

Ka tɩ ka pìí ka bwin ka nan tə yuu wa bwiə

(Matiə 22.23-33; Likə 20.27-40)

18 *Sadɩsɩan-ba mʋ̀ bɩrɩ də, tɩga bá pìí ba bwin ba naŋa. Ba wa lɩ̀à duən dàń twi Zwezi con, ba bwe wá, ba wʋ́: 19 «Karnyɩna, *Moyizə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii kʋ tə, ʋ pa nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛɛ nə tɩga, ʋ yá ʋ kan nə, yá ʋ də ʋ kan tə wà bìú lʋrɩ, ʋ nyánʋ́ mɛ, sə ʋ tì kadənu tə. Ʋ lʋra bɩa ʋ nə, ʋ ma tún dwíí ʋ pa ʋ zʋnʋ tə nə tɩga tə nə›. 20 Yá nubɩa barpɛ duən yà nə wulə. Nəkwɩa tə swe, ʋ tɩ də ʋ tə wà bìú lʋrɩ. 21 Bələ tíú tə tì kadənu tə, ʋ də tɩga də ʋ ba bìú jə. Kʋ tətə nə tʋn batwa tíú tə də yɩra, də ba duən tə mɛ. 22 Kadənu tə dí nubɩa barpɛ tə mɛ duən kwa nə. Yá ʋ də ba lìù mama ga wà bìú duən nə lʋrɩ. 23 Ba mɛ barpɛ tə jɩn wá, ba ma fwa ba kan. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, dɩɩn tə nə tɩga nə wá pìí ba bwin, wàà nə wá tɩnɩ kan tə?»

24 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dwá á tɩ̀àn. Á nə yə̀rì Yɩɩ sagɩ tə, á ma yə̀rì Yɩɩ dɩ̀àn tə də yɩrɩ. 25 Máŋá tə tɩga nə wá pìí ba bwin ba nan, bara də kana bá swe duən. Yá ba dàń wá yà ndə *malɩkɛ nə Yɩɩ *sàń wa. 26 Á wà kàrɩ̀ kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n Moyizə sagɩ tə wa, tɩga ka pìí ka bwin ka nan tə yuu wa, naaa? Ʋ swɩ̀n yoo tə, kʋ nə nan Moyizə nə tuni tə wa. Lá nə Yɩɩ swɩ̀n Moyizə con, ʋ wʋ́: ‹À yɩ Yɩɩ tə, *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə nə jʋ̀nɩ̀›.» 27 Zwezi ma swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa Yɩɩ, ʋ tà tɩga Yɩɩ. Á dwá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án».

Yɩɩ nii yoo tə, kʋ nə dwə tə mama

(Matiə 22.34-40; Likə 10.25-37; Romə tɩ̀án 13.8-10)

28 Yɩɩ nii *yənu tíú don nì də, Zwezi də *Sadɩsɩan-ba wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən. Ʋ yəni də, Zwezi le ba zəni. Ʋ dàń ma fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra ʋ bwe wá, ʋ wʋ́: «Yɩɩ *nii yoo kwà nə dwə tə mama?» 29 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Nə̀ń yoo kʋ tə, nə dwə tə mama. ‹*Yɩzərayɛlə-ba, á cʋga! *Yuu-Tiu don tə̀lə́, də kʋ nə tà Yɩɩ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ nə Yuu-Tiu. 30 N mɛ, sə n sóní Yuu-Tiu, ʋ nə yɩ n Yɩɩ də n waa mama. N sóní kʋ tə nə ziən kʋ pa Yɩɩ nə. N bʋ́n Yɩɩ yoo máŋá mama. N kə n kajaŋa mama n pɩn Yɩɩ nə.› 31 N ga nə̀ń bələ nii nyiən: ‹N mɛ, sə n sóní n yɩra lìù, ndə n nə swə n tətə nətʋ›. Yɩɩ nii yoo don kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, kʋ nə dwə tə tə bələ tə».

32 Yɩɩ nii yənu tíú tə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ ziən. Kʋ tə, n nə swɩ̀n tə yɩ cɩ́gá cɩcɩ: Yɩɩ yɩ nədʋ, yá yɩa duən tə̀lə́ tə súrí ʋ mʋ̀ nə. 33 Ləzwənə mɛ, sə ʋ sóní Yɩɩ də ʋ waa mɛ. Ʋ mɛ, sə ʋ sóní kʋ tə nə ziən kʋ pa Yɩɩ nə. Ʋ mɛ, sə ʋ bʋ́n Yɩɩ nə máŋá mama. Ʋ mɛ, sə ʋ kə ʋ kajaŋa tə mama Yɩɩ nə. Ʋ mɛ, sə ʋ sóní ʋ yɩra lìù ndə ʋ tətə nə. Kʋ mʋ̀ nə kʋkwa ka gʋ vàná ka sʋrʋ ka pa Yɩɩ nə, də ka ŋwán wiən yiri mama». 34 Zwezi nɩ də, ʋ le də yənu, ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N ba ŋʋ́ná də Yɩɩ pàrɩ̀ tə». Kʋ kwa nə, lìù mama waa dɩ̀àn yà kʋ́ʋ̀ wà yí, sə ʋ kʋ́ʋ̀ bwe Zwezi bwiə don.

Kərisə yɩ pɩ̀ʋ́ Davidə nàʋ́, ʋ ga yɩ ʋ Yuu-Tiu də

(Matiə 22.41–23.12; Likə 20.41-47)

35 Zwezi nə wulə ʋ kàrɩ̀ lɩ̀à *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, ʋ dàń bwe bwiə tə tə: «Nətə nə Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə wàá ba swɩ̀n ba wʋ́, *Kərisə ʋ nə yɩ jonu tə, Yɩɩ nə kúrí, yɩ *Davidə nàʋ́? 36 Yɩɩ-*Siŋu tə cúə́ Davidə tətə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹*Yuu-Tiu Yɩɩ swɩ̀n à Yuu-Tiu con, ʋ wʋ́: «Bàá jə̀ń à jɩzən* nə, də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə, sə n nɩŋa ba!» › 37 Də Davidə tətə nə ja Kərisə, ʋ ma boŋə ‹Yuu-Tiu›, ʋ dàń wá twá nətə, ʋ ma kʋ́ʋ̀ ya ʋ nàʋ́ də?»

Zwezi bɩrɩ, sə lɩ̀à tə cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə

Lɩ̀à zənzən yà cʋga Zwezi sʋ̀ràn tə də pupoli. 38 Ʋ swɩ̀n ba tə con, ʋ nə kàrɩ̀ tə, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə. Ba mʋ̀ nə swə, sə ba zʋ gandaran ba ja jijiri. Ba ga swə, sə ba jʋn ba jə́rə́ bwálá wa. 39 Ba twá lá, ba kúrí gwələ tə, ba nə nàn zəni, *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Ba jəni bwálá nəzəŋə nə, diŋə nəfaran wa. 40 Ba vɩrɩ kadənə wiən, ba ga fwa yɩjʋnɩ ba ba zwɛ̀e, ləzoni yáá con, sə ba ma bɩrɩ də, ba yɩ ləzwənzəŋə. Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ ba mɩ́ámɩ́án».

Pɩrɩ tə kadənu don nə pɩn

(Likə 21.1-4; 2 Korɛntə tɩ̀án 8.1-5)

41 Kʋ kwa nə, Zwezi jə̀ń Yɩɩ səbiu daka yikənə bwálɩ́ tə bɩan nə, *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa. Zwezi yà ywàŋá nətʋ tə, lɩ̀à nə kəni səbiu tə. Wiən tɩ̀án yà pɩn səbiu zənzən. 42 Kadənu zʋrʋ don twi ʋ tì səbibii bələ ʋ kə lá. 43 Zwezi dàń ma bon ʋ karbɩa tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Won tə, kan tə nə ken lá dáá, kʋ doni lɩ̀à tə mɛ nyiən. 44 Ba duən tə yɩ səbiu tə nə pàlɩ́ nə ba ken lá. Yá ʋ mʋ̀ də ʋ zʋrɩ tə mɛ, ʋ ken kʋ tə mama, ʋ yà nə jə, kʋ tə, ʋ yà nə ma kʋnɩ ʋ tɩ̀àn».

13

Zwezi swɩ̀n Yɩɩ dìə̀ tə cʋna yoo

(Matiə 24.1-2; Likə 21.5-6)

1 Zwezi yà nə naŋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa máŋá tə nə, ʋ karbiu tə don swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, ywàń Yɩɩ dìə̀ tə! Kʋ lwə̀ zəni! Kʋ ziən yii wa! Kʋ lwə̀ də kapana nəfaran!» 2 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Dəfaran tə tə, n nə na, tə mɛ wá tʋ tə pú dɩɩn don nə. Kapan nədʋ tətə bá pə̀ń kʋ don yuu wa. Tə mama mɩ́ámɩ́án wá lwá tɩa».

Talɩkwa máŋá tə yoo

(Matiə 24.3-14; Likə 21.7-19)

3 Zwezi jə̀ń *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa. Kʋ paan tə wulə *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yáá con. Ʋ karbɩa Piyɛrə də Zwakə də Zwan də Andəre cɩcɩ yà nə wulə də wá, ba bwe wá, ba wʋ́: 4 «Man máŋá tə, kʋ nə wá tʋn n bɩrɩ nəba, də won tə, kʋ nə yɩ mɩmɩnʋ, kʋ nə bɩrɩ máŋá tə, tə wiən təntə mama nə wá bà».

5 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə lìù mama dàn ká gɩgarɩ aba. 6 Lɩ̀à zənzən wá ja à yɩrɩ ba bà. Ba lìù mama ga wá swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ *Kərisə!› Yá ba wá gɩgarɩ lɩ̀à zənzən. 7 Á nə nì kʋ̀ʋ̀ ŋwɛn də kʋ bwələ, á nə nì kʋ̀ʋ̀ ŋwɛn də kʋ ŋʋ́ná, fən dàn ká ja aba. Nətʋ nə kʋ mɛ, sə kʋ tʋn, yá kʋ ga tə tà lʋʋ zaŋʋ nə. 8 Dwíə́ tə lʋʋ mama wa wá ta, tə zɩgɩ duən nə. Yá payuu wá ta kʋ zɩgɩ kʋ don payuu nə. Tɩa wá səsəgi bwálá kapʋpʋ nə, niən də ga wá yà lá. Kʋ wá nyɩn ndə kapuə pùə́ yàá nə zàn ka yɩ̀, sə ʋ lʋra.

9 Á cɩa á tɩ̀àn nə! Lɩ̀à wá ja aba, ba ma bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà. Ba wá mà aba də fɩfɩran *Zwifə-ba *jə́rə́ dii wa. Ba wá ja aba, ba ja va yáá tɩ̀án, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, də pɛ̀egá yáá con à mʋ̀ yɩrɩ, sə á swɩ̀n kʋ tə, á nə yə̀ə́ á bɩrɩ ba. 10 Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə mɛ, sə kʋ mʋ̀ nə də́ yáá kʋ swɩ̀n kʋ bɩrɩ lʋʋ tə mɛ nə, kʋ kwa nə, tə yìə̀n tə wá bà. 11 Yá máŋá tə nə, ba nə wá ja aba, sə ba ma bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, kʋ tə ba tə, á nə wá swɩ̀n, á dànà ká də́ yáá á pa, kʋ mʋ̀ yoo ja aba. Kʋ máŋá tə wa, sə á swɩ̀n sʋ̀ràn tə nə wá bà á nii wa, tə nə ba á mʋ̀ naŋa, tə yɩ tə naŋa Yɩɩ-*Siŋu tə yɩrɩ.

12 Lɩ̀à wá ja ba nubɩa ba pa, sə ba gʋ, yá bɩa nyɩna-ba də wá tʋn kʋ nyɩnyɩga də ba bɩa. Bɩa wá zàn ba zɩgɩ ba nyɩna-ba nə, ba gʋ ba. 13 Lɩ̀à tə mama wá dʋ́n aba, à mʋ̀ yɩrɩ. Yá lìù tə, ʋ nə wá ja pɩ́nʋ́, ʋ zɩgɩ ʋ dɩ̀àn kʋ yoo tə, kʋ va kʋ zwɛ̀e, kʋ tíú wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

Wokʋkwɩʋn tə Yɩɩ nə zʋnɩ

(Matiə 24.15-28; Likə 17.20-37; 21.20-24)

14 Á wá na wokʋkwɩʋn tə nə cʋ̀gà, də kʋ wulə bwálɩ́ tə nə, kʋ nə wà mɛ. (Sə lìù tə, ʋ nə kàrɩ̀, zùrì ʋ yɩra!) Kʋ máŋá tə wa, sə lɩ̀à tə, ba nə wá yà Zwide nagwanaa con, dəri ba dɩ̀ pɛɛn. 15 Lìù tə, ʋ nə wá yà dəyuu wa, kʋ́ʋ̀ dàn ká cú, ʋ dàn ká zʋ ʋ dìə̀, ʋ tì ʋ zɩla. 16 Yá lìù tə də, ʋ nə wá yà kárɩ́ wa, dàn ká pìí ʋ va sàń ʋ tì ʋ gànʋ̀ don. 17 Kʋ wá yà lɛɛ máŋá təntə wa, kʋ pa kana tə nə, ba nə jə pwìí, də ba tə nə, bɩa nə ŋwà ba nyʋnɩ nə! 18 Á lòrì Yɩɩ, sə tə mʋ̀ càn təntə dàn ká yí yɩdɩɩn wa. 19 Kʋ mʋ̀ dɩan tə nii nə, càn tə wá doni càn tə mɛ nə yɩ lá. Kʋ nə zɩgɩ máŋá tə, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, woyiri nətʋ tə wà twi, yá càn yiri təntə də kʋ́ʋ̀ bá bà abada. 20 *Yuu-Tiu nə wà dɩan tə nii lɩ ʋ ga ga, lìù mama yà bá jon ʋ mɩɩ. Yá ʋ dàń lɩ tə nii ʋ ga ga, ʋ lɩ̀à tə, ʋ nə kúrí, sə ba ya ʋ nyiən tə yɩrɩ. 21 Lìù dàń nə swɩ̀n á con, ʋ wʋ́: ‹Á ywàŋá, *Kərisə wulə yəbə!›, nə à yə̀ə́: ‹Á ywàŋá, ʋ wulə lá con!› Á dànà ká sɛ̀e kʋ tíú nii. 22 Kʋnkʋn Kərisə-ba də kʋnkʋn nii sʋ̀sʋ̀nà wá bà. Ba wá tʋn yikunu dɩ̀àn mɩmɩnan də yomɩlan. Də kʋ nə wàá, ba wá gɩgarɩ lɩ̀à tə tətə, Yɩɩ nə kúrí. 23 Á mʋ̀ dàń ya cɩa á tɩ̀àn nə! À dí yáá à man tə à bɩrɩ aba.

Ləzwənə-Biu túrí tə yoo

(Matiə 24.29-31; Likə 21.25-33)

24 Kʋ máŋá tə nə, càn təntə kwa nə, yìə̀n zənzən wá tʋn: Yɩcaʋ tə wá jì yikunu. Cànà tə kʋ́ʋ̀ bá ja poni. 25 Kacɩlacɛ wá nan lanworu wa tə tʋ. Yá dɩ̀àn tə, tə nə wulə lanworu tə wa, də wá gugurə. 26 Ba dàń wá na *Ləzwənə-Biu* tə bakwan tə wa, də ʋ bɩ̀àn də dɩ̀àn tə nə dáá, də dun. 27 Ʋ wá tʋn *malɩkɛ lʋʋ sapara banɩa tə nə, lʋʋ yɛɛ tə mɛ nə, sə ba kə lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, tə duən nə».

Kapɩrʋ yuu wa kàrà

(Matiə 24.32-35)

28 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə yoo tə, à nə pɩ̀à, sə à twá kapɩrʋ tə kàrà tə nə, à swɩ̀n: Máŋá tə nə, kʋ nɛɛ tə nə yɩ wobwalan, yá kʋ ga twè vʋran, á yə̀ə́ də, sii bwələ. 29 Mə kʋ yɩ nətʋ, də á nə nɩ tə wiən təntə, à nə swɩ̀n tə yoo, á mɛ, sə á lwarɩ də, *Ləzwənə-Biu† túrí tə bwələ. Ʋ wulə cwəŋə wa, ʋ yí ʋ zwɛ̀e. 30 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ yoo təntə wá tʋn, də zə̀n lɩ̀à tə mama, ba nə wulə tɩa yuu wa, tə wà tɩ ba zwɛ̀e. 31 Lanworu də tɩa mɛ wá jén, yá à sʋ̀ràn tə mʋ̀ bá jén, abada!»

Yɩɩ cɩcɩ nə yə̀ə́ lʋʋ zaŋʋ máŋá

(Matiə 24.36, 42; Likə 12.40-38)

32 «Lìù mama yə̀rì dɩɩn tə, nə à yə̀ə́ máŋá tə, yìə̀n təntə nə wá tʋn. *Malɩkɛ tə Yɩɩ *sàń nə, də Yɩɩ-Biu‡ tə tətə yə̀rì kʋ. À nyɩna Yɩɩ cɩcɩ nə yə̀ə́. 33 Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká dwɛ̀e, á nə yə̀rì máŋá tə kʋ nə wá tʋn yɩrɩ. 34 À vəru də à ka pìí ka bà wá yà nətʋ: Bɛɛ don vələ cwəŋə. Ʋ nan ʋ yá ʋ sàń ʋ pa ʋ tʋ̀tʋ̀nà nə. Ʋ pɩn ba lìù mama tʋtʋŋɩ. Yá ʋ ga swɩ̀n lìù tə nə cɩ̀ mimii tə nə, sə kʋ tíú súrú ʋ yɩ́á zəni. 35-36 Á dàń súrə́ á yɩ́á zəni, á nə yə̀rì máŋá tə, dìə̀ tíú nə wá pìí ʋ bà yɩrɩ. Ʋ nə pìí ʋ bà, ʋ dɩ̀ á yuu, ʋ wà mɛ, sə ʋ na aba, də á dwɛ̀e. Ʋ túrí tə wàá dədəni kʋ yanɩ, nə à yə̀ə́ tɩtɩn kwɩʋn nə, cəbɩa kurə máŋá wa, nə à yə̀ə́ jɩjʋ nə. 37 Kʋ tə à nə swɩ̀n á con yəbə, kʋ mʋ̀ nə à swɩ̀n lɩ̀à tə mɛ con: Á súrə́ á yɩ́á!»

14

Lɩ̀à vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi

(Matiə 26.1-5; Likə 22.1-2; Zwan 11.47-53)

1 Kʋ ga dɩan bələ, sə *Pakə cànà tə də́. Kʋ máŋá tə wa nə, *Zwifə-ba tə yàá də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni. *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án yà pɩ̀à, sə ba tʋn yɩ́á swɩan, ba ja Zwezi ba gʋ. 2 Ba yà swɩ̀n də duən, ba wʋ́: «Nə wà mɛ, sə nə ja wá cànà tə máŋá wa, sə gurəgurə dàn ká zàn lalʋʋ tə tətəŋi wa».

Kan don lwá tɩralɩ nʋga Zwezi yuu wa

(Matiə 26.6-13; Likə 7.36-50; Zwan 12.1-8)

3 Zwezi yà wulə Betani nə, Simon tə, ʋ yà nə yɩ dayarʋ, dìə̀ wa. Máŋá tə wa, ʋ wulə ʋ də́, kan don zʋa. Ʋ yà jə pɩ̀ʋ̀ kapan kunkoli, ba nə boŋə ‹alɩbatɩrɩ›. Tɩralɩ nʋga yà wulə kʋ wa, kʋ yɩ ba fwa narədə paa tətə, yá kʋ kwənə də ga dáá. Ʋ lwə kunkoli tə, ʋ tì tɩralɩ nʋga tə ʋ lwá Zwezi yuu wa. 4 Kʋ wà ywánɩ́ yɩ kʋ pa lɩ̀à tə duən yà nə jə̀ə́ lá, yá ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Tɩralɩ nʋga kʋ tə ka cʋ̀gʋ̀ tə ba də̀ń jə. 5 Ba yà wàá kʋ ba tì ba yə̀ cɩnɩa səbikʋlan* biətwa, ba pɩn səbiu tə zʋra nə». Ba lɩŋa dàń zàn zəni kan tə yuu wa. 6 Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yaga wá sənbwen. Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə á ma cʋ̀gà ʋ pùə́ nə? Kʋ tə, ʋ nə fwa ʋ pa nə, tə ziən. 7 Zʋra wulə də aba máŋá mama. Á wàá ba zəni á fwa máŋá tə, á nə swə. Yá à mʋ̀ ga bá ya də aba máŋá mama. 8 Ʋ fwa ʋ dɩ̀àn maŋa. Ʋ manwarɩ ʋ lwə́ tɩralɩ nʋga à yɩra nə, sə ʋ ma kwɛn tə, tə nə wá zʋ ləbəri wa yɩrɩ. 9 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bwálɩ́ tə mama wa, ba nə wá swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə lʋʋ mama wa, ba wá man kʋ tə, kan wà tə nə tʋn, sə ba ma lìí ʋ nə».

Zwidasə ken sírí, sə ʋ ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə

(Matiə 26.14-16; Likə 22.3-6)

10 Yisəkariyɔtə Zwidasə, Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa lìù don, dàń vəli ʋ swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə con də, ʋ mʋ̀ pɩ̀à, sə ʋ kə Zwezi ba jɩ̀àn wa. 11 Ba nə nì kʋ nətʋ, kʋ poli ba pùə́. Ba dàń ga swɩ̀n də, ba wá pa wá səbiu. Zwidasə dàń yà wulə ʋ pɩ̀à cwəŋə nəzəŋu, sə ʋ ma kə Zwezi ba jɩ̀àn wa.

Zwezi də ʋ karbɩa tə də́ Pakə cànà wodiu

(Matiə 26.17-25; Likə 22.7-13, 21-23; Zwan 13.21-30)

12 Kʋ yɩ cànà tə təntən dɩɩn tə nə, *Zwifə-ba nə də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni. Kʋ dɩɩn tə nə, ba yàá gʋ pabii, sə ba ma fwa *Pakə cànà wodiu.

Kʋ máŋá tə wa, Zwezi karbɩa tə bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə n pɩ̀à, sə nə va nə tanɩ Pakə cànà wodiu?» 13 Zwezi dàń ma tʋn ʋ karbɩa bələ, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ *Zwerizalɛmə wa. Á wá jə́rí bɛɛ də ʋ zɩŋa nɩ́á kwàrá, sə á pú kʋ bɛɛ tə kwa. 14 Bwálɩ́ tə, ʋ nə zʋa, sə á swɩ̀n dìə̀ tə tíú con, á wʋ́: ‹Karnyɩna bwe, sə ʋ jə́n dìə̀ tə, ʋ də ʋ karbɩa tə nə wá də́ Pakə cànà wodiu ka wà tə, wa yə̀n?› 15 Ʋ dàń wá bɩrɩ aba dəyuu dìə̀ nəfarʋ don, də ba kwɛn ka də zɩla, tə nə mɛ. Mə lá nə á wá tanɩ nə cànà tə wodiu». 16 Ʋ karbɩa tə vəli tɩʋ tə wa, ba nɩ tə yìə̀n tə, ndə Zwezi yà nə man ʋ bɩrɩ ba nətʋ tə. Ba dàń ga tanɩ Pakə cànà wodiu tə lá nə.

17 Máŋá tə dədəni nə yí, Zwezi twi də ʋ karbɩa fugə bələ tə. 18 Máŋá tə, ba nə jə̀ń, ba wulə ba də́ tə, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə wulə á də́ də nə, á lìù don wá ja nə ʋ pa». 19 Ʋ karbɩa tə mɛ pwìí cʋ̀gʋ̀, yá ba dàń ga wulə wá, ba bwe duən də̀ń nə, ba wʋ́: «Kʋ ya à mʋ̀, naaa?» 20 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ á mʋ̀ fugə bələ tə wa lìù don nə. Kʋ tíú də twá ʋ kuli ʋ dipɛn tə də nə zʋŋa nədʋ tə wa. 21 *Ləzwənə-Biu† wá tɩ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ tə. Yá kʋ dàń wá yà càn kʋ pa lìù təntə nə, ʋ nə wá ja Ləzwənə-Biu tə ʋ pa. Ba yà nə wà kʋ bɛɛ tə lʋrɩ, kʋ yà kʋkwa».

Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə yoo

(Matiə 26.26-30; Likə 22.14-20, 39; 1 Korɛntə tɩ̀án 11.23-26; 10.16-17)

22 Máŋá tə wa, ba nə wulə ba də́, Zwezi tì dipɛn, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á joŋə kʋ tə, kʋ yɩ à yɩra tə nə!» 23 Kʋ kwa nə, ʋ tì divɛn wùrú zʋŋa, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ka yɩrɩ, ʋ ga tì ka ʋ pa ba. Ba mɛ nyʋa. 24 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə yɩ à mʋ̀ jana nə. Jana təntə nə bɩrɩ á də Yɩɩ *nimarʋ tə. Jana təntə nə wá nan, lɩ̀à zənzən yɩrɩ. 25 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá nyʋ divɛn kʋ tə, kʋ ja vələ dɩɩn tə, à nə kʋ́ʋ̀ wá nyʋ kʋ Yɩɩ *sàń nə».

26 Kʋ kwa nə, ba nun cànà tə nuŋi, ba ga zàn ba va paan tə yuu wa, ba nə boŋə ‹*oliviye tɩ̀án paan›.

Zwezi bɩrɩ də, Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá

(Matiə 26.31-35; Likə 22.31-34; Zwan 13.36-38)

27 Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á mama wá vɩ nə á dʋgʋ. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À wá gʋ payɩrʋ tə, pee tə wá laga duən yáá nə›. 28 Yá máŋá tə wa, à nə wá pìí à bwin à nan, kʋ kwa nə, à wá va à dɩ̀àn aba Galile nagwanaa wa». 29 Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à mama nə swə ba vɩ mʋ́ ba dʋgʋ, à mʋ̀ bá mʋ́ vɩ à dʋgʋ». 30 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zə̀n tɩtɩn kʋ tə tətə mama, də cəbɩʋ tə wà kwi nɛɛ bələ, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». 31 Piyɛrə ma kwɛn ʋ swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «À bá swɩ̀n mama də, à yə̀rì mʋ́, də kʋ nə swə kʋ yɩ, à wá tɩ də mʋ́». Ʋ karbɩa tə duən tə də swɩ̀n kʋ mʋ̀ yoo nədʋ təntə.

Zwezi jʋn Yɩɩ Zwesemane nə

(Matiə 26.36-46; Likə 22.39-46; Zwan 18.1)

32 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń vəli ba yí bwálɩ́ tə, ba nə boŋə ‹Zwesemane›. Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á jənə yəbə, də à vələ yáá, sə à jʋn Yɩɩ». 33 Ʋ jɩn Piyɛrə də Zwakə də Zwan, ʋ ja va yáá. Yá fən də pucʋnɩ wulə tə zwɩ wá. 34 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Tɩan pucʋnɩ súə́ nə. Á jənə yəbə, á dànà ká dwɛ̀e!» 35 Ʋ dàń ma va yáá mancɩn, ʋ tʋ tɩa ʋ yáá yuu, ʋ ga lòrì Yɩɩ, ʋ wʋ́: «Kʋ yà nə wàá, sə càn máŋá kʋ tə va yɩŋʋna kʋ yá nə». 36 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Baba, à nyɩna, wiən tə mɛ wàá tə tʋŋa n con nə. Pa, sə yacara tətə twiən tə yá nə. Yá kʋ nə tà, sə kʋ tʋn, ndə à mʋ̀ nə pɩ̀à nətʋ, kʋ yɩ, sə kʋ tʋn ndə n mʋ̀ nə nə pɩ̀à nətʋ tə».

37 Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ bà ʋ karbɩa batwa tə con, də ba dwɛ̀e. Ʋ ma bwe Piyɛrə, ʋ wʋ́: «Simon, n dwɛ̀e naaa? N wà wànɩ́ n súrí n yɩ́á, n dɩ̀àn nə lugu nədʋ də tətə? 38 Á súrə́ á yɩ́á, á ga lòrì Yɩɩ, sə ʋ san aba, sə *Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba, ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn. Ləzwənə pubʋŋa mʋ̀ yàá pɩ̀à, sə kʋ fwa zəni, yá ʋ yɩra ga ba dɩ̀àn jə kʋ fwa kʋ».

39 Ʋ kʋ́ʋ̀ lɛ ʋ va yɩŋʋna, ʋ lòrì Yɩɩ, ʋ tə ga bwé tə sʋ̀ràn təntə tətə. 40 Ʋ ga kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con. Ʋ kʋ́ʋ̀ yí də ba dwɛ̀e, ba wàrɩ̀ ba yɩ́á ba súrí dwɩan tə yɩrɩ. Ba yà kʋ́ʋ̀ yə̀rì yoo tə, ba nə wá swɩ̀n ʋ con. 41 Ʋ nə pìí ʋ bà kʋ batwa tə nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tə yɩ á tə́gə́ á dwɛ̀e? Kʋ mɛ nətʋ! Máŋá yí. Á nəŋə, ba wá ja *Ləzwənə-Biu‡, ba kə cʋna lɩ̀à tə jɩ̀àn wa. 42 Á zaŋa yɩɩ nə, nə virə! Á nəŋə, bɛɛ tə nə wá ja nə ʋ pa, tə bwələ yəbə».

Zwezi janʋ tə yoo

(Matiə 26.47-56; Likə 22.47-53; Zwan 18.2-12)

43 Zwezi yà tə wulə ʋ swɩ̀n, lala də Zwidasə yí. Ʋ də yà yɩ ʋ karbɩa fugə bələ tə wa lìù don. Lalʋʋ yà wulə ʋ kwa də ba jɩ̀àn lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn. Ba yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də ba *nəkwɩna tə yà nə tʋn ba. 44 Zwidasə, bɛɛ tə nə wá ja Zwezi ʋ pa tə, bɩrɩ lɩ̀à tə nətʋ tə, ʋ yà nə wá fwa: «Bɛɛ tə, à nə wá ja à kʋkwalɩ§ tə, mə ʋ mʋ̀ nə, á nə pɩ̀à. Á jana wá, á cɩa ʋ nə zəni». 45 Máŋá tə Zwidasə nə yí, lala də ʋ fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna!» Ʋ dàń ga kʋkwalɩ wá. 46 Ba duən tə dàń ma ja Zwezi.

47 Yá karbɩa tə yà nə wulə lá tə wa lìù don cʋrɩ ʋ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ʋ ma za Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀ zɩɩn ʋ gwəŋə. 48 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á twi də lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn, sə á ma ja nə, ndə à yɩ ŋwɩ̀àn tə, à nə gwɩ lɩ̀à. 49 Dɩɩn mama, à yà wulə də aba, à yà kàrɩ̀ lɩ̀à *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, á ga wà nə jɩn. Yá kʋ tə dàń tʋn, sə kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nii ma sú». 50 Ʋ karbɩa tə mɛ dàń yá wá, ba ga dəri. 51 Balandʋrʋ don yà púə́ Zwezi kwa. Ganyaʋ cɩcɩ nə ʋ yà bɩbarɩ. Lɩ̀à tə yà pɩ̀à, sə ba ja wá, 52 yá ʋ pɩ̀rʋ́ ʋ jon, ʋ dʋgʋ ganyaʋ tə, ʋ ga dəri də ʋ yaswələ.

Zwezi wulə Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con

(Matiə 26.57-68; Likə 22.54-55, 63-71; Zwan 18.12-14, 19-24)

53 Lɩ̀à tə jɩn Zwezi, ba ja va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə sàń. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà kun kʋ bwálɩ́ təntə nə. 54 Piyɛrə yà púə́ Zwezi kwa yɩŋʋna. Ʋ zʋa Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dəwoo wa. Ʋ jə̀ə́ lantə də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə, ʋ ywèrì mən.

55 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də yun tɩ̀án tə duən mama, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, yà pɩ̀à yoo, sə ba kə Zwezi yuu wa. Ba yà pɩ̀à, sə ba gʋ wá, yá ba ba yoo mama na. 56 Lɩ̀à nə dáá yà kʋnɩ kʋnkʋn ba kəni Zwezi nii nə, yá ba níə́ yà ba duən twá. 57 Ba duən dàń ma zàn ba kʋna kʋnkʋn tə tə, ba kə ʋ nii nə, ba wʋ́: 58 «Nə nì də, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wá mà Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ ka tə, lɩ̀à nə lwə̀. Dɩan batwa nii nə, à wá lwà ka don, ka nə bá yà ləzoni nə lwə̀›.» 59 Yá də kʋ mʋ̀ yoo təntə mɛ, ba níə́ yà tə ba duən twá.

60 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń ma zàn lɩ̀à tə mɛ yáá nə, ʋ bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «N ba yoo le, naaa? Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à ba tə swɩ̀n, ba kəni n yuu wa?» 61 Yá Zwezi púə́ ʋ nii, ʋ ga ba yoo swɩ̀n. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə kʋ́ʋ̀ bwe wá, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə tə, ʋ nə yɩ Yɩɩ tə, ba nə bwɩ, ʋ nə bìú naaa?» 62 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ wá. Á ga wá na *Ləzwənə-Biu*, də ʋ jə̀ə́ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, jɩzən† nə. Á wá na wá də ʋ naŋa lanworu bakwan tə wa, ʋ bɩ̀àn».

63 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń ma cɩrʋ ʋ gànʋ̀ də lɩŋa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à pɩ̀à, sə ba bɩrɩ nəba yoo don. 64 Á nì, ʋ nə swɩ̀n ʋ twɩn Yɩɩ nətʋ. Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa kʋ yuu wa?» Ba mɛ dàń ma swɩ̀n də, ʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba gʋ wá. 65 Ba duən dàń ga pi mɩmɩan ba lwá Zwezi yuu wa. Ba pú ʋ yɩ́á nə, ba mà wá də jɩgungulə, yá ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Lwarɩ lìù tə nə fwa mʋ́ kʋ tə!» Yɩɩ dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə jɩn Zwezi, ba farʋ ʋ pɩpara nə.

Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi

(Matiə 26.69-75; Likə 22.56-62; Zwan 18.15-18, 25-27)

66 Piyɛrə yà tə nə wulə dəwoo tə wa, də nə̀ń Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋtʋnbʋa nə ʋ yí. 67 Ʋ nɩ Piyɛrə, də ʋ wulə ʋ ywèrì mən tə, ʋ ywàń wá zəni, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N mʋ̀, n də yà wulə də *Nazarɛtə Zwezi tə». 68 Yá Piyɛrə dàń tɛn, ʋ wʋ́: «À yə̀rì kʋ tə, n nə wulə n swɩ̀n tə, à ba kʋ də̀ń nə̀ń». Ʋ nə zàn ʋ nan dəwoo tə wa, ʋ zʋ kwələ wa, cəbɩʋ nə kʋ kwi.

69 Yá tʋtʋnbʋa tə nə nɩ wá kʋ́ʋ̀ zàn ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə, yà nə wulə lá tə con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə yɩ ba wa lìù don». Piyɛrə ma kʋ́ʋ̀ tɛn kʋ. 70 Kʋ fwa mɛ̀e, də lɩ̀à tə, ba nə wulə lá, tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n Piyɛrə con, ba wʋ́: «N də cɩ́gá yɩ ba wa lìù don, n də nə yɩ Galile tíú tə yɩrɩ». 71 Piyɛrə dàń ma dù, ʋ wʋ́: «Sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ nə, də à nə kʋnɩ. À dùə̀ də, à yə̀rì bɛɛ tə, á nə swɩ̀n ʋ yoo». 72 Kʋ máŋá tə nə, də cəbɩʋ tə kʋ́ʋ̀ kwi nɛɛ bələ nii nə. Piyɛrə dàń ma lìí kʋ tə, Zwezi yà nə swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də cəbɩʋ tə nə wà kwi nɛɛ bələ, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». Ʋ dàń ma wulə ʋ kwi.

15

Ba ja Zwezi, ba va Pilatə yáá con

(Matiə 27.1-2, 11-14; Likə 22.66-71; 23.1-5; Zwan 18.28, 33-38)

1 Jɩjʋ fuən fuən, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də ba *nəkwɩna, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də yun tɩ̀án tə duən mɛ, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, kun duən nə, ba vʋrʋ, sə ba na won tə, ba nə wá ma fwa Zwezi. Ba jɩn wá, ba vwa ba ja va ba pa *Pilatə nə. 2 Pilatə dàń bwe wá, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yɩ nətʋ, ndə n nə swɩ̀n tə!» 3 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án yà jə yìə̀n, ba ja zɩga Zwezi nə. 4 Pilatə ma kʋ́ʋ̀ kwɛn ʋ bwe wá, ʋ wʋ́: «N nə̀ń yìə̀n tə, ba nə kəni n yuu wa! N bá sʋgʋ jə?» 5 Yá Zwezi kʋ́ʋ̀ wà yoo mama le, kʋ pa kʋ gwárɩ́ Pilatə.

Ba bʋ̀rɩ̀ Zwezi bʋ̀rà, sə ba gʋ wá

(Matiə 27.15-26; Likə 23.13-25; Zwan 18.39–19.1, 4-16)

6 *Pakə cànà mama nə yí, *Pilatə yàá dʋgʋ bàń dìə̀ lìù don, wà tə lɩ̀à tə mama nə yàá lòrì, sə ʋ dʋgʋ. 7 Bɛɛ don, ba nə boŋə Barabasə, yà wulə bàń dìə̀ wa. Ʋ yà wulə lá də lɩ̀à duən, ʋ də ba nə sugu lɩ̀à, ba kə *Romə-ba yáá tɩ̀án tə nə, máŋá don wa, yá ba ga gʋ lìù yɩrɩ. 8 Lalʋʋ tə dàń ma dɩ̀ Pilatə con. Ba ma lòrì wá kʋ tə, ʋ yàá nə fwa ʋ pa ba Pakə cànà máŋá mama wa, sə ʋ fwa kʋ ʋ pa ba. 9 Pilatə ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Á pɩ̀à, sə à dʋgʋ *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə naaa?» 10 Ʋ yà yə̀ə́ Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə nə ja Zwezi ba bà ʋ con tə də̀ń. Ba pɩn wá Zwezi, ba yà nə jə wʋgwɩʋ də wá tə yɩrɩ.

11 Yá Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə sugu lalʋʋ tə, sə ba lòrì Pilatə, sə ʋ dʋgʋ Barabasə mʋ̀ʋ́. 12 Pilatə ma kʋ́ʋ̀ bwe lɩ̀à tə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á dàń pɩ̀à, sə à ja ʋ tə, á nə ma boŋə ‹Zwifə-ba pɩ̀ʋ́› tə, à ma fwa?» 13 Ba ma le wá, də ba cə̀rí, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» 14 Pilatə ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yokʋkwɩʋn nə ʋ fwa?» Yá ba kʋ kwɛn ba cə̀rí, ba kə yɩɩ nə, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» 15 Pilatə yà pɩ̀à, sə ʋ poli lalʋʋ tə pùə́, ʋ dàń ma zàn ʋ dʋgʋ Barabasə, ʋ pa ba. Kʋ kwa nə, ʋ pɩn ba mà Zwezi də fɩfɩran, ʋ ga tì wá ʋ pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa.

Pamana mʋŋa Zwezi

(Matiə 27.27-31; Zwan 19.2-3)

16 Pamana tə jɩn Zwezi, ba ja zʋ yáá tíú tə dəwoo wa, bʋ̀rà dìə̀ tə nə wulə lá. Ba dàń ga bon ba duən pamana tə mɛ. 17 Ba tì gansɩan mwin, ba ma zʋ Zwezi, ba sʋ casʋran yupuu, ba tún ʋ yuu wa. 18 Ba dàń ga wulə ba jʋ̀nɩ̀ wá, ba wʋ́: «Nə jʋ̀nɩ̀ mʋ́, *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́!» 19 Ba dàń ga mà ʋ yuu nə də mɩʋ. Ba pi mɩmɩan ba lwá ʋ yuu wa. Ba dàń ga toli ba nadwana yuu, ba kwé tɩa ʋ yáá con. 20 Ba nə mʋn wá ba zwɛ̀e, ba lɩ gansɩan mwin tə, ba ga kʋ́ʋ̀ pìí ba zʋ wá ʋ tətə ganan tə. Kʋ kwa nə, ba jɩn wá ba va, sə ba paa dagarʋ yuu wa.

Ba paa Zwezi dagarʋ yuu wa

(Matiə 27.32-44; Likə 23.26-43; Zwan 19.17-27)

21 Máŋá tə, Zwezi də pamana tə nə wulə cwəŋə wa, ba jə́rí bɛɛ don, ba nə boŋə Sirɛnə Simon. Ʋ yɩ Alɛkəzandərə də Rifisə* nyɩna. Ʋ yà yɩ ʋ naŋa ʋ kárá wa. Pamana tə kálʋ́ ba pa ʋ zɩn Zwezi dagarʋ tə. 22 Ba jɩn Zwezi ba ja va bwálɩ́ don, ba nə boŋə ‹Goləgʋta›. Kʋ də̀ń nə yɩ ‹yuzʋŋa bwálɩ́›. 23 Ba yà pɩ̀à, sə ba pa wá divɛn, ba nə gùlí yacara tɩ̀ʋ́, ba nə boŋə ‹mirə› tə wa, yá Zwezi vɩga.

24 Kʋ kwa nə, ba paa wá dagarʋ tə yuu wa. Ba tá kwé ba ma tara ʋ ganan, sə ba na kʋ tə, ba lìù mama nə wá tì. 25 Ba paa wá jɩjʋ lugu nʋgʋ máŋá wa. 26 Daʋ tə yuu, ba ken pʋ́pʋ́ná duən lá nə, tə nə bɩrɩ won tə, kʋ nə pɩn, ba ma gʋ wá. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́: ‹*Zwifə-ba pɩ̀ʋ́›. 27 Ba paa ŋwɩna bələ duən, ba nə gwɩ lɩ̀à, kʋ máŋá tə wa kʋ bwálɩ́ təntə nə də Zwezi. Ʋ don yɩ ʋ jɩzən yuu, ʋ don tə yɩ ʋ jɩgwiə yuu. 28 [Kʋ tʋn nətʋ, sə kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii ma sú: «Ba gàlɩ̀ wá ba kə yolwanfwana wa».]

29 Lɩ̀à tə, ba nə twá lá, ba lɛ yàá vuvugu ba yuu, ba ga twɩn wá: «Həyi! N mʋ̀ lìù tə, n yà nə pɩ̀à, sə n mà Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə, n ga lwà ka don dɩan batwa nii nə. 30 N tətə dàń jon n tɩ̀àn! Nan dagarʋ tə yuu n cú». 31 Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də yà mʋŋa Zwezi, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Ʋ wàá lɩ̀à duən ʋ joŋə, yá ʋ wàrɩ̀ ʋ tətə ʋ joŋə. 32 Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə wʋ́, ʋ yɩ *Kərisə tə, ʋ nə yɩ *Yɩzərayɛlə pɩ̀ʋ́, ʋ dàń nan dagarʋ tə yuu ʋ cú sɩ́ʋ́n. Nə nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə, nə dàń wá kə nə waa ʋ nə». Lɩ̀à tə, ba yà nə paa Zwezi səpuni nə də yà twɩn wá.

Zwezi tɩan tə yoo

(Matiə 27.45-56; Likə 23.44-49; Zwan 19.28-30)

33 Yikunu púə́ tɩa tə mɛ nə, kʋ nə zɩgɩ yɩcaʋ lugu fugə bələ máŋá, kʋ ja va dədəni lugu batwa. 34 Yá lugu batwa máŋá nə yí, Zwezi bubwi ʋ kə yɩɩ nə də ʋ lʋʋ sʋgʋ, ʋ wʋ́: «Eloyi, Eloyi, lama sabatanɩ?» Kʋ də̀ń nə yɩ: «À Yɩɩ, à Yɩɩ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma vɩ nə n dʋgʋ?» 35 Lɩ̀à tə duən yà nə wulə lá nì ʋ kori, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Á cʋga, ʋ boŋə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli». 36 Ba lìù don dəri ʋ va ʋ tì canfɩnsɩʋ, ʋ lə divɛn nyʋnʋ wa. Ʋ tì kʋ ʋ vwa mɩʋ nii nə, ʋ làrɩ̀ Zwezi nə, sə ʋ nyʋ. Ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á zɩga, nə wá na də, Eli nə wá bà ʋ cú wá dagarʋ tə yuu». 37 Yá Zwezi bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ mɩɩ ga zwɛ̀e. 38 *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, mimii gànʋ̀ zɩgɩ yɩɩ nə, kʋ cɩrɩ† kʋ cú tɩa, kʋ pwɛ̀e bələ. 39 *Romə-ba pamana bíí yuu tíú yà nə zɩga Zwezi yáá con, nɩ nətʋ ʋ nə tɩga, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛɛ tə cɩ́gá yà yɩ Yɩɩ-Biu!»

40 Kana duən də yà zɩga yɩŋʋna, ba ywàŋá. Mari Madəlɛnə, də Zwakə nəmaa də Zwoze nuu Mari, də Salome də yà wulə ba wa. 41 Ba kana təntə yà púə́ Zwezi kwa, máŋá tə, ʋ yà nə wulə Galile nagwanaa wa, ba tʋŋa ba pɩn wá. Kana duən də yà wulə lá, ba nə twá ʋ nə ba va *Zwerizalɛmə.

Zwezi ləbəri wa kənu

(Matiə 27.57-61; Likə 23.50-56; Zwan 19.38-42)

42-43 Dədəni twi kʋ yí, ba ga wulə ba kəni *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə sírí. Kʋ máŋá tə wa, Arimate Zwʋzɛfə yí bwálɩ́ tə wa, ba nə paa Zwezi. Zwʋzɛfə yà wulə lɩ̀à tə wa, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə. Ʋ yà yɩ lìù tə lɩ̀à mɛ nə zìlí. Ʋ yà dànɩ̀ Yɩɩ pàrɩ̀ tə, kʋ nə wá bà wiən tə mɛ yuu wa. Zwʋzɛfə wà fən dəri, sə ʋ va *Pilatə con, ʋ lòrì cwəŋə, sə ʋ gùrì Zwezi. 44 Máŋá tə wa, Pilatə nə nì də Zwezi manwarɩ ʋ tɩ, tə gwárɩ́ wá zəni. Ʋ dàń ma tʋn ba bon pamana yuu tíú, sə ʋ bwe wá: «Zwezi cɩ́gá tɩga kʋ dɩ́án naaa?» 45 Máŋá tə, pamana yuu tíú tə nə le wá, ʋ dàń pɩn cwəŋə Zwʋzɛfə nə, sə ʋ tì Zwezi. 46 Zwʋzɛfə vəli ʋ yə̀ ganpon. Ʋ cú Zwezi dagarʋ tə yuu wa. Ʋ pəpəni wá də gànʋ̀ tə, ʋ ja va ʋ tún ləbəri wa, ba nə kʋa pɩ̀ʋ̀ kapan wa. Kʋ kwa nə, ʋ yigu kapan nəfarʋ, ʋ ma sun bʋʋ tə nii nə. 47 Mari Madəlɛnə, də Zwoze nuu Mari yà wulə ba ywàŋá bwálɩ́ tə, ba nə kəni Zwezi.

16

Malɩka swɩ̀n kana tə con də, Zwezi bwin ʋ nan tɩan wa

(Matiə 28.1-8; Likə 24.1-12; Zwan 20.1-10; Tʋtʋnan 2.23-32; 26.8)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə nə kɛ̀eń, Mari Madəlɛnə, də Zwakə nuu Mari, də Salome yə̀ tɩralɩ, ba ja kʋ ba va, sə ba ma tùrì Zwezi yɩra. 2 Kʋ dɩɩn tə jɩjʋ fuən fuən, yɩɩ pɩ́ʋ́n máŋá wa, ba zàn ba va ləbəri tə bwálɩ́ nə. 3 Ba yà swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Wàà nə wá bəbəli kapan, tə nə wulə ləbəri tə nii nə, ʋ pa nəba?» 4 Yá máŋá tə, ba nə ywàń, ba nɩ də, ba bəbəli kapan nəfarʋ tə ba tún səpuni nə.

5 Ba dàń nə zʋa ləbəri tə wa, ba nɩ balandʋrʋ don, də ʋ jə jɩzən yuu, ʋ zʋ gandarʋ nəpon. Fən ma zʋ ba. 6 Yá ʋ dàń swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa fən ja aba. *Nazarɛtə Zwezi tə, ba nə paa dagarʋ yuu nə, á pɩ̀à? Ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, ʋ kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ yəbə. Á ywàŋá bwálɩ́ tə, ba yà nə ken wá. 7 Á dàń vələ á swɩ̀n Piyɛrə, də ʋ karbɩa tə duən tə con, də ʋ dí yáá ʋ vələ, sə ʋ dàn aba Galile nagwanaa wa. Mə lá nə, á wá na wá, ndə ʋ yà nə swɩ̀n á con nətʋ tə». 8 Ba dàń nan ləbəri tə wa, ba dəri ba va yɩŋʋna, ba yà nə yɩ ba vɩvaga tə yɩrɩ. Fən yà jə ba. Yá ba ga wà yoo lìù mama con swɩ̀n, fən yà nə jə ba tə yɩrɩ.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Mari Madəlɛnə nə

(Matiə 28.9-10, 16-20; Likə 24.36-53; Zwan 20.11-29; 1 Korɛntə tɩ̀án 15.3-8)

9 [Zwezi bwin ʋ nan *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tɩkʋnɩ jɩjʋ fuən fuən, ʋ dí yáá ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Mari Madəlɛnə nə. Kʋ mʋ̀ Mari tə yɩra nə ʋ yà dɩŋɩ *zinə barpɛ tə. 10 Mari jɩn kʋ ŋwɛn tə ʋ va ʋ man ʋ bɩrɩ ba tə, ba yà nə yɩ də Zwezi. Ʋ twi də ba yà wulə ba kwi, ba pwìí yà nə cʋ̀gʋ̀ yɩrɩ. 11 Ba nə nì də, Zwezi wulə mɩɩ wa, yá də Mari nɩ wá, ba wà kʋ sɛ̀e.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa bələ duən nə

(Likə 24.13-35)

12 Kʋ kwa nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí lwàń yiri don, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa tə bələ duən nə. Ba yà wulə cwəŋə yuu ba vəli gaʋ. 13 Ba mʋ̀ pìí ba bà, ba man kʋ, ba bɩrʋ ba duən tə nə. Ba də tə wà sɛ̀e.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa fugə də nədʋ tə nə

14 Kʋ zwɩʋ wa, Zwezi pìí ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa fugə də nədʋ tə nə, də ba wulə ba də́. Ʋ caga ba nii nə, ba nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e, də ba zɩbaniun tə yɩrɩ, ba nə vɩga mɩ́ámɩ́án, sə ba sɛ̀e lɩ̀à tə nii, ba nə nɩ Zwezi, ʋ bwiun tə kwa nə yɩrɩ.

15 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ lʋʋ tə mama wa, á swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə á bɩrɩ lɩ̀à mɛ nə. 16 Lìù tə nə ken ʋ waa Yɩɩ nə, yá ba ga lə kʋ tíú nɩ́á wa, kʋ twá də *Kərisə yɩrɩ, Yɩɩ wá jon wá ʋ cʋna wa. Yá lìù tə, ʋ nə bá kə ʋ waa Yɩɩ nə, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ kʋ tíú bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ wá. 17 Á nəŋə Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, tə nə wá twá ba tə nə, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə: Ba wá lɩ *zinə lɩ̀à yɩra à yɩrɩ yuu nə. Ba wá swɩ̀n sʋ̀ràn yiri duən tə, ba nə yə̀rì. 18 Ba nə jɩn dɩŋa, nə à yə̀ə́ ba nə nyʋa fanan, tə bá fwa ba won mama. Ba wá tún ba jɩ̀àn yayɩŋa yuu wa, ba yayɩran ga wá zwɛ̀e».

Zwezi pìí ʋ va Yɩɩ sàń

19 *Yuu-Tiu nə swɩ̀n ba con tə kwa nə, ʋ dɩ̀gà yɩɩ. Ʋ jə̀ə́ Yɩɩ jɩzən* vàn nə. 20 Ʋ karbɩa tə dàń zàn, sə ba va ba swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə bwálɩ́ mama nə. Yuu-Tiu yà saŋa ba tʋtʋŋɩ tə wa, ʋ ga twá Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan nə ʋ bɩrɩ ba də, sʋgʋ tə yɩ cɩ́gá.]

* 1:6 1.6 Mə nətʋ nə, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə yà zwɩ tanan ganan, də ba vwə tanan vwərən ba tàŋá nə.

† 1:7 1.7 *Zwifə-ba con, ba yàá pa yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá, ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú.

‡ 1:40 1.40 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa.

* 2:10 2.10 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 2:18 2.18 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

‡ 2:28 2.28 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 8:31 8.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 8:38 8.38 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 9:9 9.9 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 9:31 9.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 10:33 10.33 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 10:45 10.45 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 11:8 11.8 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə pɩn dun Zwezi nə.

† 11:9 11.9 Kʋ də̀ń nə yɩ ‹Dun mɛ wa Yɩɩ con!›

‡ 11:15 11.15 Kʋ yɩ ba ma ŋwɩ́n Yɩɩ dìə̀ tə yuu lanpoo.

§ 11:15 11.15 Nasara gunponi yɩ ba ma fwa *joŋi ba pɩn Yɩɩ.

* 12:36 12.36 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 13:26 13.26 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 13:29 13.29 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 13:32 13.32 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 14:5 14.5 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 14:21 14.21 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 14:41 14.41 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 14:44 14.44 Kʋ nətʋ tə yɩ *Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən.

* 14:62 14.62 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 14:62 14.62 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 15:21 15.21 Ywàń Romə tɩ̀án 16.13.

† 15:38 15.38 Mimii gànʋ̀ təntə nə pwɛ̀e bwálɩ́ tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə cɩcɩ nə yàá zʋ, ʋ fwa *joŋi tə ʋ pɩn Yɩɩ nə, də lɩ̀à tə duən tə nə zwɩ, ba mɛ lá tə duən nə. Gànʋ̀ təntə cɩrʋ tə bɩrɩ də, lìù mama dàń wàá Yɩɩ yɩra, ʋ yí.

* 16:19 16.19 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

Likə

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ sagɩ tə,

Likə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Likə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Likə nan dwíí don yofwamɩnan wa, tə mʋ̀ də Matiə də Marəkə də Zwan ba dwíí tə yofwamɩnan tə nə tà nədʋ. Likə tətə tà Zwifə, ʋ ga jì *Kərisə lìù. Kʋ nə twá nətʋ tə, ba nə kàrɩ̀ wá də ʋ ləzwənyiri tə nə yɩ nətʋ, ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə pɩ̀à yənu. Yá ʋ ga swə yìə̀n tə nə tʋn, tə lɛ. Nə zə́n nə yə̀ə́ də, ʋ yɩ dɩmʋtʋrʋ.

Lɩ̀à tə duən tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ sʋywáŋán tə, yà yɩ lɩ̀à tə, ba nə nɩ tə yìə̀n tə də ba yɩ́á. Likə mʋ̀ yà wà tə nɩ də ʋ yɩ́á. Ʋ yɩ ʋ bwe tə yìə̀n tə nɛɛ nə zəni zəni, lɩ̀à tə con, ba nə nɩ tə də ba yɩ́á. Ʋ sóní nətʋ, ba nə lʋrɩ Zwezi tə də yoo.

Ʋ mʋ̀ də *tʋntʋnʋ Polə ken duən, ba va bwálá, máŋá tə wa, Polə nə vəli, sə ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba nə.

Likə pʋ́pʋ́nɩ́ saga bələ. Ʋ sagɩ tə don yɩ sʋywáŋʋ́ sagɩ kʋ tə, kʋ don tə də yɩ tʋntʋna tʋtʋnan sagɩ tə.

Lɩ̀à tə nə, Likə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Likə yɩ ʋ pɩ̀à, ʋ swɩ̀n Zwezi sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba tə. Ba lɩ̀à təntə swɩ̀n *Gərɛkə-ba sʋgʋ, ba ga tə̀lə́ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa. Ʋ gwin Zwifə-ba sʋ̀ràn tə, tə də̀ń niun nə cà, də Zwifə-ba yofwamɩnan tə, ba nə yə̀rì, ʋ bɩrɩ ba. Yá kʋ dàń pɩn lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba lʋʋ mama wa wàá ba lwarɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, ʋ nə jon ba.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Likə bɩrɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, ʋ joŋə lɩ̀à ba cʋna wa, ʋ ga yɩ *Yuu-Tiu. Zwezi swə lɩ̀à tə, ba nə muŋə ba: Kʋ mʋ̀ nə yɩ cʋna lɩ̀à, də bìsɩ́ná də zʋra də yayɩŋa.

1

Likə bɩrɩ ʋ sagɩ tə nətən

(Marəkə 1.1; Tʋtʋnan 1.1-3)

1-3 À yáá tíú Teofilə, yìə̀n tə, tə nə tʋn nə pwərə wa, lɩ̀à zənzən də́də́n, sə ba pʋ́pʋ́nɩ́ tə, ba tún. Ba tún yìə̀n təntə, ndə tə tɩ̀án tə nə nɩ tə, kʋ máŋá tə wa, tə nə tʋn. Kʋ ga ya ba yuu zɩlɩ, sə ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ nə yí à də, à də ma bwe zəni yìə̀n tə yuu wa, tə nə tʋn, kʋ máŋá tə nə. Yá kʋ ya ziən, kʋ pa à mʋ̀ nə, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ tə à pa aba, ndə kʋ nə zɩgɩ nətʋ. 4 À fwa kʋ nətʋ tə, sə n ma wànɩ́ n lwarɩ kàrà tə cɩ́gá tə, n nə nɩ tə.

Malɩka swɩ̀n Zwan-Batisə lʋrʋ tə yoo

5 Máŋá tə wa, *Erodə nə yɩ Zwide nagwanaa tə wa pɩ̀ʋ́, Yɩɩ *joŋwanʋ don yà yɩ lá, ba ma boŋə Zakari. Ʋ də yɩ Abɩa púlí tə wa Yɩɩ joŋwanʋ don. Ʋ kan yɩrɩ nə Elizabɛtə. Ʋ ya *Arɔn Yɩɩ joŋwanʋ nəkwɩa dwíí tə wa bʋ̀á. 6 Ba mɛ bələ yà yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ba ga zìlí yìə̀n tə mama, Yɩɩ nə nə pɩn ʋ *nii tə yuu wa zəni. Ba ba yoo jə, ba nə wá caga ba nii nə kʋ yɩrɩ. 7 Elizabɛtə yà yɩ kadɩŋʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà ba bìú jə, yá ba mɛ bələ tə də ga kwɩn.

8 Dɩɩn don nə, kʋ yà twi kʋ yí Zakari dwíí púlí tə, sə ba tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zakari yà wulə *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ fwa kʋ tʋtʋŋɩ tə, 9 ndə kʋ nə yɩ Yɩɩ joŋwana tə yofwamɩʋ nə. Kʋ tʋa Zakari yuu wa, sə ʋ zʋ bwálɩ́ tə wa, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən nə, ʋ sʋrɩ tɩralɩ ʋ pa Yɩɩ nə. 10 Máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ sʋrɩ tɩralɩ tə, lalʋʋ tə mama yà zɩga kàrá wa, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.

11 *Yuu-Tiu *malɩka twi, ka nan Zakari nə. Ka twi ka zɩga *joŋi kúrí tə jɩzən nə. 12 Máŋá tə, Zakari nə nɩ ka, ʋ bɩcan dɩŋɩ, ʋ ga zəzəgə. 13 Yá malɩka tə dàń swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́, Zakari. Yɩɩ nì n yɩlori tə: N kan Elizabɛtə wá lʋrɩ bibɛɛ ʋ pa mʋ́, n ga wá kə ʋ yɩrɩ Zwan. 14 Ʋ wá yà pupwən nəfarʋ, ʋ pa mʋ́. Yá lɩ̀à zənzən də ga wá jwɛ ʋ lʋrɩ tə yɩrɩ. 15 Ʋ wá yà ləzwənfarʋ Yuu-Tiu yáá nə. Ʋ bá nyʋ divɛn, nə à yə̀ə́ swana yiri mama. Ʋ wá sú də Yɩɩ-*Siŋu tə, də ʋ tə wulə ʋ nuu pùə́ wa. 16 Ʋ wá van *Yɩzərayɛlə lɩ̀à zənzən, ʋ ja bà Yuu-Tiu tə con, ʋ nə yɩ ba Yɩɩ. 17 Ʋ tətə nə wá va ʋ tɩ̀àn nə, Yɩɩ yáá nə, də Yɩɩ-Siŋu dɩ̀àn tə, tə nə yɩ də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli. Ʋ wá pa nyɩna də bɩa kə duən nə. Ʋ wá ja ba tə, ba nə vɩ nii, ʋ ja bà cɩ́gá tɩ̀án tə, ba nə jə wʋbʋŋa con. Ʋ wá tanɩ lɩ̀à tə, ʋ pa ba ma dɩ̀àn Yuu-Tiu».

18 Zakari dàń ma swɩ̀n malɩka tə con, ʋ wʋ́: «À wá twá nətə à ma lwarɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá? À də à kan mama nə kwɩn». 19 Malɩka tə ma le wá, ka wʋ́: «À yɩrɩ nə ya Gabəriyɛlə. À mʋ̀ nə wulə Yɩɩ yáá nə, à tʋŋa à pɩn wá. Ʋ tʋn nə, sə à swɩ̀n n con, sə à ga pa mʋ́ sʋywáŋʋ́ kʋ tə. 20 Yá n wà à sʋ̀ràn tə cɩ́gá pɩn, tə nii ga wá sú, də tə máŋá nə yí. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə̀ń n wá jì bəru, n bá wànɩ́ n swɩ̀n, kʋ ja va dɩɩn tə, tə yìə̀n tə nii nə wá sú».

21 Kʋ máŋá təntə wa, kʋ gwárɩ́ lalʋʋ tə, kʋ yà nə dànɩ̀ Zakari kàrá wa, ʋ dánʋ́ tə yɩrɩ Yɩɩ dìə̀ tə wa. 22 Yá ʋ nə nan máŋá tə wa, ʋ yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ də ba ʋ swɩ̀n. Lɩ̀à tə dàń ma lwarɩ də, kʋ ya ʋ nɩ won, kʋ nə nan Yɩɩ, Yɩɩ dìə̀ tə wa. Ʋ jɩ̀àn nə, ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ nii ga də̀ŋə̀.

23 Zakari dàń tʋn Yɩɩ dìə̀ tə wa ʋ zwɛ̀e, ʋ pìí ʋ va ʋ sàń. 24 Kʋ nə twi kʋ bà, kʋ dánɩ́ kwa nə, ʋ kan Elizabɛtə jɩn pùə́, yá ʋ dàń yɩ dìə̀ wa cànɩ̀ bonu. Kʋ máŋá tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: 25 «Nə̀ń kʋ tə, Yuu-Tiu nə pɩ̀à, sə ʋ fwa ʋ pa nə: Sɩ́ʋ́n nə ʋ pɩ̀à, sə ʋ lɩ nə, kʋ tə wa, kʋ nə yɩ nə kana cavɩra lɩ̀à yáá con».

Malɩka swɩ̀n Zwezi lʋrʋ tə yoo

(Matiə 1.18-23)

26 Elizabɛtə pùə́ tə janʋ cànɩ̀ bardʋ máŋá wa, Yɩɩ tʋn *malɩka Gabəriyɛlə Galile nagwanaa tɩʋ don nə, ba nə boŋə ‹*Nazarɛtə›. 27 Ʋ tʋn wá kacɩɩn don con, ʋ tə nə yə̀rì bɛɛ, ʋ yɩrɩ nə yɩ Mari. Ʋ yɩ Zwʋzɛfə bwàlʋ́, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe. Zwʋzɛfə tə nan pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa.

28 Malɩka tə yí, ka swɩ̀n Mari con, ka wʋ́: «Ya pupwən wa, Yɩɩ fwa pubwanʋ n yɩra. *Yuu-Tiu wulə də mʋ́». 29 Tə yìə̀n tə wʋwalɩ Mari zənzən, ʋ ga bwe ʋ tɩ̀àn yoo tə, kʋ mʋ̀ jʋnʋ təntə nə pɩ̀à kʋ swɩ̀n ʋ con. 30 Malɩka tə dàń swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Mari, dàn ká pa fən ja mʋ́. Yɩɩ fwa pubwanʋ n yɩra. 31 Nə̀ń n wá ja pùə́, n ga wá lʋra bìú, n wá kə ʋ yɩrɩ Zwezi. 32 Ʋ wá yà ləzwənfarʋ, ba ga wá bon wá ‹Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú›. Yuu-Tiu Yɩɩ wá pa ʋ jì pɩ̀ʋ́, ndə ʋ nɩbɛɛ Davidə nə. 33 Yá ʋ ga wá tɩnɩ də pàrɩ̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yuu wa máŋá mama. Ʋ pàrɩ̀ tə bá zwɛ̀e də mama».

34 Mari ma swɩ̀n malɩka tə con, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə ya kʋ wá zɩgɩ nətə, sə à nə yə̀rì bɛɛ?» 35 Malɩka tə ma le Mari, ka wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə wá bà n yuu wa. Yá Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, dɩ̀àn tə wá pú n yuu nə, ndə ywárɩ́ nə. Mə kʋ mʋ̀ nə wá pa bisɩmaa tə, n nə wá lʋra tə, ya Yɩɩ nə tɩ, ba ga wá bon wá Yɩɩ-Biu. 36 Elizabɛtə, ʋ nə yɩ n dwíí tíú, də wá lʋra bìú tə don, də ʋ kazʋnɩ tə mama. Ba yà wʋ́, ʋ wàrɩ̀ bìú ʋ lʋrɩ, yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ wulə ʋ pùə́ cànɩ̀ bardʋ wa. 37 Won tə̀lə́, Yɩɩ nə wàrɩ̀ ʋ fwa». 38 Mari dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń à yɩ Yuu-Tiu tʋtʋnbʋa, sə kʋ fwa nətʋ, ndə n nə swɩ̀n kʋ». Malɩka tə dàń ma kɛ̀eń ka yá wá.

Mari vəli, sə ʋ na Elizabɛtə

39 Kʋ kwa nə, Mari bɩbarɩ, ʋ zàn ʋ zʋ cwəŋə, ʋ ma vələ lala tɩʋ don nə, kʋ nə wulə Zwide nagwanaa vàn tə con, kʋ nə jə pɛɛn tə. 40 Ʋ vəli ʋ yí, ʋ zʋ Zakari dìə̀ wa, ʋ jʋn ʋ kan Elizabɛtə. 41 Máŋá tə wa, Elizabɛtə nə nì Mari jʋ̀nà tə, Elizabɛtə bisɩmaa tə lulugu ʋ pùə́ wa. Elizabɛtə ga sú də Yɩɩ-*Siŋu tə, 42 ʋ bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga wʋ́: «Yɩɩ fwa zəni n yɩra, n duən kana wa. Yɩɩ wá fwa zəni n bisɩmaa tə yɩra, n nə wá lʋra! 43 À mʋ̀ də nə yɩ wàà, *Yuu-Tiu nuu ma bà à sàń? 44 Nə̀ń máŋá tə, à nə nì n jʋ̀nà tə, à bisɩmaa tə lulugu də pupwən à pùə́ wa. 45 N pɩn cɩ́gá kʋ tə, nə Yuu-Tiu nə pɩn, ba swɩ̀n n con də, kʋ nii tə wà sú. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n yɩ pupwən tíú».

Mari bʋ̀à Yɩɩ nə

46 Mari dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À bwɩ *Yuu-Tiu nə. 47 À pùə́ poli, Yɩɩ nə jon nə à cʋna tə wa yɩrɩ. 48 Yɩɩ bʋ́n à də nyiən don yoo, ndə ʋ tʋtʋnbʋa nə. Cɩ́gá, sɩ́ʋ́n dàń nə, lʋʋ ləzwənə dwíí mama wá swɩ̀n də, à mʋ̀ yɩ pupwən tíú. 49 Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, fwa yìə̀n, tə nə ziən zəni, ʋ pa nə. Ʋ yɩrɩ ziən, kʋ ba don ja. 50 Ʋ wá dəri lɩ̀à tə nə zìlí wá yinəgə zənzən, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. 51 Ʋ tʋn yìə̀n nəfaran, ʋ ma bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə. Ʋ dɩŋɩ ləzoni tə, ba nə jə fwiə, ba dəri ba jén duən yáá nə. 52 Ʋ zɩ̀n pɛ̀egá tə nə jə dɩ̀àn, ba padaran yuu ʋ dɩ, ʋ ga zɩ̀n ba tə, ba nə mun ba tɩ̀àn, ʋ kə yɩɩ nə. 53 Ʋ pɩn wiən zənzən, ba tə nə, ba nə ba jə ba də́. Ʋ pɩn, jɩjə tɩ̀án pìí ba vìí də jɩkʋrɩkɛ. 54 Ʋ twi, sə ʋ san *Yɩzərayɛlə lɩ̀à nə, ba nə yɩ ʋ tʋtʋnbɩa. Ʋ lìí máŋá mama, sə ʋ dəri ba yinəgə zənzən. 55 Ʋ kàn nii nə nɩbara-ba con də, kʋ wá yà nətʋ máŋá mama. Ʋ kàn kʋ mʋ̀ nii təntə, ʋ pa *Abərahamə də ʋ dwíí nə».

56 Mari fwa ndə cànɩ̀ batwa nə Elizabɛtə con. Kʋ kwa nə, ʋ ma pìí, ʋ va ʋ sàń.

Zwan-Batisə lʋrʋ tə yoo

(Likə 1.13-17; 2.25-32; 3.4-9)

57 Elizabɛtə lʋrʋ máŋá nə yí, ʋ twi ʋ bà, ʋ lʋrɩ bibɛɛ. 58 Elizabɛtə yɩra lɩ̀à də ʋ dwíí tɩ̀án nì də, *Yuu-Tiu dəri ʋ yinəgə zənzən. Ba də pùə́ dàń ma poli də wá, kʋ yoo tə yɩrɩ.

59 Ba *goŋi bìsɩ̀ná tə, ʋ dɩan nana dɩɩn nə. Kʋ máŋá tə wa, ba yà pɩ̀à, sə ba pa wá ʋ nyɩna Zakari yɩrɩ. 60 Ʋ nuu dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ɔn ɔn! À wà sɛ̀e. Ʋ yɩrɩ wá yà Zwan». 61 Ba ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Lìù mama tə̀lə́ n dwíí tə wa, ʋ nə jə kʋ mʋ̀ yɩrɩ təntə». 62 Ba dàń ma bwe ʋ nyɩna də jɩ̀àn, sə ba jə́n, bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə ʋ wá pa ʋ bìú tə nə. 63 Zakari ma lòrì ba, sə ba pa wá pʋ́pʋ́nʋ́ daborubiə, ʋ dàń ma pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yuu wa, ʋ wʋ́: «Ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwan». Kʋ gwárɩ́ ba mama mɩ́ámɩ́án. 64 Kʋ máŋá tə wa, Zakari nii kʋ́ʋ̀ pórí, kʋ wàá yìə̀n kʋ́ʋ̀ swɩ̀n. Ʋ súrí ʋ nii ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ma bwɩ Yɩɩ nə.

65 Kʋ dɩ̀gà lɩ̀à tə mama yuu, ba nə bwələ lá. Zwide nagwanaa pɛɛn yuu lɩ̀à tə mama yà swɩ̀n tə mʋ̀ yìə̀n təntə yoo. 66 Ba tə mɛ, ba nə nə̀ń tə yìə̀n təntə yà dwɩ tə yoo, ba ga bwe ba tɩ̀àn, ba wʋ́: «Kʋ bisɩmaa təntə dàń wá yà nətə?» Yɩɩ dɩ̀àn tə cɩ́gá yà wulə də wá.

Zakari bʋ̀à Yɩɩ nə

67 Yɩɩ-*Siŋu tə súə́ bisɩmaa tə nyɩna Zakari, kʋ pa ʋ swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə tə, ʋ wʋ́:

68 «À wá bʋ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à *Yuu-Tiu Yɩɩ tə nə. Yɩɩ ywàń ba yuu, ʋ ga yə̀ ba ʋ jon. 69 Ʋ tʋn lìù, sə ʋ lɩ nəba nə yoo wa mɩ́ámɩ́án. Kʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə wá lɩ nəba nə yoo tə wa, yɩ ʋ nan ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa, 70 ndə ʋ nə twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə, ʋ ma swɩ̀n, kʋ máŋá nə ba yigə. 71 Ʋ yà kàn nii də, ʋ wá lɩ nəba nə dʋŋa də lɩ̀à tə, ba nə culi nəba, jɩɩn wa. 72 Yɩɩ lìí ʋ *nimarʋ tə yoo. Ʋ dəri nə nɩbara tə yinəgə zənzən. 73 Yɩɩ fwa kʋ nətʋ, ʋ yà nə dùə̀ də nə nɩbɛɛ *Abərahamə də, 74-75 ʋ wá jon nəba nə dʋŋa tə dɩ̀àn jɩɩn yɩrɩ. Kʋ nətʋ nə wá wànɩ́ nə bʋ ʋ nə də zìlə́. Kʋ nətʋ tə, sə nə ma wànɩ́ nə yà lɩ̀à tə, nə nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, nə ga tə yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, dɩɩn mama, nə mɩɩ tə wa. 76 N mʋ̀ con nə, à bìú, n wá va Yuu-Tiu yáá con nə, sə n ma kwɛn ʋ cwəŋə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wá bon mʋ́ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀. 77 Yá n mʋ̀, à bìú, n wá bɩrɩ Yɩɩ lɩ̀à tə də, Yɩɩ wá jon ba ba cʋna wa ʋ ga kwɛn tə, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 78 Nə Yɩɩ tə swə nəba zənzən, ʋ ga dəri nə yinəgə zənzən. Ʋ wá pa poni nan yɩɩ, kʋ pɩpɩlɩ nə yuu con ndə yɩcaʋ nə pén. 79 Poni tə wá san ba tə nə wulə yɩkunu wa, də ba tə nə wulə tɩan fən wa. Kʋ mʋ̀ poni tə nə wá kə nəba cwəŋə tə wa, kʋ nə jə bɩcan sìə́».

80 Bisɩmaa tə bori, yá ʋ pubʋŋa də ga daŋa kʋ súrí lá. Ʋ yɩ kasɔɔ lanworu wa, kʋ ja va dɩɩn tə, ʋ nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yáá con.

2

Mari lʋrɩ ʋ bìú Zwezi

(Matiə 1.18-25)

1 Kʋ máŋá təntə wa, pafarʋ Ogisətə pɩn nii, sə ba gàlà ʋ lʋʋ ləzoni tə mama. 2 Kʋ mʋ̀ təntən lagala tə fwa, də Kirinisə nə ya Siri nagwanaa tə yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. 3 Lɩ̀à tə mama vəli, ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba tɩ̀àn ba dəkuu bwálɩ́ nə.

4-5 Zwʋzɛfə də nan *Nazarɛtə nə, kʋ nə wulə Galile nagwanaa wa, ʋ va Zwide nagwanaa tə wa, pɩ̀ʋ́ *Davidə tɩʋ, ba nə boŋə ‹Bɛtələhɛmə›, ʋ də ʋ bwàlʋ́ Mari. Ba vəli lá, Zwʋzɛfə nə yɩ Davidə nàʋ́ tə yɩrɩ. Mari tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe Zwʋzɛfə nə, tə pùə́ yí. Ʋ də Zwʋzɛfə vəli lá, sə ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba tɩ̀àn. 6 Máŋá tə wa, ba nə wulə Bɛtələhɛmə nə, ʋ bìú tə lʋrʋ yí. 7 Mari lʋrɩ bibɛɛ, ʋ kacarɩ bìú. Vərə dii tə mama yà súə́. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Mari baa ʋ bìú də ganan, ʋ ga tì wá ʋ tún vàná kurəbori wa.

Malɩka nan lɩ̀à nə cɩ̀ vàná nə

8 Kʋ mʋ̀ nagwanaa təntə tətə wa, payɩra yà cɩ̀ ba vàná nə tɩtɩn nə, gaʋ wa. 9 *Yuu-Tiu *malɩka twi, ka nan ba nə. Yá Yɩɩ poni tə pɩrɩ ba kʋ kɩkarɩ, fən ga zʋ ba zənzən. 10 Yá malɩka tə swɩ̀n ba con, ka wʋ́: «Á dànà ká pa fən ja aba. À ja sʋywáŋʋ́ à bà, sə à pa aba, kʋ nə wá poli *Yɩzərayɛlə lɩ̀à mɛ pwìí zənzən: 11 Tɩtɩn kʋ tə nə, ba lʋrɩ lìù tə, ʋ nə wá jon aba á cʋna wa, pɩ̀ʋ́ *Davidə tɩʋ wa. Ʋ mʋ̀ nə yɩ *Kərisə, ʋ nə yɩ Yuu-Tiu. 12 Á nəŋə nətʋ tə, á nə wá twá, á ma lwarɩ wá: Á wá na bìsɩ̀ná, ba nə baa wá də ganan, ba tún wá vàná kurəbori wa».

13 Naa nədʋ, malɩkɛ kapʋpʋ nan Yɩɩ sàń, tə bà tə súrí ka tə nə, tə bwɩ Yɩɩ nə, tə wʋ́:

14 «Dun wulə Yɩɩ con, ʋ nə wulə ʋ *sàń nə, ʋ bɩcan sìə́ tə wá yà tɩa yuu wa ləzoni tə, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə swə, pwərə wa».

Lɩ̀à tə nə cɩ̀ vàná tə nə vəli Bɛtələhɛmə

15 Máŋá tə wa, *malɩkɛ tə nə pìí tə dɩ̀ Yɩɩ *sàń nə, payɩra tə swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə dàń vələ nə yí Bɛtələhɛmə nə. Kʋ mɛ, sə nə na kʋ tə nə tʋn lá nə, kʋ tə *Yuu-Tiu nə pɩn nə yəni tə». 16 Ba twi lala ba yí lá, ba na Mari də Zwʋzɛfə də bìsɩ̀ná tə. Bìsɩ̀ná tə tə́gə́ vàná kurəbori tə wa. 17 Ba nə nɩ bìsɩ̀ná tə, ba tún kʋ tə mama, malɩka tə nə swɩ̀n ba con, kʋ bìsɩ̀ná tə yuu wa. 18 Kʋ gwárɩ́ ba tə mama, ba nə nì kʋ tə, payɩra tə nə swɩ̀n ba con. 19 Ʋ mʋ̀ Mari də jɩn tə yìə̀n təntə mama ʋ waa con, ʋ ga bʋŋa tə nə də ʋ waa mama. 20 Kʋ kwa nə, payɩra tə pìí ba vìrí də ba bwɩ Yɩɩ nə, ba ga pɩn wá dun tə tə mama yɩrɩ, ba nə nì ba ga na. Ba bwɩ ʋ nə, yìə̀n tə mama nə fwa nətʋ, ndə malɩka tə nə swɩ̀n ba con, tə yɩrɩ.

Ba pɩn bìsɩ̀ná tə yɩrɩ Zwezi

21 Bìsɩ̀ná tə lʋrɩ dɩan nana dɩɩn nə, ba *goŋi wá, ba ga kə ʋ yɩrɩ Zwezi. Mə kʋ yɩrɩ təntə *malɩka tə bɩrɩ də, ʋ nuu tə wà ʋ pùə́ jɩn.

Ba ja Zwezi, ba va Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ wa

22 Kʋ kwa nə, máŋá yí, sə Mari də twá kʋ tə nə, Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ, sə kʋ fwa kan nə lʋrɩ kwa nə. Zwʋzɛfə də Mari dàń ma tì bisɩmaa tə, ba ja va *Zwerizalɛmə nə, sə ba pa wá *Yuu-Tiu Yɩɩ nə. 23 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yuu-Tiu nii tə wa nətʋ, kʋ wʋ́: «Lìù mama cárɩ́ bisɩmabara yɩ, ba wá tún vàn nə, sə ʋ ya Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ». 24 Ba də fwa kʋ *joŋi tə, ndə Yuu-Tiu nii tə nə pɩ̀à nətʋ. Kʋ yɩ kʋ fwa də gunponi bələ, nə à yə̀ə́ nasara gunpobii bələ.

Simeyon bʋ̀à Yɩɩ nə

(1 Piyɛrə 1.11)

25 Bɛɛ don yà wulə *Zwerizalɛmə wa, ba ma boŋə Simeyon. Kʋ bɛɛ təntə yà yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, ʋ twá Yɩɩ cwəŋə tə zəni, ʋ yà ga dànɩ̀ lìù tə, ʋ nə wá zùrì *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə bɩcanɩ. Yɩɩ-*Siŋu tə yà wulə də Simeyon. 26 Kʋ yà pɩn, ʋ yəni də, ʋ bá tɩ, də ʋ nə wà *Kərisə nɩ də ʋ yɩ́á. Kərisə tə, *Yuu-Tiu nə kúrú, sə ʋ tʋn.

27 Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩn, Simeyon lwarɩ də, ʋ mɛ, sə ʋ va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Máŋá tə, Zwezi nuu də ʋ nyɩna tə nə ja ba bisɩmaa tə, ba ja bà, sə ba ma fwa kʋ tə, Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə pɩ̀à. 28 Simeyon tì wá, ʋ kə ʋ nyʋnɩ nə, ʋ ga pa dun Yɩɩ nə, ʋ wʋ́:

29-30 «Sɩ́ʋ́n nə, kʋ tə Yɩɩ nə swɩ̀n də, kʋ wá tʋn tə jigə: Yuu-Tiu, à nɩ lìù tə, n nə tʋn, sə ʋ jon lɩ̀à ba cʋna wa, də à tətə yɩ́á. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, n dàń wàá n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə n yá, sə ʋ tɩ də bɩcan sìí. 31 N tanɩ lìù təntə lʋʋ ləzoni mɛ yɩ́á yuu. 32 Kʋ lìù təntə yɩ ndə poni nə, kʋ nə wá pa lʋʋ dwíə́ tə mama yəni mʋ́. Kʋ ga wá pa dun Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ n mʋ̀ lɩ̀à».

33 Simeyon yìə̀n tə, ʋ nə swɩ̀n Zwezi yuu wa, yà gwárɩ́ Zwezi nuu də ʋ nyɩna zənzən. 34 Simeyon lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni Zwezi də ʋ nuu də ʋ nyɩna yuu wa. Ʋ swɩ̀n Zwezi nuu Mari con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ kúrú bisɩmaa ka tə, sə ʋ twá ʋ nə, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ Yɩzərayɛlə lʋʋ lɩ̀à zənzən bʋ̀rà, ʋ ga sɛ̀e ba duən də zənzən. Ʋ wá yà lìù tə, ʋ nə wá bɩrɩ də, Yɩɩ tʋŋa ʋ pɩn ləzoni nə, yá ba ga vɩ wá. Bisɩmaa tə wá pa pubʋŋɩ, tə nə wulə waa, nan poni nə. 35 Yá n mʋ̀, bìú tə nuu, n wá na càn. Tə càn tə wá cʋ̀gʋ̀ n bɩcan mɩ́ámɩ́án, ndə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə pórí won nə. Ʋ wá pa lɩ̀à zənzən swɩ̀n kʋ tə, kʋ cɩ́gá nə wulə ba waa».

Anə, Yɩɩ nii sʋsʋnkana, bʋ̀à Yɩɩ nə

36 Yɩɩ nii *sʋsʋnkana don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Anə, də yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa. Ʋ yɩ Fanʋwɛlə bʋ̀á, Azɛrə dwíí dəkuu tə wa. Ʋ bɩna yà dáá. Ʋ swe ʋ kacɩɩn máŋá wa, yá bɩna barpɛ nii nə, ʋ barɩ tə tɩga ʋ yá wá. 37 Ʋ yà kʋ́ʋ̀ ba barɩ jə. Ʋ bɩna dàń yà dáá, ʋ yà jə bɩna sapwɩnɩa də banɩa. Ʋ yàá va ʋ wulə Yɩɩ dìə̀ tə wa, tɩtɩn də yɩcaʋ, ʋ ma tʋŋa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. Ʋ vwe ʋ nii, ʋ ga jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.

38 Anə də nə twi, ʋ zʋ Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, də Zwezi də ʋ nuu də ʋ nyɩna wulə lá, ʋ də wulə ʋ pɩn dun Yɩɩ nə. Ʋ dàń swɩ̀n bisɩmaa tə yoo lɩ̀à tə mama con, ba yà nə dànɩ̀, sə Yɩɩ yə̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à ʋ jon.

Zwʋzɛfə-ba pìí ba va Nazarɛtə

39 Máŋá tə wa, Zwezi nuu də ʋ nyɩna tə nə tʋn kʋ tə mama, *Yuu-Tiu Yɩɩ *nii tə nə pɩ̀à tə, ba dàń pìí, ba ja wá, ba va ba tɩʋ *Nazarɛtə, kʋ nə wulə Galile nagwanaa tə wa. 40 Bisɩmaa tə bori, ʋ wʋbʋŋa ga súrí. Ʋ yà jə wʋbʋŋa zənzən, yá Yɩɩ ga fwa ʋ pubwanʋ tə ʋ yɩra.

Zwezi wulə Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa

41 Bɩnɩ mama Zwezi nuu də ʋ nyɩna yàá va, ba də́ *Pakə cànà tə *Zwerizalɛmə wa. 42 Máŋá tə wa, Zwezi nə jə bɩna fugə bələ, ʋ nyɩna-ba jɩn wá, ba ja kə lá, ba va cànà təntə, kʋ nə yɩ ba yofwamɩʋn. 43 Cànà tə nə zwɛ̀e, ba pìí ba vìí, yá ba bìú Zwezi mʋ̀ mɛ Zwerizalɛmə nə, ʋ nyɩna-ba yà ga wà kʋ lwarɩ. 44 Ba yà bʋŋa də, Zwezi wulə ʋ twaduən tə con, cwəŋə tə yuu. Ba vəli dɩɩn pɩrɩ, ba dàń ga zɩgɩ lá, ba pɩ̀à wá ba nubɩa də ba dabara con. 45 Yá ba dàń ba wá na. Ba dàń ma ga ba pìí ba va Zwerizalɛmə, sə ba pɩ̀à wá lá.

46 Dɩan batwa nii nə, ba nɩ Zwezi *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, də ʋ jə̀ə́ Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə tətəŋi wa. Ʋ wulə ʋ cʋga ba, yá ʋ ga bwe ba yìə̀n. 47 Ʋ yənu tə də yìə̀n tə ka le gwárɩ́ ba tə mama, ba yà nə cʋga wá.

48 Máŋá tə wa, ʋ nuu də ʋ nyɩna tə nə nɩ wá, kʋ yà gwárɩ́ ba zəni. Ʋ nuu ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À bìú, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma fwa nəba nətən? Nə̀ń, n yoo yà jɩn à də n nyɩna zəni, nə ma twá lá, nə pɩ̀à mʋ́». 49 Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à nə? Á mɛ, sə á lwarɩ də, à mɛ, sə à ywàń à nyɩna yìə̀n yuu nə». 50 Yá ba wà kʋ tə də̀ń nì, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ba con nə.

51 Zwezi dàń ma pìí, ʋ twá ba nə, ʋ va *Nazarɛtə. Ʋ sɛ̀e ʋ nyɩna-ba tə nii. Ʋ nuu jɩn tə yìə̀n təntə mama ʋ waa nə, ʋ ga lìí tə yoo. 52 Zwezi bori ʋ kəni lá, ʋ wʋbʋŋa də ga súrí, ʋ dàń ga pɩn pupoli Yɩɩ də ləzoni nə.

3

Zwan-Batisə kàrà tə yoo

(Matiə 3.1-12; Marəkə 1.1-8; Zwan 1.6-8, 19)

1-2 Yɩɩ kori tə twi Zakari bìú Zwan con nə, kasɔɔ lanworu tə wa, pafarʋ Tibɛrə pàrɩ̀ tə bɩna fugə də bonu máŋá wa. Kʋ máŋá təntə wa, də Ponsə *Pilatə nə tɩ Zwide nagwanaa, pɩ̀ʋ́ *Erodə də ma tɩ Galile nagwanaa. Yá Erodə zʋnʋ, pɩ̀ʋ́ Filipə də yà tɩ Yitire nagwanaa də Tərakonitə nagwanaa, pɩ̀ʋ́ Lisaniyasə də yà tɩ Abilɛnə nagwanaa. Anə də Kayifə də yà yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩna. 3 Zwan dàń zàn ʋ jijiri Zwurədɛn mʋnaa tə yɩra nagwanaa tə mama wa. Ʋ dàń ma kàrɩ̀ Yɩɩ yoo ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə, ʋ wʋ́: «Á vəvərə á kwa á ma sá á cʋna. Á pɩan ba lə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Yá Yɩɩ dàń wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pwərə wa.

4 Mə nətʋ nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:

‹Kʋ yɩ bɛɛ don nə bubwi kasɔɔ lanworu wa, ʋ wʋ́: «Á kwɩ̀án *Yuu-Tiu cwəŋə tə, sə á cɛ ʋ cwəmɩnɩ tə, sə tə ya mənə mənə. 5 Buu gwàlʋ́ mama wá sùń, pɛɛn də dədwələn mama wá cú, tə mɛ də tɩa, cwəŋə gogwələn tə mama wá kwɩ̀án, cokʋkwɩnan tə mama wá pàrɩ̀, tə mɛ duən. 6 Yá lɩ̀à mama wá na nətʋ, Yɩɩ nə wá jon ba ba cʋna wa»›.»

7 Lɩ̀à kapʋpʋ yà nə twi Zwan con, sə ʋ lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Ʋ dàń yà swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dəkwaa dwíí-ba! Wàà nə bɩrɩ aba də, á wàá á dəri á jén Yɩɩ lɩŋa tə yáá, tə nə bɩ̀àn? 8 Kʋ nə yɩ nətʋ, sə á twá á tʋtʋnan nə, á ma bɩrɩ də, á vəvəri á kwa á ma sá á cʋna. Á jə cɩ́gá, sə á swɩ̀n də, *Abərahamə yɩ á nɩbɛɛ, yá kʋ cɩcɩ tə wà yí. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, Yɩɩ wàá kapana tə tə ʋ lwànɩ́ ʋ pɩn, tə jì Abərahamə nɩ̀án. 9 Nə wàá kʋ nətʋ tə nə tì, nə ma maŋa ndə dèrí nə manwarɩ kʋ wulə tɩ̀án dəkurən nə. Tɩ̀ʋ́ tə mama, kʋ bɩa nə ba ywán, ba wá goŋi kʋ, ba kə mən nə».

10 Lɩ̀à tə dàń ma bwe wá, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə, nə dàń mɛ, sə nə fwa?» 11 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə jə ganzʋbii bələ, ʋ mɛ, sə ʋ pa nədʋ ʋ tə nə, ʋ nə ba jə. Yá ʋ tə də, ʋ nə jə wodiu ʋ də́, ʋ də mɛ, sə ʋ fwa nətʋ».

12 Lanpolɩna də twi, sə ʋ lə ba də nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, ba ga bwe Zwan, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə mɛ, sə nə fwa nətə?» 13 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa ba ŋwɩ́n, ba doni kʋ nii tə, ba nə ŋwɩ́n!»

14 Pamana də bwe wá, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ dàń yɩ bɛ̀eɛ̀e nə, nə mɛ, sə nə fwa?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká kálʋ́ lìù, nə à yə̀ə́ á kʋna á kə ʋ nii nə, á ma jon kʋ tíú səbiu də dɩ̀àn. Á dàń pɩan á ŋwɩ́rán tə cɩcɩ nə mɛ aba».

15 Lalʋʋ tə yà dànɩ̀ də yala, yá ba lìù də mama yà bʋŋa, ʋ ga bwe ʋ tɩ̀àn, də kʋ nə tà Zwan nə ya *Kərisə. 16 Zwan dàń ma swɩ̀n ba mɛ con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ li aba də nɩ́á, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, yá lìù don ʋ dɩ̀àn nə dáá, tə doni nə, wá bà. À jɩɩn mùrì, sə à kʋ̀rʋ̀ ʋ nɛɛ natʋra*. Ʋ wá lə aba Yɩɩ-*Siŋu tə wa də mən. 17 Ʋ jə ʋ wocəri fɩyaʋ ʋ jɩ̀àn wa, ʋ kwɛn ʋ cə̀rì ʋ wobɩa tə, ʋ pwɛ̀e tə də wopulə tə, ʋ lɩ duən wa. Ʋ pɛ̀e wobɩa tə, ʋ kə ʋ pulu wa, ʋ ga sʋrɩ wasanan tə mən wa, tə nə ba də̀ŋə̀».

18 Yá kʋ tə ya, Zwan twá kwìə̀ zənzən nə, ʋ ma swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə lalʋʋ tə con nə. 19 Kʋ máŋá təntə wa, Zwan vəli ʋ caga pɩ̀ʋ́ *Erodə nii nə, ʋ nə jon ʋ zʋnʋ kan Erodɩadə, ʋ ma fwa ʋ kan, tə yɩrɩ, kʋ súrí ʋ nə fwa yokʋkwɩnan duən, də tə nə dáá, yɩrɩ. 20 Erodə dàń tə súrí yolwan tə don lá, ʋ pa, ba ja Zwan, ba kə bàń dìə̀ wa.

Zwan-Batisə ləgə Zwezi nɩ́á wa

(Matiə 3.13-17; Marəkə 1.9-11)

21 Lalʋʋ tə mama nɩ́á tə liu kwa nə, Zwan ləgə Zwezi də nɩ́á tə wa. Kʋ kwa nə, ʋ nə wulə ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, lanworu tə súrí. 22 Yá Yɩɩ-*Siŋu tə cúə́ ʋ yuu wa, ndə won nə, kʋ nə ja yɩra, ndə gunpwənə nə. Yá kori dàń ga nan Yɩɩ *sàń nə, kʋ wʋ́: «N yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́.»

Zwezi nɩbara dəkuu

(Matiə 1.1-17)

23 Zwezi dɩga ʋ tʋtʋŋɩ tə də̀ń, də ʋ jə ndə bɩna fɩtwa nə. Ʋ yà ya ndə ba nə bʋŋa tə, Zwʋzɛfə bìú.

Zwʋzɛfə tə, ʋ nə yɩ Eli bìú,

24 ʋ nə yɩ Matatə bìú,

ʋ nə yɩ Levi bìú,

ʋ nə yɩ Mɛləki bìú,

ʋ nə yɩ Yanayi bìú,

ʋ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú,

25 ʋ nə yɩ Matatɩasə bìú,

ʋ nə yɩ Amosə bìú,

ʋ nə yɩ Nahumə bìú,

ʋ nə yɩ Esəli bìú,

ʋ nə yɩ Nagayi bìú,

26 ʋ nə yɩ Maatə bìú,

ʋ nə yɩ Matatɩasə bìú,

ʋ nə yɩ Səmeyin bìú,

ʋ nə yɩ Yoze bìú,

ʋ nə yɩ Yoda bìú,

27 ʋ nə yɩ Yʋanan bìú,

ʋ nə yɩ Reza bìú,

ʋ nə yɩ Zorobabɛlə bìú,

ʋ nə yɩ Swɩalətɩɛlə bìú,

ʋ nə yɩ Neri bìú,

28 ʋ nə yɩ Mɛləki bìú,

ʋ nə yɩ Adi bìú,

ʋ nə yɩ Kʋzamə bìú,

ʋ nə yɩ Ɛləmadamə bìú,

ʋ nə yɩ Erə bìú,

29 ʋ nə yɩ Zwezi bìú,

ʋ nə yɩ Eliezɛrə bìú,

ʋ nə yɩ Yorimə bìú,

ʋ nə yɩ Matatə bìú,

ʋ nə yɩ Levi bìú,

30 ʋ nə yɩ Simeyon bìú,

ʋ nə yɩ Zwida bìú,

ʋ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú,

ʋ nə yɩ Yonamə bìú,

ʋ nə yɩ Elɩakimə bìú,

31 ʋ nə yɩ Meleya bìú,

ʋ nə yɩ Mena bìú,

ʋ nə yɩ Matata bìú,

ʋ nə yɩ Natan bìú,

ʋ nə yɩ *Davidə bìú,

32 ʋ nə yɩ Yɩzayi bìú,

ʋ nə yɩ Obɛdə bìú,

ʋ nə yɩ Bozə bìú,

ʋ nə yɩ Saləmon bìú,

ʋ nə yɩ Naasʋn bìú,

33 ʋ nə yɩ Amɩnadabə bìú,

ʋ nə yɩ Adəmin bìú,

ʋ nə yɩ Arəni bìú,

ʋ nə yɩ Esərʋmə bìú,

ʋ nə yɩ Pere bìú,

ʋ nə yɩ Zwida bìú,

34 ʋ nə yɩ *Zwakɔbə bìú,

ʋ nə yɩ *Yɩzakə bìú,

ʋ nə yɩ *Abərahamə bìú,

ʋ nə yɩ Tera bìú,

ʋ nə yɩ Nahɔrə bìú,

35 ʋ nə yɩ Sərugə bìú,

ʋ nə yɩ Rehu bìú,

ʋ nə yɩ Pelɛgə bìú,

ʋ nə yɩ Ebɛrə bìú,

ʋ nə yɩ Swila bìú,

36 ʋ nə yɩ Kayinamə bìú,

ʋ nə yɩ Arəfakəzadə bìú,

ʋ nə yɩ Sɛmə bìú,

ʋ nə yɩ Nowe bìú,

ʋ nə yɩ Lemɛkə bìú,

37 ʋ nə yɩ Matɩsalɛmə bìú,

ʋ nə yɩ Enokə bìú,

ʋ nə yɩ Yerɛdə bìú,

ʋ nə yɩ Malelɩɛlə bìú,

ʋ nə yɩ Kenamə bìú,

38 ʋ nə yɩ Enosə bìú,

ʋ nə yɩ Sɛtə bìú,

ʋ nə yɩ Adamə bìú,

ʋ nə yɩ Yɩɩ bìú.

4

Sɩtana də́də́n Zwezi

(Matiə 4.1-11; Marəkə 1.12-13)

1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ nan Zwurədɛn mʋnaa tə con nə, də Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə wulə də wá. Kʋ jɩn wá, kʋ va kasɔɔ lanworu wa. 2 *Sɩtana də́də́n, sə ʋ yigu wá, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn lá dɩan sapwilə. Tə dɩan təntə mama nə, ʋ wà wodiu dí. Yá tə dàń nə zwɛ̀e kwa nə, niən dàń jɩn wá. 3 Sɩtana dàń swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də n nə ya Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n pa nii kapan kʋ tə nə, sə kʋ jì wodiu». 4 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Kʋ tà wodiu cɩcɩ nə wàá mɩɩ kʋ pɩn lìù nə!› »

5 Sɩtana ma ja wá, ʋ va ban ʋ súrí lá, ʋ pa ʋ ywàń tɩa yuu pàrɩ̀ tə mama, naa nədʋ, 6-7 ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ba pɩn nə tə wiən tə mama, à ga wàá tə à pɩn lìù tə nə, à nə pɩ̀à. N nə sɛ̀e, sə n tʋ à yáá con, n pa dun nə, à wá pa mʋ́ dɩ̀àn tə tə mama, də tə pàrɩ̀ tə dun tə». 8 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Pa dun n *Yuu-Tiu Yɩɩ tə nə, sə n dàn ká tʋn won don, də kʋ nə tà kʋ tà cɩcɩ, ʋ nə swə›.»

9 Sɩtana ma kʋ́ʋ̀ ja wá ʋ va *Zwerizalɛmə, ʋ tún *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Də n nə yɩ Yɩɩ-Biu cɩ́gá mama, sə n zɩgɩ yəbə, n fan n tʋ tɩa. 10 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Yɩɩ wá pa nii ʋ *malɩkɛ nə n yɩrɩ, sə tə cɩ̀ n nə. 11 Yá tə wá tì mʋ́ tə jɩ̀àn wa, sə n naa dàn ká mà kapan nə›.» 12 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Dàn ká də́də́n Yuu-Tiu tə, ʋ nə yɩ n Yɩɩ, sə n yigu, ka pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn!› »

13 Ʋ nə də́də́n Zwezi yigu yiri mama, sə ʋ yigu, kʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn ʋ zwɛ̀e, Sɩtana kɛ̀eń ʋ vìí ʋ yá wá, də kʋ ma kʋ́ʋ̀ vəli máŋá don, kʋ nə wá tʋ kʋ mɛ.

Zwezi wulə ʋ tʋtʋŋɩ tə wa Galile nagwanaa tə wa

(Matiə 4.12-17; Marəkə 1.14-15)

14 Zwezi pìí ʋ va Galile nagwanaa tə wa də Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn tə. Ba dàń ma zàn, ba swɩ̀n ʋ yoo, kʋ nagwanaa təntə mama wa. 15 Ʋ yà kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa nə, yá lɩ̀à tə mɛ yà wulə ba pɩn wá dun.

Ba vɩga Zwezi Nazarɛtə nə

(Matiə 13.53-58; Marəkə 6.1-6)

16 Zwezi vəli *Nazarɛtə. Mə kʋ bwálɩ́ tə nə nə, ʋ bori. *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, ʋ zʋa ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ndə kʋ nə ya ʋ yofwamɩʋn nə. Ʋ zàn yɩɩ nə, sə ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sagɩ tə. 17 Ba dàń ma tì Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi sagɩ tə, ba pa wá. Ʋ ja sagɩ tə ʋ súrí, ʋ dàń ga kàrɩ̀ bwálɩ́ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́:

18 «*Yuu-Tiu Yɩɩ-*Siŋu tə wulə à yuu wa. Kʋ kúrú nə, sə à pa sʋywáŋʋ́ tə zʋra nə. Ʋ tʋn nə, sə à swɩ̀n bàń dìə̀ lɩ̀à tə con də, Yɩɩ wá jon ba, sə à ga swɩ̀n lilirən con, də ba wá na lá, sə à swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə wulə càn wa, də Yɩɩ wá jon ba, 19 sə à swɩ̀n máŋá tə, Yuu-Tiu nə kúrí, sə ʋ ma fwa pubwanʋ ba yɩra».

20 Kʋ kwa nə, Zwezi púə́ sagɩ tə, ʋ tì ʋ pa jə́rə́ dìə̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə nə, ʋ ga jə̀ə́. Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə jə́rə́ dìə̀ tə wa, zɩ̀n ba yɩ́á, ba kə ʋ yuu. 21 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə ba tə, Yɩɩ nə swɩ̀n kʋ bwálɩ́ təntə wa, à nə kàrɩ̀ də á nə nì tə, nii dàń súə́ zə̀n kʋ tə, máŋá kʋ tə tətə wa, á nə nì kʋ».

22 Ba mama dàń ga bwɩ Zwezi nə, ʋ pubwanʋ sʋ̀ràn tə yɩrɩ, ʋ nə swɩ̀n, tə yà ga gwárɩ́ ba. Ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú tə naaa?». 23 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À yə̀ə́ də, á wá swɩ̀n zwansɩsarɩ ka tə à con nə: ‹Dɩmʋtʋrʋ, zwɛ̀e n tətə yayɩgʋ tə!› Á tə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n à con, á wʋ́: ‹Nə nì kʋ tə, n nə fwa Kapɛrənayimə tɩʋ tə wa. Fwa tə mʋ̀ yìə̀n təntə də yəbə n tɩʋ tə wa›.»

24 Ʋ ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə̀lə́, ba nə sɛ̀e wá ʋ təntɩan tɩʋ wa. 25 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, kʋ yɩ cɩ́gá: Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli máŋá tə wa, dwà wà nɩ̀, bɩna batwa də cànɩ̀ bardʋ. Kʋ dàń yà dɩga niən nəfarʋ *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa. Kʋ máŋá tə wa, kadənə yà dáá zənzən lá nə. 26 Yá Yɩɩ wà Eli tʋn ba ladʋa con, də kʋ nə tà kadənu tə con, ʋ nə wulə Sarɛpəta tɩʋ wa, kʋ nə wulə Sidon nagwanaa tə wa. 27 Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Elize máŋá tə wa, dayaran də zənzən yà wulə Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa. Yá ba wa ladʋa dayan wá zwɛ̀e, də ʋ jì ləzwənzəŋu, də kʋ nə tà Naman cɩcɩ, ʋ nə nan Siri nagwanaa wa».

28 Lɩ̀à tə mɛ Zwifə-ba jə́rə́ dìə̀ tə wa nə nì tə yìə̀n təntə tì lɩŋa zənzən. 29 Ba zàn ba van Zwezi, ba ja nan tɩʋ tə wa, kʋ yà nə lwə̀ paan don yuu wa, sə ba lɩ wá paan tə yuu, ba dɩlɩ tɩa. 30 Ʋ dàń ma twá ba tətəŋi wa, ʋ nan ʋ vìí.

Bɛɛ don zini nə wʋwalɩ wá

(Matiə 4.13-16; Marəkə 1.21-28)

31 Zwezi vəli Kapɛrənayimə tɩʋ Galile nagwanaa wa. Yá ʋ dàń ma wulə ba ʋ kàrɩ̀ *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə. 32 Ʋ yà swɩ̀n də dɩ̀àn, kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə zənzən də ʋ kàrà təntə yiri.

33 Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, bɛɛ don yà wulə lá, *zini yà nə wʋwalɩ wá. Ʋ mà nii zənzən, ʋ wʋ́: 34 «Aa! Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à fwa nə yɩra, *Nazarɛtə Zwezi? Nə yə̀ə́ də, kʋ ya n twi, sə n cʋ̀gʋ̀ nəba. À yə̀ə́ zəni lìù tə, n nə yɩ. N yɩ lìù, ʋ nə lɩ ʋ tún Yɩɩ cɩcɩ yɩrɩ».

35 Zwezi dàń caga zini nii nə, ʋ wʋ́: «Pú n nii, n ga nan n yá bɛɛ tə!» Zini tə dɩlɩ wá tɩa, lɩ̀à tə mɛ yáá nə, kʋ ga nan, kʋ yá wá, kʋ wà wá lwanɩ fwa. 36 Kʋ dɩ̀gà ba mama yuu zənzən, yá ba dàń ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e sʋgʋ nə yɩ kʋ mʋ̀ təntə? Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yàá baa də dɩ̀àn, ʋ ga pɩn zinə zìlí ʋ nii wa, tə ga naŋa də».

37 Yá ba dàń swɩ̀n Zwezi yoo, bwálɩ́ mama kʋ nagwanaa təntə wa.

Zwezi zwɛ̀e lɩ̀à zənzən yayɩran

(Matiə 8.14-17; Marəkə 1.29-34)

38 Zwezi nan *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ va Simon sàń. Waran yà ja Simon tɩnkan zənzən. Ba dàń ma lòrì wá, sə ʋ pa wá yazurə. 39 Ʋ ma kwá ʋ yuu con. Yá ʋ ga baa ʋ pa nii, sə waran tə zwɛ̀e. Waran tə zwɛ̀e tə yá wá, yá ʋ zàn lala, ʋ wulə ʋ tanɩ, sə ʋ ma lɩ Zwezi vəri.

40 Yɩɩ nə zʋa kwa nə, ba jɩn ba tə mama, yayɩran yirə yirə nə ja, ba ja bà Zwezi con. Ʋ tún jɩ̀àn ba lìù mama yuu wa, ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 41 Zinə də nan tə yá yayɩŋa zənzən, də tə bubwi, tə wʋ́: «N yɩ Yɩɩ-Biu». Yá Zwezi dàń baa tə nii nə də sʋ̀ràn, tə nə dà. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ cɩ̀ tə nə, sə tə dàn ká swɩ̀n, tə mʋ̀ nə yə̀ə́ də, ʋ yɩ *Kərisə tə yɩrɩ.

Zwezi kàrɩ̀ Zwide nagwanaa wa

(Marəkə 1.35-39)

42 Tɩa nə twi ka pʋrʋ, Zwezi nan tɩʋ tə wa, ʋ va kwa con bwálɩ́ tə, lìù nə tə̀lə́. Lalʋʋ dàń twá lá, ba pɩ̀à wá. Máŋá tə, ba nə twi, ba na wá, ba yà kʋ́ʋ̀ vəli, sə ba cɩ̀ ʋ nə, ʋ dàn ká kɛ̀eń ʋ yá ba. 43 Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À mɛ, sə à kàrɩ̀ də à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə tɩan tə duən də wa, à bɩrɩ də, Yɩɩ wá də́ pàrɩ̀ ba yuu wa. Mə kʋ yɩrɩ nə, Yɩɩ tʋn nə». 44 Ʋ dàń ma twá lá ʋ kàrɩ̀ Zwide* nagwanaa tə wa *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa.

5

Zwezi bon lɩ̀à, sə ba ya ʋ karbɩa

(Matiə 4.18-22; Marəkə 1.16-20; Zwan 21.1-11)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi yà zɩga Zwenezarɛtə mʋnaa tə nii nə, lalʋʋ tə ga kɩkarɩ wá. Ba yugə duən, sə ba ma cʋgʋ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 2 Ʋ nɩ nɩ́á yuu bwərə bələ bəbəru tə nii nə. Fəlijana tə yà nan ba nɩ́á yuu bwərə tə wa, ba cú, sə ba sɩn ba fələ gə̀gə̀lə̀n. 3 Zwezi dɩ̀gà nɩ́á yuu bori tə don wa, kʋ tə nə yɩ Simon* nyiən, ʋ ga lòrì wá, sə ba fàrʋ́ ba nan bəbəru tə yɩra, ba va yáá mancɩn nɩ́á tə wa. Máŋá tə wa, ʋ nə jə̀ń nɩ́á yuu bori tə wa ʋ zwɛ̀e, ʋ wulə ʋ kàrɩ̀ lɩ̀à tə.

4 Ʋ nə kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «Van nɩ́á yuu bori tə, n ja va naluŋə bwálɩ́ nə. Kʋ kwa nə, sə á dɩlɩ á fələ gə̀gə̀lə̀n tə, sə á ma gwàn». 5 Simon ma le wá, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə tʋn tɩtɩn tə mama, nə ga wà won nɩ. Yá à wá twá n nii tə nə, à dɩlɩ fələ gə̀gə̀lə̀n tə».

6 Ba dàń ma dɩlɩ tə, yá ba jɩn fələ zənzən. Kʋ pa ba gə̀gə̀lə̀n tə wulə tə kàrɩ́. 7 Ba dàń ma gwɛn ba twaduən tə, ba nə wulə nɩ́á yuu bori tə don wa, sə ba bà ba san ba. Ba nə twi, ba kòrí fələ, ba sú ba nɩ́á yuu bwərə tə mɛ bələ. Tə ga tə pɩ̀à, sə tə mʋrɩ nɩ́á tə wa.

8-9 Máŋá tə wa, Simon Piyɛrə nə nɩ də, fələ tə nə dáá zənzən nətʋ, ba nə jɩn, kʋ dɩ̀gà ʋ yuu zənzən, də ba tə mɛ, ba nə yɩn də wá. Ʋ dàń tʋa ʋ nadwana nii nə Zwezi yáá con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nan kwa, n ga yá nə, *Yuu-Tiu, à nə ya cʋna lìù yɩrɩ».

10 Kʋ yɩn nətʋ də Simon tʋtʋnduən tə, ba nə yɩ Zebede bɩa, ba nə boŋə Zwakə də Zwan. Yá Zwezi dàń swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́. Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n nə, n wá pɩ̀à lɩ̀à, sə ba twá à mʋ̀ Zwezi nə».

11 Ba dàń ma lɩ ba nɩ́á yuu bwərə tə, ba tún bəbəru yuu nə. Kʋ kwa nə, ba yá tə mɛ lá, ba ga twá Zwezi nə.

Zwezi zwɛ̀e bɛɛ don dayan

(Matiə 8.2-4; Marəkə 1.40-45; Likə 17.12-19)

12 Dɩɩn don nə, Zwezi yà nə wulə tɩʋ don nə. Də nə̀ń, bɛɛ don, ʋ nə goŋi dayan, ʋ zwɛ̀e mɩ́ámɩ́án twi ʋ bà, ʋ tʋ Zwezi yáá con, ʋ ga lòrì wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, də n nə swə, n wàá n pɩn à dayan† tə zwɛ̀e, sə à jì ləzwənzəŋu». 13 Zwezi ma te ʋ jɩɩn ʋ nə, ʋ dwen ʋ yɩra, ʋ ga wʋ́: «À swə, sə n dayan tə zwɛ̀e». Lala də dayan tə zwɛ̀e, ka ga yá wá. 14 Zwezi ma pa nii kʋ tə wá, ʋ wʋ́: «Dàn ká swɩ̀n kʋ yoo tə lìù mama con. Yá n dàń vəli n bɩrɩ n tɩ̀àn n nə nyɩn nətʋ tə *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ tə nə. N ga fwa *joŋi tə, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə bɩrɩ Yɩɩ sagɩ tə wa, sə ba fwa dayaran pa, də ba dayan tə nə zwɛ̀e. Kʋ mʋ̀ nə bɩrɩ wá də, n dayan tə cɩ́gá zwɛ̀e».

15 Də kʋ mɛ, Zwezi yɩrɩ tə ga tə súə́ tɩa mama. Lalʋʋ twi, ba kun ʋ yuu nə, sə ba cʋgʋ wá, ba ga pa ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 16 Yá Zwezi dàń yà lɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ ja va kasɔɔ lanworu wa, ʋ ma jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.

Zwezi zɩ̀n gwànʋ́ don

(Matiə 9.1-8; Marəkə 2.1-12)

17 Dɩɩn don nə, Zwezi yà wulə ʋ kàrɩ̀. *Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà jə̀ə́ ʋ bɩan nə. Ba yà nan Galile nagwanaa tɩan tə mama wa, də Zwide nagwanaa tɩan tə mama wa, də *Zwerizalɛmə tə wa, ba bà. *Yuu-Tiu dɩ̀àn tə yà wulə də Zwezi tə ga pɩn ʋ zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran.

18 Bara duən zɩn gwànʋ́ don tɩtaʋ wa, ba ja bà ba yí. Ba pɩ̀à, sə ba ja wá, ba zʋ dìə̀ tə wa, ba tún Zwezi yáá con.

19 Yá ba yà yə̀rì bwálɩ́ tə, ba nə wá twá, sə ba ja wá ba zʋ, lɩ̀à tə dánɩ́ tə yɩrɩ. Ba dàń ma twá dəyuu wa, ba te wá, ba ga dɩ̀ ba poru dəyuu tə, ba twá lá nə, ba cú gwànʋ́ tə lalʋʋ tə tətəŋi wa Zwezi yáá con. 20 Zwezi nə nɩ də, ba ken ba waa ʋ nə, ʋ dàń swɩ̀n yayɩŋʋ tə con, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, à kwɛn n cʋna tə à lɩ n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa».

21 Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə wulə, ba bʋŋa ba waa con nə, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ kʋ bɛɛ tə, ʋ nə swɩ̀n nətʋ ʋ twɩn Yɩɩ nə? Wàà nə wàá cʋna ʋ kwɛn ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa? Kʋ yɩ Yɩɩ cɩcɩ!» 22 Zwezi lwarɩ ba pubʋŋɩ tə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma jə pubʋŋɩ tə tə yiri á waa nə? 23 Də à nə swɩ̀n, à wʋ́: ‹À kwɛn n cʋna à lɩ à mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa›, nə à yə̀ə́, à nə wʋ́: ‹Zàn yɩɩ nə, n va!› - Kʋ kwà nə yɩ mwálɩ́? 24 Yá à dàń pɩ̀à, sə á yəni də, Yɩɩ ken dɩ̀àn *Ləzwənə-Biu‡ jɩɩn wa tɩa yuu wa, sə ʋ kwɛn cʋna ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». Zwezi dàń ga swɩ̀n sʋ̀ràn tətə gwànʋ́ tə con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con nə: Zàn n tì n tɩtaʋ, n va n sàń!» 25 Lala bɛɛ tə zàn lɩ̀à tə mɛ yáá con, ʋ tì ʋ tɩtaʋ tə, ʋ yà nə tə́gə́ kʋ yuu wa tə, ʋ ja kɛ̀eń ʋ sàń, də ʋ bwɩ Yɩɩ nə.

26 Kʋ gwárɩ́ ba mama zənzən. Kʋ də dɩ̀gà ba mama yuu wa, ba dàń ga bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́: «Nə zə̀n nɩ yogwaran nə, tə nə wà nɩ abada».

Zwezi bon Levi, sə ʋ twà ʋ nə

(Matiə 9.9-13; Marəkə 2.13-17)

27 Kʋ kwa nə, Zwezi nan, ʋ ga na lanpolɩnʋ. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Levi, də ʋ jə̀ə́ ʋ joŋə lanpoo. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn n bà, n twá à nə!» 28 Levi ma zàn, ʋ yá ʋ wiən mama, ʋ ga twá ʋ nə.

29 Kʋ kwa nə, Levi bon Zwezi, sə ʋ də́ ʋ dìə̀ wa. Lanpolɩna zənzən də lɩ̀à duən də twi, yá yà wulə ba də́ də ba. 30 *Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, ba nə wulə ba vàn tə yuu tə ŋʋŋwɩn, ba ga swɩ̀n Zwezi karbɩa tə con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma də́ də á nywɩ̀n də lanpolɩna-ba, də cʋna lɩ̀à?» 31 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba yɩra nə zurə, ba dɩmʋtʋrʋ pɩ̀à, kʋ ya yayɩŋa nə pɩ̀à dɩmʋtʋrʋ. 32 À wà twi, sə à bon cɩ́gá tɩ̀án. Kʋ ya cʋna lɩ̀à tə, à twí, sə à bon, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna tə».

Zwezi bɩrɩ kàrà nədʋn nivori yuu wa

(Matiə 9.14-17; Marəkə 2.18-22)

33 Lɩ̀à duən swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Zwan§ karbɩa tə mʋ̀ yàá vwə ba níə́ nɛɛ kapʋpʋ, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ndə *Farɩzɩan-ba fwa nətʋ. Yá n mʋ̀ karbɩa tə mʋ̀ ga də́ də ba nywɩ̀n». 34 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛɛ nə pɩ̀à ʋ vwa ʋ kan fúrú, ʋ dabara yàá bà, sə ba twá ba də́ fúrú tə diŋə tə. Á bʋŋa də, ba wá vwe ba níə́, ba dàn ká də́ wodiu tə, yá fúrú bɛɛ ga wulə də ba? 35 Yá máŋá dàń wá bà, fúrú bɛɛ tə nə bá ya lá. Kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa, ba dàń wá vwa ba níə́».

36 Zwezi dàń ma swɩ̀n zwansɩsara ba con, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá cɩrʋ gandʋn, ʋ ma pú gandwan. Kʋ nətʋ tə nə fwa, ʋ wá cʋ̀gʋ̀ gandʋn tə, yá gantwandʋn tə ga bá jə̀ń gandwan tə yuu wa. 37 Yá lìù mama ba swana, tə nə wulə tə zaŋa, lwé ʋ kəni purə nədwara wa. Kʋ nətʋ tə nə fwa, tə mʋ̀ swana tə wá pa, purə tə pwin. Swana tə mama wá lwá tɩa, yá purə tə wá va bwàná. 38 Kʋ mɛ, sə ba kə swana, tə nə wulə tə zaŋa, purə nədʋra wa. 39 Yá lìù tə̀lə́, ʋ nə wá nyʋ swana, tə nə zàn tə zwɛ̀e, ʋ ga pìí ʋ lòrì swana, tə nə wulə tə zaŋa. Cɩ́gá, ba yàá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Swana tə nə zàn tə zwɛ̀e, tə nə ywán*›.»

6

Zwezi nə tɩ sìə́ dɩɩn nə

(Matiə 12.1-8; Marəkə 2.23-28)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi twá kárɩ́ wa ʋ kɛ̀eń, ʋ karbɩa tə kén mɩna yun, tə ba pʋpwaga ba jɩ̀àn wa, ba dɩŋɩ. 2 *Farɩzɩan-ba tə duən dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á fwa kʋ tə, kʋ nə wà mɛ, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə?» 3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á wà Yɩɩ sagɩ tə kàrɩ̀, á na kʋ tə, pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə nə fwa dɩɩn don nə, də ʋ kwa lɩ̀à tə, də niən nə jɩn ba naaa? 4 Ʋ zʋa Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ tì dipɛn tə, kʋ nə wulə lá nə, ʋ də́ ʋ ga lɩ ʋ pa ʋ lɩ̀à tə nə. Yá nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà ga pa cwəŋə Yɩɩ *joŋwana tə cɩcɩ nə, sə ba mʋ̀ nə də́ Yɩɩ dìə̀ dipɛn təntə». 5 Zwezi tə kʋ́ʋ̀ pìí, ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «*Ləzwənə-Biu* tə nə tɩ sìə́ dɩɩn tə tətə».

Bɛɛ don ʋ jɩɩn nə tɩga yoo

(Matiə 12.9-14; Marəkə 3.1-6; Likə 14.1-6; 13.10-17)

6 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi zʋa ba *jə́rə́ dìə̀ don wa, ʋ wulə lá ʋ kàrɩ̀. Bɛɛ don yà wulə lá, ʋ jɩzən vàn tə tɩga. 7 Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án də *Farɩzɩan-ba tə yà pàlɩ̀ Zwezi, ba ga cʋga ʋ nə, sə ba jə́n, də ʋ nə wá zwɛ̀e lìù yayɩgʋ kʋ sìə́ dɩɩn tə nə. Ba fwa kʋ nətʋ tə, ba yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba twá kʋ nə, ba kʋnɩ ba kə ʋ nii nə, ba nə zɩga ʋ nə yɩrɩ. 8 Yá Zwezi yà yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə zəni. Ʋ dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ jɩɩn tə nə tɩga, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, n zɩgɩ yəbə lɩ̀à tə mɛ yáá con!» Bɛɛ tə ma zàn ʋ zɩgɩ lá. 9 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À bwe aba yoo kʋ tə: Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ *nii tə swɩ̀n, sə ba fwa sìə́ dɩɩn nə? Yozəŋu nə à yə̀ə́ yolwan? Kʋ mɛ, sə à jon bɛɛ tə mɩɩ, à kə lʋʋ, nə à yə̀ə́, sə à yá wá, ʋ cʋ̀gʋ̀?» 10 Ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ ywàń ba mɛ tə, ʋ ga swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Làrɩ́ n jɩɩn tə à con!» Ʋ ma fwa kʋ, kʋ ga lwàń, kʋ jì jɩɩn nəzəŋu.

11 Ba nə nɩ kʋ nətʋ tə, lɩŋa súə́ Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba, ba dàń ga vʋrɩ kʋ tə yuu wa, ba nə wá fwa Zwezi.

Zwezi kúrú ʋ tʋntʋna fugə bələ tə

(Matiə 10.1-4; Marəkə 3.13-19; Tʋtʋnan 1.13)

12 Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi dɩ̀gà paan yuu wa, ʋ jʋn Yɩɩ wuuu tɩtɩn tə mama, ʋ wà dwɛ̀e. 13 Tɩa nə twi ka pʋrɩ, ʋ bon ʋ karbɩa tə, ʋ kúrí ba wa lɩ̀à fugə bələ, ʋ kə ba yɩrɩ *tʋntʋna: 14 Simon tə, ʋ nə bon ʋ yɩrɩ don Piyɛrə, də ʋ nubiu Andəre, də Zwakə, də Zwan, də Filipə, də Barətelemi, 15 də Matiə, də Toma, də Aləfe bìú Zwakə, də Simon tə, ba nə boŋə ‹*Zelotə›, 16 də Zwakə bìú Zwidə, də Zwidasə Yisəkariyɔtə, ʋ tə ʋ nə wá ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə.

Zwezi kàrɩ̀, ʋ ga zwɛ̀e lɩ̀à yayɩran

(Matiə 4.23-25)

17 Zwezi nan paan tə yuu ʋ cú, ʋ də ʋ karbɩa fugə bələ tə, ba ga va ba zɩga bwálɩ́ don nə, kʋ nə mɛ duən. Yá ʋ karbɩa zənzən duən də lɩ̀à duən zənzən yà wulə lá. Ba lɩ̀à təntə yà nan Zwide nagwanaa də *Zwerizalɛmə tə wa də Tirə də Sidon mʋʋ nii tɩan tə mama. Ba yà twi, sə ba nì ʋ kori, sə ba ga pa ʋ zwɛ̀e ba yayɩran. 18 Ba tə, *zinə nə wʋwalɩ, nɩ yazurə. 19 Dɩ̀àn yà naŋa ʋ yɩra, tə zwɛ̀e yayɩran. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lalʋʋ tə mama kəni dɩ̀àn, sə ba dwen ʋ yɩra.

Pupwən də pucʋnɩ yoo

(Matiə 5.1-12)

20 Zwezi dàń ma ywàń ʋ karbɩa tə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Á yana pupwən wa, á mʋ̀, á nə yɩ zʋra, Yɩɩ nə tɩ aba tə yɩrɩ.

21 Á yana pupwən wa, á mʋ̀ niən nə jə sɩ́ʋ́n, á nə wá də́ wodiu á sú tə yɩrɩ.

Á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə kwi sɩ́ʋ́n, á nə wá mʋn tə yɩrɩ.

22 Á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, ləzoni nə vɩga ba dʋgʋ, ba twɩn aba, ba swɩ̀n tə tə, tə nə ba ywán ba pɩn aba, *Ləzwənə-Biu† tə yɩrɩ.

23 Á yana pupwən wa máŋá tə wa, də kʋ nətʋ nə yí, á faŋa də pupwən ŋwɩ́rán nəfarʋ nə dànɩ̀ aba Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. Mə nətʋ nə ba nɩbara ba tə wʋwalɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə.

24 Lɛɛ nə wá yí á mʋ̀, á nə yɩ wiən tɩ̀án, á nə dí yáá, á na á pupwən tə yɩrɩ.

25 Á yana pucʋnɩ wa, á mʋ̀ tə wodiu nə wà mùrì sɩ́ʋ́n nə, niən nə wá ja aba yɩrɩ.

Á yana pucʋnɩ wa, á mʋ̀, á nə mʋŋa, á nə wá yà luə wa, á ga wá kwi tə yɩrɩ.

26 Á yana pucʋnɩ wa, də lɩ̀à mama nə bwɩ á nə. Mə kʋ ya nətʋ nə ba nɩbara tə də ba kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà tə fwa».

Ka sóní dʋŋa kàrà

(Matiə 5.38-48; 7.12; Romə tɩ̀án 12.17-21)

27 «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, á mʋ̀ tə ba, á nə cʋga nə: Á swənə á dʋŋa! Á fwa zəni ba tə yɩra, ba nə dʋŋa aba! 28 Á lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ba tə yuu wa, ba nə zɩrɩ ba kəni á nə! Á lòrì Yɩɩ á pa lɩ̀à tə nə, ba nə wʋwalɩ aba. 29 Də lìù nə mà n pɩpara nədʋ nə, sə n vəvəri kʋ don tə, sə ʋ mà. Də lìù nə tì n gasɔɔ, yá, sə ʋ tì n ganbiə, də ʋ kə lá. 30 Pa lìù tə mama nə, ʋ nə lòrì won n con. Yá lìù nə tì kʋ tə, kʋ nə ya n mʋ̀ nyiən, dàn ká bwe wá kʋ yoo nə, sə ʋ kwan kʋ ʋ pa mʋ́.

31 Kʋ tə, n də nə pɩ̀à, sə ba tʋn ba pa mʋ́, tʋn kʋ, n pa ba duən tə nə.

32 Də á nə swə lɩ̀à tə, ba nə swə aba cɩcɩ, bɛ̀eɛ̀e jwɩan dɩɩn won nə, á wá dɩ̀àn? Ba tə də tətə ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də swə lɩ̀à tə, ba nə swə ba! 33 Də á nə fwa zəni ba tə cɩcɩ yɩra, ba də nə fwa á ba zəni, á wá fwa nətʋ, á ma dɩ̀àn jwɩan won? Ba tə də tətə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à də fwa nətʋ! 34 Yá də á nə jɩŋɩ á wiən ba tə cɩcɩ, á nə yə̀ə́ də, ba wá pìí ba pa aba kʋ tə, ba nə jɩŋɩ, á dàń wá twá nətə, á ma na kʋ jwɩan won? Ba tə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, də yàá jɩŋɩ duən də səbiu, ba ga twi ba ŋwɩ́n, ndə nətʋ nə, ba nə jɩŋɩ kʋ. 35 Kʋ dàń nə ya á mʋ̀: Á swənə á dʋŋa, á fwa ba zəni! Á jɩŋa á ga lɩ yala á waa də, ba wá ŋwɩ́n aba. Á wá na ŋwɩ́rán tə nə dáá Yɩɩ con, á ga wá yà Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bɩa, Yɩɩ nə ywán, ʋ pa ləzwən-yə̀rì-jwɩan də wʋlʋnyɩna-ba nə yɩrɩ. 36 Á pɩan á dəri yinəgə zənzən, ndə á nyɩna Yɩɩ də nə dəri yinəgə zənzən nətʋ».

Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà

(Matiə 7.1-5, 15-20; 12.36-37; Zwakə 4.11-12)

37 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká bʋ̀rɩ̀ duən bʋ̀rà, sə Yɩɩ də dàn ká bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Á dànà ká kə ba duən tə càn wa, Yɩɩ də bá kə aba càn wa. Á kwɩ̀án ba duən tə yìə̀n tə, á lɩ á mʋ̀ də ba pwərə wa, Yɩɩ də wá kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa. 38 Á pɩan ba duən nə, Yɩɩ də wá pa aba. Ʋ wá lwá á garwa tə wa maŋʋ tə, kʋ nə ziən, kʋ nə zʋzʋgʋ, kʋ ga sú zəni kʋ pàlɩ́. Yɩɩ wá ywàń á maŋʋ tə, á nə maŋa á pɩn ba duən tə nə, ʋ ma man ʋ pa á də nə».

39 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ tì zwansɩsara kʋ tə, ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: «Liliu wàrɩ̀ ʋ don liliu ʋ vaŋa, kʋ ya kʋnkʋn, naaa? Kʋ nə nə yɩn nətʋ, ba mama wá tʋ bʋʋ wa. 40 Karbiu tə̀lə́ ʋ nə dwə ʋ karnyɩna, yá ʋ dàń nə kálʋ́ ʋ tɩ̀àn ʋ kàrɩ̀ ʋ zwɛ̀e, ʋ wá yà ndə ʋ karnyɩna nə.

41 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ywàŋá gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu yii wa, yá n ga ba baŋa tə na, ka nə wulə n tətə yii tə wa? 42 N wá twá nətə, n ma swɩ̀n n nubiu con, n wʋ́: ‹À nubiu, yá, sə à lɩ gabiu kʋ tə, kʋ nə wulə n yii tə wa›, n mʋ̀ ga ba baŋa tə, ka nə wulə n tətə yii tə wa na? Níə́ bələ tíú, dí yáá n lɩ baŋa tə n yii tə wa. Yá n dàń wá na lá zəni, sə n ma lɩ gabiu tə, kʋ nə wulə n nubiu tə yii tə wa».

Tɩzəŋu də tɩkʋkwɩʋn ba duən nyɩn

(Matiə 7.16-20; 12.33-35)

43 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tɩzəŋu ba bìú kʋkwɩʋn zɩŋa, yá tɩkʋkwɩʋn ba bìú nəzəŋu zɩŋa. 44 Tɩ̀ʋ́ mama yɩ kʋ bìú nə nə, ba yàá ma lwarɩ kʋ. Ba ba lwɛ nə à yə̀ə́ kacan kwe casʋʋ yuu wa. 45 Ləzwənzəŋu yàá pɩn yozəŋə naŋa kʋ tə nə súə́ ʋ waa con. Yá ləzwənkʋkwɩʋn də yɩ yokʋkwɩnan nə, ʋ yàá pɩn tə naŋa ʋ waa con. Ləzwənə nii yɩ kʋ tə nə súə́ ʋ waa nə, kʋ swɩ̀n».

Dii bələ tə yoo

(Matiə 7.21-27; Zwakə 1.22-25; 2 Piyɛrə 1.5-10)

46 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ja nə á boŋə ‹*Yuu-Tiu, Yuu-Tiu›, á ga ba fwa kʋ tə, à nə wʋ́. 47 Lìù tə mama, ʋ nə twi à con, ʋ cʋga à sʋ̀ràn tə, yá ʋ ga twá tə nii nə, à wá bɩrɩ aba lìù tə, ʋ də wá nə nyɩn duən. 48 Ʋ ya ndə lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ lwè dìə̀. Ʋ kʋa tɩa tə zənzən, kʋ zʋ, yá ʋ ga tún ka dəkuu tə kapataʋ yuu wa. Dwà nɩ́á nə twi, navwə tə mà dìə̀ tə, yá kʋ wà wànɩ́ kʋ gùrì ka, ka nə lwə̀ zəni yɩrɩ. 49 Lìù tə, ʋ nə cʋgʋ, ʋ ga wà kʋ nii nə twá yɩ ndə bɛɛ nə, ʋ nə tún ʋ dìə̀ dəkuu tɩtalʋ yuu wa, ʋ ga wà ka də̀ń kwɩ̀. Navwə nə twi kʋ mà ka, ka tʋa mwálɩ́ mwálɩ́, yá ka cʋna bwálɩ́ yɩn dánɩ́».

7

Zwezi zwɛ̀e pamana yuu tíú don tʋtʋnbiu yayɩgʋ

(Matiə 8.5-13; 15.21-28; Zwan 4.46-53)

1 Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ zwɛ̀e, ʋ kɛ̀eń ʋ va Kapɛrənayimə. 2 Kʋ bwálɩ́ tə nə, *Romə-ba pamana bíí yuu tíú don yà jə ʋ tʋtʋnbiu don, ʋ yoo nə cà kʋ pa wá. Kʋ tʋtʋnbiu təntə yà yɩ̀, ʋ pɩ̀à, sə ʋ tɩ. 3 Máŋá tə wa, pamana bíí yuu tíú tə nə nì Zwezi ŋwɛn, ʋ tʋn *Zwifə-ba *nəkwɩna duən, sə ba lòrì wá, sə ʋ bà ʋ jon ʋ tʋtʋnbiu tə mɩɩ, ʋ kə lʋʋ wa. 4 Ba twi Zwezi con, ba ga lòrì wá pwə pwə, ba wʋ́: «Kʋ bɛɛ tə mɛ, sə n pa wá n saŋʋ. 5 Ʋ swə nə lʋʋ lɩ̀à tə, yá ʋ mʋ̀ nə pa, ba lwà nə *jə́rə́ dìə̀ tə».

6 Zwezi dàń ma pú ba kwa ʋ kɛ̀eń. Ʋ nə bwələ pamana bíí yuu tíú tə dìə̀ tə, ʋ zwɛ̀e, də pamana bíí yuu tíú tə tʋn ʋ dabara Zwezi con, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, dàn ká wʋwalɩ n tɩ̀àn n súrí lá, à jɩɩn nə mùrì, sə n zʋ à dìə̀ wa yɩrɩ. 7 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wà nɩ, sə à tətə bà n yáá con. N dàń pa nii cɩcɩ, yá à tʋtʋnbiu tə yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e. 8 À də tətə yɩ lɩ̀à duən nə tɩ nə, à də ga tɩ pamana duən. À nə swɩ̀n pamana tə don con, à wʋ́: ‹Vəli!› Ʋ wá va. À nə bon wà don, à wʋ́: ‹Bàá!› Ʋ wá bà. Yá à nə swɩ̀n à tʋtʋnbiu con, à wʋ́: ‹Fwa kʋ tə!› Ʋ wá fwa kʋ».

9 Máŋá tə nə, Zwezi nə nì tə sʋ̀ràn təntə, tə poli ʋ pùə́. Ʋ pìí ʋ vəvəri, ʋ ga swɩ̀n lalʋʋ tə con, ba nə twá ʋ kwa, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À tə wà lìù nɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wa, ʋ nə keni ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, ʋ dwən wà tə».

10 Lɩ̀à tə, ʋ nə tʋn tə ma pìí, ba va pamana bíí yuu tíú tə dìə̀ wa, ba na tʋtʋnbiu tə, də ʋ jə̀ə́ də yazurə.

Zwezi bwin kadənu don bìú

(Likə 8.49-56)

11 Kʋ kwa nə, Zwezi vəli tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Nayɛn›. Ʋ karbɩa tə də lɩ̀à zənzən yà twá də wá. 12 Máŋá tə nə, ʋ nə bwələ tɩʋ tə nii, də ba ja tɩgɩ don, ba vələ ləbərə bwálɩ́ wa. Kʋ tɩgɩ tə yɩ kadənu don bidʋa. Tɩʋ tə lɩ̀à yà dáá zənzən, ba nə wulə də kan tə. 13 Máŋá tə *Yuu-Tiu nə nɩ kadənu tə, ʋ yinəgə zʋa wá zəni, ʋ ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Dàn ká kwi!» 14 Ʋ ma fàrʋ́ ʋ yí, ʋ dwen tɩga tɩtaʋ tə yɩra, lɩ̀à tə nə zɩŋa tɩgɩ tə, ma zɩgɩ. Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bisɩmaa, à pɩn nii mʋ́, zàn yɩɩ nə!» 15 Tɩgɩ tə ma kwɩ̀án ʋ zàn, ʋ ga wulə ʋ swɩ̀n. Zwezi ma tì wá, ʋ pa ʋ nuu nə. 16 Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə mama zənzən, ba dàń ga bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́: «Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nəfarʋ twi nə pwərə wa! Yá Yɩɩ twi, sə ʋ san ʋ lɩ̀à nə tə nə». 17 Yá Zwide nagwanaa də kʋ tɩbii tə mama tə nə kɩkarɩ kʋ lɩ̀à nì kʋ tə, Zwezi nə fwa.

Zwan-Batisə tʋn ʋ karbɩa tə Zwezi con

(Matiə 11.2-19)

18 Zwan* karbɩa tə swɩ̀n kʋ mama ʋ con. 19 Zwan ma bon ba wa lɩ̀à bələ. Ʋ tʋn *Yuu-Tiu con, sə ba bwe wá: «N mʋ̀ nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá bà, nə à yə̀ə́ nə mɛ, sə nə dɩ̀àn ʋ don?» 20 Ba nə vəli, ba yí Zwezi yɩra, máŋá tə nə, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Zwan-Batisə tʋn nəba n con nə, sə nə bwe mʋ́, nə jə́n: ‹N mʋ̀ nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá bà tə, nə à yə̀ə́ nə mɛ, sə nə dɩ̀àn ʋ don?› »

21 Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi zwɛ̀e yayɩŋa zənzən yayɩran də ba nandatɩran. Ʋ lɩ *zinə ba yuu wa, ʋ ga pɩn lilirən zənzən yɩ́á súrí. 22 Kʋ kwa nə, ʋ dàń ma le Zwan karbɩa tə, ʋ wʋ́: «Á vələ á man á bɩrɩ Zwan nə kʋ tə, á nə nɩ, á ga nì də à fwa: Lilirən yɩ́á súrí, gwànɩ́ vəli, dayaran dayan zwɛ̀e, ba ga jì ləzwənzəŋə, zɩbʋŋa zɩan súrí, tɩga bwin ba naŋa. Yá zʋra də ga nə̀ń Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə. 23 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə ba nə vɩ nə, ba dʋgʋ kʋ tə yɩrɩ, à nə fwa».

24 Máŋá tə wa, Zwan karbɩa tə nə vìí, Zwezi zàn ʋ wulə ʋ swɩ̀n Zwan yoo, ʋ bɩrɩ lalʋʋ tə nə, ʋ wʋ́: «Ləzwənyiri nətə nə á vəli á balɩ kasɔɔ lanworu tə wa? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə yɩ ndə mancanɩ nə, vʋʋ nə vuvugə. 25 Ləzwənyiri nətə nə á dàń vəli á na? Kʋ tà bɛɛ, ʋ nə zʋa ganmʋla. Lɩ̀à tə, ba nə zwɩ ganmʋla, ba ga wulə ywánɩ́ wa, tà ba wulə pɛ̀egá dii wa, naaa? 26 Ləzwənyiri nətə nə á dàń vəli á na? Kʋ tà Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, naaa? Awo! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, də kʋ lìù təntə dwə Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tətə. 27 Kʋ lìù tə yoo pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Nə̀ń, à mʋ̀ Yɩɩ nə tʋn à tʋntʋnʋ n yáá con, sə ʋ kwɛn n cwəŋə tə, ʋ pa mʋ́›.»

28 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lʋʋ ləzoni wa, ba nə tʋrɩ, lìù wà lá yɩn, ʋ nə doni Zwan. Yá lìù tə, ʋ nə yɩ ləzoni tə mama nəmanbiə Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, tə dwə wá. 29 Lalʋʋ tə mɛ, də lanpolɩna tə yà cʋga wá. Ba lwarɩ də, Yɩɩ nə yɩ cɩ́gá, ba ga pa Zwan lə ba nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. 30 Yá *Farɩzɩan-ba tə mʋ̀ də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə mʋ̀ vɩga kʋ tə, Yɩɩ nə dí yáá ʋ tanɩ ʋ tún, sə ʋ pa ba, ba ga vɩ, sə Zwan lə ba nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ».

31 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zə̀n ləzoni tə yɩ à wá tì ba, à ma man də bɛ̀eɛ̀e? Ba yɩ ndə wàà nə? 32 Ba yɩ ndə bìsɩ́ná nə, ba nə jə̀ə́ yəə kanporu wa, ba nə boŋə duən, ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Nə wúrú wii nə kə á nə, sə á sa, á ga wà sɛ̀e. Nə nun pucʋnɩ nuŋi, nə pa aba, á ga wà kwi!› Mə zə̀n lɩ̀à tə də yɩ nətʋ. 33 Zwan-Batisə nə twi, ʋ ma ba wodinʋnʋ də́, ʋ ga ba swana nywɩ̀n, á swɩ̀n, á wʋ́: ‹Zinə nə jə wá›. 34 Kʋ kwa nə, *Ləzwənə-Biu† tə nə twi, ʋ mʋ̀ ma də́ wodiu nəzəŋu, ʋ ga nywɩ̀n swana, á kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, á wʋ́: ‹Nə̀ń, bɛɛ wà tə, ʋ yoyuu nə yɩ ka də́, də ka nyʋ swana ka sú. Ʋ yɩ lanpolɩna tə də cʋna lɩ̀à tə dabɛɛ!› » 35 Kʋ twá də ba tə, ba nə sɛ̀e wá, Yɩɩ yənu tə ma bɩrɩ kʋ tɩ̀àn ndə cɩ́gá nə.

Zwezi zʋa Farɩzɩan Simon dìə̀

(Matiə 26.6-13; Zwan 12.1-8)

36 Dɩɩn don nə, *Farɩzɩan don bon Zwezi, sə ʋ də́ də wá. Zwezi ma va kʋ bɛɛ tə bwálɩ́ nə, ba jə̀ə́ wodiu tə yuu wa, sə ba də́. 37 Kan don dàń yà yɩn tɩʋ tə wa, ʋ yà nə yɩ kan tə, ʋ nə yɩ cʋna kan. Kan təntə nì də, Zwezi jə̀ə́ Farɩzɩan tə bwálɩ́ nə, sə ʋ də́. Ʋ dàń ma ja pɩ̀ʋ̀ kapan kunkoli, ba nə boŋə ‹alɩbatɩrɩ›, ʋ bà. Kʋ nii yà nə súə́ də tɩralɩ nʋga. 38 Ʋ zɩga Zwezi kwa con, ʋ nɛɛ‡ con nə. Ʋ wulə ʋ kwi, ʋ ga lwé ʋ yinɩa ʋ ma tɛ Zwezi nɛɛ, ʋ ja ʋ yukʋran ʋ ma pupugu tə mama. Kʋ kwa nə, ʋ kʋkwalɩ Zwezi nɛɛ tə ʋ lwé tɩralɩ nʋga tə ʋ nɛɛ tə yuu wa.

39 Farɩzɩan tə, ʋ nə bon Zwezi, nə nɩ kʋ nətʋ, ʋ dàń swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə yà nə ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ʋ yà wá yəni kan wà tə nə dwen ʋ yɩra nə ya lìù tə: Kan tə yɩ cʋna kan».

40 Zwezi dàń ma swɩ̀n Farɩzɩan tə con, ʋ wʋ́: «Simon, à ja yoo à swɩ̀n n con nə». Simon ma le, ʋ wʋ́: «Swɩ̀n, karnyɩna!» 41 Ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù don jɩŋa yà wulə lɩ̀à bələ yuu wa, ʋ don yà jə cɩnɩa səbikʋlan§ biənu, ʋ don də cɩnɩa səbikʋlan finu. 42 Ʋ nɩ də, ba lìù mama wàrɩ̀ jɩŋɩ tə ʋ ŋwɩ́n. Ʋ yá tə, ʋ ma ca ba bələ tə. Ba wàà nə wá sóní wá, ʋ doni ʋ don, ba bələ tə wa?» 43 Simon ma le wá, ʋ wʋ́: «À bʋŋa də, kʋ wá yà wà tə, ʋ jɩŋɩ tə nə dáá tə tíú». Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «N ja cɩ́gá!»

44 Ʋ pìí ʋ vəvəri ʋ yáá ʋ kə kan tə con, ʋ ga swɩ̀n Simon con, ʋ wʋ́: «N na kan wà tə? À zʋa n dìə̀, n ga wà nə à nɛɛ nɩ́á* pɩn. Yá kʋ kan wà tə mʋ̀ ya ʋ yinɩa nə, ʋ ma tɛ à nɛɛ, ʋ ga pupugu tə də ʋ yukʋran. 45 N wà nə jə́rí n kʋkwalɩ† n kə n nyʋnɩ nə. Kʋ kan wà tə mʋ̀ tə wà sìí də ʋ nə kʋkwalɩ à nɛɛ tə, à nə zʋa tə mama. 46 N wà nʋga lwé à yuu wa, yá ʋ mʋ̀ lwá tɩralɩ nʋga à nɛɛ yuu wa! 47 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wʋ́: Ʋ sonu nəfarʋ tə, ʋ nə bɩrɩ tə, nə pɩn, də ʋ cʋna tə mɛ, sə tə kwɛn tə nan. Yá lìù tə, ba nə wà ʋ cʋna kwɛn zənzən ba lɩ, ʋ də bá bɩrɩ sonu zənzən».

48 Zwezi dàń ma swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «N cʋna tə kwɛn tə nan n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa». 49 Ba tə, ba nə də́ də wá tə wulə ba ŋʋŋwɩn ba tɩ̀àn con nə, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ lìù tə, ʋ wàá ʋ kwɛn lɩ̀à cʋna, ʋ lɩ ba mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa?» 50 Yá Zwezi dàń swɩ̀n kan tə con nə, ʋ wʋ́: «N keni n waa à nə wuuu, kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma jon mʋ́ n cʋna wa. Ve də bɩcan sìə́!»

8

Kana tə, ba nə twá Zwezi kwa

(Marəkə 15.40-41)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi vəli ʋ twá tɩan tə də tɩbii tə wa, ʋ kàrɩ̀ də ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ də́ pàrɩ̀ ba yuu wa. Karbɩa fugə bələ tə yà wulə ʋ kwa. 2 Kʋ súrí kana duən nə, ba nə jon ba tɩ̀àn *zinə də yayɩran jɩɩn. Kʋ yɩ Mari tə, ba nə boŋə ‹Mari Madəlɛnə›, Zwezi nə lɩ zinə barpɛ ʋ yuu wa, 3 də Suza, ʋ nə ywàŋá *Erodə tʋtʋnan tə yuu, kan Zwanə, də Sɩzanə, də kana duən, ba nə dáá. Ba mʋ̀ kana təntə tì ba jɩjə, ba ma san Zwezi də ʋ karbɩa tə nə.

Wodùrú zwansɩsara

(Matiə 13.1-9; Marəkə 4.1-9)

4 Lɩ̀à tə naŋa tɩan də tɩan, ba twi Zwezi con. Lɩ̀à tə nə twi, ba kun duən nə ba dáá, máŋá tə wa, ʋ tì zwansɩsara kʋ tə ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: 5 «Wodùrú don nə nan, sə ʋ dù wodwii. Ʋ dàń nə wulə ʋ mɩ́ wodwii tə kárá tə wa nə, kʋ vàn don tʋa cwəŋə yuu. Ba nɩŋɩ kʋ yuu ba kɛ̀eń, yá zənbii dí kʋ. 6 Kʋ vàn don də tʋa kapataʋ tɩa wa. Yá wobɩa tə nə nan tə zwɛ̀e, tə kʋa, zuni nə wà tə yí yɩrɩ. 7 Wobɩa tə vàn don də tʋa casʋran tɩa wa, tə də casʋran tə mɛ twá duən, tə boru, yá casʋran tə dàń púə́ wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ. 8 Yá tə vàn don də tʋa tɩzəŋu wa, wobɩa tə zàn tə bori tə kə yun. Kʋ nədʋ mama zɩn bɩa bíí». Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

Yoo tə nə pɩn, Zwezi swɩ̀n də zwansɩsarɩ

(Matiə 13.10-17; Marəkə 4.10-12)

9 Zwezi karbɩa tə bwe wá, sə ʋ gwin zwansɩsara tə də̀ń, ʋ bɩrɩ ba. 10 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń, á nì, á pɩn á tɩ̀àn nə. Lɩ̀à tə duən mʋ̀ con nə, kʋ yɩ zwansɩsarɩ nə, à wá swɩ̀n ba con, ba yɩ́á nə cə̀ lá, ba ga ba na, ba cʋga, yá ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń».

Zwezi gwin wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń

(Matiə 13.18-23; Marəkə 4.13-20)

11 Zwezi dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwansɩsara tə də̀ń nə nətən: Wodwii tə yɩ ndə ya Yɩɩ sʋgʋ tə nə. 12 Lɩ̀à duən yɩ ndə cwəŋə vàn nə, wobɩa nə twɩ lá: Ba nə̀ń, yá *Sɩtana yàá bà, ʋ lɩ sʋgʋ tə ba waa wa, sə ʋ ma cɩ̀ ba nə, sə ba dàn ká kə ba waa Yɩɩ nə, sə ʋ ga jon ba ba cʋna wa. 13 Ba duən də yɩ ndə kapataʋ tɩa nə. Ba nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ba yàá jon kʋ də pupwən. Yá ba ba kʋ yá, ba pɩn kʋ zwɩ ba pubʋŋa wa. Ba yàá ken ba waa Yɩɩ nə, máŋá kukuə wa, yá dədəŋu nə yí ba, máŋá don wa, ba yàá tʋ. 14 Wobɩa tə nə tʋa casʋran tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə nə̀ń, yá ba ga yá ba pa twara, də ka pɩ̀à jɩjə, də lʋʋ wiən fɩra jə ba, tə dàń ga pú Yɩɩ sʋgʋ tə yuu nə ba waa. Sʋgʋ tə ba bɩa keni, tə nə wá wànɩ́ tə bɩ. 15 Wobɩa tə nə tʋa tɩzəŋu tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nə zəni də ba cɩ́gá mama. Kʋ tɩ̀án tə yàá ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa, ba tʋŋa zəni, ndə wobɩa nə zɩŋa bɩa nətʋ».

Cànʋ́ yuu wa zwansɩsara

(Marəkə 4.21-26; Likə 11.33-36)

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá sʋrʋ cànʋ́, ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń nə, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ tún gədoo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba tún canzɩlʋ yuu, sə lɩ̀à tə mɛ nə zwɩ dìə̀ tə wá na poni. 17 Won tə mama nə sə̀gə̀ wá na, yá won tə mama yà nə wulə yikunu wa, wá nan poni nə. Yá lɩ̀à tə mama wá lwarɩ kʋ.

18 Á zurə á yɩra, də á cʋgʋ tə yiri tə, á nə cʋga: Ba wá pa ʋ tə nə, ʋ nə jə ba súrí, yá ba wá jon mancɩn tə tətə ʋ tə con, ʋ nə bʋŋa də, ʋ jə».

Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu yoo

(Matiə 12.46-50; Marəkə 3.31-35)

19 Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu twi ba na wá, yá ba ga wàrɩ̀ ʋ yɩra ba yí, lalʋʋ tə nə dáá tə yɩrɩ. 20 Ba ma swɩ̀n kʋ Zwezi con nə, ba wʋ́: «N nuu tə də n nubɩa tə zɩga kàrá wa, ba ga pɩ̀à, sə ba na mʋ́». 21 Yá Zwezi dàń swɩ̀n ba mɛ con, ʋ wʋ́: «À nuu də à nubɩa nə yɩ ba tə nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nii nə».

Zwezi pɩn mʋnaa vʋʋ nəfarʋ zɩgɩ

(Matiə 8.23-27; Marəkə 4.33-41)

22 Dɩɩn don nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə vələ ba zʋa nɩ́á yuu bori wa. Ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Nə vələ mʋnaa tə vàn tə don nə». Ba dàń ma vìí. 23 Máŋá tə, ba nə wulə nɩ́á tə yuu wa, ba vəli, Zwezi mʋ̀ tə́gə́ ʋ dwɛ̀e. Naa nədʋ, vʋʋ nəfarʋ zàn kʋ fuli mʋnaa tə yuu wa. Nɩ́á yuu bori tə ja kʋ swí. Kʋ dàń yà ga yɩ càn, kʋ pa ba pɩ̀à ba tɩ. 24 Karbɩa tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra ba zɩ̀n wá, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, karnyɩna! Nə wá tɩ!» Zwezi ma zàn, ʋ baa vʋʋ tə də nakulə tə nii nə, tə ma tʋ. Yá bwálɩ́ tə mɛ zùrì, siii.

25 Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á ba á waa keni à nə wuuu, naaa?» Yá fən yà jə ba, də kʋ dɩ̀gà ba yuu wa. Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə tà ndə lɩ̀à mɛ nə. Vʋʋ də nakulə mɛ zìlí ʋ nii!»

Zwezi lɩ zinə bɛɛ don yuu wa

(Matiə 8.28-34; Marəkə 5.1-20)

26 Ba yɩ də nɩ́á yuu bori, ba va ba yí Zwerazenɩan-ba nagwanaa wa, kʋ nə wulə mʋnaa tə vàn tə don nə, Galile nagwanaa yáá nə. 27 Zwezi nə cúə́ tɩa ʋ zwɛ̀e, tɩʋ tə bɛɛ don twi, ʋ jə́rí wá. *Zinə yà nə vəvəri kʋ bɛɛ təntə yuu. Kʋ nə ba yigə, kʋ bɛɛ təntə yà kʋ́ʋ̀ ba gànʋ̀ zwɩ, ʋ ga ba dìə̀ də zwɩ, ʋ yà yɩ ʋ wulə pɩ̀ràn* bʋran wa, ba nə kʋa, ba ma keni tɩga. 28 Kʋ máŋá təntə, bɛɛ təntə nɩ Zwezi, ʋ mà bubwiə, ʋ tʋ ʋ yáá con, ʋ ga zɩ̀n ʋ kori ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Zwezi, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú, bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à à con nə? À lòrì mʋ́, dàn ká kə nə càn wa!»

29 Ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ, Zwezi nə baa zini tə nii nə, sə kʋ nan kʋ yá wá yɩrɩ. Kʋ zinə tə yàá dɩ̀ wá nɛɛ kapʋpʋ. Ba dàń yà yàá vwa bɛɛ tə jɩ̀àn də ʋ nɛɛ də banzala də lugu ŋoni, sə ba ma wànɩ́ ba ja wá ba tún. Yá ʋ yàá karʋ banzala tə, zinə tə ga yàá van wá, kʋ ja va kasɔɔ lanworu wa. 30 Zwezi ma bwe kʋ, ʋ wʋ́: «N yɩrɩ nə ya bɛ̀eɛ̀e?» Kʋ ma le wá, kʋ wʋ́: «À yɩrɩ nə ya ‹buruburu›.» Kʋ yɩ cɩ́gá, zinə zənzən yà dáá ʋ yuu wa. 31 Yá tə zinə təntə yà lòrì Zwezi, sə ʋ dàn ká dɩŋa tə, ʋ kə bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən.

32 Twərən zənzən yà wulə kʋ bwálɩ́ tə nə, tə pɩ̀à wodiu paan don yuu wa. Zinə tə lòrì Zwezi, sə ʋ pa cwəŋə tə, sə tə va tə zʋ twərən tə yɩra. Ʋ ma pa tə cwəŋə. 33 Zinə tə dàń ma nan bɛɛ tə con, tə va tə zʋ twərən tə. Twərən tə mama ma bəbəri tə cú, tə tʋ mʋnaa tə wa, tə gʋ tə tɩ̀àn.

34 Máŋá tə wa, lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀ twərən tə nə, nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə kʋ tʋn, ba dəri ba ja kʋ ŋwɛn təntə, ba va ba swɩ̀n tɩʋ tə də tɩbii tə wa. 35 Lɩ̀à tə nan, sə ba jə́n won tə nə fwa. Ba yí Zwezi nii, ba nɩ bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá. Ʋ jə̀ə́ Zwezi səpuni nə, ʋ zʋ ganan, ʋ ga yə̀ə́ ʋ yáá zəni. Fən ma zʋ ba. 36 Ba tə, ba nə nɩ tə mɛ tə, swɩ̀n ba bɩrɩ, kʋ nə fwa nətʋ, zinə tə ma nan bɛɛ tə yuu wa. 37 Kʋ nagwanaa tə lɩ̀à tə mama dàń ma lòrì Zwezi, sə ʋ vìí, fən zʋa ba zənzən yɩrɩ. Zwezi ma zʋ nɩ́á yuu bori tə wa, sə ʋ vìí. 38 Yá bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá, twi ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ yá ʋ pa ʋ twá ʋ nə. Yá Zwezi pìí wá, ʋ ga wʋ́: 39 «Pìí, n va n dìə̀, sə n ga swɩ̀n n bɩrɩ kʋ tə, Yɩɩ nə fwa n yɩra». Bɛɛ tə dàń ma pìí ʋ va, ʋ swɩ̀n tɩʋ tə mɛ wa kʋ tə, Zwezi nə fwa ʋ pa wá.

Zwayirisə bʋ̀á tə də kan tə nə dwen Zwezi gànʋ̀ tə nə yoo

(Matiə 9.18-26; Marəkə 5.21-43; Likə 7.11-17)

40 Máŋá tə nə, Zwezi nə pìí ʋ naŋa mʋnaa tə bəbəru tə don nə, ʋ bɩ̀àn, lalʋʋ tə jə́rí wá, ba yà dànɩ̀ wá yɩrɩ. 41 Kʋ bwálɩ́ tə nə, bɛɛ don, ba nə boŋə Zwayirisə, ʋ yà nə yɩ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ yuu tíú, twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə. Ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ bà ʋ sàń nə, 42 ʋ yà nə ja bʋ̀á nədʋ, ʋ bɩna nə yí ndə fugə bələ nə, ʋ yà nə wulə ʋ tɩ yɩrɩ.

Zwezi vələ lá máŋá tə wa, lalʋʋ tə púə́ ʋ yuu nə, də ba nɩŋɩ ʋ nɛɛ nə. 43 Yá kan don yà wulə ba wa, ʋ tàŋá nə twi ka ba zɩga, kʋ nə yí bɩna fugə bələ. Ʋ yà cʋ̀gʋ̀ ʋ wiən mama dɩmʋtʋra con. Yá lìù mama wà wànɩ́, sə ʋ zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə. 44 Ʋ ma twá Zwezi kwa con, ʋ fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga dwen ʋ gànʋ̀ nii nə. Naa nədʋ, də ʋ jana tə lwagʋ tə zɩga. 45 Zwezi ma bwe, ʋ wʋ́: «Wàà nə dwen à yɩra?» Ba mama tə wà sɛ̀e də, ba fwa yoo, Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, lalʋʋ tə nə púə́ n yuu nə, ba ga nɩŋɩ n nɛɛ nə». 46 Yá Zwezi le, ʋ wʋ́: «À nɩ də, dɩ̀àn nan à yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yə̀ə́ də, lìù dwen à yɩra». 47 Kan tə nə nɩ də, ba jɩn ʋ də̀ń nə, ʋ twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, də ʋ vɩvaga. Ʋ dàń ma tún lɩ̀à tə mɛ yáá con won tə, kʋ nə pɩn, ʋ ma dwen Zwezi yɩra, də kʋ nə twá nətʋ, ʋ yayɩgʋ tə ma zwɛ̀e naa nədʋ. 48 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À nakʋa, n nə keni n waa à mʋ̀ nə tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́. Vəli də bɩcan sìə́!»

49 Máŋá tə wa, Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n nətʋ, lìù don nan jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə sàń, ʋ bà ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N bʋ̀á tə mɩɩ zwɛ̀e. N kʋ́ʋ̀ dàn ká wʋwalɩ karnyɩna tʋtʋ». 50 Zwezi nə nì kʋ tə, ʋ swɩ̀n jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́! N ya kə waa cɩcɩ à mʋ̀ nə wuuu, yá ʋ wá na yazurə».

51 Máŋá tə wa, ba nə yí sàń, Zwezi wà sɛ̀e, sə ʋ pa lɩ̀à tə mama twá ʋ nə ʋ bá zʋ, də kʋ nə tà Piyɛrə də Zwan də Zwakə, də bisɩmaa tə nuu də ʋ nyɩna. 52 Ba mama tə kwi, də ba zɩra bisɩmaa tə yɩrɩ. Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká kwi. Ʋ wà tɩ, kʋ yɩ ʋ dwɛ̀e!»

53 Ba wulə ba mʋŋa Zwezi, ba nə yə̀ə́ də, bʋ̀á tə yɩ ʋ tɩga yɩrɩ. 54 Yá Zwezi jɩn ʋ jɩɩn nə, ʋ ga swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Bisɩmaa, zàn yɩɩ nə!» 55 Ʋ pìí ʋ bwin, ʋ ga zàn naa nədʋ. Zwezi ma pa nii, sə ba pa wá wodiu. 56 Kʋ dɩ̀gà ʋ nyɩna-ba yuu zənzən, yá Zwezi swɩ̀n ba con də, ba dàn ká swɩ̀n kʋ tə, kʋ nə tʋn lìù mama con.

9

Zwezi tʋn ʋ karbɩa fugə bələ tə

(Matiə 10.5-15; Marəkə 6.7-13; Likə 10.1-16)

1 Zwezi ken ʋ karbɩa fugə bələ tə duən nə, ʋ ga pa ba nii də dɩ̀àn, sə ba lɩ *zinə lɩ̀à yuu wa, sə ba ga zwɛ̀e yayɩran. 2 Ʋ dàń ma tʋn ba, sə ba va ba kàrɩ̀ ba bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à yuu wa, sə ba ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran. 3 Ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á dànà ká tì wiən tətə nətən á ja nan cwəŋə. Tə mʋ̀ nə yɩ: Daduu, də lɔ̀ɔ̀, də wodiu, də səbiu, də ganzwɩran bələ. 4 Bwálɩ́ tə mama á nə zʋrɩ, á yana kʋ dìə̀ tə wa, kʋ ja vələ á viru. 5 Bwálɩ́ tə mama, ba nə vɩga, sə á zʋ, sə á nan, á yá ba tɩʋ. Á ga zwarɩ* á nɛɛ purən, sə kʋ yà ba yuu yoo».

6 Karbɩa tə ma vìí, ba vəli tɩan tə mɛ pa wa, ba swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ba ga zwɛ̀e yayɩŋa yayɩran.

Erodə twara tə yoo

(Matiə 14.1-12; Marəkə 6.14-29)

7-8 Máŋá tə, *Erodə, ʋ nə yɩ Galile nagwanaa tə yáá tíú, nə nì kʋ tə nə wulə kʋ tʋŋa, kʋ gwárɩ́ wá zəni. Lɩ̀à duən yà wʋ́: «Zwan† nə pìí, ʋ bwin ʋ nan tɩan wa». Ba duən də wʋ́: «Kʋ ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli nə pìí ʋ bà». Ba duən də tə kʋ́ʋ̀ wʋ́: «Fuən Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə don nə pìí ʋ bwin». Kʋ mʋ́ nə pɩn, Erodə yàá kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, ʋ nə wulə kʋ kwa. 9 Erodə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À pɩn ba gwəŋə Zwan yuu. Wàà tətə dàń nə yɩ bɛɛ təntə à nə nə̀ń ʋ ŋwɛn də ba swɩ̀n nətən?» Ʋ dàń yà ga pɩ̀à, sə ʋ na Zwezi.

Zwezi pùlì dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə

(Matiə 14.13-21; 15.32-38; Marəkə 6.30-44; Zwan 6.1-14)

10 Zwezi *tʋntʋna tə pìí ba bà ʋ con, ba man kʋ tə mama, ba nə fwa, ba bɩrɩ wá. Ʋ ma ja ba, ʋ də ba cɩcɩ ma va, ba nan kwa, tɩʋ don nii nə, kʋ yɩrɩ nə yɩ Bɛtəsayɩda. 11 Yá lalʋʋ tə lwarɩ kʋ, ba ma zàn ba pú ʋ kwa. Zwezi ma jə́rí ba zəni, ʋ swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə yoo, ʋ bɩrɩ ba. Ʋ zwɛ̀e ba tə, ba nə pɩ̀à yazurə yayɩran.

12 Yɩɩ nə wulə kʋ zwɩ máŋá tə wa, tʋntʋna fugə bələ tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, ba ga wʋ́: «Swɩ̀n lalʋʋ tə con, sə ba va tɩan tə də tɩbii tə wa, tə nə bwələ tɩa lá, ba pɩ̀à ba nii wodiu, də yipaa bwálɩ́. Bwálɩ́ kʋ tə nə nə wulə lá, won mama tə̀lə́ wa». 13 Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tətə pɩan ba wodiu, sə ba də́!» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Dipɛn bonu də fələ bələ cɩcɩ nə nə jə. Də nə nə pɩ̀à nə pa wodiu lɩ̀à tə mama nə, nə tətə nə mɛ, sə nə va nə yə̀ kʋ wodiu tə».

14 Bara mʋ̀rʋ̀ bonu yà nə wulə kʋ bwálɩ́ təntə nə. Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á pɩan ba jə̀ń ndə finu finu nə púlí mama wa».

15 Karbɩa tə twá ʋ nii nə, ba pa ba mama tə jə̀ń tɩa. 16 Zwezi tì dipɛn bonu tə də fələ bələ tə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ fʋ fʋ dipɛn tə, ʋ pa karbɩa tə nə, sə ba ma tara lalʋʋ tə. 17 Ba mama tə dí, ba sú, ba ga pɛ̀e dipɛn tə mumunə ba sú fɩyaran fugə bələ.

Piyɛrə swɩ̀n də, Zwezi nə yɩ Kərisə

(Matiə 16.13-19; Marəkə 8.27-29)

18 Dɩɩn don nə, Zwezi nə kwɛn ʋ nan kwa ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ karbɩa tə ga wulə də wá, ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à tə swɩ̀n à yuu wa?» 19 Ba ma le, ba wʋ́: «Lɩ̀à duən wʋ́, n yɩ *Zwan-Batisə, ba duən wʋ́, n yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli, ba duən də ga kʋ́ʋ̀ wʋ́, kʋ yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə don nə pìí ʋ bwin ʋ nan». 20 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Sə á mʋ̀ con nə, wàà nə á wʋ́ à yɩ?» Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə tə, lìù tə, Yɩɩ nə kúrú ʋ tʋn».

Zwezi swɩ̀n ʋ ka tɩ də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo

(Matiə 16.20-28; Marəkə 8.30–9.1)

21 Zwezi ma dù súú ba nii nə, sə ba dàn ká swɩ̀n kʋ lìù con. 22 Ʋ ga swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Kʋ mɛ sə, *Ləzwənə-Biu‡ tə də́ càn zənzən. *Zwifə-ba *nəkwɩna tə, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə wá vɩ wá, ba wá gʋ wá. Yá dɩan batwa nii nə, ʋ wá pìí ʋ bwin ʋ nan».

23 Ʋ ma swɩ̀n ba mama tə con, kʋ kwa nə, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama nə pɩ̀à, sə ʋ bà ʋ twá à nə, kʋ tíú kʋ́ʋ̀ dàn ká fwa ʋ təntɩan puswənə. Ʋ mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ twá ʋ də́ càn də nə, dɩɩn mama, kʋ ja vələ ʋ tɩan dagarʋ tə yuu wa. 24 Kʋ yɩ cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá dʋgʋ ʋ mɩɩ tə à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ tíú wá jon ʋ mɩɩ. 25 Kʋ funə wa yə̀n nə, kʋ pa lìù nə, də ʋ nə nɩ tɩa yuu jɩjə tə mama, yá ʋ ga kwɩ̀n mɩɩ tə nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, nə à yə̀ə́ ʋ nə cʋ̀gʋ̀. 26 Lìù nə dəri à mʋ̀ də à sʋ̀ràn tə cavɩra, *Ləzwənə-Biu tə də wá dəri n cavɩra máŋá tə wa, ʋ nə wá bà ʋ dun tə wa, də ʋ nyɩna Yɩɩ də ʋ *malɩkɛ tə dun tə wa. 27 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á wa lɩ̀à, ba nə wulə yəbə, mɛ bá tɩ, də ba nə wà Yɩɩ pàrɩ̀ tə nɩ, də kʋ twi».

Zwezi lwàń ʋ tɩ̀àn

(Matiə 17.1-9; Marəkə 9.2-10; Zwan 1.14; 2 Piyɛrə 1.16-18)

28 Ʋ swɩ̀n nətʋ ndə dɩan nana kwa nə, Zwezi jɩn Piyɛrə də Zwan də Zwakə, ʋ ja dɩ̀ ʋ con paan don yuu wa, sə ʋ jʋn Yɩɩ. 29 Máŋá tə nə, ʋ nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ yáá lwàń. Yá ʋ ganan jì nəpon tə pɩpɩlɩ. 30 Də nə̀ń, lɩ̀à bələ, ba wulə ba ve də Zwezi. Kʋ yɩ *Moyizə də Eli, 31 nə nan də Yɩɩ dun tə. Ba wulə ba swɩ̀n də Zwezi, ʋ nə mɛ, sə ʋ tɩ ʋ pìí ʋ nan ʋ va Yɩɩ con, kʋ yoo tə nə mɛ, sə kʋ tʋn nətʋ *Zwerizalɛmə wa. 32 Piyɛrə də karbɩa tə duən yà dwɛ̀e tətə, yá ba dàń twi ba zàn, ba ga na Zwezi dun tə, də bara bələ tə, ba nə wulə də wá. 33 Ba bara bələ tə dàń nə pìrí, ba vìrí máŋá tə wa, Piyɛrə swɩ̀n Zwezi con nə, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, kʋ ziən də, nə wulə yəbə. Nə wá pú gansilə batwa, n mʋ̀ nədʋ, Moyizə nədʋ, Eli də nədʋ». Ʋ yà yə̀rì kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n.

34 Máŋá tə wa, ba nə wulə ba swɩ̀n nətʋ, bakwan yɩywara púə́ ba yuu nə. Fən zʋa karbɩa tə, də ba nə nɩ bakwan tə, kʋ púə́ ba yuu nə. 35 Karbɩa tə nì kori, kʋ nə swɩ̀n bakwan tə wa, kʋ wʋ́: «Wàà tə ya à bìú tə, à nə kúrú. Á cʋga ʋ kori!»

36 Kori tə nə swɩ̀n kʋ zwɛ̀e kwa nə, Zwezi cɩcɩ nə ba kʋ́ʋ̀ na lá. Karbɩa tə púə́ ba nii. Kʋ máŋá tə wa, ba ba kʋ tə, ba nə nɩ tə, yoo swɩ̀n lìù con.

Zwezi lɩ bìú don yuu zini

(Matiə 17.14-21; Marəkə 1.23-27; 9.14-29)

37 Kʋ tɩkʋnɩ nə, ba nə nan paan tə yuu ba cú máŋá tə, lalʋʋ twi ba jə́rí Zwezi. 38 Bɛɛ don bubwi lalʋʋ tə tətəŋi wa, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, à lòrì mʋ́, sə n ywàń à bìú tə con! Ʋ mʋ̀ nə yɩ à bidʋa. 39 *Zini tə yàá ja wá, naa nədʋ kʋ pa, ʋ mà nii kʋ zʋzʋgʋ wá də dɩ̀àn, ʋ mɩmanpon ga sùrì. Kʋ yàá wʋwalɩ wá, kʋ ga ba naŋa mwálɩ́ mwálɩ́. 40 À lòrì n karbɩa tə, sə ba lɩ zini tə ʋ yuu wa, yá ba ga wà wànɩ́».

41 Zwezi dàń ma le, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à-ba, á tə nə ba Yɩɩ nii sɛ̀e, á ga fwa yotələn! Dɩan bagalɩ nə à tə wá yà də aba, sə à ga ja pɩ́nʋ́ də aba? Ja n bìú tə n ja bà yəbə».

42 Bìú tə nə fàrʋ́, sə ʋ boli Zwezi yɩra, máŋá tə, zini tə jan wá, kʋ taŋʋ tɩa, kʋ ga vʋvʋgʋ wá zənzən. Yá Zwezi dàń caga zini tə nii nə, ʋ wʋ́, kʋ nan kʋ yá bìú tə. Ʋ tì wá, ʋ pa ʋ nyɩna nə. 43 Yá Yɩɩ dɩ̀àn nə dáá nə tʋn kʋ mʋ̀ yoo təntə, kʋ dàń gwárɩ́ ba mama zənzən.

Zwezi pìí ʋ swɩ̀n ʋ tɩan tə də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo

(Matiə 17.22-23; Marəkə 9.30-32)

Ndə yìə̀n tə mama Zwezi nə fwa, tə nə gwárɩ́ lìù mama, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con nə, ʋ wʋ́: 44 «Á jana kʋ tə, à nə wá swɩ̀n á con, sɩ́ʋ́n nə zəni: Ba wá ja *Ləzwənə-Biu§ tə, ba kə ləzoni jɩ̀àn wa, sə ʋ də́ càn». 45 Ba wà kʋ sʋgʋ tə də̀ń nì. Kʋ dàń yà sə̀gə̀ ba con nə, sə ba dàn ká wànɩ́ kʋ ba nì, yá ba yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀, sə ba bwe Zwezi kʋ sʋgʋ tə də̀ń nə.

Wàà nə wá doni ʋ don?

(Matiə 18.1-5; Marəkə 9.33-37)

46 Zwezi karbɩa tə dɩga tʋ́tʋ̀nɩ́, sə ba ma lwarɩ lìù tə, ʋ nə wá yà ba yuu wa. 47 Zwezi lwarɩ ba pubʋŋɩ tə. Ʋ dàń ma tì bisɩmaa ʋ kə ʋ yɩra, 48 ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə jɩn bisɩmabiə wà tə zəni à mʋ̀ yɩrɩ, kʋ yɩ à mʋ̀ tətə nə kʋ tíú jɩn zəni. Yá lìù tə, ʋ nə jɩn nə zəni, kʋ tíú jɩn lìù tə, ʋ nə tʋn nə zəni. Lìù tə, ʋ nə ya nəmaa á mama wa, kʋ tíú nə ya yuu tíú».

Lìù tə, ʋ nə ba nə nə zɩga yɩ nə lìù

(Marəkə 9.38-40)

49 Zwan ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə nɩ bɛɛ don ʋ ja n yɩrɩ tə, ʋ ma lɩ *zinə. Nə yà swɩ̀n də, ʋ ba cwəŋə jə, sə ʋ fwa kʋ, ʋ nə twá ʋ tà nə wa lìù tə yɩrɩ». 50 Yá Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Á dànà ká cɩ̀ ʋ nə, á yaga wá, sə ʋ fwa! Cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə ba á nə zɩga, yɩ á lìù».

Samari tɩʋ don lɩ̀à vɩga, sə ba ja Zwezi

(Zwan 4.9-20)

51 Zwezi ka tɩ də ʋ ka dɩ̀ yɩɩ nə máŋá nə bwələ, ʋ zɩgɩ dɩ̀àn, kʋ máŋá tə wa, sə ʋ va *Zwerizalɛmə tə wa. 52 Zwezi dí yáá ʋ tʋn lɩ̀à ʋ yáá nə. Ba dí yáá ba vu ba zʋ Samari nagwanaa tɩʋ don wa, sə ba kwɛn bwálɩ́ lá ba pa wá. 53 Yá kʋ tɩʋ tə lɩ̀à vɩga, sə ba sɛ̀e Zwezi, ʋ nə vələ Zwerizalɛmə tə con yɩrɩ. 54 Máŋá tə nə, Zwakə də Zwan nə nɩ kʋ nətʋ, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu n pɩ̀à, sə nə lòrì mən, sə tə nan yɩɩ tə cú, tə dí ba naaa?» 55 Zwezi ma pìí ʋ vəvəri ʋ caga ba nii nə. 56 Ba ma lɛ ba va tɩʋ don nə.

Ba tə ba nə pɩ̀à, sə ba twá Zwezi nə yoo

(Matiə 8.19-22)

57 Ba wulə cwəŋə yuu, də bɛɛ don swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «À wá twá n nə, bwálɩ́ mama, n nə vələ». 58 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Ciləcərən jə tə bʋran tə zwɩ, zənbii də ma jə tə pwalan, yá *Ləzwənə-Biu* tə mʋ̀ ba bwálɩ́ ja, ʋ nə wá kə ʋ yuu lá».

59 Ʋ ma swɩ̀n bɛɛ don con, ʋ wʋ́: «Twá à nə!» Yá bɛɛ tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu pa nə cwəŋə, sə à də́ yáá à va à gùrì à nyɩna, sə à ga fwa ʋ luə». 60 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Yá, sə tɩga tə tɩ̀án tə, ba nə ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, gùrì ba tɩga. Yá n mʋ̀ n wá va n swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə yoo n bɩrɩ».

61 Bɛɛ don ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à wá twá n nə, yá n dàń nə yá nə, sə à va à jʋn à dìə̀ lɩ̀à». 62 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ ndə lìù tə, ʋ nə wulə ʋ vàrɩ̀ də nɩan varʋ, yá ʋ ga pìí ʋ palɩ ʋ kwa. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, kʋ tíú jə pubʋŋɩ bələ. Ʋ mʋ̀ lìù təntə yiri ba wànɩ́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə tʋtʋnan tə ʋ tʋn».

10

Zwezi tʋn karbɩa sapwɩtwa də fugə də bələ tə

(Matiə 10.7-16)

1 Kʋ kwa nə, *Yuu-Tiu kúrí bara duən sapwɩtwa* də fugə də bələ, ʋ tʋn bələ bələ ʋ yáá. Ʋ tʋn ba tɩan tə mɛ wa də bwálá tə mɛ, ʋ tətə yà nə mɛ, sə ʋ va lá. 2 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kárá tə wiən tə bɩga zənzən, yá wocərə ba dáá, sə ba kə tə dìə̀ wa. Á lorə kárá tə tíú, sə ʋ tʋn wocərə ʋ súrí lá, sə ba kə ʋ wiən tə dìə̀ wa. 3 À tʋŋa aba cwəŋə yuu, ndə pabii nə buyurən tətəŋi wa. 4 Á dànà ká tì səbiu, nə à yə̀ə́ lɔ̀ɔ̀ nə à yə̀ə́ natʋra! Á dànà ká zɩgɩ cwəŋə yuu, á jʋn lìù. 5 Á nə zʋa sàń wa, sə á dí yáá á swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yɩɩ bɩcan sìə́ tə wá yà də aba›. 6 Də lìù nə wulə sàń təntə wa, ʋ nə pɩ̀à, sə Yɩɩ pa bɩcan sìə́, á bɩcan sìə́ sʋgʋ tə wá yà də kʋ tíú. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, sə á kwɩ̀n á bɩcan sìə́ sʋgʋ tə. 7 Sàń tə tɩ̀án nə sɛ̀e aba, á yana kʋ sàń tə wa, á də́, á ga nyʋ kʋ tə, ba nə pɩn aba lá, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nə mɛ, sə ʋ də́ ʋ ŋwɩ́rán tə yɩrɩ. Á dànà ká twá dii wa á va! 8 Á nə zʋa tɩʋ wa, ba ga sɛ̀e aba, sə á də́ kʋ tə, ba nə pɩn aba. 9 Á zwɩ̀á kʋ tɩʋ tə tɩ̀án yayɩŋa yayɩran, á ga swɩ̀n ba con də, máŋá bwələ, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə lɩ̀à mama yuu wa. 10 Yá máŋá tə, á nə zʋa tɩʋ wa, ba ga wà aba sɛ̀e, á naŋa coŋi yuu, á ga swɩ̀n: 11 ‹Nə pi† purən tə nə marʋ nə nɛɛ nə, á tɩʋ tə wa, nə kəni á yuu wa. Yá á nə mɛ, sə á lwarɩ zəni də, máŋá boli, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə á yuu wa›. 12 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Sodɔmə tɩʋ càn tə bá yí kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə».

Tɩan tə, tə lɩ̀à tə nə vɩga Zwezi

(Matiə 11.20-24)

13 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yomɩlan tə tə nə fwa á pwərə wa, yiri yà nə fwa Tirə də Sidon tɩan tə wa, tə tɩan təntə lɩ̀à yà wá zʋ pucʋnɩ ganan, ba ga pɩ̀rɩ̀ ba yɩra də tʋ̀nʋ̀. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Korazɩn tɩ̀án yuu wa! Kʋ mʋ̀ nə pɩn, càn wá tʋ á mʋ̀ Bɛtəsayɩda tɩ̀án yuu wa! 14 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, bʋ̀rà bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Tirə lɩ̀à də Sidon tɩ̀án càn tə ba yí á mʋ̀ tɩ̀án bələ təntə lɩ̀à. 15 Sə á mʋ̀ Kapɛrənayimə tɩ̀án, á bʋŋa də, á yuu wá dwen yɩɩ nə, naaa? Abada! Á wá cú á yí tɩga bwálɩ́».

16 Ʋ kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə cʋgʋ á sʋgʋ, kʋ tíú cʋgʋ à sʋgʋ. Lìù tə, ʋ nə vɩga aba, kʋ tíú vɩga à də. Yá lìù tə, ʋ nə vɩga nə, kʋ tíú vɩga lìù tə, ʋ nə tʋn nə».

Zwezi karbɩa sapwɩtwa də fugə də bələ tə ka pìí ka bà tə yoo

17 Ba karbɩa sapwɩtwa‡ də fugə də bələ tə, Zwezi nə tʋn tə, pìí ba bà də ba súə́ də pupwən, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, ba *zinə də tətə sɛ̀e nə nii, də nə nə twá n yɩrɩ tə nə, nə ma pɩn tə nii». 18 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À nɩ *Sɩtana ʋ tʋa tɩa, ndə dwà pɩpɩlʋ nə. 19 Á cʋga: À pɩn aba nii, sə á va dɩŋa də nɩŋa yun wa, sə á ga tɩtaga dʋŋʋ tə də ba dɩ̀àn tə mama. Yá won tə̀lə́, kʋ nə wá fwa aba yoo. 20 Á yana pupwən wa, á yɩra nə pʋ́pʋ́nɩ́§ sagɩ tə wa Yɩɩ *sàń nə yɩrɩ. Á nə dànà ká pa, á pwìí poli, zinə nə sɛ̀e á nii yɩrɩ».

Zwezi pupwən tə yoo

(Matiə 11.25-27; 13.16-17)

21 Kʋ máŋá təntə wa, Yɩɩ-*Siŋu tə pɩn Zwezi sú də pupwən, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna tə, n nə tɩ lanworu də tɩa. À kəni n lɛ̀eɛ̀e. N bɩrɩ yìə̀n tətə lɩ̀à tə nə, ba nə mun ba tɩ̀àn. Yá n ga sə̀gə̀ tə ba tə nə bʋŋa də, ba yɩ wʋbʋŋa də yənu tɩ̀án yáá nə. À nyɩna, n mʋ̀ cɩ́gá nə swə, sə nətʋ tə tʋn.

22 À nyɩna Yɩɩ ken wiən tə mama à jɩɩn wa. Lìù mama yə̀rì Yɩɩ-Biu tə, də kʋ nə tà à nyɩna Yɩɩ tə. Lìù də mama ma yə̀rì à nyɩna Yɩɩ tə, də kʋ nə tà Yɩɩ-Biu tə, də lìù tə, Yɩɩ-Biu tə nə swə, sə ʋ súrí ʋ yɩ́á ʋ bɩrɩ wá».

23 Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ vəvəri ʋ yáá, ʋ kə ʋ karbɩa tə con, ʋ ma ga swɩ̀n ba cɩcɩ con nə, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ dàń yɩ pupwən lɩ̀à, kʋ tə á nə na yɩrɩ. 24 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà, ba nə dáá, də pɛ̀egá sóní, sə ba na kʋ tə, á nə na, yá ba ga wà kʋ nɩ. Ba sóní, sə ba nì kʋ tə, á nə nə̀ń. Yá ba ga wà kʋ nì».

Samari tíú don, ʋ nə yɩ bɩcabwanʋ tíú

(Matiə 7.12; Romə tɩ̀án 13.8-10)

25 Yɩɩ nii *yənu tíú don dàń ma zàn, ʋ bwe Zwezi yoo don, sə ʋ ma ja ʋ də̀ń nə, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 26 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ swɩ̀n ʋ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə? N nə̀ń kʋ nətə, də n nə kàrɩ̀ kʋ?» 27 Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «N mɛ, sə n sóní *Yuu-Tiu, ʋ nə yɩ n Yɩɩ, də n waa mama. N sóní kʋ tə nə ziən, kʋ pa Yɩɩ nə. N bʋ́n Yɩɩ yoo máŋá mama. N kə n kajaŋa tə mama n pɩn Yɩɩ nə. Yá n tə mɛ, sə n sóní n yɩra lìù ndə n nə swə n tətə nətʋ». 28 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N le zəni! N nə fwa nətʋ, n wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con». 29 Yá Yɩɩ nii yənu tíú tə yà tə pɩ̀à, sə ʋ pa cɩ́gá ʋ tɩ̀àn nə. Ʋ dàń ma bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «Wàà nə yɩ à yɩra lìù?»

30 Zwezi ma le də zwansɩsara, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don nan *Zwerizalɛmə, ʋ cwí Zweriko. Máŋá tə wa, ʋ nə wulə cwəŋə tə wa, ʋ vəli, də nə̀ń, ŋwɩ̀nà, ba nə gwɩ lɩ̀à nə, ba fan, ba tʋ ʋ yuu wa, ba vɩra wá, ba lɩ ʋ ganan, ba mà wá, ba ga kɛ̀eń ba yá wá, ʋ bɛlʋ ʋ tə́gə́. 31 Kʋ zàn kʋ tʋ kʋ mɛ, də *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwanʋ don də twá cwəŋə təntə ʋ cwí Zweriko. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ bɛɛ tə, ʋ lwə ʋ twá cwəŋə tə vàn nə ʋ lɛ ʋ vìí. 32 *Levitə dwíí tə wa lìù don də kʋ́ʋ̀ twí, ʋ bà ʋ yí kʋ bwálɩ́ tə. Ʋ nə nɩ bɛɛ tə ʋ zwɛ̀e, ʋ lwə ʋ twá cwəŋə tə vàn don, ʋ kɛ̀eń ʋ vìí. 33 Yá Samari tə wa lìù don, ʋ də nə vələ ʋ cwəŋə, də twá bwálɩ́ təntə ʋ lɛ. Ʋ də ma va ʋ yí bɛɛ tə, ba nə mà tə yɩra. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ wá ʋ yinəgə jɩn wá zənzən. 34 Ʋ kwɛn ʋ fàrʋ́ ʋ yí lá, ʋ lwá divɛn də nʋga ʋ nʋran tə yuu wa. Ʋ vwa tə də gantwan. Kʋ kwa nə, ʋ tì wá, ʋ kə ʋ tətə wodɩʋ yuu wa. Ʋ ja vu, ʋ tún vərə yipaa bwálɩ́ nə. Ʋ ywàń ʋ yuu nə. 35 Kʋ tɩpʋrʋ nə, ʋ lɩ cɩnɩa səbikʋlan* bələ, ʋ pa yipaa bwálɩ́ tə tíú nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Ywàń, bɛɛ wà tə yuu nə. À nə pìí à bà máŋá tə wa, à wá ŋwɩ́n mʋ́ kʋ tə, n nə cʋ̀gʋ̀ ʋ yɩra à kwa nə›.»

36 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ waa con, sə ba batwa tə wa lá, wàà nə ya bɛɛ tə, ʋ nə tʋa ŋʋ̀nà tə tətəŋi wa, yɩra lìù?» 37 Yɩɩ nii yənu tíú tə ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə dəri bɛɛ tə yinəgə zənzən». Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: «Mə n də vəli n tʋn nətʋ!»

Zwezi vəli Marətə də Mari bwálɩ́ nə

(Zwan 11.1-5; 12.1-7; Matiə 6.33)

38 Máŋá tə, Zwezi də ʋ karbɩa tə nə pìí ba zʋ cwəŋə, ba vəli ʋ zʋ tɩʋ don wa. Kan, ʋ yɩrɩ nə Marətə ma ja ba zəni ʋ sàń nə. 39 Kan tə yà ja nyánʋ́, ba ma boŋə Mari. Mari mʋ̀ yà jə̀ə́ Zwezi nɛɛ nə, ʋ cʋga kʋ tə, ʋ nə kàrɩ̀ ba. 40 Yá Marətə mʋ̀ yà wulə ʋ tʋŋa zənzən. Ʋ ma nan, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ ba mʋ́ yoo fwa də, à nyánʋ́ tə nə yá à cɩcɩ ʋ pa à tʋŋa tʋtʋnan tə mama? Swɩ̀n ʋ con, sə ʋ zàn ʋ san nə». 41 Yuu-Tiu ma le wá, ʋ wʋ́: «Marətə, Marətə, twara ja mʋ́, n ga wʋwalɩ n tɩ̀àn. N wulə yɩɩ nə, n kəkəri wiən nə dáá yɩra. 42 Yá won nədʋ nə jə də̀ń. Mari mʋ̀ kúrí kʋ tə, kʋ nə ziən, kʋ nə wàrɩ̀ kʋ joŋə ʋ con».

11

Zwezi bɩrɩ yɩjʋnɩ ʋ karbɩa tə nə

(Matiə 6.9-13; 7.7-11; Likə 18.1-8; Zwakə 1.5-7; 1 Zwan 5.14-15)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi jʋn Yɩɩ bwálɩ́ don nə. Máŋá tə wa, ʋ nə jʋn ʋ zwɛ̀e, ʋ karbiu tə don bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, bɩrɩ nəba nə nə wá jʋn Yɩɩ nətʋ, ndə *Zwan* nə bɩrɩ kʋ ʋ karbɩa tə nə nətʋ». 2 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Máŋá tə nə, á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, sə á swɩ̀n ndə:

‹Nə Nyɩna Yɩɩ! N yɩrɩ mɛ də dun! Bàá, n də́ n pàrɩ̀ tə tɩa yuu wa. 3 Pa nəba nə nii wodiu tə, kʋ nə mɛ nəba, dɩɩn mama. 4 Kwɛn nə cʋna n lɩ nə mʋ̀ də n mʋ̀ pwərə wa, ndə nə də nə kwɛn lwanɩ tə, lɩ̀à nə tʋn nə yɩra, nə lɩ nə mʋ̀ də ba pwərə wa. N dàn ká pa yoo yí nəba, kʋ nə wá yigu nəba, kʋ kə yokʋkwɩʋn wa›.»

5-6 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Də á wa lìù nə ja ʋ dabɛɛ, ʋ ma zàn ʋ va ʋ con tɩtɩn kwɩʋn nə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ don nan cwəŋə ʋ bà, ʋ dɩ̀ à yuu, à ga ba won ja à pɩn wá. Kʋ mʋ̀ nə yɩrɩ nə, à dabɛɛ, jɩŋa nə dipɛn batwa!› 7 Də ʋ də nə zɩgɩ ʋ dìə̀ tə wa, ʋ le, ʋ wʋ́: ‹Yá nə sənbwen! Mimii taŋʋ kʋ zwɛ̀e, à də à bɩa tə́gə́ nə zwɛ̀e. À kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à zaŋa à pɩn mʋ́ dipɛn.› 8 Kʋ nətʋ tə! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, ʋ wá zàn ʋ pa tə wá. Kʋ nə tà ʋ nə yɩ ʋ dabɛɛ tə cɩcɩ yɩrɩ. Kʋ yɩ ʋ nə ba vìí, ʋ tə nə wá zɩŋɩ lá, ʋ mà mimii tə nə yɩrɩ. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ ʋ wá zàn, ʋ pa wá kʋ tə mama, ʋ nə pɩ̀à. 9 À mʋ̀ ga nə swɩ̀n á con, à wʋ́: Á lorə, yá ba wá pa aba! Á pɩ̀à, á ga wá na! Á mà mimii nə, yá ba wá súrí ba pa á zʋ. 10 Lìù mama nə lòrì, ba wá pa wá. Lìù mama nə pɩ̀à, ʋ wá na. Yá ba ga ba wá súrí ba pa lìù tə nə, ʋ nə mà mimii nə. 11 Də á wa lìù nə ya nyɩna, ʋ nə wà sɛ̀e, ʋ pa dən ʋ bìú tə nə, də ʋ bìú nə lòrì wá fəli, naaa? 12 Nə à yə̀ə́, ʋ wá pa wá nə̀n, də ʋ nə lòrì wá cacalɩ? 13 Á mʋ̀ ləzwənwʋlʋnyɩna-ba, á nə yə̀ə́ ka pa wozəŋə á bɩa nə. Kʋ dàń wá yà nətə, kʋ pa á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də á nə lòrì wá won. Ʋ mʋ̀ dàń wá pa aba ʋ *Siŋu tə».

Zwezi le ʋ dʋŋa tə

(Matiə 9.32-34; 12.22-30; Marəkə 3.22-27)

14 Dɩɩn don nə, Zwezi wulə ʋ lɩ *zini bɛɛ don yuu wa, kʋ nə pɩn bɛɛ tə nii ba swɩ̀n. Máŋá tə, zinə tə nə nan, bəru tə zàn, ʋ wulə ʋ swɩ̀n. Kʋ dàń gwárɩ́ lalʋʋ tə zənzən. 15 Ba wa lɩ̀à swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ ya Beləzebilə, zinə tə mama pɩ̀ʋ́ tə, nə pɩn wá dɩ̀àn, ʋ ma lɩ zinə lɩ̀à yuu wa».

16 Ba duən yà pɩ̀à ba ja ʋ də̀ń nə. Ba ma wʋ́, ʋ fwa yomɩlʋ ʋ bɩrɩ ba, sə ba ma yəni də, ʋ dɩ̀àn tə naŋa Yɩɩ. 17 Zwezi yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə, ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Payuu lɩ̀à nə zɩgɩ duən nə, kʋ payuu tə wá cʋ̀gʋ̀, kʋ dii wá tʋ duən yuu nə. 18 Də *Sɩtana nə pwɛ̀e ʋ zɩga ʋ tətə nə, ʋ payuu tə bá wànɩ́ kʋ yà lá. Á wʋ́ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn, à ma lɩ zinə tə. 19 Kʋ nə yɩ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn tə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá zinə à lɩ lɩ̀à yuu wa. Sə á bɩa tə də yɩ wàà dɩ̀àn nə, ba ma lɩ zinə tə? Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bɩa tə tətə nə wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. 20 Cɩ́gá, kʋ yɩ də Yɩɩ dɩ̀àn nə, à ma lɩ zini tə, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à yuu wa á tətəŋi wa.

21 Ladɩa nə cɩ̀ ʋ sàń nə də ʋ kwatara wiən, ʋ jɩjə wiən tə́gə́ tə bwálɩ́ nə, fən ga tə̀lə́. 22 Kʋ wàá kʋ yí də lìù don, ʋ də nə kʋ́ʋ̀ yɩ ladɩa, ʋ doni twi. Kʋ tíú wá ja dìə̀ tə tíú də dɩ̀àn, ʋ jon ʋ kwatara wiən tə, ʋ yà nə jə tə dɩ̀àn. Yá ʋ dàń wá wànɩ́ ʋ pɛ̀e ʋ wiən tə ʋ tàrɩ̀. 23 Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ à kwa, zɩga à nə. Yá lìù tə, ʋ nə ba nə saŋa, ʋ keni duən nə, kʋ tíú yɩ ʋ làgà».

Zini nə vìí, kʋ ga pìí kʋ bà yoo

(Matiə 12.43-45)

24 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, *zini nə nan kʋ yá lìù, kʋ yàá jijiri kasɔɔ lanworu wa, kʋ ma pɩ̀à bwálɩ́, sə kʋ kə kʋ yuu lá. Kʋ nə wà yizwɩa bwálɩ́ nɩ, kʋ yàá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹À wá pìí, à va à dìə̀ tə wa, à nə nan, à yá.› 25 Kʋ pìí kʋ bɩ̀àn, də dìə̀ tə zwarɩ, kʋ kwɛn zəni zəni kʋ tún lá. 26 Kʋ dàń wá va, kʋ ja zinə barpɛ duən, tə waa nə lɩŋa tə doni kʋ, kʋ súrí kʋ tɩ̀àn nə, kʋ ja bà kʋ tíú tə nə. Tə dàń wá zʋ tə jə̀ə́, yá ʋ mʋ̀ lìù təntə dí yáá wá kʋkwanɩ ʋ sɩ́ʋ́n».

Cɩ́gá pupwən yoo

27 Zwezi swɩ̀n nətʋ, ʋ va ʋ zwɛ̀e, máŋá tə wa, kan don swɩ̀n ʋ con lɩ̀à tə tətəŋi wa, ʋ wʋ́: «Pupwən wulə kan tə nə, ʋ nə lʋrɩ mʋ́, n nə ŋwà ʋ yɩlɩ!» 28 Yá Zwezi dàń le, ʋ wʋ́: «Pupwən wa ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga sɛ̀e kʋ nii!»

Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ yoo

(Matiə 12.38-42; 16.1-4)

29 Lalʋʋ tə nə púə́ Zwezi yuu nə, máŋá tə wa, ʋ zàn ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à ba tə á nə yɩ lakʋkwɩnan, á lòrì Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Yá á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà mɩmɩnʋ tə, Yɩɩ nə twá də ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋnasə ʋ bɩrɩ. 30 Kʋ tə Zwʋnasə nə fwa, kʋ yɩ mɩmɩnʋ kʋ pa lɩ̀à nə, ba nə wulə Ninivə† tə wa. Mə nətʋ nə *Ləzwənə-Biu‡ tə də wá yà mɩmɩnʋ, ʋ pa zə̀n lɩ̀à tə nə. 31 Bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Etiyopi pakan tə wá zàn ʋ zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ʋ wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ʋ mʋ̀ nə nan bwálɩ́ kʋ nə ŋʋ́ná ʋ bà, sə ʋ cʋgʋ pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn yənu sʋ̀ràn tə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Salʋmʋn! 32 Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Ninivə tɩ̀án wá zàn ba zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ba wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ba mʋ̀ nə sɛ̀e ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, Zwʋnasə nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə ba con nə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Zwʋnasə!»

Ləzwənə yɩ́á nə yɩ ʋ cànʋ́

(Matiə 5.15; 6.22-23; Likə 8.16-18)

33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ləzwənə bá sɛ̀e ʋ sʋrʋ cànʋ́ ʋ tì ʋ sə̀gə̀, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń. Də kʋ nə tà, sə ʋ tì ʋ tún canzɩlʋ yuu, sə ba tə, ba nə zwɩ, sə ba na poni. 34 Ləzwənə yɩ́á tə ya ndə n yɩra tə cànʋ́ nə. Də n yɩ́á tə nə zurə, n yɩra tə mama yàá pɩ̀rɩ̀ də poni. Yá də n yɩ́á tə nə ba ziən, n yɩra tə mama ya yikunu wa. 35 N dàń nə zùrì n yɩra, sə poni tə nə wulə n yɩra tə dàn ká jì yikunu. 36 Də n yɩra tə mama nə wulə poni wa, n bwálɩ́ ga wà gɛ, kʋ nə wulə yikunu wa kʋ mama pɩan wá yà poni wa, ndə cànʋ́ nə pɩ̀rɩ̀ mʋ́ də kʋ poni mɛ pɩan».

Zwezi swɩ̀n ʋ zɩgɩ Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə nə

(Matiə 23.1-36; Marəkə 7.1-16)

37 Zwezi nə swɩ̀n ʋ zwɛ̀e, máŋá tə nə, *Farɩzɩan don bon wá, sə ʋ də́ ʋ bwálɩ́ nə. Zwezi ma zʋ ʋ jə̀ə́, sə ʋ də́. 38 Kʋ gwárɩ́ Farɩzɩan tə də, ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ də́ ʋ ga wà ʋ jɩ̀àn§ sɩ̀n. 39 *Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, á nə ya nətʋ á mʋ̀ Farɩzɩan-ba tə. Á yàá sɩn wùrú zʋŋa tə də zʋŋa tə kwa, yá á waa con súə́ də ŋwɩ̀ràn pubʋŋɩ də wʋlʋŋʋ. 40 Á mʋ̀ ləyigi-ba! Yɩɩ tə, ʋ nə fwa kwa tə, ʋ mʋ̀ nə fwa waa tə də. 41 Á pɩan zʋra nə mʋ̀, kʋ tə nə wulə á wùrú zʋŋɩ wa də á zʋŋɩ wa. Kʋ máŋá təntə wa, á bɩcanɩ yɩ nəpon Yɩɩ yáá con.

42 Càn wulə də aba, á mʋ̀ Farɩzɩan-ba! Á pɩn wiən tə, á nə nɩ fugə nii nyiən, də davʋran yiri tətə mama fugə nii nyiən. Yá á ga ba cɩ́gá də sonu nə keni ndə Yɩɩ nə pɩ̀à nətʋ. Kʋ ga ya mə kʋ mʋ̀ nə á mɛ, sə á fwa, á yà wà mɛ, sə á dʋgʋ kʋ kwa.

43 Càn wulə də aba Farɩzɩan-ba! Á swə, sə á jə̀ń yáá gwələ yuu *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, á ga swə, sə ba jʋn aba, ba zìlí ba jə́rə́ bwálá wa. 44 Càn wulə də aba! Á ya ndə ləbərə nə, ba nə ba na, ba nə yə̀rì ba ga vəli tə yuu».

45 Yɩɩ nii *yənu tíú tə don ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, n nə swɩ̀n nətʋ, kʋ ya nə də nə n twɩn!» 46 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Càn wulə á də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə yuu wa, á nə zɩŋa lɩ̀à də zɩla, tə nə wàrɩ̀ tə zɩŋa, yá á tətə ba tə yɩra janɩ də á jɩfʋa nədʋ tətə yɩrɩ. 47 Càn wulə də aba, á nə wulə á lwè ləbərə nəzəŋə, á pɩn Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə. Ba mʋ̀ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà təntə yɩ á nɩbara ba nə gʋa! 48 Á twá nətʋ á ma bɩrɩ də, á də swə kʋ tə, á nɩbara-ba tə nə fwa tə, də pupwən. Ba gʋa Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, yá á də wulə á lwè ba ləbərə. 49 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma twá ʋ wʋbʋŋa tə nə, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wá tʋn Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà də Yɩɩ *tʋntʋna ba nə. Ba wá gʋ ba wa lɩ̀à duən, ba ga wá wʋwalɩ ba duən də.› 50 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ nə, ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə mɛ gʋrɩ tə də̀ń nə ba nə gʋa, də jɩjʋ mama. 51 Kʋ nə zɩgɩ Abɛlə gʋrɩ nə, kʋ ja va Zakari gʋrɩ tə nə, ba nə gʋa Yɩɩ dəyaa tə də *joŋi kurə tə pwərə wa. Cɩ́gá, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà tə mʋ̀ lagʋrɩ təntə mɛ yɩrɩ!

52 Càn wulə də aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə. Á lɩ borbiu tə, kʋ nə wàá kʋ pɩn cwəŋə aba, sə á ma súrí yənu mimii. Á tətə ba zwɩ, á ga kʋ cɩ̀gà lɩ̀à tə nə, ba nə pɩ̀à, sə ba zʋ».

53 Máŋá tə nə, Zwezi nə vìí kʋ bwálɩ́ tə nə, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə lɩŋa yɩn tə zàn Zwezi yuu wa. Ba dàń zàn, ba bwe wá bwiə mama yoyirə yirə yuu wa, 54 sə ba ma kə cɩ́gá, ba twá ʋ nii sʋ̀ràn nə, ba ma ja wá.

12

Ka cɩ̀ tɩ̀àn nə də gɩgara yoo

(Matiə 10.12, 26-27; 16.6-12)

1 Lɩ̀à tə twi, kʋ máŋá təntə wa, ba tʋ duən nə mʋ̀rʋ̀ də mʋran, ba ga ba vəli duən nɛɛ yun wa. Zwezi ma dí yáá, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə də *Farɩzɩan-ba níə́ bələ tə nə, kʋ nə yɩ ndə sabwarɩ nə, kʋ nə yàá ŋʋ̀nɩ̀.

2 Kʋ tə mama, kʋ nə sə̀gə̀, wá nan poni nə. Yá kʋ tə mama, kʋ nə yɩ dìə̀ yoo, wá nan kàrá. 3 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tə mɛ, á nə wá swɩ̀n yikunu wa, wá zəzəgi yɩcaʋ wa. Yá kʋ tə á nə wá sʋsʋnɩ lìù zɩɩn nə dìə̀ wa, kʋ nə sùń, wá cə̀rí dəyun wa».

Lìù tə nə mɛ, sə á dəri ʋ fən

(Matiə 10.28-31)

4 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ̀: «À swɩ̀n kʋ á con, à dabara-ba: Á dànà ká dəri lɩ̀à tə, ba nə gwɩ yɩra, yá ba ga wàrɩ̀ won don kʋ kwa nə, ba fwa ba súrí lá. 5 À wá bɩrɩ aba lìù tə, á nə mɛ, sə á dəri. Á dərə lìù* tə, ʋ nə wàá aba, ʋ dɩlɩ mən dìə̀ wa, də ʋ nə gwa aba kwa nə. Cɩ́gá, à swɩ̀n kʋ á con, mə ʋ mʋ̀ nə á mɛ, sə á dəri!

6 Ba ba zənbii bonu yoli səbilurən bələ, naaa? Yá Yɩɩ ga ba ka nədʋ nə swɛ̀eé. 7 Yá Yɩɩ gàlɩ̀ á yukʋran tə mama á yuu wa. Á dànà ká pa fən ja aba. Á kʋkwa zənbii tə nə dáá!»

Ka twá Zwezi nə yoo

(Matiə 12.32; 10.19-20; 10.32-33)

8 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Də lìù nə swɩ̀n lɩ̀à yáá con nə, də ʋ yə̀ə́ à mʋ̀ Zwezi, *Ləzwənə-Biu† tə də wá bɩrɩ Yɩɩ *malɩkɛ tə yáá con də, ʋ yɩ ʋ mʋ̀ cɩ́gá nə tɩ wá. 9 Yá lìù tə, ʋ nə wá bɩrɩ də, ʋ yə̀rì nə, lɩ̀à yáá con, Ləzwənə-Biu tə də wá bɩrɩ Yɩɩ malɩkɛ tə yáá con, də ʋ yə̀rì wá.

10 Lìù tə mɛ, ʋ nə wá swɩ̀n sʋgʋ, ʋ zɩgɩ Ləzwənə-Biu tə nə kʋ tíú wàá ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ. Yá lìù tə, ʋ nə wá twɩn Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ tíú wàrɩ̀ ʋ cʋna kwɩʋn ʋ nɩ, abada.

11 Ba wá ja aba ba va *Zwifə-ba *jə́rə́ dii wa, nə à yə̀ə́ tɩʋ tɩ̀án yáá con nə, sə ba bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Kʋ máŋá tə wa, á dànà ká pa kʋ tə, á nə wá fwa, sə á ma jon á tɩ̀àn, nə à yə̀ə́ kʋ tə, á nə wá swɩ̀n, yoo ja aba. 12 Yɩɩ-Siŋu tə wá kàrɩ̀ aba, kʋ máŋá təntə wa, kʋ tə á nə mɛ, sə á swɩ̀n».

Jɩjə ləyəru tíú zwansɩsara

(Matiə 16.26; Likə 16.19-26)

13 Lalʋʋ tə wa, lìù don wulə ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, swɩ̀n à nubiu con, sə ʋ tàrà də nə, wiən tə nə nyɩna nə yá də nəba». 14 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, wàà nə tún nə, sə à bʋ̀rɩ̀ á wiən bʋ̀rà, nə à yə̀ə́, sə à tàrà á wiən?» 15 Ʋ ma pìí ʋ swɩ̀n ba mɛ con nə, ʋ wʋ́: «Á zurə á yɩra, á cɩa á tɩ̀àn nə zəni də lɩ̀à duən wiən ka ja yimən tə pa aba. Ləzwənə mɩɩ cɩ́gá tà kʋ wulə ʋ wojan wa, də ʋ nə swə ʋ yá jɩjə tíú nəfarʋ də».

16 Ʋ dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə ba con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don kárɩ́ wodirən bɩga zəni. 17 Ʋ dàń ma dʋ̀ ʋ ga swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹À wá fwa nətə? À ba bwálɩ́ jə, à keni à wodirən tə mɛ lá›. 18 Ʋ ma ga ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, kʋ tə à nə wá fwa: À wá mà à təkələ tə, à pìí à lwà nəfaran, à pɛ̀e à mɩbɩa tə mama, də à wiən tə duən à kə tə wa. 19 Kʋ kwa nə, à dàń wá swɩ̀n à tɩ̀àn con, à wʋ́: Bìú, n jə wiən zənzən, n də́ kʋ nə ja vələ bɩna də bɩna, n dàń wá piən, n sìí n nyʋ, n də́ cànà!› 20 Yá Yɩɩ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Bɛɛ ləyəru! Tɩtɩn kʋ tə tətə nə, n mɩɩ wá zwɛ̀e! Yá wiən tə mama nə kwɛn n tún n tɩ̀àn nə wá jì lìù don nyiən!› »

21 Zwezi ma súrí lá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ wá yà nətʋ kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə pɛ̀e wiən tə, tə kwənə nə dáá, ʋ pɩn ʋ tɩ̀àn nə, yá ʋ ga ba won ja Yɩɩ yáá con nə».

Kəni á waa Yɩɩ nə

(Matiə 6.22-34; 1 Timote 4.6-8; Ebərə-ba 13.5)

22 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, won tə nə pɩn à swɩ̀n á con nə, à wʋ́: Á dànà ká pa á mɩɩ twara ja aba, də kʋ tə, á nə wá də́, nə à yə̀ə́ də kʋ tə, á nə wá zʋ á yɩra nə. 23 Á mɩɩ tə jə funə, kʋ doni wodiu. Yá á yɩra tə də jə funə, kʋ doni gànʋ̀. 24 Á ywàŋá batɩɛnkanan‡. Tə ba dwì, tə ma ba ce, tə ba pɛ̀e tə kəni təkələ wa. Yá Yɩɩ ga pɩn tə tə nii wodiu! Á kʋkwa zənbii tə mama zənzən! 25 Á wa twara tə, ʋ nə jə, wàá ʋ mɩɩ tə kʋ təni mancɩn tətə? 26 Də á nə wàrɩ̀ kʋ tə nə mun tətə á fwa, bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn yoo don twara jə aba? 27 Á ywàŋá á jə́n kárɩ́ gapunə nə naŋa nətʋ, tə ba tʋŋa tə ma ba gànʋ̀ də swɩ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn tətə də ʋ jɩjə tə mama, ʋ wà gànʋ̀ zwɩ, kʋ nə ziən kʋ doni gapunə təntə nədʋ də. 28 Yá Yɩɩ dàń nə ywàŋá tə mʋ̀ kárɩ́ wa garan tətə yuu, tə nə yɩ tʋtʋ, də á mʋ̀, á nə jə funə zənzən á doni tə, ʋ wá ywàń á yuu nətə? Tə mʋ̀ garan wulə kárɩ́ wa zə̀n tə nə, wá kʋ̀, ba dɩ mən nə jwɩan nə, Yɩɩ dàń wá zʋ aba də ganan nətə! Á wà á waa ken à nə wuuu! 29 Á dànà ká gʋ á tɩ̀àn á pɩ̀à máŋá mama kʋ tə, á nə wá də́, də kʋ tə, á nə wá nyʋ. 30 Kʋ ya lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ ba, ba nə yə̀rì Yɩɩ tə, nə gwɩ ba tɩ̀àn ba pɩ̀à tə mʋ̀ təntə máŋá mama. Yá á mʋ̀ á ja nyɩna Yɩɩ, ʋ nə yə̀ə́ kʋ tə nə mɛ aba. 31 Á təntən á kə á yáá lá, á pɩ̀à Yɩɩ pàrɩ̀ tə, yá kʋ kwa nə, Yɩɩ wá pa aba tə tə mama, tə nə mùrì aba».

Yɩɩ sàń jɩjə wiən

(Matiə 6.19-21)

32 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́, pulibiə, kʋ nə ywán də á nyɩna tə yɩrɩ, sə ʋ pa á twá á də́ ʋ pàrɩ̀ tə. 33 Á yəgə á wiən, á ga pa tə səbiu tə, á nə nɩ, zʋra nə! Á tíə́ səbɩa lwaran tə, tə nə ba cʋ̀gà. Á pɩ̀à Yɩɩ *sàń wozəŋə tə mʋ̀ wiən tə, tə nə wàrɩ̀ tə jén, abada. Tə wiən təntə ŋʋ̀nà nə wàrɩ̀ tə ba yí, zʋnzʋran də ga wàrɩ̀ tə cʋ̀gà. 34 Bwálɩ́ tə nə, á wiən tə, tə kwənə nə dáá, nə wulə lá, mə lá nə á waa tə də wulə».

Tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə ba dwɛ̀e

(Matiə 24.36-44; 25.1-30; Marəkə 13.33-37)

35 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á vwiə á tàŋá də voru, sə á sʋrʋ á canan, á ja! 36 Á yana ndə lɩ̀à tə nə, ba nə dànɩ̀ ba yuu tíú, ʋ naŋa fúrú vwiu cànà ʋ pìí ʋ bɩ̀àn, ʋ nə mà, sə ba súrú ba pa, ʋ zʋ. 37 Pupwən wá yà də tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə yuu tíú nə wá bà, ʋ na də, ba nəŋə! Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ʋ wá vwa ʋ tàŋá ʋ pa, ba jə̀ń wodiu yuu wa. Yá ʋ ga twá ba ladʋa ladʋa nii nə, ʋ pa ba, ba də́. 38 Ʋ nə twi tɩtɩn kwɩʋn nə, nə à yə̀ə́ tɩbɩnakʋnʋ wa, yá ʋ ga na də, ba nəŋə, ba wá yà pupwən wa! 39 À wá tì, à ma man kʋ tə: Də dìə̀ tíú yà nə yə̀ə́ máŋá tə, ŋwɩ̀àn yàá nə wá bà, ʋ yàá bá yá wá, ʋ pa ʋ zʋ dìə̀ tə wa. 40 Á kənə á sírí, á də nyiən nə. *Ləzwənə-Biu§ tə wá bà, máŋá tə nə, á nə ba bʋŋa».

Tʋtʋnzəŋu də tʋtʋnkʋkwɩʋn yoo

(Matiə 24.45-51)

41 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, zwansɩsara tə yɩ nə cɩcɩ nyiən mʋ̀ naaa, kʋ yɩ lɩ̀à mama nyiən?» 42 Yuu-Tiu ma le, ʋ wʋ́: «Wàà dàń nə yɩ kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ yuu tíú təntə, ʋ nə jə pùə́ nədʋ, ʋ ga jə wʋbʋŋa. Ʋ nə wá yà tʋ̀tʋ̀nà tə duən tə yuu wa, sə ʋ pa ba wodiu, máŋá tə nə, kʋ nə mɛ. 43 Kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə wá yà pupwən wa, də yuu tíú tə ka pìí ka bà dìə̀ wa nə, ʋ nə yí wá də ʋ wulə kʋ tʋtʋŋɩ tə wa. 44 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, cɩ́gá mama: Yuu tíú tə wá pa wá, ʋ wiən tə mama yuu ywàŋʋ́. 45 Yá də kʋ mʋ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə, nə swɩ̀n ʋ təntɩan con nə, ʋ wʋ́: ‹À yuu tíú tə dánɩ́, ʋ ba twi.› Ʋ dàń zàn ʋ tʋ ʋ tʋtʋnduən tə yuu wa, ʋ mà ba, ʋ ga zʋ diŋu də sanyʋra wa, sə ʋ bʋbʋnɩ. 46 Kʋ mʋ̀ tə wa nə, yuu tíú tə dàń wá bà dɩɩn don nə, ʋ dɩ̀ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə yuu wa, máŋá tə wa, ʋ nə ba wá dànɩ̀. Ʋ dàń wá kə kʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə càn wa zənzən, kʋ ja vəli ʋ tɩan. Ʋ ga wá pa ba kə ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ bwálɩ́ nədʋ.

47 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə yə̀ə́ kʋ tə, ʋ yuu tíú nə pɩ̀à, yá ʋ ga ba ʋ sírí keni, ʋ ga ba kʋ tə fwa ʋ yuu tíú nə pɩ̀à, ʋ wá na kafɩʋ yɩ́á zənzən. 48 Kʋ ga nə ya tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə yə̀rì kʋ tə, ʋ yuu tíú nə pɩ̀à nə tʋn, yìə̀n tə nə mɛ, sə ba mà wa tə yɩra ba wá mà kafɩʋ yɩ́á mancɩn. Lìù tə nə, ba nə pɩn zənzən, ba wá jon kʋ tíú con nə zənzən. Lìù tə con nə, ba nə tún zənzən, ba wá bwe kʋ tíú con nə, ba jon ba pàlɩ́ lá».

Zwezi yɩ pwɩa lìù

(Matiə 10.34-36)

49 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À yɩ à twi, sə à kə mən tɩa yuu wa. Yá à swə zənzən, sə tə manwarɩ tə sʋrʋ! 50 À mɛ, sə ba kə nə càn wa, ndə ba nə ləgə lìù nɩ́á wa. Yá à wulə pucʋnɩ zənzən wa, kʋ ja vələ máŋá tə, kʋ nii nə wá sú! 51 Á bʋŋa də à twi, sə à kə bɩcan sìə́ tɩa yuu wa, yá kʋ tà nətʋ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, kʋ yɩ pwɩa, à wá kə tɩa yuu wa. 52 Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, lɩ̀à nə yɩ bonu dìə̀ wa ba wá pwɛ̀e, batwa zɩgɩ bələ nə, bələ zɩgɩ batwa nə. 53 Nyɩna wá zɩgɩ bìú nə, bìú wá zɩgɩ nyɩna nə. Nuu wá zɩgɩ bʋ̀á nə, bʋ̀á də ga wá zɩgɩ nuu nə. Barɩ nuu wá zɩgɩ ʋ bikɩnɩ nə, bikɩnɩ də wá zɩgɩ ʋ barɩ nuu nə».

Ka lwarɩ máŋá tə tə də̀ń yoo

(Matiə 16.2-3)

54 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n lalʋʋ tə con nə, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, á nə nɩ bakwan, də kʋ zaŋa yɩɩ yizwɩa con, də á swɩ̀n, lala, á wʋ́: ‹Dwà* wá nà›. Yá mə kʋ mʋ̀ nə yàá tʋn. 55 Yá də á nə nɩ vʋʋ kʋ fuli, kʋ naŋa jɩzən vàn yuu, á yàá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Tɩa tə wá cɛn›. Yá mə kʋ mʋ̀ nə yàá tʋn. 56 Níə́ bələ tɩ̀án-ba! Á wàá lʋʋ yuu də lanworu mɩmɩnan tətə mʋ̀ də̀ń á lwarɩ. Kʋ dàń ya nətə, á ma wàrɩ̀ sɩ́ʋ́n máŋá tə mʋ̀ yáá á lwarɩ?»

N də n dʋŋʋ ka kə duən nə yoo

(Matiə 5.25-26)

57 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ba na á tɩ̀àn con nə, á tə mɛ, sə á tʋn nətʋ tə? 58 Á nəŋə kʋ nyɩnyɩga: Kə cɩ́gá, sə n də n jarɩ don kə duən nə, də á tə nə wulə cwəŋə wa. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, kʋ wàá kʋ pɩn, ʋ kəni mʋ́ lìù tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə jɩɩn wa. Sə kʋ dàn ká yà talɩkwa kʋ pa mʋ́, də ba nə wá kə mʋ́ bàń dìə̀ nəcɩrʋ jɩɩn wa, sə ba dɩlɩ mʋ́ bàń dìə̀ wa. 59 Kʋ ya cɩ́gá mama nə, à swɩ̀n n con: N bá nan ka bàń dìə̀ təntə wa, də n wà kʋ jɩŋɩ təntə talɩkwa tanya tə ŋwɩ́n».

13

Ka vəvəri kwa ka ma sá cʋna nə à yə̀ə́ ka tɩ

(Zwan 8.24)

1 Kʋ máŋá təntə wa, lɩ̀à duən twi, ba swɩ̀n Zwezi con Galile nagwanaa lɩ̀à tə yoo, *Pilatə nə pɩn ba gʋ. Máŋá tə wa, ba nə wulə ba gwɩ vàná ba ma fwa *jwəŋə, ba pɩn Yɩɩ nə, ba gʋa ba də. Ʋ guli ba jana də vàná tə jana duən wa. 2 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á bʋŋa də, ba mʋ̀ Galile tɩ̀án təntə, ba nə gʋa nə, yà lɩ̀à, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, ba dwən Galile tɩ̀án tə duən tə, kʋ yoo təntə nə yí ba tə yɩrɩ, naaa? 3 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, á nə wà vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna, á də mama wá tɩ ndə ba nə. 4 Silowe bə́rə́ naa tə ba nə lwə̀, ba ja dɩ̀ ban ban tə tʋa, kʋ mà lɩ̀à fugə nana kʋ gʋ. Á bʋŋa də, ba mʋ̀ nə cʋ̀gʋ̀, ba dwən *Zwerizalɛmə tɩ̀án tə duən tə, naaa? 5 À mʋ̀ nə swɩ̀n də aba, nətʋ dɩ̀án. Yá də á nə wà vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna, á mama wá tɩ ndə ba nə».

Tɩ̀ʋ́ kʋ nə ba bɩa zɩŋa tə zwansɩsara

(Matiə 21.18-19, 43; Romə tɩ̀án 2.3-6)

6 Kʋ kwa nə, Zwezi ma swɩ̀n zwansɩsara kʋ tə ba con nə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ yà jə kapɩrʋ, kʋ nə wulə ʋ kárá wa. Ʋ twi, sə ʋ kwa kapɩra, yá ʋ ga wà won mama nɩ. 7 Ʋ dàń ma swɩ̀n kárá tə vala tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, bɩna batwa nə à yàá bà, à pɩ̀à kapɩra kapɩrʋ tə yuu wa, à ga ba won mama na. Gwəŋə kʋ! Kʋ jon bwálɩ́ tə tʋtʋ›. 8 Yá kárá tə valʋ tə le wá, ʋ wʋ́: ‹Yuu tíú yá kʋ də̀də̀n kʋ tə, də à wá kʋ̀ kʋ də̀ń tə mama, à kɩkarɩ à kə bɩbana. 9 Nətʋ dɩɩn don, kʋ wá zɩn bɩa bɩnɩ don nə. Kʋ nə tà nətʋ, sə n dàń pa ba gwəŋə kʋ›.»

Zwezi kwɩ̀án kan don tàŋá nə kwá

(Matiə 12.9-13; Likə 14.1-6)

10 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə, Zwezi wulə ʋ kàrɩ̀ ba *jə́rə́ dìə̀ don wa. 11 Kayayɩŋʋ don də yà wulə lá nə. Kʋ nə jə bɩna fugə də nana, *zini yà jɩn wá kʋ gori, kʋ pa ʋ yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ kwànɩ́ mɩ́ámɩ́án. 12 Máŋá tə nə, Zwezi nə nɩ kan tə, ʋ bon wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N jon n tɩ̀àn n yayɩgʋ tə jɩɩn». 13 Ʋ tún ʋ jɩ̀àn ʋ yuu wa, yá lala ʋ kwɩ̀án, ʋ ga wulə ʋ bwɩ Yɩɩ nə. 14 Yá jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə lɩŋa zàn, də Zwezi nə zwɛ̀e kʋ mʋ̀ kan təntə yayɩgʋ tə sìə́ dɩɩn nə. Ʋ dàń ma swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «Dɩan bardʋ wulə á nə mɛ, sə á tʋn, á bɩ̀àn tə mʋ̀ dɩan təntə nə, á pa ba zwɛ̀e á yayɩran tə, á ga yá sìə́ dɩɩn tə!» *Yuu-Tiu ma le wá, ʋ wʋ́: 15 «Níə́ bələ tɩ̀án-ba! Sìə́ dɩɩn nə, á ba yàá kʋ̀rɩ̀ á naʋ, nə à yə̀ə́ á bɩ̀nà, á pa kʋ nyʋ nɩ́á. 16 Sə kʋ mʋ̀ kan wà tə, ʋ nə yɩ *Abərahamə nàʋ́ *Sɩtana nə vwə, bɩna fugə də nana, kʋ yà mɛ, sə à kʋ̀rɩ̀ wá ʋ ŋwanɩ tə wa, sìə́ dɩɩn nə».

17 Zwezi liu tə ken ʋ dʋŋa tə mama də cavɩra, yá lalʋʋ tə mɛ pùə́ poli Zwezi tʋtʋnzəŋə tə mɛ yuu wa, ʋ nə tʋŋa.

Wobiu nəmanbiə don yuu wa zwansɩsara

(Matiə 13.31-32; Marəkə 4.30-32)

18 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə də bɛ̀eɛ̀e nə nyɩn? Bɛ̀eɛ̀e nə à wàá kʋ à ma maŋa? 19 Kʋ yɩ ndə wobiu nəmanbiə nə. Bɛɛ don dàń tì kʋ, ʋ dù ʋ dəŋə vara wa. Kʋ ma pén kʋ fwa tɩ̀ʋ́, zənbii də ga bà, tə fwa tə pwalan kʋ nɛɛ wa».

Sabwarɩ yuu wa zwansɩsara

(Matiə 13.33)

20 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə à wàá Yɩɩ pàrɩ̀ tə, à ma maŋa? 21 Kʋ yɩ ndə sabwarɩ nə, kan don nə tì mun zʋŋa yiə batwa, ʋ kə kʋ wa. Tə mama dàń ga zàn tə fʋlɩ».

Mimii pɩpɩan yoo

(Matiə 7.13-14, 21-23; 8.1-12)

22 Zwezi twá tɩan də tɩbii wa, ʋ kàrɩ̀ ʋ ga vələ *Zwerizalɛmə. 23 Lìù don ma bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, lɩ̀à mancɩn nə wá jon ba tɩ̀àn, sə ba ja mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: 24 «Á kənə dɩ̀àn, sə á twá mimii pɩpɩan tə, á ma zʋ. À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə, lɩ̀à zənzən wá pɩ̀à, sə ba zʋ ba ga bá wànɩ́. 25 Máŋá tə nə, dìə̀ tíú nə wá zàn, ʋ swaga ʋ mimii, á wá ga kàrá wa. Á wá mà mimii nə, á ga swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yuu-Tiu, súrú n pa nə zʋ!› Ʋ wá le aba, ʋ wʋ́: ‹À yə̀rì bwálɩ́ tə, á nə nan!› 26 Á dàń wá swɩ̀n ʋ con, á wʋ́: ‹Nə dí, nə ga nyʋ də mʋ́. N kàrɩ̀ nə tɩʋ coŋi wa›. 27 Ʋ tə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n á con nə, ʋ wʋ́: ‹À yə̀rì bwálɩ́ tə, á nə nan. Á fàrá á nan kwa à bɩan nə, á mʋ̀ mama, á nə tʋn yokʋkwɩnan›. 28 Á vələ bwálɩ́ tə nə, á nə wá bubwi, á ga dɩŋa á jɩfwɩ á fɩfaga, máŋá tə, á nə wá na á nɩbara *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə mama Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Yá ba ga wá dɩlɩ á mʋ̀ bə́rə́ kwa! 29 Lɩ̀à wá nan saparan banɩa tə mɛ, ba bà ba fwa diŋə Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 30 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə duən, ba nə ya talɩkwa lɩ̀à sɩ́ʋ́n tə, dàń wá yà təntən lɩ̀à. Yá ba tə, ba nə ya təntən lɩ̀à sɩ́ʋ́n tə, wá yà talɩkwa lɩ̀à».

Zwezi wulə cwəŋə wa, ʋ vələ Zwerizalɛmə

(Matiə 23.34-39; Likə 19.41-44)

31 Kʋ máŋá təntən wa, *Farɩzɩan-ba wa lɩ̀à duən twi, ba yí Zwezi yɩra, ba ga wʋ́: «Nan yəbə, n va bwálɩ́ don, *Erodə nə pɩ̀à, sə ʋ pa, ba gʋ mʋ́ yɩrɩ». 32 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á vələ á swɩ̀n kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə, ʋ nə ja yɩpʋrɩ ndə zwəŋə də, à lɩ *zinə, à ga zwɛ̀e yayɩran, zə̀n də jwɩan. Yá dɩan batwa nii nə, à wá zwɛ̀e à tʋtʋŋɩ. 33 Yá kʋ mɛ, sə à lɛ à va à cwəŋə tə zə̀n də jwɩan də kaan, kʋ nə wà mɛ, sə ba gʋ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ bwálɩ́ don nə, də kʋ nə tà *Zwerizalɛmə nə yɩrɩ.

34 Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba, Zwerizalɛmə tɩ̀án-ba, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə gwɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, á ga dɩlɩ ba tə, Yɩɩ nə tʋn á con, də kapana! Nɛɛ bagalɩ nə, à sóní, sə à kə aba à səpuni nə, ndə cə̀rú nə yàá kə kʋ cəbii kʋ vànà də̀ń nə, yá á ga wà kʋ sɛ̀e! 35 Á nəŋə, Yɩɩ wá dʋgʋ ʋ *dìə̀ tə, ka nə wulə á con, mɩ́ámɩ́án. Yá də kʋ mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á kʋ́ʋ̀ bá na nə, kʋ ja vələ, á nə wá swɩ̀n, á wʋ́: ‹Yɩɩ wá fwa zəni lìù tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn *Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa!› »

14

Zwezi zwɛ̀e yayɩŋʋ yayɩgʋ Zwifə-ba sìə́ dɩɩn tə nə

(Likə 6.6-11; 13.10-17)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn don nə, Zwezi vəli *Farɩzɩan-ba yuu tíú don sàń, sə ʋ də́ wodiu. Yá ba yɩ́á ga wulə ʋ yuu wa. 2 Bɛɛ don, yayɩgʋ nə yàá fʋlɩ wá, zɩga Zwezi yáá con nə. 3 Zwezi ma bwe Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba, ʋ wʋ́: «Nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, pɩn cwəŋə, nə à yə̀ə́ kʋ wà pɩn cwəŋə, sə ba zwɛ̀e yayɩgʋ nə sìə́ dɩɩn nə?» 4 Yá ba taŋɩ ba nii. Zwezi dàń ma jə wá ʋ zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə, ʋ ga pa ʋ vìí. 5 Ʋ dàń swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á lìù bìú, nə à yə̀ə́ ʋ naʋ nə, tʋa vəli wa sìə́ dɩɩn nə, kʋ tíú yàá lɩ kʋ lala. Nə à yə̀ə́, kʋ tà nətʋ?» 6 Ba wà wànɩ́ wá ba le kʋ yoo tə yuu wa.

Ka kúrí bwálá yoo

(Matiə 23.5-12; Romə tɩ̀án 12.3)

7 Zwezi nɩ nətʋ lɩ̀à tə, ba nə twi diŋə tə nə, kúrí bwálá ba jəni. Ʋ dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ ma swɩ̀n ba mama tə con, ʋ wʋ́: 8 «Də lìù nə bon mʋ́ ʋ fúrú vwiu cànà wa, dàn ká va n jə̀ń ləzwənfaran yijaa nə. Ba wàá ləzwənfarʋ don ba boŋə, ʋ nə dwən mʋ́. 9 Yá dìə̀ tə tíú, ʋ nə bon á mɛ bələ tə, wàá ʋ twi, ʋ swɩ̀n n con, ʋ wʋ́: ‹Zàn n yá bwálɩ́ tə, n pa kʋ tíú nə›. Kʋ máŋá tə wa, kʋ wá yà kaŋʋ kʋ pa mʋ́, sə n zàn də cavɩra, n va n jə̀ń kwa con nə. 10 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ nə, ba nə bon mʋ́ diŋə, sə n va jə̀ń kwa con, sə máŋá tə wa, lìù tə, ʋ nə bon mʋ́, nə wá bà, sə ʋ swɩ̀n n con nə, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ, bàá, dɩ̀ yuu con bwálɩ́ nəzəŋu nə!› Kʋ mʋ̀ tə kwa nə, kʋ wá yà dun kʋ pa mʋ́ lɩ̀à tə mɛ yáá con, n də ba nə də́. 11 Lìù tə mama, ʋ nə wá zɩ̀n ʋ tɩ̀àn yɩɩ nə, ʋ wá cú. Yá lìù tə, ʋ nə wá mun ʋ tɩ̀àn, yuu wá kə yɩɩ nə».

12 Zwezi dàń ga swɩ̀n lìù tə con, ʋ nə bon wá diŋə tə, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, n nə bon diŋə, kʋ nə swə kʋ yɩ yɩcaʋ, nə à yə̀ə́ dədəni, dàn ká bon n dabara, nə à yə̀ə́ n nubɩa, nə à yə̀ə́ n dìə̀ lɩ̀à, nə à yə̀ə́ n səpuni jɩjə lɩ̀à. Də n nə bon ba, ba də wá wànɩ́ mʋ́ ba bon. Yá ba wá twá nətʋ, ba ma ŋwɩ́n mʋ́. 13 Yá n dàń nə fwa cànà wodiu, sə n bon zʋra, də ləzwənkɩkaran, də gwanan, də lilirən. 14 N pùə́ wá poli, ba nə bá wànɩ́ tə ba ŋwɩ́n yɩrɩ. Yɩɩ nə wá ŋwɩ́n mʋ́ máŋá tə wa, ba tə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án tə nə wá bwin ba nan».

Wodiu nəfarʋ don zwansɩsara

(Matiə 22.1-14)

15 Tə yìə̀n təntə kwa nə, lìù tə, ba nə bon tə wa lìù don swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Pupwən wulə də lìù tə, ʋ nə wá də́ wodirən cànà Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa!» 16 Zwezi sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don ken diŋə nəfarʋ, ʋ ga bon lɩ̀à zənzən. 17 Wodiu tə diŋə máŋá wa, ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀, sə ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con, ʋ nə bon tə, ʋ wʋ́: ‹Á bɩ̀àn sɩ́ʋ́n, wiən tə mɛ sírí ken›. 18 Yá ba ladʋa mama lwàń ʋ nii də, ʋ bá bà bɛɛ tə con nə. Təntən bɛɛ tə swɩ̀n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹À nɩ kárá yá kʋ mɛ, sə à va à na ka. À lòrì mʋ́, sə n yá nə, à ba wànɩ́›. 19 Ʋ don də swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À yə̀ nɩan fugə, à ga vələ, sə à də́də́n tə. À lòrì mʋ́, sə n yá nə, à ba wànɩ́›. 20 Ʋ don də kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À dàń nə swe sɩ́ʋ́n. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàrɩ̀ lá à vəli›.

21 Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə ma pìí ʋ va ʋ yuu tíú tə con, ʋ pa wá ba nə le nətʋ. Dìə̀ tíú tə lɩŋa zàn, ʋ ga swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹Vəli lala tɩʋ tə cwəŋə yuu, də kanporu wa, sə n ja zʋra də ləzwənkɩkaran, də lilirən, də gwanan, n ja bà›. 22 Kʋ nə kɛ̀eń mancɩn, tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə twi, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yuu tíú, nə twá n nii tə nə, yá bwálɩ́ tə ga lá›. 23 Yuu tíú tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə con, ʋ wʋ́: ‹Vəli gaʋ coŋi yuu dabwaran yɩra nə, sə n kálɩ́ lɩ̀à tə, sə ba zʋ, sə à dìə̀ tə sú. 24 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lɩ̀à tə, ba nə dí yáá, ba bon tə nədʋa də bá də́ à wodiu tə!› »

Nətə nə lìù twá ʋ ma jì Zwezi karbiu

(Matiə 10.37-39; 16.24-26; Marəkə 9.49-51)

25 Lalʋʋ púə́ Zwezi kwa cwəŋə yuu. Ʋ ma pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 26 «Lìù tə, ʋ nə twi à con, kʋ tíú mɛ, sə ʋ lɩ ʋ nuu, də ʋ nyɩna, də ʋ kan, də ʋ bìsɩ́ná, də ʋ nubɩa, də ʋ nakwana, də ʋ tə təntɩan mɩɩ tə sonu yoo ʋ waa. Kʋ nə tà nətʋ, ʋ bá yà à karbiu. 27 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ ya à karbiu, kʋ tíú mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ də́ càn də nə. Kʋ càn təntə yɩn də ʋ nə tɩga dagarʋ yuu wa. 28 Də á lìù nə pɩ̀à, sə ʋ lwà bə́rə́ naa, kʋ dɩ̀ ban ban, kʋ tíú mɛ, sə ʋ jə̀ń tɩa ʋ dí yáá, ʋ pɩ̀à dìə̀ tə səbiu nii, sə ʋ ga jə́n, də ʋ nə ja səbiu kʋ yí, sə ʋ ma lwà ka ʋ zwɛ̀e. 29 Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, ʋ nə dɩga ka də̀ń, ʋ ga wà zwɛ̀e. Ba dàń tə mɛ, ba nə wá na kʋ nətʋ, wá mʋn kʋ tíú, 30 də ba swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Bɛɛ wà tə dɩga ʋ dìə̀ də̀ń, ʋ ga wà zwɛ̀e›.»

31 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ don nə pɩ̀à, sə ʋ va ʋ ta ʋ don pɩ̀ʋ́. Ʋ dàń dí yáá ʋ jə̀ń, ʋ bʋ́n ʋ jə́n, də ʋ nə wàá pamana mʋ̀rʋ̀ fugə, ʋ ma tɛ ʋ dʋŋʋ tə pamana mʋ̀rʋ̀ sapʋa. 32 Ʋ nɩ də, ʋ wàrɩ̀, ʋ wá tʋn lɩ̀à, sə ba pa kori pɩ̀ʋ́ tə don tə nə də, ʋ tə ba bwələ, sə sìə́ ya ba pwərə wa».

33 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ nətʋ tə nə, á lìù mama wàrɩ̀ à karbiu ʋ yanɩ, də kʋ tíú nə wà vɩ ʋ wiən tə mɛ, ʋ nə jə».

Nakwan ka nə ba funə jə yoo

(Matiə 5.13; 11.15; Marəkə 9.50)

34 «Nakwan ya won, kʋ nə ziən. Yá ka nyɩŋa nə nan, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ka ba pɩn ka pìí ka janɩ nyɩŋa. 35 Ka kʋ́ʋ̀ ba ziən, ka pa tɩa də nə, ka ma kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kárá wa ka kəni, sə kárá tə wiən bɩ zəni. Ka dàń ya ba wá dʋgʋ kàrá wa. Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»

15

Piə tə nə jɩn zwansɩsara

(Matiə 18.11-14)

1 Lanpolɩna tə, də lɩ̀à tə duən tə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, tə mama fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra, sə ba cʋgʋ ʋ sʋgʋ. 2 *Farɩzɩan-ba də *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə ŋʋŋwɩn, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə də cʋna lɩ̀à sɛ̀e ba wulə duən nə, ʋ ga də́ də ba». 3 Zwezi dàń ma sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ ma sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: 4 «Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa yoo kʋ tə yuu wa? Bɛɛ nə jə pee bíí, yá tə wa nədʋ ga jén. Ʋ wá yá tə sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ tə duən tə gaʋ tə wa. Ʋ dàń ga va ʋ pɩ̀à ka tə, ka nə jén tə, wuuu ʋ va ʋ na ka. 5 Ʋ dàń nə nɩ ka, ʋ pùə́ poli, ʋ tì ka ʋ kə ʋ para wa, ʋ ja va ʋ sàń nə. 6 Máŋá tə wa, ʋ nə yí ʋ sàń nə, ʋ wá bon ʋ dabara də ʋ yɩra lɩ̀à, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Á fwa pupwən, ndə à mʋ̀ nə, à nə nɩ à piə tə, ka nə yà jén tə yɩrɩ›. 7 Mə nətʋ nə, à swɩ̀n á con nə, də pupwən wá yà Yɩɩ sàń nə, də cʋna lìù nədʋ nə nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə. Kʋ dwən lɩ̀à sapwɩnɩa də fugə də nʋgʋ, ba nə bʋŋa, də ba yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba nə ba bʋŋa də ba mɛ, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna tə».

Səbikʋlʋ tə nə jén

8 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kan nə ja cɩnɩa səbikʋlan* fugə, nədʋ ga jén yoo. Ʋ dàń sʋrʋ cànʋ́, ʋ zwarʋ dìə̀ tə, ʋ ga pɩ̀à kʋ zəni, ʋ na. 9 Ʋ nə twi, ʋ bà ʋ na kʋ, ʋ bon ʋ budonən, də ʋ yɩra lɩ̀à, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Á yana pupwən wa də nə, à nə nɩ à səbikʋlʋ tə, kʋ nə jén tə yɩrɩ!›. 10 Mə kʋ nətʋ tə nə, à swɩ̀n á con nə, də Yɩɩ *malɩkɛ yàá na pupwən zənzən Yɩɩ *sàń nə, də cʋna lìù nədʋ nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna».

Bìú tə, ʋ nə jén yoo

(1 Zwan 3.1)

11 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don jə bɩa bələ. 12 Ba wa nəmaa tíú tə swɩ̀n ʋ nyɩna tə con, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, pa nə n jɩjə tori tə, à nə mɛ, sə à na›. Ʋ nyɩna tə ma tàrà ʋ jɩjə wiən tə ʋ pa ʋ bɩa bələ tə nə. 13 Kʋ nə fwa dɩan bələ, ba nəmaa tíú tə yə̀ ʋ tori tə, ʋ də́ ʋ ga nan, ʋ va lʋʋ, kʋ nə ŋʋ́ná. Kʋ mʋ̀ bwálɩ́ tə wa nə, ʋ cʋ̀gʋ̀ ʋ jɩjə tə mama mɩɩ kʋkwɩʋn tə wa, ʋ nə tì ʋ tɩ̀àn ʋ kə.

14 Máŋá tə wa, ʋ nə cʋ̀gʋ̀ ʋ jɩjə tə mɛ ʋ zwɛ̀e, niən nəfarʋ twi, tə tʋ lʋʋ təntə wa, yá ʋ dàń kʋ́ʋ̀ ba won mama jə. 15 Ʋ dàń ma va, ʋ pɩ̀à tʋtʋŋɩ tɩʋ tə lìù don con. Kʋ tíú ma tì wá, ʋ pa ʋ va ʋ kárɩ́ wa, ʋ pa ʋ cɩ̀ ʋ twərən† nə. 16 Ʋ yà swə, sə ʋ twá ʋ də́ twərən tə wodirən tə, yá lìù mama ga ba tə wá pɩn.

17 Ʋ dàń ma jə̀ń ʋ bʋ́n ʋ càn tə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna tʋ̀tʋ̀nà tə mama də́ wodirən ba gɛ, yá à ga tɩ də niən yəbə! 18 À wá pìí à va à nyɩna tə con, à ga wá swɩ̀n ʋ con, à wʋ́: À nyɩna, à cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nə, à ma cʋ̀gʋ̀ n də nə. 19 À kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə n ywàń nə ndə n bìú nə. N dàń tì nə, n ma fwa ndə n tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə don nə.› 20 Ʋ dàń ma tʋ cwəŋə wa, ʋ pìí ʋ bɩ̀àn ʋ nyɩna tə con.

Də ʋ tə nə ŋʋ́ná də ba dìə̀, ʋ nyɩna nɩ wá, ʋ yinəgə ga tì wá. Ʋ dəri ʋ va ʋ jə́rí wá, ʋ pùrì wá ʋ kə ʋ nə, ʋ ga kʋkwalɩ wá. 21 Bìú tə dàń ma swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, à cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nə, à ma cʋ̀gʋ̀ n də nə. À kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə n ja nə n bon n bìú›. 22 Yá ʋ nyɩna tə swɩ̀n ʋ tʋ̀tʋ̀nà con, ʋ wʋ́: ‹Á jana gànʋ̀ tə kʋ zəni, nə dwən tə duən tə mama, á ja bà lala, á ma zʋ wá. Á kənə jɩfɩlɩ‡ ʋ jɩfʋa nə də natʋra ʋ nɛɛ nə. 23 Á jana napwala tə, nə nə kʋnɩ, kʋ tún nʋga tə, á ja bà á gʋ. Nə fwa pupwən diŋə. 24 À bìú tə, á nə na, yà tɩga, yá ʋ dàń pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, ʋ yà jén, yá à pìí à na wá›. Ba dàń ma wulə ba fwa pupwən diŋə.

25 Kʋ máŋá təntə wa, də kʋ bɛɛ tə bìú nəkwɩa tə wulə kárɩ́ wa. Máŋá tə, ʋ nə pìí, ʋ bà ʋ bwələ sàń, ʋ nì gwaran kori, ba ga sɛ. 26 Máŋá tə, ʋ yí sàń, ʋ bon ʋ nyɩna tə tʋtʋnbiu tə don ʋ bwe, sə ʋ na kʋ tə nə fwa tə də̀ń. 27 Tʋtʋnbiu tə ma le wá, ʋ wʋ́: ‹N nyánʋ́ tə nə pìí ʋ bà. N nyɩna ma pa, ba gʋ napwala tə, nə nə kʋnɩ ka jɩgɩ tə, ʋ nə pìí ʋ na ʋ bìú tə də ʋ yɩra zurə yɩrɩ›. 28 Bìú nəkwɩa tə lɩŋa ma zàn, ʋ ga vɩ, sə ʋ zʋ dìə̀ tə wa. Ʋ nyɩna ma nan, sə ʋ ja wá, ʋ ja zʋ. 29 Yá bìú tə le ʋ nyɩna, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna, cʋgʋ yəbə! Bɩna kapʋpʋ nə, à tʋŋa à pɩn mʋ́. Yá à ga wà n nii vɩ yoo nədʋ wa. Yá n ga wà nə bʋna tətə də pɩn, sə à ma fwa pupwən diŋə, sə à də à dabara də́. 30 Yá máŋá tə, n bìú wà tə nə pìí ʋ bà, ʋ mʋ̀ tə, ʋ nə dí n jɩjə tə mama ʋ zwɛ̀e də kacwara, mə ʋ mʋ̀ tə nə nə n pa, ba gʋ napwala tə, ka nə ja nʋga tə ba pa!› 31 Ʋ nyɩna tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À bìú, n wulə máŋá mama də nə. Yá kʋ tə mama à nə ja yɩ n mʋ̀ nyiən. 32 Yá nə mɛ, sə nə fwa pupwən diŋə. N nyánʋ́ tə, n nə na tə, yà tɩga. Yá ʋ ma pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ yà jén, yá à ga pìí à na wá!› »

16

Jɩjə tíú don də lìù tə, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu swɩan yoo

(1 Timote 6.17-19; 1 Piyɛrə 5.2; Matiə 6.24)

1 Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Jɩjə tíú don nə wulə ʋ yà jə lìù, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu. Ba ma bà ba swɩ̀n ʋ con də, lìù tə, ʋ nə ywàŋá ʋ tʋtʋnan yuu, tə gɩgɩrɩ ʋ wiən tə. 2 Yuu tíú tə ma bon wá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə, à nə̀ń n yuu wa? Bɩrɩ nə, n nə tʋn n tʋtʋŋɩ tə nətʋ, n nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à tʋtʋnan tə yuu n ywàŋá tə yɩrɩ›. 3 Bɛɛ tə ma swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con, ʋ wʋ́: ‹À yuu tíú tə wá dɩŋɩ nə à tʋtʋŋɩ tə wa. À dàń wá fwa nətə? À ba dɩ̀àn jə, sə à ma vara à də́, cavɩra ga wá ja nə, sə à lòrì, à də́. 4 À yə̀ə́ kʋ tə, à nə wá fwa. Máŋá tə nə, à nə wá kwɩ̀n à bwálɩ́ tə nə, sə lɩ̀à wá ja nə, ba kə ba dìə̀ wa›. 5 Ʋ dàń ma pa, ʋ yuu tíú jɩjɩŋa tə mama bà nədʋ nədʋ. Ʋ ma swɩ̀n təntən tíú tə con, ʋ wʋ́: ‹Bagalɩ nə wulə n mʋ̀ də à yuu tíú tə pwərə wa?› 6 Ʋ ma le wá, ʋ wʋ́: ‹Nʋga barikiə bíí›. Bɛɛ tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń n jɩŋɩ sagɩ tə nə, jə̀ń tɩa lala, n pʋ́pʋ́nɩ́ barikiə finu›. 7 Ʋ ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ don də con, ʋ wʋ́: ‹Sə n mʋ̀, bagalɩ nə wulə n yuu wa?› Ʋ də ma le, ʋ wʋ́: ‹Mɩna ganlwaran biənu›. Bɛɛ tə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Nə̀ń, n jɩŋɩ sagɩ tə, pʋ́pʋ́nɩ́ biənɩa.› 8 Kʋ mʋ̀ lìù təntə, ʋ nə ywàŋá tʋtʋnan tə yuu, ʋ nə yɩ ʋ nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n tə, yuu tíú tə bʋ̀à ʋ nə, ʋ nə fwa kʋ swɩan təntə yɩrɩ. Kʋ yɩ cɩ́gá, lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ kʋ tə nə tɩ ba, yə̀ə́ swɩan ba doni lɩ̀à tə, ba nə ya poni lɩ̀à».

9 Zwezi ma súrí lá, ʋ wʋ́: «Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n á con, à wʋ́: Á jana lʋʋ jɩjə ka tə, á ma pɩ̀à dabara. Máŋá tə wa, á wiən tə nə twí tə zwɛ̀e, sə ba wànɩ́ ba sɛ̀e aba dii tə wa, tə nə bá cʋ̀gà. 10 Lìù tə, ʋ nə yɩ pùə́ nədʋ tíú yobii wa, ʋ wá yà pùə́ nədʋ tíú yofaran tə də wa. Lìù tə, ʋ nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n yobii wa, ʋ wá tʋn kʋnkʋn yìə̀n yofaran tə də wa. 11 Də á nə wà pùə́ nədʋ tɩ̀án yɩn á kʋnkʋn yìə̀n tətə, ka ja tʋn waa nə, wàà nə wá pa aba cɩ́gá cɩ́gá wozəŋə tə, naaa? 12 Də á nə wà pùə́ nədʋ tɩ̀án yɩn də lìù don jɩjə wiən, wàà nə wá pa aba jɩjə wiən tə, tə nə yɩ á təntɩan nyiən?

13 Tʋtʋnbiu tə̀lə́, ʋ nə wàá ʋ tʋŋa, ʋ pɩn yun tɩ̀án bələ nə. Ʋ nə fwa kʋ, ʋ wá sóní ʋ don, ʋ ga dʋ́n ʋ don. Ʋ wá sɛ̀e ʋ don nii, ʋ ga vɩ ʋ don nii. Á wàrɩ̀ á twá duən á tʋŋa á pɩn Yɩɩ, də tɩa yuu jɩjə nə».

Zwezi swɩ̀n yìə̀n duən yuu wa

(Matiə 5.18, 31-32; 11.12-13; Marəkə 10.11-12)

14 *Farɩzɩan-ba tə, ba nə swə səbiu tə, cʋgʋ Zwezi sʋ̀ràn tə, ba ga zàn ba wulə ba mʋŋa wá. 15 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yɩ lɩ̀à tə, á nə bɩrɩ á tɩ̀àn də, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án ləzoni yáá con, yá Yɩɩ yə̀ə́ á bɩcan tə waa tə. Kʋ tə kʋ nə jə funə ləzoni yáá con nə, ya wopʋ̀pʋ̀nʋ̀ Yɩɩ yáá con nə.

16 Kʋ jɩjʋ nə, kʋ yà yɩ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə yà nə tʋŋa. Kʋ twi kʋ zɩgɩ Zwan* nə. Kʋ kwa nə, ba swɩ̀n sʋywáŋʋ́, ba wʋ́, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə, yá lìù də mama ya ʋ kəni dɩ̀àn, sə Yɩɩ də́ pàrɩ̀ ʋ yuu wa. 17 Lanworu tə də tɩa wàá tə jén mwálɩ́ mwálɩ́, yá won ga wàrɩ̀ Yɩɩ nii tə mancɩn də kʋ cʋ̀gà.

18 Lìù tə mama, ʋ nə dʋgʋ ʋ kan, ʋ ga swe ʋ don, ʋ fwa bacwan. Yá lìù tə, ʋ nə swe kan tə, ʋ barɩ nə dʋgʋ, ʋ də fwa bacwan».

Jɩjə tíú tə də Lazarə

(Likə 6.20-21, 24-25)

19 Zwezi ma sɩsarɩ, ʋ wʋ́: «Jɩjə tíú don nə yɩn lá, ʋ nə zwɩ gansɩan mwin, də gankɩkalan nəpon tə dɩɩn mama. Ʋ yà wulə ywánɩ́ wa, ʋ ga də́ kʋ tə, kʋ nə ziən. 20 Lalaŋʋ don də yɩn lá, ba nə boŋə Lazarə, ʋ yɩra nə súə́ də nʋran. Ʋ yà tə́gə́ jɩjə tíú tə dìə̀ mimii nə. 21 Ʋ yàá pɩ̀à, sə ʋ də́ womunə tə, tə nə naŋa wodiu tabɩlʋ tə yuu nə, tə twɩ. Kʋ nə dwən nətʋ, kukuri twi, tə dàlɩ̀ ʋ yɩra nʋran tə.

22 Dɩɩn don nə, zʋrʋ tə twi ʋ tɩ, yá *malɩkɛ tì wá, tə ja va Yɩɩ *sàń, *Abərahamə səpuni nə. Jɩjə tíú tə də twi ʋ tɩ, ba ma gùrì wá. 23 Jɩjə tíú tə wulə, ʋ də́ càn zənzən tɩga bwálɩ́ tə nə. Ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ kə yɩɩ, ʋ ga na Lazarə, ʋ jə̀ə́ yɩŋʋnɩ Abərahamə səpuni nə. 24 Ʋ dàń ma mà nii, ʋ wʋ́: ‹À nyɩna Abərahamə dəri à yinəgə, à nə də́ càn zənzən mən tətə wa yɩrɩ. Tʋn Lazarə, sə ʋ kə ʋ jɩfʋa nii nɩ́á wa, ʋ ma zùrì à nəndəli›. 25 Yá Abərahamə dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À bìú, lìí n tɩ̀àn də, n nɩ wiən zənzən n tɩa yuu yanʋ tə wa. Yá Lazarə mʋ̀ ya lìù tə, ʋ nə dí càn də càn ʋ mɩɩ tə wa. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ bɩcan dàń zùrì, n mʋ̀ ga wulə càn wa. 26 Kʋ tə nə dwən tətə, woru nəfarʋ wulə nə də aba pwərə wa. Yá lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə ba zɩgɩ á con, ba bà nə con kʋ wàrɩ̀. Nə də ga wàrɩ̀ á con nə vəli›.

27 Jɩjə tíú tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À lòrì mʋ́, à nyɩna, sə n tʋn Lazarə à nyɩna dìə̀ wa nə. 28 À ja nubɩa bonu lá nə. Tʋn Lazarə, sə ʋ va ʋ swɩ̀n ba con, sə ba də dàn ká bà càn bwálɩ́ kʋ tə nə›. 29 Abərahamə ma le, ʋ wʋ́: ‹N nubɩa tə jə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə. Ba mɛ, sə ba twá sʋgʋ tə nii nə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ saga tə wa›. 30 Jɩjə tíú tə swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Kʋ cɩcɩ wà yí, à nyɩna Abərahamə. Lìù dàń nə pìí ʋ nan tɩga con nə, ʋ va ʋ yí ba, ba wá vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna›. 31 Yá Abərahamə tə swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Də ba nə bá sɛ̀e Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə saga tə nii, də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà saga tə nii, ba bá sɛ̀e lìù don də nii, də kʋ tíú nə swə, sə ʋ nan tɩga wa də›.»

17

Ka pìí ka yá Yɩɩ cwəŋə yoo

(Matiə 18.6-9, 21-22; Marəkə 9.42; 1 Korɛntə tɩ̀án 8.9-13; 10.32)

1 Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con nə, ʋ wʋ́: «Yìə̀n wá yà lá, tə nə wá pa lɩ̀à dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə ka jén. Yá lɛɛ wulə də lìù tə, ʋ nə pɩn ləzoni fwa cʋna! 2 Kʋ wá kʋkwanɩ kʋ tíú con nə, də ba nə vwə kapan nəfarʋ ʋ bɩan nə, ba dɩ mʋʋ nɩ́á wa, də ʋ nə pa ba labwana tʋn cʋna. 3 Á cɩa á tɩ̀àn nə zəni!

