^

Hay halitá nin Diyos hay kawkanta boy kawkahalita-an (The New Testament Psalms and Proverbs)

Sambal, Botolan: Hay halitá nin Diyos hay kawkanta boy kawkahalita-an (The New Testament Psalms and Proverbs) New Testament+

copyright © 2005 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Botolan Sambal
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

All rights reserved.

2025-07-02

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 2 Jul 2025

062b5b5e-5dc7-52fd-b99b-efadb471edf5

Kawkanta

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

KAWKANTA

Pa-onan Halità

Habayti ya libron KAWKANTA ay pini-a-agem ya kawkanta boy pawpanalangin. Alwan mimihay tawo ya nanolat nin habayti, boy naboyot ya pana-on nin hinolat bayti. Habayti ya kawkanta boy pawpanalangin ay pini-a-gem nin aw-inalalak ni Israyil para gamiten la ha panhohomamba la ha Diyos. Hin bandan hoyot, habayti ay inlamo ha Masagradoy Kaholatan nin Diyos.

Hari-harì ya klasin kanta ya makit bayri ha libroy habayti. Ma-in kawkantan pamomori boy panhohomamba ha Diyos; pawpanalangin emen tambayan, protiksyonan, boy emen ilibri; pawpamakirawat emen magkama-in kapatawaran; kawkantan pamasalamat ha kawkahampatan ya ginawà nin Diyos; boy pawpamakirawat emen parosawan nin Diyos ya kawka-away. Hay pawpanalangin ya anti bayri ay pansarili boy pangkaganawan; hay kanayon ya panalangin bayri ay ampangipakit nin angkatanam nin mihay tawo no anyay anti ha nakem na. Hay an-ipakit itaman nin kanayon ya panalangin bayri ay panganga-ilangan boy angkatanam nin kaganawan tawo nin Diyos.

Hay kanayon ya ginamit ni Apo Hisos ha panonorò na ay bayri na kinwa ha Kawkanta. Hay nipanolat man nin Bayoy Kasondo-an nin Diyos ay bayri simpri nangwa nin hawhalità ya inholat la ha Masagradoy Kaholatan nin Diyos. Habayti ya libron Kawkanta ay ma-alagà ya libro ya anggamiten nin mawmantotompel ha panhohomamba la ha Diyos pa-ibat hin hato angga hapa-eg.

Hay anti bayri ha libron Kawkanta ay magato boy limampò (150) ya kanta. Habayti ya Kawkanta ay inatag-atag ha limay libro nin ombayri:

Kawkanta 1-41

Kawkanta 42-72

Kawkanta 73-89

Kawkanta 90-106

Kawkanta 107-150

ONAN LIBRO

1

(Kawkanta 1-41)

Ahè ma-ipariho ya tawtawoy mangahampat ha tawtawoy mangala-et

1 Makalmà ya tawoy ahè anhomonol ha tawtorò nin tawtawoy mangala-et, ahè ampanggawà nin anggaw-en nin mawmakasalanan, boy ahè ampakilamo ha mawmanoya-toyà ha Diyos; 2 no alwan hay an-ikaliga na ay hay nakaholat ya Halità nin Pangino-on, boy allo yabi nan ampi-awengen. 3 Hay tawoy ombayri ay ayin imbalag ha po-on kayoy intanem ha pingit lanom ya ahè angkapaltan mamonga ha pana-on nin pamonga. Hay bawbolong nin habayti ay ahè angkalaneh maski ka-ingitan; kayà pirmin nalaboyong. Anyaman ya anggaw-en nin ombayri ya tawo, hiya ay ma-in nin kapalindawayan.

4 Piro hay tawtawoy mangala-et ay alwan ombayro, ta hila ay bilang ha apah ya angka-i-alipad nin angin. 5 Kayà ha allon panonosga nin Diyos ay aghila makalibri ha iparosa na konla, boy aghila makapakilamo ha tawtawoy mangahampat. 6 Tandà nin Pangino-on ya tawtawoy mangahampat kateng pamimiyay la, boy an-asiwa-en na hila, piro hay tawtawoy ampamiyay ha kala-etan ay mipalako ha kaparosawan.

2

Hay Arì ya pinilì nin Diyos

1 Antà masyadon ampamahang ya tawtawoy alwan Hodiyo, boy antà ampagplano hila nin ayin kawkakokowintan bagay? 2 Hay aw-arì ha babon lotà boy ampipamo-on ay nititipon ta ampimimiha nin komontra ha Pangino-on Diyos boy ha impangakò nay pinilì na. 3 Kayà ombayri ya hinalità la: “Hay sarili tamo ay alihen tamo ha pamomo-on la; agtamoyna pasakop konla.”

4 Banà bayro ha amplanowen la, hay Pangino-on ya anti ha katatag-ayan ay ampangka-ili konla boy antoya-toya-en na hila. 5 Hapa-eg hay Diyos ay naghalità nin namahang konla. Angkalimo hila banà bayro ha masyadoy pahang na konla, ya wana, 6 “Hay Arì ya pinilì ko ay inggawà koyna ha bakil ya an-ingaten Siyon ya masagradoy dogal.”

7 Hay an-ipanogò nin Pangino-on ya hinalità nin Arì ya pinilì ay ombayri: “Hinalità kongko nin Pangino-on, ya wana, ‘Hika ya Anak ko; hapa-eg ay impatnag ko ya hiko ya Tatay mo. 8 Mangawok ka kongko ta kaganawan tawoy alwan Hodiyo ay igwà ko komo kateng kaganawan anti bayri ha babon lotà ay igwà ko komo nin pag-ikon mo. 9 Hika ya mamo-on konla nin ma-in kahigpitan, boy sohitosen mo hila nin bilang kan ampanamek keren.’ ”

10 Hikawoy aw-arì, pakaronong kawo; hikawo itaman ya ampipamo-on bayri ha babon lotà, mag-atap kawo. 11 Hay Pangino-on ay pagsirbiyan moyo nin ma-in panggogomalang. Pakaliga kawon magsirbi kona emen agna kawo pamahangan. 12 Magmaka-aypà kawon homamba kona emen agna kawo mapahangan boy parosawan nin ikamati moyo, ta hay Pangino-on ay maparan mamahang. Makalmà ya kaganawan tawoy ma-in pamahimalà ha Pangino-on.

3

(Habayti ay hinolat ni Dabid hin pinowayowan na hi Absalom ya anak na)

Panalangin nin ampahimalà ha Pangino-on

1 Pangino-on, malakè ya ka-away ko; hay lakè nin angkomontra kongko. 2 Malakè ya ampaghalità nin hay Diyos ay ahè manambay kongko.

3 Piro, Pangino-on, hika ay bilang ha halanggà ya ampakapi-atap kongko; komo ampangibat ya karangalan ko. Hika ya ampamakhaw nin nakem ko. 4 Hiko ay andoma-ing ha Pangino-on ya anti ha masagradoy bakil, boy tandà koy anleng-en na ko.

5 Ha pamimirà ko boy pangangatoloy ay ampaka-imata ko nin ayin dipirinsya ta amprotiksyonan ako nin Pangino-on. 6 Maski liboliboy ka-away ko ya anti ha mamalibot ko ay agko angkalimo.

7 Pangino-on kon Diyos, tandà ko ya anhira-en moy kapangyariyan nin kaganawan ka-away koy mangala-et emen agla ko mapangno; kayà patoloy mo kon ilibri. 8 Hay kalibriyan ay ampangibat ha Pangino-on. Dayi, hay tawtawo mo ay biyan mon kahampatan.

4

(Kanta ni Dabid)

Panalangin simpri nin ampahimalà ha Pangino-on

1 Diyos ko ya ma-in kahampatan, tobayen mo dayi ya an-ipakirawat ko. Tinambayan mo ko ha kawkagipitan ko; kayà leng-en moy panalangin ko, ta lalò mo ko dayin ingalowan hapa-eg.

2 Hikawoy tawtawo, anggan makano moyo ko insoltowen? Anggan makano moyo labiyen ya bawbagay ya ayin kowinta boy homonol ha alwan peteg?

3 Habayti ya tanda-an moyo: imbokod ako nin Pangino-on nin para kona ta ma-in akon panlalabi kona. Anleng-en nin Pangino-on ya an-ipakirawat ko kona.

4 Dapat kawon malimo ha Pangino-on boy itegen moyoy panggawà kasalanan. Mako kawo ha matinek ya dogal ta sori-en moyon mahampat ya sarili moyo. 5 Pahimalà kawo ha Pangino-on, boy hay idolog moyo kona ay nararapat ya pangonsowilowan na.

6 Malakè ya angkalabay nin hila ay magkama-in nin mangaganday bagay. Pangino-on, mangonsowilo ka dayi konnawen. 7 Hay kaligawan ya inggawà mo kongko ay igit et ha kaligawan nin naka-alawah boy nakapilimpeh nin malakè ya pamamangan.

8 Ha oras nin hiko ay mirà boy matoloy ay ma-in akon katinekan; agko mapangno ta hika, Pangino-on, ya mangilibri kongko.

5

(Kanta ni Dabid)

Panalangin nin an-omasa ha Pangino-on

1 Pangino-on, leng-en moy panalangin ko, boy dayi ma-intindiyan mo ya labay kon totolen ya agko makwan halita-en. 2 Arì ko ya Diyos ko, leng-en mo dayi ya an-ida-ing kon an-ipanalangin komo ya tambay.

3 No bayombokah ay angkalengè mo ya bosis koy ampanalangin komo; no anhomilà anay allo ay an-anti-en koy tobay mo ha panalangin ko komo.

4 Hika ya Diyos ay ahè angkatowà ha kala-etan, boy agmo ampayagan nin makapakarani komo ya mangala-et. 5 Agmo simpri ampayagan nin makapaki-arap komo ya mangahambog, boy angka-inakitan moy kaganawan ampipanggawà nin kala-etan. 6 Amparosawan mon apo-en ya ampipagbongkok kateng manga-ilig mamatin tawo boy mangaha-ol.

7 Piro hiko, banà ha masyadoy ingangalo moy ma-in panlalabi ay lomo-ob ako ha masagradoy bali mo ta homamba ko komo nin ma-in panggogomalang. 8 Pangino-on, banà ta ma-in akon kawka-away ay pangonawan mo ko nin kompormi ha kahampatan mo, boy ipatnag mo kongko no anyay labay mon gaw-en ko.

9 Hay anhalita-en nin kawka-away ko ay ahè mapahimala-an, ta hay labay lan bongat ay kahira-an. Hay bebey la ay emen ha abirtoy tinabon ya anhomngaw, ta hay aw-ilgo la ay poro panloloko. 10 Diyos ko, sintinsyawan mo hilan parosawan. Dayi, hay pawplano lay mangala-et ay mipabira konla. Agmo hila payagan nin makapaki-arap komo, ta hila ay masyadon makasalanan boy angkomontra komo.

11 Piro kaganawan dayi nin ampahimalà nin hika ya mangi-atap konla ay paligawen mo; hila dayi ay ayin tegen ha pagkanta banà ha katowa-an la. I-atap mo hila emen lomiga ya ampipanlabi komo. 12 Hika, Pangino-on ay ampamolalag ha tawtawoy mangahampat; hay ingangalo mo ay ampambi konlan protiksyon ta habaytoy pinagkahalanggà la.

6

(Kanta ni Dabid)

Panalangin nin ampangawok tambay

1 Pangino-on, agmo ko ha-aren nin pahang mo, boy agmo ko parosawan no ampamahang ka. 2 Pangino-on, ingalowan mo ko ta makapey ya nawini ko; pakahampaten mo ko ta mabyat ya angkatanam ko. 3 Ombayro simpri ha nakem ko ya masyadon angkagolo. Pangino-on, anggan makano mo ko pa-olayan bayri ha angkatanam ko?

4 Pangino-on, alang-alang ha ingangalo moy ma-in panlalabi, pakarani ka kongko ta ilibri mo ko emen agko mati, 5 ta no mati ko boy no mipalako ko ha dogal nin nikati, bayro ay ayin mamanemtem komo ni mamori komo. 6 Mapagal akoyna ha pan-agol nin banà ha angkatanam ko; kayà yabiyabi, hay pamira-an ko ay angkabahà nin lowà ko. 7 Banà ha panangih ko, hay mata ko ay mabereg ana nin bilang ha mata nin tawoy mato-ayna. Habayti ay kagagaw-an nin kawka-away ko. 8 Pakarayò kawo kongko, hikawoy ampipanggawà nin kala-etan, ta nilengè nin Pangino-on ya an-itangih kon ida-ing kona. 9 Hay da-ing ko kona ay nilengè na, boy ampinto-o ko nin hay pawpanalangin ko ay antobayen na. 10 Dayi, kaganawan ka-away ko ay mareng-eyan boy mikalito. Antimano dayi, hila ay mipagbiran mog-alih nin banà ha kareng-eyan la.

7

(Habayti ay kanta ni Dabid ya kinanta na ha Pangino-on ay tongkol ha ka-away na ya hi Kos ya inalalak ni Binhamin)

Panalangin emen magkama-in katoynongan

1 Pangino-on kon Diyos, napakarani ko komo ta anti komo ya kalibriyan ko. Ilibri mo ko ha kaganawan nin labay mamadya-dyà kongko, 2 ta maka gitan la kon gibakgibaken nin ayin imbalag ha anggaw-en nin liyon. No mangyari baytoy ombayro ay ayin mangilibri kongko.

3 Pangino-on kon Diyos, no warì ta ma-in akon ginawà ya mala-et ya bilang ha ombayri: no nangwa ko nin alwa kon ikon, 4 no nagtraydor ako ha amigo ko, o no namayani ko ha ka-away nin ayin bara-nan 5 ay ayin balin kamaten akon dakpen nin kawka-away ko, biha patyen boy ibalag lay bangkay ko ha gabok.

6 Pangino-on, biliwen moy ampangyari kongko; masyadoy pahang kongko nin kawka-away ko. Ipakit mo dayi itaman konla ya pahang mo. Diyos ko, asikasowen mo ko dayin tambayan emen mangyari ya kalabayan moy katoynongan. 7 Mamititipon kan malakè ya tawo ta hika ya anti ha katatag-ayan ya mamo-on konla. 8 Hika, Pangino-on, ya manosga nin kaganawan tawo. Kompormi ha kahampatan ko, panosga mo kongko ay paptegan mo konla ya ayin akon mala-et ya ginawà.

9 Dayi, pategenen moy kala-etan nin tawtawoy mangala-et, balè hay tawtawoy mangahampat ay pakatibayen mo ha kahampatan la. Hika ya Diyos ya ma-in kahampatan ya ampakatandà nin nakem boy ka-ihipan nin tawtawo.

10 Diyos ya pinagkahalanggà ko ya ampangi-atap kongko. An-ilibri nay tawtawo ya mahampat ya pagnanakem. 11 Hay panonosga nin Diyos ay makatoynongan; hiya ay pirmin mapahang ha tawtawoy patoloy ha panggawà kala-etan. 12 No hay tawtawo ay ahè maghehe ha kawkasalanan la, hay gaw-en nin Diyos ay ombayri: pataremen nan i-ahà ya kowinta hondang na, ihandà nay kowinta bayì na, 13 boy hay kowinta yawò nay impabayah ya miha ha kowinta aw-armas nay ampakamati ay nakapatoyò ana konla.

14 Biliwen moyoy mala-et ya tawo ya ampangihip nin manggawà kala-etan; hay amplanowen na ay kagolowan boy panloloko. 15 Hiya ay nangotkot nin malalè ya lobot emen pakarabo-an nin kanayon, piro mismon hiya ya narabò bayro ha lobot ya kinotkot na. 16 Kayà hiyan mismo ya nagdosa ha kala-etan nin gawgawà na; hiya simpri ya nakatanam nin hatoy labay nan ipatanam ha kanayon.

17 Hiko ay magpasalamat ha Pangino-on banà ha kahampatan na, boy magkanta ko nin pamomori ha Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan.

8

(Kanta ni Dabid)

Hay kapangyariyan nin Pangino-on ay ampipatnag ha kaganawan dogal

1 Pangino-on ya Pangino-on nawen, hay kapangyariyan mo ay ampipatnag ha kaganawan dogal ha babon lotà.

Hay kagandawan mo ya ahè mapantayan ay nipatnag angga ha katatag-ayan. 2 Hay mangayamò ya aw-anak boy kawkolaw ay ampipagkantan pamomori komo. Banà bayri, hika ay emen ha matibay ya dipinsa ya makapategen nin kawka-away mo.

3 No ampaninglà ako ha langit ya ginawà mo ta angkakit koy bowan boy bawbito-en ya ingkolokar mo 4 ay an-ihipen ko no anya ya tawo ta ampanemtemen mo boy ampa-alaga-an mo.

5 Balè ginawà mo ya nin ma-aypà ha aw-anghil boy intag-ay mo ya nin pinarangalan nin emen ha arì. 6 Kaganawan bagay ya ginawà mo ay inggawà mo ha hilong kapangyariyan na, 7 bilang ha tawtopa, bawbakà, aw-ayop ya mangahilib, 8 mawmanokmanok, kawkonà, boy kaganawan ma-in biyay ya anti ha dagat.

9 Pangino-on ya Pangino-on nawen, hay kapangyariyan mo ay ampipatnag ha kaganawan dogal ha babon lotà.

9

(Kanta ni Dabid)

Pasasalamat ha kahampatan panonosga nin Diyos

1 Pangino-on, hika ay poriyen ko nin leseb ha nakem ko, boy ibabalità ko ya kawkapapa-ispantay bagay ya ginawà mo. 2 Banà komo ay magkanta ko nin ma-in kaligawan. Magkanta ko et nin pamomori komo, Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan.

3 Hay kawka-away ko, makit la kan bongat ay matombah hilayna anggan mati. 4 Hika ya mahampat ya manonosga ay ampiknò ha trono boy hinosgawan mo ko nin hiko ay ayin ginawà ya mala-et.

5 Sinintinsyawan moy tawtawoy ahè antompel komo boy inapò moy mangala-et; kayà hila ay agana panemtemen anggan makakanoman. 6 Hay kawka-away nawen ay pina-anggawan mo; hinirà moy sawsiyodad la, boy hila ay talagan agana panemtemen.

7 Hay pamomo-on balè nin Pangino-on ay anggan makakanoman. Hay trono na ay inhandà na para pikno-an nan manosga. 8 Hay panonosga nin Pangino-on ha tawtawo bayri ha babon lotà ay kompormi ha kahampatan na boy makatoynongan.

9 Hay Pangino-on ay mapahimala-an ya dipinsa; kayà hay tawtawoy angka-apih ay ampakarani kona. 10 Hay nakabalay komo ay ampahimalà komo, ta hika, Pangino-on ay ahè ampama-olay ha ampakarani komo.

11 Magkanta kawon pamomori ha Pangino-on ya anti ha dogal ya an-ingaten Siyon. Hay tongkol ha ginawà na ay ibabalità moyo ha kaganawan tawo ha babon lotà. 12 Hay Pangino-on ay ampamarosa ha namarayà; ampanemtemen nay tawtawoy inapih boy agna ampa-olayan ya an-ipakirawat la kona.

13 Pangino-on, biliwen moy pamadya-dyà kongko nin kawka-away ko; ingalowan mo ko nin ayowen ha kamatyan. 14 Ilibri mo ko emen ko ma-ibalità ha tawtawo ha siyodad ya an-ingaten Siyon ya pamoriyan komo. Bayro ay magtowà ako ha pangilibri mo kongko.

15 Hay tawtawoy ahè antompel komo ay kowinta narabò ha malalè ya lobot ya kinotkot la ya para karabo-an nin kanayon, boy hilan mismo ya kowinta nahagep nin bateng ya ingkanà la. 16 Hay Pangino-on ay angkabalayan ha matoynong ya panonosga. Hay tawtawoy mangala-et ay angkahagep ha sarili lan kagagaw-an.

17 Hila ay mipalako ha dogal ya kaparosawan kateng kaganawan tawoy ahè ambomalay ha Diyos. 18 Hay ampanga-ilangan ay ahè ampa-olayan nin Diyos, boy hay an-asawan nin aw-apih ay magkama-in nin katoparan ta hay pagka-apih la ay ahè manatili anggan makakanoman.

19 Pangino-on, pakarani ka kongko, boy agmo payagan nin mangyari ya maski anyay plano nin tawo ya kontra komo. Hika ya manosga ha tawtawoy ahè antompel komo. 20 Biyan mo hila, Pangino-on, nin kalimowan emen la matanda-an ya hila ay tawtawon bongat.

10

Pamakirawat nin tambay

1 Pangino-on, antà pinakarayo-an mo ko, boy antà pina-olayan mo ko ha pana-on nin kawkagipitan ko? 2 Banà ha pagmalhay nin tawtawoy mangala-et ay ampadya-dya-an lay aw-apih; mismon hila dayi ya mahagep nin sarili lan kagagaw-an.

3 Hay mala-et ya tawo ay an-ipaghambog nay kala-etan ya annakemen na. Hiya ay makamkam boy andodosta-en nay Pangino-on. 4 Ha pagmalhay nin mala-et ya tawo ay agna ansikapen nin mabalayan ya Diyos. Hay an-ihipen na boy anhalita-en na ay ombayri: “Agko parosawan nin Diyos boy ayin yan paki-emenan kongko.”

5 Hay gawgawà nin mala-et ya tawo ay panay kala-etan. Agna an-intindiyen ya panonosga nin Diyos boy kaganawan ka-away na ay antoya-toya-en na. 6 Hay anhalita-en na ha sarili na ay ombayri: “Hiko ay manatilin matibay boy agko magkama-in kagolowan.” 7 Hay anhalita-en na ay panay panenebey, kabongkokan, boy pagbabantà. Hay antotolen na et ay poro kagolowan boy kala-etan.

8 Hiya ay ampagtagò ha dawdogal ya mangarani ha bawbanowa, ta bayro ya mangabang nin tawtawoy patyen na maski ayin ginawà ya kontra kona. Hiya ay sikriton ampangimaton nin hatoy tawtawoy labay nan patyen. 9 Hiya ay bilang ha liyon ya ampa-ihalimbeng nin ampangabang, ta ampangantì yan mahagep nay ayin pakakaya. Hiya ay bilang simpri ha mangangaho ya ampangibalombon ha bateng na; no nakarakep yayna ay anggitan nan ipakarayò.

10 Banà ha kakhawan na, hay angkahagep nay tawo ya ayin pakakaya ay kowinta angka-ipatombah na. 11 Hay anhalita-en nin mala-et ya tawo ha sarili na ay ombayri: “Agko an-asikasowen nin diyos; kayà agna angkakit ya anggaw-en ko.”

12 Pangino-on kon Diyos, pakarani kan manambay ha ampika-apih; agmo hila dayi pa-olayan. 13 Antà andodosta-en nin mala-et ya tawo ya Diyos? Antà anhalita-en na ha sarili na ya agya parosawan nin Diyos?

14 Piro, Pangino-on, angkakit moy kaganawan; an-asikasowen moy ampipagdanas nin ka-irapan boy kalele-an; kayà amparosawan moy ampipanggawà nin mala-et konla. Hay ayin pakakaya ay ampakopkop komo ta hika ya ampanambay ha ampipanga-ilangan.

15 Pategenen moy mangala-et ha panggawà lan kala-etan; parosawan mo hila ha kaganawan kala-etan ya ginawà la.

16 Hay Pangino-on ay Arì anggan makakanoman. Hay kawka-away nin Diyos ya anhomamba ha alwan peteg diyos ay agana makit ha dogal ya impangakò nin Diyos ha aw-inalalak ni Israyil.

17 Pangino-on, nalengè moyna ya panalangin nin ampika-apih; ampakhawen moy nakem la boy anleng-en moy an-ida-ing la. 18 Andipinsawan moy aw-olila boy ampika-apih emen hay kapara lan tawo ya ma-in simprin kamatyan ay agana makab-in kalimowan konla.

11

(Habayti ay hinolat ni Dabid)

Pahimalà ha Pangino-on

1 Hay kalibriyan ko ay an-ipahimalà ko ha Pangino-on. Kayà ayin kowinta no halita-en moyo man kongko ya ombayri: “Mog-alih kayna nin bilang ha manokmanok ya anlompad nin mako ha bakil, 2 ta hay tawtawoy mangala-et ay nakapatoyò anay yawò la, ta pana-en lay tawtawoy mangahampat nin ayin makatandà. 3 Anya ya magawà nin tawtawoy mangahampat no ayin katinekan boy ayin ka-ayosan?”

4 Hay Pangino-on ay anti ha masagradoy bali na, boy hay trono na ay anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. An-imatonan nay tawtawo boy tandà nay anggaw-en la. 5 Anhoboken nin Pangino-on ya tawtawoy mangahampat; balè hay tawtawoy mangala-et boy tawtawoy labaylabay ya kagolowan ay talagan angka-inakitan na.

6 Masyadoy iparosa ha tawtawoy mangala-et ta hila ay kowinta oranen nin apoy boy asopri. Hay pahang nin Diyos konla ay emen ha pagka-amot angin ya ampakahirà nin kaganawan. 7 Hay Pangino-on ay mahampat; kayà anlabiyen nay ampipanggawà nin kahampatan, boy hay ampipanhomonol kona ay makakit kona.

12

(Kanta ni Dabid)

Pamakirawat simpri nin tambay

1 Manambay ka, Pangino-on, ta ayin anan natilà ya mahampat ya tawo; ayin ana simprin tawoy tapat. 2 Kaganawan tawo ay ampibobongkokan ana boy hay anhalita-en la ha miha ta miha ay pawpangoto-otò.

3 Pategenen mo dayi, Pangino-on, ba-in ya tawtawoy ampaghalità nin pawpangoto-otò boy kawkabongkokan. 4 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Maghalità kayi anggan labay nawen, boy ayin nin makapategen konnawen. Ma-in warì makadikta konnawen nin halita-en nawen?”

5 Hapa-eg, hinalità nin Pangino-on, ya wana, “Banà ha pagka-apih boy pandodoma-ing nin ampipanga-ilangan ay pakarani ko konla, ta hay naboyot laynan anhangaren ya protiksyon ay igwà ko konla.”

6 Hay pawpangakò nin Pangino-on ay mapahimala-an, ta habayti ay bilang ha talagan pilak ya kapitoy bisis nin hinobok nin imparaan ha apoy emen mag-in poro.

7 Pangino-on, pirmi mo kayin ilibri boy i-atap ha tawtawoy mangala-et. 8 Hay tawtawoy mangala-et ay anti ha maski ayrin dogal bayri ha babon lotà, boy balang miha ay an-ipagmapori ya kala-etan.

13

(Kanta ni Dabid)

Pandoma-ing nin tambay

1 Pangino-on, bilang mo koynan niliwawan. Anggan makano mo ko nin ahè sisipanowen? Ayin ana nayì angga ya pamakaliwa mo kongko? Anggan makano mo ko pa-olayan? 2 Anggan makano ko te-ehen bayti ya kadya-dya-an ya ampambin kalele-an ha nakem ko nin allo-allo? Anggan makano nin hiko ay pirmin matalo nin ka-away ko?

3 Pangino-on kon Diyos, pakaraniyan mo ko boy tobayen; pakhawen mo ko emen agko mati. 4 No ombayroy gaw-en mo kongko ay ahè mahalità nin ka-away ko ya tinalo na ko, boy hay ampipanggolo kongko ay ahè mipagtowà ta agla ko nara-eg.

5 Hiko ay ampahimalà ha ingangalo mo ya ma-in panlalabi, boy hay towà nin nakem ko ha pangilibri mo kongko. 6 Kantawan koy Pangino-on ha kahampatan na kongko.

14

(Ma-arì ikompara ha Kanta 53)

(Habayti ay hinolat ni Dabid)

Ayin tawoy mahampat

1 Hay tawoy maghalità ha sarili na nin, “Ayin Diyos!” ay talagan tangah. Hay gawgawà nin tawtawoy ombayro ay talagan mala-et boy poro kala-etan; ayin ana konla nin ampanggawà kahampatan.

2 Hay Pangino-on ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ampanlonglong nin ampangimaton no ma-in et nin tawtawoy ampaka-intindi boy ampag-apeh nin makatandà nin tongkol ha Diyos. 3 Kaganawan ay ahè labay pakarani ha Diyos ta ampagpakala-et hila. Ayin ampanggawà nin kahampatan; ayin ni miha.

4 Hay pastang nin Pangino-on ay ombayri: “Kaganawan nayì nin ampanggawà kala-etan ay ayin tinandà? Hay tawtawo ko ay anggaw-an lan mala-et, boy aghila ampakirawat kongko.”

5 Hay mangala-et ay masyadon nikalimo ta hay Diyos ay anti ha tawtawoy ma-in kahampatan. 6 Ampagsistiyan nin mangala-et ya pawplano nin aw-apih, piro hay aw-apih ya ma-in pamahimalà ha Pangino-on ay an-i-atap na.

7 Dayi, hay Pangino-on ay mangilibri nin Aw-israylita. No mambin oman ya Pangino-on nin ka-inomayan ha tawtawo na, hay aw-inalalak ni Hakob ya ayin kanayon no alwan Aw-israylita ay mipagtowà.

15

(Kanta ni Dabid)

Hay dapat pag-ogali-en nin tawo ya labay makilamo ha Diyos

1 Pangino-on, hinoy karapatdapat nin pa-iri ha bali mo? Hinoy karapatdapat nin pa-iri ha masagradoy bakil ya kama-inan mo?

2 Hay karapatdapat nin pa-iri bayro ay ombayri: ayin kapintasan, ampanggawà kahampatan, boy ampaghalità kaptegan nin leseb ha nakem; 3 ahè ampaghalità nin paninirà nin kanayon, ahè ampanggawà nin mala-et ha aw-amigo na, boy ahè ampangitotoltotol nin tongkol ha kapara na; 4 angka-inakit ha tawoy mala-et, piro hay ampipanggomalang ha Pangino-on ay amparangalan na; maronong tomopad ha pangakò maski ikalogih na; 5 ahè ampama-otang nin patobo-an, boy ahè ampasohol para manistigos nin kontra ha ayin kasalanan.

Hay anggomawà nin ombayri ay manatilin matibay ha Diyos.

16

(Habayti ay hinolat ni Dabid)

Panalangin nin ma-in pamahimalà ha Pangino-on

1 Pangino-on, i-atap mo ko ta an-ipahimalà ko komo ya kalibriyan ko. 2 Ombayri ya hinalità ko ha Pangino-on ko: “Hika ya Pangino-on ko; kaganawan ikahampat nin biyay ko ay ampangibat komo.”

3 Tongkol ha nag-in tawtawo nin Diyos bayri ha babon lotà, hila ay marangal boy ampakapakonsowilo kongko.

4 Hay ampakon homamba ha alwan peteg diyos ay ampahanan lay kalele-an la; kayà agko ma-arì makilamo konla ha pangidolog la, boy agko ma-arì homamba ha alwan peteg diyos ya anhambawan la.

5 Pangino-on, hika ya kaganawan ha biyay ko, boy an-igwà moy kaganawan panganga-ilangan ko; kateng biyay ko ay hika ya ampangoligtan. 6 Hay an-igwà mo kongko ay pagkahampat ya agko makwan ihipen.

7 Amporiyen koy Pangino-on ya ampangitoto kongko; maski yabi ay hiya ya ampanorò ha nakem ko. 8 Hay Pangino-on ay pirmi ha nakem ko; banà ta anti ya ha dani ko ay manatili akon matibay kona.

9 Banà bayri, hay nakem ko ay ampagtowà boy hay sarili ko ay ma-in kasigorowan. 10 Hay kalolowa ko ay agmo payagan mipalako ha dogal nin nikati; agmo simpri payagan nin mabolok ya nawini ko ta hiko ay tapat komo.

11 Hika ya mangitorò kongko nin daan ya palako ha biyay ya ayin anggawan; banà ta anti ka bayro, hiko ay magkama-in nin masyadoy kaligawan, boy habayti ya kaligawan ay anggan makakanoman.

17

(Panalangin ni Dabid)

Panalangin nin tawoy ahè ampanggawà kasalanan

1 Pangino-on, asikasowen mo ko boy leng-en moy an-ida-ing ko komoy makatoynongan. Pakaleleng-en moy panalangin ko ya leseb ha nakem ko. 2 Ha panosga mo kongko ay paptegan mo dayi ya hiko ay ayin ginawà ya mala-et, ta hika ya magtandà no anyay tamà.

3 Tandà moy nakem ko boy maskin yabi ay ampakarani ka kongko ta an-imatonan mo ko. Hiko ay sinorì mo piro ayin kan nakit ya kala-etan kongko. Ninakem ko ya agko makapagkasalanan ha paghahalità ko. 4 Tongkol ha mala-et ya gawgawà nin tawtawo ay na-i-atap koy sarili ko ha magoloy pamamaraan banà ha hawhalità mo. 5 Hiko ay ampamiyay nin kompormi ha an-itorò mo kongko, boy agko ampa-alilihan bayto.

6 Andoma-ing ako komo, Diyos ko, ta tandà ko ya pirmi mo kon antobayen. Asikasowen mo ko boy pakaleleng-en moy anhalita-en ko. 7 Hika ay ampangilibri ta makapangyariyan ka; kayà hay ahè makwan ihipen ya ingangalo moy ma-in panlalabi ay ipatnag mo konnawen nin ampahimalà komo emen agkayi mapangno nin kawka-away nawen.

8 I-atap mo ko nin bilang ha pangi-atap nin mata, boy kopkopen mo ko 9 emen hay tawtawoy mangala-et boy kawka-away koy nakapalibot kongko ya labay mamati kongko ay ahè makapangno kongko.

10 Hila ay ayin ingangalo boy hay anhalita-en la ay kahambogan. 11 Maski ayri ko mako, hila ay nakapalibot kongko, boy ampaka-i-imatonan la ko ta ampag-aralan la no pangno la ko mapatalo nin ipatombah. 12 Hila ay bilang ha lawliyon ya nakangangaynan mangnga-ngà kongko, boy bilang ha aw-oybon liyon ya ampa-ihalimbeng nin ampangabang.

13 Pakarani ka kongko, Pangino-on, ta harangen mon talowen ya kawka-away ko, boy gamiten moy kowinta hondang mo ha pangilibri mo kongko ha mangala-et. 14 Pangino-on, ilibri mo ko nin kapangyariyan mo ha ombayroy tawtawo, ta hila bayto, hay pag-asa la ay bayrin bongat ha babon lotà. Maski ombayro hila, hay panganga-ilangan la ay ampangibat komo. Hay aw-anak la ay ahè ampagkakolang, boy ma-in hilan nakalimpey kamama-in ya para ha aw-anak la.

15 Hiko balè, banà ha kahampatan ya inggawà mo kongko, Pangino-on, pangati ko ta mabiyay akon oman, makit katan bongat arap-arapan ay kontinto koyna.

18

(Ma-arì ikompara ha 2 Samwil 22:1-51)

(Habayti ya kinanta ni Dabid ha Pangino-on hin inlibri ya nin Pangino-on ha ka-away na ya hi Arì Sawol boy ha kanayon et ya kawka-away na.)

Kanta ni Dabid ya tongkol ha pananalo na

1 Pangino-on, anlabiyen kata nin leseb ha nakem ko boy hika ya ampamakhaw kongko.

2 Hay Pangino-on ay kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon boy dipinsa kongko; hiya ya ampangilibri kongko. Banà ta kowinta malhay ya bato ya Diyos ko ay hiya ya ampahimala-an ko nin mangilibri kongko. Hiya simpri ya pinagkahalanggà ko. An-idipinsa na ko boy anti kona ya kalibriyan ko. 3 Hiko ay ampakirawat ha Pangino-on ya nararapat poriyen; banà ha pamakirawat ko kona ay an-ilibri na ko ha kawka-away ko.

4 Hay kapapa-hal ko ay dilikado ta hiko ay emen an-akayen nin kamatyan. 5 Talagan ampamiligro ko ta bilang akon andomani ha dogal nin nikati.

6 Banà ha ka-irapan ya andanasen ko, hiko ay nakirawat ha Pangino-on; dinoma-ing ako ha Diyos ko nin tambayan na ko. Ha pandodoma-ing ko, hay bosis ko ay nalengè nin Diyos ha kama-inan na, boy nilengè nay inda-ing ko kona.

7 Hapa-eg, hay babon lotà ay na-eyeg ta nanlayon; hay pampatibay nin bawbakil ay nikagalaw, ta hay Diyos ay namahang. 8 Ha kapahangan na ay ma-in ahok ya nilomwah ha kowinta balongoh na, boy ha kowinta bebey na ay ma-in anlomyab ya apoy ya nilomwah. 9 Hiya ay nag-aypà nin nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan na ya hay antoklowan na ay makodpaw ya leem. 10 Hiya ay bilang anlompad nin mabilis, ta hay ampantan kona ya mihay klasin anghil ya an-ingaten kirobin ay angka-i-alipad nin makhaw ya angin. 11 Hiya ay nahalimbengan nin mareglem ya leem; hay makodpaw ya leem nin oran ay nakapalibot kona. 12 Ha arapan na ay ma-in nilomway kilat ya ma-in lamoy yilo boy apoy ya namihahabwag nin hatoy makodpaw ya leem.

13 Hay Pangino-on ay namakorol nin ma-in lamoy yilo boy apoy; hay bosis nin Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on ay nalengè. 14 Hay kawka-away na ay kowinta pinanà na anggan hila ay nangapihahabwag, boy nangilat anan nangilat ya nangibalombon konlan nog-alih. 15 Banà bayro, hay dagat ay binomabo, boy hay pampatibay nin lotà ay nipatnag. Ombayroy nangyari, Pangino-on, hin hina-ad mon pahang mo ya kawka-away mo.

16 Hay Pangino-on ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay nangilibri kongko ha ka-irapan nin bilang ha tawo ya angkalemeh ha malalè ya lanom. 17 Hiya ya nangilibri kongko ha makapangyariyan ya ka-away ko; inlibri na ko ha kawka-away ko ya ampipag-inakit kongko boy mangakhaw kongko. 18 Hin anti ko ha kagipitan, hila ay napakarani kongko ta kalabanen la ko, piro Pangino-on ya nangalalay kongko. 19 Hiko ay inalih na ha piligroy dogal ta inggawà na ko ha ma-aliwahway dogal; inlibri na ko ta hiya ay nangonsowilo kongko.

20 Hay pangilibri kongko nin Pangino-on ay kowinta primyo ko banà ha kahampatan ko, boy banà ta ayin yan nakit ya ginawà koy kasalanan ha kawka-away ko. 21 Hinonol koy an-ipanogò nin Pangino-on, boy agko hinomowawì ha Diyos ko. 22 Gineperan koy kaganawan nin an-ipanogò na, boy ayin akon ahè hinonol ha an-imanda na. 23 Ha tegteg na ay ayin akon kamali-an ta in-atap koy sarili ko ha panggawà nin kala-etan. 24 Inlibri ko nin Pangino-on banà ha kahampatan ko, boy banà ta ayin yan nakit ya ginawà koy kasalanan ha kawka-away ko.

25 Hika, Pangino-on ay tapat ha tawoy tapat, boy ha tawoy ahè ampagkakanwarì nin hiya ay mahampat ay an-ipakit moy kahampatan mo. 26 Ha tawoy malinis ya pagnanakem ay an-ipakit moy kalinisan nakem mo; ha tawo balè ya ayin gawà ya mahampat, hay anggaw-en mo kona ay kompormi ha anggaw-en na. 27 Hay tawtawoy apih ay an-ilibri mo, piro hay tawtawoy mapagmalhay ay an-i-aypà mo.

28 Hika, Pangino-on, ya ampambin hawang ha nakem ko; hay anti ha biyay ko ya karegleman ay Pangino-on kon Diyos ya ampambin hawang. 29 Hika simpri ya ampambi kongkon hokaw nin mandawohong nin lomaban ha kawka-away ko; hika et ya ampambi kongko nin kakhawan emen ko mahirà ya dawdipinsa la boy mapatalo ko hila.

30 Hay gawgawà nin Diyos ay ayin kapintasan; napaptegan ko ya hay hawhalità na ay ma-asawan. Hiya ya pinagkahalanggà nin kaganawan ampakarani kona ya ampanga-ilangan nin protiksyon na. 31 Ayin kanayon ya Pangino-on no alwan Diyos; hay Diyos ya kowinta malhay ya bato ay ampambin protiksyon kontamo. 32 Diyos ya ampamakhaw kongko, boy hiya ya ampanambay kongko emen hay gawgawà ko ay ahè mapintasan. 33 Banà ta Pangino-on ya ampangalalay kongko, ha pamomowayo ko nin omiwas ha kawka-away ko, hay kawkorang ko ay sigorado nin bilang ha pamomowayo nin oyha palako ha toktok bakil. 34 Ansanayen na ko emen ako mag-in handà ha pamakilaban; ambiyan na kon kakhawan emen hay pinakamatyà ya bayì ay magamit ko.

35 Hika, Pangino-on, ya pinagkahalanggà ko ya nambi kongkon kalibriyan. Banà ta hika ya nangalalay kongko ay agko napangno, boy nagkama-in akon ka-inomayan ta pinolalagan mo ko. 36 Ha pamomowako ko ay ayin anan maka-abalà kongko boy ayin anan makapipatombah kongko. 37 Hapa-eg, kinamat koy kawka-away ko; agko hila tinegnan anggan agko hila na-apò. 38 Banà ha ginawà ko konla ay aghilayna nin maka-ibangon, ta anti hilayna ha hilong kapangyariyan ko. 39 Hika, Pangino-on, ya nambi kongko nin kakhawan ha pamakilaban, boy pinahokò mo kongko ya kawka-away ko. 40 Pinapowayo moy kawka-away ko, boy hay ampipag-inakit kongko ay tinalo ko. 41 Hila ay nangingat nin tambay, piro ayin nangilibri konla; nangingat hila simpri ha Pangino-on, piro agna hila tinobay. 42 Banà ta natalo ko hila, hila ay nipampowayon nog-alih nin bilang ha gabok ya in-alipad nin angin; hila ay niyabokyabok ko nin bilang ha pità ha dawdaan.

43 Inlibri mo ko ha kawka-away ko ha panogod la kongko para kalabanen, boy ginawà mo ko nin mamo-on ha nawnasyon ya hay tawtawo bayro ay agko pon balay piro hapa-eg, hila ay angkasakopan koyna. 44 Pamakalengè lan halita-en ko ay honolen la ko; kateng dawdayowan ay ipasakop lay sarili la kongko. 45 Hay dawdayowan ay nikadiskorahi; kayà lomwah hilan ampipamegpeg ha ginawà lay dipinsa ya pagkobliyan la.

46 Hay Pangino-on ay angkabiyay; hiya ya kowinta malhay ya bato ya protiksyon ko ay poriyen. Hay Diyos ya nangilibri kongko ay parangalan. 47 Hiya ya Diyos ya ampamaweh ha kawka-away ko ha mala-et ya ginawà la kongko, boy hiya ya ampamahokò nin tawtawo kongko. 48 Hiya simpri ya ampangilibri kongko ha kawka-away ko.

Hika, Pangino-on, ya nambi kongkon panalo ha kawka-away ko, boy in-atap mo ko ha tawtawoy mapanggolo. 49 Kayà, Pangino-on, hika ay pasalamatan ko nin malengè nin tawtawo ha nawnasyon, boy magkanta ko nin pamomori komo.

50 Hay Diyos ay nambin masyadoy pananalo ha ginawà nan arì boy impakit nay ingangalo na ya ma-in panlalabi ha pinilì na ya ayin kanayon no alwan hiko ya hi Dabid boy ha aw-inalalak ko anggan makakanoman.

19

(Kanta ni Dabid)

Hay kagandawan nin gawgawà nin Diyos

1 Hay langit ay ampangipatnag nin kagandawan nin Diyos, boy bayro angkakit ya gawgawà na. 2 Balang allo ay ma-in kahonoy yabi; maski allo o yabi, hay bawbagay ya anti ha langit ay ampangipatnag nin tawtinandà ya tongkol ha Diyos. 3 Maski ahè angkalengè baytoy bawbagay ya anti ha langit, boy ahè ampaghalità, 4 hay kowinta bosis nin habayto ay an-omabot ha kaganawan dogal ha babon lotà, boy hay kowinta anhalita-en nin habayto ay ampi-abot ha ka-anggawan nin babon lotà. Bayro ha langit ay ma-in kama-inan nin allo ya ginawà nin Diyos. 5 Hay allo ya anhomilà nin mahambak ay bilang ha lalaki ya ikakahal ya maligan anlomwah ha bali na, boy bilang ha makhaw ya lalaki ya handà anan mowayon makilombà. 6 Habayti ya allo ay anhomilà ha baytan no bayombokah boy anhomlep ha babà no anyomabi ana. Ayin ahè makatanam nin amot nin habayti.

Hay an-ipanogò nin Pangino-on

7 Hay an-ipanogò nin Pangino-on ay ayin kamali-an; habayti ay ampakabayo nin tawo. Hay kaptegan ya an-ipanogò nin Pangino-on ay mapahimala-an, boy habayti ay ampambin tinandà ha tawtawoy kolang ha karonongan. 8 Matoynong ya an-ipanogò nin Pangino-on boy ampakapaligan kanakeman. Hay pawpanogò nin Pangino-on ay ayin kapintasan boy ampambin kalinawan nin pag-i-ihip. 9 Hay panhomamba ya ma-in panggogomalang ha Pangino-on ay mahampat boy manatilin ayin anggawan.

Hay pawpanogò nin Pangino-on ay talagan tamà boy makatoynongan. 10 Mas ma-alagà bayti ha gintò maski ha malakè et ya taganas gintò; habayti ay matam-ih et ha polot maski poro et ya polot. 11 Habayti ya pawpanogò ay ampangitorò kongko ya magsisirbi mo emen agko makapagkasalanan, boy habayti ay mambin ikahampat ko no honolen ko.

12 Ma-irap malili-o nin tawo ya sarili nan kamali-an. Kayà no nakagawà ako nin kawkasalanan ya emen kon an-itagò komo ay linisan mo ko. 13 Hiko ya magsisirbi mo ay i-atap mo ha panggawà kawkasalanan emen habayto ay ahè makapangyayari kongko. Ha ombayro, hiko ay ahè magkama-in kapintasan ta talagan ayin akon kasalanan.

14 Hika, Pangino-on ay kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon kongko; hika simpri ya nambeh kongko; dayi, hay anhalita-en ko boy annakemen ko ay makapakonsowilo komo.

20

(Kanta ni Dabid)

Hay panalangin nin tawtawo para ha pananalo nin arì la boy hay hinalità nin arì la

1 Tambayan ka dayin Pangino-on ha pana-on nin kagipitan mo, boy hay Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ay mangi-atap dayi komo. 2 Dayi, hiya ay mangipagtan komo nin tambay ya mangibat ha kama-inan na ha bakil nin Siyon. 3 Dayi ay panemtemen nay kaganawan nin an-igwà mo kona, boy tanggapen na dayi ya aw-ayop ya ampatyen mon idolog kona. 4 Dayi, hay anhangaren mo ay igwà na komo, boy pangyariyen na dayi ya kaganawan amplanowen mo. 5 No mangyari bayto, hikayi ay mipambo-angaw nin magtowà boy magligaliga nin mamori ha Diyos banà ha panalo mo. Dayi, kaganawan andawaten mo ay tobayen nin Pangino-on.

6 Hapa-eg, tandà ko ya hiko hi Dabid ya arì ya pinilì nin Pangino-on ay pinapanalo na. Hay Diyos ya anti ha katatag-ayan ha masagradoy kama-inan na ay antombay ha pinilì na, boy ha kapangyariyan na ay inlibri na ya. 7 Hay kanayon ya mamakilaban ay ampahimalà ha sarili lan hokaw ha panggamit la nin kawkarwahi; hay kanayon itaman ay ha panggamit nin kawkabayo. Hikayi balè ay ampahimalà ha kapangyariyan nin Pangino-on nawen ya Diyos. 8 Hatoy ampipampahimalà ha sarili lan kakhawan ay mikatalo; piro hikayi ya ma-in pamahimalà ha Pangino-on nawen Diyos ay manalo boy manatilin mataghen.

9 No andomawat kayi ha Pangino-on, hikayi ay antobayen na; kayà papanalowen mo dayi, Pangino-on, ya arì nawen.

21

(Kanta ni Dabid)

Pamomori ha Pangino-on banà ha pananalo

1 Pangino-on, hay towà nin arì ta binyan mo yan kakhawan; hiya ay talagan maliga ha pambi mo kona nin pananalo na. 2 Hay anhangaren na ay inggawà mo kona, boy tinobay moy an-awoken na.

3 Pinolalagan mo ya nin mangahampat ya bawbagay, boy ha pananalo na ay kowinta kinoronawan mo ya nin taganas gintò. 4 Hay inawok na komoy biyay ay inggawà mo kona, ta pinakarà moy biyay na boy binyan mo yan biyay ya ayin anggawan.

5 Hiya ay nagkama-in nin masyadoy karangalan nin banà ha tambay mo kona, boy ha pamomo-on na ay nag-in yan bantog ha inggawà moy karangalan kona. 6 Hay impolalag mo kona ya kahampatan ay anggan makakanoman. Banà ta anti ka kona, hiya ay talagan maliga.

7 Hay arì ay ampahimalà ha Pangino-on; banà ha ingangalo ya ma-in panlalabi nin Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on, hay pagka-arì na ay manatilin matibay. 8 Kaganawan ka-away mo, Pangino-on ay talowen mo, boy mapatalo moy kaganawan ampag-inakit komo. 9 No pangno manirà ya apoy ay ombayro itaman ya panirà mo ha kawka-away mo panlomateng mo.

Ha kapahangan mo, Pangino-on, apo-en mo hila nin hay gamiten mo konla ay apoy. 10 Kaganawan inalalak la ay obohen mon patyen.

11 Maski magplano hila nin mala-et ya kontra komo, habayto ay ahè mangyari. 12 Hay kowinta yawò mo ya inhandà mo nin pamanà konla ay nakapatoyò ana konla; kayà hila ay mipampowayon mog-alih. 13 An-itag-ay nawen ka, Pangino-on, banà ha kakhawan mo. Magkanta kayi boy mamori komo banà ha kapangyariyan mo.