Də lìù tə, ʋ yɩ n nubiu *Kərisə yɩrɩ, nə fwa cʋna, swɩ̀n ʋ con də n yaŋwɩan mama. Yá də ʋ nə vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə, sə n kwɛn tə n lɩ n də wá pwərə wa. 4 Də n nubiu nə cʋ̀gʋ̀ n nə, nɛɛ barpɛ də dɩɩn nədʋ wa, yá də kʋ nɛɛ təntə mama, ʋ yàá bà ʋ swɩ̀n n con də, ʋ pɩ̀à, sə ʋ vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə, sə n də kwɛn tə n lɩ ʋ pwərə wa».

Kən n waa Zwezi nə

(Matiə 17.20; Marəkə 11.22-26)

5 *Tʋntʋna tə swɩ̀n *Yuu-Tiu con, ba wʋ́: «Pa nə waa tə, nə nə kəni n nə súrí wuuu!» 6 Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Də á nə keni á waa Yɩɩ nə mancɩn tətə, yá kʋ ga yɩ ndə wobiu nəmanbiə nə, á wàá tɩ̀ʋ́ nəfarʋ con, á swɩ̀n: ‹Gʋ n zàn n va n cwɛn mʋʋ tə wa!› Yá kʋ wá sɛ̀e á nii».

Tʋtʋnbiu tʋtʋŋɩ

7 Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wa lìù mama bá sɛ̀e, ʋ fwa yoo kʋ tə: Lìù nə jə tʋtʋnbiu, ʋ nə vəli kárá ʋ vàrɩ̀, nə à yə̀ə́ ʋ cɩ̀ vàná nə, də ʋ nə pìí ʋ bɩ̀àn, kʋ tíú tə bá swɩ̀n ʋ con də, ʋ bà lala, sə ʋ də́. 8 Ʋ wá swɩ̀n tʋtʋnbiu tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Kwɛn wodiu, n kə duən nə, zʋ n tʋtʋnganan, n tì à wodiu, n tún n pa nə, à də́ à ga nywɩ̀n. Kʋ kwa nə, sə n də dàń də́, n ga nyʋ›. 9 Tʋtʋnbiu tə bá ja jʋ̀nà ʋ nə, ʋ nə tʋn kʋ tʋtʋŋɩ tə, ʋ pa wá tə yɩrɩ? 10 Mə kʋ yà nətʋ, kʋ pa á də nə: Máŋá tə nə, á nə wá fwa kʋ tə mama, ba nə yà bɩrɩ aba, á swɩ̀án, á wʋ́: ‹Nə ya tʋtʋnbɩa, kʋ ya nə tʋtʋŋɩ, nə nə tʋn mʋ̀ʋ́›.»

Zwezi pɩn yazurə dayaran fugə nə

(Likə 5.12-14; Matiə 8.2-4)

11 Zwezi twá Samari də Galile nagwanɛɛ sʋswɩan tə wa, ʋ kɛ̀eń, ʋ ma vəli *Zwerizalɛmə. 12 Ʋ nə vəli ʋ zʋ tɩʋ don wa nə, ʋ nə zwɩ, də dayaran* fugə nə tə bɩ̀àn, sə tə jə́rí wá. Ba twi, ba zɩga yɩŋʋna, ba ga bubwi, ba wʋ́: 13 «Karnyɩna Zwezi, dəri nə yinəgə!» 14 Zwezi nɩ ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ á bɩrɩ á tɩ̀àn *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana tə nə!» Máŋá tə wa, ba nə pìí ba vələ lá nə, ba dayan tə zwɛ̀e, ba ga jì ləzwənzəŋə.

15 Ba wa lìù don nə nɩ də, ʋ yɩra tə zùrì, ʋ pìí ʋ nɛɛ tə nə, ʋ bɩ̀àn, ʋ ga zɩ̀n ʋ kori, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ bwɩ Yɩɩ nə. 16 Ʋ twi ʋ bà, ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, ʋ ga kə ʋ lɛ̀eɛ̀e. Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yà yɩ Samari tíú. 17 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ba mama fugə tə nɩ yazurə. Kʋ tà cɩ́gá naaa? Sə ba nʋgʋ tə duən tə wa yə̀n? 18 Ba lìù mama wà bʋ́n, sə ʋ pìí ʋ bà ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, kʋ nə tà də vee wà tə?» 19 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn, n va! N nə keni n waa à mʋ̀ nə wuuu tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́».

Yɩɩ pàrɩ̀ tə túrí yoo

(Matiə 24.3-42)

20 Dɩɩn don nə, *Farɩzɩan-ba tə twi, ba bwe Zwezi, ba wʋ́: «Máŋá kwa nə, Yɩɩ wá zɩgɩ ʋ də́ pàrɩ̀ tə?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩ kʋ yàá bà kʋ pa, ba wànɩ́ ba na kʋ. 21 Ba bá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Á nəŋə, kʋ wulə yəbə!› Nə à yə̀ə́: ‹Kʋ wulə lá con!› Yɩɩ wulə ʋ də́ ʋ pàrɩ̀ tə á tətəŋi wa».

22 Ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Máŋá don wá bà, á nə wá pɩ̀à, sə á na *Ləzwənə-Biu† dɩan tə tə wa dɩɩn nədʋ cɩcɩ, yá á bá wànɩ́ kʋ á na. 23 Ba wá swɩ̀n á con, ba wʋ́: ‹Á ywàŋá yəbə!› Nə à yə̀ə́: ‹Á ywàŋá lá con!› Yá á dànà ká va lá, á dànà ká dəri á va lá nə. 24 Ndə dwà pɩpɩlʋ nə yàá pɩpɩlɩ lanworu tə wa, kʋ zɩgɩ kʋ də̀ń nə, kʋ pɩ̀rʋ̀ kʋ ja va kʋ yuu nə, mə nətʋ tə Ləzwənə-Biu tə wá yà ʋ dɩɩn tə nə, ʋ nə wá pìí ʋ bà.

25 Yá kʋ dàń mɛ, sə ʋ də́ càn zənzən, sə zə̀n lɩ̀à ga vɩ wá. 26 Máŋá tə, Ləzwənə-Biu tə nə wá pìí ʋ bà, yìə̀n tə wá yà ndə tə nə yɩn nətʋ Nowe‡ máŋá tə wa. 27 Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à tə yà də́, ba nywɩ̀n, ba swe duən nə, də ba swe ba bwɩ̀ɩ́ lɩ̀à yuu wa, kʋ ja va dɩɩn tə, Nowe nə zʋa nɩ́á yuu bori nəfarʋ tə wa. Dwà nəfarʋ tə dàń twi, kʋ gʋ ba mama. 28 Kʋ wá yà ndə lɩ̀à tə, ba nə yɩ lá Lɔtə§ máŋá tə wa. Lɩ̀à tə yàá də́, ba nywɩ̀n, ba yə̀ ba ga yoli, ba dwì, ba ga lwè dii. 29 Yá máŋá tə, Lɔtə nə nan *Sodɔmə tɩʋ wa, mən də jirəbuu dwà twi tə nà, tə gʋ ba mama. 30 Mə kʋ wá yà nətʋ, máŋá tə, Ləzwənə-Biu tə nə wá bà.

31 Kʋ máŋá tə nə, lìù tə, ʋ nə wá yà dəyuu wa, kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ʋ cú, ʋ zʋ dìə̀ wa, ʋ tì ʋ zɩla tə nə wulə lá. Mə kʋ wá yà nətʋ, kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə wá yà kárá wa, ʋ kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ʋ pìí ʋ bà sàń. 32 Á lie á tɩ̀àn Lɔtə kan tə yoo! 33 Lìù tə, ʋ nə wá pɩ̀à ʋ tɩ̀àn nə, sə ʋ jon ʋ mɩɩ tə, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ nə wá kwɩ̀n ʋ mɩɩ tə nə, wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

34 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con, à wʋ́: Kʋ tɩtɩn təntə nə, lɩ̀à bələ wá piən gədoo yuu. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 35 Kana bələ wá gà mun duən nə nʋŋʋ yuu wa. Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá. 36 [Bara bələ wá yà kárá wa, Yɩɩ wá tì ʋ don, ʋ ga yá ʋ don lá.]» 37 Karbɩa tə ma bwe wá, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu yə̀n nə nə, kʋ mʋ̀ təntə wá fwa?» Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Bwálɩ́ tə nə, wotɩgʋ nə wulə, dilən də yàá kun duən nə lá».

18

Kadənu tə də lìù tə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə zwansɩsara tə

(Marəkə 7.24-30; Likə 11.5-10)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə. Ʋ bɩrɩ ʋ karbɩa tə nə, sə ba ma lwarɩ də, ba jɩ̀àn mɛ, sə tə dàn máŋá mama yɩjʋnɩ wa. 2 Ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù don nə wulə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tɩʋ don nə. Ʋ ba Yɩɩ zìlí, ʋ ga ba ləzwənə tì, ʋ ma fwa won tətə. 3 Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə wa, kadənu don də wulə lá nə, ʋ twi, máŋá mama, ʋ yí wá, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà. Ʋ yàá swɩ̀n bɛɛ tə con nə, ʋ wʋ́: ‹Bʋ̀rɩ̀ à də à jarɩ don tə bʋ̀rà tə!› 4 Lìù nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə vɩga kʋ nɛɛ kapʋpʋ. Kʋ kwa nə, ʋ ma bà ʋ swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con nə, ʋ wʋ́: ‹À cɩ́gá ba Yɩɩ zìlí, à ga ba ləzwənə tì, à ma fwa won tətə. 5 Yá kadənu wà tə nə wʋwalɩ nə tə yɩrɩ, à wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà tə. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, ʋ wá bà máŋá mama, ʋ ja à bɩan nə›.» 6 Kʋ kwa nə, *Yuu-Tiu tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga kʋ tə, lìù wʋlʋnyɩn tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà nə swɩ̀n! 7 Mə Yɩɩ wá twá nətʋ, ʋ ma pa cɩ́gá tə, á nə lòrì ʋ con tɩtɩn də yɩcaʋ. Ʋ bá dɩ́án, ʋ ma san ba. 8 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, ʋ wá pa ba cɩ́gá tə, ba nə pɩ̀à tə lala. Yá máŋá tə, *Ləzwənə-Biu* tə nə wá bà, ʋ wá na lɩ̀à, ba nə keni ba waa Yɩɩ nə lɩ̀à tə wa, ba nə wulə tɩa yuu naaa?»

Farɩzɩan tə də lanpolɩnʋ tə zwansɩsara tə

(Zwakə 4.6, 9-10; 1 Piyɛrə 5.5-6)

9 Zwezi sɩsarɩ zwansɩsara kʋ tə, ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə bʋŋa də, ba yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá nə, ba ga ba ba duən tə jələ. 10 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bara bələ vələ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, sə ba jʋn Yɩɩ. Ʋ don yɩ *Farɩzɩan, ʋ don ma yɩ lanpolɩnʋ. 11 Farɩzɩan tə zɩga ʋ cɩcɩ, ʋ ga jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ, à keni n lɛ̀eɛ̀e, à nə tà ndə ləzoni tə duən nə, ba nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə vɩrɩ lɩ̀à wiən də dɩ̀àn, də lɩ̀à, ba nə tʋŋa kʋnkʋn yoo, də lɩ̀à, ba ga cwàrɩ̀ tə yɩrɩ. À keni n lɛ̀eɛ̀e, à nə tà ndə lanpolɩnʋ ʋ tə nə yɩrɩ. 12 À vwe à nii nɛɛ bələ dɩan barpɛ wa. Yá à ga pɩn mʋ́ won mama, à nə nɩ fugə nii nyiən›. 13 Lanpolɩnʋ tə mʋ̀ ga zɩga dìə̀ tə vàn don nə. Ʋ wàrɩ̀ ʋ yáá tətə ʋ zɩ̀n, ʋ keni yɩɩ nə. Yá ʋ dàń yɩ ʋ wulə ʋ zɛ ʋ jɩ̀àn, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ dəri à yinəgə à yɩ cʋna lìù!› » 14 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con də, kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə nɩ cɩ́gá Yɩɩ yáá con, ʋ ja pìí ʋ va ʋ dìə̀. Yá kʋ nə tà Farɩzɩan tə mʋ̀. Lìù tə mama, ʋ nə wá zɩ̀n ʋ tɩ̀àn kʋ tíú wá cú. Yá lìù tə, kʋ tíú nə wá kə ʋ tɩ̀àn tɩa, Yɩɩ wá zɩ̀n kʋ tíú yɩɩ nə».

Zwezi də bìsɩ́ná yoo

(Matiə 18.1-4; 19.13-15; Marəkə 10.13-16)

15 Lɩ̀à yà jɩn bìsɩ́ná ba bà Zwezi con, sə ʋ dwen ba yɩra. Zwezi karbɩa tə nə nɩ kʋ nətʋ, ba dàń wulə ba caga ba nii nə. 16 Yá Zwezi pɩn ba ja bìsɩ́ná tə, ba fàrʋ́ ba yí lá, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yágá bìsɩ́ná tə, sə ba bà à con nə! Á dànà ká cɩ̀ ba nə! Yɩɩ pàrɩ̀ tə nə yɩ ba tə, ba nə yɩ ndə ba nə nyiən. 17 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də lìù nə bá sɛ̀e, ʋ jì ndə bisɩmaa, ʋ ba wànɩ́ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa ʋ zʋ».

Jɩjə balandʋrʋ don yoo

(Matiə 19.16-30; Marəkə 10.17-31)

18 *Zwifə-ba yuu tíú don lòrì Zwezi, ʋ wʋ́: «Karnyɩna n yɩ pubwanʋ tíú. Bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə à ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 19 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma boŋə pubwanʋ tíú? Lìù tə̀lə́, ʋ nə yɩ pubwanʋ tíú, də kʋ nə tà Yɩɩ cɩcɩ. 20 N yə̀ə́ Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə: ‹Dàn ká cwàrɩ̀! Dàn ká gʋ! Dàn ká ŋʋ! Dàn ká kʋna kʋnkʋn, n kə lìù nii nə! Zìlí n nuu də n nyɩna nii!› » 21 Bɛɛ tə le, ʋ wʋ́: «À twá tə mʋ̀ Yii nii yìə̀n təntə mama nii nə, də à tə ya bisɩmaa». 22 Zwezi nə nì kʋ mʋ̀ təntə nətʋ, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Won nədʋ tə nə ga, sə n fwa: Yə̀ tə tə mɛ, n nə jə, n ga tàrà səbiu tə n pa zʋra nə. Yá n wá na wiən tə, kwənə nə dáá, Yɩɩ *sàń nə. Kʋ kwa nə, n dàń bà, n twá à nə». 23 Yá máŋá tə wa, bɛɛ tə nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ʋ pùə́ cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án, ʋ yà nə yɩ jɩjə nəfarʋ tíú yɩrɩ. 24 Zwezi nə na də, ʋ pùə́ cʋ̀gʋ̀ tə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ cà zəni, kʋ pa jɩjə tɩ̀án nə, sə ba zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 25 Nyʋgʋma ka twá gancɩɩn bʋʋ kʋ nan, yɩ mwálɩ́, kʋ doni jɩjə tíú nə pɩ̀à, sə ʋ zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 26 Lɩ̀à tə, ba nə cʋga Zwezi tə, swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ nə yɩ nətʋ, wàà nə wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con?» 27 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Won tə, ləzoni nə wàrɩ̀ ba fwa, Yɩɩ mʋ̀ wàá kʋ ʋ fwa».

28 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ywàń, nə dʋgʋ nə wiən mɛ, nə ga twá n nə». 29 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù nə taa Yɩɩ pàrɩ̀ tə yɩrɩ, ʋ nan ʋ ga yá ʋ sàń, nə à yə̀ə́ ʋ kan, də ʋ nubɩa, də ʋ nuu, də ʋ nyɩna, də ʋ bɩa, 30 kʋ tíú wá na ʋ doni kʋ tə, ʋ nə dʋgʋ tɩa yuu wa yəbə. Yá máŋá kʋ tə wa, də máŋá tə mɛ, kʋ nə bɩ̀àn, ʋ wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ʋ tɩan, də ʋ ka pìí ka bwin ka nan tə yoo

(Matiə 20.17-19; Marəkə 10.32-34; Likə 9.22, 44-45)

31 Zwezi jɩn ʋ karbɩa fugə bələ tə, ʋ kə ʋ con, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, nə wulə cwəŋə wa, nə vələ *Zwerizalɛmə, yá mə lá nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə níə́ sʋ̀ràn tə mama, ba nə swɩ̀n *Ləzwənə-Biu† tə yuu wá, nii wá sú. 32 Ba wá ja wá, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə ba nə yə̀rì Yɩɩ. Ba wá mʋn wá, ba twɩn wá, ba pi mɩmɩan, ba kə ʋ yuu wa. 33 Ba wá mà wá, ʋ yɩra lá, ba ga gʋ wá. Yá dɩan batwa nii nə, Yɩɩ wá pìí ʋ bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa».

34 Karbɩa tə wà kʋ də̀ń nì mancɩn də. Tə sʋ̀ràn təntə də̀ń yà sə̀gə̀. Yá ba yà ga yə̀rì yoo tə, Zwezi nə swɩ̀n.

Zwezi pɩn liliu don yɩ́á súrí

(Matiə 20.29-34; Marəkə 10.46-53)

35 Dɩɩn don nə, Zwezi bwələ tɩʋ, ba nə boŋə ‹Zweriko›. Liliu don yà jə̀ə́ cwəŋə yuu, ʋ lòrì. 36 Ʋ nì də, lalʋʋ tə nə lɛ tə, ʋ ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə?» 37 Ba ma swɩ̀n ʋ con də, kʋ yɩ Zwezi, ʋ nə yɩ *Nazarɛtə tíú tə nə twá lá nə ʋ lɛ. 38 Ʋ dàń ma bubwi, ʋ kə ʋ nə, ʋ wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́, Zwezi, dəri à yinəgə!» 39 Ba tə, ba nə wulə yáá nə, ba vəli tə caga ʋ nii nə, ba wʋ́, ʋ pú ʋ nii lá. Yá ʋ tə kwɛn ʋ bubwi zənzən, ʋ wʋ́: «Davidə nàʋ́ dəri à yinəgə!» 40 Zwezi ma zɩgɩ, ʋ ga pa, ba ja wá ba bà ʋ con. Máŋá tə nə, ba nə jɩn wá, ba yí lá, Zwezi bwe wá, ʋ wʋ́: 41 «Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à, sə à fwa à pa mʋ́?» Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu pa, sə à kʋ́ʋ̀ na». 42 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N kəni n waa à mʋ̀ nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, sə n yɩ́á tə pìí tə na lá. Yɩɩ jon mʋ́». 43 Naa nədʋ, də ʋ na lá, ʋ ga twá Zwezi kwa, də ʋ bwɩ Yɩɩ nə. Lɩ̀à tə mama nɩ kʋ nətʋ. Yá ba dàń ga wulə ba bwɩ Yɩɩ nə.

19

Zwezi də Zaswe yoo

(Likə 3.8; 5.32)

1 Zwezi yà twá Zweriko tɩʋ wa, ʋ lɛ. 2 Bɛɛ don yà wulə lá, ba nə boŋə Zaswe. Ʋ yà yɩ lanpolɩnʋ yuu tíú, ʋ ga yɩ jɩjə tíú. 3 Ʋ yà pɩ̀à, sə ʋ na lìù tə, ʋ nə yɩ Zwezi. Yá ʋ nə yɩ ləzwənkukuə, tə pɩn ʋ wàrɩ̀ Zwezi ʋ nɩ, lalʋʋ tə yà nə púə́ ʋ yuu nə yɩrɩ. 4 Zaswe dàń ma dəri, ʋ va yáá cwəŋə tə yuu, Zwezi nə wá twá. Ʋ dɩ̀ tɩ̀ʋ́ yuu, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ na Zwezi, ʋ nə wá lɛ. 5 Zwezi nə twi, ʋ yí kʋ bwálɩ́ təntə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n Zaswe con, ʋ wʋ́: «Zaswe, cú tɩa lala! Kʋ mɛ, sə à zə̀n zʋrʋ n dìə̀ wa». 6 Zaswe dàń pìí lala, ʋ cú tɩa, ʋ ga ja Zwezi ʋ zʋ ʋ dìə̀ də pupwən.

7 Lɩ̀à tə mama nə nɩ kʋ nətʋ, ba ŋʋŋwɩn, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə zàn ʋ va ʋ zʋrʋ cʋna lìù wà tə dìə̀ wa». 8 Zaswe dàń ma fàrʋ́ ʋ yí *Yuu-Tiu yɩra, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu nə̀ń, à wá pa à jɩjə tə fan zʋra nə. À nə gɩgɩrɩ lìù, à jon ʋ won, à wá pìí à pa kʋ tíú tə, kʋ won tə nɛɛ banɩa». 9 Zwezi ma swɩ̀n Zaswe con, ʋ wʋ́: «Zə̀n kʋ tə, Yɩɩ jon lɩ̀à tə, ba nə wulə dìə̀ təntə wa, ba cʋna wa. Zaswe də bɩrɩ də, ʋ yɩ *Abərahamə nàʋ́ cɩ́gá. 10 *Ləzwənə-Biu* tə yɩ ʋ twi, sə ʋ pɩ̀à, ʋ ga jon lɩ̀à tə, ba nə jén ba cʋna wa».

Sɩ́án səbikʋlan fugə zwansɩsara

(Matiə 25.14-30)

11 Ba nə wulə, ba cʋga tə yìə̀n təntə, Zwezi kʋ́ʋ̀ sɩsarɩ zwansɩsara, ʋ súrí lá. Ʋ bɩrʋ lɩ̀à tə, ba nə bʋŋa də, ʋ nə bwələ *Zwerizalɛmə, ʋ nə yí lá nə ʋ zwɛ̀e, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. 12 Ʋ dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pabiu don nə vəli lʋʋ nii, kʋ nə ŋʋ́ná, sə ba pa wá pàrɩ̀, sə ʋ ga pìí ʋ bà. 13 Sə ʋ ga zɩgɩ lá nə, ʋ vìí ʋ pɩn, ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə wa lɩ̀à fugə bà ʋ yáá nə. Ʋ tì sɩ́án səbikʋlʋ† nədʋ nədʋ, ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: ‹Á ywələ də səbiu kʋ tə, də à ma pìí à bɩ̀àn›.

14 Yá ʋ lʋʋ nii lɩ̀à tə ba wá swə. Ba dàń ma twá ʋ də̀ń wa, ba tʋn lɩ̀à, ba wʋ́: ‹Nə ba bɛɛ wà tə pɩ̀à, sə ʋ yà nə pɩ̀ʋ́›. 15 Ʋ pìí ʋ nan kʋ lʋʋ tə, ʋ bà ʋ pàrɩ̀ tə pɩ́rɩ́ kwa nə. Ʋ pa ba bon tʋ̀tʋ̀nà tə, ʋ nə pɩn səbiu tə, sə ʋ jə́n kʋ tə, ba nə nɩ.

16 Təntən lìù tə fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, à nɩ sɩ́án səbikʋlan fugə nywarɩ də sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə, n nə pɩn nə›. 17 Yuu tíú tə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹N yɩ tʋtʋnzəŋu, n ga sɛ̀e à nii də pùə́ nədʋ. N tʋn zəni wiən tə wa, tə nə ba funə jə zənzən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, à pɩn mʋ́ cwəŋə, sə n də́ pàrɩ̀ à tɩan fugə yuu wa›.

18 Bələ nii lìù tə də fàrʋ́ ʋ yí lá nə, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú, à nɩ sɩ́án səbikʋlan bonu nywarɩ, à súrí kʋ tə nə, n nə pɩn nə tə›. 19 Yuu tíú tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ də con, ʋ wʋ́: ‹N mʋ̀, à pɩn n də cwəŋə, sə n də́ pàrɩ̀ à tɩan bonu yuu wa›.

20 Tʋ̀tʋ̀nà tə wa lìù don mʋ̀ fàrʋ́ ʋ yí, ʋ ga wʋ́: ‹Yuu tíú nə̀ń, n sɩ́án səbikʋlʋ tə nə. À tì kʋ à ja va, à pəpəni à sə̀gə̀ gànʋ̀ nii nə. 21 N fən yà jə nə, n nə yɩ lìù tə, n yoo nə dà tə yɩrɩ. N yɩ lìù tə, n nə tì kʋ tə, n nə wà tún, n ga ce kʋ tə, n nə wà dwì›. Ʋ yuu tíú tə ma le wá, ʋ wʋ́: 22 ‹N yɩ tʋtʋnkʋkwɩʋn. À wá twá n nii sʋ̀ràn tə nə, à ma bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà. N n yə̀ə́ də, à yɩ lìù tə, à yoo nə dà, də à tì kʋ tə, à nə wà tún, à ga ce kʋ tə, à nə wà dwì. 23 Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, n wà à səbiu tə jɩŋɩ, n pa baywələ nə? À nə twi nətən, à yà wá jon kʋ də kʋ yuu nywarɩ›. 24 Ʋ dàń ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba nə wulə lá, ʋ wʋ́: ‹Á joŋə sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ tə ʋ con, á pa lìù tə nə jə sɩ́án səbikʋlan fugə tə nə›. 25 Ba dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: ‹Yuu tíú, sə ʋ nə də́ yáá ʋ jə sɩ́án səbikʋlan fugə!› 26 ‹À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Ba wá pa lìù tə nə, ʋ nə jə. Yá lìù tə, ʋ nə ba jə, ba wá jon mancɩn tə, də ʋ nə jə. 27 Á mʋ̀, á jana à dʋŋa tə, ba nə ba pɩ̀à, sə à də́ pàrɩ̀ ba yuu wa, á ja bà yəbə. Á gwɩa ba à yɩ́á yuu!› »

Zwezi ma zwɩ Zwerizalɛmə wa bɩnabiə yuu wa

(Matiə 21.1-11; Marəkə 11.1-11; Zwan 12.12-19)

28 Zwezi nə swɩ̀n nətʋ kwa nə, ʋ zàn ʋ wulə lɩ̀à tə yáá, ʋ vələ *Zwerizalɛmə. 29 Ʋ nə bwələ Bɛtəfazwe də Betani tɩan də paan tə nii nə, ba nə boŋə ‹*oliviye tɩ̀án paan› tə, ʋ lɩ ʋ karbɩa tə wa lɩ̀à bələ, ʋ tʋn yáá, 30 ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á vələ tɩʋ tə nə wulə yáá. Á nə vəli, á yí lá, á wá na bɩnabiə. Bɩ̀nà təntə, ka nə vwə lá, lìù tə wà ka yuu jə̀ń. Á kʋ̀rà ka á ja bà yəbə. 31 Lìù nə bwe aba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə, á pɩ̀à, sə á ja ka á ma fwa?› Á swɩ̀án kʋ tíú tə con də, kʋ ya *Yuu-Tiu nə pɩ̀à ka».

32 Karbɩa tə vəli, ba na bɩ̀nà tə ndə Zwezi nə swɩ̀n nətʋ. 33 Ba nə wulə ba kʋ̀rɩ̀ bɩ̀nà tə, ka tɩ̀án bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á kʋ̀rɩ̀ bɩnabiə ka tə?» 34 Ba ma le, ba wʋ́: «Kʋ yɩ Yuu-Tiu nə pɩ̀à ka». 35 Ba dàń ma ja bɩnabiə tə, ba va Zwezi con. Ba lɩ ba ganan, ba tún ka tàŋá wa. Ba dàń pa Zwezi dɩ̀ ʋ jə̀ə́ tə yuu wa. 36 Bɩnabiə tə nə zàn də Zwezi ka vìrí, máŋá tə wa, lɩ̀à tə làrɩ̀ ba ganan cwəŋə‡ tə wa. 37 Zwezi nan oliviye tɩ̀án paan tə yuu ʋ zìní ʋ cú, ʋ ba ʋ bwələ Zwerizalɛmə nə. Kʋ máŋá tə wa, ʋ karbɩa tə yà dáá zənzən, ba ga sú də pupwən zənzən, ba zɩ̀n ba kwərə, ba ma bwɩ Yɩɩ nə yomɩlan tə mama yɩrɩ, ba nə nɩ. 38 Ba yà bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́:

«Yɩɩ wá fwa zəni pɩ̀ʋ́ tə yɩra, ʋ nə bɩ̀àn ʋ mʋ̀ Yuu-Tiu yɩrɩ yuu wa! Bɩcan sìə́ də dun wulə lìù tə con, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə!»

39 *Farɩzɩan-ba wa lɩ̀à duən, ba də yà nə wulə kʋ lalʋʋ tə wa, swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Karnyɩna, swɩ̀n n karbɩa tə con, sə ba pú ba nii». 40 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də ba nə swə ba pú ba nii, kʋ ba kwɛ̀e, kapana tə nə wá fwa kʋ zuzugu təntə».

Zwezi kwi Zwerizalɛmə nə

41 Máŋá tə nə, Zwezi nə bwələ *Zwerizalɛmə tə, ʋ nə nɩ kʋ ʋ zwɛ̀e, ʋ kwi kʋ lɩ̀à tə yɩrɩ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: 42 «Á mʋ̀ Zwerizalɛmə tɩ̀án, á yà wàá zə̀n dɩɩn kʋ tə yəni, á ma lwarɩ yìə̀n tə, á nə wá twá tə nə, á ma na bɩcan sìə́! Yá sɩ́ʋ́n nə, tə yìə̀n təntə sə̀gə̀ á yáá nə. Á yɩ́á wàrɩ̀ tə tə nɩ! 43 Dɩan wá bà, tə tʋ á yun wa, n dʋŋa wá kʋ̀ bʋran ba kɩkarɩ aba, ba wá kəkəli aba ba kə tətəŋi wa, ba ga pú á yun nə tɩa mama. 44 Ba wá cʋ̀gʋ̀ aba mɩ́ámɩ́án, ba ga pupugu Zwerizalɛmə tə, də lɩ̀à tə mama, ba nə wulə kʋ wa. Ba bá yá kapan nədʋ, kʋ pə̀ń kʋ don yuu wa, á tɩʋ tə wa. Tə yìə̀n tə mɛ wá yí, á nə wà lwarɩ máŋá tə, Yɩɩ nə twi, sə ʋ san aba tə yɩrɩ!»

Zwezi dɩŋɩ baywələ ʋ lɩ Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa

(Matiə 21.12-17; Marəkə 11.15-19; Zwan 2.13-22)

45 Zwezi zʋa *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ dəwoo tə wa, ʋ dɩŋɩ baywələ lá nə, 46 ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À dìə̀ tə mɛ, sə ka yà yɩjʋnɩ dìə̀›. Yá á mʋ̀ janɩ ka, á ma fwa ŋwɩna yisəgə bwálɩ́». 47 Zwezi yà kàrɩ̀ dɩɩn mama Yɩɩ dìə̀ tə wa. Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də lɩ̀à tə, ba nə yɩ lalʋʋ tə yáá tɩ̀án tə, yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba pa ba gʋ Zwezi. 48 Yá ba yà yə̀rì kʋ tə, ba nə wá fwa, lalʋʋ tə lɩ̀à tə mama nə yà fin ba yɩ́á ba kəni ʋ sʋ̀ràn tə con yɩrɩ.

20

Wàà nə ken dɩ̀àn Zwezi jɩɩn wa?

(Matiə 21.23-27; Marəkə 11.27-33; Likə 2.34-35)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi yà wulə ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə, *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də ba *nəkwɩna tə twi ba yí wá. 2 Ba dàń swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Bɩrɩ nəba lìù tə nə ken dɩ̀àn n jɩɩn wa, n ma fwa yìə̀n tə tə, nə à yə̀ə́ wàà nə ken dɩ̀àn təntə n jɩɩn wa?» 3 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À də wá bwe aba yoo. 4 Á swɩ̀n, á bɩrɩ nə: Wàà nə ken dɩ̀àn Zwan* jɩɩn wa, sə ʋ lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə? Kʋ ya Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ləzoni?»

5 Kʋ pɩn ba dàń wulə ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə nə le, nə wʋ́: ‹Kʋ ya Yɩɩ nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa›, ʋ wá bwe nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á wà cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə pɩn?› 6 Yá nə nə swɩ̀n, nə wʋ́: ‹Kʋ yɩ ləzoni nə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa›, lɩ̀à tə mama wá dɩlɩ nəba də kapana ba gʋ, lɩ̀à tə yə̀ə́ zəni ba waa con də, Zwan yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə yɩrɩ». 7 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba le, ba wʋ́, ba yə̀rì lìù tə nə ken dɩ̀àn Zwan jɩɩn wa. 8 Zwezi də ma le ba, ʋ wʋ́: «À də bá swɩ̀n lìù tə, ʋ nə ken dɩ̀àn à jɩɩn wa, à ma fwa tə yìə̀n təntə».

Vala wʋlʋnyɩna duən zwansɩsara

(Matiə 21.33-46; Marəkə 12.1-12)

9 Kʋ kwa nə, Zwezi wulə ʋ sɩsarɩ zwansɩsara lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ don cwén divɛn tɩ̀án kárá. Ʋ tì ka ʋ yá də tʋtʋnvala duən, sə ba ywàń ka yuu, sə ʋ ga ŋwɩ́n ba də tɩ̀án tə bɩa vàn don. Kʋ bɛɛ tə dàń ga va lʋʋ nii don wa, sə ʋ dànɩ̀ lá. 10 Tɩ̀án tə bɩa tə bɩga máŋá tə, ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don tʋtʋnvala tə con, sə ba pa wá ʋ kárá tɩ̀án bɩa tə tori. Yá kárá tə tʋ̀tʋ̀nà tə mà tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə ba dɩŋa, ba dʋgʋ ba pa ʋ pìí ʋ vìí də jɩkʋrɩkɛ. 11 Kárá tə tíú tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ tʋn ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don. Yá kárá tə tʋtʋnvala tə kʋ́ʋ̀ mà ʋ də ba twɩn wá, ba ga dɩŋa wá ʋ vìí tʋtʋ. 12 Ʋ tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ tʋn tʋ̀tʋ̀nʋ̀ batwa nii nyiən. Ba mà ʋ mʋ̀ tə, də ba pɩra wá, ba ga dɩŋa wá, ba pa ʋ vìí. 13 Kárá tə tíú dàń ma bwe ʋ tɩ̀àn won tə, ʋ nə kʋ́ʋ̀ wá fwa. Ʋ dàń ma bʋ́n ʋ waa con, ʋ wʋ́: ‹À wá tʋn à biswənə tə lá nə, dɩɩn don, ba wá zìlí à bìú tə mʋ̀›. 14 Yá máŋá tə, kárá tə tʋtʋnvala tə nə nɩ bìú tə, də ʋ bɩ̀àn, ba swɩ̀n duən con nə, ba wʋ́: ‹Á nəŋə, lìù tə nə wá tɩnɩ kárá tə. Nə gwɩa wá, sə kárá tə yà nə mʋ̀ nyiən›. 15 Ba ma ja wá, ba dɩlɩ kárá tə kwa, ba ga gʋ wá».

Zwezi dàń ma bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə kárá tə tíú dàń wá ma fwa ba tʋtʋnvala təntə? 16 Kʋ yɩ ʋ wá va ʋ kárá tə wa, ʋ gʋ tʋtʋnvala tə mama, ʋ ga tì kárá tə, ʋ kə lɩ̀à duən jɩ̀àn wa».

Máŋá tə, lɩ̀à tə nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ba le, ba wʋ́: «Sə kʋ nətʋ tə dàn ká yí, abada». 17 Yá Zwezi ywàń ba yéé wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á wàrɩ̀ sʋgʋ kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə də̀ń á nì.

‹Kapan tə, də̀lwə̀rə́ tə yà nə vɩga ba dʋgʋ vàn nə, kʋ mʋ̀ nə pìí kʋ jì dìə̀ nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà›.

18 Lìù tə mama, ʋ nə wá tʋ kʋ yuu wa, ʋ wá nyʋnyʋgʋ ʋ tɩ̀àn kʋ nə. Yá kʋ kapan tə nə kʋ́ʋ̀ tʋa lìù yuu wa, də kʋ wá tɩtaga wá!»

19 Kʋ máŋá təntə wa, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩan tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà pɩ̀à, sə ba ja Zwezi, ba yà yə̀ə́ də, zwansɩsara tə yɩ ʋ ma swɩ̀n ba mʋ̀ con yɩrɩ. Ba yà pɩ̀à, ba fwa kʋ nətʋ tə, yá lalʋʋ tə fən yà ga jə ba.

Lanpoo ka ŋwɩ́n ka pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ nə yoo

(Matiə 22.15-22; Marəkə 12.13-17)

20 *Zwifə-ba Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də Yɩɩ *joŋwana yun tɩan dàń yà wulə ba mɩnɩ Zwezi. Ba twá tɩa ba yə̀ lɩ̀à, ba tʋn ʋ nə. Ba lɩ̀à tə tì ba tɩ̀àn ba fwa ndə ləzwənzəŋə nə. Ba pɩ̀à ba twá bwiə nə, ba ma ja Zwezi, ba kə lɩ̀à tə jɩɩn, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rʋ̀, sə ba pa wá yáá tíú tə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. 21 Ba lɩ̀à tə bwe Zwezi, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, nə yə̀ə́ də, sʋgʋ tə, kʋ nə naŋa n nii, də kàrà tə, n nə kàrɩ̀, tə yɩ cɩ́gá. N ba ləzwənə yii dəri, n yáá nə tə̀lə́ də dun tə, ləzoni nə jə yɩrɩ. Yá n ga bɩrɩ Yɩɩ cwəŋə də cɩ́gá. 22 Yɩɩ *nii pɩn cwəŋə, sə nə ŋwɩ́n, nə à yə̀ə́, sə nə dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, nə pa *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə?» 23 Yá Zwezi yà lwarɩ ba swɩan tə, ʋ ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: 24 «Á pɩan nə cɩnɩa səbikʋlʋ† yəbə! Wàà yuu də ʋ yɩrɩ nə ba pʋ́pʋ́nɩ́ yəbə?» Ba ma le, ba wʋ́: «Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə». 25 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Mə á ŋwɩ́án kʋ tə nə yɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nyiən, á pa wá, sə á ga ŋwɩ́n kʋ tə nə yɩ Yɩɩ nyiən, á pa Yɩɩ də nə!» 26 Ba kʋ́ʋ̀ wà wànɩ́ yoo ba pìí ba swɩ̀n, ʋ con. Lalʋʋ tə yáá nə, ba púə́ ba nii, kʋ nə dɩ̀gà ba yun wa yɩrɩ.

Ka tɩ ka bwin ka nan tə yuu wa bwiə

(Matiə 22.23-33; Marəkə 12.18-27; 1 Korɛntə tɩ̀án 15)

27 *Sadɩsɩan-ba wa lɩ̀à duən twi Zwezi con. Mə ba mʋ̀ nə wʋ́ lìù ba tɩ, ʋ pìí ʋ bwin ʋ naŋa tə. Ba twi ba bwe wá, ba wʋ́: 28 «Karnyɩna, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə ka tə ʋ pa nəba, ʋ wʋ́: ‹Bɛɛ nə tɩga, ʋ yá ʋ kan nə, yá ʋ də ʋ kan tə wà bìú lʋrɩ, ʋ nyánʋ́ mɛ, sə ʋ tì kadənu tə. Ʋ lʋra bɩa ʋ nə, ʋ ma tún dwíí ʋ pa ʋ zʋnʋ tə nə tɩga tə nə›. 29 Yá nubɩa barpɛ duən yà nə wulə. Ba nəkwɩa tíú tə ma swe kan, ʋ tɩ ʋ yá wá, də ʋ wà bìú ʋ nə lʋrɩ. 30 Bələ tíú tə də tì kan tə ʋ tɩ, də ʋ də wà ba bìú duən nə jə. 31 Batwa nii nyiən tə də tì kan tə ʋ tɩ, də ʋ də wà ba bìú jə. Kʋ nətʋ tə fwa ba nubɩa barpɛ tə mɛ yɩra. Ba mama tɩga də ba lìù nədʋ ba bìú jə də kadənu tə. 32 Kʋ kwa nə, kan tə də twi ʋ bà ʋ tɩ. 33 Máŋá tə wa, tɩga nə wá bwin ba nan, ba nubɩa barpɛ tə wàà dàń nə wá ja kan tə, ʋ ma fwa ʋ kan? Ba mama barpɛ tə yəni kan tə, ndə ba kan nə lʋʋ wa».

34 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Bara tə də kana tə nə wulə zə̀n tə, ba swe duən. 35 Yá lɩ̀à tə nə kúrí, sə ba yà də Yɩɩ *sàń nə, ba ka bwin tə kwa nə kʋ́ʋ̀ bá swe duən. 36 Ba kʋ́ʋ̀ bá tɩ. Ba wá yà ndə *malɩkɛ nə. Ba wá yà Yɩɩ bɩa. Ʋ lɩ ba tɩan wa, ʋ kə mɩɩ wá. 37 Yɩɩ dí yáá, ʋ bɩrɩ *Moyizə nə də, tɩga wàá ba bwin ba naŋa máŋá tə wa, ʋ nə swɩ̀n ʋ con kasɔɔ lanworu tə wa. Moyizə bon Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ ləzoni *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, nə nɩbara *Abərahamə də *Yɩzakə də *Zwakɔbə nə jʋ̀nɩ̀. 38 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa, Yɩɩ, ʋ tà tɩga Yɩɩ. Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə də Yɩɩ, nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa ʋ yáá con yɩrɩ». 39 Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə wa lɩ̀à duən ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Karnyɩna, n le zəni!» 40 Lɩ̀à tə dàń ga pú ba nii, fən jə ba, sə ba kʋ́ʋ̀ bwe Zwezi yìə̀n duən.

Davidə də Zwezi, wàà nə yɩ Yuu-Tiu?

(Matiə 22.41-46; Marəkə 12.35-37)

41 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ kʋ wá twá nətə, lɩ̀à tə ma swɩ̀n də, *Kərisə yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ cɩcɩ, naaa? 42 Pɩ̀ʋ́ Davidə tətə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ gwaran sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:

‹*Yuu-Tiu swɩ̀n à Yuu-Tiu con, ʋ wʋ́: «Bàá jə̀ń à jɩzən‡ nə, 43 də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə, sə n nɩŋa ba!» ›

44 Də Davidə nə boŋə Kərisə ʋ ‹Yuu-Tiu›, kʋ dàń wá twá nətʋ, kʋ pa Davidə yuu tíú pìí ʋ yà ʋ nàʋ́?»

Zwezi bɩrɩ, sə lɩ̀à tə cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə

(Matiə 23.1-36; Marəkə 12.38-40)

45 Lɩ̀à tə mama nə wulə ba cʋga Zwezi, máŋá tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: 46 «Á cɩa á tɩ̀àn nə də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə. Ba mʋ̀ nə swə, sə ba zʋ gandaran, ba ga jijiri, ba ga swə, sə ba jʋn ba jə́rə́ bwálá wa. Ba twá lá, ba kúrí gwələ tə, ba nə nan zəni *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Ba jəni bwálá nəzəŋə nə, diŋə nəfaran wa. 47 Ba vɩrɩ kadənə wiən, ba ga fwa yɩjʋnɩ, ba ba zwɛ̀e, ləzoni yáá con, sə ba ma bɩrɩ də, ba yɩ ləzwənzəŋə. Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gà ba mɩ́ámɩ́án».

21

Pɩ́rɩ́ tə, kadənu don nə pɩn

(Marəkə 12.41-44)

1 Zwezi nə wulə ʋ ywàŋá máŋá tə wa, ʋ nɩ jɩjə tɩ̀án də, ba wulə ba dɩ səbiu *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ səbiu daka tə wa. 2 Ʋ nɩ kadənu don, ʋ nə yɩ zʋrʋ. Ʋ ken səbibii bələ daka tə wa. 3 Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kadənzʋrʋ təntə ken səbiu, ʋ doni ba duən tə mama. 4 Ba duən tə yɩ səbiu, tə nə bʋ́rɩ́ nə, ba tì ba pa. Ʋ mʋ̀ yɩ kʋ tə nə ga ʋ jɩɩn də̀ń nə nə, sə ʋ ma yə̀ ʋ də́, ʋ tì ʋ pa».

Zwezi swɩ̀n yìə̀n tə yoo, tə nə tʋn lʋʋ ma zàn

(Matiə 24.1-2; Marəkə 13.1-2)

5 Lɩ̀à duən yà wulə ba swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə yoo, ba wʋ́: «Kʋ cɩ́gá ziən zəni, də kʋ kapana nəzəŋə, ba nə sarɩ, də wiən duən, ba nə pɩn Yɩɩ nə, tə nə ken, sə tə ma nàn kʋ». 6 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá tə wiən tə mama. Máŋá don wá bà, kapan nədʋ tətə bá pə̀ń kʋ don yuu wa. Tə mama mɩ́ámɩ́án wá lwá tɩa».

Talɩkwa máŋá tə yoo

(Matiə 24.3-7; Marəkə 13.3-8)

7 Lɩ̀à tə bwe Zwezi, ba wʋ́: «Karnyɩna, máŋá ka wa nə, kʋ wá tʋn? Bɛ̀eɛ̀e won nə wá yà mɩmɩnʋ, kʋ nə bɩrɩ máŋá tə, tə wiən təntə nə wá bà?» 8 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa ba gɩgarɩ aba. Lɩ̀à zənzən wá ja à yɩrɩ, ba bà. Ba lìù mama ga wá swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ *Kərisə›, yá ‹Wiən tə mɛ yígúrə́ máŋá yí›. Á dànà ká twá ba kwa. 9 Á wá nì də, lʋʋ ləzoni duən zàn, ba wulə ba tɛ duən. Lɩ̀à duən wá zàn, ba vɩ ba yun tɩ̀án nii. Á dànà ká pa fən ja aba. Tə yìə̀n təntə mɛ, sə tə tʋn. Yá kʋ tà lʋʋ zaŋʋ máŋá nə yí sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n nətʋ».

10 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Dwíə́ tə lʋʋ mama wa wá ta, tə zɩgɩ duən nə. Yá payuu wá ta, kʋ zɩgɩ kʋ don payuu nə. 11 Tɩa wá səsəgi zənzən. Kʋ súrí niən də yayɩpwaran nə. Yá bwálá kapʋpʋ nə, wiən wá bà tə, nə wá kə fən lɩ̀à waa, tə duən də ga wá nan lanworu wa.

Ba wá wʋwalɩ Zwezi karbɩa yoo

(Matiə 24.8-14; Marəkə 13.9-13)

12 Də tə yìə̀n təntə tə wá yí, ba wá ja aba, ba wʋwalɩ ba ja aba. Ba va *Zwifə-ba *jə́rə́ dii lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, sə ba bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, ba ga kə aba bàń dìə̀ wa. Á nə sɛ̀e à nii tə yɩrɩ, ba wá ja aba, ba va pɛ̀egá də yáá tɩ̀án, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, yáá con. 13 Kʋ mʋ̀ wʋwala təntə, nə wá pa aba cwəŋə, sə á ma swɩ̀n kʋ tə, á nə yə̀ə́ à yuu wa. 14 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á wà mɛ, sə á də́ yáá á pa kʋ tə, á nə wá swɩ̀n, á ma jon á tɩ̀àn, tə yoo ja aba. 15 À mʋ̀ tətə nə wá kə yənu sʋ̀ràn á nii wa. Kʋ pa ba tə, ba nə swɩ̀n, ba zɩga á nə, bá wànɩ́ ba ja nii, ba ma tʋ́tʋ̀nɩ́ á nii wa.

16 Á ninə-ba, də á nyɩna-ba, də á nubɩa, də á dabara tətə nə wá ja aba, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà. Lɩ̀à duən wá tɩ á waa. 17 Lɩ̀à tə mama wá dʋ́n aba à mʋ̀ yɩrɩ. 18 Yá won mama bá fwa aba, abada. Á yukʋʋ nədʋ tətə bá jén. 19 Kʋ wá twá á pɩ́nʋ́ nə, á ma na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

Zwerizalɛmə cʋna yoo

(Matiə 24.15-21; Marəkə 13.14-19)

20 Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nə wá na də, pamana kɩkarɩ *Zwerizalɛmə, sə ba ta kʋ, máŋá tə, á mɛ, sə á yəni də, kʋ cʋna máŋá bwələ. 21 Kʋ máŋá tə wa, sə ba lɩ̀à tə, ba nə wá yà Zwide nagwanaa con, dəri ba dɩ̀ pɛɛn. Ba tə, ba nə wá yà Zwerizalɛmə wa nə, mɛ, sə ba dəri ba nan, ba yá tɩʋ tə. Ba tə, ba nə wá yà tɩbii tə wa kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí ba zʋ Zwerizalɛmə wa nə. 22 Tə dɩan təntə nə, Yɩɩ wá fwìn ʋ lɩŋa kʋ máŋá təntə wa. Yá kʋ wá twá nətʋ, kʋ pa yìə̀n tə mɛ, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə nii ma sú. 23 Kʋ wá yà lɛɛ máŋá təntə wa, kana tə nə, ba nə jə pwìí, də ba tə nə, bɩa nə ŋwà ba nyʋnɩ nə. Kʋ lʋʋ təntə lɩ̀à wá də́ càn zənzən, Yɩɩ lɩŋa ga wá zàn ba yuu wa. 24 Kʋ lʋʋ tə lɩ̀à dʋŋa wá gʋ ba duən də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ba ga ja ba duən ba fwa bàń dìə̀ lɩ̀à lʋʋ níə́ kapʋpʋ wa. Lɩ̀à tə nə ba *Zwifə-ba wá mà Zwerizalɛmə tɩ̀án, ba pú duən yuu ba nɩŋɩ ba kɛ̀eń. Ba wá fwa kʋ, kʋ ja vələ máŋá tə, ba dɩ̀àn nə wá bà tə zwɛ̀e».

Nətʋ Ləzwənə-Biu tə wá pìí ʋ bà tɩa yuu wa

(Matiə 24.29-31; Marəkə 13.24-27)

25 Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yìə̀n wá tʋn yɩcaʋ tə nə pén tə waa. Tə wá tʋn cànà tə də kacɩlacɛ tə wa. Fən zənzən wá zʋ lɩ̀à tə nə wulə tɩa yuu wa, vʋʋ tə də mʋʋ nakulə tə zuzugu nəfarʋ tə yɩrɩ. 26 Kʋ tə nə bɩ̀àn tɩa yuu wa tə, fən wá gʋ lɩ̀à, ba nə wá bʋ́n kʋ yoo. Dɩ̀àn tə nə wulə lanworu tə wa wá gugurə. 27 Kʋ kwa nə, ba dàń wá na *Ləzwənə-Biu* tə bakwan tə wa, də ʋ bɩ̀àn də dɩ̀àn də dun tə nə dáá. 28 Máŋá tə, tə yìə̀n təntə nə wá wulə tə tʋŋa, á zɩan á yun yɩɩ nə, á kwɛn á tɩ̀àn á zɩgɩ mənə mənə, á ga ywàń. Yɩɩ wá jon aba á jɩɩn wa, sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n».

Zwezi kàrɩ̀ kapɩrʋ yoo

(Matiə 24.32-35; Marəkə 13.28-31)

29 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá kapɩrʋ də tɩ̀án tə duən: 30 Máŋá tə, á nə nɩ tə zɩan tə də, tə wulə tə twe, lìù nə bá swɩ̀n á con də, wocəri máŋá bwələ. 31 Mə kʋ yɩ nətʋ, də á nə nɩ tə yìə̀n tə, tə twi tə tʋn á lwara də, Yɩɩ pàrɩ̀ diŋə tə bwələ. 32 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ yoo təntə wá tʋn, də zə̀n lɩ̀à tə mama, ba nə wulə tɩa yuu wa, tə wà tɩ ba zwɛ̀e. 33 Lanworu də tɩa wá jén, yá à sʋ̀ràn tə mʋ̀ bá jén, abada!»

Kʋ mɛ, sə á dànà ká dwɛ̀e á ma dɩ̀àn Zwezi túrí dɩɩn tə

(Matiə 24.44)

34 Zwezi kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa swanyʋa də wiən tə, á nə pɩ̀à, sə á ma yà lʋʋ wa twara jon á pubʋŋɩ tə. Kʋ nə tà nətʋ, kʋ dɩɩn tə wá dɩ̀ á yuu wa naa nədʋ. 35 Kʋ dɩɩn tə nə, kʋ wá yà ndə waya nə, kʋ nə janɩ ganaŋa, kʋ pa lɩ̀à tə mama nə, ba nə wulə tɩa ka tə mama yuu wa. 36 Á dànà ká dwɛ̀e, á jʋ̀nà Yɩɩ máŋá mama, sə á ma wànɩ́ á ja dɩ̀àn á jon á tɩ̀àn kʋ tə jɩɩn wa, kʋ nə wá bà. Nətʋ nə á wá wànɩ́ á zɩgɩ *Ləzwənə-Biu† tə yáá nə».

37 Yɩcaʋ wa, Zwezi yà kàrɩ̀ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Tɩtɩn nə ʋ yà nan, ʋ va ʋ pʋrɩ tɩa *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa. 38 Jɩjʋ fuən fuən lalʋʋ tə mama yà dəri, ba va ʋ con, Yɩɩ dìə̀ tə wa, ba cʋga wá.

22

Lɩ̀à vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi

(Matiə 26.1-13; Marəkə 14.1-9; Zwan 11.47-53)

1 Cànà tə *Zwifə-ba nə də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni tə, ba nə boŋə ‹*Pakə› cànà tə, máŋá yí kʋ zwɛ̀e. 2 Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, yà pɩ̀à cwəŋə, sə ba ma gʋ Zwezi, yá ba yà dəri lɩ̀à tə fən.

Zwidasə ken sírí, sə ʋ ja Zwezi, ʋ pa ʋ dʋŋa nə

(Matiə 26.14-16; Marəkə 14.10-11)

3 *Sɩtana dàń ma ja Zwidasə, Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa lìù don, ba nə boŋə ‹Yisəkariyɔtə›, ʋ zʋ. 4 Zwidasə vəli, ʋ vʋrʋ də *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə yun tɩ̀án tə, ʋ bɩrɩ ba nətʋ tə, ʋ nə wá twá tə, ʋ ma kə wá ba jɩ̀àn wa. 5 Ba lɩ̀à tə pwìí poli zəni. Ba dàń kàn nii də, ba wá pa wá səbiu. 6 Zwidasə də ba ken duən yuu, ʋ dàń ga pɩ̀à cwəŋə nəzəŋu tə, ʋ nə wá twá ʋ ma kə wá ba jɩ̀àn wa.

Zwezi karbɩa tanɩ Pakə cànà wodiu

(Matiə 26.17-20; Marəkə 14.12-17)

7 Dɩan tə, ba nə yàá də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni, tə twi tə yí. Kʋ təntən dɩɩn tə nə nə, ba mɛ, sə ba gʋ pabii, ba ma fwa *Pakə cànà tə wodiu. 8 Zwezi dàń ma tʋn Piyɛrə də Zwan, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ, á tanɩ wodiu tə, á pa nəba, sə nə də́». 9 Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə n pɩ̀à, sə nə tanɩ kʋ mʋ̀ wodiu təntə?» 10 Zwezi swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni! Máŋá tə wa, á nə wá zʋ tɩʋ tə wa, á wá jə́rí bɛɛ don, ʋ nə zɩŋa nɩ́á kwàrá. Á wá pú kʋ bɛɛ tə nə, á zʋ sàń tə wa, ʋ nə zwɩ. 11 Á ga swɩ̀n dìə̀ tə tíú con, ʋ wʋ́: ‹Karnyɩna bwe, sə ʋ jə́n dìə̀ tə, ʋ də ʋ karbɩa tə nə wá də́ Pakə cànà wodiu ka wà tə, wa yə̀n?› 12 Ʋ dàń wá bɩrɩ aba dəyuu dìə̀ nəfarʋ don, də kʋ wa zɩla. Mə lá nə, á wá tanɩ Pakə cànà wodiu tə». 13 Ʋ karbɩa tə dàń ma va, ba na tə yìə̀n tə mama, ndə Zwezi nə man, ʋ bɩrɩ ba nətʋ. Ba dàń ga kə Pakə cànà wodiu tə sírí lá nə.

Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə yoo

(Matiə 26.26-30; Marəkə 14.22-26; 1 Korɛntə tɩ̀án 11.23-26)

14 Cànà tə wodiu diŋə máŋá yí, Zwezi də ʋ *tʋntʋna tə dàń twi ba jə̀ń duən nə, sə ba wulə ba də́. 15 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À sóní zəni, sə nə mama tə kə duən nə, nə də́ *Pakə cànà wodiu kʋ tə, də à càn máŋá tə wà yí. 16 Yá à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá pìí à də́ kʋ tə, kʋ ja vələ máŋá tə, ba nə wá nì kʋ cànà təntə də̀ń, Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa». 17 Ʋ dàń ma tì wùrú zʋŋa tə, ʋ kə ʋ con, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á joŋə á nyʋ, á tàrà duən! 18 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá nyʋ divɛn də aba, kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, kʋ ja vələ máŋá tə, Yɩɩ nə wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə». 19 Kʋ kwa nə, ʋ tì dipɛn tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ à yɩra tə nə, kʋ nə pɩn aba. Á dàń fwa kʋ nətʋ tə, á ma lìí à yoo». 20 Ba nə dí ba zwɛ̀e, máŋá tə wa, Zwezi kʋ́ʋ̀ tì divɛn wùrú zʋŋa wa, ʋ fwa nətʋ, də ʋ pa ba, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Divɛn kʋ tə wùrú zʋŋa ka tə wa nə yɩ à jana tə, tə nə yɩ Yɩɩ *nimarʋ dʋ̀n tə, tə nə wá nan á yɩrɩ».

Zwezi bɩrɩ də, ba wá ja wá, ba pa dʋŋa nə

(Matiə 26.21-25; Marəkə 14.18-21; Zwan 13.21-30)

21 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á ywàŋá, lìù tə, ʋ nə wá ja nə, ʋ pa tə, wulə də nə, wodiu kʋ tə yuu wa. 22 *Ləzwənə-Biu* tə mɛ, sə ʋ vìí, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, yá kʋ wá yà càn kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə wá ja wá, ʋ pa». 23 Ba dàń ma wulə ba bwe duən, sə ba jə́n, wàà nə wá fwa kʋ yoo təntə ba wa.

Wàà nə dwə nə mama?

(Matiə 18.1-4; 19.28; 20.25-28; Marəkə 10.35-45; Zwan 13.2-17)

24 Zwezi karbɩa tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, sə ba jə́n, ba wa nə mɛ, sə ʋ jə̀ń ba mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tʋ́tʋ̀ná dàń twi, tə tʋ ba tətəŋi wa. 25 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Pɛ̀egá də́ dɩ̀àn ba lʋʋ dwíə́ tə mama yuu wa. Yá ba boŋə lʋʋ pabɩa mʋ̀ ‹lɩ̀à tə, ba nə fwa zəni›. 26 Yá kʋ wà mɛ, sə kʋ ya nətʋ á mʋ̀ con. Lìù tə, ʋ nə yɩ ləzwənfarʋ á wa, mɛ, sə ʋ ya ndə bisɩmabiə nə. Yá lìù tə, ʋ nə tɩ aba, mɛ, sə ʋ ya ndə lìù tə nə, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn aba. 27 Lìù tə, ba nə tuŋə wodiu, ba pɩn, ʋ də́, də ʋ tə, ʋ mʋ̀ nə nə tuŋə kʋ, ba wàà nə dwə ʋ don? Kʋ tà lìù tə, ʋ nə də́ tə, naaa? Á wa nə, à mʋ̀ Zwezi, à yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə tʋŋa, ʋ pɩn aba.

28 Á yɩ lɩ̀à tə, á nə yɩ də nə, dɩɩn mama à càn tə də máŋá tə wa, yìə̀n nə yugu nə, sə tə pa à tʋn yokʋkwɩʋn. 29 À swə, sə á də də́ kʋ pàrɩ̀ təntə, ndə à nyɩna nə pɩn, sə à də də́ kʋ nətʋ. 30 Á wá də́ cànà də nə, à pàrɩ̀ dìə̀ tə wa. Á wá jə̀ń padaran yun á bʋ̀rɩ̀ *Yɩzərayɛlə dwíə́ dəkurən fugə bələ tə bʋ̀rà».

Zwezi bɩrɩ də, Simon Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá

(Matiə 26.31-35; Marəkə 14.27-31; Zwan 13.36-38)

31 Zwezi swɩ̀n Simon Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Simon, Simon, cʋgʋ! *Sɩtana lòrì cwəŋə, sə ʋ zɩzaga aba, ndə ba nə zɩzaga wobɩa, sə ba lɩ tə də tə wopulə duən wa. 32 Yá à dàń jʋn Yɩɩ à pa mʋ́, sə n waa tə, n nə ken Yɩɩ nə tə, dàn ká jén. Máŋá tə wa, n nə wá pìí n bà à con, sə n dàn n nubɩa jɩ̀àn». 33 Simon Piyɛrə le wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, à ken à sírí, sə à zʋ bàń dìə̀ də mʋ́, sə à tɩ də mʋ́». 34 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Piyɛrə, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N wá tɛn də, n yə̀rì nə zə̀n, nɛɛ batwa, də cəbɩʋ tə wà kwi».

Zwezi bɩrɩ, nətʋ tə, ba nə wàá ba tɛ

35 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Də à yà nə tʋn aba, à ga swɩ̀n də, á dànà ká tì səbiu, nə à yə̀ə́ lɔ̀ɔ̀, nə à yə̀ə́ natʋra, bɛ̀eɛ̀e yà nə mùrì aba?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Won mama wà nəba mùrì». 36 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ le, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, sə lìù tə, ʋ nə jə səbiu, sə ʋ tì, sə lìù tə, ʋ nə jə lɔ̀ɔ̀, sə ʋ tì, sə lìù tə, ʋ nə ba lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ jə, sə kʋ tíú yə̀ ʋ gandarʋ, ʋ də́ yáá, ʋ ma yə̀ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́. 37 À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ mɛ, sə kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nii ma sú, tə tʋn à yɩra: ‹Ba gàlɩ̀ wá, ba ma cen yolwanfwana nii nə›. Cɩ́gá, kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ à yuu wa, tə bɩ̀àn, sə kʋ jì». 38 Karbɩa tə le, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə̀ń lagʋrɩ sɩ̀án bələ». Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ mɛ nətʋ».

Zwezi jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ Zwesemane nə

(Matiə 26.36-46; Marəkə 14.32-42; Zwan 18.1-2)

39 Kʋ kwa nə, Zwezi nan, ndə ʋ dɩan mɛ nə fwa nətʋ tə, ʋ va *oliviye tɩ̀án paan tə yuu wa. Ʋ karbɩa tə ga púə́ ʋ kwa. 40 Máŋá tə wa, ʋ nə vəli, ʋ yí kʋ bwálɩ́ təntə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á lòrì Yɩɩ, sə ʋ san aba, sə *Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba, ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn». 41 Ʋ dàń ga fàrʋ́ ʋ nan kwa, ʋ va yáá mancɩn, ndə lìù ka dɩlɩ kapan, kʋ va kʋ tʋ bwálɩ́ nə, ʋ tʋ ʋ nadwana yuu, ʋ ga lòrì Yɩɩ. 42 Ʋ dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, də n nə pɩ̀à kʋ, pa, sə yacara tətə twiən tə yá nə. Yá à pɩ̀à, sə n mʋ̀ puswənə nə tʋn, sə à mʋ̀ nyiən tə ga kwɛ̀e». 43 *Malɩka dàń ma zàn Yɩɩ *sàń nə, ka bà ka nan Zwezi nə, ka cú ka dàn ʋ jɩ̀àn. 44 Zwezi pùə́ cʋ̀gʋ̀ zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ lòrì Yɩɩ də dɩ̀àn zənzən. Ʋ tɩlʋŋʋ palɩ ndə jana nə, kʋ loni, kʋ twɩ tɩa. 45 Ʋ nə lòrì Yɩɩ ʋ zwɛ̀e, ʋ zàn ʋ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con. Yá ʋ twi, də ba pwìí cʋ̀gʋ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba tə́gə́ ba dwɛ̀e. 46 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á dwɛ̀e? Á zaŋa, á ga lòrì Yɩɩ, sə Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, sə ʋ pa, á tʋn yokʋkwɩʋn».

Zwezi janʋ tə yoo

(Matiə 26.47-56; Marəkə 14.43-50; Zwan 18.3-12)

47 Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n, máŋá tə wa, də nə̀ń lɩ̀à nə ba bɩ̀àn. Lìù tə, ba nə boŋə Zwidasə, ʋ də nə yɩ Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa, lìù don, yà nə wulə ba yáá, ʋ vəli. Ʋ fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, sə ʋ kʋkwalɩ† wá. 48 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Mə kʋ wá twá kʋkwalʋ nə, n ma ja *Ləzwənə-Biu‡ n pa!» 49 Lɩ̀à tə nə wulə də Zwezi tə, nə na yoo tə, kʋ nə bɩ̀àn, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə wá za də lagʋrɩ sɩ̀án, naaa?» 50 Ba wa lìù don ma cʋ̀rɩ́ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ʋ ma za *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tʋ̀tʋ̀nʋ̀ jɩzən zɩɩn, ʋ gwəŋə. 51 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yágá, kʋ mɛ nətʋ!» Ʋ ma dwen bɛɛ tə zɩɩn tə nə, ʋ ga zùrì kʋ.

52 Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə yun tɩ̀án tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə con, ba nə twi, sə ba ja wá tə, ʋ wʋ́: «Á twi də lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn, sə á ma ja à nə, ndə à yɩ ŋwɩ̀àn tə, à nə gwɩ lɩ̀à. 53 À yà wulə də aba dɩɩn mama, Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, á ga wà nə jɩn. Yá máŋá kʋ tə yɩ á mʋ̀, də lìù tə, ʋ nə yɩ yikunu pɩ̀ʋ́ tə nyiən».

Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi

(Matiə 26.69-75; Marəkə 14.66-72; Zwan 18.25-27)

54 Ba nə jɩn Zwezi, ba ja wá, ba va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dìə̀ wa. Piyɛrə púə́ ba kwa yɩŋʋna. 55 Ba ken mən, ba jə̀ə́ tə yáá, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə kàrá tətəŋi wa. Piyɛrə də twá ʋ jə̀ə́ ba tətəŋi wa lá. 56 Tʋtʋnbʋa don nə nɩ wá, mən tə yáá nə, ʋ ywàń wá zən, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə də yɩn də Zwezi!» 57 Yá Piyɛrə tɛn, ʋ wʋ́: «À nakʋa, à yə̀rì wá!» 58 Kʋ nə fwa mancɩn, bɛɛ don də nə kʋ́ʋ̀ ʋ nɩ wá, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N də wulə ba lɩ̀à tə wa». Piyɛrə ma le bɛɛ tə, ʋ wʋ́: «À twá à tə̀lə́ ba wa!» 59 Kʋ nə lɛ ndə lugu nədʋ nə, lìù don də tə zɩgɩ dɩ̀àn, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, bɛɛ wà tə də yɩ Galile tíú. Ʋ də yɩn də Zwezi». 60 Piyɛrə le, ʋ wʋ́: «À dabɛɛ, à yə̀rì kʋ tə, n nə swɩ̀n!» Kʋ máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n, də cəbɩʋ kwi. 61 *Yuu-Tiu pìí ʋ vəvəri, ʋ ywàń Piyɛrə. Piyɛrə dàń lìí kʋ tə, Yuu-Tiu nə swɩ̀n ʋ con nə, ʋ wʋ́: «Zə̀n, də cəbɩʋ tə nə wà kwi, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». 62 Piyɛrə dàń nan, ʋ ga kwi yinənkurə.

Ba mà Zwezi də ba twɩn wá

(Matiə 26.57-68; Marəkə 14.53-65; Zwan 18.12-24)

63 Bara tə nə jə Zwezi tə wulə ba mʋŋa wá də ba mà. 64 Ba yàá pú ʋ yɩ́á nə, ba ga bwe wá, ba wʋ́: «Lwarɩ lìù tə, ʋ nə mà mʋ́!» 65 Ba swɩ̀n sʋ̀ràn duən, tə nə twɩn Yɩɩ, ba pa wá.

Zwezi wulə Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, yáá con

66 Tɩa nə twi ka pʋrɩ, máŋá tə wa, *Zwifə-ba *nəkwɩna, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə twi, ba kun duən nə, ba ga pa ba ja Zwezi, ba ja bà ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə yáá con. 67 Ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Swɩ̀n nə con də, n nə yɩ *Kərisə». Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À nə swɩ̀n kʋ á con, á bá pa kʋ cɩ́gá. 68 À ma nə bwe aba bwiə nədʋ, á bá le nə. 69 Kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n, *Ləzwənə-Biu§ tə wá jə̀ń Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, jɩzən* vàn nə». 70 Ba mama tə dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, n yɩ Yɩɩ-Biu?» Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À yɩ wá, ndə á nə swɩ̀n nətʋ». 71 Ba dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à pɩ̀à, sə ba bɩrɩ nəba yoo don. Nə tətə nì kʋ ʋ nii wa».

23

Ba ja Zwezi, ba va Pilatə yáá con

(Matiə 27.11-14; Marəkə 15.2-5; Zwan 18.28-38; Tʋtʋnan 4.25-28)

1 *Zwifə-ba *nəkwɩna, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə mama ken duən, ba zàn ba ja Zwezi, ba ja va *Pilatə yáá con. 2 Ba swɩ̀n ba zɩgɩ Zwezi nə, ba wʋ́: «Nə nɩ bɛɛ wà tə, də ʋ sugə nə lʋʋ dwíí tə, ʋ kəni *Romə-ba nə. Ʋ cɩ̀, sə ba dàn ká ŋwɩ́n lanpoo, ba pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə, ʋ ga wʋ́, ʋ mʋ̀ nə yɩ *Kərisə, kʋ də̀ń nə yɩ pɩ̀ʋ́». 3 Pilatə dàń ma wulə wá ʋ bwe, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yɩ nətʋ, ndə n nə swɩ̀n tə».

4 Pilatə ma swɩ̀n Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «À ba yolwan na bɛɛ wà tə yuu wa». 5 Yá ba tə zɩgɩ dɩ̀àn kʋ yuu wa, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ kàrà tə, ʋ nə kàrɩ̀ Zwide nagwanaa tə mama wa, sugə lɩ̀à tə, ka kəni Romə-ba nə, kʋ nə zɩgɩ Galile nagwanaa, kʋ ja ba kʋ nan yəbə».

Pilatə pɩn, ba ja Zwezi, ba va Erodə yáá con

6 Máŋá tə wa, *Pilatə nə nì tə yìə̀n təntə, ʋ bwe, sə ʋ lwarɩ, də Zwezi nə yɩ Galile tíú. 7-8 Ʋ nə twi, ʋ nì də, kʋ yɩ nətʋ, ʋ lwarɩ də, ʋ nan pɩ̀ʋ́ *Erodə payuu tə wa. Kʋ dɩan dáá, Erodə nə nì də, ba swɩ̀n Zwezi yoo. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ na Zwezi, ʋ də yà bʋŋa də, Zwezi wá fwa yomɩlʋ don, ʋ bɩrɩ wá. Erodə də yà twi kʋ máŋá tə wa, *Zwerizalɛmə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Pilatə pa, ba ja Zwezi, ba va, ba pa Erodə nə. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ pùə́ poli zənzən. 9 Pɩ̀ʋ́ Erodə bwe Zwezi bwiə kapʋpʋ, yá Zwezi ga wà wá le. 10 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə də yà zɩga lá, ba swɩ̀n sʋlwana ba zɩga Zwezi nə. 11 Erodə də ʋ pamana tə wulə ba mʋŋa wá. Ba nə mʋn wá, ba zwɛ̀e, ba tì ganmʋlɩ, ba ma zʋ wá, ba ga pa ba pìí ba ja wá, ba va Pilatə con. 12 Kʋ dɩɩn tə nə, pɩ̀ʋ́ Erodə də Pilatə pìí ba jì dabara, ndə kʋ tà ba mʋ̀ yà nə dʋŋa duən fuən.

Ba bʋ̀rɩ̀ Zwezi bʋ̀rà, sə ba gʋ wá

(Matiə 27.15-30; Marəkə 15.6-19; Zwan 18.39–19.16)

13 *Pilatə ken *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, də lalʋʋ tə duən nə, 14 ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á jɩn bɛɛ wà tə, á ja bà, á ga á wʋ́, ʋ sugə lɩ̀à, ʋ kəni *Romə-ba nə. À mʋ̀ nə bwe wá á yáá con, à mʋ̀ wà yolwan nədʋ nɩ, tə mʋ̀ yìə̀n təntə wa, á nə swɩ̀n á zɩgɩ ʋ nə. 15 Pɩ̀ʋ́ *Erodə də wà yoo nɩ ʋ yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ pa ba pìí ba ja wá, ba bà nə con. Bɛɛ wà tə wà yoo fwa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá, kʋ yɩrɩ nə. 16 À dàń wá pa, ba mà wá, ba ga tì wá ba dʋgʋ». 17 [Kʋ yà yɩ kálʋ́, *Pakə cànà mama nə yí, sə ba dʋgʋ bàń dìə̀ lìù nədʋ.] 18 Ba mama tə twá duən, ba bubwi, ba wʋ́: «Pa, ba gʋ wà tə, sə ba ga dʋgʋ Barabasə!» 19 Kʋ Barabasə təntə zàn ʋ sugu *Zwerizalɛmə tɩ̀án, ʋ kəni Romə-ba nə, máŋá don wa. Kʋ tə súrí lagʋrɩ don nə, ʋ nə fwa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà jɩn wá, ba kə bàń dìə̀. 20 Pilatə nə pɩ̀à, sə ʋ dʋgʋ Zwezi tə, ʋ dàń pìí ʋ kʋ́ʋ̀ tì sʋgʋ, sə ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con. 21 Lɩ̀à tə dàń cə̀rí, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa! Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» 22 Pilatə kʋ́ʋ̀ bwe, ʋ swɩ̀n ba con, nɛɛ batwa nii nə, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yokʋkwɩʋn nə, ʋ fwa? À mʋ̀ wà yoo nɩ ʋ yuu wa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ. À dàń wá pa, ba mà wá, à ga tì wá ba dʋgʋ». 23 Yá lɩ̀à tə dàń tə bubwi, ba kəni yɩɩ nə, ba wʋ́, ʋ pa, sə ba paa Zwezi dagarʋ tə yuu wa. Ba bubwiə tə kálɩ́ Pilatə. 24 Pilatə ma sɛ̀e, sə ʋ fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à. 25 Ʋ ma tì Zwezi, ʋ pa ba, sə ba ma fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à. Ʋ dàń ga dʋgʋ bɛɛ tə, ba nə lòrì. Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə sugə lɩ̀à duən ʋ kəni Romə-ba nə, ʋ ga fwa lagʋrɩ də. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ma kə wá bàń dìə̀.

Pamana ja Zwezi, ba vələ ʋ gʋrɩ bwálɩ́

(Matiə 27.31-34; Marəkə 15.20-23)

26 Pamana tə nə ja Zwezi, ba vəli máŋá tə wa, ba jə́rí bɛɛ don, ba nə boŋə ‹Simon, Sirɛnə tíú›, də ʋ naŋa gaʋ ʋ bɩ̀àn. Ba jɩn kʋ bɛɛ tə, ba jon Zwezi dagarʋ tə, ba ma zɩn wá, ʋ ja pìí ʋ wulə Zwezi kwa. 27 Lɩ̀à zənzən púə́ Zwezi kwa, də kana ba nə wori, ba ga zalɩ ba jɩ̀àn. 28 Zwezi ma pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «*Zwerizalɛmə tɩ̀án kana-ba, á dànà ká kwi á pa à mʋ̀ nə! Á kwíə́ á pa á mʋ̀ də á bɩa nə! 29 Máŋá don wá bà, ba nə wá swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Pupwən wulə də kana tə, ba nə wàrɩ̀ bìú ba lʋrɩ. Pupwən wulə də ba tə, ba nə wà lʋrɩ də mama. Pupwən wulə də ba tə, bìú wà ba nyʋnɩ nə nyʋa›. 30 Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à wá lòrì pɛɛn, sə tə tʋ ba yuu nə, də ba lòrì dədwələn, sə tə də pú ba yuu nə. 31 Də ba nə fwa à mʋ̀, à nə yɩ ndə dalɩʋ nə nətʋ, ba wá fwa á mʋ̀, Zwerizalɛmə tɩ̀án, á nə yɩ ndə dakʋran nə, ba dwen nətʋ». 32 Pamana tə nə jə Zwezi, ba vələ, sə ba gʋ, máŋá tə wa, ba jɩn yolwanfwana bələ, də ba kə lá, ba súrí Zwezi nə, sə ba gʋ də wá.

Ba paa Zwezi dagarʋ yuu wa

(Matiə 27.35-44; Marəkə 15.24-32; Zwan 19.16-24)

33 Pamana tə nə vəli, ba yí bwálɩ́ tə, ba nə boŋə ‹yuzʋŋa bwálɩ́› tə, máŋá tə, ba paa Zwezi dagarʋ tə yuu lá nə. Ba paa yolwanfwana bələ tə də dagaran bələ duən yuu, ʋ don ʋ jɩzən yuu, ʋ don tə də ʋ jɩgwiə yuu. 34 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, ba yə̀rì kʋ tə, ba nə fwa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kwɛn ba cʋna tə, n lɩ n mʋ̀ də ba mʋ̀ pwərə wa». Ba tá kwé, ba ma tàrà ʋ ganan. 35 Lɩ̀à zɩga lá, ba ywàŋá kʋ tə nə fwa. *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə mʋ̀ wulə ba mʋŋa wá, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ jon lɩ̀à duən, ʋ nə yɩ *Kərisə tə, Yɩɩ nə kúrí, sə ʋ jon ʋ tətə». 36 Pamana tə də wulə ba mʋŋa wá, ba fàrʋ́ ba yí ʋ yɩra, ba làrɩ̀ divɛn nyʋnʋ ʋ nə, 37 ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «N cɩ́gá nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́, sə n tətə dàń jon n tɩ̀àn!» 38 Ba ken pʋ́pʋ́ná duən ʋ yuu con nə, ba wʋ́: «Ʋ tə nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́». 39 Yolwanfwanʋ tə don, ba nə paa dagarʋ tə yuu, də wulə ʋ twɩn wá, ʋ wʋ́: «N nə yɩ Kərisə, jon n tətə tɩ̀àn, sə n ga jon nəba, n kə lá!» 40 Ʋ don tə dàń caga ʋ nii nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N mʋ̀, n ba Yɩɩ fən dəri, n mʋ̀ lìù tə, n mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ, nə wulə tə càn tətə wa? 41 Kʋ yɩ kʋ twá, nə mʋ̀ tʋtʋnɛɛ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ bələ tə mɛ, sə nə də́ càn tə tə. Yá ʋ mʋ̀ wà won mama fwa, kʋ nə lwara». 42 Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Lìí à yoo, máŋá tə wa, n nə wá də́ n pàrɩ̀ tə». 43 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zə̀n, n wá yà də nə Yɩɩ *sàń nə».

Zwezi tɩan tə yoo

(Matiə 27.45-56; Marəkə 15.33-41; Zwan 19.25-30)

44-45 Kʋ nə zɩgɩ lugu fugə bələ máŋá wa, yɩcaʋ tə kʋ́ʋ̀ ba poni jə, yikunu ga púə́ tɩa tə mama nə, kʋ ja va dədəni lugu batwa. *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ mimii gànʋ̀ tə cɩrɩ* bələ. 46 Zwezi bubwi ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, à ken à mɩɩ tə n jɩɩn wa». Ʋ nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn tə kwa nə, nə ʋ mɩɩ zwɛ̀e. 47 *Romə-ba pamana bíí yuu tíú tə nə nɩ kʋ tə nə tʋn, ʋ pɩn dun Yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, bɛɛ wà tə yà yɩ cɩ́gá tíú». 48 Lalʋʋ tə mama nə twi, ba na yoo tə nə tʋn, pìí ba vìrí, də ba zalɩ ba jɩ̀àn nə də pucʋnɩ. 49 Ba tə mama nə yə̀ə́ Zwezi, də kana tə nə kwé wá ba nan Galile nagwanaa, də yà zɩga yɩŋʋna, ba ga ywàŋá won tə nə tʋŋa.

Zwezi ləbəri wa kənu yoo

(Matiə 27.57-61; Marəkə 15.42-47; Zwan 19.38-42)

50-51 Bɛɛ don yà wulə lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə wa, ʋ yɩrɩ nə Zwʋzɛfə. Ʋ nan *Zwifə-ba tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Arimate›. Ʋ yɩ cɩ́gá tíú, ʋ ga jə bɩcabwanʋ də. Ʋ yà yɩ lìù tə, ʋ nə dànɩ̀, sə Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ tə. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə wà sɛ̀e, ʋ twá ʋ duən tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə ba yofwanɛɛ tə wa. 52 Ʋ vəli ʋ yí *Pilatə, ʋ ga lòrì cwəŋə, sə ʋ gùrì Zwezi. 53 Ʋ lɩ wá dagarʋ tə yuu, ʋ kə tɩa, ʋ pəpəni kʋ, ʋ kə ganpon wa. Ʋ dàń ja wá va, ʋ tún ləbəri wa, ba nə kʋa pɩ̀ʋ̀ kapan wa, ba nə tə wà lìù lá ken. 54 Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə yà bwələ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə mama wulə ba kəni ba sírí.

55 Kana tə nə nan Galile nagwanaa, ba twá Zwezi kwa, ba bà tə kwé Zwʋzɛfə, ba va ba na ləbəri tə, də nətʋ tə, ba nə ken Zwezi bʋʋ tə wa. 56 Ba nə pìí, ba vìí, ba tanɩ tɩralɩ də tɩralɩ nʋga, ba kə duən nə. Ba sìí, kʋ kwa nə, ndə Yɩɩ *nii yìə̀n tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ, sə kʋ fwa nətʋ tə *sìə́ dɩɩn nə.

24

Zwezi bwin ʋ nan tɩan wa

(Matiə 28.1-10; Marəkə 16.1-11; Zwan 20.1-10)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə tɩkʋnɩ nə, kana tə zàn jɩjʋ fuən fuən, ba zɩn tɩralɩ tə, ba nə kwɛn, ba ja va ləbəri tə nii nə. 2 Ba nə vəli ba yí lá nə, ba nɩ də, kapan tə bəbəli, kʋ nan ləbəri tə nii nə. 3 Ba dàń zʋa ba yí lá, ba ga na də, *Yuu-Tiu Zwezi tɩgɩ tə tə̀lə́ lá nə. 4 Ba nə yà yə̀rì kʋ tə, ba nə wá swɩ̀n kʋ yuu wa, də nə̀ń lɩ̀à bələ, ba nə zʋa ganpwənə, tə nə cɩcɩlɩ, ba twi, ba nan ba nə. 5 Fən dàń nə zʋa ba, yá ba kə ba yáá tɩa. Lɩ̀à tə dàń swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à lìù tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, tɩga wa? 6 Ʋ tə̀lə́ yəbə. Ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Á pirə á lìí á tɩ̀àn nətʋ tə, ʋ nə swɩ̀n á con, də ʋ tə wulə Galile nagwanaa wa. 7 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́ də, kʋ mɛ, sə ba ja *Ləzwənə-Biu* tə, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cʋna lɩ̀à, sə ba paa wá dagarʋ yuu, sə ʋ ga pìí ʋ bwin ʋ nan dɩan batwa nii nə». 8 Ba dàń ma pìí ba lìí Zwezi sʋ̀ràn tə yoo.

9 Ba nan ləbəri tə wa, ba pìí ba ja tə yìə̀n təntə mama, ba va ba swɩ̀n Zwezi *tʋntʋna fugə nədʋ tə də lɩ̀à tə duən tə mama con. 10 Ba mʋ̀ kana təntə, ba nə swɩ̀n tə yìə̀n tə tʋntʋna tə con nə yɩ: Mari Madəlɛnə, Zwanə, Zwakə nuu Mari, də ba duən tə nə yɩn də ba. 11 Yá tʋntʋna tə bʋ́n də, kana tə sʋ̀ràn tə yɩ yomanan. Kʋ pa, ba wà tə cɩ́gá nə pɩn. 12 Yá Piyɛrə də kʋ́ʋ̀ zàn ʋ dəri, ʋ va ləbəri tə nii nə. Ʋ nə kwá tɩa ʋ ywàń, ʋ nɩ ganan tə, ba nə ma pəpəni Zwezi tə, də tə cɩcɩ nə tə́gə́ tɩa. Kʋ yoo tə nə tʋn tə gwárɩ́ wá. Ʋ ma pìí ʋ va sàń.

Zwezi nan ʋ karbɩa bələ nə Emayisə cwəŋə yuu wa

(Marəkə 16.12-13)

13 Kʋ dɩɩn tə tətə nə, Zwezi karbɩa bələ yà vələ tɩʋ don, ba ma boŋə ‹Emayisə›. Kʋ tɩʋ tə də *Zwerizalɛmə yí kilomɛtərə fugə nədʋ. 14 Ba yà wulə ba swɩ̀n yìə̀n tə mama nə tʋn tə yoo. 15 Ba nə wulə ba swɩ̀n tə yìə̀n təntə, máŋá tə wa, Zwezi twi, ʋ də ba kə duən, ba vəli cwəŋə tə yuu wa. 16 Ba nɩ wá, yá won yà cɩ̀gà, kʋ pa ba wà wá lwarɩ. 17 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yuu wa nə, á ve də á vəli?» Ba cwən ba zɩgɩ, ba yéé ga ŋwɩ̀ń. 18 Ba wa lìù don, ba nə boŋə Kəleyopasə, ma le wá, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ cɩcɩ nə yɩ vee, n nə wulə Zwerizalɛmə wa, n nə yə̀rì yìə̀n tə, tə nə tʋn lá, dɩan tətə nii nə?» 19 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yìə̀n nə?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Yoo tə nə yí *Nazarɛtə Zwezi, ʋ nə yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ʋ nə jɩn dɩ̀àn Yɩɩ də *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama yáá con, ʋ tʋtʋnan də ʋ nii sʋ̀ràn wa nə. 20 Nətʋ tə nə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá tɩ̀án tə nə jɩn wá ba pa, ba bʋ̀rɩ̀ ʋ gʋrɩ bʋ̀rà, ba ga pa, ba paa wá dagarʋ yuu wa. 21 Yá nə də yà ga jə yala də, ʋ mʋ̀ yà nə wá jon Yɩzərayɛlə lʋʋ lɩ̀à. Yá də kʋ mama, zə̀n kʋ tə dɩan batwa nə tə yìə̀n tə nə tʋn. 22 Kʋ nə dwən nətʋ, nə púlí tə wa kana duən gwárɩ́ nəba zənzən. Kana təntə vəli, kʋ jɩjʋ tə fuən fuən ləbəri tə nii nə, 23 ba ga na də, Zwezi tɩgɩ tə tə̀lə́ lá nə. Ba pìí ba bà, ba wʋ́, *malɩkɛ nan ba nə, tə ga swɩ̀n ba con, tə wʋ́, Zwezi wulə ʋ mɩɩ wa. 24 Nə wa lɩ̀à duən, ba nə yɩn də nəba, vəli ləbəri tə nii, ba ga na tə yìə̀n tə, ndə kana tə nə swɩ̀n nətʋ tə, yá ba wà Zwezi nɩ». 25 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ba yuu jə, á ga wà cɩ́gá pɩn lala Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə mama nə: 26 *Kərisə tə, Yɩɩ nə tʋn tə, yà mɛ, sə ʋ də́ càn nətʋ, sə ʋ ma zʋ ʋ dun tə wa». 27 Ʋ dàń ma twá *Moyizə, də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə duən tə nii sʋ̀ràn tə nə, ʋ man yoo tə mama Yɩɩ sagɩ tə nə swɩ̀n ʋ yuu wa.

28 Máŋá tə, ba nə vəli, ba bwələ tɩʋ tə, Zwezi fwa, ndə ʋ lɛ ʋ vələ yáá con. 29 Ba dàń ma kálɩ́ wá, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Zɩgɩ də nəba, yɩɩ tʋa, tɩa yí kʋ zwɛ̀e». Ʋ ma zʋ, ʋ zʋrɩ ba con. 30 Ba nə wulə ba də́ máŋá tə wa, ʋ tì dipɛn tə, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ ga fʋ kʋ, ʋ pa ba. 31 Ba yɩ́á súrú ʋ yuu wa, ba nə lwarʋ wá ba zwɛ̀e, ʋ jén ba yáá con. 32 Ba dàń ma swɩ̀n duən nə, ba wʋ́: «Ʋ nə swɩ̀n də nəba, ʋ gùlí yìə̀n tə də̀ń, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, ʋ bɩrɩ nəba cwəŋə tə yuu, yá ba nə bɩcan nə də́ nə?». 33 Ba bɩbarɩ ba zàn lala, ba pìí ba va Zwerizalɛmə. Ba vəli ba na karbɩa fugə nədʋ tə, də ba twá duən tə, ba kun duən nə. 34 Karbɩa fugə də nədʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu cɩ́gá mama pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Simon† nə». 35 Ba lɩ̀à bələ tə dàń ma man kʋ tə nə yí ba cwəŋə tə yuu wa, ba bɩrɩ ba. Ba twi, ba man də, ba lwarʋ də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀, máŋá tə wa, ʋ nə wulə ʋ fwɩ dipɛn tə.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ tʋntʋna tə nə

(Marəkə 16.14-18; Zwan 20.19-29; Matiə 28.16-20; Tʋtʋnan 1.1-8)

36 Ba nə wulə ba swɩ̀n máŋá tə wa, Zwezi tətə twi, ʋ bà, ʋ nan ba tətəŋi wa, ʋ ga jʋn ba, ʋ wʋ́: «Bɩcan sìə́ wá yà də aba!» 37 Ba zəzəgə, fən ga zʋ ba zənzən, ba bʋŋa də, kʋ yɩ ciru nə nan ba nə. 38 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, kʋ ma gwárɩ́ aba, yá pubʋnyirə tə tə də ga wulə də aba? 39 Á ywàŋá à jɩ̀àn də à nɛɛ. Kʋ cɩ́gá yɩ à mʋ̀! Á dwiən à yɩra, á ga na! Ciru ba yatana də kurən jə, ndə à nə jə tə, à zɩga nətən». 40 Ʋ nə wulə ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ, ʋ bɩrɩ ba ʋ jɩ̀àn də ʋ nɛɛ. 41 Pupwən zʋa ba, ba ga tə wà cɩ́gá pɩn, ba zwɛ̀e, kʋ nə gwárɩ́ ba tə yɩrɩ. Zwezi bwe ba, ʋ wʋ́: «Á ba won jə yəbə, ba nə də́, naaa?» 42 Ba ma pa wá fəli kɩkaʋ, kʋ nə wùə̀. 43 Ʋ jon kʋ, ʋ də́ ba mama tə yɩ́á wa.

Zwezi pɩn tʋtʋŋɩ ʋ tʋntʋna tə nə

44 Zwezi swɩ̀n ʋ *tʋntʋna tə con, ʋ wʋ́: «Mə kʋ nə, à nə swɩ̀n á con, də à nə yɩn də aba. À swɩ̀n də yìə̀n tə mama, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa, də gwaran saga wa, à yuu wa mɛ, sə tə nii sú». 45 Ʋ súrí ba yɩ́á, sə ba nì yìə̀n tə də̀ń, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa. 46 Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ saga təntə wa, kʋ wʋ́ də, *Kərisə mɛ, sə ʋ dí càn, ʋ tɩ, ʋ ga pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, dɩan batwa nii nə. 47 Kʋ mɛ, sə ba zɩgɩ *Zwerizalɛmə nə, ba swɩ̀n ʋ yɩrɩ yuu wa sʋywáŋʋ́ tə, ba pa lʋʋ dwíə́ tə mama nə. Ba bon ba, sə ba vəvəri ba kwa, sə ba ma sá ba cʋna, sə Yɩɩ ga kwɛn tə ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də ba pwərə wa. 48 Á yɩ lɩ̀à tə, á nə wàá á bɩrɩ, də á nɩ yìə̀n təntə. 49 Kʋ tə, à nyɩna nə kàn nii də à wá pa aba tə, kʋ wá bà á yuu wa. Yá á nə mɛ, sə á yà tɩʋ tə wa, kʋ ja vələ, á nə wá sú də dɩ̀àn tə, tə nə wá nan Yɩɩ nə, tə bà».

Zwezi Kərisə pìí ʋ va Yɩɩ sàń

(Marəkə 16.19-20; Tʋtʋnan 1.9-12)

50 Zwezi jɩn ba, ʋ ja va Betani tɩʋ con, ʋ zɩ̀n ʋ jɩ̀àn, ʋ lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ba yuu wa. 51 Máŋá tə, ʋ nə wulə ʋ fwa zəni ba yuu wa, ʋ zàn ʋ pwɛ̀e də ba, ʋ ga zàn ʋ dɩ̀ yɩɩ. 52 Ba də tʋa ba nadwana yuu, ba ga bʋ ʋ nə. Yá kʋ kwa nə, ba pìí ba va *Zwerizalɛmə də pupwən. 53 Dɩɩn mama ba yàá va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ba bwɩ Yɩɩ nə.

* 3:16 3.16 Zwifə-ba con, ba yàá pa, yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú.

* 4:44 4.44 Pʋ́pʋ́ná duən də bɩrɩ də, kʋ yɩ Galile nagwanaa.

* 5:3 5.3 Simon yɩ Zwezi karbiu Piyɛrə yɩrɩ don.

† 5:12 5.12 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa.

‡ 5:24 5.24 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 5:33 5.33 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

* 5:39 5.39 Swana tə, ba nə yàá fwa Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa, yɩ divɛn. Tə nə dánɩ́, tə ya ywán, tə doni máŋá tə, ba nə fwa tə.

* 6:5 6.5 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 6:22 6.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 7:18 7.18 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

† 7:34 7.34 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 7:38 7.38 *Zwifə-ba con, ba yàá pəni ganpurə yuu wa, ba ma də́ wodiu.

§ 7:41 7.41 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

* 7:44 7.44 Zwifə-ba con, ba yàá pa, yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú.

† 7:45 7.45 Kʋ nətʋ tə yɩ Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən.

* 8:27 8.27 Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa, tɩʋ mama jə kʋ kwɩ̀ ləbərə bwálɩ́. Ba kwɩ̀ tə yɩ ba tə pɩ̀ràn wa.

* 9:5 9.5 Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, ba yaga lɩ̀à tə yìə̀n mɛ ba yuu wa.

† 9:7-8 9.7-8 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

‡ 9:22 9.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 9:44 9.44 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 9:58 9.58 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 10:1 10.1 Saga duən wa nə, kʋ yɩ karbɩa sapwɩtwa yoo nə kʋ swɩ̀n.

† 10:11 10.11 Kʋ yɩ Zwifə-ba mɩmɩnʋ. Ba nə dɩga lìù, ba lɩ ba tɩʋ wa, ʋ yàá pi ʋ nɛɛ pùrú, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ lɩ yoo ʋ yuu wa, ʋ kə ba yuu wa.

‡ 10:17 10.17 Saga duən wa nə, kʋ yɩ karbɩa sapwɩtwa yoo nə kʋ swɩ̀n.

§ 10:20 10.20 Kʋ bɩrɩ də, á ja bwálɩ́ Yɩɩ sàń nə.

* 10:35 10.35 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

* 11:1 11.1 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

† 11:30 11.30 Ninivə yɩ tɩfarʋ, kʋ wa lɩ̀à tə yà yɩ cʋna lɩ̀à zənzən Yɩɩ yáá con.

‡ 11:30 11.30 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 11:38 11.38 Kʋ yɩ Zwifə-ba Yɩɩ nii, sə ba ba jɩ̀àn sɩ̀n, ba ga də́ wodiu.

* 12:5 12.5 Kʋ yɩ Yɩɩ.

† 12:8 12.8 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 12:24 12.24 Lɩ̀à duən boŋə zənbii kʋ tə ‹sabakanan›.

§ 12:40 12.40 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 12:54 12.54 *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa, dwà yɩ ka zɩga yɩɩ yizwɩa ka ma nɩ̀.

* 15:8 15.8 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 15:15 15.15 *Zwifə-ba con, twərən yɩ vàná tə, tə nə yɩ durən wiən.

‡ 15:22 15.22 Kʋ yɩ, sə ba ma pa dun bìú tə nə.

* 16:16 16.16 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

* 17:12 17.12 *Zwifə-ba con, dayan nə jə lìù, ʋ yɩ ba yàá lɩ wá ba dwíí wa. Ʋ dayan tə nə zwɛ̀e də kʋ tə jə *joŋi, ʋ nə mɛ̀e, sə ʋ fwa, sə ʋ ma pìí, ʋ zʋ ʋ dwíí tə wa.

† 17:22 17.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

‡ 17:26 17.26 Nowe máŋá lɩ̀à tə yà ba Yɩɩ nii zìlí. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, Yɩɩ pɩn dwà nəfarʋ nà dɩan sapwilə. Nɩ́á tə gʋa lɩ̀à tə mama, kʋ va kʋ ga Nowe də ʋ dìə̀ lɩ̀à. Ba mʋ̀ yɩn nɩ́á yuu bori wa. Nowe nə zìlí Yɩɩ nii, ʋ fwa.

§ 17:28 17.28 Lɔtə yɩ *Abərahamə nyánʋ́ bìú. Ʋ mʋ̀ tətə nə kúrí ʋ tɩ, sə ʋ va Sodɔmə wa. Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə lɩ̀à tə ba Yɩɩ nii zìlí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ pa mən nan yɩɩ nə, tə bà tə də́ tɩʋ tə mama.

* 18:8 18.8 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 18:31 18.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 19:10 19.10 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 19:13 19.13 Sɩ́án səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋra bíí (100) tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

‡ 19:36 19.36 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə pɩn dun Zwezi nə.

* 20:4 20.4 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə.

† 20:24 20.24 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

‡ 20:42 20.42 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 21:27 21.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 21:36 21.36 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 22:22 22.22 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 22:47 22.47 Kʋ nətʋ tə yɩ *Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən.

‡ 22:48 22.48 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 22:69 22.69 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 22:69 22.69 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 23:44-45 23.44-45 Mimii gànʋ̀ təntə nə pwɛ̀e bwálɩ́ tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə cɩcɩ nə yàá zʋ, ʋ fwa *joŋi tə ʋ pɩn Yɩɩ nə, də lɩ̀à tə duən tə nə zwɩ, ba mɛ lá tə duən nə. Gànʋ̀ təntə cɩrʋ tə bɩrɩ də, lìù mama dàń wàá Yɩɩ yɩra, ʋ yí.

* 24:7 24.7 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 24:34 24.34 Simon yɩ Zwezi karbiu Piyɛrə yɩrɩ don.

Zwan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ sagɩ tə,

Zwan

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Zwan yɩ Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa lìù don. Mə ʋ mʋ̀ karbiu təntə nə gùnì ʋ kə Zwezi con máŋá tə, ba nə wulə ba də́ *Yuu-Tiu *nimarʋ wodiu tə. Zwan ba ʋ tətə yɩrɩ boŋə mama. Ʋ boŋə ʋ tɩ̀àn ‹karbiu tə don tə ba wa lìù tə, Zwezi yà nə swə tə›.

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n mancɩn, Zwezi nə fwa tɩa yuu wa, ndə ʋ duən tə nə. Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ tə duən də, tə nə tə̀lə́ ba duən tə saga tə wa. Yá ʋ dàń ken kajaŋa zənzən, ʋ gwin Zwezi sʋ̀ràn tə də ʋ tʋtʋnan tə də̀ń ʋ bɩrɩ. Matiə də Marəkə də Likə nə dí yáá ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba sʋywáŋá tə. Kʋ kwa nə nə, kʋ wàá kʋ pɩn Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sʋywáŋʋ́ tə Azi nagwanaa wa Efɛzə nə.

Lɩ̀à tə nə, Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan yə̀ə́ də, ʋ lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́, ba yə̀ə́ Zwezi sʋ̀ràn tə də ʋ tʋtʋnan tə, tə nə wulə sʋywáŋʋ́ saga batwa tə wa. Ʋ dàń pɩ̀à ʋ súrí yìə̀n duən tə nə, ʋ pa ba.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Zwan sagɩ tə ba nyɩn ndə Matiə də Marəkə də Likə saga tə nə. Zwan pɩ̀à, sə lìù tə, ʋ nə kàrɩ̀ ʋ sagɩ tə, sə ʋ lwarɩ də, Zwezi yɩ lìù tə, Yɩɩ nə tʋn. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà dí yáá ba swɩ̀n ʋ yoo, də ʋ yɩ Yɩɩ-Biu. Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə sʋyun bələ yuu wa, tə mʋ̀ nə yɩ, sə lɩ̀à kə ba waa Zwezi-*Kərisə nə, də mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

1

Zwezi-Kərisə yɩ Yɩɩ sʋgʋ

(1 Zwan 1.1-3; 5.20)

1 Yɩɩ sʋgʋ tə yà nə wulə, də lʋʋ tə wà fwa. Sʋgʋ tə wulə də Yɩɩ. Yá kʋ mʋ̀ sʋgʋ tə yà nə yɩ Yɩɩ. 2 Də lʋʋ tə wà fwa, kʋ mʋ̀ yà nə wulə də Yɩɩ. 3 Yɩɩ twá də kʋ mʋ̀ sʋgʋ tə, ʋ ma fwa won mama. Won mama tə̀lə́, kʋ nə tà kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə, nə Yɩɩ ma fwa kʋ. 4 Mə kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə nə pɩn mɩɩ ləzoni nə. Yá kʋ mʋ̀ nə pɩn poni ləzoni nə. 5 Poni yàá pɩpɩlɩ yikunu wa. Yá yikunu tə wà poni yáá nə cɩ̀.

6 Yɩɩ nə tʋn bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwan*. 7 Ʋ mʋ̀ nə yə̀ə́ poni tə. Ʋ dàń twi, sə ʋ bɩrɩ poni nə yɩ nətʋ, sə lɩ̀à tə mama twá ʋ nii sʋ̀ràn tə nə, ba kə ba waa lìù tə nə, ʋ nə yɩ poni. 8 Zwan tətə yà nə tà poni tə. Ʋ yɩ ʋ twi, sə ʋ bɩrɩ poni nə yɩ nətʋ. 9 Sʋgʋ təntə nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá poni. Kʋ mʋ̀ nə twi lʋʋ wa, kʋ pɩrʋ ləzoni mama. 10 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ sʋgʋ təntə yà nə wulə lʋʋ tə wa. Yɩɩ twá sʋgʋ tə nə, ʋ ma fwa lʋʋ. Yá lɩ̀à tə lʋʋ nə tɩ ba ga wà kʋ lwarɩ. 11 Kʋ sʋgʋ təntə twi kʋ dwíí tɩ̀án con, ba lʋʋ nii wa, yá ba ga wà kʋ sɛ̀e. 12 Lɩ̀à tə mama, ba nə sɛ̀e kʋ, yá ba kə ba waa kʋ nə, kʋ pɩn cwəŋə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə nə, sə ba jì Yɩɩ bɩa. 13 Ba nə ya Yɩɩ bɩa, kʋ tà kʋ twá də ləzoni lʋrɩ, nə à yə̀ə́ ləzwənə fɩra nə. Kʋ yɩ kʋ twá də Yɩɩ fɩra, ba ma yɩ ʋ bɩa.

14 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ sʋgʋ təntə jigə ləzwənə. Lìù təntə yɩn nə tətəŋi wa. Nə nɩ ʋ dun tə. Dun təntə yɩ ʋ nyɩna Yɩɩ nə pɩn wá. Kʋ yɩ bidʋa kələn tə dun nə. Ʋ súə́ də pubwanʋ də cɩ́gá. 15 Zwan swɩ̀n ʋ yoo, ʋ bɩrɩ ʋ bubwi, ʋ wʋ́: «Mə ʋ mʋ̀ yoo nə à swɩ̀n də, lìù don wulə à kwa ʋ bɩ̀àn. Ʋ mʋ̀ nə dwə nə. Ʋ yà dí yáá ʋ wulə, də à tə tə̀lə́. 16 Nə mama nɩ nə tori ʋ jɩjə tə wa. Nə nɩ tə pubwanʋ nəfarʋ tə wa. Nə nɩ tə, tə pú duən kwa, wuuu. 17 Yɩɩ twá də *Moyizə, ʋ ma pa nəba ʋ *nii tə. Yá ʋ kʋ́ʋ̀ twá də Zwezi-*Kərisə, ʋ ma fwa ʋ pubwanʋ tə nə yɩra, ʋ ga pa nəba ʋ cɩ́gá tə. 18 Lìù tə wà Yɩɩ nɩ mama. Bidʋa kələn tə nə pɩn, ba lwarɩ Yɩɩ. Ʋ mʋ̀ də Yɩɩ nə yɩ nədʋ, ʋ ga wulə ʋ nyɩna Yɩɩ səpuni nə».

Kʋ tə, Zwan-Batisə nə swɩ̀n ʋ bɩrɩ

(Matiə 3.1-12; Marəkə 1.1-18; Likə 3.15-18; Zwan 5.33-36)

19 *Zwifə-ba yun tɩ̀án nə zɩgɩ *Zwerizalɛmə nə, ba tʋn Yɩɩ *joŋwana tə, də *Levi dwíí tə wa lɩ̀à duən Zwan con. Ba dàń vəli ba yí wá, ba bwe wá, ba wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ wàà?» Nə̀ń, kʋ tə, Zwan nə swɩ̀n ʋ bɩrɩ, kʋ máŋá tə wa. 20 Zwan swɩ̀n kʋ cɩ́gá tə, ʋ bɩrɩ ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə tà *Kərisə!»

21 Ba tə ma bwe wá, ba wʋ́: «N mʋ̀ dàń nə yɩ wàà? N yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli naaa?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə tà Eli!» Ba tə ma bwe wá, ba wʋ́: «N yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə naaa?» Ʋ ma kʋ́ʋ̀ le, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə tà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə!» 22 Ba dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N mʋ̀ dàń nə yɩ wàà? Nə pɩ̀à kori, sə nə ja pìí nə va nə pa lɩ̀à tə nə, ba nə tʋn nəba. Bɛ̀eɛ̀e nə n tətə bʋŋa də, n yɩ?» 23 Zwan-Batisə ma le, ʋ wʋ́: «À yɩ bɛɛ tə, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nə swɩ̀n ʋ yoo də, ʋ bubwi kasɔɔ lanworu wa, ʋ wʋ́:

‹Á kwɩan *Yuu-Tiu cwəŋə tə, á pa ka ya mənə mənə›.»

24 Lɩ̀à tə, ba yà nə tʋn Zwan-Batisə con, ba duən yà yɩ *Farɩzɩan-ba. 25 Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «N mʋ̀ nə nə tà Kərisə, n ma kʋ́ʋ̀ tà Eli, n ma kʋ́ʋ̀ tà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n dàń ma li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ?» 26 Zwan-Batisə ma le ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ à li lɩ̀à tə nɩ́á wa. Yá á tətəŋi wa lìù wulə lá, á nə yə̀rì wá. 27 Ʋ mʋ̀ nə wá pú à kwa ʋ bà. À jɩɩn mùrì, sə à kʋ̀rɩ̀† ʋ nɛɛ natʋra tətə».

28 Yoo kʋ tə mama yà yɩ Betani nə, nə kʋ tʋn, Zwurədɛn mʋnaa tə bɩbɩn tə don nə, Zwan yà nə li lɩ̀à tə nɩ́á tə wa.

Zwezi yɩ Yɩɩ pabiə

29 Kʋ tɩpʋrɩ nə, Zwan-Batisə na Zwezi də, ʋ ma bɩ̀àn ʋ con. Ʋ ma swɩ̀n Zwezi yoo lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, Yɩɩ *pabiə tə, ka nə lɩ lɩ̀à mama cʋna. 30 Mə ʋ mʋ̀ yoo nə à swɩ̀n də, ʋ yɩ bɛɛ tə, ʋ nə wá pú à kwa ʋ bà. Ʋ mʋ̀ nə dwə nə. Ʋ yà dí yáá ʋ wulə, də à tə tə̀lə́. 31 À mʋ̀ yà yə̀rì wá. À mʋ̀ yɩ à twi, sə à lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. À twi, sə à pa *Yɩzərayɛlə lɩ̀à lwarɩ wá». 32-33 Zwan kʋ́ʋ̀ swɩ̀n yoo kʋ tə, ʋ bɩrɩ, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yà yə̀rì wá. Yá Yɩɩ tʋn nə, sə à bà à lə lɩ̀à nɩ́á wa. Ʋ tʋn nə, ʋ ga swɩ̀n də, à wá na Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ cúə́ lìù yuu wa. Mə kʋ tíú nə li lɩ̀à Yɩɩ-*Siŋu tə wa. À dàń nɩ Yɩɩ-Siŋu tə, kʋ nan yɩɩ nə, ndə gunpwənə nə, kʋ cú kʋ jə̀ə́ Zwezi yuu wa. 34 Yá à nɩ kʋ, à swɩ̀n à bɩrɩ də, ʋ mʋ̀ nə ya Yɩɩ-Biu tə».

Zwezi təntən karbɩa tə

(Matiə 4.18-22)

35 Kʋ tɩpʋrɩ nə, Zwan kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bà lá, ʋ mʋ̀ də ʋ karbɩa bələ. 36 Ʋ nɩ Zwezi, də ʋ ma kɛ̀eń, ʋ ma swɩ̀n ʋ yoo, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, Yɩɩ *pabiə tə nə!» 37 Zwan karbɩa bələ tə nì kʋ sʋgʋ təntə. Ba dàń púə́ Zwezi kwa. 38 Zwezi vəvəri ʋ ywàń, də kʋ yɩ ʋ mʋ̀ kwa nə ba púə́. Ʋ ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə á pɩ̀à?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Rabi, (kʋ də̀ń nə yɩ karnyɩna), n yɩ n zʋrɩ yə̀n nə?» 39 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á bɩ̀àn, yá á wá na!» Ba dàń vəli, ba na bwálɩ́ tə, Zwezi yà nə wulə. Ba də wá yɩn duən nə kʋ dɩɩn tə nə. Kʋ yà yɩ ndə dədəni nii lugu banɩa nə.

40 Karbɩa bələ tə, ba nə nì Zwan sʋ̀ràn tə, ba ga pìí ba twá Zwezi nə tə, lìù don yɩrɩ nə yɩ Andəre. Ʋ yɩ Simon Piyɛrə nyánʋ́.

41 Andəre dàń dí yáá, ʋ va ʋ yí ʋ tətə zʋnʋ Simon, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Nə mʋ̀ nɩ lìù tə, ʋ nə yɩ Mesi tə». Mesi də̀ń yɩ *Kərisə. 42 Andəre dàń ma ja Simon, ʋ va Zwezi con. Zwezi ma ywàń Simon, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ Zwʋnasə bìú Simon. Ba wá bon mʋ́ Sefasə, kʋ mʋ̀ də̀ń nə yɩ ‹kapan›.»

Zwezi bon Filipə də Natanayɛlə, sə ba twá ʋ nə

43 Kʋ tɩpʋrɩ nə, Zwezi yà pɩ̀à, sə ʋ va Galile nagwanaa wa. Ʋ dàń ma va ʋ jə́rí Filipə. Zwezi swɩ̀n Filipə con, ʋ wʋ́: «Twá à nə!» 44 Filipə yà yɩ Bɛtəsayɩda tíú. Andəre də Piyɛrə də nan kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə.

45 Filipə də vəli ʋ jə́rí Natanayɛlə. Ʋ ma swɩ̀n Natanayɛlə con, ʋ wʋ́: «Nə nɩ Zwezi. Ʋ yɩ *Nazarɛtə tíú, ʋ ga yɩ Zwʋzɛfə bìú. Mə ʋ yoo nə swɩ̀n Yɩɩ *nii sagɩ tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa». 46 Natanayɛlə ma swɩ̀n Filipə con, ʋ wʋ́: «Wozəŋu wàá Nazarɛtə nə kʋ naŋa naaa?» 47 Filipə ma le wá, ʋ wʋ́: «Bàá, yá n wá na!» Zwezi na Natanayɛlə, də ʋ ma bɩ̀àn ʋ con, ʋ ma swɩ̀n ʋ yoo, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, lìù tə, ʋ nə yɩ *Yɩzərayɛlə lìù cɩ́gá cɩ́gá. Ʋ ba lɩ̀à gɩgɩrɩ». 48 Natanayɛlə ma bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «N yə̀ə́ nə yə̀n nə?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «À nɩ mʋ́, də n yà tə wulə kapɩrʋ tə də̀ń, də Filipə tə wà mʋ́ bon». 49 Natanayɛlə dàń ma pìí, ʋ wʋ́: «Rabi, n mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ-Biu tə! N mʋ̀ nə ga yɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à pɩ̀ʋ́!» 50 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À nə swɩ̀n də, à yà nɩ mʋ́ kapɩrʋ tə də̀ń nə, tə dàń nə pɩn, n kə n waa à nə. N tə wá na yofaran, tə nə dwə tətə». 51 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á wá na lanworu də kʋ súrí. Yá Yɩɩ *malɩkɛ dɩ̀ də tə cwi *Ləzwənə-Biu‡ tə yuu con».

2

Zwezi vəli fúrú Káná nə

1 Dɩan bələ kwa nə, ba vwə fúrú Káná nə, Galile nagwanaa tə wa. Zwezi nuu də yɩn lá. 2 Ba bon Zwezi də ʋ karbɩa tə də, ba nə wàá, sə ba bà, kʋ fúrú tə wa. 3 Máŋá don wa, divɛn tə, ba nə nywɩ̀n cànà tə wa, twi tə zwɛ̀e. Zwezi nuu tə dàń swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ba kʋ́ʋ̀ ba divɛn jə». 4 Zwezi ma le ʋ nuu tə, ʋ wʋ́: «Kan, bɛ̀eɛ̀e n pɩ̀à də nə? À tʋtʋnan máŋá tə wà yí!» 5 Ʋ nuu tə ma swɩ̀n tʋtʋnbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á fwa kʋ tə mama, ʋ nə wá swɩ̀n á con». 6 Sawurən bardʋ, ba nə fwa də kapana, yà zɩga kʋ bwálɩ́ tə wa. Kʋ nədʋ mama ya zwɩ litərə sapwɩtwa, nə à yə̀ə́ bíí. *Zwifə-ba yà kəni nɩ́á tə wa, ba ma sɩn ba tɩ̀àn, ndə kʋ nə yɩ ba yofwamɩʋn, ba fwa nətʋ.

7 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á kənə nɩ́á á sú sawurən tə tə!» Tʋ̀tʋ̀nà tə ma kə nɩ́á ba sú tə nii. 8 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á dàń kwaŋa, á ja va á pa lìù tə nə, ʋ nə ywàŋá wodirən tə yuu». Ba ma kwán tə, ba ja va, ba pa kʋ tíú nə. 9 Lìù tə, ʋ nə ywàŋá wodirən tə yuu, jon nɩ́á təntə, tə nə jigə divɛn tə, ʋ nyʋ mancɩn. Ʋ yà yə̀rì divɛn təntə mʋ̀ nə nan lá bwálɩ́. Yá tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə kwán nɩ́á tə mʋ̀ yà yə̀ə́. Lìù tə, ʋ nə ywàŋá wodirən tə yuu, dàń ma bon kanbarɩ tə, 10 ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə mama yàá dí yáá, ba pa divɛn tə, kʋ nə ywán zənzən. Yá máŋá tə wa, lɩ̀à tə nə nyʋa ba sú, kʋ kwa nə, ba dàń yàá pa ba divɛn tə, kʋ nə ba ywán zənzən. N mʋ̀ yá divɛn tə, kʋ nə ywán, kʋ bà kʋ yí sɩ́ʋ́n».

11 Mə Zwezi dɩga ʋ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə də̀ń nətʋ. Kʋ yoo təntə tʋn Káná nə, Galile nagwanaa tə wa. Kʋ twá nətʋ, Zwezi ma bɩrɩ ʋ dun tə. Yá ʋ karbɩa tə ken ba waa ʋ nə. 12 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, ʋ mʋ̀ də ʋ nuu, də ʋ nyáná tə, də ʋ karbɩa tə vəli Kapɛrənayimə. Ba wà kʋ tɩʋ təntə wa yɩn ba dánɩ́, ba fwa dɩan bagalɩ cɩcɩ kʋ wa.

Zwezi dɩŋɩ baywələ, ʋ lɩ Yɩɩ dìə̀ tə wa

(Matiə 12.38-40; 21.12-13; Marəkə 11.15-17; Likə 19.45-46)

13 *Zwifə-ba *Pakə cànà tə yà bwələ. Zwezi ma zàn, ʋ va *Zwerizalɛmə. 14 Ʋ nə yí lá, ʋ vəli *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ dəwoo tə wa. Ʋ dàń nɩ baywələ lá, də ba wulə ba yoli nɩan, də pee də nasara gunponi*. Ʋ na lɩ̀à duən də, ba nə tún ba tabɩlan, ba ma lárɩ́ səbɩa. 15 Zwezi ma zàn ʋ ja ŋoni, ʋ ma fwa fɩfɩʋ, ʋ ma dɩŋɩ ba mʋ̀ də ba nɩan tə, də ba pee tə mama, ʋ lɩ Yɩɩ dìə̀ dəwoo tə wa. Ʋ yigu səbilara tə səbɩa tə, ʋ lwá tɩa. Ʋ yigu ba tabɩlan tə, ʋ vəvəri ʋ pú tɩa. 16 Zwezi dàń ma swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə yoli nasara gunponi tə con, ʋ wʋ́: «Á lɩa tə mʋ̀ wiən təntə yəbə! Á dànà ká tì à nyɩna Yɩɩ dìə̀ tə, á ma fwa yolu dìə̀!» 17 Zwezi nə fwa nətʋ, ʋ karbɩa tə lìí ba tɩ̀àn, də kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Sonu tə, à nə jə à pa n dìə̀ tə nə, yɩ ndə mən nə, tə də́ à bɩcan wa».

18 Zwifə-ba yun tɩ̀án dàń ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ nə, n wá fwa n bɩrɩ nəba, sə nə ma lwarɩ də, n jə cwəŋə, sə n fwa yoo kʋ tə yiri?» 19 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á cʋ̀gá Yɩɩ dìə̀ ka tə. Yá à wá pìí à lwà ka, dɩan batwa nii nə». 20 Zwifə-ba yun tɩ̀án ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Ba fwa bɩna sapwilə də bardʋ, sə ba ma lwà Yɩɩ dìə̀ ka tə, ba pa, ka zwɛ̀e. Yá n mʋ̀ dàń wʋ́, n wá lwà ka dɩan batwa nii nə?»

21 Zwezi yà nə swɩ̀n, də Yɩɩ dìə̀ tə, kʋ yà yɩ ʋ tətə yɩra tə yoo nə, ʋ swɩ̀n. 22 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ karbɩa tə lìí ba tɩ̀àn, də ʋ yà swɩ̀n kʋ yoo təntə, ʋ nə pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, kwa nə. Yá ba dàń pɩn cɩ́gá kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, də sʋgʋ tə nə, Zwezi nə swɩ̀n.

Zwezi yə̀ə́ ləzwənə pubʋŋa mama

23 *Pakə cànà tə máŋá wa, Zwezi yà wulə *Zwerizalɛmə nə. Lɩ̀à zənzən ken ba waa ʋ nə, Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə yɩrɩ, ba nə nɩ də, ʋ fwa. 24 Yá Zwezi bɩcan yà wà sɩn ba yuu wa. Ʋ yà yə̀ə́ kʋ tə, ba mama nə yɩ. 25 Zwezi yà tà lìù tə, ba nə mɛ, sə ba swɩ̀n kʋ tə lìù nə yɩ, ba bɩrɩ wá. Ʋ tətə yə̀ə́ kʋ tə, kʋ nə wulə ləzwənə bɩcan wa.

3

Zwezi də Nikodɛmə viyə yoo

(Matiə 18.3; Zwan 1.12-13; 2 Korɛntə tɩ̀án 5.17)

1 Bɛɛ don yà wulə *Farɩzɩan-ba wa, ʋ yɩ *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́, ʋ yɩrɩ nə yɩ Nikodɛmə. 2 Dɩɩn don nə, ʋ zàn ʋ va Zwezi con tɩtɩn nə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, nə yə̀ə́ də, n yɩ lìù tə, Yɩɩ nə tʋn, sə n kàrɩ̀ nəba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n ma fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, lìù mama nə wàrɩ̀ ʋ fwa, də Yɩɩ nə tə̀lə́ də kʋ tíú».

3 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Lìù nə wà ʋ tɩ̀àn lʋrɩ lʋrdʋn, ʋ wàrɩ̀ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa lìù ʋ yanɩ». 4 Nikodɛmə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Nətə nə lìù wá lʋrɩ ʋ tɩ̀àn lʋrdʋn, də ʋ nə yɩ nəkwɩa? Ʋ kʋ́ʋ̀ wàá ʋ pìí ʋ zwɩ ʋ nuu pùə́ wa, sə ʋ lʋrɩ wá, naaa?»

5 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Də lìù nə wà twá də nɩ́á, də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ ma lʋrɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ wàrɩ̀ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa, ʋ zwɩ. 6 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ bɛɛ də kan nə lʋrɩ, ba yɩ ləzwənə dwíí nə tɩ ba. Yá lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə lʋrɩ, ba də yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə tɩ ba. 7 Dàn ká pa kʋ dɩ̀ n yuu, də à nə swɩ̀n n con, à wʋ́: Á mɛ, sə á lʋrɩ á tɩ̀àn lʋrdʋn. 8 Vʋʋ yɩ kʋ fuli bwálɩ́ tə nə, kʋ nə swə. N yàá nə̀ń kʋ zəzugu, n ga yə̀rì bwálɩ́ tə, kʋ nə naŋa, nə à yə̀ə́ bwálɩ́ tə, kʋ nə vələ. Mə kʋ yɩ nətʋ də lìù tə mama, Yɩɩ-Siŋu tə nə lʋrɩ». 9 Nikodɛmə dàń ma bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «Nətə nə kʋ nətʋ tə wàá kʋ tʋŋa?»

10 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «N yɩ karnyɩna, n yɩrɩ nə nan *Yɩzərayɛlə wa. N ga yə̀rì yìə̀n tə tə? 11 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Nə yàá swɩ̀n kʋ tə, nə nə yə̀ə́. Nə ga swɩ̀n nə bɩrɩ aba kʋ tə, nə nə nɩ. Yá á ba nə sʋgʋ joŋə. 12 Á ba cɩ́gá pɩn à sʋ̀ràn tə nə, də à nə swɩ̀n tɩa ka tə yuu yìə̀n tə yoo á con. Nətə nə á dàń wá pa cɩ́gá à sʋ̀ràn tə nə, də à nə wá swɩ̀n Yɩɩ sàń yìə̀n tə yoo á con? 13 Lìù mama tə wà Yɩɩ sàń nə dɩ̀, də kʋ tà *Ləzwənə-Biu* tə, ʋ nə nan Yɩɩ sàń, ʋ cú.

14 *Moyizə fwa dən†, ʋ kə yɩɩ nə daʋ yuu wa, ʋ zɩgɩ lɩ̀à tə mama yáá con. Mə nətʋ tətə nə ba mɛ, sə ba zɩ̀n Ləzwənə-Biu‡ tə də ba kə yɩɩ nə lɩ̀à mama yáá con. 15 Yá lìù tə mama, ʋ dàń nə ken ʋ waa ʋ nə, ʋ wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 16 Cɩ́gá, Yɩɩ sóní lɩ̀à mama zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ pa ʋ bidʋa kələn tə, sə lìù tə mama, ʋ nə ken ʋ waa ʋ nə, ʋ kʋ́ʋ̀ dàn ká jén mama. Yá ʋ wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 17 Yɩɩ mʋ̀ yà wà ʋ bìú tə tʋn lʋʋ wa, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. Yɩɩ tʋn wá, sə ʋ jon lɩ̀à ba cʋna tə wa. 18 Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa ʋ nə wuuu, ba kʋ́ʋ̀ bá bʋ̀rɩ̀ kʋ tíú bʋ̀rà. Yá lìù tə, ʋ nə ba ʋ waa keni ʋ nə, kʋ tíú bʋ̀rà dí yáá ka bʋ̀rɩ̀, ʋ nə ba ʋ waa keni Yɩɩ bidʋa kələn tə nə yɩrɩ. 19 Á nəŋə, nətʋ tə gʋrɩ bʋ̀rà tə nə wá twá, kʋ ma bà. Poni twi lʋʋ wa, yá ləzoni ga sóní yikunu, ba doni poni tə, ba nə tʋŋa yolwana tə yɩrɩ. 20 Lìù tə mama, ʋ nə tʋŋa yolwana, ʋ culi poni, ʋ ga ba poni wa naŋa. Fən ja wá, də dɩɩn don ʋ tʋtʋnkʋkwɩnan tə nə wá nan poni tə nə yɩrɩ. 21 Yá lìù tə, ʋ nə twá cɩ́gá cwəŋə, ʋ yàá bà poni wa, sə ʋ tʋtʋnɛɛ tə nan poni tə wa, sə lɩ̀à mama na, də ʋ tʋtʋŋɩ mama twá Yɩɩ fɩra nə».

Zwan-Batisə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n Zwezi yoo

(Zwan 1.19-24)

22 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, Zwezi karbɩa tə kwé wá, ba va Zwide nagwanaa wa. Ʋ mʋ̀ də ba dàń yà wulə lá, ʋ ga li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. 23 Zwan§ də yà wulə Enon nə, kʋ nə bwələ də Salimə. Nɩ́á yà dáá kʋ bwálɩ́ tə wa. Ʋ dàń li lɩ̀à nɩ́á wa. Yá lɩ̀à dàń yà twi ʋ con, sə ʋ lə ba nɩ́á tə wa. 24 Kʋ máŋá tə wa, də ba tə wà Zwan ken bàń dìə̀ wa.

25 Zwan karbɩa tə, də *Zwifə-ba yuu tíú don, zɩ̀n tʋ́tʋ̀ná ba pwərə wa. Ba tʋ́tʋ̀ná tə yɩ nətʋ lìù nə wá sɩn ʋ tɩ̀àn də nɩ́á, ndə ba nə mɛ, sə ba fwa nətʋ, ba ma zìlí Zwifə-ba yofwamɩʋn tə. 26 Zwan karbɩa tə zàn ba va ba yí wá, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, lìù don yà yɩn də mʋ́, Zwurədɛn mʋnaa tə kwa con. N swɩ̀n ʋ yoo n bɩrɩ nəba. Nə̀ń, ʋ də wulə ʋ li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Yá lɩ̀à tə mama vələ ʋ mʋ̀ con». 27 Zwan ma le, ʋ wʋ́: «Ləzwənə mama wàrɩ̀ won ʋ nɩ, də kʋ nə tà kʋ tə, Yɩɩ nə ken kʋ dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa. 28 Á tətə yə̀ə́, də à swɩ̀n à bɩrɩ də, à mʋ̀ nə tà *Kərisə tə. À yɩ Yɩɩ nə tʋn nə, sə à ya Kərisə yáá, à bà. 29 Kʋ yɩ ndə lìù nə, ʋ nə jə ʋ kan, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe. Kanbarɩ nə tɩ ʋ kan. Yá kanbarɩ tə dabɛɛ tə, ʋ nə jə̀ń ʋ səpuni nə, ʋ yàá cʋga kanbarɩ tə sʋgʋ. Ʋ pùə́ ya poli kanbarɩ tə sʋ̀ràn tə yɩrɩ. Mə à pupoli tə dáá zənzən nətʋ. 30 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, Zwezi dun mɛ, sə tə súrí, wuuu, sə à mʋ̀ dun ga mun».

31 «Lìù tə nə nan Yɩɩ, wulə lɩ̀à tə mama yuu wa. Lìù tə, ʋ nə yɩ tɩran nə fwa, ʋ yɩ tɩa tə nə tɩ. Yá ʋ yàá swɩ̀n ndə lìù tə nə, ʋ nə yɩ tɩa nyiən. Lìù tə, ʋ nan Yɩɩ *sàń, ʋ wulə lɩ̀à tə mama yuu wa. 32 Lìù təntə yàá swɩ̀n kʋ tə ba tə, ʋ nə nɩ də ʋ nə nì, ʋ bɩrɩ. Yá lìù mama ga ba ʋ sʋgʋ tə joŋə. 33 Lìù tə, ʋ nə sɛ̀e ʋ sʋgʋ, kʋ tíú bɩrɩ də, Yɩɩ ya cɩ́gá. 34 Lìù tə, Yɩɩ nə tʋn, ʋ yàá swɩ̀n Yɩɩ sʋ̀ràn tə. Yá Yɩɩ yàá pa wá ʋ mʋ̀ Yɩɩ-*Siŋu tə zənzən. 35 Nə nyɩna Yɩɩ swə ʋ bìú tə. Yá ʋ ken won mama ʋ jɩɩn wa. 36 Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa Yɩɩ-Biu tə nə wuuu, ʋ jə mɩɩ tə, kʋ ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá lìù tə, ʋ nə wà Yɩɩ-Biu tə nii zìlí, ʋ bá na mɩɩ. Yá Yɩɩ lɩŋa tə zaŋa ʋ yuu wa, máŋá mama».

4

Samari tɩ̀án kan don yoo

(Zwan 7.37-39; Tʋtʋnan 8.25)

1-3 *Farɩzɩan-ba nì də, Zwezi na karbɩa, ʋ doni Zwan. Ʋ ga li lɩ̀à də nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, ʋ doni wá. Kʋ cɩ́gá yà tà Zwezi tətə nə li lɩ̀à tə nɩ́á wa. Kʋ yà yɩ ʋ karbɩa tə. *Yuu-Tiu nə lwarɩ kʋ, ʋ dàń zàn ʋ nan Zwide nagwanaa tə wa, ʋ va Galile nagwanaa wa.

4 Yá Zwezi nə pɩ̀à, sə ʋ va Galile nagwanaa tə wa, kʋ yà mɛ, sə ʋ twá Samari nagwanaa wa ʋ lɛ. 5 Ʋ dàń vəli ʋ yí Samari nagwanaa tə tɩʋ don, ba nə boŋə ‹Sikarə›. Kʋ tɩʋ təntə yà bwələ də *Zwakɔbə kárá tə, ʋ nə pɩn ʋ bìú Zwʋzɛfə nə. 6 Zwakɔbə vɩlɩ yà wulə kárá təntə wa. Zwezi vəli ʋ gwàrɩ̀. Ʋ dàń twi ʋ jə̀ə́ vɩlɩ tə nii nə. Kʋ máŋá təntə yà yɩ ndə yɩcaʋ lugu fugə bələ nə.

7-8 Zwezi karbɩa tə mʋ̀ yà vəli tɩfarʋ tə wa, sə ba yə̀ wodiu. Samari tɩ̀án kan don twi, sə ʋ tan nɩ́á vɩlɩ tə wa. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À lòrì nɩ́á, sə à nyʋ!» 9 Kan tə ma le wá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ Samari tɩ̀án kan. Yá n mʋ̀ ga yɩ *Zwifə. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma lòrì nɩ́á à con, sə n nyʋ?» Zwifə-ba də Samari tɩ̀án yofwamɩnan yà tà nədʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ swɩ̀n nətʋ.

10 Zwezi ma pìí ʋ le kan tə, ʋ wʋ́: «N yə̀rì won tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ tarpɩʋn tə. Yá n yə̀rì lìù tə, ʋ nə lòrì, sə n pa wá nɩ́á, sə ʋ nyʋ. N yà nə yə̀ə́ kʋ tíú, n mʋ̀ yà nə wá lòrì nɩ́á ʋ con, sə n nyʋ. Yá ʋ wá pa mʋ́ nɩ́á, tə nə pɩn mɩɩ». 11 Kan tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, n dàń nə ba won jə, kʋ nə wàá nɩ́á kʋ taŋa. Yá vɩlɩ tə də də̀ń ma lù. N dàń wá na nɩ́á təntə yə̀n, tə nə pɩn mɩɩ? 12 Vɩlɩ kʋ tə, yɩ nə nɩbɛɛ Zwakɔbə nə pɩn nəba. Ʋ tətə Zwakɔbə, də ʋ bɩa, də vàná tə mama, nyʋa kʋ nɩ́á. N bʋŋa də, n mʋ̀ nə dwə wá, naaa?»

13 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ le kan tə, ʋ wʋ́: «Lìù mama nə nyʋa vɩlɩ kʋ tə nɩ́á tə, nanyʋnɩ tə wá pìí kʋ ja wá. 14 Yá lìù nə nyʋa nɩ́á tə, à nə wá pa wá, nanyʋnɩ kʋ́ʋ̀ ba pìí kʋ ja kʋ tíú mama. Yá nɩ́á tə, à nə wá pa kʋ tíú nə, nɩ́á təntə wá jì nabuliyii ʋ waa, tə dəri wuuu, tə pɩn wá mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con». 15 Kan tə ma kʋ́ʋ̀ lòrì Zwezi, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, pa nə nɩ́á təntə, sə nanyʋnɩ kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí kʋ ja nə. Sə à kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí à bà, à tan nɩ́á yəbə».

16 Zwezi ma swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «Vəli, n bon n barɩ, sə á bà yəbə!» 17 Kan tə le Zwezi, ʋ wʋ́: «À ba barɩ jə!» Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «N jə cɩ́gá, sə n swɩ̀n də, n ba barɩ jə. 18 N jɩn bara bonu. Yá n barɩ tə, n nə jə sɩ́ʋ́n nə, ʋ də tà n barɩ. N swɩ̀n cɩ́gá à con!» 19 Kan tə dàń ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à na də, n yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀. 20 Nə nɩbara Samari tɩ̀án yà pɩn dun Yɩɩ nə paan ka tə yuu wa. Yá á mʋ̀ Zwifə-ba mʋ̀ bɩrɩ də, bwálɩ́ tə, ba nə mɛ, sə ba pa dun Yɩɩ nə, yɩ kʋ wulə *Zwerizalɛmə wa».

21 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kan, pa cɩ́gá à sʋgʋ tə nə. Máŋá bɩ̀àn, kʋ máŋá təntə nə twi, lɩ̀à kʋ́ʋ̀ ba va paan ka tə yuu wa, sə ba pa dun Yɩɩ nə. Kʋ ma ba ya Zwerizalɛmə wa, nə á wá pa dun nyɩna Yɩɩ nə. 22 Á mʋ̀ Samari tɩ̀án, á yə̀rì lìù tə, á nə pɩn dun wá. Nə mʋ̀ Zwifə-ba, nə yə̀ə́ lìù tə, nə nə pɩn dun wá. Lwarɩ də, Yɩɩ nə twá Zwifə-ba, ʋ ma joŋə ləzoni ba cʋna wa. 23 Máŋá bɩ̀àn. Yá kʋ máŋá tətə yí sɩ́ʋ́n. Yá cɩ́gá cɩ́gá lɩ̀à tə, ba nə pɩn dun Yɩɩ nə tə, dàń wá twá Yɩɩ-Siŋu tə də cɩ́gá nə, ba ma pa dun nyɩna Yɩɩ nə. Mə ba mʋ̀ Yɩɩ jʋ̀nà təntə yiri nə, nyɩna Yɩɩ pɩ̀à. 24 Yɩɩ yɩ Siŋu. Yá lɩ̀à tə, ba nə pɩn wá dun mɛ, sə ba pɩn wá dun, də Yɩɩ-Siŋu tə saŋʋ, də cɩ́gá mama». 25 Kan tə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «À yə̀ə́ də Mesi tə, ba nə boŋə *Kərisə, wá bà. Ʋ nə twi, ʋ wá swɩ̀n tə mama yáá, ʋ bɩrɩ nəba». 26 Zwezi ma swɩ̀n kan tə con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ kʋ lìù təntə tətə! À mʋ̀, à nə swɩ̀n n con».

27 Máŋá don wa, Zwezi karbɩa tə dàń pìí ba bà. Kʋ dɩ̀gà ba yuu də, kʋ tə nə pɩn Zwezi swɩ̀n də kan tə. Ba lìù mama də wà Zwezi bwe, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à kan tə con?» Nə à yə̀ə́: «Bɛ̀eɛ̀e yoo nə n swɩ̀n kan tə con?» 28 Kan tə dàń yá ʋ kwàrá tə, ʋ ga va tɩfarʋ tə wa, ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: 29 «Á bɩ̀àn, á nə̀ń bɛɛ, ʋ nə swɩ̀n won tə mama, à nə fwa. Dɩɩn don, kʋ wá ya Kərisə nə». 30 Samari tɩ̀án dàń nan ba tɩʋ tə wa, ba bà Zwezi con.

31 Kʋ twi kʋ yí máŋá don wa, Zwezi karbɩa tə yà wulə ba lòrì wá, ba wʋ́: «Karnyɩna, yá, sə n də́ wodiu!» 32 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À jə wodiu, à nə də́. Yá á ga yə̀rì kʋ wodiu təntə». 33 Ʋ karbɩa tə dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Mə kʋ nə yɩ lìù nə ja wodiu, ʋ bà ʋ pa wá, sə ʋ də́, naaa?» 34 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À wodiu nə yɩ, sə à fwa kʋ tə nə yɩ lìù tə, ʋ nə tʋn nə, tə fɩra. À mɛ, sə à tʋn ʋ tʋtʋnan tə, à pa tə nii sú. 35 Á tətə swɩ̀n də, kʋ ga cànɩ̀ banɩa, sə ba za wiən. À mʋ̀ swɩ̀n kʋ á con, á zɩan á yɩ́á á kə yɩɩ nə, á ga jə́n kárɩ́ tə nə pɩ̀rɩ̀ nətʋ, tə pɩ̀à zagʋ. 36 Lìù tə, ʋ nə za tə, ʋ də́ yáá ʋ na ʋ ŋwɩ́rán. Yá ʋ ga kəni wobɩa tə duən nə. Wobɩa tə, ʋ nə kəni duən yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə van ba, ʋ jon, sə ba na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Kʋ mʋ̀ nə wá pa wodùrú tə, də lìù tə nə za mɛ wá yà pupwən wa. 37 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, yoo kʋ tə, ba nə swɩ̀n tə, yɩ cɩ́gá: ‹Lìù yàá dù, ʋ don ga za›. 38 À tʋn aba, à pa á va á za kárá wiən, á ga wà ka wa tʋn mama. Lɩ̀à duən nə dí yáá ba tʋn ka wa. Á mʋ̀ yɩ tori nə, á tì tʋtʋŋɩ tə nywarɩ wa».

39 Kan tə bɩrɩ də, Zwezi swɩ̀n ʋ con, won tə mama, ʋ nə fwa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Samari tɩ̀án zənzən nan tɩʋ tə wa, ba bà, ba kə ba waa Zwezi nə. 40 Ba tə twi Zwezi con, ba lòrì wá, sə ʋ ya də ba. Yá Zwezi fwa dɩan bələ ba con. 41 Lɩ̀à duən zənzən tə ken ba waa Zwezi nə, sʋ̀ràn tə yɩrɩ, ʋ mʋ̀ Zwezi tətə nə swɩ̀n ba con. 42 Ba dàń ma swɩ̀n kan tə con, ba wʋ́: «Kʋ kʋ́ʋ̀ tà n sʋ̀ràn tə nə pɩn, nə kə nə waa ʋ nə. Nə tətə dàń nì ʋ sʋ̀ràn tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yə̀ə́ cɩ́gá mama də, ʋ joŋə lɩ̀à mama ba cʋna wa».

Zwezi zwɛ̀e pɩ̀ʋ́ don kwa lìù bìú yayɩgʋ

(Likə 7.1-10)

43 Zwezi fwa dɩan bələ kʋ bwálɩ́ təntə wa. Kʋ kwa nə, ʋ zàn ʋ lɛ ʋ va Galile nagwanaa. 44 Zwezi tətə nə swɩ̀n də, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ ba zìlə́ nɩ ʋ tətə nyɩna tɩʋ wa. 45 Yá Zwezi nə yí Galile, Galile tɩ̀án tə sɛ̀e, ba jon wá, ba də yà nə vəli *Zwerizalɛmə *Pakə cànà tə, ba ga na kʋ tə mama, ʋ nə tʋn kʋ cànà tə wa yɩrɩ. 46 Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ va Káná, kʋ nə wulə Galile nagwanaa tə wa. Mə kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə wa nə, ʋ lwàń nɩ́á tə, ʋ pa tə jì divɛn.

Pɩ̀ʋ́ don kwa lìù yà wulə Kapɛrənayimə nə, ʋ bìú yà nə yɩ̀. 47 Ʋ yà nì də, Zwezi nan Zwide nagwanaa tə wa, ʋ bà Galile. Ʋ dàń twi ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga lòrì wá, ʋ wʋ́: «À lòrì mʋ́, sə n bà Kapɛrənayimə, n zwɛ̀e yayɩgʋ tə, kʋ nə pɩ̀à, kʋ gʋ à bìú tə». 48 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Máŋá mama, á nə wà Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan də yomɩlan nɩ, á ba sɛ̀e, á kəni á waa à nə». 49 Pɩ̀ʋ́ kwa lìù tə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, bà à sàń, də à bìú tə tə wà tɩ». 50 Zwezi ma kʋ́ʋ̀ pìí ʋ le wá, ʋ wʋ́: «Vəli n sàń, n bìú tə wulə ʋ mɩɩ nə!» Bɛɛ tə pɩn cɩ́gá Zwezi sʋgʋ tə nə. Yá ʋ dàń ga lɛ, ʋ vìrí. 51 Máŋá tə, ʋ nə tə wulə cwəŋə wa, ʋ ma vəli ʋ sàń, də ʋ tʋtʋnbɩa nə ba twi, ba jə́rí wá cwəŋə tə wa, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N bìú tə nɩ yazurə, ʋ wulə ʋ mɩɩ nə». 52 Ʋ ma bwe ba, sə ʋ jə́n máŋá ka wa nə, ʋ nɩ yazurə. Ʋ tʋtʋnbɩa tə ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Dɩan dɩɩn tə dədəni nii lugu nədʋ máŋá wa nə, yalɩŋa tə dʋgʋ wá». 53 Bìú tə nyɩna tə dàń lwarɩ də, kʋ ya máŋá tə tətə wa, Zwezi nə swɩ̀n ʋ con də, ʋ bìú tə nɩ yazurə, ʋ wulə ʋ mɩɩ nə. Kʋ dàń pɩn ʋ mʋ̀ də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama kə ba waa Zwezi nə.

54 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ təntə, nə yɩ bələ nii nyiən, Zwezi nə fwa, də ʋ nə nan Zwide ʋ va Galile.

5

Zwezi pɩn yazurə bɛɛ don nə, ʋ yà nə yɩ gwànʋ́

(Marəkə 2.28; Zwan 7.19-24; 9.1-17)

1 Kʋ kwa nə, *Zwifə-ba dí cànà don. Zwezi dàń ma zàn ʋ va *Zwerizalɛmə. 2 Zwerizalɛmə wa, càrʋ́ yà wulə mimii don nii nə, ba nə boŋə kʋ mimii təntə ‹pabii mimii›. *Ebərə-ba sʋgʋ wa, ba yà jə càrʋ́ təntə, ba boŋə ‹Bɛtɛsəda›. Càrʋ́ təntə yà jə napakʋlan bonu. 3 Yayɩŋa kapʋpʋ, də lilirən, də gwanan, də kwanan yà nə tə́gə́ napakʋlan təntə wa. [Ba yà tə́gə́ lá, ba dànɩ̀ də, càrʋ́ tə nɩ́á tə dwanɩ. 4 Máŋá don wa, *malɩka yàá cú, ka dwanɩ nɩ́á tə. Lìù tə, ʋ nə dí yáá, ʋ zʋ nɩ́á tə wa, də tə nə dwan tə zwɛ̀e, kʋ tíú yàá na yazurə. Də ʋ yayɩgʋ tə nə swə, kʋ ya nətʋ mama.]

5 Bɛɛ don də yà tə́gə́ lá də ʋ yayɩgʋ, kʋ nə jə bɩna fɩtwa də nana. 6 Zwezi yà dí yáá ʋ yə̀ə́ də, kʋ bɛɛ təntə nə yɩ̀ kʋ dánɩ́. Zwezi nə nɩ bɛɛ tə ʋ tə́gə́, ʋ bwe wá, ʋ wʋ́: «N pɩ̀à, sə n na yazurə, naaa?» 7 Yayɩŋʋ tə ma le wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, à ba lìù jə, sə ʋ ja nə ʋ kə nɩ́á tə wa, máŋá tə wa, tə nə dwanɩ. Tə nə wulə tə dwanɩ, à nə pɩ̀à, sə à yí lá nə, də lìù don dí yáá, ʋ zʋ, də à tə wà yí». 8 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, n tì n sara tə, n vìí!» 9 Naa nədʋ, də bɛɛ tə yayɩgʋ tə zwɛ̀e, ʋ zàn, ʋ tì ʋ sara tə, ʋ vìrí. Kʋ mʋ̀ yoo təntə yɩ, kʋ tʋn *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə.

10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwifə-ba yun tɩ̀án tə dàń ma swɩ̀n bɛɛ tə, ʋ nə nɩ yazurə tə con, ba wʋ́: «Zə̀n dɩɩn tə yɩ sìə́ dɩɩn. Kʋ culə, sə n zɩn n sara tə!» 11 Bɛɛ tə ma pìí ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə zwɛ̀e à yayɩgʋ tə, swɩ̀n à con, də à zàn, à tì à sara tə, à ga vìí». 12 Zwifə-ba yun tɩ̀án tə dàń ma bwe wá, ba wʋ́: «Wàà nə yɩ kʋ lìù təntə, ʋ nə swɩ̀n n con də, n zàn, n tì n sara tə, n ga vìí?» 13 Yá bɛɛ tə, ʋ yayɩgʋ tə nə zwɛ̀e tə, də yà yə̀rì kʋ lìù tə, ʋ nə zwɛ̀e kʋ. Zwezi yà lɛ ʋ vìí lalʋʋ tə yɩrɩ, ba yà nə wulə kʋ bwálɩ́ tə wa. 14 Kʋ kwa nə, Zwezi pìí ʋ na bɛɛ təntə Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Cʋgʋ zəni, sɩ́ʋ́n nə n nɩ yazurə, n kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí n tʋn cʋna, sə yoo don, kʋ nə dwə kʋ tə, kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí, kʋ yí mʋ́». 15 Bɛɛ tə dàń vəli, ʋ swɩ̀n Zwifə-ba yun tɩ̀án tə con də, kʋ ya Zwezi nə zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə. 16 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Zwifə-ba yun tɩ̀án dàń zàn, ba zɩga Zwezi nə, kʋ nə yɩ ba sìə́ dɩɩn tə nə, ʋ fwa kʋ yoo təntə yɩrɩ.

(Zwan 10.30-38; 2 Korɛntə tɩ̀án 5.10)

17 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À nyɩna Yɩɩ yɩ ʋ tʋŋa wuuu, də sɩ́ʋ́n mama, à də yɩ à tʋŋa». 18 Zwezi sʋgʋ təntə kʋ́ʋ̀ súrí lá, kʋ pa Zwifə-ba yun tɩ̀án tə dàń kwɛn, ba pɩ̀à cwəŋə, sə ba gʋ wá. Kʋ tà ʋ nə cʋ̀gʋ̀ ba sìə́ dɩɩn tə cɩcɩ nə pɩn, ba pɩ̀à, ba gʋ wá. Kʋ yɩ ʋ nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n də, Yɩɩ nə ya ʋ nyɩlʋra tə yɩrɩ. Kʋ nətʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, ʋ jə ʋ tɩ̀àn, ʋ ma man də Yɩɩ.

19 Zwezi dàń pìí ʋ swɩ̀n Zwifə-ba yun tɩ̀án tə con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Yɩɩ-Biu tə wàrɩ̀ won mama ʋ fwa ʋ tɩ̀àn nə. Kʋ tə, Yɩɩ-Biu tə nə na, də ʋ nyɩna Yɩɩ fwa, ʋ də yàá fwa kʋ. 20 Yɩɩ swə ʋ bìú tə. Yá ʋ dàń yàá bɩrɩ wá kʋ tə mama, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tətə nə fwa. Ʋ wá bɩrɩ tʋtʋnan, tə nə dwə tə tə, ʋ bìú tə nə, sə kʋ ma gwárɩ́ aba. 21 Kʋ yɩ cɩ́gá, à nyɩna Yɩɩ yàá bwin tɩga, ʋ pa ba mɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ-Biu tə də pɩn mɩɩ lɩ̀à tə nə, ʋ nə pɩ̀à. 22 Kʋ tə súrí lá, à nyɩna Yɩɩ ba lìù mama bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀. Ʋ yá bʋ̀rà tə mama ʋ bìú tə jɩɩn wa. 23 Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə lɩ̀à tə mama pa dun ʋ bìú tə nə, ndə ba nə pɩn dun nyɩna Yɩɩ nə. Nyɩna Yɩɩ nə tʋn bìú tə. Lìù tə, ʋ nə ba dun bìú tə nə pɩn, kʋ tíú ba dun pɩn nyɩna tə də nə. 24 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə cʋga à sʋ̀ràn tə, ʋ ga kəni ʋ waa lìù tə nə, ʋ nə tʋn nə wuuu, kʋ tíú jə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá Yɩɩ bʋ̀rà tə, kʋ ba də́ wá. Ʋ yɩ ʋ twá də tɩan, ʋ ma na mɩɩ Yɩɩ con. 25 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Máŋá bɩ̀àn, yá kʋ máŋá təntə yí sɩ́ʋ́n tətə. Tɩga tə də wá nì Yɩɩ-Biu tə kori. Yá ba tə, ba nə nì ʋ kori tə, ba ga sɛ̀e ʋ kori tə, ba wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 26 Ndə nətʋ nyɩna Yɩɩ nə jə mɩɩ ʋ tətə jɩ̀àn wa, mə nətʋ nə ʋ pɩn ʋ bìú tə də jə mɩɩ ʋ jɩ̀àn wa. 27 Yɩɩ ken dɩ̀àn ʋ bìú tə jɩɩn wa, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà, ʋ nə ya *Ləzwənə-Biu* tə yɩrɩ. 28 Máŋá don bɩ̀àn, á dànà ká pa yìə̀n tə tə dɩ̀ á yuu. Kʋ máŋá tə wa, lɩ̀à tə mama, ba nə wulə ləbərə wa, wá nì Ləzwənə-Biu tə kori. 29 Lɩ̀à tə nə tʋn zəni wá bwin ba nan, ba ya mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Ba tə də, ba nə tʋn lwanɩ, wá bwin ba nan, sə Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà».

Won tə nə bɩrɩ də, Zwezi jə dɩ̀àn

30 Kʋ kwa nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ wàrɩ̀ won mama à fwa à tɩ̀àn nə, də kʋ nə tà kʋ tə, Yɩɩ nə bɩrɩ nə, sə à bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà. Yá à bʋ̀rà tə də ga yɩ cɩ́gá cɩcɩ. À pɩ̀à, sə à fwa lìù tə, ʋ nə tʋn nə tə fɩra. À ba pɩ̀à, sə à fwa à tətə fɩra.

31 Də à tətə nə swɩ̀n à tɩ̀àn yoo, kʋ sʋgʋ tə bá lá nə də́. 32 Kʋ yɩ lìù don nə swɩ̀n à yoo ʋ bɩrɩ. À ga yə̀ə́ də, kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n à yuu wa, yɩ cɩ́gá. 33 Á tʋn lɩ̀à Zwan† con, ʋ də swɩ̀n cɩ́gá tə, ʋ bɩrɩ. 34 À mʋ̀ tà ləzwənə nə mɛ, sə ba swɩ̀n à yoo. À swɩ̀n yoo kʋ tə, sə kʋ jon aba á cʋna wa. 35 Zwan yɩ ndə cànʋ́ nə, kʋ poni nə pɩ̀rɩ̀ aba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á sɛ̀e, á poli á pùə́ də wá, máŋá mancɩn wa. 36 Kʋ tə Zwan nə swɩ̀n à yuu wa, yoo wulə kʋ nə dwə kʋ. À nyɩna Yɩɩ pɩn nə tʋtʋnan, sə à tʋn. Tə tʋtʋnan tə, à nə tʋŋa nə bɩrɩ də, kʋ ya nyɩna Yɩɩ nə tʋn nə. 37 Nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə tʋn nə, yə̀ə́ kʋ tə, à nə yɩ. Á tə wà ʋ kori nì, mama. Á ga tə wà ʋ yáá nɩ á yii wa. 38 Lìù tə, Yɩɩ nə tʋn, á wà á waa ken kʋ tíú nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á ba ʋ sʋgʋ tə sɛ̀e. 39 Á kàrɩ̀ kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, á ma pɩ̀à mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Kʋ Yɩɩ sagɩ təntə nə bɩrɩ kʋ tə, à nə yɩ. 40 Yá á ba pɩ̀à, sə á bà à con, sə á na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

41 À mʋ̀ ba pɩ̀à, sə ləzoni nə pa dun nə. 42 À yə̀ə́ aba də, á ba Yɩɩ sonu tə jə. 43 À mʋ̀ twi lʋʋ wa à nyɩna Yɩɩ yuu yɩrɩ, yá á wà nə sɛ̀e. Yá lìù don nə twi lʋʋ wa ʋ tətə yuu yɩrɩ, á wá sɛ̀e kʋ tíú. 44 Á dun yɩ á tətə nə pɩn duən nə, á ga kʋ́ʋ̀ ba dun tə, Yɩɩ cɩcɩ nə wá pa aba, pɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á kʋ́ʋ̀ ba á waa kəni Yɩɩ nə. 45 Á dànà ká bʋ́n də, à mʋ̀ nə wá kə talɩ á yuu wa, à nyɩna Yɩɩ yáá con. Á ja yala *Moyizə nə. Ʋ mʋ̀ Moyizə nə wá kə talɩ á yuu wa. 46 Kʋ yɩ à mʋ̀ yoo Moyizə pʋ́pʋ́nɩ́. Á yà nə kəni á waa Moyizə nə, á yà wá kə á waa à də nə wuuu. 47 Á wà cɩ́gá pɩn kʋ tə, Moyizə nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bá cɩ́gá à də sʋgʋ tə nə pɩn».

6

Zwezi pùlì dipɛn ʋ pa bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə

(Matiə 14.13-21; Marəkə 6.30-44; Likə 9.10-17)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi zàn, ʋ va Galile mʋnaa tə vàn tə don nə. Mʋnaa təntə yɩrɩ don yà nə yɩ ‹Tiberiyadə mʋnaa›. 2 Lalʋʋ tə nɩ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, Zwezi nə fwa. Ʋ yàá zwɛ̀e yayɩŋa tə yayɩran. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à zənzən yà púə́ ʋ kwa. 3 Zwezi də ʋ karbɩa tə dɩ̀gà, ba jə̀ə́ paan yuu wa.

4 Kʋ máŋá tə wa, də *Zwifə-ba cànà tə, ba nə boŋə ‹*Pakə› tə bwələ. 5 Zwezi zɩ̀n ʋ yáá, sə ʋ ywàń, də nə̀ń lalʋʋ nə, kʋ bɩ̀àn ʋ con. Ʋ ma swɩ̀n Filipə con, ʋ wʋ́: «Nə wá na dipɛn yə̀n, nə yə̀, nə pa lɩ̀à ba tə mɛ də́?» 6 Zwezi nə swɩ̀n kʋ nətʋ Filipə con, kʋ ga yɩ, sə ʋ ma ja Filipə də̀ń nə, ʋ tətə yà yə̀ə́ kʋ tə, ʋ nə wá fwa. 7 Filipə ma le wá, ʋ wʋ́: «Nə nə yə̀ dipɛn cɩnɩa səbikʋlan* biələ (200) də tətə, ba lìù mama wàrɩ̀ dipɛn kuku ʋ nɩ». 8 Zwezi karbiu tə don, ba nə boŋə Andəre, ʋ nə yɩ Simon Piyɛrə nubiu, dàń ma le Zwezi, ʋ wʋ́: 9 «Dipɛn bonu, ba nə fwa də ɔrəzə† mun, də fələ bələ nə wulə bisɩmabara don con yəbə. Kʋ bɩrɩ də, tə yɩ ndə tʋtʋ nə, lɩ̀à zənzən ba tə yáá con». 10 Gaʋ yà dáá kʋ bwálɩ́ təntə wa. Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á pɩan lɩ̀à tə mama jə̀ń tɩa». Bara tə yí ndə mʋ̀rʋ̀ bonu (5 000) nə, ba nə mɛ tɩa ba jə̀ə́. 11 Zwezi tì dipɛn tə, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ nə kən Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ʋ zwɛ̀e, ʋ tàrɩ̀ ba də tə, ʋ ga tàrɩ̀ fələ tə, də ʋ pa ba. Ba lìù tə mama, ʋ nə jə̀ń tɩa, ʋ nɩ tori, ndə ʋ nə pɩ̀à nətʋ. 12 Máŋá tə wa, ba mama nə dí ba sú, Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á pɛ̀egà dipɛn mumunə tə, tə nə gá tə, sə tə won mama dàn ká jén». 13 Zwezi karbɩa tə pɛ̀e dipɛn mumunə tə. Tə súə́ fɩyaran fugə bələ. Kʋ ga yɩ dipɛn bonu tə, lɩ̀à tə nə dí, ba gá.

14 Lɩ̀à tə nə nɩ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ təntə, Zwezi nə fwa, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Cɩ́gá mama, bɛɛ wà tə nə yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ bà lʋʋ wa». 15 Zwezi lwarɩ də, ba wá bà, ba ja wá dɩ̀àn yuu wa, sə ba ma fwa ba pɩ̀ʋ́. Ʋ kʋ́ʋ̀ zàn ʋ kwɛn ʋ fàrɩ́, ʋ va paan tə yuu, ʋ cɩcɩ.

Zwezi vəli nɩ́á yuu wa

(Matiə 14.22-34; Marəkə 6.45-53)

16 Kʋ dədəni nii nə, Zwezi karbɩa tə vəli, ba nan mʋnaa tə nə. 17 Ba zʋa nɩ́á yuu bori wa, sə ba bɛn, ba va Kapɛrənayimə. Kʋ tɩʋ tə wulə mʋnaa tə kwa. Tɩa yà bəbəri ka zwɛ̀e, də Zwezi tə wà ba con vəli, ʋ yí. 18 Vʋʋ dàń nyɩ́ kʋ zàn, kʋ fuli də dɩ̀àn. Mʋʋ tə nɩ́á dàń ga zaŋa yɩɩ nə. 19 Zwezi karbɩa tə ye nɩ́á tə, kʋ yí ndə kilomɛtərə bonu, nə à yə̀ə́ bardʋ. Kʋ máŋá tə wa, ba dàń nɩ Zwezi, də ʋ vəli nɩ́á tə yuu wa, ʋ ma bɩ̀àn ba nɩ́á yuu bori tə con. Fən dàń yà zʋa ba. 20 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ ya à mʋ̀ nə, á dànà ká pa fən ja aba!» 21 Ba yà pɩ̀à ba tì wá, ba kə nɩ́á yuu bori tə wa. Kʋ máŋá tə wa, də nɩ́á yuu bori tə dwen bəbəru tə yɩra, bwálɩ́ tə nə, ba yà nə vəli tə.

Zwezi yɩ wodiu, kʋ nə pɩn mɩɩ

(1 Zwan 5.10-13; 1 Korɛntə tɩ̀án 10.3-4)

22 Kʋ tɩpʋrɩ nə, lalʋʋ, kʋ yà nə wulə bəbəru tə don tə nə, lwarɩ də nɩ́á yuu bori nədʋ nə wulə lá. Ba lwarɩ də, Zwezi wà ʋ karbɩa tə nɩ́á yuu bori tə wa zwɩ, kʋ yɩ ba cɩcɩ nə vìí. 23 Nɩ́á yuu bwərə duən nan Tiberiyadə, tə bà tə yí bwálɩ́ tə nə, ba nə dí dipɛn tə, Yuu-Tiu Zwezi nə kən Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. 24 Lalʋʋ tə lwarɩ də, Zwezi də ʋ karbɩa tə tə̀lə́ lá, ba dàń zʋa nɩ́á yuu bwərə təntə wa, ba vəli Kapɛrənayimə, sə ba pɩ̀à Zwezi.

25 Lalʋʋ tə vəli, kʋ na Zwezi mʋnaa tə bəbəru tə don nə. Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «Karnyɩna dədwə nə n twi yəbə?» 26 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ tà á nə nɩ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, nə pɩn á twá lá á pɩ̀à nə. Kʋ ya dipɛn tə, á nə dí á sú, tə nə pɩn, á twá lá á pɩ̀à nə. 27 Á dànà ká tʋn wodiu cɩcɩ yɩrɩ, kʋ nə wàá kʋ cʋ̀gà. Á tʋŋa wodiu tə yɩrɩ, kʋ nə wulə wuuu, kʋ ga pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. *Ləzwənə-Biu‡ tə nə wá pa aba kʋ wodiu təntə. À nyɩna Yɩɩ pɩn ʋ nii tə nə, sə à tʋn à pa wá». 28 Ba ma bwe Zwezi, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə nə mɛ, sə nə fwa, sə nə ma tʋn tʋtʋnan tə, Yɩɩ nə swə?» 29 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Won tə, kʋ nə ya Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə, ʋ nə swə, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á kə á waa lìù tə nə, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə tʋn». 30 Ba dàń swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan nə, n wá fwa, n bɩrɩ nəba, sə kʋ pa, nə kə nə waa n nə? Bɛ̀eɛ̀e tʋtʋŋɩ nə n wá tʋn? 31 Kʋ máŋá ba yigə, nə nɩbara-ba tə yɩn kasɔɔ lanworu tə wa. Kʋ bwálɩ́ təntə wa, ba dí wodiu, ba nə boŋə ‹manə§›. Kʋ tʋn, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Yɩɩ pɩn, wodiu nan Yɩɩ sàń nə, kʋ bà, kʋ pa ba, ba də́›.»

32 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Kʋ tà *Moyizə nə pɩn aba dipɛn tə, kʋ nə nan Yɩɩ sàń tə. Kʋ ya à nyɩna Yɩɩ nə pɩn aba cɩ́gá cɩ́gá dipɛn tə, kʋ nə nan Yɩɩ sàń kʋ bà. 33 Dipɛn tə, Yɩɩ nə pɩn, kʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə nan Yɩɩ sàń ʋ cú. Ʋ mʋ̀ nə pɩn mɩɩ ləzoni nə».

34 Lɩ̀à dàń swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, pa nəba wodiu təntə dɩɩn mama!» 35 Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ bɩrɩ ba, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ wodiu tə, kʋ nə pɩn mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Lìù tə, ʋ nə twi à con, niən kʋ́ʋ̀ bá ja kʋ tíú mɩ́ámɩ́án. Lìù tə, ʋ də nə ken ʋ waa à nə, nanyʋnɩ kʋ́ʋ̀ bá ja kʋ tíú mɩ́ámɩ́án. 36 À dàń swɩ̀n kʋ á con, á nɩ nə də, yá á tə ba á waa kəni à nə. 37 Lɩ̀à tə mama, à nyɩna Yɩɩ nə pɩn nə, wá bà à con. Yá lìù tə, ʋ nə twi à con, à bá vàrɩ̀ kʋ tíú à dʋgʋ, abada. 38 Kʋ tà à nan Yɩɩ à cú, sə à tʋn à tətə fɩra. Kʋ yɩ, sə à tʋn lìù tə, ʋ nə tʋn nə, fɩra. 39 Á dàń nəŋə, kʋ tə nə yɩ lìù tə, ʋ nə tʋn nə tə, fɩra. Ʋ ba pɩ̀à, sə lɩ̀à tə mama, ʋ nə pɩn nə, tə ladʋa tətə jén. Kʋ ya ʋ pɩ̀à, sə à bwin ba mama, à zɩ̀n tɩan wa, à kə mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con, lʋʋ zaŋʋ máŋá nə. 40 À nyɩna Yɩɩ fɩra nə ya kʋ tə nətən. Ʋ pɩ̀à, sə lìù tə mama, ʋ nə nɩ Yɩɩ-Biu tə, ʋ ga kə ʋ waa ʋ nə, sə kʋ tíú na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Yá à wá bwin wá, à zɩ̀n tɩan wa, à kə mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, lʋʋ zaŋʋ máŋá nə».

41 *Zwifə-ba yun tɩ̀án ŋʋŋwɩn Zwezi yoo duən con, də ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ wodiu, kʋ nan Yɩɩ sàń kʋ cú». 42 Ba dàń swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà Zwezi, ʋ nə yɩ Zwʋzɛfə bìú tə, naaa? Nə yə̀ə́ ʋ nuu də ʋ nyɩna. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, ʋ ma kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n də, ʋ yɩ ʋ nan Yɩɩ sàń, ʋ bà?»

43 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Á dànà ká ŋʋŋwɩn duən con! 44 Lìù mama wàrɩ̀ à con ʋ twi, də à nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə tʋn nə tə, nə wà kʋ tíú van, ʋ pa nə, sə à bwin wá à zɩ̀n tɩan wa, lʋʋ zaŋʋ máŋá nə. 45 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ saga tə wa, kʋ wʋ́:

‹Yɩɩ nə wá kàrɩ̀ ba mama›.

Lìù tə mama, ʋ nə cʋgʋ à nyɩna Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ ga sɛ̀e ʋ kàrà tə, ʋ wá bà à con. 46 Kʋ nətʋ ba pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, lìù don nɩ à nyɩna Yɩɩ. Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə nan Yɩɩ con, ʋ mʋ̀ nə nɩ à nyɩna Yɩɩ. 47 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa à mʋ̀ nə, ʋ jə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 48 À mʋ̀ nə yɩ wodiu tə, kʋ nə pɩn mɩɩ ləzwənə nə. 49 Á nɩbara-ba tə dí wodiu tə, ba nə boŋə ‹manə›, kasɔɔ lanworu tə wa, yá ba tɩga. 50 Yá wodiu tə, kʋ nə nan Yɩɩ sàń, kʋ cú tə, kʋ mʋ̀ ya yiri don. Lìù tə, ʋ nə dí kʋ, ʋ kʋ́ʋ̀ bá tɩ. 51 À mʋ̀ yɩ wodiu tə, kʋ nə pɩn mɩɩ, kʋ nə nan Yɩɩ sàń kʋ cú. Lìù tə, ʋ nə dí kʋ wodiu təntə, ʋ wá yà mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, abada. À yɩra tə nə yɩ wodiu təntə, à nə wá pa, sə ləzoni na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

52 Zwifə-ba yun tɩ̀án tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, kʋ yoo təntə yɩrɩ, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ wá twá nətə, sə bɛɛ wà tə ma pa nəba ʋ yɩra tə, nə də́?» 53 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Də á nə wà *Ləzwənə-Biu* tə yɩra tə dí, á nə wà à jana tə nywɩ̀n, á ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, tə jə á tɩ̀àn nə. 54 Lìù tə, ʋ nə dí à yɩra tə, ʋ nə nyʋa à jana tə, ʋ jə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá à wá bwin wá à zɩ̀n tɩan wa, á kə mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e, lʋʋ zaŋʋ máŋá nə. 55 À yɩra tə yɩ cɩ́gá cɩ́gá wodiu. Yá à jana tə də yɩ cɩ́gá cɩ́gá nanywɩa. 56 Lìù tə, ʋ nə dí à yɩra tə, ʋ ga nyʋ à jana tə, kʋ tíú wulə də nə, à də ga wulə də wá. 57 À nyɩna Yɩɩ nə tʋn nə. Ʋ mʋ̀ nə jə mɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à twá də wá, à də ma jə mɩɩ. Yá lìù tə, ʋ nə dí nə, ʋ də wá twá nə ʋ jə mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 58 Nə̀ń, wodiu təntə, kʋ nə nan Yɩɩ sàń kʋ cú, tə də̀ń nə. Kʋ wodiu təntə ba yɩ ndə wodiu tə, à nɩbara-ba nə dí, yá ba tə ga tɩ tə. Lìù tə, ʋ nə dí wodiu təntə, ʋ wá yà mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, abada».

59 Zwezi swɩ̀n sʋ̀ràn təntə, máŋá tə wa, ʋ nə wulə Kapɛrənayimə nə, Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ kàrɩ̀.

Sʋgʋ tə, kʋ nə pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con

(Ebərə-ba 3.12; 4.12-13; 10.38-39; 1 Piyɛrə 2.6-9)

60 Zwezi karbɩa tə cʋgʋ ʋ sʋ̀ràn tə, ba zwɛ̀e. Kʋ kwa nə, ba zʋnɩ swɩ̀n, ba wʋ́: «Kàrà ka tə dà ka lɛ, lìù mama wàrɩ̀ ka tə n sɛ̀e». 61 Zwezi yà yə̀ə́ ʋ waa con də, ʋ karbɩa tə ŋʋŋwɩn yoo təntə yɩra. Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ yoo təntə gwàrɩ̀ á vànà, naaa? 62 Sə á dàń nə nɩ *Ləzwənə-Biu† tə, də ʋ ma dɩ̀ bwálɩ́ tə nə, ʋ ya nə wulə, kʋ wá yà nətə kʋ pa aba? 63 Kʋ ya Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn mɩɩ ləzwənə nə. Ləzwənə dɩ̀àn mʋ̀ ya tʋtʋ. Sʋ̀ràn tə, à nə swɩ̀n á con, tə mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə, tə mʋ̀ ga nə yɩ mɩɩ tə. 64 Lɩ̀à duən wulə á tətəŋi wa, ba nə ba ba waa kəni à nə». Zwezi yà dí yáá, ʋ yə̀ə́ lɩ̀à tə, ba nə wà ba waa ken ʋ nə. Ʋ yà dí yáá, ʋ yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə wá ja ʋ mʋ̀, ʋ pa. 65 Ʋ tə bwé ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma swɩ̀n á con də, lìù mama wàrɩ̀ à con ʋ twi, də à nyɩna Yɩɩ nə wà cwəŋə pɩn kʋ tíú nə».

66 Kʋ nə mɛ, kʋ máŋá təntə wa, ʋ karbɩa tə zʋnɩ pìí ba yá wá, ba kʋ́ʋ̀ ba ʋ nə twá. 67 Zwezi ma swɩ̀n karbɩa fugə bələ tə con, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ ba pɩ̀à, sə á vìí naaa?» 68 Simon Piyɛrə ma le wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, wàà con nə, nə wá pìí nə va? N mʋ̀ nə jə sʋ̀ràn tə, tə nə pɩn mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 69 Yá nə mʋ̀ ken nə waa n nə, nə ga yə̀ə́ də, n mʋ̀ nə yɩ lìù tə, n nə yɩ Yɩɩ nə tɩ». 70 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ tà à mʋ̀ nə kúrí á mʋ̀ lɩ̀à fugə bələ tə mɛ, naaa? Kʋ ya nətʋ, yá á wa lìù don yɩ *Sɩtana». 71 Kʋ yà yɩ Zwidasə Yisəkariyɔtə, ʋ nə yɩ Simon bìú tə, yoo nə, Zwezi yà swɩ̀n nətʋ. Karbɩa fugə bələ tə wa, mə ʋ mʋ̀ Zwidasə tə, nə wá ja Zwezi, ʋ pa.

7

Zwezi nubɩa tə wà wá sɛ̀e

(Zwan 15.18-19; Matiə 10.16)

1 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, Zwezi yàá jijiri Galile nagwanaa tə wa. *Zwifə-ba yun tɩ̀án pɩ̀à wá, sə ba gʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yà kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à, sə ʋ jijirə Zwide nagwanaa tə wa. 2 Kʋ máŋá tə wa, də Zwifə-ba cànà tə, ba nə boŋə ‹silə cànà*›, tə bwələ.

3 Zwezi nyáná tə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nan yəbə! N va Zwide, sə n karbɩa tə wànɩ́ ba na yìə̀n tə, n nə tʋŋa. 4 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ba lwarɩ kʋ tə, ʋ nə yɩ, ʋ ba ʋ yìə̀n sə̀gə̀ ʋ fwa. Yìə̀n tə tə, n nə tʋŋa nətən, n dàń tʋn tə, sə lɩ̀à mɛ na mʋ́». 5 Ʋ nyáná tə sʋgʋ təntə bɩrɩ də, ba wà ba waa ʋ nə ken. 6 Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ máŋá tə wà yí. Á mʋ̀ con nə, máŋá mama ziən, ka pa aba. 7 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ, wàrɩ̀ á mʋ̀ ba dʋŋa. À mʋ̀ swɩ̀n də, ba tʋtʋnɛɛ tə ba ziən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dʋŋa nə. 8 Á mʋ̀ vəli cànà tə! À mʋ̀ tə ba cànà təntə vəli sɩ́ʋ́n, à máŋá tə wà yí». 9 Ʋ swɩ̀n sʋ̀ràn təntə ba con. Yá ʋ pìí ʋ wulə Galile nə.

Zwezi vəli Zwerizalɛmə silə cànà tə máŋá wa

(Zwan 4.10-14)

10 Zwezi nyáná tə vəli cànà tə. Kʋ kwa nə, ʋ də tətə zàn ʋ va lá. Ʋ nə vəli tə, ʋ sə̀gə̀ ʋ tɩ̀àn. Ʋ wà ʋ tɩ̀àn bɩrɩ.

11 *Zwifə-ba yun tɩ̀án yà twá lá, ba pɩ̀à Zwezi cànà tə wa, də ba bwe, ba wʋ́: «Ʋ wa yə̀n nə?» 12 Lalʋʋ tə sʋsʋnɩ duən nə zənzən ba tətəŋi wa, ʋ yuu wa. Ba duən swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ yɩ bɛɛ tə, ʋ nə tʋŋa zəni». Ba duən də kʋ́ʋ̀ wʋ́: «Ɔn ɔn! Kʋnkʋn nə! Ʋ mʋ̀ nə pɩn lalʋʋ tə gugurə». 13 Fən yà jə lɩ̀à tə, Zwifə-ba yun tɩ̀án tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba lìù də mama yà ba Zwezi yoo swɩ̀n nəpon nəpon ʋ nii wa.

14 Máŋá tə, cànà tə nə zʋa ka tətəŋi wa, Zwezi zàn ʋ va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Ʋ wulə ʋ kàrɩ̀ lɩ̀à tə. 15 Kʋ gwárɩ́ Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ ʋ tə wà kàrɩ̀. Kʋ dàń nə fwa nətə, ʋ ma yə̀ə́ Yɩɩ sagɩ tə zəni zəni?» 16 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Kàrà tə à nə kàrɩ̀, kʋ tà kʋ nan à tətə. Kʋ yɩ kʋ nan Yɩɩ tə, ʋ nə tʋn nə. 17 Lìù tə, ʋ nə sɛ̀e, sə ʋ tʋn Yɩɩ fɩra, kʋ tíú wá lwarɩ, à kàrà kʋ tə nə nan Yɩɩ, nə à yə̀ə́ də kʋ nə yɩ à tətə sʋ̀ràn. 18 Lìù tə, ʋ sʋ̀ràn nə naŋa ʋ tətə, kʋ yɩ ʋ pɩ̀à, sə ʋ pa dun ʋ tətə nə. Yá lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ pa dun lìù don nə, kʋ tíú nə tʋn wá, ʋ yàá swɩ̀n cɩ́gá. Yá kʋnkʋn yoo tə̀lə́ də wá. 19 *Moyizə nə pɩn aba Yɩɩ *nii tə. Yá á lìù mama ba kʋ nii zìlí. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á pɩ̀à, sə á gʋ nə?»

20 Lalʋʋ tə le wá, kʋ wʋ́: «N yɩ *zinə nə jə mʋ́! Wàà nə pɩ̀à, sə ʋ gʋ mʋ́?» 21 Zwezi kʋ́ʋ̀ le ba, ʋ wʋ́: «À tʋn yoo nədʋ, kʋ ga gwárɩ́ á mama. 22 Moyizə pɩn aba nii, sə á *gwəŋə bɛɛ. Ʋ pɩn kʋ nii təntə, kʋ ga tà ʋ mʋ̀ nə dɩga ka gwəŋə tə də̀ń. Kʋ yɩ kʋ nan də á nɩbara-ba. Yá á gwəŋə bɛɛ Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə də tətə nə. 23 Á gwəŋə lìù sìə́ dɩɩn tə nə, sə á dànà ká cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á lɩŋa zaŋa à yuu wa, də à nə pɩn ləzwənpɩrɩ nə yazurə sìə́ dɩɩn nə? 24 Á dànà ká ywàń də yɩ́á, á ma bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà. Á nə wá bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, sə á pa kʋ twá də cɩ́gá».

Zwezi nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə tʋn

25 *Zwerizalɛmə tɩ̀án duən swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà bɛɛ wà tə nə, ba pɩ̀à, sə ba gʋ tə, naaa? 26 Nə̀ń, ʋ nə ʋ zɩga ʋ swɩ̀n ʋ fɩra lɩ̀à tə mama yáá con, ba ga ba yoo mama ʋ con swɩ̀n. Yá nə yun tɩ̀án tə lwarɩ də, ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ *Kərisə tə cɩ́gá mama, naaa? 27 Lìù tə, ʋ nə yɩ Kərisə, wá bà. Ʋ nə twi, lìù mama bá yəni bwálɩ́ tə, ʋ nə nan. Yá kʋ nə yɩ bɛɛ wà tə mʋ̀, nə yə̀ə́ bwálɩ́ tə, ʋ nə nan». 28 Máŋá tə wa, Zwezi nə wulə ʋ kàrɩ̀ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Á bʋŋa də, á yə̀ə́ nə? Á yə̀ə́ à nə nan lá, cɩ́gá mama, naaa? À tətə nə wà lʋʋ twi à tɩ̀àn nə, kʋ ya lìù nə tʋn nə. Á yə̀rì lìù tə, ʋ nə tʋn nə. Kʋ lìù təntə nə yɩ cɩ́gá tíú. 29 Mə ʋ mʋ̀ con nə, à nan. Ʋ mʋ̀ nə tʋn nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à mʋ̀ yə̀ə́ wá». 30 Zwezi nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ba dàń pɩ̀à, sə ba ja wá. Yá ba lìù mama jɩ̀àn wà ʋ yɩra dwən. Máŋá tə wà yí, sə ba ja wá.

31 Lalʋʋ tə wa, lɩ̀à zənzən ken ba waa ʋ nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Kərisə tə nə twi lʋʋ wa, ʋ wá fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan, ʋ doni tətə bɛɛ wà tə nə fwa, naaa?»

32 *Farɩzɩan-ba nì kʋ tə, lɩ̀à tə nə ŋʋŋwɩn ba tətəŋi wa, Zwezi yɩrɩ. Ba mʋ̀, də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə dàń tʋn Yɩɩ dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə, sə ba ja wá.

33 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À tə wulə də aba, máŋá mancɩn wa. Kʋ kwa nə, à wá pìí à va lìù tə con, ʋ nə tʋn nə. 34 Bwálɩ́ tə, à nə vəli, á wàrɩ̀ lá á twi. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á wá pɩ̀à nə. Yá á bá na nə». 35 Zwifə-ba yun tɩ̀án dàń bwe duən, ba wʋ́: «Yə̀n nə, ʋ wá va, sə nə ba wá nɩ? Kʋ yɩ ʋ pɩ̀à, sə ʋ va Zwifə-ba con, ba nə wulə *Gərɛkə-ba tɩ̀án tə wa, naaa? Kʋ dàń nə ya, ʋ pɩ̀à ʋ kàrɩ̀ Gərɛkə-ba, naaa? 36 Sʋgʋ təntə də̀ń nə yɩ bɛ̀eɛ̀e? Ʋ swɩ̀n də, nə wá pɩ̀à wá, yá nə bá na wá. Ʋ tə swɩ̀n də, bwálɩ́ tə, ʋ nə vəli, nə wàrɩ̀ lá, nə vəli».

Zwezi yɩ ndə nabuliyii nə

37 Cànà tə talɩkwa dɩɩn tə yɩn dɩɩn nəfarʋ. Zwezi dàń zàn ʋ zɩga yɩɩ nə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Də nanyʋnɩ nə jə lìù, sə ʋ bà à con, ʋ nyʋ nɩ́á. 38 Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa à nə wuuu, nɩ́á wá nan ʋ con tə dəri. Nɩ́á təntə pɩn mɩɩ. Mə nətʋ nə, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa». 39 Zwezi nə swɩ̀n nətʋ tə, kʋ ya Yɩɩ-*Siŋu tə yoo nə, ʋ swɩ̀n. Kʋ mʋ̀ Siŋu təntə nə Yɩɩ nə wá pa lɩ̀à tə nə, ba nə keni ba waa ʋ nə wuuu. Zwezi yà tə wà ʋ dun tə wa pìí ʋ dɩ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yà tə wà pɩn, Yɩɩ-Siŋu tə bà lʋʋ wa.

Lalʋʋ tə pwɛ̀e duən wa Zwezi yɩrɩ

(Tʋtʋnan 28.23-27)

40 Lalʋʋ tə wa lɩ̀à duən nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə cɩ́gá ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə!» 41 Ba duən də swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ mʋ̀ nə yɩ *Kərisə!» Ba duən də tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́: «Kərisə tə mɛ, sə ʋ nan Galile nagwanaa wa?» 42 Kərisə wá nan pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa. Yá kʋ wá yà Bɛtələhɛmə nə. Mə Bɛtələhɛmə tɩʋ təntə wa nə Davidə nan. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ. 43 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə dàń ma pwɛ̀e duən wa, Zwezi yɩrɩ. 44 Lalʋʋ tə wa lɩ̀à duən yà pɩ̀à, sə ba ja wá. Yá ba lìù mama jɩ̀àn wà ʋ yɩra dwən.

45 Lɩ̀à tə, ba nə tʋn, sə ba ja Zwezi, dàń ma pìí ba va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də *Farɩzɩan-ba con. Ba bwe, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma wà Zwezi jɩn, á ja á bà?» 46 Lɩ̀à təntə ma le ba, ba wʋ́: «Lìù mama tə wà sʋgʋ swɩ̀n, ndə bɛɛ təntə nə». 47 Farɩzɩan-ba ma pìí ba bwe ba, ba wʋ́: «Yá á mʋ̀ tətə wà á tɩ̀àn dʋgʋ, á pa ʋ gɩgarɩ aba? 48 Lìù wulə yun tɩ̀án tə, də Farɩzɩan-ba wa, ʋ nə ken ʋ waa Zwezi nə, naaa? 49 Lalʋʋ təntə, kʋ nə yə̀rì Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, wá cʋ̀gʋ̀». 50 Farɩzɩan-ba wa lìù don, də ya yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə Nikodɛmə. Ʋ mʋ̀ nə dí yáá ʋ va Zwezi con, máŋá don wa. Ʋ zàn ʋ swɩ̀n ba duən tə con, ʋ wʋ́: 51 «Kʋ nə twá də Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, nə wàrɩ̀ lìù bʋ̀rà nə bʋ̀rɩ̀, də ʋ nə wà ʋ nii tún, ʋ bɩrɩ nəba, sə nə cʋgʋ ʋ sʋgʋ, nə lwarɩ kʋ tə, ʋ nə fwa». 52 Ba ma le Nikodɛmə, ba wʋ́: «N də tətə yɩ Galile tíú, naaa? Vəli, n kàrɩ̀ kʋ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa. N wá na də, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nədʋ mama tə wà Galile nan!»

Kacwarʋ don ba nə jɩn yoo

(Romə tɩ̀án 2.1-3, 17-23)

53 [Kʋ kwa nə, ba lìù də mama zàn, ʋ va ʋ sàń.

8

1 Yá Zwezi vəli *oliviye tɩ̀án paan tə yuu. 2 Kʋ tɩpʋrɩ jɩjʋ tətə nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ va *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Lalʋʋ tə mama twi ʋ con. Yá ʋ dàń ga jə̀ə́ tɩa, ʋ kàrɩ̀ ba.

3 Kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, də *Farɩzɩan-ba jɩn kan don, ba ja bà. Ba zɩgɩ kan tə lɩ̀à tə mama yáá con. Kan təntə yà yɩ ba dɩ̀gà ʋ yuu, də ʋ wulə ʋ cwàrɩ̀. 4 Yá ba swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Karnyɩna, kan wà tə yɩ, ba zàn ba ja nəpon nəpon də, ʋ wulə ʋ cwàrɩ̀. 5 *Moyizə pɩn nəba nii Yɩɩ *nii sagɩ tə wa, sə nə dɩlɩ kayirə təntə də kapana nə gʋ. N mʋ̀ dàń wʋ́ bɛ̀eɛ̀e?» 6 Ba yà swɩ̀n kʋ nətʋ tə, sə ba ma ja Zwezi də̀ń nə, sə ba dàń twá kʋ nə, ba kə yoo ʋ nii nə. Zwezi kwá tɩa, ʋ ja ʋ jɩfʋa, ʋ ma pʋ́pʋ́nɩ́ tɩa. 7 Ba dàń nə tə zɩga lá, ba bwe wá, ʋ kwɩ̀án yɩɩ nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á wa lìù tə, ʋ tə nə wà cʋna fwa, sə ʋ dí yáá, ʋ tì kapan, ʋ ma dɩlɩ kan tə». 8 Yá ʋ kʋ́ʋ̀ pìí ʋ kwá, ʋ wulə ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ tɩa. 9 Máŋá tə, ba nə nì kʋ nətʋ tə, kʋ zɩgɩ ba nəkwɩa tíú tə nə, ba nan nədʋ nədʋ, ba va ba zwɛ̀e. Yá kʋ ga Zwezi cɩcɩ də kan tə, ʋ nə zɩga ʋ yáá con. 10 Zwezi dàń ma kwɩ̀án yɩɩ nə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kan, lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, ba kə yoo n yuu wa, tə wa yə̀n nə? Ba lìù mama wà mʋ́ yoo fwa, sə kʋ cʋ̀gʋ̀ mʋ́, naaa?» 11 Kan tə ma le Zwezi, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, lìù mama tə̀lə́». Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À də nə bá fwa mʋ́ yoo, sə à cʋ̀gʋ̀ mʋ́. Vəli, n dàń nə kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí n tʋn cʋna, mɩ́ámɩ́án».]

Zwezi pɩn poni ləzoni nə

(Zwan 1.4-5, 9-12; 5.26-37; 12.46-50)

12 Zwezi dàń kʋ́ʋ̀ pìí, ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ ləzoni poni. Lìù tə, ʋ nə twá də nə, kʋ tíú bá va yikunu wa, abada. Yá ʋ wá na poni tə, kʋ nə pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

13 Kʋ yuu wa, *Farɩzɩan-ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N tətə nə swɩ̀n n tətə yoo. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n sʋgʋ tə ba də̀ń jə». 14 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Də à nə swə à swɩ̀n à tətə yoo, kʋ yɩ cɩ́gá. À mʋ̀ yə̀ə́ bwálɩ́ tə, à nə nan lá à bà, à ga yə̀ə́ à tə vəli lá. Á mʋ̀ yə̀rì bwálɩ́ tə, à nə nan lá, á ma kʋ́ʋ̀ yə̀rì bwálɩ́ tə, à nə vəli. 15 Á mʋ̀ yàá twá də ləzoni yənu nə, á ma bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. À mʋ̀ ba lìù mama bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀. 16 Yá à mʋ̀ nə wá bʋ̀rɩ̀ lìù bʋ̀rà də, kʋ yàá ya kʋ cɩ́gá wa. Kʋ tà à cɩcɩ. À nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə tʋn nə, ʋ yàá wulə də nə. 17 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *nii sagɩ tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə ʋ pa aba, də lɩ̀à bələ nə swɩ̀n yoo nədʋ, kʋ yoo tə yɩ cɩ́gá. 18 À mʋ̀ swɩ̀n à tətə yoo, yá à nyɩna tə, ʋ nə tʋn nə, ʋ də swɩ̀n kʋ yoo təntə». 19 Ba dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N nyɩna tə wa yə̀n nə?» Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Á yə̀rì à tətə, á ma yə̀rì à nyɩna tə də. Də á nə yə̀ə́ nə, á wá yəni à nyɩna tə də».

20 Zwezi yà wulə *Zwifə-ba *Yɩɩ dìə̀ tə wa, səbɩa tə nə kəni lá bwálɩ́ nə, ʋ kàrɩ̀ lɩ̀à tə. Mə kʋ bwálɩ́ tə wa, ʋ swɩ̀n sʋ̀ràn təntə. Kʋ máŋá təntə wa, də ʋ janʋ máŋá tə wà yí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù mama wà wá jɩn.

Zwezi bɩrɩ də, ʋ vələ ʋ nyɩna Yɩɩ con

(Zwan 7.33-36)

21 Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n lɩ̀à con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ wá vìí, á wá pɩ̀à nə, á ga. Yá á wá tɩ á cʋna tə wa. Á wàrɩ̀ bwálɩ́ tə, à nə vələ, á vəli». 22 *Zwifə-ba yun tɩ̀án dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Ʋ nə swɩ̀n də, nə wàrɩ̀ bwálɩ́ tə, ʋ nə vələ tə, nə vəli, kʋ bá ya ʋ pɩ̀à, ʋ gʋ ʋ tɩ̀àn?» 23 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Á dəkuu yɩ kʋ wulə tɩa ka tə yuu, à mʋ̀ dəkuu ga yɩ kʋ nan Yɩɩ. Á mʋ̀ sàń nə yɩ lʋʋ kʋ tə, à mʋ̀ tà lʋʋ kʋ tə lìù. 24 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma swɩ̀n á con də, á wá tɩ á cʋna tə wa. Á nə wà cɩ́gá pɩn də, à mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə wulə máŋá mama, wuuu, á wá tɩ á cʋna tə wa». 25 Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ wàà?» Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «À dí yáá à swɩ̀n á con kʋ jɩjʋ tə mama. 26 Á yuu yìə̀n dáá zənzən, à nə mɛ, sə à swɩ̀n tə yoo á con. Lìù tə, ʋ nə tʋn nə, yɩ cɩ́gá tíú. Yá kʋ tə, ʋ nə bɩrɩ nə, kʋ mʋ̀ nə, à də swɩ̀n lɩ̀à con, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ». 27 Ba yà wà lwarɩ də, kʋ ya nyɩna Yɩɩ yoo nə, ʋ swɩ̀n. 28 Zwezi dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, á nə wá zɩ̀n *Ləzwənə-Biu* tə, á kə yɩɩ nə, kʋ máŋá tə wa, á dàń wá lwarɩ də, à mʋ̀ nə yɩ lìù tə, à nə wulə máŋá mama, wuuu. Á wá lwarɩ də, à ba won mama fwa à tɩ̀àn nə. Yá à sʋ̀ràn tə yɩ kʋ tə à nyɩna Yɩɩ nə kàrɩ̀ nə, à swɩ̀n à bɩrɩ lɩ̀à tə. 29 Máŋá mama, à fwa kʋ tə, lìù tə, ʋ nə tʋn nə, nə swə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wulə də nə. Ʋ wà nə yá à cɩcɩ».

30 Máŋá tə wa, Zwezi swɩ̀n kʋ nətʋ tə, lɩ̀à zənzən ken ba waa ʋ nə.

Cɩ́gá yɩ ka naŋa Yɩɩ con

(Romə tɩ̀án 6.14-23; Galasi tɩ̀án 3.7, 29; 1 Zwan 3.8-10)

31 Zwezi swɩ̀n *Zwifə-ba con, ba nə keni ba waa ʋ nə, ʋ wʋ́: «Á nə jon à sʋ̀ràn tə, á zìlí tə nii, də á cɩ́gá yɩ à karbɩa. 32 Kʋ nətʋ nə wá pa á lwarɩ cɩ́gá tə. Yá cɩ́gá tə nə wá jon aba á cʋna tə wa, sə á tɩnɩ á tɩ̀àn». 33 Zwifə-ba tə ma pìí ba le Zwezi, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ yɩ ba lʋrɩ nəba *Abərahamə dwíí tə wa. Nə mʋ̀ wà lìù yoŋu yɩn mɩ́ámɩ́án. Kʋ fwa nətə, n ma wʋ́: ‹Á dàń wá tɩnɩ á tɩ̀àn?› » 34 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə mama, ʋ nə tʋŋa cʋna, ʋ yɩ cʋna yoŋu. 35 Yá yoŋu tà ʋ wulə sàń wa, máŋá mama. Sàń tə bìú nə wulə sàń tə wa, máŋá mama wuuu. 36 Də Yɩɩ-Biu tə dàń nə jon aba á cʋna wa, á wá tɩnɩ á tɩ̀àn, cɩ́gá cɩ́gá. 37 À yə̀ə́ də, ba lʋrɩ aba Abərahamə dwíí tə wa. Á ba à sʋ̀ràn tə joŋə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á pɩ̀à, sə á gʋ nə. 38 Kʋ tə, à nyɩna nə pɩn à na, kʋ mʋ̀ nə à swɩ̀n á con. Á də yɩ kʋ tə, á də nyɩna tə nə bɩrɩ aba, nə á cʋga, nə á tʋŋa». 39 Ba kʋ́ʋ̀ pìí ba le wá, ba wʋ́: «Nə nyɩna nə yɩ Abərahamə!» Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Də á cɩ́gá nə nan Abərahamə dwíí tə wa, á mɛ, sə á fwa kʋ tə Abərahamə nə fwa. 40 Á nə pɩ̀à, sə á gʋ nə, à mʋ̀ lìù tə, à nə swɩ̀n cɩ́gá tə, Yɩɩ nə bɩrɩ nə á con, Abərahamə wà kʋ nyɩn don fwa. 41 Kʋ yɩ á nyɩna tə tʋtʋnan nə, á tʋŋa». Ba ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə tà bɩa tə, ba nə lʋrɩ yirə duən nə. Nə nyɩna yɩ nədʋ, kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ». 42 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Də Yɩɩ cɩ́gá yà nə yɩ á nyɩna, á yà wá sóní nə. Kʋ ya Yɩɩ con nə, à nan à bà. Kʋ tà à tətə nə twi à tɩ̀àn nə, kʋ ya ʋ mʋ̀ nə tʋn nə. 43 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ba à sʋgʋ tə də̀ń nə̀ń? Kʋ yɩ á nə ba pɩ̀à, sə á sɛ̀e à sʋ̀ràn tə. 44 Á nyɩna nə yɩ *Sɩtana. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á pɩ̀à á tʋn á nyɩna təntə fɩra yìə̀n. Kʋ jɩjʋ mama, ʋ yɩn lagʋrʋ. Ʋ wà cɩ́gá swənə mama. Yɩɩ cɩ́gá ga tə̀lə́ ʋ con. Máŋá tə, ʋ nə kʋnɩ kʋnkʋn tə, ʋ sʋ̀ràn yàá yɩ, ndə ʋ tətə nə yɩ nətʋ. Ʋ yɩ kʋnkʋnʋ tə, ʋ nə ya kʋnkʋna nyɩna. 45 À mʋ̀ yɩ, à nə swɩ̀n cɩ́gá tə nə pɩn, á ba nə cɩ́gá pɩn. 46 Á wa lá, wàà nə wàá ʋ bɩrɩ də, à tʋn cʋna? Də kʋ nə yɩ cɩ́gá nə à swɩ̀n, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma ba nə cɩ́gá pɩn? 47 Lìù tə, ʋ nə ya Yɩɩ nyiən, ʋ yàá cʋgʋ Yɩɩ sʋ̀ràn tə. Á tà Yɩɩ nyiən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á ba Yɩɩ sʋ̀ràn tə cʋga».

Zwezi də Abərahamə yoo

(Zwan 10.25-33)

48 *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə dàń ma swɩ̀n Zwezi con, ba wʋ́: «Nə ba cɩ́gá jə, sə nə swɩ̀n də, n yɩ Samari tíú, yá *zinə də wulə n yuu wa, naaa?» 49 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Zinə tə̀lə́ à yuu wa. Kʋ yɩ à mʋ̀ bwɩ à nyɩna Yɩɩ nə. Yá á mʋ̀ wulə á muŋə nə. 50 À mʋ̀ ba à dun pɩ̀à. Lìù nədʋa nə wulə, ʋ nə pɩ̀à dun tə, sə ʋ pa nə. Ʋ mʋ̀ ga nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. 51 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə zìlí à sʋ̀ràn tə nii, ʋ bá tɩ abada». 52 Zwifə-ba yun tɩ̀án ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, nə dàń nə yə̀ə́ də, n yɩ zinə nə wulə n yuu wa. *Abərahamə tɩga, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə də tɩga. Yá n mʋ̀ swɩ̀n də, lìù nə zìlí n sʋ̀ràn tə nii, ʋ bá tɩ abada. 53 N dwə nə nɩbɛɛ Abərahamə, ʋ nə tɩga, naaa? Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə də tɩga. N mʋ̀ bʋŋa də n yɩ wàà?» 54 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ nə yɩ à tətə nə pɩn dun à tɩ̀àn nə, tə dun tə yɩ tʋtʋ. Kʋ yɩ à nyɩna Yɩɩ tə nə pɩn dun nə. Ʋ mʋ̀ lìù tə, á nə swɩ̀n də, ʋ yɩ á Yɩɩ tə. 55 Á mʋ̀ yə̀rì wá, à mʋ̀ ga yə̀ə́ wá. Də à nə swɩ̀n də, à yə̀rì wá, à ya kʋnkʋnʋ ndə á nə. À yə̀ə́ wá, à ga jə ʋ sʋgʋ tə. 56 Á nɩbɛɛ Abərahamə pùə́ poli də, ʋ nə bʋ́n də, ʋ wá na à túrí dɩɩn tə. Ʋ nɩ kʋ dɩɩn tə, yá ʋ yɩn pupwən wa». 57 Zwifə-ba yun tɩ̀án swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N tə nə ba bɩna finu jə, yá n nɩ Abərahamə, naaa?» 58 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À mʋ̀ yà wulə, də ba tə wà Abərahamə lʋrɩ».

59 Kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə yuu wa, ba pɛ̀e kapana, sə ba ma dɩlɩ wá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwezi sə̀gə̀, ʋ nan Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa.

9

Zwezi pori bɛɛ don yɩ́á

(Marəkə 8.22-25; 10.46-52)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi tì cwəŋə don, ʋ lɛ. Ʋ nə ma lɛ, máŋá tə wa, ʋ nɩ bɛɛ don. Ba lʋrɩ wá liliu. 2 Zwezi karbɩa tə ma bwe wá, ba wʋ́: «Karnyɩna, ba lʋrɩ bɛɛ tə liliu. Wàà nə tʋn cʋna? Kʋ yɩ ʋ mʋ̀, nə à yə̀ə́ ʋ nyɩna-ba nə tʋn cʋna, kʋ ma pa ʋ yɩ liliu?» 3 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ tà ʋ mʋ̀ nə tʋn cʋna, nə à yə̀ə́ ʋ nyɩna-ba nə tʋn cʋna. Kʋ yɩ kʋ yí nətʋ, sə Yɩɩ tʋtʋnan tə twá ʋ nə, tə bɩrɩ tə tɩ̀àn. 4 À mɛ, sə à tʋn Yɩɩ tʋtʋnan tə, də tɩa tə wà yí. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə tʋn nə. Tɩa nə twi ka yí, lìù mama kʋ́ʋ̀ bá wànɩ́ ʋ tʋn. 5 Máŋá tə wa, à nə tə wulə lʋʋ wa, à yɩ ləzwənə poni».

6 Zwezi nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ pi mɩmɩan tɩa, ʋ ma bu tɩran mancɩn. Ʋ ga fwa tɩran təntə, ʋ ma tà liliu tə yɩ́á nə. 7 Yá ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Vəli càrʋ́ tə wa, ba nə boŋə ‹Silowe›, n kwán nɩ́á, n ma puli n yáá tə». Silowe tə də̀ń nə yɩ ‹lìù, ba nə tʋn›. Liliu tə vəli, ʋ puli ʋ yáá tə. Ʋ pìí ʋ bɩ̀àn, máŋá tə, ʋ yɩ́á tə pórí tə na lá zəni. 8 Ʋ jə̀ń duən, də ba tə, ba nə dí yáá, ba na wá də, ʋ lòrì tə, dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà bɛɛ wà tə, yà nə jə̀ə́ tɩa, ʋ lòrì tə, naaa?» 9 Ba duən swɩ̀n, ba wʋ́: «Mə ʋ nə». Ba duən də swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà ʋ mʋ̀. Kʋ yɩ ʋ nyɩnyɩga». Bɛɛ tə tətə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ cɩ́gá ya à mʋ̀!» 10 Ba dàń ma bwe wá, ba wʋ́: «Nətə nə kʋ twá, n yɩ́á tə ma pórí?» 11 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Bɛɛ tə, ba nə boŋə Zwezi tə, nə fwa tɩran, ʋ ma tà à yɩ́á tə nə, ʋ ga swɩ̀n à con, sə à va à puli à yáá tə càrʋ́ tə wa, ba nə boŋə ‹Silowe›. À ma va lá, à nə puli à yɩ́á tə à zwɛ̀e, kwa nə, à yɩ́á tə na lá». 12 Ba tə ma bwe wá, ba wʋ́: «Bɛɛ təntə wulə yə̀n nə?» Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «À yə̀rì ʋ bwálɩ́».

Farɩzɩan-ba tə bwe liliu tə, ʋ yɩ́á nə pórí tə

13 Ba dàń ma ja bɛɛ tə, ʋ yɩ́á tə nə pórí tə, ba ja va *Farɩzɩan-ba con. 14 Dɩɩn təntə yɩn *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn, yá Zwezi ga fwa tɩran, ʋ ma pórí bɛɛ tə yɩ́á. 15 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Farɩzɩan-ba də kʋ́ʋ̀ bwe bɛɛ tə, ba wʋ́: «Kʋ fwa nətə, n yɩ́á tə ma pórí?» Ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Zwezi fwa tɩran mancɩn, ʋ kə à yɩ́á tə nə. À vəli à puli à yáá tə. Mə kʋ nə, à na lá». 16 Kʋ yoo təntə yuu wa, Farɩzɩan-ba wa lɩ̀à swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ bɛɛ təntə wà Yɩɩ nan. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ba sìə́ dɩɩn tə nii zìlí». Ba duən də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́: «Nətə nə cʋna lìù wá twá, ʋ ma fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ tətə yiri?» Kʋ nətʋ tə pɩn ba pwɛ̀e duən wa. 17 Ba kʋ́ʋ̀ bwe bɛɛ tə, ʋ yà nə yɩ liliu tə, ba wʋ́: «N mʋ̀ con, n bʋŋa də bɛɛ təntə, ʋ nə pórí n yɩ́á tə, yɩ wàà?» Bɛɛ tə ma le ba, ʋ wʋ́: «Ʋ yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀».

18 Zwifə-ba yun tɩ̀án tə wà cɩ́gá pɩn də, ʋ tətə yà yɩn liliu, yá ʋ yɩ́á tə ga pórí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ma bon ʋ nuu də ʋ nyɩna. 19 Ba nə twi ba yí lá, ba bwe ba, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə cɩ́gá ya á mʋ̀ bìú, naaa? Cɩ́gá mama, á wʋ́ ʋ yɩ ba lʋrɩ wá liliu? Kʋ dàń fwa nətə, ʋ ma na lá?» 20 Ʋ nuu də ʋ nyɩna tə ma le, ba wʋ́: «Nə yə̀ə́ də, ʋ ya nə mʋ̀ bìú, yá ʋ ga yɩ ba lʋrɩ wá liliu. 21 Kʋ nə fwa nətʋ, ʋ dàń ma na lá sɩ́ʋ́n nə, nə yə̀rì kʋ mʋ̀. Nə ma kʋ́ʋ̀ yə̀rì lìù tə də, ʋ nə pórí ʋ yɩ́á tə. Á bwiə ʋ tətə, ʋ də yɩ nəkwɩa, ʋ wàá ʋ tətə yoo ʋ swɩ̀n». 22 Zwifə-ba yun tɩ̀án fən yà jə ʋ nuu də ʋ nyɩna tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba swɩ̀n kʋ nətʋ tə. Zwifə-ba yun tɩ̀án yà ken nii nədʋ, sə ba dɩŋɩ lìù tə mama, ʋ nə wá swɩ̀n də, Zwezi nə yɩ *Kərisə, ba lɩ ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa. 23 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ nuu də ʋ nyɩna tə ma swɩ̀n də, ʋ də yɩ nəkwɩa, ba bwiə ʋ tətə.

24 Farɩzɩan-ba kʋ́ʋ̀ bon liliu tə, ʋ yɩ́á tə nə pórí tə, nɛɛ bələ nii nə, ba swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Swɩ̀n cɩ́gá Yɩɩ yáá con. Nə mʋ̀ yə̀ə́ də, bɛɛ wà tə yɩ cʋnʋ». 25 Ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Də ʋ nə yɩ cʋnʋ, à mʋ̀ yə̀rì kʋ. Yoo nədʋ nə, à yə̀ə́. À yà yɩ liliu, yá sɩ́ʋ́n nə à yɩ́á dàń na lá». 26 Ba ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nətə nə, ʋ fwa mʋ́? Kʋ yɩ ʋ fwa nətə, ʋ ma pwə́rə́ n yɩ́á tə?» 27 Bɛɛ tə kʋ́ʋ̀ le ba, ʋ wʋ́: «À dí yáá à swɩ̀n kʋ, à bɩrɩ aba, yá á wà kʋ cʋgʋ. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à, sə à kʋ́ʋ̀ pìí à bwé kʋ? Kʋ yɩ á də tətə pɩ̀à, sə á jì ʋ karbɩa, naaa?» 28 Ba dàń twɩn wá, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ yɩ n mʋ̀ nə ya ʋ karbiu, nə mʋ̀ yɩ *Moyizə karbɩa. 29 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ swɩ̀n Moyizə con. Ʋ tə ba tə mʋ̀, nə yə̀rì bwálɩ́ tə, ʋ nə nan». 30 Bɛɛ tə ma le ba, ʋ wʋ́: «Mə kʋ yoo təntə nə gwárɩ́ nə də, á nə yə̀rì ʋ nə nan lá, yá ʋ ga pórí à mʋ̀ yɩ́á. 31 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ ba cʋnʋ yɩjʋnɩ le. Kʋ ya lìù tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii, ʋ ga tʋŋa Yɩɩ fɩra nə, Yɩɩ yàá cʋgʋ. 32 Nə tə wà nì mama abada də, lìù pórí liliu yɩ́á, ba nə lʋrɩ wá, də ʋ yɩ nətʋ. 33 Də bɛɛ təntə yà nə wà Yɩɩ nan, ʋ yà wàrɩ̀ won mama, ʋ tʋŋa». 34 Ba ma le wá, ba wʋ́: «N tətə mama yɩ ba lʋrɩ mʋ́ cʋna wa, n ga pɩ̀à, sə n kàrɩ̀ nəba!» Ba dàń ma dɩŋɩ wá, ba lɩ ba jə́rə́ dìə̀ tə wa.

(Likə 10.21; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.3-6; 1 Piyɛrə 2.6-8)

35 Zwezi dàń nì də, Farɩzɩan-ba dɩŋɩ bɛɛ tə, ʋ yà nə yɩ liliu tə, ba lɩ ba jə́rə́ dìə̀ tə wa. Zwezi ma jə́rí bɛɛ tə, ʋ bwe wá, ʋ wʋ́: «N ken n waa *Ləzwənə-Biu* tə nə, naaa?» 36 Bɛɛ tə le Zwezi, ʋ wʋ́: «Kʋ mʋ̀ nə yɩ wàà, *Yuu-Tiu? À swə, sə à kə à waa ʋ nə». 37 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N yɩ́á cə kʋ tíú yuu wa. Mə ʋ mʋ̀ nə wulə ʋ swɩ̀n n con, sɩ́ʋ́n nə!» 38 Bɛɛ tə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à ken à waa n nə». Yá ʋ ga tʋ ʋ nadwana yuu, ʋ bʋ Zwezi nə.

39 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À twi lʋʋ kʋ tə wa, sə à bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. À pa lilirən yɩ́á pórí, à ga pa lɩ̀à tə, ba yɩ́á nə na lá, lwàń ba jì lilirən». 40 Farɩzɩan-ba lɩ̀à duən yà wulə kʋ bwálɩ́ tə wa. Ba nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ba bwe Zwezi, ba wʋ́: «Nə də yɩ lilirən, naaa?» 41 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Á yà nə ya lilirən, á yà ba cʋna jə. Á dàń nə swɩ̀n də, á na lá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á cʋna tə wulə wuuu».

10

Zwezi yɩ payɩrʋ nəzəŋu

(1 Piyɛrə 2.24-25, 5, 1-4)

1-2 Zwezi kàrɩ̀ lɩ̀à tə də zwansɩsarɩ, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə twá mimii, ʋ ma zwɩ patuu wa, kʋ tíú nə yɩ payɩrʋ tə. Yá lìù tə, ʋ nə ba patuu mimii twá, ʋ ma zwɩ, ʋ ga twá kʋ bwálɩ́ don, ʋ ma zwɩ, kʋ tíú yɩ ŋwɩ̀àn, ʋ ga yɩ lagʋrʋ. 3 Lìù tə, ʋ nə cɩ̀ patuu tə nii nə, ʋ yàá súrí kʋ mimii, ʋ pa payɩrʋ tə nə. Yá pee tə ga cʋga tə payɩrʋ tə kori. Ʋ yàá bon ʋ piə mama də ka yɩrɩ, ʋ ma lɩ tə patuu tə wa. 4 Ʋ nə lɩ pee tə mama, ʋ zwɛ̀e, ʋ dàń yàá ya tə yáá, pee tə ga pú ʋ kwa. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, tə yə̀ə́ ʋ kori swɩ́án. 5 Pee tə bá sɛ̀e, tə pwí lìù don kwa. Tə yə̀rì ʋ kori swɩ́án. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tə nə nɩ lìù don, tə wá dəri, tə jén ʋ yáá nə».

6 Zwezi kàrɩ̀ lɩ̀à tə də zwansɩsara tə, ba ga wà yoo tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ba con, tə də̀ń nì. 7 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À mʋ̀ nə yɩ patuu tə mimii. 8 Lɩ̀à tə mama, ba nə dí à yáá, ba bà tə yɩ ŋwɩna də lagʋra. Yá pee tə wà ba cʋgʋ. 9 À mʋ̀ nə yɩ ndə mimii nə. Lìù tə, ʋ nə twá də nə, ʋ ma zʋ Yɩɩ wá jon kʋ tíú. Ʋ wàá ʋ zwɩ də ʋ naŋa ndə pee tə nə, ʋ ga wá na ʋ nii wodiu də. 10 Ŋwɩ̀àn mʋ̀ yɩ ʋ yàá bà, sə ʋ ŋʋ, sə ʋ gʋ, sə ʋ cʋ̀gʋ̀. À mʋ̀ yɩ à twi, sə à tɩ, sə lɩ̀à tə ma na mɩɩ, sə ba na mɩɩ, kʋ nə ywán cɩ́gá cɩ́gá.

11 À mʋ̀ nə yɩ payɩrʋ nəzəŋu. Payɩrʋ nəzəŋu yàá ja ʋ mɩɩ, ʋ ma lárɩ́ ʋ pee yuu nə. 12 Yá lìù tə, ʋ nə cɩ̀ pee nə, sə ba ŋwɩ́n wá, kʋ tíú mʋ̀ yɩ səbiu tə nə, ʋ ywàŋá. Yá pee tə tà ʋ mʋ̀ nyiən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ nə nɩ buyuru, də nyankwan kʋ bɩ̀àn, ʋ yàá dʋgʋ pee tə, ʋ ga dəri ʋ jén. Buyuru tə dàń yàá tʋ pee tə wa, kʋ ja tə, kʋ laga tə duən yáá nə. 13 Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, ʋ yɩ ʋ tʋŋa səbiu yɩrɩ, pee tə yoo ba wá jə. 14 À mʋ̀ nə yɩ payɩrʋ nəzəŋu tə. À yə̀ə́ à pee tə, à pee tə də ga yə̀ə́ nə. 15 Mə nətʋ nə, à mʋ̀ də à nyɩna Yɩɩ tə yə̀ə́ duən. Ʋ yə̀ə́ nə à də ga yə̀ə́ wá. À ja à mɩɩ, à ma lárɩ́ à pee yuu nə. 16 À tə jə pee duən, tə nə tə̀lə́ patuu kʋ tə wa. À mɛ, sə à pɩ̀à tə pee təntə, də à ja bà. Pee tə mama dàń wá nì à kori. Kʋ dàń wá yà patuu nədʋ, yá payɩrʋ tə də wá yà nədʋ. 17 À pɩn à mɩɩ tə, sə à kʋ́ʋ̀ pìí à jon. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à nyɩna Yɩɩ swə nə. 18 Lìù mama wàrɩ̀ à mɩɩ tə, ʋ lɩ ʋ tɩ̀àn nə. À mʋ̀ tətə nə ja cwəŋə, sə à pa à mɩɩ tə, à mʋ̀ nə ma ja cwəŋə də, sə à pìí à jon à mɩɩ tə. À nyɩna Yɩɩ nə pɩn nə kʋ nii təntə». 19 Zwezi sʋ̀ràn təntə kʋ pɩn, Zwifə-ba yun tɩ̀án tə kʋ́ʋ̀ pìí ba pwɛ̀e duən wa. 20 Ba wa lɩ̀à zənzən yà swɩ̀n, ba wʋ́: «*Zini nə wulə ʋ yuu wa, ʋ ga nyàŋà. Á dànà ká cʋgʋ ʋ sʋ̀ràn tə!» 21 Ba duən də swɩ̀n, ba wʋ́: «Zini nə wulə lìù yuu wa, ʋ wàrɩ̀ sʋ̀ràn tətə ʋ swɩ̀n. Lìù tə zini nə jə, ʋ wàrɩ̀ lìù yɩ́á ʋ pórí».

Zwifə-ba yun tɩ̀án vɩga Zwezi

(Zwan 8.51-59; 14.9-11)

22 Ba yà wulə ba də́ cànà don, ka nə yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə nii súrú bɩnɩ cànà, *Zwerizalɛmə nə. Kʋ máŋá tə yà yɩ waran máŋá. 23 Zwezi vəli Yɩɩ dìə̀ tə wa. Ʋ jijiri bwálɩ́ tə nə, ba nə boŋə ‹Salʋmʋn napakʋlʋ›. 24 Zwifə-ba yun tɩ̀án kɩkarɩ wá, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N pɩ̀à, sə nə bɛ̀eé n yoo nə waa con, wuuu, kʋ jə vələ dɩɩn don? Swɩ̀n kʋ nə con nəpon nəpon də, n cɩ́gá nə yɩ *Kərisə».

25 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «À dí yáá à swɩ̀n kʋ á con, yá á wà cɩ́gá pɩn à sʋgʋ tə nə. Yìə̀n tə, à nyɩna Yɩɩ nə pɩn nii, à ma fwa, tə mʋ̀ nə bɩrɩ lìù tə, à nə ya. 26 Á twá á tə̀lə́ à pee tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á wà cɩ́gá pɩn à sʋgʋ tə nə. 27 À mʋ̀ pee tə cʋga à kori. À də yə̀ə́ tə swɩ́án, yá tə ga pwí à kwa. 28 À pɩn tə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Tə kʋ́ʋ̀ bá jén, abada. Yá lìù də mama kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ tə, ʋ lɩ à jɩ̀àn wa. 29 À nyɩna Yɩɩ dɩ̀àn tə dwə won mama. Ʋ mʋ̀ nə pɩn pee tə nə. Yá lìù mama kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ tə, ʋ lɩ ʋ mʋ̀ nyɩna Yɩɩ jɩ̀àn wa. 30 À mʋ̀ də à nyɩna Yɩɩ ya nədʋ».

31 Zwifə-ba yun tɩ̀án kʋ́ʋ̀ pɛ̀e kapana, sə ba ma dɩlɩ Zwezi, ba gʋ. 32 Zwezi ma bwé, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À nyɩna Yɩɩ dɩ̀àn tə pɩn, à tʋn tʋtʋnzəŋə zənzən, á yɩ́á yuu wa. Kʋ ka tətə yɩrɩ nə, á pɩ̀à, sə á dɩlɩ nə, á gʋ?» 33 Zwifə-ba yun tɩ̀án le wá, ba wʋ́: «Kʋ tà nə pɩ̀à nə dɩlɩ mʋ̀, nə gʋ, n nə tʋn tʋtʋnzəŋu yɩrɩ. N swɩ̀n n twɩn Yɩɩ. N də ya ləzwənə, n ga pɩ̀à, n ja n tɩ̀àn, n ma fwa Yɩɩ». 34 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ á sagɩ tə wa də, Yɩɩ swɩ̀n də, á yɩ yɩa. 35 Kʋ mʋ̀ sagɩ təntə wa, Yɩɩ swɩ̀n ləzoni con, ʋ ga ja ba, ʋ boŋə ‹yɩa›. Nə ga yə̀ə́ də, nə wàrɩ̀ kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n ʋ sagɩ tə wa nə, nə pɩn kʋ jén lá. 36 À mʋ̀ ya nyɩna Yɩɩ nə kúrí nə, ʋ kə vàn nə, ʋ tʋn lʋʋ kʋ tə wa. Yá à dàń swɩ̀n də, à yɩ Yɩɩ-Biu. Á dàń fwa nətə, á ma wʋ́, də à twɩn Yɩɩ? 37 Də à nə bá à nyɩna Yɩɩ tʋtʋnan tə tʋŋa, á dànà ká pa nə cɩ́gá! 38 Yá à dàń nə tʋŋa à nyɩna Yɩɩ tʋtʋnan tə, á mɛ, sə á pa nə cɩ́gá. Á nə ba pɩ̀à, sə á pa nə cɩ́gá, kʋ mɛ, sə á tà tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, á pa nə cɩ́gá. Kʋ nətʋ wá pa á lwarɩ də, à nyɩna Yɩɩ wulə də nə, à də ga wulə də à nyɩna Yɩɩ».

39 Ba kʋ́ʋ̀ zàn, ba pɩ̀à, ba ja Zwezi. Ʋ ma jén ba yɩ́á yuu. 40 Zwezi kʋ́ʋ̀ pìí, ʋ va Zwurədɛn mʋnaa tə nii nə, bwálɩ́ tə, Zwan* nə dí yáá, ʋ lə lɩ̀à tə nɩ́á wa. Ʋ vəli ʋ wulə kʋ bwálɩ́ təntə nə. 41 Lɩ̀à zənzən twi ʋ con, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Zwan mʋ̀ wà Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ mama fwa. Yá yìə̀n tə mama, ʋ nə swɩ̀n bɛɛ wà tə yuu wa, tə ya cɩ́gá». 42 Kʋ bwálɩ́ təntə nə, lɩ̀à zənzən ken ba waa Zwezi nə.

11

Zwezi bwin Lazarə, ʋ lɩ tɩan wa

(Likə 10.38-40; 7.11-16; Marəkə 5.35-43; Zwan 5.21; 6.40)

1-2 Betani tɩ̀án bɛɛ don, ba nə boŋə Lazarə, tʋa yayɩgʋ. Mə kʋ tɩʋ təntə wa nə, Mari, də ʋ zʋnʋ Marətə də yà wulə. Mari yà nə yɩ kan tə, ʋ nə lwə́ tɩralɩ Zwezi nɛɛ nə, ʋ ga ja ʋ yukʋran, ʋ ma pupugu tə. Ʋ mʋ̀ nabʋa yà nə yɩ Lazarə tə. 3 Lazarə nakwana tə dàń ma tʋn lìù, sə ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə̀ń, n dabaswənə tə tʋa yayɩgʋ». 4 Zwezi nə nì kʋ yoo təntə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lazarə yayɩgʋ tə bá gʋ wá. Yayɩgʋ təntə ya Yɩɩ nə pɩ̀à, ʋ twá kʋ nə, ʋ ma bɩrɩ ʋ dun tə, sə ʋ pa, Yɩɩ-Biu* tə na dun».

5 Yá Zwezi yà swə Marətə, də ʋ nyánʋ́ Mari, də Lazarə. 6 Zwezi nə nì də, Lazarə yɩ̀ tə, ʋ tə fwa dɩan bələ bwálɩ́ təntə wa, ʋ yà nə wulə. 7 Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Nə pirə, nə va Zwide nagwanaa tə wa». 8 Ʋ karbɩa tə ma le wá, ba wʋ́: «Karnyɩna, kʋ yɩ nətə? *Zwifə-ba yun tɩ̀án pɩ̀à, ba dɩlɩ mʋ́ də kapana, ba gʋ lá nə. Kʋ tə wà dɩ̀án, yá n ga tə pɩ̀à, sə n pìí n va lá?» 9 Zwezi le ba, ʋ wʋ́: «Dɩɩn wa, lugu fugə bələ nə wulə lá. Lìù nə vəli yɩcaʋ wa, ʋ ba ʋ naa mà won nə. Lʋʋ kʋ tə yɩcaʋ tə dàń nə pɩn ʋ yɩ́á na lá. 10 Yá lìù nə kʋ́ʋ̀ ʋ lwàń, ʋ vəli tɩtɩn nə, ʋ yɩ́á nə ba poni na tə, ʋ yàá mà ʋ naa won nə».

11 Zwezi nə swɩ̀n sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Nə dabɛɛ Lazarə yɩ ʋ dwɛ̀e, yá à mɛ, sə à va à zɩ̀n wá». 12 Ʋ karbɩa tə ma le wá, ba wʋ́: «Yuu-Tiu, də kʋ nə yɩ ʋ dwɛ̀e, ʋ yayɩgʋ tə wá zwɛ̀e». 13 Zwezi yà pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n də, Lazarə yɩ ʋ tɩga. Yá ʋ karbɩa tə mʋ̀ yà bʋŋa də, kʋ cɩ́gá yɩ ʋ dwɛ̀e. 14 Zwezi dàń ma swɩ̀n kʋ nəpon tə ba con, ʋ wʋ́: «Lazarə yɩ ʋ tɩga. 15 À jə pupwən də, á tətə nə yə̀ə́ də, à wà lá vəli tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á kə á waa à nə. Nə dàń vələ ʋ con». 16 Toma tə, ba yà nə boŋə ‹yɩyɔɔ›, ʋ dàń ma swɩ̀n ʋ karbiduən tə con, ʋ wʋ́: «Nə də vələ, nə twá karnyɩna nə, nə tɩ».

17 Máŋá tə, Zwezi nə vəli ʋ yí lá, ʋ nɩ də, ba nə gùrì Lazarə, kʋ jə dɩan banɩa. 18 Betani yà bwələ *Zwerizalɛmə, ndə kilomɛtərə batwa nə. 19 Yá Zwifə-ba tə yà dáá, ba nə twi Marətə də Mari con, sə ba kə ba pupuə ba nabʋa tə tɩan tə yɩrɩ.

20 Marətə dàń nə nì də, Zwezi bɩ̀àn, ʋ nan ʋ va, sə ʋ jə́rí wá. Mari mʋ̀ pìí sàń nə, ʋ jə̀ə́ ba dìə̀. 21 Marətə nə jə́rí Zwezi, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, də n yà nə yɩn yəbə, à nabʋa tə yà ba tɩ. 22 Yá də kʋ mɛ, à yə̀ə́ də, máŋá kʋ tə də tətə wa, won tə mama, n nə lòrì Yɩɩ con, Yɩɩ wá pa kʋ mʋ́». 23 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N nabʋa tə wá pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa». 24 Marətə le Zwezi, ʋ wʋ́: «À yə̀ə́ də, Yɩɩ wá bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa. Kʋ yoo tə wá tʋn, máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá bwin tɩga tə, ʋ lɩ tɩan wa, lʋʋ zaŋʋ máŋá nə».

25 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ ka bwin tɩga, à mʋ̀ ga nə yɩ mɩɩ tíú. Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa à nə wuuu, ʋ wá yà mɩɩ wa, də ʋ nə swə, ʋ tɩ də. 26 Yá lìù tə də, ʋ nə wulə mɩɩ wa, ʋ ga kə ʋ waa à nə, ʋ mʋ̀ kʋ́ʋ̀ bá tɩ, abada. N pɩn cɩ́gá kʋ yoo təntə nə, naaa?» 27 Marətə le Zwezi, ʋ wʋ́: «Awo, Yuu-Tiu, à pɩn cɩ́gá yoo təntə nə də, n yɩ *Kərisə, n ga yɩ Yɩɩ-Biu. N mʋ̀ nə ya lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ bà lʋʋ wa».

28 Marətə nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə kwa nə, ʋ pìí ʋ vìí. Ʋ dàń vəli, ʋ bon ʋ nyánʋ́ Mari, ʋ sə̀gə̀, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna twi yəbə, yá ʋ boŋə mʋ́». 29 Mari nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ʋ nyɩ́ ʋ zàn lala, ʋ ma vələ Zwezi con. 30 Zwezi yà tə wulə bwálɩ́ tə nə, Marətə nə jə́rí wá. Ʋ yà tə wà Betani tɩʋ tə wa zwɩ. 31 Zwifə-ba yà twi dìə̀ tə wa, sə ba kə Mari pupwən. Ba dàń nɩ wá də, ʋ zàn lala, ʋ naŋa kàrá wa. Ba də ma zàn, ba pú ʋ kwa. Ba yà bʋŋa də, kʋ yɩ ʋ vəli ləbəri tə yuu, sə ʋ kwi.

32 Ʋ vəli ʋ yí bwálɩ́ tə, Zwezi nə wulə lá. Máŋá tə, ʋ nə nɩ wá, ʋ tʋa Zwezi nɛɛ də̀ń, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, də n yà nə yɩn yəbə, à nabʋa tə yà ba tɩ». 33 Zwezi dàń nɩ də, Mari yɩ ʋ kwi, yá Zwifə-ba tə, ba nə wulə ʋ kwa, də ga kwi. Kʋ vuvugu ʋ bɩcan, yá pucʋnɩ ga zʋ wá. 34 Ʋ dàń ma bwe ba, ʋ wʋ́: «Yə̀n nə nə, á gùrì wá?» Ba le wá, ba wʋ́: «Yuu-Tiu bàá, n wá na kʋ bwálɩ́».

35 Zwezi dàń wulə ʋ kwi. 36 Zwifə-ba dàń ma swɩ̀n, ba wʋ́: «Á nɩ nətʋ tə, ʋ yà nə swə Lazarə». 37 Ba wa lɩ̀à duən də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə pórí liliu tə yɩ́á tə, ʋ yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ fwa, sə bɛɛ wà tə dàn ká tɩ, naaa?»

38 Kʋ kʋ́ʋ̀ vuvugu Zwezi bɩcan, yá ʋ dàń ga vələ ləbəri tə nii nə. Ləbəri tə yà yɩ ba kʋa paan wa. Yá kapan dàń yà sun kʋ mimii nə. 39 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á surə kapan tə!» Tɩgɩ tə nakʋa Marətə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, ʋ dàń lwá sɩ́ʋ́n nə. Kʋ dɩan banɩa nə zə̀n, ba nə gùrì wá». 40 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «À wà n con swɩ̀n də, n nə keni n waa à nə, n wá na Yɩɩ dun tə». 41 Ba dàń ma súrí kapan tə. Zwezi zɩ̀n ʋ yɩ́á ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna, à kəni n lɛ̀eɛ̀e, n nə le nə tə yɩrɩ. 42 À mʋ̀ yə̀ə́ də, n le nə dɩɩn mama. Kʋ dàń yɩ lalʋʋ tə yɩrɩ, kʋ nə wulə yəbə nə, à swɩ̀n kʋ. À pɩ̀à, sə ba pa cɩ́gá də, kʋ yɩ n mʋ̀ nə tʋn nə». 43 Ʋ nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə kwa nə, ʋ swɩ̀n də dɩ̀àn, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Lazarə, nan yəbə!» 44 Tɩgɩ tə nan ləbəri tə wa, ʋ jɩ̀àn də ʋ nɛɛ ga vwə də gantwɛn. Yá gànʋ̀ də ga pú ʋ yáá nə. Zwezi ma swɩ̀n lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: «Á kʋra tə, sə ʋ vìí».

Zwifə-ba yun tɩ̀án pɩ̀à Zwezi, sə ba gʋ

(Likə 16.31)

45 *Zwifə-ba wa lɩ̀à zənzən, ba yà nə twi Mari con, nɩ kʋ tə Zwezi nə fwa, ba ga kə ba waa ʋ nə. 46 Yá ba wa lɩ̀à duən vəli, ba man kʋ tə, Zwezi nə fwa tə, ba bɩrɩ *Farɩzɩan-ba.

47 Farɩzɩan-ba də Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə dàń bon Zwifə-ba yun tɩ̀án duən, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, ba kun duən nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ tə tʋŋa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan zənzən. Bɛ̀eɛ̀e won nə, nə wá fwa ʋ yɩra? 48 Də nə nə yá wá, sə ʋ tʋn tə, lɩ̀à tə mama wá kə ba waa ʋ nə. Yá *Romə-ba lɩ̀à wá bà, ba lɩ nəba, ba ga cʋ̀gʋ̀ nə Zwifə-bə Yɩɩ *dìə̀ tə, də nə dwíí tɩ̀án tə nə lʋʋ tə mama wa». 49 Lìù don yɩn ba wa, ʋ nə yɩ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, kʋ bɩnɩ təntə nə, ʋ yɩrɩ nə Kayifə. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á ba yoo mama də̀ń nə̀ń. 50 Á bʋŋa zəni, sə á yəni də, bɛɛ nədʋa nə tɩga nə dwíí tɩ̀án tə yɩrɩ, kʋ kʋkwa kʋ pa aba, kʋ doni, ba nə wá cʋ̀gʋ̀ nə dwíí tə mama». 51 Sʋ̀ràn təntə yà tà ʋ tətə fɩra sʋ̀ràn. Kʋ yɩ ʋ yà nə yɩ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa kʋ bɩnɩ təntə nə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ twá də wá, ʋ ma swɩ̀n ʋ nii sʋgʋ də, Zwezi mɛ, sə ʋ tɩ Zwifə-ba dwíí tə yɩrɩ. 52 Kʋ nətʋ tə yà tà ba cɩcɩ dwíí tə yɩrɩ nə, ʋ wá tɩ. Kʋ yɩ, sə ʋ pìí ʋ van Yɩɩ bɩa tə, ba nə laga duən yáá nə, ʋ ja bà, ʋ kə duən nə, ʋ pa ba jì dwíí nədʋ.

53 Kʋ nə zɩgɩ kʋ dɩɩn təntə nə, Zwifə-ba yun tɩ̀án tə ken ba nii nədʋ, sə ba gʋ Zwezi. 54 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwezi yà kʋ́ʋ̀ bá jijiri, ʋ vəli Zwifə-ba pwərə wa. Ʋ nan kʋ bwálɩ́ təntə wa, ʋ zʋ nagwanaa don wa, kʋ nə bwələ də kasɔɔ lanworu. Ʋ mʋ̀ də ʋ karbɩa tə yà yɩn nagwanaa təntə tɩʋ don nə, ba nə boŋə ‹Efərayimə›.

55 Zwifə-ba *Pakə cànà tə yà bwələ. Lɩ̀à zənzən dàń nan nagwanaa təntə wa, ba va *Zwerizalɛmə də cànà tə tə wà yí, sə ba kwɛn ba yìə̀n ba mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa. 56 Lɩ̀à dàń yà twá lá, ba pɩ̀à Zwezi Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, də ba bwe duən, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə, á bʋŋa ʋ yoo wa? Á yə̀rì də, ʋ nə wá bà cànà tə, naaa?» 57 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Farɩzɩan-ba yà pɩn nii kʋ tə də, lìù tə mama, ʋ nə yə̀ə́ Zwezi bwálɩ́, sə ʋ swɩ̀n kʋ ʋ bɩrɩ, ʋ pa ba yəni, sə ba va, ba ja wá.

12

Mari lwə́ tɩralɩ nʋga Zwezi nɛɛ nə

(Matiə 26.6-13; Marəkə 14.3-9)

1 Zwezi vəli Betani, də *Pakə cànà tə ga dɩan bardʋ, sə ka yí. Mə Lazarə tə, ʋ nə tɩga, Zwezi ma bwin wá tə, yà wulə kʋ tɩʋ təntə nə. 2 Ba fwa wodiu, ba pa Zwezi nə. Marətə yà nə wulə, ʋ tàrɩ̀ wodiu tə. Lazarə də yɩn lɩ̀à tə wa, ba mʋ̀ də Zwezi nə jə̀ə́, ba də́.

3 Mari dàń tì tɩralɩ nʋga litərə fan, kʋ kwənə nə dáá. Kʋ yɩ ba fwa kʋ də narədə paa tətə. Ʋ twɛ kʋ Zwezi nɛɛ nə, yá ʋ ga ja ʋ yukʋran, ʋ ma pupugu ʋ nɛɛ nə. Dìə̀ tə mama nii súə́ də tɩralɩ nʋga tə lwán tə. 4 Karbiu don yɩn karbɩa tə wa, ba nə boŋə Yisəkariyɔtə Zwidasə. Mə ʋ mʋ̀ karbiu təntə, nə wá ja Zwezi, ʋ pa dʋŋa nə. Ʋ zàn ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: 5 «Kʋ ya nətə, n ma wà tɩralɩ nʋga kʋ tə yoli səbikʋlan* biətwa, sə n pa zʋra nə?» 6 Yá ʋ nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, kʋ tà zʋra yoo cɩ́gá nə jə wá. Kʋ yɩ ʋ ya ŋwɩ̀àn. Ʋ yà nə jə ba səbɩa lɔ̀ɔ̀ tə, ʋ yàá ŋwɩ̀n səbiu tə, ba nə kəni kʋ wa. 7 Zwezi dàń ma swɩ̀n Zwidasə con, ʋ wʋ́: «Yá wá sənbwen! Tɩralɩ nʋga kʋ tə yɩ, ʋ lwə́ à nə, sə kʋ ma kwɛn nə dɩɩn tə nə, ba nə wá kə nə ləbəri wa. 8 Zʋra wulə də aba máŋá mama. Yá à mʋ̀ ga bá ya də aba máŋá mama».

9 *Zwifə-ba lalʋʋ nì də, Zwezi wulə Betani nə. Ba dàń vəli, ba yí lá, ba pɩ̀à Zwezi. Kʋ kʋ́ʋ̀ tà Zwezi cɩcɩ nə, ba pɩ̀à, sə ba na, kʋ dàń yɩ də Lazarə tə, Zwezi nə bwin ʋ zɩ̀n tɩan wa, nə ba pɩ̀à, sə ba na. 10-11 Zwifə-ba lɩ̀à zənzən yà naŋa ba wa, ba kəni ba waa Zwezi nə, ʋ nə bwin Lazarə ʋ zɩn tɩan tə wa yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə yà pɩn nii, sə ba gʋ Lazarə də.

Zwezi vəli Zwerizalɛmə

(Matiə 21.1-11; Marəkə 11.1-10; Likə 19.29-44)

12 Kʋ tɩpʋrɩ nə, lalʋʋ tə, kʋ nə twi *Pakə cànà tə, nì də, Zwezi wulə cwəŋə wa, ʋ ma bɩ̀àn *Zwerizalɛmə. 13 Ba za† kʋra nɛɛ ba ja nan, sə ba jə́rí wá, də ba bubwi, ba wʋ́:

«Ozana! Sə dun tə mɛ ya lìù tə yuu wa, ʋ nə bɩ̀àn *Yuu-Tiu yɩrɩ tə yuu nə. Ʋ mʋ̀ lìù təntə nə yɩ *Yɩzərayɛlə pɩ̀ʋ́».

14 Zwezi nɩ bɩnabiə, ʋ dɩ̀ ʋ jə̀ə́ ka yuu. Kʋ yoo təntə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

15 «Siyon‡ tɩ̀án-ba, á dànà ká pa fən ja aba. Á nəŋə, á pɩ̀ʋ́ tə bɩ̀àn. Ʋ yɩ ʋ jə̀ə́ bɩnabiə yuu wa».

16 Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi karbɩa tə yà wà yìə̀n təntə də̀ń lwarɩ. Zwezi nə bwin, ʋ nan tɩan wa, ʋ na dun Yɩɩ con, kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, ba dàń lìí ba tɩ̀àn də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀ yoo yà nə pʋ́pʋ́nɩ́, Yɩɩ sagɩ tə wa. Yá ʋ mʋ̀ dàń yɩ ʋ tʋn tə, sə sʋ̀ràn təntə nii sú.

17 Lalʋʋ, ba nə yɩn də Zwezi, máŋá tə wa, ʋ nə bon Lazarə ləbəri tə wa, ʋ bwin ʋ lɩ tɩan wa, yà wulə ba swɩ̀n kʋ yoo təntə, ba bɩrɩ lɩ̀à nə. 18 Zwezi nə tʋn Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ təntə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə, ba nə nì kʋ, ma bà, sə ba jə́rí wá. 19 *Farɩzɩan-ba dàń ma swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Á tətə na də, á wàrɩ̀ won mama á fwa. Á nəŋə, lalʋʋ tə mama púə́ ʋ kwa».

Gərɛkə-ba lɩ̀à duən də pɩ̀à, ba na Zwezi

(Matiə 16.24-27; Ebərə-ba 2.9-10, 14-15)

20 *Gərɛkə-ba lɩ̀à yà twá, ba wulə lɩ̀à tə wa, ba nə twi *Zwerizalɛmə, sə ba bʋ Yɩɩ nə *Pakə cànà tə wa. 21 Ba vəli ba yí Filipə con, ʋ mʋ̀ nə nan Bɛtəsayɩda. Kʋ tɩʋ tə nə wulə Galile nagwanaa tə wa. Ba lòrì wá, ba wʋ́: «Yuu tíú, nə pɩ̀à, sə nə na Zwezi!»

22 Filipə də ma va, ʋ swɩ̀n kʋ Andəre con. Ba lɩ̀à bələ tə mɛ dàń vəli, ba swɩ̀n kʋ Zwezi con. 23 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Máŋá dàń yí, sə *Ləzwənə-Biu§ tə na dun. 24 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Mɩbiu nə wà tɩa də̀ń zwɩ, sə kʋ pʋ, kʋ wá yà mɩbiu nədʋ cɩcɩ, wuuu. Yá kʋ nə pʋa, kʋ kwa nə, kʋ yàá fwa bɩa zənzən. 25 Lìù tə, ʋ nə swə ʋ mɩɩ, ʋ wá kwɩ̀n kʋ nə. Yá lìù tə, ʋ tətə mɩɩ tə yoo nə ba wá ja, lʋʋ kʋ tə wa, ʋ ba kwɩ̀n ʋ mɩɩ tə nə. Ʋ wá yà mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 26 Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ tʋn ʋ pa nə, sə ʋ pú à kwa. Kʋ nətʋ tə dàń wá pa bwálɩ́ tə, à nə wulə, à tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə də wá yà lá. Lìù tə, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn nə, à nyɩna Yɩɩ wá pa kʋ tíú na dun».

Zwezi swɩ̀n ʋ tɩan tə yoo

27 Zwezi kʋ́ʋ̀ súrí lá, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, à bɩcan yɩ gurəgurə. À dàń nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n bɛ̀eɛ̀e? À kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à nyɩna Yɩɩ à lòrì, sə ʋ van nə ʋ lɩ càn tətə wa. Kʋ yɩ máŋá ka tə càn tə nə, à twi, sə à də́. 28 À dàń wá lòrì à nyɩna Yɩɩ, sə ʋ pa ʋ yɩrɩ tə na dun». Kori dàń ma swɩ̀n yɩɩ nə, kʋ wʋ́: «À dí yáá à bɩrɩ à dun tə, à tə wá kwɛn à bɩrɩ tə». 29 Lalʋʋ tə kʋ nə yɩn lá, nì kori təntə, ba dàń swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ yɩ dwà nə baa». Ba duən də swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ yɩ *malɩka nə swɩ̀n ʋ con». 30 Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ bɩrɩ ba, ʋ wʋ́: «Kʋ tà à mʋ̀ yɩrɩ nə, kori tə swɩ̀n. Kʋ yɩ á mʋ̀ yɩrɩ nə, kʋ swɩ̀n. 31 Sɩ́ʋ́n nə, máŋá yí, sə Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà. Máŋá yí, sə Yɩɩ dɩŋɩ lʋʋ kʋ tə pɩ̀ʋ́* tə. 32 Yá kʋ nə yɩ à mʋ̀, máŋá tə wa, ba nə wá zɩ̀n nə yɩɩ nə, à wá van ləzoni mama, à kə à con».

33 Ʋ yà swɩ̀n kʋ nətʋ tə, sə ʋ ma bɩrɩ ʋ tɩan tə yiri, ʋ nə wá yà nətʋ. 34 Lalʋʋ tə ma le wá, kʋ wʋ́: «Yɩɩ sagɩ tə bɩrɩ nəba də, *Kərisə tə, ʋ mɛ, sə ʋ ya lá máŋá mama, wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n dàń ma swɩ̀n, də kʋ mɛ, sə ba zɩ̀n *Ləzwənə-Biu tə, ba kə yɩɩ nə? Ləzwənə-Biu təntə nə yɩ wàà?» 35 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Poni tə wulə á tətəŋi wa, máŋá mancɩn wa. Á vələ poni tə wa, máŋá tə wa, kʋ nə tə wulə də aba, sə yikunu dàn ká bà tə dɩ̀ á yuu. Lìù tə, ʋ nə vələ yikunu wa, ʋ yə̀rì bwálɩ́ tə, ʋ nə vələ. 36 Máŋá kʋ tə wa, poni tə nə tə wulə də aba, á mɛ, sə á sɛ̀e poni tə, sə kʋ pa á wànɩ́ á ya poni lɩ̀à». Zwezi nə swɩ̀n sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ nan ʋ yá ba, ʋ va ʋ sə̀gə̀ ʋ tɩ̀àn bwálɩ́ don nə.

Zwifə-ba vɩga, sə ba kə ba waa Zwezi nə

37 Zwezi fwa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan zənzən *Zwifə-ba yɩ́á yuu. Yá də kʋ mama ba tə vɩga, sə ba kə ba waa ʋ nə. 38 Kʋ yɩn nətʋ, sə kʋ pa Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi sʋgʋ tə nii ma sú. Ʋ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«*Yuu-Tiu, wàà nə pɩn cɩ́gá nə sʋgʋ tə nə, nə swɩ̀n nə bɩrɩ? Yuu-Tiu dɩ̀àn tə yɩ ʋ bɩrɩ tə wàà nə?»

39 Zwifə-ba yà wàrɩ̀ cɩ́gá ba pɩn Yuu-Tiu sʋgʋ tə nə. Ezayi swɩ̀n kʋ yoo təntə, ʋ wʋ́:

40 «Yɩɩ púə́ ba yɩ́á nə, ʋ ga pa ba pubʋŋa jén. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yɩ́á kʋ́ʋ̀ ba na. Ba pubʋŋa də wàrɩ̀ yoo də̀ń kʋ lwarɩ. Yá ba wàrɩ̀, ba lwanɩ pubʋŋɩ ba twi Yɩɩ con, sə ʋ jon ba ba yayɩran tə wa».

41 Ezayi dí yáá, ʋ na Zwezi dun tə. Yá kʋ dàń yɩ ʋ mʋ̀ Zwezi yoo nə, ʋ swɩ̀n.

42 Də kʋ nətʋ mɛ, Zwifə-ba yun tɩ̀án tə wa lɩ̀à zənzən ken ba waa Zwezi nə. Yá *Farɩzɩan-ba tə yɩrɩ nə, ba yà ba kʋ swɩ̀n ba nii wa, sə ba dàń ka dɩŋɩ ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa. 43 Kʋ bɩrɩ də, ba yà swə ləzoni dun, ba doni Yɩɩ dun.

Zwezi twi, sə ʋ jon lɩ̀à ba cʋna wa

44 Zwezi bubwi, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa à nə, kʋ tà à mʋ̀ cɩcɩ nə, ʋ keni ʋ waa tə. Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə tʋn nə tə nə, ʋ keni ʋ waa tə wuuu. 45 Lìù tə, ʋ nə nɩ nə, ʋ nɩ lìù tə də, ʋ nə tʋn nə. 46 À mʋ̀ twi lʋʋ kʋ tə wa, sə à ya poni à pa ləzoni nə. Lìù tə mama, ʋ nə keni ʋ waa à nə, ʋ dàn ká mé yikunu wa. 47 Də lìù nə nì à sʋ̀ràn tə, yá ʋ ga ba tə nii nə twá, kʋ tà à mʋ̀ nə bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə à cʋ̀gʋ̀ wá. À mʋ̀ tà à twi, sə à bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ, ba bʋ̀rà. Kʋ ya à twi, sə à jon lɩ̀à ba cʋna wa. 48 Lìù tə, ʋ nə vɩga nə, ʋ ga wà à sʋ̀ràn tə sɛ̀e, kʋ mʋ̀ yoo təntə nə wá bʋ̀rɩ̀ kʋ tíú bʋ̀rà. Sʋ̀ràn tə, à nə swɩ̀n tə, nə wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà lʋʋ zaŋʋ máŋá wa. 49 À nyɩna Yɩɩ nə tʋn nə. Ʋ mʋ̀ nə ken sʋ̀ràn tə, à nə wá swɩ̀n, də tətə à nə wá kàrɩ̀ à bɩrɩ, à nii wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à sʋ̀ràn tə tà à tətə fɩra sʋ̀ràn. 50 Yá à yə̀ə́ də, à nyɩna Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn nə, nə pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tə à nə swɩ̀n, kʋ yɩ à swɩ̀n ndə nətʋ tə nə, à nyɩna Yɩɩ nə pɩn nii, sə à swɩ̀n kʋ».

13

Zwezi sɩn ʋ karbɩa tə nɛɛ

(Likə 22.14-18, 24-27; Marəkə 10.43-45)

1 Də tɩa tə nə wà pʋrɩ, sə ba də́ *Pakə cànà tə, Zwezi yà dí yáá ʋ yə̀ə́ də, ʋ máŋá yí. Ʋ yà yə̀ə́ də, ʋ mɛ, sə ʋ yá lʋʋ kʋ tə, sə ʋ pìí ʋ va ʋ nyɩna Yɩɩ con. Zwezi yà sóní ʋ kwa lɩ̀à tə, ba nə wulə lʋʋ kʋ tə wa, yá ʋ tə sóní ba zənzən, ʋ ja lɛ.

2 Zwezi də ʋ karbɩa tə yà jə̀ə́ duən nə, ba də́ wodiu. *Sɩtana mʋ̀ yà dí yáá, ʋ kə pubʋŋa Zwidasə Yisəkariyɔtə bɩcan wa, ʋ nə yɩ Simon bìú, sə ʋ pa Zwezi dʋŋa ja wá. 3 Zwezi yà yə̀ə́ də, ʋ yɩ ʋ nan ʋ nyɩna Yɩɩ con. Yá ʋ yɩ ʋ pìí ʋ vəli ʋ nyɩna Yɩɩ con. Ʋ yə̀ə́ də, ʋ nyɩna Yɩɩ ken wiən tə mɛ dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa. 4 Ʋ dàń nyɩ́ ʋ zàn wodiu tə yuu, ʋ kʋ̀rɩ̀ gànʋ̀ tə, ʋ nə zʋa yuu wa, ʋ tún. Kʋ kwa nə, ʋ tì pʋ̀pɔ̀ɔ́, ʋ vwa ʋ tàŋá nə. 5 Kʋ kwa nə, ʋ dàń twɛ nɩ́á ʋ kə tasaʋ wa, ʋ ga wulə ʋ sɩn ʋ karbɩa tə nɛɛ. Yá ʋ ja pʋ̀pɔ̀ɔ́ tə, kʋ nə vwə ʋ tàŋá nə, ʋ ma pupugə tə. 6 Ʋ dàń ma sɩn ba nɛɛ tə, ʋ va ʋ yí Simon Piyɛrə. Simon Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ *Yuu-Tiu, n bá sɩn à mʋ̀ nɛɛ tə!» 7 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə n tə yə̀rì kʋ tə, à nə fwa tə də̀ń. Yá n wá nì kʋ də̀ń, máŋá don wa». 8 Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Abada! N bá sɩn à mʋ̀ nɛɛ, mama!» Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Də à nə wà n nɛɛ tə sɩn, n bá ja tori à con». 9 Simon Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, kʋ kʋ́ʋ̀ tà à nɛɛ cɩcɩ nə, n wá sɩn, n dàń sɩn à jɩ̀àn tə, də à yuu tə mɛ». 10 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə swɛ nɩ́á, ʋ kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à, sə ba swɛ ʋ yɩra tə mama, də kʋ nə tà, ʋ nɛɛ ka sɩn. Ʋ yɩra tə mama ziən. Ʋ bɩcan yɩ nəpon Yɩɩ yáá con. Á bɩcan yɩ nəpon. Yá kʋ dàń nə tà á mama». 11 Ʋ yà yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə wá ja wá, ʋ pa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma swɩ̀n də, kʋ tà ba mama bɩcan nə ya nəpon Yɩɩ yáá con.

12 Máŋá tə wa, Zwezi nə sɩn ba nɛɛ tə, ʋ zwɛ̀e, ʋ tì ʋ ganan tə, ʋ zʋ, ʋ ga pìí ʋ va ʋ jə̀ə́ ʋ bwálɩ́ nə wodiu tə bɩan nə. Ʋ dàń ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yə̀ə́ kʋ tə, à nə fwa aba, tə də̀ń, naaa? 13 Á boŋə nə, á wʋ́: ‹karnyɩna›, nə à yə̀ə́ ‹Yuu-Tiu›. Kʋ yɩ cɩ́gá nə, á swɩ̀n. À yɩ karnyɩna, à ga yɩ Yuu-Tiu. 14 Də à mʋ̀ lìù tə, à nə yɩ Yuu-Tiu, à nə yɩ karnyɩna, à dàń nə sɩn á nɛɛ, á də tətə dàń mɛ, sə á sɩn duən nɛɛ. 15 Kʋ tə à nə fwa tə, à fwa kʋ, sə kʋ ya nyɩnyɩga, kʋ pa aba, sə á də fwa kʋ duən yɩra, ndə à nə fwa kʋ á yɩra nətʋ. 16 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: *Tʋtʋnbiu ba ʋ yuu tíú dwə. Tʋntʋnʋ tə, ba nə tʋn, də ma ba lìù tə, ʋ nə tʋn wá, dwə. 17 Sɩ́ʋ́n nə, á dàń yə̀ə́ kʋ yoo təntə mama. Á fwa kʋ tə, à nə swɩ̀n á con, yá á wá yà pupwən wa».

(Matiə 26.21-25; Marəkə 14.18-21; Likə 22.21-23)

18 «Kʋ tà á mama yoo nə à swɩ̀n, à yə̀ə́ lɩ̀à tə, à nə kúrí. Kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii mɛ, sə kʋ sú. Kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹Lìù tə, à mʋ̀ də wa nə wulə, nə də́ wodiu tə duən nə, kʋ tíú vəvəri ʋ zɩga à nə›.

19 À swɩ̀n kʋ yoo təntə á con də, kʋ máŋá tə wà yí. À pɩ̀à, kʋ nə yí, máŋá tə wa, sə á pa cɩ́gá də, à mʋ̀ nə yɩ lìù tə, à nə wulə, wuuu. 20 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə sɛ̀e lìù tə, à nə tʋn, kʋ tíú sɛ̀e à tətə. Yá lìù ʋ nə sɛ̀e nə, kʋ tíú sɛ̀e lìù* tə, ʋ nə tʋn nə».

Zwidasə wá ja Zwezi, ʋ pa

(Matiə 26.31-35; Marəkə 14.27-31; Likə 22.31-34; 1 Zwan 4.7-12)

21 Zwezi nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ bɩcan gugurə, ʋ ga swɩ̀n yoo kʋ tə, ʋ bɩrɩ ba, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á wa lìù don wá ja nə, ʋ pa». 22 Karbɩa tə jə̀ə́, ba ywàń duən yɛɛ wa, də ba bwe ba tɩ̀àn, sə ba jə́n, kʋ yɩ wàà yoo nə Zwezi swɩ̀n. 23 Karbɩa tə wa karbiu† tə, Zwezi yà nə swə tə, yà nə jə̀ə́ ʋ dà Zwezi nə. 24 Simon Piyɛrə dàń ma gwɛn wá, sə ʋ bwe Zwezi ʋ jə́n kʋ yɩ wàà nə, ʋ swɩ̀n. 25 Karbiu təntə ma guni ʋ kə Zwezi con, ʋ ga bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ tíú nə yɩ wàà?» 26 Zwezi le, ʋ wʋ́: «Kʋ tíú nə yɩ lìù tə, à nə wá kuli dipɛn kɩkaʋ zʋŋa tə wa, à lɩ à pa wá». Zwezi dàń ma tì dipɛn, ʋ kuli zʋŋa tə wa, ʋ lɩ ʋ pa Zwidasə Yisəkariyɔtə nə, ʋ nə yɩ Simon bìú. 27 Máŋá tə, Zwidasə nə jon dipɛn kɩkaʋ tə, də *Sɩtana zʋa ʋ bɩcan wa. Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə, n nə pɩ̀à, sə n fwa tə, fwa kʋ lala!» 28 Lɩ̀à tə, ba yà nə jə̀ə́ wodiu tə bɩan nə ladʋa tətə yà wà kʋ tə, Zwezi nə swɩ̀n ʋ con, tə də̀ń lwarɩ. 29 Kʋ yɩ cɩ́gá, Zwidasə yà nə jə ba səbiu lɔ̀ɔ̀ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wa lɩ̀à duən bʋŋa də, kʋ yɩ ndə Zwezi tʋn wá, sə ʋ va ʋ yə̀ cànà tə zɩla, nə à yə̀ə́, sə ʋ pa won zʋra tə nə. 30 Zwidasə nə jon dipɛn kɩkaʋ tə, mə ʋ ka nan də nə. Kʋ máŋá tə wa, də tɩa yí.

Zwezi pɩn nii nədʋn

(Zwan 7.33-36)

31 Zwidasə nə nan tə, kwa nə, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, *Ləzwənə-Biu‡ tə dàń wá na dun. Yá Yɩɩ wá twá wá, ʋ bɩrɩ ʋ dun tə. 32 Yɩɩ twá də wá, ʋ bɩrɩ ʋ dun tə, yá ʋ wá pa ʋ na dun tə, tə nə wulə ʋ mʋ̀ Yɩɩ con. Ʋ wá pa à na tə dun təntə, sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. 33 À bɩa-ba, à dàń yɩ à wulə də aba máŋá mancɩn wa. Kʋ kwa nə, á wá pɩ̀à nə. Sɩ́ʋ́n nə, à dàń swɩ̀n á də con, ndə à nə swɩ̀n *Zwifə-ba con də, bwálɩ́ tə, à nə vəli, á wàrɩ̀ lá, á vəli. 34 À pɩn aba *nii yìə̀n nədʋn: Á swənə duən. Kʋ mɛ, sə á sóní duən, ndə à nə sóní aba nətʋ. 35 Də á nə swə duən, mə kʋ wá twá nətʋ, lɩ̀à mama ma lwarɩ də, á ya à mʋ̀ karbɩa».

Zwezi bɩrɩ də, Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá

(Matiə 26.31-35; Marəkə 14.27-31; Likə 22.31-34; 1 Zwan 4.7-12)

36 Kʋ kwa nə, Simon Piyɛrə bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, yə̀n nə n vələ?» Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Bwálɩ́ tə, à nə vələ, n wàrɩ̀ à nə n twá, n vəli lá sɩ́ʋ́n. Máŋá don wa nə, n wá twá à nə n va». 37 Piyɛrə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, à ma wàrɩ̀ n nə à twá, à vəli lá, sɩ́ʋ́n? À ken à sírí, sə à tɩ n yɩrɩ». 38 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «N ken n sírí cɩ́gá mama, sə n tɩ à yɩrɩ? Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: N wá swɩ̀n də, n yə̀rì nə, nɛɛ batwa, də cəbɩʋ tə wà kwi».

14

Zwezi yɩ cwəŋə, ka nə vələ ʋ nyɩna Yɩɩ sàń

(2 Korɛntə tɩ̀án 4.17–5.1; Ebərə-ba 9.24; 10.19-22; Kolosə tɩ̀án 3.1-4; Zwan 16.23-24)

1 Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa á bɩcan gugurə. Á kənə á waa Yɩɩ nə, sə á kə á waa à də nə. 2 Dii dáá à nyɩna Yɩɩ sàń tə wa, á nə wàá tə wa á yanɩ. Də dìə̀ yà nə tə̀lə́ lá, à yà wá swɩ̀n kʋ á con. À dàń vəli, sə à kwɛn dìə̀ tə, á nə wá yà lá, à tún á nə. 3 Yá máŋá tə wa, à nə vəli, à kwɛn á bwálɩ́, à zwɛ̀e, à wá pìí à bà à tì aba, à ja va à con. Kʋ nətʋ tə dàń wá pa á də ya bwálɩ́ tə wa, à nə wulə. 4 Á yə̀ə́ cwəŋə tə, ka nə vəli bwálɩ́ tə, à nə vələ».

5 Toma ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, nə dàń nə yə̀rì bwálɩ́ tə, n nə vələ tətə. Nə wá fwa nətə, nə ma lwarɩ kʋ cwəŋə?» 6 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ cwəŋə, à mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá tíú, à mʋ̀ nə yɩ mɩɩ. Lìù mama wàrɩ̀ nyɩna Yɩɩ con, ʋ vəli, də ʋ nə wà à nə twá. 7 Də á nə yə̀ə́ nə, á yə̀ə́ à nyɩna Yɩɩ də. Yá sɩ́ʋ́n tətə, á yə̀ə́ wá, á nɩ wá».

8 Filipə ma swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, bɩrɩ nəba n nyɩna Yɩɩ tə, kʋ cɩcɩ mɛ nəba». 9 Zwezi ma swɩ̀n Filipə con, ʋ wʋ́: «Filipə, à wulə də aba, kʋ dɩan kʋ mɛ nətən, yá n tə yə̀rì nə, naaa? Lìù tə, ʋ nə nɩ nə, ʋ nɩ à nyɩna Yɩɩ. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma swɩ̀n də, à bɩrɩ aba à nyɩna Yɩɩ? 10 N wà cɩ́gá pɩn də, à ya à wulə də à nyɩna Yɩɩ, yá à nyɩna Yɩɩ də ga wulə də nə, naaa? Sʋ̀ràn tə, à nə swɩ̀n á con, kʋ tà à tətə pubʋŋa sʋ̀ràn. À nyɩna Yɩɩ tə, ʋ nə wulə də nə, ʋ mʋ̀ nə tʋŋa ʋ tətə tʋtʋnan. 11 Á mɛ, sə á pa cɩ́gá də, à nə swɩ̀n, à wʋ́, à wulə də à nyɩna Yɩɩ, yá à nyɩna Yɩɩ də wulə də nə. Kʋ nə kʋ́ʋ̀ tà nətʋ, á mɛ, sə á pa nə cɩ́gá, tʋtʋnan tə yɩrɩ, à nə tʋŋa. 12 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa à nə, ʋ də wá fwa tʋtʋnan tə, à nə fwa. Ʋ wá fwa tʋtʋnan, tə nə dwə tə. À mʋ̀ dàń vəli à nyɩna Yɩɩ con. 13 Yá won tə mama, á nə wá twá də à yɩrɩ tə, á lòrì, à wá tʋn kʋ, sə à nyɩna Yɩɩ wànɩ́ ʋ na dun, à mʋ̀ bìú tə yɩrɩ. 14 Á nə twá də à yɩrɩ tə, á ma lòrì won mama, à wá tʋn kʋ».

Zwezi kàn nii də, ʋ wá pa Yɩɩ-Siŋu tə bà

(Zwan 16.5-15; Filipə tɩ̀án 4.6-7; 1 Zwan 2.3-5)

15 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí, ʋ wʋ́: «Də á nə swə nə, á wá zìlí à nii yìə̀n tə. 16 À wá lòrì à nyɩna Yɩɩ, sə ʋ pa lìù tə, ʋ nə wá san aba, bà, ʋ ya də aba, máŋá mama, wuuu. 17 Kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə bɩrɩ ʋ cɩ́gá tə. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, ba wàrɩ̀ kʋ ba nɩ, ba ma wàrɩ̀ kʋ ba lwàrɩ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wàrɩ̀ kʋ ba sɛ̀e. Kʋ wulə də á mʋ̀, yá kʋ wá yà də aba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á mʋ̀ yə̀ə́ kʋ. 18 À bá yá aba ndə bitaran nə, à wá pìí à bà á con. 19 Máŋá mancɩn wa, lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nə ba nɩ. À wulə mɩɩ wa, yá á də wá yà mɩɩ wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á mʋ̀ wá na nə. 20 Kʋ dɩɩn tə nə, á wá lwàrɩ̀ də, à mʋ̀ wulə də à nyɩna Yɩɩ. Á mʋ̀ wá yà də nə, à də ga wá yà də aba. 21 Lìù tə, ʋ nə tún à *nii yìə̀n tə ʋ bɩcan wa, ʋ ga zìlí tə nii, kʋ tíú swə nə, cɩ́gá cɩ́gá. À nyɩna Yɩɩ wá sóní lìù tə, ʋ nə swə nə. À də wá sóní wá, yá à wá bɩrɩ à tɩ̀àn wá».

22 Ʋ karbiu tə don, ba nə boŋə Zwidə, kʋ nə tà Zwidasə Yisəkariyɔtə, ma bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma pɩ̀à, sə n bɩrɩ n tɩ̀àn nəba, yá n ga bá bɩrɩ n tɩ̀àn lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ?» 23 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə swə nə, ʋ wá zìlí à sʋgʋ tə nii. Yá à nyɩna Yɩɩ wá sóní wá. À mʋ̀ də à nyɩna Yɩɩ mɛ dàń wá bà ʋ con, nə ya də wá. 24 Lìù tə, ʋ nə ba nə swə, ʋ ba à sʋ̀ràn tə nii zìlí. Kʋ tə á nə nə̀ń də, à swɩ̀n nətən, kʋ tà à tətə sʋgʋ. Kʋ yɩ kʋ nan à nyɩna Yɩɩ con, ʋ nə tʋn nə.

25 À swɩ̀n kʋ yoo təntə á con də, à tə wulə də aba. 26 Lìù tə, ʋ nə wá san aba, à nyɩna Yɩɩ nə wá twá də à yɩrɩ tə, ʋ tʋn, kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə. Kʋ nə twi, kʋ mʋ̀ nə wá kàrɩ̀ aba yoo mama. Yá kʋ wá lìí aba yìə̀n tə mama, à nə swɩ̀n á con.

27 À yá bɩcan sìə́ də aba, à pɩn aba à tətə bɩcan sìə́ tə. Bɩcan sìə́ tə, à nə pɩn aba, kʋ tà ndə bɩcan sìə́ tə nə, lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, nə pɩn nətʋ. Á dànà ká pa á bɩcan gugurə, á dànà ká pa fən ja aba. 28 Á nì, də à nə swɩ̀n á con, à wʋ́: À vìrí yá à wá pìí à bà á con. Də á nə swə nə, á pùə́ mɛ, sə ka poli, à nə vələ à nyɩna Yɩɩ con, tə yɩrɩ. Cɩ́gá, à nyɩna Yɩɩ nə dwə nə. 29 À swɩ̀n tə yìə̀n təntə á con sɩ́ʋ́n nə də, tə máŋá tə wà yí, sə kʋ pa máŋá tə wa, tə nə yí, sə á pa cɩ́gá à sʋgʋ tə nə. 30 Lʋʋ kʋ tə pɩ̀ʋ́* tə ma bɩ̀àn. Yá ʋ ba dɩ̀àn mama jə à mʋ̀ yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à kʋ́ʋ̀ bá pìí à swɩ̀n á con zənzən. 31 Yá kʋ mɛ, sə lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, lwàrɩ̀ də, à swə à nyɩna Yɩɩ, yá à ga tʋŋa nətʋ tə, ʋ nə pɩn nə nii, sə à tʋn. Á zaŋa yɩɩ nə, sə nə vìí bwálɩ́ kʋ tə wa».

15

Zwezi də ʋ karbɩa tə yɩ ndə divɛn tɩ̀ʋ́ də kʋ nɛɛ nə

(Kolosə tɩ̀án 2.6-7; Efɛzə tɩ̀án 3.17-19; Zwan 13.34-35; 14.21-23; 1 Zwan 3.16-19; 4.7-12)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá divɛn tɩ̀ʋ́. Yá à nyɩna Yɩɩ tə dàń nə yɩ kʋ tíú. 2 Naa mama nə wulə à yɩra, ka nə ba bɩa zɩŋa, ʋ yàá gwəŋə ka, ʋ lɩ. Yá naa tə mama, ka nə zɩŋa bɩa, ʋ yàá tá ka, sə ka kwɛn ka zɩn bɩa zənzən, ka súrí lá. 3 Kàrà tə, à nə kàrɩ̀ aba, ka dí yáá, ka pɩ̀rɩ̀ á bɩcan tə Yɩɩ yáá con. 4 Á dàń mara à yɩra, ndə à nə marɩ á yɩra nətʋ. Tɩ̀ʋ́ naa wàrɩ̀ bɩa ka zɩŋa ka tɩ̀àn nə, də ka nə wà tɩ̀ʋ́ tə dəkuu yɩra marɩ. Mə nətʋ á də wàrɩ̀ bɩa á zɩŋa á tɩ̀àn nə, də á nə wà à yɩra marɩ.

5 À mʋ̀ yɩ ndə divɛn tɩ̀ʋ́ dəkuu nə, á mʋ̀ dàń nə yɩ kʋ nɛɛ tə. Naa tə ka nə marɩ à yɩra, à də ga marɩ ka yɩra, ka yàá zən bɩa zənzən. Á wàrɩ̀ won mama á fwa, də à nə tə̀lə́ də aba. 6 Lìù tə, ʋ nə wà à yɩra marɩ, ʋ yɩ ndə tɩ̀ʋ́ tə naa nə, ba nə gwəŋə ba dʋgʋ. Yá ka wá kʋ̀. Kʋ kwa nə, ba wá pɛ̀e ka dɛɛ tə wakʋran təntə, ba kə mən wa, sə tə də́. 7 Də á nə marɩ à yɩra, yá à sʋ̀ràn tə də ga wulə á bɩcanɩ wa, á lwərə kʋ tə mama, á nə pɩ̀à, yá á wá na kʋ. 8 Á nə zɩn bɩa zənzən, á ma bɩrɩ də, á ya à karbɩa, kʋ mʋ̀ nə wá pa dun à nyɩna Yɩɩ nə.

9 À swə aba, ndə à nyɩna Yɩɩ nə sóní nə nətʋ. Á dàń pɩan à sonu tə ya á waa. 10 Də á nə zìlí à *nii yìə̀n tə, à sonu tə wá yà á waa. Mə nətʋ nə à də zìlí à nyɩna Yɩɩ nii, yá ʋ sonu tə ga wulə à waa. 11 À swɩ̀n kʋ nətʋ tə á con, sə kʋ pa à pupwən tə ya də aba. Yá kʋ wá pa á pupwən tə ya cɩ́gá cɩ́gá pupwən.

12 Á nəŋə, à nii yìə̀n nə, à nə pɩn aba: Á swənə duən, ndə à nə sóní aba nətʋ. 13 Lìù mama con, sonu don kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ kʋ, də nə dwə lìù nə tì ʋ mɩɩ, ʋ ma lárɩ́ ʋ dabara mɩa yuu nə. 14 Á ya à dabara, də á nə fwa kʋ tə, à nə pɩn nii, sə á fwa. 15 À kʋ́ʋ̀ bá bon aba tʋtʋnbɩa. Tʋtʋnbiu yə̀rì kʋ tə, ʋ tʋtʋnyɩna tə nə fwa. À pɩn á lwarɩ kʋ tə mama, à nyɩna Yɩɩ nə bɩrɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń boŋə aba à dabara. 16 À mʋ̀ nə kúrí aba, á mʋ̀ nə wà nə kúrí. À mʋ̀ nə pɩn nii aba, sə á va á zɩn bɩa. Á bɩa tə mɛ, sə ba ya lá, wuuu. Yá won tə mama, á nə twá də à yɩrɩ tə, á ma lòrì à nyɩna Yɩɩ con, ʋ wá pa kʋ aba. 17 À nii tə, à nə pɩn aba, kʋ yɩ, sə á sóní duən».

Lɩ̀à tə ba Zwezi də ʋ kwa lɩ̀à tə swə

(Matiə 10.22-33; Zwan 16.1-3, 33)

18 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá: «Də lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, nə dʋŋa aba, á mɛ, sə á lwarɩ də, ba dí yáá ba dʋ́n à tətə. 19 Də á yà nə yɩ lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ aba, ba yà wá sóní aba, á nə yɩ ba mʋ̀ lɩ̀à tə yɩrɩ. À kúrí aba, à van à lɩ ba waa, á tà ba mʋ̀ waa lɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ba aba swə. 20 Á lie á tɩ̀àn də sʋgʋ tə, à nə swɩ̀n á con: Tʋtʋnbiu ba ʋ tʋtʋnyɩna dwə. Də ba nə fɩfɩn nə, ba wá fɩfɩn á də. Ba nə zìlí à sʋgʋ tə nii, ba wá zìlí á də sʋgʋ tə nii. 21 Ba yə̀rì lìù tə, ʋ nə tʋn nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wá fwa tə yìə̀n təntə mama á yɩra, à mʋ̀ yɩrɩ nə. 22 Ba yuu yà bá jə cʋna, də à yà nə wà twi, də à yà nə wà ba con swɩ̀n. Yá sɩ́ʋ́n nə, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ba swɩ̀n də, ba yə̀rì ba cʋna yoo. 23 Lìù tə, ʋ nə dʋŋa nə, ʋ dʋŋa à nyɩna Yɩɩ də. 24 Də à yà nə wà tʋtʋnan tʋn, ba tətəŋi wa, lìù don nə wà tə yiri ʋ tʋn, ba yuu yà ba cʋna jə. Sɩ́ʋ́n nə, ba nɩ tʋtʋnan təntə, ba ga tə dʋŋa nə, ba dʋŋa à nyɩna Yɩɩ də. 25 Kʋ yɩ nətʋ, sə kʋ pa tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba Yɩɩ sagɩ tə wa, nii sú. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́: ‹Ba dʋŋa nə, yá kʋ ba də̀ń jə›.

26 À wá pa, à nyɩna Yɩɩ pa lìù tə, ʋ nə wá san aba, bà á con. Ʋ mʋ̀ lìù təntə nə yɩ Yɩɩ-*Siŋu tə. Ʋ yɩ ʋ nan à nyɩna Yɩɩ con. Ʋ mʋ̀ nə wá bɩrɩ aba cɩ́gá tə, ʋ ga wá swɩ̀n à yoo. 27 Á də yɩn də nə, kʋ jɩjʋ mama. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á də wá swɩ̀n à yoo, á bɩrɩ».

16

(Zwan 15.18-25; Likə 6.22-23)

1 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «À dí yáá, à swɩ̀n yìə̀n təntə á con, sə tə máŋá nə yí, á dànà ká pìí á kə á kwa, á yá nə. 2 Ba wá dɩŋɩ aba, ba lɩ *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Máŋá don tətə wá bà, lìù tə mama, ʋ nə wànɩ́ ʋ gʋ aba, ʋ tə wá bʋ́n də, kʋ yɩ yozəŋu nə, ʋ fwa ʋ pa Yɩɩ nə. 3 Ba wà nə yəni, ba ga wà à nyɩna Yɩɩ yəni. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wá fwa nətʋ. 4 À swɩ̀n kʋ nətʋ tə á con, sə kʋ máŋá nə yí, sə á pìí á lìí á tɩ̀àn də, à dí yáá à swɩ̀n kʋ á con. À wà kʋ yoo təntə swɩ̀n á con, kʋ jɩjʋ tə mama, à yà nə tə wulə də aba tə yɩrɩ».

Yɩɩ-Siŋu tə tʋtʋŋɩ yoo

(Zwan 14.16-17, 26; 1 Korɛntə tɩ̀án 7.10-16; 1 Zwan 2.27)

5 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, à pìí à vələ lìù tə con, ʋ nə tʋn nə. Yá á ladʋa tətə ba nə bwe, sə ʋ jə́n, à vələ yə̀n. 6 À nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə á con, kʋ mʋ̀ nə pɩn, á pùə́ cʋ̀gà zənzən. 7 Kʋ ga yɩ cɩ́gá nə, à swɩ̀n á con. À nə vìí, kʋ mʋ̀ nə wá san aba. Də à nə wà vìí, lìù tə, ʋ nə wá bà ʋ san aba, bá bà. Yá à nə vìí, à wá pa ʋ bà á con. 8 Máŋá tə wa, ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə wá san aba, nə twi. Ʋ wá bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, cʋna nə yɩ nətʋ, kʋ tə nə yɩ Yɩɩ cɩ́gá tə, də nətʋ, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. 9 Ba wà ba waa ken à nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dwé duən ba cʋna tə yoo wa. 10 À vələ à nyɩna Yɩɩ con, yá á kʋ́ʋ̀ bá pìí á na nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dwé duən Yɩɩ cɩ́gá tə yoo wa. 11 Yɩɩ dí yáá ʋ bʋ̀rɩ̀ lʋʋ kʋ tə pɩ̀ʋ́* tə bʋ̀rà. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dwé duən Yɩɩ bʋ̀rà tə yoo wa.

12 À tə jə yìə̀n duən zənzən, sə à swɩ̀n á con. Á dàń nə tə wàrɩ̀ tə á janɩ. 13 Máŋá tə, Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə bɩrɩ cɩ́gá tə, nə twi, kʋ mʋ̀ nə wá bɩrɩ aba Yɩɩ cɩ́gá tə mama. Kʋ bá swɩ̀n kʋ tətə sʋ̀ràn. Kʋ ya yìə̀n tə mama, kʋ nə dí yáá kʋ nì, də tə wá bà nə kʋ wá swɩ̀n kʋ bɩrɩ aba. 14 Kʋ wá jon kʋ tə nə ya à mʋ̀ nyiən, kʋ swɩ̀n kʋ bɩrɩ aba. Yá kʋ dàń wá pa, à na dun. 15 Won tə mama, à nyɩna Yɩɩ nə jə, kʋ ya à də nyiən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma swɩ̀n á con də, Yɩɩ-Siŋu tə wá jon kʋ tə nə ya à mʋ̀ nyiən, kʋ swɩ̀n kʋ bɩrɩ aba».

Pucʋnɩ wá lwàń kʋ jə pupwən

(Zwan 14.18-19)

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «[À mʋ̀ vəli à nyɩna Yɩɩ con.] Kʋ wá fwa mancɩn, də á kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nə á nɩ. Kʋ kwa nə mancɩn, də á kʋ́ʋ̀ wá pìí á na nə».

17 Zwezi karbɩa tə duən dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n nə con də, ʋ mʋ̀ wá va ʋ nyɩna Yɩɩ con? Yá kʋ wá fwa mancɩn, də nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ wá nə nɩ. Kʋ kwa nə mancɩn, nə kʋ́ʋ̀ wá pìí, nə na wá?» 18 Ʋ karbɩa tə swɩ̀n, ba wʋ́: «Zwezi nə swɩ̀n nə con də, máŋá mancɩn, nə ba pìí nə na wá, kʋ nətʋ tə də̀ń ya bɛ̀eɛ̀e? Nə yə̀rì kʋ tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n».

19 Zwezi yà yə̀ə́ də, ba pɩ̀à ba bwe wá kʋ də̀ń nə. Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À swɩ̀n kʋ á con də, kʋ wá fwa mancɩn, də á kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nə á nɩ. Kʋ kwa nə mancɩn, á kʋ́ʋ̀ wá pìí, á na nə. Kʋ mʋ̀ də̀ń nə nə, á bwe duən, naaa? 20 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á wá kwi, á pùə́ cʋ̀gʋ̀, yá lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ, ba mʋ̀ ga wulə ba jwɛ. Pucʋnɩ wà yí aba, yá á pucʋnɩ tə wá lwàń, kʋ jì pupwən. 21 Kʋ yɩ ndə máŋá tə, kan nə pɩ̀à ʋ lʋra, kʋ nə ya càn kʋ nə pa wá nətʋ. Yá máŋá tə, ʋ nə lʋrɩ bisɩmaa tə, kʋ kwa nə, ʋ yàá sú də pupwən, ʋ nə lʋrɩ ləzwənə, ʋ kə lʋʋ wa tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yàá swɛ̀eé ʋ càn tə yoo. 22 Mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Á wulə càn wa sɩ́ʋ́n, yá à wá pìí à na aba. Kʋ máŋá tə wa, á dàń wá yà pupwən wa. Yá lìù mama ga bá wànɩ́ ʋ cɩ̀ á pupwən tə yáá nə. 23 Kʋ dɩɩn təntə nə, á kʋ́ʋ̀ bá bwe nə yoo mama. Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Won tə mama, á nə wá lòrì à nyɩna Yɩɩ con, ʋ wá pa kʋ aba, à mʋ̀ yɩrɩ. 24 Də zə̀n mama, á tə wà à yɩrɩ tə nə twá á lòrì won mama. Á lwərə, yá á wá na, sə kʋ pa á pupwən tə sú. 25 À twá də zwansɩsarɩ, à ma swɩ̀n yìə̀n tə tə á con. Máŋá bɩ̀àn, à nə kʋ́ʋ̀ bá twá də zwansɩsarɩ, à ma swɩ̀n á con. À dàń wá bɩrɩ aba kʋ tə mama, kʋ nə yɩ à nyɩna Yɩɩ yoo, nəpon nəpon. 26-27 Máŋá təntə nə yí, á wá twá də à yɩrɩ tə, á ma lòrì à nyɩna Yɩɩ con. Kʋ tà à pɩ̀à à swɩ̀n də, à wá lòrì à nyɩna Yɩɩ à pa aba. À nyɩna Yɩɩ tətə swə aba, á nə swə nə, á ga pa cɩ́gá də, à ya à nan ʋ con tə yɩrɩ. 28 À ya à nan à nyɩna Yɩɩ con, à bà lʋʋ wa. Sɩ́ʋ́n nə, à kʋ́ʋ̀ naŋa lʋʋ wa, à vələ à nyɩna Yɩɩ con».

29 Ʋ karbɩa tə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Á nəŋə, kʋ nə sɩ́ʋ́n nə, n dàń swɩ̀n nəpon nəpon nə con. N kʋ́ʋ̀ ba zwansɩsarɩ nə twá, n ma swɩ̀n nə con. 30 Sɩ́ʋ́n nə, nə dàń yə̀ə́ də, n yə̀ə́ yìə̀n tə mama, yá n bá pɩ̀à, sə ba bwe mʋ́ bwiə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ma pa cɩ́gá də, n nan Yɩɩ con». 31 Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, á dàń pɩn cɩ́gá, naaa? 32 Á nəŋə, máŋá don bɩ̀àn, ka yí ka zwɛ̀e tətə. Á wá dəri á jén duən yáá nə. Á lìù mama wá pɩ̀à bwálɩ́ ʋ va. Á wá yá à cɩcɩ. Kʋ máŋá tə wa, à ga tà à cɩcɩ. À nyɩna Yɩɩ wulə də nə. 33 À swɩ̀n kʋ nətʋ tə á con, sə kʋ pa á ya bɩcan sìə́ wa, à mʋ̀ də á mʋ̀ nimarʋ tə yɩrɩ. Á wá də́ càn lʋʋ kʋ tə wa. Á dàń nə daŋa á bɩcan, à mʋ̀ dí dɩ̀àn lʋʋ yuu wa».

17

Zwezi lòrì Yɩɩ ʋ karbɩa tə yɩrɩ

(Romə tɩ̀án 8.34; Ebərə-ba 4.14-16; 7.24-28)

1 Zwezi nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ʋ zwɛ̀e, ʋ zɩ̀n ʋ yáá, ʋ kə yɩɩ nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna Yɩɩ, máŋá yí. Pa à mʋ̀, n bìú tə na dun. Sə n bìú tə də wànɩ́ ʋ bɩrɩ n dun tə. 2 N ken dɩ̀àn nə cwəŋə n bìú tə jɩɩn wa, sə ʋ ya ləzwənə mama yuu wa, sə ʋ wànɩ́ ʋ pa mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e n mʋ̀ con, lɩ̀à tə mama nə, n nə pɩn wá. 3 Mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e, tə nə ya, sə ba lwarɩ, n mʋ̀ Yɩɩ nədʋ tə, n nə yɩ cɩ́gá, də lìù tə n nə tʋn tə, kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi-*Kərisə. 4 À pɩn, n na dun tɩa yuu yəbə. À tʋn n tʋtʋŋɩ tə, n nə pɩn nə, sə à tʋn tə, à zwɛ̀e. 5 À yà jə̀ə́ n səpuni nə dun wa, də lʋʋ nə tə wà fwa. À nyɩna Yɩɩ, sɩ́ʋ́n nə, n dàń pa, sə à pìí à na à dun təntə n səpuni nə.

6 Ləzoni tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, n tì ba wa lɩ̀à, n pa nə. À pɩn, ba lwàrɩ̀ n mʋ̀ Yɩɩ. Ba yà yɩ n mʋ̀ nə tɩ, ba zìlí n sʋgʋ tə nii. 7 Ba dàń lwarɩ də, won tə mama, n nə pɩn nə yɩ kʋ nan n con. 8 Sʋ̀ràn tə, n nə pɩn nə, à swɩ̀n tə ba con, yá ba ga sɛ̀e, ba jon tə. Ba lwarɩ də, à cɩ́gá nan n mʋ̀ con, ba ga pa cɩ́gá də, kʋ yɩ n mʋ̀ nə tʋn nə.

9 À lòrì mʋ́ à pɩn ba. À ba mʋ̀ lòrì lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, yɩrɩ. Kʋ yɩ à lòrì mʋ́ lɩ̀à tə yɩrɩ, n nə pɩn nə, ba nə yɩ n mʋ̀ nyiən. 10 Won tə mama, kʋ nə yɩ à mʋ̀ nyiən, kʋ yɩ n mʋ̀ nyiən. Kʋ tə ga nə yɩ n mʋ̀ nyiən, kʋ yɩ à də nyiən. Yá ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba nə yɩ n mʋ̀ nyiən, nə bɩrɩ à dun tə. 11 À mʋ̀ kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ lʋʋ wa. Ba mʋ̀ tə ga wulə lʋʋ wa. À mʋ̀ wá bà n con. À nyɩna Yɩɩ, n ba man don ja. N pɩn nə n yɩrɩ tə. À twá n yɩrɩ təntə dɩ̀àn tə nə, à cɩ̀ n lɩ̀à tə nə. Pa, sə ba ya nədʋ, ndə à mʋ̀ də mʋ́ nə yɩ nədʋ nətʋ. 12 Máŋá tə, à nə yɩn də ba, à yà cɩ̀ ba tə nə, n nə pɩn nə, də n yɩrɩ tə dɩ̀àn tə. Lɩ̀à təntə, n nə pɩn nə, à cɩ̀gà ba nə, yá ba lìù mama wà jén, də kʋ nə tà lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ jén. Kʋ yí nətʋ, sə kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii ma sú. 13 Sɩ́ʋ́n nə, à bɩ̀àn n mʋ̀ con. À swɩ̀n sʋ̀ràn təntə lʋʋ wa, sə kʋ pa, n lɩ̀à tə na à pupwən tə. Sə kʋ mʋ̀ pupwən tə sú ba, cɩ́gá cɩ́gá. 14 À swɩ̀n n sʋgʋ tə, à bɩrɩ ba. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, dʋ́n ba, ba nə tà ba lɩ̀à tə yɩrɩ, ndə à nə tà ba lìù tə nətʋ. 15 Kʋ tà à lòrì mʋ́, sə n lɩ n lɩ̀à tə lʋʋ wa. À yɩ à lòrì mʋ́, sə n cɩ̀ ba nə, ba dàn ká tʋ *Sɩtana jɩɩn wa. 16 Ndə nətʋ tə, à nə tà lʋʋ nə tɩ nə. Mə nətʋ ba də tà lʋʋ nə tɩ ba. 17 Twá n cɩ́gá tə nə, n pa, sə ba ya n mʋ̀ nə tɩ ba. N sʋgʋ tə nə yɩ kʋ mʋ̀ cɩ́gá tə. 18 Ndə nətʋ tə, n nə tʋn nə lʋʋ wa, mə nətʋ tətə nə, à də tʋn ba lʋʋ wa. 19 À tà ba mʋ̀ yɩrɩ, à yá à tɩ̀àn à pa mʋ́, sə kʋ pa, ba də ya n mʋ̀ lɩ̀à, cɩ́gá cɩ́gá.

20 Kʋ tà à lɩ̀à tə cɩcɩ yɩrɩ nə, à lòrì mʋ́. À lòrì mʋ́ ba tə mama yɩrɩ, ba nə wá twá ba kàrà tə nə, ba ma kə ba waa à nə. 21 À fɩra nə yɩ, sə ba mama ya nədʋ, ndə n mʋ̀ à nyɩna Yɩɩ də à mʋ̀, nə wulə də duən nətʋ. À pɩ̀à, sə ba mʋ̀ də nə mʋ̀ mama ya nədʋ, sə kʋ pa lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, pa cɩ́gá də, kʋ yɩ n mʋ̀ nə tʋn nə. 22 À mʋ̀ də n mʋ̀ nə yɩ nədʋ. À pɩn ba dun tə, n nə pɩn nə, sə kʋ pa ba də ya nədʋ. 23 À wulə də ba, n də ga wulə də nə, sə kʋ pa ba wànɩ́ ba ya nədʋ, cɩ́gá cɩ́gá. Kʋ wá pa lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, lwàrɩ̀ də, n mʋ̀ nə tʋn nə. Yá ba wá lwarɩ də, n mʋ̀ sóní ba, ndə n nə sóní nə nətʋ.

24 À nyɩna Yɩɩ, à pɩ̀à cɩ́gá mama, sə à mʋ̀ də lɩ̀à tə, n nə pɩn nə tə, ya bwálɩ́ tə nə, à nə wá yà. Kʋ wá pa, ba na à dun tə. Dun tə, n nə pɩn nə, də lʋʋ tə wà fwa, n nə sóní nə, tə yɩrɩ. 25 À nyɩna Yɩɩ tə, n nə yɩ cɩ́gá tíú. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba, ba mʋ̀ yə̀rì mʋ́. À mʋ̀ ga yə̀ə́ mʋ́. Yá lɩ̀à tə, n nə pɩn nə tə, də lwarɩ də, n mʋ̀ nə tʋn nə. 26 À pɩn ba lwarɩ n yɩrɩ tə. Yá à tə wá bwé, à pa ba lwarɩ n yɩrɩ tə. À fɩra nə yɩ, sə sonu tə, n nə swə nə, tə dàń ya də ba, sə à də tətə wànɩ́ à ya də ba».

18

Zwezi janʋ tə yoo

(Matiə 26.36-56; Marəkə 14.32-50; Likə 22.39-53)

1 Zwezi nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ʋ zwɛ̀e kwa nə, ʋ mʋ̀ də ʋ karbɩa tə zàn, ba nan, ba va, ba galʋ nacwəŋə tə, ba nə boŋə ‹Sedəron›. Kʋ mʋ̀ nacwəŋə təntə nii nə, tɩ̀án kárá don yà wulə lá. Ʋ mʋ̀ də ʋ karbɩa tə vəli, ba zʋ ka kwa.

2 Máŋá mama, Zwezi də ʋ karbɩa tə yàá vəli ba jəni kʋ bwálɩ́ təntə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwidasə dàń ma yə̀ə́ kʋ bwálɩ́. Ʋ mʋ̀ Zwidasə təntə nə wá ja Zwezi ʋ pa. 3 Zwidasə jɩn pamana púlí, də *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə, ʋ ja va kʋ bwálɩ́ təntə nə. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yà yɩ Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də *Farɩzɩan-ba yà nə tʋn ba. Pamana tə də lɩ̀à duən tə yà jə sɩsɩran mən, də cànán, də kwatara zɩla.

4 Zwezi də yà yə̀ə́ yoo tə mama, kʋ nə wá yí wá. Ʋ dàń ma va ʋ yí ba nii, ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Wàà nə á pɩ̀à?» 5 Ba le wá, ba wʋ́: «Zwezi, *Nazarɛtə tíú tə!» Zwezi ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə!» Yá Zwidasə tə, ʋ nə wá ja Zwezi ʋ pa tə, yà zɩga də ba. 6 Máŋá tə wa, Zwezi nə swɩ̀n ba con də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀ tə, ba twən ba kə ba kwa, ba ga tʋ tɩa.

7 Zwezi kʋ́ʋ̀ bwé ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Wàà nə á pɩ̀à?» Ba də kʋ́ʋ̀ le, ba wʋ́: «Zwezi, Nazarɛtə tíú tə!» 8 Zwezi kʋ́ʋ̀ le ba, ʋ wʋ́: «À dí yáá, à swɩ̀n á con də, kʋ yɩ à mʋ̀ nə. Də kʋ nə yɩ à mʋ̀ nə, á pɩ̀à, sə á yá bara-ba tə mʋ̀, sə ba vìí». 9 Kʋ yɩn nətʋ, sə kʋ tə, ʋ nə dí yáá ʋ swɩ̀n, nii ma sú. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, n mʋ̀ à nyɩna Yɩɩ nə pɩn nə, à wà ba lìù mama dʋgʋ».

10 Simon Piyɛrə yà jə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́. Ʋ dàń ma van ʋ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ tə, ʋ cʋ̀rɩ̀, ʋ ma za Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀ jɩzən zɩɩn, ʋ gwəŋə. Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə yɩrɩ nə yɩ Maləkisə. 11 Zwezi ma swɩ̀n Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Pìí n tʋrɩ n lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ tə kʋ lɔ̀ɔ̀ wa. N bʋŋa də, kʋ wà mɛ, sə yacara tə, à nyɩna Yɩɩ nə pɩn nə yí nə, naaa?»

Ba ja Zwezi, ba va Anə con

(Zwan 11.49-50)

12 Pamana púlí tə, də ba yuu tíú tə, də *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə, Zwifə-ba yun tɩ̀án nə tʋn tə, dàń jɩn Zwezi ba vwa. 13 Ba dí yáá, ba ja wá, ba va Anə con. Anə yà yɩ Kayifə tɩnbɛɛ. Kayifə yà ga nə yɩ Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa kʋ bɩnɩ təntə nə. 14 Mə Kayifə təntə yà nə kwè Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ʋ wʋ́: «Bɛɛ nədʋa nə tɩga nə dwíí tə yɩrɩ, kʋ kʋkwa kʋ pa aba, kʋ doni, ba nə wá cʋ̀gʋ̀ nə dwíí tə mama».

Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi

(Matiə 26.69-70; Marəkə 14.66-68; Likə 22.54-57)

15 Simon Piyɛrə də Zwezi karbiu don yà púə́ Zwezi kwa. *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə yà yə̀ə́ karbiu təntə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ pú Zwezi kwa, ʋ zʋ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dəwoo wa. 16 Yá Piyɛrə mʋ̀ yà zɩga kàrá yáá dəwoo tə mimii nii nə. Karbiu tə don tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə nə yə̀ə́ tə, nan ʋ swɩ̀n kan tə con, ʋ nə cɩ̀ mimii tə nə. Karbiu təntə ga pa Piyɛrə zʋ dəwoo tə wa. 17 Tʋtʋnbʋa tə, ʋ nə cɩ̀ mimii tə nə, dàń ma swɩ̀n Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «N də yà tà bɛɛ wà tə karbɩa tə wa lìù don, naaa?» Piyɛrə le, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ tà ʋ karbiu!» 18 Waran yà wulə kʋ máŋá təntə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tʋ̀tʋ̀nà tə, də Yɩɩ dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə yà kən mən, ba zɩga tə yáá, ba ywèrì. Piyɛrə də yà zɩga ba con, ʋ ywèrì mən tə.

(Matiə 26.57-68; Marəkə 14.53-65; Likə 22.63-71)

19 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə bwe Zwezi ʋ karbɩa tə, də ʋ kàrà tə yoo yuu wa. 20 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «À swɩ̀n à sʋ̀ràn tə pwənə pwənə lɩ̀à tə mama yɩ́á yuu. À yàá kàrɩ̀ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, də Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, kʋ yɩ bwálá tə nə, Zwifə-ba mama nə yàá kun duən nə. Yá à wà yoo mama sə̀gə̀, à swɩ̀n. 21 Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n kʋ́ʋ̀ pìí n bwe nə? N dàń bwe lɩ̀à tə, ba nə cʋgʋ à sʋ̀ràn tə, bɛ̀eɛ̀e yoo nə à swɩ̀n ba con. Ba mʋ̀ nə yə̀ə́ kʋ tə, à mʋ̀ nə swɩ̀n». 22 Máŋá tə, Zwezi nə swɩ̀n sʋ̀ràn təntə ʋ zwɛ̀e, də Yɩɩ dìə̀ lìù tə nə cɩ̀ ka nə tə don, ʋ yà nə zɩga Zwezi səpuni nə, farɩ Zwezi pɩpara nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma le Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə nətʋ?» 23 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Də kʋ tə, à nə swɩ̀n, tə nə yɩ yolwan, sə n bɩrɩ nəba kʋ lwanɩ tə bwálɩ́. Kʋ dàń nə kʋ́ʋ̀ ya cɩ́gá nə à swɩ̀n, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n mà nə?»

24 Anə dàń ma pa, ba ja wá, ba kɛ̀eń də ʋ jɩ̀àn ŋoni tə mɛ, ba ja va joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa Kayifə con.

Piyɛrə kʋ́ʋ̀ bwé ʋ swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi

(Matiə 26.71-75; Marəkə 14.69-72; Likə 22.58-62)

25 Kʋ máŋá təntə wa, də Simon Piyɛrə mʋ̀ zɩga mən yáá nə ʋ ywèrì. Ba ma bwe wá, ba wʋ́: «N mʋ̀ tà bɛɛ wà tə karbiu tə don, naaa?» Ʋ tɛn kʋ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ tà ʋ karbiu!» 26 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tʋ̀tʋ̀nà tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀ don yɩn lá, ʋ nə yɩ bɛɛ tə, Piyɛrə nə za ʋ zɩɩn tə ʋ gwəŋə, dwíí tíú. Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ təntə də kʋ́ʋ̀ bwe Piyɛrə, ʋ wʋ́: «Kʋ tà n mʋ̀ nə, à nɩ tɩ̀án kárá tə wa də wá, naaa?» 27 Piyɛrə tə kʋ́ʋ̀ tɛn kʋ, də kʋ tà cɩ́gá. Kʋ máŋá təntə tətə wa nə, cəbɩʋ kwi.

Ba ja Zwezi ba va Pilatə yáá con

(Matiə 27.1-2, 11-30; Marəkə 15.1-15; Likə 23.1-25; Zwan 12.32-33)

28 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, ba kʋ́ʋ̀ ja Zwezi ba nan Kayifə con, ba va yáá tíú tə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, bʋ̀rà dìə̀ wa. Kʋ yɩn jɩjʋ fuən fuən. *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə wà bʋ̀rà dìə̀ tə wa zwɩ ba culu tə yɩrɩ. Ba cɩ̀gà ba tɩ̀àn nə də durən yoo, sə kʋ pa ba wànɩ́ ba də́ *Pakə cànà tə. 29 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, *Pilatə ma nan ʋ yí ba kàrá wa, ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə bɛɛ wà tə cʋ̀gʋ̀, á nə pɩ̀à, sə á swɩ̀n á zɩgɩ ʋ nə?» 30 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Də ʋ yà nə tà yolwanfwanʋ, nə yà ba ja wá, nə bà nə pa mʋ́». 31 Kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə yuu wa, Pilatə swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tətə joŋə wá, á twá á culu tə nə, á bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà». Zwifə-ba yun tɩ̀án le wá, ba wʋ́: «Nə ba cwəŋə jə, sə nə gʋ lìù». 32 Zwezi yà dí yáá, ʋ bɩrɩ nətʋ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ tɩ*. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ dàń ma ya nətʋ, sə Zwezi sʋ̀ràn tə nii ma sú.

33 Pilatə dàń pìí ʋ zʋ bʋ̀rà dìə̀ tə wa, ʋ ga bon Zwezi ʋ bwe, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́, naaa?» 34 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Kʋ tə, n nə swɩ̀n tə, yɩ n tətə nə bʋ́n kʋ, nə à yə̀ə́ kʋ yɩ lɩ̀à nə swɩ̀n à yoo n con?» 35 Pilatə ma le, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ tà Zwifə. N mʋ̀ dwíí tɩ̀án də ba Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə nə ken mʋ́ à jɩ̀àn wa. Bɛ̀eɛ̀e nə n cʋ̀gʋ̀?» 36 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ pàrɩ̀ tə tà tɩa ka tə yuu wa. À pàrɩ̀ tə yà nə wulə tɩa ka tə yuu wa, à tʋ̀tʋ̀nà yà nə wá ta à yɩrɩ, sə ba dàn ká ja nə, ba pa Zwifə-ba yun tɩ̀án nə. À pàrɩ̀ tə dàń nə tà tɩa ka tə yuu wa». 37 Pilatə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yá n dàń yɩ pɩ̀ʋ́, naaa?» Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Mə kʋ nə n swɩ̀n, à yɩ pɩ̀ʋ́. Ba lʋrɩ nə, à bà lʋʋ wa, sə à swɩ̀n cɩ́gá tə à bɩrɩ. Yá lìù tə mama, ʋ nə yɩ cɩ́gá lìù, ʋ yàá cʋgʋ à sʋ̀ràn tə». 38 Pilatə ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə ya cɩ́gá tə?»

Ʋ nə bwe kʋ nətʋ tə kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ pìí ʋ nan Zwifə-ba con. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ wà yoo mama nɩ ʋ yuu wa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá, kʋ yɩrɩ. 39 Yá kʋ tə nə ya á yofwamɩʋn, bɩnɩ mama *Pakə cànà tə nə yí, à yàá lɩ bàń dìə̀ lìù nədʋ, à dʋgʋ. Á dàń pɩ̀à, sə à dʋgʋ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə, naaa?» 40 Ba kʋ́ʋ̀ bubwi, ba wʋ́: «Kʋ tà ʋ mʋ̀! Barabasə nə nə pɩ̀à, sə n dʋgʋ!» Barabasə təntə yà yɩ ŋwɩ̀àn, ʋ nə gwɩ lɩ̀à.

19

1 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, Pilatə dàń pɩn nii, sə ba ja Zwezi ba mà də fɩfɩran, ʋ yɩra lá. 2 Pamana tə sʋa casʋran yupuu, ba pú Zwezi yuu nə, ba ga zʋ wá də gasɔɔ nəsɩan mwin. 3 Ba dàń yàá va ba yí ʋ yɩra, ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə jʋ̀nɩ̀ mʋ́, Zwifə-ba pɩ̀ʋ́!» Yá ba farɩ ʋ pɩpara nə.

4 Pilatə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ nan, ʋ swɩ̀n Zwifə-ba yun tɩ̀án tə con, ʋ wʋ́: «Á cʋga, à wá lɩ wá, à ja à nan á con kàrá wa, sə kʋ pa á lwarɩ də, à mʋ̀ ba yoo mama na ʋ yuu wa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ». 5 Zwezi nan bʋ̀rà dìə̀ tə wa, də casʋran yupuu tə ʋ yuu nə, də gasɔɔ nəsɩan mwin tə ʋ yɩra nə. Pilatə ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, bɛɛ tə nə!»

6 Máŋá tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə, nɩ wá, ba bubwi, ba wʋ́: «Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa! Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» Pilatə ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tətə joŋə wá, á paa dagarʋ yuu wa. À mʋ̀ ba yoo mama na ʋ yuu wa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ». 7 Zwifə-ba yun tɩ̀án pìí ba le, ba wʋ́: «Nə jə culu, yá nə culu təntə yɩrɩ nə, ʋ mɛ, sə ʋ tɩ. Ʋ jɩn ʋ tɩ̀àn, ʋ ma jì Yɩɩ-Biu».

8 Máŋá tə, Pilatə nə nì sʋ̀ràn təntə, fən kʋ́ʋ̀ kwɛn tə zʋ wá. 9 Ʋ pìí ʋ zʋ bʋ̀rà dìə̀ tə wa, ʋ ga swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «N yɩ n nan yə̀n?» Yá Zwezi wà wá le. Pilatə ma pìí ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: 10 «À mʋ̀ con nə, n ba pɩ̀à swɩ̀n, naaa? N yə̀rì də, à dɩ̀àn yí, sə à pa ba paa mʋ́ dagarʋ tə yuu wa? À dɩ̀àn ma kʋ́ʋ̀ yí, sə à pa ba dʋgʋ mʋ́, naaa?» 11 Zwezi le Pilatə, ʋ wʋ́: «N ba dɩ̀àn mama jə à yuu wa, də kʋ nə tà dɩ̀àn tə, Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə jɩn nə, ʋ pa mʋ́, kʋ tíú cʋna tə nə dwə tə mɛ».

12 Zwezi sʋgʋ təntə yɩrɩ, Pilatə dàń pɩ̀à, sə ʋ dʋgʋ wá. Zwifə-ba tə dàń bubwi, ba wʋ́: «N nə dʋgʋ bɛɛ wà tə, də n kʋ́ʋ̀ tà *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə dabɛɛ. Lìù tə mama, ʋ nə jɩn ʋ tɩ̀àn ma jì pɩ̀ʋ́, kʋ tíú tə yɩ ʋ zɩga pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə». 13 Pilatə nə nì ba sʋ̀ràn təntə, ʋ pɩn Zwezi nan kàrá wa. Ʋ tətə dàń ga nan, ʋ jə̀ə́ ʋ bwálɩ́ tə nə, ʋ nə jəni, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə. Ba yà ja kʋ bwálɩ́ təntə, ba boŋə ‹kapana bwálɩ́›. *Ebərə-ba sʋgʋ də yà boŋə kʋ ‹Gabata›. 14 Dɩɩn təntə nə nə, Zwifə-ba yàá wulə ba tanɩ *Pakə cànà tə, sə ba zàn tɩa ba də́ ka. Kʋ máŋá tə yɩn ndə yɩcaʋ lugu fugə bələ nə. Pilatə dàń swɩ̀n Zwifə-ba con, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, á pɩ̀ʋ́ tə nə!» 15 Ba dàń bubwi, ba wʋ́: «Á gwɩa wá! Á gwɩa wá! Pa, sə ba paa wá dagarʋ yuu wa!» Pilatə ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À pa, sə ba paa á pɩ̀ʋ́ tə dagarʋ yuu wa, naaa?» Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə ma le, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ ba pɩ̀ʋ́ don jə, də kʋ nə tà Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə». 16 Pilatə dàń ma dʋgʋ Zwezi, ʋ pa ba, sə pamana paa wá dagarʋ yuu wa. Ba ma ja wá, ba ja kɛ̀eń.

Ba paa Zwezi dagarʋ yuu wa

(Matiə 27.32-56; Marəkə 15.21-41; Likə 23.26-49)

17 Zwezi tətə nə zɩn ʋ dagarʋ tə, ʋ ja nan tɩʋ tə wa, ʋ va ʋ yí bwálɩ́ tə, ba nə boŋə ‹yuzʋŋa bwálɩ́›. *Ebərə-ba sʋgʋ də yà boŋə kʋ bwálɩ́ təntə ‹Goləgʋta›. 18 Mə kʋ bwálɩ́ təntə wa nə, pamana tə paa Zwezi dagarʋ tə yuu, yá ba ga paa lɩ̀à bələ, də ba súrí ʋ nə dagaran yuu. Ba paa lìù tə don ʋ vàn tə don nə, Zwezi tətə ga wulə ba tətəŋi wa.

19 *Pilatə pɩn, ba pʋ́pʋ́nɩ́ sʋ̀ràn daborubiə wa, ba kə Zwezi dagarʋ tə yuu wa. Ba pʋ́pʋ́nɩ́, ba wʋ́: «*Nazarɛtə Zwezi, *Zwifə-ba pɩ̀ʋ́ tə». 20 Bwálɩ́ tə nə, ba nə paa Zwezi dagarʋ tə yuu, yà bwələ də tɩʋ tə nii. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwifə-ba dáá zənzən, ba nə kàrɩ̀ pʋ́pʋ́ná təntə. Yá kʋ yà yɩ də Ebərə-ba, də Latɩn-ba, də *Gərɛkə-ba sʋgʋ nə, ba ma pʋ́pʋ́nɩ́ tə. 21 Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə ma swɩ̀n Pilatə con, ba wʋ́: «N nə pʋ́pʋ́nɩ́, də ʋ ya Zwifə-ba pɩ̀ʋ́, kʋ wà mɛ, sə n yá kʋ nətʋ. Kʋ mɛ, sə n pʋ́pʋ́nɩ́, də bɛɛ wà tə nə wʋ́, ʋ yɩ Zwifə-ba pɩ̀ʋ́». 22 Pilatə ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ tə à nə pʋ́pʋ́nɩ́, mə kʋ nə, à pʋ́pʋ́nɩ́».

23 Pamana tə nə paa Zwezi ba zwɛ̀e, ba tì ʋ ganan tə, ba tún púlə́ banɩa. Kʋ kwa nə, ba tì púlí nədʋ nədʋ, ba pa pamanʋ mama nə. Ba tì ʋ gandarʋ tə, kʋ nə tà ba gwəŋə ba nyɛn, kʋ yɩ ba zɩgɩ kʋ yuu nə, ba sʋ ba bà ba yí kʋ tɩa con. 24 Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Nə dàn ká kàrɩ́ kʋ, nə pwárá, sə nə lwarɩ lìù tə, kʋ nə wá ya ʋ nyiən». Kʋ nətʋ tə tʋn, sə kʋ pa sʋ̀ràn tə, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa tə, nii ma sú. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ wʋ́:

«Ba tàrɩ̀ à ganan, ba ga pwárɩ́ à gandarʋ tə yɩrɩ».

Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə nə, pamana tə tʋn.

25 Zwezi nuu tə, də ʋ nuu nyánʋ́ tə, də Kəlopasə kan Mari, də Mari Madəlɛnə yà zɩga ba bwələ dagarʋ tə yɩra, ba nə paa Zwezi kʋ yuu wa. 26 Zwezi nuu tə, də ʋ karbiu tə, ʋ nə swə tə, yà zɩga duən səpuni nə. Zwezi nə nɩ ba, ʋ swɩ̀n ʋ nuu tə con, ʋ wʋ́: «À nuu, nə̀ń, n bìú nə!» 27 Kʋ kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ karbiu tə con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, n nuu nə!» Yá kʋ nə zɩgɩ kʋ máŋá təntə wa, karbiu tə jon Zwezi nuu Mari, ʋ kə ʋ con.

28 Yìə̀n təntə kwa nə, Zwezi yə̀ə́ də, yoo mama tʋn kʋ zwɛ̀e. Ʋ dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nanyʋnɩ jə nə». Ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ tə, sə sʋ̀ràn tə, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii ma sú. 29 Sawuru yà zɩga bwálɩ́ təntə wa, kʋ nii nə súə́ də divɛn nyʋnʋ. Pamana tə dàń ma tì canfɩnsɩʋ, ba lə divɛn nyʋnʋ təntə wa, ba kə mɩʋ nii nə, ba nə boŋə ‹yizopə›, ba ja va, ba kə Zwezi nii nə. 30 Zwezi nə nyʋa divɛn nyʋnʋ təntə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yoo mama tʋn kʋ zwɛ̀e». Kʋ kwa nə, Zwezi ken ʋ yuu tɩa, mə ʋ tɩan də nə.

Pamanʋ zwə Zwezi səpuni ʋ pórí

31 Kʋ yɩ dɩɩn tə, *Zwifə-ba yà nə wulə ba tanɩ ba *sìə́ dɩɩn tə, kʋ yoo nə cà ba nə. Kʋ ya Zwifə-ba sìə́ dɩɩn nəfarʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwifə-ba yun tɩ̀án yà ba pɩ̀à, sə tɩga tə ya dagaran tə yuu wa. Ba dàń vəli, ba lòrì *Pilatə, sə ʋ pa ba cwəŋə, sə ba kén lɩ̀à tə nɛɛ, ba nə wulə dagaran tə yuu wa. Ba ga cú kʋ tɩ̀án tɩga tə. 32 Pamana tə dàń twi, ba kén lɩ̀à tə, ba nə paa ba mʋ̀ də Zwezi tə nɛɛ. Ba kén təntən lìù tə nɛɛ, ba zàn ba kén ʋ don tə də nɛɛ. 33 Ba nə yí Zwezi, ba nɩ də, ʋ mʋ̀ tɩga. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba kʋ́ʋ̀ wà ʋ mʋ̀ nɛɛ kén. 34 Yá pamana tə wa lìù don ja cwiin, ʋ ma pórí Zwezi səpuni, lala də jana də nɩ́á ga nan tə lwə́ tɩa. 35 Bɛɛ tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə tə ya ʋ nɩ tə, ʋ ma ʋ bɩrɩ tə aba, sə kʋ pa á də pa cɩ́gá ʋ sʋgʋ tə nə. Yá kʋ tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə, yɩ cɩ́gá. Yá ʋ yə̀ə́ də kʋ ya cɩ́gá nə, ʋ swɩ̀n. 36 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Ʋ yɩra kuu mama wà mɛ, sə kʋ kén».

Yìə̀n təntə tʋn, sə kʋ pa sʋ̀ràn təntə nii sú. 37 Kʋ tə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Ba wá ywàń, ba na lìù tə, ba nə pórí tə».

Ba ken Zwezi ləbəri wa

(Matiə 27.57-61; Marəkə 15.42-47; Likə 23.50-56)

38 Kʋ kwa nə, Zwʋzɛfə tə, ʋ nə yɩ Arimate tíú, zàn ʋ va ʋ na *Pilatə. Ʋ mʋ̀ Zwʋzɛfə tə yà yɩ Zwezi karbiu. Ʋ yà sə̀gə̀ ʋ tɩ̀àn, ʋ nə dəri *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə fən yɩrɩ. Ʋ lòrì cwəŋə Pilatə con, sə ʋ lɩ Zwezi tɩgɩ tə. Pilatə dàń ma pa wá cwəŋə. Zwʋzɛfə dàń vəli ʋ pa ba tì Zwezi tɩgɩ tə. 39 Nikodɛmə tə, ʋ dɩɩn nə vəli Zwezi con tɩtɩn tə nə, də ja tɩralɩ, kʋ nə yí ndə kilo fɩtwa nə, ʋ ja bà. Tɩralɩ təntə yà yɩ mirə də alwɛsə nə, ba guli duən wa, ba ma fwa kʋ. 40 Ba mʋ̀ bələ tə mɛ nə tì Zwezi tɩgɩ tə, ba pəpəni də gantwɛn, ba ga kə tɩralɩ ʋ nə. Mə nətʋ nə Zwifə-ba yàá fwa, də ba nə pɩ̀à, ba gùrì tɩgɩ. 41 Tɩ̀án kárá yà wulə bwálɩ́ tə wa, ba nə paa Zwezi dagarʋ tə yuu. Ba yà kʋa ləbəri nədʋn kʋ mʋ̀ tɩ̀án kárá tə wa, ba nə tə wà lìù mama kʋ wa ken. 42 Ba yà wulə ba kəni Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə sírí. Ləbəri tə bwálɩ́ yà ga bwələ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwʋzɛfə də Nikodɛmə ma tì Zwezi, ba ja va, ba kə kʋ wa.

20

Zwezi bwin ʋ nan tɩan wa

(Matiə 28.1-8; Marəkə 16.1-8; Likə 24.1-12; Tʋtʋnan 2.23-32; 1 Korɛntə tɩ̀án 15.1-28)

1 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə tɩkʋnɩ nə, jɩjʋ fuən fuən, tɩa nə fwa gana gana máŋá wa, Mari Madəlɛnə zàn, ʋ va ləbəri tə nii nə. Ʋ nə yí lá nə, ʋ nɩ də, kapan tə, kʋ yà nə sun ləbəri tə nii nə, súrí kʋ yá ləbəri tə nə. 2 Ʋ dàń pìí ʋ dəri, ʋ va ʋ yí Simon Piyɛrə, də karbiu tə, Zwezi yà nə swə tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Ba lɩ *Yuu-Tiu ʋ ləbəri tə wa, yá nə ga yə̀rì bwálɩ́ tə, ba nə ken wá».

3 Piyɛrə də karbiu təntə dàń zàn, ba va ləbəri tə nii nə. 4 Ba mɛ bələ tə yà yɩ ba dəri, yá karbiu tə don tə dəri lala, ʋ doni Piyɛrə. Ʋ dí yáá, ʋ yí ləbəri tə nii nə. 5 Ʋ nə kwá tɩa, sə ʋ ywàń ləbəri tə wa, ʋ nɩ gantwɛn tə, tə tə́gə́ tɩa, yá ʋ wà zwɩ. 6 Simon Piyɛrə púə́ ʋ kwa, ʋ yí lá, ʋ lɛ, ʋ zʋ ləbəri tə wa. Ʋ də kʋ́ʋ̀ nɩ gantwɛn tə, tə tə́gə́ tɩa. 7 Ʋ nɩ gantwan tə də, ba yà nə baa Zwezi yuu nə, də tə mʋ̀ pəpəni kʋ tə́gə́ vàn nə. 8 Karbiu tə don tə, ʋ nə dí yáá ʋ yí ləbəri tə nii nə, də dàń zʋa ləbəri tə wa. Ʋ də nɩ kʋ nətʋ, ʋ ga sɛ̀e də, kʋ yɩ cɩ́gá. 9 Kʋ máŋá tə wa, ba yà tə wà lwarɩ də, Yɩɩ sagɩ tə wa kʋ bɩrɩ də, Zwezi mɛ, sə ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. 10 Kʋ kwa nə, karbɩa tə pìí, ba va ba sàń.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Mari Madəlɛnə nə

(Matiə 28.9-10; Marəkə 16.9-11)

11 Kʋ máŋá təntə wa, Mari mʋ̀ yà zɩga kàrá wa, ləbəri tə nii nə, ʋ kwi. Ʋ nə zɩga lá ʋ kwi nətʋ tə, ʋ kwá tɩa, sə ʋ ywàń ləbəri tə wa. 12 Ʋ dàń nɩ *malɩkɛ bələ, tə nə zʋa ganpwənə, tə jə̀ə́ bwálɩ́ tə nə, Zwezi tɩgɩ tə yà nə tə́gə́ lá. Ka don jə̀ə́ yuu con, ka don tə də jə̀ə́ nɛɛ con. 13 Malɩkɛ tə dàń ma bwe Mari, tə wʋ́: «Kan, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma kwi?» Mari pìí ʋ le ba, ʋ wʋ́: «Ba lɩ à *Yuu-Tiu tə, à ga yə̀rì bwálɩ́ tə nə, ba nə ken wá». 14 Ʋ nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ʋ vəvəri, sə ʋ ywàń ʋ nɩ Zwezi, də ʋ zàn ʋ zɩga yɩɩ nə. Ʋ yà ga wà lwarɩ də, kʋ yɩ Zwezi. 15 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kan, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma kwi? Wàà nə n pɩ̀à?» Mari yà bʋŋa də, kʋ yɩ bɛɛ tə, ʋ nə cɩ̀ tɩ̀án kárá tə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma swɩ̀n bɛɛ tə con, ʋ wʋ́: «Yuu tíú, də kʋ nə yɩ n mʋ̀ nə tì Zwezi, sə n bɩrɩ nə bwálɩ́ tə, n nə ken wá, sə à va à tì wá». 16 Zwezi le wá, ʋ wʋ́: «Mari!» Də ʋ vəvəri, ʋ ga swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Rabuni!» Kʋ də̀ń nə yɩ ‹karnyɩna›. 17 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N kʋ́ʋ̀ dàn ká dwen à yɩra, à tə wà à nyɩna Yɩɩ con vəli. Yá vəli n yí à nubɩa tə, n ga swɩ̀n ba con də, à vəli à nyɩna con. Nyɩna təntə nə yɩ á də nyɩna. Ʋ mʋ̀ nə yɩ à Yɩɩ, ʋ ga yɩ á də Yɩɩ». 18 Mari Madəlɛnə dàń vəli, ʋ swɩ̀n kʋ ʋ bɩrɩ Zwezi karbɩa tə nə. Ʋ swɩ̀n ba con də, ʋ nɩ Yuu-Tiu. Ʋ ga tún tə tə mama, Zwezi nə swɩ̀n ʋ con, ʋ bɩrɩ ba.

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa tə nə

(Matiə 28.16-20; Marəkə 16.14-18; Likə 24.36-49)

19 *Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn tə tɩkʋnɩ dədəni nii nə, Zwezi karbɩa tə yà dəri Zwifə-ba yun tɩ̀án tə fən. Ba dàń yà kun duən nə dìə̀ don wa, ba ga tagʋ ka də borbiu. Zwezi dʋ̀à ʋ nan ba tətəŋi wa, dìə̀ tə wa, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɩcan sìə́ wá ya də aba!» 20 Ʋ nə swɩ̀n sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ bɩrɩ ba ʋ jɩ̀àn tə, də ʋ səpuni tə. Karbɩa tə súə́ də pupwən, ba nə pìí, ba na *Yuu-Tiu tə yɩrɩ. 21 Zwezi kʋ́ʋ̀ bwé, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Bɩcan sìə́ wá ya də aba. Nətʋ tə, à nyɩna Yɩɩ nə tʋn nə, mə nətʋ nə, à də tʋŋa aba». 22 Sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ fwɩ vʋʋ ʋ kə ba yuu wa, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á joŋə Yɩɩ-*Siŋu tə. 23 Lɩ̀à tə, á nə wá kwɛn ba cʋna, á lɩ ba mʋ̀ də aba pwərə wa, Yɩɩ də wá kwɛn ba cʋna, ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa. Yá lɩ̀à tə, á nə wà ba cʋna kwɛn, á lɩ ba mʋ̀ də aba pwərə wa, Yɩɩ də bá ba cʋna kwɛn, ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa».

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Toma nə

(1 Piyɛrə 1.8-9)

24 Toma tə, ba nə boŋə ‹yɩyɔɔ›, ʋ də nə yɩn karbɩa fugə bələ tə wa, wà twá ʋ yà lá, máŋá tə wa, Zwezi nə twi tə. 25 Karbɩa tə duən tə dàń ma swɩ̀n Toma con, ba wʋ́: «Nə nɩ *Yuu-Tiu». Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Də à nə wà cɩan tə bʋran tə nɩ ʋ jɩ̀àn tə wa, à nə wà à jɩfʋa ken ʋ səpuni tə wa, à mʋ̀ bá pa cɩ́gá á sʋgʋ tə nə». 26 Dɩan nana nii nə, Zwezi karbɩa tə kʋ́ʋ̀ pìí ba kun duən nə dìə̀ təntə wa. Yá Toma də dàń yɩn lá. Mimiə tə yà tagʋ də borbiu, Zwezi ga bà ʋ zɩga ba tətəŋi wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bɩcan sìə́ wá ya də aba!» 27 Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n Toma con, ʋ wʋ́: «Kə n jɩfʋa yəbə, sə n ga ywàń à jɩ̀àn tə. Làrɩ̀ n jɩɩn, n kə à səpuni tə nə! N dàń yá n tʋ́tʋ̀ná tə nə, sə n sɛ̀e cɩ́gá tə!» 28 Toma ma le wá, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə ya à Yuu-Tiu də à Yɩɩ!» 29 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ n nə nɩ nə, tə nə pɩn, n ma kə n waa à nə. Pupwən lɩ̀à nə yɩ ba tə, ba nə ken ba waa à nə, də ba wà nə nɩ».

Won tə yɩrɩ sagɩ kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́

30 Zwezi tʋn Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan duən tə nə dáá zənzən, ʋ karbɩa tə yɩ́á yuu. Tə yoo wà pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə wa. 31 Yá yìə̀n tətə yɩ tə pʋ́pʋ́nɩ́, sə á pa cɩ́gá də, Zwezi yɩ *Kərisə, ʋ yɩ Yɩɩ-Biu də. Yá á dàń nə keni á waa ʋ nə wuuu, á wá twá də wá, á ma na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

21

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa nə Tiberiyadə mʋnaa tə nii nə

(Matiə 28.16; Likə 5.1-11)

1 Kʋ kwa nə, Zwezi kʋ́ʋ̀ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn karbɩa tə nə, də ba wulə Tiberiyadə mʋnaa tə nii nə. Nəŋə nətʋ tə, ʋ nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ba.

2 Simon Piyɛrə yɩn lá, də Toma, ba nə boŋə ‹yɩyɔɔ›, Natanayɛlə də yɩn lá, ʋ tɩʋ nə yɩ Káná Galile nagwanaa tə wa, də Zebede bɩa tə, də Zwezi karbɩa bələ duən. Ba lɩ̀à təntə mama yà nə wulə duən nə. 3 Simon Piyɛrə ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À vəli, sə à ja fələ». Ba də ma swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Nə də wá twá n nə, nə va». Ba dàń vəli ba zʋ nɩ́á yuu bori wa. Kʋ tɩtɩn təntə nə, ba wà won mama jɩn. 4 Tɩa nə twi ka pʋrɩ máŋá wa, Zwezi nan ʋ zɩga mʋnaa tə nii nə. Ʋ karbɩa tə yà wà lwarɩ də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀. 5 Zwezi ma bwe ba, ʋ wʋ́: «À bɩa-ba, á ba wodiu mama jə, naaa?» Ba pìí ba le wá, ba wʋ́: «Nə ba won mama jə!» 6 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á dɩla fələ gə̀gə̀lù tə nɩ́á yuu bori tə jɩzən vàn tə yuu, á wá ja fələ». Ba nə dɩlɩ fələ gə̀gə̀lù tə, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kʋ ba pìí ba vaŋa ba lɩ, fələ nə súə́ kʋ nii yɩrɩ. 7 Karbiu tə, Zwezi yà nə swə tə, dàń ma swɩ̀n Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ *Yuu-Tiu!» Simon Piyɛrə yà yɩ ʋ zɩga swələ. Ʋ nə nì də, kʋ yɩ Yuu-Tiu, ʋ tì ʋ gànʋ̀ ʋ zʋ, ʋ ga vwa ʋ voru ʋ tàŋá nə. Kʋ kwa nə, ʋ fan ʋ tʋ nɩ́á tə wa. 8 Karbɩa tə duən tə ya ba nɩ́á tə nii ŋʋ́ná zənzən. Bwálɩ́ tə, ba yà nə wulə, də nɩ́á tə nii yà yɩ ndə mɛtərə bíí nə. Ba dàń twi də nɩ́á yuu bori tə. Ba nə pìí ba bɩ̀àn, fələ gə̀gə̀lù tə súə́ də fələ, ba dàń ga vaŋa kʋ.

9 Ba nan nɩ́á tə wa. Máŋá tə wa, ba nə nan, ba nɩ cala tə nə jə mən, fəli də dipɛn ga tə́gə́ tə yuu. 10 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á lɩa fələ duən, á nə jɩn sɩ́ʋ́n, á ja bà». 11 Simon Piyɛrə zʋa nɩ́á yuu bori tə wa, ʋ van fələ gə̀gə̀lù tə, ʋ ja nan bəbəru tə nii nə. Kʋ yà súə́ də fələ kəkərən. Tə mama yɩn bíí də finu də batwa. Yá də tə nə dáá nətʋ tə mama, fələ gə̀gə̀lù tə wà karɩ. 12 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á bɩ̀àn, á də́». Fən zʋa karbɩa tə mama, sə ba bwe wá, ba na lìù tə, ʋ nə yɩ. Ba yà lwarɩ də, kʋ ya Yuu-Tiu nə. 13 Zwezi twən ʋ yí lá, ʋ tì dipɛn tə, də fəli tə, ʋ ma tàrɩ̀ ba.

Zwezi pìí ʋ kə Piyɛrə ʋ tʋtʋŋɩ wa

(Likə 24.34; 1 Piyɛrə 5.1-4; Zwan 20.30-31)

14 Mə nɛɛ batwa nə, Zwezi nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ karbɩa tə nə, ʋ nə pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan tə wa, kwa nə.

15 Ba nə dí ba zwɛ̀e kwa nə, Zwezi swɩ̀n Simon Piyɛrə con, ʋ wʋ́: «Zwʋnasə bìú Simon, n swə nə, n doni ba duən tə, ba nə swə nə, naaa?» Ʋ ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá, *Yuu-Tiu, n yə̀ə́ də, à swə mʋ́». Zwezi mʋ̀ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ywàń à pabii tə yoo». 16 Ʋ kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ʋ con, nɛɛ bələ nii nə, ʋ wʋ́: «Zwʋnasə bìú Simon, n swə nə, naaa?» Ʋ də ma kʋ́ʋ̀ le Zwezi, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá, Yuu-Tiu, n yə̀ə́ də, à swə mʋ́». Zwezi ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ywàń à pee tə nə». 17 Zwezi tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n ʋ con, nɛɛ batwa nii nə, ʋ wʋ́: «Zwʋnasə bìú Simon, n swə nə, naaa?» Piyɛrə pùə́ cʋ̀gʋ̀ də, Zwezi nə bwe wá, nɛɛ batwa tə nii nə, də ʋ nə swə wá. Ʋ dàń ma le Zwezi, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, n yə̀ə́ yoo mama, n yə̀ə́ də, à swə mʋ́». Zwezi ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ywàń à pee tə nə. 18 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Máŋá tə, n yà nə yɩ balandʋrʋ, n tətə yàá nə vwe n tàŋá voru. Yá n yà ga vəli bwálɩ́ tə, n nə swə. Yá n nə twi, n bà n kwɩn, n wá zɩ̀n n vànà, lìù don ga vwa n tàŋá voru ʋ pa mʋ́. Yá ʋ wá ja mʋ́, ʋ ja va bwálɩ́ tə, n nə bá pɩ̀à».

19 Zwezi sʋ̀ràn təntə yà yɩ ʋ swɩ̀n, sə ʋ ma bɩrɩ tɩan tə yiri, Piyɛrə nə wá tɩ, sə Yɩɩ ma na dun. Kʋ kwa nə, Zwezi swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Twá à nə!»

20 Piyɛrə dàń vəvəri, ʋ ywàń ʋ kwa, ʋ na karbiu tə, Zwezi nə swə tə, də ʋ nan ba kwa con, ʋ bɩ̀àn. Mə ʋ mʋ̀ karbiu təntə nə yà guni ʋ kə Zwezi con, máŋá tə wa, ba yà nə wulə ba də́ wodiu tə. Ʋ yà ga bwe wá, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, wàà nə yɩ lìù tə, ʋ nə wá ja mʋ́, ʋ pa n dʋŋa tə nə?» 21 Piyɛrə nə nɩ wá, ʋ swɩ̀n Zwezi con, ʋ wʋ́: «Sə ʋ tə mʋ̀, Yuu-Tiu, bɛ̀eɛ̀e nə wá yí ʋ mʋ̀?» 22 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «À nə swə, sə ʋ mʋ̀ ya lá wuuu, kʋ ja vəli máŋá tə, à nə wá pìí à bà, kʋ jə n bɩan nə, naaa? 23 N mʋ̀ twá à nə!» Kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə, Zwezi nə swɩ̀n tə tàá tɩa mama, lɩ̀à tə, ba nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, tətəŋi wa, ba swɩ̀n də, karbiu təntə mʋ̀ bá tɩ. Zwezi ga wà Piyɛrə con swɩ̀n də, ʋ mʋ̀ bá tɩ. Kʋ yɩ ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də à nə swə, sə ʋ mʋ̀ ya lá, wuuu, kʋ jə vəli máŋá tə, à nə wá pìí à bà, kʋ jə n bɩan nə, naaa?» 24 Mə ʋ mʋ̀ karbiu təntə nə swɩ̀n yìə̀n təntə tə nə tʋn, ʋ ga pʋ́pʋ́nɩ́ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ma yə̀ə́ də kʋ tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́, tə yɩ cɩ́gá. 25 Zwezi tə tʋn yìə̀n duən, tə nə dáá zənzən. Də ba yà nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə nədʋ nədʋ, à bʋŋa də, saga tə, ba nə wá pʋ́pʋ́nɩ́, yà wàrɩ̀ lʋʋ tə tətə wa mɩ́ámɩ́án.

* 1:6 1.6 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

† 1:27 1.27 *Zwifə-ba con, ba yàá pa yoŋu, nə à yə̀ə́ lìù tə, ba nə ba wá dun pɩn, sɩn lìù nɛɛ, sə kʋ bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ dun tíú.

‡ 1:51 1.51 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 2:14 2.14 Vàná təntə yɩ ba ma fwa *joŋi ba pa Yɩɩ nə.

* 3:13 3.13 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 3:14 3.14 Kʋ dən tə yɩ ʋ fwa kʋ də cɩnɩa. Də dən nə dɩŋɩ lìù, kʋ tíú ga ywàń kʋ, ʋ kʋ́ʋ̀ bá tɩ.

‡ 3:14 3.14 Zwezi yɩ ba nə wá paa wá dagarʋ tə yuu wa, də ʋ nə wá pìí ʋ va Yɩɩ con tə yoo nə, ʋ swɩ̀n nətʋ.

§ 3:23 3.23 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə.

* 5:27 5.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 5:33 5.33 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

* 6:7 6.7 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 6:9 6.9 Ɔrəzə mun təntə yɩ ndə nyanswə mun nə.

‡ 6:27 6.27 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

§ 6:31 6.31 Manə yɩ wodiu tə, Yɩɩ nə pɩn Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, kasɔɔ lanworu tə wa.

* 6:53 6.53 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

† 6:62 6.62 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 7:2 7.2 Wiən zagʋ kwa nə, Zwifə-ba yàá də́ kʋ cànà təntə.

* 8:28 8.28 Zwezi yɩ ʋ nə wá pìí ʋ va Yɩɩ con tə yoo nə ʋ swɩ̀n nətʋ.

* 9:35 9.35 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 10:40 10.40 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ.

* 11:4 11.4 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 12:5 12.5 Səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

† 12:13 12.13 Ba fwa kʋ nətʋ tə, sə ma pa dun Zwezi nə.

‡ 12:15 12.15 Siyon yɩ Zwerizalɛmə yɩrɩ don.

§ 12:23 12.23 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n.

* 12:31 12.31 Kʋ yɩ *Sɩtana.

* 13:20 13.20 Kʋ nə yɩ Yɩɩ.

† 13:23 13.23 Kʋ nə yɩ Zwan, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ sagɩ təntə.

‡ 13:31 13.31 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n

* 14:30 14.30 Kʋ yɩ *Sɩtana yoo nə kʋ swɩ̀n.

* 16:11 16.11 Kʋ nə yɩ *Sɩtana.

* 18:32 18.32 *Romə-ba nə pɩ̀à ba gʋ lìù, ba yàá paa wá dagarʋ yuu wa. Zwifə-ba mʋ̀ ba lìù gwɩ nətʋ. Ba mʋ̀ yàá dɩlɩ wá də kapana ba gʋ. Yá Romə lɩ̀à yà culi kʋ mʋ̀ máŋá təntə wa.

Tʋtʋnan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Zwezi-Kərisə

tʋntʋna tʋtʋnan

yoo

Tʋtʋnan sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ Likə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Mə kʋ mʋ̀ nə púə́ ʋ sʋywáŋʋ́ tə nə. Ʋ təntən sagɩ tə wa, ʋ bɩrɩ yìə̀n tə, Zwezi nə swɩ̀n, də tə tə, ʋ nə fwa tɩa yuu wa. Kʋ kwa nə, Likə nə kʋ́ʋ̀ pʋ́pʋ́nɩ́ tʋntʋna sagɩ tə də.

Lɩ̀à tə nə, Likə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Likə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Zwifə-ba nə, də ba tə nə, ba nə tà Zwifə-ba, ba nə jigə *Kərisə lɩ̀à, ndə ʋ təntən sagɩ tə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə tʋtʋnan yoo nə kʋ swɩ̀n. Likə bɩrɩ kʋ nə twá nətʋ *Kərisə lɩ̀à púlí tə ma pùlì mancɩn mancɩn, kʋ sú nagwanɛɛ tə wa, Mediterane mʋʋ tə nii nə. Kərisə lɩ̀à púlí tə də̀ń təntən kʋ dɩ̀ *Zwerizalɛmə nə, *Pantəkɔtə cànà tə dɩɩn nə máŋá tə wa, Yɩɩ-*Siŋu tə nə cúə́ tʋntʋna tə yuu wa. Yìə̀n yà cɩ̀ kʋ yáá nə, tə nə duən də ga wʋwalɩ kʋ, yá də kʋ nətʋ mɛ kʋ tə pùlì lala kʋ súrí. Máŋá tə, ba nə ken càn Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ làgà Zwide də Samari nagwanɛɛ tə wa, kʋ ga swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, kʋ bɩrɩ dwíə́ tə nə, kʋ nə vəli kʋ jə́rí. *Yuu-Tiu bɩrɩ Piyɛrə nə, sə ʋ lwarɩ də, mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, tə yɩ lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba də nyiən.

Bələ nii yoo tə sagɩ tə nə bɩrɩ nəba, kʋ yɩ nətʋ tʋntʋnʋ Polə nə vəli ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə nɛɛ batwa duən də̀ń nə ʋ bɩrɩ lʋʋ níə́ tə, tə nə kɩkarɩ Mediterane mʋʋ tə, ba ja va ba yí *Romə, kʋ nə yɩ Romə-ba pàrɩ̀ dəkuu bwálɩ́. Tɩan yɩra də Polə nɛɛ batwa nii vəlu wulə sagɩ tə bwálɩ́ don nə, ba nə fwa lʋʋ níə́ ba tún kʋ wa, sagɩ tə talɩkwa yáá tə wa.

Tʋtʋnan sagɩ tə pìí kʋ lìí nəba kʋ tə, Kərisə lɩ̀à púlí nə mɛ, sə kʋ fwa máŋá mama, bwálɩ́ mama nə dɩɩn mama. Nə mɛ, sə nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə yoo nə bɩrɩ bara də kana də bìsɩ́ná də nəkwɩna də jɩjə tɩ̀án də zʋra máŋá mama wuuu, kʋ jə vələ lʋʋ zaŋʋ.

1

Zwezi pìí ʋ dɩ̀ Yɩɩ sàń nə

(Likə 1.1-4; 24.33-51; Matiə 28.18-20; Marəkə 16.15-19; Efɛzə tɩ̀án 4.8-10)

1-2 À dabɛɛ Teofilə*, à təntən sagɩ tə wa, à pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə mama, Zwezi nə tʋn də tə tə, ʋ nə kàrɩ̀ ʋ bɩrɩ lɩ̀à nə. Ʋ kàrɩ̀ tə ʋ bɩrɩ ʋ tʋtʋŋɩ tə jɩjʋ mama, kʋ ja va kʋ yí máŋá tə wa, Yɩɩ nə lɩ wá tɩa yuu, ʋ kə ʋ con. Zwezi nə yɩn lʋʋ wa, ʋ kúrí lɩ̀à, ʋ ma fwa ʋ *tʋntʋna. Ʋ twá Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn nə, ʋ ma bɩrɩ ba kʋ tə, ba nə mɛ, sə ba fwa. 3 Ʋ nə dí càn ʋ tɩ kwa nə, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ tʋntʋna tə nə də, ʋ cɩ́gá wulə mɩɩ wa. Ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ba wuuu, nɛɛ kapʋpʋ dɩan sapwilə, ʋ ma swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə yìə̀n, ʋ bɩrɩ ba.

4 Kʋ máŋá təntə wa, Zwezi də ʋ tʋntʋna tə yà jə̀ə́ ba də́ wodiu. Kʋ mʋ̀ wodiu tə yuu, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á dànà ká nan *Zwerizalɛmə wa. Á dàná won tə, à nyɩna Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa aba. À dí yáá à swɩ̀n kʋ yoo á con: 5 Zwan† ləgə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, yá kʋ dàń nə yí yáá mɛ̀e, Yɩɩ wá lə ba ʋ *Siŋu tə wa». 6 Tʋntʋna tə, ba nə kun duən nə, dàń ma bà ba bwe Zwezi, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, kʋ máŋá təntə wa nə, n wá pìí n tún *Yɩzərayɛlə pàrɩ̀ tə, naaa?» 7 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ mʋ̀ təntə ba aba ywàŋá. À nyɩna Yɩɩ tətə nə jə cwəŋə, sə ʋ tún kʋ máŋá tə, də kʋ dɩɩn tə, kʋ nə wá tʋn. 8 Yá Yɩɩ-Siŋu tə nə twi á yuu wa, á wá na dɩ̀àn, sə á ya à lɩ̀à tə, á nə wàá á bɩrɩ kʋ tə, á nə nɩ à con Zwerizalɛmə wa, də Zwide nagwanaa tə mama wa, də Samari nagwanaa tə mama wa, halɩ, kʋ ja vələ tɩa tə yuu mama». 9 Zwezi nə swɩ̀n kʋ mʋ̀ təntə ʋ zwɛ̀e, Yɩɩ pɩn, ʋ zàn ʋ dɩ̀ yɩɩ nə ba yɩ́á yuu. Yá bakwan twi kʋ pú ʋ nə. 10 Ba dàń nə zɩga, ba ywàŋá yɩɩ nə zən, Zwezi zaŋʋ tə máŋá wa, də nə̀ń, bara bələ, ba nə zʋa ganpwənə, nan ba nə. 11 Ba bwe ba, ba wʋ́: «Galile tɩ̀án-ba, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma zɩga, á ywàŋá yɩɩ nə? Yɩɩ nə tì ʋ mʋ̀ Zwezi tə, ʋ ja dɩ̀ ʋ mʋ̀ Yɩɩ *sàń nə. Ʋ wá pìí ʋ bà nətʋ, ndə á nə nɩ wá də, ʋ dɩ̀ Yɩɩ sàń nə».

Ba ken lìù don Zwidasə yuu nə

(Likə 24.52-53)

12 Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə dàń pìí, ba nan *oliviye tɩ̀án paan tə yuu, ba va *Zwerizalɛmə. Paan tə də Zwerizalɛmə yɩ ndə kilomɛtərə nədʋ‡ nə. 13 Ba nə vəli ba yí Zwerizalɛmə, ba dɩ̀gà dəyuu dìə̀ tə wa, ba nə yàá kun duən nə máŋá mama. Kʋ yɩ Piyɛrə, də Zwan, də Zwakə, də Andəre, də Filipə, də Toma, də Barətelemi, də Matiə, də Aləfe bìú Zwakə, də Simon, ʋ nə yɩ *Zelotə, də Zwakə bìú Zwidə. 14 Ba mama tə pubʋŋa yà yɩ nədʋ, ba yà ŋwɩ̀ń ba yáá lá ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ba mʋ̀ də kana tə, də Zwezi nuu Mari də Zwezi nyáná tə.

(Zwan 12.4-6; Matiə 26.14-16, 46-50; 27.3-10)

15 Ba lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba yà nə kun bwálɩ́ tə wa, yí ndə lɩ̀à bíí də sapʋa nə. Dɩan təntə wa, dɩɩn don nə, Piyɛrə zàn yɩɩ nə ba tətəŋi wa ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: 16 «Nubɩa-ba, Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ-*Siŋu tə pɩn, pɩ̀ʋ́ *Davidə swɩ̀n Zwidasə yoo fuən nə. Kʋ yɩ kálʋ́, sə kʋ nii sú. Ʋ mʋ̀ Zwidasə tə nə yɩn lɩ̀à yáá, ʋ pa ba ja Zwezi. 17 Zwidasə yà yɩn nə mʋ̀ Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə wa lìù. Ʋ də yà jə tori tʋtʋnan tə wa, Zwezi nə tàrɩ̀ ʋ pa nəba. 18 Ʋ mʋ̀ Zwidasə tə tʋn yoo, kʋ nə lwara zənzən. Ba ga pa wá səbiu kʋ yɩrɩ. Ʋ tì kʋ mʋ̀ səbiu tə, ʋ ma yə̀ kárá. Kʋ mʋ̀ kárá tə wa, ʋ kén ʋ tʋ ʋ yarɩ, ʋ pùə́ pwin, ʋ lʋran nan tə gàrɩ̀ tɩa. 19 Zwerizalɛmə lɩ̀à mama nì kʋ mʋ̀ yoo təntə. Ba dàń ma kə kárá tə yɩrɩ də ba sʋgʋ Akɛlədama. Kʋ də̀ń nə yɩ ‹jana kárá›. 20 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ gwaran sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

‹Yɩɩ wá pa, ʋ sàń jì digə, lìù mama dàn ká yà lá›.

Kʋ tə súrí lá nə, kʋ wʋ́:

‹Yɩɩ wá pa, lìù don jon ʋ yuu nə›.

21-22 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, kʋ mɛ, sə lìù don, ʋ nə wàá ʋ bɩrɩ də, ʋ nɩ *Yuu-Tiu Zwezi bwiu tə nə súrí nə nə. Ʋ mʋ̀ lìù təntə mɛ, sə ʋ yà lìù tə, ʋ nə yɩn də nəba, máŋá tə wa, nə mʋ̀ də Zwezi nə yà wulə duən nə. Kʋ nə zɩgɩ, Zwan ka lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, kʋ ja va máŋá tə nə, Zwezi nə dɩ̀gà Yɩɩ *sàń nə».

23 Ba dàń ma lɩ lɩ̀à bələ ba zɩgɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwʋzɛfə, ba nə boŋə Barəsabasə, ʋ yɩrɩ don də ya Zwisətisə də Matɩasə. 24 Ba dàń lòrì Yɩɩ, ba wʋ́: «Yuu-Tiu, n mʋ̀ nə yə̀ə́ lìù mama pubʋŋa. Bɩrɩ lìù tə, n nə kúrí lɩ̀à bələ tə wa. 25 Sə ʋ ya Zwezi-Kərisə tʋntʋnʋ, sə ʋ tún wá, sə ʋ ya ʋ tʋntʋna, ʋ tʋn tʋtʋŋɩ tə, Zwidasə nə dʋgʋ, ʋ ga va bwálɩ́ tə nə, Yɩɩ nə tún ʋ nə». 26 Ba dàń ma pwárɩ́ kʋ ja Matɩasə. Ʋ mʋ̀ dàń nə ken tʋntʋna fugə nədʋ tə nii nə, ba yà nə ga.

2

Yɩɩ-Siŋu tə cúə́ Pantəkɔtə dɩɩn nə

(Matiə 3.11; Zwan 14.16-17, 26; 1 Korɛntə tɩ̀án 12.13)

1 *Pantəkɔtə cànà tə dɩɩn nə yí, ba mɛ tə kun duən nə, kʋ mʋ̀ bwálɩ́ nədʋ tə nə. 2 Naa nədʋ, Yɩɩ pɩn zəzugu ndə vʋʋ nəfarʋ nə bà, kʋ sú dìə̀ tə mama nii, ba yà nə jə̀ə́ ka wa. 3 Yá ba zəzən ba na wiən ndə mənvoo nə, tə nə nyɩn ndə nəndələ nə, tə twi. Tə mʋ̀ wiən təntə twi, tə pwɛ̀e duən nə, tə jə̀ə́ ba lìù mama yuu wa. 4 Yɩɩ-*Siŋu tə súə́ ba lìù mama, ba ga wulə ba swɩ̀n sʋ̀ràn yirə duən, kʋ nə pɩn ba, sə ba swɩ̀n.

5 Kʋ máŋá təntə nə, lʋʋ nii mama *Zwifə-ba yà twi, ba wulə *Zwerizalɛmə nə. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba yà twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni. 6 Zəzugu tə pɩn, lɩ̀à zənzən kɛ̀eń ba va ba kun kʋ bwálɩ́ nə. Ba nə yí lá, kʋ gwárɩ́ ba, də ba lìù mama yà nə nə̀ń ʋ tətə dwíí sʋgʋ, ba nə swɩ̀n lá. 7 Kʋ gwárɩ́ ba mama, kʋ ga jì yoo ba nə zɩga ba balɩ. Ba dàń ma swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Á nəŋə, lɩ̀à ba tə mɛ, ba nə swɩ̀n nətən tà Galile nagwanaa lɩ̀à naaa? 8 Yá kʋ dàń twá nətə, nə lìù mama ma nə̀ń ʋ tətə dwíí sʋgʋ lɩ̀à tə nii nə, də ba swɩ̀n? 9 Lɩ̀à təntə yà yɩ ba nan Parətə, də Mediə, də Elamə nagwanɛɛ tə wa. Ba duən də yɩ ba nan Mezopotami nagwanaa də Zwide nagwanaa tə wa lɩ̀à, də Kapadɔsə nagwanaa tə wa lɩ̀à, də Pon nagwanaa tə wa lɩ̀à, də Azi nagwanaa tə wa lɩ̀à. 10 Kʋ súrí Fərizwi nagwanaa tə wa lɩ̀à nə, də Panfili nagwanaa tə wa lɩ̀à, kʋ ja Ezwipətə lʋʋ nii lɩ̀à, kʋ kə Libi lʋʋ nii lɩ̀à con, kʋ nə pwɛ̀e sɩswɩan də Sirɛnə. Kʋ súrí lɩ̀à tə, ba nə nan *Romə. Lɩ̀à təntə yà yɩ Zwifə-ba, də lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e, ba zʋ Zwifə-ba *yɩjʋncwəŋə tə wa, 11 də Kərɛtə tɩ̀án də Arabi tɩ̀án mama. Kʋ twá nətə, nə lìù mama ma nə̀ń ʋ tətə dwíí sʋgʋ, ba ma bwɩ Yɩɩ nə yofaran tə yɩrɩ, ʋ nə fwa?»

12 Halɩ, ba lìù mama yɩ ndə ʋ kʋ́ʋ̀ ba ʋ tɩ̀àn tɩ ba pubʋŋɩ mama jén. Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Yoo kʋ tə dəkuu yɩ bɛ̀eɛ̀e?» 13 Yá lɩ̀à duən də kʋkʋlɩ ba, ba wʋ́: «Kʋ yɩ swana tə, kʋ yà tə nə wà zàn zənzən nə ba nyʋa ba sú!»

Tʋntʋnʋ Piyɛrə swɩ̀n lalʋʋ tə con

(Tʋtʋnan 1.8; Likə 24.47; Tʋtʋnan 3.13-26; 10.34-43)

14 Piyɛrə dàń ma zɩgɩ yɩɩ nə, ʋ mʋ̀ də *tʋntʋna fugə nədʋ tə, ʋ kə ʋ kori yɩɩ nə, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Zwifə-ba, də á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, á nə wulə *Zwerizalɛmə wa! Á mɛ, sə á yəni yoo kʋ tə! Á cʋga kʋ tə, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n á con zəni! 15 Kʋ tà swana nə jə lɩ̀à tə, ndə á mʋ̀ nə bʋŋa nətʋ. Sɩ́ʋ́n nə, yɩɩ tə wà bɩ, kʋ tə yɩ lugu nʋgʋ nə. 16 Mə kʋ tə yoo nə Yɩɩ twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋwɛlə nə, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́:

17 ‹Talɩkwa dɩan tə wa, à mʋ̀ Yɩɩ wá mɩ́ à *Siŋu tə ləzwənyiri mama yuu wa. Á bɩa də á bwɩ̀ɩ́ wá swɩ̀n à nii sʋ̀ràn. À wá pa ləzwəndʋn tə na wiən, tə nə nan à mʋ̀ con, à ga wá bɩrɩ tə duən á bazʋnan nə ba pandwɩa wa. 18 Tə mʋ̀ dɩan təntə wa, à cɩ́gá wá mɩ́ à Siŋu tə, à tʋtʋnbara də à tʋtʋnkana yuu wa. Yá ba wá swɩ̀n à nii sʋ̀ràn. 19 À wá pa yomɩlan nan yɩɩ nə, à ga pa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan ya tɩa yuu wa: Jana də mən də nywɩ̀ń wá yà lá. 20 Yɩcaʋ tə wá lwàń kʋ jì yikunu, yá cànà tə wá lwàń ka jì nəsɩan ndə jana nə, sə *Yuu-Tiu dun dɩɩn nəfarʋ tə ga zɩgɩ lá kʋ bà. 21 Yá lìù tə mama, ʋ nə bon Yuu-Tiu yɩrɩ tə, ʋ wá jon kʋ tíú ʋ cʋna wa›.

22 Á mʋ̀ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à-ba, á cʋga sʋ̀ràn tə tə! Yɩɩ bɩrɩ də, *Nazarɛtə Zwezi yɩ ʋ mʋ̀ tətə nə pɩn wá nii, kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ pa ʋ fwa yomɩlan də yogwaran də Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan á tətəŋi wa, ndə á tətə nə yə̀ə́ nətʋ. 23 Yɩɩ yà yə̀ə́ ʋ janʋ tə yoo, kʋ wà ʋ yuu dɩ̀. Ʋ mʋ̀ tətə nə kúrí wá, ʋ tún vàn nə, kʋ nə ba yigə, ndə ʋ nə tanɩ kʋ, sə kʋ ya nətʋ. Ʋ sɛ̀e ʋ pa á ja wá, á pa lɩ̀à tə nə, ba yáá tə̀lə́ Yɩɩ. Ba paa wá dagarʋ yuu, ʋ tɩ. 24 Yá Yɩɩ dàń cʋ̀gʋ̀ tɩan dɩ̀àn ʋ pìí ʋ bwin wá ʋ lɩ tɩan wa. Tɩan yà wàrɩ̀ wá, tə janɩ tə con mɩ́ámɩ́án. 25 Pɩ̀ʋ́ *Davidə yà swɩ̀n ʋ yoo, ʋ wʋ́:

‹Máŋá mama, à na Yuu-Tiu à yáá nə. Ʋ wulə à jɩzən vàn nə, sə à dàn ká dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə. 26 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à jwɛ à ga swɩ̀n də pupwən. À mʋ̀ nə swə à wá tɩ, də à jə yala, 27 də n bá yá nə tɩga bwálɩ́ nə. N ma bá sɛ̀e, n pa lìù tə n lɩ n tún n cɩcɩ yɩrɩ, sə ʋ pʋ. 28 N bɩrɩ nə coŋi tə, tə nə pɩn mɩɩ. Yá n ga wá ya də nə, n pa à sú də pupwən›.

29 À nubɩa-ba, à jə cwəŋə, sə à swɩ̀n nɩbɛɛ Davidə yoo á con nəpon nəpon. Ʋ tɩga, ba gùrì wá. Də zə̀n mama ʋ ləbəri tə wulə nə tətəŋi wa. 30 Ʋ yà yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀, yá ʋ yà yə̀ə́ də, Yɩɩ kàn nii də wá ʋ dù də, ʋ mʋ̀ Yɩɩ wá pa, Davidə nàʋ́ də́ ʋ nɩbɛɛ Davidə pàrɩ̀ tə. 31 Ʋ nə swɩ̀n də, ba bá yá wá tɩga bwálɩ́ nə, yá ʋ yatana tə bá pʋ, kʋ yɩ *Kərisə nə wá tɩ ʋ pìí ʋ bwin tə yoo nə, ʋ yà yə̀ə́. Yá mə kʋ mʋ̀ yoo nə, ʋ swɩ̀n nətʋ.

32 Ʋ mʋ̀ Zwezi təntə nə, Yɩɩ pìí ʋ bwin ʋ lɩ tɩga wa, nə mama wàá nə bɩrɩ də, nə nɩ kʋ. 33 Yɩɩ pɩn, ʋ dɩ̀ ʋ jə̀ə́ ʋ jɩzən* vàn nə. Ʋ yà kàn nii də, ʋ wá pa ʋ Siŋu tə. Yá ʋ mʋ̀ Zwezi dàń nə jon Yɩɩ-Siŋu tə nə nyɩna Yɩɩ con, ʋ mɩ́ tɩa yuu. Mə kʋ mʋ̀ nə á nə̀ń, á ga na nətən. 34 Pɩ̀ʋ́ Davidə tətə wà Yɩɩ *sàń nə dɩ̀, yá ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹Yuu-Tiu swɩ̀n à Yuu-Tiu con, ʋ wʋ́: «Bàá n jə̀ń à jɩzən vàn nə, 35 də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə!» ›

36 Yɩzərayɛlə dwíí tə mama dàń mɛ, sə kʋ lwarɩ cɩ́gá cɩ́gá də, Yɩɩ pɩn Zwezi tə, á nə pɩn ba paa dagarʋ tə yuu, jì Yuu-Tiu, ʋ tə zɩgɩ lá ʋ yɩ Kərisə».

Lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ batwa ken ba waa Zwezi nə

(Zwan 16.8; Tʋtʋnan 4.4; Likə 5.10)

37 Ba cʋgʋ tə mʋ̀ sʋ̀ràn təntə, yá ba bɩcanɩ dí zənzən. Ba dàń ga bwe Piyɛrə də *tʋntʋna tə duən tə, ba wʋ́: «À nubɩa-ba, bɛ̀eɛ̀e tətə nə nə dàń mɛ, sə nə fwa?» 38 Piyɛrə ma le ba, ʋ wʋ́: «Á vəvərə á kwa á ma sá á cʋna, sə Yɩɩ kwɛn ʋ lɩ á cʋna tə á mʋ̀ də wá pwərə wa, sə ba bon Zwezi-*Kərisə yɩrɩ, ba ma lə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ. Yá kʋ nətʋ tə nii nə súə́, á wá na Yɩɩ-*Siŋu tə tarpɩʋn tə. 39 Yɩɩ nikanɩ tə yɩ á mʋ̀ də á bɩa, də lɩ̀à tə mama, ba nə ŋʋ́ná nyiən. Kʋ yɩ lɩ̀à tə mama, nə *Yuu-Tiu Yɩɩ nə wá bon ba, sə ba bà ʋ con nyiən».

40 Yá Piyɛrə tə tì sʋ̀ràn duən, ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ ba, ʋ ma kwè ba, ʋ wʋ́: «Á naŋa, á ga yá zə̀n cʋna lɩ̀à tə, sə á jon á tɩ̀àn». 41 Ba ləgə lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e Piyɛrə sʋgʋ tə, nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ. Yá kʋ mʋ̀ dɩɩn tə nə, lɩ̀à yí ndə mʋ̀rʋ̀ batwa nə, ba nə súrí Zwezi kwa lɩ̀à tə nii nə.

Nətʋ tə Zwezi kwa lɩ̀à tə nə wulə duən nə

(Tʋtʋnan 4.32-37)

42 Ba yà ŋwɩ̀ń ba yáá lá də kàrà tə, Zwezi *tʋntʋna tə nə bɩrɩ ba. Ba yà jə *nimarʋ, ba də́ ba wodiu duən nə, yá ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ.

43 Yɩɩ yà twá də tʋntʋna tə, ʋ tʋŋa yogwaran də Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba lìù mama yà dəri fən. 44 *Kərisə lɩ̀à tə mama yà ken duən nə, yá ba mɛ won yà yɩ nədʋ. 45 Ba yà yoli ba wiən, də won tə mama, ba nə jə. Kʋ tə, ba nə yoli ba na, ba yàá tì kʋ ba tàrà ba pa lìù mama nə, ndə nətʋ tə kʋ nə mɛ də wá. 46 Ba yà ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa, ba ga wulə duən nə *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Yá ba yàá kun duən nə ba dii wa, ba də́ *Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə, ba ga də́ ba wodiu də pupwən. Ba ga ba yokʋkwɩnan tuŋə ba bɩcanɩ wa. 47 Ba yàá bʋ Yɩɩ nə, lɩ̀à tə mama pwìí ga poli ba yuu wa. Yá dɩɩn mama Yuu-Tiu yàá súrí lɩ̀à ʋ lɩ̀à púlí tə nii nə, ba nə ken ba waa Zwezi nə, sə ʋ jon ba ba cʋna wa.

3

Gwànʋ́ don nɩ yazurə

(Tʋtʋnan 4.9-22; 9.32-35; 14.8-10)

1 Dədəni nii lugu batwa máŋá wa, Piyɛrə də Zwan yà vəli *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ wa, sə ba jʋn Yɩɩ. Kʋ máŋá təntə yà yɩ Zwifə-ba yɩjʋnɩ máŋá, kʋ nə mɩ̀ ba. 2 Bɛɛ don, ba nə lʋrɩ wá, də ʋ yɩ gwànʋ́, də yà wulə. Dɩɩn mama, ba yàá ja wá, ba va ba jə̀ə́ Yɩɩ dìə̀ tə mimii nə, ba nə boŋə ‹mimii zaŋʋ›, sə lɩ̀à tə, ba nə zwɩ Yɩɩ dìə̀ tə wa, pa wá yɩlori wiən. 3 Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə nɩ Piyɛrə də Zwan də, ba pɩ̀à, sə ba zʋ Yɩɩ dìə̀ tə wa, ʋ ma lòrì yɩlori won ba con. 4 Piyɛrə də Zwan mama ma fin ba yɩ́á, ba kə ʋ yuu, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Ywàń nəba!» 5 Bɛɛ tə ma ywàń ba zən, ʋ ga dànɩ̀, sə ba pa wá won. 6 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À ba səbiu jə, à dàń wá pa mʋ́ kʋ tə, à nə jə. Də *Nazarɛtə Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə, zàn yɩɩ nə, n va!»

7-8 Ʋ ga ja ʋ jɩzən nə ʋ van wá, ʋ zɩ̀n. Də naa nədʋ, bɛɛ tə napɩra də ʋ nɛɛ tə mama dàn, yá ʋ ga fan ʋ zɩga yɩɩ nə, ʋ vəli. Ʋ twá ba nə, ʋ zʋ Yɩɩ dìə̀ tə wa, ʋ vəli də ʋ faŋa, ʋ ga bwɩ Yɩɩ nə. 9 Yá lalʋʋ tə mama nɩ wá, də ʋ vəli də ʋ bwɩ Yɩɩ nə. 10 Lìù mama nə nɩ wá, n yə̀ə́ ʋ swɩ́án. N yə̀ə́ də, ʋ mʋ̀ yà nə jəni Yɩɩ dìə̀ tə, ‹mimii zaŋʋ› tə nə, ʋ lòrì yɩlori wiən tə. Kʋ kə lá lɩ̀à tə zənzən. Kʋ yoo təntə, kʋ nə tʋn bɛɛ tə yɩra, yɩ yogwarʋ kʋ pa ba. 11 Bɛɛ tə kʋ́ʋ̀ ba Piyɛrə də Zwan kwa naŋa. Kʋ gwárɩ́ lɩ̀à tə, ba dàń dəri, ba va ba kɩkarɩ ba. Yɩɩ dìə̀ tə bwálɩ́ don nə, kʋ nə jə napakʋlʋ, ba boŋə kʋ napakʋlʋ təntə ‹*Salʋmʋn napakʋlʋ›.

Piyɛrə sʋgʋ

(Tʋtʋnan 4.5-12; 2.22-36; 5.30, 32)

12 Piyɛrə nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə, ʋ swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́: «*Yɩzərayɛlə lɩ̀à-ba, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, kʋ ma gwárɩ́ aba? Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á mama yɩ́á ma cə̀ nə yuu? Á bʋŋa də, kʋ yɩ nə mʋ̀ dɩ̀àn, nə à yə̀ə́ nə ka twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni yɩrɩ, bɛɛ tə ma zàn ʋ vəli, naaa? 13 Yɩɩ tə, nə nɩbara *Abərahamə, də *Yɩzakə, də *Zwakɔbə, də nə nɩbara-ba duən nə jʋn tə nə pɩn, ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ Zwezi na dun. Ʋ mʋ̀ Zwezi tə, á tətə nə jɩn, á pa *Pilatə nə. Pilatə yà pɩ̀à, sə ʋ dʋgʋ wá, á ga wà sɛ̀e. 14 Zwezi yà yɩ lìù tə, Yɩɩ nə lɩ ʋ tún ʋ cɩcɩ yɩrɩ, ʋ ga yɩ cɩ́gá tíú də. Də kʋ mɛ á vɩga wá, á ga lòrì, sə Pilatə dʋgʋ lagʋrʋ tə. 15 Á zɩgɩ kʋ tə nə, pɩ̀ʋ́ Pilatə yà nə pɩ̀à, sə ʋ fwa á kálɩ́ á pa, mɩɩ tíú Zwezi tɩ. Yɩɩ pìí ʋ bwin wá, ʋ lɩ tɩga wa, nə yɩ lɩ̀à tə nə, nə nɩ kʋ. 16 Bɛɛ wà tə nətən, á nə na, á yə̀ə́ wá, kʋ ga yɩ Zwezi yɩrɩ tə dɩ̀àn nə pɩn ʋ na yazurə, nə nə ken nə waa Zwezi nə yɩrɩ. Kʋ yɩ ʋ nə ken ʋ waa Zwezi nə tə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma na yazurə mɩ́ámɩ́án.

17 À nubɩa-ba, à yə̀ə́ də, á mʋ̀ də á yáá tɩ̀án tə mama yɩ á tʋn kʋ mʋ̀ yoo təntə á ləyəri wa. 18 Yɩɩ dí yáá, ʋ twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə mama nə, ʋ swɩ̀n də, *Kərisə wá na càn. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ sʋgʋ tə nii dàń súə́. 19 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á vəvərə á kwa á ma sá á cʋna, sə ʋ kwɛn ʋ lɩ á cʋna tə á mʋ̀ də wá pwərə wa. 20 Á nə fwa nətʋ, *Yuu-Tiu wá pa aba sìə́ máŋá. Yá ʋ wá tʋn Kərisə, ʋ nə kúrí tə, ʋ pa ʋ bà á con. Ʋ mʋ̀ Kərisə tə nə yɩ Zwezi. 21 Sɩ́ʋ́n nə, Zwezi jə̀ə́ Yɩɩ *sàń nə, ʋ ma dànɩ̀ won mama nə wá pìí kʋ jì, ndə Yɩɩ nə twá ʋ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, ba nə yɩ ʋ nə tɩ, ʋ ma swɩ̀n fuən fuən. 22 *Moyizə swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yuu-Tiu Yɩɩ wá lɩ ʋ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ á nubɩa tə wa, ndə à nə ʋ pa aba. Á cʋga sʋ̀ràn tə mama, ʋ nə wá swɩ̀n á con. 23 Lìù tə mama, ʋ nə ba ʋ mʋ̀ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ təntə sʋgʋ cʋga, ba wá lɩ wá Yɩɩ lɩ̀à tə dwíí wa›. 24 Yá Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə mama, kʋ nə zɩgɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Samɩyɛlə nə, kʋ ja va ba duən tə, ba mama swɩ̀n dɩan təntə yoo. 25 Á yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə bɩa, yá Yɩɩ jɩn *nimarʋ də á nɩbara-ba. Ʋ swɩ̀n *Abərahamə con, ʋ wʋ́: ‹Tɩa yuu lɩ̀à mama wá twá n dwíí nə, sə Yɩɩ fwa zəni ba yɩra›. 26 Yɩɩ dí yáá, ʋ tàà á mʋ̀ yɩrɩ, ʋ pa ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə nan, sə ʋ fwa zəni á yɩra. Sə Yɩɩ pa, á lìù mama dàń lwàń ʋ pubʋŋa, ʋ ga yá ʋ yokʋkwɩnan».

4

Piyɛrə də Zwan zɩga Zwifə-ba yun tɩ̀án, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, yáá con

(Matiə 10.17-20, 26-33; Zwan 15.20-21; 1 Piyɛrə 3.14-15)

1 Piyɛrə də Zwan yà tə wulə ba swɩ̀n lɩ̀à tə con, də *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana tə, də lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀ Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə nə yáá tíú, də *Sadɩsɩan-ba twi ba yí. 2 Ba lɩŋa zàn Piyɛrə də Zwan yuu zənzən, ba nə yà kàrɩ̀ lɩ̀à tə, ba ga bɩrɩ də, Zwezi pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa tə yɩrɩ. Kʋ kàrà təntə pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, lɩ̀à duən tə wá bwin, ba nan tɩan wa. 3 Kʋ yà yɩ dədəni nii nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ja ba, ba kə bàń dìə̀, kʋ ja va tɩpʋrɩ. 4 Lɩ̀à tə, ba nə cʋgʋ sʋgʋ tə wa lɩ̀à zənzən, ken ba waa Zwezi nə. Ba mama nə ken duən nə, ba yí ndə bara mʋ̀rʋ̀ bonu nə.

5-6 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, Zwifə-ba yáá tɩ̀án, də ba *nəkwɩna, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa Anə tətə, də Kayifə, də Zwan, də Alɛkəzandərə, də lɩ̀à tə mama, ba nə də́ joŋwana yun tɩ̀án dwíí tə wa, vəli ba kun duən nə *Zwerizalɛmə wa. 7 Ba ja Piyɛrə də Zwan tə, ba bà, ba zɩgɩ ba tətəŋi wa, ba ga bwe ba, ba wʋ́: «Kʋ yɩ bɛ̀eɛ̀e dɩ̀àn nə á jə, nə à yə̀ə́ kʋ yɩ wà tətə yɩrɩ nə, á twá á ma pa, gwànʋ́ tə zàn?»

8 Kʋ máŋá tə wa, Piyɛrə nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ le ba, ʋ wʋ́: 9 «*Yɩzərayɛlə lɩ̀à yáá tɩ̀án-ba, də ba nəkwɩna-ba, zə̀n kʋ tə, á bwe nəba yozəŋu tə yoo, kʋ nə tʋn gwànʋ́ tə yɩra. Á pɩ̀à, sə á lwarɩ, kʋ nə twá nətʋ, ʋ ma na yazurə. 10 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ á mama mɛ, sə á lwarɩ! Sə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama lwarɩ! Kʋ yɩ kʋ twá də *Nazarɛtə Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə dɩ̀àn, bɛɛ wà tə ma zɩga á yáá con də yazurə. Á paa ʋ mʋ̀ Zwezi təntə dagarʋ yuu. Yá Yɩɩ dàń bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa. 11 Mə ʋ mʋ̀ yoo nə Yɩɩ sagɩ tə yà dí yáá kʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹Kapan tə, á mʋ̀ də̀lwə̀rə́ tə nə vɩga á dʋgʋ vàn nə, kʋ mʋ̀ nə pìí kʋ jì dìə̀ tə nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà›.

12 Lʋʋ tə mɛ wa, Yɩɩ wà yɩrɩ lìù don nə pɩn, nə nə wá twá kʋ tíú nə, sə Yɩɩ jon nəba nə cʋna wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ twá Zwezi cɩcɩ nə, ʋ ma jon lɩ̀à nə ba cʋna wa».

13 Ba nɩ də, fən ba Piyɛrə də Zwan jə kʋ yoo tə wa, yá kʋ ga gwárɩ́ ba zəni. Kʋ gwárɩ́ ba, ba ga lwarɩ də, ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə tà yənu tɩ̀án, ba ga wà kàrà fwa. Ba lwarɩ də, Piyɛrə də Zwan yɩ Zwezi twaduən. 14 Yá ba nə na bɛɛ tə, ʋ nə nɩ yazurə, ʋ zɩga ba nii nə, ba wàrɩ̀ yoo mama ba le. 15 Ba dàń ma pa Piyɛrə-ba nan dìə̀ tə, Zwifə-ba yun tɩ̀án, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə wa, ba ga swɩ̀n duən con, ba wʋ́: 16 «Bɛ̀eɛ̀e nə nə wá fwa də bara ba tə? Cɩ́gá mama *Zwerizalɛmə tɩ̀án tə mama yə̀ə́ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan kʋ tə yoo, lɩ̀à təntə nə fwa. Kʋ ba sə̀gə̀, nə də ga wàrɩ̀ kʋ nə tɛn. 17 Kʋ wà mɛ, sə yoo kʋ tə tàà tɩa mama, kʋ súrí lá lɩ̀à tə wa. Nə dàń wá dù súú ba nii nə, ba kʋ́ʋ̀ dàn ká swɩ̀n, ba za kʋ mʋ̀ Zwezi təntə yɩrɩ, lìù mama con».

18 Ba dàń ma kʋ́ʋ̀ bon Piyɛrə də Zwan, ba swɩ̀n ba con, sə ba pa kʋ mɛ lá. Ba kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí, ba bon Zwezi yɩrɩ, nə à yə̀ə́, sə ba kàrɩ̀ lɩ̀à də kʋ mʋ̀ yɩrɩ təntə. 19 Piyɛrə-ba ma le, ba wʋ́: «Á tətə ywàŋá kʋ wa, Yɩɩ yáá con kʋ mɛ, sə nə zìlí á mʋ̀ nii, nə ga yá Yɩɩ, naaa? 20 Kʋ tə nə mʋ̀ nə nɩ də nə yɩ́á, nə ga nì kʋ yoo də nə zɩan, nə wàrɩ̀ kʋ nə nə cɩ̀, nə pa nə ba kʋ yoo swɩ̀n». 21 Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, kʋ́ʋ̀ caga ba nii nə, ba ga lɩ ba ba dʋgʋ. Lalʋʋ tə mama yɩ ba bwɩ Yɩɩ nə, yoo tə yɩrɩ, kʋ nə tʋn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà yə̀rì cwəŋə tə, ba nə wá tì, sə ba ma kə ba càn wa. 22 Bɛɛ tə, Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ tə nə tʋn ʋ yɩra, kʋ pa ʋ na yazurə tə, bɩna yà dwə sapwilə.

Karbɩa tə lòrì dɩ̀àn Yɩɩ con

(Matiə 18.19-20)

23 Ba zəzən ba dʋgʋ Piyɛrə də Zwan, ba vəli ba nubɩa tə con. Ba vəli ba man kʋ tə mama, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də Zwifə-ba *nəkwɩna tə nə swɩ̀n ba con. 24 Ba nubiduən tə nə cʋgʋ ba nii tə, ba zwɛ̀e, yá *Kərisə lɩ̀à tə mama ken ba kori yɩɩ nə, ba swɩ̀n Yɩɩ con, ba wʋ́: «*Yuu-Tiu, n mʋ̀ nə fwa lanworu də tɩa də mʋʋ, də wiən tə mama, tə nə wulə tə wa. 25 N mʋ̀ nə twá n *Siŋu tə nə, n ma kə sʋ̀ràn tə tə nə nɩbɛɛ *Davidə, ʋ nə yɩ n tʋ̀tʋ̀nʋ̀, nii wa. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, lʋʋ dwíə́ tə mama lɩŋa ma zaŋa duən yun wa? Yá lɩ̀à ma jə pubʋŋɩ tə nə ba ziən? 26 Tɩa yuu pɛ̀egá ken duən nə, yáá tɩ̀án boli duən yɩra, sə ba jì nədʋ, ba ma jan də Yuu-Tiu›.

27 Cɩ́gá, *Erodə də Ponsə *Pilatə ken duən nə tɩfarʋ kʋ tə wa. Ba mʋ̀ də lʋʋ dwíə́ tə mama də *Yɩzərayɛlə lɩ̀à, sə ba zɩgɩ n mʋ̀ Yɩɩ cɩcɩ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ Zwezi nə, n nə kúrí, sə ʋ ya Kərisə. 28 Ba fwa kʋ tə mama, n dɩ̀àn tə də n pubʋŋa tə yà nə ken kʋ sírí. 29 Yá sɩ́ʋ́n nə, Yuu-Tiu cʋgʋ ba wʋlwan sʋ̀ràn tə, sə n pa n *tʋntʋna tə swɩ̀n n sʋgʋ tə də bɩcadɩʋ. 30 Bɩrɩ n dɩ̀àn tə, sə n zwɛ̀e lɩ̀à yayɩran, sə n dɩ̀àn mɩmɩnʋ yìə̀n də yomɩlan twá n mʋ̀ Yɩɩ cɩcɩ tʋ̀tʋ̀nʋ̀ Zwezi yɩrɩ tə nə tə tʋn».

31 Ba nə lòrì Yɩɩ ba zwɛ̀e máŋá wa, bwálɩ́ tə, ba yà nə jə̀ń tə, vuvugu. Ba mama ga sú də Yɩɩ-Siŋu tə, ba ga swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə də bɩcadɩʋ.

Kərisə lɩ̀à púlí tə nimarʋ yoo

(Tʋtʋnan 2.44-47; 1 Zwan 3.16-19; Likə 12.33; 2 Korɛntə tɩ̀án 8.13-15)

32 Kʋ máŋá tə wa, ba lwarɩ də, *Kərisə lɩ̀à tə mama pubʋŋa yà yɩ nədʋ. Ba lìù mama ba swɩ̀n də, ʋ won yɩ ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə tɩ. Ba mama won yà yɩ nədʋ. 33 *Tʋntʋna tə swɩ̀n Zwezi yoo ba bɩrɩ də dɩ̀àn. Ba bɩrɩ də, *Yuu-Tiu Zwezi pìí ʋ bwin ʋ nan tɩga wa. Yá Yɩɩ yà fwa pubwanʋ ba mama yuu wa. 34-35 Won mama yà wà ba wa lìù mama mùrì. Ba wa lìù tə, ʋ nə jə kárɩ́, nə à yə̀ə́ dii, ʋ yàá tì tə ʋ yoli, ʋ ja kʋ kwənə, ʋ ja bà tʋntʋna tə con. Ba dàń yà tàrà səbiu tə, ndə kʋ nə mɛ də lìù mama, ba pa wá.

36 Zwʋzɛfə, də yà yɩ bɛɛ don Zwezi tʋntʋna tə nə, ken ʋ yɩrɩ Barənabasə, kʋ də̀ń nə yɩ ‹kwinu›, də yà wulə də ba. Ʋ mʋ̀ Zwʋzɛfə təntə yɩ Levi tə dwíí tə wa lìù. Ba lʋrɩ wá Swipərə lʋʋ nii wa. 37 Zwʋzɛfə tə yoli ʋ kárá, ʋ ja kʋ səbiu tə, ʋ bà, ʋ pa tʋntʋna tə nə.

5

Ananɩasə də Safɩra gɩgɩra tə yoo

(Tʋtʋnan 4.35-37; Likə 12.1-5)

1 Bɛɛ don yà wulə, ʋ yɩrɩ yɩ Ananɩasə, də ʋ kan, ʋ də yɩrɩ yɩ Safɩra. Ʋ mʋ̀ Ananɩasə təntə də ʋ kan ken nimarʋ, ba tì ba kárá, ba yə̀. 2 Ba dàń ga lɩ kʋ səbiu tə vàn don, ba sə̀gə̀, sə ba ma fwa ba nyiən. Yá ba dàń ga ja kʋ gɩganɩ tə, ba va ba pa Zwezi *tʋntʋna tə nə. 3 Piyɛrə dàń ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Ananɩasə, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma cʋgʋ *Sɩtana kwìə̀? Kʋ pa n kʋna kʋnkʋn, n kə Yɩɩ-*Siŋu tə nii nə. N lɩ səbiu tə vàn don, n ma fwa n nyiən? 4 Kárá tə yà nə wà yə̀, ka yà tə n mʋ̀ nyiən, naaa? Yá də ka nə yə̀ tə, ka səbiu tə yà tə tà n mʋ̀ nyiən, naaa? Kʋ yɩ nətə, n ma bʋ́n pubʋŋa kʋ tə yiri n waa con? Kʋ tà ləzoni con nə, n kʋnɩ, kʋ ya Yɩɩ con nə n kʋnɩ». 5 Ananɩasə nə nì tə sʋ̀ràn tə, ʋ tʋa, yá mə ʋ tɩan də nə. Yá fən dàń gən lɩ̀à tə mama, ba yà nə zɩgɩ lá. 6 Balandʋra tə nyɩ́ ba zàn, ba pəpəni wá, ba tì ba ja va ba gùrì.

7 Kʋ nə kɛ̀eń ndə lugu batwa nə, Ananɩasə kan twi ʋ zʋ. Yá ʋ ga wà lwarɩ kʋ tə, kʋ nə tʋn kʋ lɛ. 8 Piyɛrə ma bwe, ʋ wʋ́: «Swɩ̀n cɩ́gá à con! Mə á kárá tə səbiu nə nətən, á nə yə̀ á na?» Kan tə ma le, ʋ wʋ́: «Awo, mə kʋ nii nə». 9 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n ʋ con: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma kə kʋ nimarʋ təntə, sə á ma pɩ̀à *Yuu-Tiu Yɩɩ-Siŋu tə nii nə? Haya, nə̀ń lɩ̀à tə, ba nə gùrì n barɩ tə nə, ba wulə mimii nə. Yá ba kʋ́ʋ̀ wá gùrì n də». 10 Naa nədʋ, də kan tə də tʋa, kʋ máŋá tə tətə wa, Piyɛrə yáá nə, ʋ tɩ. Balandʋra tə zʋa də ʋ tɩga, ba ma tì ʋ də, ba ja va ba gùrì ʋ barɩ tə səpuni nə. 11 Fən gən *Kərisə lɩ̀à púlí tə, də lɩ̀à tə mama, ba nə nì kʋ yoo təntə.

Yomɩlan tə nə tʋn Zwerizalɛmə nə yoo

(Tʋtʋnan 19.11-20; Matiə 5.6-7)

12 Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə yà tʋŋa Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan zənzən də yomɩlan zənzən, lalʋʋ tə tətəŋi wa. Kərisə lɩ̀à tə mama dàń yà zɩga duən yáá nə, *Salʋmʋn napakʋlʋ tə də̀ń nə. 13 Yá lìù mama dàń kʋ́ʋ̀ ba lalʋʋ tə wa naŋa, ʋ gùlí ba wa. Yá lalʋʋ tə mama dàń yà ga bwɩ ba nə zəni. 14 Bara də kana kapʋpʋ, ba nə ken ba waa *Yuu-Tiu nə, dàń yà pùlì ba súrí lá. 15 Kʋ pa, ba dàń janɩ yayɩŋa, ba naŋa coŋi tə yuu, ba tuŋə gədərən yuu də sarɩ wa. Piyɛrə dàń nə twi ʋ lɛ, sə ʋ yɩywara tə twá ba duən mə yuu. 16 Lalʋʋ, kʋ nə nan *Zwerizalɛmə nii tɩan duən də dəri kʋ twi də kʋ yayɩŋa, də lɩ̀à, *zinə nə wʋwalɩ ba. Yá ba mama ga na yazurə.

Ba nə fɩfɩn Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə yoo

(Tʋtʋnan 12.3-11; 4.5-12, 18-20)

17 Kʋ máŋá tə wa, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə, də ba tə, ba nə wulə də wá, kʋ mʋ̀ nə nə ya *Sadɩsɩan-ba tə, dàń zàn də wʋgwɩʋ. 18 Ba jɩn Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə, ba kə bàń dìə̀ wa. 19 Yá kʋ tɩtɩn nə, *Yuu-Tiu *malɩka twi, ka súrú bàń dìə̀ mimiən tə, ka lɩ ba, ka ga swɩ̀n ba con: 20 «Á vələ Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, á swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə bɩrɩ mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con». 21 Ba nə nì kʋ sʋgʋ təntə, kʋ jɩjʋ tətə nə, ba zʋa Yɩɩ dìə̀ tə wa, ba ga wulə ba kàrɩ̀.

Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə, də ʋ kwa lɩ̀à dàń zàn, ba bon yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, də *Yɩzərayɛlə dwíí tə wa *nəkwɩna tə, ba kə duən nə. Ba dàń ga tʋn ba lɩ̀à, sə ba va ba lɩ tʋntʋna tə bàń dìə̀ tə wa. 22 Ba lɩ̀à tə dàń nə vəli, ba yí lá, ba wà ba nɩ bàń dìə̀ tə wa. Ba ma pìí ba va, ba tún ba nii, 23 ba wʋ́: «Nə vəli, də bàń dìə̀ tə tagʋ, yá pamana tə, ba yà nə cɩ̀gà ba nə tə, də wulə mimiən tə nə. Yá nə dàń súrú, nə wà lìù mama nɩ bàń dìə̀ tə wa».

24 Máŋá tə wa, Yɩɩ dìə̀ tə tʋtʋnbɩa yuu tíú tə, də joŋwana yun tɩ̀án tə nə nì sʋ̀ràn təntə, ba kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, ba nə wá fwa də yoo tə, kʋ nə wá bà yoo təntə kwa nə. 25 Lìù don kʋ́ʋ̀ twi, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, bara tə, á nə ken bàń dìə̀ tə wa, wulə Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, ba kàrɩ̀ lalʋʋ tə». 26 Tʋtʋnbɩa yuu tíú tə də ʋ kwa lɩ̀à tə, dàń vəli sənbwen, ba ja ba ba ja vìí. Lalʋʋ tə yà swə tʋntʋna tə. Yá kʋ yà wàá tʋtʋnbɩa yuu tíú tə də ʋ kwa lɩ̀à tə, ba dɩlɩ də kapana. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà dəri fən, sə ba fɩfɩn tʋntʋna tə.

27 Kʋ kwa nə, ba jɩn tʋntʋna tə, ba pìí ba va yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə yáá con. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń bwe ba, ʋ wʋ́: 28 «Nə wà sɩnɩ nə swɩ̀n á con, sə á kʋ́ʋ̀ dànà ká twà də Zwezi yɩrɩ tə, á ma kàrɩ̀ lalʋʋ tə, naaa? Kʋ nə á pa, á kàrà tə sú *Zwerizalɛmə mama. Á dàń ga pɩ̀à, sə nə mʋ̀ nə zɩn bɛɛ təntə tɩan tə talɩ nə yun wa». 29 Piyɛrə də tʋntʋna tə duən tə dàń ma le, ba wʋ́: «Kʋ tà ləzwənə nii nə, nə mɛ, sə nə zìlí. Kʋ ya Yɩɩ nii nə, nə mɛ, sə nə zìlí. 30 Yɩɩ tə, nə nɩbara-ba tə nə jʋ̀nɩ̀, nə bwin ʋ mʋ̀ Zwezi təntə, á nə paa dagarʋ tə yuu wa, á gʋ. 31 Yɩɩ ken wá ʋ dun bwálɩ́ wa, ʋ jɩzən* vàn nə, sə ʋ yà pɩ̀ʋ́ tə, ʋ nə wá jon lɩ̀à ba cʋna wa. Ʋ wá san Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, sə ba vəvəri ba kwa ba sá ba cʋna tə, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ kwɛn ba cʋna tə, ba mʋ̀ də wá pwərə wa. 32 Nə ya yìə̀n təntə, tə nə tʋn tə sʋ̀sʋ̀nà, nə wàá nə swɩ̀n nə bɩrɩ də, nə nɩ tə. Nə mʋ̀ də Yɩɩ-*Siŋu tə, Yɩɩ nə pɩn lɩ̀à tə nə, ba nə zìlí ʋ nii tə».

(Matiə 5.10-12; 1 Piyɛrə 4.13-16; Apokalisə 3.8)

33 Yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, nə nì tə sʋ̀ràn təntə, ba súə́ də lɩŋa, ba dàń ga pɩ̀à, sə ba gʋ tʋntʋna tə. 34 Yá bɛɛ don dàń yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Gamalɩɛlə. Ʋ yɩ *Farɩzɩan-ba púlí tə wa lìù, ʋ nə yɩ Yɩɩ nii *yənu tíú. Ba mɛ yà zìlí wá zənzən. Ʋ nyɩ́ ʋ zàn yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə wa, ʋ ga pa nii, sə ba lɩ tʋntʋna tə kàrá wa, máŋá mancɩn. 35 Kʋ kwa nə, ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cɩa á tətə nə, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ya Yɩzərayɛlə dwíí tə, də won tə, á nə pɩ̀à, á tʋn ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩra. 36 Máŋá kʋ nə lɛ, kʋ tə wà dánɩ́, Tɩdasə də yà zàn, ʋ bɩrɩ də, ʋ jə dun. Lɩ̀à, ba nə yí ndə biənɩa nə, yà nə vəli ba twá ʋ nə. Yá ba gʋa wá, ʋ kwa lɩ̀à tə, də ba tʋtʋnan tə mama jén lá. 37 Ʋ mʋ̀ təntə kwa nə, Zwidasə, ʋ nə ya Galile tíú, də kʋ́ʋ̀ nan, gàlʋ̀ tə máŋá wa. Ʋ də yà kʋ́ʋ̀ van lalʋʋ tə, ʋ kə ʋ con. Ʋ mʋ̀ təntə də tɩga, ʋ kwa lɩ̀à tə ga jén duən yáá nə. 38 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n á con sɩ́ʋ́n nə, sə á dànà ká tan bara-ba tə də con. Á mʋ̀ dàń yá ba, sə ba vìí. Ba tʋtʋŋɩ təntə nə yɩ ləzwənə yɩra kʋ nan, kʋ wá cʋ̀gʋ̀, kʋ jén lá. 39 Yá kʋ dàń nə ya kʋ nan Yɩɩ, á wàrɩ̀ kʋ á cʋ̀gà, á pa kʋ jén. Á cɩa á tətə nə, kʋ dàn ká bà, kʋ ya á mʋ̀ də Yɩɩ nə jaŋa».

40 Yun tɩ̀án tə mama dàń sɛ̀e Gamalɩɛlə pubʋŋa təntə. Ba dàń pìí, ba bon tʋntʋna tə, ba pa, ba mà ba də kafɩran. Ba ga caga ba nii nə də, ba kʋ́ʋ̀ kwárɩ́, ba pìí ba twá də Zwezi yɩrɩ tə, ba ma swɩ̀n yoo. Kʋ kwa nə, ba yá ba, ba pa ba vìí. 41 Tʋntʋna tə nan Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə con, ba vìí də pupwən, Yɩɩ nə pɩn, ba na dun, ba nə dí càn Zwezi yɩrɩ nə. 42 Yá dɩɩn mama, Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, də ba sàń nə, ba tə wà kàrà tə də Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə sʋgʋ nə yaga.

6

Ba kúrí lɩ̀à barpɛ, sə ba san Zwezi-Kərisə tʋntʋna nə

(1 Timote 3.8-13)

1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi karbɩa tə dàń pùlì, ba súrí lá zənzən. Ba yà ba *Zwifə-ba tə, ba nə swɩ̀n *Gərɛkə tə, kadənə tə yoo jələ dɩɩn mama ba nii wodiu tarʋ máŋá wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba də dàń ŋʋŋwɩn ba duən tə, ba nə swɩ̀n *Ebərə tə yuu wa. 2 Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna fugə bələ tə dàń ma bon Zwezi karbɩa tə mama, ba kə duən nə, ba ga swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Kʋ wà mɛ, sə nə yá Yɩɩ sʋgʋ tə kàrà nə, nə ga pìí nə pa, wodirən tarʋ nə yà nə yuu zɩlɩ. 3 Nə nubɩa-ba, kʋ mʋ̀ nə pɩn, á kúrə́ á waa bara barpɛ, ba nə swɩ̀n ba lìù mama yozəŋə. Ba lɩ̀à təntə lìù mama mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə. Ba lɩ̀à təntə lìù mama mɛ, sə ʋ ya wobʋnyiən, sə nə ma kʋ tʋtʋŋɩ təntə, nə ma zɩn ba. 4 Nə mʋ̀ mɛ, sə nə wànɩ́ nə tɩnɩ nə máŋá tə, nə kə yɩjʋnɩ wa, də nə kàrɩ̀ Yɩɩ sʋgʋ tə, nə bɩrɩ».

5 Kʋ mʋ̀ yoo təntə dàń yɩn ywánɩ́, kʋ pa lalʋʋ tə mama nə. Ba dàń ma kúrí Etɩyɛnə. Ʋ ya bɛɛ tə, ʋ nə ken ʋ waa Zwezi nə zənzən, ʋ ga sú də Yɩɩ-Siŋu tə. Kʋ súrí Filipə, də Prɔswɔrə, də Nɩkanɔrə, də Timon, də Parəmenasə, də Nikolasə nə. Nikolasə ya Antɩʋswə bɛɛ don, ʋ də nə yà zʋa Zwifə-ba *yɩjʋncwəŋə tə wa. 6 Ba ja ba, ba va ba bɩrɩ tʋntʋna tə nə. Tʋntʋna tə də ma jʋn Yɩɩ, ba ga tún* ba jɩ̀àn lɩ̀à təntə yuu wa.

7 Ba dàń yà swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ba súrí lá wuuu. Zwezi karbɩa tə nii dàń pùlì, ba súrí zənzən *Zwerizalɛmə nə. Yá Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana kapʋpʋ də twi, ba kə ba waa Zwezi nə, sə ba zìlí ʋ nii.

Ba nə jɩn Etɩyɛnə tə yoo

(Ebərə-ba 2.4; Likə 21.14-15; Zwan 15.18-21)

8 Yɩɩ pɩn ʋ dɩ̀àn tə də ʋ pubwanʋ tə Etɩyɛnə nə. Kʋ pɩn ʋ tʋŋa yomɩlan də Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan nəfaran lalʋʋ tə tətəŋi wa. 9 Bara duən zàn, ba zɩgɩ ʋ nə. Lɩ̀à təntə yà yɩ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə, ba nə boŋə ‹ywəŋə, ba nə jon ba tɩ̀àn› jə́rə́ dìə̀ tə lɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwifə-ba lɩ̀à duən, ba nə nan Sirɛnə də Alɛkəzandəri. Ba mʋ̀ də Zwifə-ba, ba nə nan Silisi lʋʋ nii tə wa, də Azi nagwanaa tə wa, dàń tʋ́tʋ̀nɩ́ də Etɩyɛnə. 10 Etɩyɛnə yɩ wʋbʋŋa tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn wá nə, ʋ ma swɩ̀n. Yá kʋ dàń pɩn ba wàrɩ̀ ba le. 11 Ba dàń ma ga ba vwɩn lɩ̀à, sə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dàń nə swɩ̀n ndə: «Nə mʋ̀ nì də, Etɩyɛnə swɩ̀n sʋlwan, ʋ zɩgɩ *Moyizə də Yɩɩ nə». 12 Ba dàń twá nətʋ, ba sú lalʋʋ tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə, ba kə ʋ nə. Ba ma ja Etɩyɛnə, ba ja va yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə yáá con. 13 Ba tanɩ lɩ̀à, ba nə wá kʋnɩ kʋnkʋn, ba kə ʋ nii nə, ba ja vu. Kʋnkʋna təntə dàń nə swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə nə swɩ̀n sʋ̀ràn, máŋá mama, ʋ ma zɩga nə Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə də Yɩɩ *nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. 14 Nə nì də, ʋ swɩ̀n də, ʋ mʋ̀ *Nazarɛtə Zwezi təntə wá cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ dìə̀ tə, ʋ ga lwàń Yɩɩ nii tə, Moyizə nə pɩn nəba tə».

15 Lɩ̀à tə mama, ba yà nə yɩ yun tɩ̀án tə wa, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, yɩ́á dàń fin Etɩyɛnə yuu wa. Yá ba nɩ də, ʋ yáá tə nyɩn ndə *malɩka yáá nə.

7

Etɩyɛnə nii tuŋu

(Tʋtʋnan 6.9-15; Ebərə-ba 11.23-29; Zwan 5.45-47)

1 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə bwe Etɩyɛnə nə, ʋ wʋ́: «Mə yìə̀n tə nɛɛ nə nətən cɩ́gá?» 2 Etɩyɛnə ma le, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, də à nyɩna-ba, á cʋga nə! Yɩɩ tə, ʋ jə dun, nə nan nə nɩbɛɛ *Abərahamə nə. Kʋ máŋá tə wa, də ʋ wulə Mezopotami nagwanaa wa, ʋ tə wà vəli, sə ʋ jə̀ń Aran nə. 3 Yɩɩ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Nan, n ga yá n lʋʋ nii, də n dwíí tɩ̀án, sə n ga va lʋʋ nii tə wa, à nə wá bɩrɩ mʋ́›. 4 Abərahamə ma nan Kaləde, ʋ va ʋ jə̀ń Aran nə. Ʋ nyɩna tɩan kwa nə, kʋ bwálɩ́ təntə wa, Yɩɩ dàń pɩn ʋ nan Aran, ʋ bà lʋʋ nii kʋ tə nətən wa, á nə wulə kʋ wa zə̀n. 5 Kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ wà wá bwálɩ́ pɩn, sə ʋ tɩnɩ kʋ. Ʋ wà bwálɩ́ tətə pɩn, sə ʋ tún ʋ naa kʋ wa. Kʋ ya Yɩɩ kàn nikana mʋ̀ də, ʋ wá pa kʋ lʋʋ nii təntə Abərahamə də ʋ dwíí tə nə, ʋ nə wá kə lʋʋ wa. Abərahamə yà ga tə ba bìú jə. 6 Á nəŋə kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n: ‹Abərahamə dwíí tə wá jə̀ń lʋʋ nii don nə. Ba wá jì lʋʋ nii təntə ywəŋə, yá ba wá də́ càn bɩna biənɩa. 7 Lʋʋ tə, ba nə wá yà kʋ tɩ̀án ywəŋə, à mʋ̀ Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà. Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, ba dàń wá bà, ba fwa yɩjʋnɩ bwálɩ́ kʋ tə wa, à nə dí yáá à kàn kʋ nii də ba›. 8 Yɩɩ dàń ma kàn nikanɩ də Abərahamə. Kʋ mɩmɩnʋ nə ya bɛɛ *gwəŋə tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Abərahamə ma goŋi ʋ bìú *Yɩzakə, ʋ lʋrɩ dɩan nana dɩɩn nə. Yɩzakə də nə lʋrɩ *Zwakɔbə, ʋ də goŋi wá. Zwakɔbə də goŋi ʋ bɩa fugə bələ tə, ba nə yɩ nə nɩbara fugə də bələ tə.

9 Nə nɩbara-ba tə jɩn wʋgwɩʋ də ba nyánʋ́ Zwʋzɛfə, ba ma yə̀ wá lɩ̀à yuu wa, ba nə vəli *Ezwipətə lʋʋ nii. 10 Yɩɩ dàń yɩn də wá. Ʋ lɩ wá ʋ wʋwalʋ mama wa. Yɩɩ pɩn ʋ na pubwanʋ də wʋbʋŋa Ezwipətə pɩ̀ʋ́ *Farawon yáá con. Farawon lɩ Zwʋzɛfə ʋ tún, sə ʋ tɩnɩ Ezwipətə lʋʋ nii, də ʋ dìə̀ tə ʋ ywàń tə yuu. 11 Niən dàń twi tə zʋ Ezwipətə lʋʋ nii tə, də Kanan lʋʋ nii tə mama wa. Kʋ yɩn càn zənzən, nə nɩbara-ba tə dàń yà kʋ́ʋ̀ ba won na ba də́. 12 Zwakɔbə nə nì də, mɩna wulə Ezwipətə nə, ʋ təntən ʋ tʋn nə nɩbara-ba tə naa nədʋ. 13 Yá ba nə vəli nɛɛ bələ tə nii nə, Zwʋzɛfə pɩn ʋ nubɩa tə lwarɩ wá, Farawon də dàń lwarɩ Zwʋzɛfə dwíí tɩ̀án tə. 14 Zwʋzɛfə dàń ma tʋn ʋ pa, ba ja ʋ nyɩna Zwakɔbə də ʋ dìə̀ lɩ̀à, ba nə yí sapwɩtwa də fugə də bonu, ba bà. 15 Mə nətʋ nə, Zwakɔbə vəli Ezwipətə. Yá mə lá nə, ʋ tɩga. Nə nɩbara tə də mama tɩga lá nə. 16 Ba zɩn ba tɩga tə, ba jə va Siswɛmə nə, ba gùrì ləbəri tə wa, Abərahamə yə̀ də səbiu Emɔrə bɩa tə con Siswɛmə nə.

17 Yá máŋá tə wa, Yɩɩ nikanɩ tə, ʋ nə kàn də Abərahamə nii nə, bwələ, sə kʋ sú, nə dwíí tə dàń pùlì zənzən Ezwipətə nə. 18 Kʋ kwa nə, pɩ̀ʋ́ don də kʋ́ʋ̀ jon pàrɩ̀ tə, ʋ nə wà Zwʋzɛfə yəni. 19 Ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ təntə dàń nə tʋn yɩ́á swɩan nə dwíí tə yɩra. Ʋ dàń fɩfɩn nə nɩbara-ba tə, ʋ pa, ba vɩ ba bìsɩ̀nɩ́ ba dʋga, sə kʋ pa ba tɩ. 20 Kʋ máŋá təntə wa nə, ba lʋrɩ Moyizə. Ʋ yɩ binanʋnʋ Yɩɩ yɩ́á yuu. Ba kʋnɩ wá cànɩ̀ batwa ʋ nyɩna dìə̀ tə wa. 21 Máŋá tə wa, ba nə dʋgʋ wá, Farawon bʋ̀á nɩ wá, ʋ tì ʋ ja va, ʋ kʋnɩ, ndə ʋ tətə bilʋra nə. 22 Ezwipətə tɩ̀án wʋbʋŋa tə nə, ba ma kwè wá. Moyizə yɩ dɩ̀àn tíú, kʋ twá də ʋ nii sʋgʋ də ʋ tʋtʋnɛɛ nə.

23 Ʋ bɩna sapwilə nii nə, ʋ ken sírí, sə ʋ va ʋ nubɩa *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə con. 24 Ʋ nɩ Ezwipətə tíú don də, ʋ wulə ʋ fɩfɩn ʋ dwíí tə wa lìù don. Yá ʋ dàń gʋa Ezwipətə tíú tə, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ jon ʋ nubiu tə, Ezwipətə tíú tə yà nə fɩfɩn. 25 Ʋ yà bʋŋa də, ʋ nubɩa Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yà wá lwarɩ də, kʋ wá twá də wá, sə Yɩɩ ma jon ba. Yá ba wà kʋ lwarɩ. 26 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, ʋ kʋ́ʋ̀ nɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə bələ, ba wulə ba mà duən, ʋ ma kʋ́ʋ̀ pɩ̀à, sə ʋ kwɛ̀e ba. Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: ‹À dabara-ba, á yɩ nubɩa, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á də ma fɩfɩn duən?› 27 Yá ba lìù tə, ʋ nə fɩfɩn ʋ don tə, yugu Moyizə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Wàà nə tún mʋ́, sə n ya pɩ̀ʋ́, sə n bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà nə yuu wa? 28 N pɩ̀à, sə n gʋ à də, ndə n dɩɩn nə gʋa Ezwipətə tíú tə, naaa?› 29 Kʋ sʋgʋ təntə pɩn Moyizə dəri, ʋ va Madɩan nagwanaa wa. Ʋ lʋrɩ bɩa bələ, kʋ lʋʋ nii təntə wa.

30 Kʋ bɩna sapwilə nii nə, *malɩka nan ʋ nə, kasɔɔ lanworu tə wa, *Sinayi paan tə yuu, mənvoo kʋ nə jə tuni wa. 31 Kʋ yiri tə gwárɩ́ Moyizə. Ʋ dàń ma va, sə ʋ ywàń kʋ ʋ lwarɩ. Ʋ dàń ma nì *Yuu-Tiu kori, kʋ nə wʋ́: 32 ‹À yɩ Yɩɩ tə, n nɩbara-ba tə nə jʋ̀nɩ̀! À yɩ Yɩɩ tə, n nɩbara Abərahamə, də Yɩzakə, də Zwakɔbə, ba nə jʋ̀nɩ̀!› Moyizə dàń vɩvaga, yá ʋ kʋ́ʋ̀ ba wʋdɩʋ jə, sə ʋ ywàń. 33 Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹Lɩ n natʋra tə n nɛɛ nə! Bwálɩ́ təntə, n nə zɩga lá, yɩ à mʋ̀ tətə bwálɩ́. 34 À nɩ wʋwalʋ tə à lɩ̀à tə wulə kʋ wa Ezwipətə nə. À nì ba yinəgə kwirə tə. Yá à cuə, sə à jon ba ba càn tə wa. N dàń bàá sɩ́ʋ́n nə, à wá tʋn mʋ́ Ezwipətə nə›.»

35 Etɩyɛnə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Ʋ mʋ̀ Moyizə təntə, ba yà tɛn, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: ‹Wàà nə tún mʋ́, sə n yà pɩ̀ʋ́ də n bʋ̀rɩ̀ nə bʋ̀rà?› Mə ʋ mʋ̀ nə Yɩɩ tʋn, sə ʋ yà pɩ̀ʋ́, də ʋ lɩ ba ba càn wa. Kʋ twá də malɩka tə, ʋ nɩ tuni tə wa, saŋʋ. 36 Ʋ mʋ̀ nə lɩ ba Ezwipətə lʋʋ nii tə wa. Kʋ twá də ʋ nə tʋn yomɩlan də Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan yìə̀n, Ezwipətə lʋʋ nii tə wa, də ‹mʋʋ nəsɩan*› tə wa, də kasɔɔ lanworu tə wa bɩna sapwilə. 37 Mə ʋ mʋ̀ Moyizə təntə nə swɩ̀n Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə con, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ wá lɩ á wa lìù, sə ʋ yà Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ndə à mʋ̀ nə›. 38 Máŋá tə nə, Moyizə nə yɩn də Yɩzərayɛlə púlí tə kasɔɔ lanworu tə wa, ʋ nə yɩn də nə nɩbara-ba tə, ʋ ga ya də malɩka tə. Ʋ mʋ̀ con nə malɩka tə swɩ̀n Sinayi paan tə yuu wa, ʋ ga jon Yɩɩ sʋgʋ tə, kʋ nə pɩn mɩɩ ʋ pa nəba.

39 Nə nɩbara-ba tə yà ba pɩ̀à, sə ba zìlí ʋ nii. Ba vɩga wá, ba pubʋŋa ga pìí, kʋ wulə Ezwipətə lʋʋ nii nə. 40 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba swɩ̀n *Arɔn con, ba wʋ́: ‹Fwa yɩa, n pa nəba, sə tə yà nə yáá. Ʋ mʋ̀ Moyizə təntə, ʋ nə pɩn, nə nan Ezwipətə lʋʋ nii tə wa, nə kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, ʋ nə jigə›. 41 Kʋ mʋ̀ dɩan təntə wa, ba fwa woŋwanʋ, kʋ nə nyɩn ndə nabiə nə, ba ga gʋ wiən, ba ma fwa *joŋi kʋ mʋ̀ woŋwanʋ təntə yuu wa. Ba dàń ga jwɛ kʋ mʋ̀ won təntə yɩrɩ, ba tətə nə fwa. 42 Yɩɩ ma vəvəri ʋ kwa, ʋ ma te ba, ʋ ga yá ba, kʋ pa, ba dàń jʋ̀nɩ̀ yɩcaʋ də cànà də kacɩlacɛ tə, lanworu tə wa. Yoo təntə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ twá də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, kʋ wʋ́:

‹Yɩzərayɛlə lɩ̀à-ba, á bɩna sapwilə tə mɛ kasɔɔ lanworu tə wa, á fwa joŋə, də á gwɩ vàná, á pɩn nə, naaa? 43 Kʋ yɩ á zɩn yɩɩ Molɔkə† gansili tə, də á yɩɩ Ronfan kacɩlacɔ tə, á tətə nə fwa. Tə mʋ̀ kʋnkʋn yɩa təntə mama yɩ á tətə nə fwa, sə á bʋ tə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń wá pa, á va á galɩ *Babɩlɔnə lʋʋ nii yuu›.

44 Kasɔɔ lanworu tə wa, á nɩbara-ba yà jɩn Yɩɩ *wulu gansili tə. Kʋ yɩ kʋ fwa ndə nətʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n Moyizə con, sə kʋ fwa, ndə Moyizə tətə nə nɩ kʋ yiri tə. 45 Nə nɩbara tə, ba də nə kʋ́ʋ̀ púə́ ba kwa, də nə kʋ́ʋ̀ jon kʋ mʋ̀ gansili təntə, ba zɩn, máŋá tə wa, Zwozuwe də nə kʋ́ʋ̀ yɩn ba yáá tíú, ba ja bà lʋʋ nii kʋ tə wa. Yɩɩ ma san ʋ ta lʋʋ nii təntə tɩ̀án, ʋ dɩŋɩ ba yáá con. Yɩɩ wulu gansili tə yɩn bwálɩ́ kʋ tə wa, kʋ ja va kʋ yí pɩ̀ʋ́ *Davidə pàrɩ̀ tə máŋá. 46 Davidə nɩ yuywaŋʋ Yɩɩ yáá con, ʋ dàń ma lòrì cwəŋə, sə ʋ lwà bwálɩ́ ʋ kə Zwakɔbə Yɩɩ‡ tə lá nə. 47 Yá kʋ yɩ *Salʋmʋn nə lwə̀ dìə̀ təntə.

48 Yɩɩ tə, ʋ nə wulə ban ban, ga ba dìə̀ tə, ləzwənə nə lwə̀, wa yanɩ. Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ swɩ̀n də, Yuu-Tiu swɩ̀n, ʋ wʋ́:

49 ‹Lanworu tə nə yɩ à padaʋ, yá tɩa tə mʋ̀ yɩ goli, à naa cɩcɩ kə tún bwálɩ́. Bakʋn dìə̀ yiri nə, á wàá á lwè, á pɩn nə? Bwálɩ́ kʋkwa wa nə, à wàá à pəni, à sìí? 50 Kʋ tà à mʋ̀ nə fwa won mama, naaa?›

51 Á mʋ̀, á yɩ lɩ̀à tə, á yɩ vɩʋ lɩ̀à. Á mantɩa á gwəŋə bɛɛ. Yá á waa tə də á zɩan mʋ̀ ba Yɩɩ sʋgʋ tə sɛ̀e, Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n á con. Á də á nɩbara-ba tə nə yɩ won nədʋ. 52 Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə wa, ba wà tətə nə, á nɩbara-ba tə nə wà fɩfɩn? Lɩ̀à tə, ba nə dí yáá ba swɩ̀n cɩ́gá tíú§ tə túrí tə yoo, á nɩbara-ba tə nə gʋa ba. Yá mə kʋ lìù təntə, á də kʋ́ʋ̀ gɩgɩra á gʋ. 53 Á mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, á nə twá də malɩkɛ, á ma na Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Yá də kʋ nətʋ mɛ, á wà kʋ nii təntə zìlí».

Ba dɩlɩ Etɩyɛnə də kapana ba gʋ

54 Etɩyɛnə nə tún ʋ nii wuuu, ʋ va ʋ zwɛ̀e. Ʋ sʋ̀ràn tə ma pɩn, ba bɩcanɩ sú də lɩŋa ʋ yuu wa. Ba ga vwa ba nipʋrʋ. 55 Etɩyɛnə, súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ zɩ̀n ʋ yáá ʋ kə lanworu tə wa, ʋ ga na Yɩɩ dun tə, də Zwezi ʋ zàn ʋ zɩga Yɩɩ jɩzən vàn nə. 56 Ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga, à na lanworu tə kʋ súrí, yá *Ləzwənə-Biu* tə zɩga Yɩɩ jɩzən vàn tə yuu».

57 Ba mama dàń ma mà cə̀rí zəgə zəgə ba sun ba zɩan, ba ga gàrɩ̀ duən ʋ yuu wa. 58 Ba tùrì wá, ba ja nan tɩʋ tə nii nə. Ba dàń ga wulə ba dɩlɩ wá də kapana, sə ba gʋ. Balandʋrʋ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Solə† nə cɩ̀gà lɩ̀à tə, ba nə dɩlɩ Etɩyɛnə, ganan nə. 59 Máŋá tə wa, ba nə wulə ba dɩlɩ wá də kapana tə, Etɩyɛnə lòrì Zwezi, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu Zwezi, jon à siŋu tə n kə n con». 60 Ʋ ga jə̀ń ʋ nadwana yuu, ʋ bubwi, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, dàn ká jələ cʋna tə tə, n kə ba yuu wa». Etɩyɛnə nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, ʋ zwɛ̀e kwa nə, ʋ mɩɩ zwɛ̀e.

8

1 Solə də yà bɩrɩ də, Etɩyɛnə mɛ tɩan.

Solə nə fɩfɩn Kərisə lɩ̀à púlí tə yoo

(Tʋtʋnan 11.19-21; Filipə tɩ̀án 1.12-14; Zwan 6.70)

Kʋ dɩɩn təntə nə, ba dàń fɩfɩn *Kərisə lɩ̀à púlí tə mama, kʋ nə wulə *Zwerizalɛmə wa. Ba mama dəri ba pwɛ̀e duən yáá nə, ba yá tà Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə cɩcɩ. Ba dəri ba va Zwide nagwanaa tə də Samari nagwanaa tə mama wa. 2 Bara-ba nə zìlí Yɩɩ nii zəni tì Etɩyɛnə, ba gùrì, ba ga kwi zənzən ʋ yɩrɩ. 3 Solə mʋ̀ dàń yɩ ʋ kəni dɩ̀àn, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ Kərisə lɩ̀à púlí tə. Ʋ twá dii də dii wa ʋ vəli, ʋ ma janɩ bara də kana, ba nə ken ba waa Zwezi nə, ʋ pa ba kəni bàń dìə̀. 4 Ba tə, ba nə dəri ba pwɛ̀e duən yáá tə, dàń tə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, bwálɩ́ tə mama, ba nə vəli.

Filipə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə Samari nagwanaa wa

(Zwan 4.1-42; Tʋtʋnan 1.8)

5 Filipə vəli ʋ zʋ Samari nagwanaa tə tɩfarʋ tə wa, ʋ wulə ʋ swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. 6 Lalʋʋ tə mama, kʋ nə kun duən nə, nii yà yɩ nədʋ, kʋ ma cʋga Filipə sʋgʋ tə zəni zəni də waa nədʋ. Lɩ̀à tə yà nə̀ń, ba ga na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, Filipə nə tʋŋa. 7 Cɩ́gá, *zinə nan, tə yá lɩ̀à zənzən nə də tə bubwi. Yá gwanan zənzən yayɩran zwɛ̀e. 8 Kʋ yɩn pupwən nəfarʋ kʋ mʋ̀ tɩfarʋ təntə wa.

9 Bɛɛ don yà dí yáá, ʋ wulə kʋ tɩfarʋ tə wa, ʋ yɩrɩ nə yɩ Simon. Ʋ də yà pɩn dun ʋ tɩ̀àn nə, ʋ yà fwa jinəmori, ʋ ma gwárɩ́ Samari lalʋʋ tə zənzən. 10 Kʋ yà nə zɩgɩ bisɩmabii nə, kʋ ja va kʋ yɩ bazʋnan nə, ba mama mɩ́ámɩ́án yà twá ʋ nə, də ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ tə mʋ̀ yɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə tətə, ba nə boŋə ‹dɩ̀àn nəfarʋ›.» 11 Ʋ yà gwárɩ́ ba, máŋá kʋ nə darɩ də ʋ jinəmori tʋtʋnɛɛ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà twá ʋ nə. 12 Yá Filipə dàń twi, ʋ swɩ̀n Yɩɩ pàrɩ̀ tə, də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə yoo, ʋ bɩrɩ ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, bara də kana mama dàń pìí ba yá jinəmori tə, ba kə ba waa Zwezi sʋywáŋʋ́ tə nə, ba ga pa, ba lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. 13 Simon də tətə ken ʋ waa Zwezi nə. Yá ba ga lə wá nɩ́á tə wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. Ʋ dàń zɩga Filipə səpuni nə, kʋ ga gwárɩ́ wá zənzən, ʋ nə na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan də dɩ̀àn wiən, tə nə tʋŋa tə yɩrɩ.

(Tʋtʋnan 19.5-6; 1 Timote 6.9-10; Matiə 6.24)

14 Zwezi *tʋntʋna tə, ba yà nə wulə *Zwerizalɛmə wa, dàń nə nì də, Samari tɩ̀án sɛ̀e Yɩɩ sʋgʋ tə, ba dàń tʋn Piyɛrə də Zwan lá nə. 15 Ba də nə vəli, ba yí Samari tɩ̀án tə, ba lòrì Yɩɩ ba pa ba, sə Yɩɩ-*Siŋu tə wànɩ́ kʋ cú ba yun wa. 16 Kʋ yà tə wà ba lìù yuu wa cwi, kʋ ya Filipə ləgə ba nɩ́á wa, *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ nə cɩcɩ. 17 Piyɛrə də Zwan dàń ma tún* ba jɩ̀àn ba yun wa, Yɩɩ-Siŋu tə ga cú ba yun wa.

18 Máŋá tə nə, Simon nə nɩ də, Yɩɩ-Siŋu tə ya kʋ twá Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə jɩ̀àn ka tún yuu wa, kʋ ma nɩ, ʋ pɩn ba səbiu. 19 Ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á pɩan dɩ̀àn tə tə à də nə, sə lìù tə mama, à də nə tún à jɩɩn ʋ yuu wa, sə Yɩɩ-Siŋu tə cú kʋ tíú yuu wa». 20 Piyɛrə dàń vɩga səbiu tə, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ wá cʋ̀gʋ̀ n mʋ̀ də n səbiu tə mɛ, n nə bʋ́n də Yɩɩ tarpɩʋn tə wàá kʋ yə̀ də səbɩa tə yɩrɩ. 21 N tori tə̀lə́ yoo kʋ tə wa, kʋ ga tà n yáá con yoo. N pubʋŋa tə ba cɩ́gá nə twá Yɩɩ yáá con. 22 Vəvəri n kwa, n ma sá n cʋna tə, sə n yá n wʋlʋŋʋ tə, sə n lòrì Yuu-Tiu də, kʋ nə wàá, sə ʋ kwɛn n cʋna tə n mʋ̀ də wá pwərə wa, n pubʋnkʋkwɩʋn kʋ tə yɩrɩ. 23 À na də, n waa tə lwara zənzən, n ga yɩ kʋnkʋn yìə̀n yoŋu». 24 Simon ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Mə á tətə lòrì Yɩɩ á pa nə, sə tə tə mama á nə swɩ̀n tə, nədʋ tətə dàn ká yí nə».

25 Piyɛrə də Zwan dàń kàrɩ̀ Yuu-Tiu sʋgʋ tə, ba bɩrɩ Samari tɩ̀án nə. Kʋ kwa nə, ba bələ tə pìí ba va Zwerizalɛmə. Ba nə ma vìrí, ba tə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə ba bɩrɩ Samari tɩbii zənzən wa.

Filipə pɩn, Etiyopi bɛɛ don lwarɩ sʋywáŋʋ́ tə

26 Dɩɩn don nə, *Yuu-Tiu *malɩka twi, kʋ swɩ̀n Filipə con, kʋ wʋ́: «Zàn, n va lʋʋ jɩzən saparʋ yuu, sə n tì kasɔɔ cwəŋə tə, ka nə nan *Zwerizalɛmə nə, ka vəli Gaza». 27 Filipə zàn ʋ vəli, də nə̀ń Etiyopi† tɩ̀án batana nə, ʋ nə yɩ ba lʋʋ nii tə kapɩʋ minisə. Kapɩʋ tə yɩrɩ nə yɩ Kandasə. Ʋ mʋ̀ batana təntə yà nə ywàŋá kapɩʋ tə wiən tə mama yuu, tə kwənə nə dáá. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yà vəli Zwerizalɛmə, ʋ jʋn Yɩɩ. 28 Ʋ dàń jə̀ə́ ʋ səsen tərəko wa, ʋ pìí ʋ ma vìrí, ʋ ga kàrɩ̀ Yɩɩ sagɩ tə wa, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi nə pʋ́pʋ́nɩ́. 29 Yɩɩ-*Siŋu tə swɩ̀n Filipə con: «Vəli ʋ boli səsen tərəko kʋ tə yɩra».

30 Filipə dəri ʋ boli kʋ yɩra, ʋ nì Etiyopi minisə tə nə kàrɩ̀ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Ezayi pʋ́pʋ́ná tə. Ʋ dàń ma bwe wá, ʋ wʋ́: «N nə̀ń kʋ tə, n nə kàrɩ̀, tə də̀ń?» 31 Minisə tə ma le, ʋ wʋ́: «À wá fwa nətə, à ma nì kʋ də̀ń, də lìù nə wà à nə san?» Ʋ ma bon Filipə, ʋ pa, ʋ bà ʋ zʋ səsen tərəko tə wa, ʋ jə̀ə́ ʋ səpuni nə. 32 Sagɩ tə wa bwálɩ́ tə, minisə tə yà nə kàrɩ̀ tə nə, yɩ kʋ tə:

«Ba jɩn wá ndə piə nə, ba ja va nangʋra dìə̀ wa. Ʋ yɩ ndə *pabiə nə ka nii nə ba swɩ̀n, də ba nə swə ba fɩnɩ‡ ka kʋran də. Ʋ wà ʋ nii súrí. 33 Ʋ dí càn də yinəgə mama. Yá tə mama wa, ba tə wà wá cɩ́gá pɩn. Wàà nə wá man, ʋ bɩrɩ ʋ máŋá lɩ̀à tə, sə ba ma lwarɩ yoo də̀ń? Ba lɩ ʋ mʋ̀ mɩɩ lʋʋ kʋ tə wa».

34 Minisə tə dàń tə ma swɩ̀n Filipə con, ʋ wʋ́: «À lòrì mʋ́, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ tə yɩ wàà tətə yoo nə ʋ swɩ̀n nətʋ? Kʋ yɩ ʋ tətə, nə à yə̀ə́ kʋ yɩ lìù don yoo?» 35 Kʋ máŋá təntə wa, Filipə dàń twá kʋ pʋ́pʋ́ná təntə nə, ʋ ma swɩ̀n Zwezi sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ minisə tə nə. 36 Ba vəli wuuu, ba va ba yí yáá, də nə̀ń, nɩ́á nə. Minisə tə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń nɩ́á nə, bɛ̀eɛ̀e dàń nə cɩ̀gà, sə n li nə nɩ́á tə wa kʋ twá də Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə?» 37 [Filipə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Də n nə ken n waa mama, kʋ yoo təntə wàá kʋ tʋŋa». Minisə tə ma pìí ʋ le, ʋ wʋ́: «À ken à waa də Zwezi-Kərisə yɩ Yɩɩ-Biu».]

38 Minisə tə pɩn, ʋ səsen tərəko tə zɩgɩ. Filipə də minisə tə cúə́, ba mʋ̀ bələ tə zʋ nɩ́á tə wa, Filipə ma lə minisə tə nɩ́á tə wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. 39 Máŋá tə nə, ba nə pìí ba nan nɩ́á tə wa, Yuu-Tiu Siŋu tə tì Filipə, yá minisə tə kʋ́ʋ̀ ba wá na. Yá ʋ súə́ də pupwən, ʋ ga tì cwəŋə, ʋ vìrí. 40 Yɩɩ-Siŋu tə ken Filipə Azɔtə nə. Ʋ zɩgɩ Azɔtə, ʋ twá tɩfaran duən wa, ʋ va ʋ nan Sezare. Ʋ dàń ga swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə tɩan tə mama wa, ʋ nə twá tə wa.

9

Zwezi bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Solə nə

(Tʋtʋnan 22.3-16; 26.9-20; Galasi tɩ̀án 1.11-16)

1 Máŋá don wa, Solə mʋ̀ yɩ ʋ tə wulə ʋ fɩfɩn *Yuu-Tiu karbɩa tə, ʋ ga pɩ̀à ba gʋrɩ. Ʋ dàń vəli *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə con. 2 Ʋ lòrì, sə ʋ pa saga ʋ mʋ̀ Solə nə, ʋ nə wá bɩrɩ Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, tə nə wulə Damasə nə. Solə pɩ̀à, sə ba lwarɩ də, ʋ jə cwəŋə, ʋ nə nɩ lɩ̀à, ba nə zʋa Zwezi cwəŋə tə wa, kʋ nə yɩ bara, nə à yə̀ə́ kana, sə ʋ vwa ba, ʋ jə bà *Zwerizalɛmə wa.

3 Máŋá tə wa, ʋ nə wulə cwəŋə tə wa, də ʋ dàń yà bwələ Damasə, naa nədʋ, də poni nan yɩɩ nə, kʋ pɩpɩlɩ kʋ kɩkarɩ wá. 4 Ʋ tʋa tɩa, ʋ ga nì kori, kʋ nə swɩ̀n ʋ con, kʋ wʋ́: «Solə, Solə, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma fɩfɩn nə?» 5 Ʋ dàń ma le, ʋ wʋ́: «N mʋ̀ nə yɩ wàà, Yuu-Tiu?» Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ Zwezi tə, n nə fɩfɩn. 6 Zàn yɩɩ nə, sə n va tɩfarʋ tə wa, ba wá bɩrɩ mʋ́ kʋ tə, n nə mɛ, sə n fwa». 7 Bara tə, ba nə yà kwé wá tə mʋ̀, yɩ ba zɩga cùrù. Ba nì kori tə mʋ̀, yá ba dàń nə wà lìù mama nɩ. 8 Solə nyɩ́ ʋ zàn yɩɩ nə, ʋ yɩ́á tə súrí, yá ʋ dàń nə bá won mama na. Ba jɩn ʋ jɩɩn nə, ba ga van wá, ba ja va Damasə. 9 Ʋ fwa dɩan batwa, də ʋ tə ba lá na. Ʋ ba də́, ʋ ba nywɩ̀n.

10 Kʋ tɩʋ təntə tətə wa, Zwezi karbiu don də yɩn Damasə nə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Ananɩasə. Yuu-Tiu bɩrɩ ʋ tɩ̀àn wá, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ananɩasə!» Ʋ ma sɛ̀e, ʋ wʋ́: «Nə̀ń à nə, Yuu-Tiu!» 11 Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn, n tì cwəŋə tə, ba nə boŋə ‹cwəmənə mənə› tə, n va Zwidasə sàń nə! Vəli, n pɩ̀à bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Solə. Ʋ yɩ Tarəsə tíú. Ʋ wulə ʋ jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ. 12 À pɩn, ʋ na bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Ananɩasə. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə twi ʋ zʋ, ʋ ga tún ʋ jɩɩn ʋ yuu wa, sə ʋ yɩ́á tə pìí tə na lá». 13 Ananɩasə ma le, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à nì bɛɛ təntə yìə̀n lɩ̀à zənzən nə swɩ̀n də, ʋ fwa lɩ̀à tə yɩra, ba nə yɩ n mʋ̀ nə tɩ, Zwerizalɛmə nə. 14 Yá Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa yəbə, sə ʋ vwa lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ n mʋ̀ Yuu-Tiu nə tɩ». 15 Yá Yuu-Tiu tə pìí ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Vəli, ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yɩ à kúrú wá à lɩ, sə à ma tʋn. Ʋ wá bɩrɩ à yɩrɩ tə dwíə́ tə mama lʋʋ mama wa, pɛ̀egá yáá con, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yáá con. 16 Yá à dàń wá bɩrɩ wá càn yiri tə mama, ʋ nə mɛ, sə ʋ də́ à yɩrɩ».

17 Ananɩasə dàń ma nan ʋ vìí. Máŋá tə wa nə, ʋ nə vəli ʋ yí, ʋ zʋa dìə̀ tə wa. Ʋ tún ʋ jɩɩn Solə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Solə, à nubiu, Yuu-Tiu Zwezi tə, ʋ nə nan n nə cwəŋə tə wa, də n ma bɩ̀àn tə, ʋ mʋ̀ nə tʋn nə, sə n yɩ́á tə ma wànɩ́ tə pìí tə na lá, sə n sú də Yɩɩ-*Siŋu tə». 18 Kʋ máŋá tə tətə wa, kʋ fwa ndə wiən pʋran nə nan Solə yɩ́á tə wa, tə tʋ. Ʋ yɩ́á tə dàń ga na lá. Ʋ ma zàn, ʋ pa, ba lə wá nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə. 19 Kʋ kwa nə, ʋ dí wodiu, yá ʋ dɩ̀àn dàń pìí tə bà.

Solə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə Damasə wa

Solə yɩn də Zwezi karbɩa tə, ba yà nə wulə Damasə nə, ndə dɩan bagalɩ nii nə. 20 Ʋ zàn lala, ʋ swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, ʋ bɩrɩ də, Zwezi yɩ Yɩɩ-Biu. 21 Lɩ̀à tə mama nə nì Solə sʋ̀ràn tə, kʋ gwárɩ́ ba, ba dàń ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ tà bɛɛ wà tə, yà nə fɩfɩn lɩ̀à tə, ba nə boŋə Zwezi yɩrɩ tə *Zwerizalɛmə wa, naaa? Mə kʋ nə tà ʋ yà twi yəbə, sə ʋ kʋ́ʋ̀ vwa ba duən, ʋ ja va Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə yáá con, naaa?»

22 Kʋ máŋá təntə wa, Solə dɩ̀àn dàń nə kwɛn tə súrí, wuuu. Ʋ vuvugə Zwifə-ba tə, ba nə wulə Damasə wa, ʋ bɩrɩ də, Zwezi nə yɩ *Kərisə.

Solə vəli Zwerizalɛmə də Tarəsə

(2 Korɛntə tɩ̀án 11.32-33; Galasi tɩ̀án 1.18-24; Tʋtʋnan 22.17-21)

23 Kʋ dàń vəli, kʋ yí máŋá don wa, *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə ken nimarʋ, sə ba gʋ Solə. 24 Solə dí yáá ʋ gɩgan ʋ lwarɩ ba pubʋŋa təntə. Ba dàń yà cɩ̀ mimiən tə nə, tɩtɩn də yɩcaʋ, ba ma pɩ̀à wá, sə ba lɩ ʋ mɩɩ. 25 Kʋ nətʋ dàń pɩn, ʋ karbɩa tə ken wá fɩyafarʋ wa, tɩtɩn don nə, ba ga twá bə́rə́, ba cú wá.

26 Máŋá tə, ʋ nə pìí ʋ va *Zwerizalɛmə wa, ʋ kɛ̀eń lala, ʋ va ʋ wulə də Zwezi karbɩa tə. Ba də mama dàń yà dəri wá, ba yà ba bʋŋa də, ʋ yɩ Zwezi karbiu tə yɩrɩ. 27 Barənabasə dàń bon wá, ʋ kə ʋ con, ʋ ja wá, ʋ ja va Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə con. Barənabasə dàń man ʋ bɩrɩ ba kʋ tə, kʋ nə tʋn cwəŋə tə wa, Solə ma na *Yuu-Tiu. Ʋ man Yuu-Tiu nə swɩ̀n Solə con nətʋ, də Solə nə kàrɩ̀ Damasə nə pwənə pwənə də Zwezi yɩrɩ tə. 28 Kʋ kwa nə, Solə də tʋntʋna tə dàń vəli Zwerizalɛmə wa. Yá Solə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə pwənə pwənə də Yuu-Tiu yɩrɩ tə. 29 Solə swɩ̀n, ʋ ga tʋ́tʋ̀nɩ́ Zwifə-ba tə, ba nə swɩ̀n *Gərɛkə. Ba mʋ̀ təntə mʋ̀ dàń yà pɩ̀à ba lɩ ʋ mɩɩ. 30 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ ʋ nubɩa Kərisə yɩrɩ tə dàń nə lwarɩ kʋ, ba ja wá, ba va Sezare ba pa ʋ va Tarəsə.

Piyɛrə zwɛ̀e gwànʋ́, ʋ yɩrɩ, nə yɩ Ene, yayɩgʋ

31 Mə kʋ twá nətʋ *Kərisə lɩ̀à púlí tə dàń ma na sìə́ Zwide də Galile də Samari nagwanɛɛ tə mama wa. Ba jɩ̀àn daŋa tə súrí wuuu, ba ga zìlí *Yuu-Tiu nii, yá Yɩɩ-*Siŋu tə də dàń saŋa ba, kʋ pɩn ba pùlì ba súrí wuuu.

32 Piyɛrə yà nan ʋ twá lá, ʋ vəli bwálá tə mama, ʋ ma nɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. Ʋ dàń vəli ba duən con, ba də nə yà wulə Lida nə. 33 Ʋ nə vəli ʋ yí lá, ʋ nɩ bɛɛ, ʋ yɩrɩ nə yɩ Ene. Ʋ yɩ gwànʋ́, ʋ yí bɩna nana, ʋ nə tə́gə́ gədoo yuu wa. 34 Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ene, Zwezi-Kərisə nə zwɛ̀e n yayɩgʋ tə. Zàn yɩɩ nə, sə n kwɛn n gədoo tə». Naa nədʋ də Ene nyɩ́ ʋ zàn. 35 Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə Lida də Saron vara tə wa nɩ wá. Ba ma lwàń ba pubʋŋɩ tə, ba bà Yuu-Tiu con.

Piyɛrə bwin Tabɩta ʋ lɩ tɩan wa

36 Kan don yà wulə Zwezi karbɩa tə wa Zwafa nə. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Tabɩta. Kʋ də̀ń nə yɩ ‹sə́gə́›. Ʋ yà tʋŋa tʋtʋnzəŋə zənzən, də ʋ fwa yɩlori wiən də zənzən. 37 Ʋ mʋ̀ kan təntə twi, ʋ tʋ yayɩgʋ, ʋ tɩ kʋ máŋá tə wa. Máŋá tə nə, ba nə swɛ wá, ba zwɛ̀e ba ja wá, ba zʋ ba tún dəyuu dìə̀ don wa. 38 Lida də Zwafa yà bwələ də duən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwezi karbɩa tə yà nì də, Piyɛrə wulə Lida nə. Ba dàń ma tʋn bara bələ ʋ con, sə ba lòrì wá, sə ʋ bà ba con lala, ʋ dàn ká dánɩ́. 39 Piyɛrə zàn, ʋ mʋ̀ də bara tə kə duən ba va. Máŋá tə nə, ba nə vəli ba yí lá, ba yɩn ʋ yáá, ba ja zʋ dəyuu dìə̀ tə wa. Kadənə tə mama dàń kɩkarɩ Piyɛrə də ba kwi, ba ga bɩrɩ wá ganvwirən də ganzʋran Tabɩta yà nə fwa, də ʋ nə yɩn də ba. 40 Piyɛrə dàń ma pa lɩ̀à tə mama nan, ʋ ga tòlì ʋ nadwana yuu ʋ jʋn Yɩɩ. Ʋ pìí ʋ vəvəri ʋ yáá, ʋ kə tɩgɩ tə con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Tabɩta, zàn yɩɩ nə!» Kan tə súrí ʋ yɩ́á, ʋ nə nɩ Piyɛrə, ʋ zàn ʋ jə̀ə́. 41 Piyɛrə ma te ʋ jɩɩn ʋ nə, ʋ ga van wá ʋ zɩ̀n yɩɩ nə. Kʋ kwa nə, ʋ bon lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ tə, də kadənə tə, ʋ ga bɩrɩ ba kan tə də ʋ bwin. 42 Zwafa tɩ̀án mama yəni kʋ yoo təntə, lɩ̀à zənzən ga kə ba waa Yuu-Tiu nə. 43 Piyɛrə yɩn Zwafa nə, ʋ dánɩ́ lá nə zənzən gɔ̀ɔ́ don con, ʋ nə nɩŋɩ tànàn, ʋ yɩrɩ nə yɩ Simon.

10

Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə yí lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, con

(Tʋtʋnan 10.30-35; 11.13-14)

1 Bɛɛ don yà wulə Sezare nə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Kɔrənɛyə. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yà yɩ pamana púlí don wa yuu tíú, ba nə boŋə kʋ pamana púlí təntə Yitalɩyɛnə*. 2 Kɔrənɛyə yɩ bɛɛ tə, ʋ nə twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, ʋ ga zìlí Yɩɩ nii, ʋ mʋ̀ də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama. Ʋ yà pɩn yɩlori wiən zənzən zʋra tə nə, ʋ ga jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ dɩɩn mama. 3 Dɩɩn don nə, kʋ vəli kʋ yí ndə dədəni nii lugu batwa máŋá wa nə, Yɩɩ pɩn, ʋ na ʋ *malɩka ʋ yɩ́á wa pwənə pwənə, də ka twi, ka zʋ ʋ con. Yá ka ga swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Kɔrənɛyə!» 4 Ʋ fin ʋ yɩ́á, ʋ kə malɩka tə yuu wa, fən də dàń ga zʋ wá. Ʋ ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ nətə, *Yuu-Tiu?» Malɩka tə ma swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «N yɩjʋnɩ tə də n yɩlori wiən tə mama, n pɩn zʋra tə nə, dɩ̀gà tə yí Yɩɩ con, ndə *joŋi nə, kʋ nə pɩn, ʋ lìí n yoo. 5 Sɩ́ʋ́n nə, n dàń tʋn Zwafa nə, sə Simon tə, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Piyɛrə, bà. 6 Ʋ yɩ ʋ wulə Simon tə, ʋ nə yɩ gɔ̀ɔ́ ʋ nɩŋɩ tànàn tə, dìə̀. Ʋ dìə̀ tə yɩ kʋ wulə mʋʋ tə nii nə».

7 Máŋá tə nə, malɩka tə, ka yà nə swɩ̀n ʋ con tə, vìí, Kɔrənɛyə bon ʋ tʋtʋnbɩa bələ, də ʋ pamana tə wa pamanʋ nədʋ, ʋ də nə twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, ʋ ga tʋŋa ʋ pɩn wá. 8 Kɔrənɛyə ma man won tə mama, kʋ nə tʋn tə nɛɛ ʋ bɩrɩ ba, ʋ ga tʋn ba Zwafa nə.

(Tʋtʋnan 11.1-18; 15.7-9; Romə tɩ̀án 9.25-26)

9 Kʋ tɩa nə pʋrɩ, ba nan ba zʋ cwəŋə, ba ma vələ Zwafa. Ba vəli wuuu, ba va ba bwələ Zwafa. Kʋ máŋá tə wa, də Piyɛrə dɩ̀gà dəyuu wa, sə ʋ jʋn Yɩɩ. Kʋ yɩn lugu fugə bələ máŋá wa. 10 Niən dàń jɩn Piyɛrə, ʋ ga pɩ̀à won, sə ʋ də́. Máŋá tə wa, ba nə wulə ba fwa wodiu, sə ʋ də́, yiviru tì wá. 11 Yiviru tə máŋá wa, ʋ nɩ lanworu tə də kʋ súrí. Yá ʋ na won don ndə gansara nəfarʋ nə, ba nə vwa kʋ níə́ banɩa tə nə, də kʋ ma cwi tɩa. 12 Vàná† yiri mama tə nə vəli də nɛɛ banɩa, də vàná yiri tə mama, tə nə vəli tə pùə́ ban tɩa yuu wa, də zə́ŋə́ yiri mama, tə nə pərə yɩɩ nə, yà nə wulə gansara təntə wa. 13 Piyɛrə ma nì kori, kʋ nə wʋ́: «Piyɛrə, zàn, n gʋ, n də́!» 14 Piyɛrə ma le, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, à ba tə pɩ̀à, sə à də́. À tə wà won mama dí, kʋ nə yɩ culu won, nə à yə̀ə́ pʋpwalan won». 15 Nɛɛ bələ nii nə, ʋ kʋ́ʋ̀ nì kori tə: «Won tə, Yɩɩ nə bɩrɩ də kʋ mɛ, dàn ká ywàń kʋ ndə culu won nə». 16 Kʋ fwa nətʋ nɛɛ batwa. Kʋ kwa nə, won tə dàń pìí, kʋ dɩ̀ yɩɩ nə.

17 Piyɛrə yà tə wà won tə, ʋ nə nɩ, tə də̀ń lwarɩ, də nə̀ń, bara tə, Kɔrənɛyə nə tʋn tə nə, ba bwe Simon dìə̀ tə bwálɩ́ nə, ba bà ba zɩga ʋ mimii yáá nə. 18 Ba ga bòrì ba kə yɩɩ nə, ba bwe, sə ba jə́n, də Simon tə, ʋ yɩrɩ tə don nə yɩ Piyɛrə tə, wulə yəbə tə nə.

19 Piyɛrə yà yɩ ʋ tə bʋŋa won tə, ʋ nə nɩ tə yoo. Yɩɩ-*Siŋu tə ma swɩ̀n ʋ con, kʋ wʋ́: «Nə̀ń, bara batwa nə, ba bwe n bwiə. 20 Zàn n cú, twá ba nə, n vìí. Dàn ká fwa bábɩ̀á, kʋ yɩ à mʋ̀ nə tʋn ba». 21 Piyɛrə ma cú, ʋ swɩ̀n bara tə con, ʋ wʋ́: «Á nəŋə à nə, à mʋ̀ nə yɩ lìù tə á nə pɩ̀à. Bɛ̀eɛ̀e yoo nə ja aba kʋ bà?» 22 Ba ma pìí, ba le wá, ba wʋ́: «Kʋ yɩ Kɔrənɛyə nə tʋn nəba n con. Ʋ yɩ pamana yuu tíú, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, ʋ ga zìlí Yɩɩ nii. *Zwifə-ba tə mama nə swɩ̀n ʋ yozəŋə yoo. Yɩɩ malɩka nə cúə́ ka swɩ̀n ʋ mʋ̀ Kɔrənɛyə tə con, sə ʋ pa n bà ʋ dìə̀, sə ʋ ma nì n sʋ̀ràn». 23 Piyɛrə dàń ma pa ba zʋ, ʋ ga pa ba bwálɩ́.

Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, Piyɛrə zàn, ʋ mʋ̀ də ba kə duən ba vìí. Lɩ̀à tə duən, ba nə yɩ ʋ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə Zwafa nə, nan, ba kwé wá. 24 Ba viru tɩpʋrɩ nə, ba yí Sezare. Kɔrənɛyə yà bon ʋ dwíí tɩ̀án, də ʋ dabazəŋə, ʋ dàń ga dànɩ̀ ba. 25 Máŋá tə nə, Piyɛrə nə twi ʋ zʋ, Kɔrənɛyə zàn, ʋ va ʋ jə́rí wá, ʋ ga tʋa ʋ nɛɛ nə Piyɛrə yáá con, ʋ jʋn wá zəni zəni. 26 Piyɛrə ma zɩ̀n wá, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, à də yɩ ləzwənə!»

27 Piyɛrə də Kɔrənɛyə swɩ̀n duən nə, ʋ ga lɛ, ʋ zʋ dìə̀ tə wa. Ʋ zʋa ʋ na lɩ̀à, ba nə dáá zənzən də ba jə̀ə́ duən yáá. 28 Piyɛrə ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yə̀ə́ də, Zwifə-ba lìù wà mɛ, sə n ja nimarʋ də vee, nə à yə̀ə́, sə n zʋ ʋ dìə̀ wa. Yá Yɩɩ dàń bɩrɩ à mʋ̀, sə à dàn ká ywàń ləzwənə mama, ndə ʋ nə yɩ cʋna lìù, nə à yə̀ə́, ndə pʋpwalan lìù nə, ʋ nə wà mɛ̀e, sə ba yí ʋ yɩra. 29 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma wà tʋ́tʋ̀nɩ́ də yəbə túrí. Á nə bon nə tə, à dàń pɩ̀à, sə à bwe à jə́n, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á ma tʋn, á pa ba bon nə». 30 Kɔrənɛyə ma le, ʋ wʋ́: «Kʋ yí dɩan banɩa zə̀n kʋ tə, à wulə à jʋ̀nɩ̀ dədəni nii lugu batwa yɩjʋnɩ tə, à dìə̀ wa nə. Də nə̀ń bɛɛ nə, ʋ nə zʋa gànʋ̀, kʋ nə pɩpɩlɩ, ʋ nan à yáá con. Ʋ ga swɩ̀n ʋ wʋ́: 31 ‹Kɔrənɛyə, Yɩɩ jon n yɩjʋnɩ, ʋ ga lìí n yɩlori wiən tə lìə́. 32 N dàń tʋn lìù Zwafa nə, sə ʋ pa Simon tə, ʋ yɩrɩ tə don nə yɩ Piyɛrə tə, bà. Ʋ yɩ ʋ wulə Simon tə, ʋ nə yɩ gɔ̀ɔ́ ʋ nɩŋɩ tànàn tə, dìə̀ mʋʋ tə nii nə›. 33 À də ma tʋn lìù lala, sə ʋ bà ʋ bon mʋ́. N də nə twi tə, n fwa zəni. Sɩ́ʋ́n nə, nə mama dàń wulə Yɩɩ yáá con, sə nə wànɩ́ nə cʋgʋ won tə mama, Yuu-Tiu nə bɩrɩ mʋ́, sə n swɩ̀n nə con».

34 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, cɩ́gá mama à dàń yə̀ə́ də, Yɩɩ ba lìù kúrí, ʋ ma kwanɩ ʋ don. 35 Lʋʋ dwíí tə mama wa nə, lìù tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii, ʋ ga vəli də cɩ́gá, kʋ tíú təntə ziən ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. 36 Yɩɩ pɩn ʋ sʋgʋ tə *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, ʋ ma dí yáá, ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ ba də, bɩcan sìə́ wulə Zwezi-*Kərisə con, ʋ nə yɩ lɩ̀à tə mama Yuu-Tiu. 37 Zwan dí yáá ʋ kàrɩ̀ ka lə lɩ̀à nɩ́á wa kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ kàrà te. Kʋ kwa nə, á yə̀ə́ won tə, kʋ nə tʋn. Kʋ tə nə dí yáá kʋ tʋn Galile nagwanaa tə wa, də kʋ tə nə tʋn Zwide nagwanaa tə mama wa. 38 Á yə̀ə́ nətʋ tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ Siŋu tə də ʋ dɩ̀àn tə Zwezi nə, ʋ nə yɩ *Nazarɛtə tíú. Ʋ mʋ̀ yà nə vəli bwálá tə mama, ʋ fwa zəni də ʋ pɩn yazurə lɩ̀à tə mama nə, ba yà nə wulə *Sɩtana wʋwalʋ tə wa. Yɩɩ yà wulə də wá. 39 Wiən tə mama, ʋ nə tʋn Zwifə-ba lʋʋ nii tə wa də *Zwerizalɛmə wa, nə nɩ tə də nə yɩ́á. Ʋ yɩ ba paa wá dagarʋ tə yuu wa, ba gʋ. 40 Yá Yɩɩ dàń pìí ʋ bwin wá, dɩan batwa dɩɩn nə. Yɩɩ pɩn ʋ tə pìí ʋ nan, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn. 41 Kʋ kʋ́ʋ̀ tà lalʋʋ tə mama nə, ʋ wá bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, kʋ yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə ʋ kúrí, sə ba na wá də ba yɩ́á, nə ʋ wá bɩrɩ ʋ tɩ̀àn. Yɩɩ dí yáá ʋ kúrí ba mʋ̀ lɩ̀à təntə. Nə mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, nə nə dí də wá, nə nyʋ də wá, ʋ ka pìí, ka bwin ka nan tɩga wa, kwa nə. 42 Zwezi nə pɩn nii nəba, ʋ wʋ́, nə swɩ̀án nə bɩrɩ lɩ̀à tə nə, sə nə pa ba yəni də, kʋ yɩ ʋ mʋ̀ nə Yɩɩ tún, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə wulə mɩɩ wa, də ba tə, ba nə tɩga də mɛ bʋ̀rà. 43 Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə mama swɩ̀n də, lìù tə mama, ʋ nə ken ʋ waa ʋ mʋ̀ Zwezi nə, ʋ wá kwɛn ʋ cʋna tə ʋ mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa, kʋ twá də ʋ yɩrɩ tə nə».

44 Piyɛrə nə wulə ʋ swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, Yɩɩ-Siŋu tə cuə lɩ̀à tə mama, ba nə cʋga sʋgʋ tə, yun wa. 45 Kʋ gwárɩ́ Kərisə lɩ̀à tə, ba nə kwé Piyɛrə, ba ja bà, ba nə yɩ Zwifə-ba. Kʋ gwárɩ́ ba, də Yɩɩ tarpɩʋn tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə cuə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, də yun wa. 46 Ba dàń yà nə̀ń, ba nə swɩ̀n də sʋyirə duən, də ba ga bwɩ Yɩɩ nə. 47 Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə wàá nə vɩ, sə nə lə lɩ̀à tə, ba də nə nɩ Yɩɩ-Siŋu tə, ndə nə tətə nə, nɩ́á wa, naaa?»

48 Piyɛrə ma pa nii, sə ba lə ba nɩ́á wa də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. Kʋ mʋ̀ təntə yuu wa, ba lòrì wá, sə ʋ ya ba nii nə, ndə dɩan bagalɩ nə.

11

Nii tə, Piyɛrə nə tún Zwerizalɛmə Kərisə lɩ̀à tə yáá con

(Tʋtʋnan 10; Efɛzə tɩ̀án 2.11-22; Titə 2.11; 1 Timote 2.4)

1 Kʋ máŋá tə wa, Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə, də lɩ̀à tə duən, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə Zwide nagwanaa tə wa, twi ba nì də, lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba tətə, də sɛ̀e Yɩɩ sʋgʋ tə. 2 Máŋá tə wa, Piyɛrə nə pìí ʋ bà *Zwerizalɛmə wa, Kərisə lɩ̀à tə, ba nə yɩ Zwifə-ba tə, zàn ba wulə ba caga ʋ nii nə, ba swɩ̀n, ba wʋ́: 3 «N zʋa lɩ̀à tə, ba nə ba bɛɛ *goŋi, con. Yá n mʋ̀ də ba dí* də duən də».

4 Piyɛrə dàń tì yoo tə nɛɛ mama, ʋ twarɩ kʋ zɩgɩ nətʋ, kʋ ma tʋn, də kʋ yígúrə́, ʋ bɩrɩ ba nətən: 5 «À yà wulə Zwafa wa, à jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, də naa nədʋ yiviru tì nə, Yɩɩ ga pa à na won yɩjʋnɩ tə wa: À nɩ won don ndə gansara nəfarʋ nə, ba nə vwə kʋ níə́ banɩa tə nə, də kʋ naŋa lanworu tə wa, kʋ cwi tɩa. Won tə twi, kʋ bà kʋ yí à nii. 6 À dàń ma ywàń kʋ zən, à ga na tɩa yuu vàná yiri mama, tə nə vəli də nɛɛ banɩa, də ganaŋa də wiən tə, tə nə vəli tə pùə́ ban, də lanworu zə́ŋə́ tə, də tə wulə won tə wa. 7 À ga nì kori, kʋ swɩ̀n à con, kʋ wʋ́: ‹Piyɛrə, zàn, n gʋ, n də́!› 8 À ma swɩ̀n, à wʋ́: ‹*Yuu-Tiu, à ba tə pɩ̀à, sə à də́. À tə wà won mama dí, kʋ nə yɩ culu won, nə à yə̀ə́ pʋpwalan won!›

9 Nɛɛ bələ nii nə, kori tə kʋ́ʋ̀ bwe, kʋ zɩgɩ lanworu tə wa, kʋ swɩ̀n: ‹Won tə, Yɩɩ nə bɩrɩ də kʋ mɛ, dàn ká ywàń kʋ ndə culu won nə!› 10 Kʋ fwa nətʋ nɛɛ batwa. Kʋ kwa nə, tə mama pìí tə dɩ̀ lanworu tə wa. 11 Lala də nə̀ń, bara batwa nə, ba tʋn ba, ba nan Sezare, ba bà ba yí dìə̀ tə wa, nə nə wulə. 12 Yɩɩ-*Siŋu tə swɩ̀n à con, sə à twá də ba à vìí, à dàn ká fwa bábɩ̀á. Lɩ̀à bardʋ kʋ tə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, nə kwé nə, nə ma va nə zʋ Kɔrənɛyə dìə̀. 13 Ʋ mʋ̀ Kɔrənɛyə tə dàń nə man, ʋ bɩrɩ nəba nətʋ tə, ʋ nə nɩ *malɩka tə ʋ dìə̀ tə wa, də ka nə nan ʋ nə, ka ga swɩ̀n, ka wʋ́: ‹Tʋn lɩ̀à, sə ba va Zwafa nə, ba pɩ̀à Simon tə, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Piyɛrə, ba ja bà. 14 Ʋ mʋ̀ nə wá swɩ̀n sʋ̀ràn n con, n mʋ̀ də n dìə̀ tə mama nə wá twá tə nə, sə Yɩɩ jon aba á cʋna wa›. 15 Máŋá tə, à nə wulə à swɩ̀n, Yɩɩ-Siŋu tə cuə ba yun wa, ndə kʋ nə fwa nətʋ tə, kʋ təntən dɩɩn tə nə, nə də yun wa. 16 À dàń ma lìí Yuu-Tiu sʋgʋ kʋ tə yoo, kʋ nə wʋ́: ‹Zwan yɩ nɩ́á wa nə, ʋ ləgə lɩ̀à duən. Yá á mʋ̀ ya Yɩɩ-Siŋu tə wa nə, ba wá lə aba›. 17 Nə mʋ̀ lɩ̀à tə nə, nə ken nə waa Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə, mə kʋ pɩrɩ təntə ʋ pɩn nəba. Mə Yɩɩ dàń nə pɩn ba kʋ mʋ̀ pɩrɩ təntə. À mʋ̀ dàń nə kʋ́ʋ̀ yɩ wàà, à ma zɩga Yɩɩ yoo nə?»

18 Ba nə nì tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ba yá kʋ sʋgʋ tə nə, ba ga bwɩ Yɩɩ nə, ba wʋ́: «Yɩɩ tətə dàń nə pɩn cwəŋə lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba tə, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, sə ba ga na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con».

Barənabasə də Solə vəli Antɩʋswə

(Tʋtʋnan 8.4; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.9-10; Kolosə tɩ̀án 2.6-7)

19 Lɩ̀à tə yà pwɛ̀e duən yáá nə, wʋwalʋ tə yɩrɩ, kʋ nə twi kʋ tə Etɩyɛnə nə swɩ̀n tə yɩrɩ. Ba duən vəli Fenisi nagwanaa, də Swipərə nagwanaa, də Antɩʋswə. Ba ga ba Yɩɩ sʋgʋ tə swɩ̀n lìù don, də kʋ nə tà *Zwifə-ba con. 20 Bara duən də yɩn ba wa, ba nə yɩ Swipərə, də Sirɛnə tɩ̀án ba nə twi Antɩʋswə. Ba də nə swɩ̀n *Gərɛkə-ba tə con, ba ga swɩ̀n *Yuu-Tiu Zwezi sʋywáŋʋ́ tə, ba bɩrɩ ba. 21 Yuu-Tiu dɩ̀àn tə yɩn də ba, yá lɩ̀à zənzən ken ba waa Zwezi nə, ba ga lwàń ba pubʋŋa, ba bà Yɩɩ con.

22 *Kərisə lɩ̀à púlí tə, kʋ nə wulə *Zwerizalɛmə wa, lɩ̀à twi, ba nì kʋ mʋ̀ yoo təntə. Ba dàń ma tʋn Barənabasə, sə ʋ va Antɩʋswə. 23 Máŋá tə nə, ʋ nə yí lá ʋ ga na pubwanʋ tə, Yɩɩ nə pɩn ba, ʋ jwɛ, ʋ ga kwè ba mama, sə ba zɩgɩ ba waa nədʋ tə yuu wa, ba ga vwa ba tɩ̀àn Yuu-Tiu yɩra. 24 Barənabasə yɩ wʋywanyiən, ʋ nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə. Ʋ yà ken ʋ waa Zwezi nə wuuu. Lalʋʋ nə pɩn ba tɩ̀àn Yuu-Tiu nə, ba súrí ba duən tə nə.

25 Kʋ kwa nə, Barənabasə nan lá nə, ʋ va Tarəsə, sə ʋ pɩ̀à Solə. 26 Máŋá tə, ʋ nə nɩ wá, ʋ ja wá, ʋ va Antɩʋswə. Barənabasə də Solə fwa bɩnɩ pɩ́rɩ́ də Kərisə lɩ̀à púlí tə, ba ga kàrɩ̀ lalʋʋ, kʋ nə dáá zənzən. Mə kʋ zɩgɩ máŋá təntə wa Antɩʋswə nə, ba ma kə Zwezi karbɩa tə yɩrɩ Kərisə lɩ̀à.

27 Kʋ dɩan təntə nii nə, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà nan Zwerizalɛmə, ba bà Antɩʋswə. 28 Ba wa lìù don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Agabisə, nyɩ́ ʋ zàn, ʋ twá də Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ ma swɩ̀n də, niən nəfarʋ wá bà tɩa yuu wa bwálɩ́ mama nə. *Kəlodə máŋá tə wa, kʋ niən tə cɩ́gá twi. 29 Zwezi karbɩa tə vʋrɩ duən nə, sə ba tʋn saŋʋ ndə nətʋ tə, ba lìù mama nə wàá, sə kʋ va kʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə Zwide nagwanaa tə wa. 30 Ba cɩ́gá fwa kʋ yoo təntə: Ba ken kʋ saŋʋ təntə Barənabasə də Solə jɩ̀àn wa, sə ba ja kʋ, ba va ba pa Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə nə, Zwerizalɛmə nə.

12

Ba gʋa Zwakə, ba ga pɩn Piyɛrə bàń dìə̀

(Tʋtʋnan 5.17-24; Ebərə-ba 1.14; Apokalisə 2.10)

1 Kʋ máŋá təntə wa, pɩ̀ʋ́ *Erodə dàń zàn, ʋ fɩfɩn *Kərisə lɩ̀à púlí tə wa lɩ̀à duən. 2 Ʋ pɩn, ba gʋ Zwan zʋnʋ Zwakə də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́. 3 Ʋ nə nɩ də, kʋ yoo təntə ywán kʋ pa *Zwifə-ba yun tɩ̀án, ʋ kʋ́ʋ̀ pɩn nii, sə ba ja Piyɛrə. Kʋ yɩn cànà* tə, ba nə də́ də dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni, tə máŋá wa. 4 Ba nə jɩn Piyɛrə ba zwɛ̀e kwa nə, Erodə pɩn, ba kə wá bàń dìə̀, ʋ ga tún pamana púlə́ banɩa, kʋ nədʋ mama nə ja lɩ̀à banɩa, sə ba cɩ̀ ʋ nə. Ʋ pubʋŋa dàń yà nə yɩ, sə ʋ ja wá ʋ va lalʋʋ tə yáá con, *Pakə cànà tə kwa nə. 5 Piyɛrə dàń yà yɩ ba cɩ̀gà ʋ nə bàń dìə̀ tə wa. Yá Kərisə lɩ̀à púlí tə dàń yà wulə ba lòrì Yɩɩ ba pɩn wá wuuu.

6 Dɩɩn tə tɩa nə wá pʋrɩ, sə Erodə pa, ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, Piyɛrə dwɛ̀e pamana bələ tətəŋi wa, kʋ tɩtɩn tə nə. Ʋ yà yɩ ba vwə wá də banzala bələ, yá ba duən də ga cɩ̀ bàń dìə̀ tə mimii tə nə. 7 Naa nədʋ, də *Yuu-Tiu *malɩka twi, yá poni ga pɩpɩlɩ kʋ pɩ̀rɩ̀ bàń dìə̀ tə wa. Ka pɩpaga Piyɛrə ka zɩ̀n, ka ga swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Zàn yɩɩ nə, lala!» Kʋ máŋá tə wa, banzala tə nan ʋ jɩ̀àn nə, tə tʋ. 8 Malɩka tə swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Vwa n tàŋá voru tə lá, sə n ga kə n natʋra». Piyɛrə fwa kʋ nətʋ tə ʋ zwɛ̀e, malɩka tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ʋ con, ka wʋ́: «Zʋ n gandarʋ tə, sə n ga pú à kwa».

9 Ba nə nan kàrá wa ba zwɛ̀e, Piyɛrə púə́ kʋ kwa. Yá ʋ yà yə̀rì cɩ́gá mama də kʋ yɩ malɩka nə twi ʋ con. Ʋ yà bʋŋa də, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn, ʋ na won ʋ pandwɩa wa. 10 Ba vəli, ba lɛ təntən bwálɩ́ tə, ba nə cɩ̀gà kʋ nə, ba tə va ba lɛ kʋ bələ nii nyiən tə, də ba va ba yí lugu mimii tə yáá, kʋ nə naŋa tɩfarʋ tə wa. Kʋ lugu boru təntə də súrí kʋ tɩ̀àn nə, kʋ pa ba. Ba nan, ba va ba jɩrɩ cwəŋə yuu. Naa nədʋ də malɩka tə jén.

11 Piyɛrə waa dàń pìí ka bà, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Sɩ́ʋ́n nə, à dàń lwarɩ cɩ́gá də, Yuu-Tiu nə tʋn ʋ malɩka à con, ka ga van nə, ka lɩ Erodə də won tə mama, Zwifə-ba lʋʋ lɩ̀à yà nə dànɩ̀, tə jɩɩn wa». 12 Ʋ nə bʋ́n kʋ nətʋ, ʋ zwɛ̀e ʋ vəli Mari dìə̀. Mari yɩ Zwan tə, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Marəkə, nuu. Lɩ̀à-ba nə dáá yà kun duən nə kʋ dìə̀ təntə wa, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ. 13 Piyɛrə ma kʋkwaga boru tə nə. Tʋtʋnkana don, ʋ yɩrɩ nə ya Rodə, twi ʋ boli mimii tə nii, sə ʋ cʋgʋ. 14 Ʋ lwarɩ Piyɛrə kosʋgʋ tə. Pupoli cɩcɩ súə́ wa, kʋ pa ʋ wà mimii tə súrí. Ʋ dəri, ʋ va dìə̀ tə tətəŋi wa, ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ də, Piyɛrə wulə mimii tə yáá kàrá wa. 15 Ba duən tə swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N yɩ n nyaŋa». Yá ʋ dàń tə swɩ̀n, də kʋ ya cɩ́gá mama. Ba dàń ma wʋ́: «Kʋ ya ʋ malɩka† nə». 16 Piyɛrə də con nə, ʋ də tə wà boru tə kʋkwagʋ nə yá. Máŋá tə, ba nə súrí boru tə, ba nɩ wá, kʋ ga gən ba. 17 Ʋ dàń ma ja ʋ jɩɩn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ, sə ba yá zəzugu tə nə, ʋ ga tún, kʋ nə zɩgɩ nətʋ, Yuu-Tiu ma lɩ wá bàń dìə̀ tə wa. Ʋ dàń swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á pɩan Zwakə‡, də ba duən tə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, tə yəni kʋ». Ʋ ga nan, ʋ va bwálɩ́ don nə.

18 Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, dwanɩ nəfarʋ dwan pamana tə tətəŋi wa, ba ga bwe duən, ba wʋ́, Piyɛrə yɩ ʋ fwa nətə. 19 Erodə pɩn ba pɩ̀à wá, yá ba wà wá nɩ. Ʋ dàń ma pa, ba bwe lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀gà ʋ nə tə, ʋ ga pa nii də, sə ba gʋ.

Nətʋ Erodə nə tɩga

Kʋ kwa nə, *Erodə nan Zwide nagwanaa tə wa, ʋ va Sezare. 20 Ʋ lɩŋa dàń yà zaŋa Tirə, də Sidon tɩ̀án yuu wa zənzən. Kʋ tɩan təntə tɩ̀án də ken nimarʋ, sə ba ma wànɩ́ ba bà ba yí wá. Ba dí yáá ba də́ dabarɩ də Bəlasətisə ʋ nə ya pɩ̀ʋ́ Erodə dìə̀ tə yáá tíú. Kʋ kwa nə, ba vəli ba lòrì, sə sìə́ ya ba pwərə wa, ba nagwanaa tə nii wodiu yà nə yɩ kʋ naŋa pɩ̀ʋ́ Erodə nagwanaa tə wa yɩrɩ.

21 Kʋ dɩɩn tə nə yí, Erodə tì ʋ paganʋ ʋ zʋ, ʋ ga nan ʋ jə̀ə́ ʋ padaʋ yuu. Ʋ dàń ga swɩ̀n sʋ̀ràn ba con pwənə pwənə. 22 Lalʋʋ tə cə̀rí, ba wʋ́: «Kʋ yɩ yɩɩ don nə swɩ̀n, kʋ tà ləzwənə nə swɩ̀n». 23 Kʋ máŋá təntə tətə wa, *Yuu-Tiu *malɩka mà Erodə ʋ nə wà dun pɩn ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə tə yɩrɩ. Kʋ pɩn zʋnzʋran zɩgɩ ʋ waa tə də́ wá, tə nan poni nə, ʋ ga tɩ.

24 Yá Yɩɩ sʋgʋ tə dàń yɩ kʋ zwɩ kʋ súrí, wuuu. 25 Barənabasə də Solə tʋtʋŋɩ tə nə zwɛ̀e *Zwerizalɛmə nə, ba jɩn Zwan, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Marəkə, ba súrí ba tɩ̀àn nə, ba ja pìí ba bà.

13

Barənabasə də Solə vəli Swipərə

(Galasi tɩ̀án 2.7-9; 2 Timote 3.8-9)

1 Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà də karnyɩna-ba də yà wulə *Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, kʋ nə wulə Antɩʋswə nə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Barənabasə də Simeyon, ba nə boŋə ‹nəzonu›, də Lisiyisə Sirɛnə tíú tə, də Manayɩn pɩ̀ʋ́ *Erodə bìsɩ̀nɩ́ dabɛɛ tə, də Solə. 2 Dɩɩn don nə, ba nə kun duən nə, ba bwɩ *Yuu-Tiu nə, də ba fwa nivori, Yɩɩ-*Siŋu tə dàń swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Á kənə Barənabasə də Solə vàn nə tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, à nə pɩn ba». 3 Ba dàń nə vwə nii, ba ga jʋn Yɩɩ, ba zwɛ̀e kwa nə, ba tún* ba jɩ̀àn ba mʋ̀ lɩ̀à bələ təntə yuu wa. Yá ba ga kə ba cwəŋə wa.

4 Ba mʋ̀ təntə Yɩɩ-Siŋu tə nə tʋn, ba vəli Seləsi, ba zʋ nɩ́á yuu bori, ba va Swipərə nagwanaa. 5 Ba nə vəli ba yí Salaminə, ba zɩgɩ lá, ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə *Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa. Ba jɩn Zwan ba kə ba con, sə ʋ san ba.

6-8 Máŋá tə, ba nə vəli ba jijiri lʋʋ nii təntə wa, ba vəli ba yí Pafɔsə. Ba nɩ jinəmori don, kʋnkʋn nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀. Ʋ yɩ Zwifə, ʋ yɩrɩ ga yɩ Barə-Zwezi, ʋ yɩrɩ tə don də *Gərɛkə-ba sʋgʋ nə yɩ Elimasə. Bɛɛ təntə yà wulə də yáá tíú tə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Sɛrəgisə Polisə. Ʋ yɩ yənu tíú. Ʋ mʋ̀ yáá tíú təntə dàń pɩn ba bon Barənabasə də Solə, ʋ ga bɩrɩ də, ʋ swə, sə ʋ nì Yɩɩ sʋgʋ tə. Jinəmori tə dàń zàn ʋ zɩgɩ ba nə, ʋ pɩ̀à, sə ʋ vəvəri yáá tíú tə, sə ʋ dàn ká kə ʋ waa Zwezi nə. 9 Solə, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Polə, ʋ nə súə́ də Yɩɩ-Siŋu tə dàń ma fin ʋ yɩ́á, ʋ kə jinəmori tə yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: 10 «N mʋ̀ bɛɛ təntə, n yɩ n súə́ də yɩ́á swɩan yiri mama də wʋlʋŋʋ. N mʋ̀ *Sɩtana bìú! N yɩ cɩ́gá yiri mama dʋŋʋ! Cɩ̀ n tɩ̀àn nə, də Yɩɩ cɩ́gá cwəŋə tə ka cʋ̀gʋ̀. 11 Sɩ́ʋ́n nə, nə̀ń Yuu-Tiu jɩɩn wulə n yuu wa. N wá jì liliu, yá máŋá don wa nə, n bá na yɩcaʋ tə». Lala, də yikunu púə́ ʋ yuu nə, ʋ dàń ga twá lá, ʋ tɩtɛ ʋ pɩ̀à lɩ̀à, sə ba van wá, ba kə cwəŋə nə. 12 Haya, yáá tíú tə nə nɩ kʋ tə, kʋ nə tʋn, Yɩɩ sʋgʋ tə zʋa wa, ʋ ga kə ʋ waa Zwezi nə.

(Tʋtʋnan 7.1-50; 10.36-43)

13 Polə də ʋ twaduən tə tì nɩ́á yuu bori Pafɔsə nə, ba va Pɛrəgə, Panfili nagwanaa wa. Yá Zwan mʋ̀ pìí ʋ yá ba Panfili nə, ʋ va *Zwerizalɛmə. 14 Ba kʋ́ʋ̀ zɩgɩ Pɛrəgə nə, ba va ba yí Antɩʋswə don Pisidi nagwanaa wa. Ba zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa ba *sìə́ dɩɩn nə, ba jə̀ə́ lá nə. 15 Máŋá tə, ba nə kàrɩ̀ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə, ba zwɛ̀e, kʋ kwa nə, jə́rə́ dìə̀ yáá tɩ̀án tə tʋn, sə ba swɩ̀n ba con ndə: «Nə nubibara-ba, də á nə jə kwìə̀, á nə pɩ̀à, sə á ma kwè lɩ̀à tə, á swɩ̀án». 16 Polə nyɩ́ ʋ zàn ʋ ja jɩɩn, ʋ ma fwa ba mɩmɩnʋ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yɩzərayɛlə lɩ̀à-ba, də á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə sɛ̀e á zʋ Zwifə-ba *yɩjʋncwəŋə tə wa, á cʋga: 17 Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ nə mʋ̀ Yɩzərayɛlə lɩ̀à Yɩɩ, nə kúrí nə nɩbara-ba tə. Ʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ lɩ̀à təntə pùlì zənzən, máŋá tə wa, ba nə yɩn vərə *Ezwipətə lʋʋ nii tə wa. Yá kʋ twá ʋ vàn tə dɩ̀àn tə nə, ʋ ma pa ba nan lá nə. 18 Kʋ dánɩ́ kʋ yí ndə bɩna sapwilə nə, Yɩɩ kálɩ́ ʋ tɩ̀àn, ʋ ma ywàń ba yuu kasɔɔ lanworu tə wa. 19 Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ dwíə́ barpɛ Kanan lʋʋ nii tə wa, yá kʋ kwa nə, ʋ pɩn ba mʋ̀ nə tɩnɩ ba lʋʋ tə. 20 Kʋ nətʋ tə yí ndə bɩna biənɩa də finu (450) nə.

Kʋ kwa nə, ʋ pɩn ba yáá tɩ̀án, kʋ ja va kʋ yí Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Samɩyɛlə. 21 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, ba lòrì pɩ̀ʋ́. Yɩɩ ma pa ba Sayilə, ʋ nə yɩ Kisə bìú Bɛnzwamɛn dwíí dəkuu tə wa. Ʋ də fwa bɩna sapwilə. 22 Kʋ kwa nə, Yɩɩ vɩga wá, ʋ ga tún *Davidə pàrɩ̀ tə yuu wa. Yɩɩ swɩ̀n Davidə yoo, ʋ wʋ́: ‹À nɩ Yɩzayi bìú Davidə, də ʋ yɩ bɛɛ tə, ʋ nə súə́ à yii, ʋ nə wá tʋn à fɩra wiən tə mama tə sú›. 23 Mə ʋ mʋ̀ dwíí tə wa nə, Yɩɩ pɩn Zwezi bà, ndə ʋ nə kàn nii nətʋ. Ʋ mʋ̀ Zwezi təntə nə wá jon Yɩzərayɛlə lɩ̀à ba cʋna wa. 24 Máŋá tə Zwezi tətə nə wà twi, Zwan kàrɩ̀ ʋ bɩrɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama nə, sə ba vəvəri ba kwa ba ma sá ba cʋna, sə ʋ lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə. 25 Zwan mɩɩ nə bwələ, sə kʋ zwɛ̀e, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə tà kʋ tə, á nə bʋŋa də, à yɩ. Á nəŋə, à mʋ̀ kwa nə lìù don wá bà. À jɩɩn mùrì, sə à kʋ̀rɩ̀ ʋ natʋra tətə›.

26 À nubɩa-ba, *Abərahamə dwíí wa nɩ̀án-ba, də á mʋ̀ təntə, á nə zìlí Yɩɩ! Kʋ yɩ nə mʋ̀ con nə, nə Yɩɩ tʋn ʋ sʋgʋ tə, kʋ nə bɩrɩ də, ʋ wàá nəba ʋ joŋə nə cʋna wa. 27 Zwerizalɛmə tɩ̀án də ba pɛ̀egá wà Zwezi təntə yəni, ba ga wà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə də̀ń nì. Kʋ pɩn, ba gʋ wá, sə Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə, ba nə kàrɩ̀ Zwifə-ba sìə́ dɩɩn mama, tə nii sú. 28 Də ba nə wà yoo mama nɩ ʋ yuu wa, kʋ nə bɩrɩ də, ʋ mɛ tɩan, ba tə lòrì *Pilatə, sə ʋ pa, ba gʋ wá. 29 Yá ba dàń lɩ wá dagarʋ tə yuu wa, ba gùrì ləbəri wa. Kʋ nətʋ tə yà dí yáá, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, yá kʋ nii dàń súə́. 30 Yɩɩ dàń ma bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa. 31 Ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn dɩan də dɩan ba tə nə, ba mʋ̀ də wá nə ken duən, ba nan Galile nagwanaa tə wa, ba va Zwerizalɛmə. Yá sɩ́ʋ́n nə, kʋ tɩ̀án tə nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yáá con. 32 Nə də tətə yɩ kʋ mʋ̀ sʋywáŋʋ́ tə nə, nə jə bà, sə nə bɩrɩ aba. Kʋ mʋ̀ nə yɩ won tə, Yɩɩ nə kàn nikanɩ də nə nɩbara-ba tə. 33 Yɩɩ pɩn kʋ nii sú sɩ́ʋ́n nə kʋ pa nə mʋ̀ nə, nə nə yɩ ba nɩ̀án. Yɩɩ lɩ Zwezi tɩan wa, ʋ kə mɩɩ wa, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ bələ nii gwaran sagɩ tə wa, kʋ nə yɩ bələ nii nyiən tə wa, kʋ wʋ́:

‹Kʋ yɩ n mʋ̀ nə ya à bìú! À mʋ̀ nə lʋrɩ mʋ́ zə̀n›.

34 Yɩɩ yà swɩ̀n, ʋ ka bwin ka nan tə yoo də, ʋ wá bwin wá ʋ lɩ tɩan wa, ʋ kə mɩɩ wa, sə ʋ dàn ká pʋ. Ʋ yà swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹À wá pa aba wozəŋə tə, à nə ken vàn nə, tə nə yɩ cɩ́gá wiən. À kàn tə nikanɩ pɩ̀ʋ́ Davidə con›.

35 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tə ma swɩ̀n gwaran sagɩ tə bwálɩ́ don wa, kʋ wʋ́:

‹N bá sɛ̀e n pa ləzwənə tə, ʋ nə yɩ n mʋ̀ nə tɩ, pʋ ləbəri wa›.

36 Pɩ̀ʋ́ Davidə mʋ̀ twá də Yɩɩ pubʋŋa tə, ʋ ma tʋn ʋ pa Yɩɩ nə ʋ máŋá tə wa. Ʋ nə twi ʋ tɩ, ba gùrì wá ʋ nɩbara-ba tə con, ʋ də ga pʋ. 37 Yá Zwezi tə, Yɩɩ nə bwin, ʋ kə mɩɩ wa, wà pwɩ. 38 À nubɩa-ba, á lwara də, kʋ yɩ kʋ twá də ʋ mʋ̀ Zwezi tə, ba ma swɩ̀n də, Yɩɩ wá kwɛn nə cʋna tə nə mʋ̀ də wá pwərə wa. Ʋ wá kwɛn á cʋna yiri mama, tə nə wà kwɛn á mʋ̀ də wá pwərə wa, máŋá tə, á nə twá də Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. 39 Kʋ twá də Zwezi yɩrɩ tə, lìù tə mama, ʋ nə ken ʋ waa ʋ nə, ʋ wá kwɛn kʋ tíú cʋna ʋ mʋ̀ də wá pwərə wa. 40 Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə yoo tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa dàn ká yí aba. Kʋ mʋ̀ yoo tə swɩ̀n, kʋ wʋ́:

41 ‹Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə goni lɩ̀à, á ywàŋá, sə kʋ gwárɩ́ aba, sə á jén lá. À tʋn yoo á lʋʋ wulu wa. Á yà bá sɛ̀e kʋ, də ba yà nə man kʋ ba bɩrɩ aba›.»

(Romə tɩ̀án 15.8-13; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.14-16)

42 Máŋá tə wa, Polə də Barənabasə nə nan jə́rə́ dìə̀ tə wa, ba lòrì ba, sə ba tə pìí, ba bà sìə́ dɩɩn tə, kʋ nə daa lá tə, ba bwé kʋ yoo təntə yuu wa. 43 Jə́rə́ tə kwa nə, Zwifə-ba zənzən də lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e ba zʋ Zwifə-ba *yɩjʋncwəŋə tə wa, púə́ Polə də Barənabasə kwa. Polə də Barənabasə dàń yà kwè ba ba daŋa ba jɩ̀àn, sə ba zɩgɩ dɩ̀àn zəni Yɩɩ pubwanʋ tə wa.

44 Sìə́ dɩɩn tə, kʋ nə daa lá tə nə yí, kʋ yɩ ndə tɩfarʋ tə mama nə twi duən yáá, sə kʋ cʋgʋ Yɩɩ sʋgʋ tə. 45 Yá Zwifə-ba yun tɩ̀án tə nə nɩ kʋ lalʋʋ təntə, kʋ jigə wʋgwɩʋ kʋ pa ba. Yá kʋ dàń yɩ ba twá də tʋran, ba ma swɩ̀n, ba zɩga Polə nə. 46 Polə də Barənabasə swɩ̀n ba con pwənə pwənə, ba wʋ́: «Kʋ yɩ á mʋ̀ mama mɩ́ámɩ́án con nə, Yɩɩ sʋgʋ tə yà mɛ, sə kʋ dí yáá kʋ swɩ̀n. Á də vɩ kʋ á dʋga, á ga kʋ́ʋ̀ ba bʋŋa á waa con də, á tətə mɛ, sə á na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ dàń wá vəvəri lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə con. 47 Yá mə yoo kʋ tə nə, Yɩɩ pɩ̀à, sə nə fwa. Yɩɩ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹À tʋn mʋ́, sə n va lʋʋ tə mama wa, sə n ya ndə poni nə. N súrí lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə yɩ́á, sə ba lwarɩ də, Yɩɩ wàá ba ʋ joŋə ba cʋna tə wa›.»

48 Ba tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, nə nì kʋ nətʋ tə, ba pwìí poli, yá ba dàń ga bwɩ Yuu-Tiu nə ʋ sʋgʋ tə yɩrɩ. Yá lɩ̀à tə mama, Yɩɩ nə kúrí, sə ba na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con tə, dàń ken ba waa kʋ nə.

49 Yuu-Tiu sʋgʋ tə làrɩ̀ kʋ tà lʋʋ nii tə mama. 50 Zwifə-ba yun tɩ̀án tə dàń sugu kana tə, ba nə jə dun, ba nə yà jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, də tɩfarʋ tə nəkwɩna-ba tə, ba kə Polə də Barənabasə nə. Ba fwa nətʋ, ba kə wʋwalʋ Polə də Barənabasə nə, ba ma dɩŋɩ ba ba nagwanaa tə wa. 51 Bara bələ təntə də pi† ba nɛɛ purən, ba kə ba yuu wa, yá ba ga va Yikoniomə. 52 Antɩʋswə nə karbɩa tə yà súə́ də pupwən də Yɩɩ-Siŋu tə.

14

Polə də Barənabasə vəli Yikoniomə

(Tʋtʋnan 17.2-14; Matiə 10.23; 2 Timote 3.11)

1 Yikoniomə nə, Polə də Barənabasə kʋ́ʋ̀ zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, ndə kʋ don tə də nə. Ba swɩ̀n sʋgʋ kʋ yiri tə nə pɩn Zwifə-ba zənzən də *Gərɛkə-ba kə ba waa Zwezi nə. 2 Yá Zwifə-ba tə, ba nə vɩga, sə ba kə ba waa Zwezi nə tə, sugu ba tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, ba kə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ. 3 Polə də Barənabasə tə wànɩ́ ba ya lá, kʋ dánɩ́.

Fən yà ba ba jə *Yuu-Tiu yɩrɩ, ba ga swɩ̀n pwənə pwənə. Yuu-Tiu pɩn, ba tʋŋa ʋ dɩ̀àn mɩmɩnan də tʋtʋnan tə nə bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə. Tə mʋ̀ nə bɩrɩ də, Yɩɩ sʋ̀ràn tə yɩ cɩ́gá, tə ga bɩrɩ ʋ pubwanʋ tə. 4 Tɩʋ tə ləzwənbɩa tə pwɛ̀e duən wa. Ba duən yà yɩ Zwifə-ba yun tɩ̀án nə tɩ, ba duən tə də yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə nə tɩ.

5 Zwifə-ba də ba yun tɩ̀án, də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, də ba də yun tɩ̀án dàń yà wulə ba tanɩ, sə ba kə Polə də Barənabasə càn wa, sə ba dɩlɩ ba də kapana, ba gʋ. 6 Zwezi tʋntʋna tə nə twi, ba lwarɩ kʋ, ba dəri ba va Likaʋni nagwanaa tə tɩfaran tə con, tə nə yɩ Lisətərə, də Dɛrəbe də tə səpunə tə nə. 7 Yá kʋ bwálɩ́ təntə də nə, Polə də Barənabasə vəli ba swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə.

Polə də Barənabasə wulə Lisətərə nə

(Tʋtʋnan 3.1-12; 17.22-31)

8 Lisətərə nə, bɛɛ don yà wulə lá nə, ʋ nə yà jə̀ə́ tɩa, ʋ nɛɛ nə tɩga. Ʋ yɩ ba lʋrɩ wá gwànʋ́, yá ʋ dàń yà tə wà yɩɩ nə zàn, ʋ va mama. 9 Ʋ yà cʋga kʋ tə, Polə nə swɩ̀n. Polə ma ywàń wá zən, ʋ ga na də, ʋ ken ʋ waa Zwezi nə, kʋ nə wàá kʋ pɩn ʋ nɩ yazurə. 10 Polə ma swɩ̀n ʋ con də kofarʋ, ʋ wʋ́: «Zàn, n zɩgɩ mənə mənə n nɛɛ tə yuu wa!» Bɛɛ tə fan, ʋ cú ʋ nɛɛ tə yuu wa, ʋ ga wulə ʋ vəli. 11 Ba nə nɩ kʋ tə, Polə nə fwa tə, lɩ̀à tə bubwi də Likaʋni-ba sʋgʋ, kʋ wʋ́: «Yɩa tə dàń jigə ləzoni, tə cú nə con». 12 Ba yà jə Barənabasə ba boŋə Zeizə*, Polə də nə yɩ Ɛrəmɛsə, mə ʋ mʋ̀ yà nə swɩ̀n sʋgʋ tə. 13 Zeizə yɩɩ tə dìə̀ yà lwə̀ tɩʋ tə nii nə. Kʋ joŋwanʋ tə jɩn nabɛɛ, ʋ nə nan tə də tɩ̀án punə, ʋ jə bà mimiən tə yáá. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ mʋ̀ də lalʋʋ tə fwa joŋi ba pa Zwezi *tʋntʋna tə nə. 14 Polə də Barənabasə nə nì kʋ, ba kàrɩ́† ba ganan, ba ga bɩbarɩ ba vələ lalʋʋ tə con də ba bubwi, ba wʋ́: 15 «Bɛ̀eɛ̀e won nə, á fwa lá nə, bara-ba? Nə də tətə yɩ ləzoni yiri nədʋ, ndə á də nə. Yá kʋ ya sʋywáŋʋ́ tə, nə kàrɩ̀ nə bɩrɩ aba, sə á dʋgʋ woŋwanʋ tə, sə á lwàń á pubʋŋa tə, á bà Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, con, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə fwa lanworu də tɩa, də mʋʋ tə, də wiən tə mama, tə nə wulə kʋ wa. 16 Bɩna də bɩna tə nə lɛ, Yɩɩ yá dwíə́ tə lʋʋ mama wa, ba nə tà *Zwifə-ba, sə ba tʋn ba fɩra. 17 Də kʋ nətʋ mama ʋ tə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ ga fwa zəni, kʋ twá də, ʋ nə pɩn dwà naŋa yɩɩ nə, ka nɩ̀ ka pɩn á ce, də kʋ máŋá nə yí. Ʋ pɩn aba wodiu kʋ yí aba, ʋ ga sú aba də pupwən». 18 Də ba nə swɩ̀n nətʋ tə mama, kʋ tə wà mwálɩ́ yɩn, sə ba ma wànɩ́, ba cɩ̀ lalʋʋ tə nə, kʋ dàn ká fwa joŋi kʋ pa ba.

19 Zwifə-ba yun tɩ̀án tə nan Antɩʋswə də Yikoniomə ba bà. Ba gɩgarɩ lalʋʋ tə, ba ga dɩlɩ Polə də kapana. Ba bʋ́n də, ʋ tɩga, ba tùrì wá, ba ja nan tɩfarʋ tə nii nə. 20 Yá karbɩa tə nə twi, ba kun ʋ nə tə pɩn Polə pìí ʋ zàn, ʋ zʋ tɩʋ tə wa. Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, ʋ mʋ̀ də Barənabasə vəli Dɛrəbe.

21 Máŋá tə, ba nə wànɩ́ ba kàrɩ̀ sʋywáŋʋ́ tə kʋ tɩfarʋ təntə wa, ba ga pa lɩ̀à zənzən jì Zwezi karbɩa ba pìí ba va Lisətərə. Ba zàn lá ba va Yikoniomə, ba zàn Yikoniomə, ba va Antɩʋswə. 22 Tɩʋ mama wa, ba daŋa karbɩa tə waa, ba swɩ̀n, sə ba zɩgɩ dɩ̀àn, ba nə ken ba waa Zwezi nə tə yuu wa. Ba bɩrɩ də, kʋ mɛ, sə nə twá càn də càn wa, sə nə ma wànɩ́ nə zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 23 *Kərisə lɩ̀à púlí mama wa nə, ba kúrí *nəkwɩna. Ba dàń yàá jʋn Yɩɩ ba vwə ba nii. Kʋ kwa nə, ba yàá tì ba, ba pa *Yuu-Tiu nə, ba nə ken ba waa ʋ nə.

24 Kʋ kwa nə, ba bɛn Pisidi nagwanaa tə, ba va ba yí Panfili nagwanaa tə wa. 25 Ba pɩn Pɛrəgə tɩ̀án nì Yɩɩ sʋgʋ tə. Kʋ kwa nə, ba lɛ ba va Atali. 26 Ba zɩgɩ lá nə, ba tì nɩ́á yuu bori, ba va Antɩʋswə con bwálɩ́ tə nə, ba nə nan. Mə kʋ bwálɩ́ təntə nə, ba ken ba Yɩɩ pubwanʋ tə wa, tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, ba nə vəli ba tʋn.

27 Máŋá tə, ba nə yí Antɩʋswə, ba bon Kərisə lɩ̀à púlí tə, ba kun duən nə. Ba dàń ga tún won tə mama, Yɩɩ nə twá də ba ʋ ma tʋn. Ba tə swɩ̀n də, Yɩɩ pɩn cwəŋə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba nə, sə ba də kə ba waa Zwezi nə. 28 Ba yɩn lá nə, ba dánɩ́ zənzən, ba mʋ̀ də Zwifə-ba karbɩa tə.

15

Zwerizalɛmə Kərisə lɩ̀à púlí tə yoo

(Galasi tɩ̀án 2.1-9)

1 Bara duən nan Zwide nagwanaa tə wa, ba bà Antɩʋswə, ba kàrɩ̀ kàrà kʋ tə, ba bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ tə, ba wʋ́: «Də á mʋ̀ bara tə nə wà *goŋi aba, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ nətʋ tə, Yɩɩ bá jon aba á cʋna tə wa». 2 Kʋ zɩ̀n tʋ́tʋ̀ná nəfarʋ ba də Polə də Barənabasə tətəŋi wa. Kʋ pɩn Polə də Barənabasə, də ba lɩ̀à duən kə sírí, sə ba va *Zwerizalɛmə, Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə, də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə con, sə ba lɩ kʋ yoo təntə yáá.

3 Ba lɩ̀à təntə, Kərisə lɩ̀à púlí tə nə ken cwəŋə tə wa, vəli ba lɛ Fenisi nagwanaa, ba lɛ Samari nagwanaa. Cwəŋə tə wa, ba tə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à tə con nətʋ lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba tə, nə lwàń ba pubʋŋa, ba bà Yɩɩ con. Yá kʋ yoo təntə yà ga pɩn, lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, jə pupwən zənzən. 4 Ba nə yí Zwerizalɛmə, Kərisə lɩ̀à púlí tə sɛ̀e ba jon Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə, də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə. Yá ba dàń ga twarɩ won tə mama, Yɩɩ nə twá də ba, ʋ ma fwa. 5 *Farɩzɩan-ba púlí tə wa lɩ̀à duən, ba də nə yà ken waa Zwezi nə, dàń zàn ba wʋ́, kʋ mɛ, sə ba yà goŋi ba bara tə, yá ba ga kálʋ́ ba, sə ba zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə.

6 Tʋntʋna tə də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə kun duən nə, sə ba balɩ kʋ yoo təntə. 7 Tʋ́tʋ̀ná nəfarʋ kwa nə, Piyɛrə zàn, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, á də tətə yə̀ə́ də, Yɩɩ kúrí nə á tətəŋi wa, təntən dɩan tə nə, sə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, nì Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə à nii wa, sə ba kə ba waa Zwezi nə. 8 Yɩɩ tə, ʋ nə yə̀ə́ ba waa tə, pɩn ba ʋ *Siŋu tə, ʋ nə pɩn nə də nə, sə ʋ ma bɩrɩ də, ba də yɩ ʋ mʋ̀ lɩ̀à, ndə nə də nə yɩ ʋ mʋ̀ lɩ̀à nətʋ. 9 Yɩɩ wà pwɩa ken nə mʋ̀ də ba pwərə wa. Ʋ sɩn ba bɩcanɩ tə, sə tə ya nəpon ʋ yáá con, ba nə ken ba waa Zwezi nə yɩrɩ. 10 Á pɩ̀à, sə á kə zɩlɩ Zwezi karbɩa tə nə, nə nɩbara-ba tə də tətə nə wà kʋ wànɩ́ ba zɩn. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á pɩ̀à Yɩɩ nii nə? 11 Nə yə̀ə́ də, *Yuu-Tiu Zwezi pubwanʋ tə jon ba ba cʋna wa, ndə nə də tətə nə».

12 Lalʋʋ tə mama púə́ kʋ nii, yá ba ga cʋga Polə də Barənabasə, ba nə twarɩ Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, də yomɩlan tə, Yɩɩ nə twá də ba, ʋ tʋn lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, con.

(Romə tɩ̀án 15.8-12; Kolosə tɩ̀án 2.11-17; Galasi tɩ̀án 5.1-6; Tʋtʋnan 21.25)

13 Máŋá tə, ba nə swɩ̀n ba zwɛ̀e, Zwakə dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, á cʋga à con. 14 Simon tún nətʋ tə mama, Yɩɩ nə dí yáá, ʋ kúrí lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə lɩ̀à, sə ba ya ʋ mʋ̀ lɩ̀à. 15 Kʋ sʋgʋ təntə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə də ga vəli duən nə zəni. Kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

16 ‹Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, à wá pìí, à bà à zɩ̀n pɩ̀ʋ́ *Davidə diboo tə, kʋ yà nə tʋa. À wá pìí à lwà kʋ bə́rə́ kɩkaran tə, à zɩgɩ yɩɩ nə. 17 Kʋ wá pa ləzoni tə gɩganɩ tə pɩ̀à Yuu-Tiu, ba mʋ̀ də dwíə́ tə mama, tə nə tà Zwifə-ba, à nə wá pa à yɩrɩ* tə ba. Yuu-Tiu nə swɩ̀n kʋ, ʋ mʋ̀ nə fwa wiən tə mama. 18 Ʋ mʋ̀ nə pɩn, ba lwarɩ tə yìə̀n təntə, halɩ kʋ máŋá nə, ba yigə!›

19 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à də yà swə, sə nə dàn ká kə wʋwalʋ lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba, ba nə lwàń ba pubʋŋa, ba bà Yɩɩ con. 20 À dàń nə pɩ̀à, sə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə, nə pa ba nii, sə ba cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də yìə̀n tə tə: Ba dàn ká də́ nàŋʋ́ tə, ba nə gʋa woŋwanʋ nə. Sə ba dàn ká cwàrɩ̀ də duən, ba dàn ká də́ wotɩgʋ nàŋʋ́. Ba dàn ká də́ jana. 21 Máŋá don wa, kʋ nə dánɩ́ zənzən, lɩ̀à yɩn tɩfarʋ mama wa, ba nə kàrɩ̀ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, sagɩ tə, ba bɩrɩ Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa ba *sìə́ dɩɩn mama nə».

22 Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə, də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə, də Kərisə lɩ̀à púlí tə mama dàń bʋ́n də, kʋ mɛ, sə ba kúrí ba waa lɩ̀à duən, sə ba tʋn ba mʋ̀ də Polə də Barənabasə Antɩʋswə nə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwidə, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Barəsabasə də Silasə. Ba bələ tə yà yɩ yáá tɩ̀án, ba nə jə dun lɩ̀à tə, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, tə tətəŋi wa. 23 Ba dàń pɩn ba sagɩ kʋ tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ wa, ba wʋ́:

«Nə mʋ̀ Zwezi tʋntʋna tə, də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə, nə nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, nə pɩn á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, á nə tà Zwifə-ba, á wulə Antɩʋswə nə, Siri nagwanaa tə wa, də Silisi lʋʋ nii tə wa. Nə jʋ̀nɩ̀ aba. 24 Nə nì də, lɩ̀à nan nə con, ba ja sʋ̀ràn duən ba bà á con, ba ma gugurə aba ba cʋ̀gʋ̀ á pùə́ nə. Yá kʋ nətʋ tə ga tà nə mʋ̀ nə pɩn kʋ cwəŋə. 25 Nə mama ken nii nədʋ, nə ga bʋ́n nə na də, kʋ ziən, sə nə kúrí bara nə tʋn ba mʋ̀ də nə nubizəŋə Barənabasə də Polə á con. 26 Polə də Barənabasə təntə dʋgʋ ba mɩɩ Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 27 Nə dàń tʋŋa Zwidə də Silasə, sə ba swɩ̀n á con kʋ tə, nə nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə yuu wa. 28 Yɩɩ-Siŋu tə də nə tətə nə bʋ́n nə na də, kʋ mɛ, sə nə dàn ká kə zɩla yirə duən á yuu wa, də kʋ nə tà yìə̀n tə tə, tə mʋ̀ yoo nə cà. 29 Tə mʋ̀ nə yɩ: Á dànà ká də́ nàŋʋ́ tə, ba nə gʋa woŋwanʋ nə! Á dànà ká də́ jana, nə à yə̀ə́ vàná, tə nə tɩga nàŋʋ́! Á dànà ká cwàrɩ̀ də duən! Á nə cɩ̀gà á tɩ̀àn nə də tə yìə̀n təntə, də á fwa zəni. Yɩɩ nə wá ya də aba!»

(Efɛzə tɩ̀án 2.17-19; 1 Piyɛrə 4.10-11)

30 Ba yá lɩ̀à tə, ba də ga va Antɩʋswə. Ba nə yí lá ba bon lalʋʋ tə, ba kə duən nə, ba ga tì sagɩ tə, ba pa ba. 31 Ba kàrɩ̀ sagɩ tə, ba mama ga jwɛ, kʋ nə dàn ba jɩ̀àn tə yɩrɩ. 32 Zwidə də Silasə tətə yà yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà. Ba swɩ̀n kʋ dánɩ́, sə ba ma kwè lɩ̀à tə, ba nə yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, sə ba ma dàn ba jɩ̀àn. 33 Ba dánɩ́ mancɩn, kʋ kwa nə, lɩ̀à tə, ba nə yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, pɩn ba cwəŋə, sə ba pìí ba va lɩ̀à tə con, ba nə tʋn ba də bɩcan sìə́. 34 [Silasə mʋ̀ pìí ʋ yá də ba.]

35 Polə də Barənabasə mʋ̀ tə fwa dɩan də dɩan Antɩʋswə nə. Ba də lɩ̀à duən zənzən kàrɩ̀ də ba swɩ̀n Yuu-Tiu sʋgʋ tə sʋywáŋʋ́ tə.

(2 Korɛntə tɩ̀án 11.28; Romə tɩ̀án 15.29; Ebərə-ba 13.18)

36 Dɩan bagalɩ nii nə, Polə ma swɩ̀n Barənabasə con, ʋ wʋ́: «Nə pìə́ nə va tɩfaran tə mama wa, nə nə swɩ̀n Yuu-Tiu sʋgʋ tə lá, nə jə́n nə nubɩa tə yɩ nətə». 37 Sə yə̀ə́ Barənabasə yà pɩ̀à ʋ ja Zwan, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Marəkə, ʋ súrí ba nə. 38 Yá Polə mʋ̀ yà ba pɩ̀à, sə Marəkə twá, ʋ nə dí yáá ʋ pìí ʋ yá ba Panfili nagwanaa tə wa, yá ʋ kʋ́ʋ̀ wà tʋn də ba tə yɩrɩ. 39 Kʋ jigə tʋ́tʋ̀ná nəfarʋ ba pwərə wa, kʋ pa ba pwɛ̀e də duən. Barənabasə jɩn Marəkə, ʋ ma kwé ʋ tɩ̀àn, ba ga tì nɩ́á yuu bori ba va Swipərə nagwanaa. 40 Polə kúrí Silasə, lɩ̀à tə, ba nə yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, tə ga tì ba, ba kə Yɩɩ pubwanʋ tə wa, ba də ga vìí. 41 Ʋ vəli ʋ jijiri Siri nagwanaa də Silisi lʋʋ nii tə wa, ʋ daŋa Kərisə lɩ̀à púlə́ tə jɩ̀àn.

16

Timote kwé Polə də Silasə

(Romə tɩ̀án 16.21; Filipə tɩ̀án 2.19-22; Galasi tɩ̀án 4.13-15)

1 Polə vəli Dɛrəbe, ʋ lɛ ʋ va Lisətərə. Lìù don yà wulə lá nə, ʋ nə yɩ Zwezi karbiu, ʋ yɩrɩ nə yɩ Timote. Ʋ nuu yɩ *Zwifə, ʋ də nə ken ʋ waa Zwezi nə. Yá ʋ nyɩna də yɩ *Gərɛkə. 2 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, Lisətərə nə də Yikoniomə nə, yà swɩ̀n ʋ yozəŋə tə yoo. Polə yà ken sírí, sə ʋ ja wá, ʋ kə ʋ con. 3 Ʋ dàń ma *goŋi wá Zwifə-ba yɩrɩ, ba nə wulə tə nagwanɛɛ təntə wa. Lɩ̀à tə mama yà yə̀ə́ də, ʋ nyɩna tə yɩ Gərɛkə. 4-5 Tɩfaran tə wa, ba nə twá ba lɛ, ba yàá swɩ̀n kʋ tə, Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə, də Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə nə swɩ̀n ba tún *Zwerizalɛmə nə. Ba swɩ̀n ba con, sə ba zìlí tə nii. Kərisə lɩ̀à púlə́ tə dàń kwɛn tə na dɩ̀àn, sə ba ma kwɛn ba kə ba waa Zwezi nə, yá ba ga súrí dɩɩn mama.

6 Yɩɩ-*Siŋu tə cɩ̀gà ba nə, ba dàn ká swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə Azi nagwanaa tə wa. Ba dàń ma twá Fərizwi də Galasi nagwanɛɛ tə wa ba lɛ. 7 Máŋá tə, ba nə vəli, ba lɛ Misi nagwanaa tə, ba yà ken sírí, sə ba va Bitini nagwanaa. Zwezi Siŋu tə ma vɩ kʋ ba con. 8 Ba dàń ma twá Misi nagwanaa tə wa, ba va Tərowasə. 9 Tɩtɩn nə, Yɩɩ pɩn Polə na yoo ʋ dwɩan wa. Ʋ nɩ Masedwanə nagwanaa tə wa bɛɛ don də ʋ zɩga, ʋ dàń ga lòrì wá, ʋ wʋ́: «Bàá Masedwanə, n san nəba!» 10 Kʋ mʋ̀ yoo təntə pɩn, nə va Masedwanə nə ga yə̀ə́ də, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn nii nəba, sə nə ja sʋywáŋʋ́ tə, nə va nə bɩrɩ ba.

(Matiə 18.20; Zwan 6.44-45; Matiə 13.23)

11 Nə tì nɩ́á yuu bori Tərowasə nə, nə te mənə mənə nə va Samotərasə nagwanaa tə wa. Kʋ tɩa nə pʋrɩ, nə lɛ nə va Neyapolisə. 12 Nə zɩgɩ lá, nə va Filipə. Filipə yɩ Masedwanə nagwanaa tə wa tɩfarʋ, kʋ nə dwə tə mama, kʋ nə yɩ *Romə-ba pàrɩ̀, tɩʋ. Nə yɩn kʋ tɩfarʋ təntə wa, ndə dɩan bagalɩ nə. 13 Zwifə-ba *sìə́ dɩɩn nə yí, nə nan nə yá tɩfarʋ tə, nə va nacwəŋə don nii nə. Nə bʋ́n də, bwálɩ́ təntə wá ya yɩjʋnɩ bwálɩ́. Nə jə̀ń tɩa, nə dàń swɩ̀n də kana, ba yà nə kun lá nə. 14 Kan don yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Lidi. Ʋ yɩ Tiyatirə tíú. Ʋ yà yoli gansɩan mwin. Kan təntə yà zìlí Yɩɩ fuən. Ʋ dàń yà cʋga sʋgʋ tə. *Yuu-Tiu súrí ʋ yɩ́á, sə ʋ zùrì ʋ yɩra də kʋ tə, Polə nə swɩ̀n tə. 15 Yá ba ləgə kan təntə də ʋ dìə̀ lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. Kʋ kwa nə, ʋ dàń lòrì nəba, ʋ wʋ́: «Á nə wànɩ́ á bʋ́n də, à ken à waa Yuu-Tiu nə, á bɩ̀àn á yá à dìə̀ wa». Yá ʋ kálɩ́ nəba lá nə.

(Tʋtʋnan 19.23-24; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.2; 1 Piyɛrə 4.12-13; Filipə tɩ̀án 1.12)

16 Dɩɩn don nə, nə ma vəli yɩjʋnɩ bwálɩ́ nə, nə jə́rí tʋtʋnkana don, ʋ nə jə cicirə. Ʋ yàá swɩ̀n lɩ̀à yìə̀n, tə nə wá bà. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ vʋa tə yà pɩn, lɩ̀à tə, ba nə tɩ wá, yà na wiən zənzən. 17 Ʋ púə́ nə mʋ̀ də Polə kwa, də ʋ bubwi, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à-ba tə yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, tʋ̀tʋ̀nà. Ba twi, sə ba swɩ̀n ba bɩrɩ nəba cwəŋə, sə Yɩɩ jon nəba nə cʋna wa». 18 Kan tə tə pìí ʋ bwé kʋ, dɩan də dɩan. Polə waa nan kʋ, ʋ dàń ma pìí ʋ vəvəri, ʋ swɩ̀n ʋ cicirə tə con, ʋ wʋ́: «Də Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə, à pɩn mʋ́ nii, sə n nan kan wà tə waa!» Kʋ máŋá tə tətə wa, də tə nan.

19 Ʋ lɩ̀à tə, ba nə tɩ wá, nə lwarɩ də, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nywarɩ ba nɩ ʋ yɩra, ba dàń jɩn Polə də Silasə, ba ga van ba, ba ja nan kanporu wa tɩʋ tə yun tɩ̀án yáá con. 20 Ba ja ba, ba va lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Lɩ̀à-ba tə nə gugurə nə tɩʋ kʋ tə lɩ̀à tə. Ba yɩ Zwifə-ba tə. 21 Yá ba mʋ̀ nə kàrɩ̀ nəba kàrà yiri don, kʋ nə wà nəba nii pɩn, nə mʋ̀ Romə-ba lɩ̀à nə, sə nə sɛ̀e, nə à yə̀ə́, sə nə fwa». 22 Lalʋʋ tə nyɩ́ kʋ zàn ba zɩga Polə də Silasə nə. Lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə pɩn, ba dí yáá ba ja ba, ba kʋ̀rɩ̀ ba ganan tə, ba ga pa nii, sə ba mà ba də kafɩran. 23 Ba nə mà ba, ba zwɛ̀e kwa nə, ba ken ba bàń dìə̀ wa. Yá ba dàń ga pa nii lìù tə, ʋ nə cɩ̀ bàń dìə̀ tə nə, sə ʋ cɩ̀ ba nə zəni. 24 Kʋ tíú təntə də nə nì kʋ nii təntə, ba nə pɩn wá, ʋ də ken ba bàń dìə̀ tə tətəŋi dìə̀ tə wa. Ʋ dàń ga kə daran ba nɛɛ nə.

25 Máŋá tə tɩa nə pwɛ̀e ka tàrà, Polə də Silasə wulə ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ də ba nuŋə Yɩɩ gwaran tə. Yá bàń dìə̀ lɩ̀à tə ga cʋga ba. 26 Naa nədʋ də tɩa tə lulugu zənzən, kʋ pa bàń dìə̀ tə dəkuu tə mama sʋsʋgʋ. Kʋ máŋá təntə tətə wa, mimiən tə mama súrí, yá bàń dìə̀ lɩ̀à tə mama banzala tə kʋ̀rɩ̀. 27 Bàń dìə̀ cɩ̀rʋ́ tə nə wùrì, ʋ zàn dwɩan wa, ʋ ga na mimiən tə, də tə súrí, ʋ van lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ ʋ cʋ̀rɩ́, sə ʋ ma gʋ ʋ tɩ̀àn. Ʋ yà bʋŋa də, bàń dìə̀ lɩ̀à tə mama nan ba dəri ba jén. 28 Polə dàń ma bubwi də kofarɩ, ʋ wʋ́: «Dàn ká fwa lwanɩ nədʋ mama n yɩra, nə mama wulə yəbə». 29 Bàń dìə̀ nəcɩrʋ tə dàń lòrì mən, ʋ ga bɩbarɩ ʋ zʋ, ʋ tʋ Polə də Silasə yáá con də ʋ vɩvaga. 30 Kʋ kwa nə, ʋ jɩn ba ʋ ja nan kàrá wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Yun tɩ̀án-ba, bɛ̀eɛ̀e nə à mɛ, sə à fwa, sə Yɩɩ jon nə à cʋna tə wa?» 31 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Kə n waa Yuu-Tiu Zwezi nə, yá Yɩɩ wá jon n də n dìə̀ lɩ̀à á cʋna wa». 32 Yá ba dàń swɩ̀n Yuu-Tiu sʋgʋ tə, ba bɩrɩ ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə wulə ʋ dìə̀ wa.

33 Kʋ máŋá təntə wa, tɩtɩn tə nə, ʋ lɩ ba, ʋ kə ʋ con, ʋ ga sɩn ba yɩra nʋran tə. Kʋ kwa nə, lala də ba ləgə ʋ mʋ̀ də ʋ dìə̀ lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə. 34 Ʋ pɩn, ba zʋ ʋ dìə̀, ʋ ga pa ba fwa wodiu ba pa ba, ba də́. Yá ʋ mʋ̀ də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama fwa pupwən, də ba nə wànɩ́ ba kə ba waa Yɩɩ nə.

(Tʋtʋnan 22.25-29; Filipə tɩ̀án 1.27-30)

35 Tɩa nə pʋrɩ, lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, tʋn lɩ̀à, sə ba swɩ̀n bàń dìə̀ nəcɩrʋ tə con, ba wʋ́: «Dʋgʋ lɩ̀à bələ təntə». 36 Bàń dìə̀ nəcɩrʋ tə twi, ʋ swɩ̀n kʋ, ʋ bɩrɩ Polə nə, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, tʋn ba swɩ̀n, sə à dʋgʋ aba. Á naŋa sɩ́ʋ́n nə, á vìí də bɩcan sìə́». 37 Polə dàń swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə tʋn tə con, ʋ wʋ́: «Ba mà nəba lɩ̀à yáá con, ba ga wà nə bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀ də. Nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə ya Romə-ba lɩ̀à, yá ba ga kə nəba bàń dìə̀ tə wa. Yá sɩ́ʋ́n nə, ba dàń pɩ̀à ba sə̀gə̀ ba lɩ nəba ba dʋgʋ. Abada, kʋ wàrɩ̀! Ba tətə bɩ̀àn, ba lɩ nəba!» 38 Lɩ̀à tə, ba nə jɩn tʋŋa tə, ba bà tə pìí ba va ba swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, ba bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə nə. Fən zʋa ba, də ba nə nì də, Polə də Silasə yɩ Romə-ba* lɩ̀à. 39 Ba dàń twi, ba kori ba, ba lɩ ba dʋgʋ, ba ga lòrì ba, sə ba nan ba tɩʋ tə wa. 40 Máŋá tə, Polə də Silasə nə nan bàń dìə̀ tə wa, ba vəli Lidi dìə̀. Ba nɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba ga kwé ba. Kʋ kwa nə, ba vìí.

17

Polə də Silasə wulə Tɛsalonikə nə

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.4-7; 2.11-16; Filipə tɩ̀án 4.16; Zwan 15.19-21, 25; 16.2-3)

1 Polə də Silasə twá Anfipolisə də Apoloni, ba kɛ̀eń ba va Tɛsalonikə. *Zwifə-ba yà jə *jə́rə́ dìə̀ lá nə. 2 Polə zʋa ka wa, ndə kʋ nə yɩ ʋ yofwamɩʋn nə. Ʋ fwa Zwifə-ba *sìə́ dɩan tə batwa, ʋ mʋ̀ də ba ma swɩ̀n də duən Yɩɩ sagɩ tə yoo yuu wa. 3 Ʋ yàá gwin Yɩɩ sagɩ sʋ̀ràn tə də̀ń, ʋ bɩrɩ ba də, *Kərisə yà mɛ, sə ʋ də́ càn, sə ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩga wa. Polə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ʋ mʋ̀ Zwezi tə, à nə swɩ̀n ʋ yoo à bɩrɩ aba, nə yɩ Kərisə». 4 Sʋgʋ tə zʋa ba wa lɩ̀à duən, ba ga nan ba súrí Polə də Silasə nə, kʋ súrí lalʋʋ nə, ba nə yɩ *Gərɛkə-ba, yá ba ga zìlí Yɩɩ, də kana duən, ba də nə jə dun kana wa.

5 Yá Zwifə-ba yáá tɩ̀án kʋ́ʋ̀ zàn də wʋgwɩʋ, ba ja bara duən, ba nə yɩ ləzwənyanan lalʋʋ tə wa, ba ma zɩ̀n lɩ̀à tə lɩŋa, ba ga gugurə tɩʋ tə. Ba vəli ba kun Zwason dìə̀ yáá, sə ba pɩ̀à Polə də Silasə, ba ja bà lalʋʋ tə yáá con. 6 Ba vəli ba wà ba nɩ, ba dàń pìí ba van Zwason, də lɩ̀à duən də, ba nə yɩ ʋ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba ja bà tɩʋ tɩ̀án tə yáá con, də ba bubwi, ba wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba nə gugurə nə tɩa yuu lɩ̀à tə mama twi yəbə. 7 Yá kʋ ya Zwason nə sɛ̀e ʋ jon ba ʋ dìə̀ wa. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə mama tʋtʋnɛɛ də yɩ tə zɩga *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nii yìə̀n tə nə. Ba ga tə swɩ̀n də, pɩ̀ʋ́ don wulə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwezi». 8 Tə sʋ̀ràn təntə gugurə lalʋʋ tə də tɩʋ tɩ̀án tə. 9 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwason də ba duən tə ŋwɩ́n vwinən, ba pa tɩʋ tɩ̀án tə nə, sə ba dàń ma zɩgɩ lá, ba dʋgʋ ba.

Polə də Silasə wulə Bere nə

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.21)

10 Tɩa nə twi, ka yì máŋá tə wa, lɩ̀à tə, ba nə yɩ Polə də Silasə nubɩa *Kərisə yɩrɩ tə, lɩ ba, ba pa ba va Bere. Máŋá tə, ba vəli ba yí lá, ba vəli *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa. 11 Ba mʋ̀ Bere tɩ̀án tə yà ken ba sírí, sə ba cʋgʋ Yɩɩ sʋgʋ tə ba doni Tɛsalonikə tɩ̀án tə. Ba sɛ̀e Yɩɩ sʋgʋ tə də yawala zənzən. Ba yàá bɛ̀eé Yɩɩ sagɩ tə dɩɩn mama, sə ba jə́n kʋ tə, Polə nə swɩ̀n, tə yɩ cɩ́gá, naaa. 12 Ba lɩ̀à zənzən ken ba waa Zwezi nə. Kʋ súrí *Gərɛkə-ba wa kana zənzən, ba nə ja dun kana wa, də bara zənzən də ken ba waa Zwezi nə. 13 Yá Tɛsalonikə Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə nə lwarɩ də, Polə wulə ʋ swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ bɩrɩ Bere tɩ̀án tə nə. Ba twi, ba zɩ̀n ba lɩ̀à tə lɩŋa, ba ga gugurə lalʋʋ tə Bere də nə. 14 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ Polə nubɩa Kərisə yɩrɩ, ma pa, Polə va mʋʋ tə vàn nə lala, ba ga yá Silasə də Timote mʋ̀ Bere nə. 15 Lɩ̀à tə, ba nə kwé Polə tə, ja wá ba va wuuu, ba yí Atɛnə. Ba mé lá nə ba pìí ba vìí də Polə tʋŋɩ, sə tə pa Silasə də Timote nə, sə ba bà lala, ba yí wá.

Won tə, Polə nə kʋ́ʋ̀ fwa Atɛnə wa

(Tʋtʋnan 14.14-17; 26.17-20; 1 Korɛntə tɩ̀án 1.18-25)

16 Máŋá tə, Polə nə dànɩ̀ Silasə də Timote Atɛnə wa, ʋ pùə́ cʋ̀gʋ̀ zənzən də nətʋ, ʋ nə na tɩʋ tə də kʋ súə́ də woŋwanan. 17 Ʋ mʋ̀ də *Zwifə-ba də lɩ̀à tə, ba nə zìlí Yɩɩ tə, dàń yà ve duən nə *jə́rə́ dìə̀ tə wa. Dɩɩn mama, ʋ yàá vəli kanporu tə wa, ʋ ve də lɩ̀à tə, ʋ nə yàá na lá nə. 18 Yipʋrɩnyɩna duən yɩn lá nə, ba də nə swə ka pɩ̀à yənu zənzən. Ba duən yà yɩ yipʋrɩnyɩna, ba nə boŋə ba ‹Epikurɩan-ba*›, ba duən də ga yɩ yipʋrɩnyɩna ‹Sətoyisɩan-ba†›. Ba duən swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nʋ̀ wá tə pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n?» Ba duən də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ yɩ ndə lìù tə, ʋ nə swɩ̀n yɩa duən yoo, nə nə yə̀rì tə yoo». Kʋ wàá nətʋ kʋ yanɩ, ʋ swɩ̀n Zwezi sʋywáŋʋ́ tə. Ʋ ma swɩ̀n ka pìí ka bwin ka nan də yoo.

19-20 Ba dàń ma ja wá, ba ja va bwálɩ́ don, ba nə yàá jə́rí duən, kʋ bwálɩ́ tə nə. Ba boŋə kʋ Arɩʋpazə. Ba dàń ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «N pa nə nə̀ń yodʋra nə zɩɩn wa. Yá nə dàń pɩ̀à, sə nə lwarɩ tə də̀ń. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə pɩ̀à, sə n twarɩ kàrà nədʋn tə nɛɛ n bɩrɩ nəba». 21 Atɛnə tɩ̀án də vərə yà nə wulə duən nə. Ba mɛ tʋtʋnan yà nə yɩ, yodʋn ka cʋgʋ də yodʋn ka swɩ̀n, ka bɩrɩ lɩ̀à nə cɩcɩ.

22-23 Polə nyɩ́ ʋ zàn yɩɩ nə Arɩʋpazə tə wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Atɛnə tɩ̀án-ba, à nə twá á tɩʋ tə wa, à jiri à nɩ wiən tə, á nə ŋwanɩ tə nə. À nɩ *joŋi bwálɩ́ don, á nə lwə̀, á pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yuu wa, á wʋ́: ‹Kʋ yɩ yɩɩ tə, á nə yə̀rì nyiən›. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dí yáá á yɩ lɩ̀à tə, á nə bwɩ wiən zənzən nə. Kʋ yɩ won tə, á nə jʋ̀nà kʋ, á ga yə̀rì kʋ. Mə kʋ mʋ̀ nə à pɩ̀à, sə à swɩ̀n á con. 24 Yɩɩ tə, ʋ nə fwa tɩa tə də wiən tə mama, tə nə wulə ka wa, ʋ mʋ̀ yɩ lanworu də tɩa mɛ *Yuu-Tiu. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ təntə ba dii tə, ləzoni jɩ̀àn nə lwə̀, wa yanɩ. 25 Ʋ ga kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à, sə ləzoni jɩ̀àn tʋn wiən, tə pa ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə. Kʋ dàn ká nyɩn ndə ʋ pɩ̀à, sə ləzoni san wá də won mama. Ʋ mʋ̀ nə pɩn mɩɩ də siŋu, də wiən tə mama ləzoni tə mama nə. 26 Ʋ mʋ̀ nə twá də bɛɛ nədʋ nə, ʋ ma pa ləzoni pùlì ba wulə tɩa tə yuu mama wa. Ʋ mʋ̀ nə tún máŋá, ʋ pa dwíí mama nə, ʋ ga fwa ba nagwanɛɛ tə sɩswɩan ʋ pa ba. 27 Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə ləzoni ma wànɩ́ ba tɩtɛ, ba ma pɩ̀à ʋ mʋ̀ Yɩɩ ba na. Yɩɩ ga ba ŋʋ́ná də nə lìù mama. 28 Ʋ mʋ̀ con, nə nə ja mɩɩ, nə ga wàá nə yɩra wa nə dwanɩ. Ʋ mʋ̀ nə pɩn, nə wulə. Á də tətə wa gwɛɛ duən swɩ̀n kʋ, ba wʋ́: ‹Nə də yɩ ʋ dwíí tə wa lɩ̀à›. 29 Nə dàń nə yɩ Yɩɩ dwíí tə bɩa, nə kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə nə bʋ́n də, Yɩɩ wàá ʋ nyɩn ndə sɩ́án nə, nə à yə̀ə́ ndə cɩnɩa nə, nə à yə̀ə́ ndə kapan nə, ləzoni nə sarɩ də ba təntɩan pubʋŋa. 30 Yɩɩ yà ba ləzoni tə ləyəri tə máŋá tə ywàŋá, sə ʋ kə ba càn wa. Sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń pɩn nii ləzoni tə mama nə bwala tə mama nə, sə ba vəvəri kwa, ba ma sá ba cʋna. 31 Yɩɩ kúrí dɩɩn ʋ tún, ʋ ga lɩ lìù, sə ʋ twá kʋ tíú nə, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ tɩa yuu lɩ̀à tə mama bʋ̀rà, ʋ cɩ́gá tə wa. Kʋ mʋ̀ lìù təntə, ʋ nə kúrí tə, ʋ pɩn kʋ tíú pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩga wa, sə kʋ pa, lɩ̀à tə mama lwarɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá».

32 Máŋá tə, ba nə nì də Polə swɩ̀n, ka pìí ka bwin ka nan tɩga wa yoo, ba duən dí bɩyɩrɩ ʋ yuu wa, ba duən tə ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə tə dànɩ̀ mʋ́ dɩɩn don nə, kʋ yoo təntə yuu wa». 33 Nətʋ nə kʋ yɩn, Polə dàń ma nan ba tətəŋi wa. 34 Də kʋ nətʋ tə mama, bara duən tə vwə ba tɩ̀àn Polə nə, ba ga kə ba waa Zwezi nə. Ba wa lìù don yɩrɩ nə yɩ Denisə, ʋ nə yɩ Arɩʋpazə tə yáá tɩ̀án tə wa lìù don, də kan, ʋ yɩrɩ nə yɩ Damarisə, də lɩ̀à duən də.