22

(Kanta ni Dabid)

Dawda-ing boy kanta ya ma-in pamomori

1 Diyos ko, Diyos ko, antà pina-olayan mo ko? Antà pinakarayo-an mo ko nin ahè tinambayan ha pandodoma-ing ko komo? 2 Allo yabi ay ayin tegen ya panalangin ko komo, Diyos ko, piro agmo ko antobayen. 3 Ombayroman, hika ay Arì ya ayin kapintasan ya amporiyen nin aw-inalalak ni Israyil. 4 Hay kawka-apo-apowan nawen ay napahimalà komo; ha pamahimalà la komo ay inlibri mo hila. 5 Dinoma-ing hila komo boy inlibri mo hila; hila ay napahimalà komo boy aghila napareng-ey.

6 Hiko ay antoya-toya-en boy ampag-inakitan nin tawtawo; agla ko an-itoring nin tawo, no alwan hiko ay bilang bongat owel. 7 Kaganawan nin ampakakit kongko ay ampangka-ilin ampanoya-toyà kongko, boy ampampeyeng nin ampangilbit kongko. 8 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Ampahimalà ya ha Pangino-on; kayà helken tamo no ilibri ya nin Pangino-on ya ampangonsowilo kona.” 9 Hin in-anak ako boy mintras ampakalhayen ako, hikay nangi-atap kongko. 10 Napahimalà ako komo boy pa-ibat et hin anak ako ay hikayna ya Diyos ko. 11 Agmo ko dayi pakarayo-an ha kagolowan ya anlomateng kongko ta ayin manambay kongko.

12 Hiko ay napalibotan nin malakè ya ka-away ya bilang tawtoron bakà; hila ay nakapalibot kongko nin bilang ha mangabayani ya toron bakà ha dogal ya an-ingaten Basan. 13 Hila ay bilang ha ampan-aglem ya lawliyon ya nakangangan mangnga-ngà kongko.

14 Hay kakhawan ko ay na-alih kongko nin bilang ha nabollog ya lanom, boy hay tanam ko ha bawbot-o ko ay emen nangapihihiyay; kayà hay wenek ko. Hay tanam ko ha posò ko ay emen angkatonaw banà ha kalele-an ko. 15 Hay kakhawan ko ay bilang tanan pehà keren ya maparan mangabibi-hil, boy hay dilà ko ay dinomtayna ha ngalo ko; kayà marani koyna ha kamatyan.

16 Hay tawtawoy mangala-et ay nakapalibot kongko nin bilang ha aw-ahoy mangabayani. Hay gawgamet ko boy bawbitih ko ay nilobtan la. 17 Hay bawbot-o ko ay mapatnag ana, boy hay kawka-away ko ay ampamakategteg kongko. 18 Pini-a-atagan lay dolo ko boy pinibobonotan la baytoy dolo koy makarà.

19 Pangino-on, agmo ko pakarayo-an; hika ya ampamakhaw kongko, manandalì kan pakarani kongko ta tambayan mo ko. 20 Ilibri mo ko ha hondang ya ma-arì lan gamiten nin pamati kongko, boy ilibri mo ko ha kawka-away ya bilang nin mangabayani ya aw-aho. 21 Ilibri mo ko simpri ha kawka-away ya bilang ha lawliyon ya mangabayani. Tinobay mo ko hin hato, boy inlibri mo ko ha kowinta panowag kongko nin tawtoron bakà ya balang.

22 Ibabalità ko ha kapara kon tawo ya ginawà mo, boy hika ay poriyen ko ha arapan nin tawtawoy mititipon. 23 “Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy ampipanggomalang kona. Kaganawan moyon alalak ni Hakob ay mamarangal ha Pangino-on; talagan dapat kawon homamba kona, hikawoy kaganawan alalak ni Israyil. 24 Hay Pangino-on ay ahè ampama-olay ha aw-apih ha andanasen lay kadya-dya-an; agna hila anhalibokotan, no alwan antobayen na hila ha an-ida-ing la kona.”

25 Ha pamititipon nin kaganawan, hika ay poriyen ko banà ha ginawà mo. Bayro ha arapan nin hatoy nititipon ya ampipanggomalang komo ay toparen koy impangakò ko komo. 26 Hay aw-apih ay magpasasà ha pamamangan; hay ampikahabek ha Pangino-on ay mamori kona, boy dayi, hay nakem la ay magkama-in nin ayin anggay kaligawan.

27 Kaganawan tawo ha nawnasyon ha kaganawan parti nin babon lotà ay makapanemtem nin pakarani ha Pangino-on boy homamba kona. 28 Hay Pangino-on ay Arì boy hiya ya ampamo-on ha nawnasyon.

29 Kaganawan tawoy mangama-in kamatyan ya bilang mangahambog, aw-apih, boy mangakapey ana ay yomokò nin homamba ha Pangino-on. 30 Hay kasalokoyan lipì ay magsirbi kona boy mangibalità ha homonoy lipì nin tongkol ha Pangino-on.

31 Hila simpri ya mangibalità nin tongkol ha kahampatan nin Pangino-on ha tawtawoy ahè et in-anak, ta kaganawan nin habayti ay gawà nin Diyos.

23

(Kanta ni Dabid)

Hay Pangino-on ay bilang ha pastol

1 Hay Pangino-on ay bilang ha pastol ya ampangasiwà kongko; kayà kaganawan angka-ilanganen ko ay an-igwà na kongko. 2 Hiko ay kowinta anggitan nan ipastol boy ipa-inawa ha kowinta pagpastolan ya ma-in hariwà ya dikot; anggitan na ko et ha kowinta ma-in maganday lanom. 3 Ambiyan na kon bayoy kakhawan, boy an-itoto na ko ha tamà ya daan emen ako mag-in mahampat; ha ombayro, hay ngalan na ay maparangalan. 4 Maski hay pagdanan ko ay mareglem ya bilang ha kamatyan ay agko angkalimo ta hika, Pangino-on, ya kalamo ko! Hay kowinta baston mo boy kowinta garoti mo ay ampangitoto kongko boy ampambin dipinsa kongko; kayà maliga ko.

5 Angkakit nin kawka-away ko ya pawpanganga-ilangan koy an-igwà mo kongko. Hay olo ko ay kowinta pinonahan mo nin asiti ha katowa-an mon nananggap kongko. Talagan agko ampagkakolang ha pawpanganga-ilangan ko. 6 Kayà angkasigoro ko ya hay kahampatan mo boy panlalabi mo ay anti kongko nin leleg biyay ko, boy hiko ay anti komo anggan makakanoman.

24

(Kanta ni Dabid)

Hay Arì ya ahè mapantayan

1 Hay babon lotà kateng kaganawan anti bayri ay ikon nin Pangino-on; talagan hiya ya ma-in ikon nin babon lotà kateng ampipampa-iri bayri. 2 Habayti ya babon lotà ay pinalwa na nin nangibat ha lalè nin lawlanom, ta habayti ay impondasyon na ha lalè nin dawdagat.

3 Hinoy karapatdapat mako ha bakil nin Pangino-on, boy hinoy karapatdapat nin lomo-ob ha masagradoy dogal na? 4 Hay karapatdapat bayro ay tawoy mahampat ya gawgawà, malinis ya pagnanakem, ahè anhomamba ha alwan peteg diyos, boy ahè ampangipilit nin hay malì ay tamà. 5 Hay tawoy ombayro ay makatanggap nin kahampatan ya mangibat ha Pangino-on, boy halita-en nin Diyos ya Mapangilibri ya habaytoy tawo ay ayin ginawà ya mala-et. 6 Hay ombayroy tawtawo ay angkahabek ha Diyos ya pinahimala-an ni Hakob.

7 Hay polta nin paghambawan ay pakalo-atan emen hay Arì ya ahè mapantayan ay pomahok. 8 Hino bayti ya Arì ya ahè mapantayan? Hiya ay Pangino-on ya makhaw boy makapangyariyan; hiya ay Pangino-on ya makapangyariyan ha labanan.

9 Hay polta nin paghambawan ay pakalo-atan emen hay Arì ya ahè mapantayan ay pomahok. 10 Hino bayti ya Arì ya ahè mapantayan? Hiya ya Pangino-on ya ampama-alà ha kaganawan; hiya ya Arì ya ahè mapantayan.

25

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen itoto boy protiksyonan

1 Pangino-on, ampanalangin ako komo; 2 ampahimalà ako komo, Diyos ko; kayà agmo dayi payagan nin hiko ay mareng-eyan nin talowen nin kawka-away ko. 3 Hay ampipampahimalà komo ay ahè mipareng-ey, piro hay ampipangkomontra komo ay mipareng-ey.

4 Itorò mo kongko ya kalabayan mo, Pangino-on, boy ipatandà mo kongko ya dapat kon gaw-en. 5 Allo-allo ay hika ya ampahimala-an ko nin mangilibri kongko; kayà itorò mo dayi kongko no pangno ko mamiyay nin kompormi ha kaptegan nin Halità mo.

6 Pangino-on, panemtemen moy kahampatan mo boy ingangalo moy ma-in panlalabi ya impakit mo kongko pa-ibat hin hato. 7 Banà ha kahampatan mo boy ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay panemtemen mo ko dayi, Pangino-on. Patawaren moy kawkasalanan ko boy kawkamali-an ya nagawà ko hin malagò ako et.

8 Hay Pangino-on ay mahampat boy tapat; kayà an-itoto nay mawmakasalanan ha tamà ya pamamaraan emen hila malibri ha kawkasalanan la. 9 Hay tawtawoy manga-aypà ya nakem ay an-itoto na ha tamà ya pamamaraan boy an-itorò na konla ya kalabayan na. 10 Kaganawan anhomonol ha kasondo-an nin Pangino-on boy ha an-ipanogò na ay an-itoto nan ma-in panlalabi boy ma-in katapatan.

11 Maski malakè ya nagawà koy kasalanan ay patawaren mo ko dayi, Pangino-on, emen hay ngalan mo ay maparangalan. 12 Hay tawoy anggomalang ha Pangino-on ay angkatotowan nay tamà ya pamamaraan ha biyay. 13 Hay ombayroy tawo ay mag-inomay boy hay aw-inalalak na ay mamiyay nin ma-in katinekan bayri ha babon lotà. 14 Hay Pangino-on ay ampaki-amigo ha tawtawoy anggomalang kona; an-itorò na konla ya kasondo-an na.

15 Hay pirmi kon an-asawan nin manambay kongko ay Pangino-on, ta hiya ya ampangilibri kongko no hiko ay ampamiligro. 16 Pangino-on, asikasowen mo ko boy ingalowan, ta hiko ay ayin kalamo boy apih ako. 17 Hay kagolowan nin nakem ko ay angkapahanan. Habayti ay alihen mo dayi kongko. 18 Asikasowen moy pagka-apih ko boy kadya-dya-an ya andanasen ko, boy patawaren mo dayi ya kaganawan kasalanan ko.

19 Helken moy kawka-away ko ya kapanlolomakè; hiko ay masyado lan angka-inakitan. 20 I-atap mo ko, Pangino-on, boy ilibri. Agmo ko pa-olayan nin mipareng-ey ta hika ya ampahimala-an ko. 21 Ipakit mo dayi ya kahampatan mo boy katapatan mo ha pangi-atap mo kongko, ta hika ya an-asawan ko.

22 Pangino-on kon Diyos, ilibri moy tawtawo mo ha kaganawan ka-irapan ya andanasen la.

26

(Kanta ni Dabid)

Panalangin nin mahampat ya tawo

1 Pangino-on, paptegan mo ya hiko ay ayin ginawà ya mala-et ta hiko ay talagan ampahimalà komo; agko ampagtagaloway nakem. 2 Sori-en mo ko, Pangino-on, boy hoboken; pakahehelken moy pangingihip ko boy nakem ko. 3 Hay ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay angkahabekan ko, boy talagan labay kon mag-in tapat komo.

4 Agko ampakilamo ha tawtawoy manloloko ni ha mawmagkakanwarì. 5 Angka-inakit ako ha gropon tawtawoy ampagplanon manggawà kala-etan, boy agko labay makilamo konla.

6 Pangino-on, oyahan koy gamet ko bilang tandà nin hiko ay ayin ginawà ya kasalanan, biha ko liboten ya altar mo ha panhohomamba ko komo. 7 Mintras anliboten ko bayti ay magkanta ko nin pasasalamat komo, boy kaganawan ginawà moy kapapa-ispanta ay ibabalità ko.

8 Pangino-on, labaylabay koy paghambawan komo ya kama-inan mo ta anti bayroy kagandawan mo. 9 Agmo ko ilamo ha kaparosawan nin mawmakasalanan; agmo ko simpri ilamo ha kaparosawan nin mawmapamatin tawo 10 ya pirmin ampanggawà kala-etan boy pirmin nakahandà para pasohol.

11 Hiko ay ayin ginawà ya ombayro ha ginawà la; kayà ilibri mo ko boy ingalowan.

12 Ha tambay nin Pangino-on, hiko ay libri ha pawpangyayari ya alwan maganda; ha pamititipon nin kalak-an, hiko ay mamori ha Pangino-on.

27

(Kanta ni Dabid)

Panalangin ya ma-in pamomori

1 Pangino-on ya ampambin hawang kongko boy ampangilibri kongko ha kawka-away ko; kayà agko angkalimo. Hay ampambin dipinsa kongko ay kakhawan nin Pangino-on; kayà agko angkalimo. 2 No hay mangala-et ya tawtawoy kawka-away ko ay mangalaban kongko ta labay la kon patyen, habaytoy labay lan gaw-en ay ahè mitoloy ta hila ay mikatombah. 3 Maski pagkalalakè hondalò ya mangalaban kongko ay agko malimo, boy maski kalabanen ako nin kawka-away ko ay pahimalà ako simpri ha Diyos.

4 Mihay bagay bongat ya labay kon dawaten ha Pangino-on: hay labay ko dayi, leleg biyay ko, ha pamakilamo ko kona, hiko ay kowinta pirmiyan nin anti ha bali na ya paghambawan kona emen ko makit ya kagandawan na, boy bayro ko nin lalò ma-intindiyan ya tongkol kona. 5 Ha pana-on nin kagolowan, hiko ay i-atap nin Pangino-on do ha kama-inan na, ta bayro ay ma-in dogal ya agko mapangno. Bayro na ko i-atap ta bayro ay ma-in kowinta matag-ay ya bato ya pangigwa-an na kongko. Ha babo nin habaytoy bato ay bayro na ko igwà emen na ko ma-i-atap ha kawka-away ko. 6 Banà bayri, hay kawka-away koy nakapalibot kongko ay talowen ko. Do ha kama-inan nin Pangino-on ay mangidolog ako boy mambo-angaw ha katowa-an ko. Magkanta koynan magkanta nin pamomori ha Pangino-on.

7 Pangino-on, leng-en moy an-ipakirawat ko komo; ingalowan mo ko boy tobayen moy andawaten ko. 8 Hinalità moy pakarani ko komo; kayà ampakarani ko komo, Pangino-on. 9 Agmo ko dayi pakarayo-an.

Hiko ya magsisirbi mo ay agmo dayi pamahangan nin pa-alihen. Hika ya ampanambay kongko; kayà agmo ko dayi alihan boy pa-olayan, ta hika ya Diyos ko ya mangilibri kongko. 10 No warì ta pa-olayan ako nin tatay ko boy nanay ko, hika, Pangino-on ya mangandep kongko.

11 Pangino-on, itorò mo ko ha dapat kon gaw-en; itoto mo ko dayi ha tamà ya pamamaraan ta malakè ya ka-away ko. 12 Agmo ko pa-olayan ha kawka-away ko, ta hiko ay ambara-an lan nanggawà nin alwan tamà, boy ampagplano hila no pangno la ko pakakhitan.

13 Angkasigoro ko ya mintras angkabiyay ako ay makit koy kahampatan nin Pangino-on ha babon lotà. 14 Pahimalà ha Pangino-on; magkama-in hokaw nakem; talagan pahimalà ha Pangino-on.

28

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen tambayan

1 Andoma-ing ako komo, Pangino-on, ya kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon kongko. Leng-en moy an-ida-ing ko, ta no agmo ko leng-en ay mag-in akon kabilang ha anti ana ha dogal nin nikati. 2 Leng-en moy an-ida-ing ko komoy tambay. Ha pandodoma-ing ko komo ha pinakamasagradoy kama-inan mo ay an-itag-ay koy gamet ko ha pamaki-i-ingalo ko komo. 3 Agmo ko dayi ipakilamo ha kaparosawan nin tawtawoy ampanggawà kala-etan; hila bayti ay ampagkakanwarì nin ampaghalità nin ma-in kahampatan, piro hay anti ha nakem la ay kala-etan.

4 Parosawan mo hila ha ginawà lay kala-etan; parosawan mo hila nin kompormi ha ginawà la. 5 Hay pawpinalsa nin Pangino-on boy bawbagay ya ginawà na ay agla ampa-alaga-an; kayà parosawan na hilan pa-anggawan.

6 Poriyen ya Pangino-on ta nilengè nay inda-ing ko konay tambay. 7 Pangino-on ya ampamakhaw kongko boy hiya ya pinagkahalanggà ko; ampahimalà ako kona boy antambayan na ko. Kayà hay nakem ko ay angkatowà boy magkanta ko nin pamomori kona.

8 Pangino-on ya ampamakhaw ha tawtawo na; hiya ya ampangidipinsa boy ampangilibri nin arì ya pinilì na. 9 Pangino-on, ilibri moy tawtawo mo boy biyan mo hilan kahampatan; mag-in kan bilang pastol la boy hika ya mangasiwà konla nin ayin angga.

29

(Kanta ni Dabid)

Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay makapangyariyan

1 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy aw-anghil na; poriyen moyo ya banà ha kagandawan na boy kakhawan na. 2 Igwà moyo ha Pangino-on ya pamomori ya nararapat ha ngalan na; hambawen moyoy Pangino-on ta hiya ay ma-in kagandawan ya ayin kapintasan.

3 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay angkalengè maski ha dagat; hay Diyos ya ma-in kagandawan ya anti ha dagat, hay bosis na ya bilang ha korol ay angkalengè ha maski ayrin parti nin dagat. 4 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay ma-in kakhawan boy ma-in kapangyariyan.

5 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay ampakahirà nin pawpo-on kayo maski et nin matibay ya pawpo-on kayoy an-ingaten sidro ha nasyon Libanon. 6 Banà ha bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol, hay bawbakil nin Libanon ay emen ampitatakompaw nin bilang ha oybon bakà, boy hay bakil ya an-ingaten Hirmon ay emen ampagtakompaw nin bilang ha malagò ya toron bakà.

7 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay ampangibatan nin kilat ya ma-in lamo ya apoy ya ampakab-in hawang. 8 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay ampaka-eyeg nin pawpowiray dogal kateng dogal ya an-ingaten Kadis. 9 Hay bosis nin Pangino-on ya bilang ha korol ay ampakapa-anak nin maboktot ya oyha nin ayin ha oras, boy ampakalagah nin bawbolong kayo. Kaganawan anti ha kama-inan nin Diyos ay ampaghalità nin, “Poriyen ya Diyos!”

10 Hin nagkama-in nin malhay ya lanab ay Pangino-on ya namo-on, boy hiya ya Arì ya ayin anggay pamomo-on. 11 Hay Pangino-on ay ampambin hokaw ha tawtawo na, boy hiya ya ampambin katinekan konla.

30

(Kanta ni Dabid)

Panalangin ya ma-in lamoy pasasalamat

1 Pangino-on, amporiyen kata ha pangilibri mo kongko boy banà ta agmo pinayagan nin talowen ako nin kawka-away ko. Ha ombayro ay aghila magtowà nin mangalgal kongko. 2 Pangino-on kon Diyos, dinoma-ing ako komo nin tambayan mo ko; kayà pinakahampat mo ko. 3 Hiko ay malagayna mako ha dogal nin nikati, piro pinakahampat mo ko et ta pinanatili mo kon angkabiyay.

4 Hikawoy nag-in tawtawo nin Diyos, magkanta kawon pamomori ha Pangino-on, boy magpasalamat kawo ha pamamanemtem moyo kona ya ayin kapintasan. 5 Hay pahang nin Pangino-on ay kadodomalì bongat, piro hay kahampatan na ay ayin angga. No ma-in man anlomateng ya kalele-an ay ma-in tampol homagili ya kaligawan.

6 Hin nakatanam akon ka-inomayan ay ombayri ya hinalità ko ha sarili ko, “Manatili akon matibay.” 7 Mahampat ka kongko, Pangino-on, ta in-atap mo ko boy ginawà mo kon mataghen nin bilang kataghen bakil. Piro hin pina-olayan mo ko ay nakatanam akon kalimowan.

8 Hiko ay dinoma-ing komo, Pangino-on, nin tambayan mo ko. 9 Anyay mapakinabang mo kongko no mati koyna? Warì hay nati ay makapori komo, o ma-ibabalità nay katapatan mo? 10 Pangino-on, leng-en mo ko boy ingalowan. Tambayan mo ko dayi, Pangino-on.

11 Hay kalele-an ko ay pinahiliyan mo nin kaligawan; kayà hiko ay antomalek ha katowa-an ko; inalih moy kalele-an ko ta pinahiliyan mon kaligawan. 12 Kayà agko ma-arì nin ahè magkanta nin pamomori komo. Pangino-on kon Diyos, ayin anggay pasasalamat ko komo.

31

(Kanta ni Dabid)

Panalangin nin ampahimalà ha Pangino-on

1 Pangino-on, ampahimalà ako nin hiko ay protiksyonan mo; kayà maski makano ay agmo payagan nin hiko ay mareng-eyan nin banà ha pamahimalà ko komo. Hika ya ma-in kahampatan ay mangilibri kongko. 2 Leng-en mo ko boy tampol mo kon ilibri; hika ya kowinta malhay ya bato ya mambin protiksyon boy mangidipinsa kongko emen ako malibri.

3 Banà ta hika ya kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon boy ampangidipinsa kongko ay itoto mo ko boy alalayan mo ko alang-alang ha ngalan mo. 4 Ilibri mo ko ha kowinta papandakep kongko ya ingkanà nin kawka-away ko ta hika ya ampambin protiksyon kongko. 5 An-ipahimalà ko komo ya ispirito ko; hika ya nangilibri kongko, Pangino-on, ta hika ya Diyos ya tapat ha pangakò.

6 Angka-inakitan moy ampipanhomamba ha alwan peteg diyos, piro hiko ay ampahimalà komo, Pangino-on. 7 Hiko ay lomiga boy matowà ha ingangalo moy ma-in panlalabi, ta angka-asikaso moy kadya-dya-an ya andanasen ko boy tandà moy angkagolowan ko. 8 Agmo pinayagan nin hiko ay marakep nin kawka-away ko, no alwan an-i-atap mo ko boy pinalayà.

9 Ingalowan mo ko, Pangino-on, ta hiko ay anti ha kagipitan. Hay mata ko ay angkabayà ana ha panangih ko; hiko ay ma-in kalele-an boy talagan makapey ana. 10 Hay biyay ko ay ampa-ipeken nin kalele-an ko boy pan-agol ko. Hiko ay makapey ana banà ha kawkasalanan ko, boy hay tanam ko ha bawbot-o ko ay emen anan ampangapihihiyay.

11 Kaganawan ka-away ko kateng kawkarani ko ay ampangka-ili nin ampanoya-toyà kongko. Hay kawkabalay ko ay ahè labay manegteg kongko; no angkakit la ko ha daan ay ampipampowayo hilan pakarayò kongko. 12 Hiko ay niliwawan layna nin bilang ha nati, boy emen akon bongat ha pehà keren ya ayin alagà. 13 Angkalengè koy pawpaninirà kongko nin malakè ya ka-away ko; hila ay ampagplano nin kontra kongko boy antangka-en la kon patyen. Hay kakalimowan ay nakapalibot kongko.

14 Piro ampahimalà ako komo, Pangino-on; kayà hinalità ko ya ombayri: “Hika ya Diyos ko.” 15 Hika ya ma-in oligtan nin biyay ko; ilibri mo ko ha kawka-away ko, boy ha tawtawoy labay mamadya-dyà kongko.

16 Hiko ya magsisirbi mo ay pakitan mo dayi nin kahampatan mo. Banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay ilibri mo ko. 17 Pangino-on, banà ta andoma-ing ako komo ay agmo dayi payagan nin mareng-eyan ako. Balè hay mawmangala-et, dayi ay mareng-eyan; dayi, hila ay mikati emen hila ay matanà ana ha dogal nin nikati. 18 Hay mangabongkok ay pategenen mo dayi ha paghalità la nin kawkabongkokan; hila bayti ya ampipagmalhay ay ampipandodostà boy ampipaghalità nin kontra ha tawtawoy mangahampat.

19 Hay kahampatan mo ya ahè makwan ihipen ay intalakà mo ha tawtawoy ma-in panggogomalang komo; angkakit nin tawtawo bayti ya anggaw-en moy pangilibri nin ampipampahimalà komo. 20 Hila ay an-i-atap mo ta anti ka konla; kayà aghila mapangno ha tawtangkà konla nin tawtawo. Ha kama-inan mo ay bayro mo hila an-i-atap emen aghila yamo-yamo-en nin paghalita-an nin kawka-away la.

21 Poriyen ya Pangino-on, ta impakit na kongko ya ahè makwan ihipen ya ingangalo nay ma-in panlalabi ta kowinta inggawà na ko ha mapowirsay siyodad ha pangi-atap na kongko. 22 Hiko ay nalimo ta andap ko no agmo koyna payagan pakarani komo, piro hay inda-ing ko komoy tambay ay nilengè mo.

23 Hikawo ya nag-in tawtawo nin Diyos, labiyen moyoy Pangino-on! An-i-atap nin Pangino-on ya tawtawoy tapat; hay mangahambog balè ay mahigpit nan amparosawan. 24 Kaganawan moyon an-omasa ha Pangino-on, hokawen moyoy nakem moyo ta tambayan na kawo.

32

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral)

Hay tawoy pinatawad ha kawkasalanan ay makalmà

1 Makalmà ya tawoy pinatawad ana ha kawkasalanan nay panhohomombalang ha Diyos; ta hay kawkasalanan na ay nilinisan ana. 2 Makalmà ya tawo ya hay kasalanan na ay pinatawad ana, ta hiya ay imbilang nin Pangino-on nin ayin kasalanan. Hay ombayroy tawo ay ahè ampagkakanwarì.

3 Hin agko et na-ipakikwan tawad ya kawkasalanan ko, hay tanam ko ha bawbot-o ko ay emen anan ampangapihihiyay ta angka-alihan akon hokaw. Ombayroy nangyari ta ayin tegen ya panangih ko. 4 Allo yabi ay ampakatanam ako nin kowinta mabyat ya parosa mo, Pangino-on. Hay kakhawan ko ay na-alih ana nin bilang ha deyang ya napaklang nin amot allo no ka-ingitan.

5 Hapa-eg ay intapat ko komo ya kawkasalanan ko; ayin akon intagò komo ya gawgawà koy alwan tamà. Nagdisisyon akon ipakikwan tawad komo ya kaganawan kasalanan ko ha panhohomombalang ko komo; habayti ay pinatawad mo.

6 Kayà balang miha ya angkahabek komo, Pangino-on ay manalangin komo emen mo ma-ingalowan. Ha ombayro, ma-in man lomateng ya malhay ya lanab ya kowinta panonosga, hila ay malibri. 7 Hiko ay ahè mapangno ta anti ka kongko ya ampangi-atap kongko ha kagolowan; banà bayri ay makalengè ako ha mamalibot ko nin kalamo kon ampagkantan makhaw ha pangilibri mo kongko.

8 Hinalità nin Pangino-on, “Hiko ya mangitoto boy mangitorò komo ha dapat mon gaw-en; wawaliyan kata boy pirmi katan imatonan. 9 Agka manowad ha kabayo, lalò ha kabayoy mola ya ahè ampaka-intindi boy ka-ilangan et rindawan biha mapahonol.”

10 Malakè ya kalele-an ya lomateng ha tawtawoy mangala-et, piro hay tawtawoy ampahimalà ha Pangino-on ay pirmin makaranas nin ingangaloy ma-in panlalabi.

11 Hikawoy mangama-in kahampatan ay magtowà boy magpakaliga ha Pangino-on; banà ta leseb ya nakem moyo ha Pangino-on, kaganawan moyo ay mambo-angaw ha pagtowà moyo.

33

Kantan pamomori

1 Hikawoy mangama-in kahampatan, magtowà kawo ha Pangino-on; nararapat kawon mamori kona, hikawoy leseb ya nakem ha Pangino-on. 2 Hay Pangino-on ay poriyen moyo ha panogtog moyo nin alpa, boy magkanta kawon pamomori kona ya kompanyawan moyon istrominto ya di kowirdas. 3 Kantawan moyo ya nin kinomposo ya bayoy kanta, pakahampaten moyoy panogtog moyo, boy magkanta kawo nin ma-in katowa-an. 4 Hay halità nin Pangino-on ay talagan peteg, boy kaganawan gawà na ay mapahimala-an. 5 Labaylabay nin Pangino-on ya gawgawà ya mahampat boy matoynong; hay ingangalo nin Pangino-on ya ma-in panlalabi ay an-ipakit na ha maski ayrin dogal bayri ha babon lotà.

6 Hay langit ay pinalsa nin Pangino-on ha halità nan bongat; ombayro simpri ha bawbito-en. 7 Hay lawlanom itaman ay tinipon na ha ginawà nay malalè ya dogal ya an-ingaten dagat; hay lawlanom ay kowinta inlimpeh na bayro ha pinangitiponan na.

8 Dayi, kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay gomalang boy homamba ha Pangino-on, 9 ta hin hinalità na ya magkama-in nin babon lotà ay nangyari boy kaganawan bagay ay nilomwah.

10 Hay pawplano nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay anhira-en nin Pangino-on; agna ampayagan nin mitoloy ya pawplano la no habayto ay alwan kompormi ha kalabayan na. 11 Piro hay pawplano nin Pangino-on ay talagan mangyari anggan makakanoman. 12 Makalmà ya tawtawo ha mihay nasyon ya hay Diyos la ay Pangino-on; makalmà hila ta hila ay pinilì nin Pangino-on nin pag-ikon na.

13 Hay Pangino-on ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ampanlonglong; kayà angkakit nay kaganawan tawo. 14 Bayro ha kama-inan na ay anlonglongan nay kaganawan tawo bayri ha babon lotà. 15 Kona ampangibat ya nakem la; kayà tandà nay kaganawan nin anggaw-en la.

16 Ayin arì ya ampanalo nin banà ha kalak-an hondalò na; ayin simprin hondalò ya ampanalo nin banà ha kakhawan na. 17 Hay kabayo ya anggamiten ha gira ay ahè ma-asawan nin makapipanalo, boy hay kakhawan nin habayti ay ahè makapilibri.

18 Balè hay tawtawoy anggomalang ha Pangino-on ay an-asikasowen nan i-atap, ta ampahimalà hila ha ingangalo nay ma-in panlalabi. 19 An-ilibri na hila ha kamatyan, ta maski pana-on nin bitil ay ambiyan na hila nin ikabiyay la.

20 An-omasa kayi ha Pangino-on nin tambayan na kayi boy hiya ya pinagkahalanggà nawen. 21 Hay nakem nawen ay maliga kona ta hikayi ay ma-in pamahimalà ha ayin kapintasan ya ngalan na.

22 Igwà mo dayi konnawen, Pangino-on, ya ingangalo moy ma-in panlalabi nin kompormi ha an-asawan nawen komo.

34

(Kanta ni Dabid)

Pamomori ha Diyos ha kahampatan na

1 Hay Pangino-on ay pirmi kon pasalamatan, boy hiya ay ayin tegen kon poriyen. 2 Amparangalan koy Pangino-on ha gawgawà na; dayi, hay aw-apih ya makatandà nin habayti ay magtowà. 3 Makilamo kawo kongko nin mamori ha Pangino-on; dayi ay milalamo tamon mangitag-ay nin ngalan na.

4 Hin nanalangin akon nakirawat nin tambay ha Pangino-on ay nilengè na ko, boy inlibri na ko ha kaganawan angkalimowan ko. 5 Hay inomasa kona ay nilomiga; hila ay agana mareng-ey. 6 Hiko ya ayin pag-asa ay dinoma-ing ha Pangino-on boy nilengè na ko; inlibri na ko ha kaganawan angkagolowan ko. 7 Hay anghil ya inhogò nin Pangino-on ay ampagbantay ha ampipanggomalang ha Pangino-on, boy an-ilibri na hila ha kawkapiligrowan.

8 Hoboken moyoy kahampatan nin Pangino-on; makalmà ya tawoy ma-in pamahimalà ha Pangino-on nin hiya ay ilibri na. 9 Igalang moyoy Pangino-on, hikawoy nag-in tawtawo nin Diyos, ta hay ampipanggomalang kona ay ampagkama-in nin pawpanganga-ilangan la. 10 Hay aw-oybon liyon ay ampagkakolang boy angkabitlan, piro hay angkahabek ha Pangino-on ay ahè ampagkakolang ha bawbagay ya mangaganda ya ikahampat la.

11 Hikawoy aw-anak, pakarani kawo kongko ta toro-an katawon gomalang ha Pangino-on. 12 Labay moyo nayì nin lomawig ya biyay moyo emen kawo maganawan nin maboyot ha mangaganday bagay? 13 No ombayro ay tonggen kawon maghalità nin kala-etan boy kawkabongkokan. 14 Halibokotan moyoy panggawà kala-etan ta hay gaw-en moyo ay kahampatan, boy lalò moyon pagsikapan nin magkama-in katinekan. 15 Hay tawtawoy mangahampat ay an-asikasowen nin Pangino-on, boy anleng-en nay dawda-ing la. 16 Hay tawtawo balè ya ampipanggawà nin kala-etan ay hosgawan nin Pangino-on emen ayin anan mamanemtem konla bayri ha babon lotà. 17 Hay da-ing nin tawtawoy mangahampat ay anleng-en nin Pangino-on, boy an-ilibri na hila ha kaganawan kagolowan la. 18 Hay Pangino-on ay maheneh boy ampanambay ha angkahirà ya nakem, boy an-ilibri nay ayin anan pag-asa.

19 Hay tawoy mahampat, maski ampagdanas nin malakè ya kagolowan ay an-ilibri nin Pangino-on ha kaganawan kagolowan ya ampangyari kona. 20 Hiya ay talagan an-i-atap nin Pangino-on; kayà ni mihay bot-o na ay ayin nabalì. 21 Hay mangala-et ay angkati nin banà ha panggawà lan kala-etan; hay ampipag-inakit ha mangahampat ay parosawan.

22 An-ilibri nin Pangino-on ya ampipagsirbi kona, boy hay ampakarani konan pakopkop ay agna parosawan.

35

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen tambayan

1 Pangino-on, kontrawen mo ya ampipangkomontra kongko; labanan moy ampipangalaban kongko. 2 Gamiten moy kowinta hawhalanggà mo ta tambayan mo ko. 3 Gawi-en moy kowinta pikà mo boy kowinta payakol ya anggamiten makigira, ta harangen moy ampipangamat kongko, boy halita-en mo kongko ya hika ya mangilibri kongko.

4 Hay ampipagsikap mamati kongko ay matalo dayi boy mipareng-ey. Hay ampipagplanon mala-et ya kontra kongko ay magbira dayin ampikalito. 5 Dayi ay mag-in hila nin bilang ha apah ya ampi-alipad nin angin mintras angkalimoten hilan ipakarayò nin anghil ya inhogò nin Pangino-on. 6 Hay andanan la ay mag-in dayin mareglem boy marawonot mintras angkalimoten hila nin anghil nin Pangino-on.

7 Maski ayin bara-nan, hila ay nangikanà nin bateng ya pandakep la kongko, boy nangotkot hilan malalè ya lobot ya pakarabo-an ko emen la ko marakep. 8 Dayi, ha agla an-asawan ay lomateng konla ya kadisgrasyawan. Dayi, hay bateng ya ingkanà la ay hilan mismo ya mahagep boy hilan mismo dayi ya marabò ha lobot ya kinotkot la.

9 Hapa-eg hiko ay magtowà ha Pangino-on boy magkama-in akon kaligawan ta inlibri na ko. 10 Ombayri ya halita-en ko ha Pangino-on nin leseb ha nakem ko: “Ayin makapantay komo, Pangino-on. An-ilibri moy aw-apih ha mangakhaw ya ampipangapih konla; ombayro simpri ha ampipanga-ilangan.”

11 Hay tawtawoy mangala-et ay ampanistigos nin kontra kongko; ambinggawan la ko nin bawbagay ya agko tandà. 12 Hay ginawà ko konlay kahampatan ay ginantiyan lan kala-etan; kayà hiko ay nagkama-in nin masyadoy kalele-an. 13 No ampagmasakit hila ay an-ipakit koy kalele-an ko ha pagholot ko nin mangitit boy makodpaw ya dolo, boy ampagpalta kon mangan. Ha panalangin ko ay an-iyongoh koy olo ko. 14 Masyadoy kalele-an ko nin bilang ha na-alihan nin mihay amigo o patel. Ha kalele-an ko ay inyongoh koy olo ko nin bilang akon ampi-a-anito ha nanay ko.

15 Balè hila ay natowà hin angkagolo ko boy nititipon hila ta pinagsistiyan la ko. Ambinggawan la ko nin bawbagay ya agko tandà, boy ayin tegen ya paghalità la nin paninirà kongko. 16 Hila ay bilang ha mangala-et ya mawmanoya-toyà ya ha ka-inakitan la kongko ay an-et-eten lay ngipen la.

17 Pangino-on, anggan makano mo ko nin ahè asikasowen? Ilibri mo ko ha kadisgrasyawan ya labay lan gaw-en kongko. Ilibri mo ko ha kawka-away ko ya bilang lawliyon. 18 Ha ombayro, hika ay pasalamatan ko ha kalak-an tawo; ha arapan nin kalak-an tawoy nititipon ay poriyen kata.

19 Agmo dayi payagan nin mangalgal kongko ya kawka-away ko nin ayin bara-nan. Agmo simpri dayi payagan nin mikikindat ya ampipag-inakit kongko nin ayin bara-nan.

20 Hay paghahalità la ay emen ampikokolpya boy maronong hilan mamigawa-gawà nin hawhalità ya ayin kaptegan ya tongkol ha tawtawoy matinek ha ampa-iriyan la. 21 Hay an-ibo-angaw la ya kontra kongko ay ombayri: “Ah! mismon mata nawen ya nakakit nin ginawà mo.” 22 Pangino-on, nakit mo ya nangyari kongko; kayà ha-aren mo hila. Pangino-on, agmo ko pakarayo-an. 23 Biliwen moy ampangyari kongko boy dipinsawan mo ko, Diyos ko ya Pangino-on ko; ipakit mo dayi kongko ya katoynongan mo. 24 Hika, Pangino-on kon Diyos ya ma-in kahampatan ay paptegan mo ya hiko ay ayin ginawà ya kasalanan; agmo dayi payagan ya kawka-away ko nin mangalgal kongko. 25 Agmo hila dayi payagan nin maghalità ha sarili la nin, “Ah! nangyari ya labay nawen,” o maghalità nin, “Natalo nawen ya.”

26 Dayi, hay ampipangalgal kongko ha andanasen koy kadya-dya-an ay mipareng-ey boy mikalito; dayi, hay ampipaghalità nin hila ay mas mahampat kisa hiko ay mipareng-ey boy ma-alihan dangal.

27 Dayi, hay ampipagtowà banà ta hiko ay napaptegan nin ayin kasalanan ay mipambo-angaw ha katowa-an. Hay pirmi la dayin halita-en ay ombayri: “Hay Pangino-on ay itag-ay ta hiya ay angkatowà nin mambin ka-inomayan ha magsisirbi na.” 28 Ibabalità ko ya kahampatan mo, Pangino-on, boy pirmi katan poriyen.

36

(Kanta ni Dabid ya magsisirbi nin Pangino-on)

Hay kala-etan nin tawo

1 Tandà nin makasalanan ya hay anti ha nakem na ay poro kala-etan; hay Diyos ay antanggi-an na boy agna an-igalang. 2 Banà ta hay palagay na ha sarili na ay masyadon matag-ay ya ingkatawo na, hay anti ha ihip na ay ahè matanda-an nin Diyos ya kawkasalanan na boy agya maparosawan. 3 Hay anhalita-en na ay kawkala-etan boy kawkabongkokan; alwa yaynan maronong boy ayin yaynan anggaw-en ya kahampatan. 4 Maski ampirà yayna para matoloy ay kala-etan et ya amplanowen na. Hay ampag-ogali-en na ay alwan maganda, ta agna antanggi-an ya kala-etan.

Hay kahampatan nin Diyos

5 Pangino-on, hay ingangalo moy ma-in panlalabi ay ahè makwan ihipen; ombayro simpri ya katapatan mo. 6 Hay kahampatan mo ay mataghen nin bilang kataghen nin mangalhay ya bawbakil; hay panonosga mo ay ahè makwan ihipen nin bilang ha malalè ya dagat. Hika, Pangino-on, ya ampangasiwà nin tawtawo boy aw-ayop.

7 Diyos ko, hay ingangalo moy ma-in panlalabi ay masyadon ma-alagà; kayà hay tawtawo ay ampahimalà nin hila ay protiksyonan mon kopkopen. 8 Hila ya ampakaranas nin ingangalo mo ay ma-in sapat ya kowinta pamamangan ya ampangibat komo; ombayro simpri ha kowinta inomen ya ampangibat ha ahè mangaka-anggawan ya kahampatan mo. 9 Hika ya ampambin biyay boy hika ya hawang ya ampakahawang konnawen.

10 Hay nipampakabalay komo ay patoloy mo dayin biyan nin ingangalo moy ma-in panlalabi, boy patoloy mo dayin ipakit ya kahampatan mo ha tawtawoy leseb ya nakem komo. 11 Agmo dayi payagan nin mangalaban kongko ya tawtawoy mangahambog, boy agmo dayi payagan nin mapahlin ako nin tawtawoy mangala-et. 12 Habayti ya tawtawoy mangala-et ay nikatombah boy aghilayna maka-ibangon ha pagkatalo la.

37

(Kanta ni Dabid)

Hay pi-ogotan nin mangala-et boy mangahampat

1 Agmo golowen ya nakem mo nin banà ha tawtawoy ampipanggawà nin kala-etan, boy agka ma-inggit ha tawtawoy ampipanggawà nin alwan tamà; 2 ta hila ay bilang ha dawdikot ya tinabas boy bilang ha malaboyong ya tawtanaman ya tampol mayangoh.

3 Pahimalà ka ha Pangino-on, boy manggawà kan kahampatan emen agka mapangno ha pama-iri mo bayri ha babon lotà. 4 Pakaliga ka ha Pangino-on emen na igwà komo ya annakemen mo.

5 Kaganawan ampangyari ha biyay mo ay ipa-olay mo ha Pangino-on. Pahimalà ka kona, ta hiya ya ba-alà komo. 6 Ha ombayro, hay kahampatan mo ay ipatnag na nin bilang ha hawang, boy ipatnag na et nin bilang ha hilà allo no ogtoy allo ya hika ay ayin kasalanan.

7 Ipa-olay moy sarili mo ha Pangino-on, boy magpasinsya kan mangantì ha gaw-en na. Agmo golowen ya nakem mo nin tongkol ha tawtawoy ampipag-inomay, o ha tawtawo ya hay pawplano lay mangala-et ay angkagawà la.

8 Tonggen kan mamahang boy agka mag-amot olo; agmo golowen ya nakem mo, ta maka makagawà kan kala-etan. 9 Hay tawtawoy mangala-et ay ahè bomoyot ya biyay, balè hay tawtawoy ampahimalà ha Pangino-on ay ahè mapangno ha pama-iri la bayri ha babon lotà.

10 Ahè maboyot, hay mangala-et ay ma-alih ana; tikapen mo hila man ay agmo hilayna makit. 11 Piro hay tawtawoy ma-amey ya nakem ay ahè mapangno ha pama-iri la bayri ha babon lotà; hila ay lomiga boy talagan magkama-in hila nin katinekan.

12 Hay mangala-et ya tawtawo ay ampagplano nin kontra ha mangahampat ya tawtawo, boy ha kapahangan la ay an-et-eten lay ngipen la ha pangayeget la. 13 Hay Pangino-on ay ampangka-ili ha tawtawoy mangala-et ta tandà na ya ahè ana maboyot, hila ay mipalakoyna ha kaparosawan. 14 Hay hondang boy panà nin tawtawoy mangala-et ay an-ihandà lan pamati nin tawtawoy manga-irap boy ampipanga-ilangan; talagan labay lan patyen ya tawtawoy ampamiyay nin mahampat. 15 Habayti ya tawtawoy mangala-et ay mismon sarili lan hondang ya makasaksak konla, boy hay pawpanà la ay mangababalì.

16 Hay amò ya kamama-in nin mahampat ya tawo ay mas ma-alagà kisa ha kayamanan nin malakè ya tawoy mangala-et; 17 ta hay kakhawan nin tawtawoy mangala-et ay alihen nin Pangino-on, piro hay tawtawoy mangahampat ay an-alalayan na.

18 An-asiwa-en nin Pangino-on ya tawtawoy leseb ya nakem kona, boy hay kahampatan ya igwà konla nin Pangino-on ay ayin angga. 19 No ma-in lomateng konla ya pangyayari ya alwan maganda, hay an-asawan lay kahampatan ay matanggap la, boy ha pana-on nin bitil, hila ay magkama-in nin sapat ya panganga-ilangan. 20 Piro hay tawtawoy mangala-et ay mikati; hay kawka-away nin Pangino-on ay bilang ha dawdikot ya antabasen ya maparan mayangoh boy bilang ha ahok ya angkapanew.

21 Hay tawtawoy mangala-et ay ampag-irap; kayà ahè ampakapi-orong nin oram. Balè hay tawtawoy mangahampat ay ma-ingangalowen boy mabibi-iyen. 22 Hay tawtawoy binyan nin Pangino-on nin kahampatan ay ahè mapangno ha pama-iri la bayri ha babon lotà, piro hay inhompà na ay ahè bomoyot ya biyay.

23 Hay tawoy an-itoto nin Pangino-on ay ampag-in matatag ya pamimiyay; ampangonswilo kona ya Pangino-on ha gawgawà na. 24 No kowinta angkatombah ya ay ampaka-ibangon ya ta Pangino-on ya ampangalalay kona.

25 Hin anak ako et angga hapa-eg ha mato-a koyna ay agko et nakakit nin tawtawoy mangahampat ya pina-olayan nin Pangino-on, o aw-anak la ya nakilimoh nin pamamangan. 26 Hay tawtawoy mangahampat ay mabibi-iyen boy ampamaram ha kanayon; banà bayro ha gawgawà la, hay aw-anak la ay ampagkama-in kahampatan.

27 Halibokotan moyoy panggawà kala-etan ta manggawà kawon kahampatan; ha ombayro, hikawo kateng inalalak moyo ay ahè mapangno ha pama-iri moyo bayri ha babon lotà. 28 Hay Pangino-on ay ampanlabi ha tawtawoy ampanggawà nin matoynong, boy agna ampa-olayan ya tawtawo nay tapat kona. Hay pangi-atap na konla ay ayin angga, piro hay inalalak nin mangala-et ay ahè bomoyot ya biyay. 29 Hay tawtawoy mangahampat ay ahè mapangno ha pama-iri la ha dogal ya inggawà konla nin Pangino-on nin pag-ikon la, boy habayto ay pa-iriyan la anggan makakanoman.

30 Hay paghahalità nin mahampat ya tawo ay ma-in karonongan boy hay anhalita-en na ay makatoynongan. 31 Hay an-ipanogò nin Diyos ay an-itanem na ha nakem na, boy habayti ay talagan anhonolen na.

32 Hay mangala-et ya tawtawo ay pirmin ampangabang nin mangahampat ya tawtawo ta patyen la. 33 Piro hay mangahampat ay ahè pa-olayan nin Pangino-on ha kapangyariyan nin mangala-et, boy agna hila payagan nin masintinsyawan maski i-arap hila ha hosgado.

34 Omasa ka ha Pangino-on, boy honolen moy an-ipanogò na, ta biyan na kan karapatan nin makapag-ikon nin pa-iriyan mo bayri ha babon lotà. Hay tawtawoy mangala-et ay makit mo ya hila ay ahè bomoyot ya biyay.

35 Nakakit akon mala-et ya tawo ya masyadoy kala-etan nin anggaw-en na ha kapara nan tawo. Hiya ay bilang ha po-on kayoy malaboyong ya hay hawhanga ay nanwalak ta habayti ay ahè ingkambya nin intanem. 36 Ahè naboyot ay nagdaan akon oman bayro piro agko yayna nakit. Hay ginawà ko ay tinikap ko ya, piro talagan ayin ya bayro.

37 Obsirbawan moy tawo ya ma-in kahampatan ya leseb ya nakem ha Pangino-on. Hiya ay ma-in katinekan boy magkama-in yan ma-i-alalak. 38 Piro hay tawtawoy makasalanan ay mika-apò, boy hay inalalak la ay ahè bomoyot ya biyay.

39 Hay tawtawoy mangahampat ay an-ilibri nin Pangino-on, boy an-i-atap na hila ha kawkagolowan. 40 Hila ay antambayan boy an-ilibri nin Pangino-on. An-ilibri na hila ha tawtawoy mangala-et, ta hila ay ampahimalà kona nin i-atap na hila.

38

(Kanta ni Dabid ya ma-in pamakirawat ha Pangino-on)

Panalangin nin tawoy ampagdanas nin ka-irapan

1 Pangino-on, agmo ko ha-aren nin pahang mo, boy agmo ko parosawan no ampamahang ka. 2 Hiko ay pinarosawan mon hinogathogatan nin kowinta yawò mo, boy nakatanam ako nin mabyat ya parosa mo.

3 Banà ha pahang mo, hay masakit ya angkatanam ko ha nawini ko ay masyadon mabyat, boy banà ha kasalanan ko, hay tanam ko ha bawbot-o ko ay emen anan ampangapihihiyay. 4 Hay kawkasalanan ko ay talagan kalipoyna, boy habayti ay masyadon biyat nin bilang ha karga ya agkoyna kayan gitan.