18

Polə vəli Korɛntə

(1 Korɛntə tɩ̀án 1.1-9; 2.1-5; 2 Korɛntə tɩ̀án 11.5-12; 12.12-13)

1 Kʋ kwa nə, Polə nan Atɛnə ʋ va Korɛntə. 2 Ʋ vəli, ʋ yí *Zwifə don lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Akilasə, ʋ nə yɩ Pon nagwanaa tə wa lìù. *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ *Kəlodə yà pɩn nii Zwifə-ba mama nə, sə ba nan Romə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Akilasə də ʋ kan Pərisilə də yà nan Yitali nagwanaa, ba bà kʋ máŋá tə wa. Polə vwə ʋ tɩ̀àn kʋ bɛɛ təntə də ʋ kan tə yɩra. 3 Ba mɛ tʋtʋŋɩ yà yɩ won nədʋ, kʋ mʋ̀ nə yɩ gansilə fwàŋʋ́. Polə dàń ga wulə də ba, ʋ mʋ̀ də ba tʋŋa də duən. 4 Polə yà ve də Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba *sìə́ dɩɩn mama nə, *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ ma swɩ̀n də ba, sə ʋ wànɩ́ ba, ʋ kə ʋ nyiən wa.

5 Silasə də Timote dàń nə nan Masedwanə nagwanaa tə wa, ba bà, Polə dàń tì ʋ máŋá mama, ʋ ma swɩ̀n sʋgʋ tə. Ʋ swɩ̀n kʋ ʋ bɩrɩ Zwifə-ba nə, də Zwezi nə yɩ *Kərisə. 6 Zwifə-ba dàń zàn ba zɩga ʋ nə, ba twɩn wá. Polə dàń ma bɩbaga* ʋ ganan kukulu. Ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á tanyɩnɩ tə càn wá pìí kʋ tʋ á tətə yuu wa. Kʋ tà à mʋ̀ yoo. Yá sɩ́ʋ́n nə à dàń wá va lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, con».

7 Polə nan lá nə, ʋ va bɛɛ don dìə̀ wa. Ʋ yɩrɩ nə yɩ Titiusə Zwisətisə. Kʋ bɛɛ təntə yɩ lìù tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ zəni. Ʋ dìə̀ yà wulə jə́rə́ dìə̀ tə səpuni nə. 8 Kərisəpisə, ʋ nə yɩ jə́rə́ dìə̀ tə yáá tíú, də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama, ken ba waa *Yuu-Tiu nə. Korɛntə tɩ̀án zənzən, ba də nə cʋgʋ Polə sʋ̀ràn tə, ken ba waa Zwezi nə, ba ga lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Zwezi-Kərisə yɩrɩ.

9 Tɩtɩn nə Polə dwɛ̀e, ʋ na Yuu-Tiu, də ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́! Swɩ̀n, sə n dàn ká pú n nii! 10 À jə lalʋʋ tɩfarʋ kʋ tə wa. À wulə də mʋ́, yá lìù mama ba zɩ̀n ʋ jɩ̀àn, sə ʋ ma fwa mʋ́ lwanɩ». 11 Polə yɩn lá nə, bɩnɩ də cànɩ̀ bardʋ, ʋ ma kàrɩ̀ Yɩɩ sʋgʋ tə ba tətəŋi wa.

12 Kʋ máŋá tə wa, də Galion nə yɩ Akayi nagwanaa tə yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. Zwifə-ba yáá tɩ̀án ken nii nədʋ, ba ja Polə ba ja va yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, púlí tə yáá con. 13 Ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ bɛɛ wà tə yɩ ʋ wulə ʋ yigə lɩ̀à tə, sə ʋ pa ba bʋ Yɩɩ nə yiri don kʋ, də nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə tə, nə zɩga duən nə». 14 Polə nə pɩ̀à, sə ʋ súrí ʋ nii ʋ swɩ̀n, də Galion le Zwifə-ba, ʋ wʋ́: «Kʋ yà nə yɩ kʋnkʋn wiən, nə à yə̀ə́ yokʋkwɩʋn nə ʋ fwa, à yà wá tì máŋá, à ma cʋgʋ á mʋ̀ Zwifə-ba sʋ̀ràn tə ndə cɩ́gá nə. 15 Kʋ nətən tə dàń nə yɩ á tʋ́tʋ̀nɩ́ duən lɩ̀à yɩra, də á tətə Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə tə, də á kàrà tə yuu wa, kʋ mʋ̀ tà à yáá yoo. À ba pɩ̀à, sə à bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà». 16 Galion nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ʋ zwɛ̀e ʋ dʋgʋ ba, sə ba nan lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà púlí tə yáá con. 17 Ba mama dàń jɩn Sosətɛnə, ʋ nə yɩ jə́rə́ dìə̀ tə yáá tíú, ba wulə ba mà wá lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə púlí tə yáá con. Yá Galion tə nə wà pa, kʋ yoo yɩ̀ wá.

Polə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ va Antɩʋswə

(Tʋtʋnan 21.23-26; 20.16)

18 Polə dánɩ́ Korɛntə nə zəni. Kʋ kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ lòrì cwəŋə lɩ̀à tə con, ba nə yɩ ʋ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, ʋ ga tì nɩ́á yuu bori, ʋ mʋ̀ də Pərisilə də Akilasə, ba dàń ma vəli Siri nagwanaa. Polə yà fwa kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yà pɩn ba gɩan ʋ yukʋran† tə, Sankəre nə, kʋ máŋá tə wa. 19 Ba vəli ba yí Efɛzə nə, Polə ma yá ʋ twaduən tə lá nə, yá ʋ ga zʋ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ vʋrɩ də ba. 20 Zwifə-ba lòrì wá, sə ʋ ya də ba máŋá mancɩn wa. Yá Polə wà kʋ sɛ̀e. 21 Ʋ lòrì cwəŋə ba con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: [«Yoo nədʋ nə à pɩ̀à, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə à fwa cànà tə, ka nə bɩ̀àn tə *Zwerizalɛmə wa.] À tə wá pìí à bà á con, də Yɩɩ nə swə kʋ». Ʋ dàń ga tì nɩ́á yuu bori Efɛzə nə, ʋ vìí. 22 Ʋ vəli ʋ twá Sezare nə, ʋ jʋn Kərisə lɩ̀à púlí tə, ʋ ga lɛ ʋ va ʋ cú Antɩʋswə nə.

Apɔlɔsə yanʋ tə, ʋ nə yɩ Efɛzə də Korɛntə nə yoo

(Tʋtʋnan 15.41; 16.4-6; 1 Korɛntə tɩ̀án 3.4-8)

23 Polə fwa máŋá mancɩn Antɩʋswə nə, ʋ ga pìí ʋ va, ʋ jijiri Galasi nagwanaa tə wa də Fərizwi nagwanaa tə wa, ʋ ma daŋa Zwezi karbɩa tə mama jɩ̀àn. 24 *Zwifə don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Apɔlɔsə, ʋ nə ya Alɛkəzandəri tíú, twi ʋ yí Efɛzə. Bɛɛ təntə yə̀ə́ sʋgʋ yáá, ʋ ga yə̀ə́ Yɩɩ saga tə zənzən. 25 Ba yà kàrɩ̀ wá *Yuu-Tiu cwəŋə tə yoo wa. Ʋ yà ga jə yawala də kʋ. Apɔlɔsə dàń yà swɩ̀n ʋ bɩrɩ də ʋ kàrɩ̀, ndə nətʋ tə nə, kʋ nə mɛ, Zwezi yoo wa. Ʋ yà fwa kʋ nətʋ tə, ʋ ga yɩ Zwan nə ləgə lɩ̀à tə nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, tə cɩcɩ nə ʋ yə̀ə́. 26 Ʋ zàn ʋ wulə ʋ swɩ̀n nəpon nəpon Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa. Pərisilə də Akilasə nə cʋgʋ ʋ sʋ̀ràn tə kwa nə, ba jɩn wá, ba kə ba con, yá ba ga bɩrɩ wá Yɩɩ cwəŋə tə də cɩ́gá mama. 27 Kʋ kwa nə, Apɔlɔsə ken ʋ sírí, sə ʋ va Akayi nagwanaa tə wa. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ ʋ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, tə dàn ʋ jɩ̀àn, ba ga pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ ba pa Zwezi karbɩa tə nə, ʋ nə yí lá, sə ba ja wá zəni. Ʋ nə vəli ʋ yí lá nə, ʋ san ba tə nə, ba nə ken ba waa Zwezi nə zənzən, kʋ twá də Yɩɩ pubwanʋ tə. 28 Kʋ yà yɩ kanporu wa nə, ʋ swɩ̀n Zwifə-ba con də barɩ ʋ bɩrɩ ba nəpon nəpon də, ba tə̀lə́ cwəŋə wa. Ʋ tì Yɩɩ saga tə, ʋ twá tə nə, ʋ ma bɩrɩ də, Zwezi nə yɩ Kərisə.

19

Polə kàrɩ̀ Efɛzə nə

(Tʋtʋnan 8.14-17; 5.15-16; Romə tɩ̀án 15.25-27)

1 Máŋá tə wa, Apɔlɔsə nə wulə Korɛntə nə, Polə mʋ̀ vəli ʋ twá pɛɛn* tə wa, kʋ lʋʋ nii tə nagwanɛɛ tə wa, ʋ kɛ̀eń ʋ va Efɛzə. Ʋ vəli, ʋ jə́rí Zwezi karbɩa duən. 2 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə cuə á yuu wa, máŋá tə wa, á nə ken á waa Zwezi nə, naaa?» Ba ma le wá, ba wʋ́: «Nə tà nə wà nì tətə də, Yɩɩ-Siŋu tə yɩ ba pɩn». 3 Polə tə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bwe ba, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e wa nə ba dàń ləgə aba, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə?» Ba ma kʋ́ʋ̀ le wá, ba wʋ́: «Kʋ ya Zwan† nɩ́á liu tə». 4 Polə dàń ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwan ləgə lɩ̀à mama nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba mɛ, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, ba bà Yɩɩ con. Ʋ yàá swɩ̀n lalʋʋ tə con, ʋ wʋ́, ba kəni ba waa lìù tə nə, ʋ nə wulə ʋ mʋ̀ Zwan kwa ʋ bɩ̀àn, kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi».

5 Tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ba ləgə ba nɩ́á wa də *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə. 6 Polə tún ʋ jɩ̀àn ba yuu wa, yá Yɩɩ-Siŋu tə ga cú ba yuu wa. Ba wulə ba swɩ̀n sʋyirə duən, də ba swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn. 7 Bara təntə mama yà yɩ ndə lɩ̀à fugə bələ nə.

8 Polə zʋa *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n cɩ́gá tə pwənə pwənə wuuu, cànɩ̀ batwa. Ʋ swɩ̀n ba con də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə ba yuu wa. Yá ʋ sʋ̀ràn tə yà ga dɩ ba. 9 Lɩ̀à duən dàń yɩn lá nə, ba nə za ba vaparan, ba ga vɩ, sə ba kə ba waa Zwezi nə. Yá ba dàń swɩ̀n ba pwé Yuu-Tiu cwəŋə tə lalʋʋ tə yáá con. Polə dàń ma nan ba tətəŋi wa, ʋ jə Zwezi karbɩa tə, ʋ va ʋ kàrɩ̀ ba dɩɩn mama Tiranisə kardiə tə wa. 10 Kʋ nətʋ tə dánɩ́ bɩna bələ, kʋ pa Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə wulə Azi nagwanaa tə wa, nì Yuu-Tiu sʋgʋ tə.

Seva bɩa tə yoo

11 Yɩɩ yà twá Polə nə, ʋ tʋŋa ʋ yogwaran tə yiri nə yɩ tə cɩcɩ. 12 Kʋ yiri tə pɩn, ba pəri ganan nə à yə̀ə́ gantwɛn tə nə dwen Polə yɩra yayɩŋa yuu nə, yá yayɩran tə yàá nan, tə yá ba. *Zinə də naŋa, tə yá ba.

13 *Zwifə-ba duən, ba də nə yà twá lá ba vəli, də́də́n, sə ba ja *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə, ba ma dɩŋa zinə lɩ̀à yuu wa. Ba dàń yàá swɩ̀n, ba wʋ́: «À dwì à kəni á nə də Zwezi tə, Polə nə kàrɩ̀ ʋ yoo tə». 14 Lɩ̀à tə, ba nə yà fwa kʋ yoo təntə, yà yɩ bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Seva, bɩa barpɛ. Ʋ mʋ̀ Seva təntə yà yɩ Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yuu tíú don. 15 Zini tə dàń ma le ba, kʋ wʋ́: «À yə̀ə́ Zwezi, à ma yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə yɩ Polə, sə á mʋ̀, á mʋ̀ nə yɩ bə̀rə́?» 16 Yá bɛɛ tə, zini tə nə wulə ʋ yuu wa, dàń fan ʋ tʋ ba mama yuu wa. Ʋ jɩn ba duən, ʋ bɩrɩ ba də, ʋ dɩ̀àn dwə ba. Ʋ fɩfɩn ba də dɩ̀àn yiri don, kʋ pa ba dəri dìə̀ təntə wa wala, ʋ ga tún nʋran ba yɩra.

17 Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba, ba nə yɩn Efɛzə nə, lwarɩ kʋ yoo təntə. Yá fən dàń zʋa ba mama, Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə ga na dun. 18 Ba tə, ba nə ken ba waa Zwezi nə tə, lɩ̀à zənzən naŋa, ba twi ba lòrì, sə Yɩɩ kwɛn ba cʋna ba mʋ̀ də wá pwərə wa, ba ga swɩ̀n ba cɩrɩ tə mama, ba nə fwa. 19 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ja ba saga, ba nə ma fwa cɩrɩ, ba bà ba pa ba sʋrɩ tə, lɩ̀à tə mama yáá con. Ba jələ tə səbiu, ba na də kʋ yɩ səbikʋlan‡ mʋ̀rʋ̀ finu (50 000). 20 Mə nətʋ nə, kʋ dàń twá də Yuu-Tiu dɩ̀àn tə, ʋ sʋgʋ tə ma swɩ̀n, kʋ sú nagwanaa tə mama wa.

21 Tə mʋ̀ yìə̀n tə nə tʋn tə zwɛ̀e kwa nə, Polə ken ʋ pubʋŋa wa, sə ʋ twá Masedwanə də Akayi nagwanɛɛ tə wa, ʋ lɛ ʋ va *Zwerizalɛmə. Ʋ yà pɩ̀à də máŋá tə wa, ʋ nə yí Zwerizalɛmə, sə ʋ kɛ̀eń, ʋ va ʋ na *Romə. 22 Ʋ lɩ ʋ lɩ̀à tə, ba nə saŋa wá, lɩ̀à bələ ʋ tʋn Masedwanə nə, kʋ mʋ̀ nə yɩ Timote də Erasətə. Ʋ tətə ga ya Azi nagwanaa tə wa, máŋá mancɩn wa.

Yarʋ Demetəriyisə təgurə tə yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 16.8-9; 15.32; 2 Korɛntə tɩ̀án 1.8-10)

23 Kʋ máŋá təntə wa, təgurə nəfarʋ twi, kʋ ya lá nə, *Yuu-Tiu cwəŋə tə yɩrɩ. 24 Cɩnayarʋ don yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Demetəriyisə. Ʋ yà fwa Arətemisə§ dìə̀ tə, ba nə yàá jʋ̀nɩ̀ ka wa tə, nəmanbii də cɩnɩa. Ʋ dàń yà pɩn lɩ̀à tə, ba mʋ̀ də wá nə tʋŋa tʋtʋŋɩ təntə, na nywarɩ zənzən kʋ wa. 25 Demetəriyisə ken ba tə, ʋ mʋ̀ də ba nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri nədʋ təntə, də ba tə, ba də nə tʋŋa kʋ tʋtʋnyiri təntə yáá tɩ̀án tə duən yáá nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À dabara-ba, á mʋ̀ yə̀ə́ də, nə wojan tə yɩ ka naŋa tʋtʋŋɩ kʋ tə nətən wa. 26 Á na, á ga nə̀ń kʋ tə, bɛɛ təntə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Polə, nə fwa. Kʋ tà Efɛzə cɩcɩ wa, kʋ yɩ də Azi nagwanaa tə də mɛ. Ʋ sʋ̀ràn tə vəvəri lalʋʋ zənzən, də ʋ nə bɩrɩ ba də, yɩa tə, ləzwənə jɩ̀àn nə fwa, tə tà yɩa. 27 Kʋ yoo təntə wá bà kʋ cʋ̀gʋ̀ nə tʋtʋŋɩ tə. Kʋ ga tà kʋ cɩcɩ, kʋ wá pa yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə ya ndə tʋtʋ nə. Kʋ yɩkan təntə wá kwɩ̀n dun tə nə, Azi nagwanaa lɩ̀à, də tɩa yuu lɩ̀à tə mama yà nə pɩn kʋ».

28 Lɩ̀à tə nə nì tə sʋ̀ràn tə ba zwɛ̀e, ba súə́ də lɩŋa, ba ga bubwi, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!» 29 Kʋ yoo tə zɩ̀n tɩfarʋ tə mama kʋ zɩgɩ yɩɩ nə. Ba vəli ba kun duən nə bwálɩ́ don nə, ba nə fwa mʋmʋn lá, ba ga van Masedwanə tɩ̀án bələ, ba ja bà. Kʋ mʋ̀ nə ya Gayisə də Arisətarəkə, ba nə yɩ Polə twaduən ʋ vələ tə wa. 30 Polə yà pɩ̀à, sə ʋ nan lalʋʋ tə yáá con, ʋ pa ba na wá. Zwezi karbɩa tə ma kán ʋ nə, sə ʋ dàn ká fwa kʋ. 31 Azi nagwanaa yáá tɩ̀án duən, ba də nə yɩ Polə dabara, tʋn lɩ̀à, sə ba kwè wá, ʋ dàn ká va bwálɩ́ təntə nə. 32 Kʋ máŋá təntə wa, lalʋʋ tə gugurə. Ba duən yàá bubwi yiri don, ba duən də bubwi yiri don. Yá ba zʋnɩ tətə yə̀rì won tə tətə yɩrɩ, ba nə kun duən nə. 33 Ba dàń ma pa Alɛkəzandərə nan lalʋʋ tə wa. Ʋ mʋ̀ Alɛkəzandərə tə yɩ *Zwifə-ba yà nə yigə wá, ba kəni yáá. Yá Alɛkəzandərə də dàń yà ja ʋ jɩ̀àn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ʋ ma jon ʋ tɩ̀àn lalʋʋ tə yáá con. 34 Ba nə lwarɩ də, ʋ yɩ Zwifə, ba mama bubwi də kori nədʋ, kʋ dánɩ́ ndə lugu bələ nə, ba wʋ́: «Efezɩan-ba yɩkan Arətemisə nə dáá!»

35 Kʋ máŋá təntə wa, ba tɩʋ tə sekəretɛrə pɩn, ba yá zəzugu tə nə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Efezɩan-ba, lìù mama tə̀lə́, ʋ nə yə̀rì də, Efɛzə tɩʋ tə nə cɩ̀ yɩkan nəfarʋ Arətemisə dìə̀ tə, də kʋ pɩ̀ʋ̀ kapan ciciru tə, kʋ nə nan yɩɩ kʋ tʋ, tə nə. 36 Kʋ yoo təntə nə ba tʋ́tʋ̀ná jə tə yɩrɩ, á mɛ, sə á ja á tɩ̀àn sənbwen. Á dànà ká bɩbarɩ, á fwa won mama. 37 Á jɩn bara-ba tə, á ja á bà yəbə. Ba mʋ̀ nə wà won ŋwɩ̀n nə yɩkan tə dìə̀ tə wa, ba ga wà nə yɩkan tə twɩn. 38 Də kʋ nə yɩ Demetəriyisə də tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə wulə də wá, nə ja yoo də lìù, dɩan wulə, ba nə bʋ̀rɩ̀ yìə̀n bʋ̀rà, tɩʋ tə yun tɩ̀án ma wulə. Ba vələ ba bon kʋ tíú lá nə. 39 Nə à yə̀ə́, də kʋ nə yɩ yoo don nə wulə, á nə pɩ̀à, sə á swɩ̀n á púlí tə kʋ lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə nə mɛ, sə kʋ lɩ kʋ yoo təntə yáá. 40 Kʋ nə tà nətʋ, nə wá bà, nə tì talɩ yoo kʋ tə nətən yɩrɩ kʋ nə fwa zə̀n. Cɩ́gá mama tə̀lə́ yoo kʋ tə wa, nə nə wàá nə bɩrɩ də, kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə kun duən nə, nə fwa jara». 41 Sekəretɛrə tə nə swɩ̀n nətʋ ʋ zwɛ̀e, ʋ pɩn nii, sə lalʋʋ tə vìí.

20

Polə vəli Masedwanə, ʋ lɛ ʋ va Gərɛsə

(1 Korɛntə tɩ̀án 16.1-7; 2 Korɛntə tɩ̀án 7.5; Romə tɩ̀án 15.25-27)

1 Máŋá tə wa, gugurə tə nə zwɛ̀e Efɛzə wa, Polə bon Zwezi karbɩa tə, ʋ kə ʋ con. Ʋ nə kwè ba ʋ zwɛ̀e, kwa nə, ʋ lòrì cwəŋə ba con, ʋ ga zàn, ʋ zʋ cwəŋə, ʋ ma vəli Masedwanə nagwanaa tə wa. 2 Polə twá kʋ lʋʋ níə́ təntə wa, ʋ lɛ də ʋ pɩn kwìə̀ zənzən lɩ̀à tə nə. Ʋ nə lɛ lá nə, ʋ vəli Gərɛsə lʋʋ nii tə wa. 3 Ʋ fwa cànɩ̀ batwa lá nə, yá ʋ dàń yà ken ʋ sírí, sə ʋ tì nɩ́á yuu bori ʋ va Siri nagwanaa con. *Zwifə-ba yáá tɩ̀án nə yà ken tɩjaŋa ba ja zɩga ʋ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Polə pìí ʋ kə ʋ pubʋŋa wa, sə ʋ pìí ʋ va Masedwanə nagwanaa tə wa. 4 Lɩ̀à tə, ba yà nə kwé wá, nə yɩ Sopatɛrə, ʋ nə yɩ Pirisə bìú, ʋ tɩʋ nə yɩ Bere. Ba duən də nə yɩ Arisətarəkə də Sekondisə, ba nə yɩ Tɛsalonikə tɩ̀án, də Gayisə ʋ nə yɩ Dɛrəbe tíú, də Timote, kʋ súrí Tiswikə, də Tərofimə nə, ba nə yɩ Azi nagwanaa lɩ̀à. 5 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dí yáá ba va, ba dɩ̀àn nəba Tərowasə nə. 6 Nə tətə zʋa nɩ́á yuu bori Filipə nə, cànà tə, ba nə də́ də dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni tə nə lɛ, kwa nə. Yá nə dɩan bonu nii nə, nə vəli nə yí ba Tərowasə nə. Nə fwa dɩan barpɛ lá nə.

Polə bwin Etikisə Tərowasə nə

(Tʋtʋnan 9.36-42)

7 Dapanɩ tə təntən dɩɩn tə nə, nə kun duən nə, sə nə mumuni *nimarʋ dipɛn tə, nə də́. Polə dàń yà mɛ, sə ʋ vìí kʋ tɩpʋrɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ dàń yà wulə, ʋ ve də lɩ̀à tə, ba nə wulə lá. Ʋ ve ʋ viə tə kʋ dánɩ́ kʋ yí tɩtɩn lugu fugə bələ. 8 Cànán yà yɩn dánɩ́ dəyuu dìə̀ tə wa, nə yà nə wulə kʋ wa. 9 Yə̀ə́ balandʋrʋ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Etikisə, yà jə̀ə́ təkurə nəfarʋ nii nə. Dwan zàn tə tì wá lɩgɩ, máŋá tə wa, Polə nə tə wulə ʋ viə tə wa. Dwan tə lɩ wá dəyuu dii batwa nii nə, ʋ bà ʋ tʋ tɩa. Ba twi ba zɩ̀n wá, də ʋ tɩga. 10 Polə dàń cuə, ʋ kwá ʋ yuu con, ʋ tì wá, ʋ kə ʋ vànà wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká pa á pwìí cʋ̀gʋ̀, ʋ mɩɩ tə wulə, ʋ tə wà tɩ».

11 Máŋá tə wa, ʋ nə pìí ʋ dɩ̀ dəyuu dìə̀ tə wa, ʋ mumuni dipɛn tə, ʋ ga fʋ ʋ də́. Kʋ kwa nə, ʋ tə pìí ʋ swɩ̀n kʋ dánɩ́ wuuu, kʋ va kʋ yí tɩbɩlakʋnʋ. Kʋ máŋá təntə wa nə, ʋ vìí. 12 Ba ja balandʋrʋ tə, ba pìí ba bà də ʋ wulə mɩɩ wa, yá kʋ dàń yɩn jɩdarɩ zənzən kʋ pa ba.

Polə zɩgɩ Tərowasə nə, ʋ va Mile

13 Nə mʋ̀ nə dí yáá, nə zʋ nɩ́á yuu bori tə wa. Yá kʋ dàń tì nəba, kʋ ja va Asosə bwálɩ́ tə nə, nɩ́á yuu bwərə tə nə zɩga lá. Mə kʋ bwálɩ́ təntə wa nə, nə wá tì Polə nɩ́á tə nii nə. Mə nətʋ nə ʋ yà swɩ̀n, ʋ tún də ʋ pɩ̀à, sə ʋ va kʋ bwálɩ́ tə nə də nɛɛ. 14 Máŋá tə, ʋ nə twi ʋ yí Asosə nə, nə tì wá nɩ́á tə nii nə, yá nə ga lɛ nə va Mitilɛnə. 15 Nə kʋ́ʋ̀ zɩgɩ lá nə, nə vìí də nɩ́á yuu bori tə mʋʋ tə yuu wa. Kʋ tɩpʋrɩ nə, nə yí Swio nagwanaa tə vàn nə. Dɩɩn tə, kʋ nə daa lá, nə lɛ nə yí Samosə nagwanaa tə. Nə nə yí Samosə tɩpʋrɩ nə, nə lɛ nə yí Mile. 16 Polə yà ken sírí, sə ʋ twá Efɛzə nii nə, ʋ lɛ, sə ʋ dàn ká cʋ̀gʋ̀ ʋ máŋá Azi nagwanaa tə wa. Ʋ yà yɩ ʋ bɩbarɩ də kʋ nə wàá, sə ʋ ya *Zwerizalɛmə nə *Zwifə-ba cànà tə, ba nə boŋə *Pantəkɔtə tə dɩɩn nə.

Polə swɩ̀n Efɛzə Kərisə lɩ̀à púlí nəkwɩna tə con

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.1-12; 1 Piyɛrə 5.1-4; Matiə 7.15-20; 2 Piyɛrə 2.1-3; Titə 1.9-14)

17 Kʋ máŋá təntə wa nə, Polə zɩgɩ Mile nə, ʋ tʋn Efɛzə *Kərisə lɩ̀à púlí *nəkwɩna tə nə, sə ba bà. 18 Máŋá tə, ba nə twi ba yí ʋ nii, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yə̀ə́ nətʋ, à nə yɩn á tətəŋi wa, kʋ jɩjʋ dɩɩn tə nə, à nə dɩ̀gà à naa Azi nagwanaa wa. 19 À cuə à tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án, à ma tʋn à pa *Yuu-Tiu nə də yinɩa *Zwifə-ba càn tə wa, ba nə yà kəni à nə. 20 Á yə̀ə́ də, à wà aba won mama sə̀gə̀. À yàá swɩ̀n tə à bɩrɩ aba də, à kàrɩ̀ aba won tə mama, kʋ nə jə funə kʋ pa aba, kanporu tə wa, də dii tə wa. 21 À swɩ̀n Zwifə-ba con də *Gərɛkə-ba con, sə ba vəvəri kwa, ba ma sá ba cʋna, sə ba kə ba waa Yuu-Tiu Zwezi nə. 22 Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ-*Siŋu tə kálɩ́ nə kʋ pa, à vəli *Zwerizalɛmə, à ga yə̀rì won tə, kʋ nə wá yí nə lá. 23 À dàń nə yə̀ə́ yoo nədʋ. Tɩfarʋ mama wa nə, Yɩɩ-Siŋu tə yàá swɩ̀n à con də, bàń dìə̀ zʋrɩ, də càn nə dànɩ̀ nə. 24 Yá à mɩɩ tə yoo ba nə jə kʋ nədʋ mama wa, sə kʋ dàn ká ya, ndə à mɩɩ tə jə funə kʋ pa nə. À mʋ̀ yoo nə yɩ, sə à wànɩ́ à yí à vəli tə yígúrə́, sə à wànɩ́ à tʋn Yuu-Tiu Zwezi tʋtʋŋɩ tə, ʋ nə pɩn nə, sə kʋ nii sú. Sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ də, Yɩɩ jə pubwanʋ.

25 Yá sɩ́ʋ́n nə á nəŋə, à yə̀ə́ də, á kʋ́ʋ̀ ba pìí á na à yáá. Á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, à nə twá á tətəŋi wa, à ga swɩ̀n də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə. 26 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ á con zə̀n. Á lìù mama talɩ tə̀lə́ à yuu wa. 27 À wà aba sə̀gə̀ won mama wa. À swɩ̀n kʋ tə mama, kʋ nə yɩ Yɩɩ puswənə tə, à bɩrɩ aba. 28 Á dàń cɩa á tətə nə də Kərisə lɩ̀à púlí tə mama nə. Yɩɩ-Siŋu tə nə tún aba púlí təntə yuu wa, sə á ya kʋ cɩ̀rá, á cɩ̀ kʋ nə. Kʋ twá ʋ tətə bìú tə tɩan tə nə, Kərisə lɩ̀à púlí təntə ma yɩ ʋ mʋ̀ nyiən. 29 À yə̀ə́ də lɩ̀à, ba nə yɩ ndə buyurən nyankwɩn nə, wá zʋ á tətəŋi wa, à kwa nə, ba nə bá yá Kərisə lɩ̀à púlí tə. 30 Yá á tətə wa, bara wá ya lá nə, ba nə wá zàn ba swɩ̀n kʋnkʋn sʋ̀ràn, sə ba ma van Zwezi karbɩa tə, ba kə ba con. 31 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á mɛ, sə á cɩ̀ kʋ nə, sə á lìí á tɩ̀àn, də à fwa bɩna batwa tɩtɩn də yɩcaʋ, à ma dí yáá à swɩ̀n á lìù mama con də yinɩa à tuŋə lá.

32 Yá sɩ́ʋ́n nə, à pɩn aba Yɩɩ nə, sə ʋ twá ʋ sʋgʋ tə nə, kʋ nə jə dɩ̀àn, kʋ ga bɩrɩ ʋ pubwanʋ tə, ʋ ma kwè aba. Sʋgʋ təntə nə wá pa tori lɩ̀à tə mama nə, ba nə ya Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ. 33 À wà lɩ̀à səbiu nə à yə̀ə́ ganan pɩ̀à. 34 Á yə̀ə́ də, kʋ wà nətʋ yɩn. Á nɩ də, à tətə jɩ̀àn nə tʋn tə pa nə, à mʋ̀ də à twaduən tə won mama wa. 35 Won mama wa, à bɩrɩ aba də, kʋ mɛ, sə á tʋn, sə á wànɩ́ á san lɩ̀à tə, ba nə ba dɩ̀àn jə nə. Á lie Yuu-Tiu Zwezi sʋ̀ràn tə, ʋ tətə nə swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹N nə pɩn won lìù nə, kʋ jə pupwən kʋ doni, lìù nə pɩn mʋ́ won›.»

36 Ʋ nə swɩ̀n nətʋ, ʋ tòlì ʋ nadwana yuu, sə ʋ jʋn Yɩɩ də ba mama. 37 Ba mama tə dàń kwi zənzən, ba ga vwa Polə bɩan nə, ba pùrí wá ba kə ba nyʋnɩ nə. 38 Pucʋnɩ yà zʋa ba, ʋ nə swɩ̀n ba con də, ba kʋ́ʋ̀ ba pìí ba na ʋ yáá tə yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ba kwé wá ba ja va, ba yí nɩ́á yuu bori tə.

21

Polə vəli Zwerizalɛmə

(Tʋtʋnan 20.36-38; 8.5, 40; 20.22-24)

1 Nə mʋ̀ də ba dʋgʋ duən. Kʋ kwa nə, nə zʋa nɩ́á yuu bori nə va mʋʋ tətəŋi Kosə nagwanaa mənə mənə. Kʋ tɩa nə pʋrɩ, nə vəli Rodə mʋʋ tətəŋi nagwanaa tə wa, nə zɩgɩ lá, nə va Patara. 2 Nə dàń nɩ nɩ́á yuu bori, də kʋ pɩ̀à kʋ bɛn kʋ va Fenisi nagwanaa con. Nə vəli nə zʋ kʋ wa, sə nə kwɛn nə va yɩŋʋnɩ. 3 Máŋá tə, nə yɩ́á nə na Swipərə mʋʋ tətəŋi nagwanaa, nə ken kʋ nə jɩgwiə con. Nɩ́á yuu bori tə ga ja nəba, kʋ vəli Siri nagwanaa con, sə nə va nə cú Tirə nə. Mə bwálɩ́ təntə wa nə, nɩ́á yuu bori tə mɛ, sə kʋ cú kʋ zɩla tə. 4 Nə vəli nə na Zwezi karbɩa tə, nə fwa dɩan barpɛ lá nə. Yɩɩ-*Siŋu tə yigu ba, ba ga swɩ̀n Polə con, ʋ dàn ká va *Zwerizalɛmə. 5 Dɩan təntə dàń nə lɛ tə zwɛ̀e, ba mama də ba kana, də ba bɩa kwé nəba, nə va wuuu, nə va nə lɛ tɩfarʋ tə nii. Nə dàń tòlì nə nadwana yuu nə bəbəru tə nii nə, sə nə jʋn Yɩɩ. 6 Kʋ kwa nə, nə mʋ̀ də ba mʋ̀ dʋgʋ duən, nə ga zʋ nɩ́á yuu bori tə. Yá ba də ga pìí, ba va ba bwálɩ́ nə.

7 Nɩ́á yuu bori tə ja nəba kʋ nan Tirə, kʋ va Pətolemayisə. Nə jʋn lɩ̀à tə, ba nə yɩ nə nubɩa *Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə lá nə, nə ga fwa dɩɩn nədʋ ba con. 8 Kʋ tɩpʋrɩ nə, nə zàn nə va nə yí Sezare nə. Nə vəli nə zʋ Filipə dìə̀ wa, nə ya lá nə. Ʋ də yɩ sʋywáŋʋ́ tə *sʋ̀sʋ̀nʋ̀. Filipə təntə yà yɩ lɩ̀à barpɛ tə, ba nə san *tʋntʋna tə nə, wa lìù don. 9 Ʋ yà jə bwɩ̀ɩ́ banɩa, ba tə nə yə̀rì bɛɛ. Ʋ bwɩ̀ɩ́ banɩa təntə yà joŋə Yɩɩ nii sʋ̀ràn, ba swɩ̀n. 10 Nə dàń nə yɩn lá nə, dɩan tə pùlì, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Agabisə, nan Zwide nagwanaa tə wa, ʋ bà nə con. 11 Ʋ tì Polə voru, ʋ ma vwə ʋ tətə nɛɛ də ʋ jɩ̀àn, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á nəŋə kʋ tə, Yɩɩ-Siŋu tə nə swɩ̀n: ‹Bɛɛ tə, voru kʋ tə nə yɩ ʋ mʋ̀ nyiən, *Zwifə-ba wá vwa wá nətʋ Zwerizalɛmə nə. Yá ba ga wá ja wá, ba kə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə jɩ̀àn wa›.»

12 Nə nə nì tə sʋ̀ràn tə kwa nə, nə mʋ̀ də bwálɩ́ tə tɩ̀án mɛ san duən nə, nə lòrì Polə, sə ʋ dàn ká va Zwerizalɛmə. 13 Polə dàń ma le, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á kwi á ma cʋ̀gà à pùə́ nə? À mʋ̀ ken à sírí də kʋ yoo təntə, sə ba vwa nə. Kʋ tà kʋ cɩcɩ, sə à tɩ Zwerizalɛmə nə *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ». 14 Nə nɩ də, ʋ bá sɛ̀e, ʋ pa nə swɩ̀n wá nə dɩ̀, nə kʋ́ʋ̀ wà kʋ nə jɩn kan kan. Nə dàń swɩ̀n, nə wʋ́: «Yuu-Tiu nə wá tʋn ʋ fɩra».

Polə yí Zwerizalɛmə nə

(1 Korɛntə tɩ̀án 9.19-23)

15 Tə dɩan təntə kwa nə, nə ken nə zɩla, nə ga va *Zwerizalɛmə. 16 Zwezi karbɩa duən də twá nə nə, ba nan Sezare ba bà. Yá ba yɩn nə yáá, ba ja va bɛɛ don sàń, ʋ yɩrɩ nə yɩ Mənason. Ʋ yɩ Zwezi karbidwarʋ fuən fuən, ʋ ga yɩ Swipərə tíú. Ʋ mʋ̀ dìə̀ nə nə mɛ, sə nə zʋrɩ.

17 Nə nə vəli nə yí Zwerizalɛmə nə, lɩ̀à tə, ba nə yɩ nə nubɩa *Kərisə yɩrɩ, sɛ̀e nəba də pupwən. 18 Kʋ tɩpʋrɩ nə, nə mʋ̀ də Polə mɛ vəli Zwakə sàń. Yá Kərisə lɩ̀à púlí tə *nəkwɩna tə, də mama twi lá nə. 19 Polə nə jʋn ba ʋ zwɛ̀e, ʋ dàń wulə ʋ tori yìə̀n tə nədʋ nədʋ, Yɩɩ nə twá də ʋ tʋtʋŋɩ tə nə, ʋ fwa lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba tətəŋi wa. 20 Ba nə cʋgʋ wá ba zwɛ̀e, ba bʋ̀à Yɩɩ nə. Yá ba dàń swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «À nubiu, n na Zwifə-ba mʋ̀rʋ̀ dəkurən fugə fugə nə ken ba waa Zwezi nə. Yá ba mama ga jə yawala Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yoo wa. 21 Sɩ́ʋ́n nə, ba swɩ̀n n yoo ba con, də n kàrɩ̀ Zwifə-ba mama, ba nə wulə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tətəŋi wa, sə ba vəvəri, ba yá Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ sʋgʋ tə, n nə swɩ̀n ba con, n wʋ́, ba dàn ká *gwəŋə ba bisɩmabarɩ, ba dàn ká twá Zwifə-ba yofwamɩnan tə nə. 22 Nə dàń wá fwa bɛ̀eɛ̀e? Nə zán nə yə̀ə́ də, kʋ ba tʋ́tʋ̀ná jə, lalʋʋ tə wá kun duən nə, ba wá lwarɩ də, n twi. 23 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, fwa kʋ tə, nə nə wá swɩ̀n n con. Bara banɩa wulə nə tətəŋi wa, ba nə fwa Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori. 24 Ja ba n kə n con, sə n mʋ̀ də ba tanɩ á tɩ̀àn kʋ Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori* tə wa. Yá n ga tì kʋ jɩŋɩ tə n zɩn, sə ba ma fɩna ba yun tə. Lɩ̀à tə mama dàń wá lwarɩ də, cɩ́gá tə̀lə́ kʋ tə wa, ba nə swɩ̀n ba pa mʋ́. Yá ba wá lwarɩ də, n tətə yɩ n twá Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, n ma vəli. 25 Kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, ba nə ken ba waa Zwezi nə yoo, nə bʋ́n nə na də kʋ mɛ, sə nə pʋ́pʋ́nɩ́ nə pa ba. Nə swɩ̀n ba con, sə ba cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də nàŋʋ́, ba nə gʋa woŋwanan nə, ba dàn ká də́ jana, ba dàn ká də́ wotɩgʋ nàŋʋ́, sə ba dàn ká cwàrɩ̀ də duən də».

26 Kʋ tɩpʋrɩ nə, Polə jɩn bara təntə, ʋ kə ʋ con. Ʋ mʋ̀ də ba mɛ dàń ga tanɩ ba tɩ̀àn kʋ Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori tə wa. Kʋ kwa nə, ʋ zʋa Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ dɩɩn tə, ba yɩlori tə, ba nə tanɩ, tə nə wá zwɛ̀e. Ʋ ga bɩrɩ dɩɩn tə, də *joŋi won tə, ba nə wá pa Yɩɩ nə ba lìù mama yɩrɩ.

Polə janʋ tə yoo

(Tʋtʋnan 20.23; 24.5-19; Romə tɩ̀án 15.30-31; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.15-16)

27 Máŋá tə nə, dɩan barpɛ tə nə bwələ, sə tə zwɛ̀e, Azi nagwanaa *Zwifə-ba tə nɩ Polə Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Ba sugu lalʋʋ tə ba kə ʋ nə, ba ma ja wá. 28 Ba dàń ga bubwi, ba wʋ́: «*Yɩzərayɛlə bara-ba, á bɩ̀àn á san nəba. Á nəŋə bɛɛ tə, ʋ nə kàrɩ̀ bwálá tə mama, lɩ̀à tə mama con, ʋ ma zɩga nə lʋʋ lɩ̀à tə, də Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, də Yɩɩ dìə̀ kʋ tə nə. Ʋ bɩlɩ ʋ jə *Gərɛkə-ba lɩ̀à duən, ʋ zʋ Yɩɩ dìə̀ tə wa, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ kʋ ʋ kə durən kʋ bwálɩ́ təntə wa, kʋ nə yɩ Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ». 29 Máŋá don wa, ba nɩ Polə də Efɛzə tɩ̀án bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Tərofimə tɩʋ tə wa. Yá ba dàń yà bʋŋa də, Polə pɩn ʋ zʋ Yɩɩ dìə̀ tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba swɩ̀n nətʋ. 30 Tɩʋ tə mama sʋsʋgʋ, lalʋʋ ga dəri kʋ naŋa bwálɩ́ mama kʋ twi. Ba jɩn Polə, ba tətəli wá, ba jə nan Yɩɩ dìə̀ tə wa, ba ga pɩn ka mimiən lala. 31 Polə dàń yà yɩ ba pɩ̀à, sə ba gʋ. Pamana yuu tíú don ma nì də gugurə zʋa *Zwerizalɛmə mama wa. 32 Kʋ máŋá tə tətə wa, ʋ nə nì kʋ, ʋ zàn ʋ lɩ pamana də lɩ̀à, ba də nə cɩ̀ ʋ ja dəri, ʋ va ba con. Máŋá tə, ba nə nɩ pamana yuu tíú tə də pamana tə, ba yá Polə maran tə nə. 33 Pamana yuu tíú tə dàń ma bà, ʋ yí lá nə ʋ pùrì Polə, ʋ ga pa nii, sə ba vwa wá də banzala bələ. Kʋ kwa nə, ʋ bwe Polə, sə ʋ na lìù tə, ʋ nə yɩ, də won tə, ʋ nə fwa. 34 Lalʋʋ tə tətəŋi wa nə, lɩ̀à duən yà bubwi yiri don, ba duən də bubwi yiri don. Zəzugu tə dàń pɩn ʋ wàrɩ̀ cɩ́gá yoo mama ʋ nì. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə ʋ pɩn nii, sə ba ja Polə ba va pamana sàń tə wa. 35 Máŋá tə Polə nə dɩ̀gà nətənə tə yuu, kʋ yɩ pamana tə ga ba tì wá, ba zɩn lalʋʋ tə tutugu tə yɩrɩ. 36 Yá tɩʋ tə ləzwənbɩa tə yà tə púə́ ʋ kwa, ba bubwi, ba wʋ́: «Á gwɩa wá!»

Polə swɩ̀n Zwerizalɛmə tɩ̀án tə con

(Matiə 10.19-20; Tʋtʋnan 9.1-30; 26.9-21)

37 Máŋá tə wa, ba nə pɩ̀à, ba kə Polə pamana sàń tə wa, ʋ swɩ̀n pamana yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «À jə cwəŋə, sə à swɩ̀n yoo n con, naaa?» Pamana yuu tíú tə ma le wá, ʋ wʋ́: «N nə̀ń *Gərɛkə-ba sʋgʋ naaa? 38 Kʋ nə yɩ nətʋ, sə mə kʋ tà n mʋ̀ nə yɩ Ezwipətə tíú tə, ʋ kanya nə sugu lɩ̀à ʋ kə *Romə-ba nə. Yá ʋ ga jə lagʋra mʋ̀rʋ̀ banɩa (4 000), də ba cəcərə sɩ̀án, ʋ ja va kasɔɔ lanworu tə wa?» 39 Polə ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ *Zwifə, Tarəsə tíú, Silisi lʋʋ nii tə wa, kʋ tɩʋ tə yɩrɩ nan. À lòrì mʋ́, sə n pa nə cwəŋə, sə à swɩ̀n lalʋʋ tə con».

40 Pamana yuu tíú tə ma pa wá nii, sə ʋ swɩ̀n. Polə dàń zàn ʋ zɩga nətənə tə yuu wa. Yá ʋ ga jə ʋ jɩɩn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ lalʋʋ tə yáá con. Zəzugu tə mama zwɛ̀e. Polə dàń wulə ʋ swɩ̀n lalʋʋ tə con də *Ebərə-ba sʋgʋ.

22

1 Polə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba də à nyɩna-ba! Á cʋga kʋ tə, à nə jə, sə à swɩ̀n, à ma jon à tɩ̀àn!»

2 Máŋá tə, ba nì də, Polə yɩ Ebərə-ba sʋgʋ nə, ʋ ma swɩ̀n ba con, ba kʋ́ʋ̀ kwɛn ba kə sə̀gə̀ sə̀gə̀. Yá Polə dàń swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́:

3 «À mʋ̀ yɩ Zwifə, ba lʋrɩ nə Tarəsə nə, kʋ nə wulə Silisi lʋʋ nii tə wa. Mə tɩfarʋ kʋ tə, kʋ nə yɩ Zwerizalɛmə wa, nə ba kʋnɩ nə. Gamalɩɛlə yà nə yɩ à karnyɩna, ʋ nə kàrɩ̀ nə, sə à twá Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn nə nyɩna-ba tə nə zəni zəni. À yà jə yawala zənzən də Yɩɩ nyiən tə, ndə á də mama nə yɩ nətʋ tə zə̀n kʋ tə. 4 À tətə fɩfɩn ba tə, ba nə wulə *Yuu-Tiu cwəŋə ka tə wa, à gʋ. À vwə bara də kana à kə bàń dìə̀. 5 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə, də *nəkwɩna tə mama yə̀ə́ kʋ tə, à nə fwa. Ba tətə pɩn nə saga, sə à bɩrɩ Zwifə-ba nubɩa tə nə, ba nə wulə Damasə nə. À vəli kʋ tɩʋ təntə də saga təntə, tə nə pɩn nii nə, sə à vwa lɩ̀à tə, ba nə zʋa Zwezi cwəŋə tə wa, à ja bà Zwerizalɛmə, sə à pa, ba kə ba càn wa.

6 À vəli cwəŋə tə wa, kʋ bà kʋ bwələ lugu fugə bələ, də à dàń yà bwələ Damasə. Kʋ máŋá tə wa, naa nədʋ də poni nəfarʋ nan yɩɩ nə. Kʋ pɩpɩlɩ kʋ kɩkarɩ nə. 7 À tʋa tɩa, à ga nì kori, kʋ nə swɩ̀n à con, kʋ wʋ́: ‹Solə, Solə, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma fɩfɩn nə?› 8 À dàń ma le, à wʋ́: ‹N mʋ̀ nə yɩ wàà, Yuu-Tiu?› Ʋ ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ *Nazarɛtə Zwezi, n nə fɩfɩn.› 9 Lɩ̀à tə, à mʋ̀ də ba nə twá duən tə, nɩ poni tə, yá ba nə wà lìù tə, ʋ nə swɩ̀n à con tə, kori nì. 10 À dàń ma swɩ̀n, à wʋ́: ‹Bɛ̀eɛ̀e nə à dàń mɛ̀e, sə à fwa Yuu-Tiu?› Yuu-Tiu ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: ‹Zàn, n va Damasə, yá mə lá nə, ba wá swɩ̀n n con won tə mama, à nə pɩn nii, sə n fwa›. 11 À yɩ́á yà kʋ́ʋ̀ ba won mama na, poni təntə nə pɩpɩlɩ tə yɩrɩ. Lɩ̀à tə, ba nə yɩn də nə tə nə jɩn à jɩɩn nə, ba van nə, à ma va à yí Damasə.

12 Bɛɛ don yɩn lá nə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Ananɩasə. Ʋ yà zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, zəni zəni. Damasə Zwifə-ba mama yà swɩ̀n ʋ yozəŋə yoo. 13 Kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə dàń twi ʋ yí nə, ʋ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: ‹À nubiu Solə, sə n yɩ́á tə pìí, tə na lá!› Kʋ máŋá tə tətə wa, à yɩ́á tə pórí. Yá à ga na wá. 14 Ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ nə Zwifə-ba nɩbara-ba Yɩɩ nə tún mʋ́, sə n yəni ʋ fɩra tə, sə n na cɩ́gá tíú Zwezi, sə n nì sʋgʋ tə, ʋ tətə nii wa. 15 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n wá swɩ̀n ʋ yoo lɩ̀à tə mama yáá con. N wá bɩrɩ ba kʋ tə, n nə nɩ də kʋ tə, n nə nì tə. 16 Yá sɩ́ʋ́n nə, bɛ̀eɛ̀e nə n dàń kʋ́ʋ̀ dànɩ̀? Zàn yɩɩ nə, n bon Zwezi yɩrɩ tə, sə n pa ba lə mʋ́ nɩ́á wa, sə n cʋna tə durən tə ma sɩn tə nan›.»

Won tə, kʋ nə ken Polə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, con

(Tʋtʋnan 7.57-58)

17 Polə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À pìí à bà *Zwerizalɛmə wa, yá à dàń yà wulə à jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Kʋ fwa ndə yiviru nə tì nə, Yɩɩ ga bɩrɩ nə won. 18 À nɩ *Yuu-Tiu də ʋ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: ‹Bɩbarɩ n bà, n lɛ n nan Zwerizalɛmə wa lala, ba bá jon n sʋ̀ràn tə, n nə swɩ̀n n bɩrɩ à yuu wa›. 19 Yá à dàń swɩ̀n, à wʋ́: ‹Yuu-Tiu, ba tətə yə̀ə́ zəni də, à yà twá Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, à vəli, à ma pɩ̀à ba, sə à pa ba kə ba bàń dìə̀, də à pa ba mà lɩ̀à tə, ba nə keni ba waa n nə. 20 Máŋá tə wa, ba nə gʋa n *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Etɩyɛnə, ʋ nə swɩ̀n n sʋgʋ tə, à tətə yɩn lá nə. À ken à nii ba kwa, à ga jon lɩ̀à tə, ba nə gʋa wá ganan, à ja tə nə›. 21 Ʋ dàń ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: ‹Vəli, n yɩ à tʋŋa mʋ́ yɩŋʋnɩ dwíí tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, con›.»

Polə bɩrɩ də, ʋ yɩ Romə-ba bìú

(Tʋtʋnan 16.22-23, 35-39; 25.16)

22 Lɩ̀à tə cʋgʋ wá, wuuu, kʋ va kʋ yí Polə sʋgʋ təntə yuu wa. Ba dàń zɩ̀n ba kwərə yɩɩ nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Á gwɩa kʋ mʋ̀ bɛɛ wà tə yiri tə! Kʋ wà mɛ, sə á yá wá á pa ʋ mɩɩ sìí lʋʋ wa!» 23 Ba bubwi, ba lɩ* ba ganan, ba dɩlɩ, ba dʋga, ba ga pɛ̀e purən, ba mɩ́ yɩɩ nə. 24 Pamana yuu tíú tə pɩn nii, sə ba kə Polə pamana sàń tə wa, sə ba ga fɩrɩ wá də kafɩʋ, sə ʋ swɩ̀n won tə, kʋ nə pɩn, ba bubwi nətʋ ʋ yuu wa. 25 Yá máŋá tə wa, ba nə vwə wá, sə ba mà, Polə swɩ̀n pamana bíí yuu tíú tə con, ʋ yà nə wulə lá, ʋ wʋ́: «N jə nii, sə n mà *Romə-ba bìú, ba nə tə wà ʋ bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀, naaa?» 26 Tə sʋ̀ràn təntə pɩn, pamana bíí yuu tíú tə va ʋ tún tə nii ʋ yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ tə yɩ Romə-ba bìú, bɛ̀eɛ̀e nə n dàń wá fwa?» 27 Pamana yuu tíú tə dàń ma bà, ʋ swɩ̀n Polə con, ʋ wʋ́: «Swɩ̀n à con də, n nə yɩ Romə-ba bìú». Polə ma le wá, ʋ wʋ́: «Awo, à yɩ Romə-ba bìú». 28 Pamana yuu tíú tə ma súrí lá nə, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ səbifarʋ nə à ŋwɩ́n, sə à ma jì Romə-ba bìú». Polə də ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ yɩ Romə-ba nə lʋrɩ nə». 29 Lala də lɩ̀à tə, ba yà nə mɛ, sə ba mà Polə ba pa, ʋ swɩ̀n tə pìí, ba kə ba kwa. Fən dàń yà zʋa pamana yuu tíú tə, də ʋ nə lwarɩ də, Polə yɩ Romə-ba bìú, ʋ nə pɩn ba vwa wá tə yɩrɩ.

(Tʋtʋnan 23.28; Matiə 23.27-28; 10.16)

30 Kʋ tɩpʋrɩ nə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ lwarɩ cɩ́gá mama won tə, kʋ nə pɩn *Zwifə-ba bubwi ʋ yuu wa, ʋ pɩn ba kʋ̀rɩ̀ Polə. Ʋ dàń ga pa nii, sə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə də Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, bà duən yáá nə. Kʋ kwa nə, ʋ pɩn Polə cú, ʋ ga zɩgɩ wá ba tətəŋi wa.

23

1 Polə ywàń Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, à mʋ̀ waa con, à wà yoo nɩ, à nə dwá kʋ wa, Yɩɩ yáá con, kʋ ja bà kʋ yí zə̀n». 2 Zwifə-ba Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa Ananɩasə pɩn nii lɩ̀à tə, ba nə bwələ Polə yɩra, sə ba mà ʋ nii tə nə. 3 Polə dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ wá mà mʋ́, bə́rə́ pwə! N yɩ n jə̀ń, sə n twá də Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, n ma bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà, yá n yɩ n zɩga Yɩɩ nii təntə nə, də n nə pɩn nii, sə ba mà nə». 4 Lɩ̀à tə, ba nə wulə lá nə, swɩ̀n ba wʋ́: «Kʋ yɩ n twɩn Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə». 5 Polə ma le, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, à yà yə̀rì də, kʋ yɩ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa. Kʋ dí yáá, kʋ swɩ̀n Yɩɩ sʋ̀ràn saga tə wa, kʋ wʋ́: ‹N wà mɛ, sə n swɩ̀n n lʋʋ nii lɩ̀à tə yáá tíú tə yolwan›.» 6 Polə yà yə̀ə́ də, ba púlí tə vàn don yà yɩ *Sadɩsɩan-ba, kʋ vàn don də ga yɩ *Farɩzɩan-ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ bubwi Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, yáá con, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, à mʋ̀ yɩ Farɩzɩan. Farɩzɩan-ba nə lʋrɩ nə. Kʋ yɩ à nə pɩn cɩ́gá də, tɩga wàá ba bwin ba naŋa tə, nə pɩn, ba wulə ba bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà».

7 Polə nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, ʋ zwɛ̀e, tʋ́tʋ̀ná nyɩ́ tə zàn Farɩzɩan-ba də Sadɩsɩan-ba pwərə wa. Púlí tə dàń pwɛ̀e púlə́ bələ. 8 Sadɩsɩan-ba mʋ̀ yà swɩ̀n də, tɩga ka bwin ka nan, də *malɩka, də siŋu tə̀lə́. Yá Farɩzɩan-ba də con nə, ba də wʋ́, tə wulə. 9 Kʋ zɩ̀n tʋ́tʋ̀ná nəfarʋ. Farɩzɩan-ba wa Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án dàń ma zàn ba caga kʋ zənzən, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Nə ba lwanɩ yiri mama na, kʋ bɛɛ wà tə yuu wa. Kʋ wàá kʋ yanɩ siŋu, nə à yə̀ə́ malɩka nə, swɩ̀n ʋ con». 10 Tʋ́tʋ̀ná tə dàń nə súrí zənzən tə, kʋ pɩn fən zʋ pamana yuu tíú tə. Ʋ yà bʋŋa də, ba wá za Polə, ba pwɛ̀e kɩkaran ba tətəŋi wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma pa nii ʋ pamana púlí nə, sə ba lɩ Polə ba tətəŋi wa, ba ja va pamana sàń tə wa.

11 Kʋ tɩa tə nə yì, *Yuu-Tiu twi Polə con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pa n jɩɩn dàn! Nətʋ tə, n nə swɩ̀n à yoo n bɩrɩ *Zwerizalɛmə nə, kʋ mɛ, sə n tə swɩ̀n à yoo *Romə də wa».

Zwifə-ba ken nimarʋ, sə ba gʋ Polə

(Tʋtʋnan 9.23-25; 2 Korɛntə tɩ̀án 11.23, 26)

12 Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, *Zwifə-ba duən ken tɩjaŋa. Ba dùə̀ ba kə ba tɩ̀àn nə, ba ga kə ba sírí, də ba bá də́ wodiu, ba bá nyʋ mama, kʋ ja vəli máŋá tə, ba nə wá gʋ Polə. 13 Lɩ̀à tə, ba yà nə fwa kʋ tɩjaŋa təntə yà dwə lɩ̀à sapwilə. 14 Ba vəli ba yí *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə, ba swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Nə mʋ̀ dùə̀ nə kə nə tɩ̀àn nə, nə ken nə sírí, sə nə dàn ká də́ wodiu, də nə nə wà Polə gwɩ. 15 Á mʋ̀ də nə yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, dàń kəni nimarʋ, sə á va á yí pamana yuu tíú tə. Á dàń wá swɩ̀n ʋ con, sə ʋ ja Polə, ʋ bà á yáá con, sə kʋ ya ndə á pɩ̀à, sə á kwɛn á balɩ ʋ yoo tə cɩ́gá cɩ́gá. Nə mʋ̀ ken nə sírí, sə nə gʋ Polə, də ʋ tə wà aba yí».

16 Polə nakwabiu nì kʋ tɩjaŋa sʋ̀ràn təntə. Yá ʋ zàn, ʋ va ʋ zʋ pamana sàń tə wa, sə ʋ swɩ̀n Polə con. 17 Polə ma bon pamana bíí yuu tíú tə don, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Ja balandʋrʋ wà tə, n va pamana yuu tíú tə con, ʋ jə yoo ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ wá». 18 Pamana bíí yuu tíú tə jɩn wá, ʋ ja va ʋ yuu tíú tə con, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Polə, ʋ nə wulə bàń dìə̀ tə wa, nə bon nə, ʋ ga lòrì nə, sə à ja balandʋrʋ wà tə, à bà n con. Ʋ wʋ́ ʋ jə yoo, ʋ pɩ̀à, sə ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ mʋ́». 19 Pamana yuu tíú tə ma ja ʋ jɩɩn nə, ʋ ga ja wá, ʋ nan kwa. Ʋ dàń ma bwe wá, ʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e yoo nə, n jə n pɩ̀à, sə n swɩ̀n n bɩrɩ nə?» 20 Ʋ ma le wá, ʋ wʋ́: «Zwifə-ba ken nimarʋ, sə ba lòrì mʋ́, sə n jwɩan ja Polə, n ja bà ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə yáá con, sə kʋ ya, ndə ba pɩ̀à ba kwɛn ba balɩ ʋ yoo tə zəni. 21 Dàn ká cʋgʋ ba lòrì tə. Ba wa lɩ̀à dwə sapwilə ba nə tanɩ, sə ba sə̀gə̀ ba gʋ Polə. Kʋ tɩ̀án tə dùə̀ ba kə ba tɩ̀àn nə, ba dàn ká də́ wodiu mama, ba dàn ká nyʋ nɩ́á, də ba nə wà Polə gwɩ. Ba ken ba sírí ba zwɛ̀e, sɩ́ʋ́n nə, kʋ dàń yɩ ba dànɩ̀, sə n sɛ̀e kʋ yoo təntə». 22 Pamana yuu tíú tə ma swɩ̀n ʋ con, sə ʋ dàn ká swɩ̀n kʋ yoo təntə, ʋ bɩrɩ lìù don. Kʋ kwa nə, ʋ pɩn wá cwəŋə, sə ʋ vìí.

Nətʋ ba nə ja Polə, ba va Sezare Felikəsə con

23 Kʋ kwa nə, pamana yuu tíú tə bon pamana bíí yun tɩ̀án bələ, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tana pamana biələ (200), də sɩsadɩra sapwɩtwa də fugə, də pamana biələ (200), ba nə wá tì cwiən, sə tɩtɩn lugu nʋgʋ máŋá wa, sə ba va Sezare. 24 Á tana vàná tə, á nə wá dɩ̀ tə yuu, sə kʋ pa á wànɩ́ Polə á ja va á pa yáá tíú Felikəsə nə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, də yazurə». 25 Pamana yuu tíú tə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, ʋ pa ba:

26 «À mʋ̀ Kəlodə Lɩsɩasə nə pʋ́pʋ́nɩ́ à yáá tíú nəzəŋu Felikəsə nə. À jʋ̀nɩ̀ mʋ́. 27 Bɛɛ wà tə yɩ *Zwifə-ba yà nə jɩn wá, sə ba gʋ. Kʋ máŋá tə wa, à nì də, ʋ yɩ *Romə-ba bìú, à dàń ma ja pamana púlí à ja va à ma jon wá ba tətəŋi wa. 28 À yà pɩ̀à, sə à lwarɩ won tə yɩrɩ, ba nə zɩga ʋ nə. À ja wá à va ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə yáá con. 29 À nɩ də, ba nə zɩga ʋ nə, kʋ ya yìə̀n tʋ́tʋ̀ná yuu wa, tə nə wulə ba tətə Yɩɩ *nii tə wa, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Yá kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, won don mama tə̀lə́, kʋ nə bɩrɩ də, ʋ mɛ gʋrɩ, kʋ nə bɩrɩ də, ʋ mɛ, sə ba vwa wá də banzala. 30 À nì də, ba ken nii nədʋ, sə ba ma gʋ kʋ bɛɛ wà tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à də kʋ́ʋ̀ pɩn wá mʋ́ lala. À pɩn nii ʋ jara duən tə nə, sə ba bà ba bon wá n yáá con kʋ yoo tə yɩrɩ».

31 Pamana tə jon ba yuu tíú tə nii, ba ga tì Polə tɩtɩn nə, ba ja va ba yí Antipatərisə. 32 Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, ba tə, ba nə vəli də nɛɛ tə pìí ba bà pamana sàń tə wa, ba ga yá sɩsadɩra tə, sə ba ja Polə ba yí Sezare. 33 Ba nə vəli ba yí lá, sɩsadɩra tə pɩn sagɩ tə yáá tíú, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún tə nə, ba ga tì Polə, ba pa wá. 34 Yáá tíú tə nə kàrɩ̀ sagɩ tə ʋ zwɛ̀e, ʋ bwe, sə ʋ jə́n Polə yɩ lʋʋ nii kʋ kwa lìù. Ʋ nə nì də, ʋ yɩ Silisi lʋʋ nii tə wa lìù, 35 ʋ dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À wá dɩ̀àn mʋ́, də n jarɩ duən tə nə twi, ba yí máŋá tə wa». Ʋ ga pa nii, sə ba kə wá pɩ̀ʋ́ *Erodə sàń tə wa.

24

Zwifə-ba san Polə kwa Sezare nə

(Tʋtʋnan 6.11-12; 21.27-36; Matiə 5.11-12)

1 Dɩan bonu kwa nə, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa Ananɩasə də ba *nəkwɩna tə duən, də bɛɛ don, ʋ yɩrɩ nə yɩ Tɛrətilə, vəli Sezare. Tɛrətilə nə yɩ ba jɩrɩmʋ lìù, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ tún ba nii, sə ba na cɩ́gá. Ba vəli ba bon Polə yáá tíú Felikəsə con, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, sə ba bɩrɩ won tə, ʋ nə cʋ̀gʋ̀. 2-3 Yáá tíú Felikəsə pɩn, ba bon Polə. Yá Tɛrətilə dàń wulə ʋ bɩrɩ wiən tə mama, Polə nə cʋ̀gʋ̀. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À nyɩna yáá tíú nəzəŋu Felikəsə, n mʋ̀ nə pɩn, nə jə sìə́ zənzən, kʋ twá də lwanʋ tə, n nə lwàń nə lʋʋ tə wa. Kʋ tə mama, n nə fwa dɩɩn mama, bwálɩ́ mama wa, nə mʋ̀ sɛ̀e kʋ də zìlə́ zənzən. 4 À ba pɩ̀à, sə nə ja n bɩan nə, nə doni nətʋ. À lòrì mʋ́, sə n cʋgʋ nəba, máŋá mancɩn wa də n wʋywaŋʋ tə. 5 Nə nɩ də, bɛɛ wà tə yɩ tɩcʋnʋ, ʋ kəni tʋ́tʋ̀ná Zwifə-ba mama pwərə wa, lʋʋ tə mama wa. Ʋ yɩ *Nazarɛtə Zwezi kʋnkʋn yɩjʋncwəŋə tə yáá tíú. 6 Ʋ də́də́n, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ nə mʋ̀ Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə, ʋ kə durən ka nə. Nə ma ja wá, [nə yà pɩ̀à, sə nə twá də nə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə ma bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà. 7 Yá pamana yuu tíú Lɩsɩasə dàń twi də dɩ̀àn tə nə dáá, ʋ ma jon wá nə jɩ̀àn wa. 8 Ʋ mʋ̀ pamana yuu tíú tə dàń nə pɩn nii ʋ jarɩ duən tə nə, sə ba bà n mʋ̀ yáá tíú Felikəsə con.] N də kʋ́ʋ̀ wá bwe wá, sə n lwarɩ won tə mama, kʋ nə pɩn nə zɩga ʋ nə».

(Likə 21.12-15; 1 Piyɛrə 3.15-16)

9 Zwifə-ba ken ba nii tə sʋ̀ràn təntə kwa, ba ga swɩ̀n də, kʋ yɩ nətʋ nə. 10 Yáá tíú Felikəsə dàń ma fwa mɩmɩnʋ də Polə, sə ʋ də tún ʋ nii. Polə də kʋ́ʋ̀ wulə ʋ tuŋə ʋ nii, ʋ wʋ́: «À yə̀ə́ də, bɩna pùlì, n nə yɩ nə lʋʋ lɩ̀à tə lìù, n nə bʋ̀rɩ̀ nə bʋ̀rà. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, fən ba nə jə yoo kʋ tə wa, sə à bɩrɩ won tə, à nə wá ma jon à tɩ̀àn. 11 Kʋ tə ba dɩan fugə bələ dwə à nə vəli *Zwerizalɛmə, sə à bʋ Yɩɩ nə. N nə pɩ̀à kʋ nɛɛ, n wá lwarɩ kʋ. 12 Ba wà à mʋ̀ də lìù nɩ Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ tə wa, nə à yə̀ə́ Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, nə à yə̀ə́ tɩʋ tə wa, də à mʋ̀ də kʋ tíú wulə nə tʋ́tʋ̀nɩ́ duən. Ba wà nə nɩ də, à wulə à gugurə lalʋʋ. 13 Yá cɩ́gá mama, ba wàrɩ̀ won tə yɩrɩ, ba nə zɩga à nə, ba bɩrɩ sɩ́ʋ́n nətən. 14 Yoo tə, à nə yə̀ə́, sə à swɩ̀n n yáá con, nə yɩ kʋ tə nətən: À yɩ à tʋŋa à pɩn nə nɩbara Zwifə-ba Yɩɩ tə nə, yɩjʋncwəŋə nədʋn tə wa, ba mʋ̀ nə ma boŋə kʋnkʋn yɩjʋncwəŋə. À pɩn cɩ́gá won tə mama nə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, saga tə wa, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə wa. 15 À jə yala də Yɩɩ, ba də tətə ga jə tə yala təntə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án də lɩ̀à, ba nə tʋŋa kʋnkʋn, mɛ wá bwin ba nan tɩan wa. 16 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à də ma kəni à kajaŋa máŋá mama, sə à bɩcan wànɩ́ kʋ ya nəpon Yɩɩ yáá con, də ləzoni yáá con.

17 À nə nan Zwerizalɛmə wa, kʋ yí bɩna də bɩna. Yá à dàń yà pìí à jə səbiu à bà, sə à ma fwa yɩlori à lʋʋ zʋra tə nə, sə à kə lá, à fwa *joŋi à pa Yɩɩ nə. 18 Kʋ mʋ̀ yà nə yɩ à tʋtʋŋɩ, máŋá tə wa, ba nə nɩ nə Yɩɩ dìə̀ tə wa. Kʋ máŋá tə wa, à də tanɩ à tɩ̀àn, sə à yoo kwɛn Yɩɩ yáá con. À mʋ̀ də lalʋʋ yà nə wà lá yɩn, gurə gurə də ga wà lá yɩn. 19 Yá Azi nagwanaa Zwifə-ba duən yà nə mɛ, sə ba bà n yáá con, ba bon nə lá, də yoo nə wulə à mʋ̀ də ba pwərə wa. 20 Nə à yə̀ə́, sə ba tə nətən bɩrɩ won tə, kʋ nə ya à mʋ̀ nə cʋ̀gʋ̀, máŋá tə wa, à nə tún à nii tə, ba yáá tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, yáá con. 21 Də kʋ nə tà sʋgʋ nədʋ cɩcɩ, kʋ mʋ̀ nə yɩ à nə bubwi ba tətəŋi wa, à wʋ́: ‹Kʋ yɩ à nə pɩn cɩ́gá də, tɩga wá bwin tə yɩrɩ nə pɩn ba bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà á yáá con›.» 22 Felikəsə də yà yə̀ə́ kʋ cwəŋə təntə nə yɩ nətʋ mama. Ʋ dàń ma lwàń bʋ̀rà tə, ʋ kə dɩɩn don nə. Ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə, pamana yuu tíú Lɩsɩasə nə twi, à wá kwɛn à ywàń á yoo tə wa». 23 Kʋ kwa nə, Felikəsə pɩn nii pamana bíí yuu tíú tə nə, sə ʋ cɩ̀ Polə nə, sə ʋ pa ʋ tɩnɩ ʋ tɩ̀àn. Ʋ dàn ká cɩ̀ ʋ nubɩa tə nə, də ba nə pɩ̀à ba fwa won ba pa wá.

(Tʋtʋnan 17.30-32)

24 Kʋ dɩan bagalɩ nii nə, Felikəsə də ʋ kan Dərisilə, ʋ nə yɩ Zwifə-ba bʋ̀á, twi. Yá ʋ dàń pɩn ba bon Polə ʋ bà, ʋ ga cʋgʋ wá, ka kə waa Zwezi-*Kərisə nə yoo yuu wa. 25 Polə dàń swɩ̀n bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀ yoo wa cɩ́gá nə yɩ nətʋ, də n nə mɛ, sə n yəni n tɩ̀àn jonu nətʋ, də bʋ̀rà tə, ka nə bɩ̀àn, yoo yuu wa. Kʋ nətʋ tə pɩn fən zʋ Felikəsə, ʋ ga swɩ̀n Polə con, ʋ wʋ́: «Nə wá yá nətən, sə n vìí, à nə kʋ́ʋ̀ nɩ máŋá, à wá pìí, à bon mʋ́». 26 Ʋ yà jə yala də, Polə wá pa wá səbiu. Kʋ mʋ̀ yà nə pɩn, ʋ yàá pa ba bon Polə lala, sə ʋ mʋ̀ də wá ve də duən.

27 Kʋ fwa bɩna bələ mɛ, kʋ kwa nə, Pɔrəkiyisə Fɛsətisə twi, ʋ jon Felikəsə yuu nə. Felikəsə yà pɩ̀à, sə Zwifə-ba pwìí ya ywánɩ́ ʋ yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yá Polə bàń dìə̀ tə wa.

25

Zwifə-ba kʋ́ʋ̀ bon Polə Fɛsətisə də yáá con

(Tʋtʋnan 23.12-15, 30)

1 Fɛsətisə twi, ʋ jon Felikəsə yuu nə, kʋ lʋʋ nii təntə wa. Dɩan batwa nii nə, ʋ nan Sezare, ʋ va *Zwerizalɛmə. 2 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də *Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə kʋ́ʋ̀ tún ʋ də con yìə̀n tə nə pɩn ba zɩga Polə nə. 3 Ba dàń ga swɩ̀n də, tə mʋ̀ yɩrɩ ba lòrì yuywaŋʋ Fɛsətisə con. Ba lòrì wá, sə ʋ san ba, sə ʋ pa Polə bà Zwerizalɛmə, sə ba pwìí poli. Ba yà ken nii nədʋ, sə ba ja Polə ba gʋ cwəŋə wa. 4 Fɛsətisə ma le ba də, Polə yɩ ba cɩ̀gà ʋ nə Sezare nə, yá ʋ də tətə mɛ, sə ʋ pìí ʋ vìí, máŋá mancɩn wa. 5 Ʋ swɩ̀n ʋ súrí lá nə, ʋ wʋ́: «Də á nə swə, sə á pɩ̀à lɩ̀à, ba nə yɩ á yáá tɩ̀án, sə ba twá à nə, sə nə va. Də kʋ bɛɛ təntə nə fwa yolwan, sə ba swɩ̀n ʋ yolwan tə». 6 Fɛsətisə fwa dɩan nana, kʋ ja va dɩan fugə, ba tətəŋi wa. Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ va Sezare. Kʋ tɩpʋrɩ nə, ʋ zʋa ʋ jə̀ə́ bwálɩ́ tə nə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ yoo tə bʋ̀rà. Ʋ dàń ga pa nii, sə ba jə Polə ba bà. 7 Máŋá tə wa, ba nə ja Polə ba bà, Zwifə-ba tə də nan Zwerizalɛmə ba bà. Ba kɩkarɩ wá, ba ga man ʋ yuu yolwan tə nə dáá, tə yoo ga cà zənzən, ba tətə nə wàrɩ̀ tə nɛɛ ba bɩrɩ. 8 Kʋ tə Polə nə wá ma jon ʋ tɩ̀àn, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À wà lwanɩ fwa won mama wa. À wà Zwifə-ba Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, cʋ̀gʋ̀, nə à yə̀ə́ Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə, nə à yə̀ə́ *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə». 9 Fɛsətisə də nə pɩ̀à, sə Zwifə-ba pwìí ya ywánɩ́ ʋ yuu wa, ʋ bwe Polə, ʋ wʋ́: «N pɩ̀à, sə n va Zwerizalɛmə, sə ba bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà kʋ yɩrɩ, à yáá con, naaa?» 10 Polə də ma le, ʋ wʋ́: «À yɩ à zɩga Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə yáá con. Yá mə yəbə nə, ba mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà. À wà Zwifə-ba won mama cʋ̀gʋ̀, ndə n tətə nə yə̀ə́ kʋ zəni zəni. 11 Də à nə ba cɩ́gá jə, à nə fwa won, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ nə kʋ yɩrɩ, à bá vɩ, sə ba gʋ nə. Cɩ́gá mama dàń nə tə̀lə́ ba sʋ̀ràn tə wa, ba nə jə zɩga à nə, lìù mama wàrɩ̀ nə n kəni ba jɩ̀àn wa. À mʋ̀ pɩ̀à, sə Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà tə». 12 Fɛsətisə vʋrʋ də ʋ kwa lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, ʋ ga swɩ̀n Polə con, ʋ wʋ́: «N swɩ̀n də, n pɩ̀à, sə Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà tə, n dàń wá va Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə yáá con».

Fɛsətisə pɩn, Polə tún ʋ nii Agəripa yáá con

(Tʋtʋnan 9.15)

13 Kʋ dɩan bagalɩ kwa nə, pɩ̀ʋ́ Agəripa də ʋ nakʋa Berenisə twi Sezare, sə ba jʋn Fɛsətisə. 14 Ba dɩan tə cé duən lá nə. Fɛsətisə dàń ma tì Polə yoo tə, ʋ man ʋ bɩrɩ Agəripa nə, ʋ wʋ́: «Felikəsə yá bɛɛ don bàń dìə̀ tə wa. 15 Yá máŋá tə wa, à nə vəli *Zwerizalɛmə, *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də ba *nəkwɩna tə swɩ̀n, ba zɩgɩ ʋ nə. Ba lòrì, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba gʋ wá. 16 À ma le ba də, *Romə-ba culi, sə ba pa nii, sə ba kə bɛɛ càn wa, nə à yə̀ə́, sə ba gʋ wá, də ʋ mʋ̀ də ʋ jara duən tə nə wà ba níə́ tún, sə ʋ bɩrɩ də, ʋ wà yoo cʋ̀gʋ̀, sə ba na də, ba jə cɩ́gá. 17 Bɛɛ təntə jara duən tə dàń ma bà yəbə lala, kʋ máŋá tə tətə wa. Ba túrí tə tɩpʋrɩ nə, à jə̀ń bwálɩ́ tə nə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, à ga pa nii, sə ba ja kʋ bɛɛ təntə, ba bà. 18 Ʋ jara duən tə nə twi, ba tún ba nii, ba wà wànɩ́ ba kə yolwan nədʋ tətə ʋ yuu wa, ndə à yà nə bʋŋa nətʋ tə. 19 Ba mʋ̀ də wá yà yɩ tʋ́tʋ̀ná duən nə, ba jə də duən, tə nə yɩ ba tətə yɩjʋncwəŋə tə cɩcɩ yuu wa. Ba tʋ́tʋ̀ná tə vàn don də yà yɩ bɛɛ, ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwezi, yuu wa, ʋ nə tɩga. Yá Polə mʋ̀ ga swɩ̀n də, ʋ wulə mɩɩ wa. 20 À mʋ̀ con nə, à yə̀rì nətʋ tə, à nə wá fwa kʋ tʋ́tʋ̀ná yiri təntə wa. À dàń ma bwe Polə, də ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ va Zwerizalɛmə, sə ba bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà tə lá nə. 21 Yá Polə də dàń bɩrɩ də, ʋ mʋ̀ swə, sə Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà tə. À dàń pa nii, sə ba cɩ̀ ʋ nə kʋ ja vəli máŋá tə, à nə wá pa ʋ va ʋ pa Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə». 22 Agəripa dàń ma swɩ̀n Fɛsətisə con, ʋ wʋ́: «À də tətə pɩ̀à, sə à nì kʋ bɛɛ təntə nii sʋgʋ». Fɛsətisə ma le wá, ʋ wʋ́: «Jwɩan nə, n wá nì ʋ sʋgʋ».

23 Kʋ tɩpʋrɩ nə, Agəripa də Berenisə twi də dun zənzən, ba mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, də tɩʋ tə yáá tɩ̀án tə mɛ kə duən ba zʋ dìə̀ tə wa, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə. Fɛsətisə ma pa, ba ja Polə, ba ja bà. 24 Fɛsətisə dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Pɩ̀ʋ́ Agəripa, də á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, á nə wulə də nəba. Á na bɛɛ wà tə, Zwifə-ba lalʋʋ tə mama nə twi, ba yí nə, də kʋ nə yɩ Zwerizalɛmə nə, nə à yə̀ə́ yəbə tətə, ba bɩrɩ də, kʋ wà mɛ, sə ba yá wá, sə ʋ mɩɩ sìí lʋʋ wa. 25 À mʋ̀ con, à na də, ʋ wà won mama fwa, kʋ nə bɩrɩ də ba mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ nə. Ʋ tətə bon ʋ kə Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à nɩ də kʋ mɛ, sə à pa ʋ va, ʋ pa wá. 26 À ba cɩ́gá yoo mama jə à pʋ́pʋ́nɩ́ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə, Polə yoo tə yuu wa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à pɩn ʋ nan á yáá con. Kʋ tə kʋ nə dwə, pɩ̀ʋ́ Agəripa yáá con, sə bwiə tə, ba nə wá bwe wá tə kwa nə, sə à wànɩ́ à na yoo à pʋ́pʋ́nɩ́. 27 Kʋ nə tà nətʋ, à yə̀rì kʋ yáá də nətʋ tə, à nə wá tʋn bàń dìə̀ lìù Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə, yá à ga wà kʋ tə, ʋ nə cʋ̀gʋ̀ bɩrɩ».

26

Polə tún ʋ nii sə ʋ jon ʋ tɩ̀àn

(Matiə 10.18-20; Tʋtʋnan 9.1-30; 22.1-21; 1 Piyɛrə 2.12)

1 Pɩ̀ʋ́ Agəripa cʋgʋ kʋ tə mama, yáá tíú Fɛsətisə nə swɩ̀n Polə yuu wa, ʋ zwɛ̀e. Kʋ kwa nə, Agəripa swɩ̀n Polə con, ʋ wʋ́: «Cwəŋə wulə ka pa mʋ́, sə n tún n nii n yoo tə yɩrɩ». Polə dàń ma ja ʋ jɩɩn, ʋ ma fwa mɩmɩnʋ, sə ʋ tún ʋ nii. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: 2 «À jə pupwən, də zə̀n kʋ tə, à nə wàá wiən tə mama *Zwifə-ba nə zɩga à nə tə yɩrɩ, à swɩ̀n n mʋ̀, à nyɩna pɩ̀ʋ́ Agəripa yáá con. 3 N dí yáá n yə̀ə́ Zwifə-ba yofwamɩnan, də ba tʋ́tʋ̀ná nə yɩ nətʋ mama. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à lòrì mʋ́, sə n cʋgʋ nə də pɩ́nʋ́. 4 À mɩɩ tə wa nə, kʋ nə zɩgɩ à zandwan mama, à yɩ à bori à dwíí tɩ̀án Zwifə-ba tətəŋi wa də *Zwerizalɛmə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwifə-ba mama yə̀ə́ nətʋ tə, à nə yɩ. 5 Ba dí yáá, ba yə̀ə́ nə fuən fuən, də ba nə pɩ̀à, sə ba swɩ̀n cɩ́gá. À yà yɩ à wulə nə *Farɩzɩan-ba yɩjʋncwəŋə tə wa, ka twagʋ yoo nə cà zənzən, ka doni tə mama. 6 Yá sɩ́ʋ́n nə, kʋ yɩ yala tə, à nə jə Yɩɩ nikanɩ tə, ʋ nə kàn də nə nɩbara-ba tə, nə pɩn ba wulə ba bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà. 7 Nə Zwifə-ba dwíə́ dəkurən fugə bələ tə mɛ, tə nə tʋŋa tə pɩn Yɩɩ nə, tɩtɩn də yɩcaʋ də jə yala təntə. Yá mə yala tə, à nə swɩ̀n tə yoo, à nyɩna pɩ̀ʋ́ Agəripa, tə mʋ̀ nə pɩn Zwifə-ba zɩga à nə. 8 À bwe á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, á nə cʋga nə. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma bʋŋa də, Yɩɩ wàrɩ̀ tɩga ʋ bwin?

9 Kʋ nə ya à mʋ̀ con nə, à lìí à tɩ̀àn də, à mʋ̀ yà bʋŋa də, kʋ mɛ, sə à zɩgɩ lɩ̀à tə nə, ba nə jʋ̀nɩ̀ *Nazarɛtə Zwezi yɩrɩ tə nə zənzən. 10 Á nəŋə kʋ tə, à nə fwa Zwerizalɛmə nə. À tətə lòrì cwəŋə Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə con, à ma kə *Kərisə lɩ̀à zənzən bàń dìə̀ wa. Yá máŋá tə wa, ba nə pɩ̀à, ba gʋ ba, à də yàá bɩrɩ də kʋ mɛ. 11 Máŋá don tətə wa, à yàá kálʋ́ ba Zwifə-ba *jə́rə́ dii tə wa, sə à pa ba twɩn Zwezi. À lɩŋa tə nə zàn zənzən, máŋá tə wa, à fɩfɩn ba, à ja va à yí tɩan tə wa, tə tɩ̀án nə tà Zwifə-ba.

12 Kʋ mʋ̀ yuu wa nə, à yà vəli Damasə də dɩ̀àn tə, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə nə ken à jɩɩn wa, də ba nii tə, ba nə pɩn nə. 13 À nyɩna pɩ̀ʋ́, cwəŋə təntə wa, ndə lugu fugə bələ máŋá wa, à nɩ poni. Kʋ nan yɩɩ nə kʋ cú, kʋ pɩpɩlɩ kʋ kɩkarɩ à mʋ̀ də à twaduən tə. Kʋ poni təntə yà dwə yɩcaʋ tə. 14 Nə mama tʋa tɩa. Yá à dàń ga nì kori, kʋ nə swɩ̀n à con də *Ebərə-ba sʋgʋ, kʋ wʋ́: ‹Solə, Solə! Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma fɩfɩn nə? N nə zɩgɩ à nə, n mʋ̀ nə wá də́ càn›. 15 À ma le, à wʋ́: ‹N mʋ̀ nə yɩ wàà, *Yuu-Tiu?› Yuu-Tiu ma pìí ʋ le nə, ʋ wʋ́: ‹À mʋ̀ nə yɩ Zwezi tə, n nə fɩfɩn. 16 Zàn yɩɩ nə, n zɩgɩ n nɛɛ yuu. Nə̀ń, won tə yɩrɩ, à nə nan n nə. N yɩ à kúrí mʋ́, sə n yà à tʋ̀tʋ̀nʋ̀, sə n swɩ̀n yìə̀n tə, à nə pɩn n na, də tə tə, à tə nə wá bɩrɩ mʋ́. 17 À wá jon mʋ́ Zwifə-ba, də dwíə́ tə, ba nə tà Zwifə-ba tə, jɩ̀àn wa. Mə ba mʋ̀ lɩ̀à tə con nə, à tʋn mʋ́, 18 sə n súrí ba yɩ́á. Kʋ dàń wá pa ba nan yikunu wa, ba bà poni wa. Ba wá nan *Sɩtana dɩ̀àn wa, ba bà Yɩɩ con, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ kwɛn ba cʋna tə, ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa. Yá ba ga wá na tori, ba mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə pɩn ba tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ nə. Kʋ twá də ba nə ken ba waa à mʋ̀ Zwezi nə›.

19 Kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ, à nyɩna pɩ̀ʋ́ Agəripa, à mʋ̀ wà won tə, Yɩɩ nə bɩrɩ nə tə, nii vɩga. 20 À təntən à fwa kʋ Damasə nə. À nə zàn lá, kʋ yɩ Zwerizalɛmə. À nə kʋ́ʋ̀ zàn lá, kʋ yɩ Zwide nagwanaa tə mama wa, à lɛ à yí ba tə, ba nə tà Zwifə-ba tə. À swɩ̀n ba con, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, ba bà Yɩɩ con, sə ba bɩrɩ də, ba cɩ́gá lwàń, kʋ twá ba tʋtʋnɛɛ nə. 21 Mə kʋ yoo təntə yɩrɩ nə, Zwifə-ba jɩn nə ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ba yà pɩ̀à, sə ba gʋ nə. 22 Yá kʋ nə yɩ Yɩɩ nə cɩ̀ à nə tə yɩrɩ, à tə wulə lʋʋ zə̀n kʋ tə. À tə swɩ̀n kʋ yoo ləzwənbii də ləzwənfaran mɛ yáá con. Tə sʋ̀ràn təntə wa, à ba won mama súrí, kʋ tə *Moyizə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə dí yáá, ba swɩ̀n də, kʋ wá bà tə nə. 23 Kʋ mʋ̀ nə yɩ Kərisə nə wá də́ càn, ʋ nə wá ya təntən lìù, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩga wa. Ʋ wá swɩ̀n poni tə yoo ʋ bɩrɩ Zwifə-ba də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba nə».

24 Polə dàń nə caga ʋ tɩ̀àn yɩrɩ nətʋ tə, Fɛsətisə zɩ̀n ʋ kori yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «N yɩ n nyaŋa, Polə. N yənu nəfarʋ tə kəni mʋ́ nyɔɔ wa». 25 Polə ma pìí ʋ le, ʋ wʋ́: «À ba nyaŋa, à nyɩna pɩ̀ʋ́ nəzəŋu Fɛsətisə. Kʋ yɩ cɩ́gá sʋ̀ràn, tə nə jə də̀ń zəni, nə à swɩ̀n nətʋ. 26 Pɩ̀ʋ́ Agəripa mʋ̀ dí yáá, ʋ yə̀ə́ tə yìə̀n təntə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, fən ba nə ja tə yoo wa, sə à swɩ̀n tə. À yə̀ə́ də, ʋ də yə̀ə́ tə nɛɛ mama, yá tə nə wá tʋn, tə nədʋ tətə wà sə̀gə̀. 27 À nyɩna pɩ̀ʋ́ Agəripa, n pɩn cɩ́gá Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə nə, naaa? À yə̀ə́ də, n pɩn ba cɩ́gá». 28 Agəripa ma swɩ̀n Polə con, ʋ wʋ́: «Kʋ wá fwa mancɩn, n wá pɩ̀à, sə n pa à jì Kərisə lìù». 29 Polə pìí ʋ le wá, ʋ wʋ́: «Də kʋ nə yɩ máŋá mancɩn, nə à yə̀ə́ zənzən, à wá lòrì Yɩɩ, sə n mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, á nə cʋga nə zə̀n, sə á yà ndə à nə. Yá sə à jɩ̀àn banzala tə mʋ̀ dàn ká ya á mʋ̀ jɩ̀àn nə».

30 Pɩ̀ʋ́ Agəripa, də yáá tíú Fɛsətisə, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún, də Agəripa nakʋa Berenisə, də lɩ̀à tə mama, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, ba yà nə wulə də ba, zàn yɩɩ nə. 31 Ba nan kwa, ba swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə ba won mama fwa, kʋ nə mɛ, sə ba gʋ wá kʋ yɩrɩ, nə à yə̀ə́ kʋ nə mɛ, sə ba vwa wá də banzala». 32 Agəripa dàń ma swɩ̀n Fɛsətisə con, ʋ wʋ́: «N yà wàá kʋ bɛɛ wà tə n dʋga, də ʋ yà nə wà swɩ̀n də, *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà tə».

27

Polə vəli Romə

(2 Korɛntə tɩ̀án 11.25-26)

1 Máŋá don wa, yáá tíú Fɛsətisə pɩn nii, sə nə zʋ nɩ́á yuu bori, nə va Yitali nagwanaa wa. Yá ba dàń pɩn Polə də bàń dìə̀ lɩ̀à duən pamana bíí yuu tíú don nə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Zwiliyisə. Ʋ yà wulə pamana púlí don wa, ba nə boŋə ‹*Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ pamana púlí›. 2 Nə dàń tì nɩ́á yuu bori don, kʋ nə nan Adəramitə. Kʋ mʋ̀ yà nə mɛ, sə kʋ twá tɩan tə nə wulə Azi nagwanaa tə vàn nə, kʋ kɩkarɩ kʋ lɛ. Mə kʋ mʋ̀ nə jə nəba kʋ vìí. Bɛɛ don də yɩn lá, ʋ yɩrɩ nə yɩ Arisətarəkə. Ʋ yɩ Tɛsalonikə tíú, Masedwanə nagwanaa tə wa. 3 Kʋ tɩpʋrɩ nə, nə yí Sidon. Romə-ba pamana bíí yuu tíú Zwiliyisə pɩn yuywaŋʋ Polə nə, sə ʋ va ʋ dabara con, sə ba pa wá kʋ tə, ʋ nə pɩ̀à. 4 Nə zàn lá, nə twá Swipərə nagwanaa tə, kʋ nə wulə mʋʋ tətəŋi wa, vàn nə, sə nə ma kwálɩ́ nə tɩ̀àn nə vʋʋ tə yɩrɩ, kʋ nə zɩga nə nə. 5 Nə vəli nə bɛn mʋʋ tə, kʋ nə jə Silisi lʋʋ nii tə yɩra, də Panfili nagwanaa tə, nə va nə yí Mira, Lisi nagwanaa tə wa. 6 Kʋ bwálɩ́ təntə nə, pamana bíí yuu tíú tə nɩ nɩ́á yuu bori, kʋ nə nan Alɛkəzandəri, kʋ vələ Yitali nagwanaa wa. Ʋ dàń ma pa, nə va nə zʋ kʋ nɩ́á yuu bori təntə wa.

7 Nə fwa dɩan də dɩan, də nɩ́á yuu bori tə yɩ kʋ vəli mancɩn mancɩn. Yá nə dí càn zənzən, nə ma va nə bwələ Kənidə. Vʋʋ tə yà cɩ̀gà nə nə, kʋ pa nə wàrɩ̀ yáá nə vəli kʋ vàn təntə yuu. Nə vəli nə twá Kərɛtə nagwanaa tə, kʋ nə wulə mʋʋ tətəŋi wa, jɩgwiə saparʋ con nə kɛ̀eń nə va nə twá Saləmone, nə lɛ. 8 Nə dí càn nə ma kɩkarɩ kʋ, nə va nə yí bwálɩ́ don, ba nə boŋə ‹nɩ́á yuu bwərə yizɩga nəzəŋu›. Kʋ mʋ̀ nii nə Lase tɩfarʋ də yà wulə lá.

9 Nə dɩ́án zənzən, yá nɩ́á yuu bori tə vəli tə dàń yà jə fən zənzən. Kʋ máŋá tə wa də nivori* tə lɛ. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Polə dàń ma kwè ba, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À dabara-ba! À na də, nɩ́á yuu bori tə bá va kʋ yí də yazurə. À na də, nətʋ tə kʋ nə ye nɩ́á tə, kʋ yɩ kʋ pɩ̀à, sə kʋ fwa nəba yoo. Kʋ wá ya càn zənzən. Kʋ tà nɩ́á yuu bori tə də kʋ zɩla tə cɩcɩ nə wá jén, kʋ yɩ də nə tətə mɛ». 11 Kʋ máŋá tə wa, Romə-ba pamana bíí yuu tíú tə yà ken ʋ yala lìù tə nə, ʋ nə pa nɩ́á yuu bori tə vəli, də nɩ́á yuu bori tə tíú nə, ʋ doni Polə sʋ̀ràn tə. 12 Bwálɩ́ tə, nɩ́á yuu bwərə tə nə zɩga lá, waran máŋá wa nɩ́á yuu bori wàrɩ̀ lá nə kʋ zɩga. Lɩ̀à tə zʋnɩ dàń ma sɛ̀e, sə ba zɩgɩ lá nə, ba pìí ba fwa kʋ tə mama, ba nə wàá, sə ba yí nɩ́á yuu bwərə yizɩga tə, ba nə boŋə Fenikəsə, kʋ nə wulə Kərɛtə nagwanaa, kʋ nə wulə mʋʋ tətəŋi wa, tə wa. Kʋ bwálɩ́ tə yáá don yà wulə jɩzən saparʋ də yɩɩ yizwɩa wa. Kʋ yáá don də yà wulə jɩgwiə saparʋ də yɩɩ yizwɩa con. Nə yà pɩ̀à, sə nə ya kʋ bwálɩ́ təntə wa, də waran máŋá tə kɛ̀eń.

Vʋʋ nəfarʋ tə kʋ zàn mʋʋ tə yuu wa yoo

13 Vʋʋ kɩkala wulə kʋ naŋa jɩzən saparʋ con kʋ fuli. Ba dàń yà bʋŋa də, ba pubʋŋa tə pɩ̀à kʋ jì. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ma yá nɩ́á yuu bori tə kʋ vìí. Yá ba dàń ga kɩkarɩ, ba boli Kərɛtə nagwanaa mʋʋ tətəŋi wa tə yɩra. 14 Kʋ wà dɩ́án də dwà vʋʋ don, ba nə boŋə Erakilon, nyɩ́ kʋ zàn, kʋ naŋa nagwanaa tə con, kʋ wulə kʋ fuli. 15 Nɩ́á yuu bori tə dɩ̀àn wà vʋʋ tə yí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yá nə pa vʋʋ tə yugu nəba, kʋ jə kɛ̀eń. 16 Máŋá tə wa, nə nə vəli, sə nə twá mʋʋ tətəŋi wa tɩa nəmanbiə don, ba nə boŋə ‹Kəloda›, jɩzən saparʋ con nə lɛ, kʋ yɩn càn zənzən kʋ pa nəba, sə nə ma wànɩ́, nə van nɩ́á yuu bori tə kwa, nɩ́á yuu boribiə tə, nə kə nə con. 17 Nə nə wànɩ́ nə van ka, nə pa ka dɩ̀ kwa nə, nə vwə ka, sə ka dàn ká tʋ, nə ga vwə nɩ́á yuu bori tə tətə tətəŋi wa də ŋoni, sə kʋ dàn ká lwa. Fən də yà jə nəba də dɩɩn don, nə nə wá va, nə bwɩn nə tɩ̀àn kasɩlʋ tə nə, kʋ nə wulə Sirətə nə. Nə dàń ma lɩ nɩ́á yuu bori tə wiən duən, tə yà nə pɩn kʋ vəli tə yɩ bwà bwà. Yá mə nətʋ nə, nə dàń ma vəli bwálɩ́ tə mama, vʋʋ tə nə yugə nəba kʋ kəni lá. 18 Vʋʋ tə zʋzʋgʋ nəba zənzən də dɩ̀àn. Kʋ tɩa tə nə pʋrɩ, nə lɩ nɩ́á yuu bori tə wa galwaran tə, tə nə dù, nə dʋgʋ. 19 Kʋ dɩan batwa dɩɩn nə, ba tətə nə lɩ nɩ́á yuu bori tə yɩra zɩla duən, tə nə pɩn kʋ vəli, də jɩ̀àn ba dʋgʋ mʋʋ tə wa. 20 Dɩan də dɩan yɩcaʋ ba naŋa, kacɩlacɛ ba naŋa. Yá vʋʋ nəfarʋ tə mʋ̀ yɩ kʋ fuli də dɩ̀àn, kʋ pa nə pwìí cʋ̀gʋ̀. Nə kʋ́ʋ̀ ba bʋŋa də, nə mɩɩ kʋ́ʋ̀ wá sìí lʋʋ wa.

21 Nə dɩ́án zənzən nə wà wodiu dí, kʋ fɩra nə ba nəba jə yɩrɩ. Polə dàń ma zàn bara tə tətəŋi wa, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yà mɛ, sə á zìlí à nii tə, sə á kʋ́ʋ̀ dàn ká nan Kərɛtə nə á vìí. Á yà wàá nə ka mɛ mʋʋ kʋ tə wa nətən tə də càn tə tə yáá nə, á cɩ̀. 22 Sɩ́ʋ́n nə, à dàń tə kwè aba, sə á dàn á waa. Á lìù nədʋ tətə mɩɩ ba nan, də kʋ nə tà nɩ́á yuu bori tə cɩcɩ nə wá mɛ mʋʋ tə wa. 23 Yɩɩ tə, ʋ nə tɩ nə tə, ʋ mʋ̀ Yɩɩ təntə, à nə tʋŋa à pɩn wá tə, *malɩka twi à con, tɩtɩn tə nə. 24 Ka swɩ̀n à con, ka wʋ́: ‹Polə, dàn ká pa fən ja mʋ́. Kʋ mɛ, sə n va n nan *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə yáá con nə. Yá Yɩɩ, n mʋ̀ yɩrɩ nə, ʋ wá lɩ n mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə wulə nɩ́á yuu bori tə wa›. 25 À dabara-ba, kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma wʋ́, á daŋa á jɩ̀àn. À ken à waa Yɩɩ nə də kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n tə, kʋ wá tʋn, ndə ʋ nə swɩ̀n kʋ à con nətʋ tə. 26 Nə wá va nə lwá mʋʋ tətəŋi wa tɩa don yuu».

27 Nə dɩan fugə də banɩa tɩtɩn nə, də nə tə wulə mʋʋ tə, ba boŋə Mediterane tə yuu wa, nə vin vʋʋ tə wa. Kʋ tɩtɩkwɩʋn nə, lɩ̀à tə, ba nə pɩn nɩ́á yuu bori tə vəli tə, bʋ́n ba waa con də, kʋ yɩ ndə nə bwələ tɩa don bəbəru. 28 Ba lɩ won don, ba nə ma maŋa nɩ́á, ba dɩlɩ nɩ́á tə wa. Ba nɩ də, tə luŋə yɩ mɛtərə fɩtwa də barpɛ. Ba kʋ́ʋ̀ vəli yáá mancɩn, ba bwé ba dɩlɩ kʋ. Ba nɩ də, kʋ luŋə yɩ mɛtərə sapʋa də nana. 29 Fən yà jə ba, də nɩ́á yuu bori tə nə wá va kʋ bwɩn kapana nə nɩ́á tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dàń ma pɩn nɩ́á yuu bori tə vəli tə mun. Ba dàń yà yɩ ba dànɩ̀, sə tɩa pʋrɩ də yabɩbara. 30 Lɩ̀à tə, ba nə pɩn nɩ́á yuu bori tə, vəli tə dàń yà pɩ̀à, sə ba nan ba yá nɩ́á yuu bori tə. Ba lɩ nɩ́á yuu boribiə tə, ba nə yàá zʋ, ba ma jén tə, ba tún nɩ́á tə yuu. Yá ba ga fwa ndə kʋ yɩ ba pɩ̀à, ba kə nɩ́á yuu bori yɩra wiən† tə duən nɩ́á yuu bori tə yáá con də. 31 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Polə ma swɩ̀n Romə-ba pamana bíí yuu tíú tə, də pamana tə con, ʋ wʋ́: «Də lɩ̀à-ba tə nə wà nɩ́á yuu bori tə wa yɩn, á bá wànɩ́ á nan mʋʋ tə wa». 32 Pamana tə dàń ma gwəŋə nɩ́á yuu boribiə tə ŋoni tə, ba ga yá ka, ka tʋ nɩ́á tə wa.

33 Kʋ fwa máŋá mancɩn, də tɩa tə wà pʋrɩ, Polə swɩ̀n ba mama con, sə ba də́ wodiu. Ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Nə jə dɩan fugə də banɩa zə̀n nə, á nə dànɩ̀, á ga ba wodiu də́. 34 À dàń swɩ̀n á con, sə á də́ wodiu. Kʋ mɛ, sə á də́ kʋ, sə á ma á wànɩ́ á jon á tɩ̀àn. Á lìù mama bá kwɩ̀n ʋ yukʋʋ nədʋ də tətə nə».

35 Polə nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə kwa nə, ʋ tì dipɛn, ʋ ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ba mama yáá con, ʋ ja kʋ ʋ fʋ ʋ wulə ʋ də́. 36 Ba də mama jɩɩn dàń pìí tə dàn, ba ga də́ wodiu. 37 Nə yɩn lɩ̀à biələ də sapwɩtwa də fugə də bardʋ (276) nɩ́á yuu bori tə wa. 38 Máŋá tə, ba nə dí wodiu tə, ba sú, ba kòrí mɩna tə nɩ́á yuu bori tə wa, ba dɩlɩ mʋʋ tə wa, sə kʋ dun tə fʋ tə mun.

Nɩ́á yuu bori tə nyʋnyʋgʋ

39 Tɩa nə pʋrɩ, máŋá tə wa, lɩ̀à tə, ba nə pɩn nɩ́á yuu bori tə vəli tə, wà kʋ bwálɩ́ tə lwarɩ. Ba nɩ tɩa bwálɩ́ don, ba nə na də ba wàá kʋ bwálɩ́ tə nə ba cwi. Ba dàń ken ba sírí, sə ba pa nɩ́á yuu bori tə zɩgɩ kʋ bwálɩ́ təntə wa. 40 Ba kʋ̀rɩ̀ nɩ́á yuu bori yɩra won tə, ba dʋgʋ mʋʋ tə wa. Kʋ máŋá təntə tətə wa, ba kʋ̀rɩ̀ ŋoni tə, tə yà nə vwə nɩ́á yuu bori tə danyungulən tə, tə nə kəni nɩ́á yuu bori tə cwəŋə wa. Ba ga kə tapoli nɩ́á yuu bori tə yáá con, sə kʋ pa vʋʋ tə yigu ba. Yá ba dàń ma vəli bwálɩ́ tə con, ba nə pɩ̀à ba zɩgɩ lá. 41 Kʋ máŋá təntə wa, nɩ́á yuu bori tə vəli kʋ bwɩn kasɩlʋ dədolu don nə, kʋ nə wulə navwɩ bələ pwərə wa. Nɩ́á yuu bori tə cən kʋ bwálɩ́ təntə wa. Kʋ yáá con tə dàń yà mʋrɩ kasɩlʋ tə wa, kʋ pa kʋ kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kʋ sʋsʋga. Yá navwɩ tə dɩ̀àn tə pʋpʋgʋ kʋ kwa con tə mʋ̀.

42 Pamana dàń yà pɩ̀à ba gʋ bàń dìə̀ lɩ̀à tə, sə ba lìù mama dàn ká ye nɩ́á tə wa ʋ jén. 43 Yá *Romə-ba pamana bíí yuu tíú tə də yà nə pɩ̀à, sə ʋ jon Polə tə, ʋ cɩ̀gà ba nə, sə ba fwa kʋ yoo təntə. Ʋ pɩn nii lɩ̀à tə nə, ba nə yə̀ə́ nɩ́á yiu, sə ba dí yáá ba fan ba tʋ nɩ́á tə wa ba ye, ba nan mʋʋ tə wa. 44 Kʋ kwa nə, ba duən tə də wá marɩ daran nə, nə à yə̀ə́ nɩ́á yuu bori tə kɩkaran tə nə, ba jə pú ba kwa. Mə nətʋ nə, kʋ yɩn ba mama tə ma nan mʋʋ tə wa, ba mɩɩ nə.

28

Polə-ba yí Malətə nagwanaa mʋʋ tətəŋi wa

(Ebərə-ba 13.2; Likə 10.19; Tʋtʋnan 14.11-12; Matiə 8.14-16)

1 Máŋá tə wa, nə nə wànɩ́ nə jon nə tɩ̀àn, nə va nə nan, kʋ kwa nə, nə nì də, kʋ nagwanaa təntə yɩrɩ nə yɩ Malətə. 2 Kʋ nagwanaa tə tɩ̀án ywàń nə yuu zəni. Kʋ máŋá tə wa, də dwà wulə ka nɩ̀. Ba ma dwén mən nəfarʋ ba pa nəba, sə nə yweri waran tə yɩrɩ. 3 Polə vəli ʋ pɛ̀e damɩnɩ púlí don, sə ʋ ja bà, ʋ kə mən tə nə. Yá máŋá tə, mən tə bárɩ́ nə mà damɩnɩ tə nə, dəkwaa cʋ̀rɩ́ ka nan tə wa, ka dɩŋɩ ʋ jɩɩn nə ka marɩ lá. 4 Máŋá tə wa, kʋ nagwanaa təntə lɩ̀à tə nə nɩ dəkwaa tə, də ka gwə Polə jɩɩn tə nə, ba swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Kʋ tə nətən bɩrɩ də, cɩ́gá mama bɛɛ wà tə yɩ lagʋrʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma wànɩ́ ʋ nan mʋʋ tə wa, yá Yɩɩ cɩ́gá tə yɩrɩ, ʋ tə pɩ̀à, sə ʋ gʋ wá». 5 Polə ma vɩvaga dəkwaa tə, ʋ kwɩan ʋ dɩ mən tə wa. Yá kʋ tà nə wà wá yɩ̀ də tətə. 6 Lɩ̀à təntə dàń yà yɩ ba dànɩ̀, sə Polə jɩɩn tə ŋʋnɩ, nə à yə̀ə́, sə ʋ tʋ tɩa, ʋ tɩ naa nədʋ. Ba dàń dɩ̀àn wuuu, ba ga na də, yokʋkwɩʋn mama ba Polə jə. Kʋ máŋá təntə wa nə, ba kʋ́ʋ̀ pìí ba lwàń ba pubʋŋɩ tə, ba swɩ̀n də, ʋ yɩ yɩɩ don.

7 Kʋ bwálɩ́ təntə yà bwələ də kʋ nagwanaa tə yáá tíú tə sàń. Kʋ nagwanaa tə yáá tíú tə yɩrɩ yà nə yɩ Pibəliyisə. Mə ʋ mʋ̀ nə jon nəba, ʋ kə ʋ dìə̀ də dabarʋ. Nə fwa dɩan batwa lá nə. 8 Kʋ máŋá tə wa, də Pibəliyisə nyɩna yà tə́gə́. Yalɩŋa də pʋŋʋ yà nə jə wá. Polə zàn ʋ zʋ ʋ con, ʋ jʋn Yɩɩ, ʋ tún ʋ jɩ̀àn bɛɛ tə yuu wa, ʋ zwɛ̀e kʋ yayɩgʋ tə. 9 Kʋ mʋ̀ yuu wa nə, kʋ nagwanaa mʋʋ tətəŋi wa tə yayɩŋa tə duən twi, yá ba də yayɩran zwɛ̀e. 10 Ba zìlí nəba zənzən, yá nə viru máŋá wa, ba pɩn nəba won tə mama, nə yà nə pɩ̀à, sə nə na.

Polə-ba yí Romə

(Tʋtʋnan 23.11; Romə tɩ̀án 1.9-15; 15.29)

11 Nə fwa cànɩ̀ batwa Malətə nagwanaa mʋʋ tətəŋi tə wa. Yá cànɩ̀ batwa təntə kwa nə, nə zʋa Alɛkəzandəri nɩ́á yuu bori wa. Kʋ nɩ́á yuu bori təntə yà yɩn kʋ nagwanaa təntə wa, waran máŋá tə mama. Kʋ yɩra yà jə mɩmɩnʋ, ba nə boŋə ‹Diyəsəkirə*›. 12 Nə vəli nə twá Sirakisə, nə fwa dɩan batwa lá nə. 13 Nə zɩgɩ lá, nə va nə yí Rezwiyo. Kʋ tɩpʋrɩ nə, vʋʋ nyɩ́ kʋ zàn lʋʋ jɩzən saparʋ yuu. Vʋʋ təntə pɩn nə zʋ nɩ́á yuu bori nə vìí. Kʋ dɩan bələ nii nə, nə vəli nə yí Puzɔlə. 14 Kʋ tɩʋ təntə wa, nə nɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ nə nubɩa *Kərisə yɩrɩ, ba ga lòrì nəba, sə nə fwa dɩan barpɛ ba con. Yá mə kʋ yɩ nətʋ, nə ma va nə yí *Romə. 15 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə kʋ tɩʋ təntə wa, yà dí yáá ba nì nə ŋwɛn. Yá ba dàń zàn ba va, wuuu, ba bà ba yí bwálɩ́ don, ba nə boŋə ‹Forimə Apiyisə›. Ba duən lɛ, ba va ba yí bwálɩ́ don, də ba nə boŋə ‹Tərowa Tavɛrənə›, sə ba ma jə́rí nəba. Polə nə nɩ ba, ʋ ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ waa ga pìí ka dàn. 16 Kʋ kwa nə, nə nə yí Romə. Pamana bíí yuu tíú tə dàń ma kən bàń dìə̀ lɩ̀à tə yáá tíú tə jɩɩn wa. Yá ba dàń pa nii, sə Polə mʋ̀ ya bwálɩ́ don nə, ʋ mʋ̀ də pamanʋ tə, ʋ nə cɩ̀ ʋ nə.

(Romə tɩ̀án 11.1-11; Efɛzə tɩ̀án 6.19-20; Kolosə tɩ̀án 1.24-29)

17 Kʋ dɩan batwa nii nə, ʋ bon *Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə, ʋ kə duən yáá nə. Ʋ tì sʋ̀ràn tə tə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «À nubɩa-ba, də à nə wà won mama fwa, kʋ nə zɩga nə lʋʋ kʋ tə lɩ̀à tə nə, nə à yə̀ə́ nə nɩbara-ba yofwamɩnan tə nə, ba jɩn nə, ba kə bàń dìə̀. Yá kʋ yɩ *Zwerizalɛmə nə, ba ken nə Romə-ba jɩ̀àn wa. 18 Ba nə bwe nə, à ma tún à nii, ba nɩ də, won mama yà tə̀lə́ à yuu wa, kʋ nə bɩrɩ də, kʋ mɛ, sə ba gʋ nə. Ba mʋ̀ yà pɩ̀à ba dʋgʋ nə. 19 Yá Zwifə-ba yáá tɩ̀án tə vɩga, ba zàn ba zɩga à nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ ya kálʋ́ kʋ pa nə, sə à swɩ̀n də à bʋ̀rà tə yɩ Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə wá bʋ̀rɩ̀ ka. Yá à ga wà pubʋŋa jén, sə à kə talɩ à lʋʋ tə yuu wa. 20 Kʋ mʋ̀ yoo təntə yɩrɩ nə, à lòrì, sə à na aba, sə à swɩ̀n kʋ á con. Yala tə, *Yɩzərayɛlə dwíí tə nə jə tə, nə pɩn bàń dìə̀ banzala tə wulə à jɩ̀àn nə». 21 Ba ma le wá, ba wʋ́: «Nə wà sagɩ nɩ, kʋ nan Zwerizalɛmə, Zwide nagwanaa tə wa, kʋ bà n yɩrɩ. Yá nə nubiu nədʋ də tətə wà nə con twi, ʋ də́ tɩjaŋa, nə à yə̀ə́, sə ʋ swɩ̀n n yolwan. 22 Nə dàń nə pɩ̀à, sə nə nì n nii wa, kʋ tə n nə bʋŋa. Nə dí yáá nə yə̀ə́ də, bwálɩ́ mama kʋ mʋ̀ kʋnkʋn yɩjʋncwəŋə kàrà tə yàá ja tʋ́tʋ̀ná, kʋ bà».

23 Ba dàń lɩ dɩɩn ba tún, ba pa Polə nə. Kʋ dɩɩn tə nə yí, lɩ̀à zənzən twi. Ba yí bwálɩ́ tə nə, ʋ yà nə wulə. Ʋ sʋgʋ tə wa, ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ wá də́ pàrɩ̀. Yá ʋ dàń twá Yɩɩ *nii tə nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə saga tə nə, ʋ ma swɩ̀n ba, ʋ janɩ kʋ tə, kʋ nə yɩ Zwezi yoo yuu wa. Ʋ zɩgɩ kʋ yoo təntə yuu wa jɩjʋ mama, ʋ ja va ʋ yí kʋ dədəni nə. 24 Sʋ̀ràn tə ʋ nə swɩ̀n, tə zʋa ba duən, yá ba duən də ga vɩ, sə ba pa tə cɩ́gá. 25 Máŋá tə, ba dàń nə pìí ba vìrí də ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən, Polə dàń swɩ̀n sʋ̀ràn tə tə, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́: «Yɩɩ-*Siŋu tə jə cɩ́gá, kʋ ma twá də Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi, kʋ swɩ̀n á nɩbara-ba con, kʋ wʋ́:

26 ‹Vəli lʋʋ kʋ tə lɩ̀à tə con, n swɩ̀n n wʋ́: Á wá nì zəni, yá á bá lwarɩ kʋ də̀ń. Á wá ywàń zəni, yá á bá na kʋ. 27 Lalʋʋ kʋ tə lɩ̀à tə bɩcanɩ tɩga. Ba swɩn ba zɩan, ba pú ba yɩ́á, sə dɩɩn don ba dàn ká na də ba yɩ́á, sə ba dàn ká nì kʋ ba zɩan wa. Ba bá pɩ̀à, sə ba lwarɩ kʋ də̀ń ba bɩcanɩ wa, sə kʋ pa, ba lwàń ba pubʋŋa, ba bà à mʋ̀ Yɩɩ con, sə à pa ba yazurə›.

28 Á lwara də, sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə bɩrɩ də, Yɩɩ wá jon aba á cʋna wa, Yɩɩ tʋn kʋ, ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba. Ba mʋ̀ wá cʋgʋ kʋ».

29 [Máŋá tə wa, ʋ nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, Zwifə-ba vìí də ba tʋ́tʋ̀nɩ́ duən zənzən.]

30 Polə fwa bɩna bələ mɛ bwálɩ́ təntə wa, ʋ yà nə jon, ʋ ŋwɩ́n kʋ yuu nə. Ʋ sɛ̀e ʋ joŋə lɩ̀à tə mama, ba nə twi ʋ con, sə ba na wá. 31 Ʋ yàá swɩ̀n də, Yɩɩ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə, də ʋ kàrɩ̀ ba *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yoo. Ʋ yà fwa kʋ nətʋ tə, yá fən də ga ba wá jə kʋ yoo wa mama. Yá yoo də mama wà ʋ nə cɩ̀.

* 1:1-2 1.1-2 Likə pʋ́pʋ́nɩ́ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə də ʋ pa ʋ mʋ̀ Teofilə nə.

† 1:5 1.5 Kʋ mʋ̀ *Zwan-Batisə tə yɩ lìù təntə.

‡ 1:12 1.12 Zwifə-ba yà wà mɛ, sə ba va bwálɩ́, kʋ nə dwə kilomɛtərə nədʋ, ba *sìə́ dɩɩn tə nə.

* 2:33 2.33 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 5:31 5.31 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 6:6 6.6 *Zwifə-ba nə yàá tún ba jɩ̀àn lɩ̀à yun wa, sə kʋ bɩrɩ də, ba ken yuywaŋʋ ba yuu wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ba pɩn ba Yɩɩ nə.

* 7:36 7.36 Máŋá tə wa, Moyizə nə lɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə Ezwipətə lʋʋ nii tə wa, mə ‹mʋʋ nəsɩan› tə wa nə Yɩɩ pɩn, kʋ nɩ́á tə pwɛ̀e duən wa, tə ga yá cwəŋə, tə pa, ba kɛ̀eń tɩa nəkʋrʋ wa, ba va Kanan lʋʋ nii. Kʋ mʋʋ təntə wa nə Farawon kwatara tə mé, máŋá tə wa, ba nə dɩŋɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, sə ba ja.

† 7:43 7.43 Molɔkə də Ronfan yɩ woŋwanan. Fuən lɩ̀à tə, ba yà nə wulə Kanan lʋʋ nii tə wa, yà nə jʋ̀nɩ̀ tə.

‡ 7:46 7.46 Kʋ yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀. Wiən tə mama, tə yà nə wulə Yɩɩ wulu gansili tə wa, ba ken tə mama Yɩɩ dìə̀ tə wa.

§ 7:52 7.52 Lìù təntə nə yɩ Zwezi.

* 7:56 7.56 Lìù təntə nə yɩ Zwezi.

† 7:58 7.58 Solə jə yɩrɩ don, kʋ nə yɩ Polə.

* 8:17 8.17 *Zwifə-ba nə yàá tún ba jɩ̀àn lɩ̀à yun wa, sə kʋ bɩrɩ də, ba ken yuywaŋʋ ba yuu wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ba pɩn ba Yɩɩ nə.

† 8:27 8.27 Etiyopi yɩ kʋ wulə ləzwənzwənən lʋʋ wa, ba nə boŋə Afərikə. Mə Etiyopi yɩrɩ nə ba lwàń ba boŋə Sudan.

‡ 8:32 8.32 *Zwifə-ba lʋʋ nii wa, də lʋʋ níə́ duən wa, ba yàá fɩnɩ pee kʋran, ba ma swɩ ganan.

* 10:1 10.1 Yitalɩyɛnə ya *Romə-ba pamana púlí don yɩrɩ.

† 10:12 10.12 Vàná təntə yɩ *Zwifə-ba dùrə̀, Piyɛrə də ma yɩ Zwifə.

* 11:3 11.3 Zwifə-ba bara mama yà *gwəŋə ba, ba ga culi, sə ba jə nimarʋ, nə à yə̀ə́, sə ba də́ wodiu də lɩ̀à tə, ba nə ba gwəŋə.

* 12:3 12.3 Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də *Pakə cànà tə lɛ.

† 12:15 12.15 *Zwifə-ba tə yà bʋŋa də, lìù mama jə malɩka, ka nə cɩ̀ ʋ nə.

‡ 12:17 12.17 Zwakə wà tə yà yɩ *Zwerizalɛmə *Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tíú.

* 13:3 13.3 *Zwifə-ba nə yàá tún ba jɩ̀àn lɩ̀à yun wa, sə kʋ bɩrɩ də, ba ken yuywaŋʋ ba yuu wa, nə à yə̀ə́, sə kʋ bɩrɩ də, ba pɩn ba Yɩɩ nə.

† 13:51 13.51 Ba yàá fwa kʋ nətʋ tə, ba ma bɩrɩ Zwifə-ba də, ba nə vɩga tə, ba tanyɩnɩ tə càn wá mé ba yuu wa.

* 14:12 14.12 *Gərɛkə-ba con, Zeizə nə ya ba yɩa tə yuu tíú, yá Ɛrəmɛsə də ga yɩ tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀.

† 14:14 14.14 Ba nə kàrɩ́ ba ganan tə, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ, ba pùə́ nə cʋ̀gʋ̀ zənzən.

* 15:17 15.17 Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, ba yɩ Yɩɩ nyiən.

* 16:38 16.38 Yìə̀n tə, ba nə ba Romə-ba yɩra tʋŋa: Ba nə wà ʋ bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀, ba ba wá vwe də banzala, ba ga ba wá mà də kasɩ. Ba ba wá pɛ dagarʋ yuu wa. Ba nə wulə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, ʋ wàá ʋ boŋə ʋ kəni Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə, sə ʋ mʋ̀ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə.

* 17:18 17.18 Epikurɩan-ba yɩ *Gərɛkə-ba yənu tíú don, ba nə boŋə Epikurə, karbɩa.

† 17:18 17.18 Sətoyisɩan-ba yɩ Gərɛkə-ba yənu tíú don, ba nə boŋə Zenon, karbɩa.

* 18:6 18.6 Ba yàá fwa kʋ nətʋ tə, ba ma bɩrɩ Zwifə-ba də, ba nə vɩga tə, ba tanyɩnɩ tə wá mé ba yuu wa.

† 18:18 18.18 *Zwifə-ba con, lɩ̀à duən yà wulə, ba nə yàá fwa Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori. Kʋ yɩlori təntə yàá pa, ba yá ba yukʋran kʋ dánɩ́ zənzən. Ba nə pɩ̀à, ba fɩnɩ tə, ba yàá fwa Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori wiən, sə ba yoo ma kwɛn Yɩɩ yáá con.

* 19:1 19.1 Ʋ vəli ʋ twá Azi nagwanaa pɛɛn tə wa, ʋ lɛ.

† 19:3 19.3 Ywàń Matiə 3.

‡ 19:19 19.19 Səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

§ 19:24 19.24 Arətemisə yɩ *Gərɛkə-ba sʋgʋ, Diyanə ga yɩ *Romə-ba sʋgʋ, yá kʋ yɩ yoo nədʋ nə kʋ swɩ̀n. Kʋ yɩ kʋnkʋn yɩɩ, ba nə lwə̀ dìə̀, ba kə kʋ lá Efɛzə nə. Azi nagwanaa lɩ̀à yà boŋə kʋ yɩɩ tə, kʋ nə yɩ yɩnuu.

* 21:24 21.24 Zwifə-ba con, lɩ̀à duən yà wulə, ba nə yàá fwa Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori. Kʋ yɩlori təntə yàá pa, ba yá ba yukʋran kʋ dánɩ́ zənzən. Ba nə pɩ̀à, ba fɩnɩ tə, ba yàá fwa Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kənu yɩlori wiən, sə ba yoo ma kwɛn Yɩɩ yáá con.

* 22:23 22.23 Kʋ nətʋ bɩrɩ lɩŋa.

* 27:9 27.9 Nagwanaa təntə wa, nivori təntə jə cànà, ba nə yàá də́ bununu cànà tə wa. Kʋ zɩgɩ bununu cànà tə, kʋ jə vələ malakapʋrʋ cànà tə, nə à yə̀ə́ lʋnbwala cànà tə, nɩ́á yuu bori wàrɩ̀ mʋʋ tə yuu wa kʋ vəli.

† 27:30 27.30 Nɩ́á yuu bori yɩra won təntə, ba nə boŋə ‹ankərə›, yɩ ndə gwala nə. Ba nə ken kʋ nɩ́á tə wa, kʋ nə zʋa kʋ yí nɩ́á tə də̀ń, kʋ yàá mʋrɩ lá, kʋ pa nɩ́á yuu bori tə wàrɩ̀ kʋ vəli.

* 28:11 28.11 Kʋ mʋ̀ nə ya yɩa bələ, ba nə fwa, ba bɩrɩ də, tə ya yɩywɛ.

Romə tɩ̀án

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Romə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Romə tɩ̀án sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Ʋ vəli bwálá kapʋpʋ, ʋ ma swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə ʋ bɩrɩ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə *Romə nə. Kʋ máŋá tə wa, də Polə wulə ʋ nɛɛ batwa nii vəlu tə wa. Ʋ wulə Korɛntə nə, ʋ dàń yà pɩ̀à, sə ʋ twá Romə ʋ kɛ̀eń ʋ va Esəpanyə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə bɩrɩ ʋ kàrà tə mama Romə tɩ̀án sagɩ tə wa. Ʋ bɩrɩ də, ləzoni tə mama yɩ cʋna lɩ̀à, yá Yɩɩ swə ba mama mɩ́ámɩ́án. *Zwifə-ba də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba mɛ wàá cɩ́gá tɩ̀án ba yanɩ Yɩɩ yáá con, də ba nə ken ba waa Zwezi-*Kərisə nə, ʋ nə tɩga ba yuu yɩrɩ. Kʋ nətʋ yɩ pubwanʋ Yɩɩ fwa ba yɩra. Yá sɩ́ʋ́n nə, ba də Zwezi-Kərisə dàń vwə duən nə.

Swapitərə nana tə wa, Polə swɩ̀n Yɩɩ-*Siŋu tə yoo, kʋ nə pɩn mɩɩ, kʋ nə yàá pɩn, nə jì Yɩɩ bɩa, kʋ ga twi kʋ saŋa nəba.

Swapitərə nʋgʋ kʋ va kʋ yí fugə nədʋ tə yɩ Yɩɩ fɩra tə nə yɩ nətʋ, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à yuu wa nə kʋ swɩ̀n. Zwifə-ba zʋnɩ vɩga sʋywáŋʋ́ tə ba dʋgʋ. Yá Yɩɩ mʋ̀ wà ʋ dwíí tə vɩ.

Swapitərə fugə bələ kʋ va kʋ yí fugə də bonu tə wa, Polə tún coŋi ʋ pa ba nətʋ yuu wa, ba nə mɛ, sə ba ya Kərisə lɩ̀à púlí tə wa də kàrá con. Ʋ bɩrɩ də, won mama mɛ, sə kʋ fwa də sonu.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Romə nə

(Titə 1.1-4)

1 À mʋ̀ Polə yɩ Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbiu. À mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Yɩɩ kúrí nə, sə à ya ʋ *tʋntʋnʋ. Ʋ lɩ nə, ʋ tún vàn nə, sə à swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ lɩ̀à nə. 2 Yɩɩ yà dí yáá, ʋ twá də ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ʋ ma kàn sʋywáŋʋ́ təntə nikanɩ, fuən fuən. Yá kʋ yoo dàń pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa. 3-4 Kʋ sʋywáŋʋ́ təntə swɩ̀n ʋ bìú Zwezi-Kərisə yoo, ʋ nə yɩ nə *Yuu-Tiu. Ʋ jigə ləzwənə, ba ga lʋrɩ wá pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa. Yá Yɩɩ twá də ʋ *Siŋu tə, ʋ ma bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa, yá ʋ dàń ga bɩrɩ də, cɩ́gá mama, ʋ yɩ ʋ bìú tə, ʋ nə jə dɩ̀àn. 5 Kʋ twá də ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə, Yɩɩ ma fwa ʋ pubwanʋ tə nə yɩra, ʋ ga tún nəba, sə nə ya ʋ tʋntʋna. Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə nə va nə swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə, nə bɩrɩ dwíə́ tə mama lʋʋ mama wa nə, ba nə tà *Zwifə-ba, sə ba zìlí ʋ nii, kʋ twá ʋ yɩrɩ tə nə. Kʋ nətʋ twá ba nə keni ba waa ʋ nə wuuu. 6-7 Á mʋ̀ *Romə tɩ̀án də wulə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə wa, Zwezi-Kərisə nə kúrí, sə ba ya ʋ lɩ̀à. Kʋ dàń ya á mʋ̀ mama nə, à pʋ́pʋ́nɩ́ à pɩn. Yɩɩ swə aba, ʋ kúrí aba, sə á ya ʋ mʋ̀ nyiən. Nə nyɩna Yɩɩ də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́.

Nətʋ Polə nə swə Kərisə lɩ̀à tə, ba nə wulə Romə nə

(Romə tɩ̀án 15.23-32; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.2-3; 3.7-13)

8 Tɩa yuu bwálɩ́ mama nə, lɩ̀à nə̀ń də, á keni á waa Zwezi-*Kərisə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dí yáá, à twá də Zwezi-Kərisə, à ma kəni à nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, á mama yɩrɩ. 9-10 Yá à tʋŋa tʋtʋŋɩ tə, Yɩɩ nə pɩn nə, də à waa mama, à ma swɩ̀n ʋ bìú tə sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ. Yɩɩ yə̀ə́ də, kʋ yɩ cɩ́gá, à swɩ̀n nətən də. Ʋ yə̀ə́ də, máŋá mama, à nə wulə à jʋ̀nɩ̀ wá, à yàá lòrì wá à pɩn aba. Yá máŋá mama, à lòrì Yɩɩ, sə ʋ súrí cwəŋə, ʋ pa nə sɩ́ʋ́n, də kʋ nə twá də ʋ fɩra, sə à bà à na aba. 11 À pɩ̀à, sə à na aba də à waa mama, sə à pa aba Yɩɩ-*Siŋu tə tarpɩʋn don, sə kʋ pa á zɩgɩ dɩ̀àn, á twá Zwezi-Kərisə nə. 12 À mʋ̀ də á mʋ̀ mɛ keni nə waa Zwezi-Kərisə nə, yá nə dàń yɩ won nədʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn à pɩ̀à, sə nə na duən, nə ga dàn duən jɩ̀àn.

13 À nubɩa-ba, à pɩ̀à, sə á lwarɩ də, à də́də́n, sə à bà, à na aba kʋ nɛɛ cé duən. Yá yìə̀n cɩ̀gà à yáá nə, kʋ bà kʋ yí zə̀n. À pɩ̀à, sə à bà, à tʋn tʋtʋŋɩ á tətəŋi wa. Kʋ wá san aba, sə á va yáá, á ga bori Yɩɩ nyiən tə wa, ndə à nə fwa nətʋ lʋʋ dwíə́ tə duən wa. 14 Yɩɩ nə pɩn nə kʋ tʋtʋŋɩ təntə. Kʋ dàń yɩ ndə jɩŋɩ nə à yuu wa, sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ *Gərɛkə-ba nə, də ba tə, ba yɩ́á nə wà pʋrɩ nə, də ba tə, ba nə yə̀ə́ saga kàrʋ̀, də ba tə, ba nə yə̀rì won mama nə. 15 Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə nə pɩn, à pɩ̀à, sə à bà, à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ á mʋ̀ *Romə tɩ̀án də, də à waa mama.

Sʋywáŋʋ́ tə jə dɩ̀àn

16 Cavɩra ba à mʋ̀ Polə jə, sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ lɩ̀à nə. Yɩɩ dɩ̀àn wulə sʋywáŋʋ́ təntə wa, sə tə jon lɩ̀à tə mama, ba nə keni ba waa Zwezi-*Kərisə nə, ba cʋna wa. Cwəŋə təntə təntən ka wulə *Zwifə-ba yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ka wulə *Gərɛkə-ba tə də yɩrɩ. 17 Sʋywáŋʋ́ təntə nə bɩrɩ nətʋ tə, Yɩɩ nə pɩn ləzwənə jì cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Kʋ yoo təntə cwəŋə də̀ń laŋʋ də kʋ yígúrə́ nə yɩ, sə lɩ̀à tə kəni ba waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. Kʋ yɩ ndə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa Zwezi nə, Yɩɩ yàá pa ʋ jì cɩ́gá tíú, ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yá ʋ mʋ̀ lìù təntə wá ya mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con».

Lɩ̀à tə mama yɩ cʋna lɩ̀à

(Efɛzə tɩ̀án 4.17-19; 1 Piyɛrə 4.3-5)

18 Yɩɩ bɩrɩ də, ʋ lɩŋa zaŋa ʋ sàń tə nə, lɩ̀à tə tʋtʋnkʋkwɩnan tə mama yɩrɩ, ʋ nə ba pɩ̀à, də kʋnkʋn yìə̀n yɩrɩ. Mə tə mʋ̀ nə, ba ma cɩ̀ lɩ̀à tə yáá nə, ba dàn ká lwarɩ cɩ́gá tə. 19 Cɩ́gá, kʋ tə, ba nə wàá ba lwarɩ Yɩɩ yoo yuu wa kʋ yɩ nəpon. Yɩɩ tətə nə bɩrɩ ba kʋ yoo tə, ʋ pa ba lwarɩ kʋ. 20-21 Lìù mama yà tə wà nɩ Yɩɩ nə yɩ nətʋ. Yá kʋ nə zɩgɩ máŋá tə wa, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, kʋ ja bà kʋ yí zə̀n, wiən tə, ʋ nə fwa, tə bɩrɩ nətʋ tə, ʋ nə yɩ. Tə ma bɩrɩ də, cɩ́gá mama, ʋ jə dɩ̀àn, tə nə bá zwɛ̀e, abada də. Tə ma kʋ́ʋ̀ bɩrɩ də, ʋ mʋ̀ cɩcɩ cɩ́gá nə yɩ Yɩɩ də. Ba yə̀ə́ də, Yɩɩ wulə zəni, yá ba ga vɩ, sə ba pa wá dun, nə à yə̀ə́, sə ba kə ʋ lɛ̀eɛ̀e, ndə ba nə mɛ, sə ba fwa nətʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ba swɩ̀n də, ba wà ʋ mʋ̀ Yɩɩ nii zìlí, ba nə yə̀rì wá yɩrɩ. Yá ba bɩcanɩ kʋ́ʋ̀ ba pubʋŋa jə. Ba yə̀rì won mama, ba ga yə̀rì yozəŋu də. 22 Ba swɩ̀n də, ba mʋ̀ jə wʋbʋŋa, yá ba ga yə̀rì də, ba yɩ ləyərən. 23 Ba mʋ̀ con nə, ba yá dun Yɩɩ tə, ʋ nə wàrɩ̀ ʋ tɩ ʋ pwɩ, yá ba ga jʋ̀nɩ̀ woŋwanan. Tə woŋwanan təntə yɩ ləzwənə nyɩnyɩga, ba nə sárɩ́, yá ləzwənə tətə ga tɩ ʋ pwɩ. Tə duən də nyɩn də zuŋi. Tə duən də nyɩn də vàná, tə nə jə nɛɛ banɩa, tə duən də kʋ́ʋ̀ nyɩn də wiən tə, tə nə vəli tə pùə́ ban.

24 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ dàń ma yá ba, sə ba fwa ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra yìə̀n tə duən yɩra, sə tə kə ba durən wa, sə tə ga kə cavɩra ba tətə nə. 25 Ba yá Yɩɩ cɩ́gá tə, ba ga pú kʋnkʋn kwa. Ba tʋŋa ba pɩn wiən tə nə, Yɩɩ nə fwa, də ba pɩn tə dun, ba ga yá Yɩɩ tətə, ʋ nə fwa tə wiən təntə mama. Yá ʋ mʋ̀ nə ba yà mɛ, sə ba bʋ ʋ nə, máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

26 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ dàń ma yá ba, sə ba fwa cavɩyiən tə, ba nə swə tə fàŋʋ́. Ba kana dàń yá bara nə, ba pìí ba pəni ba duən kana, ba ma tʋŋa yìə̀n duən yɩra, tə nə wà mɛ. 27 Bara tə də con, ba də tʋŋa kʋ yoo təntə. Ba də yá kana tə nə, ba duən bara fɩra ga pìí kʋ gwɩ ba. Ba də pəni də ba duən bara, ba ma tʋŋa cavɩyiən duən yɩra. Càn nə wá ya ba ŋwɩ́rán, tə yolwana təntə yɩrɩ, ba nə fwa.

28 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ba pɩ̀à, sə ba lwarɩ Yɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma yá ba, sə ba pubʋŋa tə ya pubʋnkʋkwɩʋn, sə kʋ pa ba tʋn yìə̀n tə, ba nə wà mɛ, sə ba tʋn. 29 Ba bɩcanɩ súə́ də kʋnkʋn yìə̀n yiri mama. Ba tʋŋa yolwana duən yɩra. Lɩ̀à duən wiən jə yimən tə pa ba. Ba wɛɛ lɩŋa duən yuu wa. Ba zɩga lɩ̀à duən nə, kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ. Ba swə lɩ̀à gʋrɩ. Ba dɩ jara də duən. Ba gɩgɩrɩ lɩ̀à. Ba tʋŋa yutəlu yìə̀n lɩ̀à yɩra. Ba də́ tɩjaŋa duən də̀ń nə. 30 Ba swɩ̀n yolwana, ba pɩn duən nə. Ba yɩ Yɩɩ dʋŋa. Ba twɩn lɩ̀à. Ba yɩ fwiə lɩ̀à. Ba fwa yɩrʋ. Ba swə yolwan nədʋn fàŋʋ́. Ba ba ba nyɩna-ba nii zìlí. 31 Ba kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, kʋ nə ziən. Ba nə kàn nikanɩ, ba ba kʋ nii nə twá. Ba yə̀rì ka sóní lɩ̀à. Ba ba lɩ̀à yinəgə dəri. 32 Ba yə̀ə́ zəni də, Yɩɩ *nii tə bɩrɩ də, lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa yokʋkwɩnan təntə mɛ, sə ba tɩ, sə tɩan nə ya ba ŋwɩ́rán. Ba yə̀ə́ kʋ nətʋ tə, yá ba ga tʋŋa tə yìə̀n tə. Kʋ tà tə cɩcɩ nə ba tʋŋa, ba nə nɩ lìù, də ʋ tʋn yolwan, ba yàá swə, ba ga daŋa kʋ tíú jɩ̀àn, sə ʋ fwa ʋ súrí lá.

2

Nətʋ Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə bʋ̀rà

(Matiə 7.1-5; Romə tɩ̀án 14.10-12; Tʋtʋnan 10.34-35)

1 N mʋ̀ lìù tə, n nə tì n tɩ̀àn, n ma fwa lìù tə nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà, sə n bʋ̀rɩ̀ n duən bʋ̀rà, kʋ mɛ, sə n bwe n tɩ̀àn n jə́n, n tətə yɩ bɛ̀eɛ̀e. N bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à duən bʋ̀rà, yá n tətə tʋŋa yìə̀n tə, ba nə tʋŋa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ n swɩ̀n də, n wà ʋ mʋ̀ Yɩɩ nii zìlí, n nə yə̀rì wá yɩrɩ. Yá n nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə bʋ̀rà tə wá pa, Yɩɩ bʋ̀rà tə ja n tətə. 2 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ jə cɩ́gá, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à təntə, ba nə tʋŋa yokʋkwɩnan təntə bʋ̀rà. 3 N mʋ̀ lìù tə, n nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à duən bʋ̀rà, yìə̀n yɩrɩ, ba nə fwa, n tətə ga tʋŋa tə yìə̀n təntə, n mʋ̀ dàń bʋŋa də, n mʋ̀ wá jén Yɩɩ bʋ̀rà tə yáá nə naaa? 4 Yɩɩ ya wʋywanyiən zənzən. Ʋ jə pɩ́nʋ́ zənzən də. Ʋ yə̀ə́ nətʋ ʋ nə wá ja ʋ tɩ̀àn ʋ ma dàn. N yɩ n goni tə yìə̀n təntə naaa? N yə̀rì də, kʋ yɩ wʋywanɩ nə ʋ fwa n yɩra, sə n twá kʋ nə, n vəvəri n kwa n ma sá n cʋna tə naaa? 5 N mʋ̀ lìù təntə n yuu dà, kʋ pa n ba pɩ̀à, sə n vəvəri n kwa, n ma sá n cʋna tə. N tətə dàń nə wá pa Yɩɩ lɩŋa tə zàn n yuu wa. Yɩɩ bʋ̀rà tə wá ja mʋ́ dɩɩn tə nə, ʋ lɩŋa tə nə wá pwin, tə nan poni nə. Kʋ dɩɩn təntə nə, ʋ wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə mama bʋ̀rà, kʋ twá də cɩ́gá. 6 Kʋ dɩɩn tə nə, ʋ wá ŋwɩ́n lìù mama tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán, ʋ pa wá. 7 Lɩ̀à duən jə pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa, ba ma tʋŋa zəni. Ba pɩ̀à dun Yɩɩ con. Ba pɩ̀à zìlə́. Ba pɩ̀à mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Mə ba mʋ̀ lɩ̀à tə nə, ʋ cɩ́gá wá pa mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. 8 Lɩ̀à duən də yɩ tʋ́tʋ̀nyɩna, ba ba Yɩɩ cɩ́gá tə nii zìlí, ba ga swə, sə ba tʋn kʋ tə nə lwara. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ lɩŋa zaŋa tə fufwin kʋ lɩ̀à təntə yuu wa zənzən. 9 Lɩ̀à tə mama, ba nə tʋŋa yolwana tə, Yɩɩ wá kə càn ba nə zənzən, fən ga wá zʋ ba. Càn təntə wá də́ yáá, tə yí *Zwifə-ba. Kʋ kwa nə, tə dàń wá yí *Gərɛkə-ba tə. 10 Yá lɩ̀à tə mama, ba nə fwa zəni, Yɩɩ wá pa ba na dun. Ʋ wá pa ba zìlə́, ʋ ga pa ba bɩcan sìə́. Ʋ wá dí yáá ʋ tʋn kʋ yoo təntə Zwifə-ba yɩra. Kʋ kwa nə, ʋ dàń wá tʋn kʋ Gərɛkə-ba yɩra. 11 Yɩɩ yáá con, ləzwənə mama ba n don dwə.

Won tə, kʋ nə dwə, kʋ yɩ ka twá Yɩɩ nii tə nə

(Matiə 8.10-12; 23.3-4)

12 Lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba, yə̀rì Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə tʋŋa cʋna, yá ba ga wá tɩ, ba jén mɩ́ámɩ́án Yɩɩ yáá con, ba bá yəni kʋ. Zwifə-ba mʋ̀ yə̀ə́ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Yá ba də wa lɩ̀à duən wà Yɩɩ nii təntə nə twá. Yɩɩ wá twá kʋ nə, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà. 13 Lìù mama bá ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, ʋ nə cʋga Yɩɩ nii tə yɩrɩ. Kʋ mɛ, sə ʋ tʋn kʋ tə, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ, sə ʋ tʋn. Mə nətʋ nə ʋ dàń wá ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. 14 Dwíə́ tə duən yə̀rì Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Yá ba dàń nə twá ba tətə pubʋŋa nə, ba tʋn yìə̀n tə nə tʋa tə mɛ, də kʋ tə, Yɩɩ nii tə nə pɩ̀à, kʋ bɩrɩ də, ba yə̀ə́ kʋ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à, ba cɩ́gá ga yə̀rì Yɩɩ nii tə mʋ̀. 15 Kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə wulə ba bɩcanɩ wa, sə ba lwarɩ kʋ tə, ba nə mɛ, sə ba fwa. Yá ba bɩcanɩ wa, ba pubʋŋa tə yàá bɩrɩ yìə̀n tə, ba nə fwa zəni tə wa, də yìə̀n tə, ba nə fwa lwanɩ tə wa. 16 Dɩɩn don nə, Yɩɩ wá twá də Zwezi-*Kərisə, ʋ bʋ̀rɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀, lɩ̀à tə bɩcanɩ wa bʋ̀rà, ndə Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, à nə swɩ̀n à bɩrɩ tə nə bɩrɩ nətʋ. Yá kʋ dɩɩn təntə nə, yìə̀n təntə dàń wá nan poni nə.

Zwifə-ba wà Yɩɩ nii zìlí

(Matiə 3.8-10; Marəkə 7.9-13)

17 N mʋ̀ lìù tə, n nə swɩ̀n də, n yɩ *Zwifə-ba dwíí tə wa lìù, n ba fən dəri, n nə twá Yɩɩ *nii tə nə yɩrɩ. N yàá fwa yɩrʋ, də n yɩ Yɩɩ nyiən. 18 Kʋ twá də Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saŋʋ, n ma yə̀ə́ kʋ tə nə yɩ Yɩɩ fɩra, n ga yə̀ə́ yozəŋu də yolwan swɩ́án duən wa. 19 N mʋ̀ con nə, n bʋŋa də, n mʋ̀ yɩ́á nə na lá cɩ́gá mama, n ma bɩrɩ cwəŋə lilirən nə. N bʋŋa də, n yɩ ndə poni nə, n pɩ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə wulə yikunu wa. 20 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, bɩrɩ mʋ́ yənu də cɩ́gá. Yá kʋ mʋ̀ nə pɩn, n bʋŋa də, n mʋ̀ nə wàá lɩ̀à tə, ba nə tə̀lə́ cwəŋə wa, n kwɛn n kəni cwəŋə wa. N bʋŋa də, n mʋ̀ nə yɩ karnyɩna, n kàrɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì won mama. 21 Haya! N mʋ̀ lìù tə, n kàrɩ̀ lɩ̀à duən, n ba n tətə kàrɩ̀. N mʋ̀ lìù tə, n kàrɩ̀ n bɩrɩ, sə ba dàn ká ŋʋ, n tətə ŋwɩ̀n. 22 N mʋ̀ lìù tə, n nə swɩ̀n, sə ba dàn ká cwàrɩ̀, n tətə cwàrɩ̀. N mʋ̀ lìù tə, n nə culi woŋwanan, n tətə pìí n ŋwɩ̀n woŋwanan n yoli. 23 N fwa fwiə n nə jə Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə tə yɩrɩ, yá n ga ba Yɩɩ nii təntə nə twá. Kʋ nətʋ pɩn, n cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ dun tə. 24 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Kʋ zɩgɩ á mʋ̀ yuu wa, dwíə́ tə, ba nə tà Zwifə-ba, ma twɩn Yɩɩ».

(Romə tɩ̀án 4.11-12; 1 Korɛntə tɩ̀án 7.19; Galasi tɩ̀án 5.6)

25 Á mʋ̀ Zwifə-ba pɩn ba *gwəŋə bɛɛ. Də á nə twá kʋ tə nə, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, nə bɩrɩ aba, á goŋu tə jə də̀ń. Yá á dàń nə ba kʋ tə nə twá, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ aba, kʋ yɩ ndə ba nə wà aba gwəŋə. 26 Yá ba dàń nə wà lìù gwəŋə, ʋ ga twá kʋ tə nə, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ, Yɩɩ wá jələ kʋ tíú ndə ba gwəŋə wá. 27 Ba wà ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə gwəŋə, yá ʋ ga twá kʋ tə nə, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə bʋ̀rà wá ja n mʋ̀ lìù tə, n nə yɩ Zwifə. N jə Yɩɩ nii tə, ba gwəŋə mʋ́ də, yá n ga ba Yɩɩ nii təntə nə twá. 28 Cɩ́gá cɩ́gá Zwifə tà lìù tə, ʋ yɩra nə nyɩn də Zwifə yɩra cɩcɩ. Yɩɩ yáá con, kʋ tà lìù tə, ba nə gwəŋə wá cɩcɩ. 29 Cɩ́gá cɩ́gá Zwifə yɩ ʋ bɩcan tə nə yɩ nətʋ nə bɩrɩ də, ʋ yɩ Zwifə. Lìù tə, ba nə gwəŋə wá cɩ́gá cɩ́gá Yɩɩ yáá con, kʋ yɩ lìù tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə lwàń ʋ bɩcan tə. Kʋ tà lìù tə, ba nə gwəŋə wá cɩcɩ. Ʋ mʋ̀ ləzwənyiri təntə yɩ Yɩɩ nə yàá bwɩ ʋ nə, kʋ tà ləzoni.

3

Nətʋ Yɩɩ nə fwa zəni Zwifə-ba yɩra ʋ doni dwíə́ tə duən

(Romə tɩ̀án 9.4-21)

1 Kʋ nətʋ wa, lìù dàń nə yɩ *Zwifə, bɛ̀eɛ̀e won nə, ʋ ma dwə lɩ̀à tə duən tə? Zwifə-ba nə pɩn ba *gwəŋə bɛɛ tə, kʋ nywarɩ nə yɩ bɛ̀eɛ̀e? 2 Yìə̀n dáá zənzən, Yɩɩ nə ma fwa zəni Zwifə-ba yɩra, kʋ pa ba dwə dwíə́ tə duən tə. Tə wa təntən yoo nə yɩ Yɩɩ bɩrɩ ʋ sʋ̀ràn tə ba mʋ̀ Zwifə-ba nə. 3 Yá ba wa lɩ̀à duən dàń nə jigə pwìí bələ tɩ̀án tə, kʋ nətʋ tə dàń wá pa Yɩɩ də lwàń, ʋ jì pwìí bələ tíú naaa? 4 Abada! Kʋ tà nətʋ! Ləzoni mama nə swə ba kʋnɩ kʋnkʋn, Yɩɩ mʋ̀ ba ʋ cɩ́gá sʋgʋ tə lwànɩ́. Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ swɩ̀n Yɩɩ yoo, kʋ wʋ́:

«Máŋá tə, n nə swɩ̀n, ba mama wá lwarɩ də, n swɩ̀n cɩ́gá. Də ba nə pɩ̀à ba bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, n tə wá nan bʋ̀rà tə wa».

5 Yá nə dàń nə tà cɩ́gá tɩ̀án tə nə bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ cɩ́gá tíú, bɛ̀eɛ̀e won nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Yɩɩ ba cɩ́gá jə, də ʋ lɩŋa tə nə yàá pa ʋ kəni nəba càn wa, naaa? Bwálɩ́ kʋ tə wa, à pubʋŋa tə yɩ ndə ləzwənə nə bʋŋa nətʋ. 6 Abada! Kʋ tà nətʋ! Də Yɩɩ yà nə tà cɩ́gá tíú, ʋ yà wàrɩ̀ lʋʋ kʋ tə ləzoni bʋ̀rà ʋ bʋ̀rɩ̀. 7 Yá à kʋnkʋn dàń nə pɩn, Yɩɩ cɩ́gá tə kwɛn ka nan poni nə ka súrí, sə kʋ pa Yɩɩ na dun, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn Yɩɩ bʋ̀rà ma wá ja nə, à nə yɩ cʋnʋ tə yɩrɩ? 8 Kʋ nə yɩ nətʋ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, nə ba swɩ̀n, nə wʋ́: «Nə fwa yolwana tə, sə tə nan zəni nə?» Lɩ̀à duən bʋŋa də, nə kàrà tə yɩ nətʋ, ba ga twɩn nəba. Bʋ̀rà wá ja kʋ mʋ̀ lɩ̀à təntə, yá kʋ mʋ̀ nə mɛ də ba.

Lìù tə̀lə́, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú

9 Bɛ̀eɛ̀e won dàń nə wulə, kʋ nə bɩrɩ də, nə mʋ̀ *Zwifə-ba, dwə dwíə́ tə duən tə? Kʋ won təntə tə̀lə́. Nə dí yáá nə bɩrɩ də, Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba tə mama yɩ cʋna nə dí dɩ̀àn ba yuu wa. 10 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa kʋ wʋ́:

«Lìù tə̀lə́, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, lìù nədʋ tətə tə̀lə́. 11 Lìù mama tə̀lə́, ʋ nə jə wʋbʋŋa. Lìù mama tə̀lə́, ʋ nə pɩ̀à Yɩɩ. 12 Lɩ̀à tə mama dʋgʋ cɩ́gá cwəŋə tə. Ba mama yɩ tʋtʋ Yɩɩ yáá con. Lìù tə̀lə́, ʋ nə tʋŋa zəni, lìù nədʋ tətə tə̀lə́. 13 Sʋ̀ràn tə nə naŋa ba níə́ wa yɩ yokʋkwɩnan, ndə ba súrí ləbəri nii nə. Ba nəndələ nə ba ma gɩgarɩ lɩ̀à duən ba cʋ̀gà. Ba níə́ cà ndə dəkwaa cwan nə. 14 Ba níə́ súə́ də ka zɩrɩ ka kə lɩ̀à nə, də sʋ̀ràn tə, tə nə cʋ̀gà lɩ̀à. 15 Ba nɛɛ lɩŋa tɩa zənzən, sə ba ma va ba lɩ mɩɩ. 16 Ba mʋ̀ nə twá bwálɩ́ nə, ba yàá cʋ̀gʋ̀ wiən tə mama, ba ga kə càn kʋ bwálɩ́ tə wa. 17 Ba yə̀rì cwəŋə tə, ka nə kəni bɩcan sìə́ lɩ̀à pwərə wa. 18 Ba ba zìlə́ jə, ba pa Yɩɩ nə».

19 Yá nə ga yə̀ə́ də, kʋ tə mama Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə bɩrɩ tə, yɩ lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə mɛ, sə ba zìlí Yɩɩ nii tə. Lìù mama kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ swɩ̀n də, ʋ yə̀rì. Yá lìù mama dàń mɛ, sə ʋ tún ʋ nii Yɩɩ yáá con. 20 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ yáá con, lìù mama wàrɩ̀ cɩ́gá tíú ʋ jì, də kʋ nə yɩ, sə ʋ zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Yɩɩ nii tə mʋ̀ yɩ kʋ bɩrɩ lɩ̀à, sə ba lwarɩ də, ba tʋn cʋna cɩcɩ.

Nətʋ lìù nə wá jì cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con Zwezi-Kərisə yɩrɩ

(Galasi tɩ̀án 2.15-16; 3.8-14; Efɛzə tɩ̀án 2.7-9)

21 Sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń bɩrɩ nəba nətʋ, ʋ nə wá bɩrɩ də, lìù yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, yá kʋ tà kʋ tíú zìlí ʋ mʋ̀ Yɩɩ *nii tə də. Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, saga tə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà saga tə bɩrɩ də, kʋ yoo tə yɩ cɩ́gá. 22 Yɩɩ yàá bɩrɩ də, lɩ̀à tə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba nə ken ba waa Zwezi-*Kərisə nə yɩrɩ. Lɩ̀à tə mɛ, ba nə ken ba wɛɛ Zwezi-Kərisə nə yɩ won nədʋ. Yɩɩ ba lìù kúrí, ʋ ma kʋkwanɩ ʋ don. 23 Lɩ̀à tə mama tʋn cʋna Yɩɩ yáá con. Yá ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ Yɩɩ dun tə ba nɩ. 24 Yɩɩ dàń nə fwa pubwanʋ ləzoni yɩra, ʋ ga pa, ba jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, tʋtʋ. Ʋ fwa kʋ nətʋ tə Zwezi-Kərisə yɩrɩ, ʋ nə yɩ lìù tə, ʋ twá ʋ nə ʋ ma lɩ ba ba cʋna tə wa. 25-26 Yɩɩ nə ken, sə Zwezi-Kərisə ya ndə vanɩ nə, ba nə ma fwa *joŋi cʋna yɩrɩ, sə ʋ tɩ, ʋ jana lwá. Yá lɩ̀à tə, ba nə keni ba waa Zwezi nə, Yɩɩ dàń wá lɩ ba cʋna tə, ba mʋ̀ də ʋ mʋ̀ Yɩɩ pwərə wa. Yɩɩ fwa kʋ nətʋ tə, sə ʋ ma bɩrɩ də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú. Máŋá don yɩn lá, ʋ yà pɩ́nɩ́ cʋna tə, ləzoni nə fwa, ʋ wà ba ken càn wa tə yɩrɩ. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń bɩrɩ nətʋ tə, ʋ nə wá pa ləzoni ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yɩɩ pɩ̀à, sə ʋ ya ʋ cɩ́gá tə wa, yá ʋ ga pa lɩ̀à tə, ba nə keni ba waa Zwezi-Kərisə nə, ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

27 Bɛ̀eɛ̀e won nə, nə kʋ́ʋ̀ wàá nə ma mà nə nyʋna wa? Kʋ won təntə tə̀lə́ mɩ́ámɩ́án. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn kʋ yɩ nətʋ? Kʋ tà ka zìlí nii tə, Yɩɩ nə pɩn Moyizə nə. Yá kʋ dàń nə yɩ ka kə waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. 28 Nə mʋ̀ yə̀ə́ nə waa con də, Yɩɩ nə yàá pa lɩ̀à tə ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Kʋ yɩ ba nə keni ba waa Zwezi-Kərisə nə wuuu tə yɩrɩ, kʋ tà ba nə zìlí ʋ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə yɩrɩ. 29 Nə à yə̀ə́, Yɩɩ yɩ *Zwifə-ba cɩcɩ Yɩɩ, naaa? Ʋ tà dwíə́ tə duən, tə nə tà Zwifə-ba mʋ̀ Yɩɩ, naaa? Ʋ cɩ́gá yɩ dwíə́ tə duən tə də Yɩɩ. 30 Yɩɩ nədʋ cɩcɩ nə wulə. Yá ʋ mʋ̀ Yɩɩ nədʋ təntə nə wàá ʋ pɩn Zwifə-ba, ba nə *goŋi bɛɛ tə, yanɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con, ba nə keni ba waa Zwezi-Kərisə nə tə yɩrɩ. Ʋ mʋ̀ ga nə wàá ʋ pɩn dwíə́ tə duən tə, ba nə ba bɛɛ goŋi tə, yanɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ba də nə keni ba waa Zwezi-Kərisə nə wuuu yɩrɩ. Yá Yɩɩ dàń twá cwəŋə nədʋ təntə, ʋ ma tʋn kʋ Zwifə-ba, də lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba yɩra. 31 Yá nə dàń nə keni nə waa Zwezi-Kərisə nə, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! Kʋ nətʋ tətə yɩ nə dàń bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə tə jə tʋtʋŋɩ wuuu.

4

Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə

(Galasi tɩ̀án 3.6-9, 29)

1 Nə dàń wá swɩ̀n nə nɩbɛɛ *Abərahamə, ʋ nə lʋrɩ nəba yoo. Ʋ yoo yɩ kʋ yɩn nətə? 2 Də kʋ nə yɩ kʋ twá Abərahamə tʋtʋŋɩ nə, ʋ ma jì cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, Abərahamə yà wàá ʋ tɩ̀àn nə ʋ bwɩ. Yá kʋ dàń nə tà Yɩɩ yáá con, ʋ wàá ʋ tɩ̀àn nə ʋ bwɩ. 3 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, yá Yɩɩ dàń jələ wá də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con». 4 Də lìù nə tʋn tʋtʋŋɩ ba yàá ŋwɩ́n wá kʋ ŋwɩ́rán. Tə ŋwɩ́rán təntə tà zìlə́ ba fwa ʋ yɩra. Tə yɩ won ba nə mɛ, sə ba pa wá. 5 Lìù don də kʋ́ʋ̀ wàá lá ʋ yanɩ, ʋ nə wà tʋtʋŋɩ tʋn, yá ʋ ga kəni ʋ waa Yɩɩ nə. Yɩɩ yàá jələ ʋ mʋ̀ lìù təntə ndə cɩ́gá tíú nə ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, kʋ tíú nə kəni ʋ waa ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə wuuu tə yɩrɩ. Kʋ yɩ nətʋ, lìù təntə nə keni ʋ waa Yɩɩ nə, ʋ nə pɩn cʋna lìù jì cɩ́gá tíú tə yɩrɩ. 6 Pɩ̀ʋ́ *Davidə tətə bɩrɩ lìù tə, Yɩɩ nə wá pa ʋ ya cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ʋ ga wà tʋtʋŋɩ tʋn, nə wá ya pupwən lìù nətʋ. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

7 «Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kwɛn ba yokʋkwɩnan, ba mʋ̀ də wá pwərə wa. Yá ʋ ga sɩn ba cʋna tə ʋ lɩ. 8 Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, Yɩɩ nə ba ʋ yuu cʋna jələ».

Kʋ tà bɛɛ nə goŋi nə pɩn ʋ yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con

9 *Davidə nə swɩ̀n nətʋ tə, kʋ tà *Zwifə-ba lɩ̀à tə ba nə *goŋi bɛɛ tə cɩcɩ yɩrɩ, kʋ yɩ də dwíə́ tə duən mɛ, ba nə ba bɛɛ goŋi yɩrɩ. Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə, yá Yɩɩ dàń jələ wá də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ndə nə nə dí yáá nə swɩ̀n kʋ. 10 Yá kʋ dàń zɩgɩ nətə, Yɩɩ ma jələ wá də ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con? Kʋ yoo tə yɩ kʋ tʋn ʋ nə goŋi tə kwa nə, nə à yə̀ə́ də ʋ tə wà goŋi? Kʋ tʋn, də ʋ tə wà goŋi. 11 Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə, də ʋ tə wà goŋi. Yá kʋ kwa nə, ʋ dàń goŋi, sə kʋ ya mɩmɩnʋ. Kʋ mɩmɩnʋ təntə bɩrɩ də, Yɩɩ jələ Abərahamə də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, kʋ twá də ʋ nə ken ʋ waa tə ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə wuuu. Yá kʋ dàń pɩn Abərahamə yɩ lɩ̀à tə mama, ba nə keni ba waa Yɩɩ nə nɩbɛɛ, də ba nə swə ba wà goŋi də. Ba də yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ndə ba nɩbɛɛ Abərahamə nə. 12 Yá ʋ mʋ̀ Abərahamə ga tə nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə goŋi tə də mama nɩbɛɛ. Kʋ tà lɩ̀à tə, ba nə goŋi ba cɩcɩ yoo nə, à swɩ̀n. Kʋ yɩ lɩ̀à tə, ba nə goŋi, yá ba dàń ga twá kʋ tə nə, nə nɩbɛɛ Abərahamə yà nə twá. Ba ga kəni ba waa Yɩɩ nə, ndə nə nɩbɛɛ Abərahamə nə fwa nətʋ, də ʋ tə wà goŋi.

Yɩɩ nikanɩ tə yɩ lɩ̀à tə mama, ba nə keni ba waa ʋ nə, nyiən

(Ebərə-ba 11.8-19; Galasi tɩ̀án 3.8-18, 26-29)

13 Yɩɩ kàn nii də, ʋ wá pa *Abərahamə də ʋ dwíí tə, ʋ nə wá kə lʋʋ wa, tɩnɩ lʋʋ. Yá Yɩɩ nikanɩ təntə ʋ nə kàn də Abərahamə, kʋ tà ʋ nə zìlí ʋ mʋ̀ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə yɩrɩ. Kʋ yɩ Yɩɩ kàn nikanɩ təntə də Abərahamə, ʋ nə jələ wá də ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ yáá con, ʋ nə kəni ʋ waa ʋ nə wuuu tə yɩrɩ. 14 Kʋ nə yɩ lìù nə zìlí Yɩɩ nii tə cɩcɩ nə pɩn ʋ jə tori Yɩɩ con, ʋ ka kə ʋ waa Yɩɩ nə tə mʋ̀ dàń yɩ tʋtʋ, yá Yɩɩ nikanɩ tə kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə. 15 Ka vɩ Yɩɩ nii, nə yàá zɩ̀n Yɩɩ lɩŋa. Yá bwálɩ́ tə nə Yɩɩ nii tə nə tə̀lə́, cʋna yoo də tə̀lə́ kʋ bwálɩ́ tə nə. 16 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, kʋ dàń pɩn, lìù nə keni ʋ waa Yɩɩ nə, ʋ wá na Yɩɩ nikanɩ wiən tə. Yá tə cɩ́gá yɩ wiən tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ pubwanʋ yɩrɩ. Yɩɩ nikanɩ təntə dàń jə də̀ń kʋ pa Abərahamə dwíí tə mama nə. Kʋ tà dwíí tə, kʋ nə jə Yɩɩ nii tə cɩcɩ, kʋ yɩ də lɩ̀à tə mama, ba nə keni ba waa Yɩɩ nə wuuu, ndə Abərahamə nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, nə mama dàń wàá Abərahamə nə ma boŋə nə nɩbɛɛ. 17 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa. Yɩɩ swɩ̀n Abərahamə yoo, ʋ wʋ́: «À kàn nii də mʋ́, sə à pa n ya dwíə́ kapʋpʋ nɩbɛɛ». Yá Abərahamə nə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, ʋ cɩ́gá jigə nə mama nɩbɛɛ Yɩɩ yáá con. Mə ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə pɩn mɩɩ tɩga nə, ʋ ga pɩn won tə, kʋ yà nə tə̀lə́, dàń wulə. 18 Yala mama yà kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, yá Abərahamə mʋ̀ ga ja yala. Ʋ ken ʋ waa Yɩɩ nə, kʋ ga pa ʋ jì dwíə́ kapʋpʋ nɩbɛɛ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «N dwíí wá ya dwíí kapʋpʋ». 19 Abərahamə yà kwɩn ʋ bwələ bɩna bíí. Yá ʋ tətə nɩ də, ʋ mʋ̀ də ʋ kan Sara mɛ kwɩn, ba kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ bìú ba lʋrɩ. Yá də kʋ nətʋ mɛ, Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, ʋ ga wà pìí ʋ kə ʋ kwa. 20 Ʋ ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, kʋ ga pa ʋ jɩɩn dàn. Yá ʋ dàń pɩn dun Yɩɩ nə. Ʋ wà bábɩ̀á fwa də nikanɩ tə, Yɩɩ nə kàn də wá, ʋ ga wà Yɩɩ nii vɩ. 21 Abərahamə yà zəzən ʋ yə̀ə́ cɩ́gá mama də, kʋ tə, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ fwa, Yɩɩ jə dɩ̀àn də, sə ʋ ma tʋn kʋ, ʋ pa kʋ jì. 22 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ jələ Abərahamə də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. 23 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Yɩɩ jələ Abərahamə də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con». Kʋ sʋgʋ təntə tà ʋ mʋ̀ cɩcɩ yɩrɩ, 24 kʋ yɩ nə də yɩrɩ. Nə də keni nə waa Yɩɩ nə, yá Yɩɩ wá jələ nəba də, nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Ʋ mʋ̀ nə pìí ʋ bwin nə *Yuu-Tiu Zwezi ʋ lɩ tɩan wa. 25 Ba gʋa ʋ mʋ̀ Zwezi təntə nə cʋna tə yɩrɩ. Yá Yɩɩ pìí ʋ bwin wá, sə ʋ ma pa nə ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

5

Zwezi pɩn, nə mʋ̀ də Yɩɩ pìí nə kə duən yuu

(1 Piyɛrə 1.3-9; 1 Zwan 4.9-10; Romə tɩ̀án 8.32)

1 Nə keni nə waa Zwezi nə. Kʋ pɩn nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yá nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nə pɩn, bɩcan sìə́ wulə nə mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa. 2 Nə keni nə waa Zwezi nə, yá nə dàń twá də wá nə yí Yɩɩ yɩra, sə ʋ fwa pubwanʋ nə yɩra. Kʋ pubwanʋ təntə yɩ ndə nabuliyii nə, kʋ pɩn nəba mɩɩ máŋá mama wuuu. Nə dàń yɩ nə jwɛ nə nə jə yala də, nə wá na tori Yɩɩ dun tə wa yɩrɩ. 3 Kʋ tə nə súrí lá, nə tə wulə nə jwɛ, nə nə wulə càn zənzən wa yɩrɩ. Nə yə̀ə́ də, càn zənzən yàá pa lìù ja pɩ́nʋ́ wuuu, ʋ dàn ká pìí ʋ kə ʋ kwa. 4 Yá lìù dàń nə jə pɩ́nʋ́, kʋ yàá pa ʋ yɩ pùə́ nədʋ tíú, də yìə̀n nə swə tə yí wá. Də ʋ nə ba ʋ kwa kəni, kʋ yàá pa ʋ jə yala. 5 Yá yala təntə bá gɩgarɩ wá tə dʋgʋ, Yɩɩ nə twá ʋ *Siŋu tə nə, ʋ nə pɩn nəba, ʋ pa, nə zəzən nə yə̀ə́ nə bɩcanɩ wa də, ʋ swə nəba zənzən tə yɩrɩ. 6 Máŋá don wa, nə yà nə ba dɩ̀àn jə, sə nə jon nə tɩ̀àn nə cʋna tə wa, Zwezi-Kərisə tɩga nə mʋ̀ cʋna lɩ̀à yɩrɩ, máŋá tə wa, Yɩɩ nə lɩ ʋ tún. 7 Kʋ yɩ càn, sə lìù sɛ̀e ʋ tɩ lìù don yɩrɩ, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú. Kʋ tə nə yɩ lìù tə, ʋ nə tʋŋa zəni zənzən, dɩɩn don lìù wàá ʋ ba fən dəri, sə ʋ tɩ ʋ yɩrɩ. 8 Yá kʋ dàń nə yɩ Yɩɩ mʋ̀, ʋ mʋ̀ bɩrɩ nəba ʋ nə swə nəba zənzən nətʋ. Máŋá tə, nə yà tə nə yɩ cʋna lɩ̀à, Kərisə tɩga nə yɩrɩ. 9 Sɩ́ʋ́n nə, Zwezi-Kərisə nə tɩga ʋ jana tə ga nan, tə pɩn nə dàń yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yá kʋ tə nə dwə, Zwezi-Kərisə wá jon nəba, Yɩɩ lɩŋa tə də wa. 10 Máŋá don wa, nə yà yɩ Yɩɩ dʋŋa. Yá Yɩɩ dàń pɩn nə mʋ̀ də wá pìí nə kə duən yuu. Kʋ twá ʋ bìú Zwezi-Kərisə tɩan tə nə. Yá kʋ tə nə dwə, də nə mʋ̀ də wá nə pìí nə kə duən yuu nətʋ, ʋ wá twá ʋ bìú Zwezi-Kərisə tə nə pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa tə nə, ʋ jon nəba nə cʋna wa. 11 Kʋ tà kʋ tə cɩcɩ, nə nə dí yáá nə swɩ̀n. Yá kʋ tə nə súrí lá, nə yɩ nə jwɛ, nə nə yɩ Yɩɩ lɩ̀à tə yɩrɩ. Kʋ nətʋ twá də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə, ʋ nə pɩn nə mʋ̀ də Yɩɩ pìí nə kə duən yuu sɩ́ʋ́n nə.

Kʋ tə Adamə nə yɩ, də kʋ tə Zwezi nə yɩ

(1 Korɛntə tɩ̀án 15.21-22, 41-49, 56-57; Romə tɩ̀án 6.23)

12 Cʋna yɩ tə twá ləzwənə nədʋ nə, tə ma bà lʋʋ wa. Kʋ mʋ̀ lìù təntə nə yɩ Adamə. Yá cʋna nə pɩn tɩan wulə. Ləzoni tə mama fwa cʋna. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba mama ma mɛ, sə ba tɩ. 13 Cʋna yà dí yáá tə wulə lʋʋ wa, də Yɩɩ tə wà ʋ *nii tə pɩn *Moyizə nə. Yá máŋá tə, Yɩɩ nə wà ʋ nii tə pɩn Moyizə nə, ʋ wà ʋ nii tə cʋna yoo swɩ̀n. 14 Kʋ yɩ nətʋ, yá kʋ ga nə zɩgɩ Adamə máŋá tə wa, kʋ bà kʋ yí Moyizə máŋá tə wa, tɩan dí dɩ̀àn zənzən ləzoni yuu wa. Tɩan dí lɩ̀à tətə, ba nə wà cʋna fwa ba ma dwə Yɩɩ nii nə, ndə Adamə nə. Adamə təntə yà nyɩn də Zwezi, ʋ nə mɛ, sə ʋ bà yìə̀n duən wa. 15 Adamə cʋna tə, ʋ nə fwa, də Yɩɩ pubwanʋ tə, ʋ nə fwa nə yɩra, tà nədʋ. Lɩ̀à zənzən tɩga ləzwəndʋa cʋna yɩrɩ. Kʋ lìù təntə nə yɩ Adamə. Yá Yɩɩ pubwanʋ zìlə́ wiən tə, də ʋ nə twá ləzwəndʋa don də nə, ʋ fwa lɩ̀à kapʋpʋ yɩra, ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ, də kʋ́ʋ̀ ziən zənzən tə doni won mama. Kʋ lìù təntə də nə yɩ Zwezi-Kərisə. 16 Yɩɩ zìlə́ təntə də cʋna tə ləzwəndʋa tə nə tʋn, tà nədʋ. Ləzwəndʋa cʋna pɩn Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba. Yá Yɩɩ pubwanʋ zìlə́ tə, ʋ nə fwa ləzoni yɩra, pɩn ləzoni tə dàń yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yá ba ga yɩ lɩ̀à tə, ba nə dí yáá ba tʋn cʋna kapʋpʋ. 17 Tɩan twá ləzwəndʋa cʋna nə, tə ma də́ dɩ̀àn ləzoni mama yuu wa. Yá kʋ tə nə dwə, Yɩɩ kʋ́ʋ̀ twá Zwezi-Kərisə nə, ʋ ma fwa pubwanʋ zənzən ləzoni yɩra. Ʋ pɩn ba jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yá kʋ twá də Zwezi-Kərisə cɩcɩ, ba dàń wá na dɩ̀àn ba ma ya mɩɩ wa, ba ga wá də́ pàrɩ̀ də wá. 18 Nətʋ tə, ləzwəndʋa cʋna nə pɩn, Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ ləzoni mama bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba, mə nətʋ nə ləzwəndʋa də nə tʋn cɩ́gá yoo, Yɩɩ wá twá ʋ də nə, ʋ pa ləzoni kapʋpʋ ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ba ga na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. 19 Nətʋ tə, ləzwəndʋa nə vɩga Yɩɩ nii, kʋ ga pa ləzoni mama dàń yɩ cʋna lɩ̀à Yɩɩ yáá con, mə nətʋ nə, ləzwəndʋa də nə zìlí Yɩɩ nii, kʋ wá pa lɩ̀à zənzən ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. 20 Yɩɩ nii tə mʋ̀, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yɩ kʋ twi talɩkwa, sə ʋ ma pa cʋna kwɛn tə pùlì tə súrí lá. Yá bwálɩ́ tə nə, cʋna tə dàń nə pùlì tə súrí lá, Yɩɩ yàá fwa pubwanʋ zənzən kʋ bwálɩ́ tə nə, ʋ ja lɛ tɩa nə. 21 Kʋ yɩ nətʋ, sə kʋ pa nətʋ tə, tɩan nə twá cʋna nə, tə ma də́ dɩ̀àn ləzoni yuu wa, máŋá don wa, tə pa ba tɩ, Yɩɩ pubwanʋ tə də jə dɩ̀àn mama sɩ́ʋ́n nə, sə kʋ pa lɩ̀à ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. Yá Yɩɩ dàń ga wá twá nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə, ʋ pa ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

6

Nə dʋga nə cʋna tə, sə nə twá Zwezi-Kərisə nə ya mɩɩ wa

(Kolosə tɩ̀án 2.11-13; 3.1-10; Galasi tɩ̀án 2.19-20; 1 Piyɛrə 4.1-2)

1 Bɛ̀eɛ̀e nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Kʋ mɛ, sə nə fwa cʋna tə wuuu, sə Yɩɩ pubwanʋ tə kwɛn kʋ súrí zənzən nə yɩra naaa? 2 Abada! Kʋ tà nətʋ! Kʋ nə yɩ cʋna yoo wa, nə mʋ̀ yɩ ndə nə tɩga. Nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀, nə pìí nə fwa cʋna wuuu, nə jə wulə. 3 Á yə̀ə́ zəni də, nə mʋ̀ lɩ̀à tə mama, ba nə ləgə nəba nɩ́á wa kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, ba ga bon Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə, kʋ yɩ ndə nə twá də wá, nə tɩ ʋ tɩan tə. 4 Kʋ twá ba nə ləgə nəba nɩ́á tə wa, nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ dàń wulə tɩan wa. Yá nə nyɩna Yɩɩ twá ʋ pàrɩ̀ tə dun tə nə, ʋ ma bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa. Kʋ yɩ nətʋ, sə nə də lwàń nə mɩɩ tə, sə nə ya Yɩɩ cwəŋə tə wa. 5 Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nə mʋ̀ də Zwezi nə twá duən nə tɩ ʋ tɩan tə, nə kʋ́ʋ̀ wá pìí nə twá də wá, nə bwin nə nan, ndə ʋ nə bwin ʋ nan nətʋ. 6 Nə yə̀ə́ də, ba nə paa Zwezi-Kərisə dagarʋ tə yuu, ba gʋ, nə yʋa nədwan tə də twá ʋ nə ka tɩ. Kʋ nətʋ dàń pɩn nə də́ dɩ̀àn, sə nə kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí nə fwa cʋna tə, nə yʋa nədwan təntə yà nə pɩn nə fwa dí yáá nə. Yá nə dàń kʋ́ʋ̀ tà cʋna ywəŋə. 7 Cɩ́gá, lìù nə tɩga, cʋna kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə ʋ yuu wa. 8 Yá nə dàń nə twá də Zwezi-Kərisə nə tɩ, nə pɩn cɩ́gá də, nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ wá pìí nə ya mɩɩ wa. 9 Nə yə̀ə́ zəni də, Zwezi-Kərisə pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa, yá ʋ kʋ́ʋ̀ bá pìí ʋ tɩ. Tɩan kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə ʋ yuu wa. 10 Zwezi-Kərisə tɩga naa nədʋ cɩcɩ, kʋ ga yɩ nə cʋna yɩrɩ. Yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ wulə mɩɩ wa, ʋ ga yɩ Yɩɩ nə tɩ. 11 Mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Á də mɛ, sə á jələ á tɩ̀àn ndə tɩga nə, də kʋ nə yɩ cʋna yoo wa. Yá kʋ twá á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə tə, á dàń wulə mɩɩ wa, á ga yɩ Yɩɩ nə tɩ.

12 Á yɩ lɩ̀à tə, á nə wá tɩ. Á kʋ́ʋ̀ dànà ká pa cʋna pìí tə də́ dɩ̀àn á yuu wa, tə pa á zìlí á fɩra yokʋkwɩnan tə nii. 13 Á dànà ká sɛ̀e á pa á tɩ̀àn cʋna nə, sə tə pìí tə də́ dɩ̀àn á yuu wa, tə pa á tʋŋa lwanɩ. Kʋ tə nə mɛ, á pɩan á tɩ̀àn Yɩɩ nə, ndə lɩ̀à nə, ba nə bwin ba nan tɩan wa. Á tʋŋa kʋ tə nə ziən Yɩɩ yáá con. 14 Cʋna kʋ́ʋ̀ bá də́ dɩ̀àn á yuu wa, kʋ nə kʋ́ʋ̀ tà kálʋ́, sə á twá Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə yɩrɩ. Á dàń yɩ Yɩɩ nə tɩ aba, ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ.

Nə yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà

(Zwan 8.31-36; Romə tɩ̀án 7.4-6; Titə 2.11-14)

15 Kʋ nətʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ bɛ̀eɛ̀e? Nə yɩ Yɩɩ nə tɩ nəba, ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ, nə kʋ́ʋ̀ tà kálʋ́, sə nə twá ʋ *nii tə nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Kʋ mʋ̀ təntə dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nə mɛ, sə nə fwa cʋna naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! 16 Á yə̀rì yoo kʋ tə naaa? Á nə pɩn á tɩ̀àn lìù nə, sə á tʋn á pa wá ndə ywəŋə nə, á cɩ́gá wá ya ʋ ywəŋə, á sɛ̀e ʋ nii. Kʋ nətʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, á nə yɩ cʋna ywəŋə, tə mʋ̀ nə wá kə aba tɩan wa. Nə à yə̀ə́, á nə kʋ́ʋ̀ yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà, Yɩɩ wá pa á jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, á nə sɛ̀e ʋ nii tə yɩrɩ. 17 Máŋá don wa, á yà yɩ cʋna ywəŋə. Yá sɩ́ʋ́n nə, á dàń sɛ̀e kàrà tə nii, ba nə kàrɩ̀ aba, á ga twá ka nə də á waa mama. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. 18 Yɩɩ lɩ aba á cʋna wa, yá á dàń yɩ ʋ ywəŋə, á tʋŋa ʋ cɩ́gá tə yɩrɩ. 19 Kʋ yɩ càn kʋ pa aba, sə á wànɩ́ á nì sʋgʋ də̀ń lala. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à sʋ̀ràn tə yɩ ndə ləzoni sʋ̀ràn nə yɩ nətʋ. Máŋá don wa, á yà sɛ̀e á kə á tɩ̀àn durən yìə̀n wa, də yokʋkwɩnan wa, tə ga də́ dɩ̀àn á yuu wa. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, á yɩ ndə cʋna ywəŋə nə. Sɩ́ʋ́n nə, á dàń mɛ, sə á sɛ̀e á kə á tɩ̀àn Yɩɩ cɩ́gá tə wa, sə kʋ pa á yá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩɩn wa wuuu. 20 Máŋá tə, á yà nə yɩ cʋna ywəŋə tə, ka twá Yɩɩ cɩ́gá tə nə yoo yà ba aba jə. 21 Bɛ̀eɛ̀e nywarɩ nə á dàń nɩ yoywanan təntə wa? Tə yìə̀n təntə jə cavɩra tə pa aba sɩ́ʋ́n nə, tə yígúrə́ nə yɩ tɩan yɩrɩ. 22 Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń lɩ aba cʋna wa. Yá á dàń jigə Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà. Á tʋtʋŋɩ dàń nə yɩ, sə á tʋn kʋ tə nə yɩ Yɩɩ cɩ́gá tə. Yá á nywarɩ dàń nə yɩ, sə á yá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩɩn wa wuuu, á ga tə wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Zwezi-Kərisə con, kʋ yígúrə́ wa. 23 Cʋna ŋwɩ́rán nə yɩ tɩan. Yá zìlə́ tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ, kʋ mʋ̀ yɩ mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ.

7

Yɩɩ nii tə kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə nə yuu wa

(Galasi tɩ̀án 2.19-20)

1 À nubɩa-ba, á yɩ lɩ̀à tə, á nə yə̀ə́ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n sʋ̀ràn tə tə á con. Yɩɩ nii tə wá də́ dɩ̀àn ləzoni yuu wa, máŋá tə mama, ba nə wulə lʋʋ wa. 2 Kʋ yɩ ndə kan nə swe ʋ barɩ nə. Máŋá tə mama, ʋ barɩ tə nə wá ya lʋʋ wa, Yɩɩ nii tə ba cwəŋə pɩn, sə ʋ nan ʋ barɩ tə con. Yá ʋ barɩ tə dàń nə tɩga, Yɩɩ nii təntə, kʋ yà nə pɩn, ʋ wulə ʋ barɩ tə con, yoo kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ ʋ yuu wa. 3 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kan nə nan ʋ barɩ con, ʋ va ʋ swe bɛɛ don nə, də ʋ barɩ tə wà tɩ, ba yàá swɩ̀n ba wʋ́ kan təntə yɩ kacwarʋ. Yá kʋ ga nə yɩ kanbarɩ tə tɩga, Yɩɩ nii tə yoo kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ ʋ yuu wa. Ʋ kʋ́ʋ̀ tà kacwarʋ, də ʋ nə pìí, ʋ swe bɛɛ don nə. 4 À nubɩa-ba, mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Á vwə á tɩ̀àn Zwezi-*Kərisə yɩra, ʋ nə tɩga nə yɩrɩ. Kʋ nətʋ dàń pɩn, Yɩɩ nii tə yoo wa, á yɩ ndə á tɩga. Yá á dàń yɩ lìù don nə tɩ aba. Ʋ mʋ̀ lìù təntə nə yɩ Zwezi, ʋ nə bwin ʋ nan tɩan wa. Yá kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə tʋn zənzən nə pa Yɩɩ nə, ndə tɩ̀ʋ́ nə zɩŋa bɩa nətʋ. 5 Nə yə̀ə́ də, máŋá don wa, nə yà tʋŋa nə tətə fɩra yìə̀n. Nə cʋna fɩra tə yà twá Yɩɩ nii tə nə tʋŋa də nəba. Yá nə tətə fɩra yìə̀n təntə yà kəni nəba tɩan wa. 6 Yá sɩ́ʋ́n nə, tɩan dàń pwɛ̀e nə mʋ̀ də Yɩɩ nii tə duən nə. Yá Yɩɩ nii tə, kʋ yà nə cɩ̀ nə nə, ndə bàń dìə̀ lɩ̀à nə, kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ nə yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə dàń zìlí Yɩɩ-*Siŋu tə nii, nə ma tʋŋa nə pɩn Yɩɩ nə cwəŋə nədʋn wa. Nə kʋ́ʋ̀ ba Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə zìlí, sə nə ma tʋn nə pa wá.

Yɩɩ nii tə ba lìù joŋə ʋ cʋna wa

(Romə tɩ̀án 5.20; 3.19-20; Galasi tɩ̀án 3.21-22)

7 Bɛ̀eɛ̀e nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Yɩɩ *nii tə yɩ cʋna naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! Yá kʋ yɩ Yɩɩ nii tə cɩcɩ nə, à twá, à ma lwarɩ cʋna. Kʋ nə tà Yɩɩ nii tə nə swɩ̀n, kʋ wʋ́: «N wà mɛ, sə n pa n yii zʋ lìù won!», à yà bá lwarɩ kʋ yoo təntə. 8 Cʋna dàń twá Yɩɩ nii tə nə, tə na dɩ̀àn à yuu wa, tə pa à yii zʋ lɩ̀à wiən yiri mama. Yɩɩ nii tə yà ga nə tə̀lə́, cʋna də yà ba dɩ̀àn jə. 9 À mʋ̀ con nə, máŋá don wa, də à nə yə̀rì Yɩɩ nii tə, à yà jə dɩ̀àn. Yá máŋá tə, à nə lwarɩ Yɩɩ nii tə, cʋna tə dàń nɩ dɩ̀àn à yuu wa. 10 À dàń ga jì ndə tɩgɩ nə. Mə kʋ twá nətʋ Yɩɩ nii təntə, kʋ yà nə mɛ, sə kʋ kə nə mɩɩ wa, dàń pìí kʋ kə nə tɩan wa. 11 Cʋna tə dàń twá Yɩɩ nii tə nə, tə pa à dwá cwəŋə, tə ga pa tɩan ja nə. 12 Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə mʋ̀ cɩ́gá yɩ kʋ nan Yɩɩ con, Yɩɩ nii yoo tə də yɩ kʋ nan Yɩɩ con. Yɩɩ nii tə yɩ cɩ́gá, kʋ ga ziən də. 13 Kʋ nətʋ dàń yɩ kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə, kʋ nə ziən wàá kʋ pɩn tɩan janɩ lìù naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! Yá cʋna dàń nə twá won tə, kʋ nə ziən nə, tə ma gʋ nə. Kʋ nətʋ tʋn, sə kʋ pa ba lwarɩ cʋna nə ba ziən nətʋ, də nətʋ tə nə dwə won mama.

Jaŋa tə, ka yoo nə dà zənzən

14 Nə yə̀ə́ zəni də, Yɩɩ *nii tə yɩ kʋ nan Yɩɩ con. Yá à mʋ̀ yɩ ndə yoŋu nə, cʋna nə yə̀, à ga yɩ ləzwənə mʋ̀ʋ́. 15 À tʋŋa yìə̀n, à nə yə̀rì tə də̀ń. Kʋ tə à nə pɩ̀à, sə à fwa, kʋ tà kʋ mʋ̀ nə à yàá fwa. Yá kʋ tə, à nə culi, mə kʋ mʋ̀ nə, à yàá fwa. 16 Də à nə fwa yìə̀n tə, à nə ba pɩ̀à, kʋ bɩrɩ də, à sɛ̀e də, Yɩɩ nii tə ziən. 17 Sɩ́ʋ́n nə, à mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ ba tə yìə̀n təntə tʋŋa, kʋ dàń yɩ cʋna tə, tə nə wulə də nə, nə tʋŋa tə. 18 À dàń yə̀ə́ də, à mʋ̀ yɩ ləzwənə, à yɩra ga ba won mama jə kʋ nə ziən. À yàá pɩ̀à, sə à fwa zəni. Yá kʋ dàń nə yí, sə à fwa zəni tə, à kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kʋ à fwa. 19 À yàá pɩ̀à, sə à fwa zəni, yá à ba zəni təntə fwa. Lwanɩ tə, à nə ba pɩ̀à, sə à fwa, mə kʋ nə à fwa. 20 Də à dàń nə fwa kʋ tə, à yàá nə ba pɩ̀à, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋ ká tà à tətə nə fwa tə, kʋ dàń yɩ cʋna tə, tə nə wulə də nə, nə pɩn à fwa tə. 21 À dàń lwarɩ cwəŋə təntə nə yɩ nətʋ. Kʋ yɩ máŋá tə, à nə pɩ̀à, sə à fwa zəni, lwanɩ tə nə yàá wulə à səpuni nə, sə tə cɩ̀ à yáá nə. 22 À jə pupwən zənzən də Yɩɩ nii tə à waa con. 23 Yá à dàń yə̀ə́ də, dɩ̀àn duən wulə də nə, tə nə pɩ̀à tə kálɩ́ nə, sə à twá cwəŋə tə, kʋ nə ba ziən máŋá mama. Kʋ yoo təntə dàń jaŋa də kʋ tə, à pubʋŋa nə bɩrɩ də, kʋ ziən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, cʋna dàń twá də Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, tə pa à jì ndə bàń dìə̀ lìù nə. 24 Nə̀ń à nə, à jigə pucʋnɩ lìù. À wàrɩ̀ tɩan yáá nə à jén. Wàà nə wàá nə ʋ joŋə tə jɩɩn wa? 25 Nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ. Kʋ dàń nə yɩ à fɩra nə, à yɩ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yoŋu à pubʋŋa wa. Yá kʋ nə kʋ́ʋ̀ twá à tʋtʋnɛɛ nə, à yɩ cʋna yoŋu, tə nə twá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, tə ja.

8

Yɩɩ-Siŋu tə dí dɩ̀àn cʋna yuu wa

(Galasi tɩ̀án 3.13-14; 5.16-25)

1 Sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ ba lɩ̀à tə, ba nə yɩ Zwezi-*Kərisə nə tɩ bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba. 2 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, lìù nə yɩ Zwezi-Kərisə nə tɩ, Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə pɩn mɩɩ, dàń nə yɩ ʋ cwəŋə. Yá cwəŋə təntə pɩn, Yɩɩ jon nə cʋna yoo wa də tɩan yoo wa. 3 Ləzwənə bwànɩ̀ tə pɩn, Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà wàrɩ̀ kʋ yoo təntə kʋ tʋŋa. Yá Yɩɩ dàń wànɩ́ ʋ tʋn kʋ yoo təntə. Ʋ pɩn ʋ bìú Zwezi jì ləzwənə, ndə cʋna lɩ̀à tə nə. Ʋ twi tɩa yuu wa, sə ʋ jon cʋna lɩ̀à ba cʋna wa. Yɩɩ twá nətʋ, ʋ cʋ̀gʋ̀ cʋna dɩ̀àn ləzoni yuu wa. 4 Yɩɩ fwa kʋ nətʋ, sə kʋ pa nə wànɩ́ nə ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con, sə nə na dɩ̀àn nə tʋn kʋ tə mama, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ də, nə mɛ, sə nə tʋn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə kʋ́ʋ̀ tà nə tətə fɩra tə nə kəni nəba cwəŋə wa. Kʋ dàń yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə kəni nəba cwəŋə wa. 5 Lɩ̀à tə, ba nə yɩ ba tətə fɩra nə kəni ba cwəŋə wa, ba yàá tʋŋa ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra. Yá lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə kəni cwəŋə nə, ba mʋ̀ yɩ ba twá kʋ tə nə, Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩ̀à. 6 Lìù pubʋŋa nə wulə ʋ pùə́ yokʋkwɩnan fɩra yuu wa, ʋ yɩ ʋ vələ tɩan wa. Yá lìù tə, ʋ pubʋŋa nə twá kʋ tə nə, Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩ̀à, ʋ yɩ ʋ vələ mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, də bɩcan sìə́ wa. 7 Lìù tə nə tʋŋa ʋ pùə́ yokʋkwɩnan fɩra, ʋ yɩ Yɩɩ dʋŋʋ. Ʋ ba Yɩɩ nii tə zìlí, ʋ ga wàrɩ̀ kʋ ʋ zìlí tətə. 8 Lɩ̀à tə, ba nə twá ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə, ba wàrɩ̀ Yɩɩ pùə́ ba poli. 9 Á mʋ̀ kʋ́ʋ̀ tà lɩ̀à tə, á nə twá á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə. Á mʋ̀ dàń yɩ á twá kʋ tə nə, Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩ̀à, kʋ nə wulə də aba yɩrɩ. Də lìù nə ba Zwezi-Kərisə Siŋu* tə jə, ʋ tà ʋ mʋ̀ lìù. 10 Á tətə yɩ kálʋ́, sə á tɩ á cʋna tə yɩrɩ. Yá á dàń nə yɩ Zwezi-Kərisə lɩ̀à tə, Yɩɩ pɩn á jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ pɩn aba Siŋu də mɩɩ. 11 Yɩɩ nə pìí ʋ bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa. Də ʋ Siŋu tə dàń nə wulə də aba, ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə, ʋ nə bwin Zwezi ʋ lɩ tɩan wa, ʋ wá twá ʋ Siŋu tə nə, kʋ nə wulə də aba, ʋ pa á yɩra tə nə mɛ, sə tə tɩ pìí, tə na mɩɩ.

(Kolosə tɩ̀án 3.1-6; Galasi tɩ̀án 4.4-7; 1 Zwan 3.1-3; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.16-18; 5.1-5)

12 À nubɩa-ba, nə mʋ̀ dàń yɩ ndə jɩjɩŋa nə. Yá jɩŋɩ tə, kʋ nə wulə nə yuu wa, kʋ tà ləzoni pùə́ yokʋkwɩnan fɩra jɩŋɩ. Nə kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə nə pìí nə twá nə tətə pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə. 13 Á nə twá á tətə pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə, tɩan wá ja aba. Yá á nə twá Yɩɩ-Siŋu tə nə, á pwɛ̀e á tɩ̀àn də á pùə́ fɩra tʋtʋnkʋkwɩnan tə, á wá ya mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 14 Kʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə mama, Yɩɩ-Siŋu tə nə kəni cwəŋə wa, yɩ Yɩɩ bɩa. 15 Yá Siŋu tə, Yɩɩ nə pɩn aba, kʋ tà Siŋu tə, kʋ nə wá pìí kʋ kə aba ywəŋə tʋtʋnan wa, sə fən ja aba. Kʋ yɩ Siŋu tə, kʋ nə pɩn, á jì Yɩɩ bɩa. Kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, nə wàá nə boŋə Yɩɩ, nə wʋ́: «Baba, nə nyɩna Yɩɩ!» 16 Yɩɩ-Siŋu tə tətə bɩrɩ nəba nə waa con də, nə cɩ́gá yɩ Yɩɩ bɩa. 17 Də nə dàń nə yɩ Yɩɩ bɩa, kʋ mɛ, sə nə ja tori ʋ con. Də nə nə sɛ̀e nə twá Zwezi-Kərisə nə, nə də́ ʋ càn tə, sə nə twá də wá, nə na dun, nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ wá tàrɩ̀ wiən tə, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa nəba.

Yɩɩ pɩ̀à, sə nə twá nə ya ʋ dun tə wa

18 À mʋ̀ con, à bʋŋa də, càn tə tə nə wulə tə wa, sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə wa, yɩ tʋtʋ dun tə nə, Yɩɩ nə wá bɩrɩ nəba. 19 Wiən tə mama, Yɩɩ nə fwa tə dànɩ̀ də bɩ̀bàrʋ̀, máŋá təntə, Yɩɩ nə wá bɩrɩ ʋ bɩa tə dun tə nəpon nəpon. 20 Wiən tə mama, Yɩɩ nə fwa twi tə jì wiən tə nə wá cʋgʋ. Kʋ tà wiən tə tətə nə pɩ̀à kʋ nətʋ tə, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn, kʋ tʋn. 21 Də kʋ nətʋ mɛ, yala tə wulə tə pa wiən tə mama nə, Yɩɩ nə fwa, ʋ nə wá jon tə mama dɩ̀àn tə wa, tə nə cʋ̀gà tə yɩrɩ. Tə dàń wá tɩnɩ tə tɩ̀àn, ndə Yɩɩ bɩa tə nə tɩ ba tɩ̀àn ʋ dun tə wa nətʋ.

22 Yá nə dàń yə̀ə́ də, zə̀n mama, wiən tə mama, Yɩɩ nə fwa, wulə wʋwalʋ də càn wa, ndə kan nə pɩ̀à ʋ lʋrɩ bìú, ʋ ga nɩ́. 23 Yá kʋ dàń tà wiən təntə cɩcɩ, kʋ yɩ də nə mʋ̀ lɩ̀à tə mɛ, Yɩɩ nə kən ʋ Siŋu tə nə bɩcanɩ wa. Nə də yɩ nə nɩ́ nə waa con, nə ma dànɩ̀ máŋá tə, nə nə wá jì Yɩɩ bɩa cɩ́gá, sə Yɩɩ ga jon nə də nə yɩra tə mama. Kʋ yɩ nətʋ nə də con, yá nə mʋ̀ ga dí yáá nə na Yɩɩ-Siŋu tə, ndə təntən won nə, Yɩɩ nə pɩn nəba, kʋ nə bɩrɩ də, nə wá na wiən tə duən tə mama. 24 Yɩɩ jon nəba, kʋ pa nə jə yala də, nə wá na kʋ tə, ʋ nə wá pa nəba. Yá lìù nə jə won yala, ʋ nə twi ʋ na kʋ, kʋ ká tà yala yoo. Won tə, lìù nə nɩ, ʋ kʋ́ʋ̀ wàá yala ʋ kəni kʋ nə naaa? 25 Yá nə yala tə nə yɩ nə ken won nə, nə nə ba ja, kʋ wá pa nə dɩ̀àn kʋ də pɩ́nʋ́.

26 Kʋ tə də kʋ nə súrí lá, Yɩɩ-Siŋu tə yàá bà kʋ san nəba, nə bwànɩ̀ tə yɩrɩ. Nə yə̀rì won tə, nə mɛ, sə nə lòrì Yɩɩ con, nə yɩjʋnɩ máŋá wa. Yá Yɩɩ-Siŋu tə mʋ̀ dàń yàá jon nə yuu nə, kʋ lòrì Yɩɩ də kʋ nɩ́, nii nə wàrɩ̀ kʋ yoo kʋ maŋa. 27 Yɩɩ də yə̀ə́ kʋ tə nə wulə ləzwənə mama bɩcan wa, ʋ ga yə̀ə́ kʋ tə, ʋ Siŋu tə nə pɩ̀à. Yɩɩ-Siŋu tə yɩ kʋ lòrì Yɩɩ ndə Yɩɩ nə pɩ̀à, sə ba lòrì wá nətʋ, kʋ pɩn lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə tɩ.

(Efɛzə tɩ̀án 1.3-12; Romə tɩ̀án 5.1-11)

28 Nə tə yə̀ə́ də, Yɩɩ yàá fwa yoo mama, sə kʋ kwɛn lɩ̀à tə, ba nə swə ʋ mʋ̀ Yɩɩ. Yɩɩ dí yáá ʋ tún cwəŋə, ʋ twá kʋ nə, ʋ ma kúrí ba mʋ̀ lɩ̀à təntə. 29 Yá ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ʋ nə dí yáá ʋ kúrí, ʋ dí yáá ʋ kə ʋ sírí də, sə ʋ pa ba nyɩn də ʋ bìú Zwezi tə. Kʋ nətʋ dàń wá pa, ʋ bìú tə ya ʋ bikwɩa bɩa kapʋpʋ wa. 30 Lɩ̀à tə, Yɩɩ nə dí yáá ʋ kə ba sírí, ʋ dí yáá ʋ kúrí ba də. Ʋ nə kúrí ba, ʋ pɩn ba jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yá ʋ nə pɩn ba jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con, ʋ dàń pɩn ba ʋ dun tə də.

Yɩɩ sonu tə nə mɛ nətʋ

31 Bɛ̀eɛ̀e nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Də Yɩɩ nə wulə də nəba, wàà nə wá zàn ʋ zɩgɩ nə nə? 32 Yɩɩ wà ʋ bìú tə tətə nə cɩ̀, ʋ dàn ká də́ càn tə. Ʋ sɛ̀e ʋ yá wá ləzoni jɩ̀àn wa, ʋ pa ba gʋ wá nə mama yuu yɩrɩ. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə kʋ́ʋ̀ cɩ̀gà, sə ʋ súrí wiən tə mama ʋ bìú tə nə ʋ pa nəba? 33 Wàà nə wàá ʋ bɩrɩ də, nə mʋ̀ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, cʋ̀gʋ̀ yoo ʋ yáá con? Yɩɩ tətə dàń nə pɩn, nə jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. 34 Wàà nə wàá nə bʋ̀rà ʋ bʋ̀rɩ̀, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ nəba? Zwezi-*Kərisə tɩga. Kʋ tə nə dwə, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Yá ʋ dàń wulə Yɩɩ jɩzən† vàn nə, ʋ lòrì Yɩɩ nə yuu yɩrɩ. 35 Bɛ̀eɛ̀e won dàń nə kʋ́ʋ̀ wàá nəba, kʋ lɩ Zwezi-Kərisə sonu tə wa? Kʋ yɩ càn zənzən naaa? Nə à yə̀ə́ pucʋnɩ naaa? Nə à yə̀ə́ càn tə, lɩ̀à nə kəni nəba tə wa naaa? Nə à yə̀ə́ niən nə jə nəba naaa? Nə à yə̀ə́ zʋrɩ nə jə nəba naaa? Nə à yə̀ə́ yoo tə kʋ nə pɩ̀à nəba, sə kʋ gʋ naaa? Nə à yə̀ə́ ba nə wá kə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə bɩan nə naaa? 36 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Máŋá mama ba pɩ̀à ba gʋ nəba, n mʋ̀ yɩrɩ. Ba ja nəba ba fwa ndə pee nə, ba nə ja vəli nangʋra dìə̀ wa».

37 Yá yìə̀n təntə mama wa, nə yàá də́ dɩ̀àn tə nə dwə dɩ̀àn yiri mama, kʋ twá də lìù tə, ʋ nə sóní nəba. 38-39 À mʋ̀ zə́n à yə̀ə́ də, cɩ́gá mama won tə̀lə́, kʋ nə wá lɩ nəba Yɩɩ sonu tə wa, ʋ nə twá nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə, ʋ bɩrɩ nəba. Kʋ nə yɩ tɩan, nə à yə̀ə́ mɩɩ, nə à yə̀ə́ *malɩkɛ, nə à yə̀ə́ wiən tə, tə nə də́ dɩ̀àn lʋʋ kʋ tə yuu wa, nə à yə̀ə́ sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə wiən tə, nə à yə̀ə́ máŋá tə, kʋ nə wá bà wiən tə, nə à yə̀ə́ dɩ̀àn tɩ̀án, nə à yə̀ə́ lanworu dɩ̀àn, nə à yə̀ə́ tɩa yuu dɩ̀àn, nə à yə̀ə́ won don mama, Yɩɩ nə fwa, kʋ wàrɩ̀ nəba kʋ lɩ Yɩɩ sonu tə wa.

9

Yɩɩ kúrí Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíí tə

(Romə tɩ̀án 10.1)

1 À mʋ̀ də Zwezi-*Kərisə vwə duən nə, kʋ ga yɩ cɩ́gá nə, à wá swɩ̀n, à bá kʋnɩ kʋnkʋn. Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə wulə à pubʋŋa wa, bɩrɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá. 2 À pùə́ cʋ̀gʋ̀ zənzən, à yɩra ga wiri máŋá mama. 3 Cɩ́gá mama à tətə yà swə, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ à mʋ̀, sə ʋ ga pwɛ̀e à də Zwezi-Kərisə duən nə, də kʋ yà nə wá pa lɩ̀à tə, ba nə lʋrɩ à mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ dwíí nədʋ wa, ba ga yɩ à nubɩa tə boli ʋ yɩra. 4 Ba mʋ̀ nə yɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, sə ʋ pa ba jì ʋ bɩa. Ʋ bɩrɩ ba ʋ dun tə. Ʋ jɩn *nimarʋ də ba. Ʋ twá də *Moyizə ʋ pa ba ʋ *nii tə. Ʋ pɩn cwəŋə, sə ba tʋn ba pa wá. Ʋ kàn nikanan də ba. 5 Ba dwíí tə dəkuu yɩ kʋ nan nə nɩbara-ba dwíí tə wa. Mə ba mʋ̀ dwíí tə wa nə, ba lʋrɩ Zwezi-Kərisə ndə ba nə lʋrɩ ləzwənə nətʋ. Ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə təntə nə yɩ Yɩɩ, ʋ ga wulə tə mama yuu wa. Nə pɩan dun mɛ wá máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

Lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ bɩa cɩ́gá cɩ́gá

(Galasi tɩ̀án 4.22-31)

6 Kʋ tà à pɩ̀à, sə à bɩrɩ də, Yɩɩ nikanɩ tə dàń jigə tʋtʋ. Kʋ cɩ́gá wa nə, kʋ tà lɩ̀à tə mama *Yɩzərayɛlə* lɩ̀à tə nə lʋrɩ, nə yɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à cɩ́gá cɩ́gá. 7 Yá kʋ ma tà lɩ̀à tə mama, ba nə lʋrɩ ba *Abərahamə† dwíí tə wa, nə yɩ ʋ bɩa cɩ́gá cɩ́gá. Cɩ́gá, Yɩɩ swɩ̀n Abərahamə con, ʋ wʋ́: «N wá twá də *Yɩzakə n na dwíí, kʋ bon n yɩrɩ». 8 Nə̀ń, kʋ yoo təntə də̀ń. Yɩɩ bɩa cɩ́gá cɩ́gá yɩ bɩa tə, kʋ nə twá də ʋ nikanɩ tə, ba ma lʋrɩ ba. Kʋ tà bɩa tə, bɛɛ də kan nə pə̀ń duən nə, ba ma lʋrɩ də ba tətə fɩra. 9 Á nəŋə kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n ʋ nikanɩ tə wa. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ máŋá təntə tətə wa nə wá kʋ bà kʋ yí, à wá pìí à bà, də Sara lʋrɩ bìú».

10 Yá kʋ tà kʋ cɩcɩ. Rebeka də lʋrɩ yɩywɛɛ bələ nə nɩbɛɛ Yɩzakə nə. 11-13 Də ʋ tə wà yɩywɛɛ bələ təntə lʋrɩ, sə ba fwa zəni, nə à yə̀ə́ lwanɩ, Yɩɩ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́:

«Zʋnʋ tə wá jì nyánʋ́ tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀. Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À sóní *Zwakɔbə, à ga varɩ Esaʋ à dʋgʋ›.»

Kʋ yoo təntə tʋn, sə kʋ pa kʋ tə, Yɩɩ nə dí yáá, ʋ tanɩ ʋ tún tə nii sú. Yɩɩ tətə nə yàá kúrí lɩ̀à tə. Kʋ tà ba tʋtʋnan nə yàá pa ʋ kúrí ba, kʋ yɩ ʋ tətə fɩra nə, ʋ yàá twá ʋ ma kúrí ba.

(Romə tɩ̀án 11.22, 30-36)

14 Bɛ̀eɛ̀e nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋnkʋn yìə̀n wulə Yɩɩ də con, naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! 15 Yɩɩ swɩ̀n *Moyizə con, ʋ wʋ́: «À wá dəri lìù tə yinəgə zənzən, à nə pɩ̀à, sə à dəri ʋ yinəgə zənzən. À ga wá ya zəni à pa lìù tə nə, à nə pɩ̀à, sə à ya zəni à pa wá». 16 Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, Yɩɩ fɩra tə ba ləzoni fɩra nə twá. Tə ma kʋ́ʋ̀ ba ba kajaŋa də nə twá. Tə yɩ tə twá də ʋ mʋ̀ Yɩɩ tətə, ʋ nə dəri yinəgə zənzən. 17 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa də, Yɩɩ swɩ̀n *Farawon con, ʋ wʋ́: «N yɩ à sɩnɩ à tún mʋ́ pɩ̀ʋ́, sə máŋá tə, n nə vɩga à nii, sə à bɩrɩ mʋ́ à dɩ̀àn tə, sə à yɩrɩ zʋ lʋʋ mama wa». 18 Kʋ bɩrɩ nəba də, Yɩɩ yàá dəri lìù tə yinəgə zənzən, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ dəri kʋ tíú yinəgə zənzən. Yá ʋ yàá pa lìù don də vɩ ʋ mʋ̀ Yɩɩ nii, kʋ ga yɩ Yɩɩ tətə nə pɩ̀à kʋ nətʋ.

Yɩɩ kúrí lɩ̀à dwíə́ tə duən də wa

19 Kʋ wàá kʋ pɩn lìù bwe nə, ʋ wʋ́: «Də kʋ nə yɩ nətʋ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, Yɩɩ yàá caga lɩ̀à duən nii nə, ba nə fwa cʋna yɩrɩ? Lìù tə̀lə́ ʋ nə wàá yoo ʋ fwa, də kʋ nə tà kʋ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à». Yá à mʋ̀ wá le kʋ tíú, à wʋ́: 20 «N mʋ̀ dàń nə yɩ wàà, ʋ ma dɩ tʋ́tʋ̀ná nətʋ də Yɩɩ?» Lìù nə ma wùrú, wùrú tə wàá kʋ tíú con kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma nə nətən?» 21 Lìù tə, ʋ nə ma wùrú tə, jə cwəŋə, sə ʋ fwa kʋ tə, ʋ nə pɩ̀à də dɔɔ tə. Ʋ wàá dɔɔ tə ʋ pwɛ̀e bələ, ʋ tì kʋ vàn don, ʋ ma fwa wùrú nəzəŋu, ba nə lɩ ba tún, ba ma tʋŋa dun tʋtʋnan. Ʋ ga tì kʋ don tə, ʋ ma fwa wùrú, ba nə ma tʋŋa dɩɩn mama.

22 Yɩɩ yà pɩ̀à ʋ bɩrɩ də, ʋ lɩŋa zaŋa, ʋ ga jə dɩ̀àn də. Yá ʋ jɩn pɩ́nʋ́ zənzən də lɩ̀à tə, ʋ lɩŋa tə nə zaŋa ba yuu wa, ʋ yà nə mɛ, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba ʋ pa, ba jén ʋ yáá con mɩ́ámɩ́án. 23 Kʋ máŋá nədʋ təntə wa, Yɩɩ yà pɩ̀à, sə lɩ̀à tə lwarɩ ʋ dun tə nə dáá zənzən nətʋ. Ʋ dəri lɩ̀à duən yinəgə zənzən, ʋ ga dí yáá ʋ tanɩ ba ʋ tún, sə ba twá ba ya ʋ dun təntə wa. 24 Nə mʋ̀ nə yɩ ba lɩ̀à təntə. Nə mama yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, sə nə ya ʋ lɩ̀à. Kʋ tà *Zwifə-ba dwíí tə cɩcɩ nə, ʋ kúrí, ʋ kúrí dwíə́ tə duən tə də. 25 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Oze sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Dwíí tə, kʋ yà nə tà à mʋ̀ nyiən, sɩ́ʋ́n nə, à wá bon kʋ à mʋ̀ nyiən. Dwíí tə, à yà nə ba kʋ swə, sɩ́ʋ́n nə, à wá bon kʋ dwíí tə, à dàń nə swə kʋ. 26 Yá bwálɩ́ tə nə, ba yà nə swɩ̀n ba con də, ba tà à mʋ̀ Yɩɩ lɩ̀à, ba dàń wá bon ba, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, bɩa».

27 Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi də swɩ̀n *Yɩzərayɛlə dwíí tə yoo, ʋ bɩrɩ, ʋ wʋ́:

«Yɩzərayɛlə dwíí tə də nə swə kʋ wá yà dánɩ́ ndə mʋʋ nii kasɩlʋ nə, ba lɩ̀à mancɩn cɩcɩ, nə Yɩɩ wá jon ba cʋna wa. 28 Kʋ tə Yɩɩ nə swɩ̀n də, ʋ wá fwa tɩa yuu wa, ʋ bá dán ʋ ma tʋn kʋ, ʋ zwɛ̀e».

29 Ezayi tə kʋ́ʋ̀ dí yáá, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, nə yá nə dwíí tə wa lɩ̀à duən, sə ba yà lá. Kʋ nə tà nətʋ, də nə yà jigə ndə *Sodɔmə tɩ̀án də Gomɔrə tɩ̀án nə».

(Romə tɩ̀án 10.3, 16-21; 3.19-29; Galasi tɩ̀án 3.8-14)

30 Bɛ̀eɛ̀e nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba mʋ̀ yà ba ba tɩ̀àn kálʋ́, sə ba ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yá sɩ́ʋ́n nə, ba jigə cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ba nə keni ba waa Zwezi-Kərisə nə yɩrɩ. 31 Yá Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mʋ̀ yà yɩ ba kálʋ́ ba tɩ̀àn, sə ba twá Yɩɩ *nii tə nə, sə ba ma ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yá ba wà wànɩ́ ba twá Yɩɩ nii tə nə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, ba va ba yí kʋ yígúrə́. 32 Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, ba wà cɩ́gá tɩ̀án jì Yɩɩ yáá con? Yɩzərayɛlə lɩ̀à yà pɩ̀à ba twá ba tʋtʋnan nə, ba ma jì cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, yá ba ga kʋ́ʋ̀ wà ba waa ken Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba vɩ lìù tə, Yɩɩ nə tʋn, ndə lɩ̀à nə bwɩn ba tɩ̀àn kapan tə nə, ba tʋ. 33 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Nə̀ń à tún kapan Siyon‡ nə, lɩ̀à nə mà ba nɛɛ kʋ nə, ba twɩ. Kʋ yɩ kapan tə, kʋ nə pɩn lɩ̀à dʋga cwəŋə, ba jén. Yá lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa lìù tə nə, Yɩɩ nə tʋn, cavɩra ba yí kʋ tíú».

10

(Romə tɩ̀án 9.1-5; Galasi tɩ̀án 3.21-29)

1 À nubɩa-ba, à swə zənzən à waa con, sə Yɩɩ jon *Zwifə-ba mama ba cʋna wa. À dàń ga lòrì Yɩɩ kʋ yoo təntə yɩrɩ. 2 À wàá à swɩ̀n də, ba kəni ba kajaŋa mama, sə ba wànɩ́ ba tʋn ba pa Yɩɩ nə. Yá ba dàń nə yə̀rì cwəŋə tə, ba nə mɛ, sə ba twá ba ma tʋn kʋ. 3 Ba wà lwarɩ nətʋ tə, Yɩɩ nə yàá pa lìù jì cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Kʋ dàń pɩn, ba pɩ̀à ba təntɩan cwəŋə, sə ba ma wànɩ́ ba jì cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yá ba ga vɩ, sə ba twá Yɩɩ cwəŋə tə mʋ̀. 4 Zwezi-*Kərisə twi ʋ pa Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, cwəŋə tə yí kʋ yígúrə́. Ʋ fwa nətʋ, sə Yɩɩ pa lìù tə mama, ʋ nə ken ʋ waa ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə nə, jì cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con.

5 Máŋá don wa, Moyizə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii tə, ʋ bɩrɩ nətʋ lìù nə mɛ, sə ʋ twá kʋ nə, ʋ ma jì cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, ʋ wʋ́: «Lìù tə mama, ʋ nə twá Yɩɩ nii tə mama nə, kʋ tíú wá na mɩɩ». 6 Yá kʋ dàń nə yɩ nətʋ tə, lìù nə kəni ʋ waa Yɩɩ nə, ʋ ma jì cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Dàn ká swɩ̀n n waa con, n wʋ́: ‹Wàà nə wá dɩ̀ Yɩɩ *sàń nə?› Kʋ də̀ń nə yɩ: Wàà nə wá dɩ̀ ʋ bon Zwezi-Kərisə, sə ʋ cú? 7 Nə à yə̀ə́: Dàn ká swɩ̀n n waa con də, n wʋ́: ‹Wàà nə wá cú tɩa də̀ń nə?› Kʋ də̀ń nə yɩ: Wàà nə wá cú tɩa də̀ń, ʋ bon Zwezi-Kərisə, sə ʋ bwin ʋ nan tɩan wa? 8 Yá kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹Yɩɩ sʋgʋ tə bwələ n yɩra. Kʋ wulə n nii wa, kʋ ga wulə n bɩcan də wa›.» Mə kʋ sʋgʋ təntə nə, nə kàrɩ̀ nə bɩrɩ lɩ̀à nə, nə ga swɩ̀n ba con, sə ba kə ba waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. 9 Də n nə swɩ̀n n bɩrɩ n nii wa də, Zwezi-Kərisə yɩ *Yuu-Tiu lɩ̀à yáá con, n nə kə n waa ʋ nə, n ga pa cɩ́gá də, Yɩɩ bwin wá ʋ lɩ tɩga wa, Yɩɩ wá jon mʋ́. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, də n nə ken n waa Zwezi-Kərisə nə, Yɩɩ wá pa n jì cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Də n nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n n bɩrɩ n nii wa də, Zwezi-Kərisə yɩ Yuu-Tiu lɩ̀à yáá con, Yɩɩ wá jon mʋ́. 11 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lìù tə mama, ʋ nə ken ʋ waa Zwezi-Kərisə nə, cavɩra bá yí wá».

12 Mə kʋ yɩ nətʋ kʋ pa dwíə́ tə mama nə. Ba tə nə yɩ Zwifə-ba, də ba tə nə yɩ *Gərɛkə-ba. Ba mama Yuu-Tiu yɩ nədʋ. Ʋ mʋ̀ nə tàrɩ̀ ʋ jɩjə tə, ʋ pɩn lɩ̀à tə mama nə, ba nə boŋə ba kəni ʋ nə. 13 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə mama, ʋ nə boŋə ʋ kəni Yuu-Tiu yɩrɩ tə nə, Yuu-Tiu wá jon kʋ tíú».

Yɩzərayɛlə lɩ̀à wà Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə sɛ̀e

(Marəkə 16.15-16; Tʋtʋnan 13.45-49)

14 Yá kʋ dàń yɩ kʋ wá twá nətə, lìù ma bon ʋ kə *Yuu-Tiu nə, də ʋ nə wà ʋ waa ken ʋ nə? Lìù wá fwa nətə, ʋ ma kə ʋ waa Yuu-Tiu nə, də ʋ nə wà nì də, ba swɩ̀n Yuu-Tiu yoo? Lìù wá fwa nətə, ʋ ma nì də, ba swɩ̀n Yuu-Tiu yoo, də lìù nə tə̀lə́, sə ʋ swɩ̀n kʋ ʋ bɩrɩ? 15 Lɩ̀à wá fwa nətə, ba swɩ̀n kʋ ba bɩrɩ, də ba nə wà ba tʋn? Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə ba bɩrɩ, ba vəli jə pupwən».

16 Ba mama dàń ga nə wà Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə nii zìlí. Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi də swɩ̀n kʋ yoo, ʋ wʋ́: «Yuu-Tiu, wàà nə pɩn cɩ́gá nə sʋywáŋʋ́ tə nə?» 17 Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ka kə waa Zwezi-*Kərisə nə, yɩ kʋ yàá twá də kʋ tə, lìù nə yàá nì, də ba swɩ̀n ba bɩrɩ. Yá kʋ sʋywáŋʋ́ təntə nə yɩ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə.

18 À dàń pɩ̀à, sə à bwe à jə́n: kʋ yɩ *Zwifə-ba wà kʋ sʋgʋ təntə nì naaa? Ba nì kʋ zəni! Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Ba nì *tʋntʋna tə sʋgʋ tɩa yuu bwálɩ́ mama. Ba sʋ̀ràn tə ga va tə yí lʋʋ yígúrə́».

19 À tə kʋ́ʋ̀ pɩ̀à, sə à bwe à jə́n: Zwifə-ba yɩ ba cɩ́gá yà wà kʋ nətʋ lwarɩ, naaa? Yɩɩ dí yáá ʋ pa *Moyizə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À wá pa lɩ̀à tə, à yà nə ba jələ ndə dwíí nə, yimən ja aba. À wá pa á lɩŋa zàn lɩ̀à tə yuu wa, ba tə nə ba yənu jə».

20 Kʋ mʋ̀ nə, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Ezayi də jɩn wʋdɩʋ, ʋ swɩ̀n Yɩɩ yoo, ʋ wʋ́:

«Lɩ̀à tə, ba yà nə ba nə pɩ̀à, mə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə nə nɩ nə. À bɩrɩ à tɩ̀àn lɩ̀à tə nə, ba yà nə ba boŋə ba kəni à nə».

21 Yá Yɩɩ swɩ̀n Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mʋ̀ yoo, ʋ wʋ́:

«Dɩɩn mama, kʋ nə zɩgɩ jɩjʋ kʋ va kʋ yí tɩtɩn, à yàá te à jɩɩn á dwíí don con, yá kʋ vɩ, sə kʋ sɛ̀e à nii, yá kʋ ga zɩga à nə».

11

Yɩɩ wà Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíí tə vɩ ʋ dʋgʋ

(Romə tɩ̀án 9.31-33)

1 À dàń bwe, sə à jə́n: Yɩɩ yɩ ʋ vɩga ʋ tətə dwíí tə naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! À də tətə yɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à bìú. À yɩ *Abərahamə nàʋ́, Bɛnzwamɛn dwíí dəkuu tə wa lìù. 2 Yɩɩ wà ʋ tətə dwíí tə, ʋ nə kúrí fuən fuən, vɩ ʋ dʋgʋ, abada. Á yə̀ə́ kʋ tə, Yɩɩ sagɩ tə nə swɩ̀n Eli yuu wa, máŋá tə wa, ʋ nə caga Yɩɩ ʋ bɩrɩ də, Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wà zəni fwa. 3 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu ba gʋa n nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ba mà n *joŋi kúrə́ tə ba dɩ. À mʋ̀ cɩcɩ dàń nə ga, yá ba ga tə pɩ̀à, sə ba gʋ à də». 4 Bɛ̀eɛ̀e nə Yɩɩ dàń le wá? Yɩɩ le wá ʋ wʋ́: «À lɩ bara mʋ̀rʋ̀ barpɛ (7 000), à tún vàn nə, à nə tɩ ba. Lɩ̀à təntə tə wà nadwana yuu twɩ kʋnkʋn yɩɩ tə, ba nə boŋə ‹Baalə›, yáá con, ba ma jʋn wá». 5 Zə̀n kʋ tə də yɩ ndə kʋ nə. Lɩ̀à mancɩn tə wulə Yɩɩ nə twá ʋ pubwanʋ tə nə, ʋ kúrí ba. 6 Yá kʋ dàń nə yɩ Yɩɩ pubwanʋ, tə nə pɩn ʋ kúrí ba, kʋ bɩrɩ də, kʋ tà ba tʋtʋŋɩ yɩrɩ. Də kʋ yà nə yɩ ba tʋtʋŋɩ yɩrɩ, Yɩɩ pubwanʋ tə yà bá ja də̀ń. 7 Kʋ də̀ń nə yɩ bɛ̀eɛ̀e? Won tə Yɩzərayɛlə lɩ̀à yà nə pɩ̀à, ba wà kʋ nɩ. Yá lɩ̀à mancɩn tə, Yɩɩ nə kúrí Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wa, ba mʋ̀ nɩ kʋ tə, ba nə pɩ̀à. Ba duən də yun yà dà, 8 ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Də zə̀n mama, Yɩɩ pɩn ba pubʋŋa tə dwɛ̀e. Ʋ púə́ ba yɩ́á nə, ba dàn ká na. Ʋ swɩn ba zɩan, ba dàn ká nì».

9 Pɩ̀ʋ́ Davidə də swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Pa ba cànɩ̀ tə, ba nə də́ jì won, kʋ ja ba, ndə ba nə ken nyalɩ, ba ma ja ganaŋʋ nətʋ. Pa tə cànɩ̀ təntə ya ndə bʋʋ nə, sə ba tʋ kʋ wa. Pa ba na càn zənzən, kʋ də̀ń nə. 10 Pa ba yɩ́á jén, ba dàn ká na lá. Kə càn ba nə zənzən, n ga pa ba kwá tɩa, máŋá mama».

11 À dàń bwe, sə à jə́n: Zwifə-ba mà ba naa nə ba tʋ, sə ba kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí ba zàn mɩ́ámɩ́án naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! Yá Zwifə-ba nə vɩga Yɩɩ *nii tə, ba ga tʋ tə, dàń nə pɩn, Yɩɩ pìí ʋ jon dwíə́ duən ba cʋna wa. Yɩɩ fwa kʋ nətʋ, sə ʋ pa, kʋ wʋgwɩʋ ja Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə. 12 Ba nə vɩga Yɩɩ nii tə, ba ga tʋ tə pɩn, Yɩɩ fwa zəni zənzən lɩ̀à tə mama yɩra. Zwifə-ba kwɩ̀n kʋ tə nə, ba yà nə mɛ, sə ba na, kʋ ga pa Yɩɩ fwa zəni zənzən dwíə́ tə duən tə mama, ba nə tà Zwifə-ba yɩra. Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, máŋá tə, Zwifə-ba mama nə wá pìí ba bà, Yɩɩ zəni tə dàń wá kwɛn kʋ súrí.

Nətʋ Yɩɩ nə jon lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba ba cʋna wa

(1 Korɛntə tɩ̀án 4.7; 10.11-12)

13 Sɩ́ʋ́n nə, à dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà *Zwifə-ba con. À yɩ Yɩɩ *tʋntʋnʋ, ʋ nə tʋn á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà Zwifə-ba con. À jələ də tʋtʋŋɩ təntə, Yɩɩ nə pɩn nə, jə də̀ń kʋ doni won mama. 14 À swɩ̀n kʋ tʋtʋŋɩ təntə yoo Zwifə-ba con, sə à pa kʋ wʋgwɩʋ ja à dwíí tɩ̀án Zwifə-ba, sə kʋ pa ba duən pìí ba bà Yɩɩ con, sə ʋ jon ba ba cʋna wa. 15 Máŋá tə, Yɩɩ nə dʋgʋ Zwifə-ba vàn nə, ʋ mʋ̀ də dwíə́ tə duən tə mama lɩ̀à lʋʋ wa, pìí ba kə duən yuu. Yá máŋá tə, Yɩɩ nə wá pìí ʋ ja Zwifə-ba ʋ kə ʋ con, kʋ dàń wá ya nətə? Kʋ wá ya ndə lɩ̀à yà nə tɩga, yá ba dàń ga pìí ba bwin ba nan.

16 Nə yə̀ə́ də, ba nə pɩn dipɛn təntən kukuu Yɩɩ nə, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, dipɛn tə mama dàń yɩ Yɩɩ nə tɩ. Ba nə kʋ́ʋ̀ pɩn wá tɩ̀ʋ́ dagalʋ, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋ nɛɛ tə də yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ. 17 *Yɩzərayɛlə lɩ̀à yɩ ndə sàń tɩ̀ʋ́ nə, Yɩɩ nə cwɛn. Yá ʋ ga gwəŋə kʋ nɛɛ duən ʋ dʋgʋ. N mʋ̀ lìù tə, n nə tà Zwifə, n yɩ ndə gaʋ con tɩ̀ʋ́ nə, Yɩɩ nə gwəŋə kʋ nɛɛ, ʋ ja bà ʋ vwa ʋ marɩ sàń tɩ̀ʋ́ tə, nɛɛ tə bwálɩ́ nə. Nɛɛ təntə də dàń twá tə vaŋa tɩ̀ʋ́ tə nɩ́á tə, ndə kʋ tətə nɛɛ tə nə, tə yà nə ga kʋ yuu wa*. 18 Yá dàn ká ywàń kʋ yoo təntə, n ma fwa fwiə Zwifə-ba yáá con, ba nə yɩ ndə sàń tɩ̀ʋ́ nɛɛ nə, ba gwəŋə ba dʋgʋ. Də n nə fwa fwiə nətʋ, sə n lwarɩ də, tɩ̀ʋ́ dagalan nə pɩn dɩ̀àn kʋ nɛɛ nə, kʋ tà kʋ nɛɛ nə pɩn dɩ̀àn kʋ dagalan nə.

19 N wàá n swɩ̀n, n wʋ́: «Yɩɩ dʋgʋ Zwifə-ba duən vàn nə, ndə ʋ nə gwəŋə sàń tɩ̀ʋ́ nɛɛ ʋ dʋgʋ, sə ʋ ga ja à mʋ̀ ʋ kə ʋ con, ndə ʋ nə gwəŋə gaʋ tɩ̀ʋ́ nɛɛ, ʋ vwa ʋ marɩ sàń tɩ̀ʋ́ yɩra nətʋ». 20 Kʋ yɩ cɩ́gá. Zwifə-ba yɩ ndə tɩ̀ʋ́ nɛɛ nə, Yɩɩ nə gwəŋə ʋ dʋgʋ, ba nə wà ba waa ken ʋ nə tə yɩrɩ. N mʋ̀ yɩ ndə gaʋ tɩ̀ʋ́ naa nə, Yɩɩ nə gwəŋə ʋ vwa ʋ marɩ sàń tɩ̀ʋ́ yɩra, n nə keni n waa ʋ nə wuuu yɩrɩ. Dàn ká ywàń kʋ nətʋ, n ma fwa fwiə. N yɩ n mɛ, sə zùrì n yɩra! 21 Də Yɩɩ nə wà Zwifə-ba yá, ba mʋ̀ yà ga nə yɩ sàń tɩ̀ʋ́ tə nɛɛ tətə, n bʋŋa də, ʋ wàrɩ̀ kʋ ʋ tʋŋa n mʋ̀ yɩra naaa? 22 Cʋgʋ yəbə, Yɩɩ yɩ wʋywanyiən, ʋ yoo cà də. Yɩɩ yoo cà lɩ̀à tə yuu wa, ba nə mà ba naa nə ba ga tʋ. Yá ʋ waa ywán n mʋ̀ yuu wa, də n nə wà pìí n yá ʋ cwəŋə tə. Yá n dàń nə pìí n yá Yɩɩ cwəŋə tə, ʋ wá gwəŋə n də ʋ dʋgʋ vàn nə, ndə tɩ̀ʋ́ naa nə. 23 Ba mʋ̀ Zwifə-ba nə mɛ máŋá don wa, ba pìí ba kə ba waa Yɩɩ nə, ʋ jə dɩ̀àn, sə ʋ pìí ʋ kə ba, ba bwálɩ́ tə nə, ba yà nə wulə. Kʋ yɩ ndə ba nə gwəŋə tɩ̀ʋ́ nɛɛ, ba ga pìí ba vwa tə ba marɩ tə bwálɩ́ nə. 24 N mʋ̀ lìù tə, n nə tà Zwifə, n yɩ ndə gaʋ tɩ̀ʋ́ nɛɛ nə, Yɩɩ nə gwəŋə ʋ ja bà, ʋ vwa ʋ marɩ sàń tɩ̀ʋ́ yɩra. Də Yɩɩ nə wànɩ́ ʋ tʋn yoo, nətʋ lìù mama yàá nə ba tʋŋa tɩ̀án yɩra, n mɛ, sə n lwarɩ də, Yɩɩ tə wàá Zwifə-ba ʋ pìí ʋ kəni ba bwálɩ́ nə. Mə ba mʋ̀ yà nə yɩ sàń tɩ̀ʋ́ tə nɛɛ tətə.

Yɩɩ wá jon Yɩzərayɛlə dwíí tə ba cʋna wa máŋá don wa

25 À nubɩa-ba, à pɩ̀à, sə á lwarɩ cɩ́gá tə, kʋ nə sə̀gə̀, sə á dànà ká bʋ́n də, á yɩ yənu tɩ̀án. Cɩ́gá təntə nə yɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə vàn don yun yɩn dɩ̀àn. Yá kʋ wá ya nətʋ wuuu, kʋ va kʋ yí máŋá tə wa, dwíə́ tə duən lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba, yá ba ga kəni ba waa Yɩɩ nə, nii nə wá cé. 26 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, Yɩɩ dàń wá jon Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama ba cʋna wa, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lìù tə, ʋ nə joŋə lɩ̀à ba cʋna wa, wá nan Siyon† ʋ bà. À mʋ̀ nə wá pa *Zwakɔbə‡ dwíí tə lɩ̀à tə twá à nə. 27 Nə̀ń *nimarʋ tə, à nə wá tún à mʋ̀ də ba pwərə wa, máŋá tə, à nə wá kwɛn ba cʋna tə à lɩ».

28-29 Zwifə-ba vɩga Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, kʋ pa ba jì Yɩɩ dʋŋa. Kʋ yɩ nətʋ, sə kʋ pa Yɩɩ jon á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà Zwifə-ba, á cʋna wa. Yɩɩ nə pɩn won, ʋ kʋ́ʋ̀ ba pìí ʋ joŋə kʋ. Yá ʋ nə kúrí lìù, ʋ ba ʋ nii pìí ʋ kwànɩ́. Yá Yɩɩ yà kúrí ba, sə ba ya ʋ mʋ̀ nyiən. Ʋ kàn nii də ba nɩbara tə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ tə ma swə ba. 30 Máŋá don wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà Zwifə-ba, á yà ba Yɩɩ nii zìlí. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dəri á yinəgə zənzən, Zwifə-ba nə vɩga ʋ nii tə yɩrɩ. 31 Zwifə-ba də con, mə kʋ wá ya nətʋ. Sɩ́ʋ́n nə, ba ba Yɩɩ nii zìlí, kʋ pa Yɩɩ pìí ʋ dəri á yinəgə zənzən. Yá máŋá don dàń wá bà, ba də nə wá pìí ba kə ba waa Yɩɩ nə, sə ʋ ga dəri ba yinəgə zənzən. 32 Yɩɩ dàń nə pɩn ləzoni tə mama lwarɩ də, ba ba ʋ nii zìlí, sə ʋ ga wànɩ́ ʋ dəri ba yinəgə zənzən.

Yɩɩ dáá, ʋ doni won mama!

33 Cɩ́gá mama, Yɩɩ dáá zənzən! Ʋ wʋbʋŋa tə də ʋ yənu tə də̀ń lù zənzən. Lìù mama wàrɩ̀ Yɩɩ coŋi tə də nətʋ tə, Yɩɩ nə bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà, ʋ lwarɩ. 34 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Wàà nə yə̀ə́ kʋ tə *Yuu-Tiu nə bʋŋa? Wàà nə wàá wá n kwè?»

35 Wàà nə wànɩ́ ʋ dí yáá ʋ pa won Yɩɩ nə, sə kʋ pa Yɩɩ də pìí, ʋ ŋwɩ́n kʋ tíú kʋ yɩrɩ? 36 Cɩ́gá, wiən tə mama nan ʋ mʋ̀. Wiən tə mama yɩ ʋ mʋ̀ nə, tə twá tə ma wulə, tə ga yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ. Nə pɩan dun Yɩɩ nə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e! Amɩɩna!

12

Nətʋ Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba ya

(1 Korɛntə tɩ̀án 6.19-20; Efɛzə tɩ̀án 4.1-16; 1 Piyɛrə 4.10-11)

1 À nubɩa-ba, à pɩ̀à, sə à kwè aba, Yɩɩ nə dəri nə yinəgə tə yɩrɩ. Á pɩan á tɩ̀àn Yɩɩ nə, ndə won nə, ba nə ma fwa *joŋi. Də á nə fwa nətʋ, kʋ joŋi təntə yɩ ndə á mɩɩ nə, á pɩn Yɩɩ nə, yá kʋ ga wá poli ʋ pùə́ zənzən. Mə kʋ mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá bʋ̀rà, á nə bwɩ Yɩɩ nə. 2 Á kʋ́ʋ̀ dànà ká twá lʋʋ wiən fɩra nə. Á kənə dɩ̀àn, sə Yɩɩ pa aba pubʋndʋra, sə kʋ pa á mɩɩ tə lwàń. Kʋ mʋ̀ nə wá pa á yəni kʋ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à. Yɩɩ pɩ̀à, kʋ tə nə ziən, kʋ tə nə poli ʋ pùə́, də kʋ tə nə yɩ cɩ́gá.

3 Yɩɩ twá ʋ pubwanʋ tə nə, ʋ pa à jì ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá á lìù mama con à swɩ̀n, sə ʋ dàn ká kə ʋ tɩ̀àn bwálɩ́ tə nə, ʋ nə wà lá yí. Yá á lìù mama dàń mɛ, sə ʋ bʋ́n, ʋ lwarɩ won tə, Yɩɩ nə tàrɩ̀ ʋ pa wá, kʋ twá də ʋ waa tə, ʋ nə kən Yɩɩ nə. 4 Ləzwənə yɩra tə mama yɩ won nədʋ, kʋ ga jə nandaran tə nə dáá. Yá nandɔɔ mama də ga jə kʋ tʋtʋŋɩ, kʋ nə ba nyɩn də kʋ don tʋtʋŋɩ.

5 Mə kʋ yɩ nətʋ nə də con, nə nə yɩ Zwezi-*Kərisə lɩ̀à tə. Nə dáá, nə ga yɩ yɩra nədʋ. Yá nə dàń marɩ duən nə, ndə nandaran tə nə marɩ duən nə nətʋ. 6 Yɩɩ twá ʋ pubwanʋ tə nə, ʋ pa tarpɩnan yirə yirə nə lìù mama nə. Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n wànɩ́ ʋ nii sʋ̀ràn n jon n swɩ̀n, n mɛ, sə n twá n waa tə nə, n nə ken Yɩɩ nə, n ma swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə. 7 Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n tʋn, n pa ba duən nə, sə n twá kʋ nə, n tʋn n pa ba. Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n kàrɩ̀ lɩ̀à duən, sə n kàrɩ̀ ba. 8 Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n kwè lɩ̀à, sə n kwè ba. Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n pa wiən lɩ̀à nə, sə n pa tə ba də n waa mama. Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n ya yáá tíú, sə n tʋn kʋ yoo tə də yawala. Də Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tarpɩʋn, sə n dəri lɩ̀à yinəgə zənzən, sə n tʋn kʋ yoo tə də pupwən.

(1 Piyɛrə 3.8-12; 4.7-9; Matiə 5.38-48)

9 Á swə́nə́ lɩ̀à tə cɩ́gá cɩ́gá də á waa mama. Á pɩan lwanɩ ya á culu. Á vwiə á tɩ̀àn won tə nə, kʋ nə ziən. 10 Á dàń swə́nə́ duən cɩ́gá cɩ́gá də á waa mama, ndə nubɩa nə mɛ, sə ba sóní duən nətʋ. Á kənə kajaŋa, sə á lìù mama zìlí ʋ don ʋ doni! 11 Á bɩbara á tʋn á pa *Yuu-Tiu nə də á waa mama! Á dànà ká pa yayɩa zʋ aba! 12 Á fwa pupwən máŋá mama, yala tə yɩrɩ, á nə jə Yɩɩ con. Á jana pɩ́nʋ́ càn tə wa, á ga jʋn Yɩɩ máŋá mama. 13 Á pɩan wiən lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, ba ga ba won jə, sə ba ma san ba tɩ̀àn nə. Ba tə, ba nə twi ba zʋrɩ á dìə̀ wa, sə á sɛ̀e á ja ba zəni.

14 Á lwərə Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni lɩ̀à tə yɩra, ba nə kəni aba càn wa. Á dànà ká lòrì Yɩɩ, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba. 15 Də lɩ̀à tə nə wulə pupwən wa, sə á də ya pupwən wa də ba. Ba nə kʋ́ʋ̀ yɩ ba wulə kwirə wa, sə á də kwi də ba. 16 Á pɩan á pubʋŋa ya nədʋ duən yuu wa. Á dànà ká pɩ̀à dun bwálɩ́, á pa á tɩ̀àn nə. Yá á dàń muŋə á tɩ̀àn duən yáá con, sə kʋ pa á wànɩ́ á tʋn tʋtʋnbii tətə. Á dànà ká bʋ́n á waa con də, á yɩ yənu tɩ̀án.

17 Lìù mama nə fwa lwanɩ á yɩra, á dànà ká fwa lwanɩ, á ma ŋwɩ́n kʋ tíú. Á kənə dɩ̀àn, sə á fwa kʋ tə nə ziən lɩ̀à tə mama yáá con. 18 Á kənə dɩ̀àn, á fwa kʋ tə mama, á nə wàá, sə á mʋ̀ də lɩ̀à tə ya duən nə də bɩcan sìə́, də kʋ nətʋ yà nə wàá kʋ tʋŋa. 19 À nubisoni-ba, á mʋ̀ dànà ká bʋ́n, sə á tʋn lwanɩ, á ma ŋwɩ́n lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa lwanɩ á yɩra. Á dàń yá ba, sə Yɩɩ lɩŋa zàn ba yuu wa. Kʋ yoo təntə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa: «Yuu-Tiu swɩ̀n, ʋ wʋ́: À mʋ̀ nə wá kə ba càn wa, à ma ŋwɩ́n lwanɩ tə, ba nə tʋn á yɩra». 20 Kʋ tə nə kʋ́ʋ̀ ziən kʋ doni, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Də niən dàń nə jə n dʋŋʋ, sə n pa wá wodiu, sə ʋ də́. Nanyʋnɩ nə kʋ́ʋ̀ jə wá, sə n pa wá nɩ́á, sə ʋ nyʋ. Də n nə fwa nətʋ, kʋ yɩ ndə məncala* nə, n tuŋə ʋ yuu wa».

21 Dàn ká dʋgʋ n tɩ̀àn n pa lwanɩ də́ dɩ̀àn n yuu wa. Tʋn zəni máŋá mama, sə n mʋ̀ nə wànɩ́, n də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa.

13

Á zìlə́ á lʋʋ nii yun tɩ̀án tə nii!

(1 Piyɛrə 2.13-17; Likə 20.20-26)

1 Yun tɩ̀án tə mama, ba nə wulə á lʋʋ nii tə yuu wa, yɩ Yɩɩ nə tún ba. Yá kʋ dàń yɩ Yɩɩ nə pɩn, ba wulə á yuu wa. Kʋ tà ba tətə dɩ̀àn nə pɩn, ba wulə á yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á lìù mama mɛ, sə ʋ zìlí yun tɩ̀án tə nii, ba nə wulə á lʋʋ nii tə yuu wa. 2 Lìù dàń nə vɩga yun tɩ̀án təntə nii, kʋ yɩ kʋ tə, Yɩɩ nə tún tə nii nə ʋ vɩga. Yá lɩ̀à tə, ba nə vɩ kʋ nətʋ tə nii, ba wá bʋ̀rɩ̀ kʋ tɩ̀án bʋ̀rà kʋ yɩrɩ, ba ga cʋ̀gʋ̀ ba. 3 Lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa zəni, wà mɛ, sə ba dəri yun tɩ̀án təntə fən. Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə tʋŋa yolwana, nə mɛ, sə ʋ dəri ba fən. Də n mʋ̀ nə ba pɩ̀à, sə yun tɩ̀án tə fən ja mʋ́, n mɛ, sə n fwa zəni, sə kʋ pa ba bʋ n nə. 4 Ba mʋ̀ yun tɩ̀án təntə yɩ ba tʋŋa ba pɩn Yɩɩ nə, ba pɩ̀à, sə ba san mʋ́, sə n fwa zəni. Yá n dàń nə tʋn yolwan, n mɛ, sə n dəri ba fən. Kʋ tà tʋtʋ, Yɩɩ ma pa ba kə dɩ̀àn ba jɩ̀àn wa. Ba yɩ ba tʋŋa ba pɩn Yɩɩ nə, sə ba kə lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa yolwana tə càn wa, sə kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ lɩŋa zaŋa ba yuu wa. 5 Kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ, n mɛ, sə n zìlí ba nii. Kʋ tà Yɩɩ lɩŋa tə cɩcɩ yɩrɩ, nə pɩn n mɛ, sə n zìlí ba nii. Zìlí ba nii, n tətə nə yə̀ə́ n pubʋŋa wa də, n mɛ, sə n zìlí ba nii tə yɩrɩ.

6 Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə yɩrɩ nə, á ma ŋwɩ́n lanpwərən tə də. Yá yun tɩ̀án təntə, ba nə joŋə tə lanpwərən təntə, də yɩ ba tʋŋa ba pɩn Yɩɩ nə kʋ tʋtʋŋɩ təntə wa. 7 Á ŋwɩ́án kʋ tə, á nə mɛ, sə á ŋwɩ́n á pa ba lìù mama nə. Kʋ nə kʋ́ʋ̀ yɩ ba tə, ba nə joŋə á wiən yuu ŋwɩ́rán, sə á ŋwɩ́n tə də á pa ba. Kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə lé á yuu lanpoo tə, á ŋwɩ́án kʋ á pa ba. Kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə mɛ, sə á zìlí ba, sə á zìlí ba zəni. Kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə mɛ, sə á pa ba dun, sə á pa ba dun zəni.

Nə swə́nə́ duən

(Matiə 22.35-40; 1 Zwan 3.11-23)

8 Á dànà ká pa lìù mama jɩŋɩ ya á yuu wa. Jɩŋɩ tə kʋ nə mɛ, sə kʋ ya á yuu wa, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á sóní duən á súrí lá. Lìù tə, ʋ nə swə ʋ duən tə, ʋ zìlí Yɩɩ *nii yìə̀n tə mama, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. 9 Yɩɩ pɩn nii nəba, ʋ wʋ́: «Dàn ká cwàrɩ̀, dàn ká gʋ lìù, dàn ká ŋʋ, dàn ká pa n yii zʋ lìù won». Yɩɩ nii tə yìə̀n təntə, də tə duən tə mama, yɩ tə wulə yoo nədʋ kʋ tə wa, kʋ mʋ̀ nə yɩ: «Sóní n don, ndə n tətə nə!» 10 Də lìù nə swə ʋ don, ʋ bá wànɩ́ ʋ fwa lwanɩ ʋ yɩra. Kʋ dàń bɩrɩ də, lìù nə swə ʋ don, ʋ zìlí Yɩɩ nii tə mama.

Á kənə á sírí á dɩ̀àn Zwezi-Kərisə nə pìí ʋ bɩ̀àn tə

(Efɛzə tɩ̀án 5.8-18)

11 Á kənə dɩ̀àn nətʋ, á nə yə̀ə́ máŋá tə, á nə wulə kʋ wa zə̀n kʋ tə yɩrɩ. Sɩ́ʋ́n nə, máŋá yí, sə á súrí á yɩ́á, á zàn dwɩan nə. Máŋá tə nə nə ken nə waa Zwezi-*Kərisə nə, də máŋá yà tə ŋʋ́ná, sə Yɩɩ bà ʋ jon nəba. Yá sɩ́ʋ́n nə máŋá dàń bwələ, sə Yɩɩ tʋn kʋ. 12 Máŋá ga mancɩn, ndə tɩa nə bwələ pʋrʋ, yá yikunu dàń wá zwɛ̀e. Nə dàń dʋga yikunu wa tʋtʋnkʋkwɩnan tə. Nə dàń mɛ, sə nə ja Yɩɩ dɩ̀àn tə, ndə kwatara zɩla nə, sə nə wànɩ́ nə twá poni cwəŋə tə. 13 Nə dàń pɩan nə tʋtʋnɛɛ ya zəni, ndə lìù nə mɛ, sə ʋ ya nətʋ poni wa. Nə dànà ká jə̀ń duən nə, nə nyʋ swana nə bʋbʋnɩ. Nə à yə̀ə́ nə də́ wodirən zənzən, nə ja lɛ. Nə à yə̀ə́ nə cwàrɩ̀ də duən. Nə dànà ká jə̀ń duən nə, nə ma tʋn yìə̀n gurə gurə, nə à yə̀ə́ nə dɩ jara də duən. Nə dànà ká pa wʋgwɩʋ ja nəba. 14 Á pɩan, á ya ndə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə. Á kʋ́ʋ̀ dànà ká pìí á bʋ́n á pùə́ fɩra yokʋkwɩnan tə yoo, á yà nə swə tə fàŋʋ́, sə kʋ pa á pìí á fwa tə.

14

Nə wà mɛ, sə nə cəgə duən

(1 Korɛntə tɩ̀án 4.3-5; 10.23-33; Romə tɩ̀án 15.1-7)

1 Á sɩ̀á, sə *Kərisə lɩ̀à tə, ba nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, yà á púlí tə wa. Á dànà ká fwa tʋ́tʋ̀ná kʋ tə yuu wa, ba nə bʋŋa ba waa con. 2 Lìù don wulə, ʋ mʋ̀ nə ba won mama culi, ʋ mʋ̀ də́ tə mama. Yá ʋ don də wulə, ʋ nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, kʋ pa ʋ mʋ̀ ba won don də́, də kʋ nə tà davʋran cɩcɩ. 3 Lìù tə, ʋ nə ba won mama culi, dàn ká gwiən lìù tə, ʋ nə ba wiən duən də́. Lìù tə də, ʋ nə ba wiən duən də́, dàn ká cəgə ʋ tə, ʋ nə ba won mama culi, Yɩɩ nə sɛ̀e ʋ də tə yɩrɩ. 4 N mʋ̀ nə yɩ wàà, n ma cəgə *Yuu-Tiu tʋ̀tʋ̀nʋ̀? Də nə Yuu-Tiu tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nə fwa zəni, nə à yə̀ə́ ʋ nə fwa lwanɩ, kʋ ywàŋá nə Yuu-Tiu, ʋ nə tɩ wá. Kʋ ba mʋ́ ywàŋá. Yá nə Yuu-Tiu tʋ̀tʋ̀nʋ̀ fwa zəni, nə Yuu-Tiu nə wàá ʋ pɩn ʋ fwa zəni tə yɩrɩ.

5 Lɩ̀à duən bʋŋa də, dɩɩn don wulə, kʋ nə dwə dɩan tə duən. Yá lɩ̀à duən də ga bʋŋa də, dɩan tə mama yɩ won nədʋ. Ba lìù mama dàń nə mɛ, sə ʋ lwarɩ kʋ tə, ʋ nə bʋŋa ʋ waa con, cɩ́gá cɩ́gá. 6 Lìù tə, ʋ nə kəni dun dɩɩn don nə, ʋ doni dɩan tə duən, ʋ yɩ ʋ fwa nətʋ, sə ʋ ma pa dun Yuu-Tiu nə. Lìù tə, ʋ də nə ba wodiu mama culi, ʋ də də́ won mama, sə ʋ ma pa dun Yuu-Tiu nə, ʋ ga kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə də́. Lìù tə də, ʋ nə ba wiən duən də́, ʋ də ba wiən duən də́, sə ʋ pa dun Yuu-Tiu nə, ʋ də ga kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. 7 Yá nə lìù mama dàń tà ʋ mɩɩ wulə lʋʋ ʋ cɩcɩ yɩrɩ, nə lìù də mama ga ba tɩ, ʋ cɩcɩ yɩrɩ. 8 Yá nə mɩɩ tə dàń nə wulə lʋʋ wa, kʋ yɩ nə wulə Yuu-Tiu yɩrɩ. Nə kʋ́ʋ̀ nə tɩga də, kʋ yɩ nə tɩga Yuu-Tiu yɩrɩ. Nə mɩɩ tə dàń nə wulə, nə à yə̀ə́ kʋ nə tɩga, nə tə yɩ Yuu-Tiu nə tɩ nəba. 9 Kʋ yɩ cɩ́gá, Zwezi-Kərisə tɩga, yá ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan, ʋ wulə mɩɩ wa, sə ʋ də́ dɩ̀àn tɩga də ləzwənəŋə mɛ yuu wa. 10 Sə n mʋ̀ dàń yɩ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn n ma cəgə n don tə, ʋ nə yɩ n nubiu Kərisə yɩrɩ? Sə n mʋ̀ yɩ, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn n ma goni n don tə, ʋ nə yɩ n nubiu Kərisə yɩrɩ? Nə mama wá zɩgɩ Yɩɩ yáá con, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ nə bʋ̀rà. 11 Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kʋ yɩ cɩ́gá, à yɩ Yuu-Tiu tə, à nə wulə mɩɩ wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à mʋ̀ nə swɩ̀n, à wʋ́: Lìù mama wá tʋ ʋ nadwana yuu à yáá con, lìù mama ga wá súrí ʋ tətə nii, ʋ pa dun à mʋ̀ Yɩɩ nə».

12 Kʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nə lìù mama wá tún ʋ nii ʋ tɩ̀àn nə Yɩɩ yáá con.

Nə dànà ká yugu lìù, nə lɩ Yɩɩ cwəŋə tə wa

(1 Korɛntə tɩ̀án 8.1-13; Kolosə tɩ̀án 2.16)

13 Nə kʋ́ʋ̀ dànà ká cəgə duən. Á dàń kənə á pubʋŋa wa də, á wà mɛ, sə á fwa won mama, kʋ nə wá ya ndə kapan nə, á nə ken á duən *Kərisə lɩ̀à tə yáá con, ba nə wá mà ba nɛɛ kʋ nə ba tʋ, nə à yə̀ə́ kʋ nə wá pa ba pìí ba yá Yɩɩ cwəŋə tə. 14 À mʋ̀ də *Yuu-Tiu Zwezi vwə duən nə. Yá kʋ dàń pɩn, à yə̀ə́ zəni zəni də, wodiu mama tə̀lə́, kʋ tətə nə yɩ durən won Yɩɩ yáá con. Yá lìù tə, ʋ dàń nə bʋŋa də, wodiu don yɩ durən wodiu, ʋ wà mɛ, sə ʋ də́ kʋ, ʋ nə bʋŋa ʋ waa con də, kʋ yɩ durən tə yɩrɩ. 15 Də n nə tà wodiu yɩrɩ, n nə də́, n pa n lìù don, ʋ nə yɩ n nubiu Kərisə yɩrɩ, jɩ̀àn gwàrɩ̀ Yɩɩ cwəŋə tə wa, kʋ bɩrɩ də, n kʋ́ʋ̀ ba wá swə. Dàn ká pa lìù tə, Zwezi-Kərisə nə tɩga ʋ də yɩrɩ, tà n wodiu tə yɩrɩ, ʋ jén Yɩɩ cwəŋə tə wa. 16 Á cɩa á tɩ̀àn nə, lìù dàn ká dí tɩjaŋa wozəŋə tə yɩrɩ, Yɩɩ nə pɩn aba. 17 Yɩɩ pàrɩ̀ tə tà wodirən, nə à yə̀ə́ won tə, ba nə nywɩ̀n yoo. Yɩɩ pàrɩ̀ tə dàń yɩ kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə tʋŋa də nəba. Kʋ mʋ̀ nə saŋa nəba, kʋ pɩn, nə tʋŋa kʋ tə nə yɩ cɩ́gá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə wulə duən nə, də bɩcan sìə́. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə jə pupwən. 18 Lìù tə, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn Zwezi-Kərisə nə nətʋ, ʋ wá poli Yɩɩ pùə́ nə, yá lɩ̀à ga wá swɩ̀n də, ʋ tʋŋa kʋ tə nə ziən.

19 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, nə dàń kənə dɩ̀àn, nə fwa kʋ tə nə wá kə bɩcan sìə́ nə pwərə wa də kʋ tə nə wá dàn lɩ̀à tə duən jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa. 20 Dàn ká cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə, də won tə, n nə də́. Cɩ́gá, wodiu tə̀lə́, kʋ nə yɩ durən won Yɩɩ yáá con. Yá də kʋ tə, n nə də́, dàń nə wá yigu n duən Kərisə lɩ̀à tə, kʋ pa ba fwa lwanɩ, sə n dàn ká də́ kʋ. 21 Nə̀ń, kʋ tə nə ziən: Dàn ká fwa won mama, kʋ nə wá pa n duən Kərisə lɩ̀à tə pìí ba yá Yɩɩ cwəŋə tə nə. Kʋ nə yɩ nàŋʋ́ diŋə, nə à yə̀ə́ kʋ yɩ swana nywɩʋn, nə à yə̀ə́ won tə mama, kʋ nə wàá kʋ yanɩ. 22 N pubʋŋa tə nə yɩ nətʋ kʋ yoo təntə yuu wa, kʋ twá də n waa tə, n nə ken Yɩɩ nə, ja kʋ n cɩcɩ con, sə kʋ ya n mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa. Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, ʋ nə ba bábɩ̀á fwa kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə ken sírí, sə ʋ fwa. 23 Yá lìù tə, ʋ nə fwa bábɩ̀á wodiu yuu wa, ʋ ga də́ kʋ, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ kʋ tíú bʋ̀rà, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ wá. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, ʋ wà ʋ waa ken Yɩɩ nə kʋ wodiu tə yuu wa. Yá won tə mama, lìù nə tʋn, ʋ ga wà ʋ waa ken Yɩɩ nə kʋ yɩrɩ, kʋ yɩ cʋna.