5 Hay hawhogat ko ay ampanhayo boy kapaparami-il nin banà ha katangahan ko. 6 Hiko ay nakayoyongoh nin banà ha kalele-an ko, boy ayin tegen ya pami-a-anito ko. 7 Emen akon ampo-olan ha ka-amotan ko, boy hay masakit ya angkatanam ko ha nawini ko ay masyadon mabyat. 8 Hiko ay angkomapey boy agkoyna makayan te-ehen ya kabyatan nin masakit ko; kayà ampan-agol ako ha kagolowan nin nakem ko.

9 Pangino-on, tandà moy kaganawan labay ko, boy angkalengè moy an-i-agol ko. 10 Hay posò ko ay pomitogpitog ha kakatogan ko. Angka-alihan akoynan hokaw, boy hay tegteg ko ay ambomereg ana. 11 Hay aw-amigo ko boy kawkalamowan ko ay agana labay pakarani kongko nin banà ha hawhogat ko; kateng pamilya ko ay ampakarayò ana kongko. 12 Hay tawtawoy labay mamati kongko ay nangikanà nin pandakep kongko; hay tawtawo itaman ya labay mamakakhit kongko ay ampagtotol nin ikahirà ko; hay pirmi lan an-ihipen ay panana-ol.

13 Hiko ay bilang ha teek ya ahè nin makalengè boy bilang ha pipih ya ahè makapaghalità. 14 Awò, talagan bilang ako ha tawoy ahè ampakalengè ta agko antombay.

15 Pangino-on, ampahimalà ako komo; tandà koy tobayen mo ko, Pangino-on kon Diyos. 16 Kayà ombayri ya hinalità ko: “Agmo dayi payagan nin galgalan ako nin kawka-away ko, o maghambog hila kongko no hiko ay kowinta natombah ta nakapagkasalanan ako.” 17 Hiko ay magayna matombah, ta hay angkatanam ko ay ahè angka-alih.

18 An-aminen ko boy ampaghehean ya kawkasalanan koy ampanggolo kongko. 19 Hay kawka-away ko ay mangaganday pawpagnanawini boy mangakhaw; malakè hila boy maski ayin bara-nan ay ampag-inakitan la ko. 20 Hay ampipanggantin kala-etan ha kahampatan ay ampipangkomontra kongko, ta hay ansikapen kon gaw-en ay tamà.

21 Pangino-on kon Diyos, agmo ko pa-olayan boy agmo ko pakarayo-an. 22 Tampol kan pakarani kongko, ta tambayan mo ko, Pangino-on ya Mapangilibri kongko.

39

(Kanta ni Dabid)

Pamakirawat nin tawoy ampagdanas nin ka-irapan

1 Hinalità ko ha sarili ko ya ombayri: “Hiko ay paka-atap ha gaw-en ko boy agko maghalità nin makapakasalanan kongko. Agko maghalità nin maski anya no ma-in mala-et ya tawo ha dani ko.” 2 Kayà agko naghalità maski tongkol ha bawbagay ya kahampatan, piro hay angkatanam ko ay lalò ana ingat nin binomyat. 3 Banà bayri, hay nakem ko ay angkagolo. Mintras an-ohoy-ohoyen ko ay lalò akoyna ingat nin angkagolo. Hin agkoyna mate-eh ay ombayri ya hinalità ko: 4 “Pangino-on, ipatandà mo dayi kongko no makano ko mati, boy no pangno kaboyot ya biyay ko. Ibalità mo dayi kongko no makano ma-anggawan ya biyay ko.”

5 Ginawà mon bilang bongat ka-ipek mihan dingan ya biyay ko. Ha ka-ipekan nin biyay ko ay bilang ayin kowinta komo. Talagan hay biyay nin tawo ay bilang bongat angin ya ampagdaan. 6 Hay biyay nin tawo ay bilang bongat anino; kaganawan gawà na ay ayin kowinta. Hay kayamanan ya tinipon na ay agna tandà no hinoy makapag-ikon.

7 Hapa-eg, Pangino-on, anyay ma-asawan kon anti-en? Hay pag-asa ko ay anti komo. 8 Ilibri mo ko ha kaganawan kasalanan ko; agmo payagan nin pagsistiyan ako nin tawtawoy tangah ya ma-in kala-etan. 9 Agko magtelek nin maghalità ta hika ya ma-in gawà nin habayti ya andanasen ko. 10 Itegen moyna ya pamarosa mo kongko ta hiko ay malagayna mati ha gawà mo. 11 Hay tawo ay anha-aren mon disiplinawan ha kawkasalanan na. Hay labaylabay na ay anhira-en mo nin bilang ha panirà nin anag ha dawdolo. Talagan hay biyay nin tawo ay bilang bongat angin ya ampagdaan.

12 Leng-en moy panalangin ko, Pangino-on, boy hay an-ida-ing ko ay pakaleleng-en mo; tobayen moy an-itangih koy pamakirawat ko komo, ta hiko ay emen bongat nin mihay dayowan bayri ha babon lotà nin bilang ha kaganawan ka-apo-apowan ko hin hato. 13 Ha ombayri ya anggaw-en mo kongko, dayi ay pa-olayan mo koyna emen ako pon makatanam nin kaligawan biha ko mati.

40

(Kanta ni Dabid)

Pamomori ha Diyos

1 Hiko ay nagpasinsyan nangantì nin tobay nin panalangin ko ha Pangino-on. Hapa-eg ay nilengè nay da-ing ko kona. 2 Kowinta ginoloy na kon in-alawah ha kowinta piligrosoy lobot ya ma-in maraliket ya pità. Gintan na kon inggawà ha kowinta malhay ya bato ta bayro ay angkasigoro na nin hiko ay ahè mapangno. 3 Banà bayro ay impanakem na kongko ya hiko ay magkanta nin bayoy kanta ya pamomori ha Diyos nawen; malakè ya gomalang boy pahimalà ha Pangino-on ya mipampakalengè nin habayti.

4 Makalmà ya tawoy ampahimalà ha Pangino-on boy ahè an-omasa ha tawtawoy mangahambog, o ha tawtawoy ampipanhomamba ha alwan peteg diyos. 5 Malakè ana ya ginawà moy pawpapag-ispantawan, Pangino-on kon Diyos, boy malakè simpri ya plano mo ya para konnawen. Habayti ya ombayri ay ayin nakagawà no alwan hikan bongat. No mihamihawen kon halita-en bayti ay ayin pangaka-oboh.

6 Hika ay ahè ampangonswilo ha pambi komo nin tawtawo nin pinati ya aw-ayop, o maski anyay bagay ya idolog komo. Habaytoy aw-ayop ya an-ipo-ol nin idolog komo, boy kanayon et ya bawbagay ya an-igwà komo nin banà ha kasalanan ay ahè ampakapakonsowilo komo. Hay labay mo ay leng-en ka boy honolen. 7 Kayà hinalità ko komo, “Anti ko bayri nin kompormi ha nakaholat ha libroy pinangiholatan nin kawkapanogo-an. 8 Labay kon honolen ya kalabayan mo, Pangino-on kon Diyos. Hay kawkapanogo-an mo ay ahè angka-alih ha nakem ko.”

9 Pangino-on, ha ampititipon ya kalak-an nin tawtawo mo ay an-ibalità ko ya tongkol ha kahampatan mo, boy tandà mo ya agko tonggen mangibalità nin habayti. 10 Hay kahampatan mo ay agko sinarili ha nakem ko, no alwan ha ampititipon ya kalak-an nin tawtawo mo ay imbalità ko ya tongkol ha katapatan mo boy pangilibri mo; ombayro simpri ha ingangalo moy ma-in panlalabi boy kaptegan mo.

11 Pangino-on, agmo dayi itegen ya pangingangalo mo kongko; protiksyonan mo ko dayi nin ingangalo moy ma-in panlalabi boy katapatan mo.

Panalangin emen tambayan

12 Hay kawkadya-dya-an ya andanasen ko nin banà ha kawkasalanan ko ay ahè mabilang, boy habayti ay agkoyna makayan gitanan; kayà halos agkoyna makakit no manegteg ako. Hay kawkasalanan ya anti kongko ay mas malakè kisa ha bilang nin habot ko; banà bayri ay angkomapey anay nakem ko. 13 Ilibri mo ko, Pangino-on! Tampol mo ko dayi, Pangino-on, nin tambayan! 14 Dayi, hay ampipaghangad nin mamati kongko ay mikatalo boy mikalito. Hay ampipagtowà nin banà ha pawproblima ya anti kongko ay mipagbiran ampikareng-ey. 15 Dayi, hay ampipangalgal kongko ay ma-in biglà lomateng konlay kakareng-eyan.

16 Dayi, hay ampikahabek nin makabalay komo ay matowà boy magkama-in kaligawan komo. Hay ampipagpa-alagà ha pangilibri mo ay pirmi dayin maghalità nin, “Hay Pangino-on ay itag-ay!”

17 Maski apih ako boy ampanga-ilangan ay ampanemtemen akon asiwa-en nin Pangino-on. Hika ya Diyos ko ya ampanambay boy ampangilibri kongko; kayà tampol mo ko dayin tambayan.

41

(Kanta ni Dabid)

Panalangin nin tawoy ma-in masakit

1 Makalmà ya tawoy ampangimalasakit nin manga-irap; hiya ay tambayan nin Pangino-on no anti ya ha kagipitan. 2 Hay biyay na ay i-atap nin Pangino-on boy protiksyonan na ya. Hiya ay magkama-in nin ka-inomayan bayri ha babon lotà, boy agya pa-olayan nin Pangino-on ha kapangyariyan nin kawka-away na. 3 Pangino-on ya manambay kona no magmasakit ya; hay kakhawan ya na-alih kona ay ibira nin Pangino-on.

4 Hapa-eg, hinalità ko ya ombayri: “Pangino-on, nagkasalanan ako komo; ingalowan mo ko dayin pakahampaten.” 5 Hay kawka-away ko ay ampipaghalità nin mala-et ya tongkol kongko, ya wanla, “Mati yayna dayi emen yayna maliwawan!” 6 Hay ampipampako nin mamiliw kongko ay alwan leseb ya nakem, no alwan ampanagap hilan bongat nin katowà ya balità ya tongkol kongko biha la ibabalità ha maski ayrin dogal. 7 Kaganawan ampipag-inakit kongko ay ampi-a-ananah nin kontra kongko; hay an-ihipen la ay kala-etan ya tongkol kongko. 8 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Agyayna homampat ha mabyat ya masakit na; kayà ayin yaynan pag-asa nin mabiyay.” 9 Maski amigo kon karnal ya ampahimala-an ko ya nakipangan kongko, hapa-eg ay kinomontra kongko.

10 Piro, Pangino-on, ingalowan mo ko; ibira moy kakhawan ya na-alih kongko emen ako makabaweh ha kawka-away ko. 11 Banà bayri ay natanda-an ko ya ampangonsowilo ka kongko, ta agmo ampayagan nin talowen ako nin kawka-away ko. 12 Tinambayan mo ko banà ha katapatan ko, boy ginawà mo nin hiko ay anti komo nin ayin angga.

13 Poriyen ya Pangino-on Diyos ya pinahimala-an nin Aw-israylita; poriyen ya pa-ibat hin ibat anggan makakanoman. Amin! Amin!

IKALWAN LIBRO

(Kawkanta 42–72)

42

(Kantan aw-inalalak ni Kori ya pakapowotan nin aral)

Panalangin nin tawoy ayin ha sarili nan dogal

1 No pangno nin angkahabek ya oyha nin minom nin malay-ep ya lanom hapà ay ombayro itaman ya pagkahabek ko komo, Diyos ko. 2 Angkahabekan kata, Diyos, Diyos ya angkabiyay; makano ko ma-arì omarap komo nin homamba? 3 Allo yabi kon ampanangih boy hay kowinta pamamangan ko ay lowà ko. Hay pirmin ampastangen kongko nin kawka-away ko ay ombayri: “Ayri ya Diyos mo?”

4 Masyadon angkahirà ya nakem ko no angkapanemteman koy nakaraan ya ampakilako ko ha kalak-an tawo nin mako ha bali nin Diyos. Hiko ya ampangona konla, boy mintras ampowako kayi ay maliga kayin ampipagkanta boy ampipambo-angaw ha pamori nawen ha Diyos. 5 Ombayri ya hinalità ko ha sarili ko: “Antà masyado kon maglelè boy magolo? Hay gaw-en ko ay omasa ko ha Diyos boy poriyen ko yan oman, ta hiya ya Diyos ko ya Mapangilibri kongko.”

6 Angkapanemteman koy Diyos ta ampagdanas akon kalele-an; angkapanemteman ko ya mintras anti ko bayri ha dogal ya marani ha balah nin Hordan. Habayti ay marani ha bakil nin Hirmon boy bakil nin Misar. 7 Hay tonoy nin agoh nin lanom ha haloghog nin balah ay kowinta ampag-ilgo; ombayro simpri ha ampan-agoy lanom ya ampagtata ha behay. Ha kakhawan agoh nin habayti ya lanom ay bilang ha kalipoy kalele-an ya kowinta ampakataphon kongko. 8 Allo-allo ay an-ipakit nin Pangino-on ya ingangalo nay ma-in panlalabi. Yabiyabi ay magkanta ko nin pamomori kona, boy manalangin ako ha Diyos ya nambi kongkon biyay.

9 Ombayri ya halita-en ko ha Diyos ya kowinta malhay ya bato ya ampangidipinsa kongko: “Antà niliwawan mo ko? Antà ka-ilangan akon magdanas nin kalele-an nin banà ha pangangapih kongko nin kawka-away ko?” 10 Hay tanam ko ay bilang akon nangababali-an nin bawbot-o ha panoya-toyà kongko nin kawka-away ko ha paghalità lan pirmi kongko nin, “Ayri ya Diyos mo?”

11 Ombayri ya hinalità ko ha sarili ko, “Antà masyado kon maglelè boy magolo? Hay gaw-en ko ay omasa ko ha Diyos boy poriyen ko yan oman, ta hiya ya Diyos ko ya Mapangilibri kongko.”

43

Panalangin et nin tawoy ayin ha sarili nan dogal

1 Diyos ko, paptegan mo ya hiko ay ayin ginawà ya kasalanan, boy idipinsa mo ko ha tawtawoy ahè antompel komo. Ilibri mo ko ha tawtawoy manloloko boy ha tawtawoy mangala-et. 2 Hika ya Diyos ya ampamakhaw kongko; antà pina-olayan mo ko? Antà ka-ilangan akon magdanas nin kalele-an nin banà ha pangangapih kongko nin kawka-away ko?

3 Dayi, hay hawang mo boy hay katapatan mo ay mangitoto kongko boy mangibira kongko ha bakil nin Siyon ya kama-inan mo ya masagradoy dogal. 4 Ha ombayro ay mako ko ha altar mo, Diyos ko, ta hika ya ampambi kongko nin katowa-an boy kaligawan; manogtog akon alpa boy magkanta ko nin pamomori komo, Diyos ko.

5 Ombayri ya hinalità ko ha sarili ko: “Antà masyado kon maglelè boy magolo? Hay gaw-en ko ay omasa ko ha Diyos boy poriyen ko yan oman, ta hiya ya Diyos ko ya Mapangilibri kongko.”

44

(Kantan aw-inalalak ni Kori ya pakapowotan nin aral)

Panalangin emen ilibri

1 Pangino-on Diyos, hay ginawà mo hin hato ya kawkapapa-ispanta hin pana-on nin kawka-apo-apowan nawen ay natanda-an nawen ha mawmato-antawo nawen. 2 Hay ginawà mo ay ombayri: ha kapangyariyan mo ay impataboy mon pinarosawan ya tawtawoy alwan Israylita ha dogal ya ampa-iriyan la, ta hay impa-iri mo bayro ay Aw-israylita ya kawka-apo-apowan nawen, boy pinayagan mo hilan mikakatak bayron mangokopa nin habaytoy dogal. 3 Habaytoy dogal ay ahè napag-ikon nin Aw-israylita ya tawtawo mo nin banà ha sarili lan kakhawan o panggamit lan aw-armas, no alwan habayto ay napag-ikon la nin banà ha kapangyariyan mo boy kakhawan mo. Nangyari simpri nin hila ay pinolalagan mo emen mo ma-ipakit konla ya panlalabi mo.

4 Hika ya Arì ko boy Diyos ko ya ampambin pananalo ha tawtawo mo ya inalalak ni Hakob. 5 Banà ha kapangyariyan mo, hay kawka-away nawen ay napatalo nawen, boy banà ta anti ka konnawen, hay ampipangkomontra konnawen ay napahokò nawen. 6 Agko ampahimalà nin ma-ilibri ko nin an-ipanà ko o nin hondang ko, 7 ta hika ya nangilibri boy nambin panalo konnawen ha kawka-away nawen boy ha ampipag-inakit konnawen. 8 Hikayi ay pirmin mamori ha Diyos boy ayin anggay pasasalamat nawen kona.

9 Piro hapa-eg ay pina-olayan mo kayin natalo, ta agmo nilamowan ya hawhondalò nawen ha pamakilaban. 10 Pina-olayan mo kayi ha kawka-away nawen; kayà napapowayo la kayi, biha hay kawkamama-in nawen ay kinwa lan pinag-ikon. 11 Hikayi ay pina-olayan mon patyen nin bilang ha tawtopa ya ampatyen nin karniyen, boy pina-olayan mo kayin mangapihahabwag nin mipalako ha kanayon ya nawnasyon. 12 Kowinta inlakò moy tawtawo mo nin mayamò ya alagà, boy hay napaglako-an mo ay agmo pinakinabangan.

13 Ginawà mo kayin kapapaka-ili ha tawtawo ha nawnasyon ya mamalibot konnawen; kayà antoya-toya-en la kayi boy ansorawen. 14 Ginawà mo kayin tototolen ha nawnasyon; kayà hay tawtawo ay ampipampeyeng nin manoya-toyà konnawen. 15 Pirmi kon ampipareng-ey boy kalipoyna ya kakareng-eyan ko 16 ha angkalengè koy tawtotoyà boy aw-insolto nin kawka-away ko ya ampipangkomontra kongko.

17 Pangino-on, kaganawan nin habayti ay ampangyari konnawen maski agnawen ka angkaliwawan ni ginomawà nin labag ha kasondo-an ya ginawà mo ha kawka-apo-apowan nawen. 18 Hay nakem nawen ay talagan tapat komo, boy agnawen nilabag ya pawpanogò mo. 19 Ombayroman, hikayi ay pina-olayan mo ha mangabangis ya aw-ayop boy ha masyadoy karegleman ya kowinta kamatyan.

20 No hikayi ay tinonggen ha panhomamba ha Diyos ta nanalangin kayin hinomamba ha alwan peteg diyos, 21 ahè warì matanda-an nin Diyos ya hay sawsikrito ya anti ha nakem nin tawtawo ay tandà na? 22 Awò, matanda-an na, piro ha kaganawan oras, hikayi ay naka-arap ha kamatyan nin banà ha panhohomonol nawen kona; bilang kayin tawtopa ya papatyen.

23 Pangino-on, antà agmo kayi an-asikasowen? Agmo kayi dayi pa-olayan boy ayin angga dayi ya pangangasikaso mo konnawen. 24 Antà agmo kayi ansisipanowen, boy antà ampa-olayan mo kayi ha andanasen nawen ya kadya-dya-an boy ka-apiyan?

25 Banà ha pagka-apih nawen, hikayi ay ampanlokob ha lotà ya magabok. 26 Pakaraniyan mo kayin tambayan boy banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay ilibri mo kayi.

45

(Kantan aw-inalalak ni Kori ya pakapowotan nin aral)

Kanta ya tongkol ha kahal nin arì

1 Hay nakem ko ay ponò nin mangaganday hahalita-en, boy hay dilà ko ay ayin imbalag ha papanolat ya anggamiten nin magaling ya manonolat. Habayto ya ampangitorò kongko no anyay halita-en ko ha gaw-en koy kanta ya para ha arì.

2 Ha kaganawan lalaki ay ayin makapantay ha kagandawan mo. Hika ay ma-osay maghalità; kayà ayin angga ya pamolalag komo nin Diyos. 3 Itagkeh moy hondang mo, makapangyariyan ya arì; hika ay ma-in karangalan boy kapangyariyan.

4 Ha paninigè mo, hika ya ma-in karangalan ay magkama-in pananalo ha pagdipinsa mo nin kaptegan boy katoynongan. Ha kakhawan mon manggawà nin bawbagay ya kapapa-ispanta ay talagan manalo ka. 5 Hay kowinta yawyawò moy mangatarem ay antomamà ha posò nin kawka-away mo. Banà bayri, hay nawnasyon ay mipahilong ha kapangyariyan mo.

6 Hay pamomo-on mo, Diyos ko ay anggan makakanoman. Hay pag-a-arì mo ay ma-in kahampatan. 7 Angkatowà ka ha gawgawà ya mangahampat, piro angka-inakit ka ha gawgawà ya mangala-et. Kayà hay Diyos ya Diyos mo ay pinonò na kan kaligawan, ta hika ay ginawà nan igit ha kawkalamowan mo. 8 Kaganawan nin dolo mo ay pinabangohan nin mira, alowi, boy kasya; ha panlomikol mo ha palasyo moy yarì ha kahika ay ampaligawen ka nin togtog nin istromintoy di kowirdas. 9 Hay bawbabayi ya aw-anak nin aw-arì ay kalamo nin mangarangal ya bawbabayi ya anti bayro ha palasyo. Ha bandan wanan mo ay naka-ireng ya rayna ya nakaholot nin doloy dinikorasyonan nin poron gintò ya na-ibat ha dogal ya an-ingaten Opri.

10 Kakahal nin arì, leng-en mo bayti ya halita-en ko komo: kaganawan nin sarili mon tawowan ay liwawan mo kateng pawpartidos mo. 11 Ha kagandawan mo, hay arì ay magkalabay komo; hiya ya pangino-on mo; kayà pasakop ka kona. 12 Hay tawtaga Tiro ay mipagrigalo komo. Ombayro simpri ha mangayaman; hila ay manoyò komo.

13 Hay kakahal nin arì ya anak nin mihay arì ya anti ha palasyo ay pagkagaganda; hay dolo na ay binordawan nin gintò. 14 Hiya ya nakadolon bordado ya hari-harì ya kolor ay anggitan ha arì ya anhonowen nin aw-abay na. 15 Hila ay ampilalamo nin ma-in kaligawan ya ampomahok ha palasyo nin arì.

16 Hika ya arì ay magkama-in malakè ya anak ya lalaki ya pomahili ha kawka-apo-apowan mo; hila ay gaw-en mon mamo-on ha intiron babon lotà. 17 Hay ngalan mo ay ipapanemteman ko ha kaganawan lahì; kayà kaganawan tawo ay mamori komo nin ayin angga.

46

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Hay Diyos ay pirmin anti ha tawtawo na

1 Hay Diyos ay dipinsa tamo boy hiya ya ampambi kontamo nin kakhawan. Hiya ay pirmin handà nin manambay ha oras nin kagolowan. 2-3 Maski ma-eyeg ya babon lotà, boy mitapon ha dagat ya bawbakil, domalleg man boy magbola-bolà ya lawlanom ha dagat, boy maski magalaw ya bawbakil nin banà bayro ay agtamo malimo.

4 Ma-in kowinta ampan-agoy balah ya mambin kaligawan ha siyodad nin Diyos ya masagradoy dogal ya kama-inan nin bali nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 5 Hay siyodad ya kama-inan nin Diyos ay ayin pagkahirà, ta habayto ay angkahambaken nin Diyos nin tambayan. 6 Hay nawnasyon ay ampagkagolo boy hay kawka-ari-an ay ampipangkomapey. Ha bonghaw bongat nin Diyos, hay babon lotà ay matonaw ana.

7 Hay Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan ay anti kontamo; hay Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ay ampangidipinsa kontamo.

8 Biliwen moyo ya ginawà nin Pangino-on; helken moyoy ginawà nay panirà nin bawbagay bayri ha babon lotà. 9 Angkapategen na ya gawgira ha intiron babon lotà; anhira-hira-en nay an-ipamanà boy pawpikà, boy hay hawhalanggà ay an-ipo-ol na. 10 Pakatinek kawo ta balayen moyo ya hiko ay Diyos. Hiko ya makapangyariyan ay itag-ay ha kaganawan nasyon ha intiron babon lotà.

11 Hay Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan ay anti kontamo; hay Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ay ampangidipinsa kontamo.

47

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Diyos ya Pinakamakapangyariyan ya ampamo-on

1 Kaganawan tawo ay magtimpà! Mipambo-angaw kawon ma-in katowa-an ha pamomori moyo ha Diyos! 2 Hay Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan ay dapat igalang; hiya ya Arì ya ahè mapantayan ya ampamo-on ha intiron babon lotà. 3 Hitamo ya papanalowen na ha tawtawo, boy hay nawnasyon ay igwà na ha pamama-alà tamo. 4 Hiya ya namilì nin dogal ya ampa-iriyan tamo, boy habayti ay ikapori ni Hakob ya ka-apo-apowan tamo ya nilabi na.

5 Ha pagbira nin Pangino-on Diyos ha katatag-ayan, hay tawtawo ay mipambo-angaw, boy ma-in kasabay ya tonoy nin tamboyok ha katowa-an la banà ha pananalo la. 6 Magkanta tamon maganday kanta ya pamomori ha Diyos; magkanta tamon pamomori kona ya Arì tamo! 7 Hay Diyos ay Arì ha intiron babon lotà; magkanta tamon maganday kanta ya pamomori kona.

8 Hay Diyos ya ayin kapintasan ay ampiknò ha trono na nin ampamo-on ha nawnasyon. 9 Hay tawtawoy ampipamo-on ha nawnasyon ay ampakitipon ha tawtawo nin Diyos ya pinahimala-an ni Abraham; hay hawhalanggà ya anggamiten nin mawmamakigira ay ikon nin Diyos. Hiya ya dapat itag-ay.

48

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Hay kagandawan nin siyodad nin Siyon ya siyodad nin Diyos

1 Hay Pangino-on ay ahè mapantayan, boy hiya ay nararapat poriyen ha siyodad nin Diyos tamo ya anti ha masagradoy bakil. 2 Habaytoy bakil ay matag-ay boy maganda. Hay ingat bayro ha bakil ay bakil nin Siyon ya ikon nin Diyos ya Arì ya ahè mapantayan. Habayto ay ampambin kaligawan ha tawtawo bayro. 3 Impakit nin Diyos ya hiya ya dipinsa nin habaytoy siyodad ya kama-inan na.

4 Hay aw-arì ay nititipon ta lakwen lan lo-oban ya siyodad nin Siyon. 5 Hin nakit lay kagandawan boy kakhawan nin habaytoy siyodad, hila ay nabiglà; kayà nipampowayo hila ha kalimowan la. 6 Hila ay namegpeg ha kalimowan la boy nakatanam hila nin ilab ya bilang angkatanam nin babayi ya ambatowan ta ampanganak.

7 Hay angin ya ampangibat ha baytan ay ginamit nin Diyos nin pinanirà nin bawbarko ya na-ibat ha siyodad nin Tarsis.

8 Nalengè nawen ana ya tongkol ha ginawà nin Diyos hin hato, boy hapa-eg ay nakit nawen ana ya siyodad nin Diyos tamo ya Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan; habayti ya siyodad ay i-atap nin Diyos anggan makakanoman.

9 Ha lo-ob nin bali mo, Diyos ko, pirmi nawen nin ampanemtemen ya ingangalo moy ma-in panlalabi. 10 Hika, Diyos ko ay amporiyen nin tawtawo ta nibantog ka ha maski ayrin dogal, ta hay pamomo-on mo ay matoynong. 11 Hay tawtawo ha dogal ya an-ingaten Siyon ay ampipagtowà. Ombayro itaman ha tawtaga Hoda banà ha panonosga mo ya makatoynongan.

12 Liboten moyon owakowen ya bakil nin Siyon ta bilangen moyo ya matag-ay ya pagbantayan ya anti bayro. 13 Asikasowen moyo nin mahampat ya pawpadir nin habaytoy siyodad, boy pakatanda-an moyo no pangno katibay ya dipinsa nin kama-inan nin arì bayro emen moyo ma-ibalità ha homonoy lipì 14 ya habayti ya Diyos ay Diyos tamo nin ayin angga. Hiya ya mangitoto kontamo nin ayin angga.

49

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Katangahan ya pahimalà ha kayamanan

1 Balang miha komoyo ay leng-en bayti, boy kaganawan tawo ha maski ayrin dogal ay manlengè nin habayti. 2 Ma-aypà man o matag-ay ya pagkatawo, ma-irap man o mayaman ay manlengè nin habayti. 3 Maghalità ako nin ma-in karonongan, boy hay ipalwa ko ya anti ha nakem ko ay makab-in pangingintindi. 4 Intindiyen kon mahampat ya mihay kahalita-an, ta hay labay totolen nin habayti ay ipalinaw ko mintras ampanogtog ako nin alpa.

5 Talagan agko malimo ha lomateng ya ma-anib ya pana-on ya gawà nin mangala-et ya kawka-away ya nakapalibot kongko. 6 Hay ma-in kagagaw-an nin habayto ay tawtawoy mangayaman ya ampipampahimalà ha kayamanan la, boy habaytoy an-ipaghambog la. 7 Ayin tawoy makatbeh nin sarili na ta agna kayan bayaran ha Diyos ya kabliyan nin biyay na. 8 Hay pambeh nin biyay nin tawo ay masyadon mabli. Maski anyay ibayad na ay ahè makasapat 9 emen hiya ay ahè mati boy mabolok boy mabiyay nin ayin anggawan.

10 Angka-obsirbawan nin kaganawan ya maski maronong ya tawo ay angkati; ombayro simpri ha aw-ayin tinandà boy tawtangah. Hay kayamanan ya tinipon la ay ibalag la ha kanayon. 11 An-ihipen la nin hay ampa-iriyan la ay manatili nin ayin angga. Ombayro simpri ha homonoy lawlipì la maski ma-in hilan lawlotà hin hato ya an-ingaten la ha sarili lan ngalan. 12 Maski matag-ay ya ingkatawo nin tawo, habayto ay ahè makapi-atap kona ha kamatyan, ta hiya ay mati simpri nin bilang ha ayop.

13 Helken moyoy ampangyari ha tawtawoy ampahimalà ha kayamanan la. Ombayro simpri ya mangyari ha homono konlay lawlipì ya minto-o ha hinalità la. 14 Hay mangayaman ay talagan mati nin bilang ha tawtopa ya anggitan patyen, boy hila ay mipalako ha dogal nin nikati. Pangati la, hay makapangyayari konla ay kamatyan. Ahè maboyot, hay mamo-on konla ay tawtawoy mangahampat. Hay nawnawini nin hatoy mangayaman ay mikabolok ha pinangitabonan konla ya marayò ha ampa-iriyan la hin hato. 15 Piro hiko ay ilibri nin Diyos ta alihen na ko ha kapangyariyan nin kamatyan.

16 Agka malimo ha ma-arì gaw-en komo nin tawoy anyomaman maski kateng et pamilya na ay kapanyoyomaman. 17 Hay tawoy mayaman, pangati na ay agna magtan ya kayamanan na ha pangitabonan kona. 18 Maski nin hay tawo ay maligawan ha sarili na mintras angkabiyay ya, boy masyado yan amporiyen banà ha pan-omasinso na 19 ay mati ya simpri nin bilang ha kawka-apo-apowan na, boy makilamo ya konla ha dogal ya ayin anggay karegleman. 20 Hay tawoy matag-ay ya ingkatawo ya ayin pangingintindi ay mati simpri nin bilang ha ayop.

50

(Kanta ni Asap)

Diyos ya manosga ha mangahampat boy ha mangala-et

1 Hay Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan ay naghalità, ta iningat nay kaganawan tawo bayri ha babon lotà pa-ibat ha baytan angga ha babà. 2 Ha dogal ya an-ingaten Siyon ya masyadoy kagandawan ay makit ya kahawangan boy kagandawan nin Diyos.

3 Hay panlomateng nin Diyos tamo ay ahè ma-ipolinged ta ha bandan onawan na ay ma-in manliyobliyob ya apoy, boy ha mamalibot na ay pagkahokaw bagyo. 4 Hay anti ha katatag-ayan boy anti ha babon lotà ay ingaten na nin mangimaton ha panosga na nin tawtawo na. 5 Hay halita-en na ha hawhogò na ay ombayri: “Pititiponen moyo kongko ya nag-in tawtawo ko ya nakisondò kongko ha pangidolog la nin pinati ya aw-ayop.” 6 Hatoy anti ha katatag-ayan ay maghalità nin hay Diyos ay ma-in kahampatan ta hiyan mismo ya manosga.

7 “Hikawoy tawtawo ko, leng-en moyo bayti ya halita-en ko; hikoy Diyos ya Diyos moyo ay mamapteg nin kontra komoyon aw-inalalak ni Israyil. 8 Agkatawo anha-aren ha pangidolog moyo kongko nin pinati ya aw-ayop boy ha anggaw-en moyon pirmi ya mamo-ol nin aw-ayop ya para kongko. 9 Alwa kon ka-ilangan ya toron bakà ni toron kanding ya ma-ibat komoyo; 10 ta kaganawan ayop ay ikon ko kateng liboliboy bakà ya anti ha bawbakilbakil. 11 Kaganawan manokmanok ha bakil ay ikon ko kateng mangama-in biyay ya anti ha lawak.

12 “No bomitil ako man ay agko halita-en komoyo ta hay babon lotà boy kaganawan nin anti bayro ay ikon ko. 13 Warì mangnà akon karni nin tawtoron bakà boy warì minom ako nin dayà nin tawtoron kanding?

14 “Hay labay ko ay mangidolog kawo nin leseb ha nakem moyo ha pamasalamat moyo ha Diyos, boy toparen moyoy impangakò moyo kona ta hiya ya Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 15 Hapa-eg, makirawat kawo kongko no ma-in kawon angkagolowan; ilibri katawo boy poriyen moyo ko.”

16 Balè ha mangala-et, hay pastang nin Diyos ay ombayri: “Antà anggamiten moyo ya pawpanogò ko boy ambanggiten ya kasondo-an ko? 17 Hapaliman, angka-inakitan moyo ya tawtorò ko boy agmoyo antanggapen ya an-ipanogò ko. 18 No ampakakit kawon ampanakaw ay ampaki-emen kawo, boy ampaki-emen kawo ha mawmamabayi boy ha mawmamakilalaki. 19 Hay pirmi moyon anhalita-en ay kala-etan boy agkawo ampag-alangan nin maghalità kabongkokan. 20 Maski sarili moyon patel ay ambinggawan moyo boy ampanggawà kawon ilgo ya ikahirà la. 21 Habayti ya ginawà moyo ay agko nagtelek; kayà an-ipalagay moyo nin hiko ay bilang komoyo. Piro hapa-eg ay paghalita-an katawo emen moyo ma-intindiyan ya ginawà moyoy kamali-an.

22 “Leng-en moyo bayti ya halita-en ko, hikawo ya nakaliwa kongko. No agmoyo leng-en ay disgrasyawen katawo ya ayin mangilibri komoyo. 23 Hay ampambin dangal kongko ay pamasalamat. Hay ampipanhomonol kongko ay ilibri ko.”

51

(Kanta ni Dabid hin nayarì yan pinaghalita-an ni Propita Natan banà ha pamabayi na koni Batsiba boy banà ha pangipapati nan ahawa ni Batsiba)

Panalangin emen magkama-in kapatawaran

1 Banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay ingalowan mo ko, Diyos ko, boy banà ha masyadoy pangingangalo mo ay alihen moy kawkasalanan ko. 2 Alihen moy kala-etan ko, boy pakalinisen mo ko ha kasalanan ko.

3 An-aminen ko ya hiko ay mala-et; hay kasalanan ko ay pirmin ampanggolo nin ihip ko. 4 Komo kon bongat nakapagkasalanan, Diyos ko, ta hay ginawà ko ya nakit mo ay talagan an-ibilang mo nin mala-et. Kayà tamà ya hinalità mo kongko boy matoynong ya panonosga mo kongko. 5 Agko et in-anak, hiko ay makasalanan ana.

6 Hay labay mo ay tapat ya kanakeman; kayà pon-en moy nakem ko nin karonongan. 7 Alihen moy kasalanan ko emen ako mag-in malinis; pakalinisen moy nakem ko emen ako mag-in nin talagan malinis. 8 Biyan mo ko dayi nin kapatawaran emen ako magkama-in kaligawan boy katowa-an, ta maski kowinta binali-an mo kon bot-o ay magkama-in akon oman nin kaligawan. 9 Liwawan moynay kawkasalanan ko, boy alihen moy kaganawan kala-etan ko.

10 Gaw-en mon malinis ya pagnanakem ko, Diyos ko, boy hay nakem ko ay gaw-en mon tapat komo nin bilang hin hato. 11 Agmo ko pa-alihen ha arapan mo, boy agmo dayi alihen ya Ispirito mo kongko. 12 Ibira mo kongko ya kaligawan nin pangilibri mo kongko, boy biyan mo kon kalabayan nin homonol komo. 13 Hapa-eg ay toro-an koy mawmakasalanan nin tongkol ha paghehe boy no pangno mapatawad ha kasalanan. Ha ombayro ay halibokotan lay kawkasalanan la ta pakarani hila komo.

14 Diyos ya ampangilibri kongko, ilibri mo ko ha ginawà koy kasalanan ya pangipapati. Ha ombayro ay ikanta ko ya kahampatan mo. 15 Pangino-on, paptegan mo ya hiko ay pinatawad mo ha panambay mo kongko no anyay halita-en ko emen ko ma-ibabalità ya pamomori komo.

16 Agmo labay ya pinati ya aw-ayop ya idolog komo, ta no labay mo ay igwà ko dayi komo; agka simpri ampangonsowilo ha ampo-olan ya aw-ayop ya an-idolog komo. 17 Hay an-idolog ko komo, Diyos ko ay sarili ko ya ampaghehe ha kawkasalanan ya ginawà ko. Diyos ko, antanggapen mo koy anhomokò komo ya angkahirà ya nakem banà ha kasalanan ya ginawà ko.

18 Diyos ko, gaw-an mon mahampat ya dogal ya an-ingaten Siyon. Koloben mon oman nin padir ya siyodad nin Hirosalim. 19 No mangyari baytoy ombayro, hay an-idolog komo ya aw-ayop ya bilang ha tawtoron bakà ya ampo-olan ha altar mo ay makab-i nin konsowilo komo, ta habayto ay an-igwà komo nin ma-in kahampatan nakem.

52

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral hin intraydor ya ni Dowig koni Arì Sawol)

Hay panonosga boy pangingangalo nin Diyos

1 Hika ya tawoy makapangyayari, antà an-ipaghambog moy kala-etan ya ginawà mo? Hay ingangalo nin Diyos ya ma-in panlalabi ay pirmin anti ha ampahimalà kona. 2 Piro hika, hay pirmi mon amplanowen ay paninirà ha kanayon, hay dilà mo ay bilang ha matarem ya labahas, boy hay pirmi mon an-ihipen ay panana-ol. 3 Labaylabay moy kala-etan kisa kahampatan, boy labaylabay moy kabongkokan kisa kaptegan. 4 Hika ya tawoy mabongkok, labaylabay mon maghalità nin makahirà nin kapara mon tawo.

5 Banà ha gawgawà mo, hay Diyos ay manggawà nin ayin anggay kahira-an mo; hika ay alihen na ha pamamali mo, boy alihen na ka ha ampa-iriyan nin ampikabiyay. 6 Hay mangahampat ya tawtawo ay makit la bayti ya mangyari komo; hila ay mikalimo boy ka-iliyan la ka, ya wanla, 7 “Helken moyo bayti ya tawoy ahè napahimalà ha Diyos, no alwan hay pinahimala-an na ay kayamanan na, boy an-ipalagay na nin hay kala-etan na ay makapidipinsa kona.”

8 Piro hiko ay bilang ha malaboyong ya po-on kayoy olibo ya anti ha danin bali nin Diyos; ayin anggay pamahimalà ko ha ingangalo nin Diyos ya ma-in panlalabi. 9 Pirmi katan pasalamatan ha ginawà mo, Diyos ko; ha nag-in tawtawo mo ay ibabalità koy kahampatan mo.

53

(Ma-arì ikompara ha Kanta 14)

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral)

Hay kala-etan nin tawtawo

1 Hay tawoy maghalità ha sarili na nin, “Ayin Diyos!” ay talagan tangah. Hay tawtawoy ombayro ay talagan mala-et, boy hay gawgawà la ay poro kala-etan; ayin ana konla nin ampanggawà kahampatan.

2 Hay Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ampanlonglong ha tawtawo ta an-imatonan na no ma-in et nin tawtawoy ampaka-intindi nin kaptegan, boy no ma-in nin ampag-apeh nin makabalay kona. 3 Kaganawan ay ampakarayò ha Diyos ta ampagpakala-et hila. Ayin ampanggawà nin kahampatan; ayin ni miha.

4 Hay pastang nin Diyos ay ombayri: “Kaganawan nayì nin ampipanggawà kala-etan ay ayin tinandà? Hay tawtawo ko ay anggaw-an lan mala-et ta ombayro ya natoral la, boy aghila ampakirawat kongko.”

5 Hay mangala-et ay masyadon nikalimo maski ayin dapat kalimowan. Hay Diyos ay nangikakatak nin bawbot-o nin nipangalaban komoyo; impareng-ey moyo hila, ta hila ay ahè tinanggap nin Diyos.

6 Dayi, hay kalibriyan nin Aw-israylita ay mangibat ha dogal ya an-ingaten Siyon ya kama-inan nin Diyos. No mambin oman ya Diyos nin ka-inomayan ha tawtawo nay Aw-israylita ya inalalak ni Hakob, dayi, hila bayti ay mipagtowà.

54

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral hin ma-in nangisoplong koni Arì Sawol no ayri ya ampagtago-an na)

Panalangin emen protiksyonan ha kawka-away

1 Diyos ko, ilibri mo ko nin kapangyariyan mo boy paptegan mo ya hiko ay ayin kasalanan. 2 Leng-en moy panalangin ko, Diyos ko; pakaleleng-en moy anhalita-en ko. 3 Hay dawdayowan ay ampandawohong kongko, boy hay tawtawoy mapangapih ay labay mamati kongko. Habaytoy tawtawo ya ombayro ay ayin kowinta konla ya Diyos.

4 Tandà ko ya hay ampanambay kongko ay Diyos; hiya ya Pangino-on ya ampangidipinsa kongko. 5 Hay kala-etan ya ginawà kongko nin kawka-away ko ay ombayro dayi ya iparosa konla nin Diyos. Ha katapatan mo, hila ay apo-en mo.

6 Pangino-on, hiko ay ma-in kalabayan nin mangidolog komo. Pasalamatan kata nin banà ha kahampatan mo. 7 Hika ya nangilibri kongko ha kaganawan kagolowan ko, boy nakit koy kawka-away ko ya impatalo mo.

55

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral)

Panalangin emen tambayan

1 Diyos ko, leng-en moy panalangin ko, boy agmo dayi halibokotan ya an-ida-ing ko. 2 Leng-en mo ko boy tobayen ta hiko ay mapagal ana ha kahalakan ko. Ampikotoh ya ihip ko 3 banà ha tawtangkà boy pawpangangapih kongko nin kawka-away koy mangala-et. Ambara-an la kon makasalanan, boy ha kapahangan la kongko ay ampag-inakitan la ko.

4 Hay nakem ko ay nagkama-in nin masyadoy kalele-an boy biglà akon nakatanam nin tanam nin tawoy maraninan mati. 5 Nalimo ko boy namegpeg; ha kalimowan ko ay nakapatalon nakem ko. 6 Kayà hinalità ko ya ombayri: “No ma-in akon bongat pakpak nin bilang ha kalapati ay lompad akoynan manikap nin pama-inawawan ko. 7 Lompad akon mako ha marayò ta pa-iri ko ha powiray dogal. 8 Manandalì akon manikap nin mapa-iriyan koy agko mapangno ya marayò ha ampanggolo kongko ya kowinta makhaw ya bagyo.”

9 Pangino-on, hira-en moy pawplano nin mangala-et boy golowen moy aw-ilgo la emen aghila mangapi-i-intindi, ta angkakit koy kagolowan boy pami-a-away ha siyodad. 10 Allo yabi ay anliboten la baytoy siyodad ya hay ampagdanan la ay ha babo nin alal ya padir; habaytoy siyodad ay poro kala-etan boy kagolowan. 11 Anti bayro ya kaganawan klasin kala-etan; ayin tegen ya pawpangangapih boy panana-ol bayro.

12 No ka-away ko dayi ya ampanginsolto kongko ay kaya kon te-ehen; boy no kalaban ko dayi ya ampaghambog kongko ay kaya kon tago-an. 13 Piro alwa, ta hika ya kapariho ko ya kalamolamo ko boy amigo kon karnal. 14 Hin hato ay ampi-ilgo tan ma-in kaligawan boy ampilamo tan makilako ha kalak-an ya ampako ha bali nin Diyos. 15 Dayi, habayti ya kawka-away ko ay biglà nin latngan nin kamatyan, boy angkabiyay hila dayi ya mataphonan nin lotà ta hay makapangyayari konla ay kala-etan.

16 Hiko balè ay makirawat nin tambay ha Pangino-on Diyos boy hiya ya mangilibri kongko. 17 Mahilem, bayombokah, boy ogtoy-allo ay an-omaloloy akon andoma-ing kona, boy tandà ko ya leng-en na ko boy tobayen. 18 Ibira na ko nin ahè mapangno ya ma-ibat nin makilaban ha malakè ya ka-away ko. 19 Hay Diyos ya ayin anggawan ya pamomo-on ay manlengè kongko boy talowen na hila; banà ta ayin nangyari konla ha mala-et ya gawgawà la ay aghila anggomalang ha Diyos.

20 Habayti ya da-an kon kalamowan ay ampangalaban nin aw-amigo na; hinirà nay pangakò na. 21 Hay aw-ilgo na ay malahap, piro hay anti ha nakem na ay inakit; hiya ay ma-amalang nin maghalità, piro habaytoy hawhalità na ay ampakakhit nin bilang ha matarem ya hondang.

22 Ipa-olay mo ha Pangino-on ya ampakagolo komo, ta hiya ya mangalalay komo; ta hay tawoy mahampat ay agna pa-olayan nin matalo nin ayin angga.

23 Piro hay mawmamatin tawo boy mangabongkok, biha hila mi-abot ha kalagitna-an nin biyay la ay apo-en mo hila, Diyos ko. Hiko balè ay pahimalà komo.

56

(Habayti ay hinolat ni Dabid hin dinakep ya nin Pawpilistiyo)

Panalangin ya ma-in pamahimalà ha Diyos

1 Diyos ko, ingalowan mo ko ta pirmi kon andawohongen boy ampadya-dya-an nin kawka-away ko. 2 Pirmin ma-in ampandawohong kongko boy hay ampangalaban kongko ay malakè. 3 No angkalimo ko, Pinakamakapangyariyan ya Diyos, hika ya pahimala-an ko. 4 Ampahimalà ako ha Diyos boy amporiyen ko ya ha pawpangakò na. Hiko ay ampahimalà kona; kayà agko angkalimo. No tawon bongat ya kapariho ko ay ahè makapangno kongko.

5 Hay anhalita-en ko ay an-idabò lan mala-et ta habaytoy ampanggolowan la kongko, boy hay pirmi lan an-ihipen ay pakakhitan la ko. 6 Hila ay ampititipon ha matagò ya dogal, ta an-imatonan lay kaganawan anggaw-en ko, boy an-intrisen lay biyay ko. 7 Parosawan mo hila, Diyos ko, nin banà ha kala-etan la, boy hay pamatalo mo konla ay pahang mo.

8 An-ilista moy pantomalà ko boy tawtolò nin lowà ko. Alwa nayì nakalista bayti ha libro mo? 9 No hiko ay ampakirawat nin tambay ha Diyos, hay kawka-away ko ay ampipampog-alih. Bayro ko angkapaptegan ya hay Diyos ay anti kongkon kakampi ko. 10 Ampahimalà ako ha Diyos boy amporiyen ko ya ha pangakò na. Poriyen koy Pangino-on ha pangakò na. 11 Ampahimalà ako ha Diyos; kayà agko angkalimo. No tawon bongat ya kapariho ko ay ahè makapangno kongko.

12 Diyos ko, hay impangakò ko komo ay igwà ko. Igwà ko komo ya pamomori ko, 13 ta inlibri mo ko ha kamatyan boy agmo ko impatalo. Kayà mintras anti ko bayri ha babon lotà ay mamiyay ako nin anti kongkoy Diyos ta ampolalagan na ko.

57

(Habayti ay hinolat ni Dabid hin tinago-an na hi Arì Sawol ha kowiba)

Panalangin emen tambayan

1 Ingalowan mo ko, Diyos ko; igwà moy ingangalo mo kongko ta hiko ay ampakarani komo emen ako malibri. Kopkopen mo ko anggan malabah ya kawkapiligrowan. 2 Ampakirawat ako ha Diyos ya Pinakamakapangyariyan. Hiya ya Diyos ya ampambi kongko nin kaganawan panganga-ilangan ko. 3 Diyos ya mangilibri kongko boy talowen nay ampipandawohong kongko. Ipakit na kongko ya katapatan na boy ingangalo nay ma-in panlalabi.

4 Hiko ay ampirà ha pibotlayan nin kowinta lawliyon ya nakahandà anan mangidakmà nin tawtawo. Hay ngawngipen nin habayti ay emen pawpikà boy emen yawyawò; hay dawdilà la ay emen ha hawhondang ya matarem.

5 Diyos ko ya ayin kapantay, ipatnag moy kapangyariyan mo ha katatag-ayan; ha babon lotà itaman ay ipatnag moy kahawangan nin kagandawan mo.

6 Hay kawka-away ko ay nangikanà nin kowinta bateng ya pandakep la kongko; kayà halos mapatalo ako nin kalele-an ya angkatanam ko. Nangotkot hila et nin malalè ya lobot ha pagdanan ko, piro hilan mismo ya narabò bayro.

7 Diyos ko, hiko ay talagan ampahimalà komo; kayà magkanta ko nin pamomori komo. 8 “Mibangon ka,” wangko ha sarili ko. “Mibangon ka ta manogtog ka nin alpa boy lira.” Mahambak akon mibangon ta mamori ko ha Diyos. 9 Pasalamatan kata, Pangino-on, ha tawtawo, boy magkanta kon pamomori komo ha nawnasyon. 10 Hay ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay ahè makwan ihipen; ombayro simpri ha katapatan mo. 11 Diyos ya ayin kapantay, ipatnag moy kapangyariyan mo ha katatag-ayan; ha babon lotà itaman ay ipatnag moy kahawangan nin kagandawan mo.