15

Nə fwa kʋ tə nə ziən, kʋ pa nə duən nə

(Romə tɩ̀án 14.13-23; Filipə tɩ̀án 2.1-5)

1 Nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə jə dɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa, nə mɛ, sə nə san lɩ̀à tə nə, ba nə ba dɩ̀àn jə ka wa. Nə wà mɛ, sə nə pɩ̀à kʋ tə nə poli nə cɩcɩ pùə́. 2 Nə lìù mama dàń mɛ, sə ʋ fwa kʋ tə nə poli ʋ don pùə́, sə nə ma fwa wá zəni, sə kʋ wànɩ́ kʋ dàn ʋ jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa. 3 Zwezi-*Kərisə tətə wà kʋ tə nə poli ʋ cɩcɩ pùə́ fwa. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Tʋ́rán tə mama, ba nə twɩn n mʋ̀ Yɩɩ, pìí tə tʋ à mʋ̀ yuu wa». 4 Kʋ yɩ cɩ́gá, yoo tə mama, ba nə dí yáá, ba pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, yɩ ba pʋ́pʋ́nɩ́, sə kʋ kàrɩ̀ nəba. Kʋ mʋ̀ nə mɛ, sə kʋ pa, nə ja pɩ́nʋ́, kʋ ga zùrì nə bɩcanɩ, sə nə wànɩ́ nə ja yala Yɩɩ con. 5 Pɩ́nʋ́ də ka zùrì bɩcanɩ yɩ Yɩɩ nə pɩn. Yɩɩ dàń nə wá pa á ya lɩ̀à tə, á pubʋŋa nə yɩ nədʋ, sə á fwa ndə Zwezi-Kərisə yà nə fwa nətʋ. 6 Yá á dàń wá wànɩ́ á bʋ Yɩɩ nə, ʋ nə yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nyɩna, də bɩcan nədʋ də nii nədʋ. 7 Á dàń sɩ̀á duən, ndə Zwezi-Kərisə nə sɛ̀e aba nətʋ, sə kʋ pa dun Yɩɩ nə.

(Tʋtʋnan 3.25-26; Efɛzə tɩ̀án 2.11-19)

8 Kʋ yɩ cɩ́gá nə, à swɩ̀n á con: Zwezi-Kərisə jigə *Zwifə-ba tʋ̀tʋ̀nʋ̀. Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə ʋ pa kʋ tə Yɩɩ nə kàn nii də ba nɩbara-ba tə, nii sú, sə kʋ bɩrɩ ba də, Yɩɩ yoo ba kwɛ̀e, 9 sə kʋ ga pa, lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba bʋ Yɩɩ nə, ʋ nə dəri ba yinəgə zənzən tə yɩrɩ. Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, à wá bʋ n nə, lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, tətəŋi wa. À wá nun gwaran à ma bʋ n yɩrɩ nə».

10 Kʋ tə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà Zwifə-ba, á fwa pupwən, á mʋ̀ də dwíí tə, Yɩɩ nə kúrí».

11 Kʋ tə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, á nə tà Zwifə-ba, á bwɩa Yuu-Tiu nə. Á dwíə́ tə mama bwɩa ʋ nə».

12 Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ *Ezayi də swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Lìù wá nan Yɩzayi* dwíí tə wa, ʋ nə wá də́ pàrɩ̀ lɩ̀à tə yuu wa, ba nə tà Zwifə-ba. Lʋʋ dwíə́ tə mama, ba nə tà Zwifə-ba, wá ja yala də wá».

13 Yɩɩ nə pɩn, á jə yala də wá. Ʋ mʋ̀ dàń nə wá pa, á sú də pupwən, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́, á nə kəni á waa ʋ nə tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á twá ʋ *Siŋu tə dɩ̀àn nə, á ja yala də wá, tə nə dáá, tə ja lɛ tɩa nə.

Polə yɩ Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nʋ̀

(1 Korɛntə tɩ̀án 15.10; 2 Korɛntə tɩ̀án 12.12; 10.13-18)

14 À nubɩa-ba, à mʋ̀ yə̀ə́ cɩ́gá mama à tətə yuu wa də, á yɩ lɩ̀à tə, á nə yɩ wʋywanyɩna. Á jə yənu zənzən, kʋ pa, á wàá duən á kwè. 15 Yá də kʋ nətʋ mɛ, à tə swɩ̀n yìə̀n duən yuu wa nəpon nəpon à sagɩ kʋ tə wa, sə à ma lìí aba. À swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, Yɩɩ pubwanʋ tə yɩrɩ, ʋ nə fwa à yɩra. 16 Yɩɩ tʋn nə, sə à ya Zwezi-*Kərisə tʋ̀tʋ̀nʋ̀, à pa lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba. Yá à dàń tʋŋa kʋ tʋtʋŋɩ təntə, à pɩn Yɩɩ nə. À swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba. À pɩ̀à, sə ʋ lɩ ba ʋ tún vàn nə, sə ba ya ʋ mʋ̀ nyiən, ba ga poli ʋ pùə́. Yɩɩ-*Siŋu tə dàń nə wá pa, ba ya lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nyiən. 17 Kʋ nətʋ pɩn, à mʋ̀ də Zwezi-Kərisə wulə duən nə, à dàń ga jwɛ, à nə tʋŋa à pɩn Yɩɩ nə tə yɩrɩ. 18 Yoo tə, à nə jə wʋdɩʋ, sə à swɩ̀n, yɩ yoo nədʋ cɩcɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ tʋtʋŋɩ tə, Zwezi-Kərisə nə twá də nə, ʋ tʋn. Ʋ pɩn à van lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, à kə Yɩɩ cwəŋə tə wa, sə ba zìlí ʋ nii. Ʋ twá à nii sʋ̀ràn nə, də kʋ tə, à nə fwa nə, ʋ ma tʋn kʋ yoo təntə. 19 Ʋ tʋn ʋ dɩ̀àn mɩmɩnʋ də yomɩlan, kʋ twá də Yɩɩ-Siŋu tə dɩ̀àn. Kʋ nətʋ dàń pɩn, à zɩgɩ *Zwerizalɛmə nə, à swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, bwálɩ́ mama nə, à va à yí Yiliri. 20 Yá kʋ dàń yɩ dun yoo, kʋ pa à mʋ̀ nə, sə à swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə bwálá tə nə, ba nə wà dí yáá ba nì kʋ yoo. À yà ba pɩ̀à, sə à swɩ̀n kʋ bwálɩ́ nə, ba nə dí yáá ba nì kʋ, sə kʋ dàn ká ya, ndə lìù don nə tún ʋ bə́rə́ də̀ń, à ga bà à lwà ka yuu wa. À dàń yà pɩ̀à, sə kʋ ya, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

21 «Lɩ̀à tə, ba tə nə wà ʋ yoo swɩ̀n ba bɩrɩ ba, ba mʋ̀ wá na wá. Lɩ̀à tə, ba tə nə wà ʋ yoo nì, ba wá nì ʋ sʋywáŋʋ́ tə də̀ń».

Polə pɩ̀à, sə ʋ va Romə

(Romə tɩ̀án 1.9-15; 2 Korɛntə tɩ̀án 8 də 9)

22 Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə dàń nə cɩ̀gà à yáá nə, kʋ pa máŋá mama, à nə pɩ̀à, sə à bà á con, à ba twi. 23 Sɩ́ʋ́n nə, bwálɩ́ kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ nagwanɛɛ tə tə wa, ba nə wà sʋywáŋʋ́ tə swɩ̀n lá. Kʋ tə nə súrí lá, kʋ bɩna dáá, à yà nə pɩ̀à, sə à bà à na aba də à bɩcan mama. Yá à dàń pɩ̀à, sə à tʋn kʋ yoo təntə máŋá tə wa, à nə vəli Esəpanyə. 24 À jə yala də, à wá na aba máŋá tə wa, à nə twi, sə à lɛ. À wá ya á con dɩan bələ, sə à yɩra zùrì á yoo wa. Kʋ kwa nə, à pɩ̀à, sə á san nə, sə à wànɩ́ à va à cwəŋə tə.

25 Sɩ́ʋ́n nə, à dàń yɩ à vələ *Zwerizalɛmə, sə à san *Kərisə lɩ̀à tə nə. 26 Kərisə lɩ̀à tə, ba nə wulə Masedwanə də Akayi nagwanɛɛ tə wa, lá səbiu, sə ba ma san zʋra tə nə, ba nə wulə Zwerizalɛmə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. 27 Ba tətə nə ken ba pubʋŋa wa, sə ba san ba. Yá kʋ saŋʋ təntə yà yɩ *Zwifə-ba jɩŋɩ, kʋ nə wulə ba yuu wa. Kʋ jɩŋɩ təntə də̀ń nə yɩ, ba yà tà Zwifə-ba, yá ba ga twá Zwifə-ba nə, ba na tori Yɩɩ con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba mʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, dàń mɛ, sə ba san Zwifə-ba nə də wiən tə, tə nə yɩ tɩa yuu wiən. 28 Máŋá tə, à nə lɩ kʋ yoo təntə yáá, à nə wànɩ́ à pa səbiu tə Zwerizalɛmə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, à wá twá á con, à ma va Esəpanyə. 29 À yə̀ə́ də, máŋá tə, à nə wá bà á con, Zwezi-Kərisə wá fwa zəni á yɩra zənzən.

30 À nubɩa-ba, à kwè aba də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə, də Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn nə swə duən tə yɩrɩ, sə á súrí à nə, á jʋn Yɩɩ də dɩ̀àn á pa nə. 31 Á lwərə Yɩɩ á pa nə, Zwide nagwanaa lɩ̀à tə, ba nə wà sʋywáŋʋ́ tə sɛ̀e dàn ká ja nə, ba kə càn wa. Á tə lwərə Yɩɩ á pa nə, sə kʋ tə, à nə ja vələ Zwerizalɛmə, sə à pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, wànɩ́ kʋ poli ba pùə́ nə. 32 Də kʋ dàń nə yɩ Yɩɩ fɩra, à wá bà á con də pupwən. Yá nə wá ya duən nə, sə à sìí mancɩn.

33 Yɩɩ tə, ʋ nə pɩn bɩcan sìə́, nə wá ya də á mama! Amɩɩna!

16

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(3 Zwan 5-8; 1 Korɛntə tɩ̀án 16.19-20)

1 À pɩ̀à, sə á lwarɩ nə nakʋa Fowebe. Ʋ yɩ ʋ tʋŋa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə Sankəre *Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. 2 Máŋá tə, ʋ nə yí á con, sə á sɛ̀e, á ja wá zəni *Yuu-Tiu yɩrɩ, ndə lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, nə mɛ, sə ba fwa nətʋ. Ʋ san lɩ̀à zənzən nə, ʋ ga san à də nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á saŋa wá won mama wa, ʋ nə pɩ̀à á saŋʋ.

3 Á jʋ̀ná Pərisəka də Akilasə á pa nə. À mʋ̀ də ba mʋ̀ nə tʋŋa nə pɩn Zwezi-Kərisə nə. 4 Ba tà à yɩrɩ, ba dʋgʋ ba mɩɩ, sə ba ma wànɩ́ ba jon à mɩɩ ba yá. Yá à dàń kəni ba lɛ̀eɛ̀e. Kʋ tà à cɩcɩ nə kəni ba lɛ̀eɛ̀e. Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama, ba nə tà Zwifə-ba də kəni ba lɛ̀eɛ̀e. 5 Á jʋ̀ná Kərisə lɩ̀à púlí tə, ba nə yàá jəni duən nə Pərisəka də Akilasə dìə̀ tə wa. Á jʋ̀ná à nubiswənə Epayinɛtə á pa nə. Ʋ mʋ̀ nə yɩ Azi nagwanaa tə wa təntən lìù, ʋ nə keni ʋ waa Zwezi-Kərisə nə. 6 Á jʋ̀ná Mari də, á pa nə, ʋ tʋn zənzən ʋ pa aba. 7 Á jʋ̀ná Andəronikisə də Zwiniyasə á pa nə. Ba yɩ à mʋ̀ dwíí tɩ̀án, à mʋ̀ də ba mʋ̀ ga nə yɩn bàń dìə̀ tə wa də. Ba yɩ Zwezi *tʋntʋna, lɩ̀à nə swɩ̀n ba zəni yoo. Ba mʋ̀ nə dí à yáá, ba kəni ba waa Zwezi-Kərisə nə. 8 Á jʋ̀ná Anpəliyatisə, ʋ nə yɩ à nubiswənə Yuu-Tiu yɩrɩ nə, á pa nə. 9 Á jʋ̀ná Yirəbɛn, nə mʋ̀ də wá nə tʋŋa Zwezi-Kərisə tʋtʋŋɩ tə, á pa nə. Á jʋ̀ná à nubiswənə Sətakisə á pa nə. 10 Á jʋ̀ná Apelɛsə á pa nə. Ʋ də bɩrɩ də, ʋ cɩ́gá yɩ Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nʋ̀. Á jʋ̀ná Arisətobilə də ʋ dìə̀ lɩ̀à tə á pa nə. 11 Á jʋ̀ná Erodiyon, ʋ nə yɩ à dwíí tíú, á pa nə. Á jʋ̀ná Narəsisə də ʋ dìə̀ lɩ̀à tə, ba də nə keni ba waa Yuu-Tiu nə, á pa nə. 12 Á jʋ̀ná Tərifɛnə də Tərifozə, ba də nə tʋŋa Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə zənzən, á pa nə. Á jʋ̀ná à nubiswənə Pɛrəsidə á pa nə. Ʋ yɩ kan tə, ʋ də nə tʋn zənzən ʋ pa Yuu-Tiu nə. 13 Á jʋ̀ná Rifisə á pa nə. Ʋ yɩ lìù tə, Yuu-Tiu nə kúrí. Á jʋ̀ná ʋ nuu tə, ʋ nə yɩ à də nuu, á pa nə. 14 Á jʋ̀ná Asinkəritə, də Fəlegon, də Ɛrəmɛsə, də Patərobasə, də Ɛrəmasə, də Kərisə lɩ̀à tə duən tə mama, ba nə wulə də ba, á pa nə. 15 Á jʋ̀ná Filologə, də Zwili, də Nere, də ʋ nakʋa tə á pa nə. Á jʋ̀ná Olinpasə, də lɩ̀à tə duən tə mama Kərisə nə tɩ, ba nə wulə də wá, á pa nə.

16 Á jʋ̀ná duən də zìlə́ zənzən də sonu ndə Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba fwa nətʋ. Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama jʋ̀nɩ̀ aba.

(Titə 3.9-11; 2 Piyɛrə 2.1-3)

17 À nubɩa-ba, á nəŋə kʋ tə, à nə kwè aba kʋ yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á cɩ̀ á tɩ̀àn nə də lɩ̀à tə, ba nə kəni pwɩa lɩ̀à pwərə wa, ba pɩn ba dʋga Yɩɩ cwəŋə tə, ba jén. Kàrà tə, ba nə kàrɩ̀ aba, də ba lɩ̀à təntə tʋtʋnɛɛ tə ba duən yuu kəni. Á dàń pɩan á ya yɩŋʋnɩ də kʋ lɩ̀à təntə. 18 Ba mʋ̀ ləzwənyiri təntə ba nə Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə tʋŋa. Ba yɩ ba twá kʋ tə nə, kʋ nə yɩ ba pwìí fɩra. Ba níə́ ywán, ba ga swɩ̀n sʋywáŋá lɩ̀à con. Ba fwa nətʋ, ba ma gɩgarɩ lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì ka fwa yolwan, ba pɩn ba pubʋŋa lwànɩ́. 19 Lɩ̀à tə mama yə̀ə́, á mʋ̀ nə zìlí Yɩɩ nii zəni nətʋ. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à wulə pupwən wa zənzən á yɩrɩ. Yá à yà swə, sə á ya lɩ̀à tə, á nə jə wʋbʋŋa, sə á ma fwa kʋ tə nə ziən. Yá à ga swə, sə á ya lɩ̀à tə, á nə ba pubʋnkʋkwɩnan jə, sə lwanɩ dàn ká cʋ̀gʋ̀ aba. 20 Yɩɩ nə yàá pɩn bɩcan sìə́ lɩ̀à nə. Ʋ bá dánɩ́, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ *Sɩtana dɩ̀àn, ʋ ga pa á nɩŋa wá də á nɛɛ. Nə Yuu-Tiu Zwezi nə wá fwa pubwanʋ á yɩra.

21 Timote, ʋ nə tʋŋa də nə, jʋ̀nɩ̀ aba. Lisiyisə, də Zwason, də Sosipatɛrə, ba nə yɩ à dwíí tɩ̀án tə, jʋ̀nɩ̀ aba. 22 À mʋ̀ Tɛrətiyisə jʋ̀nɩ̀ aba Yuu-Tiu yɩrɩ. Mə à mʋ̀ nə Polə jɩn ʋ pa à pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ kʋ tə. 23 Gayisə də jʋ̀nɩ̀ aba. Mə ʋ mʋ̀ con nə, à mʋ̀ Polə wulə, yá Kərisə lɩ̀à tə də mama yɩ ʋ mʋ̀ con, ba twi, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ. Erasətə, ʋ nə túŋə́ tɩʋ tə səbiu tə, də nə nubiu Karətisə jʋ̀nɩ̀ aba. [ 24 ]

Yɩɩ cɩcɩ nə mɛ də dun

(Efɛzə tɩ̀án 3.20-21; Zwidə 25-26)

25 Nə pɩan dun Yɩɩ nə. Ʋ wàá Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə, à nə swɩ̀n à bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ʋ twá ʋ pɩn, á zɩgɩ dɩ̀àn, á ma twá Zwezi-Kərisə nə. Yɩɩ twá sʋywáŋʋ́ təntə nə, ʋ pa ba lwarɩ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, kʋ máŋá nə ba yigə. 26 Yá sɩ́ʋ́n nə, cɩ́gá təntə dàń nan poni nə. Dwíə́ tə mama dàń twá Yɩɩ *nii saga tə nə, ba lwarɩ cɩ́gá tə. Yɩɩ tə, ʋ yà nə dí yáá ʋ wulə fuən fuən, nə pɩn nii təntə, sə kʋ pa lɩ̀à tə mama kə ba waa ʋ nə. 27 Nə pɩan dun Yɩɩ nə. Ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə jə wʋbʋŋa. Nə pɩan dun wá, kʋ twá də Zwezi-Kərisə, máŋá tə, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

* 8:9 8.9 Də ba nə wʋ́, Yɩɩ-Siŋu, nə à yə̀ə́ Zwezi-Kərisə Siŋu, kʋ mama yɩ won nədʋ, Yɩɩ də Zwezi-Kərisə nə yɩ nədʋ tə yɩrɩ.

† 8:34 8.34 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 9:6 9.6-7 Yɩzərayɛlə lɩ̀à də Abərahamə dwíí mɛ yɩ won nədʋ.

† 9:7 9.6-7 Yɩzərayɛlə lɩ̀à də Abərahamə dwíí mɛ yɩ won nədʋ.

‡ 9:33 9.33 Siyon yɩ paan tə, Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

* 11:17 11.17 Kʋ yɩ tɩ̀ʋ́, ba nə gwəŋə kʋ don naa, ba vwa kʋ yɩra, tə ga nu tə marɩ duən nə. Kʋ mʋ̀ tɩ̀ʋ́ təntə bɩa zɩŋʋ máŋá nə yí, kʋ dàń wá zɩn tɩ̀ʋ́ tə, ba nə gwəŋə kʋ naa tə bɩa.

† 11:26 11.26 Siyon yɩ paan tə, *Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

‡ 11:26 11.26 Zwakɔbə yɩ dwíə́ dəkurən fugə bələ nyɩna. Yɩɩ pɩn wá yɩrɩ don, kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩzərayɛlə. Zwakɔbə yɩrɩ tə Yɩzərayɛlə dwíí tə mama yoo kʋ swɩ̀n, sagɩ tə bwálɩ́ kʋ tə wa.

* 12:20 12.20 Kʋ dàń nə yɩ, də n nə fwa nətʋ, cavɩra wá ja kʋ tíú.

* 15:12 15.12 Yɩzayi yà yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə nyɩna. Mə ʋ mʋ̀ dwíí tə wa nə, ba lʋrɩ Zwezi-Kərisə.

1 Korɛntə tɩ̀án

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Korɛntə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Korɛntə tɩ̀án təntən sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Kʋ yɩ təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Korɛntə nə. Polə tətə nə dɩga Kərisə lɩ̀à púlí təntə də̀ń. Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə:

Kʋ máŋá tə wa, də Korɛntə yɩ Gərɛsə nagwanaa tə wa tɩfarʋ don. Ywəŋə də yà dáá zənzən kʋ wa. Korɛntə yà jə nɩ́á yuu borə yizɩga bwálá bələ, tə nə pɩn, kʋ yɩ tɩʋ tə jɩjə nə wulə kʋ wa. Yolu yà vəli yáá zənzən kʋ wa. Korɛntə tɩ̀án dàń yà twá pubʋnyirə mama nə də yɩjʋncoŋi yirə mama nə, tə nə pɩn lɩ̀à tə tʋŋa yokʋkwɩnan.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə nì Korɛntə lɩ̀à tə ŋwɛn tə nə ba ywàń. Kʋ tə nə súrí lá, Korɛntə tɩ̀án yà tʋn sagɩ ʋ nə, kʋ nə bwe bwiə zənzən, kʋ ga swɩ̀n yojanan zənzən yoo. Polə dí yáá ʋ bɩrɩ ba də ba púlí tə pwɛ̀e, ʋ ga pɩ̀à, sə ʋ pa ba pìí ba kə duən nə. Ʋ bɩrɩ ba nətʋ, ba nə mɛ, sə ba ya duən nə ndə Kərisə lɩ̀à nə, lɩ̀à tə tətəŋi wa, ba nə twá lʋʋ yofwamɩnan nə. Kʋ kwa nə, Polə le Korɛntə Kərisə lɩ̀à tə bwiə tə, ʋ ga swɩ̀n kaswe yoo də badən nə à yə̀ə́ kadən yoo, də Kərisə lìù nə tɩ ʋ tɩ̀àn nətʋ yoo, də Yɩɩ-Siŋu tarpɩnan yoo də nətʋ, ba nə mɛ, sə ba ja tə ba ma tʋn yoo, də yìə̀n duən.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Korɛntə nə

(Romə tɩ̀án 1.1-7; Tʋtʋnan 18.1-11)

1 Yɩɩ twá də ʋ fɩra tə, ʋ ma kúrí à mʋ̀ Polə, sə à yà Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ də Sosətɛnə, ʋ nə yɩ à nubiu Kərisə yɩrɩ, nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, nə pɩn aba. 2 Kʋ yɩ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ nə wulə Korɛntə nə. Yɩɩ twá də Zwezi-Kərisə, ʋ lɩ aba ʋ tún, ʋ pa ʋ tɩ̀àn nə. Ʋ kúrí aba, sə á yà ʋ mʋ̀ nyiən. Sagɩ kʋ tə tà á mʋ̀ Korɛntə tɩ̀án cɩcɩ nyiən. Kʋ yɩ á mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə wulə bwálɩ́ tə mama nə, ba ga boŋə ba kəni nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə nə nyiən. Zwezi-Kərisə təntə yɩ nə mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ Yuu-Tiu. 3 Nə nyɩna Yɩɩ də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́.

Yɩɩ fwa zəni Korɛntə tɩ̀án yɩra

(Filipə tɩ̀án 1.3-6; Kolosə tɩ̀án 1.3-6)

4 À kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e wuuu, à pɩn aba. Ʋ twá də Zwezi-*Kərisə, ʋ ma fwa ʋ pubwanʋ tə á yɩra. 5 Á mʋ̀ də Zwezi vwə duən nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma pa aba tarpɩnan mama. Á nɩ Yɩɩ sʋ̀ràn tə yənu zənzən, á ga yə̀ə́ kʋ ka swɩ̀n ka bɩrɩ də. 6 Nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, nə bɩrɩ aba. Yá sʋywáŋʋ́ tə cɩ́gá zʋa aba. 7 Yá tarpɩʋn won tə mama, Yɩɩ nə fwa, kʋ wà aba mùrì. Á dàń ya á dànɩ̀ máŋá tə nə, *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ nan á yɩ́á yuu. 8 Ʋ mʋ̀ nə wá pa, á ga zɩgɩ dɩ̀àn Yɩɩ nyiən tə wa dɩɩn mama, kʋ ja vələ lʋʋ zaŋʋ máŋá nə, Zwezi nə túrí dɩɩn tə nə, sə á dànà ká ja yoo, ba nə wá caga á nii nə kʋ yɩrɩ. 9 Yɩɩ yɩ pùə́ nədʋ tíú, ʋ tətə nə kúrí aba, sə á vwə ʋ bìú Zwezi-Kərisə yɩra. Ʋ mʋ̀ nə yɩ nə Yuu-Tiu.

Nimarʋ yà tə̀lə́ Kərisə lɩ̀à púlí tə wa Korɛntə nə

(1 Korɛntə tɩ̀án 3.3-8, 21-22)

10 À nubɩa-ba, à mʋ̀ də á mʋ̀ mɛ yɩ nə vwə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn à lòrì aba, sə á cʋgʋ à sʋgʋ, à ma kwè aba. Á pɩan á ya nədʋ, sə pwɩa dàn ká yà á pwərə wa. Á dàń kənə nii nədʋ, sə á ja pubʋŋa nədʋ. 11 À nubɩa-ba, lɩ̀à nan kan tə, ba nə boŋə Kəlowe* sàń con. Ba bà, ba swɩ̀n á yoo. Yá à nì də, ba wʋ́, á dɩ jara də duən. 12 Won tə, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n, kʋ mʋ̀ nə yɩ də, á nii sʋ̀ràn tə tà nədʋ. À nì də, lɩ̀à wulə á wa, ba nə swɩ̀n də, ba mʋ̀ wulə Polə kwa. Ba duən də kʋ́ʋ̀ wʋ́, ba də yɩ ba wulə Apɔlɔsə kwa. Ba duən də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́, ba də yɩ ba wulə Sefasə† kwa. Ba duən də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ba wʋ́, ba də yɩ ba wulə Kərisə kwa. 13 Kərisə yɩ ʋ pwɛ̀e duən wa naaa? Kʋ yɩ à mʋ̀ Polə nə, ba paa dagarʋ tə yuu wa, sə à tɩ á yɩrɩ naaa? Nə à yə̀ə́ kʋ yɩ à mʋ̀ Polə yɩrɩ tə nə, ba twá ba ma lə aba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə naaa? 14 À kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də, à nə wà á lìù mama li nɩ́á wa, də kʋ nə tà Kərisəpisə də Gayisə cɩcɩ. 15 Kʋ nətʋ tə pɩn, lìù mama wàrɩ̀ ʋ swɩ̀n də, kʋ ya à mʋ̀ yɩrɩ nə, ba twá, ba ma lə aba nɩ́á wa. 16 Ʋhʋʋn, à lìí də, à tə ləgə Sətefanasə də ʋ dìə̀ lɩ̀à nɩ́á wa. Kʋ tə, kʋ nə ga tə mʋ̀, à yə̀rì də, à nə ləgə lìù don nɩ́á wa. 17 Zwezi-Kərisə yɩ ʋ tʋn nə, sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ lɩ̀à nə. Ʋ wà nə tʋn, sə à lə lɩ̀à nɩ́á wa. À nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, kʋ tà ləzoni wʋbʋŋa nə à ma swɩ̀n kʋ. À yà nə swɩ̀n kʋ də ləzoni wʋbʋŋa kʋ yà wá pa Zwezi-Kərisə tɩan tə dagarʋ tə yuu wa ya tʋtʋ kʋ pa ləzoni nə.

Yɩɩ dɩ̀àn tə də ʋ yənu tə

(1 Korɛntə tɩ̀án 3.18-20; Matiə 11.25-27)

18 Sʋgʋ tə, kʋ nə bɩrɩ də, Zwezi-*Kərisə tɩga dagarʋ tə yuu wa, yɩ ləyəri yoo, kʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə wulə cwəŋə wa, kʋ nə jén ba mɩ́ámɩ́án. Yá kʋ yɩ Yɩɩ dɩ̀àn yoo, kʋ pa nə mʋ̀ lɩ̀à tə nə, nə nə wulə cwəŋə tə wa, Yɩɩ nə twá kʋ nə, ʋ ma jon nəba nə cʋna wa. 19 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«À wá cʋ̀gʋ̀ wʋbʋnyɩna wʋbʋŋa, à ga pa yənu tɩ̀án də yənu jì tʋtʋ».

20 Də Yɩɩ nə swɩ̀n nətʋ, wʋbʋnyiən tə̀lə́. *Zwifə-ba Yɩɩ *nii yənu tíú kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. Tʋ́tʋ̀nyiən də tə̀lə́, máŋá kʋ tə wa. Yɩɩ pɩn, tɩa yuu ləzoni wʋbʋŋa tə jì ləyəri yoo. 21 Yɩɩ twá də ʋ tətə wʋbʋŋa nə ʋ ma bɩrɩ də, ʋ wà sɛ̀e, sə tɩa yuu wʋbʋnyɩna ba lwarɩ wá də ba tətə wʋbʋŋa tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma sóní, sə ʋ jon lɩ̀à tə nə, ba nə keni ba waa ʋ nə wuuu, ba cʋna wa. Kʋ nətʋ twá ʋ sʋ̀ràn tə, nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ lɩ̀à nə, tə nə yɩ ndə ləyəri sʋ̀ràn nə, wʋbʋnyɩna yáá con. 22 Zwifə-ba tə pɩ̀à, sə ba na Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ də yɩ́á, sə ba dàń ma zɩgɩ lá, ba pa cɩ́gá kʋ. *Gərɛkə-ba də pɩ̀à, sə ba lwarɩ yìə̀n tə də ba tətə wʋbʋŋa. 23 Yá nə mʋ̀ yɩ Zwezi-Kərisə, ba nə paa dagarʋ tə yuu wa yoo, nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ. Kʋ kàrà təntə yɩ cʋgʋgʋran, kʋ pa Zwifə-ba nə, kʋ ga yɩ ləyəri yoo, kʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba. 24 Yá lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, də kʋ nə yɩ Zwifə-ba, nə à yə̀ə́ Gərɛkə-ba con, Zwezi-Kərisə nə bɩrɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə də Yɩɩ wʋbʋŋa tə. 25 Yìə̀n duən kʋ yàá yɩ ndə Yɩɩ ya ləyəru. Ba mɛ, sə ba lwarɩ də, Yɩɩ ləyəri dwə ba wʋbʋŋa. Yìə̀n duən də wa, kʋ yàá yɩ ndə Yɩɩ ba dɩ̀àn ja də. Ba mɛ, sə ba lwarɩ də, Yɩɩ bwànɩ̀ dwə ba dɩ̀àn.

26 À nubɩa-ba, á ywàŋá lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, ʋ kə duən nə, sə ba ya á púlí tə. Də kʋ nə yɩ tɩa yuu ləzoni wʋbʋŋa wa nə, wʋbʋnyɩna ba dáá á wa. Kʋ nə kʋ́ʋ̀ ya dɩ̀àn yoo, də dɩ̀àn tɩ̀án ba dáá á wa. Nə à yə̀ə́ kʋ nə kʋ́ʋ̀ yɩ dun yoo, dun tɩ̀án ba dáá á wa. 27 Yɩɩ kúrí lɩ̀à tə, tɩa yuu ləzoni nə bʋŋa də, ba yɩ ləyərən tə, sə ʋ ma pa wʋbʋnyɩna tə ya tʋtʋ. Ʋ kúrí wiən tə, ba nə bʋŋa də, tə ba dɩ̀àn jə tə, sə ʋ ma pa dɩ̀àn tɩ̀án tə ya tʋtʋ. 28 Yɩɩ kúrí lɩ̀à tə, ba nə bʋŋa də, ba ba dun jə tə, də ləzwənbii tə tɩa tə yuu wa. Ʋ kúrí lɩ̀à tə, ba nə ba jəli ba kəni lɩ̀à wa, sə ʋ ma pa dun tɩ̀án ya tʋtʋ. 29 Yɩɩ fwa kʋ nətʋ tə, sə tɩa yuu ləzwənə mama dàn ká bʋ ʋ tɩ̀àn nə, ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

30 Də kʋ nə yɩ á mʋ̀ yoo, kʋ twá də Yɩɩ, á ma vwə Zwezi-Kərisə yɩra. Yá Zwezi-Kərisə dàń nə yɩ nə wʋbʋŋa. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, Zwezi nə kwɛn nə cʋna tə ʋ lɩ, sə nə ya cɩ́gá tɩ̀án, sə nə yá nə tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩ̀àn wa. Yá ʋ yə̀ nəba ʋ jon də ʋ jana tə, sə nə tɩnɩ nə tɩ̀àn. 31 Kʋ mɛ, sə kʋ ya ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ bwɩ lìù nə, sə ʋ bʋ *Yuu-Tiu nə, won tə cɩcɩ yɩrɩ, Yuu-Tiu nə fwa tə».

2

Polə yoo nə yɩ Kərisə, ba nə paa dagarʋ tə yuu wa

(2 Korɛntə tɩ̀án 4.5-7)

1 À nubɩa-ba, máŋá tə, à nə twi á con, sə à swɩ̀n Yɩɩ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, à bɩrɩ aba, à wà sʋ̀ràn tə, tə də̀ń niu nə cà, nə à yə̀ə́ ləzwənə wʋbʋŋa nə twá, à ma swɩ̀n kʋ á con. 2 Kʋ máŋá tə wa, à wà sírí ken, sə à bɩrɩ yoo don á tətəŋi wa, də kʋ nə tà Zwezi-*Kərisə yoo. Ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə tə, ba nə paa dagarʋ tə yuu wa. 3 À mʋ̀ Polə tətə twi á con, máŋá tə wa, də à ba dɩ̀àn jə də fən yà jə nə, à ga vɩvaga zənzən. 4 À sʋgʋ tə də à kàrà tə ya tà ləzoni wʋbʋŋa sʋ̀ràn, à ma swɩ̀n aba à dɩ. À kàrà tə máŋá wa, Yɩɩ-*Siŋu tə də Yɩɩ dɩ̀àn tə nə ken à sʋ̀ràn tə cwəŋə wa. 5 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á nə ken á waa Yɩɩ nə, tə kʋ́ʋ̀ tà ləzoni wʋbʋŋa yɩrɩ, kʋ yɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə yɩrɩ.

Yɩɩ-Siŋu tə bɩrɩ wʋbʋŋa mama

(Efɛzə tɩ̀án 3.2-11; 1 Zwan 2.20, 27)

6 Nə kàrà tə, kʋ yɩ wʋbʋŋa nə, nə swɩ̀n nə bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə bori Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ wʋbʋŋa təntə tà sɩ́ʋ́n lʋʋ wʋbʋŋa. Kʋ tà sɩ́ʋ́n lʋʋ dɩ̀àn tɩ̀án yənu. Dɩ̀àn tɩ̀án nə yàá bà ba jén. 7 Yɩɩ wʋbʋŋa tə sə̀gə̀ tɩa yuu ləzoni yáá con. Mə tə mʋ̀ yoo nə, nə mʋ̀ swɩ̀n nə bɩrɩ. Yɩɩ tanɩ kʋ ʋ tún, də ʋ tə wà lʋʋ fwa, sə ʋ ma twá kʋ nə, ʋ pa nə pìí nə na dun ʋ mʋ̀ Yɩɩ con. 8 Sɩ́ʋ́n lʋʋ dɩ̀àn tɩ̀án wà kʋ wʋbʋŋa təntə lwarɩ. Də ba yà nə lwarɩ kʋ, ba yà bá paa *Yuu-Tiu tə, ʋ nə yɩ dun tíú, dagarʋ tə yuu wa, ba gʋ. 9 Ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Won wulə, ləzwənə yii nə wà kʋ nɩ mɩ́ámɩ́án, ʋ zɩɩn nə wà kʋ nì mɩ́ámɩ́án, ʋ ga ba kʋ yoo bʋŋa ʋ waa con də. Mə kʋ mʋ̀ won təntə nə Yɩɩ tanɩ, sə ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə swə wá».

10 Yɩɩ twá də ʋ *Siŋu tə, ʋ ma bɩrɩ kʋ yoo təntə nə mʋ̀ nə. Yɩɩ-Siŋu tə yàá balʋ won mama. Kʋ yàá balʋ Yɩɩ pubʋŋa tə, ka nə lù tətə, kʋ lwarɩ ka də̀ń. 11 Də nə nə tì ləzwənə nə ywàń, nə yə̀ə́ də, kʋ nə tà ʋ tətə waa tə, nə yə̀ə́ kʋ tə, ʋ nə bʋŋa, lìù don mama yə̀rì kʋ. Mə kʋ yɩ nətʋ Yɩɩ də con, Yɩɩ-Siŋu tə cɩcɩ nə yə̀ə́ won tə mama, Yɩɩ nə bʋŋa. 12 Yɩɩ pɩn nəba Siŋu tə, kʋ nə nan ʋ con, sə kʋ pa nə lwarɩ tarpɩʋn tə, Yɩɩ nə ma fwa zəni nə yɩra. Yá kʋ tà lɩ̀à tə, lʋʋ nə kəni cwəŋə wa pubʋŋa tə, nə Yɩɩ pɩn nə mʋ̀ nə. 13 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ba ləzoni wʋbʋŋa sʋ̀ràn nə twá, nə ma swɩ̀n kʋ yoo. Kʋ yɩ nə twá kʋ tə nə, Yɩɩ-Siŋu tə nə bɩrɩ nəba. Mə nətʋ, nə nə twá, nə ma gùlí cɩ́gá tə, kʋ nə naŋa Yɩɩ con, nə bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə zìlí Yɩɩ-Siŋu nii. 14 Ləzwənə tə, ʋ nə twá ʋ tətə pubʋŋa nə, ʋ ba Yɩɩ-Siŋu tə yoo sɛ̀e. Yɩɩ-Siŋu tə yoo yɩ ndə ləyəri yoo nə ʋ con. Kʋ yà mɛ, sə Yɩɩ-Siŋu tə ya də wá, sə kʋ pa ʋ nì kʋ də̀ń. Yá Yɩɩ-Siŋu tə dàń tə̀lə́ də wá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wàrɩ̀ kʋ də̀ń ʋ nì. 15 Yá ləzwənə tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ-Siŋu tə nii, ʋ mʋ̀ wàá won mama də̀ń ʋ lwarɩ. Lìù don ga wàrɩ̀ ʋ mʋ̀ də̀ń ʋ lwarɩ. 16 Kʋ yɩ cɩ́gá, kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ *sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Wàà nə yə̀ə́ kʋ tə, Yuu-Tiu nə bʋŋa? Wàà ga nə wàá kwìə̀ ʋ pɩn Yuu-Tiu nə?»

Yá nə mʋ̀ ja pubʋŋa ndə Zwezi-*Kərisə pubʋŋa tə nə.

3

Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà tə tʋtʋŋɩ tə nə yɩ nətʋ

(Ebərə-ba 5.11-14; 1 Korɛntə tɩ̀án 4.1-6)

1 À nubɩa-ba, à nə dí yáá à swɩ̀n á con tə, à yɩ à swɩ̀n á con, ndə lɩ̀à tə nə, ba tə nə twá ba tətə pubʋŋa nə, ba nə yɩ ndə bìsɩ́ná nə Zwezi-*Kərisə kwa. À wà wànɩ́ à swɩ̀n á con, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə zìlí Yɩɩ-*Siŋu nii. 2-3 Á tə wàrɩ̀ wodiu tətə á də́. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à sʋ̀ràn tə, à nə swɩ̀n á con tə, yɩ ndə nayɩla nə, à nə pɩn aba. Á yà yɩ lɩ̀à tə, á nə tə twá á tətə pubʋŋa nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, də zə̀n mama, á tə wàrɩ̀ kʋ á də́. Á tətəŋi wa, á tə jə wʋgwɩʋ də á dɩ jara də duən. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, á mʋ̀ də ləzoni tə duən tə, ba nə twá ba tətə pubʋŋa nə, yɩ nədʋ. Yá á də tʋŋa yìə̀n tə, ba nə tʋŋa tɩa yuu. 4 Kʋ twá də á lìù don nə yàá swɩ̀n, də ʋ mʋ̀ wulə Polə kwa. Ʋ don də tə wʋ́, ʋ mʋ̀ wulə Apɔlɔsə kwa. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, á tʋtʋnɛɛ tə yɩ ndə ləzoni tə, ba nə twá ba tətə pubʋŋa nə.

5 Cɩ́gá mama, Apɔlɔsə nə yɩ wàà? Sə à mʋ̀ Polə nə yɩ wàà? Nə yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà mʋ̀ʋ́. Yɩɩ twá də nəba, ʋ ma van aba, ʋ pa á kə á waa ʋ nə. Yuu-Tiu pɩn dɩ̀àn nə lìù mama nə, sə ʋ ma tʋn tʋtʋŋɩ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ tʋn. 6 Kʋ yɩ ndə à mʋ̀ Polə nə cwɛn tɩ̀ʋ́ nə, Apɔlɔsə də ma gàrɩ̀ nɩ́á kʋ də̀ń nə, yá Yɩɩ dàń nə pɩn kʋ bori. 7 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə lwarɩ də, lìù tə, ʋ nə cwɛn tɩ̀ʋ́ tə, də lìù tə, ʋ nə gàrɩ̀ nɩ́á tə kʋ də̀ń nə, ba mʋ̀ mɛ yɩ tʋtʋ. Yɩɩ cɩcɩ nə jə dun, ʋ nə pɩn tɩ̀ʋ́ tə bori tə yɩrɩ. 8 Lìù tə, ʋ nə cwɛn tɩ̀ʋ́ tə, də lìù tə, ʋ nə gàrɩ̀ nɩ́á tə kʋ də̀ń nə, ba mɛ yɩ won nədʋ. Yá nə lìù mama wá na ʋ tətə tʋtʋŋɩ tə ŋwɩ́rán. 9 À mʋ̀ Polə də Apɔlɔsə mʋ̀ yɩ nə tʋŋa də duən Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa. Á mʋ̀ yɩ ndə Yɩɩ kárá nə, nə à yə̀ə́ ndə Yɩɩ dìə̀ nə, ʋ nə lwə̀.

(Efɛzə tɩ̀án 2.20-22; 1 Piyɛrə 2.4-6)

10 Yɩɩ nə fwa pubwanʋ à yɩra, sə à tʋn à pa wá. Kʋ yɩ ndə à nə dɩga dìə̀ də̀ń, ndə də̀lwə̀rə́ nə, ʋ nə jə wʋbʋŋa. Yá lìù don də kʋ́ʋ̀ twi, ʋ lwà ka bə́rí tə. Lìù mama dàń nə mɛ, sə n cɩ̀ n tɩ̀àn nə də lwiu tə yiri tə, ʋ nə lwè ka yuu wa. 11 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, lìù don mama kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ də̀ń don ʋ tuŋə, də kʋ nə tà Zwezi-*Kərisə, ʋ nə dí yáá ʋ wulə lá. 12 Lɩ̀à duən wá ja sɩ́án, nə à yə̀ə́ cɩnɩa, nə à yə̀ə́ kapana wárá, tə səbiu nə dáá zənzən, ba ma lwə̀ kʋ bə́rə́ tə. Ba duən də wá ja dɛɛ, nə à yə̀ə́ gakʋrʋ, nə à yə̀ə́ sɩsɩran, ba ma lwə̀ kʋ bə́rə́ tə. 13 Dɩɩn tə, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ ləzoni tə bʋ̀rà, lìù mama tʋtʋŋɩ wá nan poni nə. Yá Yɩɩ dàń wá pa lìù mama tʋtʋŋɩ twá mən tə wa, sə tə bɩrɩ won tə, kʋ nə yɩ. 14 Lìù tə, ʋ tʋtʋŋɩ tə nə wà mən dí, Yɩɩ wá ŋwɩ́n kʋ tíú təntə. 15 Lìù tə, ʋ tʋtʋŋɩ tə nə dí mən, kʋ tíú wá kwɩ̀n ʋ ŋwɩ́rán tə nə. Yɩɩ wá jon ʋ tətə mʋ̀, kʋ dàń nə wá yà ndə ʋ twá mən wa.

(1 Korɛntə tɩ̀án 6.15-20)

16 Á yə̀ə́ zəni də, á yɩ ndə Yɩɩ *dìə̀ nə, Yɩɩ-Siŋu tə ga wulə á waa tə wa. 17 Də lìù nə cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ dìə̀ təntə, Yɩɩ də wá cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú. Kʋ dìə̀ təntə yɩ dìə̀, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən, á mʋ̀ ga nə yɩ kʋ dìə̀ təntə.

18 Lìù mama dàn ká gɩgarɩ ʋ tɩ̀àn. Də á wa lìù nə bʋŋa də, ʋ mʋ̀ jə tɩa yuu ləzoni wʋbʋŋa, kʋ tíú mɛ, sə ʋ jì ndə ləyəru nə ba con, sə ʋ cɩ́gá ma ya wʋbʋnyiən. 19 À swɩ̀n kʋ nətʋ, sə à ma bɩrɩ də, tɩa yuu ləzoni wʋbʋŋa yɩ ləyəri Yɩɩ yáá con. Yá kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Ʋ wá ja wʋbʋŋa tɩ̀án tə ba tətə yɩ́á swɩan tə wa».

20 Kʋ tə swɩ̀n kʋ súrí lá, kʋ wʋ́:

«Yɩɩ yə̀ə́ yənu tɩ̀án tə pubʋŋa tə nə yɩ nətʋ. Ʋ yə̀ə́ də, ka yɩ tʋtʋ».

21 Won tə mama dàń yɩ á mʋ̀ nyiən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù mama dàn ká tì ləzwənə, ʋ ma fwa fwiə. 22 Tə mama mɩ́ámɩ́án yɩ á mʋ̀ nyiən. À mʋ̀ Polə, də Apɔlɔsə, də Sefasə*, də lʋʋ tə, də mɩɩ tə, də tɩan, də sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə wiən tə, də máŋá tə, kʋ nə wá bà wiən tə, tə mama mɩ́ámɩ́án yɩ á mʋ̀ nyiən. 23 Yá á tətə yɩ Zwezi-Kərisə nyiən, Zwezi-Kərisə də ga yɩ Yɩɩ nyiən.

4

Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nà tə yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 3.5-9; Romə tɩ̀án 14.10-12)

1 Lɩ̀à tə dàń mɛ, sə ba jələ nəba ndə Zwezi-*Kərisə tʋ̀tʋ̀nà nə, ba nə ywàŋá ʋ tʋtʋŋɩ tə yuu, sə nə tʋn də ʋ cɩ́gá tə, kʋ yà nə sə̀gə̀. 2 Də ba nə pɩn tʋtʋŋɩ lìù nə, sə ʋ ywàń kʋ yuu won tə, ba nə pɩ̀à, sə ʋ fwa, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ʋ tʋn kʋ tʋtʋŋɩ təntə də pùə́ nədʋ. 3 Də kʋ nə yɩ à mʋ̀ Polə con nə, á nə swə, sə á bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà də, kʋ ba nə yɩ̀. Nə à yə̀ə́ ləzoni tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà nə swə, ba bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà də, kʋ ba nə yɩ̀. À tətə ga ba à tɩ̀àn bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀. 4 Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, yoo tə̀lə́ à pubʋŋa wa. Kʋ nətʋ tə dàń nə ba bɩrɩ də, à wá jì cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. *Yuu-Tiu nə wàá à bʋ̀rà ʋ bʋ̀rɩ̀. 5 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dànà ká bʋ̀rɩ̀ lìù mama bʋ̀rà ʋ tʋtʋŋɩ yuu wa, də kʋ máŋá tə wà yí. Á dàná də Yuu-Tiu pìí ʋ twi. Ʋ mʋ̀ nə wá lɩ wiən tə mama, tə nə sə̀gə̀, yikunu wa, ʋ kə poni wa. Kʋ tə ləzoni tə nə bʋŋa ba waa con, ʋ wá lɩ kʋ ʋ bɩrɩ. Kʋ dɩɩn təntə nə, Yɩɩ wá bʋ lìù mama nə, ʋ tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, ʋ nə fwa.

6 À nubɩa-ba, à swɩ̀n kʋ nətʋ tə à mʋ̀ də Apɔlɔsə yuu wa, sə kʋ wànɩ́ kʋ pa aba kwìə̀. À pɩ̀à, sə á twá də nəba, á ma sɛ̀e kʋ tə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə cɩcɩ nii. Sə á lìù mama dàn ká tì lìù, ʋ zɩgɩ ʋ yɩra, ʋ ma fwa fwiə, á ga muŋə lìù don. 7 Won mama tə̀lə́, kʋ nə bɩrɩ də, n dwə n duən tə. Won tə mama n nə jə, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn kʋ mʋ̀. Də kʋ nə yɩ, Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tə wiən təntə mama, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, n ma pɩn dun n tɩ̀àn nə, ndə kʋ tà Yɩɩ nə pɩn mʋ́ tə?

(2 Korɛntə tɩ̀án 6.4-10; Filipə tɩ̀án 2.19-22)

8 Awo, á bʋŋa də, á manwarɩ á jə wiən tə mama, yá won mama wà aba mùrì. Á manwarɩ á jì jɩjə tɩ̀án Yɩɩ cwəŋə tə wa. Á manwarɩ á yɩ pɛ̀egá, yá nə mʋ̀ ga tà pɛ̀egá. Kʋ yà yɩ yozəŋu, də cɩ́gá mama, á nə ya pɛ̀egá Yɩɩ yáá con, sə nə də twá á dwanɩ nə, nə də́ kʋ pàrɩ̀ təntə. 9 À bʋŋa də, nə mʋ̀ jigə mumun lɩ̀à lʋʋ mama wa, də *malɩkɛ yáá con, də ləzoni yáá con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à bʋŋa də, Yɩɩ ken nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə, lɩ̀à tə mama kwa wa. Nə yɩ ndə lɩ̀à tə nə, bʋ̀rà nə jɩn nəba, ba nə mɛ, sə ba cʋ̀gʋ̀ nəba. 10 Nə mʋ̀ yɩ ləyərən Zwezi-Kərisə yɩrɩ, yá á mʋ̀ yɩ yənu tɩ̀án Zwezi-Kərisə yoo wa. Nə mʋ̀ yɩ labwana, yá á mʋ̀ yɩ dɩ̀àn tɩ̀án. Lɩ̀à pɩn dun á mʋ̀ nə, yá ba ba dun pɩn nə mʋ̀ nə. 11 Də zə̀n mama, nə mʋ̀ yɩ niən də nanyʋnɩ nə jə nəba. Nə mʋ̀ nə ba gànʋ̀ də jə, lɩ̀à də ga mà nəba, nə twá lá nə nə ywaŋa. 12 Nə yàá tʋn jɩ̀àn tʋtʋnan, nə yɩra cɛ zəni. Ba nə twɩn nəba, nə tə yàá lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni kʋ tɩ̀án yuu wa. Ba nə fɩfɩn nəba, nə yàá pɩ́nɩ́ kʋ nə wɛɛ con. 13 Də ba nə dí tɩjaŋa, ba kə nə nii nə, kʋ yɩ nə yàá zùrì ba bɩcanɩ, sə nə pìí nə kə duən yuu. Lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə kəni cwəŋə nə mʋ̀ yáá con, nə yɩ lɩ̀à tə, ba wɛɛ nə nan nəba, nə yɩ ndə ywərən nə, ba nə yàá lwé pùrə́ yuu wa. Halɩ, kʋ ja bà kʋ yí zə̀n.

14 Kʋ yɩ yoo nə, à dí yáá à swɩ̀n á con, à tuŋə lá. Á mʋ̀ nə yɩ lɩ̀à tə, á nə ya à bɩa tə, à nə swə. Kʋ tà à pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə tə, sə à ma kə cavɩra á nə. 15 Də á nə swə, á jə lɩ̀à duən zənzən, kʋ tɩ̀án nə bɩrɩ aba Zwezi-Kərisə cwəŋə tə wa, á nyɩna mʋ̀ tə yɩ nədʋ. À mʋ̀ nə yɩ á nyɩna Zwezi-Kərisə cwəŋə tə wa. Kʋ twá də, à mʋ̀ nə nə dí yáá, à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə á con, á ma kə á wɛɛ kʋ nə. 16 À dàń kwè aba, sə á fwa ndə à nə. 17 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à tʋŋa à biswənə Timote, ʋ nə twá *Yuu-Tiu cwəŋə tə də pùə́ nədʋ. À tʋŋa wá, sə ʋ bà ʋ pìí ʋ lìí aba kʋ tə, à nə yɩ Zwezi-Kərisə cwəŋə tə wa. Kʋ tə, ʋ nə wá kàrɩ̀ aba, də kʋ tə, à nə kàrɩ̀ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə bwálá mama wa, yɩ nədʋ.

(2 Korɛntə tɩ̀án 10.1-11)

18 Á wa lɩ̀à duən wulə ba fwa fwiə, ndə kʋ yɩ à kʋ́ʋ̀ bá pìí à bà á con. 19 Yá də kʋ nə yɩ Yuu-Tiu fɩra, à wá bà á con sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. Máŋá tə wa, à nə wá yí á con, kʋ kʋ́ʋ̀ bá ya ba níə́ sʋ̀ràn tə nə, à wá lwarɩ. À dàń wá lwarɩ, də ba cɩ́gá nə jə dɩ̀àn. 20 Də Yɩɩ nə də́ pàrɩ̀ lìù yuu wa, Yɩɩ dɩ̀àn tə də tʋŋa də wá, kʋ tà nii sʋ̀ràn cɩcɩ. 21 Bɛ̀eɛ̀e won nə, á dàń pɩ̀à? Á pɩ̀à də, máŋá tə wa, à nə bɩ̀àn á con, sə à ja kafɩʋ à bà à ma fɩrɩ aba naaa? Nə à yə̀ə́, á pɩ̀à də, à nə bɩ̀àn, sə à bà də sonu də bɩcabwanʋ?

5

Bacwan wulə Korɛntə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa

(1 Timote 1.19-20; Galasi tɩ̀án 5.9; Ebərə-ba 10.22)

1 À nì də, lɩ̀à zənzən swɩ̀n á yoo, də á tʋŋa bacwan á pwərə wa. Kʋ bacwan təntə, á nə tʋŋa tə, lɩ̀à tə də tətə, ba nə yə̀rì Zwezi-*Kərisə, ba tə yìə̀n təntə tʋŋa ba pwərə wa. Ba swɩ̀n də, á wa lìù don tì ʋ nyɩna kan, ʋ ma fwa ʋ kan. 2 Kʋ yoo təntə yà mɛ, sə kʋ ya pucʋnɩ, kʋ pa aba. Yá də kʋ nətʋ tə mama, kʋ tə yɩ fwiə nə jə aba. Kʋ yà mɛ, sə á dɩŋɩ kʋ bɛɛ təntə, ʋ nə tʋn kʋ yolwan təntə, á lɩ á tətəŋi wa. 3 À mʋ̀ tətə tə̀lə́ də aba, yá à pubʋŋa wa, à wulə də aba kʋ yoo tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à mʋ̀ dí yáá à bʋ̀rɩ̀ kʋ bɛɛ təntə yolwan tə bʋ̀rà, ndə kʋ ya à wulə də aba. 4 *Yuu-Tiu Zwezi yuu yɩrɩ, à swɩ̀n á con, sə á lwarɩ, kʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa. Kʋ mɛ, sə á jə̀ń duən yáá nə, sə kʋ bɛɛ təntə bʋ̀rà ma bʋ̀rɩ̀. À pubʋŋa tə wá yà də aba. Yuu-Tiu Zwezi dɩ̀àn tə də wá yà nə tətəŋi wa. 5 Kʋ máŋá təntə, á nə kun duən nə nətʋ tə, sə á dàń dɩŋɩ kʋ bɛɛ təntə, á lɩ á púlí tə wa, sə ʋ va ʋ ya də *Sɩtana. Sɩtana wá cʋ̀gʋ̀ ʋ yɩra tə, sə Yɩɩ ga jon ʋ jə̀rə́ tə, dɩɩn tə nə, Yuu-Tiu Zwezi nə wá pìí ʋ bà, ʋ bʋ̀rɩ̀ ləzoni tə bʋ̀rà.

6 Kʋ ba ziən, sə á tì kʋ, á ma fwa fwiə. Á yə̀ə́ də, ba nə pɩ̀à, ba fwa dipɛn, kʋ yɩ sabwarɩ mancɩn nə, ba yàá ma pa dipɛn mun tə mama zàn tə ŋʋ̀nɩ̀.

7 Zwezi-Kərisə dàń nə yɩ nə *Pakə cànà tə *pabiə, ba nə gʋa nə cʋna yɩrɩ. Á dàń mɛ, sə á lɩ cʋna nədwara tə, tə nə yɩ ndə sabwarɩ nə, á tətəŋi wa. Sə kʋ pa á ya ndə dipɛn mun nədʋn nə, sabwarɩ nə wà kʋ wa ken. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə də́ cànà təntə də dipɛn tə, kʋ wa nə ba sabwarɩ nədwan jə. Nə dàń dʋŋa kʋ tə, kʋ nə yɩ cʋna də wʋlʋŋʋ yìə̀n tə, sə nə dàń ga ya lɩ̀à tə, nə bɩcanɩ nə yɩ nəpwənə, ba nə yɩ cɩ́gá lɩ̀à.

(Zwidə 22-23)

9 À sagɩ tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ á nə tə, à swɩ̀n kʋ wa də, á mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ tə dàn ká jə̀ń duən nə. 10 Də à nə swɩ̀n kʋ nətʋ, kʋ tà lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à tə nə, à swɩ̀n. Ba mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ, ba duən yɩ lɩ̀à tə, lɩ̀à wiən nə jə yimən tə pa ba, ba duən yɩ lɩ̀à tə, ba nə vɩrɩ lɩ̀à wiən də dɩ̀àn, ba duən yɩ lɩ̀à tə, ba nə pɩn dun woŋwanan tə nə, ba ga dʋgʋ Yɩɩ vàn nə. Də lìù nə ba pɩ̀à, sə ʋ ya də kʋ lɩ̀à təntə, kʋ tíú yɩ ʋ mɛ, sə ʋ nan lʋʋ wa mɩ́ámɩ́án. 11 Kʋ tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə, kʋ tà nətʋ. Kʋ yɩ à pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, á nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ. Də lìù nə wʋ́, ʋ yɩ á nubiu, yá kʋ tíú tə ga pəni lɩ̀à vɛɛ vɛɛ, nə à yə̀ə́ lɩ̀à wiən yimən nə jə wá, nə à yə̀ə́ ʋ nə pɩn dun woŋwanan nə, ʋ ga dʋga Yɩɩ vàn nə, nə à yə̀ə́ ʋ nə twɩn lɩ̀à, nə à yə̀ə́ ʋ nə nywɩ̀n swana ʋ tətəli, nə à yə̀ə́ ʋ vɩrɩ lɩ̀à wiən də dɩ̀àn, á dànà ká jə̀ń də kʋ tíú. Á mʋ̀ də kʋ tíú dànà ká də́ wodiu tətə də duən. 12 Á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à tə bʋ̀rà yoo nə ywàŋá nə. Lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à tə bʋ̀rà yoo ba nə ywàŋá. Yá kʋ yɩ á də nə mɛ, sə á bʋ̀rɩ̀ á púlí tə bʋ̀rà. 13 Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à tə, bʋ̀rà. Á dɩŋa lìù tə, ʋ nə tʋŋa lwanɩ tə, á tətəŋi wa, á lɩ.

6

Kərisə lɩ̀à bʋ̀rà nə mɛ, sə kʋ ya nətʋ

(Zwakə 4.1; Matiə 5.23-24; Romə tɩ̀án 12.17-18; Efɛzə tɩ̀án 5.3-8)

1 Də á púlí tə wa, lìù nə yə̀ə́ lìù don yoo, ʋ nə pɩ̀à, sə ba bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà, kʋ twá nətə ʋ ma pìí ʋ ja kʋ, ʋ vəli ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə con, ba nə tà *Kərisə lɩ̀à tə? Kʋ mɛ, sə ʋ swɩ̀n kʋ lɩ̀à tə cɩcɩ yáá con, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, sə ba mʋ̀ nə bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà. 2 Á yə̀ə́ də, kʋ ya lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ, ba bʋ̀rà. Yá cɩ́gá mama də á nə mɛ, sə á bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ, ba bʋ̀rà, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á wà mɛ, sə á bʋ̀rɩ̀ yobii tə tə bʋ̀rà? 3 Á yə̀rì də, nə mʋ̀ nə wá bʋ̀rɩ̀ *malɩkɛ tə də tətə bʋ̀rà naaa? Kʋ nə yɩ nətʋ, də nə nə wá bʋ̀rɩ̀ malɩkɛ bʋ̀rà, kʋ mɛ, sə nə bʋ̀rɩ̀ tɩa kʋ tə yuu yìə̀n tə bʋ̀rà. 4 Á dàń nə jə yoo kʋ nə mɛ, sə kʋ swɩ̀n, kʋ yɩ nətə á ma pìí á ja kʋ, á vəli á pɩn lɩ̀à tə nə, ba nə ba funə jə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, sə ba mʋ̀ nə lɩ kʋ yoo təntə yáá? 5 Kʋ yoo təntə yɩ á cavɩra yoo nə, à swɩ̀n. Lìù nədʋ mama tà nə tə̀lə́ á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, kʋ tíú wʋbʋŋa nə yí, sə ʋ wànɩ́ ʋ bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, pwərə wa naaa? 6 Á wa lìù don yàá pìí ʋ ja ʋ nubiu yoo ʋ ja va, ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə con, ba nə tà Kərisə lɩ̀à. 7 Də yìə̀n nə wulə á tətəŋi wa, lìù don nə wá bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rà, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, á ga tə nə. Də lìù nə tʋn kʋnkʋn yoo á yɩra, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á ma wàrɩ̀ kʋ á pɩ́nɩ́? Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á ma wàrɩ̀ á pɩ́nɩ́ á pɩn ʋ ŋwɩ̀n aba? 8 Á mʋ̀ tətə dàń nə pìí á tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n də á ŋwɩ̀n á nubɩa tə duən tətə. 9 Á yə̀ə́ də, lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n tə, ba bá twá ba ya Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Á dànà ká gɩgarɩ á tɩ̀àn, á lwara də, lɩ̀à tə, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ tə, də ba tə, ba nə pɩn dun woŋwanan nə, ba ga dʋga Yɩɩ vàn nə, də ba tə, ba nə cwàrɩ̀, də bara tə, ba nə ba kan pɩ̀à, ba ga pɩ̀à bara duən, ba ma fwa ba kana, 10 də ba tə, ba nə yɩ ŋwɩna, də ba tə, lɩ̀à wiən yimən nə jə ba, də ba tə, ba nə nywɩ̀n swana ba tətəli, də ba tə, ba nə twɩn lɩ̀à, də ba tə, ba nə vɩrɩ lɩ̀à wiən də dɩ̀àn, ba mʋ̀ ləzwənlwan təntə mama, bá twá ba ya Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. 11 Á wa lɩ̀à duən də yà yɩ ndə lɩ̀à təntə nə, máŋá don wa. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ sɩn á cʋna tə. Ʋ tanɩ aba ʋ tún, sə á ya ʋ mʋ̀ nyiən. Yɩɩ twá *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə də ʋ *Siŋu tə, ʋ pa á jì lɩ̀à tə, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con.

Nətʋ tə á yɩra tə nə mɛ, sə tə pa dun Yɩɩ nə

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 4.1-7; 1 Piyɛrə 1.14-19)

12 Á wa lɩ̀à duən swɩ̀n də, ba jə cwəŋə, sə ba fwa won mama. Də kʋ nə swə, kʋ yɩ cɩ́gá, kʋ dàń nə tà wiən tə mama, ba nə fwa nə jə nywarɩ tə pa ba. Á swɩ̀n də, á jə cwəŋə, sə á fwa won mama. Yá à mʋ̀ Polə dàń nə ba pɩ̀à, sə won mama mɩ̀ nə, kʋ ja à bɩan nə. 13 Á swɩ̀n də, wodiu yɩ pùə́ yɩrɩ nə kʋ wulə, yá pùə́ də ga yɩ wodiu yɩrɩ ka wulə. Yá dɩɩn don nə, Yɩɩ wá pa pùə́ də wodiu mɛ nyʋ lá. À mʋ̀ con nə, ləzwənə yɩra tə mʋ̀ yà tà Yɩɩ fwa kʋ, sə ʋ ma pə̀ń lɩ̀à duən vɛɛ vɛɛ. Yɩɩ fwa kʋ, sə nə jə kʋ, nə twá *Yuu-Tiu nə. Yá Yuu-Tiu də ga yɩ yɩra tə nyiən. 14 Yɩɩ pìí ʋ bwin nə Yuu-Tiu, ʋ lɩ tɩan wa. Yá ʋ wá bwin nə də, ʋ lɩ tɩan wa də ʋ dɩ̀àn tə. 15 Á yə̀rì də, *Kərisə lɩ̀à púlí tə nə yɩ Kərisə yɩra tə, yá á lìù də mama ga yɩ Kərisə yɩra tə nandaʋ naaa? Kʋ ziən, sə à tì Kərisə nandaʋ tə don, à pa kacwarʋ nə naaa? 16 Abada! Kʋ tà nətʋ! Á yə̀rì də, lìù tə, ʋ nə pə̀ń də kacwarʋ, ʋ mʋ̀ də kacwarʋ tə mɛ jigə won nədʋ naaa? Kʋ yɩ ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Ba mʋ̀ lɩ̀à bələ təntə, ba nə tʋn kʋ yoo tə, dàń wá jì won nədʋ». 17 Yá lìù tə, ʋ nə tì ʋ tɩ̀àn ʋ marɩ Yuu-Tiu nə, kʋ tíú də Yuu-Tiu wá ya siŋu nədʋ tə wa.

18 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á dàń dʋŋa ka cwàrɩ̀ də duən tə. Cʋna tə duən tə, ləzoni nə tʋŋa, tə wà marɩ ba yɩra. Yá lìù tə, ʋ dàń nə cwàrɩ̀, cʋna tə yɩ ʋ tʋŋa ʋ tətə yɩra. 19 Á yə̀ə́ də, á yɩra tə nə ya Yɩɩ-Siŋu tə *dìə̀. Ʋ pɩn kʋ, sə kʋ bà, kʋ ya kʋ wa. Á yɩra tə kʋ́ʋ̀ tà á mʋ̀ nə tɩ, kʋ ya Yɩɩ nyiən. 20 Á na zəni də, Yɩɩ yə̀ aba də kwənə tə nə dáá ʋ jon. Á dàń pɩan Yɩɩ na dun, won tə mama wa, á yɩra tə nə tʋŋa.

7

Ka swe yoo

(Matiə 19.3-12)

1 Sɩ́ʋ́n nə, à dàń pɩ̀à, sə à le á bwiə tə, á nə bwe nə á sagɩ tə wa: Kʋ ba ziən, sə bɛɛ pə̀ń də kan naaa? 2 À dàń nə kʋ́ʋ̀ pìí, à bʋ́n lɩ̀à tə nə pəni duən vɛɛ vɛɛ tə yoo, à na də, kʋ ziən, sə bɛɛ mama swe ʋ kan, sə kan də mama swe ʋ barɩ nə. 3 Kanbarɩ tə mɛ, sə ʋ tʋn kanbarɩ tʋtʋŋɩ ʋ kan tə yɩra ba sapaa wa. Kan tə də mɛ, sə ʋ tʋn kan tʋtʋŋɩ ʋ barɩ tə yɩra ba sapaa wa. 4 Kan tə kʋ́ʋ̀ ba ʋ tətə yɩra tə tɩ, kʋ dàń ya ʋ barɩ nə tɩ ʋ tətə yɩra tə. Bɛɛ tə də kʋ́ʋ̀ ba ʋ tətə yɩra tə tɩ, kʋ dàń ya ʋ kan nə tɩ ʋ yɩra tə. 5 Yá bɛɛ də ʋ kan wà mɛ, sə ba kán ba tɩ̀àn nə duən con. Də á nə pɩ̀à, sə á pwɛ̀e də duən tətə, kʋ mɛ, sə kʋ ya máŋá mancɩn wa, kʋ twá də nimarʋ nə, sə á ma jʋn Yɩɩ. Kʋ máŋá mancɩn tə nə lɛ, sə á pìí á va duən con. Kʋ nə tà nətʋ, á bá wànɩ́ á ja á tɩ̀àn sənbwen. Yá *Sɩtana wá twá kʋ nə, ʋ də́də́n, sə ʋ yugə aba, ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn.

6 Kʋ tə à nə swɩ̀n nətən, kʋ tà ndə nii nə à pɩn aba, kan də ʋ barɩ ka pwɛ̀e duən nə yoo wa. Kʋ yɩ yoo tə, à nə na, də á nə fwa kʋ, kʋ tà yolwan. 7 Yɩɩ pɩn tarpɩnan yirə yirə lìù də mama nə, sə n ma tʋn ʋ tʋtʋŋɩ tə. Ba duən con, ba də nyiən yɩ kʋ cɩcɩ, ba duən də con, ba də nyiən yɩ kʋ cɩcɩ. À mʋ̀ Polə con nə, à mʋ̀ yà swə, sə lɩ̀à tə mama yà ndə à nə, ba dànà ká swe.

8 À dàń swɩ̀n bara tə con, ba nə wà swe, də kadənə tə con də, kʋ ziən, sə ba ya lá nətʋ ndə à nə. 9 Də ba nə wàrɩ̀ ba tɩ̀àn ba pɩ́nɩ́, sə ba swe. Kʋ ziən, də á nə swe duən, kʋ doni, də á nə yá á pa kʋ fɩra də́ aba.

10 À dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n ba tə ba swe tə con. Kʋ tà à mʋ̀ nə pɩn nii kʋ tə. Kʋ ya *Yuu-Tiu nə pɩn kʋ. Kan tə, ʋ nə swe, ʋ dàn ká nan ʋ barɩ con. 11 Də ʋ nə nan ʋ barɩ tə con də, sə ʋ kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí ʋ swe barɩ don. Nə à yə̀ə́ də ʋ nə pɩ̀à barɩ, sə ʋ pìí ʋ va ʋ barɩ tə con, sə ʋ pa ba kə duən yuu. Sə kanbarɩ tə də dàn ká dɩŋɩ ʋ kan ʋ dʋgʋ.

12 Sɩ́ʋ́n nə, à pɩ̀à, sə à swɩ̀n lɩ̀à tə duən tə con. Kʋ ya à mʋ̀ nə swɩ̀n, kʋ tà Yuu-Tiu nə swɩ̀n. Də lìù tə, ʋ nə yɩ á nubiu Kərisə yɩrɩ, nə jə kan, ʋ nə tà Kərisə lìù, yá kan tə ga swə, sə ba ya duən nə, sə ʋ dàn ká dɩŋɩ wá ʋ dʋgʋ. 13 Də kan də nə kʋ́ʋ̀ ya Kərisə lìù, yá ʋ barɩ tə ga tà Kərisə lìù, kʋ bɛɛ təntə ga swə, sə ba ya duən nə, sə kan tə dàn ká nan ʋ yá wá. 14 Yɩɩ twá də kan tə, ʋ ma tɩ bɛɛ tə, ʋ nə tà Kərisə lìù tə. Yɩɩ twá də bɛɛ tə də, ʋ ma tɩ kan tə, ʋ nə tà Kərisə lìù tə. Kʋ nə tà nətʋ, á bɩa tə, á nə lʋrɩ, wá ya cʋna bɩa. Yá kʋ cɩ́gá mama wa, ba ya Yɩɩ nə tɩ ba.

15 Də ba lìù tə, ʋ nə tà Kərisə lìù tə nə pɩ̀à, sə ʋ pwɛ̀e də ʋ tə, ʋ nə yɩ Kərisə lìù tə, sə ʋ pwɛ̀e də wá. Kʋ nətʋ tə wa, kʋ ba yoo mama jə, kʋ pa lìù tə nə, kʋ nə yɩ á nubiu, nə à yə̀ə́ á nubʋa Kərisə yɩrɩ, də ba nə pwɛ̀e də duən. Yɩɩ ya swə, sə á ya duən nə də bɩcan sìə́. 16 N mʋ̀ kan tə, n nə ya Kərisə lìù, n wàrɩ̀ n lwarɩ, də Yɩɩ nə wá twá də mʋ́, ʋ ma jon n barɩ tə ʋ cʋna wa. N mʋ̀ kanbarɩ tə də con, n wàrɩ̀ n lwarɩ, də Yɩɩ nə wá twá də mʋ́, ʋ ma jon n kan tə ʋ cʋna wa.

Nətʋ tə, n nə yɩ Yɩɩ ma kúrí mʋ́, n tə ya nətʋ

(Romə tɩ̀án 6.18-22)

17 À pɩ̀à, sə à súrí yoo kʋ tə lá nə. Kʋ mʋ̀ nə ya, sə lìù mama tì cwəŋə tə *Yuu-Tiu nə kúrí, ʋ pa wá. Kʋ mʋ̀ cwəŋə təntə, ʋ yà nə tì də máŋá tə wa, Yɩɩ nə kúrí wá, sə ʋ twá ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə. Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama wa, kʋ mʋ̀ nii təntə nə à pɩn ba. 18 Də Yɩɩ nə kúrí bɛɛ, də ʋ yà nə *gwəŋə, sə kʋ tíú ya lá nətʋ. Də Yɩɩ nə kúrí bɛɛ, də ʋ yà tə wà gwəŋə, sə kʋ bɛɛ təntə kʋ́ʋ̀ dàn ká gwəŋə. 19 Də bɛɛ nə gwəŋə, nə à yə̀ə́ ʋ wà gwəŋə, tə mɛ ya tʋtʋ. Yoo tə, kʋ nə də́ lá, kʋ mʋ̀ nə ya ka zìlí Yɩɩ *nii yìə̀n. 20 Sə lìù mama dàn ká lwàń ʋ yiri tə, ʋ nə yɩ, máŋá tə wa, Yɩɩ nə kúrí wá. 21 Yɩɩ nə kúrí mʋ́, də n nə ya yoŋu, dàn ká pa kʋ yoo yɩ̀ mʋ́. Yá n dàń nə nɩ cwəŋə, sə n ma tɩnɩ n tɩ̀àn, sə n tì ka, n ma tɩnɩ n tɩ̀àn. 22 Yoŋu tə, Yuu-Tiu nə kúrí wá, sə ʋ twá ʋ nə, kʋ yoŋu tə kʋ́ʋ̀ tà yoŋu Yɩɩ yáá con Yuu-Tiu yɩrɩ. Mə kʋ yɩ nətʋ kʋ pa lìù tə nə, ʋ də nə tɩ ʋ tɩ̀àn, yá Yɩɩ ga kúrí wá, sə ʋ bà ʋ twá ʋ nə. Kʋ tíú jigə Zwezi-Kərisə yoŋu. 23 Yɩɩ pìí ʋ yə̀ aba də kwənə tə nə dáá. Á dàń ya ʋ mʋ̀ nyiən. Á kʋ́ʋ̀ dànà ká pìí á jì ləzoni ywəŋə. 24 À nubɩa-ba, sə á lìù mama ya Yɩɩ yáá con, ndə nətʋ tə nə, ʋ nə yɩ máŋá tə wa, Yɩɩ nə kúrí wá, ʋ dàn ká lwàń.

Lɩ̀à tə, ba nə wà swe tə yoo

(1 Piyɛrə 4.7; Ebərə-ba 13.4)

25 Sɩ́ʋ́n nə, à wá swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə wà swe tə yoo. Kʋ tà *Yuu-Tiu nə pɩn nə kʋ mʋ̀ nii təntə, kʋ ya à tətə pubʋŋa, à swɩ̀n á con. Yuu-Tiu nə dəri yinəgə zənzən tə pɩn á mɛ, sə á pa cɩ́gá à sʋ̀ràn tə nə, à nə yɩ pùə́ nədʋ tíú tə yɩrɩ.

26 Á nəŋə kʋ tə, à nə bʋŋa də, kʋ ziən. Wʋwalʋ tə yɩrɩ, kʋ nə wulə sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə wa, kʋ ziən, sə lìù mama ya lá, ndə n nə ya nətʋ. 27 Də n nə jə bwàlʋ́, n nə càrɩ̀, sə n swe, dàn ká dʋgʋ wá. N nə kʋ́ʋ̀ ba bwàlʋ́ jə, sə n ya lá nətʋ, n ba bwàlʋ́ càrɩ̀. 28 N dàń nə kʋ́ʋ̀ twá kʋ nətʋ tə wa, n swe kan, n wà cʋna fwa. Kacɩɩn tə də, ʋ tə nə yə̀rì bɛɛ, nə kʋ́ʋ̀ twá kʋ nətʋ tə wa, ʋ swe bɛɛ nə, ʋ wà cʋna fwa. Lɩ̀à tə, ba nə swe duən nə, wá na càn zənzən. Yá à mʋ̀ ya à pɩ̀à, sə à ma cɩ̀ á nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə à swɩ̀n, sə á dànà ká swe.

29 À nubɩa-ba, à sʋgʋ tə də̀ń nə ya máŋá tə, Yɩɩ nə pɩn nəba, kʋ́ʋ̀ ba dáá. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n nə, sə ba tə, ba nə swe tə, dàn ká vwa ba tɩ̀àn ba kana tə nə, ba doni Yɩɩ. 30 Ba tə, ba nə kwi tə, sə ba ya, ndə kʋ tà ba kwi. Ba tə, ba nə jwɛ, sə ba ya, ndə kʋ tà ba jwɛ. Ba tə, ba nə yə̀ wiən, sə ba də ya, ndə ba ba won jə. 31 Sə ba tə, ba nə tʋŋa lʋʋ tʋtʋnan tə, sə ba ya, ndə ba ba lʋʋ tʋtʋnan tʋŋa. Tɩa ka tə yuu wiən tə, nə nə na, tə wá lɛ. 32 À ba pɩ̀à, sə twara jə aba. Lìù tə, ʋ nə wà swe, kʋ ya Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə twara nə yàá jə wá, də nətʋ tə, ʋ nə wá ma poli Yuu-Tiu pùə́ nə. 33 Kanbarɩ mʋ̀ ya lʋʋ wiən twara nə ja wá. Ʋ pɩ̀à, sə ʋ poli ʋ kan tə pùə́ nə, ʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩ̀à, sə ʋ poli Yɩɩ də pùə́ nə. 34 Ʋ pubʋŋa tə dàń yàá jì bələ. Mə kʋ ya nətʋ kana tə də con. Kan tə, ʋ nə ba barɩ ja, də kacɩɩn tə, ʋ tə nə yə̀rì bɛɛ, Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə cɩcɩ twara nə ja ba. Ba pɩ̀à, sə ba ya Yɩɩ nyiən, sə Yɩɩ nə tɩnɩ ba yɩra tə də ba pubʋŋa mama. Yá kan tə, ʋ nə swe barɩ nə, ʋ də ya lʋʋ wiən twara nə jə wá. Ʋ pɩ̀à nətʋ tə, ʋ nə wá twá, ʋ ma poli ʋ barɩ pùə́ nə.

35 À nə swɩ̀n tə yìə̀n təntə á con, kʋ ya, sə tə san aba. Kʋ tà à pɩ̀à, sə à kə aba yoo wa. Kʋ ya à pɩ̀à, sə á tʋn won mama, ndə kʋ nə mɛ, sə kʋ tʋn nətʋ Yɩɩ cwəŋə tə wa. Sə vaŋʋ dàn ká ya lá, sə á ma marɩ Yuu-Tiu yɩra.

36 À dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n bɛɛ nə jə ʋ kacɩɩn ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ swe yoo. Dɩɩn don, bɛɛ də ʋ bwàlʋ́ wàá ba bʋŋa də, kʋ mɛ, sə ba yá ba bwàlɩ́ tə. Yá kʋ kwa nə, kʋ wàá kʋ pɩn bɛɛ tə ga bʋŋa də, kʋ ya yolwan, ʋ tʋn ʋ bwàlʋ́ tə yɩra. Ʋ fɩra nə jə wá zənzən, kʋ pa ʋ wàrɩ̀ ʋ pɩ́nɩ́, ʋ nə na də ʋ pɩ̀à, sə ʋ swe ʋ bwàlʋ́ tə, sə ba swe duən nə. Də ba nə swe duən nə kʋ tà cʋna. 37 Yá bɛɛ tə wàá ʋ kúrí ʋ tì də, ʋ bá swe ʋ bwàlʋ́ tə də ʋ waa mama. Də ʋ nə jə ʋ tɩ̀àn dɩ̀àn, də ʋ nə ken ʋ pubʋŋa wa, də ʋ mʋ̀ də ʋ bwàlʋ́ tə bá pə̀ń duən nə, kʋ ziən, ʋ nə wà ʋ bwàlʋ́ tə swe. 38 Kʋ yoo tə dàń pɩ̀à kʋ swɩ̀n də, bɛɛ tə, ʋ nə swe ʋ bwàlʋ́ tə fwa yozəŋu. Bɛɛ tə, ʋ də nə ba ʋ bwàlʋ́ tə swe, də nə kʋ́ʋ̀ fwa yozəŋu ʋ doni.

39 Kan nə swe barɩ nə, ʋ barɩ tə nə wà tɩ, ʋ ba cwəŋə jə, sə ʋ nan ʋ va ʋ swe barɩ don nə. Yá ʋ barɩ tə dàń nə tɩga, ʋ jə cwəŋə, sə ʋ pìí ʋ swe barɩ don nə, ʋ nə swə. Kʋ mɛ, sə barɩ təntə də ya Kərisə lìù. 40 À mʋ̀ pubʋŋa wa, à yà wá swɩ̀n də, kan tə nə wà pìí ʋ swe, ʋ yà wá ja pupwən, ʋ doni ʋ nə pìí ʋ swe. Mə à mʋ̀ pubʋŋa nə nətʋ, yá à də ga yə̀ə́ də, Yɩɩ-*Siŋu tə wulə də nə.

8

Joŋi dìə̀ nàŋʋ́ diŋə yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 10.19-33; Romə tɩ̀án 14.13-23)

1 Sɩ́ʋ́n nə, à dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n nàŋá tə, ba nə ma fwa *joŋi, ba pɩn woŋwanʋ nə yuu wa. Kʋ yɩ cɩ́gá, á swɩ̀n, á wʋ́: «Nə mama yə̀ə́ cɩ́gá tə». Yá kʋ yənu təntə nə yàá kə nəba fwiə wa. Yá sonu mʋ̀ yɩ kʋ yàá pa, nə vəli yáá wuuu, Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa. 2 Də lìù nə fwa fwiə ʋ bɩrɩ də, ʋ mʋ̀ yə̀ə́ yìə̀n, kʋ nətʋ tə nə bɩrɩ də, ʋ tə yə̀rì yìə̀n tə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. 3 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə swə Yɩɩ, Yɩɩ də yə̀ə́ kʋ tíú yoo.

4 Kʋ nə yɩ nàŋʋ́ tə, ba nə ma fwa joŋi, ba pɩn woŋwanʋ nə yoo wa, nə mama yə̀ə́ də, lʋʋ woŋwanʋ ya tʋtʋ. Nə ga yə̀ə́ də, Yɩɩ cɩcɩ nə ba don jə. 5 Lɩ̀à duən bɩrɩ də, wiən wulə lanworu tə wa də tɩa yuu wa, ba mʋ̀ nə jʋ̀nɩ̀, ndə ba yɩa nə. Kʋ mʋ̀ nə bɩrɩ də, lɩ̀à duən con yɩa dáá, yun tɩ̀án də dáá. 6 Nə mʋ̀ yə̀ə́ də, kʋ tà cɩ́gá. Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ ya nədʋ cɩcɩ. Ʋ mʋ̀ nə ya nə nyɩna. Yá ʋ mʋ̀ yɩrɩ nə nə wulə. Ʋ mʋ̀ nə pɩn wiən tə mama wulə. Nə yə̀ə́ də, *Yuu-Tiu də yɩ nədʋ cɩcɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi-*Kərisə. Wiən tə mama nə twá də wá tə ma wulə. Ʋ mʋ̀ nə pɩn nə də wulə.

7 Lɩ̀à tə mama pubʋŋa tà nədʋ. Lɩ̀à duən wulə á pwərə wa, ba nə mɩ̀ woŋwanan tə zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tɩ̀án təntə nə dí woŋwanʋ nàŋʋ́, ba waa con ba yàá pìí ba bʋŋa də, woŋwanʋ tə nə ya ba yɩɩ. Yá ba kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, kʋ jigə cʋna ba waa con. 8 Nə mʋ̀ yə̀ə́ də, kʋ tà wodiu nə wá pa nə yí Yɩɩ yɩra. Də nə nə dí kʋ, kʋ bá súrí nəba Yɩɩ yáá con. Nə nə kʋ́ʋ̀ wà kʋ dí, kʋ bá mun nəba Yɩɩ yáá con.

9 Á dàń nə zurə á yɩra, də á nə swə á jə cwəŋə, sə á də́ won tə mama, á nə pɩ̀à. Kʋ nə tà nətʋ, Kərisə lɩ̀à tə, ba nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, wá twá á nə, ba ma dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə ba jén. 10 À wá man kʋ nətʋ tə nɛɛ, à bɩrɩ aba. Də lìù tə, ʋ tə nə yə̀rì Yɩɩ cwəŋə tə wa yìə̀n təntə, ʋ nə nɩ n mʋ̀ lìù tə, n nə yə̀ə́ Yɩɩ cɩ́gá tə də, n jə̀ń woŋwanan dìə̀ wa, n də́ tə nàŋʋ́, ʋ də wá bʋ́n də, ʋ də wàá kʋ ʋ də́. 11 Yá kʋ dàń wá twá, də n mʋ̀ lìù tə, n nə yə̀ə́ Yɩɩ cɩ́gá tə, lìù tə don tə, ʋ nə yɩ n nubiu Kərisə yɩrɩ, ʋ nə yə̀rì tə ma jén, Zwezi-Kərisə ga tɩ ʋ də yɩrɩ. 12 Də n nə fwa nətʋ, kʋ yɩ cʋna nə, n fwa n nubɩa tə yɩra, ba nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ yɩ n gugurə ba pubʋŋa tə, kʋ cʋna tə ga yɩ tə tə́gə́ n mʋ̀ də Zwezi-Kərisə pwərə wa. 13 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, də à nə wá də́ woŋwanʋ nàŋʋ́, à nubiu don ga twá kʋ nə, ʋ jén Yɩɩ cwəŋə tə wa, à kʋ́ʋ̀ bá də́ woŋwanʋ nàŋʋ́ mɩ́ámɩ́án, sə kʋ pɩn nubiu don jén Yɩɩ cwəŋə tə wa.

9

Polə ba ŋwɩ́rán pɩ̀à Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa

(Likə 10.7; Galasi tɩ̀án 6.6; 1 Timote 5.17-18; 2 Korɛntə tɩ̀án 11.7-12; Tʋtʋnan 20.34-35)

1 Á tətə yə̀ə́ də, à mʋ̀ Polə yɩ lìù tə, à nə tɩ à tɩ̀àn. Á yə̀ə́ də, à yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À cɩ́gá nɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi à yii wa. Cɩ́gá mama, à tʋtʋŋɩ tə, à nə tʋn à pa Yuu-Tiu nə tə, nə pɩn á ma yɩ Yuu-Tiu Kərisə lɩ̀à. 2 Də lɩ̀à duən nə swə ba swɩ̀n də, à tà Zwezi-Kərisə tʋntʋnʋ, á mʋ̀ yə̀ə́ də, à yɩ Zwezi-Kərisə tʋntʋnʋ. Á mʋ̀ yɩ mɩmɩnʋ, kʋ nə bɩrɩ də, à yɩ Yuu-Tiu tʋntʋnʋ.

3 Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə à yàá ma le lɩ̀à tə, ba nə cəgə nə tə. 4 Cɩ́gá mama à jə cwəŋə, sə à jon à nii wodiu də won tə, à nə wá nyʋ á con, à tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ. 5 Cɩ́gá mama à jə cwəŋə, sə à də swe kan lɩ̀à tə wa, ba nə yɩ à nubɩa Kərisə yɩrɩ. Yá à də də à kan tə yà wàá nə twá tɩan tə wa nə vəli, ndə Yuu-Tiu nubɩa tə, də ʋ tʋntʋna tə duən nə, ndə Sefasə* nə. 6 Cɩ́gá mama, kʋ yɩ à mʋ̀ də Barənabasə cɩcɩ nə ba cwəŋə jə, sə nə ma nɩ nə nii wodiu, də kʋ nə tà nə tʋn də nə jɩ̀àn naaa? 7 Á tə nɩ pamanʋ, də ba nə ba ʋ nii nə lɩ, ʋ ga vələ kʋ̀ʋ̀ naaa? Á tə nɩ valʋ, də ʋ varɩ kárá, ka wiən bɩ, yá ʋ ga ba tori jə ka wiən tə tə wa naaa? Á tə nɩ lìù, də ʋ cɩ̀ vàná nə, yá ʋ ga ba tə yɩla kaŋa ʋ nywɩ̀n naaa? 8-9 Kʋ tà ləzoni pubʋŋa nə, à ma swɩ̀n yìə̀n təntə. Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə saga tə də tətə swɩ̀n tə yìə̀n təntə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ saga təntə wa də, máŋá tə wa, n nə jə naʋ, n ma tʋŋa n fɔɔ, kʋ wà mɛ, sə n vwa kʋ nii nə, kʋ dàn ká dɩŋɩ wobɩa tə. Kʋ sʋgʋ təntə pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nɩan yoo yɩ̀ Yɩɩ naaa? 10 Kʋ sʋgʋ təntə tà nə mʋ̀ Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə yɩrɩ nə, Yɩɩ swɩ̀n kʋ naaa? Awo, kʋ ya nə mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ swɩ̀n kʋ. Lìù nə varɩ kárá, ʋ yàá jə yala də, ʋ wá na ʋ tori ka wodiu tə wa. Lìù nə cə̀rì mɩna, ʋ də yàá jə yala də, ʋ wá də́ tə wodiu. 11 Nə mʋ̀ nə ken Yɩɩ sʋgʋ tə á pubʋŋa wa, ndə ba nə dùə̀ wodwii kárá wa. Á bʋŋa də, kʋ yà wà mɛ, sə á mʋ̀ nə lɩ nə nii nə naaa? 12 Də lɩ̀à duən nə joŋə ba nii wodiu á jɩ̀àn wa, nə mʋ̀ yà nə mɛ, sə nə na nə nii wodiu á con, nə doni kʋ tɩ̀án tə. Nə mʋ̀ ga wà aba lòrì, sə á ŋwɩ́n nəba won mama wa. Yá nə yà mɛ, sə nə pa á ŋwɩ́n nəba. Nə sɛ̀e nə də́ càn tə mama, sə nə dàn ká fwa won, kʋ nə wá cɩ̀ á nə, sə á nì Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. 13 Á yə̀ə́ də, lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ba nii wodiu naŋa tʋtʋŋɩ tə wa, ba nə tʋŋa. Á ma kʋ́ʋ̀ yə̀ə́ də, Yɩɩ *joŋwana tə, ba nə gwɩ vàná tə, də yàá lɩ ba tori *joŋi tə nàŋʋ́ tə wa. 14 Nə də con nə, mə kʋ yɩ nətʋ. Yuu-Tiu də pɩn nii, sə lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə, na ba nii wodiu kʋ tʋtʋŋɩ təntə wa.

15 Də kʋ nətʋ tə mama, à mʋ̀ wà aba lòrì, sə á lɩ à nii nə. À nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ nətʋ tə, kʋ tà à wʋ́ á dàń pɩan won bà, kʋ pa nə. À ba pɩ̀à, sə lìù mun à dun tə, à nə jə tə. À nə tɩga, kʋ kʋkwa, də à nə bwe won bwiə á con. 16 Won tə, kʋ nə pa à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, kʋ tà won tə à nə wàá à ma fwa fwiə. Kʋ ya Yɩɩ tətə nə kálɩ́ nə, sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə. Də à nə wà kʋ swɩ̀n, kʋ ya càn nə wá yí nə. 17 Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə ya à yuu zɩlɩ Yɩɩ pɩn nə. Kʋ tà à tətə nə kúrí kʋ à tɩ̀àn nə. Kʋ yà nə yɩ à tətə nə kúrí à tì, sə à swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, à yà wá jon ŋwɩ́rán kʋ yɩra. 18 Bɛ̀eɛ̀e dàń nə yɩ à ŋwɩ́rán kʋ tʋtʋŋɩ təntə wa? À ŋwɩ́rán nə ya, sə à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, à pa lɩ̀à nə tʋtʋ. À dàn ká bwe ba à ŋwɩ́rán bwiə.

19 À mʋ̀ Polə tɩ à tɩ̀àn lìù mama yáá con. Yá à tətə nə tì à tɩ̀àn, à ma fwa lɩ̀à tə mama yoŋu. À fwa nətʋ, sə à twá kʋ nə, à van lɩ̀à zənzən à pa Zwezi nə. 20 Máŋá tə wa, à də *Zwifə-ba nə wulə duən nə, à yàá lwàń à jì ndə ba nə, sə à ma wànɩ́ ba à van à pa Zwezi nə. À yàá fwa kʋ nətʋ, yá Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə tə ga kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə à yuu wa. Də à nə fwa kʋ, kʋ yɩ à pɩ̀à, sə à van Zwifə-ba Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə tə wa, à pa Zwezi nə. 21 À nə kʋ́ʋ̀ wulə lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə pwərə wa, à yàá fwa ndə à də yə̀rì kʋ, sə à ma wànɩ́ ba à van à pa Zwezi nə. À nə fwa kʋ nətʋ tə, kʋ ba pɩ̀à kʋ swɩ̀n də, à ba Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə zìlí. À zìlí Zwezi-Kərisə nii zəni. Kʋ yɩ à fwa kʋ, sə à ma van lɩ̀à tə, ba nə ba Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə jə, à pa Zwezi nə. 22 À nə kʋ́ʋ̀ wulə də lɩ̀à tə, ba nə tə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, à yàá jì ndə à də ba dɩ̀àn jə, sə à ma wànɩ́ ba à van à pa Zwezi nə. Də lɩ̀à nə swə, ba yɩ nətʋ mama, à yàá jì ndə ba nə, sə à ma wànɩ́ à twá yiri mama nə, à ma van ba duən, sə Yɩɩ jon ba ba cʋna wa. 23 À fwa wiən tə mama Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə yɩrɩ, sə à ma wànɩ́ tori à na Yɩɩ con.

(2 Timote 2.3-6; 4.5-8)

24 Á yə̀ə́ də, lɩ̀à nə pɩ̀à, sə ba dəri dəru, sə ba jon ŋwɩ́rán. Ba mama yàá dəri cɩ́gá, kʋ dàń nə ya ba wa lìù nədʋ tə, ʋ nə wá dəri ʋ lɛ ba duən tə, nə wá na ŋwɩ́rán tə. Á dàń kəni dɩ̀àn, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə dəri tə, sə á də wànɩ́ ŋwɩ́rán á na. 25 Lɩ̀à tə mama, ba nə pɩ̀à, sə ba dəri dəru ba jon won, ba yàá dí yáá ba cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də wiən tə, ba nə swə, yá tə ga ba ziən də dəru tə. Ba fwa nətʋ, sə ba ma na jala yupuu dəru tə wa. Yá yupuu təntə ba dánɩ́, kʋ ma kwɩn. Nə mʋ̀ dəru tə wa, Yɩɩ wá pa nəba yupuu tə, kʋ nə bá kwɩn, abada. 26 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à mʋ̀ ma dəri Yɩɩ nyiən tə wa, sə à yí kʋ yígúrə́. À tə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə mà cwàrɩ́. À ba à cwàrɩ́ tə mà woru wa. 27 À kəni càn à tətə yɩra tə nə, sə kʋ pa à wànɩ́ à tɩ̀àn à ja, sə à mʋ̀ lìù tə, à nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, à bɩrɩ lɩ̀à nə, Yɩɩ dàn ká vɩ nə ʋ dʋgʋ.

10

Won tə, Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə fwa, kʋ nə kàrɩ̀ nəba

(Ebərə-ba 3.7-19)

1 À nubɩa-ba, à mʋ̀ Polə pɩ̀à, sə á lìí kʋ tə, kʋ nə tʋn máŋá tə wa, nə nɩbara*, ba nə wulə *Moyizə kwa, kasɔɔ lanworu tə wa. Bakwan tə yà nə púə́ ba mama mɩ́ámɩ́án yuu nə, ba ma vəli. Ba mama nə vəli ba bɛn mʋnaa nəsɩan tə. 2 Ba mama tə yà yɩ ndə ba ləgə ba bakwan tə də mʋnaa tə wa, sə kʋ pa, Moyizə ya ba yuu tíú. 3 Ba mama dí wodiu tə, kʋ nə nan Yɩɩ con. 4 Ba mama nə nyʋa nɩ́á tə, Yɩɩ nə pɩn tə nan pɩ̀ʋ̀ tə wa. Kʋ pɩ̀ʋ̀ təntə yà yɩ Zwezi-*Kərisə, nə vəli də ba. 5 Yá də kʋ nətʋ mama ba wa lɩ̀à zənzən wà Yɩɩ pùə́ poli. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba tɩ ba zwɛ kasɔɔ lanworu tə wa.

6 Kʋ nətʋ tə pɩ̀à kʋ bɩrɩ nəba də, kʋ ba ziən, sə nə pa nə pùə́ yokʋkwɩnan fɩra zʋ nəba, ndə tə fɩra nə zʋa ba nətʋ. 7 Ba wa lɩ̀à duən yà yɩ woŋwanan nə ba pɩn dun, ba ga dʋgʋ Yɩɩ vàn nə. Kʋ yà yɩ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lɩ̀à tə jə̀ń duən yáá nə, ba də́ wodiu, ba nyʋ ba sú. Kʋ kwa nə, ba zàn, ba wulə ba sɛ».

8 Ba wa lɩ̀à duən də yà pəni duən vɛɛ vɛɛ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wa lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ sapʋa də batwa (23 000) twá duən, ba tɩ dɩɩn nədʋ. Nə mʋ̀ dàn ká cwàrɩ̀ də duən ndə ba nə. 9 Ba wa lɩ̀à duən də pɩ̀à *Yuu-Tiu nii nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, dɩŋa tə ma dɩŋɩ ba, tə gʋ. Nə mʋ̀ dàn ká pɩ̀à Yuu-Tiu nii nə, ndə ba nə. 10 Ba wa lɩ̀à duən də ŋʋŋwɩn Yɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ *malɩka tə, ka nə cʋ̀gà lɩ̀à tə bà, ka gʋ ba. Á mʋ̀ dànà ká ŋʋŋwɩn Yɩɩ, ndə ba nə. 11 Tə mʋ̀ yìə̀n təntə mama fwa ba, sə ba duən twá tə nə, ba ma lwarɩ. Ba pʋ́pʋ́nɩ́ tə ba tún Yɩɩ sagɩ tə wa, sə tə kàrɩ̀ nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə wulə lʋʋ talɩkwa máŋá tə wa.

12 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, lìù tə, ʋ nə bʋŋa də, də ʋ zɩga yɩɩ nə Yɩɩ cwəŋə tə, sə ʋ cɩ̀ ʋ tɩ̀àn nə, ʋ dàn ká dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə. 13 Yoo tə mama kʋ nə də́də́n aba, sə kʋ yigu aba kʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn, kʋ dí yáá kʋ də́də́n lɩ̀à duən də. Yɩɩ yɩ pùə́ nədʋ tíú, ʋ bá sɛ̀e, sə yoo mama, kʋ nə dwə á dɩ̀àn də́də́n aba, sə kʋ yigu aba kʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn. Yɩɩ wá pa aba dɩ̀àn, sə á ma nan kʋ wa, kʋ dàn ká doni aba, sə kʋ pa á wànɩ́ á pɩ́nɩ́ kʋ.

Á cɩa á tɩ̀àn nə də woŋwanan tə

(2 Korɛntə tɩ̀án 6.14-18; 1 Korɛntə tɩ̀án 8; Romə tɩ̀án 14.13-23; Apokalisə 2.14)

14 À nubisoni-ba, kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dàń dʋga ka pa dun woŋwanan nə tə mɩ́ámɩ́án. 15 À yɩ à swɩ̀n á mʋ̀ lɩ̀à tə con, á nə jə pubʋŋa, sə á tətə lwarɩ kʋ tə, à nə swɩ̀n tə. 16 Zwezi-*Kərisə jana tə lwá nə yɩrɩ ʋ tɩan tə wa. Yá divɛn wùrú zʋŋa tə, nə nə yàá bwɩ Yɩɩ nə, də nə nywɩ̀n tə yɩ, sə kʋ ma bɩrɩ də, nə mʋ̀ də Zwezi-Kərisə jə *nimarʋ ʋ jana, tə nə lwá tə yɩrɩ. Dipɛn tə, nə nə yàá fʋ nə tàrɩ̀ duən, nə də́ tə yɩ, sə kʋ ma bɩrɩ də, nə mʋ̀ də Zwezi-Kərisə jə nimarʋ ʋ yɩra tə yɩrɩ, kʋ nə cʋ̀gʋ̀ ʋ tɩan tə wa. 17 Dipɛn tə yɩ nədʋ, nə mʋ̀ ga dáá, yá nə ga də́ kʋ dipɛn nədʋ təntə. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, nə yɩ ndə won nədʋ nə.

18 Á bʋŋa *Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíí tə yoo. Ba lɩ̀à tə, ba nə yàá gwɩ vàná tə Yɩɩ *joŋi kúrí tə yuu wa ba pɩn Yɩɩ nə tə, yàá də́ nàŋʋ́ tə vàn don. Yá kʋ nətʋ tə pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, ba mʋ̀ də Yɩɩ marɩ duən nə. 19 Kʋ nətʋ tə ya à pɩ̀à à bɩrɩ də, woŋwanʋ tə də kʋ vanʋ tə mɛ ba funə jə. 20 À dàń swɩ̀n á con də, kʋ tə, ba nə yàá gʋ woŋwanʋ tə nə, kʋ ya ba gwɩ *zinə nə, kʋ tà Yɩɩ nə. Yá à ba pɩ̀à, sə á mʋ̀ də zinə marɩ duən nə. 21 Á ba cwəŋə jə, sə á nyʋ zinə divɛn wùrú zʋŋa tə, sə á tə nyʋ *Yuu-Tiu də divɛn wùrú zʋŋa tə. Á ma kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ wodiu tə, ba nə pɩn zinə nə, á də́, sə á tə də́ Yuu-Tiu də wodiu tə. 22 Də nə nə fwa kʋ nətʋ, kʋ yɩ nə pɩ̀à, sə Yuu-Tiu wʋgwɩʋ zàn naaa? Á bʋŋa də, nə dɩ̀àn dwə wá naaa?

23 Cwəŋə wulə, sə ba fwa won mama. Kʋ ya cɩ́gá, kʋ dàń nə tà wiən tə mama, ba nə fwa nə jə nywarɩ tə pa aba. Cwəŋə wulə, sə ba fwa won mama, yá wiən tə mama dàń nə ba nəba saŋa, sə ba bori Yɩɩ nyiən tə wa. 24 Sə lìù mama dàń pɩ̀à kʋ tə, kʋ nə saŋa ʋ duən tə nə. Ʋ dàn ká pɩ̀à kʋ tə, kʋ nə saŋa ʋ tətə nə. 25 Á díə́ won tə mama, ba nə yoli yəə wa, á dànà ká bʋ́n yoo mama, kʋ yoo wà mɛ, sə kʋ zʋ á pubʋŋa wa. Á dànà ká bwe yoo mama. 26 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Tɩa də kʋ yuu wiən tə mɛ yɩ Yuu-Tiu nə tɩ kʋ».

27 Də lìù nə tà Kərisə lìù, yá ʋ bon aba, sə á də́ də duən, á nə vəli, sə á də́ kʋ tə mama, ba nə tún á yáá con. Á dànà ká bʋ́n yoo mama, kʋ yoo wà mɛ, sə kʋ zʋ á pubʋŋa wa. Á dànà ká bwe yoo mama. 28 Lìù dàń nə swɩ̀n á con, ʋ wʋ́: «Won kʋ tə yɩ ba gʋa woŋwanʋ nə», á dànà ká də́ kʋ lìù tə yɩrɩ, ʋ nə dí yáá ʋ swɩ̀n kʋ n con də, kʋ yoo tə nə wá zʋ ʋ pubʋŋa tə wa yɩrɩ. 29 Kʋ tə, à nə swɩ̀n yəbə, kʋ tà á tətə pubʋŋa tə, nə wá gugurə tə yoo, kʋ ya lìù tə don tə pubʋŋa tə nə wá gugurə tə yoo. Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə lìù don pubʋŋa dàń ma mɛ, sə kʋ bʋ̀rɩ̀ à bʋ̀rà kʋ tə yɩrɩ, à nə tɩ à tɩ̀àn à ma fwa? 30 À ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e à wodiu tə yɩrɩ, à nə də́. Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, lɩ̀à duən tə cəgə nə, kʋ wodiu tə yɩrɩ, à nə ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e?

31 À sʋgʋ tə dàń pɩ̀à, kʋ bɩrɩ də, kʋ nə yɩ á wodiu diŋə wa, nə à yə̀ə́ kʋ tə, á nə nywɩ̀n, nə à yə̀ə́ kʋ tə mama, á nə fwa, á fwa kʋ, sə á pa Yɩɩ na dun kʋ wa. 32 Á dànà ká ya lɩ̀à tə, lɩ̀à duən nə wá zɩgɩ á yuu wa ba tʋn cʋna, kʋ nə yɩ *Zwifə-ba, nə à yə̀ə́ *Gərɛkə-ba, nə à yə̀ə́ Kərisə lɩ̀à púlí tə. 33 À də yɩ à fwa won mama à pɩ̀à, sə kʋ poli lɩ̀à tə mama pwìí nə. Kʋ tə à nə pɩ̀à, kʋ tà à cɩcɩ saŋʋ nə à pɩ̀à. Kʋ yɩ lɩ̀à kapʋpʋ saŋʋ nə à pɩ̀à, sə Yɩɩ jon ba ba cʋna wa.

11

1 À dàń kwè aba, sə á fwa ndə à nə, ndə à də nə fwa ndə Zwezi-Kərisə nə.

Bɛɛ də kan nə mɛ, sə ba jə̀ń nətʋ Yuu-Tiu yáá con

(1 Korɛntə tɩ̀án 14.40; Efɛzə tɩ̀án 5.22-24; 1 Timote 2.8-14)

2 À bwɩ á nə də, á tə nə lìí à lìə́ yoo mama wa, á ga twá à kàrà tə nii nə, ndə à nə kàrɩ̀ aba nətʋ. 3 À dàń pɩ̀à, sə á lwarɩ yoo kʋ tə. Zwezi-*Kərisə nə wulə bɛɛ mama yuu wa. Bɛɛ də nə wulə ʋ kan yuu wa. Yá Yɩɩ də nə wulə Zwezi-Kərisə yuu wa. 4 Bɛɛ tə mama, ʋ nə jʋ̀nà Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ *nii sʋ̀ràn, ʋ ga pú won ʋ yuu nə, kʋ yɩ ʋ mun ʋ Yuu-Tiu. 5 Kan tə mama, ʋ də nə jʋ̀nà Yɩɩ, nə à yə̀ə́ ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn won, ga wà ʋ yuu nə pwí, kʋ yɩ ʋ mun bɛɛ tə, ʋ nə wulə ʋ yuu wa. Yá kʋ cavɩra tə yɩ, ndə ba nə pàrɩ́* kan yuu nə. 6 Də kan nə wà won ʋ yuu nə pwí, sə ʋ gɩan ʋ yukʋran tə. Də kʋ nə yɩ cavɩra kʋ pa kan nə, sə ʋ pa ba gɩan ʋ yukʋran, nə à yə̀ə́, sə ʋ pa ba pàrɩ́ ʋ yuu, ʋ mɛ, sə ʋ pú won kʋ nə. 7 Bɛɛ yɩ Yɩɩ nyɩnyɩga də Yɩɩ dun, kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wà mɛ, sə ʋ pú won ʋ yuu nə. Kan də con, ʋ də yɩ bɛɛ dun. 8 Yɩɩ lɩ won bɛɛ yɩra, ʋ ma fwa kan. Yɩɩ wà won lɩ kan yɩra, ʋ ma fwa bɛɛ. 9 Yɩɩ wà bɛɛ fwa kan yɩrɩ, yá kʋ ya ʋ fwa kan bɛɛ yɩrɩ. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kan mɛ, sə ʋ pú won ʋ yuu nə, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ jə nii Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, *malɩkɛ tə yɩrɩ.

11 Yuu-Tiu yáá con, kan ba ʋ tɩ̀àn tɩ, bɛɛ nə tɩ wá. Bɛɛ də ba ʋ tɩ̀àn tɩ, kan nə tɩ wá. 12 Ndə nətʋ tə, Yɩɩ nə lɩ won bɛɛ yɩra, ʋ ma fwa kan, mə nətʋ nə bɛɛ yɩ kan nə yàá lʋrɩ wá. Yá tə mɛ yɩ tə naŋa də Yɩɩ. 13 Á tətə bʋŋa kʋ, á jə́n kʋ ziən, sə kan jʋn Yɩɩ, ʋ ga ba won ʋ yuu nə pwí naaa? 14 Nətʋ tə, Yɩɩ nə fwa won mama, tə nə bɩrɩ də, bɛɛ yukʋran nə dara zənzən, kʋ jə cavɩra. 15 Yá kʋ lwàń, kʋ ya dun kʋ pa kan nə, də ʋ yukʋran nə dara. Kan mʋ̀ con nə, Yɩɩ pɩn wá yukʋran tə, sə tə pú ʋ yuu nə. 16 Də lìù nə ba kʋ swə, ʋ nə tʋ́tʋ̀nɩ́, nə mʋ̀ ba yofwamɩʋn təntə jə. Yɩɩ lɩ̀à púlə́ tə də ba kʋ yofwamɩʋn təntə jə.

Nətʋ tə, nə nə mɛ, sə nə də́ Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə

(Matiə 26.26-28; Marəkə 14.22-25; Likə 22.19-20)

17 À nə pɩn nii kʋ tə, won tə, à nə bá bʋ á nə kʋ yɩrɩ, kʋ mʋ̀ nə yɩ á nə yàá jə̀ń duən nə Yɩɩ lɩ̀à púlí tə wa, kʋ ba aba lwànɩ́, sə á jì zəni. Kʋ yàá kwɛn kʋ cʋ̀gà aba. 18 Təntən yoo, à nə̀ń də, ba swɩ̀n də, á nə jə̀ń duən yáá nə *Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, á yàá pwɛ̀e púlə́ púlə́ də duən. À bʋŋa də, kʋ vàn don wàá cɩ́gá kʋ yanɩ. 19 Kʋ mɛ, sə pwɩa cɩ́gá ya á tətəŋi wa, sə kʋ pa ba lwarɩ lɩ̀à tə, ba nə twá Zwezi cɩ́gá cɩ́gá á tətəŋi wa. 20 Kʋ bɩrɩ də, á nə yàá jə̀ń duən yáá nə, cɩ́gá mama kʋ tà *Yuu-Tiu *nimarʋ wodiu tə á pɩ̀à á də́. 21 Á lìù mama yàá dí yáá ʋ də́ ʋ tətə wodiu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, niən yàá jə lìù don, yá lìù don ga nyʋ, ʋ sú ʋ bʋbʋnɩ. 22 Kʋ yɩ á ba dii jə, á nə wá də́ á wodirən tə lá, də á nywɩ̀n á swana tə tə wa naaa? Kʋ yɩ Yɩɩ lɩ̀à púlí tə nə á pɩ̀à, sə á mun. Yá kʋ yɩ cavɩra nə, á kəni ba tə nə, ba nə ba won mama jə. Á bʋŋa də, à wá bʋ á nə kʋ yoo təntə yɩrɩ naaa? Abada, à bá bʋ á nə.

23 À mʋ̀ jon Yuu-Tiu sʋ̀ràn tə, à swɩ̀n á con.

Dɩɩn tə, ba nə jɩn Yuu-Tiu Zwezi tə, kʋ tɩtɩn nə, ʋ tì dipɛn, 24 ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ à yɩra tə nə, á mʋ̀ yɩrɩ. Á dàń fwa kʋ nətʋ tə, á ma lìí à yoo». 25 Ba nə kʋ́ʋ̀ dí wodiu tə, ʋ zwɛ̀e, ʋ kʋ́ʋ̀ tì divɛn wùrú zʋŋa wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Divɛn kʋ tə wùrú zʋŋa ka tə wa nə yɩ à jana tə, tə nə yɩ Yɩɩ *nimardʋn tə. Á fwa kʋ nətʋ, sə á ma lìí à yoo, máŋá tə wa, á nə wá nyʋ kʋ». 26 Yá máŋá mama, á nə dí dipɛn kʋ tə, á nə nyʋa wùrú zʋŋa kʋ tə divɛn tə, kʋ yɩ Yuu-Tiu tɩan tə yoo nə, á bɩrɩ wuuu. Á fwa kʋ nətʋ tə, kʋ jə vələ máŋá tə wa, Yuu-Tiu nə wá pìí ʋ bà.

27 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə dí kʋ dipɛn təntə, ʋ nə nyʋa Yuu-Tiu divɛn tə, yá ʋ ga wà mɛ, sə ʋ fwa kʋ, bʋ̀rà wulə kʋ tíú yuu wa, Yuu-Tiu yɩra tə də ʋ jana tə yɩrɩ. 28 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ də́ yáá ʋ zən ʋ tɩ̀àn, sə ʋ ma də́ kʋ dipɛn təntə, sə ʋ ma nyʋ kʋ divɛn təntə. 29 Lìù tə, ʋ nə dí kʋ, ʋ nə nyʋa kʋ, ʋ ga wà Zwezi yɩra tə zìlí, ʋ tətə nə wá pa Yɩɩ kə wá càn wa. 30 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, labwana də yayɩŋa ma dáá zənzən á tətəŋi wa, yá á wa lɩ̀à duən də ga tɩ. 31 Də nə nə bʋ̀rɩ̀ nə tətə bʋ̀rà nə tɩ̀àn nə, bʋ̀rà kʋ́ʋ̀ bá ja nəba. 32 Də Yuu-Tiu nə ken càn nə nə, máŋá tə wa, kʋ yɩ ʋ pɩ̀à, sə ʋ ma lɩ nəba yoo wa. Ʋ pɩ̀à, sə dɩɩn tə nə, ʋ nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə mama bʋ̀rà tə, ʋ dàn ká kə nə mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ, càn wa. 33 À nubɩa-ba, kʋ mʋ̀ yɩrɩ, máŋá tə wa, á nə jə̀ə́ duən yáá, sə á də́ Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə, sə á dɩ̀àn duən. 34 Də niən nə jə á wa lìù, sə ʋ də́ wodiu ʋ sàń nə, sə kʋ dàn ká pa á jə̀ń duən nə, á ma pa Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà.

À wá le á yìə̀n tə duən tə, máŋá tə wa, à nə wá bà á con.

12

Yɩɩ tarpɩʋn tə, ʋ nə pɩn Kərisə lɩ̀à duən nə

(Efɛzə tɩ̀án 4.6-12; 1 Piyɛrə 4.10-11; Filipə tɩ̀án 2.1-4)

1 À nubɩa-ba, kʋ nə yɩ Yɩɩ-*Siŋu tarpɩʋn tə yoo wa, à pɩ̀à, sə á nì kʋ də̀ń zəni. 2 Á yə̀ə́ də, máŋá tə wa, á yà nə yə̀rì Zwezi-*Kərisə, woŋwanan tə, tə nii nə ba swɩ̀n nə yugə aba, tə ga də́ dɩ̀àn á yuu wa, sə á pú tə kwa á jʋ̀nɩ̀ tə. 3 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à swɩ̀n á con də, lìù wàrɩ̀ ʋ swɩ̀n də, Zwezi ya *Yuu-Tiu, də kʋ nə tà Yɩɩ-Siŋu tə nə bɩrɩ kʋ wá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, də lìù mama wàrɩ̀ ʋ twá də Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ ma swɩ̀n ʋ pɩn Yɩɩ cʋ̀gà Zwezi.

4 Yɩɩ-Siŋu tarpɩʋn yirə yirə dáá, yá Yɩɩ-Siŋu tə yɩ nədʋ kʋ nə pɩn tə. 5 Tʋtʋnan yirə yirə dáá, yá Yuu-Tiu tə mʋ̀ yɩ nədʋ, ba nə tʋŋa tə ba pɩn wá. 6 Yìə̀n yirə yirə dáá tə nə tʋŋa, yá kʋ yɩ Yɩɩ nədʋ tə nə pɩn dɩ̀àn yirə yirə lɩ̀à tə nə, ba ma tʋŋa tə. 7 Yɩɩ-Siŋu tə yàá bɩrɩ kʋ tɩ̀àn lìù mama nə, sə ʋ wànɩ́ ʋ san ba duən tə nə. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə yàá pa wʋbʋŋa sʋ̀ràn lìù don nə, kʋ ga pa ʋ don də nə yənu sʋ̀ràn. 9 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə yàá pa lìù don nə, sə ʋ wànɩ́ ʋ kə waa Zwezi nə də cɩ́gá cɩ́gá. Kʋ ga pa ʋ don də nə tarpɩnan, tə nə zwɛ̀e yayɩran. 10 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə yàá pa lìù don nə tarpɩʋn, sə ʋ ma fwa tʋ̀tʋ̀nà, tə nə bɩrɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə. Kʋ pa ʋ don nə tarpɩʋn, sə ʋ ma jon Yɩɩ *nii sʋ̀ràn ʋ swɩ̀n. Kʋ pa ʋ don nə tarpɩʋn, sə ʋ ma lwarɩ sʋgʋ tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə sʋgʋ, də kʋ tə nə yɩ *zinə sʋ̀ràn. Kʋ mʋ̀ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə yàá pa lìù don nə tarpɩʋn, sə ʋ swɩ̀n sʋyirə duən, kʋ pa ʋ don nə tarpɩʋn, sə ʋ ma gwin tə sʋyirə tə də̀ń. 11 Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə tətə nə tʋŋa tə yìə̀n təntə mama. Kʋ mʋ̀ nə tàrɩ̀ kʋ pɩn lìù mama nə, ndə nətʋ tə nə, kʋ nə pɩ̀à.

Yɩra nədʋ də kʋ nandaran, tə nə dáá

12 Nə yə̀ə́ də, yɩra yɩ nədʋ, yá kʋ ga ja nandaran, tə nə dáá zənzən. Yá nandaran təntə nə dáá nətʋ mama, tə mʋ̀ nə ken duən nə, tə ma fwa yɩra nədʋ tə. Mə kʋ ya nətʋ Zwezi-*Kərisə də con. 13 Yá kʋ dàń nə yɩ *Zwifə-ba, nə à yə̀ə́ ba tə, ba nə yɩ də *Gərɛkə-ba, də ba tə, ba nə yɩ ywəŋə, nə à yə̀ə́ ba tə, ba nə tɩ ba tɩ̀àn, ba ləgə nə mama Yɩɩ-*Siŋu tə wa, sə nə wànɩ́ nə ya won nədʋ. Nə mama súə́ də Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə. 14 Yɩra tà nandaʋ nədʋ nə kʋ jə, kʋ yɩ nandaran, tə nə dáá, nə kʋ jə. 15 Də naa yà nə swɩ̀n də, kʋ tà jɩɩn, kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kʋ tà yɩra tə nə tɩ kʋ, kʋ nətʋ wàrɩ̀ kʋ pɩn naa kʋ́ʋ̀ tà yɩra tə nandaʋ. 16 Də zɩɩn yà nə swɩ̀n də, kʋ tà yii, kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kʋ tà yɩra tə nə tɩ kʋ, kʋ nətʋ tə wàrɩ̀ kʋ pɩn kʋ kʋ́ʋ̀ bá ya yɩra yɩra nandaʋ. 17 Də yɩra tə mama yà nə yɩ yii cɩcɩ, kʋ yà wá fwa nətə, kʋ ma nì sʋ̀ràn? Nə à yə̀ə́ kʋ yà nə kʋ́ʋ̀ yɩ zɩɩn cɩcɩ, kʋ yà wá fwa nətə, kʋ ma nì lwán? 18 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma kə nandaran tə mama yɩra wa, ndə ʋ nə pɩ̀à nətʋ. 19 Yɩra ya wàrɩ̀ lá kʋ yanɩ, də kʋ yà nə yɩ nandaʋ nədʋ cɩcɩ. 20 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə yɩra yɩ nədʋ, yá kʋ nandaran ga dáá. 21 Yii dàń wàrɩ̀ jɩɩn con kʋ swɩ̀n də, jɩɩn ba tʋtʋŋɩ jə kʋ pa kʋ. Yuu də ma kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nɛɛ con kʋ swɩ̀n də, nɛɛ ba tʋtʋŋɩ jə tə pa kʋ. 22 Nandaran tə tətə, tə nə yɩ ndə tə ba dɩ̀àn jə, tə də jə tʋtʋŋɩ yɩra tə wa. 23 Nandaran duən wulə yɩra tə wa, ba nə bʋŋa də, tə ba dun jə. Yá ba yàá ywàŋá tə yoo zəni. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə nandaran tə, tə nə jə cavɩra tə, nə yàá ywàŋá tə yoo zəni, nə doni. 24 Yá nə nandaran tə, tə nə ba cavɩra jə, tə mʋ̀ ba pɩ̀à, sə nə ywàń tə yoo nətʋ. Yɩɩ ken nandaran tə yirə yirə, sə kʋ pa nandaran tə, tə nə ba dun ja wànɩ́ tə na dun, tə doni tə duən tə. 25 Kʋ yɩ nətʋ, sə yɩra tə dàn ká pwɛ̀e duən nə, sə nandaran tə mama san duən nə. 26 Yá də nandaʋ nə wulə càn wa, sə tə duən tə twá tə ya càn təntə wa. Nandaʋ don nə wulə dun wa, sə tə duən tə də twá tə jwɛ də kʋ. 27 Á mama mɩ́ámɩ́án yɩ Zwezi-Kərisə yɩra tə. Yá á lìù mama dàń ya yɩra təntə nandaʋ. 28 Yɩɩ təntən ʋ kə Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. Bələ nii nə, ʋ ken Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà lá. Batwa nii nə, ʋ ken karnyɩna lá. Kʋ zàn lá, kʋ pa ba tə, ba nə jə Yɩɩ tarpɩʋn, ba ma tʋŋa yomɩlan, tə nə bɩrɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə. Kʋ zàn lá, kʋ pa ba tə, ba nə zwɛ̀e yayɩran tə. Kʋ zàn lá, kʋ pa ba tə, ba nə saŋa lɩ̀à nə. Kʋ zàn lá, kʋ pa ba tə, ba nə kəni lɩ̀à cwəŋə wa. Kʋ zàn lá, kʋ pa ba tə, ba nə swɩ̀n sʋyirə duən. 29 Ba mama nə tà Zwezi-Kərisə tʋntʋna. Ba mama nə tà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà. Ba mama nə tà karnyɩna-ba. Ba mama nə ba yomɩlan tə fwa, tə nə bɩrɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə. 30 Ba mama nə ba tarpɩʋn tə, kʋ nə zwɛ̀e yayɩran tə jə. Ba mama nə ba sʋyirə yirə tə swɩ̀n. Ba mama nə ba sʋyirə yirə tə də̀ń gwin. 31 Á kəni á kajaŋa á pɩ̀à tarpɩnan, tə nə jə funə tə doni. Yá à dàń wá bɩrɩ aba cwəŋə tə, kʋ nə ziən kʋ doni.

13

Sonu yoo

(Matiə 22.36-40; Romə tɩ̀án 13.8-10; 1 Zwan 3.16-19; 4.7-21)

1 Də à nə swɩ̀n ləzoni sʋ̀ràn də *malɩkɛ sʋ̀ràn tətə, yá à ga ba sonu jə, kʋ ya tʋtʋ. Kʋ yɩ ndə luloŋi zəzugu nə, nə à yə̀ə́ ndə ba nə mà kwàń ka zəzəgə nətʋ. 2 À wàá tarpɩʋn à nɩ, sə à ma swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn. À wàá wʋbʋŋa à janɩ à ma lwarɩ yìə̀n tə mama, tə nə sə̀gə̀. À ma kʋ́ʋ̀ wàá yənu yiri mama à janɩ. À ma kʋ́ʋ̀ wàá à yanɩ lìù tə, à nə keni à waa Yɩɩ nə wuuu də cɩ́gá cɩ́gá, kʋ pa à wàá à pɩn pɛɛn fàrɩ́ tə bwálá nə tətə. Yá à nə ba sonu jə, à tə ya tʋtʋ. 3 À nə kʋ́ʋ̀ swə à tàrɩ̀ à jɩjə tə mama, à pa zʋra nə, à nə pɩn ba sʋrɩ à yɩra tə tətə mən wa, yá à nə ba sonu jə, kʋ tə ba funə jə kʋ pa nə.

4 Lìù nə jə sonu, kʋ tíú jə pɩ́nʋ́, ʋ ga sú də ywánɩ́. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba lìù don nə zɩga ʋ wiən yɩrɩ. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba ka bʋ tɩ̀àn nə jə. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba fwiə jə. 5 Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba cavɩra kəni lìù don nə. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba ʋ tətə zəni pɩ̀à. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba lɩŋa jə. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú ba yolwan tuŋə ʋ bɩcan wa. 6 Lìù nə jə sonu, kʋ tíú yàá jwɛ cɩ́gá yoo yɩrɩ, kʋ tíú ba pupwən fwa kʋnkʋn yìə̀n yɩrɩ. 7 Lìù nə jə sonu, kʋ tíú yàá kwɛn yoo mama ʋ lɩ ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə duən tə pwərə wa. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú kəni ʋ waa Yɩɩ nə yoo mama wa. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú jə yala yoo mama wa. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú jə pɩ́nʋ́ yoo mama wa.

8 Ka jon Yɩɩ nii sʋ̀ràn, ka swɩ̀n wá zwɛ̀e. Sʋyirə tə duən wá zwɛ̀e. Yənu də ga wá jén. Lìù nə jə sonu, kʋ tíú sonu tə bá zwɛ̀e, abada. 9 Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, kʋ tà yìə̀n tə mɛ, nə nə yə̀ə́. Yá Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, nə nə joŋə nə swɩ̀n, kʋ tà tə mɛ, nə nə wàá nə swɩ̀n. 10 Máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá bɩrɩ nəba won mama nə yɩ nətʋ, wiən təntə, nə nə yə̀ə́ sɩ́ʋ́n nə, wá jén lá.

11 Máŋá tə wa, à yà nə ya bisɩmaa, à yà swɩ̀n ndə bisɩmaa nə, à yà bʋŋa ndə bisɩmaa nə, à yà nə̀ń yìə̀n tə də̀ń ndə bisɩmaa nə. Máŋá tə wa, à dàń nə jigə bɛɛ, à dʋgʋ bisɩmaa yìə̀n təntə. 12 Sɩ́ʋ́n nə, kʋ yɩ ndə won nə, nə nə ywàń zəŋə wa, kʋ ga tə yɩ gana gana. Dɩɩn don wá bà, nə nə wá na kʋ won tə nə yɩ́á tətə wa. Sɩ́ʋ́n nə, à tə yə̀rì tə mama. Dɩɩn don nə, à wá yəni tə mama, ndə Yɩɩ nə yə̀ə́ nə nətʋ. 13 Sɩ́ʋ́n nə, yìə̀n batwa nə ga tə nə wulə wuuu. Tə mʋ̀ nə yɩ, sə lɩ̀à kəni ba waa Zwezi nə wuuu, sə ba ja yala də Yɩɩ, sə ba sóní duən. Yá tə batwa tə wa, sonu tə nə dwə tə mɛ.

14

Yìə̀n tə, tə nə wulə Yɩɩ-Siŋu tarpɩʋn tə wa

(1 Korɛntə tɩ̀án 12.4-7, 27-31; Romə tɩ̀án 14.19)

1 Á dàń mɛ, sə á də́ yáá, á sóní duən. Kʋ kwa nə, á pɩ̀à Yɩɩ-*Siŋu tarpɩnan tə. Tə mʋ̀ tarpɩnan təntə wa, á pɩ̀à tarpɩʋn tə, kʋ nə yɩ ka swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, á doni tə duən tə. 2 Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə duən, kʋ tà ləzoni con nə, ʋ swɩ̀n, kʋ ya Yɩɩ con nə, ʋ swɩ̀n. Kʋ twá də Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ ma swɩ̀n cɩ́gá, tə nə sə̀gə̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù mama ba tə sʋ̀ràn tə də̀ń nə̀ń. 3 Yá kʋ nə lwàń kʋ yɩ lìù nə swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn, kʋ mʋ̀ yɩ ləzoni tə con nə ʋ swɩ̀n. Ʋ sʋ̀ràn tə daŋa ba jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa, ʋ kwè ba, ʋ zùrì ba bɩcanɩ Yɩɩ nyiən tə wa. 4 Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə tə duən tə, kʋ ya ʋ tətə jɩ̀àn nə ʋ daŋa. Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn, kʋ ya Kərisə lɩ̀à púlí tə jɩ̀àn nə, ʋ daŋa. 5 À swə, sə á mama swɩ̀n sʋyirə tə duən tə. À dàń nə kʋ́ʋ̀ swə à doni, sə á mama swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə. Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, nə dwə lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə tə duən tə, də lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə tə duən tə, nə ba tə də̀ń gwin, ʋ bɩrɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə, sə ʋ ma dàn ba jɩ̀àn.

6 À nubɩa-ba, à nywarɩ nə wá ya bɛ̀eɛ̀e tətə, də à nə twi á con, à wulə à swɩ̀n sʋyirə duən, á nə ba tə də̀ń nə̀ń? À wá ja nywarɩ à pa aba, də à nə swɩ̀n yoo, Yɩɩ nə bɩrɩ nə, à bɩrɩ aba, nə à yə̀ə́ yoo, Yɩɩ nə pɩn nə kʋ yənu, nə à yə̀ə́ Yɩɩ nii sʋgʋ, nə à yə̀ə́ kàrà. 7 Nə wá tì gwaran wiən, sə nə ma man. Kʋ mʋ̀ nə yɩ nabwanʋ nə à yə̀ə́ kunkolu. Də tə kwərə tə nə ba lwànɩ́ duən wa, nətə nə ba wá twá, ba ma lwarɩ kʋ tə nə swɩ̀n. 8 Də ba nə kʋ́ʋ̀ wúrí kʋ̀ʋ̀ nabwana gurə gurə, nətə nə kwatara wá fwa, ba ma lwarɩ də, kʋ yɩ kʋ̀ʋ̀, sə ba kə ba sírí? 9 Mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Də sʋgʋ tə, á nə swɩ̀n sʋyirə duən tə wa, kʋ də̀ń nə ba nə̀ń, nətə nə ba wá lwarɩ kʋ tə, á nə swɩ̀n. Kʋ nə yɩn nətʋ, á wá swɩ̀n woru wa. 10 Sʋyirə duən dáá tɩa yuu wa. Yá sʋyiri mama tə̀lə́ tə wa, ba nə ba kʋ də̀ń nə̀ń. 11 Yá à dàń nə ba sʋgʋ də̀ń nə̀ń, ba nə ma swɩ̀n à con, lìù tə, ʋ nə swɩ̀n kʋ, wá ya ndə vee nə à con, à də ga wá ya ndə vee nə ʋ də con. 12 Mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á kənə kajaŋa mama á ma pɩ̀à Yɩɩ-Siŋu tarpɩnan tə. Á kənə dɩ̀àn, sə á wànɩ́ á na tə tə, tə nə daŋa Kərisə lɩ̀à púlí tə jɩ̀àn, sə tə ya zənzən.

13 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə duən, tə də̀ń nə ba nə̀ń, sə kʋ tíú lòrì Yɩɩ, sə ʋ wànɩ́ ʋ gwin tə də̀ń. 14 À nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ də sʋyirə təntə, à jə̀rə́ wulə yɩjʋnɩ tə wa, yá à pubʋŋa tə ga yɩ kʋ cɩcɩ. 15 À dàń wá fwa bɛ̀eɛ̀e? À wá jʋn Yɩɩ də à jə̀rə́, yá à tə ga jʋn Yɩɩ də à pubʋŋa tə də. À wá nun də à jə̀rə́, yá à tə ga nun də à pubʋŋa tə də. 16 Də n nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də n jə̀rə́ cɩcɩ, nətə nə lìù tə, ʋ nə yə̀rì tə yìə̀n təntə ʋ nə jə̀ə́ á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, wá twá, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Amɩɩna», n nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e tə yɩrɩ? Ʋ bá wànɩ́ ʋ lwarɩ kʋ tə, n nə swɩ̀n tə. 17 Də n yɩjʋnɩ tə yà nə ziən zənzən, də kʋ wà lìù təntə jɩ̀àn dàn. 18 À mʋ̀ Polə, à kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də, à nə swɩ̀n sʋyirə tə duən tə, à doni á mama. 19 À mʋ̀ dàń nə swə, sə à swɩ̀n sʋ̀ràn ndə bonu nə də à pubʋŋa, tə də̀ń nə nə̀ń Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá con, sə tə kàrɩ̀ ba. Kʋ mʋ̀ nə dwə sʋ̀ràn mʋ̀rʋ̀ mʋ̀rʋ̀, à nə wá swɩ̀n də sʋyirə tə duən tə, yá tə də̀ń ga ba nə̀ń.

20 À nubɩa-ba, á yanɩ nəkwɩna nətʋ tə á pubʋŋa tə nə bʋŋa wa. Á dànà ká ya ndə bìsɩ̀ná nə á pubʋŋa wa. Kʋ nə yɩ lwanɩ yoo wa, á yanɩ ndə bìsɩ̀ná nə. 21 Á nəŋə kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«À mʋ̀ *Yuu-Tiu nə swɩ̀n kʋ. Kʋ wá twá lɩ̀à duən sʋ̀ràn nə, à ma swɩ̀n lɩ̀à təntə con. À wá twá də vee, à ma swɩ̀n ba con. Də kʋ nətʋ mama, ba tə bá sɛ̀e, ba cʋgʋ à sʋgʋ».

22 Sʋyirə tə duən tə ya lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à nə, tə pɩ̀à tə bɩrɩ yoo. Tə ba pɩ̀à tə bɩrɩ yoo Kərisə lɩ̀à tə nə. Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə də kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à tə bɩrɩ yoo lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à tə. Kʋ ya Kərisə lɩ̀à tə nə, tə pɩ̀à tə bɩrɩ yoo. 23 Də Kərisə lɩ̀à púlí tə mama nə kun duən nə, ba swɩ̀n sʋyirə duən tə, lìù tə, ʋ nə yə̀rì tə yìə̀n təntə, nə à yə̀ə́ lìù don, ʋ nə tà Kərisə lìù nə twi, ʋ yí lá, ʋ wá swɩ̀n də, á yɩ nyɩnyanan. 24 Kʋ nə yɩ á mama swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn, lìù tə, ʋ nə tà Kərisə lìù nə twi, ʋ yí lá, nə à yə̀ə́ lìù don, ʋ nə yə̀rì tə yìə̀n təntə, nə twí, ʋ yí lá, á mama sʋ̀ràn tə wá bɩrɩ kʋ tə, kʋ nə wulə ʋ waa con. Yá ba mama wá pa ʋ lwarɩ cɩ́gá tə ʋ tətə yuu wa. 25 Ʋ waa tə pubʋŋɩ tə, tə nə sə̀gə̀ tə, nan poni nə. Yá ʋ dàń wá tʋ ʋ yáá yuu, ʋ pa dun Yɩɩ nə, ʋ swɩ̀n də, Yɩɩ cɩ́gá wulə á tətəŋi wa.

Nətʋ tə kʋ nə mɛ, sə kʋ ya Kərisə lɩ̀à púlí wa

(1 Piyɛrə 4.10-11)

26 À nubɩa-ba, bɛ̀eɛ̀e nə nə dàń mɛ, sə nə fwa? Máŋá tə wa, á nə jə̀ń duən yáá nə, sə á jʋn Yɩɩ, sə á fwa nətən: Á lìù nə jə nuŋə, ʋ don nə jə kàrà, ʋ don də nə jə yoo, Yɩɩ nə bɩrɩ wá, ʋ don də nə pɩ̀à, ʋ swɩ̀n sʋyirə tə duən tə, ʋ don də nə pɩ̀à, ʋ gwin sʋyirə tə duən tə də̀ń, sə á fwa tə mama, sə tə wànɩ́ tə dàn Kərisə lɩ̀à púlí tə jɩ̀àn. 27 Kʋ nə yɩ sʋyirə tə duən tə nə á pɩ̀à á swɩ̀n, kʋ mɛ, də lɩ̀à bələ, nə à yə̀ə́ lɩ̀à batwa, kʋ dàn ká doni nətʋ. Ba mɛ, sə ba swɩ̀n ba jon duən nə. Sə lìù don də gwin tə də̀ń. 28 Də lìù nə tə̀lə́, sə ʋ gwin tə də̀ń, sə lìù tə, ʋ nə swɩ̀n sʋyirə duən tə, pú ʋ nii Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. Sə lìù mama də swɩ̀n ʋ tɩ̀àn con də Yɩɩ con. Ʋ dàn ká swɩ̀n sʋgʋ ʋ pa kʋ nan ʋ nii wa. 29 Kʋ nə yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, sə ba lɩ̀à bələ, nə à yə̀ə́ batwa nə swɩ̀n. Yá ba duən tə ga cʋgʋ, ba jə́n, kʋ nə ya Yɩɩ nii sʋgʋ nə ba swɩ̀n.

30 Lìù don nə kʋ́ʋ̀ nɩ yoo, Yɩɩ nə bɩrɩ wá, sə təntən lìù tə pú ʋ nii. 31 Á mama wàá Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, á swɩ̀n, sə tə kàrɩ̀ lɩ̀à tə mama, tə ga kwè ba. 32 Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tarpɩʋn tə mɛ, sə kʋ sɛ̀e ba nii won mama wa. 33 Yɩɩ pɩ̀à, sə nə jə bɩcan sìə́ də duən. Ʋ ba pɩ̀à, sə nə ya gurə gurə lɩ̀à də duən.

Kərisə lɩ̀à púlí tə wa kana tə yoo

34 Máŋá tə wa, á mʋ̀ *Kərisə lɩ̀à, tə nə kun duən nə, kana tə mɛ, sə ba pú ba níə́, ndə kʋ nə tʋŋa nətʋ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama wa. Cwəŋə tə̀lə́ kʋ pa ba, sə ba swɩ̀n, ndə kʋ nə swɩ̀n Yɩɩ sagɩ tə wa, də ba mɛ, sə ba sɛ̀e nii nətʋ. 35 Də ba nə jə yoo, sə ba bwe, sə ba bwe ba bana tə sàń nə. Kʋ wà mɛ, sə kan swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlí jə́rə́ wa. 36 Á bʋŋa də, Yɩɩ sʋgʋ tə yɩ kʋ nan á mʋ̀ con naaa? Nə à yə̀ə́ kʋ yɩ á bʋŋa də, Yɩɩ sʋgʋ tə yɩ á mʋ̀ cɩcɩ con nə kʋ twi naaa?

37 Lìù tə, ʋ nə bʋŋa də, ʋ yɩ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀, ʋ nə bʋŋa də, Yɩɩ-*Siŋu tə wulə də wá, sə kʋ tíú lwarɩ də, tə tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ à pɩn aba, kʋ ya *Yuu-Tiu nə pɩn nii yoo təntə yuu wa. 38 Də lìù nə ba kʋ tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə sɛ̀e, Yuu-Tiu Yɩɩ də bá sɛ̀e kʋ tíú. 39 À nubɩa-ba, kʋ nətʋ tə wa nə, á dàń mɛ, sə á dí yáá á pɩ̀à ka swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə. Yá á nə dàn ká cɩ̀, sə ba swɩ̀n sʋyirə tə duən tə. 40 Kʋ mɛ, sə won mama fwa, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, kʋ tì kʋ cwəŋə.

15

Zwezi-Kərisə nə bwin ʋ nan tɩan wa yoo

(Matiə 28; Marəkə 16; Zwan 20; 21; Tʋtʋnan 1.3)

1 À nubɩa-ba, à pɩ̀à, sə à pìí à lìí aba sʋywáŋʋ́ təntə, à nə də́ yáá à swɩ̀n á con. Kʋ sʋywáŋʋ́ təntə á nə sɛ̀e kʋ, á ga zɩgɩ dɩ̀àn kʋ yoo wa. 2 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ twá sʋywáŋʋ́ təntə nə, ʋ jon aba á cʋna wa. Á cɩ́gá twá kʋ nii nə, ndə à nə swɩ̀n kʋ á con nətʋ. Kʋ nə tà nətʋ, kʋ ya tʋtʋ də, á nə ken á waa Yɩɩ nə.

3 À dí yáá à swɩ̀n *Yuu-Tiu Zwezi sʋ̀ràn tə, à nə nì, à bɩrɩ aba. Zwezi-*Kərisə yɩ ʋ tɩga nə mʋ̀ cʋna yɩrɩ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ. 4 Ba gùrì wá, yá Yɩɩ pìí ʋ bwin wá dɩan batwa dɩɩn nə, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ. 5 Ʋ nan ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Sefasə* nə. Kʋ kwa nə, ʋ nan ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ *tʋntʋna fugə bələ tə nə. 6 Kʋ kwa nə, ʋ nan ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn lɩ̀à duən nə, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ. Ba lɩ̀à təntə dwə lɩ̀à biənu (500), ba nə twá duən, ba na wá naa nədʋ. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə zʋnɩ tə wulə lʋʋ wa. Ba duən də tɩga. 7 Kʋ kwa nə, ʋ nan ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn Zwakə nə, ʋ nan lá ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ tʋntʋna tə mama nə. 8 Ba mʋ̀ tə mama kwa nə, ʋ nan à də Polə nə. À mʋ̀ dàń yɩ ndə bìú nə, ba nə cɛn†. 9 À ken càn Kərisə lɩ̀à púlí tə nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yɩ Zwezi-Kərisə tʋntʋna tə mɛ kwa lìù. Kʋ cɩ́gá mama wa, à wà mɛ, sə ba bon nə tʋntʋnʋ. 10 Də nətʋ tə mama, à nə cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nə, ʋ tə fwa pubwanʋ à yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma yɩ kʋ tə, à nə yɩ zə̀n. Yá pubwanʋ tə, Yɩɩ nə fwa à yɩra, wà tʋtʋ yɩn mama. À tʋn à doni tʋntʋna tə duən tə mama. Kʋ tà à mʋ̀ nə tʋŋa nətʋ, kʋ cɩ́gá mama wa, kʋ ya Yɩɩ pubwanʋ tə, kʋ nə wulə də nə, nə twá də nə kʋ tʋŋa. 11 Kʋ dàń nə yɩ à mʋ̀, nə à yə̀ə́ kʋ nə yɩ tʋntʋna tə duən tə, á nəŋə Yɩɩ sʋgʋ tə, nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ. Mə kʋ mʋ̀ nə nə á twá, á ma kəni á waa Zwezi nə.

Nə ka pìí ka bwin ka nan tɩan wa yoo

(Likə 20.27-38; 1 Piyɛrə 1.3-5)

12 Də ba nə swɩ̀n Yɩɩ sʋ̀ràn ba bɩrɩ də, Zwezi-*Kərisə bwin ʋ nan tɩan wa, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á wa lɩ̀à duən ma swɩ̀n, də ka pìí ka bwin ka nan tɩan wa tə̀lə́? 13 Də ka bwin ka nan tɩan wa nə tə̀lə́, Zwezi-Kərisə də wà bwin ʋ nan tɩan wa! 14 Yá Zwezi-Kərisə nə wà bwin ʋ nan tɩan wa, nə kàrà tə ya tʋtʋ, yá á nə ken á waa Yɩɩ nə tə, də ya tʋtʋ. 15 Də ka bwin ka nan tɩan wa yà nə tə̀lə́, yá nə ga swɩ̀n nə bɩrɩ də, Yɩɩ bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa, yá Yɩɩ ga wà wá bwin, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, nə ya kʋnkʋna Yɩɩ yáá con. 16 Də tɩga nə ba bwin ba naŋa tɩan wa, Zwezi-Kərisə də wà bwin ʋ nan tɩan wa! 17 Yá Zwezi-Kərisə nə wà bwin ʋ nan tɩan, á waa tə, á nə keni wá nə ya tʋtʋ. Yá Yɩɩ tə wà á cʋna tə kwɛn, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa. 18 Ba tə də, ba nə ken waa Zwezi-Kərisə nə, ba ga tɩ tə də jén mɩ́ámɩ́án. 19 Kʋ nə yɩ nə lʋʋ mɩɩ kʋ tə cɩcɩ wa, nə nə jə yala də Zwezi, nə ya yinəgə nyɩna, nə doni lɩ̀à tə mama.

20 Kʋ tà nətʋ, Zwezi-Kərisə cɩ́gá bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ mʋ̀ nə yɩ tɩga tə təntən lìù, ʋ nə bɩrɩ də, ba wá bwin ba nan tɩan wa. 21 Ndə tɩan nə twá, də lìù nədʋ tə ma bà lʋʋ wa, mə nətʋ, ka bwin ka nan tɩan wa də twá də lìù don, kʋ ma bà lʋʋ wa. 22 Lɩ̀à tə mama ya Adamə nɩ̀án. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba mama tɩ ndə ʋ nə. Yá lɩ̀à tə mama, ba də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə, ba də wá pìí ba bwin ba nan tɩan wa, ndə ʋ nə. 23 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə wá pú duən kwa, ba bwin ba nan tɩan wa. Zwezi-Kərisə mʋ̀ yɩ təntən lìù, ʋ nə bwin ʋ nan tɩan wa. Dɩɩn tə, ʋ nə wá pìí ʋ bà, lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ lɩ̀à tə də, dàń wá bwin ba nan tɩan wa. 24 Kʋ kwa nə, lʋʋ dàń wá zɩgɩ lá kʋ zàn. Zwezi-Kərisə dàń wá cʋ̀gʋ̀ wiən tə nə jə dɩ̀àn yiri mama mɩ́ámɩ́án. Ʋ wá cʋ̀gʋ̀ wiən tə mama, tə nə də́ pàrɩ̀, də dɩ̀àn tɩ̀án tə mama, ba nə zɩga ʋ nə mɩ́ámɩ́án. Yá ʋ dàń wá pìí, ʋ pa pàrɩ̀ tə ʋ nyɩna Yɩɩ nə. 25 Zwezi-Kərisə nə pìí ʋ bà, kʋ mɛ, sə ʋ də́ pàrɩ̀ tə wuuu. Kʋ jə vələ máŋá tə wa, ʋ nə wá kə ʋ dʋŋa tə mama ʋ jɩɩn wa. 26 Tɩan nə ya talɩkwa dʋŋʋ tə, ʋ nə wá cʋ̀gʋ̀.

27 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Yɩɩ ken wiən tə mama ʋ jɩɩn wa». Kʋ yoo təntə yɩ nəpon, kʋ ba pɩ̀à kʋ swɩ̀n də, Yɩɩ tətə twá ʋ wulə ʋ bìú tə jɩɩn wa. Kʋ yɩ, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə ken wiən tə duən tə mama ʋ bìú tə jɩɩn wa. 28 Máŋá tə wa, wiən tə mama nə wá ya Zwezi-Kərisə jɩ̀àn wa, ʋ də tətə dàń wá kə ʋ tɩ̀àn ʋ nyɩna Yɩɩ jɩ̀àn wa. Mə kʋ wá yà nətʋ, Yɩɩ dàń ma də́ pàrɩ̀ wiən tə mama yuu wa mɩ́ámɩ́án.

29 Á yə̀ə́ də, lɩ̀à wulə, ba nə yàá pa, ba lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, tɩga yuu yɩrɩ. Də tɩga cɩ́gá nə bá bwin ba naŋa tɩan wa, bɛ̀eɛ̀e won nə kʋ tɩ̀án təntə fwa kʋ nətʋ, sə ba na kʋ wa? 30 Də ka pìí ka bwin ka nan tɩan wa nə tə̀lə́, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, nə mʋ̀ ma kəni nə tɩ̀àn cwəŋə wa, kʋ nə pɩ̀à kʋ gʋ nəba, máŋá mama. 31 À nubɩa-ba, dɩɩn mama à mɩɩ yàá pɩ̀à kʋ nan. À ja pupwən də aba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n kʋ yoo təntə á con, nə mʋ̀ də nə Yuu-Tiu *nimarʋ tə yɩrɩ. 32 À mʋ̀ jan də ganaŋa‡ Efɛzə wa yəbə. Də à pubʋŋa tə nə ya tɩa ka tə yuu wiən tə cɩcɩ yɩrɩ, bɛ̀eɛ̀e won nə à wá na kʋ jaŋa təntə wa? Də tɩga yà nə bá bwin ba nan, zwansɩsara ka tə yà wá ya cɩ́gá. Zwansɩsara təntə swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Jwɩan nə, nə wá tɩ, kʋ mʋ̀ yɩrɩ, nə díə́ də nə nywɩ̀n, nə dàn ká fwa won mama».

33 Zwansɩsara don də swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Á dànà ká gɩgarɩ á tɩ̀àn. Twadon kʋkwɩʋn yʋa nə cʋ̀gà twadon nəzəŋu yʋa». 34 Á pìə́ á kə á pubʋŋa tə cɩ́gá tə wa, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, sə á dàń yá cʋna tə fàŋʋ́ nə. Kʋ yɩ á cavɩyoo nə à swɩ̀n nətʋ: Á wa lɩ̀à duən yə̀rì Yɩɩ.

Yɩra tə tɩga nə wá bwin ba nan də kʋ

(Filipə tɩ̀án 3.20-21; 1 Zwan 3.2-3)

35 À yə̀ə́ də, lɩ̀à duən wá bwe, sə ba jə́n, nətə nə tɩga wá bwin ba nan tɩan wa? Ba yɩra tə wá yà nətə? 36 Lìù tə, n nə bwe kʋ bwiə təntə, n yɩ ləyəru! N nə dùə̀ wobiu, n kə tɩa, wobiu təntə wàrɩ̀ vʋʋ kʋ bwin, də kʋ nə wà tɩ kʋ pʋ. 37 Kʋ tə n nə dùə̀, n kə tɩa, tə ya wobiu cɩcɩ. Dɩɩn don, kʋ yɩ mɩbɩa, nə à yə̀ə́ won yiri don, kʋ tà mɩnɩ sɩsɩʋ tə, də kʋ vʋran tə, kʋ nə pɛn, kʋ dɩ̀ yɩɩ nə tə. 38 Yɩɩ nə yàá pa sɩsɩʋ də kʋ vʋran wobiu təntə nə, ndə ʋ nə pɩ̀à nətʋ. Yɩɩ nə pɩn wobiu də mama kʋ vʋʋ yiri.

39 Wiən tə, tə mɩɩ nə siŋə, də yɩra tə tà nədʋ. Ləzoni yɩra də yiri yɩ kʋ cɩcɩ. Vàná də yɩra yiri yɩ kʋ cɩcɩ. Zə́ŋə́ də yɩra yiri yɩ kʋ cɩcɩ. Fələ də yɩra yiri yɩ kʋ cɩcɩ. 40 Lanworu tə wa wiən wulə lá, tə nə jə yɩra. Tɩa tə də yuu wa wiən wulə lá, tə nə jə yɩra. Lanworu tə wa wiən tə zəni, də tɩa yuu wiən tə zəni tà nədʋ. 41 Yɩcaʋ tə zəni də yɩ kʋ cɩcɩ. Cànà tə də zəni yɩ kʋ cɩcɩ. Kacɩlacɛ tə də zəni kʋ́ʋ̀ yɩ kʋ cɩcɩ. Kacɩlacɛ tə mʋ̀ tətə zəni tà nədʋ.

42 Mə kʋ wá ya nətʋ máŋá tə wa, tɩga nə wá bwin ba nan tɩan wa. Máŋá tə, ba nə gùrì yɩra tɩa, kʋ yɩra təntə yɩ wotɩgʋ, kʋ wá pʋ. Yá máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá pìí ʋ bwin kʋ, ʋ lɩ tɩan wa, kʋ yɩra təntə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kʋ tɩ kʋ pwɩ. 43 Máŋá tə wa, ba nə gùrì kʋ tɩa, kʋ ba dun jə, kʋ ga ba dɩ̀àn də jə. Yá máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá pìí ʋ bwin kʋ, ʋ lɩ tɩan wa, kʋ wá ja dun, kʋ ga jə dɩ̀àn də. 44 Máŋá tə wa, ba nə gùrì yɩra tə tɩa, kʋ yɩ tɩa yuu yɩra. Yá máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá bwin kʋ, ʋ lɩ tɩan wa, kʋ dàń wá ya Yɩɩ *sàń yɩra. Də tɩa yuu yɩra nə wulə, Yɩɩ sàń yɩra də wulə. 45 Kʋ mʋ̀ yoo tə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Təntən bɛɛ tə, kʋ nə yɩ Adamə jigə ləzwəniŋu». Talɩkwa§ Adamə tə, ʋ mʋ̀ jigə siŋu, kʋ nə pɩn mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, lɩ̀à nə. 46 Kʋ tà Yɩɩ sàń yɩra tə, ba yà də́ yáá ba na, kʋ yɩ tɩa yuu yɩra tə. Kʋ mʋ̀ kwa nə, ba wá na Yɩɩ sàń yɩra tə. 47 Təntən lìù tə yɩ tɩran nə, Yɩɩ ma fwa wá, kʋ pa ʋ yɩ tɩa yuu lìù. Bələ nii lìù tə mʋ̀ yɩ Yɩɩ sàń lìù. 48 Ba tə, ba nə wulə tɩa yuu, nyɩn də bɛɛ tə, Yɩɩ nə fwa də tɩran tə. Ba tə də, ba nə wulə Yɩɩ con, də nyɩn də bɛɛ tə, ʋ nə nan Yɩɩ sàń tə. 49 Ndə nətʋ tə, nə nə nyɩn də tɩa yuu bɛɛ tə, mə nətʋ nə wá nyɩn də Yɩɩ sàń bɛɛ tə.

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 4.13-18)

50 À nubɩa-ba, á nəŋə kʋ tə, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n. Yɩra tə, tə nə yɩ nàŋʋ́ də jana nə fwa, wàrɩ̀ kʋ twá kʋ yanɩ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Yá tɩa yuu yɩra tə, kʋ nə wá pʋ, wàrɩ̀ Yɩɩ sàń yɩra tə, kʋ nə ba pwɩ, wiən tə kʋ janɩ. 51 Kʋ yɩ yosəgu nə, à bɩrɩ aba. Nə mama, nə bá tɩ. Nə mama yɩra tə wá lwàń. 52 Máŋá don wa, ba nə wá wúrú nabwana talɩkwa dɩɩn tə nə. Nə mama dàń wá lwàń naa nədʋ, ndə yii pwiu də kʋ súrú nə. Nabwana tə wá wúrí, Yɩɩ ga bwin tɩga tə, ba nan də yɩra, tə nə ba pwɩ. Yá nə də yɩra, tə ga lwàń kʋ jì ndə ba nə. 53 Nə yɩra tə, kʋ nə tɩ kʋ pwɩ tə dàń mɛ, sə kʋ lwàń kʋ jì yɩra tə, kʋ nə ba tɩ kʋ pwɩ.

54 Máŋá tə wa, yɩra tə, kʋ nə tɩ kʋ pwɩ, tə nə wá lwàń, kʋ ba tɩ kʋ ba pwɩ tə, kʋ máŋá tə wa, kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, tə nii dàń wá sú. Kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Tɩan kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, Yɩɩ dí dɩ̀àn tɩan yuu wa. 55 Tɩan, sə n dɩ̀àn tə wa yə̀n? Tɩan, sə n sɩliu tə, n nə ma zwe lɩ̀à tə, n gwɩ tə wa yə̀n?» 56 Tɩan yɩ tə twá də cʋna, tə ma jə dɩ̀àn nə yuu wa. Cʋna də twá də Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, tə ma jə dɩ̀àn nə yuu wa. 57 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ nə pɩn, sə nə də́ dɩ̀àn cʋna də tɩan mɛ yuu wa. Kʋ nətʋ twá, də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə dɩ̀àn tə.

58 À nubisoni-ba, kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ nə, á zɩga dɩ̀àn. Á dànà ká pa won mama gwàrɩ̀ á vànà. Á kənə dɩ̀àn á tʋn Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə, á súrí wuuu. Á lwarɩ də, á də tʋtʋnan tə, á nə tʋŋa á pɩn Yuu-Tiu nə, tə bá ya tʋtʋ, ʋ kwa.

16

Səbiu tə ba nə lé, sə kʋ san lɩ̀à tə nə, Kərisə nə tɩ, yoo

(2 Korɛntə tɩ̀án 8; 9; Romə tɩ̀án 15.25-27)

1 À mʋ̀ Polə pɩ̀à, sə à swɩ̀n yoo səbiu tə yuu wa, á nə lé, sə kʋ san lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, ba nə wulə *Zwerizalɛmə nə. Kʋ səbiu təntə yoo wa, á də mɛ, sə á fwa ndə nətʋ tə nə, à nə swɩ̀n Galasi nagwanaa tə wa, Kərisə lɩ̀à tə con, sə ba də fwa. 2 Laadi dɩɩn mama, səbiu tə, á lìù mama nə jə, ʋ mɛ, sə ʋ lɩ kʋ tə, ʋ nə wàá ʋ tún vàn nə. Á tuŋə kʋ səbiu təntə vàn nə, sə máŋá tə wa, à nə wá bà á con, á kʋ́ʋ̀ dànà ká lé səbiu. 3 Máŋá tə wa, à nə wá yí á con, à wá pʋ́pʋ́nɩ́ saga à pa lɩ̀à tə nə, á tətə nə wá kúrí, à ma tʋn ba də səbiu tə Zwerizalɛmə nə. 4 Də kʋ nə mɛ, sə à tətə va, ba mʋ̀ də à mʋ̀ wá twá duən nə vìí.

Wiən tə, Polə nə pɩ̀à, sə ʋ fwa

5 À pɩ̀à, sə à twá Masedwanə nagwanaa tə wa à lɛ. Kʋ kwa nə, à wá bà à na aba. 6 Dɩɩn don, à wá ya á con dɩan bələ. Dɩɩn don waran* tə máŋá tə mama wa, à wá ya á con. À nə kʋ́ʋ̀ wá nan á con, sə à vìí á wá san nə də kʋ tə, kʋ nə wá pa à lɛ à va, à nə vəli lá. 7 À ba pɩ̀à, sə à bà à zɩgɩ yɩɩ nə à mà à lɛ. À pɩ̀à də, kʋ nə ya *Yuu-Tiu fɩra, sə nə ya duən nə kʋ dánɩ́. 8-9 Yɩɩ súrí cwəŋə nəzəŋu ʋ pa nə, sə à ma tʋn ʋ tʋtʋŋɩ tə yəbə. Yá dʋŋa tə də dáá zənzən pʋn. À dàń tə wá ya yəbə Efɛzə wa, kʋ jə vələ *Pantəkɔtə cànà tə.

10 Timote də tʋŋa Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə, ndə à də nə tʋŋa kʋ nətʋ. Də ʋ nə twi á con, sə á ja wá zəni á pa ʋ nì ʋ nywánɩ́. 11 Sə á lìù mama dàn ká mun wá. Á dàń saŋa wá də ʋ cwəŋə tə vəli tə, sə ʋ wànɩ́ ʋ vìí də yazurə. Sə ʋ bà ʋ yí nə də zəni. À mʋ̀ Polə də *Kərisə lɩ̀à tə duən tə dànɩ̀ wá yəbə.

12 Apɔlɔsə mʋ̀, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, yoo wa, à lòrì wá nɛɛ kapʋpʋ, sə ʋ mʋ̀ də Kərisə lɩ̀à tə duən tə bà ba na aba. Yá ʋ yà tə ba pɩ̀à, sə ʋ bà á con sɩ́ʋ́n. Máŋá tə wa, ʋ nə nɩ bʋʋ, ʋ wá bà.

Polə sʋgʋ tə, ʋ nə ma gúrí ʋ sagɩ tə

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.5-13)

13 Á dànà ká dwɛ̀e. Á zɩga dɩ̀àn á kən á waa Zwezi nə wuuu. Á pɩan á jɩ̀àn dàn. Á yana dɩ̀àn tɩ̀án *Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə wa. 14 Sə won tə mama, á nə fwa á pwərə wa, sə kʋ twá də sonu kʋ ma tʋn.

15 À nubɩa-ba, á mama yə̀ə́ Sətefanasə də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama. Á yə̀ə́ də, ba mʋ̀ nə yɩ təntən lɩ̀à, ba nə ken ba waa Zwezi-*Kərisə nə wuuu, Akayi nagwanaa tə wa. Yá ba tì ba tɩ̀àn mama ba kə Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə wa, sə ba ma san lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. 16 À nubɩa-ba, à lòrì aba, sə á zìlí ʋ mʋ̀ lìù təntə. Á zìlə́ ba tə də mama, ba mʋ̀ də wá nə tʋŋa də duən zənzən.

17 À fwa pupwən zənzən də Sətefanasə də Fɔrətinatisə də Akayikisə nə twi à con. Ba nə twi à con, kʋ yɩ ndə á mʋ̀ nə twi à con. 18 Ba dàn à jɩ̀àn, ndə ba nə dàn á də jɩ̀àn. Kʋ mʋ̀ ləzwənyiri təntə á zìlə́ ba zəni.

19 Kərisə lɩ̀à púlí tə Azi nagwanaa wa yəbə, jʋ̀nà aba. Akilasə də ʋ kan Pərisilə də Kərisə lɩ̀à púlí tə, ba mʋ̀ də ba, nə yàá jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ ba dìə̀ tə, jʋ̀nà aba zəni də Yuu-Tiu yɩrɩ tə. 20 Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə yəbə, ba nə yɩ á nubɩa Kərisə yɩrɩ tə, də jʋ̀nà aba. Á jʋ̀ná duən də zìlə́ zənzən də sonu, ndə Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba fwa nətʋ.

21 Kʋ tə yɩ à tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ də à jɩ̀àn, à wʋ́: «À mʋ̀ Polə də jʋ̀nà aba».

22 Lìù tə, ʋ nə ba Yuu-Tiu swə, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú. Maranata! Kʋ mʋ̀ nə yɩ: Sə nə Yuu-Tiu bà! 23 Nə Yuu-Tiu Zwezi nə wá fwa pubwanʋ á yɩra. 24 À swə á mama, nə mama mɩ́ámɩ́án vwə Zwezi-Kərisə yɩra.

* 1:11 1.11 Lɩ̀à duən bʋŋa də, Kəlowe yà yɩ kayəlukan, ʋ nə wulə Korɛntə wa. Yá ʋ tʋ̀tʋ̀nà dàń yà naŋa ʋ con, ba vəli bwálɩ́ tə nə, Polə nə wulə lá.

† 1:12 1.12 Sefasə ja yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

* 3:22 3.22 Sefasə ja yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

* 9:5 9.5 Sefasə ja yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

* 10:1 10.1 Polə yɩ *Zwifə-ba yoo nə ʋ swɩ̀n. Zwifə-ba tə yà yɩ ywəŋə, ba wulə *Ezwipətə nagwanaa wa. Yɩɩ ma lɩ ba lá nə, ʋ pa ba twá kasɔɔ lanworu tə wa, ba va *Yɩzərayɛlə lʋʋ nii tə wa.

* 11:5 11.5 Korɛntə tɩ̀án con, kʋ máŋá təntə wa, də lìù nə pàrɩ́ kan yuu, kʋ yɩ ʋ pɩ̀à, sə ʋ kə cavɩra kʋ kan təntə nə.

* 15:5 15.5 Sefasə yà jə yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

† 15:8 15.8 Sʋgʋ təntə yɩ Polə pɩ̀à, sə ʋ ma bɩrɩ də, ʋ nə jigə Kərisə lìù tə, yɩ yoo tə, kʋ yà nə wà mɛ. (Ywàń Tʋtʋnan 9!)

‡ 15:32 15.32 Ganaŋa təntə Polə nə jan də tə, wàá ganaŋa cɩ́gá cɩ́gá kʋ yanɩ, kʋ ma kʋ́ʋ̀ wàá ləzoni, ba nə yɩ ndə ganaŋa nə kʋ yanɩ.

§ 15:45 15.45 Talɩkwa Adamə tə nə yɩ Zwezi-*Kərisə.

* 16:6 16.6 Waran təntə máŋá wa, lìù wàrɩ̀ tɩʋ ʋ vəli. Waran təntə yàá bà bununu cànà tə wa, kʋ ja vələ yarɩkafɔɔ cànà tə wa.

2 Korɛntə tɩ̀án

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Bələ nii sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Korɛntə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Korɛntə tɩ̀án bələ nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Ba boŋə sagɩ kʋ tə ‹bələ nii sagɩ› tə, Polə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Korɛntə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ ba, pwɩa yà nə tə wulə *Kərisə lɩ̀à tə tətəŋi wa, yɩrɩ. Ba wa lìù don twɩn Polə zənzən. Yá kʋ tə nə dwə, ba wa lɩ̀à duən kʋ́ʋ̀ ba cɩ́gá kàrà tə, Polə nə bɩrɩ tə nii nə, twá.

Polə caga ʋ tɩ̀àn yɩrɩ, ʋ ga pɩ̀à, sə ʋ pa ba lwarɩ, ʋ tʋtʋŋɩ tə nə yɩ nətʋ, ʋ nə yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋnʋ tə yɩrɩ. Ʋ bɩrɩ də, Zwezi-Kərisə tʋntʋnʋ mɛ, sə ʋ vwa ʋ tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Zwezi nə, ʋ ma tʋn.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Korɛntə nə

(Kolosə tɩ̀án 1.1-8; Galasi tɩ̀án 1.1-5)

1 Yɩɩ twá də ʋ fɩra tə, ʋ ma kúrí à mʋ̀ Polə, sə à ya Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ də Timote, ʋ nə yɩ don tə, ʋ nə yɩ á nubiu Kərisə yɩrɩ, nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, nə pɩn á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ nə wulə Korɛntə nə. Nə pɩ̀à, sə sagɩ kʋ tə yí lɩ̀à tə də mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, ba ga wulə Akayi nagwanaa tə wa. 2 Nə nyɩna Yɩɩ də *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, yá ba ga pa aba bɩcan sìə́.

Nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ nə zùrì nə bɩcanɩ nə càn wa yɩrɩ

3 Nə pɩan dun Yɩɩ nə, ʋ nə yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə Yɩɩ, ʋ ga yɩ ʋ nyɩna də. Ʋ mʋ̀ nyɩna təntə dəri lɩ̀à yinəgə, ʋ ga zùrì lɩ̀à bɩcanɩ də. 4 Máŋá mama, càn nə yí nəba, ʋ mʋ̀ nə yàá zùrì nə bɩcanɩ, sə kʋ pa nə də wànɩ́ nə zùrì lɩ̀à tə bɩcanɩ, ba nə wulə càn yiri mama wa, ndə Yɩɩ nə fwa nətʋ nə yɩra. 5 Nətʋ tə Zwezi-Kərisə nə dí càn zənzən, yá nə də ga wulə càn zənzən wa, mə nətʋ nə, Yɩɩ wá twá Zwezi-Kərisə, ʋ ma zùrì nə bɩcanɩ zənzən. 6 Yá nə dàń nə də́ càn, kʋ yɩ, sə kʋ pa á bɩcanɩ zùrì. Kʋ ga tə wá pa Yɩɩ pa á ya ʋ cwəŋə tə wa. Də nə bɩcanɩ nə zùrì, kʋ yɩ, sə kʋ pa á də bɩcanɩ wànɩ́ tə zùrì, sə á ja pɩ́nʋ́, də càn tə tə, nə nə wulə tə wa, yiri nə yí aba. 7 Nə dàń ja yala də aba, nə ga yə̀ə́ də, á də nə wulə càn tə wa, nə də nə wulə tə wa, Yɩɩ wá zùrì á bɩcanɩ, ndə ʋ nə zùrì nə də bɩcanɩ nətʋ.

(2 Korɛntə tɩ̀án 4.8-18; 2 Timote 2.8-12; Filipə tɩ̀án 1.27-30)

8 Nə nubɩa-ba, nə pɩ̀à, sə á lwarɩ, nə nə dí càn nətʋ Azi nagwanaa tə wa. Nə dí càn zənzən, tə càn tə nə dwə nə dɩ̀àn. Yá tə dàń pɩn, nə yà kʋ́ʋ̀ ba yala jə də, nə mɩɩ wá ya lʋʋ wa. 9 Nə tətə bɩcanɩ wa, nə yà ken nə sírí də, kʋ yɩ nə tɩan nə yí. Kʋ yoo təntə tʋn, sə kʋ pa, nə kʋ́ʋ̀ dàn ká ja nə tətə dɩ̀àn, sə nə dàń ja Yɩɩ tə, ʋ nə bwin tɩga tɩan wa, dɩ̀àn. 10 Mə ʋ mʋ̀ nə van nəba ʋ lɩ, yá ʋ ga tə wá van nəba ʋ lɩ tə mʋ̀ tɩan təntə yiri wa. Cɩ́gá mama, nə jə yala də, ʋ tə wá van nəba ʋ lɩ tə wa. 11 Á də tətə wá san, á lòrì Yɩɩ, á pa nəba. Yá Yɩɩ dàń wá fwa ʋ pubwanʋ tə nə yɩra, lɩ̀à zənzən nə lòrì wá ba pɩn nəba yɩrɩ. Máŋá tə, Yɩɩ nə wá le nəba, ʋ ga san nəba, kʋ wá ya lɩ̀à zənzən nə wá kə ʋ lɛ̀eɛ̀e ba pa nəba.

12 Á nəŋə yoo tə, kʋ nə pɩn nə wàá á yoo nə tì, nə ma bwɩ nə tɩ̀àn nə. Nə yə̀ə́ nə pubʋŋa wa də, nə jɩn nə tɩ̀àn, nə wà durən yìə̀n fwa. Nə yɩn cɩ́gá wa lʋʋ kʋ tə wa, kʋ tə nə dwə, á mʋ̀ yáá con. Kʋ nətʋ tə yɩ Yɩɩ nə pɩn kʋ tʋn. Ʋ mʋ̀ yà nə kəni nəba cwəŋə wa, də ʋ pubwanʋ tə, kʋ tà nə tətə pubʋŋa yà nə kəni nəba cwəŋə wa. 13 Kʋ tə, nə nə pʋ́pʋ́nɩ́ nə pa aba, kʋ wa ba yosəgu mama jə. Mə kʋ mʋ̀ nə á kàrɩ̀ sagɩ kʋ tə wa, yá á ga nə̀ń kʋ də̀ń. À bʋŋa də, kʋ ja vəli kʋ yígúrə́ wa, á wá lwarɩ kʋ də̀ń mɩ́ámɩ́án. 14 Kʋ yɩ ndə á tə wà lwarɩ mɩ́ámɩ́án, də dɩɩn tə, nə Yuu-Tiu Zwezi nə wá pìí ʋ bà, á wá tì nə yoo, á ma bʋ á tɩ̀àn nə, nə də ga wá tì á yoo, nə ma bʋ nə tɩ̀àn nə.

Polə pìí ʋ lwàń ʋ kʋ́ʋ̀ bá va Korɛntə

15-16 À mʋ̀ jə á yala nətʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yà dí yáá à kə sírí, sə à bà à zɩgɩ á con, à va Masedwanə nagwanaa. Yá máŋá tə, à nə kʋ́ʋ̀ pìí à naŋa Masedwanə à bɩ̀àn, à tə wá twá á con, sə á san nə, sə à lɛ à va Zwide nagwanaa. Kʋ nətʋ dàń wá pa, Yɩɩ kʋ́ʋ̀ fwa ʋ pubwanʋ tə á yɩra nɛɛ bələ.

17 Yá à nə kʋ́ʋ̀ pìí à lwàń à pubʋŋa tə, kʋ tà tʋtʋ, kʋ jə də̀ń. Á yə̀ə́ də, à ba yoo tʋŋa də à tətə fɩra. À ba ‹awo› də ‹ɔn ɔn› swɩ̀n, à gùlí duən wa, yoo nədʋ yuu wa. 18 Yɩɩ yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ pùə́ nədʋ tíú. Yá ʋ mʋ̀ Yɩɩ təntə yə̀ə́ də, nə wà ‹awo› də ‹ɔn ɔn› ma gùlí duən wa yoo nədʋ yuu wa. 19 Á yə̀ə́ də, kʋ yɩ Yɩɩ tətə bìú Zwezi-*Kərisə yoo nə, à mʋ̀ Polə, də Silasə də Timote swɩ̀n nə bɩrɩ aba. Zwezi-Kərisə tà ‹awo› də ‹ɔn ɔn› lìù. Ʋ yɩ ‹awo› lìù máŋá mama wuuu. 20 Yɩɩ twá də ʋ mʋ̀, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́ ‹awo› wiən tə mama yuu wa, ʋ nə kàn nii. Yá nə də ga tə twá də ʋ mʋ̀, nə ma wʋ́ ‹amɩɩna›, sə kʋ pa dun Yɩɩ nə. 21 Kʋ tə nə súrí lá, Yɩɩ tətə nə pɩn nə mʋ̀ də á mʋ̀ zɩga dɩ̀àn, nə ma twá Zwezi-Kərisə nə. Mə ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə kúrí nəba, ʋ kə vàn nə, sə nə tʋn nə pa wá. 22 Yɩɩ nə ken ʋ *Siŋu tə nə bɩcanɩ wa, ndə mɩmɩnan nə, sə ʋ ma bɩrɩ də, nə yɩ ʋ mʋ̀ nyiən. Ʋ Siŋu təntə nə yɩ wozəŋə tə, ʋ nə tanɩ ʋ tún təntən nyiən, kʋ ga bɩrɩ də, wiən duən tə wulə, ʋ nə wá pa nəba.

(2 Korɛntə tɩ̀án 12.19-21; 13.1-2, 10; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.3-12)

23 Yɩɩ mʋ̀ yə̀ə́ kʋ tə, à nə bʋŋa à waa con. Də kʋ nə yɩ kʋnkʋn nə à kʋnɩ, sə à mɩɩ zwɛ̀e. Won tə, kʋ nə pɩn à wà pìí à bà á con Korɛntə nə, kʋ yɩ à ba pɩ̀à, sə à bà à tʋn lwanɩ á yɩra. 24 Kʋ tà nə pɩ̀à nə kálɩ́ aba, sə nə swɩ̀n á con, nətʋ á nə mɛ, sə á kə á waa Zwezi-Kərisə nə. Nə yə̀ə́ də, á keni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, á ga zɩga dɩ̀àn. Yá kʋ dàń yɩ nə pɩ̀à nə tʋn də aba, sə kʋ pa, á wànɩ́ á ya pupwən wa.

2

1 Á nəŋə, à pubʋŋa tə nə yɩ nətʋ. À pubʋŋa wa à ba pɩ̀à, sə à pìí à bà á con, də à túrí tə nə wá bwé kʋ kə aba pucʋnɩ wa. 2 Də à nə ken aba pucʋnɩ wa, á mʋ̀ yà ga nə mɛ, sə á poli à pùə́, wàà dàń nə kʋ́ʋ̀ wá poli à pùə́? 3 Mə kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, à ma dí yáá à pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ á nə, yá à ga kʋ́ʋ̀ wà twi, sə à na aba. Də à yà nə twi á con, á yà wá pa à pùə́ cʋ̀gʋ̀. Yá á mʋ̀ yà nə mɛ, sə á pa à pùə́ poli. Kʋ yɩ cɩ́gá, à jə á mama dɩ̀àn kʋ yoo tə wa. À ga yə̀ə́ də, à nə wulə pupwən wa, á də mama wulə pupwən wa. 4 À dí yáá à pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ təntə á nə, sə á lwarɩ də, á yoo yɩ̀ nə zənzən, kʋ pa à pùə́ cʋ̀gʋ̀, à ga kwi yinɩa á yɩrɩ, máŋá tə wa, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Kʋ dàń nə tà à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à kə pucʋnɩ á nə. Kʋ yɩ à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à pa á lwarɩ, à nə swə aba zənzən nətʋ.

Á tíə́ yoo tə, á dʋgʋ tɩa!

(2 Korɛntə tɩ̀án 7.5-16; Likə 17.3)

5 Də lìù nə fwa pucʋnɩ yoo, kʋ tà à mʋ̀ cɩcɩ yɩra nə, ʋ fwa kʋ. Kʋ yɩ á mʋ̀ mama yɩra nə, ʋ fwa kʋ. Kʋ nə swə kʋ tà á mama, á lɩ̀à duən mʋ̀ pwìí cʋ̀gʋ̀. À ba pɩ̀à, sə à man kʋ, à pa kʋ doni jɩɩn. 6 Á wa lɩ̀à zənzən ken càn zənzən kʋ bɛɛ təntə nə, ʋ nə tʋn kʋ yoo tə. Yá kʋ dàń mɛ, sə á yá kʋ mɛ nətʋ. 7 Yá sɩ́ʋ́n nə, á dàń mɛ, sə á tì ʋ yoo tə á dʋgʋ tɩa, sə á pìí á zùrì ʋ bɩcan. Kʋ nə tà nətʋ, pucʋnɩ wá zʋ wá zənzən, kʋ pa ʋ jɩ̀àn gwàrɩ̀ mɩ́ámɩ́án. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń kwè aba, sə á pìí á bɩrɩ wá də, á swə wá. 9 Á nəŋə yoo tə don də, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ à sagɩ tə, à pa aba, kʋ yɩrɩ. À pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, sə à ma də́də́n aba à jə́n, á zìlí à nii yoo mama wa naaa. 10 Yá sɩ́ʋ́n nə, lìù tə, á nə tì ʋ cʋna á dʋgʋ tɩa, à də tì kʋ à dʋgʋ tɩa. À mʋ̀ con, à tì bɛɛ təntə cʋna tə, à dʋgʋ tɩa á mʋ̀ yɩrɩ Zwezi-*Kərisə yáá con. 11 Nə yə̀ə́ kʋ tə, *Sɩtana nə pɩ̀à, sə ʋ fwa, zəni. Yá à ba pɩ̀à, sə Sɩtana twá cʋna təntə nə, ʋ də́ dɩ̀àn nə yuu wa.

Polə twá Tərowasə ʋ lɛ

12 À yà zàn à va Tərowasə, sə à swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ lá. Máŋá tə, à nə yí lá, à nɩ də, *Yuu-Tiu yà súrí cwəŋə, ʋ pa nə, sə à swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə. 13 Yá à bɩcan wa, à yà ba sìə́ jə, à nə wà Titə nɩ, ʋ nə yɩ à nubiu Kərisə yɩrɩ. À dàń ma lòrì cwəŋə, Kərisə lɩ̀à tə con Tərowasə nə, à ga lɛ à va Masedwanə nagwanaa tə wa.

Zwezi-Kərisə dí dɩ̀àn

(Romə tɩ̀án 15.17-19; 1 Korɛntə tɩ̀án 1.17-24; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.1-7)

14 Nə dàń kənə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ nə bɩrɩ nəba lʋʋ nə, ndə nə yɩ bàń dìə̀ lɩ̀à, kwatara yuu tíú nə ta kʋ̀ʋ̀, ba ja ba vaŋa. Yá ʋ dàń ga twá də nə mʋ̀, ʋ pɩn ba lwarɩ Zwezi-*Kərisə bwálɩ́ mama wa. Nə dàń yɩ ndə lwán* nə, tə nə súə́ bwálɩ́ mama, sə kʋ pa lɩ̀à tə lwarɩ Zwezi-Kərisə. 15 Nə mʋ̀ dàń yɩ ndə lwán nə, tə nə ywán Yɩɩ yáá con, tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, Zwezi-Kərisə nə pɩn, nə tʋŋa. Nə swɩ̀n ʋ yoo lɩ̀à tə con, Yɩɩ nə wá jon ba ba cʋna wa, də lɩ̀à tə con, ba nə wá tɩ ba jén mɩ́ámɩ́án Yɩɩ yáá con. 16 Kʋ nə yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə wá jon ba ba cʋna wa con nə, nə yɩ ndə lwán nə, tə nə ywán, tə nə bɩrɩ də, ba wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yá kʋ dàń nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə wá tɩ ba jén mɩ́ámɩ́án Yɩɩ yáá con, nə yɩ ndə lwán nə, tə nə ba ywán, tə nə bɩrɩ də, ba wá tɩ Yɩɩ yáá con. Lìù tə̀lə́, ʋ nə wàá tə yìə̀n təntə ʋ tʋŋa. 17 Nə mʋ̀ tà ndə lɩ̀à zənzən nə, ba nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ba bɩrɩ, ba ma pɩ̀à nywarɩ ndə baywələ nə. Nə mʋ̀ yɩ Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nà. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, nə bɩrɩ də nə cɩ́gá mama ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

3

Polə yɩ ʋ tʋŋa Yɩɩ nimarʋ nədʋn tə yɩrɩ

(1 Korɛntə tɩ̀án 9.1-3; 2 Korɛntə tɩ̀án 5.18-21)

1 À dàń pɩ̀à, à bwe aba, à jə́n, kʋ yɩ nə wulə nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, sə nə ma bɩrɩ aba kʋ tə, nə nə yɩ naaa? Nə à yə̀ə́, kʋ mɛ, sə nə də lòrì aba, ndə lɩ̀à duən nə, sə á pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ, á pa nəba, sə nə ma pa ba lwarɩ kʋ tə, nə nə yɩ? Nə à yə̀ə́ kʋ mɛ, sə lɩ̀à duən pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ, ba pa aba, sə kʋ bɩrɩ nətʋ tə, nə nə yɩ? Mə kʋ yɩ nətʋ lɩ̀à duən con. 2 Á tətə yɩ ndə sagɩ nə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ nə bɩcanɩ wa. Yá lɩ̀à tə mama wàá kʋ ba kàrɩ̀, ba ga wàá kʋ ba lwarɩ. 3 Kʋ yɩ cɩ́gá, á yɩ ndə sagɩ nə, Zwezi-*Kərisə nə twá nə tʋtʋŋɩ tə nə, ʋ ma pʋ́pʋ́nɩ́. Kʋ tà nɩ́á tə, ba nə ma pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ, ʋ ma pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ təntə, kʋ yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, *Siŋu tə, ʋ ma pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Kʋ tà kapana* pʋ́pʋ́nʋ́ daborubii yuu wa, ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Kʋ yɩ ləzoni bɩcanɩ wa ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

4 Fən ba nəba jə kʋ yoo təntə yuu wa Yɩɩ yáá con, Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 5 Nə yə̀ə́ zəni də, nə tətə dɩ̀àn wà yí, sə nə tʋn won mama. Kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn nəba dɩ̀àn, sə nə wànɩ́ nə tʋn. 6 Ʋ mʋ̀ nə pɩn nəba dɩ̀àn də, sə nə wànɩ́ nə ya ʋ tʋ̀tʋ̀nà, nə swɩ̀n ʋ *nimarʋ nədʋn tə yoo, nə bɩrɩ lɩ̀à nə. Ʋ nimarʋ nədʋn təntə tà Yɩɩ *nii tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba tún, kʋ yɩ Yɩɩ-Siŋu tə. Yɩɩ nii tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba tún, yà pɩn lɩ̀à tə tɩ Yɩɩ yáá con. Yá Yɩɩ-Siŋu tə mʋ̀ yɩ kʋ pɩn nəba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

(Ebərə-ba 8.6-13; 12.18-29)

7 Yɩɩ nii tə yà yɩ kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kapana pʋ́pʋ́nʋ́ daborubii yuu wa. Yá *Moyizə dàń yà mɛ, sə ʋ twá də Yɩɩ nii təntə, kʋ nə pɩn lɩ̀à tɩ Yɩɩ yáá con, ʋ tʋn ʋ pa Yɩɩ nə. Də kʋ nətʋ mama, Yɩɩ pɩn Moyizə yáá pɩpɩlɩ də dun, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə wàrɩ̀ ʋ yáá wa ba ywàŋá, tə yɩrɩ. Yá ʋ dun təntə yà ga bá ya lá, máŋá mama wuuu. Də Yɩɩ nii tə, kʋ nə pɩn lɩ̀à tɩ ʋ yáá con, nə bɩrɩ ʋ dun tə nətʋ, 8 Yɩɩ-Siŋu tə dàń pɩn, lɩ̀à na dun nəfarʋ, tə nə dwə nətʋ. 9 Də Yɩɩ nii tə, kʋ nə pɩn ʋ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba, nə bɩrɩ nəba Yɩɩ dun nətʋ, Yɩɩ cɩ́gá tə, ʋ nə wá ma pa, sə nə ya cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, dun wá doni nətʋ. 10 Nə dàń wàá nə swɩ̀n də, dun nəfarʋ twi sɩ́ʋ́n nə, tə dwə dí yáá dun tə. Yá dí yáá dun tə dàń yɩ ndə tə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. 11 Kʋ yɩ cɩ́gá də, wiən tə nə bá ya lá máŋá mama, nə jɩn dun nətʋ, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ nəba də, wiən tə, tə nə wulə máŋá mama, dun wá doni.

12 Nə dàń jə yala təntə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə jə wʋdɩʋ, nə ma swɩ̀n tə nəpon nəpon. 13 Nə ba fwa ndə Moyizə nə yàá tì gankɩkala, ʋ ma pú ʋ yáá nə. Ʋ yàá fwa nətʋ, sə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə dàn ká na Yɩɩ dun tə nə wá zwɛ̀e, tə yá ʋ yáá tə nə nətʋ. 14 Yá Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mʋ̀ con, ba yun yà kʋa, kʋ pa ba ba kʋ də̀ń nə̀ń. Də zə̀n mama, mə kʋ tə yɩ nətʋ, kʋ pa ba bɩa tə də nə. Ba nə kàrɩ̀ Yɩɩ də ləzoni nimarʋ nədwan saga tə, kʋ yɩ ndə gankɩkala təntə nə púə́ ba yɩ́á nə. Kʋ yàá pa, ba ba kʋ də̀ń nə̀ń. Kʋ yɩ nətʋ, kʋ nə yɩ Zwezi-Kərisə cɩcɩ nə wàá gankɩkala təntə, ʋ lɩ lìù yɩ́á nə yɩrɩ. 15 Də zə̀n mama, ba nə kàrɩ̀ Moyizə saga tə, kʋ yɩ ndə gankɩkala təntə yàá pú ba yɩ́á nə, ba ba kʋ də̀ń nə̀ń. 16 Yá máŋá tə wa, lìù tə, ʋ nə vəvəri ʋ tɩ̀àn, ʋ kə *Yuu-Tiu con, gankɩkala tə yàá nan, ka yá ʋ yɩ́á nə. 17 Kʋ yɩ nətʋ, sə kʋ bɩrɩ də Yuu-Tiu tə nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə, Yuu-Tiu Siŋu tə ga nə wulə bwálɩ́ nə, kʋ yàá pa lɩ̀à tə tɩnɩ ba tɩ̀àn. 18 Nə dàń ywàŋá Yuu-Tiu ndə zəŋu nə, ʋ dun tə nə pɩpɩlɩ kʋ wa. Gankɩkala kʋ́ʋ̀ wà nə mʋ̀ lìù mama yɩ́á nə pwí. Máŋá tə, nə nə ywàŋá wá, Yuu-Tiu Siŋu tə dàń lwànɩ́ nəba, kʋ pɩn nə kwɛn nə nyɩn də Yuu-Tiu də dun, tə nə dáá zənzən, tə nə súrí wuuu.

4

Nə mʋ̀ ba dɩ̀àn jə, yá Yɩɩ ga pɩn nəba dɩ̀àn

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.1-6; 2 Korɛntə tɩ̀án 2.14-17)

1 Yɩɩ dəri nə yinəgə zənzən, ʋ ga pa nəba tʋtʋŋɩ təntə, kʋ mʋ̀ nə pɩn nə jɩ̀àn ba gwàrɩ̀. 2 Nə dàń vɩga cavɩra yokʋkwɩnan tə, lɩ̀à nə sə̀gə̀ ba tʋŋa. Nə ba tʋŋa də yɩ́á swɩan, nə ga ba Yɩɩ sʋgʋ tə lwànɩ́. Yá nə mʋ̀ dàń yɩ cɩ́gá tə, nə yàá swɩ̀n nəpon nəpon, sə kʋ pa, lɩ̀à tə mama lwarɩ də, nə yɩ cɩ́gá lɩ̀à Yɩɩ yáá con. 3 Nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, nə bɩrɩ lɩ̀à nə. Yá gankɩkala tə púə́ lɩ̀à duən yɩ́á nə, ba ba sʋgʋ təntə də̀ń nə̀ń. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩ lɩ̀à tə, ba nə wá tɩ, ba jén Yɩɩ yáá con mɩ́ámɩ́án. 4 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ba sʋywáŋʋ́ tə də̀ń nə̀ń. Lʋʋ kʋ tə pɩ̀ʋ́ *Sɩtana nə cɩ̀gà ba pubʋŋa nə, ba dàn ká nì kʋ də̀ń. Ʋ ma kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à, sə ba na Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə poni tə, kʋ nə bɩrɩ ʋ dun tə. Mə ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə nə nyɩn də Yɩɩ cɩ́gá cɩ́gá. 5 Máŋá tə, nə nə kàrɩ̀ Yɩɩ sʋ̀ràn tə, nə bɩrɩ, kʋ tà nə tətə yoo, nə yàá kàrɩ̀ nə bɩrɩ. Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə, ʋ nə yɩ *Yuu-Tiu tə yoo, nə yàá swɩ̀n nə bɩrɩ. Yá nə mʋ̀ dàń yɩ á tʋ̀tʋ̀nà Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 6 Máŋá tə, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Poni wá pɩpɩlɩ yikunu wa». Mə ʋ mʋ̀ Yɩɩ tətə nə pɩn, ʋ poni tə pɩpɩlɩ nə bɩcanɩ wa. Poni təntə pɩn, nə na ʋ dun tə, tə pɩpɩlɩ Zwezi-Kərisə yáá wa.

(2 Korɛntə tɩ̀án 6.3-10; 1.5-11; 2 Timote 2.8-11)

7 Nə bwànà ndə tɩran nəkənə nə. Yá nə ga jə won təntə, kʋ kwənə nə dáá, nə bɩcanɩ wa, sə kʋ pa dɩ̀àn təntə, tə nə dwə tə mɛ, ya Yɩɩ dɩ̀àn, kʋ dàn ká ya nə tətə dɩ̀àn. 8 Lɩ̀à zɩga nə nə bwálɩ́ mama nə, yá ba wà nəba cʋ̀gʋ̀. Ba ken nəba yojanan zənzən wa, yá tə ba pɩn nə lɩ yala mɩ́ámɩ́án. 9 Ba kəni nəba càn wa, yá Yɩɩ ba nəba vɩ ʋ dʋga. Ba janɩ nəba ba dɩlɩ tɩa, yá ba ba nəba gwɩ. 10 Máŋá mama, kʋ dàń yɩ ndə Zwezi tɩan tə yiri wulə nə yuu wa, sə kʋ pa lɩ̀à twá də nəba, ba ma lwarɩ mɩɩ tə, Zwezi-Kərisə nə wulə kʋ wa. 11 Kʋ yɩ cɩ́gá də, máŋá tə mama, nə nə wulə lʋʋ kʋ tə wa, nə kəni nə tɩ̀àn tɩan jɩ̀àn wa máŋá mama wuuu, Zwezi-Kərisə yɩrɩ, sə kʋ pa lɩ̀à twá nə mʋ̀ nə wá bà nə tɩ tə nə, ba ma lwarɩ mɩɩ tə, Zwezi-Kərisə nə wulə kʋ wa. 12 Kʋ nətʋ dàń pɩn, nə mʋ̀ yɩ nə wulə tɩan jɩ̀àn wa, yá kʋ tə wá pa á na mɩɩ Yɩɩ con.

13 Nə mama pubʋŋa yɩ nədʋ, nə nə twá kʋ nə, nə ma kəni nə waa Yɩɩ nə, ndə kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «À keni à waa Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à swɩ̀n ʋ yoo». Nə də keni nə waa Yɩɩ nə wuuu nətʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə də swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə, nə bɩrɩ. 14 Yá nə dàń yə̀ə́ də, lìù tə, ʋ nə pìí ʋ bwin Yuu-Tiu Zwezi ʋ lɩ tɩan wa, ʋ wá pìí ʋ bwin nə də ʋ lɩ tɩan wa, nə də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə yɩrɩ. Ʋ dàń wá ja nə mʋ̀ də á mʋ̀ mama, ʋ bà ʋ yáá con. 15 Yìə̀n təntə mama tʋn á mʋ̀ yɩrɩ, sə kʋ pa Yɩɩ fwa ʋ pubwanʋ tə lɩ̀à zənzən yɩra ʋ súrí wuuu. Kʋ nətʋ wá pa, lɩ̀à ya dánɩ́ zənzən ba kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də ba pɩn wá dun.

Nə kənə nə pubʋŋa Yɩɩ sàń wiən tə yuu wa!

(1 Piyɛrə 1.6-9; Romə tɩ̀án 8.23-25; Filipə tɩ̀án 1.23; Ebərə-ba 12.28-29; Tʋtʋnan 24.15-16)

16 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə vànà ba gwàrɩ̀. Nə yə̀ə́ də, nə yɩra tə mʋ̀ yɩ tə gwàrɩ̀ mancɩn mancɩn. Yá Yɩɩ dàń pɩn yoo tə, kʋ nə wulə nə pubʋŋa tə wa, lwànɩ́ kʋ jì nədʋn, dɩɩn mama. 17 Kʋ yɩ cɩ́gá, sɩ́ʋ́n nə, nə wulə càn mancɩn wa. Yá nə dàń wá na dun nəfarʋ càn təntə yɩrɩ. Dun təntə dwə won mama, tə ga wulə máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. 18 Kʋ nətʋ dàń pɩn, nə mʋ̀ pubʋŋa kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ wiən tə yuu wa, ba nə na yɩ́á wa. Nə pubʋŋa dàń yɩ kʋ wulə wiən tə yuu wa, ba nə ba na yɩ́á wa. Wiən tə, ba nə na yɩ́á wa, tə mʋ̀ yɩ tə wulə máŋá mancɩn wa. Yá wiən tə, ba nə ba na yɩ́á wa, tə mʋ̀ wulə máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e.

5

1 Nə yɩra tə yɩ ndə dìə̀ nə, nə mɩɩ tə nə wulə kʋ wa tɩa ka tə yuu. Kʋ dìə̀ təntə ga wá tʋ dɩɩn don nə. Yá nə dàń yə̀ə́ də, dɩɩn tə, dìə̀ təntə nə tʋa, Yɩɩ wá pa nəba yɩra duən, sə tə də kʋ́ʋ̀ ya nə mɩɩ tə dìə̀, Yɩɩ sàń nə. Tə mʋ̀ yɩra təntə kʋ́ʋ̀ ba cʋ̀gà, ndə dìə̀ nə, ləzoni nə lwə̀ də ba jɩ̀àn. Nə mɩɩ tə dàń ga wá ya kʋ wa, máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. 2 Sɩ́ʋ́n nə, nə dàń yɩ nə bɩbɩlɩ, máŋá kʋ tə wa, nə mɩɩ tə nə wulə tɩa yuu yɩra tə tə wa. Nə pɩ̀à, sə Yɩɩ pa, nə mɩɩ tə zʋ yɩra təntə wa, tə nə wulə ʋ con, ndə ba nə zwɩ gànʋ̀ nətʋ. 3 Máŋá tə, nə mɩɩ tə nə zʋa Yɩɩ sàń yɩra təntə wa, mə tə mʋ̀ dàń nə wá ya nə yɩra, máŋá mama wuuu. Yá nə mɩɩ tə kʋ́ʋ̀ bá ya wala Yɩɩ yáá con. 4 Máŋá kʋ tə nə mɩɩ tə nə wulə tɩa yuu yɩra tə tə wa, nə yɩ nə bɩbɩlɩ ndə zɩlɩ nəfarʋ nə wulə nə yuu wa. Kʋ yɩ cɩ́gá, nə ba pɩ̀à, sə Yɩɩ ja nə yɩra tə tə ʋ lɩ, ʋ yá nəba. Kʋ yɩ nə pɩ̀à, sə ʋ pa nəba yɩra nədʋn tə, kʋ nə ba tɩ, sə kʋ jon yɩra nədwan tə, kʋ nə tɩ tə yuu nə. 5 Yɩɩ tətə dàń nə tanɩ nəba ʋ tún, sə ʋ pa nəba mɩɩ təntə. Ʋ pɩn nəba ʋ Siŋu tə, kʋ nə yɩ wozəŋə tə, ʋ nə tanɩ ʋ tún təntən nyiən, kʋ ga bɩrɩ də, wiən duən tə wulə, ʋ nə wá pa nəba.

6 Kʋ nətʋ dàń pɩn, nə jɩ̀àn jə dɩ̀àn máŋá mama, nə ga yə̀ə́ də, máŋá tə mama, nə mɩɩ tə nə wulə nə tɩa yuu yɩra tə tə wa, nə ŋʋ́ná də *Yuu-Tiu. 7 Nə yə̀ə́ də, kʋ yɩ nə kəni nə waa Yɩɩ nə wuuu, nə ja wulə, kʋ dàń nə tà nə na wá nə yɩ́á wa. 8 Kʋ yɩ cɩ́gá, nə jɩ̀àn jə dɩ̀àn zənzən, yá nə dàń tə swə, sə nə mɩɩ tə nan, kʋ yá nə yɩra tə tə, sə kʋ va kʋ ya də Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə ʋ sàń nə. 9 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tə dàń nə yɩ nə pubʋŋa yoo, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə nə tʋn kʋ tə nə poli ʋ pùə́. Nə pɩ̀à, sə nə tʋn kʋ, də nə mɩɩ tə nə wulə yɩra tə tə wa, nə à yə̀ə́, də nə mɩɩ tə nə nan kʋ va ʋ con. 10 Nə mama mɛ, sə nə va nə zɩgɩ Zwezi-Kərisə yáá con, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ nə bʋ̀rà. Yá lìù mama dàń wá na ʋ zəni tə, nə à yə̀ə́ ʋ lwanɩ tə, ʋ nə fwa tɩa yuu wa, ŋwɩ́rán.

Zwezi-Kərisə pɩn nə mʋ̀ də Yɩɩ pìí nə kə duən yuu

(Romə tɩ̀án 5.1-11; 6.2-13; Efɛzə tɩ̀án 4.20-24)

11 Nə mʋ̀ dàń yə̀ə́, ka zìlí *Yuu-Tiu nii də̀ń. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə kəni dɩ̀àn, sə nə pa lɩ̀à lwarɩ cɩ́gá tə. Yɩɩ yə̀ə́ kʋ tə, nə nə yɩ zəni, yá à bʋŋa də, á də pubʋŋa wa, á yə̀ə́ nəba zəni. 12 Nə ba pɩ̀à nə pìí nə bɩrɩ aba, kʋ tə nə nə yɩ. Kʋ yɩ nə pɩ̀à, nə yá cwəŋə nə pa aba, sə á tì nə yoo, á ma bʋ á tɩ̀àn nə. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á wànɩ́ á le lɩ̀à tə, ba nə fwa fwiə kʋ tə yɩrɩ, ba nə na ba yɩ́á wa, ba ga ba kʋ tə nə wulə bɩcan wa, jələ. 13 Kʋ yɩ cɩ́gá, á bʋŋa də, nə nyàŋà naaa? Nə nə nyàŋà, kʋ yɩ Yɩɩ cɩcɩ con. Yá nə dàń nə ba nyàŋà tə, kʋ yɩ á mʋ̀ con. 14 Kʋ tə mama nə nə fwa, kʋ yɩ Zwezi-*Kərisə sonu tə nə yugə nəba. Nə yə̀ə́ də, ʋ mʋ̀ lìù nədʋ tə nə tɩga lɩ̀à tə mama yuu yɩrɩ, yá kʋ dàń bɩrɩ də, ba mama twá də wá ba tɩ. 15 Ʋ tɩga lʋʋ ləzoni mama yɩrɩ, sə kʋ pa ba tə nə wulə mɩɩ wa, twá kʋ tə nə, ʋ nə pɩ̀à, ba kʋ́ʋ̀ dàn ká twá ba tətə fɩra yìə̀n tə nə. Mə ba mʋ̀ yɩrɩ nə ʋ tɩga, ʋ ga pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa.

16 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, sɩ́ʋ́n nə, nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à kúrí duən wa, ndə ləzoni nə fwa nətʋ. Dí yáá nə, nə yà jə pubʋŋa təntə, nə ma jələ Zwezi-Kərisə. Yá sɩ́ʋ́n nə, kʋ tà pubʋŋa təntə, nə kʋ́ʋ̀ ma jələ wá. 17 Lìù tə mama, ʋ nə vwə ʋ tɩ̀àn Zwezi-Kərisə yɩra, kʋ tíú jigə ladʋrʋ. Yodwara tə mama, ʋ yà nə wulə tə wa dàń lɛ, yá á nəŋə ʋ yìə̀n mama dàń jigə yodʋra. 18 Kʋ yɩ Yɩɩ nə tʋŋa yìə̀n təntə mama. Ʋ tʋn Zwezi-Kərisə, sə ʋ pa nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ Yɩɩ pìí nə kə duən yuu. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń tʋn nəba, sə nə swɩ̀n nə bɩrɩ də, ʋ pɩ̀à, sə ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə mama pìí ba kə duən yuu. 19 Kʋ yɩ cɩ́gá, Yɩɩ twá Zwezi-Kərisə, ʋ pa lʋʋ ləzoni tə mama də ʋ mʋ̀ Yɩɩ pìí ba kə duən yuu. Yá Yɩɩ wà ba cʋna tə jələ ʋ kə ba yuu wa. Yá ʋ dàń tʋn nəba, sə nə swɩ̀n lɩ̀à tə con də, ʋ pɩ̀à, sə ʋ mʋ̀ də ba pìí ba kə duən yuu.

20 Nə dàń yɩ Zwezi-Kərisə tʋntʋna. Kʋ yɩ ndə Yɩɩ tətə nə twá nə nii sʋ̀ràn tə nə, ʋ ma kwè lɩ̀à tə. Nə lòrì aba Zwezi-Kərisə yɩrɩ, sə á pa á mʋ̀ də Yɩɩ pìí á kə duən yuu. 21 Zwezi-Kərisə yà wà cʋna tʋn mɩ́ámɩ́án. Yá Yɩɩ ken nə mʋ̀ cʋna tə ʋ yuu wa. Yɩɩ fwa kʋ nətʋ tə, nə mʋ̀ yɩrɩ, sə kʋ pa ʋ twá nə mʋ̀ də Zwezi-Kərisə nə wulə duən nə tə, ʋ pa nə jì cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

6

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.1-13; 2 Timote 3.10-11; 2 Korɛntə tɩ̀án 11.23-30)

1 Nə yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà. Yá nə yɩ nə tʋŋa duən nə. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, nə dàń kwè aba, sə á dànà ká pa, Yɩɩ pubwanʋ tə, ʋ nə tʋn á yɩra, jì tʋtʋ. 2 Kʋ yɩ cɩ́gá, Yɩɩ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À le n yɩjʋnɩ tə, máŋá tə wa, à nə pɩ̀à, sə à le mʋ́. Máŋá nə yí, sə à jon lɩ̀à tə cʋna wa, à san mʋ́».

Á nəŋə, kʋ yɩ máŋá kʋ tə wa, Yɩɩ wá fwa nəba zəni. Á nəŋə, kʋ yɩ máŋá kʋ tə wa, Yɩɩ dàń pɩ̀à ʋ jon lɩ̀à tə. 3 Nə nə tʋŋa nə pɩn Yɩɩ nə tə yɩrɩ, nə ba pɩ̀à, sə lɩ̀à na cwəŋə ba cəgə nəba, nə tʋtʋŋɩ tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ba yoo tʋŋa, kʋ nə wá pa, lɩ̀à dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə ba jén. 4 Yá yoo mama wa, nə yàá kə dɩ̀àn, sə nə bɩrɩ də, nə yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà. Nə yàá ja pɩ́nʋ́ wuuu, kʋ nə yɩ càn, nə à yə̀ə́ wiən nə mùrì nəba, nə à yə̀ə́ pucʋnɩ, nə tə yàá pɩ́nɩ́ tə wa. 5 Ba nə mà nəba, ba kə bàń dìə̀ wa, nə à yə̀ə́, ba nə sugu lɩ̀à zənzən, ba kə nə nə, nə à yə̀ə́ ka tʋn tʋtʋncaran ka gwàrɩ̀, nə tə yàá pɩ́nɩ́ tə də wa. Kʋ nə yɩ nə nə wàrɩ̀ nə dwɛ̀e, nə à yə̀ə́ niən janʋ, nə tə yàá pɩ́nɩ́ tə də wa. 6 Nə ba nə tɩ̀àn kəni durən yìə̀n wa, nə bɩrɩ də, nə yə̀ə́ Yɩɩ cɩ́gá tə. Nə jə pɩ́nʋ́, nə ga yɩ wʋywanyɩna də. Yɩɩ-*Siŋu tə wulə də nəba, nə swə lɩ̀à tə duən tə də bɩcan nədʋ. 7 Nə swɩ̀n cɩ́gá sʋgʋ tə nə bɩrɩ, Yɩɩ də pɩn nəba ʋ dɩ̀àn tə kʋ yɩrɩ. Nə wulə Yɩɩ cɩ́gá cwəŋə tə wa, kʋ ga yɩ ndə nə tì kwatara zɩla, sə nə ma ta, də tə tə, nə nə ma cɩ̀ nə tɩ̀àn nə. 8 Ba pɩn nəba dun, ba duən də ga kəni cavɩra nə nə. Ba swɩ̀n nə yozəŋə, ba duən də ga swɩ̀n nə yolwan. Ba jələ nəba ndə kʋnkʋna nə, yá nə ga yɩ cɩ́gá nə swɩ̀n. 9 Ba jələ nəba ndə ba yə̀rì nəba, yá ba mama ga yə̀ə́ nəba zəni. Ba bʋŋa máŋá mama də, nə wá tɩ, yá á nəŋə, nə mɩɩ dàń ga tə wulə zəni. Ba kəni nəba càn wa, yá nə ba tɩ də. 10 Ba kəni nəba pucʋnɩ wa, yá nə ga tə wulə pupwən wa dɩɩn mama. Lɩ̀à yáá con, nə yɩ ndə zʋra nə, yá nə mʋ̀ ga nə pɩn lɩ̀à zənzən jì jɩjə tɩ̀án. Nə yɩ ndə nə ba won mama jə, yá nə ga jə wiən tə mama.

11 Á mʋ̀ Korɛntə tɩ̀án-ba, nə swɩ̀n á con nəpon nəpon. Nə swɩ̀n kʋ tə nə wulə nə bɩcanɩ wa, nə bɩrɩ aba. 12 Nə mʋ̀ wà nə bɩcanɩ pwí də aba, kʋ yɩ á mʋ̀ dàń nə púə́ á bɩcanɩ də nəba. 13 À swɩ̀n á con ndə nyɩna nə yàá swɩ̀n ʋ bɩa con nətʋ, sə á də súrí á bɩcanɩ á bɩrɩ nəba.

Yɩɩ də woŋwanan nə ba duən nə tʋŋa nətʋ

(1 Korɛntə tɩ̀án 10.14-22; Efɛzə tɩ̀án 5.5-11; 1 Piyɛrə 2.9-12; Apokalisə 18.4)

14 Á dànà ká twá lɩ̀à tə, ba nə tà *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba tʋtʋnkʋkwɩnan tə wa. Yoo tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá Yɩɩ yáá con, də yoo tə, kʋ nə yɩ lwanɩ yoo wàrɩ̀ duən nə tə kəni. Poni də yikunu də wàrɩ̀ bwálɩ́ nədʋ tə yanɩ. 15 Zwezi-Kərisə də *Sɩtana wàrɩ̀ duən yuu ba kəni. Yá nimarʋ yoo ga tə̀lə́ lìù tə, ʋ nə keni ʋ waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, də lìù tə, ʋ nə wà ʋ waa ken ʋ nə, pwərə wa. 16 Yɩɩ *dìə̀ də woŋwanan yoo tə̀lə́ duən nə. Kʋ yɩ cɩ́gá, nə mʋ̀ nə yɩ ndə Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, dìə̀ tə nə, ndə ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À wá jə̀ń də ba, à ga wá ya ba tətəŋi wa. À wá ya ba Yɩɩ, yá ba də ga wá ya à mʋ̀ lɩ̀à».

17 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yuu-Tiu tə swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Á dàń naŋa lɩ̀à tə wa, ba nə tà Kərisə lɩ̀à tə. Á pɩan á mʋ̀ də ba mʋ̀ ya yɩŋʋnɩ də duən. Á dànà ká dwen durən won yɩra, yá à mʋ̀ dàń ga wá sɛ̀e à jon aba à kə à con».

18 Yuu-Tiu tə, ʋ nə wulə tə mama yuu wa swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́:

«À wá ya á nyɩna, á də ga wá ya à bɩa də à bwɩ̀ɩ́».

7

1 À nubisoni-ba, Yɩɩ kàn nikanɩ təntə, ʋ pa nəba. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, nə də dàń mɛ, sə nə lɩ nə tɩ̀àn durən yìə̀n tə mama wa, tə nə cʋ̀gà nə yɩra tə də nə pubʋŋa tə. Nə fwa kʋ nətʋ nə va nə yí máŋá tə, durən nə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ nə yɩra, nə ga zìlí Yɩɩ nii də.

Polə pupwən tə yoo

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 3.6-9; Ebərə-ba 13.17)

2 Á pɩan nə yoo ya á bɩcanɩ wa! Nə wà yolwan tʋn lìù mama yɩra. Nə wà lìù mama cʋ̀gʋ̀. Nə wà lìù mama won gɩgɩrɩ nə jon. 3 Á dànà ká bʋ́n də, kʋ yɩ à swɩ̀n sʋ̀ràn tə tə, sə à ma kə yoo á yuu wa. À dí yáá à swɩ̀n á con də, á yoo wulə nə bɩcanɩ wa. Də nə mɩɩ nə wulə lʋʋ wa, nə à yə̀ə́ nə nə tɩga, won mama wàrɩ̀ nəba, kʋ pwɛ̀e duən nə. 4 Fən ba nə jə á yoo wa mɩ́ámɩ́án. À jə cɩ́gá, sə à tì á yoo à ma bwɩ à tɩ̀àn nə. À bɩcan zùrì zənzən á yoo wa. Nə wulə càn zənzən wa, yá də kʋ nətʋ mɛ, à pùə́ tə poli zənzən, ka ja lɛ.

5 Kʋ yɩ cɩ́gá, nə nə twi nə yí Masedwanə nagwanaa tə, də zə̀n mama, nə tə wà wànɩ́ nə sìí mancɩn tətə. Càn yirə yirə twi, tə tʋ nə yuu wa. Lɩ̀à yà zàn, ba zɩga nə nə, yá nə bɩcanɩ də wa fən yà jə nəba. 6 Yá Yɩɩ tə, ʋ nə yàá zùrì pucʋnɩ lɩ̀à bɩcanɩ, dàń twá Titə nə twi nə con tə nə, ʋ ma zùrì nə də bɩcanɩ. 7 Kʋ tà Titə túrí tə cɩcɩ nə zùrì nə bɩcanɩ. Kʋ tə nə súrí lá, ʋ twi ʋ bɩrɩ nəba nətʋ tə, á nə zùrì ʋ də bɩcan. Ʋ bɩrɩ nəba nətʋ tə, á nə pɩ̀à, sə á pìí á na nə cɩ́gá cɩ́gá. Ʋ bɩrɩ nəba, á pùə́ nə cʋ̀gʋ̀ nətʋ, də nətʋ tə, á dàń nə pɩ̀à, sə á caga à yɩrɩ. Tə yìə̀n təntə dàń pɩn, à pupwən tə súrí zənzən.

8 À yə̀ə́ də, sagɩ tə, à nə dí yáá à pʋ́pʋ́nɩ́, á nə cʋ̀gʋ̀ á pùə́. Yá à mʋ̀ con, à pùə́ ba cʋ̀gà kʋ yoo təntə yuu wa. À pùə́ nə swə kʋ cʋ̀gʋ̀, də kʋ yɩ à nə lwarɩ də, à sagɩ tə cʋ̀gʋ̀ á pùə́ nə máŋá mancɩn wa yɩrɩ. 9 Yá sɩ́ʋ́n nə, á pucʋnɩ təntə nə pɩn á vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna tə, dàń pɩn à pùə́ poli. Kʋ tà à nə cʋ̀gʋ̀ á pùə́ nə, tə nə pɩn à pùə́ poli. Á pùə́ tə nə cʋ̀gʋ̀ tə yɩ kʋ twá də Yɩɩ fɩra. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, kʋ tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́, wà aba yolwan fwa. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, də pucʋnɩ nə twá də Yɩɩ fɩra, kʋ ma yí lìù, pucʋnɩ təntə yàá pa ʋ vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə, kʋ ga pa, ʋ wànɩ́ ʋ na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Kʋ mʋ̀ pucʋnɩ yiri təntə ba pɩn lìù swɩ̀n ʋ wʋ́, ʋ yà nə yə̀ə́. Yá pucʋnɩ nə yí lìù, kʋ ga yɩ lʋʋ wiən nə pɩn tə tʋn, kʋ wá pa, kʋ tíú kwɩ̀n mɩɩ tə nə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 11 Kʋ yɩ cɩ́gá, á pucʋnɩ tə yɩ kʋ twá də Yɩɩ fɩra. Á dàń nəŋə kʋ tə, pucʋnɩ təntə nə tʋn á yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dàń bɩbarɩ, sə á tʋn won mama, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, á dàń pɩ̀à, sə á bɩrɩ də, á ba cʋna swə. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, á lɩŋa dàń zaŋa yolwan tə yɩrɩ, kʋ nə tʋn á tətəŋi wa. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, fən dàń jə aba, kʋ tə yɩrɩ, á nə fwa. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, á dàń pìí á pɩ̀à, sə á na nə cɩ́gá cɩ́gá. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, á dàń jə yawala, sə á tʋn kʋ tə, Yɩɩ nə swə. Kʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ pɩn, bɛɛ təntə, ʋ nə tʋn cʋna tə, á dàń kə wá càn wa. Yìə̀n tə mama, á nə tʋn, á dàń bɩrɩ də, á wà yolwan tʋn tə wa.

12 Yá à dàń nə dí yáá à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, kʋ tà bɛɛ tə, ʋ nə tʋn lwanɩ tə yɩrɩ. Kʋ ma kʋ́ʋ̀ tà lìù tə, ba nə tʋn lwanɩ tə ʋ yɩra yɩrɩ, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə. Yá kʋ yɩ à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə kʋ pa, á nə bɩbarɩ, sə á tʋn á pa nəba tə, wànɩ́ kʋ nan yii nə, á tətəŋi wa Yɩɩ yáá con. 13 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə bɩcanɩ zùrì. Yá kʋ ga tà nə bɩcanɩ nə zùrì tə cɩcɩ. Kʋ tə nə súrí lá, nə pwìí də poli zənzən, á mama nə pɩn Titə pubʋŋa ya bwálɩ́ nədʋ, ʋ pùə́ ga poli tə yɩrɩ. 14 Titə mʋ̀ con, à tì á yoo à ma bʋ à tɩ̀àn nə. Yá à wà cavɩra dí. Nə swɩ̀n yoo mama á con, də cɩ́gá. Yá kʋ kwa nə, yìə̀n tə mama, nə nə bʋ̀à á nə tə yɩrɩ, Titə yáá con yɩ cɩ́gá. 15 Yá ʋ yàá pìí ʋ lìí nətʋ tə, á nə sɛ̀e, á pa ʋ zʋrɩ á yuu, də nətʋ tə, á mama nə sɛ̀e ʋ nii, á nə zìlí wá zənzən, də á vɩvaga ʋ yáá con. Yá ʋ dàń yàá kwɛn ʋ sóní aba, ʋ súrí wuuu. 16 À pùə́ poli də, à nə wàá á yuu wa jələ yoo mama wa tə yɩrɩ.

8

Səbiu tə, ba nə lá, sə ba pa Zwerizalɛmə Kərisə lɩ̀à tə nə yoo

(Marəkə 12.41-44)

1 À nubɩa-ba, nə pɩ̀à, sə nə man nə bɩrɩ aba, Yɩɩ nə fwa ʋ pubwanʋ tə, Masedwanə nagwanaa *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə wa nətʋ. 2 Yìə̀n wʋwalɩ ba, tə pa ba dí càn zənzən, yá ba ga tə wulə pupwən wa, ba ja lɛ tɩa nə. Zʋrɩ də jə ba zənzən, kʋ ja lɛ tɩa nə. Yá ba tə san lɩ̀à tə nə də wʋywan nəfarʋ. 3 Ba pɩn səbiu, ndə ba nə wàá ba pɩn nətʋ. À tətə nɩ kʋ nə yɩn nətʋ. Ba pɩn səbiu zənzən, ba ja lɛ ba dɩ̀àn máŋá tətə, kʋ ga yɩ kʋ twá də ba tətə fɩra. 4 Ba lòrì nəba pwə pwə, sə nə pa ba cwəŋə, sə ba kə ba jɩ̀àn kʋ tʋtʋŋɩ təntə wa, ba ma san lɩ̀à tə nə, Kərisə nə tɩ. 5 Kʋ tə, ba nə tʋn, kʋ dwə kʋ tə nə yà nə bʋŋa də, ba wá tʋn. Ba dí yáá, ba tì ba tɩ̀àn ba pa *Yuu-Tiu nə. Kʋ kwa nə, ba tə pɩn ba tɩ̀àn nə də nə, ndə Yɩɩ nə pɩ̀à nətʋ.

(Romə tɩ̀án 15.25-27; 2 Korɛntə tɩ̀án 9.6-15)

6 Titə dí yáá ʋ lá səbiu tə á con, yá ʋ ga tə wà zwɛ̀e. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ, nə lòrì wá, sə ʋ dàń tʋn kʋ wʋywan tʋtʋŋɩ təntə, ʋ zwɛ̀e. 7 Á jə wiən tə mama Yɩɩ cwəŋə tə wa. Á keni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. Á swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə zəni. Á yə̀ə́ cɩ́gá tə də zəni. Á bɩbarɩ máŋá mama, sə á tʋn. Á swə nəba zənzən. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á dàń tʋŋa kʋ wʋywan tʋtʋŋɩ təntə, á súrí lá wuuu.

8 Kʋ tə, à nə swɩ̀n yəbə, kʋ tà nii à pɩn aba, sə á twá kʋ nə. Kʋ yɩ yoo, à maŋa à bɩrɩ aba, sə á lwarɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə duən nə bɩbarɩ ba tʋn kʋ yoo təntə lala nətʋ. Á də tʋŋa kʋ yoo təntə, á ma bɩrɩ də, á swə Kərisə lɩ̀à tə cɩ́gá cɩ́gá. 9 Á yə̀ə́, nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə fwa ʋ pubwanʋ tə á yɩra nətʋ. Ʋ mʋ̀ yà jə wiən tə mama, ʋ ga yá tə, ʋ jì zʋrʋ á mʋ̀ yɩrɩ. Ʋ jigə zʋrʋ, sə ʋ pa á mʋ̀ dàń jì jɩjə tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ʋ zʋrɩ tə yɩrɩ.

10 Kʋ yɩ à də nə bʋŋa nətʋ səbiu tə yoo wa nə, à pɩ̀à, sə à bɩrɩ aba. Bɩnɩ tə, kʋ nə lɛ, á mʋ̀ nə yɩn təntən lɩ̀à, á nə dí yáá á lá səbiu təntə. Á mʋ̀ ga nə yɩn təntən lɩ̀à, də á nə sóní, sə á tʋn kʋ yoo təntə. 11 Sɩ́ʋ́n nə, á dàń tʋŋa kʋ tʋtʋŋɩ tə, á ja va á yí kʋ yígúrə́, ndə á nə kə sírí, sə á tʋn kʋ nətʋ. Á pɩan kʋ tə, á dɩ̀àn nə yí, sə á pa, sə kʋ yoo tə nii sú. 12 Á nə kən á sírí, sə á tʋn zìlə́ lɩ̀à yɩra, kʋ yɩ yoo tə, kʋ nə ziən. Yá kʋ dàń nə mɛ, sə á tʋn zìlə́ təntə də won tə, á nə jə. Kʋ tà won tə, á nə ba jə nə, á wá ma tʋn tə. 13 Kʋ tà á mɛ, sə á də́ càn lɩ̀à tə yuu yìə̀n yɩrɩ, sə ba mʋ̀ dàń ga ya sìə́ wa. Ɔn ɔn, kʋ tà nətʋ. Á mama mɛ, sə á mɛ duən. Sɩ́ʋ́n nə, á mʋ̀ jə wiən, tə bʋ́rɩ́ aba. Kʋ ziən, sə á lɩ tə wa, á pa lɩ̀à tə nə, ba nə ba won mama jə. 14 Máŋá tə, á də nə twi á ba jə, də ba də nə kʋ́ʋ̀ lwàń ba jə zənzən, ba də kʋ́ʋ̀ wá pa á də nə. Yá kʋ nətʋ dàń wá pa, á mama mɛ duən. 15 Kʋ nətʋ dàń wá ya ndə, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ pɛ̀e wodirən, tə bʋ́rɩ́ wá, tə kʋ́ʋ̀ wà kʋ tíú bʋ́rɩ́. Yá lìù tə də, ʋ nə pɛ̀e wodirən, tə mùrì wá, tə kʋ́ʋ̀ wà wá mùrì*».

Titə də Kərisə lɩ̀à duən wá va Korɛntə

(1 Korɛntə tɩ̀án 16.1-4; 2 Korɛntə tɩ̀án 9.1-5)

16 Yɩɩ ken à yawala tətə yiri Titə bɩcan wa, sə ʋ bà ʋ san aba. Yá nə dàń kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yoo təntə yɩrɩ. 17 Titə sɛ̀e kʋ tə, nə nə lòrì wá kʋ yɩrɩ. Yá kʋ tà kʋ cɩcɩ. Ʋ tətə bɩrɩ də, ʋ ken sírí, sə ʋ bà á con də ʋ tətə fɩra. 18 Nə dàń tʋn ʋ mʋ̀ lìù don, ʋ nə yɩ nə nubiu *Kərisə yɩrɩ, á con. Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama bwɩ ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə nə, ʋ nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə zəni zəni tə yɩrɩ. 19 Kʋ tə nə súrí lá, ʋ yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə kúrí wá, sə nə mʋ̀ də wá twá lá, nə lá səbiu tə. Mə nə mʋ̀ nə ba lɩ ba tún, sə nə tʋn tʋtʋnzəŋu təntə, sə kʋ pa dun *Yuu-Tiu nə, kʋ ga wá bɩrɩ də, nə pɩ̀à, sə nə san lɩ̀à tə nə. 20 Səbiu tə dáá zənzən, ba nə ken nə jɩ̀àn wa. Yá nə dàń pɩ̀à nə cɩ̀ nə tɩ̀àn nə, ba dàn ká cəgə nəba, kʋ səbiu təntə yɩrɩ. 21 Nə pɩ̀à nə fwa kʋ tə nə ziən Yuu-Tiu yáá con, kʋ tà kʋ cɩcɩ, kʋ yɩ də ləzoni də yáá con. 22 Nə tʋn lìù don də, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, nə súrí lɩ̀à bələ tə nə. Nə twá yìə̀n zənzən nə, nə na də, ʋ yàá bɩbarɩ, sə ʋ san ʋ duən nə zənzən. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń dʋgʋ ʋ tɩ̀àn, sə ʋ tʋn cɩ́gá cɩ́gá, ʋ nə jələ á yuu wa tə yɩrɩ. 23 Titə mʋ̀ yɩ à twadon, à mʋ̀ də wá nə tʋŋa duən nə, sə nə ma san aba. Yá Kərisə lɩ̀à bələ tə duən tə, ba də Titə nə wá twá duən, yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə tʋŋa ba á con. Ba yɩ ba tʋŋa, sə Zwezi-Kərisə na dun. 24 Á pɩan Kərisə lɩ̀à púlə́ tə lwarɩ də, á cɩ́gá swə lɩ̀à, yá nə də ga jə cɩ́gá, sə nə tì á yoo, nə ma bwɩ nə tɩ̀àn nə ba yáá con.

9

Yɩɩ swə lìù tə, ʋ nə pɩn də pupwən

1 Kʋ kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə də, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ à pa aba, saŋʋ tə yɩrɩ, nə nə wá tʋn *Zwerizalɛmə lɩ̀à tə nə, *Kərisə nə tɩ. 2 Kʋ yɩ cɩ́gá, à yə̀ə́ də, kʋ yɩ á tətə yà nə ken kʋ sírí, sə á san ba fuən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à tì á yoo à ma bwɩ à tɩ̀àn nə Masedwanə nagwanaa Kərisə lɩ̀à tə yáá con. À swɩ̀n ba con də, á mʋ̀ Korɛntə Kərisə lɩ̀à tə də Kərisə lɩ̀à tə duən tə, ba nə wulə Akayi nagwanaa tə wa, yɩ dɩan mama á tanɩ, sə á lá səbiu tə. Yá á yawala tə yigu Masedwanə nagwanaa lɩ̀à tə zʋnɩ, sə ba də tʋn kʋ. 3 Kʋ yɩ nətʋ, yá à ga tə tʋŋa Kərisə lɩ̀à ba tə á con, sə kʋ pa á kwɛn á tanɩ səbiu tə, ndə à nə swɩ̀n á yoo nətʋ. Kʋ nətʋ dàń wá pa, nə nə bwɩ nə tɩ̀àn nə á yɩrɩ tə, dàn ká bà kʋ jì tʋtʋ. 4 Á dànà ká pa, à mʋ̀ də Masedwanə nagwanaa Kərisə lɩ̀à tə bà nə yí á con, sə ba na də, á wà tanɩ á zwɛ̀e, sə kʋ pa à nii mwarɩ də, nətʋ tə, à nə bɩrɩ də, à jə á dɩ̀àn kʋ yoo tə wa. Yá kʋ ga wá pa á də tətə níə́ mwarɩ. 5 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à bʋ́n à na də, kʋ mɛ, sə à kwè lɩ̀à batwa kʋ tə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, sə ba dí à yáá ba bà á con. À pɩ̀à, sə ba san, sə á wànɩ́ á tanɩ á wʋywan saŋʋ tə, á nə dí yáá á swɩ̀n də, á wá pa tə, á kə duən nə. Kʋ nə tʋn nətʋ, à dàń bɩ̀àn, sə à yí á con, də á ken səbiu tə mɛ duən nə á zwɛ̀e. Kʋ nətʋ wá bɩrɩ də, səbiu tə yɩ á pɩn kʋ də á bɩcanɩ mama, kʋ tà lìù nə kálʋ́ aba.

(1 Timote 6.17-19; 1 Zwan 3.16-18)

6 Á yə̀ə́ də, lìù nə dùə̀ mancɩn, mə kʋ mancɩn tə, ʋ wá za. Yá lìù nə kʋ́ʋ̀ dùə̀ won zənzən, ʋ ja lɛ tɩa nə, ʋ wá za zənzən, ʋ ja lɛ tɩa nə. 7 Á lìù mama mɛ, sə ʋ pa səbiu tə ndə ʋ tətə nə bʋ́n ʋ na nətʋ ʋ waa con. Kʋ dàn ká ya də pucʋnɩ, nə à yə̀ə́ ndə ba kálʋ́ wá, sə ʋ pa kʋ. Kʋ yɩ cɩ́gá, Yɩɩ swə lìù tə, ʋ nə pɩn də pupwən. 8 Yá Yɩɩ dɩ̀àn yí, sə ʋ fwa pubwanʋ yiri mama á yɩra, ʋ pa á na wiən zənzən, tə nə dwə wiən tə, tə yoo yà nə jə aba. Yá tə wiən tə dàń wá yí aba zənzən, tə ga zənzən á ma tʋŋa zəni yiri mama. 9 Kʋ wá ya, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Cɩ́gá tíú yàá tàrɩ̀ ʋ jɩjə wiən, ʋ pɩn zʋra nə. Yá ʋ cɩ́gá tə tʋtʋnan tə wulə wuuu, máŋá mama kʋ nə ba zwɛ̀e».

10 Kʋ yɩ Yɩɩ nə yàá pa wodwii tə lɩ̀à nə, sə ba dù. Ʋ mʋ̀ ga nə pɩn ba nii wodiu də. Ʋ wá pa wodwii tə á də nə, ʋ ga wá pa, kʋ wodwii təntə pùlì zənzən, sə á wànɩ́ á tʋn tʋtʋnzəŋə zənzən, tə nə bɩrɩ də, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. 11 Yɩɩ wá pa, á na jɩjə yiri mama, sə á ma san lɩ̀à nə də wʋywaŋʋ. Yá lɩ̀à zənzən dàń wá kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e á zìlə́ wiən tə yɩrɩ, nə nə joŋə nə pɩn ba. 12 Á səbiu təntə, á nə pɩn Zwerizalɛmə lɩ̀à tə nə, Kərisə nə tɩ, kʋ tà kʋ saŋa ba cɩcɩ. Kʋ wá pa, lɩ̀à zənzən kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ba ja lɛ. 13 Á saŋʋ təntə wá bɩrɩ də, á twá Yɩɩ cɩ́gá cɩ́gá, kʋ ga wá pa Yɩɩ na dun zənzən, də lɩ̀à tə nə yə̀ə́ də, á sɛ̀e Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə zəni, ndə á nə dí yáá á swɩ̀n kʋ nətʋ. Ba wá pa dun Yɩɩ nə á wiən tə də yɩrɩ, á nə pɩn ba, də tə tə yɩrɩ, á nə pɩn lɩ̀à tə mama nə. 14 Yɩɩ fwa pubwanʋ á yɩra zənzən, ʋ ja lɛ tɩa nə. Yá kʋ nətʋ wá pa, lɩ̀à tə sóní aba, ba ga lòrì Yɩɩ ba pa aba. 15 Nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ʋ tarpɩʋn tə yɩrɩ, ʋ nə pɩn nəba, kʋ nə ba man don jə.

10

Polə caga ʋ tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ

(1 Korɛntə tɩ̀án 2.1-5; Romə tɩ̀án 15.17-19; 2 Korɛntə tɩ̀án 6.4-7; 13.2-4, 10)

1 À mʋ̀ Polə lòrì aba də, Zwezi-*Kərisə bɩcabwanʋ tə də ʋ wʋywaŋʋ tə, sə á cʋgʋ à nii sʋgʋ. Ba yàá swɩ̀n də, à nə wulə də aba, à yɩ bwàbwà. Yá à nə lwàń à va bwálɩ́ don, à yoo yàá dà. 2 À lòrì aba, sə á dànà ká kálʋ́ nə, á pa à yoo ya dɩ̀àn, máŋá tə wa, à nə wá bà á con. Lɩ̀à duən wulə, ba nə bʋŋa də, nə tʋtʋnɛɛ tə yɩ ndə ləzoni pubʋŋa tʋtʋnɛɛ nə. Mə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yuu wa, à wá pa à yoo ya dɩ̀àn. 3 Kʋ yɩ cɩ́gá, nə yɩ ləzoni nə wulə lʋʋ wa, yá nə jaŋa tə mʋ̀ tà ndə lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ ba, jaŋa nə. 4 Kwatarɩ zɩla tə, nə nə ma jaŋa kʋ jaŋa təntə, tà ləzoni kwatarɩ zɩla. Tə kwatarɩ zɩla təntə yɩ Yɩɩ dɩ̀àn tə kwatarɩ zɩla. Tə jə dɩ̀àn, sə tə cʋ̀gʋ̀ kʋnkʋn pubʋŋɩ tə, tə nə yɩ ndə dʋŋa tə dii nə, tə nə jə dɩ̀àn. 5 Nə yàá cʋ̀gʋ̀ fwiə wiən tə mama, tə nə cɩ̀ lɩ̀à yáá nə, sə ba dàn ká lwarɩ Yɩɩ. Yá nə yàá swɩ̀n, nə pa lɩ̀à lwàń ba pubʋŋɩ, ba ga zìlí Zwezi-Kərisə nii. 6 Nə ken nə sírí nə dànɩ̀ máŋá tə, nə nə wá na də, á zìlí nii cɩ́gá cɩ́gá, sə nə dàń kə càn lɩ̀à tə nə, ba nə ba nii zìlí.

7 Á mɛ, sə á twá yìə̀n tə yáá wa, á ma ywàŋá tə. Də lìù nə bʋŋa də, ʋ jə cɩ́gá, ʋ mʋ̀ yɩ Zwezi-Kərisə nə tɩ, kʋ tíú mɛ, sə ʋ lwarɩ də, kʋ tà ʋ cɩcɩ, nə də yɩ Zwezi-Kərisə nə tɩ nəba. 8 *Yuu-Tiu nə ken dɩ̀àn nə jɩɩn wa, sə nə ma dàn á jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ tà, sə à mà cʋ̀gʋ̀ aba. Də à nə swə, à bʋ à tɩ̀àn nə zənzən tə dɩ̀àn təntə yɩrɩ, kʋ cavɩra bá jə nə. 9 À ba pɩ̀à, sə kʋ ya ndə à saga tə yɩ à pʋ́pʋ́nɩ́, sə à ma kə fən á waa. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, lɩ̀à duən swɩ̀n də, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ á nə, à yàá pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə nə cà, tə ga jə dɩ̀àn zənzən. Yá à dàń nə twi á con, à yàá bwànà, à sʋ̀ràn tə də ga ba də̀ń jə. 11 Ba mʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n sʋ̀ràn təntə mɛ, sə ba lwarɩ yoo kʋ tə: Yoo tə, nə nə pʋ́pʋ́nɩ́ saga tə wa, nə pa aba, də nə bwálɩ́ tə ŋʋ́ná, máŋá tə, nə nə wá bà á con, nə wá fwa kʋ yoo təntə, ndə nə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ nətʋ.

(Romə tɩ̀án 15.20-21; 1 Korɛntə tɩ̀án 15.8-10)

12 Lɩ̀à duən jələ ba tɩ̀àn ba kəni ban ban. Nə mʋ̀ wʋdɩʋ wà yí, sə nə swɩ̀n də, nə mʋ̀ də ba mʋ̀ nə mɛ duən. Nə wʋdɩʋ də wà yí, sə nə tì nə tɩ̀àn nə ma man də ba. Ba mʋ̀ tətə nə yàá maŋa duən, ba ma bɩrɩ ba lìù mama nə mɛ nətʋ. Kʋ bɩrɩ də, pubʋŋa mùrì ba. 13 Nə mʋ̀ yɩ nə wá bʋ nə tɩ̀àn nə Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə cɩcɩ yɩrɩ, ʋ nə pɩn nəba. Nə bá bʋ nə tɩ̀àn nə yiri don, kʋ nə dwə jɩɩn. Nə tʋtʋŋɩ təntə, Yɩɩ nə pɩn nəba, kʋ mʋ̀ nə ja nəba, kʋ bà kʋ nan á con. 14 Yá nə dàń nə twi á con də Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, nə wà kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n nə con, tə lɛ. 15 Nə mʋ̀ ba tʋtʋŋɩ tə, lɩ̀à duən nə tʋn tì, nə ma bwɩ nə tɩ̀àn nə, sə nə dàn ká lɛ kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n nə con. Yá nə dàń ja yala də, á tə wá kwɛn á kə á waa Zwezi-Kərisə nə zənzən, sə kʋ tə, nə nə tʋn á con tə, wànɩ́ kʋ súrí, ndə Yɩɩ nə tàrɩ̀ ʋ pa nəba nətʋ. 16 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, nə dàń wá lɛ á nagwanaa tə, nə va yɩŋʋnɩ nagwanɛɛ tə wa, nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. Nə mʋ̀ ba pɩ̀à, nə va nə tʋn bwálɩ́ nə, lɩ̀à duən nə dí yáá ba tʋn kʋ wa, yá nə pìí nə tì ba tʋtʋŋɩ tə, nə ma bwɩ nə tɩ̀àn nə. 17 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù nə pɩ̀à, sə ʋ bʋ lìù nə, sə ʋ bʋ Yuu-Tiu nə kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə fwa». 18 Kʋ tà lìù tə, ʋ nə bwɩ ʋ tɩ̀àn nə, nə Yɩɩ yàá jələ. Kʋ yɩ lìù tə, Yɩɩ tətə nə bwɩ ʋ nə, nə Yɩɩ yàá jələ.

11

Polə də kʋnkʋn tʋntʋna tə yoo

(Galasi tɩ̀án 1.6-9; 2 Korɛntə tɩ̀án 12.11-15; Matiə 7.15-20; Romə tɩ̀án 16.17-18)

1 Á jana pɩ́nʋ́ də nə. Sɩ́ʋ́n nə, à dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n nyɩnyan sʋ̀ràn mancɩn. 2 À mʋ̀ ba á yɩrɩ sɛ̀e, ndə Yɩɩ nə ba á yɩrɩ sɛ̀e nətʋ. À yɩ à tanɩ aba à tún, ndə ba nə tanɩ kan nətʋ, sə á swe bɛɛ nədʋ cɩcɩ nə. Kʋ bɛɛ təntə nə yɩ Zwezi-*Kərisə. Yá à dàń pɩ̀à, sə á dàń ya lɩ̀à tə, á bɩcanɩ nə yɩ nəpon máŋá tə, à nə wá pa aba Zwezi-Kərisə nə. 3 Yá fən dàń jə nə də, lìù nə wá gɩgarɩ aba də kʋnkʋn sʋ̀ràn, ʋ pa á kʋ́ʋ̀ ba á tɩ̀àn lɩ durən wa, sə á twá Zwezi-Kərisə nə də cɩ́gá cɩ́gá. Mə nətʋ *Sɩtana jigə dən, máŋá don wa, ʋ gɩgarɩ Ɛvə də kʋnkʋn sʋ̀ràn. 4 Fən jə nə, à nə yə̀ə́ də, lìù nə twi á con də kʋnkʋn sʋ̀ràn, á wá kə á nii ba kwa á pa ʋ kàrɩ̀ aba tə yɩrɩ. Yá nətʋ tə, ʋ nə wá swɩ̀n Zwezi-Kərisə yoo ʋ bɩrɩ aba, də nətʋ, nə nə swɩ̀n ʋ yoo nə bɩrɩ aba, kʋ tà nədʋ. Siŋu tə də, ʋ nə pɩ̀à ʋ pa aba, kʋ tà siŋu tə, á nə dí yáá á na. Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, ʋ nə wá swɩ̀n ʋ bɩrɩ aba, kʋ tà sʋywáŋʋ́ tə, nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ aba.

5 Á mʋ̀ bʋŋa də, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩ *tʋntʋna yáá tɩ̀án. Yá à də con, à də na də, ba ba nə dwə won mama wa. 6 À mʋ̀ sɛ̀e, à yə̀rì sʋ̀ràn à swɩ̀n ndə ba nə. Yá kʋ dàń nə yɩ yənu mʋ̀, à də jə yənu. Nə bɩrɩ aba kʋ yənu təntə nəpon nəpon nɛɛ kapʋpʋ.

7 Máŋá tə, à nə swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ aba, à ken à tɩ̀àn tɩa, à ga wà pa á ŋwɩ́n kʋ, sə à ma zɩ̀n á mʋ̀ yɩɩ nə. Kʋ nətʋ tə yɩ yolwan, à fwa naaa? 8 Máŋá tə, à nə yɩn á con, kʋ yà yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ duən nə ŋwɩ́n nə, kʋ tà á mʋ̀. À jon ba səbiu tə, sə à ma wànɩ́ à san aba. 9 À nə yɩn á con, səbiu yoo jɩn nə, yá à wà pa à ya á lìù nədʋ tətə yuu zɩlɩ. Kʋ yɩn Kərisə lɩ̀à tə, ba nə wulə Masedwanə nagwanaa tə wa, nə twi, ba pa nə kʋ tə, kʋ yà nə mùrì nə. Yoo mama wa, à wà sɛ̀e à jì á yuu zɩlɩ, à ga bá sɛ̀e à jì á yuu zɩlɩ mɩ́ámɩ́án. 10 À wàá à tɩ̀àn nə à bwɩ də kʋ yoo təntə, lìù mama ga wàrɩ̀ kʋ yáá nə ʋ cɩ̀ Akayi nagwanaa tə mama wa, Zwezi-Kərisə cɩ́gá tə yɩrɩ, ka nə wulə də nə. 11 À dàń bwe aba, sə à jə́n, kʋ yoo təntə yɩ à fwa kʋ, à nə ba aba swə yɩrɩ naaa? Ɔn ɔn, Yɩɩ yə̀ə́ də, à swə aba. 12 À tə wá tʋn tʋtʋ, ndə à nə dí yáá à tʋn nətʋ, sə kʋ pa lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à ba bʋ ba tɩ̀àn nə də, ba də tʋŋa, ndə nə də nə tʋŋa nətʋ, dàn ká wànɩ́ ba bʋ ba tɩ̀àn nə. 13 Bara təntə yɩ kʋnkʋn tʋntʋna. Ba yàá fwa, ndə ba yɩ Zwezi-Kərisə tʋntʋna, yá kʋ ga tà cɩ́gá. Ba yɩ tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə gɩgarɩ lɩ̀à. 14 Á dànà ká pa kʋ yoo təntə gwárɩ́ aba. Sɩtana tətə yàá lwàń ʋ tɩ̀àn ʋ jə ndə ʋ yɩ Yɩɩ *malɩka, ʋ nə wulə poni wa. 15 Də Sɩtana nə tʋŋa nətʋ, á dànà ká pa kʋ gwárɩ́ aba də, ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə nə yàá fwa ndə ʋ nə. Ba tʋŋa kʋ tə nə tà cɩ́gá. Ba yígúrə́ wa, càn nə wá ya kʋ tə, ba nə tʋn ŋwɩ́rán.

Càn tə Polə nə dí yoo

(2 Korɛntə tɩ̀án 15.10, 30-32; 4.9-13; 6.3-10; Tʋtʋnan 20.18-27)

16 À tə pìí à bwé à swɩ̀n á con, á lìù mama dàn ká bʋ́n də, à yuu tə̀lə́. Yá á dàń nə bʋŋa də, à yuu tə̀lə́, á pɩan nə cwəŋə, sə à də bʋ à tɩ̀àn nə mancɩn. 17 Kʋ tə, à nə swɩ̀n yəbə, à wà cwəŋə lòrì *Yuu-Tiu con, sə à swɩ̀n kʋ. Yá kʋ dàń yɩ à swɩ̀n kʋ, ndə à yuu tə̀lə́, à nə yə̀ə́ də, yìə̀n wulə, à nə wàá à ma bwɩ à tɩ̀àn nə yɩrɩ. 18 Lɩ̀à zənzən twá ləzoni pubʋŋa nə, ba ma bwɩ ba tɩ̀àn nə. À də dàń wá bʋ à tɩ̀àn nə, ndə ba nə. 19 Á bʋŋa də, á yɩ yənu tɩ̀án, á ga nə nɩ lɩ̀à tə, ba yun tə̀lə́, á yàá swə, sə á ja á kə ba nə mwálɩ́ mwálɩ́ də pupwən. 20 Ba yàá ja aba, ba ma jì, ndə ba ywəŋə nə, də ba fwa swɩan, ba ma joŋə á wiən. Ba yàá gɩgɩrɩ aba, də ba goni aba, də ba mà á yáá wa. Yá á mʋ̀ tə janɩ á kəni ba nə. 21 Nə mʋ̀ yɩn fənyɩna zənzən, sə nə tʋn tə yìə̀n təntə á yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, cavɩra jə nə, sə à swɩ̀n nə yoo.

Sɩ́ʋ́n nə, à dàń wá swɩ̀n, ndə à yuu tə̀lə́. Won tə mama lìù nə ba fən dəri, sə ʋ bʋ ʋ tɩ̀àn nə kʋ yɩrɩ, à də ba fən dəri, sə à bʋ à tɩ̀àn nə kʋ won təntə yɩrɩ. 22 Ba yàá swɩ̀n də, ba yɩ *Ebərə-ba cɩ́gá cɩ́gá. À də yɩ Ebərə cɩ́gá cɩ́gá. Ba yàá swɩ̀n də, ba yɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à cɩ́gá cɩ́gá. À də yɩ Yɩzərayɛlə lìù cɩ́gá cɩ́gá. Ba yɩ *Abərahamə dwíí tə wa lɩ̀à. À də yɩ Abərahamə dwíí tə wa lìù. 23 Ba yàá swɩ̀n də, ba yɩ Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nà cɩ́gá cɩ́gá. À də kʋ́ʋ̀ dwə ba, Zwezi-Kərisə tʋtʋŋɩ tə wa. Sʋgʋ kʋ tə, à nə swɩ̀n, kʋ yɩ ndə à yuu tə̀lə́. À tʋn à doni ba. Ba ken nə bàń dìə̀ nɛɛ kapʋpʋ, ba doni ba. Ba mà nə zənzən, ba doni ba. Nɛɛ kapʋpʋ à mɩɩ wá zwɛ̀e kʋ doni ba. 24 *Zwifə-ba yun tɩ̀án tə mà nə tanpɩrɩ yɩ́á fɩtwa də nʋgʋ nɛɛ bonu. 25 *Romə yun tɩ̀án mà nə də kafɩran nɛɛ batwa. Lɩ̀à dɩlɩ nə də kapana máŋá don wa, sə ba gʋ. Nɛɛ batwa, à nə tì nɩ́á yuu bori, kʋ lwə, à nan à tʋ nɩ́á tə wa. Naa nədʋ à yɩn nɩ́á yuu wa, dɩɩn nədʋ də tɩtɩn nədʋ. 26 Nɛɛ kapʋpʋ à vəli bwálá, à də́ càn, mʋnɛɛ nə súə́ tə pàlɩ́ yɩrɩ, də ŋwɩna yɩrɩ, də à tətə dwíí tɩ̀án Zwifə-ba yɩrɩ, də lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba yɩrɩ. À dí càn tɩfaran wa də kasɔɔ lanworu wa, də mʋʋ tə yuu. Kʋnkʋn lɩ̀à, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, tə də ken càn à nə. 27 À tʋn tʋtʋncaran à yɩra cɛ. Dɩɩn don nə, à yàá wàrɩ̀ à dwɛ̀e. Dɩɩn don nə, niən yàá ja nə, nanyʋnɩ də jɩn nə, à ga pɩ́nɩ́ à tɩ̀àn. Dɩɩn don nə, à wàrɩ̀ wodiu à nɩ à də́. Dɩɩn don nə, waran yàá ja nə, à ga ba gànʋ̀ jə. 28 Yoo tə, kʋ nə súrí təntə mama nə, kʋ yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama yoo jə nə à bɩcan wa. Máŋá mama, à bʋŋa ba yoo, à ba zwɛ̀e. 29 Lìù nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, kʋ yàá yɩ ndə kʋ yɩ à mʋ̀. Lìù nə pɩn, lìù dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə, kʋ yoo tə yàá yɩ̀ à də zənzən.

30 Də à dàń nə mɛ, sə à bʋ à tɩ̀àn nə, kʋ yɩ wiən tə, tə nə bɩrɩ də, à ba dɩ̀àn jə, à wá ma bʋ à tɩ̀àn nə. 31 Nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nyɩna Yɩɩ yə̀ə́ də, kʋ tà kʋnkʋn à kʋnɩ. Ʋ mɛ, sə ba bʋ ʋ nə máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. 32 Máŋá don wa, à vəli Damasə, də pɩ̀ʋ́ Aretasə lɩ yáá tíú ʋ tún, sə ʋ ywàń kʋ yuu ʋ pa wá. Ʋ mʋ̀ lìù təntə lɩ lɩ̀à, sə ba cɩ̀ tɩʋ tə nii nə, ba ma ja nə. 33 Yá Kərisə lɩ̀à tə dàń ken nə fɩyafarʋ wa, ba vwə ŋwənə kʋ nə, ba twá cəliri ba lɩ nə, ba cwi tɩa bə́rə́ tàŋá nə. Yá kʋ dàń pɩn à jén ʋ jɩ̀àn wa.

12

Wiən tə, Yɩɩ nə bɩrɩ Polə nə yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 2.3-5; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.7-10)

1 À tə mɛ, sə à kwɛn à bʋ à tɩ̀àn nə, naaa? À yə̀ə́ də, kʋ nətʋ ba nywarɩ jə. Yá à dàń tə wá swɩ̀n won tə nə, kʋ nə nan *Yuu-Tiu con, də kʋ tə, ʋ nə bɩrɩ nə. 2 À yə̀ə́ *Kərisə lìù* don, kʋ ja bɩna fugə banɩa, Yɩɩ tì wá, ʋ ja dɩ̀ ban ban ʋ mʋ̀ Yɩɩ *sàń nə. À mʋ̀ dàń nə yə̀rì, də kʋ nə yɩ ʋ tətə, nə à yə̀ə́ kʋ nə yɩ ʋ jə̀rə́. Yɩɩ nə yə̀ə́, kʋ nə yɩ nətʋ. 3-4 Yá à dàń nə yə̀ə́ də, Yɩɩ tì bɛɛ təntə, ʋ ja dɩ̀ ʋ mʋ̀ Yɩɩ sàń nə. À dàń nə yə̀rì, də kʋ nə yɩ ʋ tətə, nə à yə̀ə́ kʋ nə yɩ ʋ jə̀rə́. Yɩɩ tətə nə yə̀ə́ kʋ, à mʋ̀ yə̀rì kʋ. Ʋ dàń nə dɩ̀gà ʋ yí Yɩɩ yáá con, ʋ nì sʋ̀ràn lá nə, tə nə wàrɩ̀ tə swɩ̀n nii wa. Lìù mama wà mɛ, sə ʋ twá ʋ swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə ʋ nii wa. 5 À bwɩ à tɩ̀àn nə kʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yɩrɩ. Yá à dàń nə bá bʋ à tɩ̀àn nə won mama yɩrɩ, də kʋ nə tà wiən tə yɩrɩ, tə nə bɩrɩ, də à ba dɩ̀àn jə. 6 Də à yà nə pɩ̀à, sə à bʋ à tɩ̀àn nə, à yà wá swɩ̀n cɩ́gá tə, à sʋ̀ràn tə yà bá ya ndə nyɩnyansʋran nə. Yá à dàń nə ba pɩ̀à, sə à bʋ à tɩ̀àn nə nətʋ. À ba pɩ̀à, sə lɩ̀à bʋ́n yoo, kʋ nə dwə nə, ba pa nə. À pɩ̀à, sə lɩ̀à zìlí nə, kʋ tə yɩrɩ, ba nə nì à nii nə, də kʋ tə yɩrɩ, ba nə nɩ də, à fwa. 7 Yɩɩ ba pɩ̀à, sə à fwa fwiə, yìə̀n təntə mama yɩrɩ, tə nə dwə won mama, ʋ nə bɩrɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ dàń ma fwa yoo don à yɩra tə wa, kʋ nə yɩ̀ nə zənzən. Kʋ yɩ ndə Yɩɩ pɩn cwəŋə *Sɩtana tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nə, sə ʋ mà nə. 8 Kʋ yoo təntə yɩrɩ, à lòrì Yuu-Tiu nɛɛ batwa, sə ʋ lɩ kʋ à yɩra. 9 Yá ʋ dàń le nə, ʋ wʋ́: «À pubwanʋ tə, à nə fwa n yɩra, kʋ mɛ mʋ́. À wàá n nə ba dɩ̀àn jə tə nə à twá, à ma kwɛn à tʋŋa dɩ̀àn zənzən». Kʋ dàń nə yɩ nətʋ, à mʋ̀ wá bʋ à tɩ̀àn nə, à nə ba dɩ̀àn jə tə yɩrɩ, sə kʋ pa Zwezi-Kərisə dɩ̀àn tə ya də nə wuuu. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə, à nə ba dɩ̀àn jə, nə à yə̀ə́ lɩ̀à nə twɩn nə, nə à yə̀ə́ ba nə fɩfɩn nə, nə à yə̀ə́ ba nə kəni nə càn wa, nə à yə̀ə́ pucʋnɩ nə zʋa nə Zwezi-Kərisə yɩrɩ, à tə wulə pupwən wa, də kʋ nətʋ mama Zwezi-Kərisə yɩrɩ. Kʋ yɩ cɩ́gá, máŋá tə wa, à nə ba dɩ̀àn jə, mə kʋ máŋá təntə wa, Yɩɩ yàá pa nə ʋ dɩ̀àn tə cɩ́gá cɩ́gá.

Korɛntə Kərisə lɩ̀à tə yoo yɩ̀ Polə

11 Nətʋ tə, à nə bʋ̀à à tɩ̀àn nə, kʋ yɩ ndə à yuu tə̀lə́, kʋ ga yɩ á mʋ̀ nə kálʋ́ nə, á pa à tʋn kʋ. Yá á mʋ̀ yà nə mɛ, sə á bɩrɩ nətʋ tə à nə yɩ, sə lɩ̀à yəni nə. À mʋ̀ nə swə à tà won, *tʋntʋna tə, á ma boŋə yáá tɩ̀án tə də, ba nə dwə won mama wa. 12 Á tətə yə̀ə́ də, à nə twi á con, à tʋn á tətəŋi wa də pɩ́nʋ́, Yɩɩ də ga twá də nə, ʋ tʋn yìə̀n tə nə yɩ ʋ dɩ̀àn tə mɩmɩnan, də tʋtʋnan tə nə bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə, də yomɩlan. Tə yìə̀n təntə mama bɩrɩ də, à cɩ́gá yɩ Zwezi-*Kərisə tʋntʋnʋ. 13 Yìə̀n tə, à nə fwa Kərisə lɩ̀à púlə́ tə duən wa, mə tə mʋ̀ nə à fwa á də con. Yoo nədʋ cɩcɩ nə, à wà fwa á con. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, à nə wà pa à ya á yuu zɩlɩ tə. À dàń lwɛ̀e á nə, kʋ yɩrɩ.

14 Sɩ́ʋ́n nə, à kʋ́ʋ̀ ken sírí, sə à bà á con, sə kʋ dàń ya à nɛɛ batwa nə. À nə twi, à bá sɛ̀e, à pa à jì á yuu zɩlɩ. À mʋ̀ yɩ á tətə nə à pɩ̀à, kʋ tà wiən tə, á nə jə nə à pɩ̀à. Á yə̀ə́ də, kʋ tà bìsɩ́ná nə mɛ, sə ba pɩ̀à wiən ba tún ba nyɩna nə, kʋ yɩ nyɩna, ba nə mɛ, sə ba pɩ̀à wiən, ba tún ba pa ba bɩa nə. 15 À mʋ̀ sɛ̀e, sə à cʋ̀gʋ̀ wiən tə, à nə jə, sə à ma san aba. À ga sɛ̀e, sə à kwɩ̀n à mɩɩ tə tətə nə á yɩrɩ. À nə swə aba zənzən nətʋ tə yɩrɩ, kʋ mɛ, sə á mʋ̀ sóní nə mancɩn cɩcɩ, naaa?

16 Á yə̀ə́ zəni də, à wà pa à jì á yuu zɩlɩ. Yá á wa lɩ̀à duən dàń swɩ̀n də, à tʋn yɩ́á swɩan, à ma jon á wiən. 17 Lɩ̀à tə mama, à nə tʋn á con, ba wà tətə nə à twá, à ma gɩgɩrɩ aba? 18 À mʋ̀ nə kwè Titə, sə ʋ bà ʋ na aba, à ga swɩ̀n nə lìù tə don con, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, sə ʋ kwé wá. Titə gɩgɩrɩ aba, ʋ jon wiən á con, naaa? Á yə̀ə́ də, à mʋ̀ də Titə pubʋŋa yɩ nədʋ. Kʋ tə ʋ nə fwa, də kʋ tə, à nə fwa yɩ won nədʋ.

19 Kʋ wàá kʋ pɩn, á bʋŋa də, nə sʋ̀ràn tə tə mama yɩ nə pɩ̀à nə ma caga nə tɩ̀àn yɩrɩ, á yáá con. Kʋ tà nətʋ, kʋ yɩ Yɩɩ yáá con sʋgʋ, nə swɩ̀n, nə mʋ̀ də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə tə yɩrɩ. Nə nubisoni-ba, sʋ̀ràn təntə mama yɩ nə swɩ̀n á con, sə tə wànɩ́ tə dàn á jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa.

20 Fən jə nə də, dɩɩn don, à nə wá bà á con, də á jigə yiri don, à nə ba swə. À nə twi, də kʋ yɩ nətʋ, à də wá ya yiri don, á də nə bá sóní. Fən jə nə, à ba swə, sə à bà á con, də á dɩ jara də duən, nə à yə̀ə́ á ja wʋgwɩʋ də duən, nə à yə̀ə́ dʋŋɩ wulə á tətəŋi wa, nə à yə̀ə́ á jɩga duən nə, sə á doni duən, nə à yə̀ə́ á swɩ̀n yolwana á pɩn duən nə, nə à yə̀ə́ á maŋa yìə̀n á pɩn duən nə, nə à yə̀ə́ á fwa fwiə, nə à yə̀ə́ á tʋŋa yìə̀n gurə gurə. 21 Fən tə ma jə nə də, à nə wá bà á con, naa kʋ tə nə, à nyɩna Yɩɩ nə kʋ́ʋ̀ wá pa, cavɩra ja nə á yáá con. Fən tə ma jə nə də, à nə wá bà á con, də lɩ̀à dáá á wa zənzən, ba nə tʋn cʋna tə lɛ, yá ba wà ba kwa vəvəri, ba ma sá ba cʋna tə. Ba bɩcanɩ dàń tə yɩ nəzwənən Yɩɩ yáá con, də ba pəni duən vɛɛ vɛɛ, də ba ga tʋŋa yìə̀n, ba ba ba tɩ̀àn janɩ. Də kʋ nə yɩn nətʋ, à pùə́ wá cʋ̀gʋ̀, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩrɩ.