58

(Habayti ay hinolat ni Dabid)

Panalangin emen parosawan ya mangala-et

1 Hikawo ya ampipamo-on, tamà nayì ya dawdisisyon moyo? Matoynong nayì ya panonosga moyo? 2 Alwa! Ta hay an-ihipen moyon bongat gaw-en ay kala-etan, boy hay panonosga moyoy alwan tamà ay lalò ampakakhit ha tawtawo.

3 Hay tawtawoy mangala-et ay alwan tamà ya pamamaraan ha biyay ta pa-ibat et hin in-anak hila ay mangabongkok hilayna. 4 Hay kala-etan la ay bilang ha dità nin otan; hila ay bilang ha otan ya makapi ya ahè ampakalengè ta anherengan lay tolih la. 5 Hay ombayroy klasin otan, hay anggaw-en nin magaling ya manggagayoma ay ayin kowinta, ta ahè angkalengè nin hatoy otan ya panggayoma kona. 6 Diyos ko, no pangno angka-alihan powirsa ya mangalagò ya lawliyon ha pangalih nin bangil la ay ombayro dayi, Pangino-on, ya gaw-en mo ha mangala-et ya kawka-away ko. 7 Pa-olayan mo hilan ma-anam nin bilang ha lanom ya inalep-ep nin maklang ya lotà boy bilang ha yawò ya ahè makahogat ta ayin tarem. 8 Hila dayi ay mag-in nin bilang ha sosò ya ha dinanan nin habayto ay angkakit ya angkabalag ya emen laman ya angkatonaw. Hila dayi ay mag-in simpri nin bilang ha kolaw ya natin in-anak ya ahè nakakit hawang. 9 Banà ha pahang nin Diyos konla, hila ay malabah nin bilang ha an-i-ohong ya dawdowih ya tampol angka-opoh ta ansoplawen angin.

10 Hay tawtawoy mangahampat ay mipagtowà no makit lay tawtawoy mangala-et ya amparosawan. Hila ay talagan maligawan ha makit lay kamatyan nin mangala-et. 11 Hay tawtawo ay mipaghalità nin ombayri: “Talagan hay tawtawoy mangahampat ay primyowan, boy talagan ma-in Diyos ya manosga ha tawtawo bayri ha babon lotà.”

59

(Habayti ay hinolat ni Dabid hin impabantayan ni Arì Sawol ya bali ni Dabid emen na ya mapati)

Panalangin emen malibri

1 Diyos ko, ilibri mo ko ha kawka-away ko, boy protiksyonan mo ko ha ampipandawohong kongko. 2 Ilibri mo ko ha ampipanggawà nin kala-etan, boy ha mawmapamatin tawo.

3 Helken mo! Hila ay ampipangabang kongko; hay tawtawo itaman ya mangabagsit ay nititipon nin angkomontra kongko. Pangino-on, habayti ay anggaw-en la kongko maski agko nagkasalanan o nagkamalì. 4 Ayin akon nagawà ya kamali-an piro hila ay nakahandà nin mandawohong kongko. Manandalì ka ta asikasowen mo kon tambayan. 5 Hika, Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan ay Diyos ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil. Manandalì ka ta lakwen mon parosawan ya kaganawan nasyon; agmo ingalowan ya mangala-et ya tawtawoy tawtraydor.

6 Hila ay ampipagbira ha banowa no anyomabi ana, boy mintras anliboten la baytoy banowa ay emen hilan aw-aho ya ampibabakbak. 7 Leng-en moy katarasan lan mag-ilgo! Hay hawhalità la ay bilang katarem nin hawhondang. Ombayro man ay ampagpastang hila, ya wanla, “Warì ma-in makalengè konnawen?”

8 Piro hika, Pangino-on ay ampangka-ili konla, boy hay kawka-away ko ya na-ibat ha kanayon ya nasyon ay antoya-toya-en mo. 9 Hika, Diyos ko, ya kakhawan ko boy dipinsa ko ya ampahimala-an ko. 10 Hay Diyos ko ya malabi kongko ay pakarani kongko ta ipakit na kongko no pangno na talowen ya kawka-away ko.

11 Agmo hila nin antimanon patyen emen mag-in aral ha tawtawo ya mangyari konla. Pangino-on ya pinagkahalanggà nawen, pikakataken mo hila nin kakhawan mo emen la matanda-an ya talo mo hila. 12 Hay anhalita-en la ay poro kala-etan; kayà mahagep hila dayi ha kahambogan la. Banà ha pamingga la boy ha kabongkokan la 13 ay hira-en moy pawplano la ta apo-en mo hila emen ayin anan makit konla. Ha ombayro ay matanda-an nin tawtawo ya hay Diyos ay ampamo-on ha aw-inalalak ni Hakob boy ha kaganawan tawo bayri ha babon lotà.

14 Hila ay ampipagbira ha banowa no anyomabi ana, boy mintras anliboten la baytoy banowa ay emen hilan aw-aho ya ampibabakbak. 15 Hila ay ahè antomanà manikap nin pamamangan la; emen hila ha mabitil ya aw-ahoy ampantawo no ahè mabhoy.

16 Piro hiko ay magkanta nin banà ha kapangyariyan mo ya impatnag mo. Binabayombokah ay ipakakhaw koy pagkanta ko banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi. Hika ya dipinsa ko boy kalibriyan ko ha pana-on nin kagolowan. 17 Hika ya kakhawan ko; kayà magkanta ko nin pamomori komo. Diyos ko, hika ya dipinsa ko boy hika ya ampambi kongko nin ingangalo ya ma-in panlalabi.

60

(Habayti ay hinolat ni Dabid)

Panalangin para ha kalibriyan

1 Diyos ko, hikayi ay tinanggi-an mo boy impatalo; namahang ka konnawen, piro hapa-eg ay ibira moy kakhawan nawen. 2 Hay nangyari konnawen ay ayin imbalag ha lotà ya na-eyeg; kayà napaka. Hapa-eg ay andawaten ko komo ya i-ayos mon oman bayti ya nika-eyeg emen kayi mag-in matibay. 3 Hikayi ya tawtawo mo ay pinaranas mo nin masyadoy kadya-dya-an, ta hikayi ay kowinta pina-inom mo nin alak ya nakalahing konnawen. 4 Hika ay nambin palatanda-an ha ampipanggomalang komo emen la mapa-alilihan ya isintinsya konla. 5 Ilibri mo kayi nin kapangyariyan mo; tobayen moy panalangin ko emen hay tawtawoy anlabiyen mo ay malibri. 6 Hay Diyos ya anti ha masagradoy bali na ay naghalità nin ombayri: “Hay siyodad nin Sikim ay atag-atagen ko nin ma-in katowa-an kateng patal ya dogal ya an-ingaten Sokot ta igwà ko ha tawtawo ko. 7 Hay pinagdogalan ni Gala-ad boy ni Manasis ay ikon ko. Hay pinagdogalan ni Ipra-im ay kowinta hilmit ko; hay pinagdogalan itaman ni Hoda ay bayro ampangibat ya kawkapanogo-an ko. 8 Hay dogal ya an-ingaten Mowab ya kowinta palanggana ya pag-oyahan ko ay nasakop koyna. Hay dogal itaman ya an-ingaten Idom ay bayro ko inggawà ya sandalyas ko bilang tandà ya habayto ay sasakopen ko. Warì hay tawtawo ha dogal ya an-ingaten Pilistiya ay mibobo-angaw nin magtowà ha pananalo la kongko?”

9 Hinoy mantan kongko ha siyodad ya napalibotan nin dipinsa boy hinoy mangigiya kongkon mako ha dogal ya an-ingaten Idom emen ko masakop bayto? 10 Diyos ko, alwa nayì hika ya tinomanggì konnawen boy agka nakilako ha hawhondalò nawen? 11 Tambayan mo kayin lomaban ha kawka-away nawen, ta hay tambay nin tawo ay ayin kowinta. 12 Hikayi ay manalo ha tambay nin Diyos ta talowen nay kawka-away nawen.

61

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen protiksyonan

1 Diyos ko, leng-en moy an-ida-ing ko, boy pakaleleng-en mo ya panalangin ko. 2 Hiko ya anti ha marayò ya dogal ay andoma-ing komo nin banà ha kalele-an ko. Gitan mo ko ha ma-in dipinsa ya kowinta malhay ya bato. 3 Hika ya ampambin protiksyon kongko ta hiko ay inggawà mo ha dogal ya agko mapangno nin kawka-away ko.

4 Hay anhangaren ko ay pirmi ko dayi nin anti komo boy labay kon protiksyonan mo ko nin kopkopen. 5 Diyos ko, nalengè moy pawpangakò ko. Hika ya nambi kongko nin kawkahampatan ya an-igwà mo ha ampipanggomalang komo.

6 Hiko ya arì ay pakara-en mo dayi ya biyay emen ako mabiyay nin maboyot ya pana-on. 7 Hika, Diyos ko ay anti dayi kongko boy hay pamomo-on ko dayi ay ayin angga; kayà protiksyonan mo ko nin ingangalo moy ma-in panlalabi boy kaptegan mo.

8 No mangyarin ombayro ay pirmi kon magkanta nin pamomori komo, boy allo-allo kon igwà komo ya impangakò ko.

62

(Kanta ni Dabid)

Pahimalà ha protiksyon nin Diyos

1 Talagan ha Diyos akon bongat ampahimalà; hay kalibriyan ko ay kona ampangibat. 2 Hiya ay kowinta malhay ya bato; hiyan bongat ya ampambin protiksyon kongko boy ampangilibri kongko. Hiya ya dipinsa ko; kayà agko mapangno.

3 Anggan makano moyo kalabanen ya mihay tawo ya labay moyon ipatombah nin bilang ha alal ya ino-inò anan angkatombah? 4 Labay moyon bongat hira-en ya karangalan na; an-ikaliga moyoy pagtotol moyon kabongkokan. No ampaghalità kawo, kanwarì, hikawo ay mahampat, piro hay anti ha nakem moyo ay pawpanlala-et.

5 Ha Diyos akon bongat nin ampahimalà boy hay pag-asa ko ay kona ampangibat. 6 Hiya ay kowinta malhay ya bato; hiyan bongat ya ampambin protiksyon kongko boy ampangilibri kongko. Hiya ya dipinsa ko; kayà agko mapangno. 7 Hay kalibriyan ko boy karangalan ko ay anti ha Diyos. Hiya ay kowinta malhay ya bato ya ampamakhaw kongko boy ampambin protiksyon kongko emen agko mapangno.

8 Hikawoy kaganawan tawo, pirmi kawon pahimalà ha Diyos. Ibalità moyo kona ya kawkagolowan moyo ta hiya ya mambin protiksyon kontamo.

9 Hay tawtawo, mag-in ma-aypà o matag-ay ya katongkolan ay parihon ahè mapahimala-an. No pitimbangen mo hila ay pariho hilan ayin kowinta, ta maski pilamowen mo hila ay ma-opaw hila et ha inawawen. 10 Agka pahimalà ha gawgawà ya pangangapih, boy agka omasa nin makinabang ka ha pananakaw. No warì ta mapahanan ya kayamanan mo ay agka omasa bayro.

11 Alwan bongat miminghan kon nalengè ya hinalità nin Diyos ya hay kapangyariyan ay anti ha Diyos, 12 boy anti kona ya ingangalo ya ma-in panlalabi. Hikan mismo, Pangino-on, ya mambin parosa o primyo ha balang tawo kompormi ha ginawà na.

63

(Kanta ni Dabid hin anti ya ha powiray dogal ha Hoda)

Mahabek ha Diyos

1 Pangino-on Diyos, hika ya Diyos ko ya an-onawen ko ha biyay ko. Talagan angkahabekan kata boy hay pagkahabek ko komo ay emen akon angka-angan nin bilang ha naklang ya lotà ya ampanga-ilangan nin lanom. 2 Nakit katayna ha tabirnakolo mo boy bayro ko nakit ya kapangyariyan mo kateng kagandawan mo. 3 Hay ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay igit et ha biyay; kayà poriyen kata. 4 Leleg kon angkabiyay, hiko ay mamori komo, boy itag-ay koy gamet ko ha panalangin ko komo. 5 Hiko ay mag-in kontinto nin bilang ha tawoy napdà nangan nin makatang ya pamamangan, boy magkanta kon maligay kanta ya pamomori komo.

6 Ha pamimirà ko ay angkapanemteman kata, boy no ma-in akon ampagpoyatan nin bantayan ay hika ya angkahole-lè ko. 7 Banà ta hika ya ampanambay kongko ay magtowà ako ha pangongopkop mo kongko. 8 Hiko ay lalò anhomeneh komo, boy agko mapangno ta hika ya ampangalalay kongko.

9 Hay ampipagsikap nin mamati kongko ay mipalako ha dogal nin nikati. 10 Hila ay mikati ha pamakilaban boy hay bawbangkay la ay kona-en nin mangabangis ya aw-ayop. 11 Piro hiko ya arì ay matowà ha Diyos; kaganawan ampagpangakò kongko ya arì ay lomiga, balè hay bawbebey nin mangabongkok ay pepe-en.

64

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen protiksyonan

1 Diyos ko, leng-en moy panalangin ko ya an-ida-ing ko komo. I-atap mo ko ha kawka-away ko ta angkalimo ko konla. 2 Protiksyonan mo ko ha tangkà kongko nin tawtawoy mapanggawà kala-etan ta habayto ay pangkat nin mapanggolo. 3 Hay dawdilà la ay kowinta matarem ya hondang, ta hay hawhalità ya anggamiten la ay ampakakhit, boy hay anhalita-en la ay kowinta yawyawò ya nakapapatoyò. 4 Hay mangahampat ya tawtawo ay an-abangan lan pana-en ha matagò ya dogal; hila ay biglà lan pana-en nin ayin kalimowan. 5 Ampi-o-olagyat hila nin gaw-en ya mala-et ya tangkà la, boy ampi-i-ilgowan la no ayri ya matagò ya dogal ya pangikana-an la nin papanosori la, ya wanla, “Ka-ilangan ayin makakit nin habayti ya gaw-en tamo.” 6 Hila ay ampagplano nin kala-etan, boy hinalità la ya ombayri: “Ayos bayti ya pawplano tamo.” Hay nakem boy ka-ihipan nin tawo ay ahè makwan ihipen.

7 Piro hila ay kowinta pana-en nin Diyos; kayà biglà hilan mangahohogatan. 8 Hay anhalita-en nin dawdilà la ya kowinta matarem ya hondang ay mismon habayto ya mandisgrasya konla. Kaganawan nin makakit konla ay mipampeyeng biha mipampog-alih. 9 Kaganawan tawo ay mikalimo boy ibabalità la ya habayto ay gawà nin Diyos. Hay tongkol ha ginawà nin Diyos ay pakahohole-le-en la. 10 Hay tawtawoy mangahampat ay mipagtowà boy lalò pahimalà ha protiksyon nin Pangino-on. Kaganawan tawoy ma-in kahampatan ay mamori kona.

65

(Kanta ni Dabid)

Pamomori boy pasasalamat

1 Pangino-on Diyos, hika ay nararapat paporiyan nin tawtawo ha dogal ya an-ingaten Siyon, boy hay impangakò la ay dapat lan igwà komo. 2 Hika ya ampanlengè nin panalangin, kaganawan tawo ay pakarani komo. 3 Maski masyadoy kasalanan nawen ay ampatawaren mo kayi et. 4 Makalmà ya tawoy pinilì mo ta gitan mon pa-iri ha kama-inan mo. Hikayi ya pinilì mo ay maraygan ha mangaganday bawbagay ya anti ha bali mo ya masagradoy kama-inan mo.

5 Pangino-on Diyos ya Mapangilibri, ha kahampatan mo ay antobayen mo kayi ha pangipakit mo nin kawkapapa-ispantay gawgawà mo. Kaganawan tawo ha babon lotà kateng tawtawoy anti ha dagat ay ayin kanayon ya ampahimala-an no alwan hika. 6 Impakit moy kapangyariyan mo ha panggawà mo nin bawbakil, boy habayti ay pinatibay mo nin kakhawan mo. 7 Hika ya ampamatinek nin dalleg nin dagat boy ogong nin dawdawoyon. Hika simpri ya ampamatinek nin tawtawoy ma-in kagolowan. 8 Hay tawtawo ha lawlenek ya dogal ay ampikalimo ha kawkapapa-ispantay gawgawà mo, boy hay allo ay kowinta ampambo-angaw nin ampagtowà pa-ibat ha homilà angga ha homlep.

9 Hay lotà ay an-asiwa-en mon bohbohan emen habayti ay tomabà. Hay bawbalah ay ginawà nin Diyos nin pagpalanom nin tawtawo ha tawtanaman la emen magkama-in hilan malakè ya ma-alawah. Habayti ya ombayri ay talagan gawà nin Diyos. 10 Hika ya ampambi nin sapat ya oran ha aw-inararoy lotà; ha ombayro ay ampomità ya lotà boy hay tawtanaman ya kapitanem ay tomobò. 11 Banà ha kahampatan mo ay malakè ya angka-alawah. Maski ayri ka mako, hay alawah ay malakè. 12 Hay powiray dogal ya pagpastolan ay antomobò ya dikot ta angka-oran. Ombayro simpri ha bawbakilbakil; habayti ay kowinta ampagtowà. 13 Hay pagpastolan ay ponò nin tawtopa; hay patal ya dogal ay tinamnan nin pali ya hay gandan binongawan. Kayà habayti ay kowinta ampambo-angaw ha katowa-an.

66

Pamomori boy pasasalamat

1 Kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay mibobo-angaw nin mipagtowà ha Diyos. 2 Magkanta kawon pamomori ha ngalan na, boy biyan moyo yan karangalan ha pamomori moyo kona. 3 Hay halita-en moyo ha Diyos ay ombayri: “Masyadon kapapa-ispanta ya gawgawà mo. Banà ha masyadoy kapangyariyan mo, hay kawka-away mo, ha kalimowan la, hila ay homokò komo. 4 Kaganawan tawo ya anti bayri ha babon lotà ay homamba komo; hila ay magkanta nin pamomori komo; magkanta hila nin pamomori ha ngalan mo.”

5 Biliwen moyoy ginawà nin Diyos; masyadon kapapa-ispanta ya ginawà na ya para ha tawtawo. 6 Hay lanom nin dagat ay pinihiyay nin Diyos; ombayro simpri ha lanom nin balah, ta ha kinomlang ya lotà ay bayro nowakon nagdaan ya kawka-apo-apowan tamo. Banà bayro ha ginawà na, hitamo ay nilomiga. 7 Hay pamomo-on nin Diyos ay ayin anggawan, boy ma-in kapangyariyan ya pamomo-on na. An-obsirbawan nay tigè nin nawnasyon; kayà hay dapat ay ayin lomaban kona ta ayin makapatalo kona.

8 Poriyen moyoy Diyos tamo, hikawoy tawtawo ha nawnasyon; ipalengè moyo ya pamomori moyo kona. 9 An-i-atap nay biyay tamo ha kamatyan, boy an-alalayan na tamo emen mowako tamo man ha kowinta marawonot ya daan ay agtamo matombah. 10 Pangino-on Diyos, hikayi ay hinobok mo nin bilang ha pilak ya imparaan ha apoy. 11 Pina-olayan mon mahagep kayi nin kowinta bateng ya ingkanà ta pandakep konnawen, boy hinobok mo kayi nin kowinta pinababah nin mabyat ya karga. 12 Pina-olayan mo kayin natalo nin kawka-away nawen boy hinobok mo kayi ha kowinta apoy boy ha kowinta lanab, piro hapa-eg ay gintan mo kayi ha dogal ya ma-in ka-inomayan.

13 Hiko ay mako ha bali mo ta mantan akon ipo-ol ya idolog komo, boy toparen ko ya pawpangakò ko komo. 14 Igwà ko komo baytoy hinalità ko hin anti ko ha kagolowan. 15 Hiko ay mangidolog komo nin mangatabà ya aw-ayop ya po-olan ya bilang ha tawtopa, tawtoron bakà, boy kawkanding.

16 Kaganawan moyon anggomalang ha Diyos, pakarani kawo bayrin manlengè ta ibalità ko komoyoy ginawà nin Diyos ya para kongko. 17 Hiko ay dinoma-ing kona nin tambay boy hiko ay handà nin magkantan pamomori kona. 18 No ma-in akon an-itagò ya kasalanan ha nakem ko, manalangin ako man ha Pangino-on ay agna ko leng-en. 19 Piro talagan nilengè ako nin Diyos, ta tinobay nay panalangin ko.

20 Poriyen ya Diyos, ta agna tinanggi-an ya panalangin ko, boy agna intangat kongko ya ingangalo na ya ma-in panlalabi.

67

Kantan pasasalamat

1 Pangino-on Diyos, ingalowan mo kayin biyan kahampatan; dayi ay mangonsowilo ka konnawen. 2 Ha ombayro, hay kalabayan mo ay matanda-an nin tawtawo ha babon lotà, boy hay pangilibri mo ay matanda-an ha kaganawan nasyon.

3 Dayi hay tawtawo ay mamori komo, Pangino-on Diyos; kaganawan dayi nin tawo ay mamori komo. 4 Hay tawtawo dayi ha nawnasyon ay mipagtowà nin magkantan ma-in kaligawan, ta hay pamomo-on mo ha tawtawo ay matoynong, boy hika ya ampangitoto nin tawtawo ha nawnasyon bayri ha babon lotà.

5 Dayi, hay tawtawo ay mamori komo, Pangino-on Diyos; kaganawan dayi nin tawo ay mamori komo.

6 Hapa-eg hay babon lotà ay magkama-in alawahanen, boy hay Diyos ya Diyos nawen ay mambin kahampatan konnawen. 7 Hikayi ay biyan nin Diyos nin kahampatan, boy hay tawtawo ha kaganawan dogal ha babon lotà ay gomalang kona.

68

Pamomori ha Diyos ha pananambay na

1 Hay Diyos ay manandalì dayi nin pikakataken nay kawka-away na; dayi, hay ampipag-inakit kona ay mipampowayon pakarayò kona. 2 No pangno nin hay ahok ay angka-i-alipad nin angin ay ombayro ya gaw-en na konla, boy no pangno nin hay ispirma ay angkatonaw no igwà ha apoy ay ombayro dayi apo-en nin Diyos ya tawtawoy mangala-et. 3 Piro hay mangahampat ya tawtawo ay magkama-in kaligawan ha arapan nin Diyos boy dayi, hila ay mipagtowà.

4 Kantawan moyoy Diyos; kantawen moyoy pamomori ha ngalan na boy ihandà moyoy pagdanan na. Hiya ay kowinta ma-in anhakyan nin magpalako ha powiray dawdogal. Hay ngalan na ay Pangino-on; magtowà kawo ha arapan na.

5 Hay Diyos ya anti ha masagradoy kama-inan na ay ampangasiwà ha aw-olila boy ampangi-atap ha bawbawoy babayi. 6 Hay Diyos ay ampambin pa-iriyan ha tawoy malelè ta sosolo na ha biyay; hay pawpiriso itaman ya aw-apih ay ampalaya-en na nin ma-in kaligawan, piro hay ampipagribildi ay ampa-olayan nan pa-iri ha ayin kowintay dogal ya ahè ma-arì kabiyayan nin maski anyay klasin tanaman.

7 Pangino-on Diyos, hin pinangonawan moy tawtawo mo ha pamomowako la ha powiray dogal, 8 hay lotà ay na-eyeg, boy ma-in oran ya nangibat ha katatag-ayan ha panggogomawà mo. Habayti ya pagka-eyeg ay nangyari ha bakil nin Sinay, ta hika ya Diyos ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil ay anti bayro. 9 Hika simpri, Pangino-on Diyos ya nambi nin saganà ya oran emen mabahà ya lotà ya inggawà mo ha tawtawo moy Aw-israylita, ta habayto ay kinomlang. 10 Banà bayro, hay tawtawo mo ay napa-iri bayro; boy ha kahampatan mo, Pangino-on Diyos, hay manga-irap ay ambiyan mon pawpanganga-ilangan la.

11 Hay Pangino-on ay nambin panogò; malakè ya babayi ya nantan nin ombayri ya balità: 12 “Hay aw-arì boy hawhondalò la ay nipampowayo; hapa-eg, hay bawbabayi ya ahè nakilakon nakilaban ay ni-a-atag ha kawkagamitan ya nikakwan aw-ahawa la ha kawka-away la. 13 Maski aghila nakilakon nakilaban ta nabalag hilan nagpastol nin tawtopa, hila ay nag-in nin bilang kapostora nin kalapati ya hay pakpak ay emen pilak boy gintò banà do ha ma-alagà ya kawkagamitan ya pini-a-atagan la.” 14 Habaytoy aw-arì ya nipampowayo ay pinikakatak nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos ha bakil nin Salmon boy bayro hilayna nikati; kayà habaytoy bakil ay pinomotì banà ha bawbot-o la.

15 Hay malhay ya bakil ya anti ha Basan ay maganda boy malakè ya tong-oytong-oy. 16 Habayti ya bakil ay kowinta ampanyamo-yamò ha bakil ya pinilì nin Diyos nin pa-iriyan na nin ayin angga.