13

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(2 Korɛntə tɩ̀án 12.19-21; 10.1-11)

1 À wá bà á con, naa kʋ tə nə, də à nɛɛ batwa nə. À nə yí á con, nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə mama, ba nə fwa cʋna, tə bʋ̀rà. Nə wá fwa, ndə Yɩɩ sagɩ tə nə swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Á mɛ, sə á dí yáá á nì lɩ̀à bələ, nə à yə̀ə́ lɩ̀à batwa nii sʋ̀ràn lìù yuu wa, á dàń ga zɩgɩ lá á bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà». 2 À nɛɛ bələ nii túrí tə, à nə twi á con, à dí yáá, à dù súú lɩ̀à tə, ba nə fwa cʋna tə nii nə, də ba duən tə də mama nii nə. Sɩ́ʋ́n nə, à ŋʋ́ná də aba, à ga tə bwé à dwì súú ba nii nə, sə ba lwarɩ də, à nə pìí à bà, à bá lɩ ba lìù mama, à dʋgʋ vàn nə. 3 À yə̀ə́ də, á pɩ̀à, sə á na kʋ tə nə bɩrɩ də, Zwezi-*Kərisə nə twá də nə ʋ swɩ̀n. Á yə̀ə́ də, ʋ mʋ̀ tà lìù tə, ʋ nə ba dɩ̀àn jə á yáá con. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə tʋŋa də dɩ̀àn á tətəŋi wa. 4 Kʋ yɩ cɩ́gá, ba paa Zwezi-Kərisə dagarʋ tə yuu wa, ʋ ga wà dɩ̀àn jɩn. Yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń wulə mɩɩ wa, Yɩɩ dɩ̀àn tə yɩrɩ. Nə də ba dɩ̀àn jə, nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ nə vwə duən nə yɩrɩ. Yá nə dàń wá twá də wá, nə ya mɩɩ wa Yɩɩ dɩ̀àn tə yɩrɩ. Máŋá tə, nə nə twi á con, nə wá bɩrɩ aba dɩ̀àn təntə.

5 Á dàń bʋŋa á tətə yuu wa zəni, á jə́n á cɩ́gá nə keni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. Á nə bʋ́n á tətə yuu wa nətʋ, á ba lwarɩ də Zwezi-Kərisə nə wulə də aba naaa? Də kʋ nə tà nətʋ, kʋ wá ya á kə̀rí á tɩ̀àn á ga. 6 À bʋŋa də, á wá lwarɩ də, nə mʋ̀ wà nə tɩ̀àn kə̀rí nə ga. 7 Kʋ tə nə dàń lòrì Yɩɩ con, kʋ yɩ, sə ʋ san aba, á dànà ká tʋn yolwan mama. Kʋ tà nə pɩ̀à, sə nə ma bɩrɩ aba də, nə mʋ̀ kə̀rí nə tɩ̀àn nə na də, nə dí dɩ̀àn. Kʋ yɩ nə pɩ̀à, sə á tʋn zəni cɩcɩ. Yá nə mʋ̀ con, kʋ nətʋ dàń nə swə, kʋ yɩ ndə nə kə̀rí nə tɩ̀àn nə ga, kʋ tà nə yáá. 8 Nə wàrɩ̀ cɩ́gá tə nə nə zɩga. Nə pɩ̀à nə fwa cɩ́gá yìə̀n cɩcɩ. 9 Kʋ yɩ cɩ́gá, də á mʋ̀ nə jə Yɩɩ dɩ̀àn tə, yá nə mʋ̀ ba dɩ̀àn jə, nə yàá wulə pupwən wa. Kʋ tə nə dàń lòrì Yɩɩ con, kʋ yɩ, sə ʋ san aba, sə á va yáá wuuu. 10 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn aba, də à bwálɩ́ tə ŋʋ́ná də aba. À ba pɩ̀à, sə à bà à yí á con, də yìə̀n wulə, tə nə wá pa, à caga á nii nə. *Yuu-Tiu yɩ ʋ ken ʋ dɩ̀àn tə à jɩɩn wa, sə à ma dàn á jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ tà ʋ pɩn tə nə, sə à ma cʋ̀gʋ̀ aba.

(Filipə tɩ̀án 4.4-9)

11 À nubɩa-ba, kʋ tə nə súrí lá, á yana pupwən wa. Á sɩ̀á, sə Yɩɩ san aba, sə á va yáá wuuu. Á sɩ̀á, sə ba kwè aba, sə á ja pubʋŋa nədʋ. Á yana duən nə də bɩcan sìə́. Yá sonu də bɩcan sìə́ Yɩɩ dàń wá ya də aba. 12 Á jʋ̀ná duən də zìlə́ zənzən də sonu, ndə Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba fwa nətʋ. Kərisə lɩ̀à tə mama, ba nə wulə yəbə, jʋ̀nɩ̀ aba.

13 Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa ʋ pubwanʋ tə á yɩra. Yɩɩ wá fwa ʋ sonu tə á yɩra. Yá Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə pɩn, nə vwə duən nə, wá ya də á mama.

* 2:14 2.14 Dí yáá nə, *Romə-ba lʋʋ wa pɩ̀ʋ́ tə, ʋ nə ta kʋ̀ʋ̀ ʋ də́, ʋ kwatara tə yàá pú ʋ kwa, ba ja twá tɩʋ tə wa ba lɛ, sə kʋ pa wá dun. Ba yàá lwá tɩralɩ də tɩralɩ nʋga tə lwán nə ywán.

* 3:3 3.3 Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yà yɩ kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kapana pʋ́pʋ́nʋ́ daborubii yuu wa.

* 8:15 8.15 Máŋá tə, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə yɩn kasɔɔ lanworu tə wa, Yɩɩ pɩn wodiu don nan yɩɩ nə, kʋ tʋ. Ba boŋə kʋ wodiu təntə ‹manə›.

* 12:2 12.2 Kʋ bɛɛ təntə yɩ Polə tətə.

Galasi tɩ̀án

1

2

3

4

5

6

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Galasi

Kərisə lɩ̀à tə nə

Galasi tɩ̀án sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à púlə́ kapʋpʋ nə, tə nə wulə Galasi nagwanaa tə wa, ʋ nə dɩga tə də̀ń.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ *Zwifə-ba karnyɩna-ba yɩrɩ, ba yà nə twi ʋ viru kwa nə, ba gugurə *Kərisə lɩ̀à púlí tə də ba kàrà tə, ba yà nə ba pɩ̀à, sə ba twá sʋywáŋʋ́ tə nii nə. Polə kwè Kərisə lɩ̀à tə, sə ba dàn ká twá ba kàrà tə nə. Ba mʋ̀ yà pɩ̀à, sə ba *gwəŋə Kərisə lɩ̀à bara tə, ba nə tà Zwifə-ba, ba ga zìlí Yɩɩ *nii tə mama, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. Kʋ tə nə súrí lá, ba mʋ̀ Kərisə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, də wa lɩ̀à duən yà tə twá ba yofwamɩnan tə nə, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yə̀rì Zwezi-Kərisə.

Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ ba, sə ba lwarɩ də, kʋ nə zɩgɩ máŋá tə wa, Zwezi-Kərisə nə tɩga dagarʋ tə yuu wa, nə kʋ́ʋ̀ tà Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, nə kəni nəba cwəŋə wa. Nə dàń tɩ nə tɩ̀àn. Kərisə lìù tə, ʋ nə tɩ ʋ tɩ̀àn cɩ́gá cɩ́gá, kʋ yɩ Yɩɩ-*Siŋu tə wulə də wá, ʋ ga yá ʋ tɩ̀àn ʋ pa kʋ Siŋu təntə nə, sə kʋ kə wá cwəŋə wa.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Galasi Kərisə lɩ̀à tə

(Romə tɩ̀án 1.1-2)

1 À mʋ̀ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə, tə nə wulə Galasi nagwanaa tə wa. À yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋnʋ. Kʋ tà ləzoni nə pɩn nii nə. Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə də nə nyɩna Yɩɩ, ʋ nə bwin wá, ʋ lɩ tɩan wa, nə tún nə, sə à ya tʋntʋnʋ. 2 À mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ à nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə à con, jʋ̀nɩ̀ aba. 3 Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́. 4 Zwezi-Kərisə sɛ̀e, ʋ tɩ nə yuu yɩrɩ, sə ʋ ma jon nəba nə cʋna wa. Ʋ dàń van nəba, ʋ lɩ sɩ́ʋ́n lʋʋ kʋ tə yokʋkwɩnan tə jɩ̀àn wa. Ʋ fwa kʋ nətʋ, ʋ pa kʋ tə, nə nyɩna Yɩɩ yà nə pɩ̀à, nii sú. 5 Nə pɩan dun Yɩɩ nə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e! Amɩɩna!

Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə yɩ nədʋ

(Galasi tɩ̀án 3.1-5; 4.9-20; 5.1-12)

6 Yɩɩ yɩ ʋ twá Zwezi-*Kərisə nə, ʋ kúrí aba də pubwanʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ gwárɩ́ nə zənzən də, nətʋ tə, á nə vəvəri lala, á yá Yɩɩ, á pìí á twá sʋywáŋʋ́ don nə. 7 Cɩ́gá mama, kʋ tà sʋywáŋʋ́ don wulə, kʋ súrí Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə. Yá lɩ̀à duən dàń nə wulə, ba nə kəni yìə̀n gurə gurə á bɩcanɩ wa, ba ga pɩ̀à, sə ba lwàń Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə.

8 Yá lìù don dàń nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ don, ʋ bɩrɩ aba, kʋ nə tà Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ aba, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú. Də kʋ nə swə, kʋ yɩ nə tətə wa lìù, nə à yə̀ə́ *malɩka, ka nə nan yɩɩ ka cú, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú. 9 Nə dí yáá, nə swɩ̀n kʋ, yá nə tə kʋ́ʋ̀ pìí nə bwé kʋ wa sɩ́ʋ́n nə. Lìù don nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ don, ʋ bɩrɩ aba, kʋ nə tà Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, á nə nì, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú.

10 À nə swɩ̀n nətʋ, kʋ tà à pɩ̀à, sə ləzoni bʋ à nə, kʋ yɩ à pɩ̀à, sə Yɩɩ nə bʋ à nə. À ba pɩ̀à, sə ləzoni nə sóní nə. Də à yà nə pɩ̀à, sə ləzoni nə sóní nə, à yà bá ya Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nʋ̀.

Yɩɩ kúrí Polə, sə ʋ ya ʋ tʋntʋnʋ

(Tʋtʋnan 22.3-16; 26.9-20; 9.1-20, 23-30)

11 À nubɩa-ba, à pɩ̀à, sə á lwarɩ də, Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, à nə swɩ̀n à bɩrɩ tə, wà ləzoni con nan. 12 Kʋ ma tà ləzwənə nə swɩ̀n kʋ sʋywáŋʋ́ təntə, ʋ bɩrɩ nə. Kʋ ma kʋ́ʋ̀ tà ləzwənə nə kàrɩ̀ nə kʋ kàrà. Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə tətə nə bɩrɩ kʋ nə. 13 Á yà dí yáá, á nì à tʋtʋnɛɛ yà nə yɩ nətʋ, máŋá tə wa, à yà nə wulə *Zwifə-ba yɩjʋncwəŋə tə wa. Kʋ máŋá təntə wa, à yà kəni càn Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə zənzən, à ga pɩ̀à, sə à pa tə nyʋ lá. 14 À mʋ̀ də à duən tɩ̀án Zwifə-ba, nə yà nə wulə nə nyɩna-ba yɩjʋncwəŋə təntə wa, à mʋ̀ yà nə zìlí yìə̀n tə mama nii zənzən, à doni à duən tɩ̀án tə zʋnɩ. À yà ken à pubʋŋa mama, nə nyɩna-ba yofwamɩnan tə nə də yawala. 15 Kʋ yɩ nətʋ, yá Yɩɩ yà dí yáá, ʋ kúrí nə ʋ tún, də à nuu tə wà nə lʋrɩ. Yá máŋá nə yí, sə à tʋn à pa wá, ʋ fwa pubwanʋ à yɩra, 16 ʋ pa à lwarɩ ʋ bìú tə à waa con, sə à dàń swɩ̀n ʋ yoo, à bɩrɩ lɩ̀à tə də, ba nə tà Zwifə-ba. Kʋ máŋá təntə wa, à wà lìù bwe, sə ʋ kàrɩ̀ nə kʋ tə, à nə mɛ, sə à pa kʋ cɩ́gá. 17 À ma kʋ́ʋ̀ wà *Zwerizalɛmə vəli, sə à na lɩ̀à tə, ba nə dí à yáá, ba yɩ *tʋntʋna tə də. Kʋ máŋá təntə tətə wa, à vəli Arabi nagwanaa. À vəli təntə kwa nə, à pìí à bà Damasə.

18 Kʋ bɩna batwa nii nə, à dàń vəli Zwerizalɛmə, sə à lwarɩ Sefasə*, yá à dàń yɩn ʋ con dɩan fugə də bonu. 19 Yá à dàń nə wà tʋntʋna tə lìù don mama nɩ, də kʋ nə tà Zwakə, ʋ nə yɩ *Yuu-Tiu nyánʋ́. 20 Yɩɩ yə̀ə́ də, yoo kʋ tə, à pʋ́pʋ́nɩ́ bwálɩ́ kʋ tə wa, yɩ cɩ́gá, kʋ tà kʋnkʋn à kʋnɩ.

21 Kʋ kwa nə, à nan Zwerizalɛmə nə, à va à twá lá, à jírí Siri nagwanaa tə, də Silisi lʋʋ nii tə wa. 22 Kərisə lɩ̀à púlə́ tə, ba yà nə wulə Zwide nagwanaa tə wa, yà tə wà nə nɩ ba yɩ́á wa. 23 Ba yà yɩ à yoo nə, ba nə̀ń də, lɩ̀à swɩ̀n, ba wʋ́: «Bɛɛ tə, ʋ yà nə fɩfɩn nəba dàń yɩ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ sɩ́ʋ́n nə. Yá ʋ mʋ̀ yà ga nə pɩ̀à, sə ʋ pa kʋ sʋywáŋʋ́ təntə nyʋ lá». 24 Kʋ nətʋ dàń pɩn, ba bwɩ Yɩɩ nə, à mʋ̀ yɩrɩ.

2

Polə jə́rí Zwezi-Kərisə tʋntʋna Zwerizalɛmə nə

(Tʋtʋnan 15.1-29)

1 Bɩna fugə də banɩa nii nə, à mʋ̀ də Barənabasə pìí nə va *Zwerizalɛmə. À jɩn Titə, də à kə lá, à ja va. 2 Yɩɩ yà bɩrɩ nə də, à mɛ, sə à va lá. Yá máŋá tə, nə dàń nə vəli nə yí lá, à mʋ̀ də *Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə nan kwa, nə na duən nə cɩcɩ. À dàń ma man sʋywáŋʋ́ tə də̀ń, à nə swɩ̀n à bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba. À yà ba pɩ̀à, sə tʋtʋŋɩ tə, à nə tʋn, də tʋtʋŋɩ tə, à nə tʋŋa sɩ́ʋ́n nə, jì tʋtʋ. 3 Titə yà yɩ *Gərɛkə, ʋ mʋ̀ yà ga nə yɩ à twadon. Yá Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə wà wá kálʋ́, sə ba pa ʋ *gwəŋə wá. 4 Yá lɩ̀à duən də dàń yɩn lá nə, ba nə yɩ kʋnkʋn lɩ̀à, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dàń sə̀gə̀, ba zʋ nə púlí tə wa, ba swɩ̀n də, Titə mɛ, sə ʋ pa ba gwəŋə wá. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩ, ba zʋa nə púlí tə wa, sə ba ma na, nə nə twá də Zwezi-Kərisə, nə ma tɩ nə tɩ̀àn nətʋ. Ba pɩ̀à, sə nə tə pìí nə twá Yɩɩ *nii tə nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə də dɩ̀àn. 5 Nə dàń nə wà sɛ̀e, nə twá lɩ̀à təntə pubʋŋa tə nə, máŋá mancɩn tətə. Nə mʋ̀ ba pɩ̀à, sə ba cʋ̀gʋ̀ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá cɩcɩ. Nə pɩ̀à, sə nə cɩ̀ sʋywáŋʋ́ təntə də kʋ cɩ́gá tə nə, nə pa aba, ba dàn ká lwàń kʋ. 6 Máŋá tə, à nə tún à nii, à bɩrɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ yáá tɩ̀án tə, ba wà swɩ̀n də, yoo mùrì Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə wa, à nə swɩ̀n à bɩrɩ lɩ̀à tə nə. À mʋ̀ con, à yə̀ə́ də, Yɩɩ ba lɩ̀à kúrí, ʋ ma kwanɩ ba duən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à təntə nə yɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tɩ̀án, nə à yə̀ə́ ba nə tà yáá tɩ̀án, kʋ ba də̀ń jə kʋ pa à mʋ̀ nə. 7 Yá ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dàń yəni də, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn nə sʋywáŋʋ́ tə, à nə bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, ndə ʋ nə dí yáá, ʋ pa nii Piyɛrə nə, sə ʋ va ʋ swɩ̀n kʋ, ʋ bɩrɩ Zwifə-ba nə. 8 Yɩɩ nə tʋn Piyɛrə pubʋŋa wa, sə ʋ va Zwifə-ba con. Ʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ tʋn à də pubʋŋa wa, sə à va lɩ̀à tə con, ba nə tà Zwifə-ba. 9 Lɩ̀à yà ywàŋá Zwakə də Sefasə* də Zwan ndə dìə̀ tətəŋi baŋɩ nə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. Ba lɩ̀à batwa təntə dàń nɩ də, Yɩɩ cɩ́gá pɩn nə kʋ tʋtʋŋɩ təntə ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ. Ba dàń jɩn à mʋ̀ də Barənabasə jɩɩn nə, ba zʋzʋgʋ, sə kʋ bɩrɩ də, nə mʋ̀ də ba mʋ̀ yɩ nimarʋ nədʋ lɩ̀à. Nə mʋ̀ dàń mɛ, sə nə va lɩ̀à tə con, ba nə tà Zwifə-ba, sə ba də ga va Zwifə-ba con. 10 Yoo nədʋ cɩcɩ nə ba lòrì nəba, sə nə fwa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə nə san ba Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə, tə nə yɩ zʋra. Yá mə kʋ mʋ̀ nə, à də yà pɩ̀à, sə à tʋn də yawala.

Polə caga Piyɛrə nii nə Antɩʋswə nə

(Tʋtʋnan 11.1-17; 15.7-11)

11 Kʋ kwa nə, Sefasə† twi Antɩʋswə wa. À dàń ma caga ʋ nii nə lɩ̀à tə mama yáá con, yolwan tə yɩrɩ, ʋ nə fwa. 12 Kʋ yɩ cɩ́gá, máŋá don yɩn lá, Sefasə də *Kərisə lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba, yà də́ wodiu duən nə. Yá máŋá tə wa, lɩ̀à duən nə nan Zwakə con, ba bà Sefasə con, ʋ dàń lɩ ʋ tɩ̀àn Kərisə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba yɩra, ʋ kʋ́ʋ̀ ba wodiu də́ də ba, ʋ yà nə dəri Zwifə-ba fən, ba yà nə kálɩ́, sə bɛɛ mama *gwəŋə tə yɩrɩ. 13 Kərisə lɩ̀à tə duən tə mama, ba nə yɩn lá, ba nə yɩ Zwifə-ba, də jigə níə́ bələ tɩ̀án ndə Sefasə nə. Barənabasə də tətə jigə níə́ bələ tíú, ndə ba nə. 14 À dàń nə nɩ də, ba tə̀lə́ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə cɩ́gá tə wa, à swɩ̀n Sefasə con lɩ̀à tə mama yáá con, à wʋ́: «N yɩ Zwifə, yá n yà ja n tɩ̀àn, n ma fwa ndə lìù tə nə, ʋ nə tà Zwifə yəbə. N wà n tɩ̀àn ma fwa ndə Zwifə nə. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, sɩ́ʋ́n nə, n dàń ma pɩ̀à, sə n kálʋ́ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, n pa, ba ya ndə Zwifə-ba nə?»

Zwifə-ba də lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba mɛ, sə ba kə ba waa Zwezi-Kərisə nə

(Galasi tɩ̀án 5.1-6)

15 Nə mʋ̀ yɩ *Zwifə-ba nə lʋrɩ nəba, nə tà dwíə́ tə, ba nə yə̀rì Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə. 16 Də kʋ nətʋ mɛ, nə tə yə̀ə́ də, lìù mɛ, sə ʋ kə ʋ waa Zwezi-*Kərisə nə, sə ʋ ma ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Kʋ tà lìù tə, ʋ nə twá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, nə wá ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Nə də tətə yɩ nə ken nə waa Zwezi-Kərisə nə, sə Yɩɩ wànɩ́ ʋ jələ nəba ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Lìù mama wàrɩ̀ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, ʋ zìlí, sə kʋ pɩn, Yɩɩ jələ wá ndə cɩ́gá tíú nə ʋ yáá con. 17 Nə mʋ̀ Zwifə-ba pɩ̀à, sə nə ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, nə nə ken nə waa Zwezi-Kərisə nə yɩrɩ. Yá Yɩɩ dàń nə twá kʋ nətʋ wa, ʋ bɩrɩ nəba də, nə yɩ cʋna lɩ̀à, ba nə ba Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə twá, kʋ nətʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ bɛ̀eɛ̀e? Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋ yɩ Zwezi-Kərisə nə ken nəba cʋna tə wa naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ! 18 Də à mʋ̀ nə pìí à twá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, à yà nə vɩga, sə à twá kʋ nə, kʋ bɩrɩ də, à tʋŋa cʋna Yɩɩ yáá con. 19 Yɩɩ nii tə tətə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, pɩn à tɩ. Yá Yɩɩ nii təntə kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə à yuu wa, kʋ nətʋ dàń ga wá pa, à ya mɩɩ wa, à pa Yɩɩ nə. 20 À dàń yɩ ndə ba paa à mʋ̀ də Zwezi-Kərisə mɛ dagarʋ tə yuu wa. Yá kʋ kʋ́ʋ̀ tà à tətə nə wulə, kʋ dàń yɩ Zwezi-Kərisə mɩɩ tə nə wulə à waa. À mɩɩ tə, à dàń nə jə wulə lʋʋ wa, kʋ yɩ à ken à waa Yɩɩ-Biu tə nə, à ma wulə. Ʋ mʋ̀ nə sóní nə, ʋ ga sɛ̀e, ʋ tɩ à yuu yɩrɩ. 21 À ba pɩ̀à, sə Yɩɩ pubwanʋ tə, ʋ nə fwa à yɩra, ya ndə tʋtʋ nə. Də lìù nə wàá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, ʋ twá, kʋ pɩn Yɩɩ jələ wá ndə lìù tə nə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, Zwezi-Kərisə yɩ ʋ tɩga tʋtʋ.

3

Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, də lìù nə ken ʋ waa Zwezi-Kərisə nə yoo

(Galasi tɩ̀án 4.9-20; Romə tɩ̀án 8.14-17)

1 Á mʋ̀ Galasi tɩ̀án-ba, bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, á yɩ ləyərən nətən? Wàà nə gɩgarɩ aba ʋ dʋgʋ? À bɩrɩ aba zəni zəni, nətʋ Zwezi-*Kərisə nə tɩga dagarʋ tə yuu wa. 2 À dàń bwe aba yoo nədʋ kʋ tə, sə á le nə. Yɩɩ nə pɩn aba ʋ *Siŋu tə, kʋ yɩ á nə zìlí ʋ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yɩrɩ naaa? Yɩɩ pɩn aba ʋ Siŋu tə, á nə cʋgʋ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, á ga kə á waa ʋ nə yɩrɩ. 3 Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á yɩ ləyərən nətən? Kʋ jɩjʋ tə nə, Yɩɩ-Siŋu tə yà nə yɩ á dɩ̀àn. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á ma pìí á jələ á tətə dɩ̀àn yuu wa sɩ́ʋ́n nə? 4 Á nɩ yìə̀n kapʋpʋ, tə nə tʋn, kʋ ga yɩ ndə tʋtʋ nə á mʋ̀ con nə. Tə yìə̀n təntə yɩ tʋtʋ, naaa? 5 Yɩɩ nə pɩn aba ʋ Siŋu tə. Ʋ mʋ̀ ga nə fwa yomɩlan á tətəŋi wa. Kʋ yɩ á nə zìlí ʋ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yɩrɩ naaa? Nə à yə̀ə́ kʋ yɩ, á nə cʋga Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, á ga kəni á waa ʋ nə yɩrɩ?

Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə

6 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «*Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə, kʋ pa Yɩɩ jələ wá, ndə lìù tə nə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con». 7 Kʋ nətʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ aba də, kʋ yɩ lɩ̀à tə, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə, nə yɩ Abərahamə bɩa cɩ́gá cɩ́gá. 8 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa fuən fuən də, máŋá wá bà, lɩ̀à tə, ba nə tà *Zwifə-ba, wá kə ba waa Yɩɩ nə. Yá Yɩɩ dàń wá jələ ba, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, Yɩɩ dí yáá ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ Abərahamə, ʋ wʋ́: «À wá fwa pubwanʋ dwíə́ tə mama yɩra, ba nə tà Zwifə-ba, lʋʋ mama wa, n mʋ̀ yɩrɩ». 9 Kʋ mʋ̀ dàń nə wá pa, lɩ̀à tə mama, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə, ʋ wá fwa pubwanʋ ba yɩra, ndə ʋ nə fwa pubwanʋ Abərahamə yɩra, ʋ nə ken ʋ waa ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə.

10 Yɩɩ wá cʋ̀gʋ̀ lɩ̀à tə mama, ba nə bʋŋa də, ba wàá ʋ mʋ̀ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, ba zìlí, ba ma yanɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə wà Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, mama zìlí máŋá mama wuuu, Yɩɩ wá cʋ̀gʋ̀ kʋ tíú». 11 Nə yə̀ə́ də, lìù mama wàrɩ̀ ʋ yanɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, zəni yɩrɩ. Nə nɩ, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa Yɩɩ nə, mə ʋ mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. Yá kʋ mʋ̀ nə wá pa, ʋ na cɩ́gá cɩ́gá mɩɩ». 12 Lìù tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, kʋ tà ʋ ken ʋ waa Yɩɩ nə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə twá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, ʋ wá na cɩ́gá cɩ́gá mɩɩ». 13 Yá Zwezi-Kərisə dàń nə yə̀ nəba, ʋ jon Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, kʋ yà nə wá cʋ̀gʋ̀ nəba, tə jɩɩn wa. Mə ʋ mʋ̀ dàń nə pìí ʋ jon nə yuu cʋna tə ʋ zɩn. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Yɩɩ wá cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ba nə kuru ba goli tɩ̀ʋ́ yuu wa». 14 Mə Zwezi-Kərisə tɩga nətʋ, sə lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, də wànɩ́ ba na pubwanʋ tə, Yɩɩ nə kàn nii də, ʋ wá fwa Abərahamə yɩra. Yá nə dàń nə ken nə waa Zwezi-Kərisə nə, nə wá na Yɩɩ-*Siŋu tə, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa nəba.

Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, ba ʋ nikanɩ tə yáá nə cɩ̀

(Matiə 7.20; Romə tɩ̀án 4.13-17; 10.4-13; Efɛzə tɩ̀án 3.6)

15 À nubɩa-ba, à pɩ̀à à tì tɩa yuu yoo kʋ tə, à ma bɩrɩ aba yoo. Də lɩ̀à bələ nə ken nii nədʋ, ba ga kàn nii, ba pa duən nə won yuu wa, lìù don mama wàrɩ̀ ba nimarʋ təntə ʋ cʋ̀gà. Yá lìù mama ga wàrɩ̀ yoo ʋ súrí kʋ nə də. 16 Mə Yɩɩ *nimarʋ nikanɩ tə də yɩ nətʋ. Yɩɩ kàn nii, ʋ pa Abərahamə də ʋ bìú tə nə, ʋ nə wá lʋrɩ. Yɩɩ wà swɩ̀n, ʋ wʋ́, Abərahamə də ʋ bɩa tə, ʋ nə wá lʋrɩ, sə kʋ dàn ká ya ndə kʋ yɩ ʋ bɩa tə mama. Bìú təntə nə yɩ *Kərisə. 17 Á nəŋə yoo tə, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n. Yɩɩ jɩn nimarʋ də Abərahamə, ʋ ga kàn nii də wá. Kʋ bɩna biənɩa də fɩtwa (430) kwa nə Yɩɩ dàń pɩn ʋ *nii tə *Moyizə nə. Yá ʋ nii təntə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ nimarʋ tə kʋ cʋ̀gà. Kʋ yà nə wàá kʋ cʋ̀gà ʋ nii tə, ʋ nə kàn də Abərahamə, yà wàrɩ̀ kʋ jì. 18 Də kʋ nə yɩ lìù nə zìlí Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, nə wá pa, ʋ na tori Yɩɩ con, kʋ kʋ́ʋ̀ tà Yɩɩ nikanɩ tə yɩrɩ. Yá Yɩɩ ga fwa zəni Abərahamə yɩra, ʋ yà nə kàn nii də wá yɩrɩ.

19 Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ Yɩɩ dàń ma pa ʋ nii tə Moyizə nə? Yɩɩ pɩn wá ʋ nii tə, sə kʋ pa, nə lwarɩ yoo tə, kʋ nə yɩ cʋna ʋ yáá con. Yá Yɩɩ nii təntə dàń yà mɛ, sə kʋ ya lá wuuu, kʋ ja vəli máŋá tə wa, Abərahamə bìú tə nə wá bà. Mə ʋ mʋ̀ bìú təntə nə, Yɩɩ yà pɩn ʋ nikanɩ tə. Yɩɩ nii təntə yɩ *malɩkɛ nə ja kʋ, tə bà, yá bɛɛ* dàń ga ya tə mʋ̀ də ləzoni pwərə wa, ʋ jon kʋ, ʋ swɩ̀n, ʋ bɩrɩ ləzoni nə. 20 Də lìù nə wulə lɩ̀à bələ pwərə wa, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋ tà ba ladʋa cɩcɩ yɩrɩ. Yá Yɩɩ nikanɩ tə mʋ̀ ga yɩ ʋ cɩcɩ yoo. 21 Kʋ nətʋ dàń yɩ kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, də Yɩɩ nikanɩ tə zɩga duən nə naaa? Abada! Kʋ tà nətʋ. Də Yɩɩ yà nə pɩn nii, kʋ nə wàá mɩɩ kʋ pɩn ləzoni nə, ba yà wá twá nii təntə nə, ba jì cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. 22 Kʋ swɩ̀n Yɩɩ sagɩ tə wa də, ləzoni tə mama yɩ ba wulə cʋna wa wuuu. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ nikanɩ tə nii mɛ, sə kʋ sú, kʋ pa lɩ̀à tə mama nə, ba nə ken ba waa Zwezi-Kərisə nə.

23 Də máŋá tə nə wà yí, sə nə kə nə waa Zwezi-Kərisə nə, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yà pɩn, nə jì ndə bàń dìə̀ lɩ̀à nə. Yá nə dàń yà dànɩ̀ də, Yɩɩ bɩrɩ nəba, sə nə kə nə waa ʋ nə. 24 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yà kəni nəba cwəŋə wa máŋá mama wuuu, kʋ va kʋ yí máŋá tə, Zwezi-Kərisə nə twi, sə nə kə nə waa ʋ nə, sə kʋ pa nə ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. 25 Yá máŋá dàń nə yí, sə nə ken nə waa Yɩɩ nə, nə kʋ́ʋ̀ tà Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, jɩɩn wa nə nə wulə. 26 Cɩ́gá, á nə ken á waa Zwezi-Kərisə nə, kʋ pɩn á mama jì Yɩɩ bɩa. 27 Á lìù tə mama, ba nə ləgə nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, ʋ wulə mɩɩ wa də Zwezi-Kərisə, yá ʋ ga nyɩn də wá də. 28 Pwɩa dàń kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ *Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba pwərə wa. Pwɩa kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ ywəŋə də lɩ̀à tə, ba nə tɩ ba tɩ̀àn, pwərə wa. Pwɩa kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ bara də kana pwərə wa. Kʋ nətʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, á mama də Zwezi-Kərisə vwə duən nə, á dàń ga yɩ won nədʋ. 29 Yá də á nə yɩ Zwezi-Kərisə nə tɩ aba, á yɩ Abərahamə dwíí tə wa lɩ̀à. Á yɩ lɩ̀à tə, á nə jə tori Yɩɩ nikanɩ tə wa, ʋ nə kàn nii, sə ʋ pa Abərahamə nɩ̀án nə.

4

(Romə tɩ̀án 8.14-17)

1 Á nəŋə kʋ tə, à nə pɩ̀à à swɩ̀n yəbə nə yɩ nətʋ. Kʋ yɩ ndə bisɩmaa nə mɛ, sə ʋ zàn ʋ tɩnɩ ʋ nyɩna wiən nətʋ. Máŋá tə wa, ʋ tə nə yɩ nəmaa, ʋ yɩ ndə yoŋu nə. Yá ʋ mʋ̀ ga nə mɛ, sə ʋ tɩnɩ ʋ nyɩna tə wiən tə mama. 2 Ʋ bìsɩ́nɩ́ nə, ʋ yɩ ʋ wulə lɩ̀à duən jɩ̀àn wa, ba ywàŋá ʋ də ʋ wiən tə yuu, kʋ ja vələ máŋá tə, ʋ nyɩna tə nə lɩ ʋ tún. 3 Mə kʋ yɩ nətʋ nə də con. Máŋá tə, nə yà nə yə̀rì Yɩɩ yìə̀n tə, nə yà yɩ ndə bìsɩ́ná nə, yá lʋʋ wiən yà jə dɩ̀àn nə yuu wa, ndə tə ywəŋə nə. 4 Máŋá tə, Yɩɩ nə lɩ ʋ tún, dàń nə yí, ʋ tʋn ʋ bìú Zwezi tə lʋʋ wa. Yɩɩ pɩn, kan lʋrɩ wá, ʋ ga twá *nii tə nə, Yɩɩ nə pɩn *Moyizə nə. 5 Ʋ twi, sə ʋ pa lɩ̀à tə, ba nə twá Yɩɩ nii tə nə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, tɩnɩ ba tɩ̀àn, sə nə ga jì ʋ mʋ̀ Yɩɩ bɩa. 6 Á nəŋə, kʋ tə nə bɩrɩ də, nə yɩ Yɩɩ bɩa. Yɩɩ tʋn ʋ bìú tə *Siŋu ʋ pa kʋ bà, kʋ zʋ nə pubʋŋa wa. Mə Siŋu təntə dàń nə pɩn, nə wàá nə swɩ̀n, nə wʋ́: «Baba! Nə nyɩna Yɩɩ!» 7 Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, n kʋ́ʋ̀ tà yoŋu, n yɩ Yɩɩ bìú. Yá ʋ dàń wá pa mʋ́ tori tə, ʋ yà nə tanɩ, sə ʋ pa mʋ́, n nə yɩ ʋ bìú tə yɩrɩ. Yɩɩ tətə nə tʋŋa zəni təntə.

(Galasi tɩ̀án 3.1-4; 5.1-12)

8 Máŋá don yɩn lá, á yà wà Yɩɩ lwarɩ. Á yà ga jʋ̀nɩ̀ wiən duən, tə nə tà Yɩɩ cɩ́gá cɩ́gá. 9 Yá sɩ́ʋ́n nə, á dàń lwarɩ Yɩɩ. Kʋ tə nə dwə, Yɩɩ dàń yə̀ə́ á yoo. Kʋ dàń fwa nətə, á ma pìí á twá lʋʋ wiən tə kwa, tə nə ba dɩ̀àn jə mɩ́ámɩ́án? Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á ma pɩ̀à, sə tə mʋ̀ wiən təntə kʋ́ʋ̀ pìí tə tɩnɩ aba ndə ywəŋə nə? 10 Á kʋ́ʋ̀ pìí á zìlí dɩan duən, nə à yə̀ə́ cànɩ̀ duən, nə à yə̀ə́ bɩna duən. 11 Á yoo tə jə pucʋnɩ kʋ pa nə, à tʋtʋncaran tə, à nə tʋn à pa aba, nə wá jì tʋtʋ yɩrɩ.

12 À nubɩa-ba, à lòrì aba, sə á ya ndə à nə, à də nə yɩ ndə á nə yɩrɩ. Á wà lwanɩ mama fwa à yɩra.

13 Á yə̀ə́ də, à dí yáá nə twi á con, kʋ yɩ à yayɩgʋ tə nə pɩn, à ya á con, à ma swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ aba. 14 À yayɩgʋ yɩn càn kʋ pa aba. Yá də kʋ nətʋ mama, á wà nə zʋnɩ, sə á dɩŋɩ nə, á kə vàn nə. Á tə sɛ̀e, á jon nə, á kə á con ndə Yɩɩ *malɩka nə, nə à yə̀ə́ ndə Zwezi-Kərisə tətə nə. 15 Kʋ máŋá təntə wa, á pwìí yà poli zənzən. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ pupwən təntə wa sɩ́ʋ́n? À yəni də, á yà nə wàá á yɩ́á á lɩ, á kəni à yɩ́á tə nə, á yà nə lɩ tə á kə lá. 16 Yá sɩ́ʋ́n nə, à dàń jigə á dʋŋʋ, cɩ́gá tə yɩrɩ, à nə swɩ̀n á con naaa? 17 Lɩ̀à wulə á nii nə də yawala. Yá ba yawala təntə ba ziən. Ba yɩ ba pɩ̀à, sə ba pwɛ̀e á mʋ̀ də à mʋ̀ Polə duən nə, sə á ja yawala də ba mʋ̀. 18 Kʋ ziən, sə á ja yawala də yoo tə, kʋ nə ziən, máŋá mama wuuu. Kʋ tà máŋá tə, à nə wulə á con cɩcɩ. 19 À bɩa-ba, á yoo kʋ́ʋ̀ pìí kʋ yɩ̀ nə, ndə kapuə pùə́ nə yàá yɩ̀ nətʋ, ʋ lʋrɩ máŋá wa. Kʋ wá yɩ̀ nə nətʋ máŋá mama wuuu, kʋ ja vəli máŋá tə wa, á nə wá jì ndə Zwezi-Kərisə nə. 20 À swə də, à yà nə wulə á tətəŋi wa, máŋá kʋ tə wa, sə à swɩ̀n sʋ̀ràn duən á con, tə nə wulə à bɩcan wa. Kʋ nə tà nətʋ, à mʋ̀ kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, à nə wá swɩ̀n á con.

Sara də Agarə yoo

(Ebərə-ba 12.18-24)

21 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə pɩ̀à, sə á twá Yɩɩ *nii tə nə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, á swɩ̀án yoo kʋ tə, á bɩrɩ nə. Á wà kʋ tə, Yɩɩ nii tə nə bɩrɩ, nì naaa? 22 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa də, *Abərahamə lʋrɩ bɩa bələ. Ʋ mʋ̀ də Agarə nə lʋrɩ bìú tə don, ʋ mʋ̀ də Sara ga lʋrɩ ʋ don tə də. Agarə yà yɩ yoŋu, yá Sara mʋ̀ yà tà yoŋu. 23 Bìú tə, Abərahamə də yoŋu tə nə lʋrɩ duən nə, yɩ kʋ twá də ləzwənə pùə́ fɩra. Yá bìú tə, ʋ mʋ̀ də kan tə, ʋ nə tà yoŋu tə, nə lʋrɩ duən nə, yɩ kʋ twá də Yɩɩ nikanɩ tə. 24 Yìə̀n təntə tʋn, sə tə bɩrɩ nəba yoo kʋ tə. Kʋ mʋ̀ kana bələ təntə yɩ ndə Yɩɩ *nimarʋ bələ tə nə, ʋ nə kàn də ʋ lɩ̀à tə. Yoŋu Agarə yɩ Yɩɩ nimarʋ tə, ʋ nə tún də Moyizə *Sinayi paan tə yuu, ʋ ga yɩ ywəŋə ʋ lʋrɩ. 25 Agarə dàń yɩ ndə Sinayi paan tə nə, kʋ nə wulə Arabi nagwanaa wa. Vàn don də nə, ʋ mʋ̀ nə yɩ ndə *Zwerizalɛmə tə nə, kʋ nə wulə tɩa yuu zə̀n. Kʋ tɩʋ təntə lɩ̀à tə mama yɩ ywəŋə. 26 Yá Zwerizalɛmə tə, kʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə, yɩ ndə kan tə nə, ʋ nə tà yoŋu. Mə ʋ mʋ̀ nə yɩ nə nuu. 27 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kan tə, ʋ barɩ nə dʋgʋ wá, lʋrɩ bɩa, ʋ doni kan tə, ʋ nə wulə ʋ barɩ con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n mʋ̀ kan tə, n ba bìú lʋrɩ, n tə mɛ, sə n kə n tɩ̀àn pupwən wa, n ga mʋn n kə yɩɩ nə, də n nə yə̀rì bìú lʋrɩ nə yɩ̀ nətʋ tə mɛ».

28 À nubɩa-ba, á yɩ Yɩɩ bɩa cɩ́gá cɩ́gá. Yɩɩ nə kàn nii təntə. Á yɩ ndə *Yɩzakə nə, Yɩɩ nə kàn nii də Abərahamə də, ʋ wá lʋrɩ wá. 29 Abərahamə máŋá tə wa, ʋ bìú tə, ʋ nə lʋrɩ də ləzwənə pùə́ fɩra tə, yà kəni càn bìú tə nə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn, ʋ lʋrɩ. Də zə̀n mama, kʋ yoo təntə tə tʋŋa nətʋ. 30 Yá kʋ dàń pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Dɩŋɩ yonkan tə də ʋ bìú tə, n pa ba vìí, ʋ nə wà mɛ, sə ʋ tì bìú tori n con tə yɩrɩ. Kʋ yɩ kan tə, ʋ nə tà yoŋu tə, bìú nə mɛ, sə ʋ tì bìú tori təntə!» 31 À nubɩa-ba, kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ tà yonkan tə bɩa, nə dàń yɩ kan tə, ʋ nə tà yoŋu, bɩa.

5

Zwezi-Kərisə pɩn, nə tɩ nə tɩ̀àn

(Galasi tɩ̀án 2.3-5; 3.1-7)

1 Zwezi-*Kərisə van nəba ʋ jon, sə nə wànɩ́ nə tɩnɩ nə tɩ̀àn cɩ́gá cɩ́gá. Á dàń kənə dɩ̀àn, sə á tɩnɩ á tɩ̀àn máŋá mama wuuu. Á kʋ́ʋ̀ dànà ká sɛ̀e, sə á pìí á jì ywəŋə yoo mama wa.

2 À mʋ̀ Polə swɩ̀n á con də, á nəŋə á nə pɩn, ba *gwəŋə á bara Yɩɩ *nii tə yɩrɩ, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, á nə keni á waa Zwezi-Kərisə nə tə, kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə. 3 À tə kʋ́ʋ̀ pìí à lìí aba də, lìù tə mama, ʋ nə pɩn, ba gwəŋə wá, kʋ mɛ, sə ʋ zìlí Yɩɩ nii tə mama, ʋ nə pɩn Moyizə nə. 4 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə bʋŋa də, á wá ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, á nə zìlí ʋ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə yɩrɩ, á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə wá pwɛ̀e duən nə, yá Yɩɩ kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ pubwanʋ tə, ʋ fwa á yɩra. 5 Nə mʋ̀ con, nə ja yala də, Yɩɩ wá sɛ̀e nəba ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. Nə keni nə waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, yá Yɩɩ-*Siŋu tə dàń pɩn nəba dɩ̀àn, nə ma dànɩ̀ kʋ nətʋ tə. 6 Lìù tə, ʋ də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə, ba nə gwəŋə kʋ tíú, nə à yə̀ə́ ba nə wà wá gwəŋə, tə mama yɩ tʋtʋ. Yoo tə, kʋ nə də́ lá, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ʋ kəni ʋ waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, sə ʋ sóní ʋ duən tə.

7 Dí yáá nə, á yà vəli á yáá wuuu. Sɩ́ʋ́n nə, wàà dàń nə cɩ̀gà á yáá nə, ʋ pa, á kʋ́ʋ̀ ba cɩ́gá tə nə twá? 8 Kʋ tà Yɩɩ tə, ʋ nə kúrí aba, sə á ya ʋ mʋ̀ lɩ̀à, nə pɩn aba kʋ pubʋŋa təntə. 9 Á nəŋə won tə, kʋ nə nyɩn də á yoo təntə. Kʋ yɩ ndə sabwarɩ mancɩn nə yàá pa dipɛn mun mama zàn tə ŋʋ̀nɩ̀. 10 À mʋ̀ də á mʋ̀ mɛ yɩ *Yuu-Tiu nə tɩ nəba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à pùə́ ba cʋ̀gà də á yoo. À yə̀ə́ də, nə mɛ pubʋŋa wá bà kʋ ya nədʋ. Yá Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ lìù tə, ʋ nə gugurə aba nətʋ tə, bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ wá, də kʋ tíú nə swə ʋ yɩ nətʋ mama. 11 À nubɩa-ba, á yə̀ə́ cɩ́gá mama də, à mʋ̀ kʋ́ʋ̀ ba kàrɩ̀ à bɩrɩ lɩ̀à nə, sə ba gwəŋə ba, sə ba ma wànɩ́ ba ya cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Kʋ yà nə yɩ nətʋ, à kàrɩ̀ à bɩrɩ, *Zwifə-ba yà kʋ́ʋ̀ bá kə nə càn wa. Yá à dàń nə swɩ̀n à bɩrɩ də, Zwezi-Kərisə nə tɩga dagarʋ tə yuu wa, yà kʋ́ʋ̀ bá ya tʋran, kʋ pa lìù mama nə. 12 À mʋ̀ waa con, à yà swə, sə bara tə, ba nə gugurə aba də bɛɛ goŋu tə, yà gwəŋə ba pəne tə tətə mɩ́ámɩ́án, ba lɩ, sə ba ga yá aba.

Á yá, sə Yɩɩ-Siŋu tə kə aba cwəŋə wa

(Romə tɩ̀án 8.1-14; 13.12-14; Kolosə tɩ̀án 3.5-15)

13 À nubɩa-ba, á mʋ̀ con, Yɩɩ kúrí aba ʋ lɩ, sə ʋ pa á tɩnɩ á tɩ̀àn. Yá á nə tɩ á tɩ̀àn tə yɩrɩ, á dànà ká bʋ́n də, á mɛ, sə á fwa á pùə́ fɩra yìə̀n tə. Kʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa, á mɛ, sə á sóní duən, sə á tʋn á pa duən nə, ndə ywəŋə nə. 14 Də lìù nə zìlí yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, ʋ wʋ́: «Sóní n don, ndə n tətə nə», kʋ tíú zìlí Yɩɩ nii tə yìə̀n tə mama nii. 15 Yá á dàń nə ba yoo təntə fwa, á nə pìí á dɩŋɩ duən, á vuri ndə ganaŋa nə, á mɛ, sə á zùrì á yɩra. Á wá cʋ̀gʋ̀ duən mɩ́ámɩ́án.

16 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń swɩ̀n á con, sə á yá, sə Yɩɩ-*Siŋu tə kə aba cwəŋə wa. Yɩɩ-Siŋu tə nə kəni aba cwəŋə wa, á ba fwa á pùə́ fɩra yokʋkwɩnan tə. 17 Ləzwənə pùə́ fɩra yìə̀n tə yɩ tə zɩga Yɩɩ-Siŋu tə fɩra yìə̀n tə nə. Yá Yɩɩ-Siŋu tə də fɩra yìə̀n tə yɩ tə zɩga nə pùə́ fɩra yìə̀n tə nə. Tə yìə̀n bələ təntə dàń yɩ tə zɩga duən nə. Kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, á kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ yìə̀n tə, á nə swə, á fwa. 18 Də kʋ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə kəni aba cwəŋə wa, Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn ja á yuu wa.

19 Á nəŋə, ləzoni fɩra yìə̀n tə, ba nə swə, sə ba fwa: Ba swə, sə ba pəni duən vɛɛ vɛɛ. Ba swə, sə ba tʋn durən yìə̀n. Ba swə, sə ba wànɩ́ ba fwa yokʋkwɩnan tə mama, ba nə swə. 20 Ba pɩn dun woŋwanan nə, ba ga dʋgʋ Yɩɩ vàn nə. Ba tʋŋa cɩrɩ yìə̀n. Ba lìù mama yɩ ʋ don dʋŋʋ. Ba dɩ jara də duən. Ba ja wʋgwɩʋ də duən. Ba ja lɩŋa zənzən. Ba lìù mama swə, sə ʋ jɩgɩ də ʋ don. Ba swə, sə ba pwɛ̀e də duən. Ba lìù mama nii yɩ kʋ cɩcɩ. 21 Ba swə ka zɩgɩ lɩ̀à duən nə, kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ. Ba swə, sə ba nyʋ swana, ba bʋbʋnɩ. Ba swə, sə ba də́ wodirən zənzən duən nə, də ba tʋnɩ. Ba swə, sə ba tʋn yìə̀n yiri mama, tə nə yɩ ndə yìə̀n təntə nə. À dàń pɩ̀à, sə à swɩ̀n kʋ á con, ndə à nə dí yáá à swɩ̀n kʋ nətʋ. Lɩ̀à tə mama, ba nə tʋŋa tə mʋ̀ yìə̀n təntə bá na ba tori Yɩɩ sàń tə wa.

22 Á nəŋə wiən tə, Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩn lìù nə, ndə tɩ̀ʋ́ nə zɩŋa kʋ bɩa nətʋ. Yɩɩ-Siŋu tə yàá pa lɩ̀à swə duən. Kʋ yàá pɩn pupwən lɩ̀à nə. Kʋ yàá kə bɩcanɩ sìə́ lɩ̀à wa. Kʋ yàá pa pɩ́nʋ́ lɩ̀à nə. Kʋ yàá pa, lɩ̀à jì wʋywanyɩna duən nə. Kʋ yàá pa, lɩ̀à tʋŋa ba pɩn duən nə də wʋywaŋʋ. Kʋ yàá pa, lɩ̀à twá cɩ́gá tə nə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Kʋ yàá pa, lɩ̀à yɩ bwàbwà. Kʋ yàá pa, lɩ̀à yə̀ə́ ba tɩ̀àn janʋ. 23 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, ba yìə̀n təntə nə zɩga. 24 Lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Zwezi-*Kərisə nə tɩ ba, ba dʋgʋ ba pùə́ fɩra yokʋkwɩnan tə mama, ndə ba paa tə dagarʋ yuu, sə tə cʋ̀gʋ̀. 25 Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩn, nə wulə mɩɩ wa. Nə dàń yá nə tɩ̀àn nə pa Yɩɩ-Siŋu tə nə, sə kʋ kə nəba cwəŋə wa.

26 Nə dànà ká pa, nə jì fwiə lɩ̀à, nə ma pɩ̀à duən nii nə, nə ga zɩga lɩ̀à duən nə kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ.

6

(Romə tɩ̀án 2.3-11; Ebərə-ba 6.10-12; 2 Korɛntə tɩ̀án 9.6)

1 À nubɩa-ba, á mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, á nə zìlí Yɩɩ-Siŋu tə nii. Á dàń nə nɩ lìù də ʋ wulə ʋ tʋŋa tʋtʋnkʋkwɩʋn, á mɛ, sə á san kʋ tíú nə də bɩcabwanʋ, sə ʋ pìí ʋ bà cɩ́gá cwəŋə tə wa. Yá à dàń swɩ̀n á lìù mama con, sə ʋ cɩ̀ ʋ tɩ̀àn nə zəni, *Sɩtana dàn ká də́də́n, sə ʋ yigu ʋ də tətə, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn. 2 Á saŋa duən nə, á zɩn duən yun zɩla. Á nə fwa nətʋ, á wá zìlí Zwezi-Kərisə nii tə, ʋ nə swɩ̀n á con.

3 Də lìù nə bʋŋa də, ʋ yɩ zənzən, yá ʋ ga tà won mama, kʋ yɩ ʋ tɩ̀àn ʋ gɩgarɩ. 4 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ ywàń ʋ tətə tʋtʋnɛɛ tə, ʋ jə́n tə ziən naaa? Də tə nə ziən, tə mʋ̀ nə mɛ, sə tə pa ʋ jwɛ. Kʋ tà ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ ja ʋ tɩ̀àn, ʋ ma man də lìù don nə wá pa, ʋ jwɛ. 5 Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, lìù mama tʋtʋŋɩ yɩ n yuu zɩlɩ.

6 Lìù tə, ʋ nə yɩ lìù don nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ bɩrɩ wá, ʋ mɛ, sə ʋ pa ʋ jɩjə tə vàn don kʋ tíú nə.

7 Á dànà ká gɩgarɩ á tɩ̀àn. Lìù mama wàrɩ̀ Yɩɩ ʋ kʋkʋlɩ. Won tə, ləzwənə nə dùə̀, mə kʋ mʋ̀ nə, ʋ wá za. 8 Lìù nə fwa ʋ pùə́ fɩra yokʋkwɩnan, kʋ yɩ ndə wiən nə, ʋ dwì. Yá kʋ tə, ʋ nə wá za, kʋ yɩ ʋ wá cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án. Lìù tə, ʋ də nə kʋ́ʋ̀ yɩ Yɩɩ-Siŋu tə nə, kəni cwəŋə wa, ʋ də yɩ ndə wiən nə, ʋ dwì. Yá kʋ tə, ʋ də nə wá za, kʋ wá pa, ʋ na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 9 Nə tʋŋa zəni máŋá mama wuuu, nə dàn ká gwàrɩ̀. Máŋá nəzəŋu bɩ̀àn, nə nə wá na wozəŋu də, nə nə jɩn nətʋ, nə ja va, nə yí kʋ yígúrə́ wa. 10 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ sɩ́ʋ́n nə, nə tə nə jə máŋá, sə nə ma tʋn, nə dàń tʋŋa zəni lɩ̀à tə mama yɩra. Kʋ tə nə dwə, nə tʋŋa zəni zənzən lɩ̀à tə yɩra, ba də nə ken ba waa Zwezi-Kərisə nə, ndə nə də nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(Filipə tɩ̀án 3.2-11)

11 Á dàń ywàŋá pʋ́pʋ́ná nəfaran tətə. Tə yɩ à mʋ̀ Polə tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə, də à tətə jɩɩn. 12 Lɩ̀à duən wulə, ba yʋa nə yɩ, sə lɩ̀à bʋ ba nə, sə kʋ bɩrɩ də, ba mʋ̀ nə ziən. Mə ba mʋ̀ nə swɩ̀n á con, ba ga pɩ̀à ba kálʋ́ aba, sə á *gwəŋə aba. Ba tʋŋa kʋ nətʋ tə, sə lɩ̀à dàn ká kə càn ba nə. Ba yə̀ə́ də, ba nə kàrɩ̀ də, Zwezi-*Kərisə tɩga dagarʋ tə yuu wa ba cʋna yɩrɩ, lɩ̀à wá kə càn ba nə. 13 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə tətə, ba nə gwəŋə ba, ba Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, mɛ zìlí. Kʋ yɩ ba pɩ̀à, sə á gwəŋə aba, sə ba twá kʋ nə ba fwa fwiə. 14 À mʋ̀ fwa fwiə də yoo nədʋ cɩcɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə tɩga dagarʋ tə yuu wa. Ʋ nə tɩga dagarʋ tə yuu wa yɩrɩ, tɩa ka tə yuu wiən tə yɩ ndə tə tɩga à yáá con. À də ga yɩ ndə à tɩga tə wiən tə yáá con. 15 Bɛɛ nə gwəŋə, nə à yə̀ə́ ʋ wà gwəŋə, kʋ nədʋ mama ba də̀ń ja. Yoo tə kʋ nə də́ lá, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə Yɩɩ pa nəba mɩɩ nədʋn tə. 16 Yɩɩ nə wá pa bɩcan sìə́, ʋ ga dəri lɩ̀à tə mama yinəgə zənzən, ba nə wulə cwəŋə nədʋn təntə wa, də *Yɩzərayɛlə dwíí tə mama, kʋ nə yɩ ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə tɩ.

17 Kʋ nə zɩgɩ zə̀n, lìù mama kʋ́ʋ̀ dàn ká wʋwalɩ nə. À yɩra jə cwara, tə nə bɩrɩ də, à dí càn Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 18 À nubɩa-ba, nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa ʋ pubwanʋ tə á pubʋŋa wa. Amɩɩna!

* 1:18 1.18 Sefasə yà jə yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

* 2:9 2.9 Sefasə yà jə yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

† 2:11 2.11 Sefasə yà jə yɩrɩ don, ba nə boŋə Piyɛrə.

* 3:19 3.19 Bɛɛ təntə, ʋ nə yɩn Yɩɩ də ləzoni pwərə wa, nə yɩ Moyizə.

Efɛzə tɩ̀án

1

2

3

4

5

6

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Efɛzə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Efɛzə tɩ̀án sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ tə, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ wa Romə nə.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Efɛzə nə, də ba duən zənzən nə, ba nə wulə tɩan duən wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Ʋ pɩ̀à, sə ʋ ja ʋ kàrɩ̀ tə mama ʋ kə duən yáá ʋ bɩrɩ ba. Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ ba də, Yɩɩ pìí ʋ bwin Zwezi tɩan wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, won mama dàń yɩ wodʋn lʋʋ wa. *Kərisə lɩ̀à tə mɛ, sə ba vwə ba tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə. Kʋ nətʋ dàń wá pa, ba ya dwíí nədʋ. Dwíí nədʋ təntə dàń wá ya Kərisə lɩ̀à púlí tə, kʋ nə yɩ ʋ yɩra tə. Pwɩa kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ Zwifə-ba də lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba pwərə wa, Zwezi tɩan tə yɩrɩ, ʋ nə tɩga lɩ̀à tə mama yuu yɩrɩ.

Bələ nii yoo tə yuu wa, Polə nə swɩ̀n ʋ sagɩ tə wa, ʋ kàrɩ̀ nətʋ tə, Kərisə lìù nə súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ ya, sə ʋ tʋn lʋʋ wa də ʋ kàrá wa, də lɩ̀à tə yáá con, ba nə yə̀rì Kərisə.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Efɛzə nə

(Tʋtʋnan 18.19-21; 19.1-7; 20.17)

1 À mʋ̀ Polə yɩ Yɩɩ nə kúrí nə də ʋ tətə fɩra, sə à ya Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, á nə wulə Efɛzə nə, á nə yɩ Kərisə nə tɩ, á nə keni á waa ʋ nə. 2 Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́ də.

Nətʋ Yɩɩ nə fwa zəni ʋ lɩ̀à tə yɩra

(Romə tɩ̀án 8.15-17, 28-30; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.13-14; 2 Timote 1.9-10)

3 Nə pɩan dun Yɩɩ nə, ʋ nə yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nyɩna. Yɩɩ twá də ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə, ʋ fwa zəni nə yɩra də wozəŋə yiri mama, tə nə yɩ ʋ *Siŋu tə nyiən, tə ga naŋa ʋ mʋ̀ Yɩɩ *sàń nə. 4 Yɩɩ dí yáá ʋ twá də Zwezi-Kərisə, ʋ ma kúrí nəba, də ʋ tə wà lʋʋ fwa, sə nə ya ʋ mʋ̀ nyiən. Ʋ kúrí nəba, sə yokʋkwɩʋn də mama dàn ká ya nə yɩra ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Yɩɩ nə swə nəba tə yɩrɩ, 5 ʋ twá də Zwezi-Kərisə ʋ lɩ nəba ʋ tún fuən fuən, sə nə ya ʋ bɩa. Ʋ fwa kʋ, də ʋ tətə fɩra tə, də ʋ wʋywanɩ tə. 6 Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə kʋ pa nə bʋ Yɩɩ nə ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ, kʋ nə bɩrɩ ʋ dun tə. Ʋ twá ʋ biswənə tə nə, ʋ fwa kʋ pubwanʋ təntə nə yɩra. 7 Yɩɩ twá də Zwezi-Kərisə ʋ yə̀ nəba ʋ jon də Zwezi-Kərisə jana tə, sə nə tɩnɩ nə tɩ̀àn. Yá ʋ twá Zwezi-Kərisə nə, ʋ kwɛn nə cʋna tə, ʋ lɩ nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ Yɩɩ pwərə wa. Yɩɩ fwa kʋ nətʋ, ʋ ma bɩrɩ nəba, ʋ pubwanʋ nə dáá zənzən nətʋ. 8 Kʋ yɩ cɩ́gá, Yɩɩ fwa ʋ pubwanʋ tə nə yɩra zənzən ʋ ja lɛ tɩa nə. Ʋ pɩn nəba wʋbʋŋa yiri mama də yənu yiri mama. 9 Ʋ pɩn nə yəni ʋ fɩra cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ tə. Kʋ cɩ́gá təntə, ka nə sə̀gə̀ nə yɩ ʋ tətə fɩra wʋywanɩ tə, ʋ nə ken ʋ sírí, sə ʋ twá Zwezi-Kərisə nə ʋ fwa. 10 Yɩɩ lɩ máŋá ʋ tún, ʋ ga dànɩ̀ də, kʋ máŋá təntə yí. Kʋ máŋá tə nə yí, ʋ wá kə lanworu də tɩa yuu wiən tə mama duən nə, ʋ pa Zwezi-Kərisə cɩcɩ də́ pàrɩ̀ tə yuu wa. 11 Yɩɩ yàá fwa yoo mama kʋ twá ʋ fɩra nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ twá Zwezi-Kərisə ʋ ma dí yáá ʋ kúrí nəba ʋ tún, sə nə ya ʋ mʋ̀ lɩ̀à, ʋ fɩra tə yɩrɩ. 12 Mə nə mʋ̀ nə yɩ təntən lɩ̀à, nə nə jə yala Zwezi-Kərisə con, Yɩɩ nə kúrí, sə nə bʋ ʋ nə, ʋ dun nəfarʋ tə yɩrɩ. 13 Mə kʋ yɩ nətʋ á də con. Á də nì cɩ́gá sʋgʋ tə, kʋ nə yɩ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. Yɩɩ twá kʋ sʋywáŋʋ́ təntə nə, ʋ ma jon aba á cʋna wa. Yá á dàń keni á waa Zwezi-Kərisə nə, Yɩɩ ga fwa ʋ mɩmɩnʋ á yɩra. Ʋ mɩmɩnʋ təntə nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ nə kàn nii, ʋ ma pa nəba. 14 Kʋ mʋ̀ Yɩɩ-Siŋu təntə dí yáá kʋ bɩrɩ nəba də, nə wá na tori tə, Yɩɩ nə tún, sə ʋ pa nəba. Yá máŋá tə, Yɩɩ dàń nə wá jon lɩ̀à tə, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ lɩ̀à, ʋ kə ʋ con, ʋ dàń wá pa nəba nə tori tə nə ga ʋ con, ʋ ga yə̀ nəba ʋ jon, sə nə tɩnɩ nə tɩ̀àn. Yá tə yìə̀n tə mama dàń wá ya Yɩɩ nyiən, sə tə pa dun wá.

Polə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, Efɛzə Kərisə lɩ̀à tə yɩrɩ

(Kolosə tɩ̀án 1.3-6, 9-13, 18-19; Filipə tɩ̀án 2.9-11; 1 Piyɛrə 1.3-4)

15 À mʋ̀ Polə də nì nətʋ tə, á nə keni á waa *Yuu-Tiu Zwezi nə, wuuu, də nətʋ tə, á nə swə lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ. 16 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à də kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e á yuu yɩrɩ, à ba kəni à zwɛ̀e, à ga swɩ̀n á yoo à yɩjʋnɩ wa, máŋá mama. 17 Yá à dàń lòrì Yɩɩ, ʋ nə yɩ nə Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ dun nyɩna, sə ʋ pa aba *Siŋu tə, kʋ nə pɩn wʋbʋŋa. Kʋ mʋ̀ nə wá bɩrɩ wá aba, sə á yəni wá. 18 À lòrì wá, sə ʋ pɩ̀rɩ̀ á pubʋŋa tə, sə á wànɩ́ á lwarɩ yala tə, á nə jə, ʋ nə kúrí aba yɩrɩ. À tə lòrì wá, sə ʋ pa á lwarɩ kʋ tə nə yɩ dun tori tə, kʋ nə dáá zənzən, ʋ nə tanɩ, sə ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. 19 À tə lòrì wá, sə ʋ pa á lwarɩ ʋ dɩ̀àn tə nə dáá zənzən nətʋ tə ja lɛ. Yɩɩ bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə nə yɩ nətʋ, nə mʋ̀ lɩ̀à tə yɩrɩ, nə nə keni nə waa ʋ nə, wuuu. Yɩɩ dɩ̀àn təntə dwə dɩ̀àn mama. 20 Mə dɩ̀àn təntə nə, ʋ ma pìí ʋ bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa, ʋ jə̀ə́ ʋ jɩzən* vàn nə, ʋ sàń tə wa. 21 Zwezi-Kərisə dàń nə wulə wiən tə mama, nə jə dɩ̀àn yuu wa, də yáá tɩ̀án tə mama yuu wa, də dɩ̀àn tɩ̀án tə mama yuu wa, də pɛ̀egá tə mama dɩ̀àn tə yuu wa, zə̀n máŋá kʋ tə wa, də máŋá tə mama, kʋ nə bɩ̀àn. Ʋ mʋ̀ man don kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. Ʋ mʋ̀ yɩrɩ tə nə dwə yɩrɩ mama, ba nə wá bon. 22 Yɩɩ ken wiən tə mama Zwezi-Kərisə nɛɛ də̀ń. Ʋ mʋ̀ nə pɩn, sə Zwezi-Kərisə ya Kərisə lɩ̀à púlí tə Yuu-Tiu. 23 Yá Kərisə lɩ̀à púlí tə dàń yɩ ndə ʋ yɩra nə. Zwezi-Kərisə mama mɩ́ámɩ́án yɩ ʋ wulə ʋ lɩ̀à púlí tə wa, ʋ tə ga sú lʋʋ tə mama wa.

2

Yɩɩ jon nəba də ʋ pubwanʋ tə

(Kolosə tɩ̀án 2.12-13; 3.1-3; Titə 3.3-8)

1 Yɩɩ yáá con, á mʋ̀ yà yɩ ndə á tɩga, á tʋtʋnkʋkwɩnan tə də á cʋna tə yɩrɩ. 2 Dí yáá nə, á də yà fwa tə mʋ̀ yìə̀n təntə, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ lʋʋ kʋ tə nə tɩ ba. Á yà zìlí *Sɩtana nii, ʋ nə yɩ *zinə pɩ̀ʋ́ lanworu tə wa. Yá ʋ mʋ̀ Sɩtana dàń nə dí dɩ̀àn ləzoni tə yuu wa, ba nə vɩga Yɩɩ nii. 3 Nə də mama yà yɩ ndə ba nə. Yá nə də yà yɩ nə twá nə tətə pùə́ fɩra yokʋkwɩnan tə nə, nə ma tʋŋa tə tə, nə tətə yɩra tə nə pɩ̀à, də tə tə, nə pubʋŋa nə pɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə də yà yɩ lɩ̀à tə, nə nə mɛ, sə Yɩɩ lɩŋa zàn nə yuu wa, ndə ləzoni tə duən tə nə. 4 Yá Yɩɩ dəri nə yinəgə zənzən. Ʋ sonu nəfarʋ tə yɩrɩ, ʋ sóní nəba zənzən, 5 nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə yà nə yɩ ndə tɩga nə ʋ yáá con, nə tʋtʋnkʋkwɩnan tə yɩrɩ. Yá ʋ dàń pɩn nə pìí nə na mɩɩ, nə mʋ̀ də Zwezi-*Kərisə. Yɩɩ twá də ʋ pubwanʋ tə, ʋ ma jon aba. 6 Yɩɩ pìí ʋ bwin Zwezi-Kərisə də nə mʋ̀, ʋ kə duən nə. Ʋ jə̀ń nə mʋ̀ də Zwezi-Kərisə Yɩɩ *sàń tə wa. 7 Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə kʋ pa máŋá tə mama, kʋ nə bɩ̀àn, lɩ̀à lwarɩ, ʋ pubwanʋ tə nə dáá zənzən, kʋ ja lɛ tɩa nə, də ʋ nə yɩ wʋywanyiən də nəba nətʋ, Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 8 Kʋ yɩ cɩ́gá, kʋ twá də Yɩɩ pubwanʋ tə, ʋ ma jon aba á cʋna wa, á nə keni á waa Zwezi-Kərisə nə tə yɩrɩ. Yá kʋ tà á tətə nə fwa kʋ, kʋ yɩ won tə, Yɩɩ nə tàrɩ̀ ʋ pɩn. 9 Kʋ tà ləzwənə tʋtʋŋɩ nə pɩn kʋ yoo təntə tʋn, sə lìù mama dàn ká bʋ ʋ tɩ̀àn nə Yɩɩ yáá con. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, nə ya Yɩɩ nə fwa nəba, nə ma yɩ kʋ tə, nə nə yɩ. Ʋ twá də Zwezi-Kərisə, sə ʋ pa nə tʋn tʋtʋnzəŋə. Yɩɩ nə dí yáá ʋ tanɩ tə ʋ tún, sə nə dàń tì tə, nə ma tʋn.

Kərisə tɩan tə yɩrɩ, Zwifə-ba, də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba, jigə dwíí nədʋ

(Ebərə-ba 10.19-22; Kolosə tɩ̀án 1.20-22; 1 Piyɛrə 2.4-7)

11 À pɩ̀à, sə à lìí aba də, ba wà aba lʋrɩ *Zwifə-ba dwíí tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwifə-ba yà boŋə aba lɩ̀à tə, á nə ba bɛɛ *goŋi. Yá ba də ga nə gwəŋə ba nətʋ tə, kʋ yɩ ləzoni nə fwa kʋ mɩmɩnʋ təntə ba bisɩmabarɩ yɩra də ba tətə jɩɩn. Á dàń pìə́ á lìí á tɩ̀àn də kʋ tə, á yà nə yɩn máŋá don wa. 12 Kʋ máŋá təntə wa, á yà yə̀rì *Kərisə. Á yà twá á tə̀lə́ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíí tə wa, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə kúrí ʋ tún. Yá á yà twá á tə̀lə́ Yɩɩ *nimarʋ nikanɩ tə də wa, ʋ nə kàn də ʋ lɩ̀à tə. Á yà yɩ á wulə, á ba yala jə. Á yà yɩ á wulə lʋʋ wa, á ga yə̀rì Yɩɩ. 13 Yá sɩ́ʋ́n nə, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á yà nə ŋʋ́ná də Yɩɩ, á dàń bwələ də wá, á də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə tə yɩrɩ, ʋ jana tə, tə nə lwá ʋ tɩan tə máŋá wa yɩrɩ. 14 Kʋ yɩ cɩ́gá, Zwezi-Kərisə nə pɩn, nə na bɩcan sìə́. Ʋ mʋ̀ nə pɩn Zwifə-ba, də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba, jì dwíí nədʋ. Ʋ mʋ̀ nə lɩ dʋŋɩ tə, kʋ yà nə yɩ ndə bə́rə́* nə, kʋ nə pwɛ̀e nəba duən nə, ʋ dʋgʋ. 15 Ʋ sɛ̀e ʋ pa ʋ tɩ̀àn, sə ba gʋ nə mʋ̀ yɩrɩ, sə ʋ ma kwɛ̀e Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, də Yɩɩ culən tə, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ pa ləzoni púlə́ bələ təntə jì nədʋ, ba nə vwə ba tɩ̀àn ʋ nə yɩrɩ, sə ʋ pa ba na bɩcan sìə́. 16 Kərisə tɩan tə dagarʋ tə yuu wa dàń pɩn, dwíə́ bələ təntə dàń jì nədʋ, ba də Yɩɩ ga pìí ba kə duən yuu. Kərisə tɩan tə nə kʋ́ʋ̀ pɩn dʋŋɩ kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ dwíə́ bələ təntə pwərə wa. 17 Zwezi-Kərisə twi tɩa yuu, sə ʋ swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə pɩn bɩcan sìə́, ʋ bɩrɩ á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ŋʋ́ná də Yɩɩ, də ba tə, ba də nə bwələ də Yɩɩ. 18 Kʋ dàń twá də ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə, Zwifə-ba də ba tə, ba nə tà Zwifə-ba, ma wàá nə nyɩna Yɩɩ yɩra ba boli. Yá Yɩɩ-*Siŋu tə yɩ nədʋ, kʋ ga wulə nə mama con.

19 Kʋ nətʋ pɩn, á kʋ́ʋ̀ tà vərə Yɩɩ con, nə à yə̀ə́ lɩ̀à tə, á nə yɩ dwíə́ nəkaran lɩ̀à. Yá á dàń yɩ á wulə lɩ̀à tə wa, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. Á yɩ ʋ dìə̀ lɩ̀à ndə ba nə. 20 Á yɩ ndə dìə̀ wárá nə. Zwezi *tʋntʋna tə də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə də yɩ ndə dìə̀ tə dəkuu nə. Yá Zwezi-Kərisə tətə dàń nə yɩ ndə dìə̀ tə nigwancɩɩn wárɩ́ nə. 21 Ʋ mʋ̀ nə pɩn dìə̀ tə jə dɩ̀àn, kʋ lwè kʋ zaŋa wuuu, sə kʋ jì Yɩɩ *dìə̀, ʋ nə wá ya kʋ wa. 22 Á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə tə pɩn, á də dàń yɩ dìə̀ təntə vàn don. Yá á mʋ̀ də lɩ̀à tə duən tə mama dàń nə ken duən nə, á yɩ dìə̀ tə, Yɩɩ nə twá də ʋ Siŋu tə nə, ʋ ma wulə kʋ wa.

3

Zwezi-Kərisə cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀

(Kolosə tɩ̀án 1.24-29; 1 Piyɛrə 1.10-12; Efɛzə tɩ̀án 1.9-10)

1 À mʋ̀ wulə bàń dìə̀ wa, à nə swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə tà *Zwifə-ba nə yɩrɩ. 2 Kʋ yɩ cɩ́gá, á nì də, Yɩɩ twá ʋ pubwanʋ tə nə, ʋ kə tʋtʋŋɩ kʋ tə à jɩɩn wa, sə à tʋn kʋ à pa aba. 3 Ʋ súrí à yɩ́á, ʋ bɩrɩ nə ʋ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, à ga pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, à kə duən nə mancɩn, sə à pa aba. 4 Á nə kàrɩ̀ à sagɩ tə, á wá na də, à yə̀ə́ Zwezi-Kərisə cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ tə də̀ń. 5 Dí yáá lʋʋ tə wa, Yɩɩ yà wà yoo təntə bɩrɩ ləzoni nə. Yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń pɩn ʋ *Siŋu tə súrí *tʋntʋna tə də nii *sʋ̀sʋ̀nà tə yɩ́á, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ, ʋ ga bɩrɩ ba kʋ. 6 Á nəŋə cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, Yɩɩ nə bɩrɩ. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə nə tà Zwifə-ba də Zwifə-ba mɛ dàń jigə dwíí nədʋ lɩ̀à. Kʋ tə Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa Zwifə-ba nə, ba nə sɛ̀e Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, á də wá na á tori kʋ wa. 7 Yɩɩ fwa pubwanʋ à yɩra, ʋ lɩ nə ʋ tún, sə à yà ʋ tʋ̀tʋ̀nʋ̀, à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ təntə à bɩrɩ lɩ̀à nə. Ʋ tʋn kʋ mʋ̀ yoo təntə də ʋ dɩ̀àn tə. 8 À mʋ̀ nə mun zənzən lɩ̀à tə mama wa, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. Yá də kʋ nətʋ mama, Yɩɩ fwa ʋ pubwanʋ tə à yɩra, sə à swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba. Zwezi-Kərisə yɩ lìù tə, ʋ yìə̀n tə də̀ń nə lù zənzən, lɩ̀à wàrɩ̀ kʋ də̀ń ba lwarɩ. 9 Ʋ tə fwa ʋ pubwanʋ tə à yɩra, sə à gwin nətʋ Yɩɩ nə pɩ̀à, sə ʋ tʋn ʋ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, ʋ pa ka sú. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə fwa won mama, yá ʋ ga sə̀gə̀ kʋ cɩ́gá təntə mʋ̀, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e, kʋ bà kʋ yí máŋá kʋ tə. 10 Ʋ tʋn kʋ nətʋ, sə ʋ pa Yɩɩ twá Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, ʋ bɩrɩ wiən tə mama, tə nə də́ pàrɩ̀ də pɛ̀egá tə mama, ba nə wulə lanworu tə wa, nətʋ ʋ nə jə wʋbʋŋa yiri mama. 11 Mə kʋ yoo təntə nə ʋ twá də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə, ʋ tʋn, kʋ twá kʋ tə nə, ʋ yà nə pɩ̀à, sə ʋ fwa kʋ máŋá nə ba yigə. 12 Nə twá Zwezi-Kərisə nə, nə ga kəni nə waa ʋ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə dàń wàá Yɩɩ yɩra nə boli, yá fən kʋ́ʋ̀ ba nəba jə. 13 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à lòrì aba, sə á dànà ká pa á jɩ̀àn gwàrɩ̀, càn tə nə dáá zənzən yɩrɩ, à nə wulə tə wa, á mʋ̀ yɩrɩ. Tə càn təntə yɩ tə pɩn aba dun.

Zwezi-Kərisə sonu tə nə yɩ nətʋ

(Kolosə tɩ̀án 2.1-3, 9-10; Zwidə 24-25)

14 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à twɩ à nadwana yuu nə nyɩna Yɩɩ yáá con, à jʋ̀nɩ̀ wá à pɩn aba. 15 Yɩɩ sàń ləzoni tə mama, də tɩa yuu ləzoni tə mama yɩ, ʋ mʋ̀ nə pɩn ba wulə, ʋ nə yɩ nə nyɩna tə yɩrɩ. 16 À lòrì wá, sə ʋ twá ʋ *Siŋu tə nə, ʋ pa á jɩ̀àn dàn zənzən, ʋ dun tə cɩ́gá nə dáá zənzən tə yɩrɩ. Kʋ nətʋ dàń wá pa á ya *Kərisə lɩ̀à tə, á nə jə dɩ̀àn á waa con. 17 Zwezi-Kərisə wá ya á bɩcanɩ wa, ndə ʋ dìə̀ nə, á nə keni á waa ʋ nə wuuu, tə yɩrɩ. Ʋ mʋ̀ nə wá pa á sóní duən, sə á ja dɩ̀àn zənzən, ndə tɩ̀ʋ́ ŋʋnan nə zʋa tɩa zənzən nətʋ. Ʋ wá pa á ya ndə ba nə tún dìə̀ dəkuu kʋ ja dɩ̀àn, ba ga zàn ba lwə̀ dìə̀ tə kʋ yuu wa. 18 Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, wá wànɩ́ á na Zwezi-Kərisə sonu tə wanɩ, də kʋ dànɩ̀, də kʋ lun, də kʋ yuu tɩa zɩgʋ nə mɛ nətʋ. 19 Á dàń wá lwarɩ Zwezi-Kərisə sonu tə, nə dáá nətʋ, kʋ ja lɛ, ləzoni nə wàrɩ̀ kʋ də̀ń ba lwarɩ abada. Yɩɩ nə wá pa á lwarɩ ʋ sonu təntə, ʋ ga pa á yʋa tə mama jì ndə Yɩɩ yʋa tə nə.

20 Nə pɩan dun Yɩɩ nə, ʋ nə wàá wiən tə mama ʋ fwa, tə nə dwə tə tə mɩ́ámɩ́án, nə nə lòrì, nə à yə̀ə́ nə nə bʋŋa. Kʋ nətʋ twá də ʋ dɩ̀àn tə, tə nə tʋŋa də nəba. 21 Ʋ mʋ̀ nə mɛ də dun Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, Zwezi-Kərisə yɩrɩ, máŋá də máŋá, wuuu kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

4

Kərisə lɩ̀à púlí tə yɩ dwíí nədʋ

(Kolosə tɩ̀án 3.12-14; Romə tɩ̀án 12.4-8; 1 Korɛntə tɩ̀án 12.4-31)

1 À mʋ̀ Polə wulə bàń dìə̀ wa, à nə swɩ̀n *Yuu-Tiu sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ á mʋ̀ lɩ̀à tə, nə yɩrɩ. Zwezi-*Kərisə nə kúrí aba sə á twá ʋ nə. À dàń kwè aba, sə á ya cwəŋə nəzəŋu wa, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, á ma twá ʋ nə. 2 Á yana lɩ̀à tə, á nə muŋə á tɩ̀àn duən yáá con. Á yana bwàbwà. Á jana pɩ́nʋ́, sə á pɩ́nɩ́ á yà duən nə də sonu. 3 Á kənə dɩ̀àn, sə pubʋŋa nədʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn aba ya də aba wuuu. Kʋ pɩn á vwe duən nə də bɩcan sìə́. 4 Kərisə lɩ̀à púlí tə nə yɩ ʋ yɩra tə. Yá ʋ yɩra tə də ga yɩ nədʋ cɩcɩ. Yɩɩ-Siŋu tə də yɩ nədʋ cɩcɩ. Mə nətʋ nə Yɩɩ kúrí aba, sə á twá ʋ nə, á ga ja yala nədʋ ʋ con. 5 Yuu-Tiu yɩ nədʋ cɩcɩ. Nə keni nə waa ʋ nə wuuu, kʋ də ga yɩ cwəŋə nədʋ cɩcɩ, kʋ nə pɩn nə yə̀ə́ Yɩɩ. Ba ləgə nəba nɩ́á wa kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, kʋ də ga yɩ cwəŋə nədʋ cɩcɩ, kʋ nə pɩn nə yɩ Yɩɩ nyiən. 6 Yɩɩ yɩ nədʋ cɩcɩ, ʋ mʋ̀ ga nə yɩ lɩ̀à tə mama nyɩna. Ʋ mʋ̀ nə wulə lɩ̀à tə mama yuu wa. Ʋ wulə bwálɩ́ mama wa, lɩ̀à tə mama con, ʋ yoo ga wulə lɩ̀à tə mama wa.

7 Nə lìù mama nɩ tori Yɩɩ pubwanʋ tə wa, ndə Zwezi-Kərisə nə tàrɩ̀ ʋ pa nəba nətʋ. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwezi-Kərisə yoo pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Máŋá tə wa, ʋ nə zàn ʋ dɩ̀ yɩɩ nə, ʋ dí dɩ̀àn ʋ dʋŋa yuu wa, ʋ ga ja ba ʋ ja vìí. Yá ʋ dàń pɩn tarpɩnan ləzoni tə nə».

9 Kʋ nə swɩ̀n, kʋ wʋ́, «ʋ zàn ʋ dɩ̀ yɩɩ nə» tə, də̀ń nə yɩ bɛ̀eɛ̀e? Kʋ də̀ń nə yɩ, ʋ dí yáá ʋ cú tɩa yuu wa, ʋ lɛ ʋ zʋ ka də̀ń. 10 Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə cuə tɩa tə də̀ń nə, mə ʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ dɩ̀gà yɩɩ nə ban ban, sə ʋ sú bwálá tə mama wa. 11 Zwezi-Kərisə nə pɩn tarpɩnan lɩ̀à duən nə, sə ba ya ʋ *tʋntʋna. Ʋ pɩn ba duən də nə, sə ba ya Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà. Ʋ pɩn ba duən də nə, sə ba ya sʋywáŋʋ́ tə sʋ̀sʋ̀nà. Ʋ pɩn ba duən də nə, sə ba ywàń Kərisə lɩ̀à tə yuu, sə ba kàrɩ̀ Yɩɩ sʋgʋ tə, ba bɩrɩ ba. 12 Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə lɩ̀à təntə tʋn, sə kʋ pa lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, wànɩ́ ba tʋn ʋ tʋtʋŋɩ tə zəni. Yá kʋ dàń wá pa ba lɩ̀à təntə púlí tə, kʋ nə yɩ ndə ʋ yɩra tə nə, jɩ̀àn wànɩ́ tə dàn Yɩɩ cwəŋə tə wa. 13 Kʋ wá pa, nə mama dàń twá duən, nə kəni nə waa Yɩɩ-Biu tə nə wuuu, nə ga yəni wá, nə súrí lá. Nə yənu tə dàń wá kwɛn kʋ súrí zənzən, sə nə mama wànɩ́ nə ya ndə Zwezi-Kərisə nə, won mama wa. 14 Yá nə kʋ́ʋ̀ bá ya ndə bìsɩ́ná nə, ba pubʋŋa nə vəli yáá də kwa. Nə kʋ́ʋ̀ bá sɛ̀e nə jon kàrà yiri mama, lɩ̀à tə nə kàrɩ̀ nəba mwálɩ́ mwálɩ́. Yá nə kʋ́ʋ̀ bá jon kʋnkʋna tə yɩ́á swɩan sʋ̀ràn tə, ba nə ma gɩgarɩ lɩ̀à tə, ba pɩn ba jén. 15 Nə dàń mɛ, sə nə swɩ̀n cɩ́gá duən con də sonu, sə kʋ pa nə wànɩ́ nə bori yoo mama wa, nə yí Zwezi-Kərisə, ʋ nə yɩ ʋ púlí tə Yuu-Tiu. 16 Mə ʋ mʋ̀ nə ken lɩ̀à tə mama duən nə, sə ba ya won nədʋ, ndə ləzwənə yɩra nandaran kəle nə pɩn, ʋ nandaran tə marɩ duən nə də dɩ̀àn nətʋ. Ləzwənə yɩra nandaran tə mama nə tʋŋa tə tʋtʋnan, kʋ yàá pa yɩra tə mama bori. Mə Kərisə lɩ̀à púlí tə də yɩ nətʋ. Máŋá tə, lɩ̀à tə nə swə duən, kʋ yàá pa púlí tə mama vəli yáá Yɩɩ cwəŋə tə wa.

Yɩɩ pɩn nəba mɩɩ nədʋn

(Kolosə tɩ̀án 3.1-13; Galasi tɩ̀án 5.16-25; 1 Zwan 4.7-11; 3.16-18)

17 Á nəŋə yoo tə, à nə swɩ̀n á con, à ga bwé kʋ wa də nə *Yuu-Tiu yɩrɩ tə. À swɩ̀n, à wʋ́: Á kʋ́ʋ̀ dànà ká ya cwəŋə tə wa, lɩ̀à tə nə yə̀rì Zwezi-*Kərisə nə wulə kʋ wa. Wiən tə, ba yàá nə bʋŋa, tə yoo yɩ woyanan. 18 Ba pubʋŋa tə yɩ ndə yikunu nə. Yá ba tə̀lə́ mɩɩ tə wa, Yɩɩ nə pɩn. Ba yə̀rì kʋ mɩɩ nədʋn təntə yoo, ba zɩɩn nə ba nə̀ń tə yɩrɩ. 19 Ba kʋ́ʋ̀ yə̀rì cavɩra, kʋ pa ba wàrɩ̀ ba tɩ̀àn ba janɩ. Ba mʋ̀ yàá fwa yokʋkwɩnan tə mama, tə nə yɩ durən yìə̀n, lɩ̀à duən wiən ga jə yimən tə pa ba.

20 Á mʋ̀ con, kʋ tà nətʋ ba kàrɩ̀ aba, sə á twá Zwezi-Kərisə nə. 21 Kʋ yɩ ʋ mʋ̀ yoo nə á nì də, ba swɩ̀n. Yá ba kàrɩ̀ aba ʋ cɩ́gá tə yìə̀n tə. 22 Kʋ nətʋ tə yɩrɩ, á dàń lɩ̀à á tɩ̀àn cwəŋə nədwan tə wa, á yà nə wulə fuən fuən. Á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra yà dáá, tə nə gɩgarɩ aba, tə dʋga tə ga cʋ̀gà aba. Á lɩa á tɩ̀àn á mɩɩ nədwan təntə wa, ndə lìù nə kʋ̀rɩ̀ gandwan ʋ yɩra nə, ʋ dʋgʋ. 23 Á mɛ, sə á twá də *Siŋu tə, á lwàń á pubʋŋa tə mama, sə ka jì pubʋndʋn, 24 sə kʋ pa á ya mɩɩ nədʋn tə wa, Yɩɩ nə pɩn aba, ndə lìù nə zʋa gandʋn nətʋ. Mɩɩ nədʋn təntə yɩ Yɩɩ tətə nə fwa, sə á twá cɩ́gá tə nə, sə á ya Yɩɩ nyiən cɩ́gá cɩ́gá.

25 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á pɩan á yá kʋnkʋn, sə nə swɩ̀n cɩ́gá, nə bɩrɩ duən nə, nə mama nə yɩ dwíí nədʋ tə yɩrɩ. 26 Máŋá tə, á lɩŋa nə zaŋa, á dànà ká pa tə yigu aba, tə pa á tʋn yolwan. Á lɩŋa tə mɛ, sə tə pìí tə tʋ, də yɩɩ tə wà zwɩ. 27 Á dànà ká pa *Sɩtana na yoo, ʋ ma wànɩ́ aba. 28 Ŋwɩna tə kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ba ŋʋ wiən. Ba dàń mɛ, sə ba kə dɩ̀àn, ba tʋn də cɩ́gá də ba jɩ̀àn, sə ba də wànɩ́ ba na wiən, ba ma san lɩ̀à tə nə, ba nə pɩ̀à saŋʋ. 29 Sʋkʋkwɩʋn mama wà mɛ, sə kʋ nan á nii wa. Á swɩ̀án sʋ̀ràn, tə nə ywán, tə ga jə saŋʋ tə pa lɩ̀à təntə nə, tə ga daŋa lɩ̀à tə jɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ nətʋ dàń wá pa, sʋ̀ràn təntə fwa zəni lɩ̀à tə yɩra, ba nə cʋga aba. 30 Yɩɩ pɩn aba ʋ *Siŋu tə, sə kʋ ya mɩmɩnʋ kʋ bɩrɩ də, á yɩ ʋ mʋ̀ lɩ̀à. Á dànà ká cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ-Siŋu təntə pùə́ nə. Mə kʋ mʋ̀ Siŋu təntə nə pɩn, nə yə̀ə́ də, dɩɩn don nə, Yɩɩ wá jon á mʋ̀ lɩ̀à tə mama, ʋ nə yə̀, sə á tɩnɩ á tɩ̀àn.

31 Á dànà ká tún yìə̀n tə, lɩ̀à nə fwa á yɩra, á bɩcanɩ wa. Á dànà ká tʋn dʋŋɩ. Á dànà ká pa á lɩŋa zàn. Á dànà ká dɩ jara də duən. Á dànà ká də́ tɩjaŋa duən də̀ń nə. Á pɩan wʋlʋŋʋ yiri mama jén á tətəŋi wa. 32 Á dàń mɛ, sə á ya ywánɩ́ á pa duən nə. Á də̀rə́ duən yinəgə. Á kwɩan yìə̀n tə mama nə cʋ̀gʋ̀ á pwərə wa, ndə Yɩɩ nə sɛ̀e ʋ kwɛn á cʋna tə ʋ lɩ á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pwərə wa, Zwezi-Kərisə yɩrɩ.

5

Á yana poni wa!

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 4.1-8; 1 Korɛntə tɩ̀án 6.9-11; Kolosə tɩ̀án 1.9-10; 3.5-7, 16-17)

1 Á yɩ bɩa tə, Yɩɩ nə swə aba. Á də dàń fwa ndə ʋ nə. 2 Á swə́nə́ duən, ndə Zwezi-*Kərisə nə sóní nəba nətʋ. Ʋ sonu tə pɩn, ʋ pa ʋ tɩ̀àn ndə vanʋ nə, ba ma fwa *joŋi. Kʋ joŋi təntə yɩ ndə tɩralɩ nə, kʋ lwán nə ywán kʋ pa Yɩɩ nə.

3 Á yɩ Kərisə nə tɩ. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, kʋ wà mɛ, sə á pə̀ń duən vɛɛ vɛɛ, nə à yə̀ə́ á ya lɩ̀à tə, á nə tʋŋa durən yìə̀n, nə à yə̀ə́, lɩ̀à wiən nə jə yimən tə pa aba. Kʋ tà nə wà mɛ, sə ba nì də, ba swɩ̀n tə yìə̀n təntə, á tətəŋi wa. 4 Á dànà ká tʋn durən yoo yiri mama. Á dànà ká swɩ̀n ləyəri sʋ̀ràn, nə à yə̀ə́ pupwalan sʋ̀ràn. Tə sʋ̀ràn təntə wà mɛ də aba. Kʋ tə á dàń nə mɛ, sə á fwa, á dàń mɛ, sə á kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama. 5 À pɩ̀à, sə á yəni zəni də, lɩ̀à tə mama, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ, də ba tə, ba nə tʋŋa durən yìə̀n tə, də ba tə, lɩ̀à wiən nə jə yimən tə pa ba, bá na won mama Zwezi-Kərisə də Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Lɩ̀à tə, ba duən wiən nə jə yimən tə pa ba, tə wiən təntə yɩ ndə ba yɩɩ nə. Yá tə dàń yɩ ndə woŋwanan nə, ba nə pɩn dun tə, ba ga dʋgʋ Yɩɩ vàn nə.

6 Lìù mama dàń wà mɛ, sə ʋ gɩgarɩ aba də sʋwərən ʋ dʋgʋ. Mə tə mʋ̀ yìə̀n təntə nə pɩn, Yɩɩ lɩŋa yàá zaŋa ləzoni tə yuu wa, ba nə vɩ ʋ nii tə. 7 Á dànà ká pa, á mʋ̀ də ləzwənyiri təntə fwa won mama duən nə.

8 Fuən tə nə, á yà yɩ á wulə yikunu wa. Sɩ́ʋ́n nə, á dàń yɩ á wulə poni wa, á nə yɩ *Yuu-Tiu nyiən tə yɩrɩ. Á dàń yana ndə lɩ̀à tə, ba nə wulə poni wa, nə yɩ nətʋ. 9 Wʋywanɩ tə mama, də yìə̀n tə, tə nə tʋa tə mɛ, də cɩ́gá yìə̀n tə, yɩ poni nə pɩn tə tʋŋa. 10 Á kənə dɩ̀àn, sə á yəni yìə̀n tə nə poli nə Yuu-Tiu pùə́ nə. 11 Lɩ̀à tə nə tʋŋa yikunu tʋtʋnan ba zəni mama tʋŋa. Á mʋ̀ dànà ká twá á tʋn tə yìə̀n təntə. Kʋ tə á dàń nə mɛ, sə á fwa, á mɛ, sə á dàń gwin kʋ lɩ̀à təntə yìə̀n tə, á pa tə nan poni nə. 12 Kʋ yɩ cɩ́gá, cavɩra tətə jə nəba, sə nə swɩ̀n lɩ̀à təntə yìə̀n tə, ba nə sə̀gə̀ ba tʋŋa. 13 Yá máŋá tə wa, ba nə gwin lɩ̀à təntə yìə̀n tə, ba pa tə nan poni nə, poni tə dàń yàá pa ba lwarɩ, tə nə yɩ nətʋ. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, won tə mama, kʋ nə nan poni nə, poni tə yàá pɩrʋ kʋ. 14 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ma swɩ̀n yoo kʋ tə, ba wʋ́:

«N mʋ̀ lìù tə, n nə dwɛ̀e, súrí n yɩ́á, n zàn. Zàn, n yá tɩga nə, sə kʋ pa Zwezi-Kərisə pɩrʋ mʋ́ də ʋ poni tə».

15 Á dàń cɩa á tɩ̀àn nə də nətʋ tə, á nə yɩ. Á dànà ká pa á ya ndə lɩ̀à tə nə, ba nə ba bʋŋa. Á yana lɩ̀à tə, á nə jə wʋbʋŋa. 16 Sɩ́ʋ́n máŋá kʋ tə yɩ yokʋkwɩnan máŋá. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á mʋ̀ mɛ, sə á twá kʋ máŋá təntə nə zənzən, á ma tʋn tʋtʋnzəŋə. 17 Á mʋ̀ dànà ká pa, á ya ndə lɩ̀à tə nə, ba nə ba yun jə. Á mʋ̀ dàń mɛ, sə á lwarɩ kʋ tə nə yɩ Yuu-Tiu Yɩɩ fɩra tə.

18 Á dànà ká nyʋ swana á bʋbʋnɩ. Mə tə mʋ̀ nə yàá cʋ̀gʋ̀ aba. Á mʋ̀ dàń pɩan, sə Yɩɩ-*Siŋu tə nə sú aba. 19 Á nuŋə gwaran, də nuŋi, tə nə bwɩ Yɩɩ nə, də nuŋi tə mama, Yɩɩ-Siŋu tə nə bɩrɩ aba, á ma dàn duən jɩ̀àn. Á nuŋə tə, á ma bʋ Yuu-Tiu Yɩɩ nə də á waa mama. 20 Á kənə nə nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e wiən tə mama yɩrɩ, də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. Á kənə ʋ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama wuuu.

Kana də ba bana nə mɛ, sə ba ya duən nə nətʋ

(Kolosə tɩ̀án 3.18-19; 1 Piyɛrə 3.1-7)

21 Á sɩ̀á duən nii, á nə yɩ lɩ̀à tə, á nə zìlí Zwezi-*Kərisə yɩrɩ. 22 Á mʋ̀ kana tə, á lìù mama mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ barɩ nii, ndə ʋ nə sɛ̀e *Yuu-Tiu nii nətʋ. 23 Kʋ yɩ cɩ́gá, bɛɛ yɩ ʋ kan yuu tíú, ndə Zwezi-Kərisə nə yɩ ʋ púlí tə yuu tíú nətʋ. Kʋ púlí təntə yɩ ndə ʋ yɩra nə, yá ʋ mʋ̀ dàń nə joŋə kʋ púlí təntə kʋ cʋna wa. 24 Mə nətʋ nə kana tə mɛ, sə ba sɛ̀e ba bana tə nii yoo mama wa, ndə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə sɛ̀e Zwezi-Kərisə nii nətʋ.

25 Á mʋ̀ bara tə, də á swə́nə́ á kana tə, ndə Zwezi-Kərisə nə sóní ʋ púlí tə nətʋ, sə ʋ ga pa ʋ tɩ̀àn, sə ʋ tɩ ʋ púlí tə yɩrɩ. 26 Ʋ kwɛn kʋ də ʋ sʋgʋ tə, ndə ba nə sɩn won də nɩ́á, sə kʋ ya ʋ nyiən. 27 Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə ʋ pa, púlí tə va kʋ nan Yɩɩ yáá con də dun. Ʋ ba pɩ̀à, sə durən, nə à yə̀ə́ lwanɩ mancɩn, nə à yə̀ə́ lwanɩ nyɩnyɩga tətə ya kʋ yɩra. Ʋ pɩ̀à, sə kʋ ya Yɩɩ cɩcɩ nyiən, yokʋkwɩʋn də dàn ká ya kʋ yɩra. 28 Mə kanbana tə də mɛ, sə ba fwa nətʋ. Ba mɛ, sə ba sóní ba kana tə, ndə ba nə swə ba tɩ̀àn nətʋ. Bɛɛ tə, ʋ nə swə ʋ kan, kʋ yɩ ʋ tɩ̀àn nə ʋ swə. 29 Lìù mama tə wà ʋ tɩ̀àn dʋŋɩ. Lìù mama yɩ ʋ yàá də́ wodirən, ʋ ma kʋnɩ ʋ tɩ̀àn, də ʋ ywàŋá ʋ tɩ̀àn yuu zəni, ndə Zwezi-Kərisə nə ywàŋá ʋ púlí tə yuu nətʋ. 30 Nə mama yɩ Kərisə yɩra tə wa nandaran. 31 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Kʋ mʋ̀ nə pɩn, bɛɛ wá nan ʋ yá ʋ nuu də ʋ nyɩna, ʋ ga va ʋ vwa ʋ tɩ̀àn ʋ kan nə. Yá ba bələ tə dàń wá jì won nədʋ». 32 Cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ yoo təntə wa, də̀ń lù zənzən. À pɩ̀à, sə à swɩ̀n də, kʋ yɩ Zwezi-Kərisə də ʋ púlí tə yoo nə, kʋ swɩ̀n. 33 Mə kʋ yɩ nətʋ, kʋ pa á də nə. Á lìù mama mɛ, sə ʋ sóní ʋ kan, ndə ʋ nə swə ʋ tɩ̀àn nətʋ. Á mʋ̀ kana tə də mɛ, sə á zìlí á bana tə.

6

Bɩa də ba ninə də ba nyɩna nə mɛ, sə ba ya duən nə nətʋ

(Kolosə tɩ̀án 3.20-21)

1 Á mʋ̀ bìsɩ́ná-ba, á zìlə́ á ninə də á nyɩna nii. Kʋ ziən, sə lɩ̀à tə, ba nə vwə ba tɩ̀àn *Yuu-Tiu yɩra fwa nətʋ. 2 Təntən yoo tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ *nii tə kʋ yɩrɩ ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zìlí n nuu də n nyɩna nii!» Mə kʋ mʋ̀ nə yɩ təntən nii ʋ nə kàn nikanɩ, ʋ súrí kʋ nə, ʋ wʋ́: 3 «Kʋ mʋ̀ nə wá pa, won mama ya zəni kʋ pa mʋ́, n ga na mɩdarɩ də lʋʋ wa».

4 Á mʋ̀ bɩa nyɩna-ba də, á dànà ká fwa á pa, á bɩa tə lɩŋa zàn. Á mɛ, sə á kàrɩ̀ ba, də á kəni ba cwəŋə wa, ndə Yuu-Tiu nə bɩrɩ aba cwəŋə nətʋ.

Ywəŋə tə də lɩ̀à tə, ba nə yə̀ ba, nə mɛ, sə ba ya duən nə nətʋ

(Kolosə tɩ̀án 3.22-25; 4.1; Titə 2.9-10)

5 Á mʋ̀ ywəŋə tə, á sɩ̀á lɩ̀à tə, ba nə yə̀ aba tɩa yuu wa nii. Á zìlə́ ba zənzən, á vɩvaga ba yáá con. Á tʋŋa ba tʋtʋnan tə də á waa mama, ndə á nə sɛ̀e Zwezi-*Kərisə nii nətʋ. 6 Á dànà ká tʋn ba tʋtʋnan tə, ba nə zɩga ba ywàŋá aba cɩcɩ yɩrɩ. Á dànà ká fwa ndə á pɩ̀à, sə ləzoni bʋ á nə. Á zìlə́ ba nii, ndə Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nà nə tʋŋa kʋ tə mama, Yɩɩ nə swə də, ba waa mama nətʋ. 7 Á tʋŋa á pa lɩ̀à tə nə, ba nə tɩ aba, ndə kʋ yɩ á tʋŋa á pɩn *Yuu-Tiu nə, kʋ tà lɩ̀à nə, á tʋŋa á pɩn. 8 Á yə̀ə́ də, yozəŋu tə mama, lìù nə fwa, ʋ wá na kʋ ŋwɩ́rán Yuu-Tiu yáá con, də ʋ nə swə ʋ yɩ yoŋu, nə à yə̀ə́ ʋ nə tɩ ʋ tɩ̀àn.

9 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yə̀ ywəŋə tə, á də tʋŋa zəni á ywəŋə tə yɩra, ndə ba nə. Á dànà ká fugu ba. Á yə̀ə́ də, Yɩɩ nə jə̀ə́ Yɩɩ *sàń nə, ʋ ywàŋá á mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ yuu nə. Yá ʋ mʋ̀ yáá con, lìù mama ba ʋ don dwə.

Á tíə́ Yɩɩ kwatara zɩla tə!

(1 Piyɛrə 5.8-9; Romə tɩ̀án 13.12; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.8)

10 Kʋ tə, à nə wá swɩ̀n, à ma gúrí, á pɩan á ja dɩ̀àn, á nə vwə á tɩ̀àn *Yuu-Tiu də ʋ dɩ̀àn nəfarʋ tə nə yɩrɩ. 11 Á tíə́ kwatara zɩla tə mama, Yɩɩ nə pɩn aba, á kə á yɩra. Kʋ wá pa, á wànɩ́ á zɩgɩ *Sɩtana nə də dɩ̀àn, máŋá tə wa, ʋ nə wá bà, sə ʋ gɩgarɩ aba ʋ dʋgʋ. 12 Kʋ̀ʋ̀ tə tà nə mʋ̀ də ləzoni kʋ̀ʋ̀. Kʋ yɩ nə mʋ̀ də wiən tə nə jə dɩ̀àn, də wiən tə nə də́ pàrɩ̀ lanworu tə wa, kʋ̀ʋ̀. Mə tə mʋ̀ nə də́ dɩ̀àn lʋʋ kʋ tə yuu wa, kʋ nə wulə yikunu wa. Kʋ yɩ nə mʋ̀ də *zinə tə mama, tə nə jə dɩ̀àn, tə ga wulə lanworu tə wa, kʋ̀ʋ̀. 13 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á dàń tíə́ Yɩɩ kwatara zɩla tə mama, á kə á yɩra. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á wànɩ́ á ta máŋá tə wa, kʋ nə yɩ càn kʋ pa aba. Yá á dàń nə ta á zwɛ̀e, á tə wá ja dɩ̀àn, á zɩgɩ yɩɩ nə.

14 Á dàń zɩga yɩɩ nə də wʋdɩʋ. Á pɩan Yɩɩ cɩ́gá tə ya ndə voru nə, á nə ma vwə á tàŋá nə. Á yana cɩ́gá tɩ̀án, sə kʋ wànɩ́ kʋ cɩ̀ á nə, ndə á nə zwɩ pamana lugu gànʋ̀ nə, á ma cɩ̀ á tɩ̀àn nə, kʋ̀ʋ̀ tə wa. 15 Á kənə sírí, sə á wànɩ́ á swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə pɩn bɩcan sìə́ lɩ̀à nə, á bɩrɩ. Kʋ nətʋ yɩ ndə natʋra nə, á nə ken á nɛɛ nə, kʋ̀ʋ̀ tə wa. 16 Á kənə á waa Yɩɩ nə máŋá mama. Kʋ nətʋ yɩ ndə natana nə, á nə jə á jɩɩn, á ma cɩ̀ Sɩtana cɩan tə yáá nə, tə dàn ká yí aba. Tə cɩan təntə nə yɩ mən də, natana təntə yàá dəŋi tə. 17 Kʋ tə nə pɩn á sɛ̀e də, Yɩɩ jon aba á cʋna tə wa yɩ ndə lugu yupuu nə, kʋ nə púə́ á yuu nə, kʋ̀ʋ̀ tə wa. Á dàń pwíə́ yupuu təntə á yuu nə. Yɩɩ sʋgʋ tə yɩ ndə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn aba. Á tíə́ kʋ sɩ̀ʋ́ təntə, á ja á yɩra. 18 Á jʋ̀ná Yɩɩ máŋá mama, sə ʋ san aba. Á lwərə Yɩɩ, ndə ʋ Siŋu tə nə bɩrɩ aba nətʋ. Á jana pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa, á ma tʋn kʋ yoo tə, sə á lòrì Yɩɩ á pa lɩ̀à tə duən tə mama nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. 19 Á lwərə Yɩɩ á pa à də nə, sə ʋ kə ʋ sʋ̀ràn tə à nii wa. Kʋ nətʋ dàń wá pa, à wànɩ́ à swɩ̀n cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ ʋ sʋywáŋʋ́ tə wa, à bɩrɩ də wʋdɩʋ. 20 À yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋnʋ, à nə swɩ̀n ʋ sʋywáŋʋ́ tə à bɩrɩ. Yá mə kʋ mʋ̀ də̀ń nə nə, à wulə banzala wa. Á lwərə Yɩɩ á pa nə, sə à wànɩ́ à swɩ̀n nəpon nəpon, ndə à nə mɛ, sə à swɩ̀n nətʋ, fən dàn ká ja nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(Kolosə tɩ̀án 4.7-9)

21 À pɩ̀à, sə á də lwarɩ kʋ tə, à nə wulə kʋ wa, də kʋ tə, à nə fwa. Tiswikə yɩ nə nubiswənə, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn *Yuu-Tiu nə də pùə́ nədʋ. Ʋ wá swɩ̀n kʋ tə mama, à nə wulə kʋ wa, ʋ bɩrɩ aba. 22 Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə à tʋn wá á con, sə ʋ pa á yəni nə nə yɩ nətʋ, sə ʋ ga zùrì á bɩcanɩ. 23 Nə nyɩna Yɩɩ də Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nə wá pa bɩcan sìə́ á mʋ̀, lɩ̀à tə nə, á nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ. Ʋ mʋ̀ nə wá pa á sóní duən, á ga kəni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu. 24 Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ lɩ̀à tə mama yɩra, ba nə swə nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə də sonu tə, kʋ nə ba zwɛ̀e.

* 1:20 1.20 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 2:14 2.14 Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa *Zwerizalɛmə nə, bə́rə́ yà wulə lá, kʋ nə pwɛ̀e Zwifə-ba də dwíə́ tə duən tə nə.

Filipə tɩ̀án

1

2

3

4

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Filipə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Filipə tɩ̀án sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Filipə tɩfarʋ wa. Filipə yɩ kʋ wulə Masedwanə nagwanaa tə wa. Polə nə dɩga Kərisə lɩ̀à púlí təntə də̀ń, kʋ mʋ̀ ga nə yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ tə wa təntən púlí nasara lʋʋ wa. Polə swə Kərisə lɩ̀à púlí təntə zənzən.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Polə wulə bàń dìə̀, *Kərisə lɩ̀à tə Filipə nə ga pa zìlə́ wiən bà, tə pa wá, yá ʋ dàń kəni ba lɛ̀eɛ̀e.

Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ də, càn yí Kərisə lɩ̀à tə, yá də kʋ nətʋ mɛ, ba tə mɛ, sə ba ya pupwən wa, ba tə mɛ, sə ba vwə ba tɩ̀àn *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə, ba mɛ, sə ba tʋŋa ba pɩn duən nə, ba ga mɛ, sə ba sóní duən də ba waa mama, ndə ʋ mʋ̀ Polə nə.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Filipə nə

1 À mʋ̀ Polə də Timote nə yɩ Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbɩa. Nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, nə pɩn á mʋ̀, Filipə lɩ̀à tə mama, á nə yɩ Zwezi-Kərisə nə tɩ. Nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, nə pɩn á yáá tɩ̀án tə nə də á tʋtʋnbɩa tə nə. 2 Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́.

Won tə, Polə nə lòrì Yɩɩ con, Filipə tɩ̀án yɩrɩ

(Kolosə tɩ̀án 1.3-11)

3-4 Máŋá mama, à nə swɩ̀n á yoo à nyɩna Yɩɩ con, à yàá kə ʋ lɛ̀eɛ̀e á yɩrɩ. Yá à yàá fwa kʋ nətʋ tə də pupwən. 5 Kʋ zɩgɩ dɩɩn tə nə, á nə jigə *Kərisə lɩ̀à, kʋ ja bà kʋ yí zə̀n, á mʋ̀ də à mʋ̀ nə tʋŋa duən nə, nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, nə bɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e. 6 À yə̀ə́ də, cɩ́gá mama Yɩɩ dɩga tʋtʋnzəŋu də̀ń á bɩcanɩ wa. Yá kʋ ja vələ dɩɩn tə nə, Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà, ʋ wá fwa kʋ, ʋ zwɛ̀e.

7 Yɩɩ fwa ʋ pubwanʋ tə à yɩra, ʋ ga fwa kʋ vàn don á də yɩra. Ba vwə nə də banzala, yá à wá swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, à bɩrɩ. À wá pa ba lwarɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá, lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə yáá con, də dɩ̀àn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à jə cɩ́gá, sə à ja pubʋŋa təntə də á mama, à nə ken á yoo à bɩcan wa. 8 Á yoo yɩ̀ nə zənzən. Yɩɩ yə̀ə́ zəni də, kʋ tà kʋnkʋn nə à kʋnɩ. Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə sonu tə nə, à ma swə aba.

9 Yá won tə, à dàń nə lòrì Yɩɩ con, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á sonu tə súrí, wuuu kʋ ja lɛ. Kʋ mʋ̀ nə wá pa aba yənu, sə á wànɩ́ á lwarɩ nətʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa. 10 Yá á dàń wá wànɩ́ á kúrí kʋ tə nə jə funə. Kʋ nətʋ tə dàń wá pa, dɩɩn tə, Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà, á bɩcanɩ wá ya nəpon, á ga bá ja yokʋkwɩnan, ba nə wá caga á nii tə nə yɩrɩ. 11 Yá kʋ máŋá tə wa, á wá ya lɩ̀à tə, á twá də Zwezi-Kərisə, á ma tʋŋa tʋtʋnzəŋə zənzən, tə nə bɩrɩ də, á yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, lɩ̀à pa dun Yɩɩ nə, ba ga bʋ ʋ nə.

Zwezi-Kərisə dwə won mama

(Marəkə 9.38-40; Romə tɩ̀án 14.7-8; 2 Korɛntə tɩ̀án 5.1-9)

12 À nubɩa-ba, yìə̀n tə, tə nə yí nə, à pɩ̀à, sə á lwarɩ də, tə san tə pa Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə kwɛn kʋ va yáá. 13 Kʋ yɩ cɩ́gá, mə kʋ twá də tə mʋ̀ yìə̀n təntə, tə nə yí nə, pamana tə mama, ba nə wulə bʋ̀rà dìə̀ tə wa, də ba duən tə mama ma yə̀ə́ də, kʋ yɩ Zwezi-Kərisə yɩrɩ, ba vwə nə də banzala. 14 Ba vwə nə də banzala kʋ ga pa lɩ̀à tə zʋnɩ, ba nə yɩ à nubɩa Kərisə yɩrɩ, tə jə *Yuu-Tiu dɩ̀àn ʋ cwəŋə tə wa. Yá kʋ dàń pɩn, ba kwɛn ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə də wʋdɩʋ, fən də ga ba ba jə.

15 Ba wa lɩ̀à duən yɩ ba swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə də wʋgwɩʋ, ba ma jɩga à mʋ̀ Polə nə. Yá ba duən mʋ̀ yɩ, ba swɩ̀n kʋ, də ba waa mama. 16 Ba mʋ̀ fwa kʋ də sonu, ba ga yə̀ə́ də, Yɩɩ nə ken nə yəbə, sə à swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə də dɩ̀àn, à bɩrɩ də, kʋ yɩ cɩ́gá. 17 Ba duən tə mʋ̀ yɩ ba swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, sə ba ma jɩgɩ də nə. Ba sʋ̀ràn tə tà də ba waa mama. Ba fwa nətʋ, ba ga bʋŋa də, ba wá súrí à càn tə, à nə wulə tə wa, à banzala tə wa. 18 Kʋ tà à yáá. Ba duən pubʋŋɩ wàá pubʋnkʋkwɩnan tə yanɩ. Ba duən də pubʋŋɩ wàá pubʋnzəŋə tə yanɩ. Yá ba ga nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, à mʋ̀ Polə tə wulə pupwən wa, kʋ yoo tə yɩrɩ. Cɩ́gá mama, à tə wá kwɛn à jwɛ, à súrí lá wuuu. 19 À yə̀ə́ də, kʋ nətʋ nə wá pa Yɩɩ jon nə. Kʋ nətʋ wá twá də á yɩjʋnɩ də Zwezi-Kərisə *Siŋu tə, kʋ də nə saŋa nə. 20 À swə, sə yoo kʋ tə tʋn. À jə kʋ yala, də à waa mama. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə à cɩ̀ yoo dàn ká ya lá, cavɩra nə wá ja nə kʋ yɩrɩ, sə à tətə dàń wá kwɛn, à lɩ à waa con sɩ́ʋ́n nə, ndə fuən tə nə. Yá kʋ dàń nə twá à lʋʋ wulu nə, nə à yə̀ə́ à tɩan nə, ba wá pa dun Zwezi-Kərisə nə. 21 À mʋ̀ Polə con nə, Zwezi-Kərisə nə pɩn, à mɩɩ tə jə də̀ń. Yá tɩan dàń jə nywarɩ tə pa nə.

22 Yá à mɩɩ nə wulə lʋʋ wa, à tə wàá tʋtʋnzəŋu à fwa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à kʋ́ʋ̀ yə̀rì kʋ tə, à nə wá kúrí à tì. 23 À dàń yɩ à wulə yìə̀n bələ tətəŋi wa. Vàn don nə, à swə zəni, sə à tɩ, sə à ya də Zwezi-Kərisə. Kʋ mʋ̀ ga nə wá ya ywánɩ́ də nə zənzən. 24 Yá vàn don də nə, á mʋ̀ yɩrɩ nə, à mɩɩ nə wulə lʋʋ, sə à san aba, kʋ də jə funə zənzən, kʋ doni. 25 À yə̀ə́ də, cɩ́gá mama kʋ yɩ nətʋ, à ga yə̀ə́ də, à bá tɩ, à wá ya də aba. À wá san aba, sə á va yáá Yɩɩ nyiən tə wa. Yá á dàń wá jwɛ, á nə keni á waa Zwezi nə wuuu, tə yɩrɩ. 26 Máŋá tə, à nə wá pìí à bà á con, á dàń wá bʋ Zwezi-Kərisə nə zənzən á ja lɛ, à nə pìí á bà á con yɩrɩ.

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.12-16; Ebərə-ba 10.32-36; Tʋtʋnan 14.22)

27 Yoo tə kʋ nə dwə, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á ya lɩ̀à tə, á nə twá kʋ tə nii nə, Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə bɩrɩ aba. À pɩ̀à də, à nə wá bà, à na aba, nə à yə̀ə́ à nə wà twi, sə à nì də, á zɩga dɩ̀àn, á ga jə nimarʋ. À pɩ̀à, sə à nì də, á kəni dɩ̀àn də waa nədʋ, Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə yɩrɩ, á nə sɛ̀e. 28 Yá á kʋ́ʋ̀ ba, á dʋŋa tə fən duri mɩ́ámɩ́án. Kʋ mʋ̀ nə wá bɩrɩ də, ba mʋ̀ yɩ ba tɩ ba jén mɩ́ámɩ́án Yɩɩ yáá con, á mʋ̀ ga wulə cwəŋə wa, kʋ nə wá jon aba á cʋna wa. 29 Yá kʋ yoo təntə yɩ kʋ nan Yɩɩ. Yɩɩ nə pɩn aba yuywáŋʋ́. Kʋ tà, sə á kəni á waa ʋ nə wuuu, cɩcɩ. Kʋ yɩ, sə á də́ càn də ʋ yɩrɩ. 30 Sɩ́ʋ́n nə, à mʋ̀ də á mʋ̀ mɛ dàń nə saŋa duən nə, nə jaŋa. Á dí yáá á na jaŋa tə, à nə jaŋa. Yá sɩ́ʋ́n nə, á nə̀ń də, à tə wulə jaŋa tə wa.

2

Á yana ndə Zwezi nə

(Romə tɩ̀án 15.1-7; 2 Korɛntə tɩ̀án 8.9; Kolosə tɩ̀án 1.15-20; Ebərə-ba 1.1-4)

1 Á ken á waa Zwezi-*Kərisə nə. Kʋ nətʋ pɩn súrí á bɩcanɩ naaa? Ʋ sonu tə dàn á jɩ̀àn naaa? Á nɩ tori Yɩɩ-*Siŋu tə tarpɩʋn tə wa naaa? Yɩɩ fwa pubwanʋ á yɩra naaa? Yɩɩ dəri á yinəgə zənzən naaa? 2 Də kʋ nə yɩ nətʋ, à lòrì aba, sə á sóní duən də Kərisə sonu təntə, sə á ja pubʋŋa nədʋ, sə á nii ya nədʋ. Á nə fwa nətʋ, à pupwən tə dàń wá ya cɩ́gá cɩ́gá pupwən. 3 Á dànà ká jɩgɩ də duən. Á dànà ká bʋ á tɩ̀àn nə. Á kəni á tɩ̀àn tɩa duən yáá con. Á ywàŋá lɩ̀à tə ndə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə á yuu wa. 4 Á lìù mama dàn ká bʋ́n kʋ tə nə ziən, kʋ pa ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə yoo. Ʋ mɛ, sə ʋ bʋ́n kʋ tə nə ziən, kʋ pa ba duən tə də nə.

5 Á pɩan, á pubʋŋa tə ya ndə Zwezi-Kərisə pubʋŋa tə nə.

6 Ʋ də Yɩɩ mɛ yà yɩ nədʋ. Yá ʋ ga wà pa kʋ ya yoo ʋ nə ba pɩ̀à, sə ʋ yá kʋ. 7 Ʋ yá ʋ dun tə mama, ʋ ga jì yoŋu. Ʋ jigə ləzwənə, ba lʋrɩ wá, ndə ba nə lʋrɩ ləzoni tə nətʋ. 8 Ʋ sɛ̀e ʋ mun ʋ tɩ̀àn, ʋ ga zìlí Yɩɩ nii, ʋ va ʋ tɩ*. 9 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ tì wá, ʋ kə dun bwálɩ́ wa, tə nə dwə won mama. Yɩɩ pɩn wá yɩrɩ tə, kʋ nə dwə yɩrɩ mama. 10 Kʋ twá kʋ yɩrɩ təntə nə, lɩ̀à tə mama, də wiən tə mama Yɩɩ sàń nə, də tɩa yuu wa yəbə, də tɩa də̀ń mɛ, wá bà ba tʋ Zwezi yáá con, ba bʋ ʋ nə. 11 Lìù mama wá súrí ʋ nii, ʋ ga swɩ̀n, ʋ bɩrɩ də Zwezi-Kərisə yɩ *Yuu-Tiu. Yá kʋ dàń wá pa dun nə nyɩna Yɩɩ nə.

Kərisə lɩ̀à tə yɩ ndə poni nə

12 À nubisoni-ba, máŋá tə wa, à mʋ̀ də á mʋ̀ nə yɩn duən nə, á zìlí Yɩɩ nii. Kʋ mɛ, sə á tə zìlí Yɩɩ nii sɩ́ʋ́n nə, máŋá ka tə də wa, à nə tə̀lə́ á con. Yɩɩ jon aba á cʋna wa, á dàn tʋŋa kʋ tʋtʋnan. Á fwa kʋ nətʋ də zìlə́ zənzən də á vɩvaga ʋ yáá con, 13 Yɩɩ nə dí yáá ʋ tanɩ aba ʋ tún, sə á sóní yìə̀n tə, tə nə poli ʋ pùə́, ʋ ga pa aba dɩ̀àn, sə á tʋn tə də yɩrɩ. 14 Kʋ tə mama á nə fwa, á dànà ká ŋʋŋwɩn. Yá á dànà ká fwa tʋ́tʋ̀ná də duən. 15 Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á ya lɩ̀à tə, á nə ba yoo jə, ba nə wá caga á nii nə kʋ yɩrɩ. Á ga wá ya Yɩɩ lɩ̀à tə, á bɩcanɩ nə yɩ nəpon Yɩɩ yáá con, á nə ba cʋna jə. Á mʋ̀ də ŋwɩna də wʋlwanyɩna-ba nə wulə lʋʋ kʋ tə wa, á mɛ, sə á ya ba wa, ndə poni nə, kʋ nə pɩpɩlɩ. 16 Á mɛ, sə á swɩ̀n sʋ̀ràn tə, tə nə pɩn mɩɩ, á bɩrɩ lɩ̀à nə. Á nə fwa nətʋ, dɩɩn tə Zwezi-*Kərisə nə wá pìí ʋ bà, à mʋ̀ Polə wá na dun ʋ yáá con, á yɩrɩ. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, à càn tə, à nə dí tʋtʋŋɩ tə wa, də à nə gwàrɩ̀ tə wà tʋtʋ twɩ. 17 Á keni á waa Zwezi nə. Kʋ yɩ ndə *joŋi nə, á nə pɩn Yɩɩ nə. Ba nə gʋa nə, à jə pupwən. À mɩɩ tə wá ya joŋi, kʋ súrí á joŋi tə nə. Yá à dàń wá jwɛ də á mama. 18 Á də mɛ, sə á ja pupwən nətʋ, á jwɛ də nə.

Timote də Epafəroditə yoo

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 3.1-11; 1 Korɛntə tɩ̀án 16.15-18)

19 Də kʋ nə yɩ *Yuu-Tiu Zwezi fɩra, à jə yala də, à wá tʋn Timote á con sɩ́ʋ́n. À pɩ̀à, sə máŋá tə wa, ʋ nə pìí ʋ bà à con, sə ʋ dàn à mʋ̀ Polə jɩ̀àn, də tə tə ʋ nə nì á con. 20 Mə ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə yɩ lìù ʋ wulə à con, ʋ də pubʋŋa tə nə yɩ ndə à nə, á yoo nə yɩ̀ wá cɩ́gá cɩ́gá, ndə à nə. 21 Lɩ̀à tə duən tə mama yɩ ba təntɩan yìə̀n cɩcɩ nə ba bʋŋa. Yá ba ba Zwezi-*Kərisə yìə̀n tə yuu ywàŋá. 22 Kʋ nə yɩ Timote mʋ̀, á yə̀ə́ nətʋ tə, ʋ nə bɩrɩ də, ʋ yoo ba kwɛ̀e. À mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ nə tʋŋa duən nə, nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, nə bɩrɩ. Ʋ san nə tʋtʋŋɩ tə wa, ndə bìú nə saŋa ʋ nyɩna nə nətʋ. 23 À jə yala də, à wá wànɩ́ à tʋn wá á con lala, də à nə nɩ à yìə̀n tə yáá. 24 À jə yala də, kʋ nə yɩ Yuu-Tiu fɩra, à tətə Polə wá bà á con sɩ́ʋ́n.

25 À nɩ də, kʋ mɛ, sə à pa Epafəroditə, ʋ nə yɩ à nubiu Kərisə yɩrɩ, pìí ʋ bà á con. Á tʋn wá à con, sə ʋ ja saŋʋ tə, à yà nə pɩ̀à, ʋ ja bà ʋ pa nə. Yá à mʋ̀ də ʋ mʋ̀ dàń ken dɩ̀àn nə tʋn Zwezi tʋtʋnan tə zənzən. 26 Ʋ yɩra lɩŋa zənzən, sə ʋ na á mama. Yá á yoo ga jə wá, ʋ nə yə̀ə́ də, á nì də, ʋ yɩra ba zurə yɩrɩ. 27 Kʋ yɩ cɩ́gá, ʋ yà tʋa yayɩgʋ, kʋ ga mancɩn, sə ʋ mɩɩ zwɛ̀e. Yá Yɩɩ dàń dəri ʋ yinəgə. Kʋ tà ʋ mʋ̀ cɩcɩ yinəgə nə, Yɩɩ dəri. Kʋ yɩ də à mʋ̀ Polə mɛ, sə pucʋnɩ nəfarʋ don kʋ́ʋ̀ dàn ká yí nə, kʋ súrí. 28 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à bɩbarɩ, sə à pa, ʋ bà á con, sə á na wá, sə á ya pupwən wa, sə à də pucʋnɩ tə fʋ kʋ mun. 29 Ʋ yɩ á don Kərisə lìù nə Yuu-Tiu cwəŋə tə wa. Á zìlə́ ba mʋ̀ ləzwənyirə təntə. Máŋá tə wa, ʋ dàń nə twi, sə á sɛ̀e, á jon wá də pupwən. 30 Ʋ jon á yuu tʋtʋŋɩ ʋ tʋn, ʋ mɩɩ yà ga pɩ̀à kʋ nan, tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, á yà nə pɩ̀à, sə á tʋn á pa nə, də á yà nə wulə à con. Kʋ yà ga mancɩn, sə ʋ mɩɩ zwɛ̀e Kərisə tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ.

3

Zwezi-Kərisə dwə won mama

(Galasi tɩ̀án 5.1-6; 6.12-14; 1 Korɛntə tɩ̀án 9.24-27; 2 Piyɛrə 1.5-11)

1 À nubɩa-ba, sʋgʋ tə, à nə wá ma zwɛ̀e nə yɩ kʋ tə: Á mʋ̀ də *Yuu-Tiu vwə duən nə. Á dàń yana pupwən wa. Kʋ ba nə wʋwalɩ, sə à pìí à bwé kʋ tə wa, à nə dí yáá à swɩ̀n á con. Yá á mʋ̀ con nə, kʋ mʋ̀ nə wá pa, á nì kʋ də̀ń cɩ́gá cɩ́gá. 2 Lɩ̀à wulə, ba tʋŋa yokʋkwɩnan. Ba yɩ ndə kukuri nə. Ba yoo nə yɩ, sə ba *gwəŋə bɛɛ. Yá kʋ ga yɩ yotʋtʋ. Á cɩa á tɩ̀àn nə də ba tə! 3 Nə mʋ̀ nə yɩ lɩ̀à tə, nə nə gwəŋə nə tɩ̀àn, yá kʋ ga jə də̀ń. Kʋ tà ba mʋ̀. Nə mʋ̀ nə jə Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn, nə ma tʋŋa nə pɩn Yɩɩ nə. Nə pɩn dun nə tɩ̀àn nə Zwezi-Kərisə yɩrɩ. Nə ba nə waa kəni ləzoni yofwamɩnan nə.

4 Də lɩ̀à duən nə bʋŋa də, ba mʋ̀ nə wàá ba waa ba kəni ləzoni yofwamɩnan nə, à mʋ̀ Polə nə dwə ba. À də yà wàá à waa à kəni tə nə. 5 Á nəŋə yìə̀n tə, nə pɩn à dwə ba: *Ebərə-ba nə lʋrɩ nə, à ga yɩ Ebərə cɩ́gá cɩ́gá. À yɩ *Yɩzərayɛlə-ba dwíí, Bɛnzwamɛn* dwíí dəkuu tə wa. Ba lʋrɩ nə, ba gwəŋə nə, à lʋrɩ dɩan nana dɩɩn nə. 6 Kʋ nə yɩ Yɩɩ *nii tə yoo wa, à yà yɩ *Farɩzɩan. À yà jə yawala zənzən, *Zwifə-ba Yɩɩ nii tə yoo wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yà fɩfɩn Kərisə lɩ̀à púlí tə. Kʋ nə kʋ́ʋ̀ yɩ ka twá Zwifə-ba Yɩɩ nii tə nə zəni, sə kʋ ma bɩrɩ də, à yɩ cɩ́gá tíú, à yà zìlí Yɩɩ nii tə mama. Yá à yà ba yoo mama jə ba nə wá caga à nii nə kʋ yɩrɩ. 7 À yà jələ tə yìə̀n təntə də, tə mʋ̀ nə jə nywarɩ. Yá sɩ́ʋ́n nə Zwezi-Kərisə yɩrɩ, à dàń jələ tə mama ndə tʋtʋ nə. 8 Cɩ́gá mama, tə mama yɩ ndə tʋtʋ nə. À yə̀ə́ à Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə. Kʋ mʋ̀ yənu təntə ga nə dwə won mama. Ʋ mʋ̀ yɩrɩ nə à sɛ̀e, sə à kwɩ̀n tə mama nə, à ga jələ tə mama ndə ywərən nə, sə à wànɩ́ à ya Kərisə lìù. 9 À pɩ̀à, sə kʋ twá, à nə ken à waa Zwezi-Kərisə nə, à ma ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. À kʋ́ʋ̀ bá pɩ̀à, sə à ya cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con, à nə zìlí Yɩɩ nii tə yoo ʋ nə pɩn *Moyizə nə yɩrɩ. Yɩɩ dàń nə pɩn, à yɩ cɩ́gá tíú, à nə ken à waa Zwezi nə yɩrɩ. Kʋ tà à tətə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń yɩ ʋ mʋ̀ lìù mɩ́ámɩ́án. 10 Yoo tə à nə pɩ̀à, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə à yəni Zwezi-Kərisə. Yá à pɩ̀à, sə à yəni dɩ̀àn tə, ʋ nə ja pìí ʋ bwin ʋ nan. Yá à dàń pɩ̀à, sə à də́ càn də wá, sə à ya ndə ʋ nə, máŋá tə wa, ʋ nə tɩga. 11 Də kʋ nə swə kʋ yɩ nətʋ mama, sə à də pìí à bwin à nan ndə ʋ nə.

Ka dəri ka va yáá wuuu yoo

(Romə tɩ̀án 16.17-18; Ebərə-ba 13.14; 1 Zwan 3.1-3)

12 Kʋ tà à pɩ̀à, sə à swɩ̀n də, à manwarɩ à na kʋ tə à nə pɩ̀á. À ma kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à, sə à swɩ̀n də, à yoo mama manwarɩ kʋ ziən. Yá à dàń yɩ à kəni dɩ̀àn, sə à wànɩ́ à ja wiən təntə, ndə Zwezi-Kərisə nə sɛ̀e nə nətʋ. 13 À nubɩa-ba, kʋ tà à wʋ́, à manwarɩ à ja tə wiən təntə. Yá yoo nədʋ nə, à dàń fwa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, à swɛ̀eé wiən tə, tə nə kɛ̀eń, à ga kəni dɩ̀àn, sə à yí wiən tə, tə nə wulə yáá. 14 À dàń yɩ à dəri, à vələ yáá wuuu, sə à wànɩ́ à yí lá. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, à na ŋwɩ́rán tə, Yɩɩ nə kúrí nəba, sə ʋ pa nəba. Ŋwɩ́rán təntə nə yɩ, sə à ya də wá Yɩɩ sàń nə, Zwezi-Kərisə yɩrɩ.

15 Nə mʋ̀ jigə nəkwɩna Yɩɩ cwəŋə tə wa. Nə mɛ, sə nə bʋ́n nətʋ. Də á nə bʋ́n yiri don, Yɩɩ nə wá bɩrɩ kʋ aba. 16 Kʋ nə swə, kʋ yɩ nətʋ mama, nə vələ nə yáá wuuu, cwəŋə tə wa, nə nə yɩn ka wa, kʋ bà kʋ yí zə̀n.

17 À nubɩa-ba, á mama yana, ndə à nə yɩ nətʋ. Á ywàŋá lɩ̀à tə, ba nə yɩ ndə nə nə, sə á də ya nətʋ. 18 À dí yáá à swɩ̀n tə yìə̀n təntə á con, nɛɛ kapʋpʋ. Sɩ́ʋ́n nə, à kʋ́ʋ̀ pìí à bwé tə wa, kʋ dàń ga yɩ də yinɩa. Lɩ̀à dáá zənzən ba tʋtʋnɛɛ nə bɩrɩ də, ba yɩ Zwezi-*Kərisə, ʋ nə tɩga dagarʋ tə yuu wa, dʋŋa. 19 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə puswənə wiən nə yɩ ba yɩɩ. Ba tʋŋa yìə̀n tə nə jə cavɩra, yá ba ga tə pɩn dun ba tɩ̀àn nə, də kʋ mɛ. Ba pubʋŋa mama dàń yɩ ka wulə tɩa yuu wiən tə con. Máŋá don bɩ̀àn Yɩɩ nə wá cʋ̀gʋ̀ ba. 20 Kʋ nə yɩ nə mʋ̀, nə mʋ̀ yɩ Yɩɩ *sàń lɩ̀à. Kʋ yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə, ʋ nə jon nəba nə cʋna wa, nə dànɩ̀, də ʋ naŋa Yɩɩ sàń nə, ʋ cwi nə con. 21 Ʋ nə twi máŋá tə wa, ʋ wá lwàń nə yɩra tə, tə nə ba dun jə, ʋ pa tə jì ndə ʋ tətə yɩra tə nə, tə nə jə dun. Ʋ wá fwa kʋ nətʋ tə də dɩ̀àn tə, tə nə pɩn, ʋ wulə wiən tə mama yuu wa.

4

1 À nubisoni-ba, kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á dàń zɩga zəni, də *Yuu-Tiu máŋá mama wuuu. À nubɩa-ba, à swə aba zənzən. À ga pɩ̀à, sə à pìí à na aba cɩ́gá cɩ́gá. À wulə pupwən wa á yɩrɩ. Yá à wá na dun yupuu á mʋ̀ yɩrɩ.

Sagɩ tə kwìə̀ bwálɩ́

(Filipə tɩ̀án 2.1-3; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.16; 1 Piyɛrə 5.7; Kolosə tɩ̀án 4.2; Zwakə 3.17-18)

2 À kwè Evodi də Sɛntiswə, ba mʋ̀ kana bələ təntə sə ba ja nimarʋ, ba nə yɩ *Yuu-Tiu lɩ̀à tə yɩrɩ. 3 Yá n mʋ̀ lìù tə, n nə yɩ pùə́ nədʋ tíú, n ga yɩ à tʋtʋndon, à lòrì mʋ́, sə n san kana bələ təntə nə. À mʋ̀, də ba mʋ̀, də Kəleman, də tʋ̀tʋ̀nà tə duən nə kálɩ́ nə tɩ̀àn nə swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə bɩrɩ. Yɩɩ pʋ́pʋ́nɩ́ ba mama yɩra sagɩ wa. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, ba jə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

4 Á wulə də Yuu-Tiu Á dàń yana pupwən wa dɩɩn mama. À tə kʋ́ʋ̀ bwé kʋ wa: Á yana pupwən wa! 5 Á pɩan lɩ̀à tə mama lwarɩ də á jə pubwanʋ. Yuu-Tiu túrí bwələ. 6 Á dànà ká pa, won mama yoo ja aba. Yoo mama nə twi, sə á twá də yɩjʋnɩ, á lòrì won tə, á nə pɩ̀à Yɩɩ con. Á nə lòrì Yɩɩ con nətʋ, sə á kə ʋ lɛ̀eɛ̀e də. 7 Yá Yɩɩ wá pa bɩcan sìə́ aba, tə nə dwə won tə mama nə nə wàá kʋ də̀ń nə nì. Bɩcan sìə́ təntə dàń wá pa, á fɩra də á pubʋŋa ya də Zwezi-Kərisə.

8 À nubɩa-ba, kʋ tə, à nə wá swɩ̀n à gúrí nə yɩ yìə̀n tətə. Á nəŋə yìə̀n tə nə mɛ, sə tə ya á pubʋŋa yìə̀n: Tə mʋ̀ nə yɩ yozəŋə tə, lɩ̀à nə bwɩ tə nə, də yìə̀n tə, tə nə yɩ cɩ́gá yìə̀n Yɩɩ yáá con. Də tə tə ba cʋna jə. Də tə tə ba nə mɛ, sə ba sóní, ba ga bɩrɩ də, tə ziən. Də yofwamɩnan nəzəŋə ba nə bwɩ tə nə. 9 Á də dàń fwa yìə̀n təntə à nə bɩrɩ aba, də tə tə, á nə sɛ̀e, də tə tə, á nə nì, də tə tə, á nə nɩ də, à fwa. Yá Yɩɩ tə, ʋ nə pɩn nəba bɩcan sìə́, dàń wá ya də aba.

Polə kəni ba lɛ̀eɛ̀e ba zìlə́ tə yɩrɩ

(Ebərə-ba 13.3, 5, 16; Filipə tɩ̀án 1.7; 2 Korɛntə tɩ̀án 9.6-15)

10 *Yuu-Tiu pɩn, à jə pupwən, á nə kʋ́ʋ̀ pìí á wulə á saŋa nə yɩrɩ. Á bʋŋa à yoo, kʋ dán, yá á wà wànɩ́, sə á san nə. 11 Kʋ tà à swɩ̀n nətʋ, won nə mùrì nə yɩrɩ. À mɩ̀ nətʋ tə, à nə wá ya pupwən wa, yoo mama wa. 12 À yə̀ə́, nətʋ à nə wá fwa də, won nə mùrì nə. À ma kʋ́ʋ̀ yə̀ə́, nətʋ à nə wá fwa də, à nə jə wiən zənzən də. Yoo mama wa, à mɩ̀ ka də́ ka sú, à ga mɩ̀ niən janʋ də. À mɩ̀ ka ja wiən zənzən, à ga mɩ̀ won nə mùrì nə də. 13 À wàá tə yìə̀n təntə mama, à fwa də dɩ̀àn tə, Zwezi-Kərisə nə pɩn nə. 14 Yá də nətʋ mama, á fwa zəni də, á nə san nə à yojanan tə wa. 15 Á mʋ̀ Filipə tɩ̀án-ba, á yə̀ə́ də, kʋ jɩjʋ mama à swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, Masedwanə nagwanaa tə wa. Yá à nə pìí à vìrí, máŋá tə wa, á mʋ̀ cɩcɩ nə san nə. Kərisə lɩ̀à púlí don mama wà lá yɩn à mʋ̀ də ba mʋ̀ nə pɩn wiən duən nə, nə ga jon wiən duən con, də kʋ nə tà á mʋ̀ cɩcɩ. 16 À nə kʋ́ʋ̀ yɩn Tɛsalonikə də nə, á nɛɛ bələ mɛ, á nə pɩn, won tə, kʋ nə mùrì nə, bà kʋ pa nə. 17 Kʋ tà á zìlə́ wiən tə, à pɩ̀à. Kʋ tə, à nə pɩ̀à, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə Yɩɩ pa aba kʋ ŋwɩ́rán zənzən, ndə tɩ̀ʋ́ nə zɩn bɩa zənzən nətʋ. 18 À nɩ tə tə mama, á nə tʋn à nə, tə ga bʋ́rɩ́ nə. Máŋá tə, à nə nɩ wiən tə, Epafəroditə nə ja bà, ʋ pa nə, won mama kʋ́ʋ̀ wà nə mùrì. Tə wiən təntə yɩ ndə tɩralɩ nə, kʋ lwán nə ywán zəni. Tə ga yɩ ndə *joŋi nə, kʋ twá Yɩɩ fɩra nə, ʋ ga swə tə. 19 Yɩɩ yɩ dun nəfarʋ tíú, yá ʋ ga wá pa aba, kʋ tə mama nə mùrì aba, Zwezi-Kərisə yɩrɩ. 20 Dun tə mama mɛ, sə tə ya nə nyɩna Yɩɩ nyiən, máŋá mama, wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

Sagɩ tə jʋ̀nà bwálɩ́

21 Á jʋ̀ná lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, á pa nə. Kərisə lɩ̀à tə, ba nə wulə yəbə, də jʋ̀nɩ̀ aba. 22 Kərisə lɩ̀à tə mama jʋ̀nɩ̀ aba. Ba tə, ba nə jʋ̀nɩ̀ aba, ba doni, kʋ mʋ̀ nə yɩ *Romə-ba pɩ̀ʋ́ nəfarʋ kàrá lɩ̀à tə.

23 *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə pubwanʋ tə wá ya də á pubʋŋa tə.

* 2:8 2.8 Kʋ ga yɩ, ba paa wá dagarʋ yuu, ʋ tɩ.

* 3:5 3.5 Bɛnzwamɛn yɩ *Zwakɔbə talɩkwa bìú, ʋ nə súrí ʋ bɩa nii nə, bɩa fugə bələ. Zwakɔbə yɩ Yɩzərayɛlə yɩrɩ don. Yɩzərayɛlə dwíí tə pwɛ̀e pulə fugə bələ. Tə fugə bələ nii nyiən yɩrɩ nə yɩ Bɛnzwamɛn.

Kolosə tɩ̀án

1

2

3

4

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Kolosə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Kolosə tɩ̀án sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ Romə nə.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Kolosə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Lɩ̀à duən kàrɩ̀ kʋnkʋn kàrɩ̀, ba ma gɩgarɩ *Kərisə lɩ̀à tə Kolosə nə. Ba pɩ̀à, sə Kərisə lɩ̀à tə pìí ba twá ba nɩbara-ba yofwamɩnan tə nə. Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ də, Kərisə tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, nə dwə won mama. Ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə jə nii, ʋ ga jə dɩ̀àn lʋʋ dɩ̀àn mama yuu wa.

Kərisə lɩ̀à púlí tə yɩ ndə ʋ yɩra nə, ʋ tətə ga yɩ yɩra təntə yuu. Kərisə lɩ̀à tə nə kən ba waa Kərisə nə yɩrɩ, ba mʋ̀ də Kərisə tə, ʋ nə tɩga, ʋ pìí ʋ bwin, tə dàń vwə duən nə. Ba yàá lə ba nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, ba ma bɩrɩ kʋ yoo təntə. Mə kʋ twá yoo kʋ tə nə Kərisə lɩ̀à tə ma bɩrɩ kʋ. Kʋ nətʋ dàń pɩn ba jì ləzwəndʋra.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Kolosə nə

1 À mʋ̀ Polə yɩ Yɩɩ nə kúrí nə, də ʋ tətə fɩra, sə à ya Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ də Timote, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. 2 Nə pɩn kʋ Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ nə wulə Kolosə nə. Á mʋ̀ nə yɩ nə nubɩa á nə yɩ Kərisə nə tɩ, á nə keni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu də pùə́ nədʋ. Nə nyɩna Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́.

Polə ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e Kolosə tɩ̀án yɩrɩ

(Efɛzə tɩ̀án 1.15-19; Filipə tɩ̀án 1.3-6; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.2-4; 3.5-11)

3 Máŋá mama, nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ʋ nə yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nyɩna, nə pɩn aba. Nə nə wulə nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ nə pɩn aba, nə yàá kə ʋ lɛ̀eɛ̀e á yɩrɩ. 4 Nə nì, nətʋ tə á nə keni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, yá á ga tə swə lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. 5 Máŋá tə, Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá sʋgʋ tə, nə twi á con, kʋ pɩn á jə yala Yɩɩ con. Yala təntə yɩ won tə, Yɩɩ nə tanɩ, sə ʋ pa aba ʋ sàń nə. 6 Kʋ sʋywáŋʋ́ təntə vəli kʋ yí lʋʋ tə mama wa, kʋ ga tə pùlì kʋ súrí wuuu. Mə nətʋ nə, kʋ tʋŋa á də con, kʋ nə zɩgɩ dɩɩn tə nə, á nə nì Yɩɩ pubwanʋ tə yoo, á ga lwarɩ, Yɩɩ pubwanʋ tə nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá nətʋ. 7 Kʋ yɩ Epafərasə nə kàrɩ̀ kʋ sʋywáŋʋ́ təntə, ʋ bɩrɩ aba. Ʋ yɩ nə nubiswənə. Nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ nə tʋŋa Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə tʋtʋŋɩ tə duən nə. Ʋ tʋŋa ʋ pɩn Zwezi-Kərisə nə də pùə́ nədʋ, á mʋ̀ yuu yɩrɩ. 8 Yá ʋ mʋ̀ dàń nə swɩ̀n, ʋ pa nə yəni nətʋ, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn á swə duən.

(Filipə tɩ̀án 1.9-11; Zwan 1.1-3, 14, 16)

9 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ nə zɩgɩ dɩɩn tə, nə nə nì kʋ nətʋ tə, nə yàá jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ nə pɩn aba máŋá mama. Yá nə dàń lòrì Yɩɩ, sə ʋ pa á yəni kʋ tə nə yɩ ʋ fɩra, tə zəni zəni, sə ʋ ga pa á na wʋbʋŋa mama, də yənu mama, kʋ nə yɩ ʋ *Siŋu tə nə pɩn. 10 Kʋ nətʋ wá pa, á wànɩ́ á twá kʋ tə nə *Yuu-Tiu nə pɩ̀à, á ga tʋŋa kʋ tə nə poli ʋ pùə́ nə. Á dàń wá tʋn tʋtʋnzəŋə yiri mama, á ga wá lwarɩ Yɩɩ wuuu, á súrí lá. 11 Nə tə lòrì Yɩɩ, sə ʋ twá ʋ dɩ̀àn tə nə bɩrɩ ʋ dun tə nə, ʋ pa aba dɩ̀àn. Yá á dàń wá wànɩ́ á na pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa. 12 Á kənə nə nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də pupwən. Ʋ pɩn á jì lɩ̀à tə, á də nə wàá tori á nɩ ʋ con, ʋ nə tún, sə ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ, bwálɩ́ tə nə, kʋ nə wulə poni wa. 13 Ʋ mʋ̀ nə van nəba ʋ lɩ, sə yikunu yìə̀n dàn ká də́ dɩ̀àn nə yuu wa. Ʋ dàń ken nəba ʋ bìú Zwezi-Kərisə, ʋ nə swə, pàrɩ̀ tə wa. 14 Mə ʋ bìú təntə nə kwɛn nə cʋna tə ʋ lɩ nə mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa. Yá ʋ mʋ̀ ga nə yə̀ nəba ʋ jon, sə nə tɩnɩ nə tɩ̀àn.

Zwezi-Kərisə yɩ won mama Yuu-Tiu

(Efɛzə tɩ̀án 2.13-19)

15 Zwezi-*Kərisə yɩ Yɩɩ tə, lɩ̀à nə wàrɩ̀ ba nɩ ba yɩ́á wa, nyɩnyɩga. Ʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ bìú. Ʋ yɩn lá də won mama tə wà fwa. 16 Yá Yɩɩ yɩ ʋ twá də ʋ mʋ̀, ʋ ma fwa wiən tə mama, tə nə wulə lanworu wa də tɩa yuu wa. Tə wiən təntə nə yɩ wiən tə, lɩ̀à nə na də ba yɩ́á, də tə tə, ba nə ba na də yɩ́á. Ʋ fwa *malɩkɛ də tə yun tɩ̀án, də pɛ̀egá tə mama, dɩ̀àn tə, də wiən tə nə jə dɩ̀àn, də wiən tə nə də́ pàrɩ̀. Tə wiən təntə mama yɩ Yɩɩ twá də ʋ bìú tə, ʋ ma fwa tə. Yá tə ga yɩ Yɩɩ fwa, ʋ pa Zwezi nə. 17 Zwezi-Kərisə yà wulə, də won mama tə tə̀lə́. Yá wiən tə mama dàń yɩ, ʋ mʋ̀ nə pɩn, tə wulə tə bwálɩ́ nə. 18 Kərisə lɩ̀à púlí tə yɩ ndə ʋ mʋ̀ Kərisə yɩra nə, ʋ tətə dàń ga yɩ yɩra təntə yuu. Ʋ mʋ̀ nə yɩ təntən lìù, ʋ nə nan, ʋ mʋ̀ ga nə dí yáá, ʋ bwin ʋ zàn tɩan wa. Kʋ dàń bɩrɩ də, ʋ wulə wiən tə mama yuu wa. 19 Kʋ yɩ Yɩɩ tətə fɩra, sə ʋ bìú tə ya kʋ tə mama mɩ́ámɩ́án, ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə yɩ. 20 Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə kʋ́ʋ̀ swə, sə ʋ twá ʋ bìú tə nə, ʋ pa ʋ də won mama pìí ba kə duən yuu. Ʋ twá də ʋ bìú tə jana, tə nə nan ʋ tɩan tə máŋá wa dagarʋ tə yuu wa, ʋ ma kə bɩcan sìə́ ʋ mʋ̀, də tɩa yuu wiən tə, də lanworu wiən tə mama pwərə wa.

21 Á də con dí yáá nə, á yà ŋʋ́ná də Yɩɩ. Yá á yà yɩ Yɩɩ dʋŋa, á nə bʋŋa yokʋkwɩnan, á ga tʋŋa tə yokʋkwɩnan təntə yɩrɩ. 22 Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń pɩn, á mʋ̀ də ʋ mʋ̀ pìí á kə duən yuu, ʋ bìú tə nə jigə ləzwənə ʋ ga tɩ tə yɩrɩ. Yɩɩ fwa nətʋ, sə ʋ pa á wànɩ́ á bà, á zɩgɩ ʋ yáá con, ndə lɩ̀à tə nə, cʋna mama nə tə̀lə́ á yuu wa, yokʋkwɩnan dàn ká ya á yɩra Yɩɩ yáá con, lìù mama nə wàrɩ̀ yolwan ʋ swɩ̀n á yuu wa. 23 Á dàń nə mɛ, sə á kə á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, á dànà ká yá. Á zɩga də dɩ̀àn kʋ wa. Á dànà ká pìí á lwàń pubʋŋa də yala tə, á nə jə də Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ təntə, ba nə swɩ̀n ba bɩrɩ aba. Yá ba swɩ̀n kʋ ba bɩrɩ tɩa yuu ləzoni tə mama. Mə kʋ sʋywáŋʋ́ təntə ka swɩ̀n ka bɩrɩ nə yɩ à mʋ̀ Polə də tʋtʋŋɩ.

Nətʋ Polə nə tʋŋa Kərisə lɩ̀à púlí tə yɩrɩ

(Efɛzə tɩ̀án 3.1-13; 1 Korɛntə tɩ̀án 2.7-13)

24 À mʋ̀ Polə jə pupwən də càn tə, à nə də́ á mʋ̀ yɩrɩ, máŋá kʋ tə wa. À wulə à də́ càn tə, tə nə ga, sə nə də́ Zwezi-*Kərisə tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, sə kʋ san ʋ púlí tə nə, kʋ nə yɩ ndə ʋ yɩra nə. 25 À jigə Kərisə lɩ̀à púlí tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀, sə à tʋn tʋtʋŋɩ tə, Yɩɩ nə pɩn nə. Tʋtʋŋɩ təntə nə yɩ, sə à swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə mama à bɩrɩ aba. 26 Sʋgʋ təntə yɩ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ lɩ̀à tə mama yáá nə, kʋ máŋá nə ba yigə. Yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń bɩrɩ kʋ lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. 27 Ʋ fwa nətʋ, ʋ yà nə pɩ̀à ʋ bɩrɩ lɩ̀à təntə nə də, yosəgu təntə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ fwa yɩ yoo nəfarʋ. Yá ʋ ga wá san dwíə́ tə duən tə mama nə, ba nə tà *Zwifə-ba. Cɩ́gá təntə, ka nə sə̀gə̀ nə yɩ Zwezi-Kərisə yoo wulə á bɩcanɩ wa. Yá á dàń twá də ʋ mʋ̀, á jə yala də, á wá na tori Yɩɩ dun tə wa. 28 Mə ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə yoo nə, nə swɩ̀n nə bɩrɩ lɩ̀à tə nə. Nə yàá kwè lìù mama, nə ga kàrɩ̀ wá də wʋbʋŋa tə mama, Yɩɩ nə pɩn nəba. Nə pɩ̀à, sə lɩ̀à tə mama twá Zwezi-Kərisə nə, ba ya lɩ̀à tə, Yɩɩ yìə̀n tə bɩga ba yun wa. 29 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à dàń ma kəni dɩ̀àn zənzən à tʋŋa. Yá kʋ yɩ Zwezi-Kərisə dɩ̀àn nəfarʋ tə, ʋ nə pɩn nə, dàń nə pɩn, à jə dɩ̀àn, à ma tʋŋa nətʋ.

2

1 Kʋ yɩ cɩ́gá, à pɩ̀à, sə á lwarɩ, à nə tʋn zənzən nətʋ, à pa á mʋ̀ Kolosə Kərisə lɩ̀à tə nə, də ba tə nə, ba nə wulə Lawodise nə, də lɩ̀à duən zənzən nə, ba tə nə wà nə nɩ ba yɩ́á wa. 2 À fwa nətʋ, sə à ma zùrì Kərisə lɩ̀à tə mama bɩcanɩ, sə ba vwa duən nə, ba ga sóní duən. À pɩ̀à, sə á na yənu tə mama mɩ́ámɩ́án. Kʋ nətʋ dàń wá pa á lwarɩ Yɩɩ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀. Cɩ́gá təntə, ka nə sə̀gə̀, nə yɩ Zwezi-Kərisə yoo tə. 3 Wʋbʋŋa də yənu yɩ wiən, tə nə ziən zənzən, tə ga yɩ yosəgu Zwezi-Kərisə bɩrɩ nəba. 4 À swɩ̀n yìə̀n tə tə á con, sə lìù mama dàn ká wànɩ́ ʋ twá swɩan sʋ̀ràn nə, ʋ ma gɩgarɩ aba ʋ dʋgʋ. 5 À mʋ̀ nə swə à ŋʋ́ná də aba, à pubʋŋa tə wulə də aba. À fwa pupwən də, á nə tʋŋa yoo mama, ndə kʋ nə mɛ, sə kʋ tʋn nətʋ, á ga kəni á waa Zwezi-Kərisə nə wuuu, á ba á kwa kəni.

Zwezi-Kərisə yɩ nə wʋbʋŋa cɩ́gá cɩ́gá

(Efɛzə tɩ̀án 2.1-10; 3.14-19; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 4.1-2; 1 Timote 6.20-21; Romə tɩ̀án 6.3-11)

6 Á sɛ̀e, sə Zwezi-*Kərisə ya á *Yuu-Tiu. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, kʋ dàń mɛ, sə á ya də wá. 7 Á dàń yana də wá, ndə tɩ̀ʋ́ ŋʋnan nə zʋa tɩa də̀ń nətʋ. Á zɩga dɩ̀àn, á ma kə á waa ʋ nə wuuu, ndə ba nə kàrɩ̀ aba nətʋ. Á kənə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e zənzən máŋá mama. 8 Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa lìù gɩgarɩ aba, ʋ dʋgʋ də yɩ́á swɩan sʋ̀ràn, tə nə ba də̀ń jə. Swɩan sʋ̀ràn təntə yɩ tə nan ləzoni yofwamɩnan wa, də lʋʋ wiən, tə nə jə dɩ̀àn nə yuu wa, kʋ tà Zwezi-Kərisə con tə nan. 9 Kʋ tə mama mɩ́ámɩ́án Yɩɩ nə yɩ, mə kʋ mʋ̀ nə Zwezi-Kərisə də yɩ. 10 Yá á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə dàń nə vwə duən nə tə pɩn, á də jə wiən tə mama mɩ́ámɩ́án, tə nə wulə ʋ con. Ʋ mʋ̀ nə wulə wiən tə mama yuu wa, tə nə də́ pàrɩ̀ ləzoni yuu wa.

11 Á də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə tə pɩn, ʋ lɩ á yokʋkwɩnan tə mama, sə tə kʋ́ʋ̀ dàn ká ja dɩ̀àn á yuu wa. Ʋ nə kwɛn aba nətʋ tə, yɩ ndə bara *goŋu nə. Yá kʋ dàń nə tà ndə ləzoni nə gwəŋə nətʋ, kʋ yɩ Zwezi-Kərisə tɩan tə yɩrɩ. 12 Ba nə ləgə aba nɩ́á tə wa, kʋ bɩrɩ də, ba gùrì aba, ndə Zwezi-Kərisə nə tɩga ba ga gùrì wá. Yá kʋ tə kʋ́ʋ̀ bɩrɩ də, á pìí á twá ʋ nə á bwin á nan tɩan wa. Kʋ pɩ̀à kʋ swɩ̀n də, á pɩn cɩ́gá də, Yɩɩ nə bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa, yá ʋ jə dɩ̀àn, sə ʋ bwin á də. 13 Fuən nə, á mʋ̀ yà yɩ ndə tɩga nə, á cʋna tə yɩrɩ. Kʋ súrí á nə tà Yɩɩ lɩ̀à tə yɩrɩ. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ pìí ʋ bwin á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə, ʋ ga fwa pubwanʋ nə yɩra. Ʋ kwɛn nə cʋna tə mama, ʋ lɩ nə mʋ̀ də wá pwərə wa. 14 Ba paa Zwezi-Kərisə dagarʋ tə yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, sagɩ tə, kʋ nə bɩrɩ də, nə yɩ cʋna lɩ̀à, tə cʋ̀gʋ̀. Yɩɩ dàń bɩrɩ də, sagɩ təntə kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə. Kʋ yɩ ndə ba paa kʋ də Zwezi-Kərisə dagarʋ tə yuu wa. Yá sɩ́ʋ́n nə, nə cʋna tə mama dàń zwɛ̀e. 15 Zwezi-Kərisə mʋ̀ dí dɩ̀àn wiən tə mama yuu wa, tə yà nə jə dɩ̀àn ləzoni yuu wa, də wiən tə nə də́ pàrɩ̀, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ tə dɩ̀àn mama. Ʋ ken cavɩra tə nə lʋʋ mama yáá con, ndə ba nə ta kʋ̀ʋ̀ ba də́, ba vaŋa ywəŋə.

(Romə tɩ̀án 14.1-6, 17; Galasi tɩ̀án 4.9-11; 1 Timote 4.1-8)

16 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á dànà ká sɛ̀e á pa lìù cəgə aba, kʋ tə yɩrɩ, á nə də́, nə à yə̀ə́ kʋ tə yɩrɩ, á nə nywɩ̀n. Á dànà ká pa lìù lɩ dɩan ʋ tún ʋ pa aba, sə tə ya á cànɩ̀ á də́, nə à yə̀ə́, sə tə ya á sìə́ dɩan. 17 Yìə̀n təntə kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə. Tə yɩ ndə yɩywara nə, kʋ yà nə bɩrɩ cɩ́gá tə, ka nə bɩ̀àn. Zwezi-Kərisə tətə nə yɩ cɩ́gá təntə. 18 Á dànà ká pa lɩ̀à tʋ́tʋ̀nɩ́ də aba kʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa tə yuu wa. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yàá kəni càn ba tɩ̀àn nə. Ba pɩn dun *malɩkɛ nə, ba ga fwa ndə ba cuə ba tɩ̀àn tɩa, kʋ ga yɩ kʋnkʋn. Ba yàá swɩ̀n də, Yɩɩ bɩrɩ ba yoo kʋ tə, kʋ ga yɩ kʋnkʋn. Tə sʋ̀ràn təntə yɩ fwiə sʋ̀ràn, tə nə yɩ yənu, kʋ nə yɩ tʋtʋ. Ba pubʋŋa tə yɩ ləzwənə pubʋŋa. 19 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə də Zwezi-Kərisə kʋ́ʋ̀ wà duən nə vwe. Ʋ mʋ̀ nə yɩ nə Yuu-Tiu, yá nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ nə vwə duən nə, ndə yuu də yɩra nə vwə duən nə nətʋ. Zwezi-Kərisə pɩn nə vwa duən nə, nə tʋŋa, ndə nandaran yirə yirə nə vwə duən nə, kʋ nədʋ mama ga jə kʋ tʋtʋŋɩ. Yá yuu tə nə pɩn dɩ̀àn tə mama nə, tə ga tʋŋa tʋtʋŋɩ nədʋ. Ʋ mʋ̀ nə saŋa nəba, ʋ pɩn nə vəli yáá wuuu Yɩɩ cwəŋə tə wa.

20 Á yə̀ə́ də, á twá Zwezi-Kərisə nə, á tɩ. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, lʋʋ wiən, tə nə jə dɩ̀àn, kʋ́ʋ̀ ba dɩ̀àn jə á yuu wa. Bɛ̀eɛ̀e dàń nə pɩn, á tə ma fwa, ndə á yɩ lʋʋ nə tɩ aba? Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn á sɛ̀e culən tə, ba nə bɩrɩ aba, ba wʋ́: 21 «Á dànà ká tì kʋ tə, á dànà ká də́ kʋ tə, á dànà ká dwen kʋ tə yɩra!» 22 Culən təntə yɩ tə wulə wiən tə, ba nə ma tʋŋa, tə ga cʋ̀gà yɩrɩ. Tə yɩ ləzoni cɩcɩ pubʋŋa, ba ma kàrɩ̀ aba. 23 Wiən təntə yɩ ndə wʋbʋŋa wiən nə, ba tətə nə zìlí tə ba pubʋŋa wa. Ba tətə dàń cwi ba tɩ̀àn tɩa, ba ga kəni ba tɩ̀àn càn wa. Culən təntə yɩ ndə tə jə də̀ń, yá tə ga yɩ tʋtʋ. Tə wàrɩ̀ tə saŋa, sə lɩ̀à tə lɩ ba tɩ̀àn ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra tə wa.

3

Zwezi-Kərisə pɩn aba mɩɩ nədʋn

(Filipə tɩ̀án 3.18-21; 1 Zwan 3.1-3; Efɛzə tɩ̀án 5.3-8; 4.17-31)

1 Yɩɩ nə pɩn, á mʋ̀ də Zwezi-*Kərisə pìí á bwin á nan tɩan wa də duən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á pɩan Yɩɩ sàń wiən tə fɩra ja aba. Mə Zwezi-Kərisə jə̀ə́ lá nə, Yɩɩ jɩzən* vàn nə. 2 Á pɩan á pubʋŋa tə ya wiən tə yuu wa, tə nə wulə Yɩɩ *sàń nə, ka dàn ká ya lʋʋ wiən yuu wa. 3 Á tɩga də Zwezi-Kərisə. Yá Yɩɩ dàń twá də Zwezi-Kərisə, ʋ ma pa aba mɩɩ nədʋn tə. Yá mɩɩ nədʋn təntə yɩ kʋ sə̀gə̀ Yɩɩ con. 4 Zwezi-Kərisə nə yɩ á mɩɩ cɩ́gá cɩ́gá. Dɩɩn don nə, ʋ wá pìí ʋ ba ʋ nan nə yɩ́á yuu də ʋ dun tə. Kʋ máŋá tə wa, á də wá twá də wá á na dun.

5 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dàń mɛ, sə á lɩ yokʋkwɩnan tə á bɩcan wa, tə nə yɩ lʋʋ wiən, á pa tə nyʋ lá. Tə mʋ̀ nə yɩ ka pə̀ń duən vɛɛ vɛɛ, nə à yə̀ə́ ka tʋn durən yìə̀n, nə à yə̀ə́ ka cwàrɩ̀, nə à yə̀ə́ ka pɩ̀à pùə́ fɩra yokʋkwɩnan, nə à yə̀ə́ ka pa lɩ̀à duən wiən jə yimən tə pa aba. Á nə pɩn lɩ̀à duən wiən jə yimən tə pa aba, kʋ bɩrɩ də, á pɩn dun tə wiən təntə nə ndə woŋwanan nə, á ga dʋgʋ Yɩɩ vàn nə. 6 Mə yokʋkwɩnan təntə yɩrɩ nə, Yɩɩ lɩŋa wá zàn lɩ̀à tə yuu wa, ba nə vɩ, sə ba zìlí ʋ nii tə. 7 Fuən tə nə, á də yà tʋŋa yìə̀n təntə.

8 Sɩ́ʋ́n nə, á də dàń dʋga yìə̀n təntə mama. Tə mʋ̀ nə yɩ lɩŋa, də dʋŋɩ, də wʋlʋŋʋ, də tɩjaŋa sʋ̀ràn, də sʋfaran, tə nə naŋa á nii wa. 9 Á dànà ká kʋnɩ kʋnkʋn á kə duən nii nə. Á yɩ lɩ̀à tə, á nə nan á yá á yʋa nədwan tə, də kʋ tʋtʋnɛɛ mama. 10 Yá sɩ́ʋ́n nə, á dàń zʋa yʋa nədʋn wa. Yɩɩ nə pɩn aba yʋa nədʋn təntə. Ʋ mʋ̀ nə kwɛn kʋ máŋá mama, sə kʋ ya ndə ʋ tətə mɩɩ tə nə, sə kʋ pa, á wànɩ́ á lwarɩ, ʋ nə yɩ nətʋ zəni zəni. 11 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, pwɩa kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ lɩ̀à tə, ba nə nɩ Yɩɩ mɩɩ nədʋn tə, pwərə wa. *Zwifə-ba də *Gərɛkə-ba dàń jigə nədʋ. Lɩ̀à tə, ba nə *goŋi bara, də ba tə nə ba bara goŋi də jigə nədʋ. Vərə tə, də lɩ̀à tə, ba yɩ́á nə wà pʋrɩ, də ywəŋə tə, də lɩ̀à tə, ba nə tɩ ba tɩ̀àn tə mama dàń yɩ nədʋ. Zwezi-Kərisə cɩcɩ dàń nə wulə ba mama yuu wa, ʋ ga tʋŋa ba lìù mama bɩcan wa.

12 Yɩɩ kúrí aba, ʋ pɩ̀à, sə á ya Kərisə nə tɩ, ʋ ga swə aba. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á pɩan á ja bɩcabwanʋ, sə á ya wʋywanyɩna, sə á cú á tɩ̀àn tɩa, sə á ya bwàbwà, sə á ja pɩ́nʋ́ də. 13 Kʋ də̀ń nə yɩ á pɩna yìə̀n tə, tə nə tʋŋa á pwərə wa. Á lìù tə, ʋ nə jə yoo də ʋ don, sə á kwɛn kʋ, sə kʋ zwɛ̀e, ndə Zwezi-Kərisə nə kwɛn á cʋna tə, ʋ pa tə zwɛ̀e nətʋ. 14 Kʋ tə nə dwə tə mama nə yɩ, sə á sóní duən, sə kʋ pa á vwa duən nə, sə á yoo mama ga ya zəni. 15 Bɩcan sìə́ tə Zwezi-Kərisə nə pɩn aba, wá tɩnɩ á pubʋŋa mama. Yɩɩ kúrí aba, sə á ya won nədʋ, sə á ja bɩcan sìə́ təntə. Á dàń kənə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama.

16 Zwezi-Kərisə sʋgʋ tə də kʋ yozəŋə tə mama wá ya á pubʋŋa wa. Á kàrà duən, sə á kwè duən də wʋbʋŋa tə mama, á nə jə. Á kənə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də á waa mama, ʋ pubwanʋ tə yɩrɩ. Á nuŋə gwaran, də nuŋi, tə nə bwɩ Yɩɩ nə, də nuŋi tə mama, Yɩɩ-*Siŋu tə nə bɩrɩ aba. 17 Won tə mama, á nə fwa, kʋ nə yɩ á nii sʋ̀ràn, nə à yə̀ə́ á tʋtʋnan wa, á fwa kʋ *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ. Á kənə nə nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, kʋ twá də nə Yuu-Tiu Zwezi.

Kərisə lɩ̀à púlí nə mɛ, sə kʋ ya nətʋ

(Efɛzə tɩ̀án 5.22-33; 6.1-9; 1 Piyɛrə 3.1-7; 2.18-25; Titə 2.9-10; 1 Timote 6.1-2)

18 Á mʋ̀ kana tə, á lìù mama mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ barɩ nii, ndə ʋ nə sɛ̀e *Yuu-Tiu nii nətʋ. 19 Á mʋ̀ bara tə də, á swə́nə́ á kana tə, á dànà ká tʋn yanyʋna də ba.

20 Á mʋ̀ bìsɩ́ná-ba, á zìlə́ á ninə də á nyɩna nii yoo mama wa. Mə kʋ mʋ̀ nə poli nə Yuu-Tiu pùə́ nə. 21 Á mʋ̀ bɩa nyɩna-ba də, á dànà ká fwa, á pa á bɩa tə lɩŋa zàn, sə kʋ gwàrɩ̀ ba jɩ̀àn. 22 Á mʋ̀ ywəŋə tə, á sɩ̀á lɩ̀à tə, ba nə yə̀ aba tə nii, yoo mama wa, lʋʋ kʋ tə wa. Á dànà ká zìlí ba nii ba yɩ́á wa cɩcɩ, sə kʋ dàn ká ya ndə á pɩ̀à, sə ba bʋ á nə. Á tʋŋa ba tʋtʋnan tə də á bɩcan mama, á nə zìlí Yuu-Tiu tə yɩrɩ. 23 Tʋtʋŋɩ tə mama á dàń nə tʋŋa, á tʋŋa kʋ də á bɩcan mama. Á tʋŋa ndə kʋ yɩ á tʋŋa á pɩn Yuu-Tiu nə, kʋ tà lɩ̀à nə, á tʋŋa á pɩn. 24 Á yə̀ə́ də, kʋ yɩ Yuu-Tiu nə wá ŋwɩ́n aba. Á wá na á tori ʋ con. Zwezi-*Kərisə nə yɩ Yuu-Tiu, yá kʋ ga yɩ ʋ mʋ̀ nə, á tʋŋa á pɩn. 25 Lìù tə, ʋ nə tʋŋa lwanɩ, Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə wá ŋwɩ́n ʋ lwanɩ tə ŋwɩ́rán ʋ pa wá. Yá lìù mama bá doni n don də.

4

1 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yə̀ ywəŋə tə, á jana ba də cɩ́gá, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Á lie á tɩ̀àn də, á də jə Yuu-Tiu ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(Efɛzə tɩ̀án 6.18-20; 5.14-17)

2 Á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, sə á ja pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa. Á kənə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e də yawala máŋá mama. 3 Á jʋ̀ná Yɩɩ á pa nəba, sə ʋ pa nə na cwəŋə, nə ma swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə, sə nə bɩrɩ Zwezi-*Kərisə cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, lɩ̀à nə. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, ba vwa nə də banzala. 4 Á tə jʋ̀ná Yɩɩ á pa nə, sə à wànɩ́ à swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə à bɩrɩ nəpon nəpon, ndə kʋ nə mɛ, sə à swɩ̀n nətʋ.

5 Á pɩan á ja wʋbʋŋa lɩ̀à tə, ba nə wà ba waa ken Zwezi-Kərisə nə, yáá con. Yɩɩ nə pɩn aba máŋá nəzəŋu mama, sə á tì kʋ á ma tʋn kʋ tə nə mɛ, sə á tʋn. 6 Á pɩan á nii sʋ̀ràn ya ywánɩ́, tə ga ja fɩra máŋá mama. Ba nə bwe aba, sə á yəni á nə mɛ, sə á le nətʋ.

(Efɛzə tɩ̀án 6.21-22; Filemon 22-25)

7 À pɩ̀à, sə à tʋn Tiswikə, ʋ nə yɩ nə nubiswənə, á con. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə tʋŋa Zwezi-Kərisə tʋtʋŋɩ tə də, də pùə́ nədʋ. À də ʋ mʋ̀ mɛ nə tʋŋa *Yuu-Tiu tʋtʋŋɩ tə duən nə. Máŋá tə, ʋ nə wá bà á con, ʋ wá bɩrɩ aba won tə mama, à nə wulə kʋ wa. 8 Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à tʋn wá á con, sə ʋ pa á yəni, nə nə yɩ nətʋ, sə ʋ ga zùrì á bɩcanɩ də. 9 À tʋn ʋ mʋ̀ də Onezimə, ʋ nə yɩ nə nubiswənə, sə ba kwé duən. Onezimə də yɩ lìù tə, ʋ nə twá Zwezi-Kərisə nə də pùə́ nədʋ. Ʋ yɩ á mʋ̀ wa lìù. Ba lɩ̀à bələ təntə dàń wá swɩ̀n yoo tə mama, kʋ nə wulə yəbə, ba bɩrɩ aba.

10 Arisətarəkə, à mʋ̀ də wá nə wulə bàń dìə̀ tə wa, jʋ̀nɩ̀ aba. Marəkə, ʋ nə yɩ Barənabasə nubiu tə, də jʋ̀nɩ̀ aba. À dí yáá à swɩ̀n ʋ yoo á con. Máŋá tə, ʋ dàń nə twi á con, sə á ja wá zəni. 11 Zwezi, ʋ yɩrɩ don nə yɩ Zwisətisə tə, də jʋ̀nɩ̀ aba. Mə ba mʋ̀ lɩ̀à batwa təntə cɩcɩ nə yɩ *Zwifə-ba, à mʋ̀ də ba mʋ̀ nə tʋŋa Yɩɩ pàrɩ̀ tʋtʋŋɩ tə. Ba zùrì à bɩcan zənzən. 12 Epafərasə, ʋ də nə yɩ á mʋ̀ wa lìù, jʋ̀nɩ̀ aba. Ʋ yɩ Zwezi-Kərisə tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, ʋ nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ zənzən máŋá mama, ʋ pɩn aba. Ʋ lòrì Yɩɩ, sə ʋ pa á ya lɩ̀à tə, Yɩɩ yìə̀n tə nə bɩga á yuu wa, á ga zɩga zəni á ma tʋŋa Yɩɩ fɩra, máŋá mama. 13 À tətə wàá à bɩrɩ nətʋ tə, ʋ nə tʋŋa zənzən, ʋ pɩn á mʋ̀, də Lawodise tɩ̀án, də Yerapolisə tɩ̀án nə. 14 Nə nubiswənə dɩmʋtʋrʋ Likə də Demasə də jʋ̀nɩ̀ aba.

15 Á jʋ̀ná Kərisə lɩ̀à tə mama, ba nə wulə Lawodise nə á pa nə. Á jʋ̀ná Ninfa də Kərisə lɩ̀à tə, ba nə yàá jə́rí duən ʋ dìə̀ wa, á pa nə. 16 Máŋá tə, á nə kàrɩ̀ sagɩ kʋ tə, á zwɛ̀e, sə á pa kʋ va kʋ pa Lawodise Kərisə lɩ̀à púlí tə də nə, sə ba də kàrɩ̀ kʋ. Kʋ kwa nə, sə á də kʋ́ʋ̀ lwàń, á jon à sagɩ tə don tə Lawodise tɩ̀án con, á kàrɩ̀. 17 Á swɩ̀án Arəswipə con, sə ʋ kə ʋ yɩ́á lá, ʋ tʋn tʋtʋŋɩ tə, Yuu-Tiu nə pɩn wá, ʋ pa kʋ zwɛ̀e.

18 À mʋ̀ Polə tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ bwálɩ́ kʋ tə wa də à jɩɩn à ma jʋ̀nɩ̀ aba. Á dànà ká swɛ̀eé də, ba vwa nə də banzala. Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra.

* 3:1 3.1 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

1 Tɛsalonikə tɩ̀án

1

2

3

4

5

Təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Tɛsalonikə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Tɛsalonikə tɩ̀án təntən sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ yɩ təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Tɛsalonikə nə. Tɛsalonikə yɩ kʋ wulə Masedwanə nagwanaa tə wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Polə nə dɩga *Kərisə lɩ̀à púlí təntə də̀ń Tɛsalonikə nə. Yá ʋ dàń yà mɛ, sə ʋ dəri ʋ jén *Zwifə-ba duən yáá nə, ba nə wà ʋ kàrà tə sɛ̀e, ba ga zɩga ʋ nə. Polə dàń pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, ʋ pa Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, sə kʋ pa ʋ tʋtʋŋɩ tə kwɛn kʋ tʋn kʋ va yáá wuuu.

Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ də, ʋ pùə́ poli, yoo mama nə vəli zəni, Kərisə lɩ̀à púlí nədʋn təntə wa yɩrɩ. Polə bwɩ ba nə, ba nə vəli yáá tə yɩrɩ, ʋ dàń ga daŋa ba jɩ̀àn, sə ba tə kwɛn ba tʋn kʋ ba doni nətʋ. Ba cɩ́gá yà dànɩ̀ *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə túrí tə. Yá twara yà jə Kərisə lɩ̀à tə duən, ba duən yà nə tɩ də Yuu-Tiu tə wà twi tə yɩrɩ. Polə pɩ̀à, sə ʋ bɩrɩ ba tɩga təntə yoo nə wá ya nətə.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Tɛsalonikə nə

1 À mʋ̀ Polə də Siləvɛn də Timote nə pʋ́pʋ́nɩ́ nə pɩn *Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ nə wulə Tɛsalonikə nə. Kʋ púlí təntə də nyɩna Yɩɩ də *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə. Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́.

Nətʋ tə Tɛsalonikə lɩ̀à nə ken ba waa Zwezi nə

(Filipə tɩ̀án 1.3-6; Kolosə tɩ̀án 1.3-8; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.13-14)

2 Nə yɩjʋnɩ mama wa, nə yàá lòrì Yɩɩ nə pɩn aba, na ga kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama, á mama yɩrɩ. 3 Nə yàá lìí á yoo máŋá mama, nə nyɩna Yɩɩ yáá con. Nə lìí nə tɩ̀àn tʋtʋŋɩ tə, á nə keni á waa Zwezi nə, wuuu á ma tʋn. Nə lìí nə tɩ̀àn də kʋ tə á sonu, tə nə tʋŋa də, á nə zɩga dɩ̀àn yala tə wa, á nə jə nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə con. 4 Nə nubɩa-ba, nə yə̀ə́ də, Yɩɩ sóní aba. Ʋ kúrí aba, sə á ya ʋ mʋ̀ lɩ̀à. 5 Nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə nə bɩrɩ aba. Kʋ tà də nii sʋ̀ràn cɩcɩ, kʋ yɩn də Yɩɩ dɩ̀àn tə də Yɩɩ-*Siŋu tə tʋtʋŋɩ tə. Yá nə yà ba bɛ̀eé də, sʋywáŋʋ́ tə yɩ cɩ́gá. Á yə̀ə́ nə nə jɩn nə tɩ̀àn nətʋ, nə ja yà á tətəŋi wa, sə nə ma san aba. 6 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á yɩ ndə nə mʋ̀ də Yuu-Tiu nə yɩ nətʋ. Á dí càn zənzən, á ma jon Yɩɩ sʋgʋ tə. Yɩɩ-Siŋu tə nə pɩn aba pupwən. 7-8 Yuu-Tiu sʋgʋ tə zɩgɩ á con, kʋ ma yí Masedwanə nagwanaa də Akayi nagwanaa. Kʋ nətʋ dàń pɩn á jì lɩ̀à tə, Masedwanə də Akayi Kərisə lɩ̀à tə mama nə mɛ, sə ba jì ndə á nə. Kʋ tə nə súrí lá, ba swɩ̀n nətʋ tə, á nə keni á waa Yɩɩ nə, bwálɩ́ mama nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ con, kʋ ba də̀ń jə, sə nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ka yoo. 9 Lɩ̀à tə mama yàá swɩ̀n nə yoo. Ba maŋa nətʋ tə, á nə sɛ̀e á ja nəba, máŋá tə wa, nə nə twi á con. Ba maŋa nətʋ tə, á nə lwàń pubʋŋɩ á bà Yɩɩ con, kʋ pa á sɛ̀e á dʋgʋ woŋwanan, sə á ga tʋn á pa Yɩɩ nə. Yɩɩ təntə nə wulə mɩɩ wa, ʋ ga yɩ cɩ́gá. 10 Yá á dàń dànɩ̀ də, ʋ bìú Zwezi tə, ʋ pìí ʋ bwin ʋ zɩ̀n tɩan wa, pìí ʋ naŋa yɩɩ ʋ bɩ̀àn. Ʋ mʋ̀ Zwezi tə nə jon nəba Yɩɩ bʋ̀rà tə wa, kʋ nə bɩ̀àn.

2

Tʋtʋŋɩ tə, Polə nə tʋn, Tɛsalonikə nə yoo

(Tʋtʋnan 20.18-21, 31-35; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.1-2, 5; 6.3-10; 12.12-15)

1 Nə nubɩa-ba, á tətə yə̀ə́ kʋ zəni də, nə nə twi á con tə, kʋ wà tʋtʋ yɩn. 2 Á yəni də, nə dí càn də ba fɩfɩn nəba Filipə nə, kʋ tə wà dàn. Kʋ kwa nə, nə nyɩna Yɩɩ pɩn fən kʋ́ʋ̀ ba nəba jə, sə nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, nə bɩrɩ aba də, yìə̀n nə swə tə zɩga, sə tə cɩ̀ kʋ yáá nə də. 3 Nə kwìə̀ tə, nə nə kwè lɩ̀à tə nə wà kʋnkʋn, nə à yə̀ə́ pubʋnkʋkwɩʋn sʋ̀ràn, nə twá nə ma kwè ba. Yá nə wà sírí ken, sə nə pa ba jén. 4 Yɩɩ dàń nə nɩ də, nə mɛ, sə ʋ pa nəba sʋywáŋʋ́ tə, ʋ ma pa kʋ nəba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə dàń nə swɩ̀n kʋ tà, sə nə ma poli ləzoni pwìí, kʋ ya, sə nə ma poli Yɩɩ pùə́. Ʋ mʋ̀ nə yə̀ə́ nə pubʋŋɩ tə də̀ń, nə lù nətʋ. 5 Ndə á nə yə̀ə́ kʋ nətʋ, nə tə wà gɩgara sʋ̀ràn swɩ̀n á con mama, nə ga tə wà sʋ̀ràn swɩ̀n, sə nə ma pɩ̀à səbɩa. Yɩɩ yə̀ə́ yoo təntə zəni. 6 Nə wà pɩ̀à, sə nə na dun ləzoni yáá con, kʋ nə yɩ á mʋ̀ yáá con, nə à yə̀ə́ ba duən yáá con. Yá nə yà ga nə ya Zwezi-*Kərisə *tʋntʋna tə, nə yà wàá dɩ̀àn nə də́ á yuu wa. 7 Kʋ ga wà nətʋ yɩn. Nə waa yɩn bwànɩ̀ á yuu wa máŋá tə wa, nə nə yɩn á con, ndə nuu nə ywàŋá ʋ bɩa yuu nətʋ. 8 Nə wʋbwanʋ təntə nə pɩn nə wà sóní, sə nə swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə cɩcɩ nə bɩrɩ aba. Nə sóní də, kʋ nə yɩ tɩan də, sə nə sɛ̀e nə tɩ á yɩrɩ. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, á yoo cà kʋ pa nəba. 9 Nə nubɩa-ba, á dàń wàá á tɩ̀àn á lìí tʋtʋncaran tə, nə nə yàá tʋn, də gwarʋ tə kʋ nə yàá yí nəba yoo. Nə yàá tʋn tɩtɩn də yɩcaʋ, sə kʋ pa nə dàn ká ya á lìù mama yuu zɩlɩ. Yá nə swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə nə bɩrɩ aba.

10 Nə yɩn də á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə keni á waa Zwezi nə wuuu, nə bɩrɩ aba də, nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con. Yoo mama yà tə̀lə́ nə yuu wa, lìù nə wàá nə nii nə ʋ caga kʋ yɩrɩ. Á mʋ̀ nɩ kʋ tə, nə nə yɩn, Yɩɩ də ga na kʋ. 11 Á yə̀ə́ də, kʋ tə, nə nə tʋn də á lìù mama, kʋ ya ndə nyɩna də ʋ bɩa nə. 12 Nə kwè aba, nə pa á bɩcanɩ zùrì. Nə zɩgɩ dɩ̀àn nə lòrì aba, sə á yà lɩ̀à tə, á nə mɛ, də Yɩɩ kúrí aba, sə á twá á ya ʋ pàrɩ̀ tə wa, də ʋ dun tə wa.

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.6-10; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.4-5)

13 Nə nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə á con, á ken á waa kʋ nə ndə Yɩɩ sʋgʋ nə. Á wà kʋ cɩ́gá pɩn ndə ləzoni sʋgʋ nə. Kʋ cɩ́gá ga ya Yɩɩ sʋgʋ tə, kʋ nə tʋŋa á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ken á waa Zwezi nə bɩcanɩ wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e wuuu. 14 Nə nubɩa-ba, á də yɩ ndə Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə yɩ nətʋ, tə nə wulə *Zwide nagwanaa wa, tə də Zwezi-Kərisə nə vwə duən yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á tətə dwíí tɩ̀án tə ma kə càn á nə, ndə *Zwifə-ba də nə ken càn ba nə nətʋ. 15 Mə ba mʋ̀ nə gʋa *Yuu-Tiu Zwezi də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə, ba ga fɩfɩn nəba. Ba mʋ̀ ba Yɩɩ pùə́ poli, ba ga ya lìù mama dʋŋʋ. 16 Ba mʋ̀ nə kəni dɩ̀àn ba cɩ̀ nə nə, sə nə dàn ká swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə nə bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tà Zwifə-ba, sə kʋ jon ba ba cʋna tə wa. Ba fwa nətʋ, ba ma súrí ba cʋna tə wuuu. Yɩɩ bʋ̀rà tə dàń twi kʋ ja ba, də máŋá don wa.

Polə swə, sə ʋ pìí ʋ va Tɛsalonikə

(Romə tɩ̀án 1.9-13; Tʋtʋnan 17.14-16; 14.22)

17 Nə nubɩa-ba, nə mʋ̀ də á mʋ̀ pwɛ̀e nə yá duən, máŋá mancɩn wa. Nə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ duən nə, yá nə bɩcanɩ ga tə bʋŋa á yoo wuuu. Á fɩra jɩn nəba zənzən! Yá nə yà sóní, sə nə pìí nə na aba nə yɩ́á wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə dàń ma bɩbarɩ, sə kʋ yoo təntə wànɩ́ kʋ tʋn. 18 Nə yà pɩ̀à, sə nə pìí nə bà á con. À mʋ̀ Polə də́də́n, sə à bà á con, kʋ nɛɛ cé duən, yá *Sɩtana cɩ̀ nə yáá nə, kʋ wà wànɩ́. 19 Nə jə yala nə wulə pupwən wa á yɩrɩ. Máŋá tə wa, nə *Yuu-Tiu nə wá pìí ʋ bà, á wá ya ndə dun yupuu nə, ʋ nə wá pa nəba. 20 Á mʋ̀ cɩ́gá nə ya nə dun də nə pupwən.

3

1 Nə dàn wuuu nə ga, nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ nə dànɩ̀. Nə nɩ də nə mɛ, sə nə ya Atɛnə wa yəbə cɩcɩ. 2 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ma tʋn Timote á con. Ʋ yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, ʋ nə tʋŋa ʋ pɩn Yɩɩ nə. Ʋ də swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə ʋ bɩrɩ. Nə tʋn wá á con, sə ʋ bà ʋ kwè aba ʋ pa á zɩgɩ dɩ̀àn, sə á kə á waa Zwezi nə wuuu. 3 Nə pɩ̀à, sə á lìù mama dàn ká dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə, càn zənzən tə yɩrɩ, nə nə wulə tə wa. Á tətə yə̀ə́ də, kʋ yoo təntə mɛ, sə kʋ tʋn nə mʋ̀ lɩ̀à tə yɩra, Yɩɩ nə kúrí. 4 Máŋá tə wa, nə nə yɩn á con, nə yà dí yáá nə swɩ̀n á con də, ba wá kə càn zənzən nə nə. Á də yə̀ə́ də, kʋ mʋ̀ máŋá təntə dàń nə yí. 5 À dàń nə kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à pɩ́nɩ́, à dànɩ̀ á yoo wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma tʋn Timote á con. À tʋn wá, sə ʋ bà, ʋ na nətʋ tə, á tə nə keni á waa Zwezi nə wuuu. Fən yà jə nə də, *Sɩtana nə wá bà ʋ də́də́n aba, sə ʋ yigu aba ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn. Də kʋ nə jigə nətʋ, ʋ wá pa nə tʋtʋŋɩ tə mama jì tʋtʋ.

6 Sɩ́ʋ́n nə, Timote pìí ʋ nan á con, ʋ bà nə con. Ʋ swɩ̀n ʋ bɩrɩ nəba də, yìə̀n tə mama ziən á con. Ʋ swɩ̀n də, á keni á waa Zwezi nə wuuu. Ʋ bɩrɩ nəba, nətʋ á nə sonu də, nətʋ tə á nə tə lìí nə yoo zəni zəni máŋá mama. Ʋ bɩrɩ nəba, nətʋ tə, á nə pɩ̀à, sə á pìí á na nəba, ndə nə də nə pɩ̀à, sə nə na aba nətʋ. 7 Nə nubɩa-ba, kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, nə wʋwalʋ tə mama wa, də nə càn zənzən tə mama wa, nə bɩcanɩ zùrì, də á nə ken á waa Zwezi nə. 8 Á zɩga dɩ̀àn *Yuu-Tiu nyiən tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn sɩ́ʋ́n nə, nə mɩɩ kʋ́ʋ̀ pìí kʋ siŋə cɩ́gá cɩ́gá. 9 Bɛ̀eɛ̀e won nə, nə wá tʋn, nə ma kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e á yɩrɩ? Nə wàrɩ̀ nə nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e nə kəni nə zwɛ̀e, pupwən tə yɩrɩ, nə nə jə á yuu wa Yɩɩ yáá con. 10 Tɩtɩn də yɩcaʋ mama, nə yàá lòrì Yɩɩ cɩ́gá cɩ́gá, sə ʋ pa nəba cwəŋə, sə nə pìí nə na aba nə yɩ́á wa. Nə pɩ̀à nə súrí won tə, kʋ tə nə mùrì aba, á nə keni á waa Zwezi nə, yoo wa.

11 Nə nyɩna Yɩɩ tətə, də nə Yuu-Tiu nə wá kwɛn cwəŋə, sə nə wànɩ́ nə bà nə na aba. 12 Yuu-Tiu wá pa á sonu tə, á nə swə duən tə súrí wuuu. Yá, sə kʋ sonu tə wànɩ́ kʋ yí lɩ̀à tə duən tə mama, ndə nə sonu tə yiri tə nə, nə nə swə aba. 13 Yuu-Tiu nə wá pa á zɩgɩ dɩ̀àn. Ʋ wá pa, á ya ʋ lɩ̀à tə ʋ nə tɩ, cʋna dàn ká ya á yuu wa, lìù nə wá cəgə aba kʋ yɩrɩ, ba nə wá caga á nii nə tə yɩrɩ, nə nyɩna Yɩɩ yáá con kʋ máŋá tə wa, nə Yuu-Tiu Zwezi nə wá pìí ʋ bà də lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ.

4

Nətʋ tə Yɩɩ nə swə, sə ʋ lɩ̀à ya yoo

(1 Piyɛrə 1.14-16, 22; 4.1-5; 1 Korɛntə tɩ̀án 6.13-20)

1 Nə nubɩa-ba, kʋ tə nə nə kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n, nə súrí lá, nə bɩrɩ aba nətʋ tə, á nə mɛ, sə á ya, sə kʋ poli Yɩɩ pùə́. Á cɩ́gá twá kʋ nii nə. Nə dàń tə lòrì aba pwəpwə, nə ga kwè aba də *Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə, sə á tə tʋn kʋ, á doni nətən. 2 Á yə̀ə́ kwìə̀ tə, Yuu-Tiu Zwezi nə pɩn, nə ma kwè aba. 3 Kʋ tə Yɩɩ nə pɩ̀à, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á yà lɩ̀à tə, ʋ nə yá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩ̀àn wa. Ʋ pɩ̀à, sə á cɩ̀ á tɩ̀àn nə, á dànà ká pəni duən nə vɛɛ vɛɛ. 4 Ʋ pɩ̀à, sə á lìù mama lwarɩ, ʋ nə mɛ, sə ʋ ja ʋ tɩ̀àn nətʋ, ʋ ma swe ʋ kan, sə kʋ bɩrɩ də ʋ yɩ Yɩɩ nə tɩ, ndə lìù tə, ʋ nə Yɩɩ tə nə mɛ, sə zìlə́ ga ya kʋ wa. 5 Á dànà ká twá á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra tə nə, ndə lìù tə nə, ʋ nə yə̀rì Yɩɩ, nə yáá fwa nətʋ. 6 Kʋ mʋ̀ yoo təntə wa, sə lìù mama dàn ká fwa yoo tə, kʋ nə wà mɛ ʋ don yɩra ʋ nə yɩ ʋ nubiu *Kərisə yɩrɩ. Ʋ wà mɛ, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ʋ yìə̀n. Nə dí yáá nə swɩ̀n kʋ yoo tə á con cɩ́gá cɩ́gá, nə tún lá. Yuu-Tiu wá kə càn lɩ̀à tə nə, ba nə tʋŋa tə yolwana təntə. 7 Á yə̀ə́ də, Yɩɩ wà nəba kúrí, sə nə tún durən yìə̀n. Ʋ kúrí nəba, sə nə yà lɩ̀à tə, nə nə yá nə tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə vɩga kàrà kʋ tə, kʋ ya Yɩɩ nə ʋ vɩga. Kʋ tà ləzwənə nə ʋ vɩga. Yá Yɩɩ nə pɩn aba ʋ *Siŋu tə.

9 Kʋ nə yɩ nətʋ tə, á nə mɛ, sə á sóní duən yoo wa, kʋ kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə, sə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ nə bɩrɩ aba. Yɩɩ tətə nə dí yáá ʋ bɩrɩ aba nətʋ, á nə mɛ, sə á sóní duən. 10 Mə kʋ mʋ̀ sonu təntə nə, á swə lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ à nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə Masedwanə nagwanaa tə mama wa. Nə nubɩa-ba, nə tə lòrì aba, sə á tʋn kʋ, á doni nətən. 11 Á kəni dɩ̀àn, sə á ya duən nə də sìə́, sə á lìù mama ywàń ʋ tətə tʋtʋnan yuu, sə á tətə nə tʋn də á tətə jɩ̀àn, á ma pɩ̀à á nii wodiu, ndə nə nə bɩrɩ kʋ aba nətʋ. 12 Kʋ nətʋ tə nə wá pa lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à zìlí aba. Yá á kʋ́ʋ̀ ba ya lìù mama yuu zɩlɩ.

Ka pìí ka bwin ka nan tɩan wa yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 15.19-58)

13 Nə nubɩa-ba, nə pɩ̀à, sə á lwarɩ cɩ́gá tə, ka nə wulə lɩ̀à tə, ba nə tɩga tə yoo wa. Kʋ nətʋ wá pa, á dàń ká ya pucʋnɩ wa, ndə lɩ̀à duən nə, ba nə ba yala jə, də ba wá ya də Yɩɩ. 14 Nə pɩn cɩ́gá də, Zwezi tɩga, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Yá mə nətʋ tətə nə, Yɩɩ wá bwin tɩga tə, ba nə keni ba waa Zwezi nə, ʋ súrí Zwezi nə.

15 Á nəŋə kʋ tə, *Yuu-Tiu nə kàrɩ̀ nəba, nə nə pɩ̀à, nə swɩ̀n nə bɩrɩ aba. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, máŋá tə wa, Yuu-Tiu nə wá pìí ʋ bà, nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə tə wà tɩ tə, nə bá də́ tɩga tə yáá. 16 Yɩɩ wá pa nii. *Malɩkɛ pɩ̀ʋ́ tə wá swɩ̀n də kori nəfarʋ. Ba wá wúrí Yɩɩ nabwana. Kʋ máŋá tə wa, Yuu-Tiu tətə wá nan Yɩɩ nə ʋ cú. Yá *Kərisə lɩ̀à tə, ba nə tɩga, wá dí yáá ba bwin ba nan tɩga wa. 17 Kʋ kwa nə, nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə wulə mɩɩ wa, nə dàń wá zàn, nə twá ba nə. Nə wá dɩ̀ bakwan tə wa, nə jə́rí Yuu-Tiu lanworu tə wa. Yá nə dàń wá ya də Yuu-Tiu máŋá mama wuuu. 18 Á twá sʋ̀ràn tə tə nə, á ma zùrì duən bɩcanɩ.

5

Ka kə sírí máŋá mama, ka dàn Zwezi yoo

(Matiə 24.36-51; Likə 12.35-40; 21.34-36; Romə tɩ̀án 13.11-14)

1 Nə nubɩa-ba, kʋ kʋ́ʋ̀ ba də̀ń jə, sə ba pʋ́pʋ́nɩ́ ba pa aba, sə á lwarɩ máŋá tə də dɩɩn tə, nə *Yuu-Tiu nə wá pìí ʋ bà. 2 Á tətə yə̀ə́ kʋ zəni də, Yuu-Tiu túrí dɩɩn tə wá ya, ndə ŋwɩ̀àn nə yàá ŋʋ, tɩtɩn nə máŋá tə wa, ba nə ba ʋ yoo bʋŋa. 3 Máŋá tə wa, ləzoni nə wá swɩ̀n, ba wʋ́: «Lʋʋ zùrì! Yolwan kʋ́ʋ̀ bá bà». Mə kʋ máŋá tə wa, nə ba wá cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án naa nədʋ. Kʋ wá dɩ̀ ba yuu, ndə kan pùə́ nə yàá yɩ nətʋ, ʋ lʋrɩ máŋá wa. Yá ba lìù mama bá jén. 4 Nə nubɩa-ba, á mʋ̀ tà yikunu wa lɩ̀à, sə kʋ dɩɩn təntə ma twi kʋ dɩ̀ á yuu ndə ŋwɩ̀àn nə. 5 Á mʋ̀ mama yɩ poni lɩ̀à, á yɩ yɩcaʋ lɩ̀à. Nə tà yikunu lɩ̀à, nə yɩ poni lɩ̀à. 6 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, nə mʋ̀ dànà ká dwɛ̀e, ndə lɩ̀à duən nə. Nə mʋ̀ kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə nə dwɛ̀e, sə nə ya lɩ̀à tə, nə nə bʋŋa zəni. 7 Mə tɩtɩn nə nə, lɩ̀à yàá dwɛ̀e. Mə tɩtɩn nə nə, lɩ̀à yàá nyʋ swana ba sú. 8 Nə mʋ̀ lɩ̀à tə, nə nə yɩ yɩcaʋ lɩ̀à, nə mɛ, sə nə ya lɩ̀à tə, nə nə bʋŋa zəni. Nə mɛ, sə nə kəni nə waa Zwezi nə wuuu, nə ga sóní lɩ̀à tə, kʋ mʋ̀ nə wá ya ndə pamana lugu gànʋ̀ nə, nə nə zʋa. Nə ga jə yala də Yɩɩ wá jon nəba nə cʋna tə wa. Nə tì yala təntə nə, ma fwa ndə pamana lugu yupuu nə. 9 Yɩɩ nə kúrí nəba, sə ʋ twá də nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə, ʋ jon nəba. Ʋ wà nəba kúrí, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ nəba də ʋ lɩŋa tə, tə nə dáá zənzən. 10 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Zwezi-Kərisə tɩga nə yɩrɩ, sə nə vwə nə tɩ̀àn ʋ nə ma ya mɩɩ wa, də nə nə tɩga, nə à yə̀ə́ də nə mɩɩ nə wulə máŋá tə wa, ʋ nə wá bà. 11 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, sə á dàn duən jɩ̀àn, sə á san duən nə, ndə nətʋ tə á nə dí yáá, á tʋŋa kʋ.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(Ebərə-ba 13.7, 17, 20-21; Galasi tɩ̀án 6.1-2; Romə tɩ̀án 12.17-21; 1 Korɛntə tɩ̀án 1.8-9)

12 Nə nubɩa-ba, nə lòrì aba, sə á zìlə́ lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa á pwərə wa. Ba mʋ̀ lɩ̀à tə *Yuu-Tiu nə tún, sə ba ywàń á yuu wa, sə ba kwè aba. 13 Á zìlə́ ba zənzən, sə á sóní ba ba tʋtʋŋɩ tə yɩrɩ, ba nə tʋŋa. Á pɩan bɩcan sìə́ ya á pwərə wa.

14 Nə nubɩa-ba, nə kwè aba, sə á caga yayɩnyɩna tə nii nə, sə á zùrì ba tə, fən nə jə ba jɩ̀àn. Á saŋa labwana tə nə, á jana pɩ́nʋ́ ba mama yoo wa. 15 Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə lìù mama dàn ká tʋn lwanɩ, ʋ ma ŋwɩ́n lwanɩ. Máŋá mama, sə á tʋn zəni duən yɩra də ləzoni tə mama yɩra.

16 Dɩɩn mama, sə á ya pupwən wa. 17 Á jʋ̀ná Yɩɩ máŋá mama, á dànà ká yá. 18 Á kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e won mama wa. Yɩɩ nə swə kʋ nətʋ tə, á nə vwə *Kərisə yɩra tə yɩrɩ.

19 Á dànà ká cɩ̀ Yɩɩ-*Siŋu tə tʋtʋŋɩ yáá nə. 20 Yɩɩ yàá twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nə, ʋ kàrɩ̀ aba. Á dànà ká mun kàrà təntə. 21 Yoo mama wa, sə á dí yáá á ywàń kʋ wa, á kúrí kʋ tə, kʋ nə ziən, á lɩ á pa á tɩ̀àn nə. 22 Yoo mama wa, cɩa á tɩ̀àn nə də lwanɩ yiri mama.

23 Yɩɩ tə, ʋ nə pɩn bɩcan sìə́ pa, sə á ya ʋ mʋ̀ nyiən mɩ́ámɩ́án. Ʋ mʋ̀ nə wá cɩ̀, sə á tətə mama, də á pubʋŋa tə, də á jə̀rə́ tə, də á yɩra tə dàn ká ja lwanɩ, ba nə wá swɩ̀n tə yoo, dɩɩn tə nə nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà. 24 Yɩɩ kúrí aba. Yá ʋ mʋ̀ ga nə yɩ pùə́ nədʋ. Yá ʋ mʋ̀ nə wá tʋn kʋ yoo təntə.

25 Nə nubɩa-ba, á jʋ̀ná Yɩɩ də á pa nəba. 26 Á jʋ̀ná lɩ̀à tə duən tə mama, ba nə yɩ á nubɩa Kərisə yɩrɩ, də zìlə́ zənzən də sonu, ndə Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba fwa nətʋ. 27 À lòrì aba pwəpwə də Yuu-Tiu yɩrɩ tə, sə á kàrɩ̀ sagɩ kʋ tə lɩ̀à tə mama yáá con, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ. 28 Nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra.

2 Tɛsalonikə tɩ̀án

1

2

3

Bələ nii sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Tɛsalonikə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Tɛsalonikə tɩ̀án bələ nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ tə yɩ bələ nii sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə Tɛsalonikə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ kʋ tə, sə ʋ ma kàrà Tɛsalonikə Kərisə lɩ̀à tə.

Ʋ təntən ʋ kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ba pùə́ nə yɩ nədʋ də Yɩɩ ba ga swə duən tə yɩrɩ. Ʋ kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ba nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, ba ga zɩga dɩ̀àn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa yɩrɩ. Ʋ dàń kàrɩ̀ ba Zwezi-*Kərisə túrí tə nə mɛ, sə kʋ ya nətʋ. Polə kàrɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə, sə ba zɩgɩ dɩ̀àn Yɩɩ cwəŋə tə wa, də cʋna nə swə tə pùlì lʋʋ wa zənzən, nə à yə̀ə́ càn nə yí ba. Ʋ bɩrɩ ba, sə ba jʋn Yɩɩ máŋá mama. Ba wa lɩ̀à duən də yà ba tʋtʋŋɩ pɩ̀à kʋ pa ba tʋŋa yokʋkwɩnan. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə swɩ̀n də, Yuu-Tiu wá pìí ʋ bà sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, ka tʋn tʋtʋŋɩ kʋ́ʋ̀ ba də̀ń ja. Ʋ caga yayɩnyɩna ba nii nə, sə ba tʋn ba ma na nii wodiu, ndə ʋ mʋ̀ Polə də lɩ̀à tə duən tə, ba nə tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə, nə tʋn kʋ nətʋ.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à tə Tɛsalonikə nə

1 À mʋ̀ Polə də Siləvɛn də Timote nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, nə pɩn *Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, kʋ nə wulə Tɛsalonikə nə. Kʋ púlí təntə də nə nyɩna Yɩɩ də *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə. 2 Nə nyɩna Yɩɩ də Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́.

Yuu-Tiu wá bà, ʋ bʋ̀rɩ̀ lʋʋ bʋ̀rà

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.3-7; Filipə tɩ̀án 1.3-6, 27-30; Matiə 13.40-43; 25.31-46)

3-4 Nə nubɩa-ba, á keni á waa Zwezi nə wuuu, á ga tə kəni á waa ʋ nə á súrí wuuu. Yá sonu tə, á nə swə duən tə, də yɩ kʋ súrí wuuu. Á wulə càn də wʋwalʋ wa, á ga tə jə pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa. Kʋ nətʋ dàń pɩn, nə jə á yoo, nə ma bwɩ nə tɩ̀àn nə, *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama wuuu, á yuu yɩrɩ.

5 Kʋ càn təntə bɩrɩ də, Yɩɩ bʋ̀rà tə yɩ cɩ́gá nə ʋ twá, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ ka. Tə mʋ̀ nə wá pa á ya lɩ̀à tə, á nə mɛ, sə á zʋ Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á dí càn tə. 6 Yɩɩ mʋ̀ wá twá də cɩ́gá, ʋ ma kə càn lɩ̀à tə nə, ba nə kəni càn á nə. 7 Yá ʋ dàń wá pa sìə́, á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, á nə də́ càn tə. Nə mʋ̀ də á mʋ̀, nə wá na sìə́ təntə, máŋá tə wa, *Yuu-Tiu Zwezi nə wá pìí, ʋ nan Yɩɩ *sàń ʋ bà də *malɩkɛ, tə nə jə dɩ̀àn. 8 Ʋ wá ya mənvoo tətəŋi wa, ʋ ma bà, sə ʋ ma kə càn lɩ̀à tə nə, ba nə yə̀rì Yɩɩ, də ba tə, ba nə ba nə Yuu-Tiu Zwezi sʋywáŋʋ́ tə də nii zìlí. 9 Ba càn tə, tə nə wá yí ba, tə mʋ̀ nə mɛ də ba, tə ga wá cʋ̀gʋ̀ ba mɩ́ámɩ́án, kʋ ja vələ máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. Ba bwálɩ́ wá ya ŋʋ́nɩ́ də Yuu-Tiu, ba ga wá ya ŋʋ́nɩ́ də ʋ dun tə, tə nə bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə. 10 Tə mʋ̀ yìə̀n təntə wá tʋn Zwezi-Kərisə túrí dɩɩn təntə nə. Ʋ dàń wá pa lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ, pa wá dun. Ba tə mama, ba nə keni ba waa ʋ nə, wá balʋ wá. Á də wá ya kʋ lɩ̀à təntə wa, á nə pɩn cɩ́gá kàrà tə nə, nə nə kàrɩ̀ nə bɩrɩ aba tə yɩrɩ.

11 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, máŋá mama wuuu, nə pɩn aba. Nə yàá lòrì Yɩɩ, sə ʋ pa, á ya lɩ̀à tə, á cɩ́gá nə mɛ, sə ʋ kúrí aba, sə á ya ʋ lɩ̀à. Nə yàá lòrì wá, sə ʋ twá də ʋ dɩ̀àn tə, ʋ pa á tʋn kʋ tə nə ziən. Nə lòrì Yɩɩ, sə ʋ pa á tʋn yozəŋə tə, á nə tʋŋa, sə tə va yáá wuuu, á nə keni á waa ʋ nə wuuu tə yɩrɩ. 12 Kʋ mʋ̀ nə wá pa, nə Yuu-Tiu Zwezi yɩrɩ tə na dun, kʋ twá də aba. Yá ʋ də ga wá pa, á də na dun. Kʋ nətʋ tə wá twá də pubwanʋ tə, nə nyɩna Yɩɩ də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa á yɩra.

2

Yuu-Tiu túrí tə yoo

(1 Zwan 2.18; 4.1-3; Matiə 24.23-44)

1 Nə nubɩa-ba, nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə wá pìí ʋ bà. Yá nə dàń wá kun duən nə ʋ səpuni nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə lòrì aba, 2 á dànà ká sɛ̀e, á pa ba gugurə á pubʋŋa tə. Á dànà ká pa fən ja aba də, á nə nì də, Yuu-Tiu túrí dɩɩn tə yí. Lìù nə swɩ̀n á con də, Yɩɩ-*Siŋu tə nə bɩrɩ wá kʋ yoo təntə, á dànà ká sɛ̀e kʋ. Nə à yə̀ə́, ʋ nə swɩ̀n á con də, kʋ yɩ nə mʋ̀ nii sʋgʋ nə, á dànà ká sɛ̀e kʋ. Nə à yə̀ə́ tətə ba nə pɩn aba sagɩ, ba ga bɩrɩ də, kʋ sagɩ təntə nan nə mʋ̀ con, á dànà ká sɛ̀e kʋ. 3 Á dànà ká sɛ̀e, sə lìù mama twá yoo nədʋ tətə nə, ʋ ma gɩgarɩ aba ʋ dʋgʋ. Máŋá tə, kʋ dɩɩn təntə nə bɩ̀àn, sə kʋ yí, kʋ mɛ, sə lɩ̀à zənzən ba nə ken nii nədʋ, ba vɩ Yɩɩ *nii ya lʋʋ wa. Yá cʋna lìù wá bɩrɩ ʋ tɩ̀àn lʋʋ wa. Mə ʋ mʋ̀ cʋna lìù təntə nə, Yɩɩ lɩ ʋ tún vàn nə, sə ʋ cʋ̀gʋ̀. 4 Kʋ bɛɛ təntə nə wá zɩgɩ won tə mama nə, ləzoni nə boŋə ‹Yɩɩ›, nə à yə̀ə́ ba nə pɩn dun kʋ. Ʋ wá bʋ́n də, ʋ dwə tə mama. Yá ʋ wá zʋ Yɩɩ *dìə̀ tə tətə wa, ʋ jə̀ń lá. Ʋ ja ʋ tɩ̀àn, ʋ ma jì Yɩɩ.

5 Á lie á tɩ̀àn də, à dí yáá à swɩ̀n kʋ yoo təntə á con, máŋá tə wa, à nə yɩn də aba. 6 Sɩ́ʋ́n nə, á yə̀ə́ kʋ tə nə cɩ̀gà yìə̀n təntə yáá nə, sə tə tʋn. Tə wá tʋn, də tə máŋá nə yí. 7 Cʋna lìù tə mʋ̀ dí yáá, ʋ wulə ʋ tʋŋa dɩ̀àn tʋtʋnan, tə nə sə̀gə̀. Kʋ dàń ga, sə won tə, kʋ nə cɩ̀gà ʋ yáá nə, kɛ̀eń kʋ yá bwálɩ́ nə. 8 Kʋ máŋá təntə wa, cʋna lìù tə dàń wá bɩrɩ ʋ tɩ̀àn. Yá Yuu-Tiu Zwezi dàń wá gʋ wá də ʋ nii voo. Ʋ wá cʋ̀gʋ̀ wá də dɩ̀àn tə, ʋ nə wá ja bà. 9 *Sɩtana dɩ̀àn tə nə wá pa cʋna lìù tə bà. Lìù təntə wá fwa kʋnkʋn yomɩlan yiri mama, də kʋnkʋn mɩmɩnan, də kʋnkʋn yogwaran. 10 Ʋ wá twá kʋnkʋn yìə̀n nə, ʋ ma tʋn lwanɩ yiri mama. Ʋ wá ja tə, ʋ ma gɩgarɩ lɩ̀à tə, ba nə jén mɩ́ámɩ́án Yɩɩ yáá con, ba vɩga, sə ba sóní cɩ́gá tə, ka nə wá jon ba, ba cʋna tə wa yɩrɩ. 11 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma tʋn dɩ̀àn ba con, tə nə wá pa, ba jén, sə ba pa cɩ́gá kʋnkʋn tə nə. 12 Kʋ yɩ nətʋ, sə kʋ pa Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə mama bʋ̀rà, ba nə wà cɩ́gá tə sɛ̀e, ba nə sóní, sə ba tʋn kʋnkʋn yìə̀n tə, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ ba.

Yɩɩ kúrí aba, sə ʋ jon aba á cʋna wa

(1 Piyɛrə 1.3-9; 5.10-11)

13 Nə nubɩa-ba, *Yuu-Tiu sóní á mʋ̀ zənzən. Nə mʋ̀ con nə, nə nə mɛ, sə nə kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, máŋá mama á yɩrɩ. Yɩɩ nə kúrí aba, lʋʋ jɩjʋ mama wa, sə ʋ jon aba á cʋna wa. Ʋ twá ʋ *Siŋu tə nə, də á nə sɛ̀e cɩ́gá tə nə, ʋ pa á jì ʋ nyiən. 14 Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ twá də sʋywáŋʋ́ tə, nə nə swɩ̀n á con, ʋ ma kúrí aba. Ʋ pɩ̀à, sə á də na tori nə Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə dun tə wa.

15 Nə nubɩa-ba, kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á zɩga dɩ̀àn, sə á ja kàrɩ̀ tə, nə nə kàrɩ̀ aba, á pa á tɩ̀àn nə. Kʋ nə yɩ kàrà tə, nə nə swɩ̀n á con də nii, nə à yə̀ə́ kàrà tə, nə nə pʋ́pʋ́nɩ́ nə pa aba, sə á ja tə mɛ. 16 Nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə tətə də nə nyɩna Yɩɩ sóní nəba. Ʋ fwa pubwanʋ nə yɩra, ʋ pa nə bɩcanɩ zùrì máŋá mama, kʋ nə ba zwɛ̀e. Yá nə ga jə yala, tə nə ziən. 17 Ba mʋ̀ nə wá zùrì á bɩcanɩ. Ba mʋ̀ nə wá pa, á zɩgɩ dɩ̀àn á ga fwa won tə mama, kʋ nə ziən, á tʋtʋnan də á sʋ̀ràn wa.

3

Á lòrì Yɩɩ, á pa nəba

(Romə tɩ̀án 15.30-32)

1 Nə nubɩa-ba, kʋ tə, nə nə wá swɩ̀n nə ma gúrí, á dàń lòrì Yɩɩ á pa nəba. Á lòrì Yɩɩ, sə *Yuu-Tiu sʋgʋ tə wànɩ́ kʋ sú tɩa tə mama, sə kʋ na dun, ndə kʋ nə jə dun á con nətʋ. 2 Á tə lòrì Yɩɩ, á pa nəba, sə ʋ jon nəba ləzwənkʋkwɩnan, də ləzwənwʋlʋnyɩna ba jɩ̀àn wa. Kʋ cɩ́gá mama wa, kʋ tà lɩ̀à tə mama, nə ken ba waa Zwezi nə. 3 Yuu-Tiu mʋ̀ yɩ pùə́ nədʋ tíú. Ʋ mʋ̀ nə wá pa á zɩgɩ dɩ̀àn, ʋ ga cɩ̀ á nə də *Sɩtana. 4 Á fwa kʋ tə, nə nə pɩn aba nii, sə á fwa, á ga tə wá fwa kʋ. Yuu-Tiu pɩn nə jə á dɩ̀àn kʋ yoo tə wa. 5 Nə Yuu-Tiu nə wá pa á sóní Yɩɩ á bɩcanɩ wa, sə á pɩ́nɩ́ á dàn Zwezi-*Kərisə.

Ka tʋn tʋtʋŋɩ nə ziən yoo

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.9-10; 4.11-12)

6 Nə nubɩa-ba, nə pɩn aba nii kʋ tə də nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə yɩrɩ tə. Á pwɩ̀á á tɩ̀àn á ya yɩŋʋnɩ də lìù tə mama, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, ʋ nə ya yayɩnyiən, ʋ nə ba kàrà tə, nə nə bɩrɩ aba, nii zìlí. 7 Á tətə yə̀ə́ nətʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa, sə á ma ya ndə nə nə. Á yə̀ə́ də, nə nə yɩn də aba, nə wà yayɩnyɩna yɩn. 8 Nə wà lìù wodiu dí tʋtʋ. Nə tʋn nə gwàrɩ̀, nə tʋn tɩtɩn də yɩcaʋ mɛ, sə nə dàn ká ya á lìù mama yuu zɩlɩ. 9 Nə nə fwa kʋ nətʋ tə, kʋ ba pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nə yà ba cwəŋə jə, sə á san nəba. Kʋ ya nə pɩ̀à nə bɩrɩ aba nətʋ tə, á nə mɛ, sə á fwa, sə á twá kʋ nə. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə wa, nə nə yɩn á con, nə swɩ̀n á con, nə wʋ́: «Də lìù nə ba pɩ̀à, sə ʋ tʋn, sə kʋ tíú dàn ká də́ wodiu də!»

11 Nə nə̀ń də, á wa lɩ̀à duən ya yayɩnyɩna. Ba ba won tʋŋa, də kʋ nə tà, sə ba kə ba tɩ̀àn lɩ̀à duən yìə̀n wa. 12 Nə kwè ba lɩ̀à təntə, nə ga pɩn ba nii kʋ tə də Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə yɩrɩ tə. Nə swɩ̀n ba con, sə ba tʋn ba tʋtʋnan máŋá mama sənbwen, sə ba ma na ba nii wodiu.

13 Nə nubɩa-ba, á mʋ̀ dànà ká gwàrɩ̀, də ka fwa zəni. 14 Də lìù nə ba kʋ tə, nə nə swɩ̀n sagɩ kʋ tə wa, nii zìlí, sə á ja kʋ tíú yoo á pubʋŋa wa. Á pwɩ̀á á tɩ̀àn də wá, sə kʋ pa cavɩra ja wá. 15 Á dànà ká fwa wá ndə á dʋŋʋ nə. Kʋ mɛ, sə á kwè kʋ tíú, ndə á nubiu nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

16 *Yuu-Tiu tə, ʋ nə pɩn bɩcan sìə́ tə, nə wá pa aba bɩcan sìə́. Yuu-Tiu Zwezi nə wá ya də á mama, máŋá mama wa, yoo yiri mama wa. 17 Kʋ tə ya à tətə Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ də à jɩɩn, à wʋ́: «Polə jʋ̀nɩ̀ aba». Á nəŋə nətʋ tə, à nə yàá tún à jɩ̀àn à saga tə mama wa, də nətʋ, à nə pʋ́pʋ́nɩ́: 18 Nə Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə wá fwa pubwanʋ á yɩra.

1 Timote

1

2

3

4

5

6

Təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Timote

nə

Timote təntən sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ wa Romə nə.

Lìù tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ tə yɩ təntən sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa Timote nə. Timote nyɩna tà *Zwifə, ʋ nuu ga yɩ Zwifə. Ʋ jigə *Kərisə lìù, ʋ ga yɩ Polə karbiu. Timote jigə Polə twaduən tə wa lìù don, ʋ yà nə swə zənzən. Yìə̀n yà nə wulə Kərisə lɩ̀à púlə́ tə wa, Polə yàá tʋn wá lá nə, sə ʋ va ʋ ywàń tə yuu. Polə pɩn wá nii, sə ʋ ya Efɛzə nə, ʋ dàn Kərisə lɩ̀à tə jɩ̀àn də ʋ kàrɩ̀ ba.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Efɛzə *Kərisə lɩ̀à tə yɩ ba tə wulə ba tanɩ ba tɩ̀àn. Yá Kərisə lɩ̀à duən də wulə ba kàrɩ̀ kʋnkʋn yìə̀n. Polə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, ʋ ma bɩrɩ Timote nə kwìə̀ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ pa Efɛzə Kərisə lɩ̀à tə də ba yáá tɩ̀án tə nə.

Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ Timote də, ʋ mɛ, sə ʋ ja cɩ́gá kàrà tə ʋ waa con. Ʋ mɛ, sə ʋ twá Yɩɩ sagɩ tə wa sʋ̀ràn tə nii nə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Ʋ mɛ, sə ʋ tʋn sʋywáŋʋ́ tə tʋtʋnan tə wuuu, ʋ dàn ká yá. Ʋ mɛ, sə ʋ kwɛn Kərisə lɩ̀à púlí tə, ʋ kə cwəŋə nə, ʋ ga kúrí yáá tɩ̀án nəzəŋə.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Timote

(Titə 1.1-4)

1 À mʋ̀ Polə yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Yɩɩ jon nəba nə cʋna wa. Zwezi-Kərisə də pɩn nə jə yala. Yá ʋ mʋ̀ nə pɩn nii, sə à ya ba tʋntʋnʋ. 2 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn n mʋ̀ Timote nə, n nə yɩ ndə à bìú nə cɩ́gá cɩ́gá, n nə keni n waa Zwezi nə tə yɩrɩ. Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ n yɩra. Ba mʋ̀ nə wá dəri n yinəgə zənzən, ba ga pa mʋ́ bɩcan sìə́.

Á cɩa á tɩ̀àn nə də kʋnkʋn karnyɩna-ba tə

(1 Timote 6.3-5; Titə 3.9; Galasi tɩ̀án 3.10-12, 19-24)

3 Máŋá tə, à nə vəli Masedwanə nagwanaa, à pɩn mʋ́ kwìə̀, sə n yà Efɛzə nə, n cɩ̀ lɩ̀à duən nə, ba dàn ká bɩrɩ kʋnkʋn kàrɩ̀. 4 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, sə n tə cɩ̀ ba nə, ba dàn ká jələ tə yomanan təntə mancɩn tətə. Tə yɩ yìə̀n tə, tə nə ba də̀ń jə. Tə duən də ga yɩ ba nɩbara-ba tə yìə̀n tə twara, tə nə wàrɩ̀ tə gàlɩ̀ tə zwɛ̀e. Tə mʋ̀ yìə̀n təntə yà tʋ́tʋ̀ná cɩcɩ nə, tə yàá zɩ̀n, tə ga ba saŋa, sə Yɩɩ fɩra tə tʋn də ba. Ba wàá Yɩɩ fɩra təntə ba lwarɩ, də ba nə ken ba waa Zwezi nə. 5 Yoo tə yɩrɩ, n nə mɛ, sə n swɩ̀n kʋ nətʋ tə ba con, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ba wànɩ́ ba sóní duən. Ba sonu təntə mɛ, sə kʋ ya də bɩcan nəpon, kʋ nə ba pubʋnkʋkwɩnan jə, sə kʋ pa ba nə keni ba waa Zwezi nə tə ya cɩ́gá cɩ́gá. 6 Lɩ̀à duən jén ba tɩ̀àn, ba kʋ́ʋ̀ ba tə yìə̀n təntə fwa. Yá ba nə jén tə dàń nə pɩn, ba jə tʋ́tʋ̀ná, tə nə ba nywarɩ jə. 7 Ba pɩ̀à, sə ba ya Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə də̀ń, ba bɩrɩ lɩ̀à nə. Yá ba ga yə̀rì ba tətə sʋ̀ràn tə də̀ń, ba nə swɩ̀n. Ba yə̀rì yìə̀n tə də̀ń, ba nə kàrɩ̀ tə yoo də dɩ̀àn, ndə ba yə̀ə́ tə.

8 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ nii tə ziən, də ba nə ja kʋ ba tʋŋa, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. 9 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, ba mɛ, sə ba lwarɩ də, Yɩɩ nii tə tà ʋ pɩn lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án. Á nəŋə ləzwənyirə tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ nii tə ba yɩrɩ: Kʋ mʋ̀ nə yɩ wʋlʋnyɩna, də lɩ̀à tə, ba nə ba Yɩɩ nii zìlí, də lɩ̀à tə, ba yáá nə tə̀lə́ də Yɩɩ, də cʋna lɩ̀à. Yɩɩ pɩn ʋ nii tə lɩ̀à tə yɩrɩ, ba ba Yɩɩ yìə̀n tə zìlí, də ba tə, ba nə zʋnɩ ʋ mʋ̀ Yɩɩ cwəŋə tə, də ba tə yɩrɩ, ba nə gwɩ ba ninə də ba nyɩna, də lagʋra yɩrɩ. 10 Yɩɩ pɩn ʋ nii tə lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ, də bara tə yɩrɩ, ba nə ba kan pɩ̀à, ba ga pɩ̀à bara duən, ba ma fwa ba kana, də ba tə yɩrɩ, ba nə janɩ lɩ̀à ba yoli. Yɩɩ pɩn ʋ nii tə lɩ̀à tə mama yɩrɩ, ba nə yɩ kʋnkʋna, də ba tə yɩrɩ, ba nə swɩ̀n kʋnkʋn yìə̀n. Yɩɩ pɩn ʋ nii tə lɩ̀à tə mama yɩrɩ, ba nə tʋŋa yìə̀n tə, tə nə zɩga ʋ cɩ́gá kàrà tə nə. 11 Kàrà təntə də sʋywáŋʋ́ tə yɩ nədʋ. Sʋywáŋʋ́ təntə nan Yɩɩ con. Yá kʋ mʋ̀ nə bɩrɩ ʋ pupwən tə, də ʋ dun tə. Yá Yɩɩ təntə nə ken sʋywáŋʋ́ təntə yoo à jɩ̀àn wa, sə à swɩ̀n kʋ à bɩrɩ.

Yɩɩ pubwanʋ tə, ʋ nə fwa Polə yɩra

(Tʋtʋnan 26.9-20; 1 Timote 6.12, 20-21; 2 Timote 2.15-18)

12 À kəni nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə lɛ̀eɛ̀e. Ʋ bʋ́n də, à yɩ lìù tə, ʋ nə wàá à yuu wa ʋ jələ, sə à tʋn ʋ tʋtʋŋɩ tə də pùə́ nədʋ, ʋ ma kúrí nə, sə à tʋn kʋ. Ʋ dàń pɩn nə dɩ̀àn, sə à ma tʋn kʋ tʋtʋŋɩ təntə. 13 Máŋá don yɩn lá, à nə twɩn ʋ mʋ̀ Zwezi təntə. À fɩfɩn ʋ Kərisə lɩ̀à tə, də à kəni càn ba nə. Də kʋ nətʋ tə mama, à yinəgə zənzən jɩn wá. Ləyəri yà nə pɩn, à fwa kʋ nətʋ tə, à ga wà cɩ́gá pɩn Zwezi nə də. 14 Yá nə Yuu-Tiu dàń fwa pubwanʋ à yɩra, kʋ nə dáá zənzən, kʋ ja lɛ. À keni à waa ʋ nə wuuu, à dàń ga jə Zwezi-Kərisə sonu tə. 15 Kʋ tə à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n yəbə, kʋ ya sʋgʋ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá. Lɩ̀à tə mama nə mɛ, sə ba sɛ̀e kʋ. Zwezi-Kərisə twi tɩa yuu, sə ʋ jon lɩ̀à ba cʋna wa. À mʋ̀ ga nə yɩ ba yáá tíú, à cʋna nə dwə ba, ʋ nə jon. 16 Yá Zwezi-Kərisə dàń dəri à mʋ̀ lìù tə, à cʋna nə dáá tə doni ba duən, tə yinəgə zənzən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ twá də nə, sə ʋ ma bɩrɩ ʋ pɩ́nʋ́ tə nə yɩ nətʋ. Ʋ bɩrɩ kʋ, sə ʋ ma dàn lɩ̀à tə, ba nə wá kə ba waa ʋ nə, jɩ̀àn, sə ba ga na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

17 À pɩ̀à, sə lɩ̀à tə pa dun Yɩɩ nə, ba ga bʋ ʋ nə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Yɩɩ nə yɩ pɩ̀ʋ́ tə, ʋ pàrɩ̀ tə nə ba zwɛ̀e, abada. Ʋ mʋ̀ nə ya Yɩɩ tə, ʋ nə wulə máŋá mama wuuu, yii nə wàrɩ̀ wá kʋ nɩ, ʋ ga yɩ ʋ cɩcɩ də. Amɩɩna!

18 À bìú Timote, à pɩ̀à, sə à swɩ̀n n con, sə n tʋn n pa Yɩɩ nə, ndə Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə dɩɩn nə swɩ̀n n yoo nətʋ. N dàń pìí n lìí Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn təntə yoo, sə n tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə zəni zəni, ndə n nə pɩ̀à, sə n jan jaŋa, ka nə ziən. 19 N jaŋa təntə wa, n tə mɛ, sə n kə n waa Zwezi nə wuuu. N pubʋŋa tə ga wà mɛ, sə ka ya pubʋnkʋkwɩʋn. Lɩ̀à duən dʋgʋ ka ja pubʋnzəŋə təntə yoo vàn nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yà dí yáá, ba kə ba waa Zwezi nə. Yá kʋ nə yí yáá, ba kʋ́ʋ̀ ba ba waa kəni Zwezi nə. 20 Kʋ mʋ̀ ləzwənyirə təntə wa, lɩ̀à duən nə yɩ Yimene də Alɛkəzandərə. À ken ba mʋ̀ lɩ̀à təntə *Sɩtana jɩ̀àn wa, sə ba ma lwarɩ swɩan, ba kʋ́ʋ̀ dàn ká twɩn Yɩɩ.

2

Nətʋ tə, ba nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ

(Ebərə-ba 2.9)

1 Təntən yoo tə à nə kwè, sə ba fwa, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə *Kərisə lɩ̀à tə jʋn Yɩɩ, sə ba lòrì Yɩɩ, sə ba kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, lɩ̀à tə mama yuu yɩrɩ. 2 Ba lòrì Yɩɩ, ba pa pɛ̀egá tə nə, sə ba lòrì Yɩɩ, ba pa lɩ̀à tə nə, ba nə ywàŋá ba lʋʋ tə yuu, sə ba lʋʋ tə wànɩ́ kʋ zùrì, sə sìə́ ya kʋ wa. Kʋ nətʋ wá san, sə nə wànɩ́ nə zìlí Yɩɩ, nə ga twá wá zəni. 3 Mə kʋ mʋ̀ yoo təntə nə ywán, kʋ ga ziən, kʋ pa Yɩɩ nə, ʋ nə jon nəba nə cʋna wa. 4 Mə ʋ mʋ̀ nə pɩ̀à, sə ʋ jon lɩ̀à tə mama ba cʋna wa. Kʋ nə súrí lá, sə ʋ pa ba lwarɩ ʋ cɩ́gá tə. 5 Yɩɩ yɩ nədʋ, yá ləzwəndʋa nə wulə ʋ mʋ̀ Yɩɩ də ləzoni pwərə wa. Kʋ lìù təntə nə yɩ Zwezi-*Kərisə. 6 Ʋ mʋ̀ nə pɩn ʋ tɩ̀àn, sə ʋ tɩ ləzoni tə mama yuu yɩrɩ, sə ʋ ma jon ba, ba cʋna wa. Kʋ mʋ̀ yoo təntə nə bɩrɩ, kʋ máŋá tə tətə wa, də Yɩɩ pɩ̀à, sə ʋ jon ləzoni mama. 7 Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ tún nə, sə à ya ʋ *tʋntʋnʋ, à swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə. À mʋ̀ nə mɛ, sə à gwin Yɩɩ sʋgʋ tə də̀ń à bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə tà *Zwifə-ba, sə ba kə ba waa Zwezi nə, sə à bɩrɩ ba cɩ́gá tə də. À bɩrɩ kʋ cɩ́gá təntə lɩ̀à tə nə, ba nə tà Zwifə-ba. Kʋ tà kʋnkʋn nə à kʋnɩ, kʋ ya cɩ́gá nə à swɩ̀n.

Bara də kana nə mɛ, sə ba ya nətʋ Kərisə lɩ̀à jə́rə́ wa

(1 Piyɛrə 3.1-6; 1 Korɛntə tɩ̀án 14.34-35; Titə 2.3-5)

8 À dàń pɩ̀à, sə bwálɩ́ mama nə, sə bara tə jʋn Yɩɩ. Ba nə zɩ̀n ba jɩ̀àn yɩɩ nə, sə ba ma jʋn Yɩɩ, ba mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, Yɩɩ nə tɩ ba. Lɩŋa wà mɛ, sə tə ya ba bɩcanɩ wa. Tʋ́tʋ̀ná də wà mɛ, sə tə ya ba pubʋŋa wa. 9 À swə, sə kana tə də zʋ ganan, ndə kan nə mɛ, sə ʋ zʋ ʋ gànʋ̀ nətʋ. Ba dàn ká zʋ ganan tə, tə nə ba ziən də ba. Tə wà mɛ, sə tə ya jɩjə tɩ̀án ganan. Ba dàn ká pan yun tə yiri nə yɩ jɩjə tɩ̀án nə panɩ. Ba dàn ká nàn ba tɩ̀àn də sɩ́án bɩan zanan, nə à yə̀ə́ ganan tə, tə kwənə nə dáá zənzən. 10 Ba bwanwiən dàń mɛ, sə tə ya ka tʋn zəni. Kʋ mʋ̀ nə mɛ də kana tə, ba nə swɩ̀n də, ba mʋ̀ zìlí Yɩɩ. 11 Kàrà tə máŋá wa, kana tə mɛ, sə ba cʋgʋ kàrà tə sənbwen, sə ba sɛ̀e kàrà tə nii. 12 À ba nii pɩn kan nə, sə ʋ kàrà bara tə, nə à yə̀ə́, sə ʋ ja dɩ̀àn ba yuu wa. Kana tə mɛ, sə ba pú ba níə́, ba jə̀ń sənbwen. 13 Kʋ də̀ń nə yɩ Yɩɩ təntən, ʋ fwa Adamə. Kʋ kwa nə, ʋ fwa Ɛvə. 14 Yá kʋ tà Adamə nə, *Sɩtana gɩgarɩ, kʋ yɩ kan tə nə, ʋ gɩgarɩ. Kʋ nətʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kan nə vɩga Yɩɩ nii tə. 15 Yá də kʋ nətʋ mama, Yɩɩ wá jon kan ʋ cʋna wa, ʋ nə lʋrɩ bɩa tə yɩrɩ. Yɩɩ wá jon wá, də ʋ nə keni ʋ waa Zwezi nə wuuu, də ʋ nə swə lɩ̀à, də ʋ nə twá Yɩɩ nə zəni, də ʋ nə jə ʋ tɩ̀àn zəni.

3

Kərisə lɩ̀à púlí yuu tɩ̀án

(Titə 1.5-9; 1 Piyɛrə 5.1-4)

1 Sʋgʋ kʋ tə, à nə pɩ̀à à swɩ̀n, kʋ ya cɩ́gá. Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ ya *Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án yuu tíú, kʋ tíú pɩ̀à tʋtʋnzəŋu. 2 Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án yuu tíú wà mɛ, sə ʋ ja yokʋkwɩnan, ba nə wá caga ʋ nii nə tə yɩrɩ. Ʋ mɛ, sə ʋ ya kan nədʋ barɩ. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə bʋŋa zəni. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə bʋŋa zəni. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə tʋŋa yìə̀n tə, ndə kʋ nə mɛ, sə tə tʋn nətʋ. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə sɛ̀e ʋ joŋə vərə zəni, ʋ pa ba zʋrɩ ʋ dìə̀ wa. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə wàá lɩ̀à ʋ kàrɩ̀ zəni. 3 Ʋ wà mɛ, sə ʋ nywɩ̀n swana zənzən ʋ bʋbʋnɩ. Nə à yə̀ə́, sə ʋ ya jarɩdɩrʋ. Ʋ dàń mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə yɩ bwàbwà. Ʋ wà mɛ, sə ʋ ya tʋtʋnyan. Nə à yə̀ə́, sə ʋ sóní səbiu. 4 Ʋ mɛ, sə ʋ dí yáá ʋ kwɛn ʋ tətə dìə̀ tə zəni, sə ʋ bɩa tə wànɩ́ ba sɛ̀e ʋ nii, ba ga zìlí ʋ tətə cɩ́gá cɩ́gá. 5 Də lìù nə wàrɩ̀ ʋ tətə dìə̀ ʋ kwɛn, nətə nə ʋ wá fwa, ʋ ma kwɛn Kərisə lɩ̀à púlí tə mʋ̀? 6 Á nə pɩ̀à, sə á kúrí Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án yuu tíú, á dànà ká kúrí lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa Zwezi nə dʋra. Á nə kúrí lìù nətʋ, ʋ wá fwa fwiə, yá Yɩɩ bʋ̀rà tə wá ja wá, ndə ka nə jɩn *Sɩtana nətʋ. 7 Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án yuu tíú mɛ, sə lɩ̀à tə, ba nə tà Kərisə lɩ̀à, də tətə swɩ̀n ʋ yozəŋə yoo. Kʋ nə tà nətʋ, kʋ wàá kʋ pɩn ba goni wá. Yá cavɩra wá zʋ wá, Sɩtana ga twá kʋ nə, ʋ ma ja wá.

Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nà yoo

(Tʋtʋnan 6.1-6; 1 Korɛntə tɩ̀án 4.2)

8 *Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nà də mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, lɩ̀à nə mɛ, sə ba zìlí ba. Ba ga mɛ, sə ba ya cɩ́gá cɩ́gá lɩ̀à. Ba wà mɛ, sə ba nyʋ swana zənzən, ba ga wà mɛ, sə ba twá yokʋkwɩnan nə, ba ma na səbiu. 9 Ba mɛ, sə ba pa cɩ́gá sʋgʋ tə nə, kʋ nə sə̀gə̀, Yɩɩ nə bɩrɩ ba, də pubʋŋa tə, ka ziən. 10 Á nə pɩ̀à, sə á kúrí Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nà, kʋ mɛ, sə á dí yáá də́də́n ba, á na kʋ tə, ba nə yɩ. Də ba nə ba yokʋkwɩnan jə, lɩ̀à nə wá swɩ̀n tə yoo, sə á dàń zɩgɩ lá, á kə ba Kərisə lɩ̀à púlí tʋtʋnan tə wa. 11 Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nà tə kana mɛ, sə ba ya kana tə, lɩ̀à nə zìlí ba. Ba wà mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n yolwana, ba pɩn lɩ̀à nə. Ba mɛ, sə ba ya kana tə, ba nə bʋŋa zəni. Ba mɛ, sə ba ya kana tə, ba nə yɩ pùə́ nədʋ tɩ̀án yoo mama wa. 12 Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nʋ̀ mɛ, sə ʋ ya kan nədʋ barɩ. Ʋ mɛ, sə ʋ wànɩ́ ʋ tətə bɩa tə, də ʋ tətə dìə̀ tə ʋ kə cwəŋə nə zəni. 13 Kərisə lɩ̀à púlí tʋ̀tʋ̀nà tə, ba nə tʋŋa zəni, ba wá na dun bwálɩ́. Ba ga wá wànɩ́ ba swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋgʋ tə, də ba cɩ́gá mama, ba nə keni ba waa ʋ nə tə yɩrɩ.

Yoo nəfarʋ, kʋ nə sə̀gə̀

(Efɛzə tɩ̀án 2.19-22; Zwan 1.1, 14; Romə tɩ̀án 1.4; 16.25-26)

14 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə n nə, à ga jə yala də, à wá bà à na mʋ́, máŋá mancɩn wa. 15 Də à nə dán à wà twi, sə n twá sagɩ kʋ tə nə, n ma lwarɩ nətʋ tə, n nə mɛ, sə n ya Yɩɩ bɩa tə wa. Yɩɩ bɩa təntə nə yɩ *Kərisə lɩ̀à púlí tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, nə tɩ. Kərisə lɩ̀à púlí təntə nə zɩŋa sʋgʋ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá, ndə yoŋi nə zɩŋa dəyuu nətʋ.

16 Cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀ kʋ yoo təntə wa, ka də̀ń lù zənzən. Lìù mama wàrɩ̀ kʋ yoo təntə, ʋ tʋ́tʋ̀nɩ́. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi-Kərisə, ʋ nə jigə ləzwənə. Yɩɩ-*Siŋu tə bɩrɩ də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú Yɩɩ yáá con. *Malɩkɛ nɩ wá. Lɩ̀à swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə, ba bɩrɩ lʋʋ dwíə́ tə mama nə, Lɩ̀à keni ba waa ʋ nə, tɩa yuu wa. Yɩɩ tì wá, ʋ kə ʋ con dun bwálɩ́ wa.

4

Kʋnkʋn karnyɩna-ba yoo

(1 Zwan 4.1-3; Kolosə tɩ̀án 2.16-23)

1 Yɩɩ-*Siŋu tə cɩ́gá swɩ̀n də, talɩkwa máŋá tə wa, lɩ̀à duən, ba nə ken ba waa Zwezi nə, wá pìí ba yá wá. Ba dàń wá pìí ba zìlí *zinə nii, ba ga wá twá tə mʋ̀ zinə tə kàrà nii nə. 2 Ba wá dʋgʋ ba tɩ̀àn ba pa níə́ bələ tɩ̀án, ba nə yɩ kʋnkʋna, gɩgarɩ ba, ba ga pa ba jén. Ba mʋ̀ kʋnkʋna təntə pubʋŋa tə tɩga mɩ́ámɩ́án, ndə gantwan nə dí mən. 3 Ba mʋ̀ nə kàrɩ̀ ba bɩrɩ də, kʋ culi, sə kan də bɛɛ swe duən nə. Ba ga bɩrɩ də, kʋ culi, sə lɩ̀à də́ wodirən duən də. Tə mʋ̀ wiən təntə ga yɩ Yɩɩ fwa, sə ba də́. Lɩ̀à tə, ba nə ken ba waa Zwezi nə, ba ga yə̀ə́ cɩ́gá tə, ba nə ken Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ba ga də́ tə, kʋ ba yolwan mama jə. 4 Wiən tə mama, Yɩɩ nə fwa ziən. Won mama tə̀lə́, ba nə mɛ, sə ba lɩ ba dʋgʋ, də ba nə jon tə mama, ba ga kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e tə yɩrɩ. 5 Yɩɩ sʋgʋ tə də yɩjʋnɩ tə yàá pa won mama ziən, kʋ pa Yɩɩ nə.

Zwezi-Kərisə tʋtʋnzəŋu yoo

(2 Timote 2.14-16; 4.1-2, 5)

6 N mɛ, sə n kàrɩ̀ yìə̀n tə tə, n bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ n nubɩa Kərisə yɩrɩ. Kʋ nətʋ wá pa, n ya Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbiu nəzəŋu. Kʋ ga wá bɩrɩ də, n pɩn cɩ́gá Yɩɩ sʋgʋ tə nə, n ga twá kʋ nə zəni. N nə keni n waa kʋ nə, də kàrà nəzəŋu tə nə. Yá kʋ tə bɩrɩ də, sʋ̀ràn tə də kàrà nəywáŋʋ́ tə saŋa mʋ́, tə pa n vəli yáá wuuu, Yɩɩ cwəŋə tə wa. 7 Dʋgʋ ləyərən yomanan tə, tə nə tà Yɩɩ nyiən. 8 Də lìù nə fwa dɩ̀àn won, kʋ yàá pa ʋ yɩra ja dɩ̀àn, kʋ ga wá san wá mancɩn mancɩn. Yá ʋ nə twá Yɩɩ cwəŋə tə mʋ̀ nə zəni, kʋ mʋ̀ saŋa wá zənzən kʋ dwiən. Kʋ wá pa ʋ na mɩɩ nədʋn sɩ́ʋ́n nə. Kʋ mɩɩ təntə ga wá ya mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 9 Kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə yɩ lɩ̀à tə mama nə mɛ, sə ba sɛ̀e kʋ, ba pa ba tɩ̀àn nə. 10 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə ma tʋŋa də nə jaŋa. Yá nə ken nə yala Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə mɩɩ wa. Ʋ mʋ̀ nə pɩ̀à, sə ʋ jon lɩ̀à tə mama ba cʋna wa. Ʋ mʋ̀ nə wá jon lɩ̀à tə mama, ba nə ken ba waa Zwezi nə,

11 Kʋ mɛ, sə n pa nii tə yìə̀n təntə yɩrɩ, sə n ga kàrɩ̀ tə mama n bɩrɩ. 12 Dàn ká sɛ̀e n pa, ba mun mʋ́, n nə yɩ ləzwəndʋn tə yɩrɩ. N mɛ, sə n pa ba twá n tətə nə, ba ma lwarɩ nətʋ tə, ba nə mɛ, sə ba ya. Kʋ nətʋ tə wá twá n sʋgʋ nə, də nətʋ n nə yɩ nə. Kʋ wá twá n nə swə lɩ̀à nətʋ nə, də n nə keni n waa Zwezi nə wuuu nətʋ, də nətʋ tə, n bɩcan nə yɩ nəpon Yɩɩ yáá con. 13 Kàrɩ́ Yɩɩ sʋgʋ tə máŋá mama wuuu, lɩ̀à tə yáá con, də n pɩn ba kwìə̀, də n bɩrɩ ba. Fwa nətʋ kʋ jə vələ dɩɩn tə, à nə wá bà. 14 Dàn ká gwìə̀n tarpɩʋn tə, Yɩɩ nə pɩn mʋ́. Yɩɩ pɩn mʋ́ tarpɩʋn. Təntə kʋ twá Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn nə, ba nə swɩ̀n n yuu wa. Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə ga tún ba jɩ̀àn n yuu wa kʋ yɩrɩ. 15 Kə n dɩ̀àn mama lá, sə n wànɩ́ tʋn kʋ tʋtʋŋɩ təntə, n pa kʋ nii sú. Fin n yɩ́á kʋ yuu zəni, sə lɩ̀à tə mama na də, n yɩ n vəli n yáá wuuu, Yɩɩ nyiən tə wa. 16 Cɩ n tɩ̀àn nə, sə n cɩ̀ kʋ tə, n nə kàrɩ̀ tə də nə. Ja pɩ́nʋ́ wuuu, n dàn ká pìí n kə kwa. Də n nə fwa kʋ nətʋ, kʋ wá pa Yɩɩ jon mʋ́ n cʋna wa, ʋ ga twá mʋ́ ʋ jon ba tə, ba nə cʋga n sʋgʋ tə.

5

Nətʋ tə, n nə mɛ, sə n ya Kərisə lɩ̀à tə yáá con

(1 Korɛntə tɩ̀án 7.34-35)

1 N nə wulə də bazʋnʋ, ʋ nə fwa yoo, kʋ nə wà mɛ, dàn ká caga ʋ nii nə də dɩ̀àn. N mɛ, sə n kwè wá bwàbwà, ndə ʋ yà nə yɩ n nyɩna nə. Kwè balandʋra tə, ndə ba yà nə yɩ n nubɩa nə.

2 Də kazʋnʋ nə fwa yoo, kʋ nə wà mɛ, sə n kwè wá, ndə ba yà nə yɩ n ninə nə. Kwè kaninə tə, ndə ba yà nə yɩ n nakwana nə, n ga pa n bɩcan ya nəpon ba yáá con.

3 Zìlí kadənə tə, ba cɩ́gá nə yɩ ba cɩcɩ, sə n ga ywàń ba yuu. 4 Kadənu tə, ʋ nə jə bɩa, nə à yə̀ə́ nɩ̀án, ba mʋ̀ nə mɛ, sə ba dí yáá ba ywàń ba dìə̀ lɩ̀à tə yuu. Ba mɛ, sə ba tʋn kʋ tə, ba nə mɛ, sə ba tʋn ba pa ba lɩ̀à tə nə, sə ba ma kə ba lɛ̀eɛ̀e. Mə yoo təntə nə Yɩɩ swə. 5 Kadənu don wulə, ʋ nə yɩ kadənu cɩ́gá cɩ́gá, ʋ nə wulə ʋ cɩcɩ, ʋ ga ba lìù mama jə, sə ʋ ywàń ʋ yuu. Ʋ mʋ̀ kadənu təntə yàá kə ʋ yala Yɩɩ nə. Ʋ yàá jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ tɩtɩn də yɩcaʋ, ʋ lòrì, sə Yɩɩ san wá. 6 Yá kadənu tə mʋ̀, ʋ nə fwa ʋ fɩra cɩcɩ, də ʋ wulə mɩɩ wa tə mama, ʋ yɩ ndə ʋ tɩga Yɩɩ yáá con. 7 Nə̀ń kʋ tə n nə mɛ, sə n pa nii ba kʋ yuu wa, sə yìə̀n dàn ká ya ba yɩra, lɩ̀à nə wá caga ba nii nə tə yɩrɩ. 8 Də lìù nə ba ʋ dwíí tɩ̀án nə saŋa, nə à yə̀ə́ kʋ tə, kʋ nə dwə, ʋ ba ʋ dìə̀ lɩ̀à tətə nə saŋa, kʋ tíú vɩga Zwezi. Ʋ mʋ̀ lìù təntə waa lɩŋa kʋ dwən lìù tə, ʋ nə wà ʋ waa ken Zwezi nə.

9 Dàn ká pʋ́pʋ́nɩ́ kadənu yɩrɩ n súrí kadənə tə nə, á nə saŋa ba nə tə nii nə, də ʋ nə ba bɩna sapwɩtwa jə. Kʋ súrí lá, də ʋ barɩ nə wà nədʋ yɩn. 10 Kadənu mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ba nə bwɩ ʋ tʋtʋnzəŋə nə. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə ywàń ʋ bɩa yuu zəni, ʋ ga sɛ̀e, ʋ joŋə vərə zəni ʋ pa, ba zʋrɩ ʋ dìə̀ wə. Ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə sɩn* lɩ̀à tə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, nɛɛ. Ʋ mɛ, sə ʋ san lɩ̀à nə, ba nə wulə càn wa, ʋ ga tʋn tʋtʋnzəŋə, máŋá mama. 11 Dàn ká pʋ́pʋ́nɩ́ kadənə tə, ba nə yɩ kaninə, tə mʋ̀ yɩra kadənə yɩra sagɩ tə wa. N nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba yɩra lá, máŋá tə wa, barɩ swiu fɩra nə jə ba, ba wá dʋgʋ Zwezi-Kərisə lá. Yá ba ga va ba swe barɩ nə. 12 Ba yà fwa ndə ba twá Zwezi-Kərisə nə, ba ga pìí ba yá wá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ bʋ̀rà tə wá ja ba. 13 Kʋ nə súrí lá, kʋ wá pa, ba jì yayɩnyɩna, ba twá dii wa ba vəli. Yá kʋ ga bá ya kʋ cɩcɩ. Ba wá ya sʋfarʋ tɩ̀án. Lɩ̀à duən yìə̀n nə wá pìí tə jə ba bɩan nə, ba ga wá swɩ̀n sʋ̀ràn tə, ba nə wà mɛ, sə ba swɩ̀n. 14 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à pɩ̀à, sə n yá kadənə tə, ba nə yɩ kaninə tə, sə ba pìí ba swe, ba lʋrɩ bɩa, sə ba ywàń ba dìə̀ yuu nə zəni. À ba pɩ̀à, sə nə dʋŋa twá ba nə, ba ma swɩ̀n yokʋkwɩʋn mama nə yuu wa. 15 Kadənə duən dí yáá ba dʋgʋ Zwezi cwəŋə tə, ba pìí ba va ba twá *Sɩtana nə. 16 Kan tə, ʋ nə yɩ *Kərisə lìù, nə jə kadənə ʋ dwíí wa, ʋ mʋ̀ nə mɛ, sə ʋ san ba. Ʋ wà mɛ, sə ʋ pa ba jì Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu zɩlɩ. Kərisə lɩ̀à púlí tə mɛ, sə kʋ san kadənə tə nə, ba cɩ́gá nə ba lìù jə mɩ́ámɩ́án.

(1 Korɛntə tɩ̀án 9.7-14)

17 Á mɛ, sə á pa ŋwɩ́rán dəkurən bələ Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə nə, ba nə tʋŋa zəni, ba swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, də ba kàrɩ̀ kʋ ba bɩrɩ tə, á doni. 18 Yɩɩ sʋgʋ tə swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, n nə jə naʋ, n ma tʋŋa n fɔɔ, kʋ wà mɛ, sə n vwa kʋ nii nə, kʋ dàn ká dɩŋɩ wobɩa tə». Kʋ kʋ́ʋ̀ swɩ̀n kʋ súrí lá, kʋ wʋ́: «Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ mɛ, sə ʋ na ʋ ŋwɩ́rán».

19 Də lìù nə swɩ̀n, ʋ ma zɩga Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tíú tə don nə, dàn ká cʋgʋ kʋ tíú sʋgʋ, də ba nə wà lɩ̀à bələ də batwa yí, ba nə zɩga yáá tíú tə nə. 20 Caga lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa cʋna tə, nii nə Kərisə lɩ̀à púlí tə mama yáá con, sə kʋ pa, fən zʋ ba duən tə, ba dàn ká tʋn tə yiri.

21 À pɩn mʋ́ nii kʋ tə, də Yɩɩ də Zwezi-Kərisə də *malɩkɛ tə, ʋ nə kúrí, sə n zìlí kʋ tə, à nə swɩ̀n n con, tə nii zəni. Dàn ká kúrí kʋ vàn don n dʋgʋ. Dàn ká kúrí lɩ̀à tə, n ma tʋn kʋ. 22 Dàn ká bɩbarɩ n tún n jɩ̀àn lìù yuu wa, sə n pa wá tʋtʋŋɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə wa. Də n nə wà n tɩ̀àn nə cɩ̀, n wá twá n tʋn cʋna tə. Cɩ n tɩ̀àn nə, sə n ya lìù tə, n bɩcan nə yɩ nəpon.

23 N kʋ́ʋ̀ dàn ká nyʋ nɩ́á cɩcɩ. N dàń nyʋ divɛn† mancɩn mancɩn, n pùə́ yayɩgʋ tə, də n yayɩran tə duən tə yɩrɩ, sə tə zwɛ̀e.

24 Lɩ̀à duən cʋna ba sə̀gə̀ mɩ́ámɩ́án. Də ba nə swə, ba wà kʋ tɩ̀án bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀ də. Ba duən cʋna yɩ ba bʋ̀rà tə bʋ̀rɩ̀ kwa nə, nə ba dàń yàá na tə. 25 Tʋtʋnzəŋə tə də ba sə̀gə̀ mɩ́ámɩ́án. Yá tʋtʋnzəŋə tə, nə wàrɩ̀ tə nɩ yii wa, də tətə wàrɩ̀ tə sə̀gə̀, tə mɛ lá.

6

(Efɛzə tɩ̀án 6.5-8; 1 Piyɛrə 2.18-20)

1 Lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ ywəŋə, mɛ, sə ba zìlí ba lìù tə, ʋ nə yə̀ ba zənzən, sə kʋ pa lìù mama dàn ká twɩn Yɩɩ, ʋ dàn ká swɩ̀n yolwan nə kàrà tə yuu wa. 2 Ywəŋə tə, ba tɩ̀án nə yɩ *Kərisə lɩ̀à tə, ba wà mɛ, sə ba mun ba, ba mʋ̀ də ba nə yɩ Kərisə lɩ̀à tə yɩrɩ. Ywəŋə təntə dàń mɛ, sə ba kwɛn ba tʋn ba pa ba tɩ̀án təntə nə, ba doni ba dí yáá tə. Lɩ̀à təntə, ywəŋə tə nə tʋŋa ba pɩn ba də yɩ ba nubɩa Kərisə yɩrɩ, Yɩɩ ga swə ba.

Kʋnkʋn kàrɩ̀ tə, də cɩ́gá cɩ́gá jɩjə tə yoo

(Romə tɩ̀án 16.17-18; Ebərə-ba 13.5)

3 Nə̀ń, kʋ tə n nə mɛ, sə n kàrɩ̀, sə n kwè lɩ̀à tə. Lìù don wulə, ʋ nə kàrɩ̀ kàrà yiri don. Ʋ mʋ̀ lìù təntə wà cɩ́gá pɩn nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə cɩ́gá sʋ̀ràn tə nə, ʋ ga wà cɩ́gá pɩn nə kàrà tə nə, ka nə bɩrɩ Yɩɩ nə swə, sə lìù ya nətʋ. 4 Kʋ tíú yɩ fwiə nə jə wá, ʋ ga yə̀rì won mama. Ʋ yənu nə yɩ tʋ́tʋ̀ná, ʋ ma dɩ jara yìə̀n yɩra boŋu yuu wa. Tə mʋ̀ nə yàá pa ʋ zɩga lɩ̀à duən nə, kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ. Ʋ jə tʋ́tʋ̀ná, ʋ də́ tɩjaŋa lɩ̀à də̀ń nə, ʋ ga bʋŋa yolwan ʋ pɩn lɩ̀à nə. 5 Ba yàá dɩ tʋ́tʋ̀ná wuuu ba pwərə wa, ba pubʋŋa tə ba ziən, ba ga kʋ́ʋ̀ yə̀rì cɩ́gá tə. Ba pubʋŋa wa nə, ba bʋŋa də, ba nə twá cwəŋə tə nə zəni, ba wá na səbɩa. 6 Kʋ yɩ cɩ́gá də, lìù nə twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, ʋ yɩ jɩjə tíú, də ʋ nə poli ʋ pùə́ də kʋ tə, ʋ nə jə. 7 Nə wà won mama ja bà lʋʋ wa, nə ga bá wànɩ́ won mama nə ja vìí. 8 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə nə na nə nii wodiu, nə ga jə ganan, nə mɛ, sə nə pa, tə cɩcɩ mɛ nəba. 9 Lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à, sə ba na wiən zənzən, ba yàá pa *Sɩtana yigu ba, ʋ kə yìə̀n wa, ndə ba nə zʋa nyalɩ wa. Kʋ dàń yàá pa ba sóní wokʋkwɩnan tə, tə nə cʋ̀gà lɩ̀à tə. Yá tə mʋ̀ nə yàá cʋ̀gʋ̀ ba mɩ́ámɩ́án. 10 Yokʋkwɩnan yiri mama dəkuu nə yɩ ka sóní səbiu. Lɩ̀à duən lɩ ba tɩ̀àn Zwezi cwəŋə tə wa, ba pɩ̀à səbɩa zənzən. Ba dí càn zənzən kʋ yoo təntə yɩrɩ, kʋ ga yɩ ba tətə nə pɩ̀à tə, ba pa ba tɩ̀àn nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(2 Timote 2.3-7; 4.7-8)

11 N mʋ̀ lìù tə, n nə yɩ Yɩɩ lìù, lɩ n tɩ̀àn tə mʋ̀ yìə̀n tə mama wa. Kə n dɩ̀àn mama, sə n wànɩ́ n tʋn kʋ tə nə yɩ cɩ́gá yìə̀n. Twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, sə n kə n waa Zwezi nə, máŋá mama wuuu. Sóní lɩ̀à tə, sə n ja pɩ́nʋ́, sə n ja pubwanʋ. 12 Pʋ́rɩ́ n yɩra, n kə n waa Zwezi nə wuuu. Kə dɩ̀àn, sə n wànɩ́ n ya mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ kúrí mʋ́. Máŋá tə, Yɩɩ nə kúrí mʋ́, n tətə swɩ̀n cɩ́gá sʋgʋ lɩ̀à kapʋpʋ yáá con də, n ken n waa Zwezi nə. 13 Zwezi-*Kərisə tətə dɩɩn zɩgɩ, ʋ swɩ̀n cɩ́gá sʋgʋ tə *Pilatə yáá con, ʋ ga bɩrɩ də, ʋ mʋ̀ wulə cɩ́gá cwəŋə wa. À dàń pɩn mʋ́ nii kʋ tə, də Yɩɩ tə, ʋ nə pɩn mɩɩ won mama nə, də ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə. 14 Twá à sʋ̀ràn tə nii nə, à nə dí yáá à swɩ̀n n con. Dàn ká dwá tə nii nə, dàn ká fwa won tə, lɩ̀à nə wá swɩ̀n, ba zɩgɩ n nə kʋ yɩrɩ. Ya nətʋ kʋ ja vələ, nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà. 15 Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ pupwən tíú, lɩ máŋá ʋ tún, sə ʋ pa Zwezi-Kərisə pìí ʋ bà ka wa. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə yɩ dɩ̀àn mama Yuu-Tiu. Ʋ mʋ̀ nə ya pɛ̀egá tə mama pɩ̀ʋ́, ʋ ga yɩ yun tɩ̀án tə mama Yuu-Tiu. 16 Ʋ mʋ̀ Yɩɩ cɩcɩ nə wulə máŋá mama wuuu, ʋ ba tɩ. Ʋ wulə poni wa, lìù mama nə wàrɩ̀ kʋ poni tə yɩra ʋ boli. Lìù mama yii tə wà ʋ mʋ̀ Yɩɩ nɩ. Lìù ga wàrɩ̀ wá n nɩ də. Ʋ mɛ, sə ba bʋ ʋ nə, ʋ mʋ̀ nə jə dɩ̀àn, tə nə ba zwɛ̀e abada. Amɩɩna!

Nətʋ n nə mɛ, sə n kwè jɩjə tɩ̀án tə

(Likə 12.15-21; 2 Timote 1.14)

17 Pa nii lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ sɩ́ʋ́n lʋʋ kʋ tə jɩjə tɩ̀án, sə ba dàn ká fwa fwiə. Ba dàn ká kə ba waa lʋʋ jɩjə wa, ka nə wá lɛ sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. Ba mɛ, sə ba kə ba waa Yɩɩ nə. Ʋ mʋ̀ nə pɩn won mama bʋ́rɩ́ nəba, sə nə jwɛ. 18 Swɩ̀n ba con, sə ba tʋn zəni, sə ba jɩjə tə ya tʋtʋnzəŋə jɩjə. Ba mɛ, sə ba pa wiən lɩ̀à nə də ba bɩcanɩ mama, sə ba tàrɩ̀ ba jɩjə tə də lɩ̀à duən. 19 Də ba nə fwa nətʋ, ba wiən tə, tə kwənə nə dáá, tə də wá ya jɩjə nəzəŋu Yɩɩ con, ka nə wàrɩ̀ ka cʋ̀gà. Yá ba dàń wá na mɩɩ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá, Yɩɩ con.

20 À bìú Timote, ywàń kʋ tə, Yɩɩ nə pɩn mʋ́, yuu zəni. Ja n tɩ̀àn, dàn ká dɩ tʋ́tʋ̀ná tə, tə nə yɩ tʋtʋ, tə nə tà Yɩɩ nyiən. Dàn ká kə n nii yìə̀n tə wa, ba nə wʋ́, də tə yɩ yənu yìə̀n, tə ga yɩ kʋnkʋn yìə̀n. 21 Lɩ̀à duən yà bʋ́n də, ba jə kʋ yənu təntə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ tɩ̀án kʋ́ʋ̀ ba ba waa kəni kʋ tə nə, nə nə ken nə waa kʋ nə.

Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra.

* 5:10 5.10 *Zwifə-ba con, ba yàá pa ba sɩn vee nɛɛ, sə ba ma bɩrɩ də, ba sɛ̀e wá ndə ba vee nə ba dìə̀ wa.

† 5:23 5.23 Kʋ yɩ swana yiri don, kʋ nə wàá pùə́ yayɩgʋ kʋ ywarɩ.

2 Timote

1

2

3

4

Bələ nii sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Timote

nə

Timote bələ nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ wa Romə nə. Kʋ yɩn càn zənzən kʋ pa wá. Ʋ mɩɩ ya bwələ, sə kʋ zwɛ̀e, yá lìù də yà tə̀lə́, sə ʋ san ʋ nə.

Lìù tə nə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ yɩ bələ nii sagɩ tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa Timote nə, ʋ nə yɩ ʋ tʋtʋndon, ʋ ga swə wá zənzən.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Polə təntən ʋ kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e Timote yɩrɩ. Ʋ dàń swɩ̀n Timote con, sə ʋ zɩgɩ dɩ̀àn ʋ tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə zəni də yawala, də lɩ̀à nə swə ba kəni càn ʋ nə, kʋ tʋtʋŋɩ təntə yɩrɩ. Ʋ tə swɩ̀n ʋ con, sə ʋ cɩ̀ lɩ̀à tə nə, ba nə dɩ tʋ́tʋ̀ná tə nə ba də̀ń jə, tə nə ba saŋa, sə lɩ̀à tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. Ʋ swɩ̀n Timote con, sə ʋ ya ndə ʋ mʋ̀ Polə yà nə yɩ nətʋ. Ʋ mɛ, sə ʋ twá cɩ́gá tə nə, sə ʋ kə ʋ waa Zwezi nə wuuu, sə ʋ soni lɩ̀à, sə ʋ ja pɩ́nʋ́, sə ʋ dàn ká swɛ̀eé kàrà nəzəŋu tə, ba nə kàrɩ̀ wá.

Sagɩ tə yígúrə́ wa, ʋ bɩrɩ nətʋ ʋ tətə nə dí càn, də nətʋ tə Yɩɩ nə san wá.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Timote

1 À mʋ̀ Polə, yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. Kʋ nətʋ twá də Yɩɩ fɩra tə. Zwezi-Kərisə tʋn nə, sə à swɩ̀n mɩɩ tə yoo lɩ̀à con. Yɩɩ kàn nii də, ʋ wá pa kʋ mɩɩ təntə lɩ̀à tə nə, ba nə vwə ba tɩ̀àn Zwezi-Kərisə yɩra. 2 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn n mʋ̀ Timote nə. N yɩ à bìú tə, à nə swə zənzən. Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ n yɩra. Ba mʋ̀ nə wá dəri n yinəgə zənzən, ba ga pa mʋ́ bɩcan sìə́.

Polə dàn Timote jɩ̀àn

(Tʋtʋnan 16.1-3; 2 Timote 2.1-12; Efɛzə tɩ̀án 1.3-7; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.13-15)

3 À mʋ̀ Polə kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, à pɩn n mʋ̀ Timote nə. À lòrì Yɩɩ də bɩcan nəpon, ndə à nɩbara-ba tə nə jʋn Yɩɩ nətʋ. Máŋá mama, à nə wulə à lòrì Yɩɩ, kʋ nə yɩ tɩtɩn nə à yə̀ə́ yɩcaʋ, à yàá lòrì Yɩɩ, à pɩn mʋ́. 4 À lìí à tɩ̀àn də, n nə kwi nətʋ, à viru tə máŋá wa. Yá à dàń yà swə zənzən, sə à pìí à na mʋ́, sə à pùə́ poli. 5 À yàá bʋŋa nətʋ tə, n nə ken n waa Zwezi nə wuuu. Kʋ təntən kʋ ya n nɩɩ Loyisə nə ken ʋ waa ʋ nə. Kʋ zàn lá, kʋ pa n nuu Enisə. Yá à dàń yə̀ə́ də, n də ken n waa ʋ mʋ̀ Zwezi tə nə wuuu, n ga tà níə́ bələ tíú.

6 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, à ma lìí mʋ́ yoo kʋ tə. Ja Yɩɩ tarpɩʋn tə, ʋ nə pɩn mʋ́, sə n ma tʋn zəni. Máŋá tə wa, à nə tún à jɩ̀àn tə n yuu wa, Yɩɩ pɩn mʋ́ tarpɩʋn təntə. Kə n dɩ̀àn lá n tʋn də kʋ tarpɩʋn təntə. 7 Yɩɩ-*Siŋu yàá ba pɩn, lìù jì yáá ŋwɩ̀án tíú. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, dàn ká pa, n ya yáá ŋwɩ̀án tíú. Kʋ yàá pa nəba dɩ̀àn, sə nə ma tʋn, nə pa Yɩɩ nə. Kʋ yàá pa nə sóní lɩ̀à, kʋ ga pɩn, nə yə̀ə́ nə tɩ̀àn janʋ.

8 Dàn ká pa cavɩra ja mʋ́, sə n swɩ̀n nə *Yuu-Tiu yoo n bɩrɩ lɩ̀à nə. Dàn ká pa cavɩra ja mʋ́, à mʋ̀ Polə nə wulə bàń dìə̀ Zwezi-Kərisə yɩrɩ də. N də mɛ, sə n də́ càn sʋywáŋʋ́ tə yɩrɩ, ndə à nə, də dɩ̀àn tə, Yɩɩ nə pɩn mʋ́. 9 Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə jon nəba nə cʋna wa. Ʋ kúrí nəba, sə nə ya ʋ mʋ̀ lɩ̀à. Kʋ tà nə tʋtʋnzəŋə yɩrɩ, kʋ ya ʋ tətə nə swə kʋ nətʋ, kʋ twá də ʋ pubwanʋ tə nə. Yɩɩ tətə nə sóní, sə ʋ fwa kʋ nətʋ tə, də lʋʋ tə wà fwa. Yɩɩ tətə nə twá də Zwezi-Kərisə, ʋ ma tʋn ʋ pubwanʋ tə nə yɩra. 10 Zwezi-Kərisə jon nəba nə cʋna wa, yá ʋ zwɛ̀e tɩan dɩ̀àn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ pubwanʋ təntə dàń yɩ nəpon. Zwezi twá sʋywáŋʋ́ tə nə, ʋ bɩrɩ də, lɩ̀à tə wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

11 Yɩɩ tún nə, sə à ya ʋ tʋntʋnʋ, à swɩ̀n sʋywáŋʋ́ təntə, də à kàrɩ̀ kʋ à bɩrɩ lɩ̀à nə. 12 Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à də́ càn tə tə, yá cavɩra ba nə jə. À mʋ̀ yə̀ə́ lìù tə, à nə keni à waa ʋ nə. Yá à yə̀ə́ də, sʋywáŋʋ́ təntə, Zwezi nə pɩn nə, ʋ wàá kʋ nə ʋ cɩ̀, kʋ ja vələ dɩɩn tə, ʋ nə wá pìí ʋ bà.

13 Twá cɩ́gá sʋ̀ràn tə nə, n nə nì à nii wa də, à swɩ̀n, sə n də sʋ̀ràn ya ndə tə nə. Dàn ká lwàń won mama tə wa. N nə swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, Zwezi-Kərisə nə pɩn, sə n kə n waa ʋ nə, yá n ga sóní lɩ̀à də. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, ja tə sʋ̀ràn təntə n bɩcan wa. 14 Ywàń sʋywáŋʋ́ tə yuu, Yɩɩ nə pɩn mʋ́. Ywàń kʋ yuu də Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə wulə də nəba.

15 N yə̀ə́ də, Kərisə lɩ̀à tə mama, ba nə wulə Azi nagwanaa tə wa, vɩga nə ba dʋgʋ. Fizwɛlə də Ɛrəmozwɛnə twá ba wulə ba wa. 16 À lòrì nə Yuu-Tiu, sə ʋ dəri Oneziforə mʋ̀, də ʋ dìə̀ lɩ̀à yinəgə zənzən. Ʋ mʋ̀ yàá zùrì à bɩcan, ʋ ga ba à cavɩra dəri, də ba nə vwə nə də banzala tə. 17 Ʋ nə twi *Romə wa yəbə, ʋ bɩbarɩ ʋ pɩ̀à bwálɩ́ tə, à nə wulə wuuu, halɩ ʋ bà ʋ na nə. 18 Nə Yuu-Tiu nə wá dəri ʋ yinəgə zənzən, dɩɩn tə nə, ʋ nə wá pìí ʋ bà, ʋ bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà. N mʋ̀ yə̀ə́ tʋtʋnan tə, ʋ nə tʋn ʋ pa nə, máŋá tə wa, à nə yɩn Efɛzə nə, zəni.

2

Ka twá Zwezi-Kərisə nə də waa nədʋ yoo

(1 Korɛntə tɩ̀án 9.24-25; Matiə 10.32-33)

1 N mʋ̀ Timote yɩ ndə à mʋ̀ Polə bìú nə. Zwezi-Kərisə fwa ʋ pubwanʋ tə n yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n dàń pa n jɩ̀àn dàn. 2 N nì Yɩɩ sʋgʋ tə à nii nə, à nə swɩ̀n lɩ̀à zənzən yáá con. Tì kʋ sʋgʋ təntə, n ma kàrɩ̀ lɩ̀à tə duən tə, ba nə yɩ pùə́ nədʋ tɩ̀án. Kʋ tɩ̀án təntə də kʋ́ʋ̀ mɛ, sə ba wànɩ́ ba tì kʋ, ba ma kàrɩ̀ lɩ̀à duən də.

3 Də n nə tʋŋa, n pɩn Zwezi-Kərisə nə, sə n sɛ̀e n də́ càn, ndə pamanʋ nəzəŋu nə sɛ̀e, ʋ də́ càn nətʋ. 4 Lìù nə vəli pamanɩ, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ poli ʋ yuu tíú tə pùə́ nə, ʋ kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ʋ fwa yìə̀n tə, pamanʋ nə wà mɛ, sə ʋ fwa. 5 Kʋ yɩ ndə lìù nə wulə ʋ dəri, ʋ mʋ̀ də lɩ̀à duən, sə ba jon ŋwɩ́rán. Ʋ nə wà nətʋ, ba nə mɛ, sə ba dəri dəru tə nii nə twá, ʋ wàrɩ̀ dun yupuu ʋ nɩ kʋ wa. 6 Kʋ tə yɩ ndə lìù nə, ʋ nə ken ʋ dɩ̀àn lá, ʋ ma varɩ kárá. Mə ʋ mʋ̀ nə wá yà təntən lìù tə, ʋ nə dí yáá ʋ na ʋ tori kárá tə cɩʋ, máŋá wa. 7 Bʋ́n sʋ̀ràn tə tə yoo, à nə swɩ̀n n con. N nə bʋŋa tə yoo, *Yuu-Tiu wá pa, n nì tə mama də̀ń.

8 Lìí Zwezi-Kərisə yoo, ʋ nə tɩga, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Ba lʋrɩ wá pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa. Mə kʋ mʋ̀ nə yɩ sʋywáŋʋ́ tə, à nə swɩ̀n, à bɩrɩ lɩ̀à tə nə. 9 Kʋ sʋywáŋʋ́ təntə, à nə swɩ̀n, tə nə pɩn, à wulə banzala tə wa, à də́ càn, ndə à fwa yolwan. Yá də kʋ nətʋ tə mama, ba tə wà Yɩɩ sʋgʋ tə ken bàń dìə̀. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à sɛ̀e, sə à də́ càn, lɩ̀à tə yɩrɩ Yɩɩ nə kúrí, sə ʋ twá Zwezi-Kərisə, ʋ ma jon ba ba cʋna wa, ba ga zʋ ʋ dun tə wa, tə nə ba zwɛ̀e.

11 Nə̀ń, sʋ̀ràn tə, tə nə ba tʋ́tʋ̀ná jə. Tə mʋ̀ nə yɩ də, nə nə twá Zwezi-Kərisə nə, nə tɩ, nə wá twá ʋ nə, nə pìí nə bwin nə nan də. 12 Də nə nə jɩn pɩ́nʋ́ wuuu, nə wà pìí nə kə nə kwa, nə wá də́ pàrɩ̀ də wá. Yá nə dàń nə vɩga wá, ʋ də wá vɩ nəba. 13 Ʋ yɩ pùə́ nədʋ tíú. Kʋ mʋ̀ nə pɩn də, nə nə swə nə bà nə jì pwìí bələ tɩ̀án də, ʋ mʋ̀ tə yɩ pùə́ nədʋ tíú, ʋ wàrɩ̀ ʋ tɩ̀àn ʋ pìí ʋ tɛn.

Tʋ̀tʋ̀nʋ̀ nəzəŋu yoo

(1 Timote 1.3-7, 18-20; Zwakə 5.19-20)

14 Lìí yoo kʋ tə lɩ̀à tə mama, caga ba nii nə Yɩɩ yáá con, ba dàn ká fwa jara yìə̀n yɩra boŋu yuu wa. Tə mʋ̀ jara təntə ba won fwa tə pɩn ba, də kʋ nə tà, sə tə cʋ̀gʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə cʋga tə. 15 N mʋ̀ Timote, kə n dɩ̀àn lá, sə n ya lìù tə, n nə twá Yɩɩ puswənə nə. N mɛ, sə n ya tʋ̀tʋ̀nʋ̀ tə, n nə tʋŋa zəni, n tʋtʋŋɩ tə cavɩra dàn ká ja mʋ́. Kʋ mɛ, sə n swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá tə, n bɩrɩ lɩ̀à nə zəni zəni. 16 Dàn ká kə n nii ləyərən yomanan tə wa, tə nə tà Yɩɩ nyiən. Lɩ̀à tə, ba nə jə yomanan təntə, yàá pìí mancɩn mancɩn, ba zʋ tʋtʋnkʋkwɩnan tə, Yɩɩ nə ba pɩ̀à. 17 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə kàrà yɩ ndə naworu nə, kʋ nə wórí kʋ zwɩ wuuu. Mə Yimene də Filɛtə wulə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə wa. 18 Ba mʋ̀ kʋ́ʋ̀ ba cɩ́gá tə nə twá. Ba mʋ̀ swɩ̀n də, Yɩɩ manwarɩ ʋ pìí ʋ bwin lɩ̀à ʋ lɩ tɩan wa. Ba twá kʋ nətʋ tə nə, ba ma gɩgarɩ lɩ̀à tə, ba nə keni ba waa Zwezi nə wuuu ba dʋga. 19 Də kʋ nətʋ tə mama, kʋ tə Yɩɩ mʋ̀ nə tún, kʋ ba lwànɩ́. Kʋ yɩ ndə ba nə tún dìə̀ dəkuu nə, ba pʋ́pʋ́nɩ́ sʋ̀ràn tə tə ka dəkuu tə yuu wa. Tə sʋ̀ràn tə swɩ̀n, tə wʋ́: «*Yuu-Tiu yə̀ə́ lɩ̀à tə, ba nə yɩ ʋ mʋ̀ nə tɩ». Pʋ́pʋ́ná tə duən də swɩ̀n, tə wʋ́: «Lìù tə mama, ʋ nə bɩrɩ də, ʋ ya *Yuu-Tiu nə tɩ, kʋ tíú dàń mɛ, sə ʋ yá kʋnkʋn yìə̀n fàŋʋ́ nə».

20 N nə zʋa jɩjə tíú dìə̀ wa, n wá na zɩla yirə yirə tə nə wulə lá. Zɩla təntə duən yɩ sɩ́án wùrú zʋŋɩ, nə à yə̀ə́ lugu wùrú zʋŋɩ. Tə duən də yɩ dɔ̀ɔ̀ ba nə sárɩ́, nə à yə̀ə́ tɩran nə ba ma fwa tə. Tə mʋ̀ zɩla təntə mama tʋtʋnan tà nədʋ. Zɩla tə nə ziən nə, ba ma tʋŋa cànà dɩɩn nə. Tə duən tə mʋ̀ ya, ba ma tʋŋa dɩɩn mama. 21 Mə nə yɩ nətʋ. Də lìù nə cɩ̀gà ʋ tɩ̀àn nə də yolwan tə mama, à nə swɩ̀n tə yoo, ʋ yɩ ndə wùrú zʋŋa tə nə, ba nə ma tʋŋa cànà dɩɩn nə. Yuu-Tiu wá lɩ wá ʋ tún vàn nə, sə ʋ ya ʋ mʋ̀ nyiən. Ʋ tʋtʋŋɩ ziən kʋ pa Yuu-Tiu nə, ʋ ga sɛ̀e, ʋ tʋŋa tʋtʋnzəŋu yiri mama. 22 Cɩ n tɩ̀àn nə dàn ká twá fwa yokʋkwɩnan tə, ləzwəndʋn tə nə swə, tə fàŋʋ́. Kə n dɩ̀àn lá, n pɩ̀à kʋ tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá yoo, də n waa mama. Kə n waa mama Zwezi nə wuuu, sə n sóní lɩ̀à. Pa n mʋ̀ də lɩ̀à tə, ba nə jʋ̀nɩ̀ nə Yuu-Tiu də bɩcan nəpon tə, ya duən nə də bɩcan sìə́. 23 Lɩ̀à nə wulə ba dɩ ləyəri tʋ́tʋ̀ná, tə nə yɩ tʋtʋ, dàn ká kə n nii lá. N yə̀ə́ də, tə mʋ̀ nə pɩn, lɩ̀à tə fwa jara də duən. 24 Kʋ wà mɛ, sə Yuu-Tiu tʋ̀tʋ̀nʋ̀ dɩ jara. Ʋ mɛ, sə ʋ zìlí lɩ̀à tə mama, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə wàá ʋ kàrɩ̀, sə ʋ ga ja pɩ́nʋ́ də ba. 25 Ʋ mɛ, sə ʋ ja bɩcabwanʋ, ʋ ma bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə zɩga ʋ nə. Kʋ wàá kʋ pɩn, Yɩɩ twá kʋ nə, ʋ pɩn ba vəvəri ba kwa, ba ma sé ba cʋna. Yá ba ga lwarɩ cɩ́gá sʋgʋ tə. 26 Kʋ wàá kʋ pɩn ba pubʋŋa pìí, ka twi cɩ́gá sʋgʋ tə nə, ba ga jon ba tɩ̀àn *Sɩtana jɩ̀àn wa, ʋ yà nə jɩn ba ndə nyalɩ, nə jɩn won nətʋ, ʋ pa, ba tʋŋa kʋ tə, ʋ nə swə.

3

Lʋʋ zaŋʋ máŋá yoo

(2 Piyɛrə 2.1-22; Zwidə 3; Titə 1.10-16)

1 Lìí n tɩ̀àn də yoo, kʋ tə zəni. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, lʋʋ zaŋʋ máŋá tə nə wá yà càn zənzən tə. 2 Lɩ̀à tə wá sóní ba tɩ̀àn cɩcɩ. Ba wá sóní səbiu, ba ga wá yà lɩ̀à tə, ba nə swə yɩrɩ. Ba wá yà fwiə lɩ̀à, ba ga wá twɩn Yɩɩ. Ba wá vɩ ba nyɩna-ba nii, ba ga wá yà yə̀rì jwɩan lɩ̀à. Ba wá yà lɩ̀à tə, ba nə ba Yɩɩ yìə̀n tə zìlí. 3 Ba wá yà lɩ̀à tə, ba yoo nə dà zənzən, ba ga ba ləzoni yinəgə dəri. Ba wá yà lɩ̀à tə, ba nə də́ tɩjaŋa lɩ̀à də̀ń nə, ba ga wá sóní jara. Ba wá yà lɩ̀à tə, ba nə yɩ ndə ganaŋa nə, ba ga bá sóní won tə, kʋ nə ziən. 4 Ba wá yà lɩ̀à tə, ba nə gɩgarɩ lɩ̀à ba dʋga, ba ga wá yà lɩ̀à tə, ba nə súə́ də lɩŋa. Ba wá yà fwiə lɩ̀à zənzən, ba ga wá sóní ba fɩra yìə̀n, ba doni Yɩɩ. 5 Ba wá fwa ndə Yɩɩ lɩ̀à nə. Yá ba ga ba sɛ̀e, sə Yɩɩ dɩ̀àn tə lwàń ba, sə ba ya ʋ mʋ̀ Yɩɩ lɩ̀à cɩ́gá cɩ́gá. N mʋ̀ Timote, pa n mʋ̀ də ba lɩ̀à təntə, ya yɩŋʋnɩ də duən.

6 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yiri nə sə̀gə̀ ba zwɩ lɩ̀à dii wa, ba gɩgarɩ kana tə, ba nə ba dɩ̀àn jə Zwezi-Kərisə cwəŋə tə wa, ba pɩn ba sɛ̀e ba sʋ̀ràn. Kana təntə yuu cʋna dáá zənzən ba yuu wa, ba ga yɩ ba twá kʋ tə mama nə, kʋ nə ywán kʋ pa ba. 7 Ba yɩ kana tə, ba nə yàá swə, sə ba nì yoo mama. Yá ba ga wàrɩ̀ cɩ́gá yoo mʋ̀, ba lwarɩ mɩ́ámɩ́án. 8 Nətʋ tə, Zwanɛsə* də Zwanbərɛsə nə zɩgɩ *Moyizə nə, mə nətʋ bara təntə də zɩga cɩ́gá sʋgʋ tə nə. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba pubʋŋa nə ba tʋŋa, ba ga wà ba waa ken Zwezi nə cɩ́gá cɩ́gá. 9 Lɩ̀à tə mama wá lwarɩ də, ba ya ləyərən, ndə lɩ̀à nə lwarɩ də, Zwanɛsə də Zwanbərɛsə yɩ ləyərən nətʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba bá wànɩ́ ba va yáá.

Talɩkwa kwìə̀ tə, Timote nə mɛ, sə n twá tə nə

(2 Korɛntə tɩ̀án 6.3-10; 1 Piyɛrə 1.19-21)

10 N mʋ̀ Timote, n mʋ̀ twá à mʋ̀ Polə nə yìə̀n tə tə wa: N yə̀ə́ nətʋ, à nə kàrɩ̀. N yə̀ə́ kʋ tə, à nə yɩ. N yə̀ə́, à nə bʋŋa, sə à fwa nətʋ. N yə̀ə́, à nə keni à waa Zwezi nə nətʋ. N yə̀ə́, à pɩ́nʋ́ nə mɛ nətʋ. N yə̀ə́, à nə swə lɩ̀à nətʋ. N yə̀ə́, à nə jɩn pɩ́nʋ́ wuuu, à dàn ká pìí à kə à kwa nətʋ, à ma twá Yɩɩ nə. 11 N nɩ càn tə, à nə dí də wʋwalʋ tə, kʋ nə yí nə. N yə̀ə́ yìə̀n tə mama, tə nə yí nə Pisidi Antɩʋswə nə, Yikoniomə nə, Lisətərə nə. Yá *Yuu-Tiu tə jon nə tə mama wa. 12 Lɩ̀à tə mama, ba nə pɩ̀à, ba tì Zwezi-Kərisə cwəŋə tə cɩ́gá cɩ́gá, ndə Yɩɩ nə pɩ̀à nətʋ, ba wá də́ càn lɩ̀à duən jɩ̀àn wa. 13 Yá lɩ̀à tə mʋ̀, ba nə yɩ wʋlʋnyɩna, ba nə gɩgarɩ lɩ̀à ba dʋga, ba mʋ̀ wá kwɛn ba cʋ̀gà, ba súrí wuuu. Ba wá gɩgarɩ lɩ̀à duən ba dʋgʋ, ba ga wá gɩgarɩ ba də ba dʋgʋ.

14 N mʋ̀ Timote, vwa n tɩ̀àn kankan yìə̀n tə nə, ba nə ma kwè mʋ́, n ga pa cɩ́gá mama tə nə. N yə̀ə́ lìù tə də, ʋ nə bɩrɩ mʋ́ tə yìə̀n təntə. 15 Vwa n tɩ̀àn kankan tə yìə̀n tə nə. N yəni Yɩɩ sagɩ tə də, n tə yɩ bisɩmaa. Kʋ mʋ̀ Yɩɩ sagɩ təntə wàá mʋ́ yənu kʋ pɩn. Kʋ mʋ̀ yənu təntə nə wàá mʋ́ kʋ bɩrɩ nətʋ Yɩɩ nə jon mʋ́ n cʋna wa, n nə keni n waa Zwezi-Kərisə nə wuuu tə yɩrɩ. 16 Yìə̀n tə mama, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ ya Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn, ba pʋ́pʋ́nɩ́ tə. Tə ziən, sə ba ja tə ba kàrɩ̀ lɩ̀à. Tə mʋ̀ nə wàá lɩ̀à tə bɩrɩ də, ba ba cɩ́gá jə. Tə mʋ̀ nə yàá caga lɩ̀à nii nə də, ba nə fwa yolwan. Tə mʋ̀ nə bɩrɩ, nətʋ lɩ̀à nə mɛ, sə ba ya cɩ́gá wa. 17 Yɩɩ-Siŋu tə fwa kʋ nətʋ tə, sə kʋ pa Yɩɩ lìù wànɩ́ ʋ mɩ̀ ka fwa yozəŋə mama.

4

(Tʋtʋnan 20.28-31; 2 Timote 2.3-7)

1 Dɩɩn don nə, Zwezi-*Kərisə wá pìí ʋ bà. Ʋ wá bà ndə pɩ̀ʋ́ nə. Ʋ wá bʋ̀rɩ̀ tɩga tə bʋ̀rà, ʋ ga bʋ̀rɩ̀ ba tə, ba nə wà tɩ, də bʋ̀rà. À mʋ̀ Polə dàń pɩn nii kʋ tə n mʋ̀ Timote nə, Yɩɩ yáá con də Zwezi-Kərisə yáá con. 2 Swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, n bɩrɩ! Swɩ̀n kʋ də n bwé! Máŋá tə nə ziən, sə n swɩ̀n kʋ. Ka nə kʋ́ʋ̀ ba ziən də, sə n tə swɩ̀n kʋ. Bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa lwanɩ tə, də ba ba cɩ́gá jə, n ga caga ba nii nə. Kwè ba, sə ba fwa kʋ tə, kʋ nə ziən. Ja pɩ́nʋ́ dɩɩn mama, n ma kàrɩ̀ ba nətʋ. 3 Máŋá don wá bà, lɩ̀à tə nə kʋ́ʋ̀ bá cʋgʋ ba tə, ba nə kàrɩ̀ cɩ́gá sʋ̀ràn tə ba bɩrɩ, ba nə pɩ̀à, sə ba tʋn yokʋkwɩnan tə yɩrɩ. Ba wá pɛ̀e karnyɩna duən, ba ma kɩkarɩ ba tɩ̀àn, sə ba kàrɩ̀ ba yìə̀n tə, ba nə swə. 4 Ba kʋ́ʋ̀ bá cʋgʋ cɩ́gá sʋ̀ràn tə, ba dàń wá pìí, ba cʋga kʋnkʋn yomanan. 5 N mʋ̀ Timote, n mɛ, sə n ya lìù tə, n nə yə̀ə́ yoo də̀ń, máŋá mama, wuuu. Sɛ̀e, sə n də́ càn tə, sə n swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə n bɩrɩ lɩ̀à nə. Tʋn tʋtʋŋɩ tə, Yɩɩ nə pɩn mʋ́, n pa kʋ nii sú.

(Filipə tɩ̀án 1.20-23; 1 Timote 1.19-20; Matiə 10.18-20)

6 À mʋ̀ Polə yɩ ndə vanɩ nə, ba nə tanɩ, sə ba ma fwa *joŋi. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, à máŋá yí, sə à va Yɩɩ con. 7 À ta Zwezi-Kərisə yɩrɩ zənzən. À zwɛ̀e kʋ tə, Yɩɩ nə pɩn nə, sə à fwa, ndə lìù nə dəri ʋ va ʋ yí bwálɩ́ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ yí lá. À ken à waa Zwezi nə wuuu, à wà pìí à kə à kwa. 8 Sɩ́ʋ́n nə, à yə̀ə́ də, Yɩɩ tún à ŋwɩ́rán ʋ con, tə nə dànɩ̀ nə. Nə Yuu-Tiu nə wá bʋ̀rɩ̀ nə bʋ̀rà dɩɩn don nə. Kʋ dɩɩn tə nə, ʋ wá pa nə cɩ́gá tíú yupuu tə. Kʋ tà à cɩcɩ nə, ʋ wá pa kʋ, ʋ wá pa kʋ lɩ̀à tə mama nə, ba nə swə, sə ʋ pìí ʋ bà.

Polə boŋə Timote, sə ʋ bà ʋ con

9 Timote, kə dɩ̀àn, n bà n yí nə lala! 10 Demasə vɩga nə ʋ dʋgʋ, sɩ́ʋ́n lʋʋ kʋ tə wiən fɩra nə jə wá yɩrɩ. Yá ʋ dàń vəli Tɛsalonikə. Kərɛsansə də vəli Galasi, Titə də ga va Daləmasi. 11 Likə cɩcɩ nə wulə à con. Máŋá tə wa, n nə bɩ̀àn, sə n ja Marəkə, n ja kə lá n bà. Ʋ wàá à nə ʋ saŋa. 12 Tiswikə mʋ̀ ya à mʋ̀ nə tʋn wá Efɛzə nə. 13 Máŋá tə, n nə bɩ̀àn, sə n twá Karəpisə con Tərowasə nə, n jon à gànʋ̀, à vìí à yá lá, n ja bà n pa nə. N nə bɩ̀àn, sə n kə lá n ja saga tə n bà. Kʋ tə, kʋ nə dwə à yà swə, sə n ja tə tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ tanan tə wa, n ja bà.

14 Alɛkəzandərə, ʋ nə yɩ yarʋ, tʋn yolwan nəfarʋ à yɩra. Nə *Yuu-Tiu nə wá ŋwɩ́n kʋ tə, ʋ nə tʋn, tə ŋwɩ́rán ʋ pa wá. 15 Cɩ n tɩ̀àn nə də wá, ʋ cɩ̀gà nə kàrà tə yáá nə də dɩ̀àn.

16 À nə təntən à tún à nii lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, tə yáá con, lìù mama wà ʋ nii ken à kwa. Ba mama vɩga nə ba dʋgʋ. Yɩɩ nə wá kwɛn ba cʋna, ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa. 17 Də kʋ nətʋ mɛ Yuu-Tiu tə wà nə vɩ ʋ dʋgʋ. Ʋ mʋ̀ nə pɩn nə dɩ̀àn, à ma wànɩ́ à swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə mama, à bɩrɩ ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Lɩ̀à tə mama, ba nə tà *Zwifə-ba, nì kʋ. Yuu-Tiu nə san nə, à ma wànɩ́ à jon à tɩ̀àn tɩan jɩɩn wa. 18 Yuu-Tiu nə wá cɩ̀ à nə də yolwan mama, ʋ ga wá jon nə, ʋ pa à zʋ ʋ nyɩna Yɩɩ *sàń tə wa. Ʋ mʋ̀ nə mɛ də dun dɩɩn mama wuuu. Amɩɩna!

Sagɩ tə yígúrə́ jʋ̀nà

19 Jʋn Pərisəka də Akilasə n pa nə. Jʋn Oneziforə də ʋ dìə̀ lɩ̀à tə n pa nə. 20 Erasətə wulə Korɛntə nə. Tərofimə mʋ̀ yɩra ba zurə, à ma yá wá Mile nə. 21 Kə dɩ̀àn, sə n bà də waran tə máŋá tə wà yí. Əbilisə də Pidansə də Linisə də Kəlodɩa də lɩ̀à tə duən tə mama, ba nə yɩ n nubɩa *Kərisə yɩrɩ tə, jʋ̀nà mʋ́. 22 *Yuu-Tiu nə wá yà də mʋ́. Ʋ wá fwa ʋ pubwanʋ tə á yɩra. Amɩɩna!

* 3:8 3.8 Zwanɛsə də Zwanbərɛsə yà yɩ *Zwifə-ba yɩra, ba nə ma boŋə *Ezwipətə tɩ̀án jinəmori-ba.

Titə

1

2

3

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Titə

nə

Titə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ wa *Romə nə.

Lìù tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ tə yɩ Polə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ ʋ pa Titə nə. Titə nyɩna tà *Zwifə, ʋ tətə Titə ga yɩ Polə karbiu. Ʋ tʋn də Polə, sə ba ma swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ nə: Titə yɩ ʋ wulə Kərɛtə nagwanaa tə wa, kʋ nə wulə mʋʋ tətəŋi tə wa. Kʋ nagwanaa təntə wulə nasara lʋʋ də ləzwənzwənən lʋʋ pwərə wa. Titə dàń wulə kʋ bwálɩ́ təntə wa, ʋ saŋa *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə, sə ba wànɩ́ ba tanɩ ba tɩ̀àn.

Polə pɩ̀à ʋ lìí Titə, Kərisə lɩ̀à púlí yáá tíú nə mɛ, sə ʋ ya nətʋ. Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, sə ʋ ma bɩrɩ Titə nə kwìə̀ tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ pa nəkwɩa tə nə də kaninə tə nə, də ləzwəndʋn tə nə, də ywəŋə tə nə, ndə Timote nə. Ʋ pìí ʋ lìí ba nətʋ tə, ba nə mɛ, sə ba ya, sə kʋ pa ba wànɩ́ ba zìlí Yɩɩ nii, ndə kʋ nə mɛ nətʋ.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Titə

(2 Piyɛrə 1.1-4)

1 À mʋ̀ Polə yɩ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nʋ̀, à ga yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ də. À mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Yɩɩ tʋn nə, sə à san lɩ̀à tə nə, ʋ nə kúrí, sə ba kə ba waa Zwezi nə. Yá ʋ ga pɩ̀à, sə à pa ba lwarɩ cɩ́gá tə. Kʋ mʋ̀ cɩ́gá təntə, bɩrɩ ba nətʋ tə, ba nə mɛ, sə ba ya, sə ba ma twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni. 2 À fwa kʋ nətʋ tə, sə lɩ̀à ja yala, də ba wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Yɩɩ ba kʋnkʋn kʋnɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ kàn nii, də lʋʋ tə wà fwa, də ʋ wá pa nəba kʋ mɩɩ təntə. 3 Yá kʋ máŋá tə, Yɩɩ nə tún nə yí, ʋ jon nəba nə cʋna tə wa. Ʋ pɩn, ba lwarɩ ʋ sʋgʋ tə. Ʋ pɩn nə kʋ sʋgʋ təntə, yá à dàń ga swɩ̀n kʋ à bɩrɩ, ndə ʋ nə pɩn nii, sə à swɩ̀n kʋ nətʋ.

4 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn n mʋ̀ Titə nə. N yɩ ndə à bìú nə cɩ́gá cɩ́gá, nə mɛ bələ nə keni nə waa Zwezi nə, tə yɩrɩ. Zwezi-Kərisə jon nəba nə cʋna wa. Nə nyɩna Yɩɩ də ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ n yɩra, ba ga pa mʋ́ bɩcan sìə́.

Won tə Titə nə mɛ, sə ʋ fwa Kərɛtə nə

(1 Timote 3.1-7; 1 Piyɛrə 5.1-4)

5 À yá n mʋ̀ Titə Kərɛtə nagwanaa tə wa, sə n kwɛn yìə̀n tə, tə nə ga, n pa tə zɩgɩ zəni. À pɩ̀à, sə n kúrí lɩ̀à, sə ba dàń ya *Kərisə lɩ̀à púlí mama yáá tɩ̀án tɩʋ mama wa. Mə kʋ mʋ̀ nə à mʋ̀ Polə dí yáá, à bɩrɩ mʋ́.

6 Lìù tə nə mɛ, sə ʋ ya Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tɩ̀án tə wa, ʋ mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə ba yìə̀n jə, lɩ̀à nə wá caga ʋ nii nə tə yɩrɩ. Ʋ mɛ, sə ʋ ya kan nədʋ barɩ. Ʋ bɩa mɛ, sə ba kə ba waa Zwezi nə. Ba tʋtʋnɛɛ də mɛ, sə tə ya zəni, sə lɩ̀à tə mama wànɩ́ ba na də, ba ba duən pəni vɛɛ vɛɛ. Ba ga tə mɛ, sə ba zìlí ʋ nii də. 7 Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án yuu tíú yɩ Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə ʋ tʋŋa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ mʋ̀ lìù təntə wà mɛ, sə ʋ ja yìə̀n, ba nə wá caga ʋ nii nə tə yɩrɩ. Ʋ wà mɛ, sə ʋ ya fwiə tíú, nə à yə̀ə́, sə ʋ ja lɩŋa zənzən. Ʋ wà mɛ, sə ʋ nywɩ̀n swana ʋ bʋbʋnɩ, nə à yə̀ə́, sə ʋ yà jarɩdɩrʋ. Ʋ wà mɛ, sə ʋ twá yokʋkwɩnan nə, ʋ ma pɩ̀à səbiu. 8 Nə̀ń tə tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ fwa: Ʋ mɛ, sə ʋ yà lìù tə, ʋ nə joŋə vərə zəni, ʋ pa, ba zʋrɩ ʋ dìə̀ wa. Ʋ mɛ, sə ʋ sóní kʋ tə nə ziən. Ʋ mɛ, sə ʋ yà lìù tə, ʋ nə bʋŋa zəni, ʋ ga tʋŋa kʋ tə nə yɩ cɩ́gá yoo. Ʋ mɛ, sə ʋ kə ʋ tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa, sə ʋ yà lìù tə, ʋ nə yə̀ə́ ʋ tɩ̀àn janʋ. 9 Ʋ mɛ, sə ʋ ja cɩ́gá sʋgʋ tə, nə nə kàrɩ̀ nə bɩrɩ lɩ̀à tə nə, ʋ bɩcan wa. Kʋ mʋ̀ nə wá pa ʋ wànɩ́, ʋ kwè ba duən tə də kʋ sʋgʋ təntə. Kʋ ga tə wá pa ʋ bɩrɩ nəpon nəpon də, lɩ̀à tə, ba nə zɩga kʋ sʋgʋ tə nə, yɩ kʋnkʋna. Mə lɩ̀à təntə yiri nə, n mɛ, sə n kúrí.

(Romə tɩ̀án 16.17-18; 1 Timote 1.3-7; 2 Timote 3.5-9)

10 Lwarɩ də, lɩ̀à dáá zənzən, ba nə ba lìù mama nii zìlí. Ba yàá swɩ̀n sʋ̀ràn tə nə ba də̀ń jə, ba ma gɩgarɩ lɩ̀à tə ba dʋgʋ. *Zwifə-ba tə, ba nə yɩ Kərisə lɩ̀à tə, nə tʋŋa kʋ yoo təntə, ba doni lɩ̀à tə mɛ. 11 Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tɩ̀án tə mɛ, sə ba pa kʋ lɩ̀à təntə pú ba nii. Ba mʋ̀ nə dwé lɩ̀à tə mama dii duən wa. Yìə̀n təntə, ba nə kàrɩ̀ tə, ba wà mɛ, sə ba kàrɩ̀ tə. Ba fwa kʋ nətʋ tə, ba ma twá yokʋkwɩnan nə, ba pɩ̀à səbiu. 12 Ba wa lìù don, ʋ də nə yɩ Kərɛtə tíú, ʋ nə yɩ ba yənu tíú, dí yáá ʋ swɩ̀n ʋ wʋ́: «Máŋá mama Kərɛtə tɩ̀án yɩ kʋnkʋna, ba ga yɩ ndə ganaŋa nə. Ba yɩ yayɩnyɩna, yá wodiu cɩcɩ nə yɩ ba pubʋŋa yoo». 13 Yá kʋ yoo təntə, ʋ mʋ̀ yənu tíú tə nə swɩ̀n, tə ya cɩ́gá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, n dàń mɛ, sə n caga ba nii nə zənzən, sə kʋ pa ba kə ba waa Zwezi nə wuuu, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. 14 Caga ba nii nə, sə ba kʋ́ʋ̀ dàn ká cʋgʋ Zwifə-ba yomanan tə, sə ba dàn ká twá lɩ̀à tə, ba nə vɩga cɩ́gá tə sʋ̀ràn tə nə. 15 Də lìù bɩcan nə yɩ nəpon Yɩɩ yáá con, won mama wá ya nəpon kʋ pa wá. Yá lɩ̀à tə, ba bɩcan nə tà nəpon Yɩɩ yáá con, ba nə wà ba waa ken Zwezi nə, won mama wàrɩ̀ nəpon kʋ yanɩ kʋ pɩn ba. Ba yənu də ba pubʋŋa mɛ yɩ yozwənən. 16 Ba yàá swɩ̀n də ba bwé, sə ba ma bɩrɩ də, ba yə̀ə́ Yɩɩ. Yá ba yokʋkwɩnan tə dàń nə yàá bɩrɩ də, ba cɩ́gá yə̀rì Yɩɩ. Ba ba Yɩɩ nii zìlí, ba yɩ won tə, Yɩɩ nə culi nə, ba tʋŋa, ba ga wàrɩ̀ yozəŋu mama ba tʋŋa.

2

Kàrà tə, ka nə mɛ

(1 Timote 2.9-15; 1 Piyɛrə 3.1-6; Efɛzə tɩ̀án 6.5-8; 1 Piyɛrə 2.18-20)

1 N mʋ̀ Titə, n mɛ, sə n kàrɩ̀ kàrà tə, ka nə yɩ cɩ́gá, n bɩrɩ lɩ̀à tə nə. 2 Bɩrɩ bazʋnan tə nə də, ba mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə yə̀ə́ yoo də̀ń. Ba mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, lɩ̀à nə mɛ, sə ba zìlí ba. Ba mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə bʋŋa zəni. Ba mɛ, sə ba kə ba waa Zwezi nə wuuu, də cɩ́gá cɩ́gá, sə ba sóní lɩ̀à tə duən tə, cɩ́gá cɩ́gá, ba ga ja pɩ́nʋ́ də zənzən.

3 Bɩrɩ kazʋnan tə nə, sə ba ya ndə nətʋ tə, Yɩɩ nə swə, sə ba ya. Ba wà mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n yolwana, ba pɩn lɩ̀à nə. Ba wà mɛ, sə ba yà lɩ̀à tə, ba nə nywɩ̀n swana zənzən, ba nə wàrɩ̀ ba jəni tə yɩrɩ. Ba mɛ, sə ba pa kwìə̀ tə, tə nə ziən lɩ̀à nə. 4 Də ba nə fwa kʋ nətʋ tə, ba wá bɩrɩ kana tə, ba nə yɩ kaninə tə, sə ba sóní ba bana də ba bɩa. 5 Kana tə, ba nə yɩ kaninə tə mɛ, sə ba twá də ba, ba ma lwarɩ nətʋ, ba nə mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə bʋŋa zəni, sə ba bɩcanɩ də ga ya nəpon. Ba mɛ, sə ba ywàń ba dìə̀ yìə̀n yuu. Ba mɛ, sə ba sóní lɩ̀à, ba ga sɛ̀e ba bana nii. Də ba nə fwa nətʋ, lɩ̀à tə bá swɩ̀n yolwan, ba pa Yɩɩ sʋgʋ tə nə.

6 Kwè balandʋra tə, sə ba bʋ́n zəni ba waa con. 7 N tətə Titə mɛ, sə n ya lìù tə, ba nə wá twá n nə, ba ma tʋn yozəŋə won mama wa. N tətə fwa yozəŋə cɩcɩ, sə kʋ bɩrɩ balandʋra tə nətʋ tə, ba nə mɛ, sə ba fwa. Yoo tə mama, n nə kàrɩ̀ ba, sə n pa kʋ ya də n cɩ́gá mama. Kàrɩ́ ba kàrà yiri tə, kʋ nə wá pa lɩ̀à tə zìlí mʋ́. 8 Kàrɩ́ yìə̀n tə, tə nə yɩ cɩ́gá, lìù nə wàrɩ̀ tə yɩra yoo ʋ swɩ̀n. Kʋ mʋ̀ nə wá pa lɩ̀à tə, ba nə pɩ̀à ba swɩ̀n nə yolwan tə na, də yolwan mama tə̀lə́ nə yɩra. Yá kʋ dàń wá pa cavɩra ja ba.

9 Kwè ywəŋə tə, də ba mɛ, sə ba sɛ̀e lìù tə, ʋ nə yə̀, ba nii yoo mama wa. Ba mɛ, sə ba fwa kʋ tə, ba lɩ̀à tə, ba nə yə̀ ba tə, nə swə, sə ba fwa. Yá, sə ba dàn ká tʋ́tʋ̀nɩ́ ba nii wa. 10 Ba dàn ká ŋʋ lɩ̀à tə, ba nə tɩ ba tə, wiən də. Kʋ tə ba dàń mɛ, sə ba fwa, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ba tʋn tʋtʋnzəŋə, sə tə bɩrɩ də, ba sɛ̀e nii zəni. Də ba nə fwa nətʋ, kʋ wá pa lɩ̀à pa dun kàrà tə nə, nə nə kàrɩ̀ Yɩɩ yoo yuu wa, ʋ nə jon nəba nə cʋna wa.

(1 Piyɛrə 1.10-21; Romə tɩ̀án 12.1-2; 1 Zwan 3.1-3)

11 Yɩɩ bɩrɩ ʋ pubwanʋ tə nəpon nəpon, də ʋ swə, sə ʋ jon lɩ̀à tə mama ba cʋna wa. 12 Ʋ bɩrɩ kʋ nətʋ tə nəba, sə kʋ pa nə dʋgʋ tʋtʋnkʋkwɩnan tə, Yɩɩ nə ba pɩ̀à, sə nə kʋ́ʋ̀ dàn ká pɩ̀à lʋʋ wokʋkwɩnan tə. Yá nə tə nə wulə sɩ́ʋ́n lʋʋ kʋ tə wa, nə mɛ, sə nə ya lɩ̀à tə, nə nə bʋŋa zəni, sə nə tʋn kʋ tə, nə yɩ cɩ́gá yoo, nə ga twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni. 13 Nə mɛ, sə nə fwa nətʋ, nə ma dànɩ̀ dɩɩn nəzəŋu tə, də kʋ bɩ̀àn, sə nə na kʋ nə yii wa. Kʋ dɩɩn təntə nə yɩ dɩɩn tə, Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà də ʋ dun tə. Ʋ mʋ̀ nə yɩ nə Yɩɩ nəfarʋ, ʋ ga yɩ lìù tə, ʋ nə joŋə nəba nə cʋna wa. 14 Ʋ mʋ̀ nə twi ʋ tɩ nə yɩrɩ, sə ʋ ma yə̀ nəba ʋ jon nə yokʋkwɩnan tə wa, ʋ pa Yɩɩ nə, sə nə bɩcan dàń ya nəpon ʋ yáá con. Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə nə ya lɩ̀à tə, nə nə yɩ ʋ mʋ̀ nyiən, nə ga swə ka fwa yozəŋə máŋá mama wuuu.

15 Kàrɩ́ tə yìə̀n tə tə, n ma kwè lɩ̀à tə. Dàn ba jɩ̀àn, sə n ga caga ba tə, ba nə cʋ̀gà tə nii nə. Yɩɩ pɩn mʋ́ dɩ̀àn n nii sʋgʋ wa. Swɩ̀n də n nii təntə. Dàn ká sɛ̀e n pa lɩ̀à tə mun mʋ́.

3

Kərisə lɩ̀à tə nə yɩ nətʋ

(1 Piyɛrə 2.13-16; Efɛzə tɩ̀án 2.1-10; Romə tɩ̀án 16.17-18)

1 Lìí *Kərisə lɩ̀à tə də, ba mɛ, sə ba sɛ̀e pɛ̀egá tə də yáá tɩ̀án tə duən tə, ba nə ywàŋá ba lʋʋ tə yuu nii. Ba mɛ, sə ba sóní ka fwa yozəŋə máŋá mama. 2 Swɩ̀n ba con də, ba wà mɛ, sə ba swɩ̀n yolwan ba pa lìù nə. Ba wà mɛ, sə ba fwa jara də duən. Ba mɛ, sə ba yà lɩ̀à tə ba nə zìlí lɩ̀à tə, sə ba ya bwàbwà, lɩ̀à tə duən tə yáá con.

3 Nə də tətə yà yɩn ləyərən máŋá don wa. Nə yà ba nii zìlí. Nə yà ken nə waa yìə̀n nə, tə nə tà cɩ́gá. Nə yà yɩ nə fwa nə pùə́ yokʋkwɩnan tə, tə nə yɩ nə fɩra yìə̀n cɩcɩ, nə wàá nə fwa. Nə yà yɩ tə mʋ̀ yìə̀n təntə nə nə tʋŋa máŋá mama. Nə zɩga lɩ̀à duən nə kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ. Lɩ̀à tə yà dʋŋa nəba, nə də ga dʋŋa ba. 4 Də kʋ nətʋ mama, máŋá tə wa, Yɩɩ nə bɩrɩ də, ʋ waa ywán lɩ̀à tə yuu wa, ʋ ga swə ba zənzən, 5 ʋ jon nəba nə cʋna wa. Kʋ tà nə nə tʋŋa cɩ́gá yìə̀n tə yɩrɩ. Kʋ ya nə yinəgə zənzən nə jɩn wá. Ʋ sɩn nə yuu cʋna tə, sə nə yà lɩ̀à tə, ba nə lʋrɩ dʋra. Ʋ *Siŋu tə dɩ̀àn nə, ʋ ma tʋn kʋ yoo təntə, sə nə wànɩ́ nə na mɩɩ nədʋn tə. 6 Ʋ twá Zwezi-Kərisə nə, ʋ nə jon nəba nə cʋna wa, ʋ pa nəba ʋ Siŋu tə. Ʋ pɩn kʋ sú nəba mɩ́ámɩ́án. 7 Yɩɩ pubwanʋ tə nə pɩn ʋ jələ nəba, ndə lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án ʋ yáá con. Yá nə jə yala də, nə wá twá nə na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

8 Sʋgʋ kʋ tə ya cɩ́gá sʋgʋ. Yá à dàń pɩ̀à, sə n swɩ̀n kʋ yoo də n bwé, sə kʋ dàn lɩ̀à tə jɩ̀àn, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə, sə ba kwɛn ba tʋn yozəŋə. Mə yoo nə kʋ nə ziən, kʋ ga jə nywarɩ kʋ pa lɩ̀à nə. 9 Cɩ n tɩ̀àn nə də tʋ́tʋ̀ná tə, tə nə ba də̀ń jə. Lɩ̀à nə tʋ́tʋ̀nɩ́ duən nɩbara-ba tə yìə̀n yuu wa, dàn ká kə n nii lá. Dàn ká pa, n mʋ̀ də ba dɩ jara də duən, n ga dàn ká tʋ́tʋ̀nɩ́ də ba Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, tə yuu wa. Tə yìə̀n təntə yɩ tʋtʋ, tə ga ba lɩ̀à nə saŋa. 10 Də lìù nə sugə Kərisə lɩ̀à, ʋ pa ba pwɛ̀e duən nə, dí yáá n dù súú ʋ nii nə naa nədʋ. Ʋ tə nə wà yá, sə n tə bwé n dù súú ʋ nii nə. Kʋ nətʋ kwa nə, ʋ tə nə wà yá, sə n lɩ n tɩ̀àn ʋ yɩra mɩ́ámɩ́án. 11 N yə̀ə́ də, kʋ mʋ̀ ləzwənyiri təntə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ cɩ́gá tə wa. Ʋ dàń yɩ cʋnʋ tə, ʋ tʋtʋnɛɛ nə bɩrɩ də, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ wá.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(1 Korɛntə tɩ̀án 16.20-24)

12 À wá tʋn Arətemasə, nə à yə̀ə́ Tiswikə n con. Máŋá tə, ba nə yí lá, sə n kə dɩ̀àn, sə n bà n yí nə Nikopolisə nə. À ken à sírí, sə à va à ya lá, də waran tə máŋá ma lɛ. 13 Kʋ dàń mɛ, sə n kə dɩ̀àn n san Zenasə nə ʋ nə yɩ lìù tə, ʋ nə zɩga nə jɩrɩmʋ nə bʋ̀rà tə wa, də Apɔlɔsə nə, sə ba wànɩ́ ba va ba cwəŋə tə. San ba zəni, sə won dàn ká mùrì ba. 14 Nə *Kərisə lɩ̀à tə də mɛ, sə ba kwè nətʋ tə, ba nə wá fwa yozəŋə máŋá mama wuuu, sə ba ma san lɩ̀à tə nə wiən nə mùrì ba. Də ba nə fwa nətʋ, kʋ tə, ba nə yɩ, tə bá ya tʋtʋ.

15 Lɩ̀à tə mama, ba nə wulə à con, jʋ̀nɩ̀ mʋ́. Jʋn Kərisə lɩ̀à tə də mama. Ba də ken ba waa Zwezi nə ndə nə nə, yá ba ga swə nəba. Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á mama yɩra.

Filemon

Sagɩ tə, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ pa

Filemon

nə

Filemon sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Máŋá tə wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, də ʋ yɩ ʋ wulə bàń dìə̀ wa *Romə nə.

Lìù tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Sagɩ kʋ yɩ Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́, ʋ pa Filemon nə. Filemon yɩ Polə nə dí yáá ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə ʋ bɩrɩ wá, kʋ pa ʋ jì *Kərisə lìù.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, Polə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ nə: Onezimə yɩ Filemon yoŋu, ʋ nə nan ʋ con ʋ dəri. Ʋ vəli Polə con, ʋ kə ʋ waa Zwezi-*Kərisə nə.

Onezimə dàń wulə ʋ saŋa Polə nə, ʋ pa ba swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. Yá Polə dàń ken ʋ sírí, sə ʋ pa, Onezimə pìí ʋ va ʋ pa Filemon nə. Polə pɩ̀à ʋ bɩrɩ wá sagɩ kʋ tə wa də, Kərisə lɩ̀à tə mama yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, də ba nə tɩ ba tɩ̀àn, nə à yə̀ə́ də ba nə yɩ ywəŋə. Ʋ dàń lòrì Filemon, sə ʋ sɛ̀e ʋ ja Onezimə ndə ʋ nubiu nə, ʋ nə swə wá zənzən.

1

Polə jʋ̀nɩ̀ Filemon

(2 Timote 1.3-5; 3 Zwan 2, 6)

1 À mʋ̀ Polə wulə bàń dìə̀ wa, à nə twá Zwezi-*Kərisə nə yɩrɩ. À mʋ̀ də Timote, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ nə, pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Nə pɩn kʋ n mʋ̀ Filemon nə. N yɩ nə nubiswənə, n ga yɩ nə tʋtʋndon. 2 Nə pɩ̀à, sə sagɩ tə yí Apɩa də, ʋ nə yɩ nə nakʋa Kərisə yɩrɩ. Nə pɩ̀à, sə kʋ yí Arəswipə də, ʋ nə yɩ nə tʋtʋndon. Ʋ də saŋa nəba, ʋ jaŋa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə wa. Nə pɩ̀à, sə kʋ yí Kərisə lɩ̀à púlí tə də, kʋ nə wulə n mʋ̀ Filemon sàń nə. 3 Nə nyɩna Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ba ga pa aba bɩcan sìə́. 4-5 À nì n sonu tə yoo, ba nə swɩ̀n də, n swə lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ. À ga nì n waa tə, n nə keni Yuu-Tiu Zwezi nə wuuu tə yoo, nə yɩ nətʋ. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, à kəni à nyɩna Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e máŋá mama, yá à lìí n yoo à yɩjʋnɩ mama wa. 6 N keni n waa Yuu-Tiu Zwezi nə. Yá kʋ dàń pɩn nə yɩ won nədʋ. À dàń lòrì Yɩɩ, sə kʋ nətʋ tə wànɩ́ kʋ pa n lwarɩ wozəŋə tə, Yɩɩ nə pɩn nəba, sə nə ma pa dun Zwezi-Kərisə nə, nə lʋʋ wulu wa. 7 À nubiu, à pìí à na pupwən nəfarʋ, à bɩcan ga zùrì n sonu tə yɩrɩ. Kʋ twá də n mʋ̀, lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, jɩ̀àn ma dàn.

Polə lwɛ̀e Filemon nə Onezimə yɩrɩ

(Kolosə tɩ̀án 4.7-9; 1 Korɛntə tɩ̀án 13.4-7)

8 À mʋ̀ Polə jə yoo, à nə pɩ̀à, sə à lòrì mʋ́ kʋ yɩrɩ. N tətə yə̀ə́ də, à jə cwəŋə Zwezi-*Kərisə yɩrɩ, sə à bɩrɩ mʋ́ kʋ tə nə mɛ, sə n fwa. 9 Yá à dàń nə pɩ̀à, sə à bɩrɩ won tə, à nə lòrì n con də sonu. À yɩ bazʋnʋ, à ga wulə bàń dìə̀ wa, à nə twá Zwezi-Kərisə nə yɩrɩ. 10 À lwɛ̀e n nə, sə n sɛ̀e Onezimə*. Ʋ ken ʋ waa Zwezi nə, máŋá tə wa, ʋ nə twi à con bàń dìə̀ tə wa. Ʋ dàń jigə à bìú Zwezi yɩrɩ. 11 Ʋ yɩ lìù tə, máŋá don wa, ʋ nə wà nywarɩ jɩn ʋ pa mʋ́. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń jə nywarɩ ʋ pa n mʋ̀ də à mʋ̀ mama nə. 12 Yá à dàń pɩn, ʋ pìí ʋ bɩ̀àn n con nə. Ʋ jigə ndə à mʋ̀ Polə tətə yɩra tə vàn don nə. 13 N yə̀ə́ də, ba vwə nə də banzala, Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yà sóní, sə à pa ʋ mé à con, ʋ san nə, ʋ fwa kʋ tə, n yà nə mɛ, sə n fwa. 14 À dàń yà nə wà sóní, sə à tʋn yoo mama, də n nə ba kʋ swə. À pɩ̀à, sə zəni tə mama, n nə wá fwa à yɩra, sə kʋ ya də n tətə fɩra. 15 Kʋ wàá kʋ yanɩ də, n mʋ̀ də Onezimə yà pwɛ̀e duən nə máŋá mancɩn wa, sə á pìí á ya də duən máŋá mama wuuu. 16 Máŋá tə, ʋ nə twi n con, n dàń ja wá ndə n nubiu nə, n nə swə. N kʋ́ʋ̀ dàn ká ja wá ndə yoŋu nə. À mʋ̀ swə wá zənzən. N mʋ̀ con nə, ʋ yoo dàń mɛ, sə kʋ ya càn kʋ doni. N də dàń mɛ, sə n sóní wá, ʋ nə yɩ ləzwənə, ʋ ga yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ n nubiu *Yuu-Tiu yɩrɩ. 17 Də n cɩ́gá nə jələ nə ndə n dabɛɛ nə, sə n sɛ̀e Onezimə, ndə kʋ yɩ à tətə nə twi n con. 18 Də ʋ yà nə tʋn mʋ́ lwanɩ, nə à yə̀ə́ ʋ nə mɛ, sə ʋ ŋwɩ́n won ʋ pa mʋ́, kə tə yìə̀n təntə mama à mʋ̀ yuu wa. 19 À mʋ̀ Polə tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə tə də à tətə jɩɩn: À wá ŋwɩ́n mʋ́ won tə mama, Onezimə nə mɛ, sə ʋ pa mʋ́. Yá kʋ tà à mʋ̀ nə wá swɩ̀n n con də, n də tətə jə à jɩŋɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ n tətə mɩɩ tə. 20 À nubiu, cɩ́gá mama, tʋn kʋ yoo təntə n pa nə, Yuu-Tiu yɩrɩ. Tʋn kʋ nətʋ n pa nə, sə à wànɩ́ à na pupwən Kərisə yɩrɩ. 21 À yə̀ə́ də, n wá zìlí à nii. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à pʋ́pʋ́nɩ́ n nə. Yá à yə̀ə́ də, kʋ tə, n nə wá fwa, kʋ wá doni kʋ tə tətə, à nə swɩ̀n n con.

22 Kʋ nə súrí lá, tanɩ dìə̀ n tún à nə. À jə yala də, á yɩjʋnɩ tə wá san nə, sə à pìí à bà á con.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

23 Epafərasə jʋ̀nɩ̀ mʋ́. À mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ, nə wulə bàń dìə̀ tə wa, Zwezi-*Kərisə yɩrɩ. 24 À mʋ̀, də Marəkə, də Arisətarəkə, də Demasə, də Likə nə tʋŋa duən nə. Ba də mama jʋ̀nɩ̀ mʋ́. 25 Nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá fwa pubwanʋ á pubʋŋa wa.

* 1:10 10 Onezimə yɩrɩ tə də̀ń nə yɩ ‹nywarɩ won›.

Ebərə-ba

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Sagɩ tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba pa

Ebərə

Kərisə lɩ̀à tə nə

Ebərə-ba sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Lìù mama yə̀rì lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Yá lìù tə, ʋ dàń nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, yɩ *Zwifə, ʋ nə jigə *Kərisə lìù. Ʋ yə̀ə́ Yɩɩ saga nədwara tə zəni zəni, ʋ ga yə̀ə́ *Gərɛkə-ba yìə̀n zənzən.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə zə́n ba yɩ *Zwifə-ba, ba vànà yà nə gwàrɩ̀, ba wa lɩ̀à duən tətə yà nə pɩ̀à ba dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: *Kərisə lɩ̀à təntə yà tə wà kàrɩ̀ tə, tə nə pɩn dɩ̀àn zənzən, də̀ń nì, kʋ pa, ba vànà gwàrɩ̀.

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ tə, dàń kàrɩ̀ ba, sə ba lwarɩ kʋ tə nə yɩ Zwezi cɩ́gá cɩ́gá. Ʋ bɩrɩ ba də, Zwezi-Kərisə cɩcɩ nə yɩ Yɩɩ nimardʋn tə *joŋwanʋ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə wulə Yɩɩ də ləzoni pwərə wa, ʋ kwɛn ba. Ʋ cɩ́gá yɩ ləzwənə, ʋ cɩ́gá ga yɩ Yɩɩ də. Ʋ tɩga dagarʋ tə yuu wa, ʋ ma fwa *joŋi, kʋ nə pɩn won mama nii sú.

Sɩ́ʋ́n nə, nə kʋ́ʋ̀ ba jwəŋə duən pɩ̀à. Nə mama twá də Zwezi-Kərisə nə wàá Yɩɩ yɩra nə boli, fən ga ba nəba jə. Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə pɩ̀à, sə ʋ dàn Ebərə-ba jɩ̀àn. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ tì Yɩɩ nimardwan tə wa lɩ̀à tə, ba nə dí yáá ba kə ba waa Yɩɩ nə, ʋ ma maŋa ʋ bɩrɩ ba. Ʋ kwè ba, sə ba yá ba tɩ̀àn Zwezi jɩɩn wa, ʋ nə yɩ lìù tə, ba nə wàá ʋ nə ba twá ba janɩ pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa càn wa.

1

Yɩɩ twá ʋ bìú Zwezi-Kərisə tə nə, ʋ ma swɩ̀n nə con

(Zwan 1.1-14; Kolosə tɩ̀án 1.15-17; Ebərə-ba 10.12-14; Filipə tɩ̀án 2.6-11)

1 Dí yáá nə, Yɩɩ twá ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə, ʋ ma swɩ̀n nə nɩbara-ba con, nɛɛ kapʋpʋ. Ʋ twá coŋi yirə yirə də nə, ʋ ma swɩ̀n ba con. 2 Sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń twá ʋ bìú tə nə, ʋ ma swɩ̀n nə con nə, zə̀n máŋá kʋ tə wa. Yɩɩ twá də ʋ mʋ̀, ʋ ma fwa lʋʋ, Yɩɩ ga lɩ wá ʋ tún, ʋ ga tún máŋá də, sə ʋ pa ʋ tɩnɩ wiən tə mama. 3 Yɩɩ twá ʋ bìú təntə nə, ʋ pa ʋ dun tə pɩpɩlɩ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ nyɩnyɩga cɩ́gá cɩ́gá. Ʋ nii sʋgʋ jə dɩ̀àn. Kʋ twá kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə nə, ʋ ma pa lʋʋ wiən tə mama zɩga tə bwálá nə. Ʋ mʋ̀ nə sɩn ləzoni cʋna, ʋ lɩ ba yuu wa. Kʋ kwa nə, ʋ dɩga Yɩɩ sàń nə, ʋ jə̀ə́ Yɩɩ jɩzən* vàn nə, ʋ də́ pàrɩ̀ də Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ pɩ̀ʋ́ nəfarʋ, ʋ wulə tə mɛ yuu wa.

Zwezi-Kərisə dwə malɩkɛ

4 Kʋ mʋ̀ bìú təntə jə dun, ʋ doni *malɩkɛ. Kʋ twá nətʋ, Yɩɩ ma pa wá yɩrɩ, kʋ nə dwə malɩkɛ yɩrɩ. 5 Kʋ yɩ cɩ́gá, Yɩɩ tə wà malɩka con swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À pɩ̀à à bɩrɩ də, n mʋ̀ nə yɩ à bìú. Zə̀n kʋ tə, à mʋ̀ Yɩɩ nə yɩ n nyɩna».

Yɩɩ ma kʋ́ʋ̀ wà malɩka con swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À mʋ̀ wá yà n nyɩna. N də ga wá yà à bìú».

6 Yɩɩ nə kʋ́ʋ̀ pɩn ba lʋrɩ ʋ təntən bìú tə tɩa yuu wa, ʋ swɩ̀n ʋ yoo, ʋ wʋ́:

«Malɩka mama mɛ, sə ka bà ka pa wá dun».

7 Á nəŋə, kʋ tə Yɩɩ nə swɩ̀n malɩkɛ tə yuu wa. Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Malɩkɛ tə tʋŋa tə pɩn nə. Tə yɩ ndə voo nə, tə ga yɩ ndə mənvoo də nə».

8 Yá Yɩɩ dàń swɩ̀n ʋ bìú tə mʋ̀ yoo, ʋ wʋ́:

«N yɩ Yɩɩ, yá n ga wá yà pɩ̀ʋ́ wuuu, kʋ máŋá nə ba zwɛ̀e. N wá də́ pàrɩ̀ n lɩ̀à tə yuu wa, cɩ́gá cwəŋə wa. 9 N swə won tə, kʋ nə tì cɩ́gá cwəŋə, n ga culi kʋ tə nə yɩ yokʋkwɩʋn. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, n *Yuu-Tiu kúrí n mʋ̀, ʋ pa ʋ tɩ̀àn nə. Ʋ kúrí mʋ́, ʋ lwá pupwən nʋga† n yuu wa, sə ʋ pa n ya pɩ̀ʋ́. Ʋ sóní, sə ʋ kúrí mʋ́, ʋ ga yá n dabara».

10 Yɩɩ tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Kʋ jɩjʋ mama wa, kʋ yɩ n mʋ̀ Yuu-Tiu nə fwa tɩa tə, də lanworu tə də n jɩ̀àn. 11 Tə wiən tə mama wá jén lá. Lanworu tə də tɩa tə wá kwɩn, ndə gànʋ̀ nə kwɩn nətʋ. Yá n mʋ̀ ga wá yà lá wuuu. 12 N wá pəpəni tə ndə lìù nə pəpəni ʋ gangwɩrʋ, ʋ dʋgʋ vàn nə. N ga wá lwàń tə yuu nə də lanworu nədʋn, ndə lìù nə lwàń gandʋra. Yá n mʋ̀ wá yà nətʋ wuuu, n bá lwàń mama, n mɩɩ bá zwɛ̀e».

13 Yɩɩ tə wà malɩka con swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Bàá yəbə n jə̀ń à jɩzən vàn nə, də à ma kəni n dʋŋa n nɛɛ də̀ń nə».

Yá ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ ʋ bìú tə mʋ̀ con. 14 Yá malɩkɛ tə mama yɩ siŋə, tə nə tʋŋa, tə pɩn Yɩɩ nə. Yɩɩ yàá tʋn tə, ʋ pa, tə saŋa lɩ̀à tə nə, ba nə mɛ, sə ʋ jon ba, ʋ kə mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

2

Yɩɩ jon nəba nə cʋna wa

(Ebərə-ba 4.1; 12.25)

1 Yɩɩ twá ʋ bìú Zwezi-*Kərisə nə, ʋ ma swɩ̀n nə con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə zùrì nə yɩra zənzən də sʋ̀ràn tə, nə nə nì. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, nə wá dwá cwəŋə. 2 Sʋgʋ tə, Yɩɩ nə twá *malɩkɛ tə nə, ʋ ma swɩ̀n, kʋ sʋgʋ təntə jə də̀ń zəni. Lɩ̀à duən wà kʋ nii zìlí, ba ga wà kʋ nii nə twá. Yɩɩ pɩn, càn yí ba mʋ̀ lɩ̀à təntə mama, sə tə mʋ̀ nə ya ba ŋwɩ́rán, ba nə vɩga tə yɩrɩ. 3 Nə mʋ̀ yɩ, Yɩɩ twá ʋ bìú tə tətə nə, ʋ ma swɩ̀n nə con də, ʋ wá jon nəba nə cʋna wa. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, nə də wàrɩ̀ nə jén càn tə yáá nə, də nə nə vɩga, sə nə zìlí sʋgʋ təntə nii, kʋ dun nə dwə malɩkɛ tə sʋ̀ràn tə. *Yuu-Tiu nə təntən ʋ swɩ̀n də, Yɩɩ wá jon nəba nə cʋna. Kʋ kwa nə, lɩ̀à tə, ba nə nì kʋ sʋgʋ təntə yoo, ba də kʋ́ʋ̀ súrí lá nə, ba bɩrɩ nəba, kʋ dun nə yɩ nətʋ. 4 Yɩɩ tətə twá ʋ dɩ̀àn mɩmɩnan nə, də tʋtʋnan yirə yirə, tə nə bɩrɩ ʋ dɩ̀àn, də yomɩlan nə, ʋ ma bɩrɩ də, ba sʋ̀ràn tə yɩ cɩ́gá. Yɩɩ tə kʋ́ʋ̀ twá ʋ *Siŋu tə tarpɩnan tə nə, ʋ ma bɩrɩ kʋ yoo təntə, kʋ twá ʋ fɩra tə nə.

Zwezi tɩga lɩ̀à mama yɩrɩ

(Filipə tɩ̀án 2.6-11; Galasi tɩ̀án 4.4-5; Ebərə-ba 5.7-10; 4.15-16)

5 Nə yɩ lʋʋ, kʋ tə nə bɩ̀àn, tə yoo nə swɩ̀n. Yɩɩ wà dɩ̀àn pɩn *malɩkɛ nə, sə tə mʋ̀ nə tɩnɩ kʋ lʋʋ təntə. 6 Yá kʋ dàń kʋ́ʋ̀ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə, bwálɩ́ don nə, kʋ wʋ́:

«Ləzwənə yɩ bɛ̀eɛ̀e, sə n ma bʋŋa ʋ yoo? Bɛ̀eɛ̀e nə ʋ yɩ, sə n ma ywàŋá ʋ yuu? 7 N pɩn ʋ mun máŋá mancɩn wa malɩkɛ yáá con. Kʋ kwa nə, n pɩn ʋ na dun də zìlə́, ndə ba nə pɩn dun pɩ̀ʋ́ nə nətʋ. 8 N ken wiən tə mama ʋ nɛɛ də̀ń nə».

Yɩɩ pɩn, ləzoni jə dɩ̀àn wiən tə mama yuu wa. Kʋ nətʋ dàń pɩn, Yɩɩ wà won mama yá kwa, ləzoni nə ba dɩ̀àn jə kʋ yuu wa. Yá də kʋ nətʋ mɛ, nə na zəni də, ləzwənə tə ba dɩ̀àn jə wiən tə mama yuu wa sɩ́ʋ́n nə. 9 Á nəŋə kʋ tə, nə mʋ̀ na: Máŋá mancɩn wa, Yɩɩ mun Zwezi malɩkɛ tə yáá con. Yá sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń yɩ dun də zìlə́ tíú, ʋ nə dí càn ʋ tɩ tə yɩrɩ. Kʋ twá Yɩɩ pubwanʋ tə nə, Zwezi ma tɩ lʋʋ ləzoni mama yɩrɩ.

10 Yɩɩ nə fwa lʋʋ, lʋʋ ga yɩ kʋ wulə ʋ mʋ̀ yɩrɩ. Yá ʋ ga pɩ̀à, sə ʋ bɩa tə ya dánɩ́, ba twá, ba zʋ ʋ dun tə wa. Kʋ yɩ Zwezi nə wá jon ba ba cʋna wa. Yá Yɩɩ dàń yà mɛ, sə ʋ pa ʋ də́ càn ndə ləzwənə nə, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ tʋn kʋ tʋtʋŋɩ təntə, sə ʋ ma pa ʋ ya lìù tə ʋ yoo mama nə ziən, 11 Zwezi nə sɩn ləzoni cʋna ʋ lɩ. Kʋ nətʋ dàń pɩn, ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə, ʋ nə sɩn ba cʋna tə ʋ lɩ, mama nyɩna dàń yɩ nədʋ. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, cavɩra ba wá jə, sə ʋ ja ba ʋ boŋə ʋ nubɩa. 12 Máŋá don wa, Zwezi swɩ̀n Yɩɩ con, ʋ wʋ́:

«À wá swɩ̀n n yɩrɩ tə yoo, à bɩrɩ à nubɩa nə. À wá nun à bʋ n yɩrɩ tə nə, n púlí tə tətəŋi wa».

13 Zwezi tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À mʋ̀, à wá kə à waa mama Yɩɩ nə wuuu».

Ʋ tə swɩ̀n, ʋ súrí lá nə, ʋ wʋ́:

«Á nəŋə à mʋ̀ də à kwa lɩ̀à tə, Yɩɩ nə pɩn nə».

14 Ba lɩ̀à təntə mɛ yɩ ləzoni, ba nə jə yɩra də jana. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Zwezi-Kərisə də jigə ləzwənə ndə ba nə. Ʋ fwa kʋ nətʋ tə, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ twá tɩan nə, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ lìù tə, ʋ nə jə tɩan dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa. Kʋ tíú nə yɩ *Sɩtana. 15 Lɩ̀à tə yà yɩ ndə ywəŋə nə ba lʋʋ wulu mama wa, ba yà nə dəri tɩan fən yɩrɩ. Zwezi tɩan tə dàń pɩn, ba jon ba tɩ̀àn. 16 Kʋ də̀ń nə yɩ, Zwezi tà ʋ twi, sə ʋ san malɩkɛ nə. Kʋ yɩ ʋ twi, sə ʋ san ba tə nə yɩ *Abərahamə dwíí tə wa lɩ̀à nə. 17 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yà mɛ, sə ʋ nyɩn də ʋ nubɩa tə, ba won mama wa. Ʋ zɩgɩ nətʋ, ʋ ma jì *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, ʋ nə dəri lɩ̀à yinəgə zənzən, ʋ ga sɛ̀e ʋ tʋŋa, ʋ pɩn Yɩɩ nə, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, sə ʋ pa, Yɩɩ sɛ̀e ʋ sɩn lʋʋ lɩ̀à mama cʋna, ʋ lɩ ba mʋ̀ də wá pwərə wa. 18 Cɩ́gá, Zwezi tətə dí càn. Kʋ yɩ máŋá tə wa, Sɩtana nə də́də́n, sə ʋ yugə wá, ʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ mʋ̀ dàń wàá ʋ saŋa lɩ̀à tə nə, Sɩtana nə yugə ba də, sə ʋ pa ba tʋn yokʋkwɩʋn.

3

Zwezi-Kərisə dwə Moyizə

(Matiə 21.33-38)

1 À mʋ̀, á nə yɩ à nubɩa *Kərisə yɩrɩ, á mʋ̀ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí aba, sə á ya Kərisə nə tɩ, á bʋŋa Zwezi yoo. Yɩɩ lɩ wá ʋ tʋn, sə ʋ ya nə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa. Yá nə dàń swɩ̀n ʋ yoo nə bɩrɩ, də nə kəni nə waa Yɩɩ nə wuuu. 2 Máŋá don wa, *Moyizə yà sɛ̀e Yɩɩ *nii tə də pùə́ nədʋ, ʋ tʋŋa ʋ pɩn Yɩɩ lɩ̀à tə nə. Zwezi də fwa kʋ nətʋ, ndə Moyizə nə. Ʋ sɛ̀e Yɩɩ nii tə də pùə́ nədʋ, ʋ tʋn ʋ pa Yɩɩ lɩ̀à tə nə. 3 Kʋ yɩ cɩ́gá, lìù tə, ʋ nə lwə̀ dìə̀, ʋ mʋ̀ nə jə dun, ʋ doni dìə̀ tə tətə. Zwezi nə yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə lwə̀ dìə̀ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ na dun, ʋ doni Moyizə. 4 Dìə̀ mama jə ka dìlòrú. Yá lìù tə nə lwə̀ wiən tə mama, nə yɩ Yɩɩ. 5 Máŋá don wa, kʋ nə kɛ̀eń, Moyizə mʋ̀ yà sɛ̀e Yɩɩ nii tə də pùə́ nədʋ, ʋ tʋn ʋ pa Yɩɩ lɩ̀à tə nə. Ʋ yɩn tʋ̀tʋ̀nʋ̀, yá ʋ ga yɩ lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ swɩ̀n kʋ tə, Yɩɩ nə wá swɩ̀n tə, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə nə. 6 Zwezi-Kərisə nə yɩ bìú tə, ʋ nə ywàŋá ʋ nyɩna Yɩɩ dìə̀ tə yuu nə. Nə mʋ̀, nə yɩ Yɩɩ dìə̀ təntə, də nə nə sɛ̀e, nə zɩgɩ dɩ̀àn, nə kə nə waa ʋ nə wuuu, ya nə ga pɩn wá dun yala tə yɩrɩ, ʋ nə pɩn nəba.

Sìə́ wulə Yɩɩ con

(1 Korɛntə tɩ̀án 10.1-12)

7 Á mʋ̀ dàń yɩ Yɩɩ lɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə pɩn kʋ yɩ, ndə Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Zə̀n kʋ tə, á mʋ̀ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, 8 á dànà ká fwa zɩbaniun. Á dànà ká fwa ndə fuən tə nə, á nɩbara-ba nə zàn, ba vɩ Yɩɩ nii, kasɔɔ lanworu* tə wa».

9 Yɩɩ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Kʋ dɩɩn tə nə, á nɩbara-ba pɩ̀à à nii nə, sə ba jə́n kʋ tə, à nə wá fwa. Ba ga yɩ lɩ̀à tə, ba nə nɩ à mʋ̀ Yɩɩ tʋtʋnan nə yɩ nətʋ, bɩna sapwilə. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à lɩŋa ma zàn ba mʋ̀ lɩ̀à tə yuu, à ga swɩ̀n, à wʋ́: ‹Ba pubʋŋɩ vəvəri, tə yá nə wuuu, ba ga ba sɛ̀e, ba twá coŋi tə, à nə bɩrɩ ba.› 11 Kʋ mʋ̀ nə zɩ̀n à lɩŋa tə, à ma dù, də ba bá zʋ à sìə́ bwálɩ́ tə wa, à nə tanɩ, à tún ba nə».

12 À nubɩa-ba, á cɩa á tɩ̀àn nə. Á wa lìù nədʋ mama wà mɛ, sə ʋ ja pubʋnlwan ʋ waa con, kʋ nə pɩn, ʋ ba Yɩɩ nii sɛ̀e, ʋ ga vəvəri ʋ yá Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa. 13 Dɩɩn mama kʋ nə zɩgɩ jɩjʋ kʋ vəli dədəni, á kwìə̀ duən máŋá mama, ba dàn ká wànɩ́ á wa lìù mama, ba gɩgarɩ ba pa ʋ tʋn cʋna, tə nə wá pa ʋ vɩ, sə ʋ zìlí Yɩɩ nii. 14 Nə ken nə waa Zwezi-*Kərisə nə, nə ga jə kʋ tə nə, nə yà nə jə kʋ jɩjʋ mama. Yá nə nə jɩn kʋ nə zəni, kʋ ja va kʋ yígúrə́, nə wá na tori də Zwezi-Kərisə. 15 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Zə̀n kʋ tə, á mʋ̀ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, á dànà ká fwa zɩbaniun. Á dànà ká fwa ndə fuən tə nə, á nɩbara-ba nə zàn, ba vɩ Yɩɩ nii nətʋ, máŋá don wa».

16 Bə̀rə́ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga zàn ba zɩgɩ Yɩɩ nə? Kʋ yɩ lɩ̀à tə mama, *Moyizə nə pɩn ba nan *Ezwipətə tə wa. 17 Bə̀rə́ yuu wa nə Yɩɩ lɩŋa zàn bɩna sapwilə tə mama wa? Kʋ yɩ, tə zàn lɩ̀à tə yuu wa, ba nə fwa cʋna tə. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, tɩga kasɔɔ lanworu tə wa. 18 Yɩɩ dùə̀ dùrə̀, ʋ wʋ́: «Ba bá zʋ à sìə́ bwálɩ́ tə wa, à nə tanɩ, à tún ba nə». Bə̀rə́ yɩrɩ nə ʋ dùə̀ kʋ dùrə̀ təntə? Kʋ yɩ lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə wà ʋ nii sɛ̀e. 19 Nə cɩ́gá nɩ də ba wà wànɩ́ ba zʋ Yɩɩ sìə́ bwálɩ́ tə wa, ba nə wà ba waa ken ʋ nə wuuu tə yɩrɩ.

4

(Ebərə-ba 10.35-39)

1 Yɩɩ kàn nii ʋ pa nəba də, nə wá zʋ ʋ sìə́ bwálɩ́ tə wa. Kʋ nikanɩ təntə wulə də zə̀n mama, kʋ pa nə də nə. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, nə dàń zurə nə yɩra sɩ́ʋ́n nə, sə á wa lìù mama dàn ká mé kwa. 2 Ba swɩ̀n Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, ba bɩrɩ nəba, ndə nətʋ tə nə, ba nə swɩ̀n kʋ, ba bɩrɩ nə nɩbara-ba nə. Kʋ sʋgʋ tə, ba nə nì, wà won fwa kʋ pa ba, kʋ máŋá tə wa. Ba nə nì kʋ, ba wà kʋ sɛ̀e, ba wà ba waa ken Yɩɩ nə. 3 Nə mʋ̀ con, nə mʋ̀ ken nə waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə wàá Yɩɩ sìə́ bwálɩ́ tə wa, nə zwɩ. Yɩɩ swɩ̀n lɩ̀à tə, ba nə wà ba waa ken ʋ nə tə yoo, ʋ wʋ́:

«À lɩŋa zàn ba yuu wa, à ga dù də, ba bá zʋ à sìə́ bwálɩ́ tə wa, à nə tanɩ à tún abada».

Yɩɩ tʋn ʋ tʋtʋnan tə ʋ zwɛ̀e, halɩ, kʋ nə zɩgɩ lʋʋ də̀ń laŋʋ máŋá wa. 4 Kʋ tə pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ swɩ̀n Yɩɩ sagɩ tə wa, dɩan barpɛ nii dɩɩn tə yuu wa, kʋ wʋ́:

«Yɩɩ zwɛ̀e ʋ tʋtʋnan tə mama dɩan bardʋ nii nə, ʋ ga sìí dɩan barpɛ nii dɩɩn tə nə».

5 Yɩɩ sagɩ tə bwálɩ́ don də wa, Yɩɩ kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Ba bá zʋ à sìə́ bwálɩ́ tə wa, à nə tanɩ à tún, abada».

6 Kʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, lɩ̀à duən mʋ̀ wàá Yɩɩ sìə́ bwálɩ́ tə wa, ba zwɩ. Yá təntən lɩ̀à tə mʋ̀ bá zʋ Yɩɩ sìə́ bwálɩ́ təntə wa, ba nə nì sʋywáŋʋ́ tə, ba ga wà kʋ nii sɛ̀e tə yɩrɩ. 7 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ tə ma pìí ʋ lɩ dɩɩn. Ʋ boŋə kʋ dɩɩn tə ‹zə̀n›. Yá ʋ dàń kʋ́ʋ̀ twá də pɩ̀ʋ́ *Davidə nii, ʋ ma swɩ̀n, ndə kʋ nə dí yáá kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa fuən fuən, kʋ wʋ́:

«Zə̀n kʋ tə, á mʋ̀ nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, á dànà ká fwa zɩbaniun».

8 Á yə̀ə́ də Zwozuwe yà nə ja *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, ʋ ja zʋ lʋʋ nii tə wa, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa ba. Yá kʋ ga tà, kʋ mʋ̀ nə yɩ sìə́ bwálɩ́ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ tə ma swɩ̀n dɩɩn don yoo, kʋ kwa nə. 9 Kʋ nətʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, sìə́ dɩɩn don tə wulə, kʋ pa Yɩɩ lɩ̀à tə nə. Kʋ sìə́ dɩɩn təntə yɩ ndə dɩan barpɛ nii sìə́ dɩɩn tə nə, ndə Yɩɩ tətə nə tʋn kʋ nətʋ. 10 Lìù cɩ́gá nə zʋa Yɩɩ sìə́ bwálɩ́ tə wa, kʋ tíú də yàá sìí ʋ tʋtʋnan jɩɩn wa, ndə Yɩɩ nə sìí nətʋ. 11 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə dàń bɩbara, nə zʋ kʋ sìə́ bwálɩ́ təntə wa, sə nə lìù mama dàn ká ya ndə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, ba nə wà Yɩɩ nii sɛ̀e, kʋ pa ba dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə.

12 Yɩɩ sʋgʋ tə pɩn mɩɩ, kʋ ga jə dɩ̀àn. Kʋ goŋi zəni kʋ doni lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, kʋ nə jə níə́ bələ. Yɩɩ sʋgʋ tə də nəba kʋ zwɩ, kʋ janɩ nə bɩcanɩ nə də nə kurən kə̀nə̀ nə. Kʋ mʋ̀ nə yàá bʋ̀rɩ̀ kʋ tə, ləzwənə nə pɩ̀à, sə ʋ fwa, də kʋ tə, ʋ nə bʋŋa ʋ waa con bʋ̀rà. 13 Won tə̀lə́, kʋ nə sə̀gə̀ Yɩɩ yáá nə. Ʋ na wiən tə mama, ʋ nə fwa, ʋ yɩ́á yuu nəpon nəpon. Mə, ʋ mʋ̀ yáá con nə, nə wá tún nə nii.

Nə fàrá nə yí Yɩɩ yɩra də nə waa mama

(Ebərə-ba 9.11-12, 24; 10.21-23)

14 Nə jə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa. Kʋ tíú tə nə yɩ Zwezi, ʋ nə yɩ Yɩɩ-Biu. Ʋ mʋ̀ nə vəli ʋ yí Yɩɩ yɩra. Yá nə dàń swɩ̀n ʋ yoo nə bɩrɩ, də nə ken nə waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə zɩga dɩ̀àn, nə dàn ká pìí nə kə nə kwa. 15 Nə jə Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, yìə̀n nə də́də́n wá zənzən, ndə nə nə, sə tə pa ʋ tʋn cʋna. Yá ʋ mʋ̀ yɩ lìù tə, ʋ nə vɩga, sə ʋ tʋn cʋna. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ yɩ lìù tə, ʋ wàá càn ʋ də́ də nəba nə bwànɩ̀ tə wa. 16 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, nə fàrá nə boli Yɩɩ tə yɩra də nə waa mama. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə ja pubwanʋ, ʋ swə nəba. Nə nə yí ʋ yɩra, ʋ wá dəri nə yinəgə zənzən, ʋ ga fwa pubwanʋ nə yɩra. Yá ʋ dàń wá san nəba, máŋá tə wa, kʋ nə wá tʋ kʋ mɛ, də nə pɩ̀à saŋʋ.

5

(Ebərə-ba 7.26-28)

1 Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa mama yɩ, Yɩɩ nə yàá kúrú wá lɩ̀à wa, ʋ lɩ ʋ tún, sə ʋ tʋn Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə ba yuu yɩrɩ. Ʋ mʋ̀ nə pɩn *joŋi wiən tə Yɩɩ nə, ʋ ga fwa joŋi, ba cʋna tə yɩrɩ, ba nə fwa. 2 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə də tətə jə yìə̀n, ʋ nə ba dɩ̀àn jə tə wa ndə ba nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wàá kʋ nətʋ tə nə, ʋ twá ʋ ma nì lɩ̀à tə nə yə̀rì Yɩɩ cwəŋə tə, kʋ pa ba jén ka wa yoo də̀ń. 3 Ʋ də nə ba dɩ̀àn jə tə nə pɩn, ʋ mɛ, sə ʋ fwa joŋi, lɩ̀à tə cʋna yɩrɩ, də ʋ də tətə cʋna yɩrɩ.

4 Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá pa dun ʋ tɩ̀àn nə, ʋ swɩ̀n də, ʋ mʋ̀ yɩ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa. Joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa yɩ, Yɩɩ nə yàá bon kʋ tíú tə, ndə ʋ nə kúrí *Arɔn nətʋ tə. 5 Mə, kʋ yɩ nətʋ, kʋ pa Zwezi-*Kərisə nə. Kʋ tà ʋ tətə nə pɩn dun ʋ tɩ̀àn nə, ʋ ga swɩ̀n də, ʋ ya Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa. Kʋ ya Yɩɩ nə kúrí wá, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À pɩ̀à à bɩrɩ də, n mʋ̀ nə yɩ à bìú. Zə̀n kʋ tə, à mʋ̀ Yɩɩ nə yɩ n nyɩna».

6 Yɩɩ tətə nə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n bwálɩ́ don nə ʋ sagɩ tə wa, ʋ wʋ́:

«N yɩ joŋwanʋ wuuu, kʋ máŋá nə bá zwɛ̀e, ndə Mɛləkisedɛkə* nə».

7 Zwezi-Kərisə nə yɩn tɩa yuu wa, ʋ jʋn Yɩɩ, ʋ lòrì Yɩɩ, də ʋ bwé, də ʋ bubwi, ʋ kəni yɩɩ nə də yinɩa. Ʋ yə̀ə́ də, Yɩɩ wàá wá ʋ joŋə tɩan wa. Yá Yɩɩ cʋgʋ ʋ kori, ʋ san wá, ʋ nə yɩ lìù tə, ʋ nə twá ʋ mʋ̀ Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni yɩrɩ. 8 Kʋ yɩ cɩ́gá, Zwezi-Kərisə ya Yɩɩ bìú. Yá də kʋ mama, ʋ twá ʋ càn tə nə, ʋ ma kwè ka sɛ̀e nii. 9 Yɩɩ pɩn Zwezi yɩ lìù tə, ʋ yoo mama nə ziən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, sɩ́ʋ́n nə, lɩ̀à tə mama nə sɛ̀e Zwezi-Kərisə nii, ba wá twá wá, ba na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 10 Yɩɩ tì wá, ʋ ma fwa ʋ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa ndə Mɛləkisedɛkə nə.

Á kənə dɩ̀àn, á va yáá Yɩɩ nyiən tə wa

(1 Korɛntə tɩ̀án 3.1-3)

11 Nə jə yìə̀n zənzən, nə swɩ̀n yoo kʋ tə yuu wa, tə yìə̀n tə də̀ń gwiun dàń nə cà, á nə jigə lɩ̀à tə, á nə ba yoo də̀ń nì lala, tə yɩrɩ. 12 Á mʋ̀ dàń yà yɩ lɩ̀à tə, á nə mɛ, sə á ya lɩ̀à tə duən karnyɩna-ba! Yá də sɩ́ʋ́n mama, á tə yɩ lɩ̀à tə, ba nə mɛ, sə ba tə kàrà aba Yɩɩ sʋgʋ tə wa, təntən cɩ́gá yìə̀n tə. Á tə yɩ ndə bìsɩ́ná nə, á tə wàrɩ̀ wodiu kəkəru, á də́ ndə nəkwɩna nə. Yɩlɩ nə á tə pìí á pɩ̀à, sə á ŋwà. 13 Lìù tə, ʋ nə ŋwà yɩlɩ, ʋ yɩ bisɩmaa, ʋ tə ba Yɩɩ sʋgʋ tə yənu jə, ʋ ga wàrɩ̀ kʋ cɩ́gá tə ʋ lwarɩ. 14 Wodiu tə nə jə dɩ̀àn, yɩ lɩ̀à tə nə yɩ nəkwɩna nyiən. Yá kʋ tə, ba nə fwa ba mɩ̀, dàń pɩn, ba yə̀ə́ zəni də lwanɩ swɩ́án ba pubʋŋɩ wa.

(Ebərə-ba 10.26-31; 12.15-17)

6

1 Nə dàń nə pɩ̀à, sə nə ya nəkwɩna tə yɩrɩ, nə dàń mɛ, sə nə yá təntən kàrà tə, kʋ nə swɩ̀n Zwezi-*Kərisə yoo nə con, vàn nə. Nə dàń kənə dɩ̀àn, nə va yáá də kàrà tə, kʋ nə yɩ nəkwɩna kàrà. Nə kʋ́ʋ̀ bá pìí nə swɩ̀n yìə̀n tə yoo, nə nə dí yáá, nə swɩ̀n á con. Tə yìə̀n təntə nə yɩ: ka vəvəri kwa ka ma sá cʋna, ka yágá tʋtʋnɛɛ tə, tə nə wá kə aba tɩan cwəŋə wa, nə à yə̀ə́, á ka kə á waa Yɩɩ nə. 2 Nə kʋ́ʋ̀ bá pìí nə bwé kàrà tə, kʋ nə bɩrɩ aba, ka lə lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ, ka tún jɩ̀àn lɩ̀à yuu wa, də ka pìí ka bwin tɩga, də Yɩɩ ka bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à talɩkwa bʋ̀rà. Nə kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí nə bà tə yìə̀n təntə yuu wa. 3 Nə dàń wá bɩrɩ kàrà tə, kʋ nə yɩ nəkwɩna nyiən, sə nə va yáá, də Yɩɩ nə pɩn cwəŋə.

4 Nə bʋŋa lɩ̀à duən yoo, ba nə pìí ba tʋ yokʋkwɩnan tə wa, ba tʋŋa. Ba yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ poni tə yà nə pɩ̀rɩ̀ ba. Ba mʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə nɩ Yɩɩ tarpɩʋn tə, ba ga na ʋ *Siŋu tə də, 5 ba nɩ Yɩɩ sʋgʋ tə nə ywán nətʋ, ba ga yəni lʋʋ, tə nə bɩ̀àn, dɩ̀àn nə wá yà nətʋ. 6 Yá də kʋ nətʋ mama, ba tə pìí ba yá Yɩɩ. Lìù kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ ʋ pɩn, ba lɩ̀à təntə pìí ba vəvəri ba kwa, ba ma sé ba cʋna tə, nɛɛ bələ nii nə. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dàń yɩ, ndə ba tə pìí ba paa Yɩɩ-Biu Zwezi tə dagarʋ tə yuu wa. Yá ba mʋ̀ ga nə pɩn cwəŋə də lɩ̀à duən nə, sə ba twɩn Zwezi. 7 Nə tíə́ tɩa yoo, nə ma man. Tɩa tə yàá nywɩ̀n dwɛ̀e nɩ́á tə nə dáá, tə nə twɩ ka yuu wa. Yá wiən tə nə yɩ wodirən dàń yàá pén ka yuu wa, tə nə ziən, tə pa, lɩ̀à tə nə varɩ ka nə. Kʋ nətʋ dàń yàá pa, Yɩɩ fwa zəni ka tɩa təntə yuu wa. 8 Yá kʋ kárá tə dàń nə yɩ casʋran də gakʋkwɩnan nə ka nan, ka ba funə mama jə. Yá kʋ bá dɩ́án, sə Yɩɩ ma vɩ ka, ʋ dʋgʋ. Yá kʋ yígúrə́ wa, ka yɩ ba wá dɩ mən ka nə, ka də́ ka cʋ̀gʋ̀.

(Ebərə-ba 10.23-24, 32-36)

9 Nubisoni-ba, nə nə swɩ̀n kʋ nətʋ, nə yə̀ə́ zəni də, á mʋ̀ con, kʋ ba tʋ́tʋ̀ná jə. Á mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, á nə wulə cwəŋə nəzəŋu yuu wa. Kʋ mʋ̀ cwəŋə tə nə wá pa, Yɩɩ jon aba á cʋna wa. 10 Yɩɩ ya lìù tə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú. Ʋ wàrɩ̀ kʋ tə, á nə fwa tə yoo ʋ swɛ̀eé. Ʋ wàrɩ̀ á sonu tə, á nə bɩrɩ wá tə yoo ʋ swɛ̀eé. Á tʋn, á pa lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, á ma bɩrɩ kʋ sonu təntə, máŋá don wa. Yá á tə wulə, á fwa kʋ tʋtʋŋɩ təntə sɩ́ʋ́n nə. 11 Nə swə də nə waa mama, sə á lìù mama bɩbarɩ ʋ tʋtʋŋɩ tə wa, ʋ ja va, ʋ yí kʋ yígúrə́. Kʋ nətʋ wá pa kʋ tə mama, á nə jə kʋ yala, wànɩ́ kʋ jə kʋ pa aba. 12 Nə ba swə, sə á ya lɩ̀à tə, á yɩra nə yɩn. Á yana ndə lɩ̀à tə nə, ba nə keni ba waa Yɩɩ nə wuuu, ba ga jə pɩ́nʋ́, ba ma dànɩ̀ máŋá tə, ba nə wá na wiən tə, Yɩɩ nə kàn tə nii, sə ʋ pa ba.

Yɩɩ nikanɩ tə, ʋ nə pɩn Abərahamə nə yoo

13 Máŋá tə, Yɩɩ nə kàn ʋ nikanɩ tə, ʋ pa *Abərahamə nə, kʋ yɩ ʋ dùə̀, ʋ ma kàn kʋ nii təntə. Lìù yà tə̀lə́, ʋ nə dwə ʋ mʋ̀ Yɩɩ, sə ʋ tì kʋ tíú yɩrɩ ʋ ma dù. Yɩɩ dàń yɩ ʋ tətə, ʋ ma dù ka dùrə̀ tə. 14 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Cɩ́gá mama, à wá fwa à pubwanʋ tə n yuu wa, à ga wá pa n dwíí pùlì zənzən».

15 Abərahamə yɩ ʋ zùrì ʋ yɩra, ʋ ma dɩ̀àn kʋ nikanɩ təntə. Kʋ kwa nə, kʋ tə Yɩɩ nə kàn kʋ nikanɩ, ʋ pa wá, twi kʋ jì. 16 Ləzoni nə pɩ̀à ba dù dùrə̀, ba yàá pɩ̀à lìù tə, ʋ nə dwə ba, ba ma dù. Kʋ mʋ̀ dàń nə yàá bɩrɩ də, ba sʋgʋ tə ya cɩ́gá, yá ba ga kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ yoo don, ba pìí ba swɩ̀n kʋ yuu wa. 17 Mə kʋ yɩn nətʋ də Abərahamə. Abərahamə dwíí tə yà mɛ, sə ba na zəni wiən tə, Yɩɩ nə kàn tə nikanɩ, ʋ pa ba. Yɩɩ yà pɩ̀à, sə ʋ bɩrɩ ba də cɩ́gá mama, ʋ bá lwàń nii kʋ nikanɩ tə yuu wa, abada. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma dù ʋ súrí nikanɩ tə nə. 18 Nikanɩ də dùrə̀ yɩ wiən bələ, tə nə wàrɩ̀ tə lwànɩ́. Yɩɩ wàrɩ̀ kʋnkʋn ʋ kʋnɩ, ʋ kəni ʋ nikanɩ tə, də ʋ dùrə̀ tə wa, abada. Yá kʋ yoo təntə daŋa nə jɩ̀àn. Nə mʋ̀ dàń yɩ lɩ̀à tə, nə nə yá tə mama, nə ga vwə nə tɩ̀àn Yɩɩ yɩra, sə nə ga wànɩ́, nə ja yala tə, Yɩɩ nə tún ʋ pa nəba. 19 Yala təntə, nə nə jə, nə mɩɩ tə yɩrɩ, yɩ ndə tɩ̀ʋ́ ŋʋnan nə, tə nə pɩn, kʋ zɩga dɩ̀àn. Yá lìù tə, nə nə ken nə yala tə ʋ nə, kʋ yɩ Zwezi. Ʋ mʋ̀ nə zʋa Yɩɩ *sàń tə wa, ʋ twá Yɩɩ *dìə̀ tə mimii nii gànʋ̀ tə wa, ʋ zʋ ʋ yí Yɩɩ dəyaa tə wa, Yɩɩ nə wulə lá. 20 Mə lá nə, Zwezi dí nə yáá, ʋ tàà nə yɩrɩ, ʋ zʋ. Ʋ jigə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, ndə Mɛləkisedɛkə nə. Ʋ wá yà nətʋ, wuuu, máŋá də máŋá, kʋ nə bá zwɛ̀e.

7

Mɛləkisedɛkə yɩ pɩ̀ʋ́, ʋ ga yɩ joŋwanʋ də

1 Kʋ mʋ̀ Mɛləkisedɛkə təntə, nə nə dí yáá, nə swɩ̀n ʋ yoo, yɩ tɩʋ tə, ba nə boŋə ‹Salɛmə›, pɩ̀ʋ́. Ʋ ga yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, *joŋwanʋ də. *Abərahamə nə vəli ʋ ta pɛ̀egá duən, ʋ də́, ʋ pìí ʋ bɩ̀àn, Mɛləkisedɛkə nan ʋ va ʋ jə́rí wá, ʋ ga lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni Abərahamə yɩra. 2 Abərahamə pɩn wiən tə mama, ʋ nə ta pɛ̀egá tə ʋ də́ ʋ pɛ̀e fugə nii nyiən Mɛləkisedɛkə nə. Ba nə gwin Mɛləkisedɛkə yɩrɩ tə də̀ń, təntən nə, kʋ yɩ ‹cɩ́gá pɩ̀ʋ́›. Bələ nii nə, ʋ yɩ ‹Salɛmə pɩ̀ʋ́›, kʋ də də̀ń nə yɩ ‹bɩcan sìə́ pɩ̀ʋ́›. 3 Lìù mama yə̀rì Mɛləkisedɛkə nuu də ʋ nyɩna. Ba yə̀rì ʋ nɩbara dəkuu. Lìù mama yə̀rì ʋ lʋrɩ máŋá, nə à yə̀ə́ ʋ tɩan máŋá. Ʋ nyɩn də Yɩɩ-Biu tə, ʋ ga yɩ joŋwanʋ, wuuu, kʋ máŋá nə ba zwɛ̀e.

4 Á nəŋə, Mɛləkisedɛkə nii nə dù nətʋ. Nə nɩbɛɛ Abərahamə də tətə pɩn wá kʋ tə, ʋ nə ta ʋ də́, tə fugə nii nyiən. 5 Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, pɩn cwəŋə *Levi dwíí joŋwana tə nə, kʋ wʋ́: Ba mɛ, sə ba bwe kʋ tə mama, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə nɩ, fugə nii nyiən, bwiə. Ba mɛ, sə ba bwe kʋ bwiə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə con, ba də ga yɩ ba nubɩa, Abərahamə dwíí tə wa. 6 Mɛləkisedɛkə mʋ̀ tà Levi dwíí tə wa lìù. Yá də kʋ mɛ, wiən tə mama, Abərahamə nə ta ʋ də́, Mɛləkisedɛkə nɩ tə fugə nii nyiən. Mɛləkisedɛkə ga tə yɩ lìù tə, ʋ nə lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni Abərahamə yɩra, ʋ nə yɩ lìù tə, ʋ nə nɩ Yɩɩ nikanan tə. 7 Kʋ bá tʋ́tʋ̀ná jə, kʋ yɩ ləzwənfarʋ nə yàá lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni, ʋ pa ləzwənbiə nə. 8 Levi dwíí joŋwana tə nə joŋə Yɩzərayɛlə lɩ̀à wiən fugə nii nyiən. Ba də yɩ ləzoni, ba nə tɩ. Mɛləkisedɛkə mʋ̀ jon Abərahamə wiən fugə nii nyiən, yá ʋ mʋ̀ Mɛləkisedɛkə tə wulə mɩɩ wa, ndə Yɩɩ sagɩ tə nə swɩ̀n kʋ yoo nətʋ. 9 Sɩ́ʋ́n nə, kʋ yɩ Levi nɩ̀án tə nə joŋə Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wiən fugə nii nyiən. Kʋ yɩ nətʋ, nə ga wàá nə swɩ̀n də, Levi də tətə twá Abərahamə dwanɩ nə, ʋ pa ʋ fugə nii nyiən Mɛləkisedɛkə nə. 10 Nə yə̀ə́, Abərahamə də Mɛləkisedɛkə nə jə́rí duən, máŋá tə wa, də ba tə wà Levi lʋrɩ. Yá Levi dàń yà wulə ʋ nɩbɛɛ dwíí tə wa, kʋ nə bɩ̀àn.

Zwezi-Kərisə yɩ Yɩɩ joŋwanʋ ndə Mɛləkisedɛkə nə

(Ebərə-ba 9.6-12; 10.10-14; 19.22)

11 *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, sagɩ tə wa, kʋ bɩrɩ də, Yɩɩ *joŋwana tə mɛ, sə ba nan *Levi dwíí tə wa, sə ba ya Yɩɩ joŋwana ndə *Arɔn nə. Yá ba dàń wà kʋ tʋtʋŋɩ tə wànɩ́ ba tʋn, ba pa kʋ nii sú. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ mɛ, sə Yɩɩ joŋwanʋ nan, ʋ nə yɩ ndə Mɛləkisedɛkə nə. 12 Yá də Yɩɩ nə tún joŋwana yírí don, ba nə tà joŋwana ndə Levi nə, kʋ yɩ kálʋ́, sə Yɩɩ nii tə də, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, lwàń. 13 Sʋ̀ràn tə tə yɩ nə *Yuu-Tiu yoo nə, tə swɩ̀n. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə nan dwíí don wa. Kʋ mʋ̀ dwíí tə wa, lìù tə̀lə́ lá nə, ʋ nə tʋn joŋwana tʋtʋŋɩ. 14 Nə yə̀ə́ pwənə pwənə də, nə Yuu-Tiu Zwezi yɩ ba lʋrɩ Zwida dwíí tə wa. Yá máŋá tə, Moyizə nə swɩ̀n joŋwana tə yoo, ʋ wà kʋ dwíí tə yoo swɩ̀n. 15 Á nəŋə won tə nə pɩn, yìə̀n tə də̀ń kwɛn, tə yɩ nəpon nəpon. Joŋwanʋ don twi, ʋ nə nyɩn də Mɛləkisedɛkə. 16 Yɩɩ wà ʋ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, twá, ʋ ma tún Zwezi, sə ʋ ya Yɩɩ joŋwanʋ. Ʋ yɩ ʋ jigə Yɩɩ joŋwanʋ, ʋ nə jə dɩ̀àn, sə ʋ ya mɩɩ wa, kʋ nə bá zwɛ̀e abada, tə yɩrɩ. 17 Yɩɩ sagɩ tə swɩ̀n kʋ yoo tə, kʋ wʋ́:

«N yɩ Yɩɩ joŋwanʋ wuuu, kʋ máŋá nə bá zwɛ̀e, ndə Mɛləkisedɛkə nə».

18 Kʋ yɩ cɩ́gá, dí yáá nə cwəŋə tə, Yɩɩ nə tún, yà ba dɩ̀àn jə, kʋ ga bá lɩ̀à nə saŋa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ dʋgʋ ka mʋ̀ fuən fuən cwəŋə təntə. 19 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yà wàrɩ̀ ləzoni kʋ pɩn, ba jì lɩ̀à tə, ba yoo mama nə ziən Yɩɩ yáá con. Yá sɩ́ʋ́n nə, won wulə, kʋ nə dwə ʋ nii təntə. Ʋ nii təntə yɩ yala tə, nə nə twá tə nə, sə nə boli Yɩɩ yɩra.

20 Kʋ tə nə súrí lá, máŋá tə, Yɩɩ nə tún ʋ joŋwanʋ Zwezi-*Kərisə tə, ʋ dí yáá, ʋ dù, ʋ ma tún wá. 21 Yá Levi dwíí joŋwana tə mʋ̀ yɩ ba yàá tún, ba ga ba dùrə̀ dwì. Yá Yɩɩ dùə̀ də Zwezi mʋ̀, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À dùə̀ də, n wá yà à joŋwanʋ wuuu, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. À mʋ̀ Yuu-Tiu bá lwàń kʋ yoo tə». 22 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mɛ, sə nə lwarɩ də, *nimarʋ tə, nə nə jə də Zwezi, zəni dwə nimardwan tə. 23 Kʋ tə nə súrí lá, Levi dwíí joŋwana tə yɩn dánɩ́ zənzən, ba nə yàá tɩ, ba ga lwànɩ́ duən yuu nə tə yɩrɩ. 24 Yá Zwezi mʋ̀ tà nətʋ. Ʋ mʋ̀ wulə mɩɩ wa wuuu, lìù ga tə̀lə́, ʋ nə wá lwàń ʋ yuu nə, ʋ ya Yɩɩ joŋwanʋ. 25 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ jə dɩ̀àn máŋá mama, sə ʋ jon lɩ̀à tə ba cʋna wa, ba nə twá də wá, ba bà Yɩɩ con. Ʋ cɩ́gá nə wulə mɩɩ wa wuuu tə pɩn, ʋ lòrì Yɩɩ máŋá mama, ʋ pɩn ba.

26 Zwezi yɩ Yɩɩ nə tɩ, ʋ ba cʋna jə, ʋ ba durən jə. Ʋ pwɛ̀e ʋ tɩ̀àn də lɩ̀à tə nə fwa cʋna. Yá Yɩɩ dàń zɩn wá, ʋ jə̀ń wiən tə mama yuu Yɩɩ sàń nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Zwezi nə yɩ Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə, ʋ nə mɛ də nəba. 27 Ʋ tà lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ fwa *joŋi dɩɩn mama. Ʋ tà lìù tə, ʋ nə wá dí yáá, ʋ fwa joŋi ʋ tətə cʋna yɩrɩ. Kʋ kwa nə, sə ʋ dàń fwa lɩ̀à tə duən də cʋna yɩrɩ, ndə Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩna tə duən tə nə. Zwezi mʋ̀ yɩ ʋ tətə nə, ʋ ma fwa joŋi*, naa nədʋ cɩcɩ, nə cʋna yɩrɩ. Yá kʋ joŋi təntə mɛ nətʋ. 28 Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yàá pɩn cwəŋə, sə ba tún joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩna, ba nə yɩ ləzoni, ba nə bwànà yìə̀n duən wa. Kʋ mʋ̀ kwa nə, Yɩɩ dùə̀ dùrə̀, ka nə jon ʋ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, yuu nə. Ʋ twá dùrə̀ təntə nə, ʋ ma tún ʋ bìú tə, sə ʋ ya Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, ʋ yoo mama nə ziən ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, máŋá mama wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e.

8

Zwezi yɩ nə Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa

(Ebərə-ba 9.6-12; 12.24)

1 Nə sʋgʋ tə wa, á nəŋə yoo tə, kʋ nə də́ lá. Nə cɩ́gá jə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa təntə, ʋ jə̀ə́ Yɩɩ *sàń nə, Yɩɩ tə, ʋ nə jə dɩ̀àn jɩzən* vàn nə. 2 Ʋ jə̀ə́ ʋ tʋŋa ʋ tʋtʋŋɩ tə Yɩɩ dəyaa tə wa. Kʋ mʋ̀ bwálɩ́ təntə nə yɩ Yɩɩ sàń cɩ́gá cɩ́gá. Kʋ tà Yɩɩ *wulu gansili† tə, ləzoni nə fwa də ba jɩ̀àn. Kʋ ya Yɩɩ tətə nə fwa kʋ. 3 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa mama yɩ ba tún, sə ʋ fwa zìlə́ wiən, ʋ pa Yɩɩ nə, sə ʋ gʋ vàná, ʋ ma fwa *joŋə, ʋ pa wá. Zwezi də mɛ, sə ʋ ja won, ʋ nə wá pa Yɩɩ nə. 4 Zwezi yà nə wulə lʋʋ wa, ʋ yà bá ya Yɩɩ joŋwanʋ də tətə. Yɩɩ joŋwana duən wulə, ba nə pɩn zìlə́ wiən Yɩɩ nə, ndə Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə, nə pɩn cwəŋə nətʋ. 5 Ba mʋ̀ Yɩɩ joŋwana təntə tʋŋa Yɩɩ wulu gansili. Yá Yɩɩ wulu gansili təntə yɩ, kʋ tə nə wulə Yɩɩ sàń nə, nyɩnyɩga. Kʋ yɩ Yɩɩ wulu gansili tə cɩ́gá cɩ́gá, ka nə wulə Yɩɩ sàń nə, yuywara. Máŋá tə, Moyizə tə nə wà Yɩɩ wulu gansili tə fwa, Yɩɩ pɩn wá nii, ʋ wʋ́: «Ywàń, n wá fwa kʋ mama, ndə kʋ nyɩnyɩga tə nə, à nə bɩrɩ mʋ́ paan‡ tə yuu wa». 6 Zwezi mʋ̀ tʋtʋŋɩ tə, Yɩɩ nə pɩn wá, dwə joŋwana tə mama tʋtʋŋɩ tə zənzən. Mə nətʋ nə Yɩɩ nikanɩ tə də, ʋ nə kàn də wá, dwə dí yáá nikanɩ tə, ʋ nə kàn də nəba, nimardwan tə wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ dàń wulə Yɩɩ də ləzoni pwərə wa, ʋ kəni ba *nimarʋ, kʋ nə dwə dí yáá nimarʋ tə.

7 Təntən nimarʋ tə yà nə ba yìə̀n jə, tə nə mùrì kʋ wa, kʋ yà ba də̀ń jə, sə ba lwàń kʋ yuu nə də bələ nii nimarʋ. 8 Nə nɩ də, təntən nimarʋ təntə yuu wa, Yuu-Tiu caga ʋ lɩ̀à tə nii nə, ʋ wʋ́:

«Á nəŋə, máŋá bɩ̀àn, à nə wá fwa nimarʋ nədʋn də *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, də Zwida dwíí lɩ̀à tə. 9 Kʋ nimarʋ tə bá ya ndə dí yáá nimarʋ tə nə, à nə fwa də ba nɩbara-ba. Kʋ nimarʋ təntə, à nə dí yáá, à fwa də ba, à jɩn ba jɩɩn nə, kʋ dɩɩn tə nə, à van à ja nan *Ezwipətə wa».

Yuu-Tiu tə pìí ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«Ba wà à nimarʋ tə nii nə twá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à də ma dʋgʋ ba tɩa».

10 Yuu-Tiu kʋ́ʋ̀ súrí lá nə, ʋ wʋ́:

«Á nəŋə nimarʋ tə, à nə wá fwa də Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə, máŋá, kʋ tə nə bɩ̀àn, wa. À wá tún à coŋi tə ba pubʋŋa wa, à ga wá pa, ba ja tə ba waa con. À wá yà ba Yɩɩ, ba də wá yà à mʋ̀ lɩ̀à. 11 Lìù kʋ́ʋ̀ bá ya lá, ʋ nə wá zàn, ʋ kàrɩ̀ ʋ tɩʋ lìù don, nə à yə̀ə́ ʋ nubiu, ʋ wʋ́: ‹Bàá yəbə n lwarɩ Yuu-Tiu!› Ba mama tə mɩ́ámɩ́án wá yəni nə, kʋ nə zɩgɩ bisɩmaa, kʋ ja va nəkwɩa. 12 À ga wá kwɛn ba cʋna tə à lɩ à mʋ̀ də ba pwərə wa. Yá à kʋ́ʋ̀ ba pìí à lìí tə yoo».

13 Də Yɩɩ nə swɩ̀n nimardʋn tə yoo, sə nə yəni də, təntən nyiən tə mʋ̀ dàń jigə wodwan. Yá won tə nə yɩ wodwan, kʋ nə kwɩn, kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, kʋ won tə kʋ́ʋ̀ bá dán, kʋ ma jén lá nə.

9

Təntən nimarʋ joŋi tə yoo

1 Təntən *nimarʋ tə yà jə bwálɩ́ tɩa yuu, yá nə lɩ, ʋ kwɛn, ʋ tún, ba jʋ̀nɩ̀ wá kʋ wa. Kʋ yà jə kʋ coŋi, ba nə tún ba twá tə nə, ba ma fwa yɩjʋnɩ təntə. 2 Kʋ yɩ cɩ́gá, ba yà fwa Yɩɩ *wulu gansili, kʋ nə jə dəbɩa bələ. Ba boŋə kʋ dəbiu don kwa con dìə̀ tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən. Kʋ dìə̀ təntə wa nə, ba yà tún canzɩlʋ, kʋ pɩna barpɛ, də dipɛn tə, ba nə tún ba pa Yɩɩ nə, də tabɩlʋ. 3 Gansili tə bələ nii dəbiu tə mimii jə gànʋ̀ don. Ba boŋə kʋ bələ nii dəbiu təntə, də dəyaa dəbiu tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ cɩcɩ nyiən.

4 Ba fwa sɩ́án *joŋi kúrí, ba tún kʋ bwálɩ́ tə wa. Mə lá nə, ba sʋrɩ tɩralɩ tə. Yá mə bwálɩ́ təntə wa nə, nimarʋ daka tə, kʋ nə pəri də sɩ́án, yà wulə. Sɩ́án zʋŋa yà wulə kʋ daka tə wa, də kʋ wa wodiu don, ba nə ma boŋə ‹manə*›. *Arɔn daduu tə, kʋ nə pén vʋran, də yà wulə kʋ daka tə wa. Kapanpɩpɛ bələ tə, ba nə pʋ́pʋ́nɩ́ nimarʋ sʋ̀ràn tə, tə yuu wa tə, də yà wulə kʋ wa. 5 Daka tə yuu wa, ba fwa wiən bələ, tə nə yɩ ndə *malɩkɛ nə, ba kə lá. Tə jə dun zənzən, tə ga bɩrɩ də, Yɩɩ wulə kʋ bwálɩ́ tə wa. Tə vànà tə ywárɩ́ púə́ bwálɩ́ tə nə, ba nə kəni jana tə, sə tə sɩn cʋna tə. Máŋá tə̀lə́ sɩ́ʋ́n nə, sə à gwin tə yìə̀n təntə mama də̀ń, à bɩrɩ aba. 6 Yɩɩ wulu gansili tə pwɛ̀e bwálá bələ. Dɩɩn mama, Yɩɩ *joŋwana tə zwɩ kʋ kwa con dìə̀ tə wa, ba fwa ba tʋtʋŋɩ tə. 7 Yá kʋ dəyaa tə mʋ̀ yɩ, Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə cɩcɩ nə wàá lá nə, ʋ zwɩ bɩnɩ wa, naa nədʋ. Kʋ bwálɩ́ tə wa, ʋ mɛ, sə ʋ ja vanɩ tə, ʋ nə ma fwa joŋi tə, jana, ʋ ja zʋ lá, ʋ pa Yɩɩ nə, ʋ tətə cʋna yɩrɩ, də cʋna tə yɩrɩ, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə tʋn də ba yə̀rì. 8 Á nəŋə kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩ̀à, sə kʋ twá kʋ yoo tə nə, kʋ bɩrɩ nəba. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ nəba də, máŋá tə mama Yɩɩ wulu gansili tə kwa con dìə̀, tə nə wá yà lá, Yɩɩ dəyaa mimii tə bá súrí, sə lɩ̀à zʋ. 9 Kʋ yoo tə nyɩnyɩga yɩ, kʋ bɩrɩ nəba yìə̀n, tə nə bɩ̀àn sɩ́ʋ́n. Kʋ yɩ kʋ bɩrɩ nəba də, wiən tə, ba nə pɩn Yɩɩ nə, də jwəŋə tə, ba nə fwa, ba pɩn wá, wàrɩ̀ yokʋkwɩnan tə tə lɩ ləzoni tə pubʋŋɩ wa, ba nə fwa. 10 Tə coŋi təntə yɩ tə wulə ləzoni yɩra yɩrɩ, ba wodiu yuu yɩrɩ, də kʋ tə nə nywɩ̀n yuu yɩrɩ, də naswɩa yirə yirə yɩrɩ. Tə mʋ̀ coŋi təntə yà tún, tə yoo yà də́ lá, kʋ ja va máŋá tə, Yɩɩ nə lwàń wiən tə.

Zwezi-Kərisə joŋi tə yoo

(Ebərə-ba 12.24)

11 Zwezi-*Kərisə yɩ ʋ twi ndə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa nə, sə Yɩɩ twá də wá, ʋ pa nəba wozəŋə tə, tə nə manwarɩ tə wulə. Ʋ nan Yɩɩ *wulu gansili tə wa. Kʋ gansili təntə tà ləzoni nə fwa də ba jɩ̀àn. Kʋ pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, gansili təntə tə̀lə́ tɩa yuu yəbə. Kʋ gansili təntə ziən, kʋ doni tɩa yuu nyiən tə. 12 Zwezi-Kərisə yɩ naa nədʋ cɩcɩ nə, ʋ zʋa Yɩɩ wulu gansili tə dəyaa tə wa. Kʋ tà bʋtʋlan, də nabii jana nə, ʋ ja zʋ kʋ bwálɩ́ tə wa. Kʋ yɩ ʋ tətə jana nə, ʋ ja zʋ, sə ʋ ma yə̀ nəba ʋ jon, sə nə tɩnɩ nə tɩ̀àn, máŋá tə, kʋ nə ba zwɛ̀e. 13 Fuən nə, ba yàá gʋ bʋtʋlan də nabɩran, ba lɩ tə jana tə, ba mɩ́ lɩ̀à tə nə cʋ̀gʋ̀ tə yuu wa. Ba yàá gʋ nacɩɩn, ba sʋrʋ, ba pɛ̀e kʋ tʋnan tə, ba lwá lɩ̀à tə yuu wa, ba nə fwa cʋna. Ba nə fwa kʋ nətʋ tə, ba zwɛ̀e, ba lɩ̀à tə dàń ya Yɩɩ nə tɩ, ba cʋna də sɩn, tə nan ba yɩra†. 14 Də kʋ nətʋ tə nə yɩ cɩ́gá, sə nə lwarɩ də, Zwezi-Kərisə jana tə dwə tə vàná tə jana tə. Kərisə tə, ʋ nə wà cʋna tʋn, ʋ twá Yɩɩ-*Siŋu tə dɩ̀àn, tə nə ba zwɛ̀e tə nə, ʋ pa ʋ tɩ̀àn Yɩɩ nə, ndə joŋi vanɩ nə. Ʋ jana tə dàń wá sɩn yokʋkwɩnan tə nə pubʋŋɩ wa, tə lɩ, sə nə kʋ́ʋ̀ dàn ká fwa tʋtʋnkʋkwɩnan, tə nə wá ja nəba, tə va tɩan wa. Kʋ mʋ̀ dàń nə wá pa, nə fwa Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, tʋtʋŋɩ tə.

Jana tə yɩ tə bɩrɩ Yɩɩ nimarʋ tə

15 Zwezi-*Kərisə yɩ lìù tə, ʋ kəni *nimardʋn Yɩɩ də lɩ̀à pwərə wa. Zwezi tɩga, sə ʋ jon lɩ̀à tə, ba nə fwa cʋna nimardwan tə máŋá wa. Yá lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, dàń wá na wozəŋə tə, ʋ nə kàn nii, sə ʋ pa ba. Tə wozəŋə təntə wulə máŋá mama wuuu, tə ga ba cʋ̀gà.

16 Lìù wàá sagɩ ʋ pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ nə bɩrɩ nətʋ tə, ba nə mɛ, sə ba tàrɩ̀ ʋ jɩjə, də ʋ nə tɩga. Kʋ dàń nə yɩ ʋ tɩan kwa nə, ba mɛ, sə ba swɩ̀n ʋ wiən tə tarʋ yoo. 17 Kʋ yɩ cɩ́gá, tɩan kwa, wotarɩ sagɩ jə funə, də lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ sagɩ tə, nə tɩga. Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, nə wà tɩ, kʋ sagɩ tə ba funə jə. 18 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ wà təntən nimarʋ tə tətə tún, də jana wà lwé. 19 Kʋ yɩ cɩ́gá, *Moyizə dí yáá ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ *nii tə mama, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ nii sagɩ tə wa nətʋ, *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə mama yáá con. Kʋ kwa nə, ʋ tì nabii jana, də bʋtʋlan jana, də nɩ́á, ʋ kə duən nə. Ʋ kén tɩ̀ʋ́ don vʋran, ba nə boŋə yizopə, də piə kʋran tə nə yɩ ndə gunən nəsɩan nə, ʋ kə jana tə wa. Ʋ dàń lɩ tə, ʋ mɩ́ ʋ kə Yɩɩ nii sagɩ tə, də lɩ̀à tə yuu wa. 20 Máŋá tə nə, ʋ nə wulə ʋ mɩ́ tə, ʋ kəni ba nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə yɩ jana tə, Yɩɩ nə ma kəni ʋ nimarʋ tə ʋ mʋ̀ də á mʋ̀ pwərə wa, sə á zìlí kʋ nimarʋ tə nii». 21 Kʋ kwa nə, ʋ yàá mɩ́ tə jana tə nətʋ, Yɩɩ *wulu gansili tə yuu wa, də tʋtʋnzɩla tə mama yuu wa, ba nə yàá ma fwa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə. 22 Kʋ nə yɩ də Yɩɩ nii sagɩ tə mʋ̀, tʋtʋnzɩla tə zʋnɩ mama, durən sɩn tə nan də jana təntə. Yá jana dàń nə wà lwé, Yɩɩ bá sɛ̀e, ʋ kwɛn cʋna tə, ʋ lɩ nə mʋ̀ də wá pwərə wa.

Zwezi-Kərisə vəli Yɩɩ sàń, nə mʋ̀ yɩrɩ

23 Wiən tə, ba nə ma fwa Yɩɩ tʋtʋŋɩ tə dí yáá nə, yà yɩ Yɩɩ sàń wiən tə nyɩnyɩga. Tə wiən təntə yà mɛ, sə ba sɩn tə jana wa. Yá Yɩɩ tʋtʋnzɩla, tə nə wulə ʋ sàń nə, də mɛ, sə ba sɩn tə jana wa. Kʋ mʋ̀ *joŋi təntə mɛ, sə kʋ doni. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi jana tə. 24 Zwezi-*Kərisə wà Yɩɩ *wulu gansili tə, ləzoni nə fwa də ba jɩ̀àn, wa zwɩ. Kʋ gansili təntə yɩ Yɩɩ sàń tə nyɩnyɩga. Yá Zwezi-Kərisə mʋ̀ dàń zʋa Yɩɩ sàń təntə wa. Ʋ wulə kʋ wa sɩ́ʋ́n nə, ʋ lòrì Yɩɩ ʋ pɩn nəba, Yɩɩ yáá con. 25 Ʋ wà lá zwɩ, sə ʋ fwa joŋi nɛɛ kapʋpʋ, ndə Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə nə. Ba mʋ̀ nə yàá zʋ Yɩɩ wulu gansili tə dəyaa tə wa bɩnɩ mama, də wiən duən jana. Zwezi-Kərisə mʋ̀ yɩ ʋ zʋa lá də ʋ tətə jana. 26 Kʋ yà nə wà nətʋ yɩn, ʋ yà wá də́ càn nɛɛ kapʋpʋ, kʋ nə zɩgɩ lʋʋ də̀ń laŋʋ máŋá, kʋ ja vəli wuuu. Cɩ́gá, ʋ twi, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn naa nədʋ, sə ʋ ma zwɛ̀e fuən máŋá tə. Ʋ tì ʋ tɩ̀àn, ʋ ma fwa joŋi, ʋ ga twá ʋ joŋi tə nə, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ cʋna dɩ̀àn. 27 Lìù mama yɩ naa nədʋ cɩcɩ nə, ʋ mɛ, sə ʋ tɩ. Kʋ kwa nə, kʋ tíú vələ Yɩɩ yáá con, sə Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà. 28 Mə nətʋ nə, kʋ pa Zwezi-Kərisə nə. Ʋ tì ʋ tɩ̀àn, ʋ ma fwa joŋi naa nədʋ cɩcɩ. Ʋ fwa kʋ, sə ʋ ma wànɩ́ ʋ lɩ lɩ̀à zənzən ba cʋna wa. Ʋ tə wá pìí ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, nɛɛ bələ nii nə. Yá kʋ dàń nə kʋ́ʋ̀ tà, sə ʋ lɩ lɩ̀à ba cʋna wa, kʋ yɩ, sə ʋ jon lɩ̀à tə nə dànɩ̀ wá.

10

Zwezi-Kərisə twi, sə ʋ fwa kʋ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à

(Ebərə-ba 9.7-15, 23-28)

1 Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, yɩ ndə wozəŋə nə, tə nə bɩ̀àn, nyɩnyɩga nə. Yá kʋ dàń nə tà tə cɩ́gá cɩ́gá tə, nə nə wá na tə nə kʋ bɩrɩ nəba. Yɩɩ nii yoo təntə pɩ̀à, sə ba fwa *jwəŋə yiri nədʋ bɩnɩ mama. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ nii yoo təntə wàrɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə boli Yɩɩ yɩra, kʋ pɩn ba yanɩ lɩ̀à tə, ba yoo mama nə ziən ʋ yáá con, abada. 2 Kʋ mʋ̀ jwəŋə təntə yà nə jə dɩ̀àn, sə tə sɩn ba lɩ̀à təntə cʋna naa nədʋ, ba yà kʋ́ʋ̀ bá pìí, ba bʋ́n ba cʋna tə yoo. Yá ba yà kʋ́ʋ̀ bá pìí ba fwa joŋi, abada. 3 Yá kʋ dàń twá kʋ mʋ̀ jwəŋə təntə nə, ba ma lìí ba cʋna tə yoo bɩnɩ mama. 4 Kʋ nətʋ tə fwa, nabɩran də bʋtʋlan jana nə wàrɩ̀ ləzoni cʋna tə lɩ abada tə yɩrɩ. 5 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə, Zwezi-*Kərisə nə bɩ̀àn lʋʋ wa, ʋ swɩ̀n Yɩɩ con, ʋ wʋ́:

«N ba joŋi, nə à yə̀ə́ zìlə́ wiən pɩ̀à, yá n fwa yɩra, n pa nə. 6 Vàná tə, ba nə gʋa, ba sʋrɩ jwəŋə kúrí tə yuu, də jwəŋə tə, ba nə fwa cʋna yɩrɩ, ba n pùə́ poli. 7 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, à dàń swɩ̀n n con, à wʋ́: Nə̀ń à nə, à twi, sə à fwa kʋ tə, n mʋ̀ Yɩɩ nə pɩ̀à. Kʋ mʋ̀ yoo təntə yɩ kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ n sagɩ tə wa à mʋ̀ yɩrɩ».

8 Zwezi-Kərisə dí yáá, ʋ swɩ̀n Yɩɩ con, ʋ wʋ́:

«N ba jwəŋə də zìlə́ wiən jələ. N ba vàná tə, ba nə gʋa, ba sʋrɩ joŋi kúrí yuu, də jwəŋə tə, ba nə fwa cʋna yɩrɩ, jələ. Tə ba n pùə́ poli».

Yá Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə, bɩrɩ də, tə jwəŋə təntə mama mɛ, sə tə fwa. 9 Zwezi-Kərisə kʋ́ʋ̀ pìí ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń à nə, à twi, sə à fwa kʋ tə, n nə pɩ̀à». Kʋ nətʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, Zwezi-Kərisə mʋ̀ ken fuən jwəŋə tə vàn nə. Ʋ lwàń tə də, ʋ mʋ̀ tətə joŋi tə. 10 Ʋ fwa kʋ tə Yɩɩ nə pɩ̀à. Ʋ tì ʋ tətə ləzwəndɔɔ tə, ʋ ma fwa joŋi, ʋ pa nəba naa nədʋ cɩcɩ, kʋ mʋ̀ dàń nə pɩn, nə sɩn nə tɩ̀àn, nə lɩ nə cʋna wa.

11 Yɩɩ joŋwanʋ mama mʋ̀ yɩ dɩɩn mama, ʋ zɩga yɩɩ nə, ʋ fwa jwəŋə máŋá mama, Yɩɩ yáá con. Ʋ yàá fwa jwəŋə yiri nədʋ, də ʋ bwé, yá tə jwəŋə tə wàrɩ̀ cʋna tə lɩ abada. 12 Zwezi-Kərisə mʋ̀ fwa joŋi nədʋ cɩcɩ, cʋna yɩrɩ, kʋ nə də́ lá, máŋá mama wuuu. Yá kʋ kwa nə, ʋ yɩ lìù tə, ʋ dàń nə jə̀ə́ Yɩɩ jɩzən* vàn nə. 13 Sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń yɩ ʋ dànɩ̀, sə Yɩɩ kə ʋ dʋŋa tə ʋ nɛɛ də̀ń. 14 Zwezi-Kərisə twá joŋi nədʋ nə, ʋ pa lɩ̀à tə, ʋ nə sɩn ba cʋna ʋ lɩ, yoo mama dàń ziən máŋá mama, wuuu.

15 Yɩɩ-*Siŋu tə də bɩrɩ kʋ nətʋ tə nəba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, kʋ dí yáá, kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́:

16 «*Yuu-Tiu swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹Á nəŋə *nimarʋ tə, à nə wá fwa də ba, kʋ dɩan təntə kwa nə. À wá tún à coŋi tə ba pubʋŋa wa, máŋá, kʋ tə nə bɩ̀àn wa. À ga wá pa, ba ja tə ba waa con›.»

17 Ʋ tə swɩ̀n kʋ kwa nə, ʋ súrí lá, ʋ wʋ́:

«À kʋ́ʋ̀ ba pìí à lìí ba cʋna tə, də ba yokʋkwɩnan tə, ba nə tʋn, tə yoo».

18 Yɩɩ nə kwɛn cʋna ʋ lɩ, kʋ kʋ́ʋ̀ wà mɛ, sə ba fwa zìlə́ wiən, ba ma lɩ tə cʋna təntə.

Nə dànà ká pìí nə va nə kwa!

(Efɛzə tɩ̀án 2.13, 18; 4.14-16; 6.4-20; 12.25-29)

19 À nubɩa-ba, Zwezi nə lwá ʋ jana tə pɩn, nə yə̀ə́ cɩ́gá mama, də nə jə cwəŋə, sə nə zʋ bwálɩ́ tə, Yɩɩ nə wulə, yá fən ga tə̀lə́. 20 Zwezi súrú cwəŋə nədʋn, ʋ pa nəba. Ʋ cɩrʋ mimii nii gànʋ̀ tə, kʋ nə pwɛ̀e nə mʋ̀ də Yɩɩ duən nə. Kʋ cwəŋə təntə pɩn mɩɩ lɩ̀à nə. Mimii nii gànʋ̀ tə nə cɩrʋ tə yɩ, kʋ bɩrɩ Zwezi tətə ləzwəndɔɔ tə, ba nə paa dagarʋ tə yuu wa. 21 Yá nə dàń jə Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa, ba nə tún, sə ʋ ya Yɩɩ dìə̀ tə yuu wa. 22 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, nə dàń fàrá nə boli ʋ yɩra də bɩcan nədʋ. Nə kənə nə waa mama mɩ́ámɩ́án Yɩɩ nə wuuu. Nə pɩan, Zwezi jana tə sɩn nə pubʋnkʋkwɩnan tə, tə lɩ, sə nə ga swɛ nə yɩra də nɩ́á tə, nə ba durən jə. 23 Yɩɩ fwa nikanɩ. Yɩɩ mʋ̀ yàá fwa máŋá mama kʋ tə, ʋ nə swɩ̀n də, ʋ wá fwa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə kʋ́ʋ̀ dànà ká pa nə jɩ̀àn gwàrɩ̀, nə swɩ̀án kʋ tə, nə nə jə kʋ yala tə yoo. 24 Nə ywàŋá duən yuu. Nə daŋa duən jɩ̀àn, sə nə ma wànɩ́ nə sóní duən, nə ga fwa kʋ tə nə ziən. 25 Nə dànà ká dəri, nə yá nə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə, ndə kʋ nə yɩ lɩ̀à duən yofwamɩʋn nə, ba nə yàá kʋ́ʋ̀ ba ba púlí tə wa twi. Nə daŋa duən jɩ̀àn. Nə fwa nətʋ wuuu, nə súrí lá, nə nə yə̀ə́ də, Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə túrí dɩɩn tə bwələ yɩrɩ.

26 Nə yə̀ə́ cɩ́gá tə, nə ga sɛ̀e ka də. Kʋ kwa nə, nə nə sɩnɩ, nə fwa cʋna, nə dàń mɛ, sə nə yəni də, joŋi tə̀lə́, kʋ nə wá lɩ tə cʋna tə nə yuu wa. 27 Də nə nə fwa kʋ yoo tə, yoo tə, kʋ dàń nə ga, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə nə dàn yoo tə, nə wá bà də nə vɩvaga. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ bʋ̀rà tə, də mən, tə yoo nə cà, tə nə wá də́ Yɩɩ dʋŋa tə. 28 Á yə̀ə́ də, lìù nə cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ *nii tə, ʋ nə pɩn *Moyizə nə, kʋ mɛ, sə lɩ̀à tə nə nɩ wá, yí bələ, nə à yə̀ə́ batwa, ba swɩ̀n də, ʋ cɩ́gá cʋ̀gʋ̀ kʋ. Kʋ kwa nə, ba dàń wàá ʋ mʋ̀ lìù təntə ba gwɩ, ba ga ba ʋ yinəgə dəri. 29 Mə kʋ yɩ nətʋ, kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ nii tə, ʋ nə pɩn Moyizə nə. Yá lìù tə, ʋ nə yalɩ Yɩɩ-Biu tə, kʋ dàń wá yà nətə, kʋ pa ʋ mʋ̀ nə? Kʋ tíú təntə zʋnɩ *nimarʋ jana tə, tə nə sɩn wá, tə lɩ ʋ cʋna tə wa. Kʋ tíú twɩn Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə pɩn, nə lwarɩ Yɩɩ pubwanʋ tə. Kʋ mɛ, sə kʋ tíú na càn, ʋ doni. 30 Nə yə̀ə́ Yɩɩ zəni, ʋ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á yágá, sə à mʋ̀ nə fwìn à lɩŋa lɩ̀à tə nə vɩga tə yuu wa. À wá ŋwɩ́n kʋ tə nə mɛ də ba lìù mama, à pa wá». Kʋ tə nə súrí lá nə, kʋ tə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «À mʋ̀ Yuu-Tiu wá bʋ̀rɩ̀ à lɩ̀à tə bʋ̀rà». 31 Kʋ yɩ càn nəfarʋ, kʋ pa lìù tə nə, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, nə wá ja, ʋ kə ʋ jɩ̀àn wa!

32 Á lie á tɩ̀àn, kʋ tə nə tʋn, kʋ lɛ máŋá tə wa, á yɩ́á nə twi tə pori Yɩɩ cwəŋə tə wa. Kʋ máŋá tə wa, á dí càn zənzən, yá á ga zɩgɩ dɩ̀àn, á də́ dɩ̀àn də yaŋwɩa. 33 Dɩɩn don nə, á yɩ ba yàá twɩn, ba pa, á də́ càn lɩ̀à tə mɛ yáá con. Nə à yə̀ə́, á yàá kə á nii lɩ̀à tə kwa, ba nə fwa tə yìə̀n tə ba yɩra. 34 Á cɩ́gá sɛ̀e, á də́ càn, də lɩ̀à tə nə wulə bàń dìə̀ wa. Á sɛ̀e, sə ba jon á jɩjə wiən, də pupwən, á nə yə̀ə́ də, á jə jɩjə wozəŋə tə nə dwə nətʋ, tə nə wulə wuuu, tə bá zwɛ̀e, yɩrɩ. 35 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á dànà ká pa, fən ja aba yoo wa. Kʋ mʋ̀ nə wá pa, á na ŋwɩ́rán, tə nə dáá. 36 Á yɩ lɩ̀à tə, á nə mɛ, sə á ja pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ka pìí á kə kwa, á ma fwa kʋ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à. Á nə fwa kʋ nətʋ tə, á wá na kʋ tə, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa aba. 37 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kʋ ga máŋá mancɩn, sə lìù tə, ʋ nə bɩ̀àn tə, bà. Ʋ wá bà sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. 38 Lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa à nə, ʋ yɩ cɩ́gá tíú à yáá con. Kʋ tíú ga wá yà mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e, Yɩɩ con. Yá kʋ tíú dàń nə pìí ʋ kə ʋ kwa, à pùə́ kʋ́ʋ̀ bá ya ywánɩ́ də wá».

39 Nə mʋ̀ tə̀lə́ də lɩ̀à tə, ba nə pìí ba kəni ba kwa, sə ba jén. Nə mʋ̀ yɩ lɩ̀à tə, nə nə keni nə waa Yɩɩ nə wuuu, sə ʋ jon nəba nə cʋna wa.

11

Nə kənə nə waa Yɩɩ nə wuuu, ndə nə nɩbara-ba tə nə

(Zwan 8.56; 1 Piyɛrə 1.8)

1 Də lìù nə keni ʋ waa Yɩɩ nə wuuu, kʋ də̀ń nə yɩ bɛ̀eɛ̀e? Kʋ də̀ń nə yɩ, ʋ dí yáá, ʋ yə̀ə́ də, ʋ jə wiən tə, ʋ nə jə tə yala. Yá kʋ yɩ, sə ʋ ya lìù tə, də ʋ nə yə̀ə́ də, wiən tə, ʋ nə ba na yii wa, wulə cɩ́gá cɩ́gá, ʋ ba tə yoo bɛ̀eé.

2 Nə nɩbara-ba tə ken ba waa Yɩɩ nə wuuu, kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ dàń bɩrɩ də, ʋ pùə́ poli ba yuu wa.

3 Nə də keni nə waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yə̀ə́ də, kʋ yɩ kʋ twá ʋ sʋgʋ tə nə, lʋʋ ma fwa. Mə kʋ twá nətʋ, nə dàń ma yə̀ə́ də, kʋ yɩ, Yɩɩ twá wiən tə nə, nə yɩ́á nə ba na, ʋ ma fwa wiən tə, nə yɩ́á nə na.

(Tʋtʋnan 7.2-7, 20-36)

4 Abɛlə* ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma fwa *joŋi, kʋ nə ziən, kʋ doni Kayɛn joŋi tə. Yɩɩ swɩ̀n də, Abɛlə yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con, ʋ nə keni ʋ waa ʋ nə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma sɛ̀e ʋ jon ʋ joŋi wiən tə. Abɛlə tɩga, yá ʋ nə ken ʋ waa Yɩɩ nə tə pɩn, ʋ sʋgʋ tə wulə.

5 Enokə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma tì wá tɩa yuu, ʋ ja dɩ̀ ʋ con. Yɩɩ pɩn Enokə wà twá də tɩan, ʋ ma bà ʋ mʋ̀ Yɩɩ *sàń. Yá ba yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ wá, ba pìí ba nɩ, Yɩɩ nə tì wá, ʋ kə ʋ con tə yɩrɩ. Yá máŋá tə, Yɩɩ tə nə wà Enokə tì, ʋ ja dɩ̀ ʋ sàń nə, ba swɩ̀n ʋ yoo də, ʋ ya lìù tə, ʋ nə poli Yɩɩ pùə́. 6 Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa Yɩɩ cɩcɩ nə wuuu, nə wàá Yɩɩ pùə́ ʋ poli. Lìù tə, ʋ nə boli Yɩɩ yɩra, ʋ mɛ, sə ʋ pa cɩ́gá də, Yɩɩ wulə, Yɩɩ ga yɩ lìù tə, ʋ nə pɩn ŋwɩ́rán lɩ̀à tə nə, ba nə pɩ̀à wá.

7 Nowe ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ twá kʋ nə, ʋ ma bɩrɩ wá yìə̀n, tə nə bɩ̀àn, tə yà nə ba na yɩ́á wa. Ʋ tì Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ ma fwa cɩ́gá. Ʋ fwa nɩ́á yuu bori nəfarʋ, sə ʋ ma jon ʋ dìə̀ lɩ̀à. Kʋ yoo təntə, ʋ nə fwa, kʋ bɩrɩ də lɩ̀à† tə duən tə mama fwa cʋna. Yá ʋ dàń nə ken ʋ waa Yɩɩ nə tə pɩn, Yɩɩ lwarɩ wá, ndə lìù tə nə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con.

8 *Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ nə kúrí wá, ʋ sɛ̀e Yɩɩ nii tə. Ʋ vəli lʋʋ don wa, Yɩɩ nə kàn nii də, ʋ wá pa wá. Máŋá tə, ʋ yà ma vəli lá, ʋ yà yə̀rì bwálɩ́ tə, ʋ nə vələ. 9 Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ va ʋ jə̀ń lʋʋ tə wa, Yɩɩ nə kàn nii də, ʋ wá pa wá. Ʋ yɩn vee kʋ lʋʋ nii təntə wa bɩna də bɩna. Ʋ mʋ̀ də ʋ bɩa bələ tə nə yɩn gansilə tə wa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ *Yɩzakə də *Zwakɔbə. Yɩɩ kàn kʋ mʋ̀ nikanɩ təntə Yɩzakə də Zwakɔbə də con, ndə Abərahamə nə. 10 Abərahamə cɩ́gá yà dànɩ̀, sə tɩʋ tə lwə̀, sə kʋ dəkuu də ga ja dɩ̀àn. Yá Yɩɩ dàń nə tún kʋ tɩʋ tə dəkuu, ʋ mʋ̀ ga nə lwə̀ kʋ də.

11 Sara ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ pa, ʋ wànɩ́ bìú ʋ lʋrɩ. Yá ʋ yà ga yɩ lìù tə, ʋ nə jigə kazʋnʋ, ʋ kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ bìú ʋ lʋrɩ. Sara yà yə̀ə́ yoo nədʋ. Ʋ yà yə̀ə́ də, Yɩɩ ba ʋ nikanɩ yuu wa zaŋa. 12 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə wa, Abərahamə, ʋ nə yɩ bɛɛ nədʋ, nə twi ʋ bwànɩ̀, ʋ nɩ dwíí. Kʋ kwa nə, dwíí təntə púlí ndə kacɩlacɛ nə lanworu wa. Ba dáá ndə mʋʋ nii kasɩlʋ də nə. Ba wàrɩ̀ Abərahamə bɩa tə nii ba gàlɩ̀.

13 Mə lɩ̀à təntə mama nə keni ba waa Yɩɩ nə wuuu, ba ga tɩ, də ba tə wà wiən tə nɩ, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa ba. Ba mʋ̀ yɩ, ba zɩgɩ kwa, ba na wiən təntə, ba ga fwa pupwən tə yɩrɩ. Ba swɩ̀n nəpon nəpon də, ba yɩ vərə, ba nyɩna tɩʋ ga tə̀lə́ tɩa ka tə yuu wa. 14 Lɩ̀à tə nə swɩ̀n kʋ nətʋ tə, bɩrɩ nəpon nəpon də, ba pɩ̀à ba nyɩna tɩʋ. 15 Ba yà kʋ́ʋ̀ ba kʋ tə, ba nə nan ba yá, tə yoo bʋŋa. Kʋ fɩra yà nə jə ba, ba yà tə wàá cwəŋə ba nɩ, ba pìí ba vəli ba sàń təntə wa. 16 Kʋ cɩ́gá mama yà yɩ tɩʋ tə nə ziən, kʋ doni won don mama nə, ba yà pɩ̀à. Kʋ yɩ bwálɩ́ tə nə wulə Yɩɩ sàń nə, nə ba pɩ̀à. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, cavɩra ba Yɩɩ jə, sə ba ja wá, ba bon ba nyɩna Yɩɩ. Kʋ yɩ cɩ́gá, ʋ tətə nə tanɩ tɩʋ, ʋ pa ba.

17 Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Yá Yɩɩ dàń yà pɩ̀à, sə ʋ ja Abərahamə də̀ń nə. Yɩɩ lòrì wá, sə ʋ tì ʋ bìú Yɩzakə, ʋ ma fwa joŋi ʋ pa wá. Abərahamə dàń ma tì ʋ bidʋa kələn tə, sə ʋ ma fwa joŋi, ʋ pa Yɩɩ nə. Máŋá tə, Abərahamə fwa kʋ yoo təntə, də Yɩɩ dí yáá, ʋ kàn nii də wá nɛɛ kapʋpʋ. 18 Yɩɩ yà swɩ̀n Abərahamə con, ʋ wʋ́: «Kʋ wá twá Yɩzakə, n mʋ̀ Abərahamə n ma na bɩa». 19 Abərahamə yà yə̀ə́ də, Yɩɩ jə dɩ̀àn, sə ʋ zɩ̀n tɩga tətə tɩan wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma pìí ʋ pa wá ʋ bìú Yɩzakə, ndə ʋ nə tɩga, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan tɩan wa.

20 Yɩzakə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni, ʋ pa Zwakɔbə də Esaʋ‡ nə, yìə̀n tə yɩrɩ, tə nə bɩ̀àn.

21 Zwakɔbə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə, ʋ tɩan nə yí, ʋ twɩn Zwʋzɛfə bɩa tə duən kwa, ʋ lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni, ʋ pa ba lìù mama nə. Yá ʋ nyɩ́ ʋ daduu yuu, ʋ kwá tɩa, ʋ pa dun Yɩɩ nə.

22 Zwʋzɛfə§ ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ tɩan máŋá nə yí, ʋ swɩ̀n *Yɩzərayɛlə lɩ̀à ka nan *Ezwipətə nagwanaa tə wa yoo. Ʋ pɩn ba nii, sə ba lwarɩ nətʋ, ba nə mɛ, sə ba fwa də ʋ kurən tə.

23 *Moyizə nyɩna-ba ken ba waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba nə lʋrɩ wá, ba jɩn wá, ba sə̀gə̀ cànɩ̀ batwa, ba nə nɩ də bìú tə ziən yɩrɩ. Yá fən wà ba jɩn, sə ba cʋ̀gʋ̀ nii tə, Ezwipətə pɩ̀ʋ́* Farawon tə nə tún. 24 Moyizə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ nə twi ʋ jì bɛɛ, ʋ vɩga, sə ba bon wá ‹Ezwipətə pɩ̀ʋ́ Farawon bʋ̀á bìú›. 25 Ʋ yà wàá ywánɩ́, ʋ də́, ʋ ga fwa pupwən cʋna wa, kʋ nə bá dàń kʋ ma zwɛ̀e. Yá ʋ kúrí ʋ tì, sə ʋ dí càn də Yɩɩ lɩ̀à tə. 26 Kʋ yɩ nywarɩ ŋwɩ́rán tə, ʋ nə wá na yáá nə ʋ ywàŋá. Ʋ nɩ də, ʋ nə dí cavɩra *Kərisə yɩrɩ, kʋ jə jɩjə zənzən. Kʋ nywarɩ tə dwə wiən tə, tə kwənə nə dáá, ʋ nə wá na Ezwipətə nagwanaa tə wa. 27 Moyizə ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ nan Ezwipətə nagwanaa tə wa. Ezwipətə pɩ̀ʋ́ tə lɩŋa dàń zàn ʋ yuu, yá fən ga ba wá jə. Ʋ jɩn wʋdɩʋ zənzən, ndə kʋ yɩ ʋ mʋ̀ na Yɩɩ tə, lìù don nə wàrɩ̀ ʋ nɩ. 28 Moyizə ken ʋ waa Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ dɩ cànà tə, ba nə boŋə *Pakə, də̀ń. Ʋ pɩn, ba kə vàná jana mimiə tə nii nə, sə tɩan *malɩka tə dàn ká bà, kʋ gʋ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə lìù mama təntən bìú.

29 Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə ken ba waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ‹mʋʋ nəsɩan› tə nɩ́á tə pwɛ̀e, ba ga twá kʋ wa, ba va tɩa nəkʋrʋ yuu, ba nan. Yá Ezwipətə nagwanaa lɩ̀à tə mʋ̀ nə pɩ̀à, sə ba galʋ, nɩ́á tə púə́ ba mama yuu nə, ba ga mé lá.

30 Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə ken ba waa Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba kɩkarɩ Zweriko bə́rə́ naa tə dɩan barpɛ, kʋ ga làń kʋ tʋ bʋʋʋ.

31 Kacwarʋ don yɩn lá, ba nə boŋə Rahabə. Ʋ də ken ʋ waa Yɩɩ nə wuuu. Ʋ mʋ̀ kan təntə jɩn Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə zəni. Ba lɩ̀à təntə yà twi, sə ba balɩ Zweriko tɩʋ tə, ʋ mʋ̀ ga nə jɩn ba, ʋ sə̀gə̀. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə gʋa lɩ̀à tə, ba nə wà Yɩɩ nii zìlí tə, ba yá ʋ mʋ̀.

32 Bɛ̀eɛ̀e tətə nə à kʋ́ʋ̀ wá swɩ̀n? Máŋá tə̀lə́, sə à swɩ̀n Zwedeyon, də Barakə, də Saməson, də Zwefəte, də *Davidə, də Samɩyɛlə, də Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə yoo. 33 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə ken ba waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ta kʋ̀ʋ̀ də payun duən, ba ga də́ dɩ̀àn. Ba fwa yìə̀n tə də cɩ́gá, ba na won tə, Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa ba. Ba pɩn, gərən níə́ pú. 34 Ba pɩn, mən tə nə jə kələ kələ dəŋi. Ba gùrí ba jén lɩ̀à yáá nə, ba nə yà pɩ̀à, sə ba gʋ ba də lagʋrɩ sɩ̀án. Ba yà ba dɩ̀àn jə, yá ba ga pìí ba na dɩ̀àn. Ba yɩn babɩa kʋ̀ʋ̀ wa, ba ta vərə tə, ba nə yɩ ba dʋŋa, ba dɩŋɩ. 35 Kana duən yɩn lá, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba pìí ba na ba lɩ̀à tə, ba yà nə tɩga, də ba bwin ba nan tɩga wa.

Yá ba kʋ́ʋ̀ ken càn zənzən lɩ̀à duən də nə, ba ga vɩ, sə ba pɩ̀à cwəŋə, ba ma jén tə càn tə yáá nə. Ba yà kúrí yozəŋu, tə nə dwə, ba tì. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ba pìí ba bwin ba nan tɩga wa. 36 Ba twɩn ba wa lɩ̀à duən. Ba mà ba də fɩfɩran. Ba vwa ba də banzala, ba kə bàń dii wa. 37 Ba dɩlɩ ba wa lɩ̀à duən də kapana, ba gʋ. Ba za ba lɩ̀à duən, ba gwəŋə bələ. Ba gʋa ba wa lɩ̀à duən də lagʋrɩ sɩ̀án. Ba wa lɩ̀à duən ba dii jə, sə ba pə̀ń. Pee də bʋ̀nɩ́ tanan nə yɩ ba ganan. Ba ba won mama jə. Lɩ̀à fwa ba con zənzən, ba pa ba də́ càn. 38 Ba yɩ lɩ̀à tə, ba twá kasɔɔ də pɛɛn yuu wa ba ywaŋa. Pɛɛn kwələn də tɩbʋnan bʋran wa nə, ba zwɩ ba pəni. Kʋ cɩ́gá wa nə, lɩ̀à təntə yɩ dun tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ba doni lɩ̀à tə, ba nə wulə lʋʋ kʋ tə wa. 39 Ba lɩ̀à təntə mama ken ba waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba poli Yɩɩ pùə́. Yá də kʋ mʋ̀ tə mama, ba yɩ́á wà won tə nɩ, Yɩɩ nə kàn nii də, ʋ wá pa ləzoni nə. 40 Cɩ́gá, Yɩɩ yà tanɩ won nəzəŋu kʋ nə dwə, ʋ tún nə nə. Ʋ swɩ̀n də, ʋ wá twá duən, ʋ pa kʋ mʋ̀ won təntə, nə mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə mama bá yí bwálɩ́ tə wa, ba yoo mama nə wá yà zəni, də nə nə twá nə tə̀lə́ ba wa.

12

Càn nə yí nəba, sə nə tə va yáá wuuu!

(1 Korɛntə tɩ̀án 9.24-27; Filipə tɩ̀án 3.11-14; 1 Piyɛrə 2.21-24)

1 Fuən lɩ̀à təntə mama, ba nə ken ba waa Yɩɩ nə tə, də yɩ ndə nə nə. Yá ba mʋ̀ dàń nə bɩrɩ nəba, nətʋ nə nə mɛ, sə nə kə nə waa Yɩɩ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, nə mɛ, sə nə dʋgʋ yìə̀n tə mama, tə nə cɩ̀ nə nə, tə pa nə wàrɩ̀ yáá nə vəli, sə nə ga dʋgʋ cʋna tə mama, nə nə wulə tə wa. Nə dàń mɛ, sə nə dəri nə va, nə yí bwálɩ́ tə, Yɩɩ nə pɩ̀à, sə nə va nə yí, də pɩ́nʋ́. 2 Nə kənə nə yɩ́á Zwezi yuu wa. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, nə nə twá ʋ nə, nə ma kə nə waa Yɩɩ nə wuuu. Ʋ mʋ̀ ga nə wàá ʋ pɩn, nə vəli nə yí bwálɩ́ tə, nə yoo mama nə wá yà zəni. Ʋ sɛ̀e ʋ pɩ́án ʋ pa ba ja wá, ba paa dagarʋ yuu wa, ba gʋ. Ʋ wà kʋ jələ ndə cavɩra nə, ʋ ga yə̀ə́ pupoli nii nə, kʋ nə tə́gə́, kʋ dànɩ̀ wá. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ dàń jə̀ə́ Yɩɩ jɩzən* vàn nə, Yɩɩ pàrɩ̀ tə wa.

(Apokalisə 3.19; 1 Piyɛrə 1.6-7, 13-17)

3 Á dànà ká pa á jɩ̀àn gwàrɩ̀, sə á pìí á kə á kwa. Á bʋŋa Zwezi yoo. Cʋna lɩ̀à fɩfɩn wá zənzən, ʋ ga pɩ́án. 4 Á wulə á jaŋa, sə á lɩ á tɩ̀àn cʋna wa. Yá á lìù mama tə wà jaŋa təntə jan, ʋ tɩ ka wa. 5 Kʋ yɩ á swɛ̀eé də, á nə yɩ Yɩɩ bɩa tə, Yɩɩ kàrɩ̀ aba naaa? Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À bìú, də *Yuu-Tiu nə fɩrɩ mʋ́, sə ʋ ma kàrɩ̀ mʋ́, sə n bʋ́n zəni, kʋ tà tʋtʋ! Ʋ nə caga n nii nə, dàn ká pa n pùə́ cʋ̀gʋ̀! 6 Yuu-Tiu yàá fɩrɩ lìù tə, ʋ nə swə, ʋ kə cwəŋə wa. Ʋ yàá fɩrɩ lɩ̀à tə mama, ʋ nə yə̀ə́ də, ba yɩ ʋ mʋ̀ bɩa».

7 Á nə də́ càn, kʋ yɩ Yɩɩ pɩ̀à, sə kʋ kwɛn aba. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, Yɩɩ yɩ ʋ ja aba, ʋ ma fwa ʋ bìsɩ́ná. Bìú wulə, ʋ nyɩna nə ba wá fɩrɩ, sə ʋ ma kə wá cwəŋə wa, naaa? 8 Də Yɩɩ nə ba lìù fɩrɩ, ndə ʋ bɩa tə mama nə, kʋ bɩrɩ də, kʋ tíú tà ʋ mʋ̀ tətə bisɩmaa, ʋ yɩ lìù don bìú. 9 Nə nyɩna-ba tɩa ka tə yuu wa, yàá fɩrɩ nəba, nə ga tə zìlí ba nii. Kʋ cɩ́gá wa, nə dàń mɛ, sə nə zìlí nə nyɩna Yɩɩ nii, ʋ nə dwə nə nyɩna-ba tɩa yuu, nə doni. Də nə nə zìlí ʋ nii, nə wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. 10 Kʋ yɩ cɩ́gá, nə nyɩna-ba yàá fɩrɩ nəba, máŋá mancɩn wa, ndə ba pubʋŋa nə pɩ̀à nətʋ. Yá nə nyɩna Yɩɩ mʋ̀ nə fɩrɩ nəba, kʋ yɩ, ʋ ma kwɛn nəba, sə nə ya lɩ̀à tə, yokʋkwɩʋn mama nə tə̀lə́ nə yɩra, ndə ʋ tətə nə, máŋá mama. 11 Máŋá tə wa, ba nə fɩrɩ nəba, kʋ yàá cʋ̀gà nə pùə́ nə. Yá tə mʋ̀ càn təntə kwa nə, lɩ̀à tə, ba nə pɩ́nɩ́, ba nan cwəŋə nə, kʋ yàá pa, ba wànɩ́ ba tʋn tʋtʋnzəŋə zənzən, ba ma bɩrɩ də, ba yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con.

12 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á mɛ, sə á pa, á jɩ̀àn, tə nə gwàrɩ̀, də á nadwana, tə nə ba dɩ̀àn jə, pìí tə ja dɩ̀àn. 13 Á pɩan, á nɛɛ tì coŋi, tə nə yɩ mənə mənə. Lìù nə wulə á wa ndə gwànʋ́ nə, ʋ dàn ká kwɛn, ʋ mà ʋ nɛɛ nə ʋ dwan, sə ʋ na yazurə, ʋ ma va yáá wuuu.

Á zɩga dɩ̀àn, á dànà ká pìí á kə á kwa!

14 Á fwa kʋ tə mama, á nə wàá, sə bɩcan sìə́ ya á mʋ̀ də lɩ̀à tə duən pwərə wa. Á pɩan á ya lɩ̀à tə, á nə yá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩ̀àn wa. Də kʋ nə tà nətʋ, á wàrɩ̀ Yɩɩ á nɩ. 15 Á ywàŋá á yuu nə zəni, sə á lìù mama dàn ká kwɩ̀n Yɩɩ pubwanʋ tə nə. Á kənə dɩ̀àn, sə á lìù mama dàn ká ya ndə tɩ̀ʋ́ nə, kʋ ŋʋnan nə cà. Lìù nə yɩ nətʋ, ʋ yàá cʋ̀gʋ̀ lɩ̀à tə duən tə mama, ʋ pa ba də cà.

16 Á dànà ká pə̀ń duən vɛɛ vɛɛ. Á dànà ká cʋ̀gʋ̀ Yɩɩ cwəŋə tə, á kə durən kʋ nə! Mə nətʋ nə Esaʋ fwa. Esaʋ yɩ *Zwakɔbə zʋnʋ. Ʋ ma tì ʋ nəkwɩnɩ tə, ʋ ma lárɩ́ wodiu zʋŋa nədʋ ʋ nyánʋ́ con, ʋ də́. 17 Á yə̀ə́ də, kʋ kwa nə, ʋ kwi yinɩa, ʋ ma pɩ̀à, sə ʋ nyɩna tə lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni ʋ yɩra. Ʋ dàń yà pɩ̀à, sə ʋ pìí ʋ jon ʋ nəkwɩnɩ tə, ʋ nyánʋ́ tə con. Yá ʋ nyɩna tə vɩga, ʋ wà sɛ̀e.

(Apokalisə 21.2-3; Ebərə-ba 2.1-3; 10.26-35)

18 Á mɛ, sə á lwarɩ də, á nɩbara-ba tə yɩ ba boli paan yɩra, ba ma lwarɩ Yɩɩ. Lìù yà wàá kʋ mʋ̀ paan təntə yɩra ʋ janɩ. Mənvoo yà jə paan təntə yuu wa. Kʋ yuu yà yɩ yikunu, voo ga fuli lá zənzən. Yá kʋ dàń nə tà nətʋ á mʋ̀ con. 19 Ba nì nabwana kori kʋ paan təntə yuu wa. Ba nì Yɩɩ də sʋgʋ lá. Ba nə nì sʋgʋ təntə, fən jɩn ba. Ba dàń lòrì, sə kori tə dàn ká pìí kʋ bwé. 20 Yoo tə, Yɩɩ yà nə pɩn ba nii kʋ yuu wa, yà dwə ba jɩ̀àn. Yɩɩ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù nə dwen paan tə yɩra, nə à yə̀ə́ kʋ nə yɩ vanɩ tətə, ba mɛ, sə ba dɩlɩ kʋ də kapana, ba gʋ». 21 Tə mʋ̀ yìə̀n tə ken fən *Moyizə wa, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Fən jə nə, à vɩvaga».

22 Yá kʋ tà nətʋ á mʋ̀ con. Á mʋ̀ boli paan tə yɩra, ba nə boŋə ‹Siyon†›. Mə kʋ mʋ̀ paan tə yuu wa nə, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, tɩʋ tə wulə. Ba boŋə kʋ tɩʋ təntə *Zwerizalɛmə. Kʋ wulə Yɩɩ *sàń nə, yá *malɩkɛ miliyʋn dàń wulə lá, tə də́ cànà. 23 Á yɩ á boli Yɩɩ təntən bìsɩ́ná púlí tə yɩra, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba yɩra sagɩ wa Yɩɩ sàń nə. Á tə yɩ á boli Yɩɩ yɩra, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ lʋʋ tə mama bʋ̀rà. Á tə kʋ́ʋ̀ yɩ á boli lɩ̀à tə yɩra, ba nə jigə cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con, ba yoo mama ga ziən. 24 Á twi á yí Zwezi yɩra, ʋ nə kəni *nimarʋ nədʋn Yɩɩ də ləzoni pwərə wa. Ʋ mʋ̀ nə lwá ʋ jana, ʋ ma sɩn nə cʋna. Tə mʋ̀ jana təntə bɩrɩ nəba won tə, kʋ nə ziən, kʋ doni won tə, Abɛlə jana tə nə bɩrɩ nəba.

25 Á cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká vɩ, sə á cʋgʋ sʋgʋ tə, Yɩɩ tə nə swɩ̀n á con. Fuən lɩ̀à tə vɩga, sə ba cʋgʋ ʋ nii tə tɩa ka tə yuu wa. Yá kʋ dàń pɩn, ba yà wàrɩ̀ càn tə, Yɩɩ nə wá kə ba nə, yáá nə, ba jén. Yɩɩ yɩ ʋ nan ʋ sàń, ʋ bà, sə nə cʋgʋ ʋ sʋgʋ. Nə nə pɩ̀à, sə nə jén càn təntə jɩɩn wa, nə dànà ká vəvəri nə kwa, nə ma sá ʋ nii tə. 26 Fuən tə nə, Yɩɩ sʋgʋ tə pɩn tɩa vuvugu. Sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ kàn nii ʋ pa nəba də, ʋ bá pa tɩa cɩcɩ vuvugu. Kʋ dàń yɩ tɩa tə də lanworu tə mɛ nə wá vuvugu. 27 Tə mʋ̀ sʋ̀ràn təntə, ʋ nə swɩ̀n nətʋ tə, bɩrɩ də, wiən tə mama, lìù mama nə wàrɩ̀ ʋ fwa, tə nə wàá tə vuvugə, tə wá vuvugu tə jén. Yá wiən tə mʋ̀, tə nə wàrɩ̀ tə vuvugə, wá yà lá, tə ba jén. 28 Nə dàń kəni Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e, ʋ nə pɩn nəba pàrɩ̀, kʋ nə wàrɩ̀, kʋ lwànɩ́ tə yɩrɩ. Nə bwɩa ʋ nə, ndə kʋ nə ywán də wá nətʋ. Nə zìlə́ wá, nə ga twá ʋ cwəŋə tə nə zəni. 29 Cɩ́gá, nə nyɩna Yɩɩ tə yɩ ndə mən nə, tə nə də́ wuuu.

13

Kwìə̀ bwálɩ́

(Romə tɩ̀án 12.10, 13, 15; Matiə 19.4-6; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 4.3-7; 1 Timote 6.6-10)

1 Á mɛ, sə á sóní á duən *Kərisə lɩ̀à tə, máŋá mama. 2 Á dànà ká swɛ̀eé vərə nə twi, ba zʋrɩ á yuu wa, sə á ja ba zəni. Lɩ̀à duən fwa kʋ nətʋ, ba ja *malɩkɛ zəni, tə nə twi, tə zʋrɩ ba yuu wa, ba ga wà lwarɩ də, kʋ yɩ malɩkɛ nə.

3 Á ywàŋá lɩ̀à tə yuu, ba nə wulə bàń dìə̀ wa. Á pɩan kʋ ya ndə á mʋ̀, də ba mʋ̀ mɛ yà nə wulə kʋ bàń dìə̀ tə wa. Á ywàŋá lɩ̀à tə yoo, ba nə kəni càn ba nə. Á pɩan kʋ yà ndə á mʋ̀, də kʋ tɩ̀án mɛ, nə ba kəni tə càn tə wa.

4 Lìù mama mɛ, sə ʋ zìlí kasweri. Yá kan də ʋ barɩ wà mɛ, sə ba tʋn durən yìə̀n ba kasweri tə wa. Yɩɩ tə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə bʋ̀rà, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ. Yɩɩ tə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə bʋ̀rà, ba nə cwàrɩ̀.

5 Á cɩa á tɩ̀àn nə. Á dànà ká fin á yɩ́á mama, á kə səbiu yuu wa. Á yana pupwən wa, də kʋ tə, á nə jə. Yɩɩ tətə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À bá yá mʋ́. À bá vàrɩ̀ mʋ́, à dʋgʋ abada». 6 Yɩɩ nə swɩ̀n kʋ nətʋ dàń pɩn, nə lìù mama jɩ̀àn wàá tə daŋa, sə ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Fən ba nə jə, ləzwənə wàrɩ̀ nə won, ʋ fwa. Yɩɩ nə saŋa nə, máŋá mama».

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.12-13)

7 Á lie lɩ̀à tə yoo, ba nə yɩn á yáá, ba kə aba Yɩɩ cwəŋə tə wa, ba ga swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ba bɩrɩ aba. Á lie nətʋ tə, ba nə twá Yɩɩ nə, kʋ ja va, kʋ yí ba tɩan. Á kənə á waa Yɩɩ nə wuuu, ndə ba nə ken ba waa ʋ nə wuuu, nətʋ.

8 Zwezi-*Kərisə ba lwànɩ́ mama. Ʋ yɩ won nədʋ, dɩ̀àn də zə̀n, kʋ ja vələ máŋá də máŋá tə, kʋ nə ba zwɛ̀e. 9 Lɩ̀à duən wulə, ba bɩrɩ kàrɩ̀ nədʋra yirə duən. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á zɩga dɩ̀àn, lɩ̀à təntə dàn ká gɩgarɩ aba, ba lɩ Yɩɩ cwəŋə tə wa də sʋ̀ràn duən. Kʋ ziən də, Yɩɩ pubwanʋ tə nə pɩn, nə pubʋŋa wulə bwálɩ́ nədʋ. Yá kʋ dàń nə yɩ coŋi, tə nə bɩrɩ culən wodirən yuu wa, tə mʋ̀ ba lɩ̀à tə, ba nə twá tə culən təntə nə, saŋa. 10 *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana tə fwa *jwəŋə Yɩɩ *wulu gansili joŋi kúrí tə yuu wa. Yá nə ja joŋi don, Zwifə-ba Yɩɩ joŋwana təntə nə wàrɩ̀ kʋ wa joŋi won ba də́. 11 Zwifə-ba Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə yàá fwa joŋi, ʋ pa Yɩɩ nə. Ʋ yàá ja vàná tə, ba nə gʋa, tə jana, ʋ ja zʋ dəyaa tə wa, kʋ nə yɩ Yɩɩ cɩcɩ nyiən, sə Yɩɩ ma wànɩ́ ʋ sɛ̀e, ʋ kwɛn cʋna tə, ba mʋ̀ də wá pwərə wa. Ba ga yàá ja vàná tə mʋ̀ tə, ba ja nan tɩʋ tə kasɔɔ nii nə, ba sʋrɩ. 12 Mə kʋ yɩn nətʋ də Zwezi. Ʋ yɩ, ba gʋa wá tɩʋ tə kasɔɔ nii nə. Ʋ dí càn nətʋ, ʋ twá ʋ tətə jana tə nə, ʋ ma sɩn ləzoni cʋna, ʋ lɩ. 13 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ dàń naŋa, nə va, nə jə́rí Zwezi, tɩʋ tə kasɔɔ nii nə, sə ba yala nə mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ. 14 Tɩʋ tə̀lə́ tɩa ka tə yuu wa, nə nə wá yà lá máŋá mama. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, nə dàń pɩ̀à tɩʋ tə, kʋ nə wá bà kʋ jə̀ń. 15 Nə dàń mɛ, sə nə twá Zwezi nə, nə ma bʋ Yɩɩ nə máŋá mama. Kʋ mʋ̀ bʋ̀rà təntə yɩ kʋ naŋa nə níə́ wa. Yá kʋ dàń yɩ ndə joŋi nə, nə fwa nə pɩn Yɩɩ nə, sə kʋ bʋ ʋ yɩrɩ nə. 16 Á dànà ká swɛ̀eé, sə á fwa zəni lɩ̀à yɩra. Á dànà ká swɛ̀eé, sə á fwa wʋywan saŋʋ ba yɩra. Kʋ nətʋ yɩ joŋi nə, á fwa, á pɩn Yɩɩ nə, kʋ nə poli ʋ pùə́.

17 Á zìlə́ á yáá tɩ̀án nii, sə á mun á tɩ̀àn ba yáá con. Ba mʋ̀ nə ywàŋá á yun nə, ba ga mɛ, sə ba tún kʋ nii Yɩɩ con. Də á nə zìlí ba nii, ba wá fwa ba tʋtʋŋɩ tə də pupwən. Á nə ba ba nii zìlí, ba wá caga á nii nə. Ba ga nə caga á nii nə, kʋ bá san á nə.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(Romə tɩ̀án 15.30-32; Kolosə tɩ̀án 1.9-11; 1 Piyɛrə 5.10-11)

18 Á lwərə Yɩɩ, á pa nəba. Nə yə̀ə́ də, nə wà yoo mama cʋ̀gʋ̀. Máŋá mama nə swə, sə nə tʋn won tə, kʋ nə ziən. 19 À lòrì aba cɩ́gá mama. Á lwərə Yɩɩ, sə ʋ pa nə cwəŋə, sə à pìí à bà á con lala.

20 Yɩɩ nə pɩn nəba bɩcan sìə́. Ʋ pɩn nə *Yuu-Tiu bwin, ʋ nan tɩga wa. Ʋ mʋ̀ Zwezi dàń yɩ ndə payɩrʋ nəfarʋ nə, ʋ ywàŋá nə yuu, ndə payɩrʋ nə ywàŋá pee yuu nətʋ. Ʋ jɩn ʋ tɩ̀àn, ʋ ma fwa *joŋi nə yɩrɩ. Kʋ dàń twá ʋ jana tə nə, ʋ ma kə *nimarʋ nə mʋ̀ də Yɩɩ pwərə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e. 21 Yɩɩ nə wá pa aba dɩ̀àn, máŋá mama, sə á ma wànɩ́ á fwa zəni yiri mama, ʋ nə swə. Ʋ mʋ̀ nə wá twá Zwezi nə, ʋ pa, nə tʋn kʋ tə nə ywán də wá. Lɩ̀à mɛ, sə ba bʋ Zwezi-*Kərisə nə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna! 22 À nubɩa-ba, à lòrì aba, sə á zùrì á yɩra, á ma cʋgʋ sʋ̀ràn mancɩn tə tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à ma kwè aba.

23 Á nəŋə sʋywáŋʋ́: Ba lɩ Timote, ʋ nə yɩ nə nubiu Kərisə yɩrɩ, ʋ yà nə wulə bàń dìə̀. À pɩ̀à, sə à bà, à na aba. Də ʋ nə twi à con fuən, à mʋ̀ də ʋ mʋ̀ mɛ dàń wá kə duən, nə bà. 24 Á jʋ̀nà á yáá tɩ̀án tə mama, də Kərisə lɩ̀à tə mama, á pa nə. Lɩ̀à tə, ba də nə yɩ Kərisə nə tɩ, ba nə wulə Yitali nə, jʋ̀nɩ̀ aba. 25 Yɩɩ nə wá fwa ʋ pubwanʋ tə á mama yɩra.

* 1:3 1.3 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

† 1:9 1.9 Yɩɩ nə kúrí lìù, sə ʋ ya pɩ̀ʋ́ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíí tə wa, ba yàá lwə́ nʋga ʋ yuu wa, sə kʋ bɩrɩ də, ʋ yɩ Yɩɩ nə kúrí.

* 3:8 3.8 Kʋ yɩ *Zwifə-ba dwíí tə, kʋ nə nan yongaʋ, kʋ vəli lʋʋ nii tə wa, Yɩɩ nə pɩn kʋ.

* 5:6 5.6 Mɛləkisedɛkə yɩ Yɩɩ joŋwanʋ, ba nə swɩ̀n ʋ yoo bwálá duən nə.

* 7:27 7.27 Kʋ joŋi təntə nə yɩ ʋ tɩan tə, ʋ nə tɩga dagarʋ tə yuu wa. Ywàń Matiə 27 tə wa.

* 8:1 8.1 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

† 8:2 8.2 *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yà yɩ kʋ mʋ̀ gansili təntə yiri wa nə, ba jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, máŋá tə wa, Moyizə nə pɩn ba Yɩɩ *nii tə. Kʋ máŋá tə wa, də ba tə wà Yɩɩ *dìə̀ lwə̀ də kapana.

‡ 8:5 8.5 Kʋ yɩ paan, ka nə wulə kasɔɔ lanworu wa, ba nə boŋə ka *Sinayi. Ka mʋ̀ paan təntə yuu wa nə, Yɩɩ pɩn ʋ nii tə Moyizə nə.

* 9:4 9.4 Manə yɩ wodiu tə, Yɩɩ nə pɩn *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, kasɔɔ lanworu tə wa.

† 9:13 9.13 Ba lɩ̀à təntə dàń wàá ba pìí ba tʋŋa ba pɩn Yɩɩ nə.

* 10:12 10.12 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

* 11:4 11.4 Abɛlə də Kayɛn yà yɩ nubɩa. Ba bələ tə mama yà yɩ Adamə də Ɛvə bɩa. Kayɛn nə gʋa Abɛlə.

† 11:7 11.7 Kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ pɩn dwà nəfarʋ nà, lɩ̀à tə duən tə mama ga tɩ, ba mé kʋ nɩ́á tə wa.

‡ 11:20 11.20 Zwakɔbə də Esaʋ yà yɩ Yɩzakə bɩa.

§ 11:22 11.22 Zwʋzɛfə yɩ Zwakɔbə bɩa fugə bələ tə wa fugə nədʋ nii bìú. Ʋ nubɩa tə jɩn wá, ba yə̀ baywələ yuu wa, ba ja va Ezwipətə. Ʋ dí càn zənzən, yá kʋ kwa nə, ʋ dàń jigə pɩ̀ʋ́.

* 11:23 11.23 Ezwipətə pɩ̀ʋ́ Farawon yà pɩ̀à, ʋ gʋ bisɩmabarɩ tə mama, Zwifə-ba nə lʋrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba sə̀gə̀ Moyizə.

* 12:2 12.2 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

† 12:22 12.22 Siyon yɩ paan tə, Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

Zwakə

1

2

3

4

5

Sagɩ tə,

Zwakə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwakə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ wàá kʋ yanɩ Zwezi nyánʋ́ Zwakə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Ʋ yɩn *Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá tɩ̀án batwa tə wa lìù don *Zwerizalɛmə nə.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwakə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə, ʋ pa *Zwifə-ba nə, ba nə jigə *Kərisə lɩ̀à, də ba duən tə nə, ba nə tà Zwifə-ba, ba mɛ nə pwɛ̀e ba sú lʋʋ mama wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Sagɩ kʋ tə yɩ yìə̀n tə nə cé duən yuu wa sʋgʋ, Zwakə ga wà tə lɩ ʋ tún, sə ba lwarɩ nətʋ tə, tə nə púə́ duən kwa. Tə yìə̀n təntə nə yɩ:

yoo tə, kʋ nə pɩn ba lwarɩ lìù də̀ń, də ʋ nə mɛ, sə ʋ pɩ́nɩ́ wuuu, ʋ dàn ká pìí ʋ kə ʋ kwa,

də wʋbʋŋa yoo,

də yɩjʋnɩ yoo,

də jɩjə tɩ̀án də zʋra yoo,

də lìù pùə́ yokʋkwɩnan fɩra yoo,

də yoo tə, kʋ nə də́də́n, sə kʋ yigu lìù, kʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn yoo,

də Yɩɩ sʋgʋ tə də kʋ nii zìlə́ yoo.

Yoo tə, Zwakə nə swə, sə ʋ swɩ̀n, kʋ mʋ̀ nə yɩ nətʋ tə, *Kərisə lɩ̀à tə nə mɛ, sə ba ya dɩɩn mama. Ʋ swɩ̀n zənzən yoo tə yuu wa, ʋ nə tàà kʋ yɩrɩ, ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə: Nətʋ tə, lìù nə ken ʋ waa Zwezi nə, ʋ nə mɛ, sə ʋ tʋn, də ʋ nə ba kʋ tʋtʋŋɩ tʋŋa, kʋ yɩ tʋtʋ.

1

Təntən jʋ̀nà bwálɩ́

1 À mʋ̀ Zwakə nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn á mʋ̀ *Zwifə-ba dwíə́ dəkurən fugə bələ tə nə, á nə dəri á zʋ lʋʋ tə mama wa. À mʋ̀ Zwakə nə jʋ̀nɩ̀ aba. À yɩ Yɩɩ də *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbiu.

Wʋbʋŋa yuu wa kàrà

(Romə tɩ̀án 5.3-5; Matiə 7.7-11)

2 À nubɩa-ba, á mɛ, sə á jə pupwən zənzən, də yìə̀n yirə tə mama, tə nə wá wʋwalɩ aba. 3 Ndə á nə yə̀ə́ nətʋ də, á nə keni á waa Zwezi nə, á ga wà dʋgʋ tə yìə̀n tə mama wa, á wá ya lɩ̀à tə, á nə jə pɩ́nʋ́. 4 Á mɛ, sə á ja pɩ́nʋ́ máŋá mama, á ja va á gúrí tə yìə̀n tə mama wa. Yá á dàń wá ya lɩ̀à tə, Yɩɩ yìə̀n tə nə bɩga á yuu wa, á ga sú tə mɛ wa cɩ́gá cɩ́gá, won də ga bá mùrì aba.

5 Yá də wʋbʋŋa nə mùrì á wa lìù don, kʋ mɛ, sə ʋ lòrì wʋbʋŋa Yɩɩ con. Yɩɩ yàá pa lìù mama nə də cɩ́gá cɩ́gá, ʋ ga ba caga. Yá Yɩɩ dàń wá pa tə kʋ tíú nə. 6 Lìù tə, ʋ nə lòrì Yɩɩ con, ʋ mɛ, sə ʋ pa cɩ́gá də, Yɩɩ wá pa kʋ tə, ʋ nə lòrì. Ʋ mɛ, sə ʋ dàn ká bɛ̀eé. Lìù tə, ʋ nə bɛ̀eé, kʋ tíú yɩ ndə nakuli nə, voo dàń nə yugə kʋ kəni, kʋ tə swə lá. 7-8 Kʋ mʋ̀ ləzwənyiri təntə jə pwìí bələ. Ʋ ba təntɩan yoo jə, də kʋ tə mama, ʋ nə fwa. Kʋ tíú wà mɛ, sə ʋ bʋ́n də, *Yuu-Tiu wá pa wá won.

Zʋrɩ də jɩjə yuu wa kàrà

9 Lìù tə, ʋ nə yɩ nə nubiu *Kərisə yɩrɩ, wàá zʋrʋ ʋ yanɩ, yá ʋ jə dun Yɩɩ yáá con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ mɛ, sə ʋ bwɩ ʋ tɩ̀àn. 10 Jɩjə tíú wá tɩ, ndə gapuni nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə nubiu tə, ʋ də nə yɩ jɩjə tíú, ʋ də mɛ, sə ʋ bwɩ ʋ tɩ̀àn, Yɩɩ nə mun wá tə yɩrɩ. 11 Yɩcaʋ nə pén, kʋ lɩŋɩ nə mà gapuni nə, kʋ yàá tɩ kʋ kʋ̀. Gaʋ tə puni tə yàá tʋ, kʋ zəni tə ga jén. Mə kʋ wá ya nətʋ, kʋ pa jɩjə tíú nə. Ʋ də wá tɩ ʋ jén, ndə gapuni tə nə. Kʋ yoo təntə wá tʋn ʋ tʋtʋnan tətəŋi wa.

Yɩɩ ba lìù yigə, ʋ pɩn ʋ tʋŋa yokʋkwɩʋn

12 Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, ʋ nə jɩn pɩ́nʋ́ də yìə̀n tə nə də́də́n, sə tə yigu wá, sə tə pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn. Ʋ nə pɩ́án ʋ dɩ̀àn wʋwalʋ tə ʋ zwɛ̀e, ʋ wá na mɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, yupuu. *Yuu-Tiu nə kàn nii də, ʋ wá pa kʋ mɩɩ təntə lɩ̀à tə nə, ba nə swə wá. 13 Máŋá tə, yoo nə də́də́n, sə kʋ yigu lìù, sə kʋ pa ʋ tʋn yokʋkwɩʋn, ʋ wà mɛ, sə ʋ swɩ̀n də, kʋ yɩ Yɩɩ nə tʋn kʋ ʋ nə. Lìù wàrɩ̀ Yɩɩ ʋ də́də́n, sə ʋ yigu wá, ʋ pa ʋ tʋŋa yokʋkwɩʋn. Yá ʋ tətə bá də́də́n, sə ʋ yigu lìù ʋ pa, sə kʋ tíú tʋŋa yokʋkwɩʋn. 14 Lìù tətə pùə́ yokʋkwɩʋn fɩra nə yàá də́də́n, sə kʋ yigu wá, kʋ pa ʋ tʋn kʋ, yá kʋ dàń yàá gɩgarɩ wá kʋ kə cʋna wa. 15 Kʋ kwa nə, pùə́ yokʋkwɩʋn fɩra tə dàń yàá jì cʋna. Yá ʋ dàń nə tʋn cʋna tə ʋ zwɛ̀e, tə dàń yàá ja tɩan tə bà.

Bwálɩ́ tə, yìə̀n nə zɩga tə də́də́n, sə tə yigu lìù, tə pɩn ʋ tʋŋa yokʋkwɩʋn

(Zwan 3.27; Galasi tɩ̀án 6.7-10)

16 À nubisoni-ba, á dànà ká gɩgarɩ á tɩ̀àn! 17 Tarpɩʋn nəzəŋu tə mama, də cɩ́gá cɩ́gá zìlə́ won yɩ kʋ naŋa Yɩɩ con. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ təntə nə fwa poni. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ təntə ba lwànɩ́, ndə yɩywara nə lwànɩ́ nətʋ. 18 Yɩɩ twá ʋ cɩ́gá sʋgʋ tə nə, ʋ pa nəba mɩɩ. Yá ʋ dàń pɩ̀à, sə nə ya ndə ʋ təntən lɩ̀à nə, wiən tə mama yuu wa, ʋ nə fwa.

Nətʋ tə, nə nə mɛ, sə nə tʋn də Yɩɩ sʋgʋ tə

(1 Piyɛrə 2.1-2; Matiə 7.21-27)

19 À nubisoni-ba, á mɛ, sə á yəni də, á lìù mama mɛ, sə ʋ dɩ ʋ tɩ̀àn tɩa, ʋ ma cʋgʋ ba duən tə sʋgʋ. Kʋ wà mɛ, sə ʋ bɩbarɩ ʋ swɩ̀n. Kʋ wà mɛ, sə ʋ lɩŋa də zàn lala. 20 Á yə̀ə́ də, lìù lɩŋa nə zàn, kʋ tíú bá fwa kʋ tə nə ziən Yɩɩ yáá con. 21 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dàń mɛ, sə á yá durən yiri mama, də wʋlʋŋʋ yiri mama. Yɩɩ ken ʋ sʋgʋ tə á waa, ndə ba nə cwɛn tɩ̀ʋ́ nətʋ. Á mɛ sə, á cʋgʋ kʋ sʋgʋ təntə də bɩcabwanʋ. Yá sʋgʋ təntə nə wá pa, Yɩɩ jon aba á cʋna wa.

22 Á mɛ, sə á fwa kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə wa. Á dànà ká cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n, cɩcɩ. Á nə bʋŋa də, ka cʋgʋ tə cɩcɩ nə mɛ aba, á yɩ á tɩ̀àn nə á gɩgarɩ. 23-24 Lìù nə cʋgʋ Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ ga ba fwa, ndə kʋ nə wʋ́ nətʋ, kʋ tíú yɩ ndə lìù tə nə, ʋ nə ywàń ʋ yáá zəŋə wa. Ʋ nə kɛ̀eń ʋ yá zəŋə tə, ʋ swɛ̀eé ʋ yáá tə nə yɩ nətʋ. Mə nətʋ nə, kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ ga ba fwa ndə kʋ nə wʋ́ nətʋ. 25 Yɩɩ sʋgʋ tə yɩ cɩ́gá sʋgʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə ken ʋ pubʋŋa ʋ sʋgʋ təntə nə, ʋ dàń mɛ, sə ʋ vwa ʋ tɩ̀àn kʋ nə máŋá mama wuuu. Yá kʋ mʋ̀ nə wá pa, ʋ tɩnɩ ʋ tɩ̀àn. Kʋ wà mɛ, sə ʋ cʋgʋ kʋ, ʋ ga pìí ʋ swɛ̀eé kʋ máŋá don wa. Ʋ mɛ, sə ʋ twá Yɩɩ sʋgʋ tə nə, də ʋ waa mama. Ʋ mʋ̀ lìù təntə wá ya pupwən wa ʋ tʋtʋŋɩ mama wa.

26 Lìù tə, ʋ nə bʋŋa də, ʋ twá Yɩɩ nə zəni, ʋ ga ba ʋ nii janɩ, ʋ yɩ ʋ gɩgarɩ ʋ tɩ̀àn. Yá ʋ nə twá Yɩɩ nə, tə yɩ tʋtʋ. 27 Lìù tə nə twá nə nyɩna Yɩɩ nə də pùə́ nədʋ, ʋ bɩcan ga yɩ nəpon, ʋ mɛ, sə ʋ fwa yìə̀n tə tə. Ʋ mɛ, sə ʋ san bitara də kadənə nə, ba nə wulə pucʋnɩ wa. Kʋ tə súrí lá, ʋ mɛ, sə ʋ dàn ká pa, lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ, ba cʋ̀gʋ̀ wá.

2

Dàn ká ja lìù, n ma kwanɩ ʋ don kàrà

1 À nubɩa-ba, á ken á waa Zwezi-*Kərisə nə. Ʋ yɩ nə *Yuu-Tiu, ʋ ga jə dun də. Á wà mɛ, sə á zìlí lìù don, á ga yá ʋ don. 2 Á nəŋə yoo nə, sə nə ma man kʋ: Bɛɛ nə ʋ ken sɩ́án jɩfɩla, ʋ zʋ gànʋ̀, kʋ nə cɩcɩlɩ, ʋ ja bà á jə́rə́ wa. Zʋrʋ don də, ʋ nə zʋa gangwɩrʋ, ʋ jə bà á jə́rə́ tə wa. 3 Á yàá zìlí bɛɛ tə, ʋ nə zʋa gànʋ̀, kʋ nə cɩcɩlɩ tə, á swɩ̀n ʋ con, á wʋ́: «Jə̀ń yáá bwálɩ́ nəzəŋu tə wa!» Á ga swɩ̀n zʋrʋ tə con, á wʋ́: «N mʋ̀, zɩgɩ yɩɩ nə lá con!» Nə à yə̀ə́: «Jə̀ń tɩa à nɛɛ də̀ń!» 4 Á cɩ́gá nə fwa kʋ nətʋ, á yɩ á kúrí ba duən wa. Á tì ʋ don, á ma kwanɩ ʋ don. Kʋ nətʋ tə yɩ á pubʋŋɩ kʋkwɩnan tə nə pɩn, á ma pwɛ̀e ba duən wa.

5 À nubisoni-ba, á cʋga zəni. Á yə̀ə́ də, Yɩɩ kúrí zʋra, lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ, ba yɩ́á yuu. Ba mʋ̀ zʋra təntə keni ba waa ʋ mʋ̀ Zwezi nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yɩ jɩjə tɩ̀án, ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. Kʋ nə súrí lá, ba lɩ̀à tə wá twá ba də́ pàrɩ̀ də ʋ mʋ̀ Yɩɩ. Pàrɩ̀ təntə ya Yɩɩ nə kàn nii, sə ʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə swə ʋ mʋ̀ Yɩɩ. 6 Yá á mʋ̀ dàń ba zʋra zìlí, á zʋnɩ ba. Á ga yə̀ə́ zəni də, jɩjə tɩ̀án tə nə yàá də́ dɩ̀àn á yuu wa. Ba mʋ̀ nə yàá ja aba, ba va lɩ̀à tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, yáá con. 7 Mə ba mʋ̀ jɩjə tɩ̀án tə nə yàá kʋkʋlɩ Zwezi yɩrɩ nəzəŋu tə á nə twá kʋ nə, ba ma yɩ *Kərisə lɩ̀à.

8 Yɩɩ yɩ pɩ̀ʋ́. Yá á fwa zəni, də á nə twá ʋ nii tə nə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Sóní n yɩra lìù ndə n tətə nə!» 9 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á nə kúrí lɩ̀à duən wa, á fwa cʋna də Yɩɩ. Yá Yɩɩ wá twá ʋ *nii tə nə ʋ bɩrɩ də, á yɩ cʋna lɩ̀à. 10 Á tíə́ kʋ tə, á ma man: Lìù don yàá twá Yɩɩ nii tə yìə̀n tə mama nii nə, yá kʋ tíú ga cʋ̀gʋ̀ tə wa yoo nədʋ nə, ʋ cʋ̀gʋ̀ tə mama nə, Yɩɩ yáá con. 11 Yɩɩ tə, ʋ nə wʋ́: «Dàn ká cwàrɩ̀!» Ʋ mʋ̀ nə kʋ́ʋ̀ wʋ́: «Dàn ká gʋ də!» Yá n dàń nə ba cwàrɩ̀, n ga gʋ lìù, n jigə Yɩɩ nii tə mama cʋnʋ. 12 Yɩɩ bʋ̀rà təntə wá pa, á tɩnɩ á tɩ̀àn. Á pɩan á níə́ sʋ̀ràn, də kʋ tə á nə fwa, ya ndə lɩ̀à tə nə, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà. 13 Á nə ba lìù yinəgə dəri zənzən, máŋá tə wa, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, ʋ də bá dəri á yinəgə zənzən. Lìù tə, ʋ nə dəri lɩ̀à yinəgə zənzən, ʋ wà mɛ, sə ʋ pa Yɩɩ bʋ̀rà fən ja wá.

Nətʋ lìù nə wàá ʋ bɩrɩ də, ʋ keni ʋ waa Zwezi nə

(Galasi tɩ̀án 5.6; Ebərə-ba 11.17-19, 31)

14 À nubɩa-ba, á tíə́ kʋ tə, á ma man: Lìù don ʋ nə swɩ̀n də, ʋ mʋ̀ ken ʋ waa Zwezi nə, yá ʋ ga ba tʋtʋnzəŋə tʋŋa, ʋ ma bɩrɩ kʋ, kʋ nətʋ tə ba də̀ń jə. Yá kʋ tíú tə dàn ká bʋ́n də, kʋ wá jon wá ʋ cʋna wa. 15 Á nəŋə yoo, sə nə ma man kʋ: Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yɩ nubɩa *Kərisə yɩrɩ, tə wàá á nubiu don á nɩ, kʋ tíú nə ba ʋ yɩra gànʋ̀ jə, ʋ ga ba ʋ nii wodiu də jə. 16 Á wa lìù don dàń swɩ̀n kʋ tíú con, ʋ wʋ́: «Yɩɩ wá pa mʋ́ bɩcan sìí. Yɩɩ nə wá pa mʋ́ gànʋ̀, ʋ ga pa mʋ́ wodiu, n də́ n sú». Də á nə wà wiən tə pɩn, tə wá san wá, sə ʋ ma ya lʋʋ wa, kʋ nətʋ tə ba də̀ń jə. 17 Mə kʋ yɩ nətʋ, kʋ pa á mʋ̀ Kərisə lɩ̀à tə nə. Á nə ken á waa Zwezi nə, á ga ba ka tʋtʋnzəŋə tʋŋa, kʋ fwa ndə á kʋ́ʋ̀ ba á waa kəni Zwezi nə. Yá kʋ dàń yɩ ndə won nə tɩga.

18 Á wa lìù don nə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à duən wulə, ba nə ken ba waa Zwezi nə, ba duən də wulə, ba nə tʋŋa tʋtʋnzəŋə». À mʋ̀ wá le kʋ tíú, à wʋ́: «Bɩrɩ nə, nətʋ tə lìù nə wàá ʋ waa ʋ keni Zwezi nə, ʋ ga ba tʋtʋnzəŋə tʋŋa. Yá à də wá twá à tʋtʋnzəŋə nə, à bɩrɩ mʋ́ də, à ken à waa Zwezi nə». 19 N pɩn cɩ́gá də, Yɩɩ yɩ nədʋ. N fwa zəni. *Zinə də yə̀ə́ kʋ nətʋ tə, yá fən yàá ga zʋ tə.

20 Zɩbanənyɩn tíú, n bá yá, sə n nì naaa? Lìù nə keni ʋ waa Zwezi nə, yá ʋ ga ba tʋtʋnzəŋə fwa, ʋ nə keni ʋ waa Zwezi nə tə cɩcɩ, ba də̀ń jə. 21 N yə̀ə́ də, nə nɩbɛɛ *Abərahamə tì ʋ bìú *Yɩzakə, sə ʋ ma fwa *joŋi Yɩɩ joŋi bwálɩ́ tə yuu wa, ʋ pa Yɩɩ nə. Yá Yɩɩ dàń jəli wá də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ tʋtʋnzəŋə tə yɩrɩ. 22 N na də, Abərahamə nə ken ʋ waa tə Yɩɩ nə, yá kʋ də ʋ tʋtʋnzəŋə tə twá duən. Yá kʋ yɩ Abərahamə tʋtʋnzəŋə tə nə bɩrɩ də, ʋ ken ʋ waa Yɩɩ nə cɩ́gá cɩ́gá. 23 Mə nətʋ nə kʋ twá yoo tə, kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, nii ma sú: «Abərahamə ken ʋ waa Yɩɩ nə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ jəli wá də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con». Yá ba dàń boŋə Abərahamə ‹Yɩɩ dabɛɛ›. 24 Á na də, kʋ yɩ kʋ twá lìù tʋtʋnzəŋə nə, Yɩɩ ma jəli kʋ tíú də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú nə. Kʋ tà kʋ twá lìù nə ken ʋ waa Zwezi nə cɩcɩ yɩrɩ. 25 Mə kʋ yɩn nətʋ kʋ pa, kacwarʋ tə nə, ʋ yɩrɩ nə yɩ Rahabə. Ʋ jɩn *Yɩzərayɛlə* lɩ̀à tə, ba nə tʋn máŋá don wa, ʋ tɩʋ wa. Ʋ san ba, ʋ pa ba pìí ba twá cwəŋə don ba vìí. Yɩɩ jəli wá də, ʋ yɩ cɩ́gá tíú nə ʋ tʋtʋnzəŋə tə yɩrɩ. 26 Á yə̀ə́ də, siŋu nə tə̀lə́ ləzwənə yɩra, ʋ yɩ ʋ tɩga. Mə kʋ yɩ nətʋ də, nə nə keni nə waa Zwezi nə, yá nə tʋtʋnan ga ba kʋ bɩrɩ, nə waa tə yɩ ndə won nə tɩga.

3

Á jana á níə́ zəni!

(Romə tɩ̀án 3.13-14; Matiə 12.33-37)

1 À nubɩa-ba, á dànà ká pa, á ya dánɩ́ zənzən, á nə yɩ karnyɩna-ba. Bʋ̀rà tə ba nə dànɩ̀, sə ba bʋ̀rɩ̀ nə mʋ̀ lɩ̀à tə nə yɩ karnyɩna-ba tə, dɩ̀àn wá doni ba duən tə nyiən. 2 Nə yàá fwa cʋna yiri yiri nɛɛ kapʋpʋ. Lìù nə ba ʋ sʋ̀ràn swɩ̀n ʋ fwa cʋna tə wa, kʋ tíú tə yɩ lìù tə, Yɩɩ yìə̀n tə nə bɩga ʋ yuu wa, ʋ ga wàá ʋ tɩ̀àn yoo mama wa. 3 Nə yàá kə kwìə́n sɩsan nii nə, sə nə pa, ka sɛ̀e nə nii, sə nə tɩnɩ ka mama mɩ́ámɩ́án. 4 Á nəŋə nɩ́á yuu bori nə dáá nətʋ! Kʋ də kʋ dánɩ́ tə mama, kʋ jə volan kʋ wa. Lìù nə jə kʋ volan təntə nə, ʋ wàá ʋ pɩn, kʋ vəli bwálɩ́ tə, ʋ nə pɩ̀à. Voo nəfarʋ nə swə kʋ yugə kʋ nətʋ mama, kʋ yɩ kʋ bwálɩ́ tə, lìù tə nə kəni kʋ nə, kʋ yàá vəli. 5 Mə ləzwənə nəndəli yɩ nətʋ, kʋ yɩ nəmanbiə, kʋ yoo ga cà. Á nəŋə, kʋ nyɩn ndə mənpwana nə, kʋ wàá kʋ pɩn, gaʋ nəfarʋ kwé mən. 6 Ləzwənə nəndəli yɩ ndə mən nə, lʋʋ cʋna tə mɛ wulə kʋ wa. Mən təntə yɩ tə naŋa mən dìə̀. Mə tə mʋ̀ cʋna təntə, nə yàá cʋ̀gʋ̀ nə mɩɩ tə mama, kʋ nə zɩgɩ nə lʋrɩ, kʋ vəli nə tɩan. Kʋ ga yɩ nə yɩra tə wa wobiə don. Kʋ cʋna tə yàá pwarɩ nə yɩra tə mama. 7 Ləzwənə wàá dɩ̀àn, ʋ də́ vàná yiri mama yuu wa. Ʋ wàá dɩ̀àn, ʋ də́ gaʋ vàná, də zuŋi də wonənən, də nɩ́á wa wiən yuu wa. Ʋ cɩ́gá ga də́ dɩ̀àn tə wiən tə yuu wa də. 8 Yá ləzwənə tə̀lə́, ʋ nə wàá dɩ̀àn, ʋ də́ ʋ nəndəli yuu wa. Kʋ yɩ wolwan tə, lìù nə wàrɩ̀ ʋ janɩ, ʋ pɩn kʋ zɩga yáá nədʋ. Kʋ súə́ də cwan, ka nə lɩ mɩɩ. 9 Nə bwɩ nə *Yuu-Tiu nə, ʋ nə yɩ nə nyɩna, də kʋ nəndəli təntə. Yɩɩ fwa ləzoni ndə ʋ nyɩnyɩga nə. Yá mə kʋ nəndəli təntə tətə nə, nə ma zɩrɩ, nə kəni ba nə. 10 Bʋ̀rà də zɩra naŋa kʋ nii nədʋ tə wa nə. À nubɩa-ba, á dànà ká pa kʋ ya nətʋ də aba. 11 Nazəŋə də nakʋkwɩnan wàrɩ̀ nabuliyii nədʋ wa tə naŋa. 12 À nubɩa-ba, kapɩrʋ wàrɩ̀ sɩ̀án kʋ zɩŋa. Nə à yə̀ə́ kacʋʋ wàá kapɩra kʋ zɩŋa. Nacwəŋə tə kʋ nɩ́á nə yɩ nakʋkwɩnan wàrɩ̀ nəzəŋə kʋ buli abada.

Wʋbʋŋa tə, Kərisə lìù nə mɛ, sə ʋ ja

(Efɛzə tɩ̀án 4.1-3; Filipə tɩ̀án 2.3; 1 Korɛntə tɩ̀án 3.3; 1 Piyɛrə 3.4; Romə tɩ̀án 14.19)

13 Lìù wulə á wa, kʋ tíú nə jə wʋbʋŋa naaa? Lìù wulə á wa, ʋ nə jə yənu naaa? Kʋ tíú mɛ, sə ʋ ya bwàbwà, ʋ ga twá ʋ tʋtʋnzəŋə, ʋ ma bɩrɩ də ʋ jə wʋbʋŋa. 14 Á nə jə wʋgwɩʋ, á nə jɩga də duən nə, sə á doni duən, á dàń mɛ, sə á yá fwiə tə nə. Yá á dànà ká kʋnɩ kʋnkʋn, á zɩgɩ cɩ́gá tə nə. 15 Kʋ tíú wʋbʋŋa təntə tà kʋ nan Yɩɩ, kʋ yɩ *Sɩtana nə pɩn kʋ wá. Kʋ yɩ tɩa yuu yìə̀n, kʋ ga yɩ ləzwənə fɩra yìə̀n. 16 Yoo mama yɩ gurə gurə, bwálɩ́ tə nə wʋgwɩʋ nə wulə, lɩ̀à tə ga jɩga də duən, sə ba doni duən. Yá yokʋkwɩnan yirə mama wulə kʋ bwálɩ́ tə nə. 17 Lìù nə jə Yɩɩ wʋbʋŋa tə, ʋ bɩcan yɩ nəpon. Kʋ wʋbʋŋa təntə kəni sìə́ lɩ̀à bɩcanɩ wa, kʋ ga pɩn ba waa bwànɩ̀ duən yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə kəni nimarʋ lɩ̀à pwərə wa. Kʋ pɩn lɩ̀à dəri duən yinəgə zənzən, kʋ yoo ga ziən. Kʋ mʋ̀ wʋbʋŋa təntə ba lɩ̀à kúrí duən wa, kʋ ga tà níə́ bələ tíú wʋbʋŋa. 18 Lɩ̀à tə, ba nə swə bɩcan sìə́, ba mʋ̀ nə kəni tə sìə́ təntə, ba mʋ̀ də ba yɩra lɩ̀à pwərə wa, ndə ba nə dùə̀ wiən. Yá kʋ tə, ba nə wá na, kʋ wá bɩrɩ də, ba yɩ cɩ́gá tɩ̀án Yɩɩ yáá con.

4

Lìù nə tʋŋa ʋ pùə́ yokʋkwɩnan fɩra, ʋ ba Yɩɩ nii zìlí

(1 Timote 2.8; 1 Zwan 2.15-17; Likə 18.13-14)

1 Jara də jaŋa wulə á pwərə wa. Tə yìə̀n təntə nan yə̀n tə bà? Kʋ yɩ á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə pɩn, kʋ yɩ nətʋ. Tə yìə̀n təntə nə wulə á yɩra tə wa, tə pa á zɩga duən nə. 2 Á yɩ́á zʋa lɩ̀à wiən, á ga wàrɩ̀ tə á nɩ. Yá kʋ dàń pɩn á jì lagʋra. Á súə́ də wʋgwɩʋ, á ga wàrɩ̀ wiən tə, á nə pɩ̀à á nɩ. Kʋ pa jara də jaŋa zàn á pwərə wa, kʋ yoo tə yɩrɩ. Á ba tə wiən tə jə, á wà tə lòrì Yɩɩ con yɩrɩ. 3 Máŋá tə, á nə lòrì də, á ba nɩ, á pubʋŋa tə nə ba ziən yɩrɩ. Kʋ yɩ á lòrì, sə á ma tʋn á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra.

4 Á yá Yɩɩ, ndə kacwarɩ nə yá ʋ barɩ nətʋ. Á yə̀ə́ zəni də, lʋʋ kʋ tə wiən tə sonu yɩ Yɩɩ dʋŋɩ. Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à, sə ʋ twá lʋʋ yìə̀n tə tə kwa, kʋ tíú wá jì Yɩɩ dʋŋʋ. 5 Á dànà ká bʋ́n də, kʋ tə Yɩɩ nə swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə wa, yɩ tʋtʋ. Kʋ swɩ̀n də, Yɩɩ súə́ də wʋgwɩʋ nə siŋu tə fɩra tə yɩrɩ, ʋ nə pɩn nəba. 6 Yá kʋ tə nə dwə tə mama, kʋ mʋ̀ nə yɩ pubwanʋ tə, ʋ nə pɩn nəba. Kʋ swɩ̀n Yɩɩ sagɩ tə wa kʋ wʋ́:

«Yɩɩ zɩga lɩ̀à tə nə, ba nə jə fwiə, ʋ ga fwa pubwanʋ ba tə, ba nə mun ba tɩ̀àn yɩra».

7 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á zìlí Yɩɩ nii. Á vɩa *Sɩtana con, ʋ wá dəri, ʋ va yɩŋʋnɩ, ʋ yá aba. 8 Á twənə á yí Yɩɩ yɩra, ʋ də wá twən ʋ yí á yɩra. Cʋna lɩ̀à-ba, á lɩa á jɩ̀àn durən wa. Pwìí bələ tɩ̀án-ba, á lɩa cʋna á bɩcanɩ wa. 9 Á pɩan á yinəgə ja á tɩ̀àn. Á kənə á tɩ̀àn lúə́ wa, á kwíə́! Á mʋmʋn wá jì kwirə. Á pupwən wá lwàń ka jì pucʋnɩ. 10 Á muŋə á tɩ̀àn *Yuu-Tiu yáá nə! Yá ʋ wa zɩ̀n aba.

Á dànà ká cəgə duən!

11 À nubɩa-ba, á dànà ká cəgə duən! Lìù tə, ʋ nə cəgə ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu *Kərisə yɩrɩ, nə à yə̀ə́ ʋ nə bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, kʋ tíú yɩ yoo tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ *nii tə, kʋ yuu wa ʋ cəgə. Kʋ ga yɩ Yɩɩ nii tə bʋ̀rà nə ʋ bʋ̀rɩ̀. Yá də lìù nə bʋ̀rɩ̀ Yɩɩ nii tə bʋ̀rà, kʋ tíú kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ kʋ nii təntə nə ʋ twá. Ʋ dàń yɩ kʋ bʋ̀rà nə ʋ bʋ̀rɩ̀. 12 Yɩɩ cɩcɩ nə pɩn ʋ nii lɩ̀à nə. Ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə wàá lɩ̀à bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀. Ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə wàá lɩ̀à ʋ joŋə ba cʋna wa. Ʋ mʋ̀ cɩcɩ nə wàá ba ʋ cʋ̀gà də. Sə n mʋ̀! N mʋ̀ nə yɩ wàà, n ma bʋ̀rɩ̀ n don bʋ̀rà?

Á dànà ká ya fwiə lɩ̀à!

(Likə 12.16-20)

13 He! Á mʋ̀, á cʋga nə sɩ́ʋ́n nə! Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á yàá swɩ̀n, á wʋ́: «Zə̀n, nə à yə̀ə́ jwɩan, nə wá va tɩʋ kʋ tə, nə à yə̀ə́ kʋ tə. Nə wá fwa bɩnɩ lá, nə wá yoli wiən, nə ga wá na nywarɩ nətən lá». 14 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yə̀rì won tə nə wá yí á mɩɩ tə jwɩan nə. Á yɩ ndə fanyʋ nə, kʋ dánɩ́ mancɩn, kʋ ga pìí kʋ jén. 15 Á mɛ, sə á swɩ̀n, á wʋ́: «Də *Yuu-Tiu nə swə nə mɩɩ tə, nə wá ya lʋʋ wa, nə wá fwa kʋ tə də kʋ tə». 16 Yá á mʋ̀ con kʋ tà nətʋ. Á yɩ fwiə lɩ̀à, á ga tə bwɩ á tɩ̀àn nə, də kʋ mɛ. Á nə zɩ̀n á tɩ̀àn nətʋ tə, kʋ yiri ba ziən. 17 Lìù tə, ʋ nə yə̀ə́ zəni tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ fwa, yá ʋ ga ba kʋ fwa, ʋ ken ʋ tɩ̀àn cʋna wa.

5

Á zurə á yɩra, jɩjə tɩ̀án-ba!

(Matiə 3.5)

1 He! Á mʋ̀ jɩjə tɩ̀án-ba! Á bubwiə á kə yɩɩ nə zənzən, pucʋnɩ yìə̀n tə yɩrɩ, tə nə wá yí aba! 2 Á jɩjə wiən tə pʋ́á! Kwiu dí á ganan! 3 Á səbiu tə dí sɩnʋ. Kʋ sɩnʋ tə wá ya won tə, kʋ nə wá pa ba bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Kʋ wá ya ndə mən nə, kʋ də́ á yɩra tə. Lʋʋ zaŋʋ máŋá bwələ, yá á mʋ̀ tə wulə á pɛ̀e wiən tə, tə kwənə nə dáá, á pɩn á tɩ̀àn nə. 4 Tʋ̀tʋ̀nà nə tʋn á kárɩ́ wa, ba cə tə wiən tə, á ba ba ŋwɩ́n. Ba lɩ̀à təntə, á nə wà ŋwɩ́n tə, bubwiə dɩ̀gà ka tʋ *Yuu-Tiu zɩan wa. Ʋ mʋ̀ nə wulə tə mɛ yuu wa. 5 Á wulə lʋʋ wa, ywánɩ́ də jɩjə fɩra wiən wa. Á dí zəni, á nwi ndə vàná nə, ba nə kʋnɩ, sə ba gʋ ba də́. 6 Á bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án, ba nə wà yoo cʋ̀gʋ̀, bʋ̀rà. Á gʋa ba, ba ga wà ba tɩ̀àn nə cɩ̀.

Pɩ́nʋ́ də yɩjʋnɩ

(Ebərə-ba 10.35-37; 6.12; Zwakə 1.12; Matiə 5.33-37)

7 À nubɩa-ba, á jana pɩ́nʋ́, á ma dɩ̀àn *Yuu-Tiu túrí tə. Á nəŋə, valʋ nə jə pɩ́nʋ́ nətʋ. Ʋ yàá dɩ̀àn ʋ kárá wiən, tə bà tə bɩ zəni tə pa wá. Ʋ yàá ja ʋ tɩ̀àn ʋ dɩ̀àn təntən dwɛ̀e tə də talɩkwa dwɛ̀e tə nə yàá nà. 8 Á zɩga dɩ̀àn. Á də mɛ, sə á ja pɩ́nʋ́ nətʋ, Yuu-Tiu túrí dɩɩn tə nə bwələ yɩrɩ. 9 À nubɩa-ba, á dànà ká ŋʋŋwɩn duən pwərə wa, sə Yɩɩ dàn ká bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. Yuu-Tiu, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə, túrí bwələ. 10 À nubɩa-ba, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə swɩ̀n Yuu-Tiu yɩrɩ. Ba dí càn, yá ba ga ja pɩ́nʋ́. Á tíə́ ba càn tə, də ba pɩ́nʋ́ tə, á ma man á tɩ̀àn, sə á də fwa ndə ba nə. 11 Á nəŋə, nə wàá nə swɩ̀n də, ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ pupwən lɩ̀à, ba nə zɩgɩ dɩ̀àn ba dɩ̀àn tə yɩrɩ. Á nì də, ba nə swɩ̀n Zwɔbə pɩ́nʋ́ tə yoo. Yá á nɩ kʋ yígúrə́ wa, kʋ tə Yuu-Tiu nə tʋn ʋ pa wá. Cɩ́gá, Yɩɩ ywàŋá nə yoo zəni. Yá ʋ ga dəri nə yinəgə zənzən.

12 À nubɩa-ba, kʋ tə nə dwə tə mama, á dànà ká tì yɩɩ kʋ tə, nə à yə̀ə́ tɩa ka tə, nə à yə̀ə́ won yiri don mama yɩrɩ, á ma dù. Á nə sɛ̀e yoo, sə á le: «Awo!» Á nə wà kʋ sɛ̀e, sə á swɩ̀n: «Ɔn ɔn!» Á fwa kʋ nətʋ, sə Yɩɩ bʋ̀rà tə dàn ká ja aba.

(Marəkə 11.24)

13 Lìù nə wulə á wa, ʋ wulə càn wa, sə kʋ tíú jʋn Yɩɩ. Lìù nə wulə á wa, ʋ nə jə pupwən, sə kʋ tíú nun nuŋi, ʋ ma bʋ Yɩɩ nə. 14 Lìù nə wulə á wa, ʋ nə yɩ̀, sə kʋ tíú bon *Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə, sə ba kə nʋga ʋ yuu wa, ba lòrì Yɩɩ ba pa wá, də *Yuu-Tiu yɩrɩ tə. 15 Ba nə ken ba waa Zwezi nə, Yuu-Tiu wá pa, kʋ tíú na yazurə, ʋ ga zàn. Yá ʋ nə fwa cʋna, Yɩɩ wá sɛ̀e ʋ kwɛn tə ʋ mʋ̀ də wá pwərə wa. 16 Á dàń swɩ̀án á cʋna, á bɩrɩ duən, á ga jʋn Yɩɩ á pa duən nə, sə kʋ pa á na yazurə. Cɩ́gá tíú yɩjʋnɩ tʋtʋŋɩ jə saŋʋ zənzən. 17 Á lie Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Eli yoo. Ʋ yɩn ləzwənə ndə nə nə. Ʋ lòrì Yɩɩ, sə dwà dàn ká nà. Yá dwà wà nɩ̀ tɩa yuu wa, kʋ nə zɩgɩ kʋ máŋá tə wa, kʋ ja va bɩna batwa də cànɩ̀ bardʋ. 18 Kʋ kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ lòrì, sə dwà bà ka nà. Yá Yɩɩ kʋ́ʋ̀ pɩn dwà bà ka nà. Wiən kʋ́ʋ̀ pén tə zɩ̀n bɩa tɩa yuu wa.

Talɩkwa tʋtʋŋɩ

(1 Piyɛrə 4.8)

19-20 À nubɩa-ba, á wa lìù don nə dʋgʋ Yɩɩ cɩ́gá cwəŋə tə, lìù don wàá ʋ pìí ʋ ja wá, ʋ twi kʋ cwəŋə təntə wa. Kʋ tíú tə mɛ, sə ʋ lwarɩ də, ʋ nə pìí ʋ ja wá, ʋ nan ʋ jɩʋn tə wa, ʋ bà Yɩɩ con tə, ʋ jon cʋnʋ təntə tɩan jɩɩn wa. Yá ʋ cʋna nə swə tə dáá nətʋ yiri mama, Yɩɩ wá sɛ̀e ʋ kwɛn tə ʋ mʋ̀ də wá pwərə wa.

* 2:25 2.25 Lɩ̀à təntə yà yɩ Yɩzərayɛlə lɩ̀à nə tʋn ba, sə ba dí yáá ba va ba ywàń Kanan lʋʋ nii tə. Mə kʋ lʋʋ nii təntə wa, ba yà mɛ, sə ba va ba ya. Yɩɩ yà kàn nii də, ʋ wá pa ba kʋ lʋʋ nii təntə.

1 Piyɛrə

1

2

3

4

5

Təntən sagɩ tə,

Piyɛrə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Piyɛrə təntən sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Sagɩ kʋ tə yɩ *tʋntʋnʋ Piyɛrə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Piyɛrə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə lʋʋ tə mama wa. Silasə də san wá kʋ pʋ́pʋ́nʋ́ wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: *Kərisə lɩ̀à tə wulə càn wa, ba nə ken ba waa Zwezi nə tə yɩrɩ. Ba vànà wulə tə gwàrɩ̀.

Piyɛrə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə, sə ʋ ma dàn ba jɩ̀àn ba nə ken ba waa Zwezi nə tə yɩrɩ, də yala tə yɩrɩ, ba nə jə də wá. Ʋ swɩ̀n ba con, sə ba twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, də pùə́ nədʋ.

1

Təntən jʋ̀nà bwálɩ́

1 À mʋ̀ Piyɛrə yɩ Zwezi-*Kərisə *tʋntʋnʋ. À mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, Yɩɩ nə kúrí. Á dəri á zʋ Pon, də Galasi, də Kapadɔsə, də Azi, də Bitini nagwanɛɛ tə wa. Á jigə vərə tə bwálá təntə wa. 2 Á yɩ nə nyɩna Yɩɩ nə kúrí aba, ʋ tún vàn nə, kʋ nə ba yigə, ndə ʋ nə tanɩ kʋ, sə kʋ ya nətʋ. Á twá ʋ *Siŋu tə nə, ʋ pa á jì ʋ lɩ̀à, á yá á tɩ̀àn mɩ́ámɩ́án Yɩɩ jɩ̀àn wa, sə á sɛ̀e Zwezi-*Kərisə nii. Yá Zwezi-Kərisə jana tə dàń wá sɩn á cʋna tə, tə lɩ. Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ʋ ga pa aba ʋ bɩcan sìə́, tə nə súrí wuuu.

Yɩɩ pɩn nəba Yɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con

(Efɛzə tɩ̀án 2.4-8; Romə tɩ̀án 8.17-18; 16.25-26; 2 Korɛntə tɩ̀án 4.17-18)

3 Nə bwɩa Yɩɩ nə. Ʋ yɩ nə *Yuu-Tiu Zwezi-*Kərisə nyɩna. Ʋ mʋ̀ nə pìí ʋ bwin Zwezi-Kərisə ʋ lɩ tɩan wa. Yá ʋ dəri nə yinəgə zənzən. Kʋ pɩn ʋ twá kʋ bwiun tə nə, ʋ pa nəba mɩɩ nədʋn də yala, máŋá mama wuuu. 4 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yə̀ə́ də, Yɩɩ tanɩ twərə ʋ tún nə nə, Yɩɩ *sàń nə. Wiən təntə wàrɩ̀ tə cʋ̀gà. Durən wàrɩ̀ tə tə zwɩ, tə zəni ga wàrɩ̀ tə zwɛ̀e. 5 Nə mʋ̀ keni nə waa Zwezi nə wuuu. Yɩɩ wá twá kʋ nə, ʋ cɩ̀ nə nə, də ʋ dɩ̀àn tə. Ʋ wá jon nəba ʋ kə mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Ʋ wá bɩrɩ nəba mɩɩ təntə, lʋʋ zaŋʋ máŋá wa.

6 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, yìə̀n yiri mama nə swə tə mɛ, sə tə wʋwalɩ aba, máŋá mancɩn kʋ tə wa, á mɛ, sə á tə ya pupwən nəfarʋ wa á jwɛ. 7 Yìə̀n təntə wʋwalɩ aba, sə ba ma lwarɩ də, á nə keni á waa Zwezi nə wuuu, cɩ́gá cɩ́gá. Nə wàá sɩ́án nə tì nə ma maŋa kʋ. Sɩ́án yɩ won tə, ba yàá kə mən wa, sə ba ma na də, tə nə ziən. Yá tə ga yɩ won, tə nə wá cʋ̀gʋ̀ tə jén dɩɩn don nə. Mə kʋ yɩ nətʋ də á də nə keni á waa Zwezi nə wuuu. Kʋ jə funə kʋ doni sɩ́án. Á nə zɩgɩ dɩ̀àn kʋ yoo tə wa, kʋ mʋ̀ nə wá pa, Yɩɩ bʋ á nə, ʋ ga pa aba dun, ʋ ga zìlí aba máŋá tə, Zwezi-Kərisə nə wá pìí ʋ bà, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ nan á yɩ́á yuu. 8 Á wà Zwezi nɩ, yá á ga swə wá. Á ba wá na sɩ́ʋ́n nə, yá á tə kəni á waa ʋ nə wuuu. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á sú də pupwən nəfarʋ. Kʋ pupwən təntə dwə kʋ tə, lìù nə wàá ʋ swɩ̀n də ʋ nii. 9 Á keni á waa Zwezi nə wuuu. Kʋ ŋwɩ́rán nə yɩ, Yɩɩ nə jon aba, ʋ kə mɩɩ tə wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

10 Máŋá don wa, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà ken dɩ̀àn, sə ba lwarɩ kʋ tə nə yɩ, Yɩɩ jon ba ʋ kə mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Ba dí yáá ba swɩ̀n Yɩɩ pubwanʋ tə yoo, ʋ nə tanɩ, sə ʋ fwa á yɩra. 11 Yɩɩ-*Siŋu tə yà wulə də ba. Yá kʋ mʋ̀ nə swɩ̀n tə yìə̀n tə ba con. Ba yà ken cɩ́gá, sə ba lwarɩ máŋá tə də won tə nə, Kərisə càn tə də ʋ dun, tə nə wá twá, tə ma bà. 12 Yɩɩ-Siŋu tə gwin tə yìə̀n təntə də̀ń, kʋ bɩrɩ ba. Yá tə yìə̀n təntə yà tà ba mʋ̀ nə wá na tə ba yɩ́á wa. Yá kʋ lwàń, kʋ yɩ á mʋ̀ yɩrɩ. Sɩ́ʋ́n nə, lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, dàń swɩ̀n tə yìə̀n təntə, ba bɩrɩ aba. Ba swɩ̀n tə də Yɩɩ-Siŋu tə, ʋ nə tʋn tə, dɩ̀àn. Yá Yɩɩ *malɩkɛ tə tətə yà sóní, sə tə də yəni tə yìə̀n təntə.

Yìə̀n tə Kərisə lìù nə mɛ, sə ʋ fwa

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.8-9; Efɛzə tɩ̀án 5.1; 1 Korɛntə tɩ̀án 6.20; Titə 2.11-14)

13 Kʋ nətʋ tə yɩrɩ, á kənə á pubʋŋa bwálɩ́ nədʋ, sə á va yáá. Á pɩan á ya lɩ̀à tə, á nə yə̀ə́ yoo də̀ń. Á kənə á yala mama, Yɩɩ pubwanʋ tə nə. Máŋá tə, Zwezi-*Kərisə nə wá pìí ʋ bà, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn á yɩ́á yuu, ʋ wá fwa ʋ pubwanʋ təntə á yɩra. 14 Máŋá don yɩn lá, á yà yə̀rì Zwezi-Kərisə, á ga twá á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə. Á kʋ́ʋ̀ dàn ká pìí á twá tə nə. Sɩ́ʋ́n nə, á dàń yana ndə bìsɩ́ná nə, ba nə sɛ̀e nii. 15 Yɩɩ dàń kúrí aba, ʋ ga yɩ bɩcapon tíú. Á də mɛ, sə á jì bɩcapon tɩ̀án, ndə Yɩɩ nə, á tʋtʋnan mama wa. 16 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Á yana lɩ̀à tə, á nə yɩ bɩcapon tɩ̀án, ndə à mʋ̀ Yɩɩ nə ya bɩcapon tíú».

17 Á yɩjʋnɩ wa, á yàá boŋə Yɩɩ á nyɩna. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə ba lìù kúrí, ʋ ma bʋ̀rɩ̀ kʋ tíú bʋ̀rà, kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə fwa. Máŋá tə wa, á nə wulə tɩa yuu wa, á dàń mɛ, sə á zìlí wá zənzən. 18 Kʋ yɩ cɩ́gá, á tʋn tʋtʋnkʋkwɩnan tə, á nyɩna-ba nə ma kwè aba. Tə yìə̀n təntə yà ba də̀ń jə. Á yə̀ə́, Yɩɩ ŋwɩ́n ŋwɩ́rán nəfarʋ, ʋ ma yə̀ aba ʋ jon, tə yìə̀n təntə yɩrɩ. Kʋ tə, ʋ nə ŋwɩ́n, kʋ tà ndə səbiu nə, kʋ nə wàá kʋ cʋ̀gà. Kʋ tə, ʋ nə ŋwɩ́n, yɩ kʋ cɩcɩ. 19 Ʋ pɩn Zwezi-Kərisə yɩ ndə *pabiə nə, ba nə gʋa, ba ma fwa *joŋi. Cʋna yà tə̀lə́ ʋ yuu wa, ʋ ga ba durən jə. Yá kʋ yɩ Zwezi-Kərisə jana tə, tə nə jə funə zənzən, Yɩɩ ma yə̀ aba ʋ jon. 20 Yɩɩ yà dí yáá ʋ kúrí Zwezi-Kərisə, ʋ tún kʋ yɩrɩ, də lʋʋ tə wà fwa. Kʋ kwa nə, ʋ bɩrɩ wá aba lʋʋ zaŋʋ máŋá tə nə, á mʋ̀ zəni yɩrɩ. 21 Kʋ twá Zwezi-Kərisə nə, á ma kə á waa Yɩɩ nə. Yɩɩ pìí ʋ bwin wá ʋ lɩ tɩan wa, ʋ ga pa wá dun. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á keni á waa ʋ nə wuuu, á ga jə yala də wá.

22 Á sɛ̀e á twá Yɩɩ sʋgʋ tə nii nə, kʋ nə yɩ cɩ́gá. Kʋ pɩn á bɩcanɩ yɩ nəpon á ga swə lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə lɩ̀à tə, də cɩ́gá cɩ́gá sonu. À dàń swɩ̀n á con, sə á sóní duən zənzən máŋá mama də bɩcan nəpon. 23 Á yə̀ə́ də, Yɩɩ twá ʋ sʋgʋ tə nə, ʋ ma pa aba mɩɩ nədʋn. Kʋ sʋgʋ tə wulə wuuu, kʋ ba zwɛ̀e mama. Kʋ wà twá də ləzwənə tə, ʋ nə wàá ʋ tɩ, ʋ ma pa aba mɩɩ təntə. 24 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Ləzoni tə mama yɩ ndə gaʋ nə, ba dun də mɛ yɩ ndə wopunə nə. Gaʋ yàá kʋ, kʋ punə tə ga twɩ tɩa. 25 Yá *Yuu-Tiu sʋgʋ tə mʋ̀ dàń wulə wuuu, kʋ ba zwɛ̀e».

Kʋ mʋ̀ sʋgʋ təntə nə yɩ Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, ba nə swɩ̀n ba bɩrɩ aba.

2

1 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á lɩa á tɩ̀àn wʋlʋŋʋ, də gɩgɩra yiri mama wa. Á dànà ká ya níə́ bələ tɩ̀án. Á dànà ká zɩga lɩ̀à duən nə, kʋ tɩ̀án wiən yɩrɩ. Á dànà ká swɩ̀n yolwan á pa lɩ̀à nə. 2 Á yana ndə bìsɩ̀nɩ́ nə, ba nə lʋrɩ sɩ́ʋ́n, ba ga pɩ̀à yɩlɩ máŋá mama. Á mʋ̀ yɩlɩ nə yɩ Yɩɩ sʋgʋ tə. Kʋ yɩ yɩlɩ tə, won nə wà kʋ waa gùlí. Kʋ mʋ̀ nə wá pa á boru, kʋ ga wá pa Yɩɩ jon aba, á cʋna tə wa. 3 Á cɩ́gá nɩ də, *Yuu-Tiu ywán zəni, ndə kʋ nə swɩ̀n nətʋ, Yɩɩ sagɩ tə wa.

Zwezi yɩ ndə dìə̀ nigwancɩɩn wárɩ́ nə

(Efɛzə tɩ̀án 2.20-22; Tʋtʋnan 4.11-12; Matiə 21.42-44; Romə tɩ̀án 9.24-26)

4 Á dàń fàrá á yí *Yuu-Tiu yɩra. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ pɩn mɩɩ. Ʋ yɩ ndə kapan wárɩ́ nə. Ləzoni vɩga wá ba dʋgʋ, ndə wotʋtʋ nə. Yá Yɩɩ kúrí wá ʋ tún, ʋ ga jə funə zənzən, ʋ mʋ̀ Yɩɩ yáá con. 5 Á də yana ndə kapana tə nə, tə nə nəŋə, sə Yɩɩ tì aba, ʋ ma lwà dìə̀, ʋ pa ʋ *Siŋu tə nə. Kʋ twá də Zwezi-*Kərisə, á dàń wá ya ʋ mʋ̀ cɩcɩ *joŋwana kʋ dìə̀ tə wa, sə á twá Yɩɩ-Siŋu tə á tʋn á pa Yɩɩ nə, ndə *joŋi nə á pɩn wá. Yá kʋ nətʋ tə poli Yɩɩ pùə́. 6 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Á nəŋə, à tún kapan tɩʋ tə wa, ba nə boŋə ‹Siyon*›, sə à lwà à dìə̀ kʋ yuu wa. Kʋ yɩ dìə̀ tə nigwancɩɩn wárɩ́. À kúrí kʋ, kʋ ga jə funə zənzən à yáá con. Yá lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa kʋ kapan təntə nə, ʋ bá də́ cavɩra mama».

7 Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə ken á waa kʋ nə, kʋ yɩ won tə, kʋ nə pɩn á jə dun zənzən. Yá kʋ tà nətʋ lɩ̀à tə con, ba nə wà ba waa ken kʋ nə. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kʋ mʋ̀ kapan təntə, də̀lwə̀rə́ tə nə vɩga ba dʋgʋ vàn nə, kʋ mʋ̀ nə pìí kʋ jì dìə̀ tə nigwancɩɩn wárɩ́, kʋ yoo nə cà. Kʋ jigə kapan, lɩ̀à mà ba nɛɛ kʋ nə, ba twɩ».

Kʋ kʋ́ʋ̀ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Kʋ mʋ̀ kapan təntə pɩn, lɩ̀à dʋga cwəŋə ba jén».

8 Kʋ yɩ ba nə wà Yɩɩ sʋgʋ tə nii sɛ̀e yɩrɩ. Yɩɩ nə ken, sə kʋ ya nətʋ ba yɩra.

9 Yá á mʋ̀ dàń yɩ dwíí tə, Yɩɩ nə kúrí. Á yɩ *joŋwana púlí tə, á nə tʋŋa á pɩn ʋ mʋ̀ pɩ̀ʋ́ tə nə. Á dwíí tə ya Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ. Á yɩ Yɩɩ tətə púlí ʋ nə tún. Ʋ kúrí aba, sə á swɩ̀n yìə̀n nəfaran tə, ʋ nə fwa, á bɩrɩ lɩ̀à nə. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ kúrí aba, ʋ lɩ yikunu wa, ʋ kə ʋ poni nəfarʋ tə wa. 10 Dí yáá nə, á yà tà Yɩɩ púlí, ʋ nə tún. Yá sɩ́ʋ́n nə, á dàń yɩ Yɩɩ nə tɩ. Dí yáá nə, Yɩɩ yà wà á yinəgə zənzən dəri. Yá sɩ́ʋ́n nə, Yɩɩ dàń dəri á yinəgə zənzən.

Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba ya nətʋ

(Romə tɩ̀án 13.1-8)

11 À nubisoni-ba, á lie á tɩ̀àn də, á yɩ vərə tɩa yuu wa. Yá á ga yɩ lɩ̀à tə, á nə lɛ. Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, à dàń kwè aba, sə á lɩ á tɩ̀àn yìə̀n tə wa, tə nə yɩ ləzwənə pùə́ yokʋkwɩnan fɩra. Tə yìə̀n təntə yàá kəni dɩ̀àn, sə tə cʋ̀gʋ̀ aba. 12 Á pɩan á tʋtʋnɛɛ mama ya zəni, lɩ̀à tə nə tà Kərisə lɩ̀à yáá con. Á nə jə á tɩ̀àn zəni, ba nə swə ba swɩ̀n də á fwa lwanɩ, ba wá na á tʋtʋnzəŋə tə, á nə tʋŋa. Yá ba dàń wá bʋ Yɩɩ nə, dɩɩn tə nə, ʋ nə wá bà.

13 Á tàà *Yuu-Tiu yɩrɩ, á sɛ̀e lɩ̀à tə mama nii, ləzoni nə lɩ ba tún, sə ba yà á yun tɩ̀án. Á sɩ̀á pɩ̀ʋ́ tə nii, ʋ nə jə̀ə́ á lʋʋ nii pɛ̀egá tə mɛ yuu wa. 14 Á sɩ̀á yáá tɩ̀án tə nii, pɩ̀ʋ́ nəfarʋ tə nə lɩ ʋ tún. Ʋ yɩ ʋ tún ba, sə ba kə lɩ̀à tə, ba nə fwa kʋ tə nə lwara, càn wa. Yá ba ga bʋ lɩ̀à tə nə, ba nə fwa kʋ tə nə ziən. 15 Yɩɩ fɩra tə yɩ, sə á fwa kʋ tə nə ziən, sə ləyərən tə, də lɩ̀à tə, ba nə ba yənu jə, ba ga cəgə aba, pú ba níə́. 16 Á yana lɩ̀à tə, á nə tɩ á tɩ̀àn, Yá á dànà ká tàà á nə tɩ á tɩ̀àn tə yɩrɩ, á fwa lwanɩ lìù yɩra. Á dàń mɛ, sə á ya ndə nətʋ Yɩɩ tʋ̀tʋ̀nà nə mɛ, sə ba ya. 17 Á pɩan dun lìù mama nə. Á swə́nə́ á duən Kərisə lɩ̀à tə. Á zìlə́ Yɩɩ zənzən. Á pɩan dun pɩ̀ʋ́ tə nə.

Á díə́ càn ndə Kərisə nə

(Efɛzə tɩ̀án 6.5-8; Titə 2.9-10; 1 Piyɛrə 3.14-18)

18 Ywəŋə-ba, á sɩ̀á lɩ̀à tə nii, ba nə yə̀ aba. Á zìlə́ ba zənzən. Á dànà ká fwa kʋ, ba tə cɩcɩ yɩra, ba nə jə aba də bɩcabwanʋ. Á fwa kʋ ba tə də yɩra, ba yoo nə dà. 19 Lìù wàá càn ʋ də́, ʋ nə zìlí Yɩɩ yɩrɩ, ʋ ga wà won fwa, kʋ nə ba ziən. Kʋ tíú nə sɛ̀e, ʋ də́ tə càn tə, kʋ yɩ Yɩɩ pubwanʋ. 20 Ba nə fɩrɩ aba á yolwana yɩrɩ, á nə fwa, kʋ ba dun jə kʋ pa aba. Yá kʋ dàń nə yɩ zəni nə, á fwa, ba ga kə càn á nə, yá á pɩ́nɩ́ á də́ tə, kʋ yɩ Yɩɩ pubwanʋ. 21 Zwezi-*Kərisə tətə nə dí càn, ʋ pa aba. Ʋ fwa kʋ nyɩnyɩga, ʋ bɩrɩ aba, sə á ma wànɩ́ á fwa, ndə ʋ nə. Yɩɩ kúrí aba, sə á də́ càn nətʋ. 22 Ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə wà cʋna fwa. Ʋ ga yɩ lìù tə, kʋnkʋn nə wà ʋ nii wa nan. 23 Ba nə twɩn wá, ʋ wà ba twɩn, ʋ ma ŋwɩ́n. Ba ken wá càn wa, ʋ wà ba nii nə ba. Ʋ tì ʋ tɩ̀àn, ʋ kə Yɩɩ jɩ̀àn wa. Yá Yɩɩ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, kʋ nə yɩ cɩ́gá. 24 Zwezi-Kərisə tətə nə zɩn nə cʋna tə ʋ yuu wa, ʋ ja tɩ dagarʋ tə yuu wa. Ʋ fwa kʋ, sə nə ya lɩ̀à tə, nə nə lɩ nə tɩ̀àn cʋna wa. Ʋ fwa kʋ, sə nə ya mɩɩ wa, nə ga fwa yìə̀n tə, tə nə yɩ cɩ́gá. Kʋ twá ʋ nʋran tə nə, á nʋran tə ma zwɛ̀e. 25 Cɩ́gá, á yà yɩ ndə pee nə, tə ywaŋa. Yá sɩ́ʋ́n nə, á pìí á bà á twá lìù tə nə, ʋ nə cɩ̀ á nə, ʋ ga ywàŋá á yuu.

3

Kan də ʋ barɩ nə mɛ, sə ba ya nətʋ duən nə

(Kolosə tɩ̀án 3.18-19; 1 Timote 2.9-15; Efɛzə tɩ̀án 5.22-23)

1 Sɩ́ʋ́n nə, á mʋ̀ kana-ba də con, á lìù mama mɛ, sə ʋ sɛ̀e ʋ barɩ nii. Á nə fwa nətʋ, á nə swə á wà yoo swɩ̀n ba con, á bana tə duən, nə wà ba waa ken Zwezi nə, ba wá twá kʋ nə, ba sɛ̀e wá. 2 Ba wá na də, á yɩ lɩ̀à tə, á bɩcanɩ nə yɩ nəpwənə á tʋtʋnɛɛ mama wa, á ga jə zìlə́ də. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wá sɛ̀e Zwezi. 3 Kana vwe ba yun, sə tə ya zəni. Ba kəni sɩ́án zanan ba bɩan nə, yá ba ga zwɩ ganzəŋə. Yá á mʋ̀, á dànà ká pa tə wiən təntə, ba nə na yɩ́á wa, ya á bwaŋa wiən. 4 Kʋ tə nə mɛ, á yana lɩ̀à tə, á nə jə bɩcabwanʋ, á ga yɩ sənbwen. Kʋ nətʋ dàń wá bɩrɩ də, á bwaŋa tə yɩ kʋ wulə á waa con. Kʋ mʋ̀ bwaŋa təntə yiri ba zwɛ̀e. Yá kʋ bwaŋa təntə ga jə funə zənzən, Yɩɩ yáá con. 5 Mə fuən kana tə, ba nə yɩ Yɩɩ cɩcɩ nə tɩ, ba nə jə yala Yɩɩ con, bwaŋa yà yɩ nətʋ. Yá ba ga sɛ̀e ba bana nii. 6 Mə nətʋ nə *Abərahamə kan Sara yà yɩn. Ʋ yà sɛ̀e ʋ barɩ nii, ʋ ga boŋə wá ʋ ‹yuu tíú›. Á də jigə ndə Sara, də á nə fwa zəni ndə ʋ nə, á ga wà sɛ̀e, á pa fən yiri mama zʋ aba.

7 Sɩ́ʋ́n nə, á də kanbana-ba, á lìù mama mɛ, sə ʋ ja ʋ kan zəni. Á mɛ, sə á lwarɩ də, kana tə bwànà, ba doni aba. Yɩɩ pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con, á mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ nə. Kʋ twá də ʋ pubwanʋ tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dàń zìlə́ ba kʋ nətʋ tə yɩrɩ. Á nə fwa nətʋ, won wàrɩ̀ á yɩjʋnɩ yáá nə kʋ cɩ̀, sə Yɩɩ ba le.

Ka fwa zəni yoo

(Romə tɩ̀án 12.14-21; Matiə 10.24-31; 1 Piyɛrə 2.12, 19-20)

8 Sə à ma gúrí, à swɩ̀n yìə̀n tə tə á con: Á pɩan, á mama ja pubʋŋa nədʋ. Á pɩan, á yojanʋ ya nədʋ. Á swə́nə́ á duən *Kərisə lɩ̀à tə. Á dərə duən yinəgə. Á muŋə á tɩ̀àn duən yáá con. 9 Lìù nə fwa aba lwanɩ, á dànà ká fwa kʋ tíú lwanɩ, á ma ŋwɩ́n. Lìù nə twɩn aba, á dànà ká twɩn kʋ tíú, á ma ŋwɩ́n. Yá á dàń mɛ, sə á lòrì Yɩɩ, sə ʋ fwa zəni kʋ tíú yuu wa. Yɩɩ kúrí aba, sə á na zəni tə, ʋ nə wá fwa á yɩra. 10 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Lìù nə pɩ̀à, sə ʋ ya lʋʋ wa zəni də pupwən, kʋ tíú dàn ká swɩ̀n sʋkʋkwɩnan ʋ nii wa. Ʋ mɛ, sə ʋ cɩ̀ ʋ tɩ̀àn nə, ʋ dàn ká kʋna kʋnkʋn də. 11 Kʋ tíú mɛ, sə ʋ lɩ ʋ tɩ̀àn yoo tə wa, kʋ nə lwara. Ʋ dàń mɛ, sə ʋ fwa kʋ tə nə ziən, ʋ ga pɩ̀à bɩcan sìə́ də ʋ yaŋwɩa mama. 12 *Yuu-Tiu ywàŋá lɩ̀à tə mama yuu, ba nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án. Máŋá tə, ba nə jʋ̀nɩ̀ wá, ʋ yàá cʋga ba yɩjʋnɩ. Yá Yuu-Tiu dàń zɩga lɩ̀à tə nə, ba nə fwa kʋ tə nə lwara».

13 Wàà dàń nə wá fwa aba lwanɩ, də á nə ken á yawala mama lá, sə á fwa kʋ tə nə ziən? 14 Yá á nə swə, á na càn cɩ́gá tə yɩrɩ, á mɛ, sə á ya pupwən wa. Á dànà ká dəri ləzoni fən. Á dànà ká pa kʋ yoo yɩ̀ aba. 15 Kʋ tə nə mɛ̀e, á pɩan dun Kərisə nə, á waa con. Ʋ mʋ̀ nə ya á Yuu-Tiu. Á kənə á sírí máŋá mama, sə á wànɩ́ á le lɩ̀à tə mama, ba nə bwe aba, á yala tə yuu wa, á nə jə də Zwezi-Kərisə. Á fwa kʋ yoo tə də bɩcabwanʋ, sə á ja zìlə́ zənzən. 16 Á pɩan, á pubʋŋa ya pubʋnzəŋu. Kʋ nətʋ wá pa cavɩra ja lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n ba zɩga á nə, ba twɩn aba, á tʋtʋnɛɛ mama nə ziən Zwezi-Kərisə cwəŋə tə wa yɩrɩ. 17 Á nə dí càn, á nə fwa zəni yɩrɩ, kʋ ga yɩ Yɩɩ fɩra, kʋ ziən kʋ doni, á nə dí càn, lwanɩ yɩrɩ, á nə fwa.

(1 Piyɛrə 2.21-24; Ebərə-ba 11.7; Romə tɩ̀án 6.3-4)

18 Cɩ́gá, Zwezi-Kərisə tətə tɩga nə cʋna tə yɩrɩ, naa nədʋ. Ʋ mʋ̀ lìù tə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, ʋ tɩga lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n. Ʋ fwa kʋ tə, sə ʋ ma van aba, ʋ pa Yɩɩ nə. Ba lɩ ʋ mɩɩ lʋʋ wa, yá Yɩɩ-Siŋu tə pɩn, ʋ pìí ʋ bwin ʋ nan. 19 Yɩɩ-Siŋu tə dàń pɩn, ʋ va ʋ swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə lɩ̀à tə con, ba nə wulə tɩga bwálɩ́ nə bàń dìə̀ wa. 20 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩ lɩ̀à tə, ba nə vɩga, sə ba zìlí Yɩɩ nii fuən fuən, máŋá tə wa, Yɩɩ nə fwa pɩ́nʋ́ də ba.

Mə kʋ máŋá tə wa, Nowe yà wulə ʋ fwa nɩ́á yuu bori tə. Lɩ̀à wà dánɩ́ yɩn, ba nə zʋa nɩ́á yuu bori təntə wa. Lɩ̀à nana cɩcɩ nə jon ba tɩ̀àn nɩ́á tə, máŋá wa. 21 Kʋ yoo təntə nə yɩ, ba nə ləgə aba nɩ́á tə wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ tə, nyɩnyɩga. Kʋ mʋ̀ dàń nə joŋə aba sɩ́ʋ́n nə á cʋna tə wa. Kʋ mʋ̀ nɩ́á swɩʋ təntə, ba nə fwa aba, tà, sə kʋ sɩn á yɩra durən. Kʋ nɩ́á swɩʋ tə yɩ lòrì tə, á nə lòrì Yɩɩ con, sə ʋ pa á pubʋŋa ya pubʋnzəŋu. Kʋ nɩ́á swɩʋ tə joŋə aba á cʋna wa. Kʋ nətʋ twá də Zwezi-Kərisə ʋ nə pìí ʋ bwin, ʋ nan tɩan wa. 22 Zwezi-Kərisə dɩ̀gà Yɩɩ sàń, ʋ jə̀ə́ Yɩɩ jɩzən* vàn nə. Yɩɩ dí yáá, ʋ pa *malɩkɛ tə də wiən tə mama nə jə dɩ̀àn, sɛ̀e Zwezi-Kərisə nii.

4

Á fwa kʋ tə, nə yɩ Yɩɩ fɩra

(Romə tɩ̀án 6.6-13; Efɛzə tɩ̀án 4.17-24)

1 Nə yə̀ə́ də, *Kərisə dí càn ʋ yɩra tə wa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, á də mɛ, sə á ya lɩ̀à tə, á nə ken á sírí, sə á də də́ càn, ndə ʋ nə. Lìù tə, ʋ nə dí càn ʋ yɩra tə wa nətʋ, kʋ tíú də ʋ cʋna pwɛ̀e duən nə. 2 Kʋ tíú dàń ya lìù tə, ʋ nə kʋ́ʋ̀ ba ləzoni pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə twá. Yá dɩan tə, kʋ tíú mɩɩ nə ga, sə ʋ fwa lʋʋ wa, ʋ dàń yɩ lìù tə, ʋ nə twá Yɩɩ fɩra nə. 3 Á dí yáá, á cʋ̀gʋ̀ á máŋá kʋ nə dáá, á ma fwa yìə̀n tə, lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Zwezi-Kərisə nə, fwa. Á dàń yaga tə yìə̀n təntə. Dí yáá nə, á yà ba á tɩ̀àn janɩ yìə̀n tə wa. Á yà twá á pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə. Á yà nywɩ̀n swana á bʋbʋnɩ, də á də́ wodirən zənzən, á ja lɛ, də á tʋŋa cavɩyiən, tə nə lwara zənzən. Á yàá jə̀ń duən nə, á nywɩ̀n swana zənzən. Yá á dàń bwɩ woŋwanan tə nə, kʋ ga yɩ yoo tə, Yɩɩ nə culi cɩ́gá cɩ́gá. 4 Sɩ́ʋ́n nə, á kʋ́ʋ̀ ba sɛ̀e á twá lɩ̀à tə, ba nə yə̀rì Zwezi-Kərisə tə, á fwa ba yokʋkwɩnan tə, sə á pəni duən vɛɛ vɛɛ. Yá kʋ dàń gwárɩ́ ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba də́ tɩjaŋa á də̀ń nə. 5 Ba wá tún ba níə́ Yɩɩ yáá con. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ ken ʋ sírí, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba wulə lʋʋ wa, də ba tə ba tɩga, bʋ̀rà. 6 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba dàń swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə, ba bɩrɩ tɩga tə nə, də ba tə wà tɩ, yà Yɩɩ nə swə ʋ bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà, kʋ tə yɩrɩ, ba nə fwa, máŋá tə wa, ba nə yɩn lʋʋ wa, ba dàń wá bà ba ya mɩɩ wa də Yɩɩ.

Á tʋŋa zəni də tarpɩʋn, Yɩɩ nə pɩn aba

(Likə 21.34-36; Galasi tɩ̀án 6.10; Romə tɩ̀án 12.5-11)

7 Lʋʋ wiən tə mama máŋá bwələ, sə tə zwɛ̀e. Kʋ mɛ, sə á ya lɩ̀à tə, á nə bʋŋa zəni, á ga yə̀ə́ yoo də̀ń, sə á wànɩ́ á jʋn Yɩɩ zəni. 8 Sonu yàá pa, ba swɛ̀eé lìù cʋna kapʋpʋ. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, yoo tə nə wulə tə mama yuu wa, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə á sóní duən, máŋá mama. 9 Á joŋə vərə tə, ba nə yɩ *Kərisə lɩ̀à duən, ba nə twi á con, á pa ba zʋrɩ á dìə̀ wa zəni. Á dànà ká fwa kʋ də ŋʋŋwɩan. 10 Á lìù mama mɛ, sə ʋ ya lìù tə, ʋ nə zɩga dɩ̀àn, ʋ ga ywàŋá Yɩɩ tarpɩʋn tə yuu zəni. Ʋ mɛ, sə ʋ tì tarpɩʋn yiri tə, Yɩɩ nə pɩn wá, ʋ ma san lɩ̀à duən tə nə. 11 Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, kʋ tíú mɛ, sə ʋ swɩ̀n kʋ tə, Yɩɩ nə ken ʋ nii wa. Lìù tə, ʋ nə tʋŋa, ʋ pɩn ʋ duən nə, sə kʋ tíú tə tʋn də dɩ̀àn tə, Yɩɩ nə pɩn wá. Á fwa nətʋ, sə dun tə mama wànɩ́ tə twá Zwezi-Kərisə nə, tə ya Yɩɩ nyiən. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ tə nə tɩ dun də dɩ̀àn máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ. Amɩɩna!

Kərisə lɩ̀à càn tə yoo

(Matiə 5.10-12; Tʋtʋnan 5.41; 14.22; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.4-12)

12 À nubisoni-ba, á wulə càn wa, ndə ba ken aba mən wa. Á dànà ká pa kʋ dɩ̀ á yuu, ndə yoo tə nə, kʋ nə yɩ yovee. Mə kʋ wá twá nətʋ, ba ma lwarɩ də, á ken á waa Zwezi-*Kərisə nə. 13 Kʋ tə nə mɛ, á yana pupwən wa, á də nə wulə á də́ Zwezi-Kərisə càn tə yɩrɩ. Á nə də́ tə càn təntə, máŋá tə wa, ʋ nə wá pìí, ʋ bà bɩrɩ ʋ tɩ̀àn ʋ dun tə wa, kʋ wá pa á sú də ʋ pupwən tə.

14 Ba nə twɩn aba, á nə yɩ Zwezi-Kərisə karbɩa tə yɩrɩ, á yana pupwən wa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, Yɩɩ-*Siŋu tə, kʋ nə jə dun tə, wulə də aba. 15 Á lìù mama kə cɩ́gá, ʋ dàn ká də́ càn, ʋ nə yɩ lagʋrʋ yɩrɩ, nə à yə̀ə́, ʋ nə yɩ ŋwɩ̀àn yɩrɩ, nə à yə̀ə́, ʋ nə yɩ cʋnʋ yɩrɩ, nə à yə̀ə́, ʋ nə kənə ʋ nii, lɩ̀à yìə̀n wa yɩrɩ. 16 Yá ʋ dàń nə dí càn, ʋ nə yɩ Kərisə lìù yɩrɩ, ʋ dàn ká pa kʋ cavɩra ja wá. Ʋ mɛ, sə ʋ pa dun Yɩɩ nə, ʋ nə jə Kərisə yɩrɩ tə yɩrɩ.

17 Máŋá yí, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. Ʋ wá dí yáá, ʋ bʋ̀rɩ̀ ʋ tətə lɩ̀à tə bʋ̀rà. Aa! Nə yɩ ʋ lɩ̀à, yá ʋ wá də́ yáá ʋ bʋ̀rɩ̀ nə tətə bʋ̀rà. Kʋ dàń wá ya nətə, kʋ pa lɩ̀à tə nə, ba nə vɩga, sə ba zìlí ʋ sʋywáŋʋ́ tə? 18 Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: «Də kʋ nə yɩ càn, kʋ pa lìù tə nə yɩ cɩ́gá tíú nə, sə ʋ nan Yɩɩ bʋ̀rà tə jɩɩn wa, kʋ dàń wá ya nətə, kʋ pa lìù tə nə, ʋ nə tʋn tʋtʋnkʋkwɩnan Yɩɩ nə ba pɩ̀à, də cʋna lìù nə?» 19 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, lɩ̀à tə, ba nə də́ càn Yɩɩ fɩra tə yɩrɩ, sə kʋ tɩ̀án tə fwa zəni wuuu. Sə ba tì ba tɩ̀àn mama ba kə Yɩɩ jɩɩn wa. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə fwa ba, ʋ ga yɩ pùə́ nədʋ tíú.

5

Kərisə lɩ̀à púlí yoo

(Tʋtʋnan 20.28; 1 Timote 3.1-7; Zwakə 4.6, 10; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.6-8; Efɛzə tɩ̀án 6.10-18)

1 Sɩ́ʋ́n nə, à swɩ̀n *Kərisə lɩ̀à púlí yáá tɩ̀án tə con, ba nə wulə á pwərə wa. À də tətə yɩ yáá tíú don, ndə ba nə. À nɩ Zwezi-Kərisə, máŋá tə wa, À də wá twá, à ya Zwezi-Kərisə dun tə wa, Yɩɩ nə wá bɩrɩ. 2 Á ywàŋá Yɩɩ lɩ̀à tə yuu, Yɩɩ nə pɩn aba, sə á ywàń ba yuu, ndə payɩra nə ywàŋá pee yuu nətʋ. Á dànà ká fwa kʋ ndə, kʋ yɩ ba kálɩ́ aba. Á ywàŋá ba yuu də á waa mama, ndə Yɩɩ nə pɩ̀à, sə kʋ ya nətʋ. Á dànà ká fwa kʋ, ba nə wá ŋwɩ́n aba yɩrɩ. Á fwa kʋ də yaŋwɩa. 3 Á pɩan á ya lɩ̀à, ba duən tə nə twá á nə, ba lwarɩ nətʋ, ba nə mɛ, sə ba ya. Yɩɩ pɩn lɩ̀à tə, sə á ywàń ba yuu. Á dànà ká də́ dɩ̀àn ba yuu wa. 4 Zwezi-Kərisə yɩ ndə payɩra yuu tíú nə. Á nə fwa nətʋ, dɩɩn tə, ʋ nə wá bà, ʋ bɩrɩ ʋ tɩ̀àn, á wá na dun yupuu tə, kʋ zəni nə ba zwɛ̀e.

5 Á mʋ̀ ləzwəndʋn-ba, á sɩ̀á yáá tɩ̀án tə nii. Á mama muŋə á tɩ̀àn duən yáá con. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́:

«Yɩɩ zɩga fwiə lɩ̀à nə, yá ʋ fwa pubwanʋ lɩ̀à tə yɩra, ba nə muŋə ba tɩ̀àn».

6 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, á muŋə á tɩ̀àn ʋ yáá con, sə ʋ mʋ̀ nə zɩ̀n aba yɩɩ nə, máŋá tə wa, ʋ nə lɩ ʋ tún. Yɩɩ jə dɩ̀àn tə mɛ yuu wa. 7 Ʋ mʋ̀ nə ywàŋá á yuu nə. Á kənə yìə̀n tə mama, tə nə wʋwalɩ aba, ʋ jɩɩn wa.

8 Á cɩa á tɩ̀àn nə, sə á ya lɩ̀à tə, á nə yə̀ə́ yoo də̀ń. Á dànà ká dwɛ̀e. *Sɩtana yɩ á dʋŋʋ. Ʋ yɩ ndə gəru nə, kʋ baa, kʋ kɩkarɩ, kʋ ga pɩ̀à lìù, sə kʋ də́. 9 Á kənə á waa Zwezi nə wuuu, sə á zɩgɩ dɩ̀àn, á ta Sɩtana. Á dàń ga yə̀ə́ də, lɩ̀à tə duən, tə ba nə yɩ á nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə wulə lʋʋ bwálɩ́ mama, də na càn, ndə á də nə.

10 Yɩɩ dàń nə fwa pubwanʋ á yɩra. Ʋ twá də Zwezi-Kərisə, ʋ kúrí aba, sə á ya ʋ dun tə wa, tə nə ba zwɛ̀e. Á wá də́ càn máŋá mancɩn. Kʋ kwa nə, Yɩɩ tətə wá kwɛn aba ʋ zɩgɩ. Ʋ wá pa á zɩgɩ dɩ̀àn á ma twá Zwezi-Kərisə nə, á ga wá dàn á jɩ̀àn. Yá won kʋ́ʋ̀ ba wànɩ́, kʋ pa á pìí á kə á kwa. 11 Ʋ mʋ̀ nə jə dɩ̀àn, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ. Amɩɩna!

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.23-28)

12 Siləvɛn yɩ nə nubiu *Kərisə yɩrɩ, ʋ nə twá ʋ nə də pùə́ nədʋ. Yá à dàń twá ʋ nə, à ma pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩbiə kʋ tə á nə. À pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à ma kwè aba, à ga bɩrɩ aba Yɩɩ pubwanʋ tə nə yɩ nətʋ, kʋ pa aba, cɩ́gá mama. Á dʋga á tɩ̀àn á pa Yɩɩ pubwanʋ təntə nə. 13 Kərisə lɩ̀à púlí tə, kʋ nə wulə Babɩlɔnə nə tə, jʋ̀nɩ̀ aba. Ba yɩ lɩ̀à tə, Yɩɩ nə kúrí, ndə á də nə. À bìú Marəkə də jʋ̀nɩ̀ aba. 14 Á jʋ̀nà duən də zìlə́ zənzən də sonu, ndə Kərisə lɩ̀à nə mɛ, sə ba fwa nətʋ.

Yɩɩ wá pa bɩcan sìə́ á mʋ̀ lɩ̀à tə mama nə, á mʋ̀ də Zwezi-Kərisə nə vwə duən nə.

* 2:6 2.6 Siyon yɩ paan tə, *Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

* 3:22 3.22 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.

2 Piyɛrə

1

2

3

Bələ nii sagɩ tə,

Piyɛrə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Piyɛrə bələ nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Sagɩ kʋ tə yɩ *tʋntʋnʋ Piyɛrə nɛɛ bələ nii sagɩ tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Piyɛrə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ sagɩ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à tə nə, ba nə wulə lʋʋ tə mama wa.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Nəŋə kʋ tə yɩrɩ, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə: Sagɩ kʋ tə kʋ zɩga lɩ̀à tə nə, ba nə kàrɩ̀ kʋnkʋn kàrɩ̀ tə, tə nə zɩga Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə. Ba lɩ̀à təntə yàá pwɛ̀e Kərisə lɩ̀à tə duən nə, ba ga vaŋa ba, ba kəni ba tʋtʋnɛɛ kʋkwɩnan tə wa. Piyɛrə swɩ̀n ba con, sə ba twá Yɩɩ cwəŋə tə zəni də pùə́ nədʋ, ʋ nə kúrí ba tə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, ba mɛ, sə ba twá Yɩɩ sagɩ tə cɩ́gá kàrɩ̀ tə nə, ba wà mɛ, sə ba cʋgʋ kʋnkʋn karnyɩna-ba sʋ̀ràn tə. *Yuu-Tiu Zwezi wá pìí ʋ bà. Kʋ mɛ, sə lɩ̀à dàn wá də bɩcan sìə́, də pupwən. Ba mɛ, sə ba ya lɩ̀à tə, ba nə poli Yɩɩ pùə́.

1

Təntən jʋ̀nà bwálɩ́

1 À mʋ̀ Simon Piyɛrə à yɩ Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbiu, à ga yɩ ʋ *tʋntʋnʋ. À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, á nə nɩ yuywaŋʋ, á kə á waa Zwezi nə, ndə nə də nə nɩ yuywaŋʋ nə kə nə waa ʋ nə nətʋ. Kʋ nətʋ tə twá də Zwezi-Kərisə cɩ́gá tə nə. Ʋ mʋ̀ nə yɩ nə Yɩɩ, ʋ mʋ̀ ga nə jon nəba nə cʋna wa. 2 Yɩɩ də nə *Yuu-Tiu Zwezi nə wá fwa ba pubwanʋ tə á yɩra, ba ga pa aba ba bɩcan sìə́, tə nə súrí wuuu, kʋ twá á yənu tə nə, á nə yə̀ə́ ba.

(Zwan 17.2-3; Titə 2.11-14; Filipə tɩ̀án 1.9-11; 3.8-14; Ebərə-ba 6.11-12)

3 Yɩɩ twá ʋ dɩ̀àn tə nə, ʋ pa nəba wiən tə mama, tə nə mɛ də nəba, sə nə ma twá ʋ nə zəni, nə nə yə̀ə́ wá yɩrɩ. Ʋ mʋ̀ nə twá ʋ tətə dun yofaran tə nə, ʋ ma kúrí nəba. 4 Mə kʋ twá yìə̀n təntə, Yɩɩ ma kàn nii də, ʋ wá pa nəba wiən nəfaran, tə nə ziən zənzən. Ʋ fwa kʋ nətʋ, sə kʋ pa á dàń nə nɩ tə wiən təntə, sə á wànɩ́ á lɩ á tɩ̀àn yokʋkwɩnan tə wa, tə nə súə́ lʋʋ. Yìə̀n təntə yɩ ləzoni pwìí yokʋkwɩnan fɩra, tə ga cʋ̀gà lʋʋ tə. Yá á dàń wá ya ndə Yɩɩ nə. 5 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á kənə á kajaŋa mama lá. Á ken á waa Zwezi-Kərisə nə. Á pɩan yofwamɩnan nəzəŋə súrí kʋ nə. Á pɩan yənu súrí yofwamɩnan nəzəŋə tə nə. 6 Á pɩan, á yəni á tɩ̀àn janʋ, á súrí yənu tə nə. Á pɩan, á ja pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa, á súrí á nə yə̀ə́ á tɩ̀àn janʋ tə nə. Á pɩan, á twá Yɩɩ cwəŋə tə nə zəni, á nə jə, á súrí pɩ́nʋ́ wuuu, á dànà ká pìí á kə á kwa tə nə. 7 Á pɩan, Kərisə lɩ̀à tə duən sonu súrí, á nə twá Yɩɩ nə zəni tə nə. Á pɩan, lɩ̀à tə mama sonu súrí lɩ̀à tə duən tə, ba nə yɩ á nubɩa Kərisə yɩrɩ tə, sonu tə nə. 8 Də á nə tʋŋa tə yìə̀n təntə, tə súrí wuuu, tə wá pa, á mɩɩ tə ba ya tʋtʋ. Kʋ wá ja nywarɩ kʋ pa *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə. Yá á ga wá yəni wá yənu, kʋ nə súrí wuuu. 9 Yá lìù tə, ʋ nə ba tə yìə̀n təntə tʋŋa, ʋ ya ndə liliu nə, ʋ ga ba yɩŋʋnɩ na. Ʋ swɛ̀eé də, Yɩɩ yà sɩn ʋ cʋna nədwara tə ʋ lɩ.

10 À nubɩa-ba, Yɩɩ kúrú aba, ʋ ga lɩ aba ʋ tún. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á kənə kajaŋa, sə kʋ yoo təntə ja dɩ̀àn, Kʋ twá á tʋtʋnɛɛ nə. Á nə fwa kʋ nətʋ, á bá mà á nɛɛ nə, á tʋ Yɩɩ cwəŋə wa abada. 11 Yá kʋ nətʋ dàń wá pa, Yɩɩ pa á zʋ nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə sàń tə wa, kʋ nə wulə máŋá mama wuuu. Ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə jon nəba nə cʋna wa.

(1 Piyɛrə 1.10-12; 2 Timote 3.16)

12 Á nəŋə, kʋ tə nə pɩn, à tə ma wá lìí aba tə yìə̀n təntə wuuu. À yə̀ə́ də, á dí yáá á yə̀ə́ tə yìə̀n təntə, yá á ga zɩga dɩ̀àn cɩ́gá tə wa, ba nə bɩrɩ aba. 13 Yá à dàń nɩ də, kʋ ziən də, à tə nə wulə lʋʋ wa, sə à twá sagɩ kʋ tə nə, à ma zɩ̀n aba dwɩan nə. 14 À swɩ̀n kʋ, à nə yə̀ə́ də à tɩan bwələ, ndə nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə bɩrɩ kʋ nə nətʋ. 15 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wá kə cɩ́gá mama, à kə aba cwəŋə tə nii nə. À fwa nətʋ, sə kʋ pa, á lìí tə yìə̀n təntə, máŋá mama, à tɩan kwa nə.

16 Máŋá don wa, nə swɩ̀n nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə dɩ̀àn tə yoo, nə bɩrɩ aba. Yá nə ga swɩ̀n də, ʋ wá pìí ʋ bà. Kʋ yoo təntə tà yomanan, tə nə nan ləzoni swɩan wa, nə twá nə ma swɩ̀n kʋ. Nə tətə nə nɩ ʋ dun tə nə yɩ́á wa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə swɩ̀n kʋ yoo təntə. 17 Ʋ nɩ dun tə nə ba don jə, ʋ nyɩna Yɩɩ con. Nə nì də, Yɩɩ tə, ʋ dun nə dwə tə mama, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ʋ tə ba tə yɩ à biswənə tə, ʋ nə poli à pùə́.» 18 Nə nì kʋ mʋ̀ kori təntə də, kʋ naŋa yɩɩ, də nə yà wulə də wá, kʋ mʋ̀ paan* tə yuu wa, Yɩɩ nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn. 19 Yá nə dàń pɩn cɩ́gá Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə nə, ba nə swɩ̀n, nə doni won mama. Kʋ ziən də, á nə zùrì á yɩra, də ba sʋ̀ràn tə, ba nə swɩ̀n. Tə yɩ ndə cànʋ́ nə. Cànʋ́ tə yàá pɩpɩlɩ yikunu wa, kʋ ja vələ tɩbɩlakʋnʋ, máŋá tə naŋʋn† tə, nə wá pén, kʋ pa á na zəni zəni. 20 Á nəŋə yoo tə, kʋ nə wulə yìə̀n tə mama yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nʋ̀ wà mɛ, sə ʋ gwin Yɩɩ nii tə sʋ̀ràn tə, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa də ʋ təntɩan yənu. 21 Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə sʋ̀ràn tə, tà tə nan ləzwənə fɩra wa. Kʋ yɩ Yɩɩ-*Siŋu tə nə yigu ba, kʋ pa ba swɩ̀n tə sʋ̀ràn təntə, tə nə nan Yɩɩ.

2

Kʋnkʋn karnyɩna-ba wá bà

(Tʋtʋnan 20.29-30; Zwidə 3-16; Apokalisə 2.14, 15; 2 Timote 3.1-9)

1 Máŋá don wa, kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà yɩn *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə wa. Yá máŋá don kʋ́ʋ̀ wá bà, kʋnkʋn karnyɩna-ba wá ya á də tətəŋi wa. Ba mʋ̀ kʋnkʋn karnyɩna-ba wá twá tɩa tɩa, ba kə ba kʋnkʋn kàrɩ̀ tə, tə nə dʋga lɩ̀à á pwərə wa. Ba wá vɩ *Yuu-Tiu, ʋ nə yə̀ ba ʋ jon ba cʋna wa. Yá naa nədʋ ba wá van cʋna nəfarʋ, ba dɩ ba yuu wa. 2 Lɩ̀à zənzən wá twá, ba nə ba ba tɩ̀àn janɩ tə nə. Yá lɩ̀à dàń wá swɩ̀n yolwan, ba zɩgɩ cɩ́gá cwəŋə tə nə ba mʋ̀ yɩrɩ. 3 Ba mʋ̀ kʋnkʋn karnyɩna-ba wá kʋna kʋnkʋn, ba ma gɩgarɩ aba, ba jon á wiən ba də́, á wiən tə yimən nə jə ba, yɩrɩ. Yá ba mʋ̀ lɩ̀à təntə bʋ̀rà bʋ̀rɩ̀ kʋ zwɛ̀e, kʋ máŋá nə ba yigə. Lìù tə, ʋ nə wá cʋ̀gʋ̀ ba tə, ba dwɛ̀e. Ʋ bá dán, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ ba mɩ́ámɩ́án.

Yɩɩ yə̀ə́ nətʋ, ʋ nə wá jon cɩ́gá tɩ̀án tə

4 Yɩɩ wà *malɩkɛ tə tətə nə cʋ̀gʋ̀ ʋ nə máŋá don wa, yá tʋtʋ. Ʋ jɩn tə ʋ dɩlɩ tɩga bwálɩ́ nə, ʋ vwa tə, ʋ tún yikunu wa. Ʋ ma dànɩ̀ dɩɩn tə, ʋ nə wá bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rà. 5 Yɩɩ wà Nowe máŋá lɩ̀à tə nə tʋn cʋna tə də, yá tʋtʋ. Ʋ pɩn dwà nəfarʋ bà kʋ nà. Kʋ nɩ́á tə pɛ̀e ba mʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa tʋtʋnkʋkwɩnan, Yɩɩ nə ba pɩ̀à. Ʋ wà ba lìù mama jon, də kʋ nə tà Nowe, də lɩ̀à barpɛ duən cɩcɩ nə Yɩɩ jon, kʋ fuən lʋʋ təntə wa. Nowe yà swɩ̀n kʋ tə nə yɩ cɩ́gá, ʋ bɩrɩ lɩ̀à tə. 6 Yɩɩ bʋ̀rɩ̀ *Sodɔmə də Gomɔrə tɩ̀án tə də bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ tə. Ʋ pɩn mən də́ tə tɩan təntə. Yá ʋ dàń twá kʋ mʋ̀ yoo tə nə, ʋ ma bɩrɩ won tə, nə bɩ̀àn lɩ̀à tə yuu wa, ba nə tʋŋa tʋtʋnkʋkwɩnan tə, Yɩɩ nə ba pɩ̀à. 7 Yá kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ jon Lɔtə, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú, ʋ pa ʋ nan, Sodɔmə tɩʋ tə wa. Máŋá tə, Lɔtə yà nə wulə Sodɔmə tɩʋ tə wa, ʋ dí càn zənzən, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba nə tʋŋa tʋtʋnkʋkwɩnan tə, Yɩɩ nə ba swə, jɩɩn wa. 8 Ʋ nə nɩ ba yokʋkwɩnan tə dɩɩn mama, ʋ ga nə̀ń ba sʋkʋkwɩnan tə, ba nə swɩ̀n, dɩɩn mama, tə yìə̀n təntə yà yɩ̀ wá ʋ bɩcan wa zənzən, ʋ nə yɩ cɩ́gá tíú tə yɩrɩ. 9 Tə yìə̀n təntə mama bɩrɩ də, Yɩɩ yə̀ə́ cwəŋə tə, ʋ nə wá tì, ʋ ma jon lɩ̀à tə, ba nə twá ʋ cwəŋə tə zəni, yìə̀n ga wʋwalɩ ba. Ʋ yə̀ə́ cwəŋə tə, də ʋ nə wá twá, ʋ ma ja lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n tə. Ʋ wá ja ba ʋ tún, kʋ ja va ba dɩɩn tə, ʋ nə wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà.

Kʋnkʋn karnyɩna-ba nə yɩ nətʋ

10 Yɩɩ wá pa, càn yí lɩ̀à tə, ba nə twá ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə, ba nə tʋŋa durən yìə̀n, ba ga vɩ *Yuu-Tiu Yɩɩ dɩ̀àn tə, də ba twɩn tə. Ba mʋ̀ kʋnkʋn karnyɩna-ba, à nə swɩ̀n ba yoo, ba yuu dà. Yá ba ga ba fən dəri sə ba twɩn dun wiən tə. 11 Yá *malɩkɛ tə jə dɩ̀àn, tə doni ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, tə ga ba sɛ̀e, tə twɩn wiən təntə Yuu-Tiu Yɩɩ yáá con.

12 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə dàń fwa yìə̀n ndə ganaŋa nə, tə nə yə̀rì tə yáá. Ganaŋa yɩ tə wulə, sə ba də ba janɩ, ba gwɩ. Ba níə́ súə́ də tʋran, ba nə ma twɩn wiən, ba nə yə̀rì tə də̀ń. Ba cɩ́gá ga yɩ ba wá tɩ, ndə ganaŋa təntə nə. 13 Yɩɩ wá pa, ba də́ càn. Càn təntə nə yɩ ba ŋwɩ́rán ba tʋtʋnɛɛ nə tà cɩ́gá tə yɩrɩ. Máŋá mama, ba swə, sə ba fwa kʋ tə nə lwara də, kʋ nə swə kʋ yɩ yɩcaʋ tətə wa də. Ba nə wulə də aba, ba tʋtʋnɛɛ tə yàá kə cavɩra á nə. Yá tə ga ba ywán tə pa aba. Ba swə, sə ba yìə̀n ba ma kʋnɩ kʋnkʋn, ba bɩrɩ aba də, ba nə də́ cànà də aba. 14 Ba bà won don pɩ̀à, də kʋ nə tà kana, sə ba fwa bacwan də ba. Ba ba lwanɩ fwa ba swí. Ba nə nɩ lìù tə, ʋ nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, ba yàá yigu kʋ tíú, ba pa ʋ fwa cʋna. Máŋá mama, lɩ̀à duən wiən jə yimən tə pa ba. Tə yìə̀n təntə nə bɩrɩ də, Yɩɩ wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà. 15 Ba dʋgʋ cɩ́gá cwəŋə, ba ga tì jɩ́ʋ́n cwəŋə. Ba twá Bewɔrə bìú Balamə jɩ́ʋ́n cwəŋə tə nə, kʋ nə yɩ səbiswənə cwəŋə. Ʋ sóní, sə ʋ fwa tʋtʋnɛɛ tə nə tà cɩ́gá, sə ʋ ga na səbiu. 16 Yá Yɩɩ twá də bɩ̀nà, ʋ ma caga ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Balamə nii nə, ʋ cʋna tə yɩrɩ. Bɩ̀nà nii ba swɩ̀n, yá ka swɩ̀n Balamə con də ləzwənə kori. Ka cɩ̀gà ʋ nə, sə ʋ dàn ká fwa kʋ mʋ̀ yutəlu yoo təntə.

17 Ba mʋ̀ kʋnkʋn karnyɩna-ba tə, à nə swɩ̀n ba yoo á con tə, yɩ ndə nabuliyɩa nə, tə nə kʋa. Ba yɩ ndə bakwan nə, voo nəfarʋ nə fuli kʋ yigə, dwà ga ba nɩ̀. Yɩɩ kwɛn yikunu bwálɩ́, ʋ tún ba nə. 18 Ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə swɩ̀n sʋfaran. Ba sʋ̀ràn tə ga ba də̀ń jə. Ba swɩ̀n sʋ̀ràn təntə, sə tə twá lɩ̀à tə pùə́ fɩra yokʋkwɩnan nə. Kʋ lɩ̀à təntə dàń nə zəzən ba lɩ ba tɩ̀àn, lɩ̀à tə wa, ba nə jén, kʋ tə nə wà dɩ́án tə pìí, ba jén. 19 Ba mʋ̀ kʋnkʋn karnyɩna-ba yàá kàn nii lɩ̀à tə con də, ba wá pa ba tɩnɩ ba tɩ̀àn. Yá ba tətə dàń ga yɩ ba cʋna tə ywəŋə, ba ba ba tɩ̀àn tɩ. Won nə dí dɩ̀àn lìù yuu wa, kʋ tíú yɩ kʋ yoŋu.

20 Kʋ yɩ cɩ́gá, lɩ̀à tə, ba nə yə̀ə́ Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə, ʋ jon ba ba cʋna wa. Yá ba lɩ ba tɩ̀àn lʋʋ kʋ tə gɩgara yìə̀n tə wa. Lɩ̀à təntə nə pìí, ba kə ba tɩ̀àn tə yìə̀n təntə wa, ba pa tə də́ dɩ̀àn ba yuu wa, ba yígúrə́ wá ya càn, kʋ doni dí yáá. 21 Kʋ yà wá kwanɩ kʋ pa ba, də ba yà nə wà cɩ́gá cwəŋə tə yəni, kʋ doni ba nə yəni ka, yá ba ga kʋ́ʋ̀ ba Yɩɩ nii tə, ba nə pɩn ba zìlí. 22 Yoo tə nə wá yí ba lɩ̀à təntə, bɩrɩ nəba də, kʋ tə nə swɩ̀n zwansɩsarɩ tə wa, yɩ cɩ́gá. Kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Kʋ yɩ ndə kukurə nə tʋnɩ, ka pìí ka də́». Kʋ swɩ̀n zwansɩsarɩ don wa, kʋ wʋ́: «Kʋ yɩ ndə ba nə swɛ too, kʋ ga pìí kʋ va kʋ tʋ tɩtaran wa, kʋ bəbəli».

3

Yuu-Tiu ka pìí ka bà yoo

(Zwidə 17-19; Matiə 24.37-38; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.7-10; Apokalisə 20.11)

1 À nubisoni-ba, á nəŋə, à sagɩ bələ nii nyiən nə, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə. Tə saga bələ tə mɛ wa, à nə pʋ́pʋ́nɩ́, à swɩ̀n yìə̀n á con, à nə ma lìí aba. À pɩ̀à, sə á bʋ́n tə yìə̀n tə yoo də pubʋŋa, kʋ nə ziən. 2 À pɩ̀à, sə á lìí á tɩ̀àn sʋ̀ràn tə yoo, Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə swɩ̀n á con fuən fuən. Á lìə́ Yɩɩ cwəŋə tə sʋ̀ràn də yoo, á *tʋntʋna tə nə swɩ̀n, ba bɩrɩ aba. Tə sʋ̀ràn təntə nan *Yuu-Tiu. Ʋ mʋ̀ nə jon nəba nə cʋna wa. 3 Á lwara də, lʋʋ zaŋʋ máŋá wa, mʋmʋnyɩna, ba nə swə ka kʋkʋlɩ lɩ̀à, wá bà. Ba wá ya lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa ba pùə́ yokʋkwɩnan fɩra. 4 Ba wá swɩ̀n, ba wʋ́: «Ʋ wà swɩ̀n də, ʋ wá bà, naaa? Sə ʋ wa yə̀n nə? Nə nɩbara-ba nə tə̀lə́, kʋ ba yigə. Won mama ga tə wà lwàń. Wiən tə mama tə yɩ ndə, nətʋ tə lʋʋ də̀ń laŋʋ máŋá nə yɩn.» 5 Ba swɩ̀n kʋ nətʋ tə, yá ba ga kʋ́ʋ̀ ba pɩ̀à ba lìí yoo nədʋ kʋ tə. Ba swɛ̀eé də, lʋʋ də̀ń laŋʋ máŋá wa, Yɩɩ twá ʋ nii sʋgʋ nə, ʋ ma fwa lanworu də tɩa. Ʋ pɩn tɩa pén kʋ nan nɩ́á wa, kʋ ga yɩ kʋ twá nɩ́á nə, tɩa ma fwa. 6 Mə nɩ́á nə nə, Yɩɩ kʋ́ʋ̀ twá, ʋ ma cʋ̀gʋ̀ tɩa yuu wiən tə mama, də dwà nəfarʋ təntə, kʋ nə twi kʋ nà kʋ máŋá tə wa. 7 Yɩɩ nə kʋ́ʋ̀ twá sʋgʋ təntə nə, ʋ pa nii də, zə̀n lanworu kʋ tə də tɩa tə, wá tún tə dɩ̀àn dɩɩn tə, ʋ nə wá pa tə mama də́ mən. Kʋ yoo təntə wá tʋn dɩɩn tə nə, ʋ nə lɩ ʋ tún, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə. Kʋ dɩɩn tə nə, ʋ wá cʋ̀gʋ̀ lɩ̀à tə mama, ba nə tʋŋa tʋtʋnkʋkwɩnan tə, ʋ nə ba pɩ̀à.

8 À nubisoni-ba, yoo nədʋ nə, á wà mɛ, sə á swɛ̀eé kʋ yoo. Á mɛ, sə á lwarɩ də, Yuu-Tiu Yɩɩ con nə, dɩɩn nədʋ yɩ ndə bɩna mʋ̀rʋ̀ nə. Yá bɩna mʋ̀rʋ̀ də yɩ ndə dɩɩn nədʋ nə. 9 Lɩ̀à duən bʋŋa də, Yuu-Tiu nikanɩ tə dánɩ́, kʋ nii ba sú. Kʋ nətʋ tà cɩ́gá. Yá kʋ dàń nə yɩ pɩ́nʋ́, ʋ fwa də aba. Ʋ ba pɩ̀à, sə á ladʋa jén. Ʋ pɩ̀à, sə á mama vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna tə.

10 Yuu-Tiu ka pìí ka bà tə, wá dɩ lɩ̀à yuu ndə ŋwɩ̀àn nə. Kʋ dɩan təntə nə, lanworu tə wá jén də zəzugu nəfarʋ. Mən wá də́ wiən tə mama nə wulə lanworu tə wa. Yá tɩa tə də ka yuu wiən tə mama wá də́ mən, tə jén lá nə.

(Likə 21.34-36; 1 Tɛsalonikə tɩ̀án 5.1-10; Apokalisə 21.1)

11 Tə wiən tə mɛ wá jén, ndə nətʋ nə, kʋ nə swɩ̀n. Á dàń mɛ, sə á fwa kʋ tə, Yɩɩ nə swə, á ga twá ʋ cwəŋə tə zəni. 12 Də kʋ dɩɩn təntə, Yɩɩ nə wá bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà, tə nə ma bɩ̀àn, á kənə á kajaŋa lá, sə kʋ bà lala. Kʋ dɩɩn təntə nə, lanworu tə wá kwé mənvoo, kʋ ga nyʋ lá. Kʋ mʋ̀ lanworu tə də kʋ wa wiən tə mama wá kwé mən tə nyɩan tə jén. 13 Nə mʋ̀ dàń yɩ nə dànɩ̀ lanworu nədʋn də tɩa nədʋn, yoo mama nə wá tʋn də cɩ́gá lá nə, ndə Yɩɩ nə kàn nii nətʋ tə, ʋ pa nəba.

14 À nubisoni-ba, kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə, á nə dànɩ̀ kʋ dɩɩn təntə, á kənə dɩ̀àn, sə Yuu-Tiu bà, ʋ yí aba, də á ba yolwan də cʋna jə, Yɩɩ yáá con. Kʋ mɛ, sə ʋ bà ʋ yí, də á yɩ lɩ̀à tə, á nə wulə bɩcan sìə́ wa də Yɩɩ. 15 Á lwara də, nə Yuu-Tiu Yɩɩ pɩ́nʋ́ tə, yɩ kʋ saŋa aba, sə ʋ ma jon aba á cʋna wa. Nə nubiswənə, Polə twá wʋbʋŋa tə nə, Yɩɩ nə pɩn wá, ʋ ma pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yoo təntə tətə, ʋ pa aba. 16 Saga tə mama wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə yìə̀n təntə yuu wa, ʋ yàá swɩ̀n kʋ nətʋ. Sʋ̀ràn wulə tə saga tə wa, lɩ̀à nə ba tə də̀ń nə̀ń mwálɩ́ mwálɩ́. Lɩ̀à tə nə ba yənu jə, də lɩ̀à tə, ba nə ba dɩ̀àn jə Yɩɩ cwəŋə tə wa, wàrɩ̀ tə də̀ń ba nì. Ba yàá lwàń tə mʋ̀ sʋ̀ràn təntə, ndə ba nə lwànɩ́ Yɩɩ sagɩ tə sʋ̀ràn tə duən nətʋ tə. Ba fwa kʋ yoo tə nətʋ, kʋ ga wá pa Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ ba.

17 À nubiswənə-ba, á mʋ̀ con nə, á mʋ̀ dí yáá á yə̀ə́ tə yìə̀n tə yoo. Á dàń cɩa á tɩ̀àn nə, sə ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba nə ba Yɩɩ nii zìlí tə, dàn ká yigu aba, ba kə ba jɩ́ʋ́n cwəŋə tə wa. Kʋ nətʋ dàn ká pa á ba zəni zɩga Yɩɩ yìə̀n tə wa. 18 Á dàń vələ yáá wuuu, də nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə. Ʋ wá fwa pubwanʋ á yɩra, kʋ nə súrí wuuu, sə á ga yəni wá yənu, kʋ nə súrí wuuu. Ʋ mʋ̀ nə jon nəba nə cʋna wa. Ʋ mʋ̀ nə mɛ də dun, kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n kʋ ja vələ máŋá də máŋá wuuu, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

* 1:18 1.18 Ywàń Matiə 17.1-13.

† 1:19 1.19 Naŋʋn təntə yɩ Zwezi yoo nə kʋ bɩrɩ. Ywàń Apokalisə 22.16.

1 Zwan

1

2

3

4

5

Təntən sagɩ tə,

Zwan

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan təntən sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Lɩ̀à zənzən bʋŋa də, kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Mə ʋ mʋ̀ Zwan təntə tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə.

Lɩ̀à tə nə, Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə, ba nə gugurə tə də kʋnkʋn kàrà.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Yìə̀n yà zʋa *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə wa. Kərisə lɩ̀à púlí tə wa lɩ̀à duən yà gɩgarɩ Kərisə lɩ̀à duən ba dʋga. Ba yà kàrɩ̀ kʋnkʋn kàrà Zwezi yuu wa, də nətʋ lìù nə mɛ, sə ʋ ya Kərisə lìù yuu wa.

Zwan pɩ̀à ʋ bɩrɩ ba də, Zwezi-Kərisə yɩ ləzwənə cɩ́gá cɩ́gá. Ʋ yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, bìú. Yɩɩ yɩ poni, Yɩɩ yɩ sonu. Nə twá də Zwezi də Yɩɩ-*Siŋu tə nə, nə ma yə̀ə́ kʋ nətʋ tə. Ʋ mʋ̀ nə sɩn nə cʋna tə mama ʋ lɩ. Cɩ́gá cɩ́gá Kərisə lìù yɩ lìù tə, ʋ nə twá kàrà tə nə, ba nə bɩrɩ wá kʋ jɩjʋ mama, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. Zwezi-Kərisə tì ʋ mɩɩ, ʋ ma lárɩ́ lɩ̀à tə duən yuu nə. Kʋ nətʋ dàń bɩrɩ də, ʋ swə Yɩɩ ʋ ga yə̀ə́ Yɩɩ də. Cɩ́gá cɩ́gá Kərisə lìù də dàń mɛ, sə ʋ tì ʋ mɩɩ tə, ʋ ma lárɩ́ ʋ duən Kərisə lɩ̀à tə yuu nə.

1

Zwezi yɩ mɩɩ sʋgʋ

(Zwan 1.1-14; 1 Zwan 5.11-13)

1 Nə cʋgʋ lìù kori. Nə nɩ wá də nə yɩ́á. Nə balʋ wá zəni. Nə dwen ʋ yɩra də nə jɩ̀àn. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩn lá, kʋ jɩjʋ mama. Kʋ lìù təntə nə yɩ sʋgʋ tə, kʋ pɩn mɩɩ lɩ̀à nə. 2 Lìù tə, ʋ nə yɩ mɩɩ, bɩrɩ ʋ tɩ̀àn nəba. Yá nə mʋ̀ nɩ wá. Mə ʋ yoo nə nə dàń swɩ̀n, nə bɩrɩ aba. Nə swɩ̀n ʋ mʋ̀ lìù təntə yoo á con. Ʋ mʋ̀ nə yɩ mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Ʋ mʋ̀ yà nə yɩn də nə nyɩna Yɩɩ tə. Ʋ mʋ̀ lìù tə ʋ nə bɩrɩ ʋ tɩ̀àn nəba, 3 nə nɩ wá, nə ga nì ʋ kori. Ʋ mʋ̀ yoo nə, nə swɩ̀n á də con, sə á də ja nimarʋ də nəba. Nə də con nə, nə də jə *nimarʋ də nyɩna Yɩɩ, ʋ də ʋ bìú Zwezi-*Kərisə. 4 Tə yìə̀n tə yɩ, nə pʋ́pʋ́nɩ́ tə á nə, sə kʋ pa nə pupwən tə sú.

Á yana poni lɩ̀à

(Efɛzə tɩ̀án 5.8-14; Titə 2.14)

5 Á nəŋə sʋgʋ tə, nə nə nì ʋ con, yá nə dàń ga pɩ̀à nə swɩ̀n kʋ nə bɩrɩ aba. Sʋgʋ təntə nə yɩ: Yɩɩ yɩ poni Yɩɩ. Yá yikunu tə̀lə́ ʋ con. 6 Nə nə swɩ̀n də, nə jə *nimarʋ də Yɩɩ, yá nə ga tʋŋa yikunu wa yìə̀n, nə yɩ kʋnkʋna, nə ga ba cɩ́gá tə nii nə twá. 7 Yɩɩ yɩ poni Yɩɩ. Yá nə nə yɩ poni lɩ̀à ndə ʋ nə, nə wá ja nimarʋ duən pwərə wa. Yá Yɩɩ bìú Zwezi jana tə, tə nə nan ʋ tɩan tə máŋá wa, dàń wá sɩn nə cʋna tə mama, tə lɩ.

8 Nə nə swɩ̀n də, nə ba cʋna tʋŋa, nə yɩ nə gɩgarɩ nə tɩ̀àn, cɩ́gá ga tə̀lə́ də nəba. 9 Nə nə swɩ̀n nə bɩrɩ də, nə fwa cʋna, Yɩɩ wá sɛ̀e ʋ kwɛn tə cʋna tə, nə mʋ̀ də wá pwərə wa. Yá ʋ ga wá sɩn nə kʋnkʋn yìə̀n tə mama. Yɩɩ wá fwa kʋ, ʋ yoo nə yɩ pùə́ nədʋ tíú, ʋ ga yɩ cɩ́gá tíú tə yɩrɩ. 10 Yá nə nə swɩ̀n də, nə ba cʋna tʋn, kʋ yɩ nə bɩrɩ də, ʋ yɩ kʋnkʋnʋ, ʋ sʋgʋ tə ga tə̀lə́ nə waa.

2

Zwezi nə wá zɩgɩ nə jɩrɩmʋ Yɩɩ yáá con

(Zwan 13.34-35; 14.21-24; 15.12-14)

1 À bìsɩ́ná-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ tə yìə̀n tə mama á nə, sə á dànà ká fwa cʋna. Yá lìù nə cʋ̀gʋ̀, nə jə lìù, ʋ wá zɩgɩ nə jɩrɩmʋ, kʋ yoo tə wa. Kʋ tíú wulə nyɩna Yɩɩ səpuni nə. Kʋ lìù tə nə yɩ Zwezi-*Kərisə. Yá ʋ mʋ̀ dàń nə yɩ cɩ́gá tíú. 2 Ʋ mʋ̀ tətə nə tɩga ndə nə yuu *joŋi vanɩ ba nə gʋa, sə kʋ sɩn nə cʋna tə. Kʋ tà nə mʋ̀ cɩcɩ cʋna tə ka lɩ yɩrɩ, kʋ yɩ lɩ̀à tə də mama cʋna yɩrɩ.

3 Won tə nə bɩrɩ nəba, də nə yə̀ə́ Yɩɩ, kʋ yɩ, də nə nə zìlí ʋ nii yìə̀n tə. 4 Lìù nə wʋ́, ʋ yə̀ə́ Yɩɩ, ʋ ga ba ʋ nii yìə̀n tə zìlí, kʋ tíú yɩ kʋnkʋnʋ, cɩ́gá ga tə̀lə́ kʋ tíú con. 5 Lìù tə, ʋ nə jɩn ʋ sʋgʋ ʋ bɩcan wa, Yɩɩ sonu tə cɩ́gá súə́ wá. Kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, nə mʋ̀ də Yɩɩ vwə duən nə. 6 Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n də, ʋ wá vwə ʋ tɩ̀àn, Yɩɩ yɩra máŋá mama wuuu, kʋ tíú mɛ, sə ʋ ya ndə Zwezi nə yɩ nətʋ.

Ka sóní duən yoo

7 À nubisoni-ba, kʋ tə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, kʋ tà *nii yoo nədʋn yoo. Kʋ nii təntə, à nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yoo á nə, yɩ nədwan. Kʋ nii yoo tə yɩn də aba, kʋ jɩjʋ mama. Kʋ mʋ̀ nə yɩ sʋgʋ nədwan tə, á nə nì. 8 Nii nədwan tə yoo, à nə pʋ́pʋ́nɩ́, à pa aba tə, kʋ nii yoo tə yɩ nədʋn də. Kʋ twá Zwezi də aba, kʋ ma bɩrɩ kʋ tɩ̀àn də, kʋ yɩ cɩ́gá. Yikunu vìí, nə ga manwarɩ nə na poni, kʋ pɩpɩlɩ. 9 Də lìù nə swɩ̀n də, ʋ wulə poni wa, kʋ tíú ga ba ʋ don tə, ʋ nə yɩ ʋ nubiu *Kərisə yɩrɩ, swə, ʋ mʋ̀ lìù təntə tə wà yikunu wa nan. 10 Lìù tə, ʋ nə swə ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, kʋ tíú tə wulə poni wa, máŋá mama wuuu. Yá won ga tə̀lə́ ʋ waa con, kʋ nə wá pa ʋ dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə. 11 Yá lìù tə, ʋ dàń nə ba ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, swə, kʋ tíú tə wulə yikunu wa, ʋ ga vələ tə wa. Ʋ yə̀rì bwálɩ́ tə, ʋ nə vələ, yikunu tə nə púə́ ʋ yɩ́á nə yɩrɩ.

(Romə tɩ̀án 12.2; Zwakə 4.4; Matiə 6.24)

12 À bìsɩ́ná-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à swɩ̀n á con də, Yɩɩ twá Zwezi yɩrɩ tə nə, ʋ ma sɛ̀e ʋ kwɛn á cʋna tə, ʋ lɩ á mʋ̀ də wá pwərə wa. 13 À nyɩna-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, á nə yə̀ə́ lìù* tə, ʋ nə yɩn lá, lʋʋ jɩjʋ mama wa yɩrɩ. À pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, balandʋra-ba, á nə dí dɩ̀àn *Sɩtana tə yuu wa yɩrɩ. 14 À bìsɩ́ná-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, á nə yə̀ə́ á nyɩna Yɩɩ tə yɩrɩ. À nyɩna-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, á nə yə̀ə́ lìù tə, ʋ nə yɩn lá lʋʋ jɩjʋ mama wa yɩrɩ. Balandʋra-ba, à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, á nə dà, yá Yɩɩ sʋgʋ tə ga wulə á waa, máŋá mama wuuu tə yɩrɩ. Kʋ súrí lá, á dí dɩ̀àn Sɩtana tə yuu wa. 15 Á dànà ká sóní lʋʋ yìə̀n tə, nə à yə̀ə́ kʋ wa wiən tə. Lìù nə swə wiən tə nə wulə lʋʋ kʋ tə wa, kʋ tíú ba nyɩna Yɩɩ swə. 16 Á nəŋə wiən tə mama, tə nə wulə lʋʋ wa: Tə mʋ̀ nə yɩ, ləzwənə pùə́ yokʋkwɩnan fɩra, də ʋ yɩ́á ka zʋ lɩ̀à wiən, də ʋ wojan fwiə. Tə wiən təntə wà nyɩna Yɩɩ con nan, tə yɩ tə wulə lʋʋ kʋ tə wa. 17 Á lwara də, lʋʋ də kʋ yokʋkwɩnan fɩra tə wulə tə kɛ̀eń. Yá lìù tə, ʋ dàń nə fwa Yɩɩ fɩra, kʋ tíú wulə mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con.

(1 Zwan 4.1-6; 2 Zwan 7-11; Zwan 16.13-15)

18 À bìsɩ́ná-ba, lʋʋ zaŋʋ máŋá bwələ. Á nì də, ba swɩ̀n də, Zwezi-*Kərisə dʋŋʋ wá bà. Yá sɩ́ʋ́n nə, Zwezi-Kərisə dʋŋa dáá, ba nə wulə. Kʋ nətʋ tə pɩn, nə lwarɩ də, kʋ yɩ lʋʋ zaŋʋ máŋá nə bwələ. 19 Zwezi-Kərisə dʋŋa tə nan nə tətəŋi wa. Yá ba dàń yà tà nə wa lɩ̀à fuən. Də ba yà nə yɩ nə wa lɩ̀à, ba yà bá nan ba yá nəba. Kʋ nətʋ tə fwa, sə kʋ ma bɩrɩ də, ba mama yà tà nə wa lɩ̀à. 20 Yá á mʋ̀ jon Yɩɩ-*Siŋu tə. Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə nə pɩn kʋ aba. Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á mʋ̀ mama yə̀ə́ cɩ́gá tə. 21 Kʋ tà à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à swɩ̀n də, á yə̀rì cɩ́gá tə. Kʋ yɩ à pʋ́pʋ́nɩ́, sə à bɩrɩ də, á yə̀ə́ ka. Á dàń mɛ, sə á yəni də, kʋnkʋn nədʋ də ba cɩ́gá tə con naŋa. 22 Wàà nə yɩ kʋnkʋnʋ? Kʋ yɩ lìù tə, ʋ nə swɩ̀n də, Zwezi tà Kərisə. Ʋ mʋ̀ nə yɩ Zwezi-Kərisə dʋŋʋ. Ʋ mʋ̀ nə vɩ nyɩna Yɩɩ də ʋ bìú tə mama bələ. 23 Lìù tə, ʋ nə vɩga bìú tə, kʋ tíú tə vɩga nyɩna tə də. Lìù tə, ʋ nə sɛ̀e bìú tə, kʋ tíú tə sɛ̀e nyɩna tə də. 24 Á zɩga yoo tə yuu wa, á nə nì kʋ də̀ń laŋʋ wa. Á nə zɩga kʋ tə yuu wa, á nə nì máŋá tə wa, kʋ nə tʋn, kʋ bɩrɩ də, á wá vwə á tɩ̀àn nyɩna Yɩɩ də ʋ bìú Zwezi yɩra máŋá mama wuuu. 25 Yá á nəŋə, bìú tə kàn nii də, ʋ wá pa nəba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

26 À pʋ́pʋ́nɩ́ tə yìə̀n tə, à pa aba, lɩ̀à tə yɩrɩ, ba nə wulə ba gɩgɩrɩ aba. 27 Á mʋ̀ con nə, Kərisə pɩn aba Yɩɩ-Siŋu tə. Kʋ súə́ aba, yá á kʋ́ʋ̀ ba lìù don kàrà pɩ̀à. Ʋ Siŋu tə cɩ́gá kàrà aba yìə̀n tə mama, yuu wa. Tə tə yuu wa, kʋ nə kàrɩ̀ aba, tə yɩ cɩ́gá, tə tà kʋnkʋn. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á twá kàrà tə nii nə, ʋ Siŋu tə nə bɩrɩ aba. Yá á ga wulə də Zwezi-Kərisə máŋá mama wuuu.

(Zwan 1.12-13; Romə tɩ̀án 8.14-19; 1 Zwan 5.18)

28 À bìsɩ́ná-ba, kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á vwə á tɩ̀àn Zwezi-Kərisə yɩra máŋá mama wuuu. Kʋ mʋ̀ nə wá pa dɩɩn tə, ʋ nə wá pìí ʋ bà, sə nə zən nə yəni də, fən tə̀lə́, cavɩra də dàn ká ja nəba ʋ yáá con. 29 Á yə̀ə́ də, Yɩɩ yɩ cɩ́gá tíú. Á dàń mɛ, sə á yəni də, lìù tə, ʋ nə tʋŋa də cɩ́gá, yɩ ʋ bìú.

3

Lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ bɩa yoo

1 Á nəŋə tə nə, nyɩna Yɩɩ nə sóní nəba zənzən nətʋ. Ʋ sonu tə pɩn, ʋ boŋə nəba ʋ bɩa. Yá nə cɩ́gá ga yɩ Yɩɩ bɩa də. Lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ ba, wà Yɩɩ yəni. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba yə̀rì nə də. 2 À nubisoni-ba, sɩ́ʋ́n nə, nə dàń yɩ Yɩɩ bɩa. Yá won tə, nə nə wá yà, Yɩɩ tə wà kʋ bɩrɩ. Nə dàń nə yə̀ə́ də, Zwezi-*Kərisə nə wá pìí ʋ bà, máŋá tə wa, nə wá na nətʋ tə, ʋ nə yɩ. Yá nə wá lwàń, nə jì ndə ʋ nə. 3 Lìù tə mama, ʋ nə jə yala təntə Zwezi-Kərisə con, kʋ tíú yàá kə dɩ̀àn, sə ʋ kwɛn ʋ bɩcan, sə kʋ ya nəpon Yɩɩ yáá con. Yá ʋ dàń wá yà ndə Zwezi-Kərisə tətə nə, ʋ bɩcan nə yɩ nəpon Yɩɩ yáá con.

Cʋna lìù ba Yɩɩ nii yìə̀n zìlí

4 Lìù tə mama, ʋ nə tʋŋa cʋna, kʋ tíú vɩga Yɩɩ *nii. Kʋ dàń pɩ̀à kʋ bɩrɩ də, cʋna yɩ ka vɩ Yɩɩ nii zìlə́. 5 Á yə̀ə́ də, Zwezi-*Kərisə twi tɩa yuu wa, sə ʋ lɩ lɩ̀à cʋna. Yá ʋ tətə yuu ba cʋna jə. 6 Lìù tə mama, ʋ də wá dàń nə vwə duən nə, máŋá mama wuuu, kʋ́ʋ̀ ba cʋna fwa. Yá lìù tə ʋ nə tʋŋa cʋna, kʋ tíú tə wà wá nɩ, ʋ ga yə̀rì wá də.

7 À bìsɩ́ná-ba, á dànà ká pa lìù mama gɩgɩrɩ aba. Lìù tə, ʋ nə tʋŋa də cɩ́gá, kʋ tíú yɩ cɩ́gá tíú, ndə Zwezi-Kərisə tətə nə yɩ cɩ́gá tíú nətʋ. 8 *Sɩtana nə tʋŋa cʋna, kʋ jɩjʋ mama. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, ʋ nə tʋŋa cʋna ʋ yɩ Sɩtana nə tɩ. Yɩɩ-Biu Zwezi-Kərisə twi tɩa yuu wa, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ Sɩtana tʋtʋnan tə mama.

9 Lìù tə mama, ʋ dàń nə ya Yɩɩ bìú, ʋ jə Yɩɩ mɩɩ tə. Ʋ ga ba cʋna tʋŋa. Yɩɩ dàń nə yɩ ʋ nyɩna. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ wàrɩ̀ cʋna ʋ tʋŋa. 10 Mə kʋ twá nətʋ, ba ma lwarɩ Yɩɩ bɩa tə də Sɩtana bɩa tə swɩ́án duən wa. Lìù tə mama, ʋ nə ba tʋŋa də cɩ́gá, kʋ tíú tà Yɩɩ bìú. Lìù tə də, ʋ nə ba ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, swə, ʋ də tà Yɩɩ bìú.

Nii sonu də bɩcan sonu yoo

(Zwan 15.12-21; 1 Zwan 4.7-8, 16-21)

11 Kʋ tə, ba nə swɩ̀n, ba pa á nì, kʋ jɩjʋ mama, kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə nə sóní duən. 12 Nə wà mɛ, sə nə ya ndə Kayɛn nə. Ʋ mʋ̀ yà yɩ *Sɩtana nə tɩ. Kayɛn gʋa ʋ nyánʋ́. Yá bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, ʋ ma gʋ ʋ nyánʋ́ tə? Kʋ yɩ ʋ mʋ̀ Kayɛn tʋtʋnan yà yɩ tʋtʋnkʋnkwɩnan, yá ʋ nyánʋ́ tə tʋtʋnan ga ziən. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ ma gʋ wá. 13 À nubɩa-ba, á dànà ká pa kʋ dɩ̀ á yuu də lɩ̀à tə, lʋʋ nə tɩ ba nə dʋŋa aba. 14 Nə swə nə duən tə, ba nə yɩ nə nubɩa *Kərisə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yə̀ə́ də, nə nan tɩan wa, nə zʋ mɩɩ wa, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. Lìù tə, ʋ nə ba ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, swə, kʋ tíú tə wulə tɩan wa, tə nə ba zwɛ̀e. 15 Lìù tə mama, ʋ nə dʋŋa ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, kʋ tíú yɩ lagʋrʋ. Yá á ga yə̀ə́ də, lagʋrʋ nədʋ tətə ba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con, tə jə, ʋ pa ʋ tɩ̀àn nə. 16 Zwezi-Kərisə nə tì ʋ mɩɩ, ʋ ma lárɩ́ nə yuu nə. Yá kʋ dàń twá də ʋ mʋ̀, nə lwarɩ won tə, kʋ nə yɩ sonu tə. Nə də dàń mɛ, sə nə tì nə mɩɩ tə, nə ma lárɩ́ nə duən tə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, yuu nə. 17 Kʋ wàá kʋ pɩn jɩjə tíú don nɩ ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, yojanʋ wa, ʋ ga vɩ, sə ʋ san wá. Nətə nə ba wàá ba swɩ̀n də, Yɩɩ sonu tə wulə jɩjə tíú təntə bɩcan wa?

18 À bìsɩ́ná-ba, nə sonu tə mɛ, sə kʋ ya cɩ́gá cɩ́gá sonu, ba nə na kʋ, nə tʋtʋnan wa. Nə dànà ká ja nii sonu tə, kʋ nə swɩ̀n sʋ̀ràn tə nə ywán cɩcɩ. 19 Mə nətʋ, nə nə wá twá nə ma lwarɩ də, nə yɩ cɩ́gá tɩ̀án. Yá mə nətʋ, nə nə wá twá, nə ma ja bɩcan sìə́ Yɩɩ yáá con. 20 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ dwə nə pubʋŋa tə, ʋ ga yə̀ə́ won mama. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, də nə nə caga nə tɩ̀àn nii nə nə bɩcan wa, kʋ ba də̀ń jə.

21 À nubisoni-ba, də nə dàń nə ba nə tɩ̀àn nii nə caga nə bɩcan wa, nə wá zən nə yəni də, fən tə̀lə́ Yɩɩ yáá con. 22 Nə zìlí Yɩɩ nii yìə̀n tə, yá nə ga tʋŋa kʋ tə, ʋ nə swə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, won tə mama nə nə lòrì ʋ con, ʋ wá pa kʋ nəba. 23 Á nəŋə, kʋ tə nə yɩ ʋ nii yoo tə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə nə kə nə waa ʋ bìú Zwezi-Kərisə nə. Yá nə ga sóní duən, ndə Kərisə nə pɩn nəba nii kʋ yoo təntə yuu wa nətʋ. 24 Lìù tə, ʋ nə zìlí Yɩɩ nii yìə̀n tə, kʋ tíú vwə ʋ tɩ̀àn Yɩɩ yɩra, máŋá mama wuuu, Yɩɩ də ga wulə də wá máŋá mama wuuu. Yá kʋ twá də Yɩɩ-*Siŋu tə, ʋ nə pɩn nəba, nə yə̀ə́ də, Yɩɩ wulə də nəba, máŋá mama wuuu.

4

Yɩɩ-Siŋu tə də kʋnkʋna yoo

(1 Zwan 2.18-27; 2 Zwan 7-11)

1 À nubisoni-ba, á dànà ká kə á waa lɩ̀à tə mama nə, ba nə swɩ̀n də, ba súə́ də Yɩɩ-*Siŋu tə. Sɩ́ʋ́n nə, kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà súə́ lʋʋ wa. Á mɛ, sə á dí yáá, á mɩ̀àn ba á lwarɩ də, Siŋu tə, ba nə jə, nə ya Yɩɩ-Siŋu tə. 2 Á nəŋə nətʋ tə, á nə wá twá, á ma lwarɩ də, kʋ nə ya Yɩɩ-Siŋu tə. Lìù tə mama, ʋ nə swɩ̀n ʋ bɩrɩ də, Zwezi-*Kərisə cɩ́gá nan Yɩɩ con, ʋ bà, ʋ pa, kan lʋrɩ wá tɩa yuu wa, kʋ tíú yɩ Yɩɩ nə tɩ wá. 3 Lìù tə mama, ʋ nə ba cɩ́gá tə bɩrɩ Zwezi-Kərisə yoo təntə yuu wa, kʋ tíú tà Yɩɩ nə tɩ wá. Kʋ tíú súə́ də Kərisə dʋŋʋ tə siŋu tə. Á dí yáá á nì də, Kərisə dʋŋʋ təntə wá bà. Sɩ́ʋ́n nə, ʋ manwarɩ ʋ wulə lʋʋ wa.

4 À bìsɩ́ná-ba, á mʋ̀ yɩ Yɩɩ nə tɩ aba. Yɩɩ-Siŋu tə, kʋ nə súə́ aba, kʋ dɩ̀àn dwə siŋu tə, kʋ nə wulə lɩ̀à tə con, lʋʋ nə tɩ ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, á dí dɩ̀àn kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nà tə yuu wa. 5 Ba mʋ̀ yɩ lʋʋ nə tɩ ba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba swɩ̀n tə tə, lɩ̀à tə lʋʋ nə tɩ ba, nə swɩ̀n. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə lɩ̀à təntə cʋga ba sʋ̀ràn tə. 6 Nə mʋ̀ ya Yɩɩ nə tɩ nəba. Lìù tə, ʋ nə yə̀ə́ Yɩɩ, ʋ yàá cʋgʋ nə sʋgʋ. Yá lìù tə, ʋ nə tà Yɩɩ nə tɩ wá, ʋ ba nə sʋgʋ cʋga. Mə kʋ twá nətʋ, nə ma lwarɩ siŋu tə, kʋ nə yɩ cɩ́gá, də kʋnkʋn siŋu tə swɩ́án duən wa.

Sóní Yɩɩ, sə n sóní n duən

(1 Zwan 3.11-24; Zwan 3.16-17; Romə tɩ̀án 5.5-8)

7 À nubisoni-ba, sonu yɩ kʋ nan Yɩɩ con. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə swə́nə́ duən. Lìù tə mama, ʋ nə jə sonu, ʋ ya Yɩɩ bìú, yá ʋ ga yə̀ə́ Yɩɩ də. 8 Yɩɩ ya sonu Yɩɩ. Lìù tə, ʋ nə ba sonu jə, ʋ wà Yɩɩ lwarɩ. 9 Á nəŋə nətʋ tə, Yɩɩ nə twá, ʋ ma bɩrɩ ʋ sonu tə nəba. Ʋ tʋn ʋ bidʋa kələn tə tɩa yuu wa, sə nə twá də wá, nə na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. 10 Á nəŋə nətʋ tə, ʋ sonu tə nə yɩ. Kʋ tà, nə nə sóní Yɩɩ tə yɩrɩ, kʋ ya, ʋ nə swə nəba tə yɩrɩ. Yá ʋ dàń tʋn ʋ bìú tə, sə ʋ tɩ, ndə nə yuu *joŋi vanɩ nə, ba nə gʋa, sə kʋ lɩ nə cʋna tə.

11 À nubisoni-ba, də Yɩɩ nə sóní nəba sonu təntə yiri, nə də dàń mɛ, sə nə sóní duən. 12 Lìù mama tə wà Yɩɩ nɩ. Də nə nə swə duən, Yɩɩ wulə də nəba, máŋá mama wuuu, yá ʋ sonu tə súə́ nəba cɩ́gá cɩ́gá.

13 Yɩɩ pɩn nəba ʋ Siŋu tə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə yə̀ə́ də, nə vwə nə tɩ̀àn Yɩɩ yɩra, máŋá mama wuuu. Yɩɩ də ga vwə nəba, máŋá mama wuuu. 14 Yá nə mʋ̀ dàń nɩ, nə ga swɩ̀n nə bɩrɩ də, nyɩna Yɩɩ tʋn ʋ bìú Zwezi tə tɩa yuu wa, sə ʋ jon ləzoni ba cʋna wa. 15 Lìù tə, ʋ nə swɩ̀n, ʋ bɩrɩ də, Zwezi ya Yɩɩ-Biu, Yɩɩ wulə də kʋ tíú, máŋá mama wuuu, ʋ də ga wulə də Yɩɩ, máŋá mama wuuu. 16 Nə mʋ̀ yə̀ə́ sonu tə, Yɩɩ nə swə nəba. Yá nə pɩn cɩ́gá kʋ yoo tə nə də. Yɩɩ ya sonu Yɩɩ. Lìù tə, ʋ nə jə sonu, ʋ wulə də Yɩɩ máŋá mama wuuu. Yɩɩ də ga wulə də wá, máŋá mama wuuu. 17 Də nə nə súə́ də sonu cɩ́gá cɩ́gá, ndə kʋ nə mɛ nətʋ, kʋ mʋ̀ nə wá pa, nə zən nə yəni də, fən tə̀lə́ dɩɩn tə nə, Zwezi nə wá pìí ʋ bà, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà tə. Nətʋ tə, Zwezi dàń nə yɩ, mə nətʋ nə də yɩ lʋʋ wa. 18 Sonu wa ba fən jə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə, fən nə jə, ʋ wà swí də sonu. Lìù nə yə̀ə́ də, càn bɩ̀àn ʋ yuu wa, kʋ mʋ̀ nə yàá pa fən jə wá. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, lìù tə fən nə jə, ʋ ba cɩ́gá cɩ́gá sonu jə.

19 Yɩɩ nə dí yáá ʋ sóní nəba. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, nə mʋ̀ jə sonu tə. 20 Də lìù nə swɩ̀n də, ʋ swə Yɩɩ, ʋ ga dʋŋa ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ, kʋ tíú yɩ kʋnkʋnʋ. Də ʋ nə ba ʋ nubiu tə swə, ʋ ga na wá ʋ yɩ́á wa, ʋ wàrɩ̀ Yɩɩ tə, ʋ nə ba na ʋ yɩ́á wa, ʋ sóní. 21 Á nəŋə yoo tə, Yɩɩ nə pɩn nəba ʋ nii tə kʋ yuu wa. Lìù tə, ʋ nə swə Yɩɩ, ʋ mɛ, sə ʋ sóní ʋ nubiu də.

5

Kərisə lɩ̀à dí dɩ̀àn lʋʋ wiən yuu wa

(2 Zwan 5-6; Zwan 1.29-34; 3.36; 20.31)

1 Lìù tə mama, ʋ nə pɩn cɩ́gá də, Zwezi nə yɩ *Kərisə, kʋ tíú ya Yɩɩ bìú. Yá lìù tə mama, ʋ nə swə ʋ nyɩna Yɩɩ, ʋ swə ʋ bɩa tə də. 2 Á nəŋə nətʋ, nə nə wá twá nə lwarɩ də, nə swə Yɩɩ bɩa tə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, nə nə swə Yɩɩ, yá nə ga zìlí ʋ nii yìə̀n tə.

3 Á nəŋə, kʋ tə nə bɩrɩ də, nə swə Yɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, nə nə zìlí Yɩɩ nii yìə̀n tə. Yá Yɩɩ nii yìə̀n tə ka zìlí ga ba cà.

4 Lìù tə mama, ʋ nə ya Yɩɩ bìú dí dɩ̀àn, lʋʋ yìə̀n yuu wa. Á nəŋə nətʋ tə, nə nə dí dɩ̀àn lʋʋ yìə̀n yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ nə waa tə, nə nə ken Yɩɩ nə. 5 Lìù tə̀lə́, ʋ nə dí dɩ̀àn lʋʋ yìə̀n yuu wa, də kʋ nə tà lìù tə, ʋ nə pɩn cɩ́gá də, Zwezi ya Yɩɩ-Biu.

Yìə̀n tə, tə nə bɩrɩ də, Zwezi yɩ Yɩɩ-Biu

6 Zwezi nə ya lìù tə, ʋ nə twi də nɩ́á* də jana. Kʋ tà nɩ́á cɩcɩ nə, ʋ ja bà. Kʋ yɩ nɩ́á də jana nə, ʋ ja bà. Yɩɩ-*Siŋu tə nə pɩn, ba lwarɩ də, kʋ yoo təntə yɩ cɩ́gá, Yɩɩ-Siŋu tə swɩ̀n cɩ́gá. 7 Wiən batwa nə bɩrɩ kʋ yoo təntə. 8 Kʋ mʋ̀ nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə, də nɩ́á tə, də jana tə. Yá tə wiən batwa tə mɛ yɩ yoo nədʋ təntə nə tə bɩrɩ.

9 Lìù nə swɩ̀n yoo ʋ bɩrɩ nəba, nə yàá jon kʋ. Yá Yɩɩ nə swɩ̀n yoo ʋ bɩrɩ, kʋ mʋ̀ nə dwə. Á nəŋə kʋ tə, Yɩɩ nə swɩ̀n ʋ bɩrɩ ʋ bìú tə yoo yuu wa. 10 Lìù tə, ʋ nə ken ʋ waa Yɩɩ-Biu tə nə wuuu, ʋ jə Yɩɩ sʋ̀ràn təntə ʋ waa con. Lìù tə, ʋ nə wà ʋ waa ken Yɩɩ-Biu tə nə, ʋ ja Yɩɩ ʋ ma jì kʋnkʋnʋ, ʋ nə wà cɩ́gá pɩn Yɩɩ sʋ̀ràn tə nə, ʋ nə swɩ̀n ʋ bìú tə yoo yuu wa yɩrɩ. 11 Á nəŋə, tə sʋ̀ràn təntə nə: Yɩɩ pɩn nəba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e ʋ con. Yá ʋ bìú tə dàń nə yɩ mɩɩ təntə dəkuu. 12 Lìù tə, Yɩɩ-Biu tə nə wulə də wá, kʋ tíú tə jə mɩɩ təntə. Lìù tə, Yɩɩ-Biu tə nə tə̀lə́ də wá, kʋ tíú ba mɩɩ təntə jə.

13 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn aba, sə á lwarɩ yoo kʋ tə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, á nə keni á waa Yɩɩ-Biu tə nə wuuu, á jə mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con.

(Zwan 15.7; Marəkə 11.24; 1 Zwan 3.6-9)

14 Yá á nəŋə nətʋ tə, nə nə zən nə yəni də, fən tə̀lə́ Yɩɩ yáá con. Də nə nə lòrì won, kʋ twá də ʋ fɩra tə, ʋ cʋga nəba. 15 Də nə dàń nə yə̀ə́ də, ʋ cʋga nəba won tə mama, nə nə lòrì ʋ con, nə yə̀ə́ də, ʋ wá pa kʋ nəba də.

16 Də lìù nə nɩ ʋ don, ʋ nə yɩ ʋ nubiu *Kərisə yɩrɩ, də ʋ tʋŋa cʋna, tə nə bá ja wá tə va tɩan wa, sə ʋ jʋn Yɩɩ. Yá Yɩɩ wá pa mɩɩ ʋ don təntə nə, ʋ nə yɩ ʋ nubiu Kərisə yɩrɩ. Kʋ nətʋ tə jə nywarɩ, kʋ pa lɩ̀à tə nə, ba cʋna tə nə bá kə ba tɩan wa. Yá cʋna duən dàń nə wulə tə yígúrə́ nə yɩ tɩan. Kʋ tà cʋna yiri təntə yɩrɩ nə, à swɩ̀n á con, sə á jʋn Yɩɩ. 17 Tʋtʋnyiri mama kʋ nə yɩ kʋnkʋn yoo, kʋ ya cʋna. Yá cʋna duən wulə, tə nə ba lìù tɩan wa kəni.

18 Nə yə̀ə́ də, lìù tə mama, ʋ nə ya Yɩɩ bìú, Yɩɩ-Biu Zwezi nə cɩ̀ ʋ nə, ʋ kʋ́ʋ̀ ba cʋna tʋŋa. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, *Sɩtana wàrɩ̀ won mama, ʋ fwa ʋ yɩra. 19 Nə yə̀ə́ də, nə ya Yɩɩ nə tɩ. Yá Sɩtana nə dí dɩ̀àn lɩ̀à tə mama yuu wa, ba nə yɩ lʋʋ nə tɩ ba.

20 Nə yə̀ə́ də, Yɩɩ-Biu Zwezi twi, ʋ ga pa nəba wʋbʋŋa, sə nə lwarɩ Yɩɩ tə, ʋ nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá Yɩɩ. Kʋ twá də ʋ bìú Zwezi-Kərisə, nə dàń wulə, də ʋ mʋ̀ cɩ́gá cɩ́gá Yɩɩ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá Yɩɩ, ʋ nə pɩn mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e.

21 À bìsɩ́ná-ba, á cɩa á tɩ̀àn nə də woŋwanan tə.

* 2:13 2.13 Kʋ yɩ Zwezi yoo nə kʋ swɩ̀n.

* 5:6 5.6 Nɩ́á tə yɩ, ka lə Zwezi nɩ́á wa yoo nə, kʋ bɩrɩ. Jana tə yɩ, Zwezi tɩan tə yoo nə, kʋ bɩrɩ.

2 Zwan

Bələ nii sagɩ tə,

Zwan

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan bələ nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Lɩ̀à zənzən bʋŋa də, kʋ yɩ Zwezi karbiu Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Zwan tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ tə don tə, mə ʋ mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ tə də. Ʋ yà boŋə ʋ tɩ̀àn ‹nəkwɩa›.

Lɩ̀à tə nə, Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, ʋ pa *Kərisə lɩ̀à púlí don nə, kʋ nə wulə bwálɩ́ don nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Ʋ ja kʋ púlí təntə ʋ boŋə ‹kan tə də ʋ bɩa tə›. Kan təntə, Yɩɩ nə kúrí ʋ tún, yɩ *Kərisə lɩ̀à púlí don. Yá ʋ bɩa tə dàń nə yɩ Kərisə lɩ̀à tə. Ʋ kàrɩ̀ ba, sə ba ya cɩ́gá wa máŋá mama, sə ba soni duən. Kʋ tə nə súrí lá, ʋ swɩ̀n ba con, sə ba cɩ̀ ba tɩ̀àn nə də kʋnkʋn karnyɩna-ba, ba yà nə kàrɩ̀ kʋnkʋn kàrà Zwezi-Kərisə yuu wa, sə ba ma gɩgarɩ Kərisə lɩ̀à duən ba dʋgʋ.

1

Təntən jʋ̀nà bwálɩ́

1 À mʋ̀ *nəkwɩa tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn n mʋ̀, kan tə də n bɩa tə nə. Yɩɩ nə kúrí mʋ́ ʋ tún. À swə n də n bɩa tə də cɩ́gá cɩ́gá sonu. Kʋ tà à cɩcɩ nə swə aba, kʋ ya à mʋ̀ də lɩ̀à tə mama, ba nə yə̀ə́ Yɩɩ cɩ́gá cɩ́gá tə.

2 Yɩɩ cɩ́gá tə wulə də nəba, kʋ ga wá ya də nəba máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e.

3 Nə nyɩna Yɩɩ də ʋ bìú Zwezi-*Kərisə wá twá də cɩ́gá də sonu, ba fwa pubwanʋ nə yɩra. Ba mʋ̀ nə wá dəri nə yinəgə zənzən, ba ga pa nəba bɩcan sìə́.

Cɩ́gá də sonu yoo

(Zwan 13.34-35; 1 Zwan 5.1-3)

4 À pùə́ poli zənzən, də à nə nì də, n bɩa tə duən zìlí Yɩɩ cɩ́gá tə nii, ndə nyɩna Yɩɩ nə pɩn nəba nii yoo təntə yuu wa, sə nə ya nətʋ. 5 Yá sɩ́ʋ́n nə, à dàń lòrì kʋ tə, n mʋ̀ kan tə con. Kʋ mʋ̀ nə ya, sə nə sóní duən. Kʋ tà yodʋn yuu wa nii nə, à pʋ́pʋ́nɩ́, sə à pa mʋ́. Kʋ ya yoo tə, nə nə dí yáá, nə yə̀ə́ kʋ jɩjʋ mama yuu wa, nii. 6 Sonu yɩ won tə, kʋ bɩrɩ də, nə twá yoo tə nə, Yɩɩ nə pɩn ʋ nii tə kʋ yuu wa zəni. Á nəŋə yoo tə, Yɩɩ nə pɩn ʋ nii tə kʋ yuu wa, á nə dí yáá á yə̀ə́ kʋ jɩjʋ mama, á ga mɛ, sə á twá kʋ nə zəni.

Á cɩa á tɩ̀àn nə də kʋnkʋn kàrà tɩ̀án

(1 Zwan 4.1-6; 2.18-23)

7 Kʋnkʋn kàrà tɩ̀án twi, ba sú lʋʋ tə nii. Ba mʋ̀ ba sɛ̀e, ba swɩ̀n ba bɩrɩ də, Zwezi-*Kərisə yɩ ʋ nan Yɩɩ con ʋ bà, ʋ pa kan lʋrɩ wá tɩa yuu. Lìù tə, ʋ nə ba kʋ yoo təntə swɩ̀n ʋ bɩrɩ, ʋ ya kʋnkʋn kàrà tíú. Ʋ ya lìù tə, ʋ nə yɩ Zwezi-Kərisə dʋŋʋ. 8 Á dàń cɩa á tɩ̀àn nə, sə nə tʋtʋŋɩ tə, nə nə dí yáá nə tʋn, dàn ká va tʋtʋ, sə á wànɩ́ á na kʋ ŋwɩ́rán mama.

9 Lìù tə mama, ʋ nə ba Zwezi-Kərisə kàrà tə nii zìlí zəni, máŋá mama wuuu, ʋ nə jén ʋ va yɩŋʋnɩ, Yɩɩ tə̀lə́ də kʋ tíú. Lìù tə, ʋ nə zìlí Zwezi-Kərisə kàrà tə nii zəni, ʋ wulə də nyɩna Yɩɩ də ʋ bìú Zwezi-Kərisə, máŋá mama wuuu. 10 Də lìù nə twi á con, ʋ ga wà kàrà təntə ja bà á con, á dànà ká sɛ̀e, á pa kʋ tíú zʋ á dìə̀ wa. Á dànà ká jʋn wá tətə. 11 Lìù tə, ʋ nə jʋn wá, ʋ mʋ̀ də wá jə nimarʋ ʋ tʋtʋnkʋkwɩnan tə yuu wa.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

12 À jə yìə̀n zənzən, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n á con, yá à ga ba pɩ̀à, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ tə sagɩ wa də pʋ́pʋ́ná mʋa. À bʋŋa, sə à tətə bà á con, sə à swɩ̀n á con də nii, sə kʋ pa nə pupwən tə nii sú cɩ́gá cɩ́gá.

13 N nubʋa* tə, Yɩɩ nə kúrí ʋ tún, bɩa tə, jʋ̀nɩ̀ mʋ́.

* 1:13 1.13 Nubʋa təntə yɩ *Kərisə lɩ̀à púlí tə, Zwan nə wulə kʋ wa.

3 Zwan

Batwa nii sagɩ tə,

Zwan

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan batwa nii sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Lɩ̀à zənzən bʋŋa də, kʋ yɩ *tʋntʋnʋ Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Zwan tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ saga bələ tə duən tə, mə ʋ mʋ̀ nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ tə də. Ʋ yà boŋə ʋ tɩ̀àn ‹nəkwɩa›.

Lìù tə nə, Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, ʋ pa lìù don nə, ba nə boŋə Gayisə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Ʋ pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, ʋ ma bʋ Gayisə nə, ʋ nə twá Yɩɩ cɩ́gá tə nə, ʋ ga saŋa *Kərisə lɩ̀à tə nə yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ swɩ̀n bɛɛ don yoo, ba nə boŋə Diyotərɛfə. Ʋ bɩrɩ də, bɛɛ təntə wà zəni fwa, ʋ nə wà ʋ sʋgʋ tə jon, ʋ ga wà sɛ̀e ʋ pa, Kərisə lɩ̀à tə zʋrɩ ʋ dìə̀ wa yɩrɩ.

Kʋ mʋ̀ təntə də kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ bʋ̀à lìù don də nə, ba nə boŋə Demetəriyisə. Ʋ mʋ̀ bɛɛ təntə yɩ ləzwənzəŋu, ʋ ga ya cɩ́gá tíú lɩ̀à tə mama yáá con.

1

Zwan jʋ̀nɩ̀ Gayisə

1 À mʋ̀ *nəkwɩa tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn n mʋ̀ Gayisə nə. N yɩ lìù tə, n yoo nə cà à nə zənzən, à ga swə mʋ́ də cɩ́gá cɩ́gá sonu də. 2 À nubiswənə tə, à yɩlori nə ya, sə won mama kwɛn kʋ pa mʋ́, sə n yazurə də ya zəni, sə n ga twá Zwezi-*Kərisə nə zəni.

Gayisə zìlí Yɩɩ cɩ́gá tə nii zəni

(Matiə 10.40-42)

3 À pùə́ poli zənzən, máŋá tə wa, *Kərisə lɩ̀à duən nə twi nə con, ba swɩ̀n n yoo də, nətʋ tə, n nə yə̀ə́ Yɩɩ cɩ́gá tə. Ba bɩrɩ, nətʋ n nə zìlí Yɩɩ cɩ́gá tə nii. 4 À ba pupwən don jə ka nə kʋ́ʋ̀ dwə, à nə nì də, ba swɩ̀n də, à bɩa tə zìlí Yɩɩ cɩ́gá tə nii. 5 À nubiswənə tə, n yɩ lìù tə, n nə fwa zəni lɩ̀à tə yɩra, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə yɩ vərə tətə. Kʋ nətʋ bɩrɩ də, n twá *Yuu-Tiu nə də pùə́ nədʋ. 6 Ba swɩ̀n n sonu tə yoo, ba bɩrɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə yáá con. À lòrì mʋ́, sə n san ba, sə ba wànɩ́ ba kɛ̀eń, ba va ba cwəŋə tə. Fwa nətʋ, sə kʋ pa dun Yɩɩ nə. 7 Kʋ ya ba nan, sə ba swɩ̀n Yuu-Tiu yɩrɩ tə yoo ba bɩrɩ. Yá ba ga wà won mama jon lɩ̀à tə con, ba nə yə̀rì Zwezi-Kərisə. 8 Nə mʋ̀ Kərisə lɩ̀à tə dàń nə mɛ, sə nə san ba mʋ̀ lɩ̀à təntə nə, sə kʋ pa, nə mʋ̀ də ba mʋ̀ mɛ ya tʋ̀tʋ̀nà Yɩɩ cɩ́gá tə yɩrɩ.

Diyotərɛfə də Demetəriyisə yoo

(Likə 20.46-47; 1 Korɛntə tɩ̀án 4.18-21; 1 Piyɛrə 2.12)

9 À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kukuə, à pa *Kərisə lɩ̀à púlí tə nə. Yá Diyotərɛfə, ʋ nə swə, sə ʋ ya ba yáá tíú tə, vɩga, sə ʋ zìlí nə nii. 10 Kʋ mʋ̀ nə pɩn, máŋá tə wa, à nə wá bà, à wá lìí aba tʋtʋnkʋkwɩnan tə, ʋ nə tʋŋa. À wá lìí aba sʋ̀ràn tə, də kʋnkʋn tə də, ʋ nə kʋnɩ ʋ kəni nə nii nə. Yá də ʋ nə fwa nətʋ tə mama, kʋ tə wà ʋ fɩra yí. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ʋ dàń vɩ, sə ʋ jon lɩ̀à tə duən tə, ba nə yɩ nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə twi á con, ʋ kə ʋ dìə̀ wa. Nubɩa tə duən nə pɩ̀à ba jon ba, ba kə ba dìə̀ wa, ʋ yàá caga ba nii nə. Yá ʋ ga dɩŋɩ ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, ba nə pɩ̀à ba jon ba, ʋ lɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə wa.

11 À nubiswənə, n mʋ̀ dàn ká twá n kwè yolwan fàŋʋ́. N mɛ, sə n kwè, kʋ tə nə ziən fàŋʋ́. Lìù tə, ʋ nə fwa zəni, ʋ ya Yɩɩ nə tɩ wá. Yá lìù tə, ʋ nə fwa yolwan, ʋ yə̀rì Yɩɩ tətə.

12 Ba mama swɩ̀n Demetəriyisə zəni tə yoo. Yá Yɩɩ cɩ́gá tə də tətə bɩrɩ ʋ zəni tə. Nə də swɩ̀n ʋ zəni tə yoo nə bɩrɩ. Yá kʋ tə, nə nə swɩ̀n tə yɩ cɩ́gá.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

13 À jə yìə̀n zənzən, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n n con. Yá à ga ba pɩ̀à, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ tə sagɩ wa də pʋ́pʋ́ná mʋa. 14 À bʋŋa də, à wá na mʋ́ sɩ́ʋ́n, sə nə swɩ̀n duən con də níə́.

15 Yɩɩ nə wá pa mʋ́ bɩcan sìə́. N dabara tə də jʋ̀nɩ̀ mʋ́. Vəli nə dabara tə lìù mama con, n jon wá n pa nəba.

Zwidə

Sagɩ tə

Zwidə

nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwidə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Kʋ yɩ Zwidə nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Ʋ yɩ Zwakə nubiu, kʋ wàá kʋ pɩn ʋ yɩ Zwezi nyánʋ́.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwidə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Zwifə-ba nə, ba nə jigə *Kərisə lɩ̀à.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

Yìə̀n zʋa *Kərisə lɩ̀à təntə tətəŋi wa. Ba wa lɩ̀à duən yà kàrɩ̀ kʋnkʋn yìə̀n, ba ga tʋŋa kʋ tə mama, ba nə swə. Ba pwɛ̀e Kərisə lɩ̀à púlí tə duən nə. Ba twɩn *malɩkɛ tə, ba ga vɩ Zwezi tə, ʋ cɩcɩ nə yɩ karnyɩna, ʋ ga yɩ *Yuu-Tiu də.

Zwidə pìí ʋ kàrɩ̀ Yɩɩ sagɩ nədwan tə wa yìə̀n duən, də *Zwifə-ba yìə̀n duən, ba nə yə̀ə́ tə, ba dwíí tə saga tə wa, ʋ ma kàrɩ̀ Kərisə lɩ̀à təntə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə. Ʋ bɩrɩ nətʋ tə, Yɩɩ nə cʋ̀gʋ̀ Sodɔmə tɩ̀án də Gomɔrə tɩ̀án *Yɩzərayɛlə lɩ̀à fuən tə nə. Kʋ kwa nə, ʋ daŋa Kərisə lɩ̀à tə jɩ̀àn, sə ba bɩrɩ də, ba swə lɩ̀à tə, ba nə jén tə, sə ba ga dəri ba yinəgə.

1

Təntən jʋ̀nà bwálɩ́

1 À mʋ̀ Zwidə yɩ Zwezi-*Kərisə tʋtʋnbiu, à ga yɩ Zwakə nubiu. À pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə, à pɩn á mʋ̀ lɩ̀à tə nə, nə nyɩna Yɩɩ nə kúrí ʋ tún. Yɩɩ swə aba, ʋ ga cɩ̀ á nə, ʋ pɩn Zwezi-Kərisə nə. 2 Yɩɩ nə wá dəri á yinəgə zənzən, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́. Ʋ mʋ̀ nə wá pa, ʋ sonu tə ya də aba zənzən!

Yoo tə nə wá yí kʋnkʋn karnyɩna-ba

(2 Piyɛrə 2; 3.1-3)

3 À nubisoni-ba, à yà sóní zəni, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, Yɩɩ nə jon nə mama nə cʋna tə wa yɩrɩ. Yá kʋ dàń yɩ kálʋ́, sə à pʋ́pʋ́nɩ́ á nə, sə à ma wànɩ́ à dàn á jɩ̀àn. Á dàń ŋwɩ̀án á yáá, á ta á pa Zwezi sʋywáŋʋ́ tə nə, Yɩɩ nə pɩn nə mʋ̀, lɩ̀à tə nə yɩ *Kərisə nə tɩ nə, naa nədʋ, kʋ ga mɛ nətʋ. 4 Lɩ̀à duən twá tɩa tɩa ba bà á con. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba yáá nə tə̀lə́ də Yɩɩ. Ba vəvəri nə nyɩna Yɩɩ pubwanʋ sʋgʋ tə, sə ba ma wànɩ́ ba tʋn pupwalan yìə̀n tə nə jə cavɩra. Zwezi-Kərisə cɩcɩ nə yɩ nə karnyɩna də nə *Yuu-Tiu. Ba mʋ̀ lɩ̀à tə ga vɩ wá. Halɩ, kʋ nə ba yigə, Yɩɩ swɩ̀n ʋ sagɩ tə wa də, ʋ wá bʋ̀rɩ̀ ba bʋ̀rà, ʋ cʋ̀gʋ̀ ba. 5 Á yə̀ə́ kʋ tə mama, à nə pɩ̀à, sə à swɩ̀n á con zəni zəni. Yá də kʋ mama, à tə wá lìí aba yoo kʋ tə. Yuu-Tiu jon *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə *Ezwipətə lʋʋ lɩ̀à jɩ̀àn wa. Kʋ kwa nə, ʋ gʋa ba wa lɩ̀à tə, ba nə vɩga, sə ba sɛ̀e ʋ nii tə. 6 Á tə lìə́ á tɩ̀àn yoo, tə nə yí *malɩkɛ duən. Tə malɩkɛ təntə wà sɛ̀e, tə jə̀ń pàrɩ̀ tə wa, Yɩɩ nə pɩn tə. Tə nan bwálɩ́ tə nə, Yɩɩ yà nə pɩn tə. Yɩɩ dàń ma vwə tə də banzala, ʋ kə yikunu wa, tə nə yɩ ndə tɩtɩn nə, sə tə ya lá, máŋá mama wuuu. Ʋ ken tə lá, ʋ ma dànɩ̀ bʋ̀rà dɩɩn nəfarʋ tə, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rà. 7 Á tə kʋ́ʋ̀ lìə́ á tɩ̀àn, yoo tə nə tʋn *Sodɔmə də Gomɔrə nə, də tə yɩra tɩan tə nə. Tə tɩan təntə fwa cʋna yiri nədʋ. Tə wa lɩ̀à tə, yà cwàrɩ̀ də duən. Ba yà pəni duən vɛɛ vɛɛ, də ba pəni wiən, tə nə tà ləzoni tətə. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba ken ba mʋ̀ lɩ̀à təntə mən wa, tə nə ba dəŋi mama, sə ba də́ càn. Yá ba dàń yɩ won tə, nə nə wàá kʋ nə, nə twá nə ma lwarɩ.

8 Mə kʋ yɩ nətʋ á tətəŋi wa. Lɩ̀à təntə yiri wulə də aba, ba tʋŋa yìə̀n, ndə tə tɩan tə lɩ̀à tə nə. Ba pandwɩa wa, ba yàá bʋŋa də, Yɩɩ bɩrɩ ba yìə̀n, kʋ ga yɩ kʋnkʋn. Ba dàń ga yɩ lɩ̀à tə, ba nə pəni duən vɛɛ vɛɛ, ba ma fwa durən yìə̀n ba tətə yɩra. Ba goni Yuu-Tiu dɩ̀àn tə. Yá ba ga twɩn malɩkɛ tə, tə nə jə dun. 9 Yá malɩkɛ pɩ̀ʋ́ Miswɛlə* də tətə ga wà pìí ʋ twɩn *Sɩtana tʋran təntə yiri. Ʋ ga tʋ́tʋ̀nɩ́ də Sɩtana *Moyizə tɩgɩ tə yɩrɩ. Yá ba ka van duən təntə wa, malɩka Miswɛlə wà də́də́n, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ Sɩtana bʋ̀rà, ʋ nə twɩn Moyizə tə yɩrɩ. Sʋgʋ tə, ʋ nə swɩ̀n nə yɩ: «Yuu-Tiu nə wá bʋ̀rɩ̀ n bʋ̀rà, sə ʋ kə mʋ́ càn wa!» 10 Yá ba mʋ̀ lɩ̀à təntə twɩn kʋ tə, ba nə yə̀rì tətə. Kʋ tə, ba nə twá ba yɩdɩrɩ tə nə, ba ma yə̀ə́ kʋ yənu təntə, də yɩ ndə vàná yənu nə, kʋ nə yɩ tʋtʋ. Yá kʋ yənu yiri təntə, tʋtʋŋɩ ga yɩ, sə kʋ cʋ̀gʋ̀ ba. 11 Càn nə wá yí ba, ba nə zʋa Kayɛn† tʋtʋnaa tə wa yɩrɩ. Càn nə wá yí ba, ba nə taa səbiu yɩrɩ, ba tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n, ndə Balamə‡ nə. Càn nə wá yí ba, ba də nə zàn ba cɩ́rɩ́, ndə Kore§ tɩ̀án tə nə yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tɩan wá də́ ba də. 12 Cɩ́gá, ba mʋ̀ nə tʋŋa cavɩyiən á mʋ̀ *Kərisə lɩ̀à tə, wodirən ka də́ duən nə máŋá wa. Ba yàá də́, ba nyʋ, ba ja lɛ tɩa nə, á wodirən tə máŋá wa. Cavɩra ga ba ba jə. Ba yɩ ba cɩcɩ yoo nə ba bʋŋa. Ba yɩ ndə bakwan nə, tə nə ba dwà nɩ̀, voo nə pɛ̀e kʋ ja kɛ̀eń. Ba yɩ ndə tɩ̀án tə nə, tə nə wà bɩa zɩn, tə bɩa zɩŋʋ máŋá wa. Tə tɩ̀án təntə yɩ ndə tə tɩga mɩ́ámɩ́án, tə ŋʋnan ga gwɩn, tə nan kàrá wa. 13 Ba pɩn, ba cavɩyiən tə tà tɩa mama, ndə mʋʋ nɩ́á pùń nə yàá pàlɩ̀ tə nan, kʋ bəbəru kasɩlʋ yuu nətʋ. Ba yɩ ndə kacɩlacɛ nə, tə nə kʋ́ʋ̀ yə̀rì bwálɩ́ tə, tə nə wá va. Yɩɩ pɩ̀à bwálɩ́ ʋ tún ba nə. Kʋ bwálɩ́ təntə yɩ tɩtɩn máŋá mama wuuu, kʋ yikunu tə ga dwə tɩtɩan mama.

14 Enokə yɩ ləzoni nɩbara ba nii barpɛ lìù. Ʋ mʋ̀ nə dàà Adamə nə. Ʋ dí yáá ʋ swɩ̀n ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yoo, ʋ wʋ́: «Á nəŋə, Yuu-Tiu nə, ʋ bɩ̀àn də ʋ malɩkɛ miliyʋn, 15 sə ʋ bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à mama bʋ̀rà. Ʋ wá kə cʋna lɩ̀à tə mama càn wa, ba yokʋkwɩnan tə mama yɩrɩ, ba nə fwa, ba ma zɩgɩ ʋ nə. Ʋ wá kə cʋna lɩ̀à tə, ba nə jə fwiə, càn wa, ba tʋran tə mama yɩrɩ, ba nə twɩn ba ma zɩgɩ ʋ nə». 16 Ba lɩ̀à təntə mʋ̀ pwìí ba poli, abada. Ba mʋ̀ yɩ ba zəzən ba kwi wuuu. Ba ga yɩ ba fɩra yokʋkwɩnan tə nə, ba twá, ba ma wulə. Ba yàá swɩ̀n sʋfaran, ba ga bwɩ lɩ̀à tə nə, ba nə yə̀ə́ də, ba wá na won kʋ tɩ̀án con.

Kərisə lɩ̀à tə kwìə̀

17 Yá á mʋ̀, à nə yɩ à nubisoni *Kərisə yɩrɩ, á lie á tɩ̀àn Yɩɩ sʋ̀ràn tə, nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə *tʋntʋna tə nə dí yáá, ba swɩ̀n tə yoo, ba bɩrɩ. 18 Ba swɩ̀n də, lʋʋ zaŋʋ máŋá wa, lɩ̀à wá mʋn aba. Yá ba dàń wá yà lɩ̀à tə, ba yáá nə tə̀lə́ də Yɩɩ, ba ga twá ba təntɩan pùə́ yokʋkwɩnan fɩra nə. 19 Mə ba mʋ̀ nə pwɛ̀e Kərisə lɩ̀à tə duən wa. Kʋ yɩ ba tətə pubʋŋɩ nə, ba twá, ba ga ba Yɩɩ-*Siŋu tə nə twá.

Sagɩ tə yígúrə́ sʋ̀ràn

(2 Piyɛrə 3.17-18; Kolosə tɩ̀án 2.6-7; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 3.3-5; Zwakə 5.19-20)

20 Yá á mʋ̀, á nə yɩ à nubisoni *Kərisə yɩrɩ, kʋ yɩ Yɩɩ nə pɩn, á sɛ̀e Zwezi sʋywáŋʋ́ tə. Á dàń vəli yáá wuuu, kʋ wa. Á jʋ̀nà Yɩɩ də Yɩɩ-*Siŋu tə saŋʋ. 21 Á yana Yɩɩ sonu tə wa, máŋá mama wuuu. Á jana yala, də nə *Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə wá dəri á yinəgə zənzən. Yá ʋ wá pa aba mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e Yɩɩ con. 22 Á dərə ba tə, ba nə wà ba waa mama ken Zwezi nə, yinəgə. 23 Á joŋə ba duən, á vaŋa ba á lɩ bʋ̀rà tə wa, kʋ nə wá pa, ba kə ba mən wa, ndə ba nə van sɩsɩʋ ba lɩ mən wa. Á dərə ba duən tə də yinəgə. Á dàń nə cɩa á tɩ̀àn nə, á dànà ká pa ba yokʋkwɩnan tə pwarɩ aba.

24-25 Yɩɩ cɩcɩ nə jə dun. Ʋ mʋ̀ nə mɛ də dun, də pàrɩ̀, də dɩ̀àn də wanʋ. Kʋ zɩgɩ sɩ́ʋ́n, kʋ ja vələ wuuu! Ʋ twá nə Yuu-Tiu Zwezi-Kərisə nə, ʋ ma jon nəba nə cʋna wa. Ʋ wàá á nə ʋ cɩ̀, ʋ pɩn, á ba cʋna fwa. Ʋ wàá ʋ pɩn, á twi á naŋa ʋ yáá con, də á ba yoo mama jə, ba nə wá caga á nii nə kʋ yɩrɩ, də pupwən, ʋ dun tə wa. Amɩɩna!

* 1:9 1.9 Yoo kʋ tə yəbə, kʋ tə̀lə́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wulə Zwifə-ba saga duən wa.

† 1:11 1.11 Kayɛn yɩ Abɛlə zʋnʋ. Ba mɛ bələ yɩ Adamə də Ɛvə bɩa. Kayɛn yà yɩ wʋlwanyiən Yɩɩ yáá con. Ʋ mʋ̀ nə gʋa ʋ nyánʋ́ Abɛlə.

‡ 1:11 1.11 Balamə yɩ vʋrʋ. Pɩ̀ʋ́ don bon wá, sə ʋ pa ʋ zɩrɩ ʋ kə *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə nə, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ ba. Yá ʋ dàń wà wànɩ́ ʋ zɩrɩ, ʋ kə ba nə. Kʋ yɩ ʋ pìí ʋ lòrì Yɩɩ, ʋ pa ba zəni. Kʋ kwa nə, ʋ kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bɩrɩ coŋi pɩ̀ʋ́ tə nə, sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə. Kʋ mʋ̀ nə yɩ, sə ʋ twá kana nə, də nàŋʋ́ tə, ba nə gʋa woŋwanan nə.

§ 1:11 1.11 Kore jɩn Yɩzərayɛlə lɩ̀à duən, ʋ kə ʋ kwa, ʋ ma zɩgɩ *Moyizə də *Arɔn nə, Yɩɩ nə kúrí, sə ba ya ba yáá tɩ̀án. Yɩɩ ma pa, tɩa tə súrí ka nii ka ləri Kore də ʋ dìə̀ lɩ̀à mama.

Apokalisə

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Yìə̀n tə, Yɩɩ nə bɩrɩ Zwan nə, ʋ ma gúrí

‹Apokalisə›

Apokalisə sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

Lìù tə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə

Lɩ̀à zənzən bʋŋa də, kʋ yɩ Zwezi karbiu Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ. Mə ʋ mʋ̀ Zwan təntə tətə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə. Ʋ yà kwɩn zənzən máŋá tə wa, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə. Ba yà jɩn wá, ba ja va ba dʋgʋ Patəmɔsə nə, kʋ nə yɩ mʋʋ tətəŋi nagwanaa.

Lɩ̀à tə nə, ʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ sagɩ kʋ tə ʋ pa *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə nə, lɩ̀à tə nə də́ càn tə wa, ba nə ken ba waa Zwezi-Kərisə nə yɩrɩ. Kʋ máŋá tə wa, də *Romə-ba yà kəni càn Kərisə lɩ̀à tə nə.

Sagɩ tə wa sʋgʋ

*Kərisə lɩ̀à tə vànà wulə tə gwàrɩ̀. Ba ba Kərisə na də ʋ bɩ̀àn, sə ʋ də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa.

Zwan pʋ́pʋ́nɩ́ ba nə, sə ʋ ma dàn ba jɩ̀àn zənzən, ba nə ken ba waa Zwezi-Kərisə nə, ba ga ja yala də wá yɩrɩ. Zwan pɩ̀à, sə ʋ twá nətʋ, ʋ ma bɩrɩ də lwanɩ yɩ, ndə tə dɩ̀àn dwə won mama. Yá Zwezi-Kərisə yɩ lʋʋ mama pɩ̀ʋ́, ʋ mʋ̀ cɩcɩ ga nə yɩ *Yuu-Tiu. Ʋ pàrɩ̀ tə dwə tɩa yuu pɛ̀egá tə pàrɩ̀ tə. Kʋ wá twá də ʋ mʋ̀ Yɩɩ də lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ ma də́ dɩ̀àn mɩ́ámɩ́án dɩɩn don nə. Sagɩ kʋ tə wa yìə̀n tə Yɩɩ nə bɩrɩ, kʋ yɩ, sə tə san nəba, sə nə lwarɩ yìə̀n tə mama, nə wá twá Kərisə tʋtʋŋɩ tə də ʋ ka bwin ka nan tɩan wa tə nə, tə ma bà. Tə wá bà sɩ́ʋ́n nə, də máŋá tə ka nə bɩ̀àn, tə pa lɩ̀à tə mama nə, ba yɩ ʋ nyiən tə.

1

Sagɩ tə yuu wa sʋgʋ

(Apokalisə 22.6-10)

1 Sagɩ kʋ tə yɩ yìə̀n tə, Yɩɩ nə pɩn Zwezi-*Kərisə nə, sə ʋ bɩrɩ ʋ tʋtʋnbɩa tə nə, sə ba ma lwarɩ, kʋ tə nə mɛ, sə kʋ bà sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. Zwezi tʋn ʋ *malɩka, sə kʋ swɩ̀n tə yìə̀n təntə, kʋ bɩrɩ à mʋ̀ Zwan nə, à nə yɩ ʋ tʋtʋnbiu. 2 À mʋ̀ Zwan swɩ̀n kʋ tə mama, à nə nɩ, à ga swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, ʋ nə pɩn Zwezi-Kərisə nə, sə ʋ bɩrɩ nə. 3 Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, ʋ nə kàrɩ̀ də ba tə, ba nə cʋga sagɩ kʋ tə yìə̀n tə, ba ga sɛ̀e tə sʋ̀ràn tə nii. Tə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀ràn. Tə yìə̀n tə də máŋá ga bwələ.

Zwan jʋ̀nɩ̀ Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ tə nə wulə Azi nə

(Apokalisə 5.8-13; Matiə 24.30-31)

4 À mʋ̀ Zwan nə pʋ́pʋ́nɩ́ à pɩn á mʋ̀, *Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ tə nə, tə nə wulə Azi nagwanaa wa.

Yɩɩ nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩn lá fuən fuən, ʋ nə wulə, ʋ ga tə bɩ̀àn. Ʋ *Siŋən barpɛ*, tə nə wulə ʋ padaʋ tə yáá con, nə wá fwa pubwanʋ á yɩra, kʋ ga pa aba bɩcan sìə́ də.

5 Zwezi-Kərisə də wá fwa pubwanʋ á yɩra, ʋ ga pa aba bɩcan sìə́. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə swɩ̀n Yɩɩ cɩ́gá tə ʋ bɩrɩ də pùə́ nədʋ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ təntən lìù, ʋ nə nan, ʋ mʋ̀ ga nə dí yáá ʋ bwin ʋ nan tɩan wa. Ʋ mʋ̀ dàń nə yɩ tɩa yuu pɛ̀egá mɛ yuu tíú. Zwezi-Kərisə swə nəba, yá ʋ tɩga, ʋ jana ga nan, ʋ ma jon nəba nə cʋna wa. 6 Ʋ dàń tə pɩn, nə twá nə yɩ Yɩɩ pàrɩ̀ tə lɩ̀à. Ʋ tə pɩn nə jì Yɩɩ *joŋwana, sə nə tʋn nə pa ʋ nyɩna Yɩɩ nə. Dun də dɩ̀àn mɛ, sə tə ya ʋ mʋ̀ Zwezi-Kərisə nyiən, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Amɩɩna!

7 Á cʋga zəni, ʋ nan bakwan tə wa, ʋ ma bɩ̀àn. Ləzwənə mama wá na wá də ba tə tətə ba nə zuə wá ba pórí†. Yá dwíə́ tə mama tɩa yuu wá kwi yinəgə kurə ʋ yɩrɩ. Kʋ yɩ cɩ́gá nə! Amɩɩna!

8 *Yuu-Tiu Yɩɩ nə swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À yɩ Aləfa də Omega, kʋ mʋ̀ nə yɩ təntən də talɩkwa lìù. À mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩn lá fuən fuən, ʋ nə wulə, ʋ ga bɩ̀àn. À mʋ̀ nə wulə tə mɛ yuu wa».

Zwezi-Kərisə pɩn, Zwan na wá ʋ dun tə wa

9 À mʋ̀ Zwan yɩ á nubiu *Kərisə yɩrɩ, à də ga də́ càn zənzən də aba. À mʋ̀ də aba yɩ Yɩɩ pàrɩ̀ tə lɩ̀à. Á mʋ̀ də à mʋ̀ twá də Zwezi, nə na pɩ́nʋ́ wuuu, nə dànà ká pìí nə kə nə kwa. À mʋ̀ yɩ ba jɩn nə, ba ja va, ba dʋgʋ Patəmɔsə nə mʋʋ tətəŋi wa, à nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə, Zwezi-Kərisə nə bɩrɩ nə tə yɩrɩ. 10 *Yuu-Tiu dɩɩn‡ tə nə, Yɩɩ-*Siŋu tə twi, kʋ sú nə, à ga nì kori don à kwa, kʋ nə swɩ̀n də dɩ̀àn, ndə nabwana kori nə, 11 kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Kʋ tə, n nə na, pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ, n kə sagɩ wa, n ga tʋn kʋ, n pa, kʋ va Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ tə wa. Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ təntə wulə: Efɛzə, də Səmirənə, də Pɛrəgamə, də Tɩatirə, də Sarədə, də Filadɛləfi, də Lawodise tɩan tə wa».

12 À pìí à vəvəri, sə à lwarɩ lìù tə, ʋ nə swɩ̀n à con. À nə vəvəri à zwɛ̀e, à nɩ sɩ́án canzɩlan barpɛ tə zɩga. 13 Yá won dàń zɩga tə canzɩlan təntə tətəŋi wa, kʋ nə yɩn ndə ləzwənə nə. Ʋ yà zʋa ganzʋdarʋ, kʋ cú kʋ ja ʋ napɩra nə, ʋ ga vwə sɩ́án voru ʋ nyʋnɩ nə. 14 Ʋ yukʋran yà yɩ nəpon ndə gumuə nə, parɩ tətətə. Ʋ yɩ́á yà yɩ ndə mənvoo nə. 15 Ʋ nɛɛ yà yɩ ndə cɩnɩa lugu nə, kʋ nə sɩ̀àn, kʋ nan mən wa. Yá ʋ kori də yà yɩ ndə nɩ́á nə dáá, tə ga curi nə. 16 Ʋ yà jə kacɩlacɛ barpɛ ʋ jɩzən jɩɩn tə wa. Lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, kʋ nə jə níə́ bələ fʋla fʋla, yà naŋa ʋ nii wa. Ʋ yáá yà yɩ ndə yɩɩ nə bɩga, yɩcaʋ ga twəŋə yɩ́á wa nətʋ.

17 À nə nɩ wá, à tʋa ʋ nɛɛ nə ndə à tɩga. Ʋ ma tún ʋ jɩzən jɩɩn tə à yuu wa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́! À mʋ̀ nə yɩ təntən də talɩkwa lìù, 18 à yɩ lìù tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa. Á cʋga zəni, à yà tɩga, yá à dàń pìí à bwin, à wulə mɩɩ wa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. À jə tɩan də tɩga bwálɩ́ mimii mɛ borbɩa à jɩ̀àn wa». 19 N dàń pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə, n nə nɩ n tún. Kʋ mʋ̀ nə yɩ kʋ tə, kʋ nə wulə kʋ tʋŋa sɩ́ʋ́n nə, də kʋ tə nə wá bà, kʋ tʋn mɛ, n tún. 20 À wá bɩrɩ mʋ́ yosəgu tə, kʋ nə wulə kacɩlacɛ barpɛ tə, n nə nɩ də, à jə à jɩzən jɩɩn wa də sɩ́án canzɩlan barpɛ tə yuu wa. Kacɩlacɛ barpɛ tə bɩrɩ *malɩkɛ§, tə nə pɩ̀à tə bɩrɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ malɩkɛ tə. Yá canzɩlan barpɛ tə də yɩ Kərisə lɩ̀à púlə́ barpɛ tə nə kʋ bɩrɩ.

2

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Efɛzə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(Tʋtʋnan 20.17, 28-31; Efɛzə tɩ̀án 1.15-16; 5.2; Ebərə-ba 6.10-12)

1 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Efɛzə *Kərisə lɩ̀à púlí tə.

Pʋ́pʋ́nɩ́ də, sʋgʋ kʋ tə yɩ lìù tə, ʋ nə jə kacɩlacɛ barpɛ tə ʋ jɩzən jɩɩn wa, ʋ ga vəli sɩ́án canzɩlan barpɛ tə tətəŋi wa, nə swɩ̀n kʋ:

2 À yə̀ə́ á tʋtʋnɛɛ nə yɩ nətʋ. À ma yə̀ə́ á kajaŋa nə yɩ nətʋ. À tə ga yə̀ə́, á nə jə pɩ́nʋ́ wuuu, kʋ pa á wà pìí á kə á kwa nətʋ. À yə̀ə́ də á wàrɩ̀ wʋlʋnyɩna á pɩ́nɩ́. Á də́də́n lɩ̀à tə, ba nə wʋ́, ba yɩ Zwezi-Kərisə *tʋntʋna, yá ba ga tà kʋ, á na də, ba yɩ kʋnkʋna. 3 Á jɩn pɩ́nʋ́ wuuu, kʋ pa á wà pìí, á kə á kwa. Á dí càn à yɩrɩ, yá á jɩɩn ga wà gwàrɩ̀. 4 Yá kʋ tə, à dàń nə caga á nii nə kʋ yɩrɩ sɩ́ʋ́n nə, kʋ mʋ̀ nə yɩ á nə kʋ́ʋ̀ ba nə swə ndə kʋ nə yɩn nətʋ kʋ jɩjʋ nə. 5 Á pirə á lìí á tɩ̀àn də, á yà fwa zəni jɩjʋ mama, yá á pìí á kə á kwa. Á dàń vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna tə, sə á ga fwa kʋ tə, á yà nə fwa kʋ jɩjʋ mama. Á nə wà lwàń, à wá bà á con, à lɩ á cànʋ́ tə kʋ bwálɩ́ tə wa. 6 Yá yozəŋu tə, á nə wulə kʋ wa, nə yɩ, á nə culi Nikolayitə-ba tʋtʋnɛɛ tə, ndə à də nə culi tə nətʋ.

7 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, sə ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con. Lìù tə nə, ʋ nə wá də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, ʋ zʋ Yɩɩ sàń tə wa, à wá pa ʋ də́ tɩ̀ʋ́ bɩa tə, tə nə pɩn mɩɩ».

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ sə kʋ pa Səmirənə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(Matiə 5.10-12; Zwakə 1.12)

8 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Səmirənə Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu.

Pʋ́pʋ́nɩ́ də, sʋgʋ kʋ tə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ təntən də talɩkwa lìù nə swɩ̀n kʋ. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə tɩga, yá ʋ dàń pìí ʋ bwin, ʋ wulə mɩɩ wa».

9 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

«À yə̀ə́ á càn zənzən tə də á zʋrɩ tə yoo. Yá á ga yɩ lɩ̀à tə, á nə yɩ jɩjə tɩ̀án Yɩɩ yáá con. À yə̀ə́ lɩ̀à tə nə swɩ̀n də ba yɩ *Zwifə-ba dwíí, yá ba ga tà Zwifə-ba tə, tɩjaŋa tə yoo. Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə yɩ *Sɩtana kwa lɩ̀à. 10 Á wá na càn, yá á nə dànà ká pa fən ja aba. Á cʋga zəni, Sɩtana wá pa, ba kə á wa lɩ̀à duən bàń dìə̀ wa, sə á də́ càn, sə ʋ ma na kʋ tə, á nə yɩ. Á wá na dɩan fugə wʋwalʋ. Á dàń yana pùə́ nədʋ tɩ̀án, kʋ ja vəli á tɩan, á wá na mɩɩ tə, kʋ nə ba zwɛ̀e.

11 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, sə ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con.

Lìù tə nə, ʋ nə wá də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, nɛɛ bələ nii tɩan tə bá yí wá».

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Pɛrəgamə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(Zwidə 3-4, 11)

12 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Pɛrəgamə Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu.

Pʋ́pʋ́nɩ́ də, sʋgʋ kʋ tə yɩ lìù tə, ʋ nə jə lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, kʋ nə jə níə́ bələ fʋla fʋla, nə swɩ̀n kʋ, ʋ wʋ́:

13 ‹À yə̀ə́ də tɩʋ tə, á nə wulə kʋ wa, yɩ *Sɩtana patɩʋ. Bɛɛ don yà wulə, ba nə boŋə Antipasə. Ʋ yɩ lìù tə, ʋ nə swɩ̀n à yoo ʋ bɩrɩ də pùə́ nədʋ. Ba jɩn wá, ba gʋ á tətəŋi wa Sɩtana patɩʋ təntə wa. Máŋá tə kʋ nə tʋn, kʋ tə wà pa, á pìí á kə á kwa. Á tə vwə á tɩ̀àn à nə zəni zəni, kʋ máŋá təntə wa. 14 Yá də kʋ mɛ, kʋ tə à dàń nə caga á nii nə, kʋ yɩrɩ sɩ́ʋ́n nə, kʋ mʋ̀ nə yɩ á lɩ̀à tə, ba nə wulə Balamə kàrà cwəŋə tə wa. Balamə yà kwè Balakə fuən fuən, sə ʋ pa *Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə də́ woŋwanan nàŋá, sə ʋ pa, ba pə̀ń duən vɛɛ vɛɛ, sə kʋ kə ba cʋna wa. 15 Lɩ̀à duən də tə wulə á con, ba də nə wulə Nikolayitə kàrà cwəŋə tə wa, kʋ nə yɩ ndə tə yìə̀n təntə nə. 16 Á dàń vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna tə. Kʋ nə tà kʋ mʋ̀, à wá bà á con lala, à ga wá ta lɩ̀à təntə də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ tə, nə naŋa à nii wa.

17 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ ma cʋgʋ yoo tə, Yɩɩ-Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con nə. Lìù tə, ʋ nə wá də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, à wá pa wá wodiu tə, kʋ nə sə̀gə̀, ba nə boŋə ‹manə›. À wá pa wá kapan nəpon, yɩrɩ nədʋn nə pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ yuu wa. Lìù mama yə̀rì kʋ yɩrɩ tə də kʋ nə tà lìù tə cɩcɩ nə, ba nə pɩn kʋ›.»

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Tɩatirə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(1 Tɛsalonikə tɩ̀án 1.2-3; Tʋtʋnan 15.28-29; 1 Korɛntə tɩ̀án 10.8, 19-22)

18 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Tɩatirə *Kərisə lɩ̀à púlí tə. Nə̀ń kʋ tə Yɩɩ-Biu tə ʋ yɩ́á nə yɩ ndə mənvoo nə, ʋ nɛɛ ga yɩ ndə cɩnɩa lugu nə, nə swɩ̀n:

19 ‹À yə̀ə́ á tʋtʋnɛɛ nə yɩ nətʋ. À yə̀ə́ də, á swə duən, yá á ga tə kəni á waa à nə. À yə̀ə́, á nə saŋa lɩ̀à duən nə nətʋ. À yə̀ə́, á nə jə pɩ́nʋ́ wuuu, kʋ nə pɩn, á ba pìí á kəni á kwa nətʋ. À ga yə̀ə́ də sɩ́ʋ́n nə, á tʋtʋnan tə dáá, tə doni á təntən nyiən tə. 20 Yá à tə jə yoo, à nə wá caga á nii nə kʋ yɩrɩ sɩ́ʋ́n nə. Kʋ yɩ kan tə, ba nə boŋə Zwezabɛlə, ʋ nə kʋnɩ á con də, ʋ yɩ Yɩɩ nii sʋsʋnkana tə yuu wa. Á yàá yá wá, á pa ʋ kàrɩ̀ à tʋtʋnbɩa tə, ʋ ma gɩgarɩ ba, ʋ pɩn, ba pəni duən vɛɛ vɛɛ də ʋ pɩn, ba də́ woŋwanan nàŋá. 21 À pɩn máŋá kʋ mʋ̀ kan təntə nə, sə ʋ vəvəri ʋ kwa, ʋ ma sá ʋ cʋna tə. Yá ʋ vɩga kʋ nətʋ tə, ʋ ga pɩ̀à, sə ʋ tə pəni də lɩ̀à vɛɛ vɛɛ, ʋ ja ya lá. 22 Á cʋga zəni, kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wá pa ʋ tʋ yayɩgʋ, ʋ pə̀ń tɩa, ʋ də́ càn zənzən. À wá kə ba tə də, ba nə tʋŋa bacwan tə, də wá càn zənzən wa, də ba nə wà ba tɩ̀àn lɩ yokʋkwɩnan tə wa, ba ga vɩ ʋ tʋtʋnɛɛ tə. 23 À wá gʋ ʋ lɩ̀à tə də mama, ba nə wulə ʋ tʋtʋnɛɛ tə wa. *Kərisə lɩ̀à púlə́ tə mama dàń wá lwarɩ də, à mʋ̀ yɩ lìù tə, à nə yə̀ə́ ləzoni pubʋŋɩ, də kʋ tə nə wulə ba waa con. Yá à ga wá ŋwɩ́n kʋ tə nə mɛ də á lìù mama tʋtʋŋɩ, à pa wá. 24 Yá á mʋ̀ lɩ̀à tə duən tə, á nə wulə Tɩatirə Kərisə lɩ̀à púlí tə wa, á nə wà kàrà kʋkwɩʋn təntə nə twá, á mʋ̀ wà pɩ̀à, sə á yəni kʋ tə ba nə boŋə *Sɩtana yosəgən tə də̀ń. À dàń swɩ̀n á con də à ba yoo don jə, à swɩ̀n á con, sə á tʋn. 25 Á dàń nə jana kʋ tə, á nə jə kʋ yɩra zəni, kʋ ja vələ máŋá tə, à nə wá bà.

26 Lìù tə, ʋ nə wá də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, ʋ nə wá tʋn à tʋtʋnan tə, kʋ ja va kʋ yí lʋʋ zaŋʋ də ʋ wá yá, à wá pa, ʋ də́ dɩ̀àn lʋʋ dwíə́ tə mama yuu wa. 27 Ʋ wá də́ pàrɩ̀ ba yuu wa də dɩ̀àn. Ʋ wá cʋ̀gʋ̀ ba, ndə ba nə lwe tɩran nəkəni nətʋ. Mə nətʋ nə, à nyɩna Yɩɩ pɩn dɩ̀àn təntə à tətə nə. 28 Yá à wá pa jɩjʋ fuən fuən kacɩlacɔ tə, nə yàá pén tə, kʋ tíú nə.

29 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con›.»

3

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Sarədə Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(Zwakə 2.14; Matiə 7.21-23; 24.42-51)

1 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Sarədə *Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu.

Pʋ́pʋ́nɩ́ də, sʋgʋ kʋ tə yɩ lìù tə, ʋ nə jə *Siŋən* barpɛ tə də kacɩlacɛ barpɛ tə ʋ jɩɩn wa, nə swɩ̀n kʋ ʋ wʋ́:

‹À yə̀ə́, á tʋtʋnɛɛ nə yɩ nətʋ. Á yɩrɩ nan kʋ pa lɩ̀à bʋŋa də, á yɩ lɩ̀à tə, á nə wulə mɩɩ wa. Yá á ga yɩ lɩ̀à tə, á nə yɩ ndə tɩga nə, Yɩɩ yáá con. 2 Á zàŋá dwɩan nə, á ga dàn lɩ̀à tə gɩganɩ tə duən jɩ̀àn, ba də nə yà wulə ba tɩ, à nə nɩ á tʋtʋnɛɛ tə, tə nə wà mɛ à nyɩna Yɩɩ yáá con yɩrɩ. 3 Á pìí á lìí á tɩ̀àn nətʋ tə, á nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, á ga cʋgʋ kʋ. Á jana kʋ á bɩcan wa, sə á ga vəvəri á kwa, á ma sá á cʋna tə. Á nə wà dwɩan nə zàn, à wá bà, à dɩ̀ á yuu ndə ŋwɩ̀àn nə. Á bá yəni máŋá tə, à nə wá bà. 4 Yá á lɩ̀à duən tə wulə Sarədə wa, ba nə wà sɛ̀e, ba zʋ durən wa. À wá pa ganpwənə lɩ̀à təntə nə ba zʋ, ba ga wá va də nə ba nə mɛ də kʋ nətʋ tə yɩrɩ.

5 Mə lɩ̀à tə mama, ba nə wá də́ dɩ̀àn tə lwanɩ yuu wa tə, wá zʋ ganpwənə nətʋ. À bá pupugu ba yɩra tə Yɩɩ sàń mɩɩ sagɩ tə wa. Yá à dàń wá swɩ̀n ba yoo də ba yɩ à mʋ̀ lɩ̀à, à nyɩna Yɩɩ də ʋ malɩkɛ tə yáá con.

6 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con›.»

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Filadɛləfi Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(2 Piyɛrə 2.9; 1.10-11)

7 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Filadɛləfi *Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu.

Pʋ́pʋ́nɩ́ də, sʋgʋ kʋ tə yɩ lìù tə, ʋ nə ba man don jə, ʋ ga yɩ cɩ́gá tíú tə nə swɩ̀n kʋ.

Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə jə pɩ̀ʋ́ *Davidə mimii borbɩa tə. Ʋ nə súrí, lìù tə̀lə́, ʋ nə wàá ʋ suŋə. Ʋ nə kʋ́ʋ̀ sun, lìù tə̀lə́, ʋ nə wàá ʋ súrí».

8 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́:

«À yə̀ə́ á tʋtʋnɛɛ nə yɩ nətʋ. Á cʋga zəni, à súrí cwəŋə à pa aba, lìù ga tə̀lə́, ʋ nə wàá kʋ nə ʋ cɩ̀. À yə̀ə́ də á dɩ̀àn ba dáá, yá á ga twá à sʋ̀ràn tə nii nə, á wà swɩ̀n də, á yə̀rì nə. 9 Á nəŋə nətʋ tə, à nə wá fwa *Sɩtana kwa lɩ̀à tə, ba nə wʋ́, ba yɩ *Zwifə-ba dwíí yá kʋ ga yɩ kʋnkʋn ba kʋnɩ. Á cʋga zəni, à wá kálʋ́ ba lɩ̀à təntə, à pa ba bà, ba tʋ ba nadwana yuu á yáá con, sə ba ma lwarɩ də à swə aba. 10 Á mʋ̀ sɛ̀e à sʋgʋ zəni zəni, á jɩn pɩ́nʋ́ wuuu, á ga wà pìí á kə á kwa. Kʋ mʋ̀ yɩrɩ nə, à də wá cɩ̀ á nə, máŋá tə wa, yìə̀n nə wá bà, tə wʋwalɩ aba tɩa ka tə yuu wa. Cɩ́gá, yìə̀n wá bà tɩa yuu ləzoni tə mama yuu wa, sə tə pa ba lwarɩ kʋ tə, lìù mama nə yɩ. 11 À wá bà lala. Á jana kʋ tə, á nə jə kʋ nə, zəni zəni, sə lìù mama dàn ká wànɩ́, ʋ jon á zìlə́ won tə, Yɩɩ nə wá pa aba.

12 À wá pa lìù tə, ʋ nə wá dí dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, jì ndə dìə̀ tətəŋi baŋa nə à nyɩna Yɩɩ dìə̀ tə wa, yá ʋ kʋ́ʋ̀ bá nan abada. À wá pʋ́pʋ́nɩ́ à nyɩna Yɩɩ yɩrɩ tə də ʋ tɩʋ nəfarʋ tə yɩrɩ, à tún ʋ yuu wa. Kʋ tɩʋ tə nə yɩ *Zwerizalɛmə nədʋn tə, Yɩɩ nə wá pa, kʋ nan ʋ sàń nə, kʋ cú. À wá pʋ́pʋ́nɩ́ à yɩrɩ nədʋn tə də kʋ mʋ̀ lɩ̀à təntə yuu wa.

13 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, sə ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con nə».

Sagɩ tə, kʋ nə mɛ, sə kʋ pa Lawodise Kərisə lɩ̀à púlí tə nə

(Likə 14.34-35)

14 Lìù tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, n pa *malɩka tə nə, ka nə pɩ̀à ka bɩrɩ Lawodise *Kərisə lɩ̀à púlí tə yuu.

Lìù tə, ʋ yɩrɩ nə yɩ ‹Amɩɩna›, tə nə swɩ̀n. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə swɩ̀n à yoo ʋ bɩrɩ də pùə́ nədʋ, ʋ ga yɩ cɩ́gá tíú. Wiən tə də mama, Yɩɩ nə fwa, yɩ tə nan ʋ mʋ̀ con.

15 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́:

‹À yə̀ə́ á tʋtʋnɛɛ nə yɩ nətʋ. À yə̀ə́ də, á ba lɩŋa, Yɩɩ cwəŋə tə wa, á ma ba zurə də. Á yà mɛ, á nə tà kʋ tə, sə á ya kʋ don. 16 Yá á dàń nə yɩ ndə nɩ́á nə yɩ pwala pwala, á ba lɩŋa, á ma ba zurə tə yɩrɩ, à wá tʋnɩ aba à lɩ à nii wa. 17 Á swɩ̀n də á yɩ jɩjə tɩ̀án tə, á nə jə wiən tə mama, tə nə mɛ də aba, á pa á tɩ̀àn nə, á ga kʋ́ʋ̀ bá won mama pɩ̀à. Yá á dàń ga yə̀rì də, Yɩɩ yáá con, á yɩ basarʋnyɩna, á yɩ yinəgənyɩna, á yɩ zʋra, á yɩ ndə lilirən nə, á ga yɩ ndə wala nə, á ba gànʋ̀ jə. 18 Kʋ mʋ̀ yɩrɩ, à dàń kwè aba, sə á yə̀ à con sɩ́án tə, tə nə twá mən wa, tə pɩrʋ tə nan, sə á ma jì cɩ́gá cɩ́gá jɩjə tɩ̀án. Á yə̀ ganpwənə də à con, á ma pú á yɩra tə nə, sə cavɩra kʋ́ʋ̀ dàn ká ja aba, á nə yɩ wala tə yɩrɩ. Á yə̀ yɩ́á tanɩa də à con, á kə á yɩ́á tə wa, sə á wànɩ́ á na lá zəni. 19 Lɩ̀à tə mama, à mʋ̀ nə swə, mə ba mʋ̀ nə à yàá caga ba nii nə, à ga fɩrɩ ba. Á vəvərə á kwa, á ma sá á cʋna tə, á ga ja yawala. 20 Á nəŋə, à zɩga mimii nə, à ga mà kʋ nə. Lìù tə, ʋ nə nì à kori, ʋ ga súrí mimii tə, à wá zʋ kʋ tíú con, à də́ də wá, yá kʋ tíú də wá də́ də nə.

21 À wá pa lìù tə, ʋ nə wá də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, jə̀ń à yɩra, à padaʋ tə yuu, ndə à də nə dí dɩ̀àn lwanɩ yuu wa, yá à ga jə̀ə́ à nyɩna Yɩɩ yɩra, ʋ padaʋ tə yuu nətʋ tə.

22 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ ma cʋgʋ kʋ tə, Yɩɩ-*Siŋu tə nə swɩ̀n Kərisə lɩ̀à púlə́ tə con nə›.»

4

Yɩɩ padaʋ tə də nəkwɩna sapʋa də banɩa tə yoo

1 Kʋ kwa nə, à mʋ̀ Zwan kʋ́ʋ̀ ywàń. Nə̀ń à nɩ mimii, kʋ nə súrí Yɩɩ sàń nə. À kʋ́ʋ̀ nì təntən kori tə, kʋ nə dí yáá, kʋ swɩ̀n à con, kʋ ga yɩ, ndə nabwana kori nə tə. Kʋ swɩ̀n à con, kʋ wʋ́: «Dɩ̀ yəbə, sə à bɩrɩ mʋ́ yoo tə, kʋ nə bɩ̀àn, sə kʋ tʋn kʋ kwa nə».

2 Yɩɩ-*Siŋu tə zəzən kʋ bà, kʋ sú nə. Nə̀ń à dàń nɩ padaʋ, kʋ tə́gə́ Yɩɩ sàń tə wa. Yá lìù yà jə̀ə́ kʋ padaʋ təntə yuu. 3 Lìù tə, ʋ yà nə jə̀ə́ kʋ yuu, yà pɩpɩlɩ, ndə kapan yiri don də nə, kʋ nə tùŋə̀ mən, ba nə ma boŋə ‹zwasəpə›, ʋ ga tə pɩpɩlɩ ndə kapan yiri don də nə, ba nə boŋə ‹sarədʋanə›. Padaʋ tə yɩ kʋ kɩkarɩ də dwà sɩ̀ʋ́, kʋ nə yɩ ndə kapan don nə, kʋ də nə tùŋə̀ mən, ba nə ma boŋə ‹emerodə›. 4 Padɛɛ sapʋa də banɩa kɩkarɩ kʋ mʋ̀ padaʋ təntə. Yá *nəkwɩna sapʋa də banɩa dàń jə̀ə́ tə yuu wa. Ba zʋa ganan nəpwənə. Ba ga pú sɩ́án dun yupurən ba yun nə.

5 Yá dwà baa, ka pɩpɩlɩ, kwərə duən də dàń yà naŋa padaʋ tə con. Yá mənvoo barpɛ tə nə sʋrʋ, yà wulə tə pɩpɩlɩ padaʋ tə yáá con. Mə tə mʋ̀ mənvoo təntə, nə yɩ Yɩɩ-Siŋu tə də kʋ dɩ̀àn dəkurən barpɛ tə.

6 Padaʋ tə yáá con, kʋ yɩ ndə mʋnaa nə tə́gə́ lá nə, kʋ nə ga tuŋə mən ndə zəŋə nə. Wiən banɩa yà kɩkarɩ padaʋ tə, tə kə tətəŋi wa. Tə wiən təntə yáá də tə kwa mama yà yɩ yɩ́á cɩcɩ. 7 Təntən won tə yɩ ndə gəru nə. Bələ nii won tə yɩ ndə nabiə nə. Batwa nii won tə yáá yɩ ndə ləzwənə yáá nə. Banɩa nii won tə yɩ ndə zunpuu nə, kʋ nə pəri yɩɩ nə. 8 Tə wiən banɩa tə, nədʋ mama jə vànà bardʋ, tə nə wàá tə pəri. Yá tə ga jə yɩ́á, tə nə kɩkarɩ tə mama, yɩ́á duən ga tə wulə vànà tə də̀ń də. Tɩtɩn də yɩcaʋ, tə wiən banɩa tə mʋ̀ yɩ tə swɩ̀n máŋá mama, tə wʋ́: «Yɩɩ dwə won mama! Yɩɩ dwə won mama! Yɩɩ dwə won mama! *Yuu-Tiu Yɩɩ nə jə dɩ̀àn tə mama yuu wa. Ʋ mʋ̀ nə yɩn lá fuən fuən, ʋ nə wulə, ʋ tə ga wá bɩ̀àn».

9 Mə nətʋ nə wiən təntə dàń pɩn dun, lìù tə nə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu wa də tə zìlí ʋ nii də tə kəni ʋ lɛ̀eɛ̀e. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. 10 Máŋá mama, wiən tə nə fwa nətʋ, nəkwɩna sapʋa də banɩa tə də yàá tʋ ba nadwana yuu lìù tə yáá con, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu wa, ba ga pɩn wá dun. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Ba dàń yàá lɩ ba dun yupurən, ba tún padaʋ tə yáá nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́:

11 «Nə *Yuu-Tiu Yɩɩ, n yɩ lìù tə, n nə mɛ, sə nə pa mʋ́ dun, sə nə zìlí mʋ́.

Dɩ̀àn tə mama wulə n con, n nə fwa wiən tə mama yɩrɩ. Yá kʋ yɩ kʋ twá n tətə fɩra nə, n ma fwa tə, n pa tə wulə».

5

Zwezi-Kərisə wàá sagɩ tə nii ʋ lwàrɩ̀

(Romə tɩ̀án 11.33-34; Filipə tɩ̀án 2.5-11; Apokalisə 1.5-6; 7.9-12)

1 Kʋ kwa nə, à nɩ lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu wa, də ʋ jə sagɩ ʋ jɩzən jɩɩn wa. Sagɩ tə yáá bələ tə mama yà pʋ́pʋ́nɩ́, ba ga pípírí kʋ, ba kə duən nə. Kʋ nii yà marɩ bwálá barpɛ də mɔɔ tanpɔnan barpɛ. 2 Yá à dàń nɩ *malɩka, ka nə jə dɩ̀àn də ka baa, ka kəni yɩɩ nə, ka swɩ̀n, ka wʋ́: «Wàà nə wulə, ʋ nə mɛ, sə ʋ lwàrɩ̀ kʋ mɔɔ tanpɔnan barpɛ tə, sə ʋ súrí sagɩ kʋ tə?» 3 Yá lìù mama dàń tə̀lə́, ʋ nə nan Yɩɩ sàń, nə à yə̀ə́ tɩa yuu, nə à yə̀ə́ tɩga bwálɩ́ nə, kʋ tíú nə mɛ, sə ʋ súrí sagɩ tə, ʋ ywàń kʋ wa. 4 Yá à dàń kwi zənzən, lìù nə tə̀lə́, ʋ nə mɛ, sə ʋ súrí kʋ, ʋ ywàń kʋ wa tə yɩrɩ. 5 *Nəkwɩa tə don dàń ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Dàn ká kwi! Nə̀ń pɩ̀ʋ́ *Davidə nàʋ́ tə, *Zwida dwíí dəkuu tə wa, yɩ ndə gəru nə, ʋ nə dí dɩ̀àn, won mama yuu wa. Ʋ wá lwàrɩ̀ sagɩ tə tʋran mɔɔ tə də kʋ tanpɔnan barpɛ tə, ʋ ga súrí kʋ».

6 Kʋ kwa nə, à nɩ lìù də ʋ zɩga padaʋ tə, də wiən* banɩa tə də nəkwɩna sapʋa də banɩa tə tətəŋi wa. Ka yà yɩ *pabiə nə, ba nə ken sɩ̀ʋ́ ka bɩan nə. Ka yà jə nyʋran barpɛ də yɩ́á barpɛ. Yɩ́á barpɛ tə nə yɩ *Siŋən† də barpɛ tə, Yɩɩ nə tʋn tɩa tə mama yuu wa. 7 Ʋ mʋ̀ lìù təntə twi, ʋ jon sagɩ tə, kʋ nə wulə lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu, jɩzan jɩɩn wa. 8 Máŋá tə wa, ʋ nə jon kʋ sagɩ təntə, wiən banɩa tə, də nəkwɩna sapʋa də banɩa tə tʋa ba nadwana yuu, ʋ yáá con. Ba lìù mama yà jə kunkolu də sɩ́án wùrú zʋŋɩ tə nə súə́ də tɩralɩ, sə ba sʋrʋ tə. Tə mʋ̀ nə bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ, yɩjʋnɩ tə. 9 Ba dàń wulə ba nuŋə nundʋn, ba wʋ́:

«N yɩ lìù tə, n nə mɛ, sə n tì sagɩ tə, n lwàrɩ̀ kʋ tʋran mɔɔ tə də kʋ tanpɔnan barpɛ tə, n nə yɩ ba ken sɩ̀ʋ́ n bɩan nə, sə kʋ twá n jana tə nə, n ma yə̀ lɩ̀à n jon, n pa Yɩɩ nə tə yɩrɩ. N yə̀ dwíə́ dəkurən yiri mama lɩ̀à, də nəndəli yiri mama lɩ̀à, də lʋʋ nii mama lɩ̀à, də lʋʋ dwíə́ tə mama wa n jon ba cʋna wa, n pa Yɩɩ nə. 10 N tə pɩn ba jì n pàrɩ̀ tə wa lɩ̀à. N tə pɩn ba jì Yɩɩ *joŋwana, sə ba tʋn, ba pa nə Yɩɩ tə nə, yá ba ga wá də́ pàrɩ̀ tɩa yuu wa».

11 À kʋ́ʋ̀ ywàń, à ga na malɩkɛ nə dáá zənzən, à ga nì tə kwərə. Tə yà yɩ tə kɩkarɩ padaʋ tə, də wiən banɩa tə, də nəkwɩna sapʋa də banɩa tə. Tə yà yɩ miliyʋn də miliyʋn də mʋ̀rʋ̀ də mʋ̀rʋ̀. 12 Tə baa tə kə yɩɩ nə, tə swɩ̀n, tə wʋ́:

«Pabiə, ba nə ken sɩ̀ʋ́ ka bɩan nə, tə mɛ, sə ka na pàrɩ̀, də jɩjə, də wʋbʋŋa, də dɩ̀àn, də zìlə́, də dun, də bʋ̀rà».

13 Yá à dàń nì də wiən tə mama, Yɩɩ nə fwa, tə nə wulə Yɩɩ sàń, də tɩa yuu, də tɩga bwálɩ́ nə, də mʋʋ wa swɩ̀n, tə wʋ́:

«Bʋ̀rà, də zìlə́, də dun, də pàrɩ̀ wulə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e, tə pa lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu də lìù tə, ʋ nə yɩ ndə pabiə tə nə».

14 Yá wiən banɩa tə dàń swɩ̀n, tə wʋ́: «Amɩɩna!»

Yá nəkwɩna tə də dàń tʋa ba nadwana yuu, ba də wulə ba pɩn ba dun Yɩɩ nə.

6

Təntən mɔɔ tanpɔnan tə, ka lwàrɩ̀ yoo

(Matiə 24.6-8; Likə 18.7-8; Apokalisə 7.13-14)

1 À ywàń, à na lìù tə, ʋ nə yɩ ndə *pabiə nə də ʋ lwàrɩ̀ sagɩ tə təntən mɔɔ tanpɔn tə. Kʋ máŋá tə wa, à nì də wiən banɩa tə wa won don swɩ̀n də kori, kʋ nə dáá, ndə dwà nə baa nə, kʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» 2 À kʋ́ʋ̀ ywàń, də nə̀ń sɩsan nəpon. Lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà ka yuu, yà jə tʋan. Ba pɩn wá dun yupuu, yá ʋ dàń nan də barɩ, sə ʋ ta ʋ də́.

3 Kʋ kwa nə, lìù tə, ʋ nə yɩ ndə pabiə nə tə, kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ bələ nii mɔɔ tanpɔn tə. Yá à kʋ́ʋ̀ nì də wiən banɩa tə wa bələ nii nyiən tə də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» 4 Yá sɩsan don, kʋ nə yɩ nəsɩan, ndə mən nə, twi kʋ nan. Lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà kʋ yuu tə, nɩ cwəŋə, sə ʋ pa sìə́ dàn ká ya tɩa yuu wa, sə ləzoni kə sɩ̀án duən bɩan nə. Yá ba dàń pɩn wá lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ nəfarʋ.

5 Kʋ kwa nə, lìù tə, ʋ nə yɩ ndə pabiə nə tə, kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ batwa nii mɔɔ tanpɔn tə. À kʋ́ʋ̀ nì də wiən banɩa tə wa batwa nii nyiən tə də kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» À ywàń də nə̀ń, sɩsan nəzonu ka twi ka nan. Lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà kʋ yuu, yà jə səkəri ʋ jɩɩn wa. 6 Yá à nì sʋgʋ ndə kori nə, kʋ nə nan wiən banɩa tə tətəŋi wa, kʋ wʋ́: «Mɩna zʋŋa yɩ cɩnɩa səbikʋlʋ* nədʋ. Yá mɩna yiri don zʋŋɩ batwa yɩ səbikʋlʋ nədʋ. Dàn ká súrí nʋga tə də swana tə mʋ̀ səbiu!»

7 Kʋ kwa nə, lìù tə, ʋ nə yɩ ndə pabiə nə tə, kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ banɩa nii mɔɔ tanpɔn tə. À kʋ́ʋ̀ nì də wiən banɩa tə talɩkwa nyiən tə, swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» 8 À ywàń də nə̀ń sɩsan, kʋ nə yɩ ndə pʋpɔ́ɔ́ nə. Lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà kʋ yuu wa, yɩrɩ nə yɩ ‹tɩan›. Yá lìù tə, ba nə boŋə ‹tɩga bwálɩ́› yà nə kwen wá. Ba yà nɩ dɩ̀àn, sə ba gʋ tɩa ka tə ləzoni pwɩ̀ʋ́ banɩa vàn nədʋ. Ba jə dɩ̀àn, sə ba pa ləzoni gʋ duən, də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, də niən, də yayɩpwaran, də tɩa ka tə yuu wojankadirən gʋ lɩ̀à.

9 Kʋ kwa nə, pabiə tətə kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ bonu nii mɔɔ tanpɔn tə. À kʋ́ʋ̀ nɩ *joŋi kúrí, yá lɩ̀à jə̀rí dàń tə́gə́ kʋ səpuni nə. Jə̀rí təntə yɩ lɩ̀à tə, ba nə ken sɩ̀ʋ́ ba bɩan nə, ba nə twá Yɩɩ sʋgʋ tə nə, ba ga swɩ̀n kʋ ba bɩrɩ tə yɩrɩ. 10 Ba mà nii, ba kə yɩɩ nə, ba wʋ́: «N yɩ nə *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, ʋ nə ba man don jə, ʋ ga yɩ cɩ́gá tíú. Máŋá kʋkaa wa nə, n wá bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à tə, ba nə gʋa nəba tɩa yuu wa bʋ̀rà, sə n kə ba càn wa, kʋ yɩrɩ?» 11 Ba pɩn ganpon ba lìù mama nə, yá ba ga swɩ̀n ba con, ba wʋ́: «Á tə dàná mancɩn, á tə wà cé. Kʋ mɛ, sə ba tə gʋ á duən tə, ba nə yɩ á nubɩa *Kərisə yɩrɩ, də ba tə ba nə yɩ á tʋtʋnduən tə, ba súrí á nə».

12 Kʋ kwa nə, à kʋ́ʋ̀ ywàń, pabiə nə tə kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ bardʋ nii mɔɔ tanpɔn tə. Tɩa tə vɩvaga zənzən. Yɩcaʋ tə jigə nəzonu ndə ganzonu nə. Cànà tə də mama jigə nəsɩan ndə jana nə. 13 Yá kacɩlacɛ nan yɩɩ, tə twɩ tɩa, ndə voo nəfarʋ nə vʋvʋgʋ kapɩrʋ, kʋ bɩa ga twɩ nətʋ. 14 Lanworu tə pəpəni kʋ tɩ̀àn, ndə ba nə pəpəni sara nətʋ. Yá pɛɛn tə mama də tɩa tə mama, ka nə wulə tətəŋi wa, dàń zàn tə yipɛɛ nə. 15 Tɩa yuu pɛ̀egá tə, də ləzwənfaran tə, də pamana yun tɩ̀án tə, də jɩjə tɩ̀án tə, də lʋʋ ladɩra tə, də ywəŋə tə mama, də lɩ̀à tə nə tɩ ba tɩ̀àn tə dəri, ba sə̀gə̀ pɛɛn bʋran də pɩ̀ràn kwələn wa. 16 Yá ba dàń swɩ̀n pɛɛn tə də pɩ̀ràn tə con, ba wʋ́: «Á twɩa nə yuu wa, sə á sə̀gə̀ nəba, sə nə ya yɩŋʋnɩ, lìù tə yáá nə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu. Á sə̀gə̀ nəba, sə pabiə tə, dàn ká cʋ̀gʋ̀ nəba də ʋ lɩŋa tə. 17 Kʋ yɩ cɩ́gá, ba lɩŋa dɩɩn nəfarʋ tə twi, yá lìù tə̀lə́ ʋ dàń nə wá wànɩ́ ʋ jon ʋ tɩ̀àn?»

7

Yɩɩ lɩ̀à tə yoo

(Apokalisə 14.1-5; 21.3-4; Zwan 10.16; Romə tɩ̀án 11.25-26; Apokalisə 21.3-4)

1 Kʋ kwa nə, à nɩ *malɩkɛ banɩa də tə zɩga yɩɩ nə, tɩa tə sapara banɩa tə wa. Tə cɩ̀gà voo tə nə naŋa sapara banɩa tə wa, sə kʋ dàn ká fulu tɩa tə, də mʋʋ tə, də tɩ̀ʋ́ mama yuu wa. 2 Yá à tə kʋ́ʋ̀ nɩ malɩka don, ka nan yɩɩ yipɩan con, ka dɩ̀ yɩɩ də ka jɩɩn wa, won, ba nə fwa mɩmɩnan, kʋ nə yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, nyiən. Ka zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka swɩ̀n malɩkɛ banɩa tə con, ba nə pɩn tə dɩ̀àn, sə tə cʋ̀gʋ̀ tɩa də mʋʋ tə, ka wʋ́: 3 «Á tə dànà ká cʋ̀gʋ̀ tɩa tə, də mʋʋ tə, də tɩ̀án tə. Á yá, sə nə dí yáá nə fwa mɩmɩnan, nə Yɩɩ tʋtʋnbɩa tə tə́lə́ nə». 4 Yá à dàń nì də ba swɩ̀n lɩ̀à tə nii, ba nə ken mɩmɩnan tə ba tə́lə́ nə. Ba yɩ lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ bíí də mʋ̀rʋ̀ sapwilə də mʋ̀rʋ̀ banɩa (144 000), yá ba mama ga yɩ *Yɩzərayɛlə dwíə́ tə wa ləzwənbɩa.

5 *Zwida dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000, ba mà tanpɔn tə ba tə́lə́ nə.

Ribən dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Gadə dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

6 Azɛrə dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Nɛfətali dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Manase dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

7 Simeyon dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

*Levi dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Yɩsakarə dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

8 Zabɩlon dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Zwʋzɛfə dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Bɛnzwamɛn dwíí dəkuu tə wa, yɩ lɩ̀à 12 000.

Ba lɩ̀à təntə mama yɩ, ba mà tanpɔn ba tə́lə́ nə.

9 Kʋ kwa nə, à tə ywàŋá də nə̀ń lɩ̀à kapʋpʋ, lìù nə wàrɩ̀ ba nii ʋ gàlɩ̀. Ba yɩ lʋʋ dwíə́ tə mama wa, də dwíə́ yiri mama lɩ̀à, də lʋʋ nii mama lɩ̀à, də nəndəli yiri mama lɩ̀à. Ba yà yɩ ba zɩga padaʋ tə də lìù tə, ʋ nə yɩ ndə *pabiə nə tə, yáá con. Ba yà zʋa ganpwənə, ba ga jə kʋ̀rɩ̀ nɛɛ ba jɩ̀àn wa. 10 Yá ba dàń baa ba kə yɩɩ nə, ba swɩ̀n, ba wʋ́:

«Kʋ yɩ Yɩɩ tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu də pabiə tə, nə jon nəba nə cʋna tə wa».

11 Yá malɩkɛ tə mama dàń zɩga, tə kɩkarɩ padaʋ tə, də *nəkwɩna tə, də wiən banɩa tə. Malɩkɛ tə tʋa tə yáá yuu padaʋ tə yáá con, tə wulə tə pɩn dun Yɩɩ nə, 12 tə swɩ̀n, tə wʋ́:

«Kʋ yɩ cɩ́gá! Nə *Yuu-Tiu Yɩɩ nə mɛ, sə ba bʋ ʋ nə, ʋ mɛ, sə ʋ na bʋ̀rà, də zìlə́, də wʋbʋŋa, də lɛ̀eɛ̀e kənu, də dun, də pàrɩ̀, də dɩ̀àn. Ʋ mʋ̀ nə mɛ də tə yìə̀n təntə, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Kʋ yɩ cɩ́gá».

13 Nəkwɩa tə don dàń ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à tə, ba nə zʋa ganpwənə tə, nə yɩ labərə? Ba yɩ ba nan yə̀n?» 14 À mʋ̀ Zwan ma le wá, à wʋ́: «À Yuu-Tiu, n mʋ̀ nə yə̀ə́ kʋ swɩ̀n, nə bɩrɩ nə!» Ʋ dàń ma swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ lɩ̀à tə, ba nə dí càn zənzən talɩkwa máŋá tə wa. Ba sɩn ba ganan pabiə tə jana wa, tə ga pɩ̀rɩ̀.

15 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, ba wulə Yɩɩ padaʋ tə yáá con, ba pɩn wá dun yɩcaʋ də tɩtɩn, ʋ *dìə̀ tə wa. Lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu, wá pú ba yuu nə. 16-17 Pabiə tə, ʋ nə wulə padaʋ tə tətəŋi wa, wá yɩ̀rɩ̀ ba, ʋ ga wá ja ba, ʋ ja va nabuliyɩa tə bwálɩ́ nə, tə nɩ́á nə pɩn mɩɩ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, niən kʋ́ʋ̀ bá ja ba, nanyʋnɩ də bá ja ba. Yɩcaʋ kʋ́ʋ̀ bá mà ba nə, lɩŋɩ də bá yí ba. Yá Yɩɩ wá mʋ̀rɩ́ ba yinɩa tə mama».

8

Mɔɔ tanpɔn barpɛ nii nyiən tə ka lwàrɩ̀ yoo

(Apokalisə 5.8)

1 *Pabiə nə tə kʋ́ʋ̀ lwàrɩ̀ mɔɔ tanpɔn barpɛ nii nyiən tə. Kʋ máŋá təntə wa, kʋ ken siii Yɩɩ sàń nə, kʋ ja va ndə lugu nədʋ də fan nə.

2 Yá à dàń nɩ *malɩkɛ barpɛ, tə nə zɩga Yɩɩ yáá con, yá ba dàń ga pa tə nabwanan barpɛ.

3 Kʋ kwa nə, malɩka don dàń twi, ka zɩga *joŋi kúrí tə yɩra. Yá sɩ́án kurpotu, ba nə ma sʋrɩ tɩralɩ, ga wulə ka jɩɩn wa. Ba pɩn ka tɩralɩ zənzən, sə ka sʋrʋ tə, ka pa Yɩɩ nə. Ka mʋ̀ ga nə wá tì lɩ̀à tə də, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ tə, yɩjʋnɩ tə də ka pa Yɩɩ nə, kʋ mʋ̀ sɩ́án joŋi kúrí tə yuu, kʋ nə wulə padaʋ tə yáá. 4 Tɩralɩ tə nywɩ̀ń də lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nə tɩ yɩjʋnɩ, twá malɩka tə jɩɩn nə, tə dɩ̀ Yɩɩ yáá con. 5 Malɩka tə tì tɩralɩ kurpotu tə, ka kə joŋi kúrí tə mən, ka sú ka nii, ka dɩlɩ tɩa yuu wa. Kʋ nətʋ tə pɩn, dwà baa, ka pɩpɩlɩ, kwərə duən də yɩn lá, tɩa tə də ga vɩvaga.

Təntən nabwanan banɩa tə wúrú yoo

6 *Malɩkɛ barpɛ tə, tə nə jə nabwanan barpɛ tə, dàń ken tə sírí, sə tə wúrú tə. 7 Təntən malɩka tə wúrú ka nabwana tə. Dwà kafɩna də mən tə nə gùlí də jana nan, tə lwá tɩa yuu. Yá tɩa tə pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ tə don, də tɩ̀án tə, də pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ, də galɩʋ tə mama dí mən.

8 Malɩka bələ nii nyiən tə də wúrú nabwana tə. Ba dɩlɩ won don mʋnaa tə wa, kʋ nə yɩ ndə paan nəfarʋ nə, kʋ mama nə kwé mən. Mʋʋ tə pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ jigə jana. 9 Wiən tə, Yɩɩ nə fwa, nə wulə mʋnaa wa, tə ga jə mɩɩ tə sìí, pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ tɩga. Nɩ́á yuu bwərə tə də pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ cʋ̀gʋ̀.

10 Malɩka batwa nii nyiən tə wúrú ka nabwana tə. Kacɩlacɔ nəfarʋ, kʋ nə kwen mənvoo, ndə malɩ mən nə, nan lanworu tə wa, kʋ tʋ. Kʋ tʋa mʋnɛɛ nəfaran tə pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ də nabuliyɩa wa. 11 Kacɩlacɔ təntə yɩrɩ nə yɩ ‹wocɩcaʋ›. Nɩ́á tə pwɩ̀ʋ́ batwa, vàn nədʋ lwàń kʋ jì wocɩcaʋ. Yá nɩ́á təntə dàń jigə nacɩcaʋ. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, tə gʋ lɩ̀à zənzən, ba nə nyʋa tə.

12 Malɩka banɩa nii nyiən tə wúrú ka nabwana tə. Yɩcaʋ tə pwɩ̀ʋ́ batwa, vàn nədʋ jigə yikunu. Kʋ yoo tə tʋn cànà tə yɩra, kʋ ga tʋn kacɩlacɛ tə də yɩra. Kʋ nətʋ dàń pɩn, tə nədʋ mama pwɩ̀ʋ́ batwa, vàn nədʋ jigə nəzonu. Yá yɩtʋrɩ pwɩ̀ʋ́ batwa, vàn nədʋ jigə yikunu. Tɩtɩn də pwɩ̀ʋ́ batwa, vàn nədʋ jigə yikunu.

13 À kʋ́ʋ̀ ywàń à na zunpuu, kʋ wulə yɩɩ nə ban ban, kʋ pəri. À nì də kʋ baa kʋ kə yɩɩ nə, kʋ wʋ́: «Máŋá tə, malɩkɛ batwa tə duən tə nə wá wúrú tə nabwanan batwa tə, lɛɛ wá bà, lɛɛ wá bà, lɛɛ wá bà, tɩa yuu ləzoni yuu wa».

9

Bonu nii nabwana tə wúrú yoo

(Apokalisə 16.10-11)

1 *Malɩka bonu nii nyiən tə wúrú ka nabwana. À nɩ kacɩlacɔ, kʋ nan yɩɩ nə, kʋ tʋ tɩa. Ba pɩn kʋ bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən tə borbiu. 2 Kʋ súrí bʋʋ təntə, nywɩ̀ń ga nan kʋ wa, tə dɩ̀ yɩɩ nə. Tə nywɩ̀ń tə yɩ ndə mənvoo nəfarʋ nywɩ̀ń nə. Bʋʋ tə nywɩ̀ń tə pɩn, yɩcaʋ tə də lanworu tə jì yikunu. 3 Jərən nan nywɩ̀ń tə wa, tə sú tɩa. Yá ba dàń pɩn tə cwan, ka nə yɩ ndə nɩŋa cwan nə. 4 Ba dàń ga swɩ̀n tə con, tə dàn ká fwa lwanɩ tɩa yuu gaʋ tə yɩra, nə à yə̀ə́ wolɩʋ nədʋ yɩra, nə à yə̀ə́ tɩ̀ʋ́ nədʋ yɩra. Yá tə dàń nə wàá lwanɩ tə fwa lɩ̀à tə yɩra, ba nə ba Yɩɩ tə jə ba tə́lə́ nə. 5 Ba wà tə dɩ̀àn pɩn, sə tə gʋ lɩ̀à təntə, ba dàń nə pɩn tə cwəŋə, sə tə kə ba càn wa, cànɩ̀ bonu. Yá càn təntə, tə nə wá kə ba nə, wá yà ndə nə̀n nə dɩŋa lìù nətʋ. 6 Kʋ máŋá təntə wa, ləzoni wá pɩ̀à tɩan, yá ba ga bá na tə, abada. Ba wá pɩ̀à, sə ba tɩ, tɩan ga wá dəri, tə va yɩŋʋnɩ, tə yá ba. 7 Tə jərən təntə yɩ ndə səsen nə, ba nə tanɩ, sə ba ja va kʋ̀ʋ̀. Tə yun wa, wiən duən ya wulə lá, tə nə yɩ ndə sɩ́án yupurən nə, tə yɛɛ ga yɩ ndə ləzoni yɛɛ nə. 8 Tə yukʋran tə yɩ ndə kana yukʋran nə, yá tə yelə ga yɩ ndə gərən yelə nə. 9 Tə nyʋna tə yɩ ndə pamana lugu gànʋ̀ nə. Yá tə vànà tə kwirə yɩ ndə kʋ̀ʋ̀ bwərə tə, səsen nə dáá nə yàá vaŋa, tə ja dəri, tə vələ kʋ̀ʋ̀. 10 Tə yà jə dəbələ də tə sʋran ndə nɩŋa nə. Kʋ ga yɩ tə dəbələ tə wa nə, tə dɩ̀àn tə naŋa, tə ma kəni càn ləzoni nə, kʋ ja vələ cànɩ̀ bonu. 11 Tə pɩ̀ʋ́ nə yɩ *Sɩtana malɩka tə, ka nə ywàŋá bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən, tə yuu. Ebərə-ba sʋgʋ wa, ba boŋə ka ‹Abadʋn*›, *Gərɛkə-ba də sʋgʋ wa, ba boŋə ka ‹Apʋlɩʋn›.

12 Təntən lɛɛ tə kɛ̀eń. Nə̀ń, lɛɛ bələ duən, tə nə wá bà kʋ kwa nə.

Bardʋ nii nabwana tə wúrú yoo

(Apokalisə 16.12-16)

13 *Malɩka bardʋ nii nyiən tə wúrú ka nabwana. À dàń ma nì kori don, kʋ swɩ̀n, kʋ naŋa sɩ́án *joŋi kúrí nanyʋran banɩa tə con, kʋ nə wulə Yɩɩ yáá con. 14 Kori tə dàń swɩ̀n malɩka bardʋ nii nyiən tə con, ka nə jə nabwana tə, ka wʋ́: «Kʋ̀rɩ́ malɩkɛ banɩa tə, ba nə vwə də banzala mʋnaa nəfarʋ tə nii nə, ba nə boŋə ‹Efəratə›.» 15 Yá ba dàń kʋ̀rɩ̀ malɩkɛ banɩa tə, tə nə ken tə sírí, tə dànɩ̀ kʋ bɩnɩ tə, kʋ cànà tə də kʋ máŋá təntə tətə, kʋ dɩɩn tə. Tə ken tə sírí, sə tə gʋ ləzoni pwɩ̀ʋ́ batwa wa vàn nədʋ don tɩa yuu wa. 16 À nì də, ba swɩ̀n pamana tə nii, ba nə dɩ̀gà səsen tə, ba bɩrɩ nə. Ba swɩ̀n də ba yɩ lɩ̀à miliyʋn biələ. 17 Mə kʋ tə, Yɩɩ nə pa, à na tə nə yɩ nətʋ. À nɩ səsen də lɩ̀à nə dɩ̀gà tə yuu, ba lɩ̀à tə yà zʋa pamana lurən ganan. Lurən təntə yɩ nəsɩan, ndə mən nə. Tə ga yɩ pʋ̀pɔ̀ɔ̀ ndə nywɩ̀ń nə. Tə mʋ̀ nə yɩ səmun ndə jirəbuu nə də. Səsen tə yun yɩ ndə gərən yun nə. Tə níə́ wa mən də nywɩ̀ń də jirəbuu nə naŋa lá. 18 Tə wiən batwa təntə gʋa ləzoni pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ tə don. Tə gʋa ba də mən, də nywɩ̀ń, də jirəbuu tə nə naŋa tə níə́ wa. 19 Səsen tə dɩ̀àn yà yɩ tə naŋa tə níə́ tə də tə dəbələ wa. Tə dəbələ tə yɩ ndə dɩŋa nə, tə ga jə yun də. Yá kʋ yɩ tə yun təntə nə, tə ma fwa kʋ tə nə lwara.

20 Ləzoni tə, ba nə ga lá, wiən təntə nə wà gwɩ, wà sɛ̀e ba vəvəri ba kwa, ba ma sá wiən tə ba nə fwa də ba jɩɩn. Ba tə pɩn dun *zinə tə nə də woŋwanan tə nə, ba nə fwa də ba tətə jɩɩn. Tə woŋwanan təntə yɩ ba fwa də sɩ́án, nə à yə̀ə́ də cɩnɩa, nə à yə̀ə́ də kapana, nə à yə̀ə́ də daran. Tə woŋwanan təntə yɩ́á ba na, tə zɩan ba nə̀ń, tə ga wàrɩ̀ tə vəli. 21 Ba mʋ̀ ləzoni təntə wà ba kwa vəvəri, ba ma sá ba lagʋrɩ tə, nə à yə̀ə́ ba cɩrɩ tə, nə à yə̀ə́ ba ka pə̀ń duən vɛɛ vɛɛ tə, nə à yə̀ə́ ba ŋwɩ̀ràn tə.

10

Sagɩbiə tə, ba nə pɩn Zwan nə tə, yoo

1 À nɩ *malɩka don, ka nə jə dɩ̀àn zənzən də ka nan Yɩɩ sàń ka cwi. Ka yà pəpəri ka tɩ̀àn də bakwan. Ka yuu con kɩkarɩ də dwà sɩ̀ʋ́, ka yáá tə ga yɩ ndə yɩcaʋ nə. Ka nɛɛ tə də yɩ ndə ywəŋə nə, tə nə jə mən. 2 Ka yà jə sagɩbiə, kʋ nə súrí ka jɩɩn wa. Yá ka dàń tún ka jɩzən naa tə mʋʋ yuu wa, ka ga tún ka jɩgwiə naa tə tɩa yuu wa. 3 Ka dàń ga zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka bubwi ndə gəru nə yàá baa nətʋ tə. Ka nə bubwi nətʋ tə kwa nə, dwà baa nɛɛ barpɛ. 4 Máŋá tə, dwà nə baa nɛɛ barpɛ tə, à yà pɩ̀à à pʋ́pʋ́nɩ́, yá à dàń nì kori, kʋ nə nan Yɩɩ *sàń, kʋ swɩ̀n à con, kʋ wʋ́: «Dàn ká pʋ́pʋ́nɩ́ kʋ tə, dwà tə nə baa nɛɛ barpɛ ka swɩ̀n tə, n pa ba lwarɩ. Ja kʋ n con nə!»

5 Yá malɩka tə, à nə nɩ də ka zɩga yɩɩ nə, mʋʋ tə də tɩa tə yuu wa, dàń zɩ̀n ka jɩzən jɩɩn tə, ka te yɩɩ nə. 6 Ka dùə̀ də Yɩɩ tə, ʋ nə wulə mɩɩ wa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e, ʋ nə fwa lanworu tə də wiən, tə nə wulə kʋ wa. Ʋ fwa tɩa də ka yuu wiən, ʋ fwa mʋʋ də kʋ wa wiən. Ka dùə̀ də Yɩɩ yɩrɩ tə ka swɩ̀n də, kʋ kʋ́ʋ̀ ba ja ka lɩ máŋá, ka ma dàn. 7 Yá máŋá tə, malɩka barpɛ nii nyiən tə nə wá kə ka sírí, ka wúrí ka nabwana tə, kʋ máŋá tə wa, Yɩɩ dàń wá pa, ʋ cɩ́gá tə, ka nə sə̀gə̀, tʋn ka nii sú. Ʋ yà swɩ̀n kʋ sʋywáŋʋ́ təntə, ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə nə yɩ ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə con.

8 Yá kori tə, à yà nə nì, də kʋ nan Yɩɩ sàń, kʋ bɩ̀àn tə, kʋ́ʋ̀ pìí kʋ swɩ̀n à con, kʋ wʋ́: «Vəli, n jon sagɩbiə tə, kʋ nə súrí, kʋ wulə malɩka tə jɩɩn wa, kʋ nə zɩga yɩɩ nə, mʋʋ tə də tɩa tə yuu wa». 9 À dàń vəli malɩka tə con, à ga swɩ̀n ka con, sə ka pa nə sagɩbiə tə. Ka ma swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Jon kʋ, n ləri! Kʋ wá yà lán lán n nii wa, ndə tʋran nə. Yá kʋ ga wá yà càn kwalʋ kwalʋ n pùə́ wa». 10 À jon sagɩbiə tə, malɩka tə jɩɩn wa, à ləri. Kʋ yɩ lán lán à nii wa ndə tʋran nə. Yá à dàń nə ləri kʋ, kʋ jigə càn kwalʋ kwalʋ à pùə́ wa. 11 Ba dàń ma swɩ̀n à con, ba wʋ́: «N mɛ, sə n tə bwé n swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, n bɩrɩ lʋʋ nii kapʋpʋ lɩ̀à nə, də lʋʋ dwíə́ kapʋpʋ, də nəndəli yiri kapʋpʋ lɩ̀à nə, də pɛ̀egá kapʋpʋ nə».

11

Lɩ̀à bələ tə, ba nə swɩ̀n cɩ́gá tə, ba bɩrɩ

(Likə 21.24)

1 Kʋ kwa nə, ba dàń pɩn nə mɩʋ, ba nə ma maŋa wiən, kʋ nə yɩ ndə dabiə nə, ba ga swɩ̀n, ba wʋ́: «Zàn, n ga man Yɩɩ *dìə̀ tə də kʋ *joŋi kúrí tə, sə n gàlɩ̀ lɩ̀à tə nii, ba nə wulə kʋ wa, ba pɩn dun Yɩɩ nə. 2 Yá Yɩɩ dii tə yáá tə nə dà, kàrá con tə mʋ̀, dàn ká man kʋ. Yɩɩ pɩn yáá təntə, lʋʋ dwíə́ tə duən tə mama, ba nə yə̀rì Zwezi-*Kərisə nə lʋʋ wa. Dwíə́ təntə wá nɩŋa tɩʋ tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən tə də nɛɛ, halɩ, kʋ ja vələ cànɩ̀ sapwilə də bələ». 3 Yɩɩ kʋ́ʋ̀ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À wá tʋn à lɩ̀à bələ, ba nə wá swɩ̀n à cɩ́gá tə, ba bɩrɩ. Ba lɩ̀à təntə zʋa pucʋnɩ ganan. Ba wá swɩ̀n à sʋgʋ, ba bɩrɩ lɩ̀à nə dɩan mʋ̀rʋ̀ də biələ də sapwɩtwa (1 260)». 4 Kʋ lɩ̀à bələ təntə nə yɩ ndə *oliviye tɩ̀án bələ tə də canzɩlan bələ tə, tə nə zɩga *Yuu-Tiu yáá con, ʋ nə də́ pàrɩ̀ tɩa yuu wa. 5 Lìù nə pɩ̀à, sə ʋ fwa ba lwanɩ, mən yàá nan ba nii wa, tə də́ ba dʋŋa tə, tə cʋ̀gʋ̀. Cɩ́gá, lìù nə pɩ̀à, ʋ cʋ̀gʋ̀ ba, kʋ mɛ, sə ba gʋ kʋ tíú nətʋ. 6 Ba jə dɩ̀àn, sə ba ja, dwà ka dàn ká nà, máŋá tə wa, ba nə wá swɩ̀n Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə. Ba ga jə dɩ̀àn, sə ba lwàń nɩ́á, ba pa, tə jì jana. Ba jə dɩ̀àn də, sə ba kə yacara yiri mama lɩ̀à tə nə, ba nə wulə tɩa yuu wa, máŋá tə mama, ba nə pɩ̀à.

7 Máŋá tə wa, ba nə wá swɩ̀n Yɩɩ sʋ̀ràn tə, ba zwɛ̀e, wojijiru tə nə naŋa *Sɩtana malɩkɛ bʋʋ tə wa, kʋ də̀ń nə lu zənzən tə, dàń wá zɩgɩ ba nə də kʋ̀ʋ̀. Yá kʋ wá ta ba, kʋ də́, kʋ ga wá gʋ ba. 8 Ba wá yá ba tɩga tə kanporu wa, tɩʋ nəfarʋ* tə tətəŋi wa. Mə kʋ bwálɩ́ təntə wa nə, ba paa ba *Yuu-Tiu dagarʋ yuu wa. Yɩra tə tə nə bɩrɩ tɩʋ təntə nyɩnyɩga nə yɩ *Sodɔmə də *Ezwipətə.† 9 Lʋʋ nii mama lɩ̀à, dwíə́ yiri mama lɩ̀à, də nəndəli yiri mama lɩ̀à, də lʋʋ dwíə́ tə mama wa, wá ywàń ba tɩga tə, kʋ ja vələ dɩan batwa də fan. Yá ba bá pa cwəŋə, sə ba gùrì tɩga təntə. 10 Tɩa yuu ləzoni wá jwɛ ba mʋ̀ lɩ̀à bələ təntə tɩan tə yɩrɩ, ba ga wá yà pupwən wa. Ba wá tʋn zìlə́ wiən duən yɩra, ba mʋ̀ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà bələ təntə tɩan tə yɩrɩ, ba nə wʋwalɩ tɩa yuu ləzoni zənzən tə yɩrɩ.

11 Dɩan batwa də fan tə kwa nə, Yɩɩ pɩn *siŋu, kʋ nə pɩn mɩɩ, bà kʋ zʋ ba, yá ba dàń ga zàn, ba zɩga ba nɛɛ nii nə. Fən nəfarʋ dàń zʋa lɩ̀à tə, ba yà nə ywàŋá ba. 12 Ba nì kori tə nə jə dɩ̀àn də kʋ baa, kʋ nan yɩɩ nə, kʋ swɩ̀n ba con, kʋ wʋ́: «Á dɩa yəbə!» Yá ba dàń dɩ̀gà yɩɩ nə bakwan wa, ba dʋŋa tə ga na ba. 13 Kʋ máŋá tə wa, tɩa vuvugu zənzən, yá tɩʋ tə pwɩ̀ʋ́ fugə vàn nədʋ buburi duən yuu wa. Ləzoni mʋ̀rʋ̀ barpɛ (7 000) tɩga, kʋ mʋ̀ tɩa tə vuvugu təntə wa. Fən zʋa ba duən tə, ba ga pa dun Yɩɩ nə, ʋ nə wulə ʋ sàń nə.

14 Bələ nii lɛɛ tə kɛ̀eń. Kʋ kwa nə, nə̀ń, batwa nii lɛɛ tə nə, tə nə wá bà sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n.

Nabwanan barpɛ nii nyiən tə yoo

(Apokalisə 12.10; 19.6)

15 *Malɩka barpɛ nii nyiən tə wúrú nabwana. Kwərə tə nə jə dɩ̀àn baa, tə nan Yɩɩ sàń nə, tə wʋ́:

«Lʋʋ pàrɩ̀ tə twi nə *Yuu-Tiu də *Kərisə tə, ʋ nə tʋn wá. Ʋ wá də́ pàrɩ̀, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e».

16 *Nəkwɩna sapʋa də banɩa tə, yà nə jə̀ə́ Yɩɩ yáá nə padaran tə yuu wa nə tə, tʋa ba yáá yuu, ba wulə ba pɩn dun Yɩɩ nə. 17 Ba swɩ̀n, ba wʋ́:

«Nə kəni n lɛ̀eɛ̀e Yuu-Tiu Yɩɩ tə, n nə wulə tə mɛ yuu wa. N mʋ̀ nə yɩn lá, n mʋ̀ ga nə wulə. Nə pɩn mʋ́ dun, n dɩ̀àn nəfarʋ tə nə pɩn, n tún n pàrɩ̀ tə yɩrɩ. 18 Lʋʋ dwíə́ tə mama lɩŋa yà zaŋa Yɩɩ yuu wa. Yá Yɩɩ lɩŋa tə twi sɩ́ʋ́n nə. Máŋá dàń yí, sə n bʋ̀rɩ̀ tɩga bʋ̀rà. N wá ŋwɩ́n n tʋtʋnbɩa tə, ba nə yɩ n nii *sʋ̀sʋ̀nà tə. N wá ŋwɩ́n lɩ̀à tə mama, ba nə yɩ n mʋ̀ nə tɩ, də ba tə mama, ba nə zìlí mʋ́, də ba ləzwənbii də ba ləzwənfaran. Yá n dàń wá cʋ̀gʋ̀ lɩ̀à tə, ba nə cʋ̀gà tɩa tə, kʋ máŋá təntə wa».

19 Kʋ kwa nə, Yɩɩ *dìə̀ tə Yɩɩ sàń tə wa dàń súrí. Yɩɩ dìə̀ tə wa, *nimarʋ daka tə nan yɩ́á yuu. Dwà pɩpɩlɩ, ka baa, kwərə duən də yɩn lá, tɩa tə də ga vɩvaga, dwakafɩna də ga nan, tə lwá də dɩ̀àn.

12

Kan də tɩdən yoo

(Apokalisə 2.26-27; 1 Piyɛrə 5-8)

1 Kʋ kwa nə, mɩmɩnʋ nəfarʋ don nan yɩɩ nə. À nɩ kan don, yɩcaʋ tə nə pəpəri wá ndə gànʋ̀ nə, cànà tə ga wulə ʋ nɛɛ də̀ń. Kacɩlacɛ fugə bələ nə yɩ ʋ dun yupuu, kʋ nə púə́ ʋ yuu nə, kʋ kɩkarɩ. 2 Kan tə yà jə pùə́ ʋ pɩ̀à, sə ʋ lʋrɩ. Yá ʋ lʋrɩ tə càn dàń pɩn, ʋ bubwi.

3 Mɩmɩnʋ tə don kʋ́ʋ̀ nan yɩɩ nə. Nə̀ń, kʋ yɩ tɩdən nəfarʋ, nəsɩan ndə mən nə, kʋ nə jə yun barpɛ də nyʋran fugə nan kʋ zɩga. Dun yupuu yà púə́ kʋ yuu tə nədʋ mama nə. 4 Kʋ dəbəli bɩbalɩ kacɩlacɛ, tə nə wulə lanworu tə wa, pwɩ̀ʋ́ batwa vàn nədʋ don, kʋ lwá tɩa yuu wa.

Tɩdən tə dàń zàn kʋ zɩga kan tə, ʋ nə pɩ̀à ʋ lʋrɩ, tə yáá con. Yá máŋá tə wa, ʋ dàń nə lʋrɩ, kʋ pɩ̀à kʋ də́ ʋ bìú tə. 5 Ʋ lʋrɩ bìú. Ʋ mʋ̀ bibɛɛ təntə nə wá də́ pàrɩ̀ lʋʋ dwíə́ tə mama yuu wa də dɩ̀àn. Yá ba dàń jon ʋ bìú tə, ba ja va Yɩɩ con, ʋ padaʋ tə nə wulə lá. 6 Kan tə ma dəri, ʋ va kasɔɔ lanworu wa. Yɩɩ yà kwɛn bwálɩ́, ʋ tún ʋ nə lá, sə ʋ lɩ ʋ nii nə, kʋ ja vələ dɩan mʋ̀rʋ̀ də biələ də sapwɩtwa (1 260).

(Likə 10.18-19)

7 Kʋ̀ʋ̀ dàń twi kʋ zàn Yɩɩ *sàń nə. *Malɩkɛ pɩ̀ʋ́ Miswɛlə də ʋ malɩkɛ tə ta tɩdən tə. Tɩdən tə də də kʋ malɩkɛ ta ba zɩgɩ ba nə. 8 Yá tɩdən tə dàń nə wà dɩ̀àn dí ba yuu wa. Kʋ də kʋ malɩkɛ tə yà kʋ́ʋ̀ ba tə bwálɩ́ jə Yɩɩ sàń nə. 9 Ba dɩlɩ kʋ mʋ̀ tɩdən nəfarʋ təntə də kʋ malɩkɛ tə tɩa yuu wa. Kʋ mʋ̀ nə yɩ dən nədwan tə, ba nə boŋə ‹*zini pɩ̀ʋ́›, nə à yə̀ə́ *Sɩtana. Kʋ mʋ̀ nə gɩgarɩ lɩ̀à tə nə wulə tɩa ka tə yuu mama wa.

10 À dàń nì kori, kʋ nə jə dɩ̀àn də kʋ baa, kʋ nan Yɩɩ sàń nə, kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Sɩ́ʋ́n nə, máŋá dàń yí, yá Yɩɩ jon lɩ̀à Sɩtana jɩ̀àn wa. Nə nyɩna Yɩɩ bɩrɩ ʋ dɩ̀àn tə, də ʋ pàrɩ̀ tə nə yɩ nətʋ. *Kərisə tə, ʋ nə tʋn tə, də ga bɩrɩ də, Yɩɩ ken dɩ̀àn ʋ jɩɩn wa. Kʋ yɩ cɩ́gá, ba yigu lìù tə, ʋ nə swɩ̀n ʋ zɩga ba tə nə, ba nə yɩ nə nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba lɩ Yɩɩ sàń nə, ba dɩ tɩa. Ʋ mʋ̀ nə yɩ lìù tə, ʋ yà nə swɩ̀n, tɩjaŋa sʋ̀ràn ʋ ma zɩga ba nə, tɩtɩn də yɩcaʋ, nə nyɩna Yɩɩ tə yáá con. 11 Nə nubɩa tə dí dɩ̀àn ʋ yuu wa, lìù tə nə yɩ ndə pabiə nə tə jana tə yɩrɩ, tə nə lwá də Yɩɩ sʋgʋ tə yɩrɩ, ba nə swɩ̀n ba bɩrɩ lɩ̀à nə. Ba sɛ̀e, sə ba ja ba mɩɩ tə, ba ma lárɩ́ tɩan. 12 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ, á yana pupwən wa, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə wulə Yɩɩ sàń tə wa. Yá lɛɛ dàń wá yà tɩa yuu wa də mʋʋ wa, Sɩtana nə cuə tə con tə yɩrɩ. Ʋ súə́ də lɩŋa, ʋ nə yə̀ə́ də, ʋ máŋá tə nə ga kʋ́ʋ̀ ba dáá yɩrɩ».

13 Máŋá tə, tɩdən tə nə nɩ də kʋ yɩ, ba dɩlɩ kʋ tɩa tə yuu wa, kʋ pe kan tə nə lʋrɩ bibɛɛ tə, kʋ kə kʋ yáá. 14 Ba pɩn zənpurən nəfarʋ vànà bələ kan tə nə, sə ʋ ma pəri, ʋ va kasɔɔ lanworu wa. Bwálɩ́ wulə kasɔɔ lanworu təntə wa, Yɩɩ nə wá lɩ ʋ nii nə lá, bɩna batwa də fan. Yá ʋ də kʋ mʋ̀ tɩdən tə kʋ́ʋ̀ bá boli duən. 15 Tɩdən tə tʋnɩ nɩ́á kʋ lɩ kʋ nii wa, ndə mʋnaa nə, kan tə kwa con, sə tə pɛ̀e wá tə ja jén. 16 Yá tɩa tə san kan tə nə, ka súrí ka nii, ka nyʋ mʋnaa tə, tɩdən tə nə tʋnɩ kʋ lɩ kʋ nii wa, kʋ dɩlɩ kan tə kwa tə. 17 Tɩdən tə lɩŋa zàn kan tə yuu wa, kʋ dàń ma pìí kʋ va kʋ zɩ̀n kʋ̀ʋ̀ kan tə bɩa gɩganɩ nə, ba nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e ba twá Yɩɩ *nii yìə̀n tə nə, ba ga swɩ̀n Zwezi sʋ̀ràn tə, ba bɩrɩ də ba twá tə nə. 18 Tɩdən tə dàń ma kɛ̀eń kʋ va, kʋ zɩga mʋʋ tə vàn nə.

13

Wojijiru tə nə nan mʋʋ tə wa nə yoo

(Apokalisə 17.3, 7-17)

1 Kʋ kwa nə, à nɩ wojijiru don də kʋ naŋa mʋʋ wa. Kʋ wojijiru tə yà jə nyʋran fugə də yun barpɛ. Nyʋʋ nədʋ mama yuu yà jə dun yupuu. Yun tə nədʋ mama yuu wa, yɩra yà pʋ́pʋ́ná, tə nə twɩn Yɩɩ.

2 Wojijiru tə, à nə nɩ tə, yɩ ndə gwiə nə. Kʋ nɛɛ tə yɩ ndə kanyakuru nɛɛ nə, kʋ nii tə ga yɩ ndə gəru nii nə. Yá tɩdən tə dàń pɩn kʋ dɩ̀àn tə, də kʋ padaʋ tə, də pàrɩ̀ nəfarʋ wojijiru tə nə. 3 À nɩ wojijiru tə yuu nədʋ don, ba nə mà ba tún nʋran kʋ yɩra, ndə kʋ wá tɩ. Yá kʋ nʋran təntə dàń pìí tə zùrì. Kʋ dàń gwárɩ́ tɩa yuu lɩ̀à tə mama, ba ga dəri ba twá kʋ kwa. 4 Lɩ̀à tə mama dàń tʋa tɩa tɩdən tə yáá con, ba pa kʋ dun, kʋ nə pɩn pàrɩ̀ wojijiru tə nə yɩrɩ. Ba tʋa tɩa wojijiru tə yáá con, ba ga wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə mɛ də wojijiru tə. Lìù tə̀lə́ ʋ nə wàá ʋ tɛ, ʋ zɩga kʋ nə».

5 Ba pɩn cwəŋə wojijiru tə nə, sə kʋ swɩ̀n fwiə sʋ̀ràn də yìə̀n tə nə twɩn Yɩɩ. Ba tə kʋ́ʋ̀ pɩn kʋ cwəŋə, sə kʋ də́ kʋ pàrɩ̀ tə, cànɩ̀ sapwilə də bələ. 6 Kʋ dàń súrí kʋ nii, kʋ swɩ̀n yìə̀n, kʋ ma twɩn Yɩɩ də kʋ cʋ̀gà ʋ yɩrɩ tə nə, də kʋ twɩn ʋ bwálɩ́ tə, ʋ nə wulə tə, də lɩ̀à tə nə wulə Yɩɩ *sàń tə wa. 7 Ba pɩn kʋ cwəŋə, sə kʋ ta kʋ zɩgɩ lɩ̀à tə nə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, sə kʋ ta ba, kʋ də́. Ba pɩn kʋ cwəŋə, sə kʋ də́ dɩ̀àn dwíə́ dəkurən yiri mama lɩ̀à, lʋʋ nii mama lɩ̀à yuu wa, nəndəli yiri mama lɩ̀à yuu wa, də lʋʋ dwíə́ tə mama wa. 8 Yá tɩa yuu lɩ̀à tə mama, ba yɩra nə wà pʋ́pʋ́nɩ́ mɩɩ sagɩ tə wa, máŋá tə wa, Yɩɩ nə fwa lʋʋ, dàń wá tʋ wojijiru tə yáá con, ba pa kʋ dun. Mɩɩ sagɩ təntə yɩ *pabiə tə, ba nə ken sɩ̀ʋ́ ka bɩan nə tə, nə tɩ kʋ.

9 Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, sə ʋ ma cʋgʋ zəni!

10 Lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ʋ dʋŋa ja wá, ba ma fwa kʋ tə, ba nə pɩ̀à, ba wá ja kʋ tíú tə. Lìù tə, ʋ nə mɛ, sə ba gʋ də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ba cɩ́gá wá gʋ kʋ tíú də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́. Kʋ nətʋ tə yɩrɩ, lɩ̀à tə nə yɩ Kərisə nə tɩ tə mɛ, sə ba kə ba waa Zwezi-Kərisə nə, ba ga ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí, ba kə ba kwa.

Wojijiru tə nə nan tɩa tə yoo

(Apokalisə 19.20; 14.9-11)

11 Kʋ kwa nə, à nɩ wojijiru don də kʋ nan tɩa kʋ dɩ̀. Kʋ yà jə nyʋran bələ, tə nə yɩ ndə pabiə nyʋran nə, kʋ ga swɩ̀n ndə tɩdən nə.

12 Kʋ yà wulə kʋ tʋŋa də mʋʋ wojijiru pàrɩ̀ tə, kʋ mʋ̀ mʋʋ wojijiru tə yáá con. Yá kʋ dàń kálʋ́ tɩa də ka yuu ləzoni mama, kʋ pa ba tʋ kʋ yáá con, də ba pɩn dun kʋ mʋ̀ təntən wojijiru təntə nə. Mə kʋ mʋ̀ mʋʋ wojijiru təntə, nə ba mà ba tún nʋran kʋ yɩra, ndə kʋ wá tɩ. Yá nʋran təntə dàń pìí tə zùrì. 13 Kʋ mʋ̀ bələ nii wojijiru təntə yà fwa dɩ̀àn mɩmɩnan nəfaran. Kʋ yà pɩn, mən nan yɩɩ nə, tə cú tɩa yuu, ləzoni tə mama yɩ́á yuu. 14 Kʋ yà gɩgarɩ tɩa yuu ləzoni də kʋ dɩ̀àn mɩmɩnan tə, ba nə pɩn kʋ cwəŋə, sə kʋ fwa mʋʋ wojijiru tə yáá con. Kʋ dàń swɩ̀n tɩa yuu ləzoni con, sə ba ma wojijiru təntə, ba nə za də lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ba tún nʋran kʋ yɩra, kʋ ga pìí kʋ bwin tə nyɩnyɩga. 15 Ba pɩn cwəŋə bələ nii wojijiru tə nə, sə kʋ pa təntən nyiən tə nyɩnyɩga tə, ba nə ma tə wànɩ́, kʋ na mɩɩ kʋ sìí, sə kʋ wànɩ́ kʋ swɩ̀n yìə̀n. Ba pɩn kʋ cwəŋə, sə kʋ pa, ba gʋ lɩ̀à tə mama, ba nə ba tɩa twɩ, ba pɩn kʋ dun. 16 Wojijiru tə pɩn, ba fwa mɩmɩnʋ lɩ̀à tə mama jɩzən jɩ̀àn nə, nə à yə̀ə́ ba tə́lə́ nə. Kʋ yɩn ləzwənbii də ləzwənfaran də jɩjə tɩ̀án də zʋra də lɩ̀à tə nə tɩ ba tɩ̀àn də ywəŋə. 17 Yá lìù mama bá wànɩ́ won ʋ yoli, nə à yə̀ə́ ʋ jon ʋ yə̀, də kʋ tíú tə nə ba kʋ mɩmɩnʋ tə jə. Kʋ mɩmɩnʋ təntə nə bɩrɩ, wojijiru tə yɩrɩ tə nə yɩ nətʋ, nə à yə̀ə́, nanba tə, kʋ nə bɩrɩ kʋ yɩrɩ tə.

18 Mə yəbə nə wʋbʋŋa mɛ, sə kʋ ya lá. Lìù tə, ʋ nə jə yənu, nə wàá kʋ nanba təntə də̀ń ʋ jəli ʋ lwarɩ. Kʋ nanba təntə bɩrɩ bɛɛ ləzoni nanba. Kʋ yɩ biərdʋ də sapwɩtwa də bardʋ (666).

14

Pabiə tə də ʋ kwa lɩ̀à tə yoo

(Ebərə-ba 12.22-24; Apokalisə 7.3)

1 Á cʋga zəni, à ywàń də à na, *pabiə tə, ka zɩga yɩɩ nə paan tə, ba nə boŋə ‹Siyon*›, tə yuu wa. Lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ bíí də mʋ̀rʋ̀ sapwilə də mʋ̀rʋ̀ banɩa (144 000) yà wulə də wá, ba yà nə jə ʋ yɩrɩ tə, də ʋ nyɩna Yɩɩ tə yɩrɩ tə, tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ ba tə́lə́ nə. 2 À nì kori, kʋ nə nan Yɩɩ sàń, kʋ yɩ ndə nɩ́á nə dáá, tə ga dəri tə bɩ̀àn, kʋ ga yɩ ndə dwà nə baa də dɩ̀àn. Kʋ kori təntə, à nə nì tə, yɩ ndə kunkodurə nə wulə, ba dwí ba kunkolu. 3 Ba dàń wulə ba nuŋə nuŋə nədʋn Yɩɩ padaʋ tə yáá, də wiən banɩa tə, də *nəkwɩna tə yáá con. Lìù tə̀lə́, ʋ nə wàá kʋ nuŋə tə ʋ kwè, də kʋ nə tà ba lɩ̀à mʋ̀rʋ̀ bíí də mʋ̀rʋ̀ sapwilə də mʋ̀rʋ̀ banɩa (144 000) təntə, Yɩɩ nə yə̀ lɩ̀à təntə ʋ jon, tɩa ka tə yuu wa. 4 Ba lɩ̀à təntə yɩ lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀gà ba tɩ̀àn nə, ba wà durən yìə̀n fwa. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə wà cwàrɩ̀ də duən. Ba yɩ pabiə nə tə kwa bwálɩ́ tə mama, ka nə vələ. Yɩɩ yə̀ lɩ̀à təntə ʋ jon ləzoni pwərə wa, sə ba ya ʋ mʋ̀ Yɩɩ də nə, tə təntən lɩ̀à. 5 Kʋnkʋn wà ba lɩ̀à tə nii wa nan. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə ba yoo jə, ba nə wá caga ba nii nə kʋ yɩrɩ.

Yɩɩ bʋ̀rà tə yoo

(Tʋtʋnan 17.30-31; Apokalisə 18; 19.19, 20)

6 Kʋ kwa nə, à nɩ *malɩka tə don, ka nə pəri, ka nan yɩɩ nə ban ban. Ka yà jə sʋywáŋʋ́, kʋ nə wulə máŋá mama wuuu, sə ka swɩ̀n ka bɩrɩ tɩa yuu ləzoni nə, də lʋʋ dwíə́ tə mama wa nə, də dwíə́ dəkurən yiri mama lɩ̀à nə, də nəndəli yiri mama lɩ̀à nə, də lʋʋ nii mama lɩ̀à nə. 7 Malɩka tə zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka wʋ́: «Á zìlə́ Yɩɩ, sə á ga pa wá dun, máŋá nə yí, sə ʋ bʋ̀rɩ̀ ləzoni bʋ̀rà yɩrɩ. Á twɩa Yɩɩ yáá con, á pa wá dun. Ʋ mʋ̀ nə fwa lanworu, də tɩa, də mʋʋ, də nabuliyɩa».

8 Malɩka don, ka nə yɩ bələ nii nyiən, twá təntən nyiən tə kwa, ka bà, ka swɩ̀n, ka wʋ́: «Kʋ tʋa, *Babɩlɔnə tɩʋ nəfarʋ tə tʋa buuu. Babɩlɔnə tɩ̀án yà pɩn lʋʋ dwíə́ tə mama wa, twá ba nə, ba pəni duən vɛɛ vɛɛ, ndə ba nyʋa swana ba bʋbʋnɩ».

9 Malɩka don, ka nə yɩ batwa nii nyiən, twá təntə nyiən bələ tə kwa, ka bà, ka zɩ̀n ka kori ka kə yɩɩ nə, ka wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə tʋa wojijiru tə də kʋ nyɩnyɩga tə yáá nə, ʋ pa kʋ dun, yá kʋ tíú ga jə wojijiru tə mɩmɩnʋ ʋ tə́lí nə, nə à yə̀ə́ ʋ jɩɩn nə, 10 Yɩɩ lɩŋa tə wá zàn ʋ yuu wa zənzən, ndə ba nə lwa swana tə nə dá wùrú zʋŋa wa, ba pa ʋ nyʋ ʋ bʋbʋnɩ. Yá Yɩɩ dàń wá kə kʋ ləzwənyiri təntə, mən də jirəbuu wa, sə tə pa ʋ də́ càn, ʋ malɩkɛ tə də *pabiə nə tə yáá con. 11 Mən tə dàń wá kə càn ba ləzwənyirə təntə nə, tə nywɩ̀ń ga zaŋa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. Yá ba ba na sìə́ yɩcaʋ də tɩtɩn. Ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə tʋa wojijiru tə də kʋ nyɩnyɩga tə yáá con, ba pa kʋ dun. Yá ba yɩ lɩ̀à tə, ba nə sɛ̀e, ba pa ba fwa wojijiru tə yɩrɩ tə mɩmɩnʋ ba yɩra».

12 Kʋ nətʋ tə yɩrɩ, lɩ̀à tə, ba nə yɩ Kərisə nə tɩ, ba nə twá ʋ *nii yìə̀n tə nə, ba ga kə ba waa Zwezi-Kərisə nə mɛ, sə ba ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa.

13 À nì kori, kʋ nə nan Yɩɩ *sàń kʋ nə swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́, kʋ nə zɩgɩ sɩ́ʋ́n nə: Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə ken ba waa *Yuu-Tiu nə, ba ga zɩgɩ lá ba tɩ. Yɩɩ-*Siŋu tə le, kʋ wʋ́: ‹Kʋ yɩ cɩ́gá, ba wá sìí ba tʋtʋncaran tə jɩɩn wa, yá tə mʋ̀ dàń nə bɩrɩ kʋ tə, ba nə tʋn›.»

(Matiə 13.37-43)

14 À nə ywàŋá də nə̀ń, bakwan nəpon nə, won yà jə̀ə́ kʋ bakwan tə yuu wa, kʋ yɩ ndə ləzwənə nə. Ʋ yà púə́ sɩ́án yupuu ʋ yuu nə, ʋ ga jə sɩkwara, kʋ nii nə yɩ fʋla fʋla, ʋ jɩɩn wa. 15 *Malɩka don nan Yɩɩ *dìə̀ tə wa, ka zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka swɩ̀n lìù tə con, ʋ nə jə̀ə́ bakwan tə yuu wa, ka wʋ́: «Tɩa yuu wiən tə bɩga tə mɛ, sə ba gɩan tə. Máŋá yí, sə ba gɩan tə! Ja n sɩkwara tə, n ma gɩan tɩa yuu wiən tə!» 16 Lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ bakwan tə yuu wa, dàń ma ja ʋ sɩkwara tə, ʋ ma gɩan tɩa yuu wiən, tə nə bɩga tə mama, ʋ zwɛ̀e.

17 Malɩka don də tə nan Yɩɩ dìə̀ tə wa, kʋ nə wulə Yɩɩ sàń nə. Ka də yà jə sɩkwara, kʋ nii nə yɩ fʋla fʋla. 18 Malɩka don də ka nə jə dɩ̀àn mən yuu wa, nan *joŋi kúrí tə con, ka zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka swɩ̀n ka tə nə jə sɩkwara tə, kʋ nii nə yɩ fʋla fʋla tə con, ka wʋ́: «Ja n sɩkwara tə, kʋ nii nə yɩ fʋla fʋla tə, n ma pʋ̀rɩ́ kacan, tə nə bɩga, tə wulə tɩa yuu kacan kárá tə wa!» 19-20 Malɩka tə dàń ma ja ka sɩkwara tə, ka ma pʋ̀rɩ́ kacan, tə nə wulə tɩa yuu wa, Ka tì tə, ka lwá zɔɔ nəfarʋ wa, sə ka kaŋa tə, ka ma fwa swana, sə kʋ bɩrɩ Yɩɩ lɩŋa nə zaŋa zənzən nətʋ. Ba tɩtaga kacan tə. Zɔɔ nəfarʋ tə wa kʋ yà nə wulə tɩʋ tə nii nə. Jana nan kʋ bwálɩ́ tə wa, tə dəri tɩa, tə va kilomɛtərə biətwa (300). Kacan nɩ́á təntə yɩ jana, tə dàń ga luŋə zənzən. Sɩsan nə zʋa tə wa, tə wá dɩ̀, tə yí ka nii kwìə́n.

15

Malɩkɛ barpɛ tə də yacara yirə yirə tə yuu yoo

(Apokalisə 19.1-4; 11.19; 16.1)

1 Kʋ kwa nə, à nɩ mɩmɩnʋ don lanworu tə wa, kʋ yɩ nəfarʋ, kʋ ga yɩ wobalʋ. À nɩ *malɩkɛ barpɛ, tə nə wàá yacara dəkurən barpɛ tə kəni lɩ̀à nə. Mə tə mʋ̀ talɩkwa yacara barpɛ tə nə Yɩɩ wá twá, ʋ ma tʋn ʋ lɩŋa tə, ʋ pa tə sú.

2 Kʋ kwa nə, à tə nɩ won ndə mʋʋ nə, kʋ nə yɩ ndə zəŋə nə, kʋ nə gùlí də mən. À nɩ ba tə, ba nə dí dɩ̀àn wojijiru tə də kʋ nyɩnyɩga tə yuu wa də won tə, kʋ yɩrɩ tə nə yɩ nanba tə, yuu wa. À nɩ ba də ba zɩga kʋ mʋ̀ mʋʋ tə, kʋ nə yɩ ndə zəŋə nə tə, yuu wa, ba ga jə kunkwələn tə, Yɩɩ nə pɩn ba. 3 Ba wulə ba nuŋə Yɩɩ tʋtʋnbiu *Moyizə nuŋə tə, tə nə yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ ndə *pabiə nə tə də nuŋə, Ba nuŋə ba wʋ́:

«Nə *Yuu-Tiu Yɩɩ, n wulə tə mɛ yuu wa, kʋ tə n nə fwa dáá, kʋ ga jə fɩra. N yɩ dwíə́ tə mama pɩ̀ʋ́ lʋʋ wa. N coŋi tə yɩ mənə mənə, tə ga yɩ cɩ́gá coŋi də. 4 Yuu-Tiu, lɩ̀à tə mama zìlí mʋ́, ba ga bwɩ n yɩrɩ tə nə. N mʋ̀ cɩcɩ nə yɩ Yɩɩ. N dwə won mama. Lʋʋ dwíə́ tə mama wa wá bà, ba tʋ n yáá con, ba pa mʋ́ dun, ba nə wá na n tʋtʋnan, tə nə yɩ cɩ́gá tə yɩrɩ».

5 Kʋ mʋ̀ təntə kwa nə, à nɩ Yɩɩ *dìə̀ tə, ka súrí Yɩɩ *sàń nə, yá Yɩɩ *nimarʋ gansili tə ga wulə ka wa. 6 Malɩkɛ barpɛ tə nə kəni yacara dəkurən barpɛ lɩ̀à nə tə, nan Yɩɩ dìə̀ tə wa. Tə zʋa ganpwənə, tə nə tuŋə mən, tə ga vwa sɩ́án vwərən tə nyʋna nə. 7 Wiən banɩa tə wa won don pɩn sɩ́án wùrú zʋŋɩ barpɛ, malɩkɛ barpɛ tə nə. Kʋ tə nə wulə wùrú zʋŋɩ təntə wa, bɩrɩ Yɩɩ lɩŋa tə. Ʋ mʋ̀ Yɩɩ nə wulə mɩɩ wa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e. 8 Yɩɩ dun tə də ʋ dɩ̀àn tə pɩn, nywɩ̀ń sú Yɩɩ dìə̀ tə. Lìù mama yà kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ dìə̀ təntə wa ʋ zwɩ, kʋ jə vələ máŋá tə, malɩkɛ tə yacara dəkurən barpɛ tə mɛ nə wá bà tə tʋn tə zwɛ̀e.

16

Malɩkɛ barpɛ tə də càn yirə yirə tə yoo

(Apokalisə 8.6–9.21)

1 À nì kori, kʋ nə jə dɩ̀àn də kʋ baa, kʋ nan Yɩɩ *dìə̀ tə wa. Kori tə swɩ̀n *malɩkɛ barpɛ tə con, kʋ wʋ́: «Á vələ, á lwá kʋ tə nə wulə wùrú zʋŋɩ barpɛ tə tə wa, kʋ nə bɩrɩ Yɩɩ lɩŋa tə, tɩa yuu wa».

2 Təntən malɩka tə vəli, ka lwá ka wùrú zʋŋa tə tɩa yuu wa. Nʋran kʋkwɩnan, tə nə wùrì báá báá báá, zən, tə tʋ lɩ̀à tə yɩra, ba nə jə wojijiru tə mɩmɩnʋ tə ba yɩra, ba ga twɩ kʋ nyɩnyɩga tə yáá con, ba pɩn kʋ dun.

3 Bələ nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə mʋʋ tə wa. Nɩ́á tə zən tə jì jana, ndə tɩgɩ jana nə. Yá mʋʋ tə wa wiən tə də mama tɩga.

4 Batwa nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə mʋnɛɛ də nabuliyɩa wa. Tə də nɩ́á tə zən tə jì jana. 5 À dàń nì də malɩka tə, ka nə ywàŋá nɩ́á yuu wa, swɩ̀n, ka wʋ́:

«N mʋ̀ nə yɩ cɩ́gá tíú. Yá n ga tə wulə wuuu. N mʋ̀ nə yɩn lá fuən fuən. N mʋ̀ cɩcɩ nə yɩ Yɩɩ, n nə dwə won mama. Kʋ yɩ cɩ́gá, n bʋ̀rɩ̀ yìə̀n tə tə bʋ̀rà, ndə kʋ nə mɛ nətʋ. 6 Ba mʋ̀ lɩ̀à təntə gʋa lɩ̀à tə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, də n nii *sʋ̀sʋ̀nà tə jana ga lwá tɩa. Yá sɩ́ʋ́n nə, n dàń pɩn nɩ́á tə jì jana, sə ba nyʋ. Kʋ mʋ̀ nə mɛ də ba».

7 À dàń nì kori, kʋ nə nan joŋi kúrí tə con, kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Kʋ yɩ cɩ́gá, *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, n nə wulə tə mɛ yuu wa. N bʋ̀rà tə yɩ cɩ́gá cɩ́gá bʋ̀rà, kʋ ga mɛ, sə kʋ ya nətʋ».

8 Banɩa nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə yɩcaʋ tə yuu wa. Yɩcaʋ tə ma nɩ cwəŋə, sə kʋ də́ lɩ̀à tə də kʋ mən tə. 9 Kʋ bárɩ́ tə dàń dí lɩ̀à tə zənzən, yá də kʋ nətʋ mɛ, ba twɩn Yɩɩ də ba swɩ̀n sʋkʋkwɩnan ba pɩn ʋ yɩrɩ tə nə. Yɩɩ təntə nə jə dɩ̀àn, ʋ mʋ̀ nə pɩn yacara təntə yí ba. Yá ba lɩ̀à tə ga wà sɛ̀e ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna tə, sə ba pa dun Yɩɩ nə.

10 Bonu nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə wojijiru tə padaʋ tə yuu wa. Kʋ payuu tə zən kʋ jì yikunu bwálɩ́. Lɩ̀à tə dàń ga dɩŋɩ ba nəndələ ba yɩra nə wùrì yɩrɩ. 11 Ba wulə ba twɩn Yɩɩ tə, ʋ nə wulə ʋ sàń nə, yawurə tə də ba yɩra nʋran tə yɩrɩ. Yá ba ga bá sɛ̀e, sə ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba tʋtʋnkʋkwɩnan tə.

12 Bardʋ nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə Əfəratə mʋnaa nəfarʋ tə wa. Kʋ nɩ́á tə zən tə dàń wʋ, sə tə yá cwəŋə, tə pa pɛ̀egá tə nə, ba nə naŋa yɩɩ yipɩan con ba bɩ̀àn. 13 À nɩ *zinə batwa, tə nə yɩ ndə nyənswərən nə, də tə naŋa tɩdən tə, də wojijiru tə, də kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nʋ̀ nii nə. 14 Tə yɩ *zinə tə nə jə *Sɩtana dɩ̀àn tə ma tʋŋa ʋ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Tə mʋ̀ zinə batwa tə vəli tɩa mama yuu pɛ̀egá tə con. Tə vəli, sə tə kə ba duən yáá, sə tə ma ta kʋ̀ʋ̀ də Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, dɩɩn nəfarʋ tə nə, ʋ nə lɩ ʋ tún.

15 Yá Zwezi swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, à bɩ̀àn, sə à dɩ̀ á yuu ndə ŋwɩ̀àn nə. Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, ʋ nə ba dwɛ̀e kʋ máŋá tə wa, ʋ ga jə ʋ ganan ʋ yɩra nə, ʋ dàn ká va də yaswələ, sə ba na ʋ cavɩra». 16 Zinə tə dàń ken pɛ̀egá tə duən nə, bwálɩ́ tə wa, ba nə boŋə də *Ebərə sʋgʋ, ba wʋ́: ‹Arəmagedon›.

17 Barpɛ nii malɩka tə lwá ka wùrú zʋŋa tə lanworu tə wa. Kori tə, nə jə dɩ̀àn zən kʋ baa, kʋ nan Yɩɩ dìə̀ tə wa, padaʋ tə con, kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́: «Kʋ fwa, kʋ zwɛ̀e!» 18 Dwà pɩpɩlɩ ka baa, kwərə duən də yɩn lá, tɩa tə ga vuvugu. Kʋ nə zɩgɩ máŋá tə mama, ləzoni nə wulə tɩa yuu wa, tɩa yà tə wà vuvugu zənzən kʋ yí nətʋ. 19 Tɩʋ nəfarʋ tə, ba nə boŋə *Babɩlɔnə tə, dàń pwɛ̀e twərə batwa, yá dwíə́ tə lʋʋ mama wa tɩfaran tə mama dàń tʋa. Yɩɩ wà kʋ tə, Babɩlɔnə tɩ̀án nə fwa tə yoo swɛ̀eé, yá ʋ cʋ̀gʋ̀ ba. Ʋ lɩŋa tə zàn ba yuu wa zənzən, ndə ba nə lwá swana ba sú wùrú zʋŋa, ba pa ba nyʋ ba bʋbʋnɩ. 20 Mʋʋ tətəŋi wa tɩan tə mama jén, yá pɛɛn tə də kʋ́ʋ̀ ba na. 21 Dwakafɩna nəfaran nan yɩɩ, tə twɩ lɩ̀à tə yuu nə. Tə dwakafɩna təntə nədʋ mama yà yɩ kilo də kilo. Yá ləzoni tə dàń wulə ba twɩn Yɩɩ, dwakafɩna tə nə kəni yacara ba nə yɩrɩ. Ba twɩn wá, tə yacara təntə nə dáá zənzən tə ja lɛ tə yɩrɩ.

17

Kacwaran yáá tíú tə yoo

(Apokalisə 16.19, 18)

1 Kʋ kwa nə, *malɩkɛ barpɛ, tə nə jə wùrú zʋŋɩ barpɛ tə wa, malɩka don twi ka swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Bàá yəbə! À wá bɩrɩ mʋ́ bʋ̀rà tə nə wá ja kacwaran yáá tíú tə nətʋ. Kʋ mʋ̀ kacwarʋ təntə yɩ tɩʋ tə, kʋ nə lwə̀ nacoŋi kapʋpʋ nii nə. 2 Tɩa yuu pɛ̀egá tə fwa bacwan də kʋ mʋ̀ kan təntə. Kʋ twá də ʋ mʋ̀ kacwaran yáá tíú təntə, tɩa yuu lɩ̀à ma zʋ bacwan wa, ndə ba nyʋa swana ba bʋbʋnɩ».

3 Yɩɩ-*Siŋu tə cuə à yuu wa, malɩka tə ga tì nə, ka ja va ka tún kasɔɔ lanworu wa.

Kʋ bwálɩ́ tə wa, à nɩ kan də ʋ jə̀ə́ wojijiru don nəsɩan mwin yuu wa. Kʋ yà jə yun barpɛ də nyʋran fugə. Kʋ yɩra mama yà súə́ də yɩra tə nə pʋ́pʋ́ná, tə nə twɩn Yɩɩ. 4 Kʋ kan tə zʋa gansɩan mwin də gansɩsɩnʋ. Ʋ nàn ʋ tɩ̀àn də sɩ́án də kapana wonanan də zanan. Ʋ yà jə sɩ́án wùrú zʋŋa ʋ jɩ̀àn wa. Kʋ sɩ́án wùrú zʋŋa təntə yà súə́ də cavɩyiən də durən, tə nə nan ʋ kacwan tə wa. 5 Yɩrɩ don pʋ́pʋ́nɩ́ kan tə tə́lí nə, kʋ nə yɩ yosəgu. Kʋ yɩrɩ təntə nə yɩ *Babɩlɔnə tɩʋ nəfarʋ. Kʋ mʋ̀ nə yɩ kacwaran tə də tɩa yuu cavɩyiən tə dəkuu. 6 À nɩ kʋ kan təntə də ʋ nyʋa jana ʋ sú, ndə swana nə jə wá. Jana təntə yɩ lɩ̀à tə, ba nə gʋa ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, tə yɩrɩ, də ba nə swɩ̀n Zwezi cɩ́gá tə, ba bɩrɩ tə yɩrɩ. À nə nɩ wá, kʋ gwárɩ́ nə. Kʋ cɩ́gá gwárɩ́ nə zənzən.

7 Malɩka tə dàń ma swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Bɛ̀eɛ̀e nə pɩn, kʋ gwárɩ́ mʋ́? Kʋ nə yɩ wojijiru tə nə jə yun barpɛ, də nyʋran fugə tə, də kan tə, ʋ nə jə̀ə́ kʋ yuu wa yoo, à mʋ̀ wá bɩrɩ mʋ́ kʋ yosəgu tə.

8 Wojijiru tə, n yà nə nɩ də kʋ wulə tə, kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. Kʋ dàń nə wá pìí kʋ nan bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən, tə wa, kʋ va jɩ́ʋ́n bwálɩ́ nə kʋ cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án. Yá kʋ wá gwárɩ́ tɩa yuu ləzoni tə, Yɩɩ nə wà ba yɩra pʋ́pʋ́nɩ́ mɩɩ sagɩ tə wa, kʋ nə zɩgɩ máŋá tə, ʋ nə fwa lʋʋ. Kʋ wá gwárɩ́ ba, də ba nə wá na wojijiru tə, də kʋ yɩn lá, kʋ ga kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, yá kʋ tə wá pìí kʋ bà kʋ nan.

9 Mə yəbə nə yənu də wʋbʋŋa mɛ tə ya lá. Yun barpɛ tə bɩrɩ pɛɛn barpɛ tə, kan tə nə jə̀ə́ tə yuu wa. Yá tə mʋ̀ tətə nə kʋ́ʋ̀ bɩrɩ pɛ̀egá barpɛ tə də. 10 Ba pɛ̀egá barpɛ tə wa, pɛ̀egá bonu tʋa. Bardʋ nii pɩ̀ʋ́ tə tə wulə ʋ də́ ʋ pàrɩ̀ sɩ́ʋ́n. Ba talɩkwa pɩ̀ʋ́ tə tə wà twi. Yá máŋá tə, ʋ dàń nə wá bà, ʋ wá də́ ʋ pàrɩ̀ tə máŋá mancɩn wa. 11 Wojijiru tə, kʋ yà nə yɩn lá, kʋ ga kʋ́ʋ̀ tə̀lə́ tə də tətə bɩrɩ nana nii pɩ̀ʋ́ don. Kʋ də tətə yɩ pɛ̀egá barpɛ tə wa pɩ̀ʋ́ don. Yá máŋá tə wa, kʋ mʋ̀ nə wá bà, kʋ wá va jɩ́ʋ́n bwálɩ́ nə, kʋ cʋ̀gʋ̀ mɩ́ámɩ́án. 12 Nyʋran fugə tə, n nə nɩ tə, bɩrɩ pɛ̀egá fugə tə, ba tə nə wà pàrɩ̀ nɩ, sə ba də́. Yá ba wá na pàrɩ̀, ba də́ lugu nədʋ də wojijiru tə. 13 Ba pubʋŋa yoo yɩ nədʋ, ba dàń ga pɩn ba dɩ̀àn tə, də ba pàrɩ̀ tə wojijiru tə nə. 14 Ba wá zɩ̀n kʋ̀ʋ̀ də lìù tə, ʋ nə yɩ ndə *pabiə tə nə. Yá ʋ wá ta ba ʋ də́, ʋ nə yɩ yun tɩ̀án tə mɛ *Yuu-Tiu, də pɛ̀egá tə mɛ Pɩ̀ʋ́, tə yɩrɩ. Yá ʋ mʋ̀ də lɩ̀à tə, ʋ nə kúrí ʋ lɩ ʋ tún, ba nə sɛ̀e ʋ nii də pùə́ nədʋ, wá də́ dɩ̀àn pɛ̀egá tə yuu wa də wá».

15 Malɩka tə kʋ́ʋ̀ pìí, ka swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Nɩ́á tə, n nə nɩ də kacwarʋ tə jə̀ə́ tə yuu wa, lʋʋ nii mama lɩ̀à, də púlə́ tə mama, də lʋʋ dwíə́ tə mama, də sʋyirə mama lɩ̀à nə tə bɩrɩ. 16 Yá nyʋran fugə tə, n nə nɩ də wojijiru tə wá tì dʋŋɩ də kacwarʋ tə. Tə wá jon kʋ tə mama, kacwarʋ tə nə jə, tə ga wá yá wá yaswələ. Tə wá də́ ʋ yɩra nàŋʋ́ tə, tə ga dɩlɩ kʋ gɩganɩ mən wa. 17 Yɩɩ ken tə pubʋŋa wa, sə tə tʋn, tə twá kʋ tə nə, ʋ nə dí yáá ʋ tanɩ ʋ tún, sə tə tʋn də pubʋŋa nədʋ. Yá tə dàń wá pa tə pàrɩ̀ tə wojijiru tə nə, kʋ ja vəli máŋá tə, Yɩɩ sʋ̀ràn tə mama nii nə wá bà, tə sú. 18 Kan təntə, n nə nɩ tə, nə bɩrɩ tɩfarʋ tə, kʋ nə də́ dɩ̀àn, tɩa pɛ̀egá tə mɛ yuu wa».

18

Babɩlɔnə tʋrɩ tə yoo

1 Kʋ kwa nə, à nɩ *malɩka don, ka nan Yɩɩ *sàń nə, ka cú. Ka malɩka təntə yɩ dɩ̀àn nəfarʋ tíú. Yá tɩa tə dàń pɩrʋ də ka dun tə. 2 Ka zɩ̀n ka kori ka kə yɩɩ nə, ka wʋ́:

«Kʋ tʋa, *Babɩlɔnə tɩʋ nəfarʋ tə tʋa buuu. Kʋ jigə *zinə dìə̀, kʋ jigə bwálɩ́, zinə yiri mama, də zə́ŋə́ kʋkwɩnan yiri mama, ba nə culi, zwɩ tə sə̀gə̀ kʋ wa. 3 Babɩlɔnə tɩfarʋ tə tʋa, kʋ tɩʋ təntə tɩ̀án pɩn, dwíə́ tə lʋʋ mama wa twá ba nə, tə zʋ bacwan wa, ndə ba nyʋa swana ba bʋbʋnɩ. Yá ba pɩn, tɩa yuu pɛ̀egá tə twá, ba zʋ bacwan wa. Ba tə pɩn, tɩa yuu baywələ tə də twá ba jɩjə nəfarʋ tə nə, ba jì jɩjə tɩ̀án».

4 À nì kori don, kʋ nə nan Yɩɩ sàń, kʋ bà, kʋ wʋ́:

«Á naŋa, á yá kʋ tɩʋ təntə, á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yɩ à mʋ̀ lɩ̀à. Á naŋa lá, sə á dànà ká twá á tʋn ba cʋna təntə. Á naŋa lá, sə á dànà ká twá á də́ ba yacara tə. 5 Cɩ́gá, cʋna tə, ba nə fwa, tə dáá zənzən duən yuu, tə dɩ̀ tə jə yɩɩ nə. Yɩɩ wà Babɩlɔnə tɩ̀án kʋnkʋn yìə̀n tə swɛ̀eé. 6 Á fwa kʋ tə, tɩʋ təntə tɩ̀án nə fwa á yɩra, á ma ŋwɩ́n ba. Á ŋwɩ́án ba cʋna tə, ba nə tʋn á yɩra nɛɛ bələ, á pa ba. Ba jə swana wùrú zʋŋɩ, ba nə ma pɩn aba swana á nywɩ̀n. Á lwɩ́á swana tə nə dáá, tə doni ba swana tə nɛɛ bələ, á kə ba wùrú zʋŋɩ təntə wa, á pa ba də nə, sə ba nyʋ. 7 Nətʋ tə, ba nə bɩrɩ ba dun, ba ga tʋŋa jɩjə yìə̀n, mə nətʋ nə, á mɛ, sə á kə ba càn də pucʋnɩ wa. Á mɛ, sə á fwa ba nətʋ. Ba swɩ̀n ba waa con nə, ba wʋ́: ‹Nə yɩ ndə pakan nə, ʋ nə tà kadənu, ʋ ga wàrɩ̀ pucʋnɩ ʋ nɩ abada.› 8 Kʋ mʋ̀ təntə yɩrɩ nə, kʋ yacara tə mama wá bà naa nədʋ. Tə càn təntə nə yɩ tɩan, pucʋnɩ, niən də mən, tə nə wá də́ kʋ tɩʋ tə. Kʋ wá fwa nətʋ, *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, ʋ nə bʋ̀rɩ̀ kʋ bʋ̀rà, sə ʋ cʋ̀gʋ̀ kʋ, nə yɩ dɩ̀àn tíú tə yɩrɩ».

9 Tɩa yuu pɛ̀egá tə mama, ba nə fwa bacwan, də kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə tɩ̀án, ba nə nɩ tori ba jɩjə wiən tə wa, wá kwi yinɩa, ba ga ya pʋcʋnɩ wa tɩʋ tə tʋrɩ tə yɩrɩ. Ba wá fwa kʋ nətʋ tə, máŋá tə wa, ba nə wá na mən, tə nə də́ tɩʋ tə, nywɩ̀ń də tə zaŋa, tə dɩ̀ yɩɩ. 10 Ba wá zɩgɩ kwa kwa, tə càn tə fən nə jə ba yɩrɩ. Ba wá swɩ̀n, ba wʋ́:

«Lɛɛ yí, lɛɛ yí Babɩlɔnə tɩfarʋ tə! N yɩ tɩʋ tə, kʋ nə jə dɩ̀àn, yá n bʋ̀rà twi, ka bʋ̀rɩ̀ naa nədʋ».

11 Yá tɩa yuu baywələ tə də wá kwi yinɩa, yá ba ga ya pucʋnɩ wa, kʋ mʋ̀ tɩʋ tə yɩrɩ, lìù nə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́, ʋ yə̀ ba yolu zɩla tə yɩrɩ. 12 Tə zɩla təntə yɩ: sɩ́án, də cɩnɩa, də kapana wonanan zɩla, tə yoo nə cà, də zanan, də gankɩkalɩ yiri mama tə duən, də ga yɩ nəsɩan mwin də wiən tə, ba nə fwa də dɔ̀ɔ̀, tə nə ziən. Də tə tə, ba nə fwa də tún yelə, də tə tə, ba nə fwa də tɩ̀ʋ́ dɔ̀ɔ̀ tə, kʋ yoo nə cà, də wiən tə, ba nə fwa də cɩnɩa, də tə tə, ba nə fwa də lugu, də kacɩɩncɩnpwiən, wiən ba nə mà. 13 Kʋ súrí wiən tə, nə yɩ tɩralɩ yirə yirə nə, də wiən duən, ba nə sʋrɩ, tə lwán nə ywán, də swana, də nʋga, də dipɛn mun, də pamɩna, də nɩan, də pee, də səsen, də tərəkorən, də ywəŋə. 14 Baywələ təntə dàń wá swɩ̀n, ba wʋ́:

«N puswən wiən tə vəli yɩŋʋnɩ, tə ga yá mʋ́. Tə wiən tə mama, tə yoo nə cà, nə à yə̀ə́, tə nə ziən yii wa, n kwɩ̀n tə nə. Yá tə kʋ́ʋ̀ tə̀lə́».

15 Baywələ tə də nə yoli kʋ tɩʋ tə wa, ba jì jɩjə tɩ̀án tə, wá zɩgɩ kwa kwa, tə càn tə fən nə jə ba, sə tə dàn ká yí ba, tə kə lá yɩrɩ. Ba wá kwi yinɩa, ba ga wá yà pucʋnɩ wa. Yá ba dàń wá swɩ̀n, ba wʋ́:

16 «Lɛɛ yí, lɛɛ yí tɩfarʋ tə. Tɩfarʋ təntə yà yɩ ndə kan nə ʋ zʋa gankɩkalɩ, tə duən də ga yɩ nəsɩan mwin. Ʋ yà kwɛn ʋ tɩ̀àn də sɩ́án, də kapana wonanan tə yoo nə cà, də zanan. 17 Yá ʋ jɩjə wiən tə mama dàń nyʋa lá, naa nədʋ cɩcɩ wa».

Lɩ̀à tə mama, ba nə vìrí nɩ́á yuu bwərə tə, də ba yun tɩ̀án, də lɩ̀à tə nə wulə tə wa, də lɩ̀à tə mama nə tʋŋa mʋʋ tə yuu wa, dàń yà zɩga yɩŋʋnɩ. 18 Ba ywàń, ba na tɩʋ tə, nə də́ mən tə nywɩ̀ń, də tə zaŋa, tə dɩ̀ yɩɩ nə. Yá ba dàń wá bubwi ba swɩ̀n, ba wʋ́: «Tɩʋ yà tə̀lə́, kʋ nə wàá kʋ maŋa də tɩfarʋ kʋ tə.» 19 Ba lɩ̀à tə dàń pɛ̀e purən, ba lwá ba yun wa, ba kwi, ba bubwi, ba ga kə ba tɩ̀àn pucʋnɩ wa. Ba dàń bubwi, ba wʋ́:

«Lɛɛ yí, lɛɛ yí tɩfarʋ kʋ tə. Kʋ yɩ kʋ twá kʋ mʋ̀ tɩfarʋ tə nə, ba tə mama nə jə nɩ́á yuu bwərə mʋʋ tə yuu wa, ma jì jɩjə tɩ̀án. Yá kʋ zəzən kʋ cʋ̀gʋ̀, kʋ jì tʋtʋ, naa nədʋ cɩcɩ wa».

20 Yɩɩ sàń lɩ̀à-ba, á yana pupwən wa, kʋ tɩʋ tə tʋrɩ tə yɩrɩ. Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə yɩ Kərisə nə tɩ, də á mʋ̀ Zwezi *tʋntʋna-ba, də á mʋ̀ Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà-ba, á də yana pupwən wa. Yɩɩ nə bʋ̀rɩ̀ tɩʋ bʋ̀rà, ʋ ma pa aba cɩ́gá yɩrɩ.

21 Kʋ kwa nə, malɩka don, ka nə jə dɩ̀àn, tì kapan, kʋ nə yɩ ndə kapan nəfarʋ nə, ba ma gà mun. Ka dɩlɩ kʋ mʋʋ tə wa, ka ga wʋ́:

«Mə nətʋ nə, ba wá yigu Babɩlɔnə tɩʋ nəfarʋ tə, ba dɩ tɩa də dɩ̀àn. Yá kʋ kʋ́ʋ̀ bá pìí kʋ na. 22 Ba kʋ́ʋ̀ bá nì kɔndurə tə konkolu kori, də gwaga tə gwaran kori Babɩlɔnə wa. Ba ma kʋ́ʋ̀ bá nì wii tə də nabwanan tə kori kʋ wa. Ba kʋ́ʋ̀ bá na jɩɩn tʋtʋŋɩ lìù mama, ʋ nə fwa tʋtʋnyiri mama kʋ wa. Ba kʋ́ʋ̀ bá nì mun gàrán kori kʋ wa. 23 Cànʋ́ mən poni kʋ́ʋ̀ bá ya kʋ tɩʋ tə wa. Ba kʋ́ʋ̀ bá nì fúrú zəzugu kʋ wa. Kʋ wá yà nətʋ, kʋ baywələ tə yà nə dwə tɩa yuu baywələ tə mama yɩrɩ. Kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə tɩ̀án ga nə tʋn ba cɩrɩ tə, ba ma gɩgarɩ dwíə́ tə lʋʋ mama wa, ba dʋgʋ. 24 Yá kʋ mʋ̀ tɩʋ təntə waa nə, ba nɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə jana, də lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ nyiən jana, də lɩ̀à tə mama, ba nə ken sɩ̀ʋ́ ba bɩan nə tɩa yuu wa, jana».

19

Nətʋ lɩ̀à nə bwɩ Yɩɩ nə Yɩɩ sàń tə wa

(Apokalisə 18.20-24; 11.15-17; 21.1-5)

1 Kʋ kwa nə, à nì kori, kʋ nə jə dɩ̀àn, kʋ nə yɩ ndə lakapʋpʋ nə swɩ̀n Yɩɩ *sàń nə, kʋ wʋ́:

«Alɩlʋya! Nə nyɩna Yɩɩ nə jon nəba nə cʋna wa. Ʋ mʋ̀ nə tɩ dun, ʋ ga jə dɩ̀àn də. 2 Ʋ bʋ̀rà tə yɩ cɩ́gá bʋ̀rà, kʋ mɛ, sə kʋ ya nətʋ. Ʋ bʋ̀rɩ̀ kacwaran yáá tíú tə bʋ̀rà, ʋ yà nə cʋ̀gà tɩa yuu lɩ̀à tə də, ʋ nə pɩn ba pəni duən vɛɛ vɛɛ tə. Yá ʋ dàń fwìn ʋ lɩŋa kʋ kan tə yuu wa, ʋ ga cʋ̀gʋ̀ wá ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə yɩrɩ, ʋ ga bwe ʋ tʋ̀tʋ̀nà tə jana tə bwiə ʋ con».

3 Ba lɩ̀à təntə nə wulə Yɩɩ sàń nə tə, kʋ́ʋ̀ pìí ba swɩ̀n nɛɛ bələ nii nə, ba wʋ́:

«Alɩlʋya! Tɩʋ tə nə də́ mən tə, nywɩ̀ń yɩ tə zaŋa, máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e».

4 *Nəkwɩna sapʋa də banɩa tə, də wiən banɩa tə dàń tʋa Yɩɩ yáá con, ba pa wá dun, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu wa, ba swɩ̀n, ba wʋ́:

«Alɩlʋya, kʋ yɩ cɩ́gá!»

5 Kori don nan padaʋ tə yuu, kʋ wʋ́:

«Á bwɩa nə nyɩna Yɩɩ tə nə, á mʋ̀ lɩ̀à tə mɛ, á nə yɩ ʋ tʋtʋnbɩa, á nə zìlí wá! Á ləzwənbii də ləzwənfaran pɩan dun Yɩɩ nə!»

6 Yá à nì kori, ndə lakapʋpʋ kori nə, kʋ ga yɩ ndə nɩ́á nə dáá, tə ga dəri tə bɩ̀àn, kʋ ga yɩ ndə dwà nə baa də dɩ̀àn nə də kʋ swɩ̀n, kʋ wʋ́:

«Alɩlʋya! Nə *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, tún ʋ pàrɩ̀ tə. 7 Nə pwə̀lə́ nə pùə́, nə yana pupwən wa, sə nə ga pa dun *pabiə tə, ka fúrú tə máŋá nə yí yɩrɩ. Ka fúrú kan tə tanɩ ʋ tɩ̀àn, ʋ dànɩ̀ ka. 8 Yá ba dàń pɩn, ʋ zʋ gankɩkala kʋ nə yɩ parɩ, kʋ ga pɩpɩlɩ. Kʋ ganzəŋu tə bɩrɩ lɩ̀à tə, ba nə yɩ *Kərisə nə tɩ, tʋtʋnan tə, tə nə yɩ cɩ́gá cɩ́gá yìə̀n».

9 *Malɩka tə swɩ̀n à con nə, ka wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́ yìə̀n tə tə: Pupwən wulə də ba tə, ba nə bon ba, ndə pabiə nə tə, fúrú tə wa!» Ka tə ma kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Tə yɩ cɩ́gá sʋ̀ràn, tə nə naŋa Yɩɩ con». 10 À dàń ma tʋ ka nɛɛ nə, sə à pa ka dun. Yá ka dàń swɩ̀n à con nə, ka wʋ́: «Cɩ n tɩ̀àn nə, dàn ká fwa kʋ yoo təntə! À də yɩ Yɩɩ tʋtʋnbɩa, ndə n nə, à ga yɩ ba tə, ba nə yɩ n nubɩa Kərisə yɩrɩ, ba nə swɩ̀n ʋ sʋgʋ tə ba bɩrɩ lɩ̀à nə, tʋtʋndon. N mɛ, sə n pa dun Yɩɩ nə mʋ̀ʋ́!» Kʋ yɩ Zwezi-Kərisə sʋywáŋʋ́ tə nə pɩn, Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə swɩ̀n ʋ nii sʋ̀ràn tə.

Lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà sɩsanpon tə yoo

(Zwidə 15; 2 Tɛsalonikə tɩ̀án 2.8)

11 Kʋ kwa nə, à ywàń, də nə̀ń, Yɩɩ *sàń tə kʋ súrí, sɩsanpon ga zɩga lá nə. Ba boŋə lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ ka yuu, pùə́ nədʋ tíú də cɩ́gá tíú. Ʋ mʋ̀ nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà də cɩ́gá, ʋ ga yɩ cɩ́gá, ʋ ma tɛ də. 12 Ʋ yɩ́á yɩ ndə mənvoo nə, dun yupurən, tə nə dáá, yà púə́ ʋ yuu nə. Ʋ jə yɩrɩ don, kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ yɩra, lìù don nə yə̀rì, də kʋ nə tà ʋ tətə. 13 Yá ʋ yà zʋa gandarʋ, kʋ nə swɛ də jana. Ʋ yɩrɩ nə yɩ ‹Yɩɩ Sʋgʋ›. 14 Kwatara tə nə wulə Yɩɩ sàń nə púə́ ʋ kwa səsenpwənə yuu wa. Ba zʋa gankɩkalan nəpwənə, tə nə yɩ parɩ. 15 Lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, kʋ nə jə nii fʋla fʋla, naŋa lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ sɩsanpon tə yuu, nii wa. Kʋ mʋ̀ nə wá ta lʋʋ dwíə́ tə mama wa. Ʋ wá də́ pàrɩ̀ ba yuu wa də dɩ̀àn. Ʋ wá pa Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, lɩŋa zàn ba yuu wa, ndə ba nə tɩtagɩ kacan zɔɔ nəfarʋ wa, sə ba lɩ tə nɩ́á nətʋ. 16 Yɩrɩ pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ gandarʋ tə də ʋ ciin yɩra, kʋ wʋ́, ʋ yɩ: «Pɛ̀egá mɛ Pɩ̀ʋ́, yun tɩ̀án mɛ *Yuu-Tiu».

17 À nɩ malɩka don də ka zɩga yɩcaʋ tə wa. Ka zɩ̀n ka kori, ka kə yɩɩ nə, ka swɩ̀n zuŋi tə mama con, tə nə pəri yɩɩ nə ban ban, ka wʋ́: «Á bɩ̀àn yəbə, á kun duən nə, á də́ Yɩɩ cànà nəfarʋ tə! 18 Á bɩ̀àn, á də́ pɛ̀egá nàŋʋ́, də pamana yun tɩ̀án nàŋʋ́, də ladɩra nàŋʋ́, də səsen, də lɩ̀à tə nə dɩ̀gà tə nàŋʋ́! Á bɩ̀àn á də́ ba tə nə tɩ ba tɩ̀àn, də ba tə nə yɩ ywəŋə nàŋʋ́, də ləzwənbii nàŋʋ́, də ləzwənfaran nàŋʋ́!»

19 Yá à dàń nɩ wojijiru tə, də tɩa yuu pɛ̀egá, də ba kwatara, ba twi ba kun duən nə, sə ba mʋ̀ də lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà sɩsan tə, də ʋ də kwatara tə, ta kʋ̀ʋ̀ də duən. 20 Ba dàń ma ja wojijiru tə də kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nʋ̀. Lìù təntə fwa dɩ̀àn mɩmɩnʋ wojijiru tə yáá con. Ʋ gɩgarɩ lɩ̀à tə, nə pɩn ba fwa wojijiru tə mɩmɩnʋ tə ba yɩra, ba ga twɩ kʋ nyɩnyɩga tə yáá con, ba pɩn kʋ dun. Ba dɩlɩ tə mama bələ mənvoo nəfarʋ wa də tə nəŋə. Bwálɩ́ təntə wa, mən tə yɩ tə də́ də tə wa jirəbuu. 21 Ba kwatara tə gɩganɩ tə mʋ̀ yɩ lìù tə, ʋ nə dɩ̀gà sɩsan tə, lagʋrɩ sɩ̀ʋ́ tə nə naŋa ʋ nii wa tə, nə gʋa ba. Zuŋi tə mama dàń ma zʋzʋgʋ ba nàŋʋ́, tə sú.

20

Bɩna mʋ̀rʋ̀ pàrɩ̀ tə yoo

(Apokalisə 5.9-10)

1 Kʋ kwa nə, à nɩ *malɩka, də ka nan Yɩɩ sàń ka cú. Ka jə bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən, borbiu də banzala nəfarʋ ka jɩɩn wa. 2-3 Malɩka tə jɩn tɩdən tə, kʋ nə yɩ dən nədwan tə, kʋ nə yɩ ‹*zinə pɩ̀ʋ́› kʋkwɩʋn, ka mʋ̀ ga nə yɩ ‹*Sɩtana›, ka vwa. Ka dàń dɩlɩ kʋ Sɩtana malɩkɛ bʋʋ tə wa, kʋ də̀ń nə lù zənzən tə, sə kʋ fwa bɩna mʋ̀rʋ̀. Ka tagʋ bʋʋ tə nii də borbiu, ka ga mà tanpɔn lá nə. Kʋ nətʋ dàń wá pa, kʋ kʋ́ʋ̀ bá pìí, kʋ gɩgarɩ dwíə́ tə lʋʋ mama wa, kʋ ja vələ bɩna mʋ̀rʋ̀ (1 000) tə, ka zwɛ̀e. Kʋ kwa nə, kʋ mɛ, sə ba kʋ̀rɩ̀ kʋ, ba dʋgʋ máŋá mancɩn wa nə.

4 À nɩ padaran, lɩ̀à nə jə̀ə́ tə yuu wa. Lɩ̀à təntə yà nɩ cwəŋə, sə ba bʋ̀rɩ̀ lɩ̀à bʋ̀rà. À nɩ lɩ̀à, ba nə tɩga, jə̀rí. Ba lɩ̀à təntə yɩ ba za ba gʋ, ba nə swɩ̀n Zwezi-*Kərisə sʋywáŋʋ́ tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ sʋgʋ tə, ba bɩrɩ, tə yɩrɩ. Lɩ̀à təntə vɩga, sə ba tʋ wojijiru tə də kʋ nyɩnyɩga tə yáá con, ba pa tə dun. Ba lɩ̀à təntə vɩga, sə ba kə wojijiru mɩmɩnan tə ba tə́lə́ də ba jɩɩn nə. Yá ba lɩ̀à təntə dàń nə pìí ba bwin ba wulə mɩɩ wa, ba ga wulə, ba də́ pàrɩ̀ də Zwezi-Kərisə, kʋ ja vələ bɩna mʋ̀rʋ̀. 5 Mə təntən tɩga ka bwin ka nan tə nə. Tɩga tə duən tə mʋ̀ bá pìí ba bwin, kʋ ja vələ bɩna mʋ̀rʋ̀ tə ka zwɛ̀e. 6 Lɩ̀à tə, ba nə twá ba wulə təntən tɩga tə ka bwin ka nan tə wa, yɩ pupwən lɩ̀à, ba ga yɩ *Kərisə nə tɩ ba. Bələ nii tɩan tə ba dɩ̀àn jə ba mʋ̀ yuu wa. Yá ba dàń ya Yɩɩ də Kərisə *joŋwana, ba ga wá yà də wá, ba də́ pàrɩ̀, kʋ ja vələ bɩna mʋ̀rʋ̀ tə ka zwɛ̀e.

Sɩtana tʋrɩ tə yoo

7 Máŋá tə, bɩna mʋ̀rʋ̀ tə nə wá zwɛ̀e, ba wá kʋ̀rɩ̀ *Sɩtana, ba lɩ ʋ bʋʋ tə wa, kʋ yà nə yɩ ʋ bàń dìə̀. 8 Yá ʋ dàń wá nan ʋ va, sə ʋ gɩgarɩ dwíə́ tə lʋʋ mama wa, ba nə wulə tɩa tə sapara banɩa tə wa. Lʋʋ níə́ təntə yɩra nə yɩ Gɔgə də Magɔgə*. Ʋ ken duən yáá nə, sə ba ta kʋ̀ʋ̀. Ba nii wá yà dánɩ́, ndə mʋʋ nii kasɩlʋ nə. 9 Ba dàń nan bwálá mama ba bà, ba kun duən nə bwálá nədʋ. Yá ba dàń vəli ba kɩkarɩ lɩ̀à tə, Kərisə nə tɩ ba, bwálɩ́ tə wa, ba nə wulə tɩʋ tə, Yɩɩ nə swə zənzən tə wa. Yá mən dàń nan yɩɩ nə tə cú, tə də́ ba mʋ̀ lɩ̀à təntə, Sɩtana nə ken duən yáá nə, tə gʋ. 10 Ba dɩlɩ Sɩtana, ʋ nə gɩgarɩ ba tə, mənvoo nəfarʋ də tə wa jirəbuu wa. Mə bwálɩ́ təntə wa nə ba dɩlɩ wojijiru tə də kʋnkʋn sʋ̀sʋ̀nʋ̀. Ba mama dàń wá də́ càn yɩcaʋ də tɩtɩn máŋá də máŋá, kʋ nə ba zwɛ̀e.

Talɩkwa bʋ̀rà ka bʋ̀rɩ̀ yoo

(2 Piyɛrə 3.7-12; Zwan 5.26-29; Tʋtʋnan 17.30-31)

11 Kʋ kwa nə, à nɩ padaʋ nəpon nəfarʋ də lìù, ʋ nə jə̀ə́ kʋ yuu. Tɩa tə də lanworu tə dəri tə jén ʋ yáá con. Tə yà kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. 12 Yá à dàń nɩ tɩga tə mama, ləzwənbii də ləzwənfaran, ba zɩga padaʋ tə yáá con. Ba súrú saga, ba ga súrí sagɩ don də, kʋ sagɩ tə nə yɩ mɩɩ sagɩ. Ba twá kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ saga tə wa nə, ba ma bʋ̀rɩ̀ tɩga tə bʋ̀rà, ndə ba tʋtʋnɛɛ tə nə bɩrɩ nətʋ. 13 Mʋʋ pɩn tɩga, ba nə mé kʋ wa, tɩan də tɩga bwálɩ́ də pɩn tɩga, tə nə wulə tə con. Ba dàń twá ba tɩga tə tʋtʋnan nə, ba ma bʋ̀rɩ̀ nə ba lìù mama bʋ̀rà. 14 Ba dɩlɩ tɩan də tɩga bwálɩ́ nə mənvoo nəfarʋ wa. Mə kʋ mʋ̀ yɩ nɛɛ bələ nii tɩan tə. 15 Ba dɩlɩ lìù mama, ʋ yɩrɩ nə wà pʋ́pʋ́nɩ́ mɩɩ sagɩ tə wa, mənvoo nəfarʋ təntə wa.

21

Lanworu nədʋn də tɩa nədʋn tə yoo

(2 Piyɛrə 3.13-14; Romə tɩ̀án 8.17-18)

1 Təntən lanworu tə də təntən tɩa tə nyʋa lá. Mʋʋ də yà kʋ́ʋ̀ tə̀lə́. Yá à dàń nɩ lanworu nədʋn də tɩa nədʋn. 2 Kʋ kwa nə, à nɩ tɩʋ tə, kʋ nə Yɩɩ nyiən, kʋ nə yɩ *Zwerizalɛmə nədʋn tə, də kʋ nan yɩɩ nə Yɩɩ *sàń nə, kʋ cwi. Yɩɩ yà kwɛn kʋ ndə fúrú kan nə kwɛn ʋ tɩ̀àn nətʋ, sə ʋ ma jə́rí ʋ barɩ. 3 À nì kori, kʋ nə jə dɩ̀àn, də kʋ baa, kʋ nan padaʋ tə con, kʋ wʋ́: «Nə̀ń, Yɩɩ dàń wulə ləzoni tətəŋi wa. Ʋ wá yà də ba, ba ga wá yà ʋ mʋ̀ lɩ̀à, ba nə nan dwíə́ tə mama wa. Yɩɩ tətə dàń wá yà də ba, ʋ ga wá yà ba Yɩɩ. 4 Yá ʋ wá mʋ̀rɩ́ ba yinɩa mama. Tɩan, də pucʋnɩ, də bubwiə, də càn kʋ́ʋ̀ bá ya lá, təntən wodʋra tə mama nə nyʋa lá yɩrɩ».

5 Lìù tə, ʋ nə jə̀ə́ padaʋ tə yuu, ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, wiən tə mama yɩ wodʋra nə à pìí à fwa». Ʋ tə ma swɩ̀n, ʋ súrí lá nə, ʋ wʋ́: «Pʋ́pʋ́nɩ́ sʋ̀ràn tə tə n tún. Tə yɩ cɩ́gá sʋ̀ràn, tə ga mɛ, sə lɩ̀à twá tə nə». 6 Ʋ swɩ̀n à con, ʋ wʋ́: «Kʋ fwa kʋ zwɛ̀e. Á yɩ Aləfa də Omega, kʋ mʋ̀ nə yɩ à yɩ təntən lìù, à ga yɩ yígúrə́ lìù də. Lìù tə nanyʋnɩ nə jə, à wá pa wá nabuliyɩa tə kʋ nɩ́á nə pɩn mɩɩ, sə ʋ nyʋ tʋtʋ. 7 Lìù tə nə wá ta ʋ də́ dɩ̀àn lwanɩ yuu wa. À wá yà ʋ Yɩɩ, ʋ ga wá yà à bìú. 8 Yá lɩ̀à tə, ba nə ba cwəŋə nədʋ tì, də lɩ̀à tə, ba nə dʋgʋ Yɩɩ cwəŋə tə, də lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa cavɩyiən, də lagʋra, də lɩ̀à tə nə cwàrɩ̀, də lɩ̀à tə nə fwa cɩrɩ yìə̀n, də lɩ̀à tə nə bwɩ woŋwanan nə, də kʋnkʋna tə mama, ba mʋ̀ lɩ̀à təntə bwálɩ́ yɩ kʋ wulə mənvoo nəfarʋ də kʋ wa jirəbuu tə wa nə. Mənvoo nəfarʋ təntə nə yɩ nɛɛ bələ nii tɩan tə».

Zwerizalɛmə nədʋn tə yoo

(Ebərə-ba 11.10, 16)

9 Kʋ kwa nə, *malɩka don twi à con. Malɩka təntə nan malɩkɛ barpɛ tə nə jə wùrú zʋŋɩ barpɛ tə, tə nə súə́ də talɩkwa yacara barpɛ tə wa. Ka swɩ̀n à con, ka wʋ́: «Bàá yəbə! À wá bɩrɩ mʋ́ fúrú kan tə, lìù tə, ʋ nə yɩ ndə *pabiə nə, nə kúrí ʋ swe».

10 Yɩɩ-*Siŋu tə cuə à yuu wa. Malɩka tə kʋ́ʋ̀ tì nə, ka ja dɩ̀ paan nəfarʋ, kʋ yuu nə dara də tɩa.

Malɩka tə dàń ma bɩrɩ nə tɩʋ tə, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən. Kʋ mʋ̀ nə yɩ tɩʋ tə, kʋ nə yɩ *Zwerizalɛmə tə, kʋ nə nan yɩɩ nə Yɩɩ *sàń nə, kʋ cwi. 11 Yɩɩ dun tə yà pɩ̀rɩ̀ kʋ. Tɩʋ tə yà pɩpɩlɩ ndə kapana, ba nə ma nàŋà, kʋ də nə pɩpɩlɩ, ndə zəŋə nə, kʋ yoo nə cà, ba nə ma boŋə ‹zwasəpə›. 12 Bə́rə́ nəfarʋ, kʋ yuu nə dara də tɩa, yà kɩkarɩ tɩʋ tə. Kʋ yà jə mimiə fugə bələ. Malɩkɛ fugə bələ yà cɩ̀ mimiə tə nə. Yɩra yà pʋ́pʋ́nɩ́ tə mimiə tə yuu, tə nə yɩ *Yɩzərayɛlə lɩ̀à dwíə́ dəkurən fugə bələ tə yɩra. 13 Yɩɩ yipɩan con mimiə batwa, jɩgwiə saparʋ tə con mimiə batwa, jɩzən saparʋ tə con mimiə batwa, Yɩɩ yizwɩa con mimiə batwa. 14 Bə́rə́ tə yà yɩ ka zɩga pɩ̀ràn fugə bələ yuu wa. Tə pɩ̀ràn təntə lwiu tə nədʋ mama yuu wa nə, ba pʋ́pʋ́nɩ́ pabiə tə tʋntʋna fugə bələ tə yɩra lá nə.

15 Malɩka tə nə swɩ̀n à con yà jə sɩ́án mɩʋ, kʋ nə maŋa wiən, sə ʋ ma man tɩʋ tə, də kʋ mimiə, də kʋ bə́rí. 16 Malɩka tə man tɩʋ tə dànɩ̀ də kʋ wanɩ kʋ na də tə mama mɛ duən. Kʋ man tɩʋ tə dànɩ̀ də dɔ̀ɔ̀ tə, kʋ yà dwə kilomɛtərə mʋ̀rʋ̀ bələ (2 000). Tɩʋ tə wanɩ də kʋ yuu tɩa zɩga yà mɛ də kʋ dànɩ̀ tə. 17 Malɩka tə man bə́rə́ tə, kʋ nɩ də kʋ yɩ mɛtərə 72. Malɩka tə yɩ ləzoni nə maŋa wiən nətʋ nə kʋ man.

18 Bə́rə́ tə yɩ kapan tə, ba nə ma boŋə ‹zwasəpə›, tə nə ba ma lwà kʋ. Tɩʋ tə mama yɩ sɩ́án parɩ, nə ba ma fwa kʋ, kʋ ga yɩ ndə zəŋə nə, kʋ nə pɩpɩlɩ. 19-20 Tɩʋ tə dəkuu pɩ̀ʋ̀ kapana tə yɩ ba nàn tə də kapana yirə yirə, tə mama yoo nə cà. Tɩʋ tə dəkurən fugə bələ tə nədʋ mama yà jə kapan yiri don. Kapana təntə yɩra nə yɩ: zwasəpə, safirə, kaləsɩdʋanə, emerodə, sarədonikəsə, sarədʋanə, kərisolitə, berilə, topazə, kərizopərazə, dirəkʋazə, ametisətə. 21 Mimiə fugə bələ tə yɩ kapana fugə bələ tə yoo nə cà. Mimii mama yɩ kʋ fwa də zàŋʋ́ nədʋ. Tɩʋ tə kanporu yà yɩ, kʋ fwa də sɩ́án tə nə yɩ parɩ, kʋ nə yɩ ndə zəŋə nə, kʋ nə pɩpɩlɩ.

22 À wà Yɩɩ *dìə̀ nɩ tɩʋ tə wa. *Yuu-Tiu Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, də pabiə nə tə, nə wulə kʋ wa, yá lɩ̀à tə ga pɩn ba dun. 23 Tɩʋ tə ba yɩcaʋ də cànà pɩ̀à, sə tə pa kʋ poni. Yɩɩ dun tə də yɩ lìù tə, ʋ nə yɩ ndə pabiə nə tə, nə pɩ̀rɩ̀ kʋ mama də poni. 24 Dwíə́ tə lʋʋ mama wa wá yà kʋ poni tə wa. Tɩa yuu pɛ̀egá tə də wá ja ba jɩjə tə, ba bà kʋ wa. 25 Kʋ mimiə tə bá sun yɩcaʋ wa, abada. Tɩtɩn bá yà lá, kʋ mʋ̀ nə pɩn, tə bá sun. 26 Kʋ bwálɩ́ tə wa nə, ba wá ja dwíə́ tə lʋʋ mama wa jɩjə, də ba dun ba nə pɩn, ba ja bà. 27 Won tə, kʋ nə jə durən bá zʋ lá. Lìù tə nə tʋŋa cavɩyiən də lìù tə nə kʋnɩ kʋnkʋn də bá zʋ lá. Kʋ yɩ lɩ̀à tə cɩcɩ, ba yɩra nə pʋ́pʋ́nɩ́ pabiə nə tə mɩɩ sagɩ tə wa, nə wá zʋ lá nə.

22

1 Kʋ kwa nə, malɩka tə bɩrɩ nə mʋnaa tə, kʋ nɩ́á nə pɩn mɩɩ. Kʋ nɩ́á tə yɩ napwənə pɩ́rɩ́ pɩ́rɩ́ pɩ́rɩ́, ndə zəŋə nə pɩpɩlɩ nətʋ. Mʋnaa tə nɩ́á yɩ, tə dəri tə naŋa Yɩɩ də pabiə tə padaʋ tə con. 2 Tɩʋ tə kanporu tətəŋi wa də mʋnaa tə bəbərən bələ tə yuu wa nə, tɩ̀ʋ́ tə, kʋ yàá nə pɩn mɩɩ yà wulə lá. Kʋ tɩʋ tə zɩŋa bɩa nɛɛ fugə bələ bɩnɩ wa. Cànà mama, kʋ yàá zɩn bɩa. Tɩ̀ʋ́ tə vʋran tə yɩ ba ma ywarɩ dwíə́ tə lʋʋ mama wa, tə ga nə pɩn ba yazurə. 3 Won mama kʋ́ʋ̀ bá ya lá, Yɩɩ nə wá cʋ̀gʋ̀. Yɩɩ də pabiə nə, padaʋ tə wá yà tɩʋ tə wa. Yɩɩ tʋtʋnbɩa tə nə wá pa wá dun. 4 Ba wá na ʋ yáá, ʋ ga wá pʋ́pʋ́nɩ́ ʋ yɩrɩ ba tə́lə́ nə. 5 Tɩtɩn kʋ́ʋ̀ bá ya lá, yá ba kʋ́ʋ̀ bá pɩ̀à cànʋ́ mən, nə à yə̀ə́ yɩcaʋ poni, Yuu-Tiu Yɩɩ nə wá pa poni pɩ̀rɩ̀ ba yɩrɩ. Yá ba dàń ga wá twá ba də́ pàrɩ̀ də Yɩɩ, kʋ nə ba zwɛ̀e máŋá də máŋá.

Zwezi túrí tə yoo

(Apokalisə 1.1-3, 7-8; Matiə 16.27; Galasi tɩ̀án 6.7-8)

6 *Malɩka tə swɩ̀n à con nə, ka wʋ́: «Sʋ̀ràn tə, tə yɩ cɩ́gá sʋ̀ràn, tə ga mɛ, sə lɩ̀à twá tə nə. *Yuu-Tiu tə, ʋ pɩn ʋ *Siŋu tə ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə. Ʋ mʋ̀ ga nə tʋn ʋ malɩka, sə ka bɩrɩ ʋ tʋtʋnbɩa tə yìə̀n tə, nə mɛ, sə kʋ bà sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n». 7 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: Á cʋga zəni, à bɩ̀àn sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. Pupwən lìù nə yɩ lìù tə, ʋ nə jə sagɩ kʋ tə sʋ̀ràn tə, tə nə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀ràn ʋ wa con.

8 Kʋ yɩ à mʋ̀ Zwan nə nì, à ga na tə wiən təntə. Máŋá tə, à nə nì, à ga na tə wiən təntə, malɩka tə nə bɩrɩ nə à zwɛ̀e, à tʋa tɩa ka nɛɛ nə, sə à pa ka dun. 9 Yá ka dàń swɩ̀n à con nə, kʋ wʋ́: «Cɩ n tɩ̀àn nə, dàn ká fwa kʋ yoo təntə! À də yɩ Yɩɩ tʋtʋnbiu ndə n nə, à ga yɩ ba tə, ba nə yɩ n nubɩa *Kərisə yɩrɩ, ba nə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə wa lìù. À yɩ ba tə nə jə sagɩ kʋ tə wa sʋ̀ràn tə ba waa con tə lìù don. Pa dun Yɩɩ cɩcɩ nə!»

10 Malɩka tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n à con, ka súrí lá nə, ka wʋ́: «Dàn ká sə̀gə̀ sagɩ kʋ tə sʋ̀ràn, tə nə yɩ Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə, máŋá tə nə bwələ yɩrɩ, swɩ̀n tə n bɩrɩ. 11 Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ cɩ́gá wa, mɛ, sə ʋ kwɛn ʋ nan cɩ́gá wa, ʋ súrí lá. Lìù tə, ʋ nə beri ʋ tɩ̀àn cʋna wa, mɛ, sə ʋ kwɛn ʋ beri ʋ tɩ̀àn, ʋ súrí lá. Lìù tə də ʋ nə wulə cɩ́gá wa, mɛ, sə ʋ kwɛn, ʋ ya cɩ́gá wa, ʋ doni. Lìù tə, ʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən, mɛ, sə ʋ kwɛn, ʋ tʋn Yɩɩ fɩra, ʋ doni». 12 Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á cʋga zəni, à bɩ̀àn sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n. À ja lìù mama tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán, à bɩ̀àn, sə à ma ŋwɩ́n wá. 13 À yɩ Aləfa də Omega, kʋ mʋ̀ nə yɩ təntən də talɩkwa lìù. À yɩ təntən lìù, à ga yɩ yígúrə́ lìù də.

14 Pupwən lɩ̀à nə yɩ lɩ̀à tə, ba nə sɩn ba ganzwɩran, kʋ pa ba na cwəŋə, ba də́ tɩ̀ʋ́ tə bɩa, tə nə pɩn mɩɩ, kʋ tə pa ba na cwəŋə, ba twá Yɩɩ tɩʋ tə mimiə, ba zʋ kʋ wa. 15 Yá lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa cavɩyiən tə, ndə kukuri nə, də ba tə nə fwa cɩrɩ yìə̀n, də lɩ̀à tə, ba nə cwàrɩ̀ də duən vɛɛ vɛɛ, də lagʋra tə, də lɩ̀à tə nə bwɩ woŋwanan nə, də lɩ̀à tə mama nə swə kʋnkʋn, ba ga tʋŋa kʋnkʋn yìə̀n, ba lɩ̀à təntə ba bwálɩ́ jə kʋ tɩʋ tə wa. Ba lɩ̀à təntə wá mé kàrá wa».

16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ Zwezi nə tʋn à malɩka tə, sə ka swɩ̀n tə yìə̀n təntə à lɩ̀à tə púlə́ tə wa. À yɩ pɩ̀ʋ́ *Davidə dwíí tə wa bìú. À mʋ̀ nə yɩ jɩjʋ naŋʋn tə, kʋ nə pén kʋ pɩpɩlɩ tə».

17 Yɩɩ-*Siŋu tə də fúrú kan tə dàń swɩ̀n, ba wʋ́: «Bàá!» Lìù tə, ʋ nə nə̀ń tə sʋ̀ràn təntə mɛ, sə ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Bàá yəbə!» Lìù tə nanyʋnɩ nə jə, kʋ tíú mɛ, sə ʋ bà ʋ nyʋ nɩ́á. Lìù tə, ʋ nə pɩ̀à nɩ́á tə nə pɩn mɩɩ, kʋ tíú mɛ, sə ʋ na tə tʋtʋ!

18 À mʋ̀ Zwan nə swɩ̀n lìù tə mama con, ʋ nə nə̀ń Yɩɩ *nii sʋ̀ràn tə, sagɩ kʋ tə wa, à wʋ́: «Lìù tə, ʋ nə súrí yoo tə nə, Yɩɩ wá kə wá yacara wa, ndə sagɩ kʋ tə nə bɩrɩ, càn yirə yirə tə nətʋ. 19 Yá lìù nə kʋ́ʋ̀ lɩ Yɩɩ nii sʋ̀ràn tə sagɩ kʋ tə wa, ʋ dʋgʋ, Yɩɩ bá pa wá cwəŋə, sə ʋ twá ʋ də́ tɩ̀ʋ́ tə bɩa tə nə pɩn mɩɩ tə. Yá Yɩɩ bá pa wá cwəŋə, sə ʋ twá ʋ zʋ tɩʋ tə wa, kʋ nə yɩ Yɩɩ nyiən, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa». 20 Zwezi tə, ʋ nə swɩ̀n tə yìə̀n təntə ʋ bɩrɩ, nə swɩ̀n ʋ súrí lá, ʋ wʋ́:

«Cɩ́gá, à bɩ̀àn sɩ́ʋ́n sɩ́ʋ́n».

Amɩɩna! Bàá Yuu-Tiu Zwezi!

21 Yuu-Tiu Zwezi nə wá fwa pubwanʋ á mama yɩra.

* 1:4 1.4 Kʋ yɩ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə də kʋ dɩ̀àn barpɛ.

† 1:7 1.7 Ywàń Zwan 19.17-37.

‡ 1:10 1.10 Kʋ dɩɩn təntə yɩ laadi dɩɩn tə.

§ 1:20 1.20 Də ba nə wʋ́ malɩka, kʋ yɩ Kərisə lɩ̀à púlí tə mama yoo, kʋ swɩ̀n.

* 3:1 3.1 Kʋ yɩ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə də kʋ dɩ̀àn barpɛ.

* 5:6 5.6 Kʋ yɩ ləzwənə.

† 5:6 5.6 Kʋ yɩ Yɩɩ-Siŋu nədʋ tə də kʋ dɩ̀àn barpɛ.

* 6:6 6.6 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán.

* 9:11 9.11 Kʋ yɩrɩ təntə də̀ń nə yɩ cʋcʋranyiən lìù.

* 11:8 11.8 Sodɔmə yà yɩ tɩkʋkwɩʋn, kʋ nə súə́ də lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa kʋ tə mama, ba nə swə, Yɩɩ ma cʋ̀gʋ̀ kʋ. Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yà yɩn ywəŋə Ezwipətə nə.

† 11:8 11.8 Sodɔmə yà yɩ tɩkʋkwɩʋn, kʋ nə súə́ də lɩ̀à tə, ba nə tʋŋa kʋ tə mama, ba nə swə, Yɩɩ ma cʋ̀gʋ̀ kʋ. Yɩzərayɛlə lɩ̀à tə yà yɩn ywəŋə Ezwipətə nə.

* 14:1 14.1 Kʋ yɩ paan tə, *Zwerizalɛmə nə lwə̀ kʋ yuu wa, yɩrɩ nədwan.

* 20:8 20.8 Mə nətʋ ba boŋə lɩ̀à tə, ba nə yɩ Yɩɩ lɩ̀à tə dʋŋa tə.