17 Hay Pangino-on ya nangibat ha bakil nin Sinay ay ma-in kalamoy liboliboy nipagkarwahi ya ampagpalako ha masagradoy dogal na. 18 Hin norong ya ha katatag-ayan ha kama-inan na ay malakè ya kowinta pawpiriso ya gintan na bayro. Hiya ay nananggap nin rawrigalo ya inggawà nin tawtawo kateng tawtawoy rawribildi. Hay Pangino-on Diyos ay pa-iri bayro.

19 Poriyen ya Pangino-on Diyos ya Mapangilibri kontamo, ta maski allo-allo nin ma-in anlomateng kontamo ya pawproblima ay antambayan na tamo. 20 Hay Diyos tamo ay Diyos ya Mapangilibri; hiya ya Pangino-on tamo ya nangilibri kontamo ha kamatyan.

21 Hay kawka-away nin Diyos ay sigoradon peha-en nay aw-olo; hila ya sigisigi ha pagkasalanan ay alihan nan kolon olo. 22 Hinalità nin Pangino-on, ya wana, “Hay kawka-away moyon Aw-israylita ay ibira ko nin mangibat ha Basan; ibira ko hila nin mangibat ha kalale-lale-an dagat 23 emen pangati la, hay dawdayà la ay hoyhoyen moyon salodsoden, boy hay aw-aho moyo ay manlaklak nin habayto.”

24 Diyos ya Arì ko, hay paninigè mo nin magpalako ha masagradoy dogal mo ay nangyarin nakit nin tawtawo. 25 Hay mawmagkakanta ay anti ha bandan onawan, ha bandan hoyotan itaman ay mawmanonogtog, boy ha mamalibot nin kaganawan ay bawbabayi ya mangalagò ya ampipanogtog nin mihay klasin tambol. Hapa-eg, hay hinalità la ay ombayri: 26 “Poriyen ya Diyos ha pamititipon nin tawtawo na; hikawoy aw-inalalak ni Israyil, poriyen moyoy Pangino-on.” 27 Ha paninigè nin aw-inalalak ni Israyil nin magpalako ha masagradoy dogal nin Diyos, hay angka-ona ay lipì ni Binhamin ya pinaka-a-amò ya lipì; hay anhomono konla ay malakè ya po-on ha Hoda ya anhonowen itaman nin ampipamo-on ha Sabolon boy ha Niptali.

28 Pangino-on Diyos, ipakit mo dayi ya kapangyariyan mo; hay kakhawan ya inggawà mo konnawen hin hato ay igit et dayi bayro ya igwà mo konnawen hapa-eg. 29 Hay bali mo ya anti ha siyodad nin Hirosalim ay bayro anggitan nin aw-arì ya rigalo la komo. 30 Hay tawtawo ha nawnasyon ay ha-aren mo dayi, ta hila ay kowinta mangahilib ya aw-ayop ya ampa-iri ha matabon ya dogal ha pawpingit hapà, boy hila ay bilang ha tawtoron bakà ya ampamo-on ha aw-oybon bakà. Hila bayti dayi ay pasakop komo ha pambi la komo nin rigalo lay pilak. Hay tawtawoy labaylabay ya gira ay pikakataken mo. 31 Hay hawhogò ya mangatag-ay ya pagkatawo ay mika-ibat ha nasyon Ihipto; hay tawtaga Itopya ay mipangitag-ay nin gawgamet ha panalangin la ha Diyos.

32 Kantawan moyo ya Diyos, hikawoy tawtawo ha kaganawan ka-ari-an bayri ha babon lotà; kantawen ya pamomori ha Pangino-on 33 ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na pa-ibat et hin hato. Hay makhaw ya bosis na ya bilang ha korol ay malengè ya mangibat bayro. 34 Hay Diyos ya makapangyariyan ay ipapteg moyo ha panhohomamba moyo kona; hay kapangyariyan na ay ampangi-atap ha aw-inalalak ni Israyil, boy habayti ay ampipatnag ha langit. 35 Hika, Diyos ay kapapa-ispanta ha masagradoy kama-inan mo; hika simpri ya Diyos ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil, boy hika ya ampambi nin kakhawan boy kapangyariyan ha tawtawo mo. Poriyen ya Diyos!

69

(Kanta ni Dabid)

Da-ing nin anti ha kagipitan

1 Ilibri mo ko, Diyos ko, ta hiko ay anti ha kowinta kale-ey ya lanom. 2 Hiko ay kowinta ampitamek ana ha pità ta ayin akon mapagtorakan ya matyà; kayà kowinta angkagtan akon agoh boy marani koynan malemeh. 3 Ha pandawat ko nin tambay, hiko ay makapey ana boy napalgahan ana; kateng mata ko ay halos agana makabalay ha pangantì ko nin tambay mo, Diyos ko.

4 Hay ampipag-inakit kongko maski ayin bara-nan ay malakè et kisa ha bilang nin habot ko; hay kawka-away ko ay mangakhaw. Hila ay mangabongkok boy labay la kon patyen; labay la kon pabayaren ha bawbagay ya agko kinwa.

5 Hay kasalanan ko ay alwan polinged komo, Diyos ko, boy tandà moy katangahan ko. 6 Pinakamakapangyariyan ya Diyos, dayi, hay ampipampahimalà komo ay agmo payagan mareng-eyan nin banà kongko. Hika ya Diyos ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil, agmo dayi simpri payagan nin hay ampikahabek komo ay mareng-eyan nin banà kongko. 7 Banà komo, hiko ay antoya-toya-en boy napnò akon kakareng-eyan. 8 Hay an-ipalagay kongko nin pawpartidos ko ay bilang akon bongat nin dayowan; maski sarili kon pawpatel ay an-ipalagay la nin hiko ay istranghiro.

9 Kaganawan kakayawan ko ay gaw-en ko ha pangimalasakit ko nin bali mo, boy hay paghalità la komo nin kala-etan ay hiko ya ampaghalita-an la. 10 Ha pagmaka-aypà ko ay nagpalta kon nangan, piro tinoya-toyà ako nin tawtawo. 11 Nagdolo ko nin makodpaw ta an-ipakit koy kalele-an ko, piro pinagsistiyan la ko. 12 Maski ha dawdaan ay hiko ya ampi-i-ilgowan la, boy hay lawlasinggiro ay ampipangomposo nin kanta ya tongkol kongko.

13 Ombayroman ay manalangin ako komo, Pangino-on, ha tamà ya pana-on. Ha ingangalo mo ya ma-in panlalabi, Diyos ko, habayti ay tobayen mo dayi nin katapatan mo ha pambi mo nin kalibriyan. 14 Ilibri mo ko boy agmo ko pa-olayan nin lomdeg ha kowinta malalè ya pità. Ilibri mo ko ha kawka-away ko, boy ha kowinta malalè ya lanom ya kowinta kagolowan. 15 Agmo ko pa-olayan mi-anol nin kowinta lanab ya makalemeh kongko, boy no mipalako ko ha kowinta malalè ya lobot ay agmo payagan nin mataphonan ako bayro.

16 Tobayen mo ko, Pangino-on, nin ingangalo moy ma-in panlalabi; banà ha masyadoy ingangalo mo ay pakarani ka kongko. 17 Hiko ya magsisirbi mo ay agmo pakarayo-an; hapa-eg et ay tobayen mo ko ta anti ko ha kagolowan. 18 Pakarani ka kongko ta ilibri mo ko ha kawka-away ko.

19 Tandà mo no pangno ya panoya-toyà kongko, pangipareng-ey, boy pangalih kongko nin dangal ta angkakit moy kaganawan ka-away ko. 20 Banà ha pawpanginsolto kongko ay angkahirà ya nakem ko; kayà ayin akoynan magawà. An-asawan ko nin ma-in maka-ingalo kongko piro ayin; ombayro et ha manahaliwa kongko piro ayin simpri. 21 Hin nakatanam akon bitil, hay impakan la kongko ay nila-okan lan aplo, boy hokà ya impa-inom la kongko hin na-angan ako.

22 Mintras ampagligaliga hila ay biglà dayin lomateng konla ya kasosoriyan la. 23 Bowagen mo hila emen aghila makakit, boy hila dayi ay mangabobokot emen komapey ya nawini la. 24 I-oboh moy pahang mo konla emen aghila makapaglayas. 25 Hay ampa-iriyan la ay alihan la dayi, boy dayi, ni miha ay ayin anan pa-iri ha tawtolda la. 26 Ampadya-dya-an la baytoy pinakakhitan mo; ampi-i-ilgowan la ya tongkol ha andanasen nin hatoy nangahohogatan mo. 27 Parosawan mo hila nin nararapat konla, boy agmo hila ilamo ha igwà moy kalibriyan. 28 Borawen moy ngawngalan la ya nakalista ha listawan nin ampikabiyay, boy agmo hila dayi ilamo ha listawan nin tawtawoy mangahampat.

29 Hiko ay apih boy ampakatanam nin ilab; dayi ay ilibri mo ko, Diyos ko, nin alihen ha ombayri ya kapapa-hal.

30 Poriyen koy Diyos ha pagkanta ko, boy itag-ay koy ngalan na ha pamasalamat ko kona. 31 Habayti ay ampakapakonsowilo ha Pangino-on nin igit ha pinati ya toron bakà ya indolog. 32 No makit bayti nin manga-irap, hila ay matowà, boy hay ampikahabek ha Diyos ay lalò homkaw ya nakem. 33 Anleng-en nin Pangino-on ya ampipanga-ilangan, boy agna ampa-olayan ya tawtawo nay nikapiriso.

34 Dayi, kaganawan nin anti ha langit boy ha babon lotà ay mamori kona kateng dagat boy kaganawan nin anti bayro. 35 Hay dogal ya an-ingaten Siyon ay ilibri nin Diyos, boy ibangon nan oman ya bawbali ha bawbanowa ha Hoda; ha ombayro, hay tawtawo ay bayro nin pa-iri, boy habayto ay pag-ikon la. 36 Hay aw-inalalak nin mawmagsisirbi na ay mipagmana nin habayto; hay ampipanlabi ha Diyos ay pa-iri bayro.

70

(Kanta ni Dabid ya ma-in pamakirawat)

Panalangin emen tambayan

1 Ilibri mo ko, Diyos ko! Tampol mo ko dayin tambayan, Pangino-on! 2 Dayi, hay ampipaghangad nin mamati kongko ay mikatalo boy mikalito. Hay ampipagtowà nin banà ha pawproblima ya anti kongko ay mipagbiran ampikareng-ey. 3 Dayi, hay ampipangalgal kongko ay ma-in biglà lomateng konlay kakareng-eyan. 4 Dayi, hay ampikahabek nin makabalay komo ay matowà boy magkama-in kaligawan komo. Hay ampipagpa-alagà ha pangilibri mo ay pirmi dayin maghalità nin, “Hay Diyos ay itag-ay!”

5 Apih ako boy ayin pakakaya; kayà tampol mo kon pakaraniyan, Diyos ko. Hika ya Diyos ko ya ampanambay boy ampangilibri kongko; manandalì ka dayi ha panambay mo kongko, Pangino-on.

71

Panalangin nin tawoy antomo-ayna

1 Pangino-on, ampahimalà ako komo nin hiko ay idipinsa mo; kayà agko payagan nin mareng-eyan akon matalo. 2 Hika ya ma-in kahampatan, tambayan mo ko nin ilibri; leng-en mo ko dayi boy ilibri. 3 Hika ya kowinta malhay ya bato ay pirmin ampangidipinsa kongko boy nagpangakò kongko nin hiko ay ilibri; ta hika ya kowinta malhay ya bato ya dipinsa ko.

4 Diyos ko, ilibri mo ko ha mangala-et ya tawtawo ta hila ay mangahiblet, boy ma-in hilan kapangyariyan nin manggawà kongkon mala-et. 5 Pangino-on Diyos, hika ya an-asawan ko boy ampahimala-an pa-ibat hin malagò ako. 6 Impahimalà ko komo ya kaganawan ha biyay ko, boy hika ya nangi-atap kongko pa-ibat hin in-anak ako; kayà ayin angga ya pamomori ko komo.

7 Malakè ya ampag-ispanta ha biyay ko, ta agla tandà ya hika ya makhaw ay ampangidipinsa kongko. 8 Mikaka-allo ya pamori ko komo, boy an-ibabalità ko ya karangalan mo. 9 Hapa-eg ha antomo-a koyna ay agmo ko dayi liwawan nin asikasowen; agmo ko dayi pa-olayan no hiko ay makapey ana. 10 Hay kawka-away ko ya labay mamati kongko ay ampi-i-ilgo nin ampagplanon kontra kongko. 11 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Hiya ay pina-olayan ana nin Diyos; kayà lakwen tamo yan dakpen ta ayin anan mangilibri kona.”

12 Pangino-on kon Diyos, agka dayi pakarayò kongko; manandalì ka dayin pakarani kongko, Diyos ko, ta tambayan mo ko. 13 Dayi, hay ampipangkomontra kongko ay mikatalo boy mikati; hay labay mamakakhit kongko ay mipareng-ey dayi boy ma-alihan dangal. 14 Piro hiko ay pirmin omasa komo, boy hika ay lalò kon poriyen. 15 Ibabalità koy tongkol ha kahampatan mo, boy mikaka-allo kon ibalità ya tongkol ha pangilibri mo kongko ya agko makwan intindiyen. 16 Pangino-on Diyos, hiko ay makon mangibabalità nin gawgawà moy makapangyariyan; ibabalità ko ya hikan bongat ya ma-in kahampatan.

17 Pangino-on Diyos, pa-ibat hin malagò ako et ay tinoro-an mo koyna; pa-ibat hin hato angga hapa-eg ay an-ibalità koy kawkapapa-ispantay gawgawà mo. 18 No mato-a koyna boy obanan ana ay agmo ko pa-olayan, Diyos ko. Dayi ay anti ka kongko ha pangibalità ko nin kakhawan mo boy kapangyariyan mo ha homonoy lawlipì.

19 Hay kahampatan mo, Diyos ko ay ahè makwan ihipen, ta hay ginawà moy bawbagay ay ahè mapantayan. Warì ma-in makaparis komo? 20 Maski pinaranas mo ko nin malakè boy mabyat ya problima ay ibira mo et ya hokaw ko emen agko ma-intoloyan mati. 21 Lalò mo kon biyan dangal boy hahaliwawen mo kon oman.

22 Diyos ko, banà ha katapatan mo ay poriyen kata ha panogtog ko nin alpa. Magkanta kon pamomori komo ya kompanyawan ko nin alpa, hika ya ayin kapintasan ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil. 23 Mambo-angaw ako ha katowa-an ko mintras ampagkanta ko nin pamomori komo ta hiko ay inlibri mo. 24 Hay kahampatan mo ay pirmi kon ibalità ta hay labay mamakakhit kongko ay nikatalo boy nipareng-ey.

72

(Kanta ya para koni Solomon)

Panalangin para ha arì

1 Pangino-on Diyos, hay arì ay biyan mon tinandà emen hay panonosga na ay matoynong, boy biyan mo yan kahampatan mo. 2 Hiya ya manosga ha tawtawo mo nin ma-in kahampatan, boy hay aw-apih ay hosgawan nan ma-in katoynongan. 3 Hay bawbakil ya tinanamanan ay makab-i dayin ka-inomayan ha tawtawo; ombayro simpri ha bawbakilbakil ta hay ampamo-on ay ma-in kahampatan. 4 Ha pamomo-on nin hatoy arì ay idipinsa nay aw-apih, ilibri nay aw-anak nin manga-irap, boy talowen nay ampipangapih. 5 Hiya ay igalang nin kaganawan lipì bayri ha babon lotà anggan hay allo ay anhomilà; ombayro simpri ha bowan.

6 Habayti ya arì ay mag-in dayi nin bilang ha oran ya ampamohboh nin tinabas ya dawdikot emen manayinghing, boy mag-in dayi simpri nin bilang ha dala-irì ya ampakabahà nin lotà. 7 Ha pana-on nin pamomo-on na, hay tawtawoy mangahampat ay mag-inomay, boy magkama-in nin katinekan anggan anhomilà et ya bowan.

8 Hay pamomo-on na ay ampaka-okopa nin intiron babon lotà, ta pa-ibat ha balah nin Iyopratis angga ha ka-anggawan nin babon lotà ay angka-okopawan na. 9 Hay tawtawoy ampa-iri ha powiray dogal ay mipanyomokò nin gomalang kona, boy hay kawka-away na ay mipanlokob ha gabok nin homokò kona. 10 Hay aw-arì nin Tarsis boy aw-arì nin aw-isla ya mangarani bayro ay mipambin rigalo kona kateng aw-arì ha Arabya boy ha Itopya. 11 Kaganawan arì ay yomokò nin gomalang kona, boy kaganawan tawo ha nawnasyon ay magsirbi kona.

12 An-ilibri nay aw-apih ya andoma-ing kona, kateng ampipanga-ilangan ya ayin ampanambay. 13 Hay mangakapey boy ampipanga-ilangan ay an-ingalowan na; hay ampipanga-ilangan ay an-ilibri na ha kamatyan. 14 An-ilibri na hila ha ampipangapih boy ha ampipanggawà nin kagolowan, ta hay biyay la ay ma-alagà kona.

15 Dayi, hay biyay nin arì ay bomoyot, boy dayi, hiya ay biyan nin gawgintò ya ma-ibat ha nasyon Arabya. Dayi, pirmi yan ipanalangin nin tawtawo ha pamomo-on na boy poriyen yan ayin angga. 16 Dayi, hay babon lotà ay magkama-in nin malakè ya pali angga ha tag-ay bakil. No pangno angkagalaw nin angin ya pawpo-on kayo ha nasyon Libanon ay ombayro itaman ya pawpali. Dayi, hay sawsiyodad ay mapnò nin tawo nin bilang ha lawak ya ponò nin dikot. 17 Hay ngalan nin habayti ya arì ay ahè dayi maliwawan, boy hay kabantogan na ay magpatoloy dayi anggan anhomilà et ya allo. Banà kona, kaganawan nasyon ay magkama-in kahampatan boy hay tawtawo bayro ay mamori kona.

18 Poriyen ya Pangino-on Diyos, Diyos ya ampahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil, ta hiyan bongat ya ampakagawà nin bawbagay ya kawkapapa-ispanta. 19 Hay kagandawan nin ngalan na ay poriyen nin ayin angga, boy dayi, hay babon lotà ay mapnò nin kagandawan na. Amin! Amin!

20 Angga tana bayri ya pawpanalangin ni Dabid ya anak ni Dyisi.

IKATLON LIBRO

(Kawkanta 73–89)

73

(Kanta ni Asap)

Hay pi-ogotan nin mangala-et ay alwan maganda

1 Hay Diyos ay talagan mahampat ha aw-inalalak ni Israyil, lalò ha ma-in malinis ya kanakeman. 2 Ha kakapeyan et nin katetpel ko, hiko ay kowinta ampanga-ampoling matombah, ta hay bitih ko ay kowinta ampiparawonot 3 banà ha pag-inggit ko ha tawtawoy ampipagmalhay, boy ha angkakit koy pag-inomay nin tawtawoy mangala-et.

4 Hila ay ahè ampagmasakit; mangaligha hila boy mangakhaw. 5 Aghila angkagolo nin bilang ha andanasen nin kanayon, boy aghila ampagkadipirinsya nin bilang ha angkatanam nin kanayon ya tawo. 6 Hay pagmalhay la ay pinagkakolinta lan bongat boy pinagkadolo lan bongat ya kabagsitan la. 7 Hay kanakeman la ay panay kala-etan, boy hay pawplano lay mangala-et ya pirmi lan an-ihipen ay sigisigi lan anggaw-en. 8 Hay kanayon ya tawtawo ay antoya-toya-en la boy ampaghalita-an lan kala-etan. Ampagmalhay hila boy ampalimowen lan apiyen ya kanayon. 9 Hay Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ampaghalita-an lan mala-et; ampagmalhay hilan manogò ha tawtawo bayri ha babon lotà. 10 Kayà hay tawtawo nin Diyos ay anhomonol konla boy ampinto-o ha kaganawan anhalita-en la. 11 Hapa-eg, hay hinalità nin hatoy tawtawo nin Diyos ya hinomonol konla ay ombayri: “Warì ahè tandà nin Diyos bayti ya ampangyari? Warì hay Pinakamakapangyariyan ay ayin tinandà?”

12 Ombayri ya mangala-et: ayin hilan an-ihipen ta kapanlolomakè nin kamama-in la. 13 Piro hiko, hay panatili kon malinis ha agko panggawà nin kasalanan ay emen ayin kowinta. 14 Binabayombokah ay ampakatanggap ako nin parosa, boy pirmi kon ampagdanas nin pawpanobok.

15 No hinalità koy kaganawan nin anti ha nakem ko ay nag-in akon alwan tapat ha tawtawo mo. 16 Habayti ay pinagsikapan kon intindiyen, piro agko ma-intindiyan 17 angga hin nilomo-ob ako ha masagradoy bali nin Diyos. Bayro ay na-intindiyan ko no anyay pi-ogotan nin mangala-et.

18 Hila ay talagan gitan mo ha kowinta marawonot ya dogal ta bayro ma-ibat ya kadisgrasyawan la. 19 Antimano, hay agla an-asawan ya kadisgrasyawan la ya mangipalako konla ha kapapalimoy anggawan la. 20 Pangino-on, hila ay bilang bongat ha taynep ya ahè na-etpanan nin hatoy nanaynep no anyay klasi la hin nibangon baytoy nanaynep hin bayombokayna.

21 Hin hato ay nablò ya nakem ko boy masyadon makhit ya natanam ko. 22 Nag-in akon bilang ha tangah ya ahè ampaka-intindi boy emen akon ayop ya an-omarap komo. 23 Ombayroman, hiko ay pirmin anti komo boy hika ay ampangalalay kongko. 24 Hay wawwawali mo ay ampangitoto kongko, boy ha ka-anggawan nin biyay ko ay tanggapen mo ko nin ma-in karangalan. 25 Ha katatag-ayan ha kama-inan mo, Diyos ko ay ayin akon kanayon ya ka-ilangan no alwan hika. Ombayro simpri bayri ha babon lotà, ayin akon kanayon ya hinangad no alwan hika. 26 Hay nakem ko boy nawini ko ay angkomapey, piro Diyos ya ampamakhaw kongko boy hiya ya kaganawan ha biyay ko.

27 Kaganawan ampakarayò komo ay mipalako ha kaparosawan; ombayro simpri ha alwan tapat komo. 28 Para kongko ay mahampat ya pakarani ha Diyos; Pangino-on Diyos ya ampahimala-an ko nin mangidipinsa kongko, boy ibabalità koy kaganawan nin ginawà na.

74

(Kanta ni Asap ya pakapowotan aral)

Panalangin emen panemtemen nin Diyos ya tawtawo na

1 Pangino-on Diyos, antà ayin anggay pama-olay mo konnawen? Antà masyadoy pahang mo ha tawtawo mo ya kowinta tawtopa ya ampastolan mo? 2 Panemtemen moy tawtawo mo ya pinilì mon pag-ikon pa-ibat hin hato, ta hila bayti ya tawtawo ya timbeh mo. Panemtemen mo simpri ya bakil nin Siyon ya pina-iriyan mo. 3 Manandalì ka ta biliwen mo bayti ya masyadoy pagkahirà nin siyodad kateng masagradoy bali mo ya hinirà nin kawka-away nawen.

4 Hay kawka-away mo, banà ha pananalo la, hila ay ampipambo-angaw do ha lo-ob nin masagradoy bali ya pamititiponan nin ampipanhomamba komo. Hila ay nangigwà nin palatanda-an ya pakatanda-an nin hay bali mo ay na-okopawan layna. 5 Ha paninirà la nin habayto, hila ay emen ha aw-atsiro ya ampamayakol nin antombawen ya kayo. 6 Kaganawan nin kinortiyan ya kayo ha lo-ob nin habayto ay inoboh lan pinayakol boy minaso. 7 Habaytoy bali mo ay pino-olan la; agla inggalang ya dogal ya ampaghambawan komo, ta talagan hinirà la. 8 Hay nangapimimihawan la ay sakopen lay kaganawan nin ampititipon nin homamba komo; kayà pino-olan lay kaganawan nin paghambawan komo bayri ha dogal ya habayti.

9 Ayin anan makit ya palatanda-an nin hika ay anti konnawen; ayin anan natilà ya propita, boy ayin magtandà konnawen no anggan makano bayti ya ampangyari konnawen. 10 Anggan makano, Diyos ko, ya panoya-toyà konnawen nin kawka-away nawen? Anggan makano ya panginsolto la nin ngalan mo? 11 Antà agmo kayi tinambayan boy antà agmo kayi inlibri nin kapangyariyan mo?

12 Ombayroman, Diyos ko, pa-ibat hin ibat ay hikayna ya Arì nawen, boy hika ya nambin kalibriyan ha babon lotà. 13 Ha kapangyariyan mo ay pinihiyay moy lanom nin dagat, boy hay mangalhay ya aw-ayop bayro ay pineha-pehà moy aw-olo. 14 Habaytoy mangalhay ya aw-ayop ya pineha-pehà moy aw-olo ay inggawà mon kinnà nin ampipampa-iri ha powiray dogal. 15 Hika ya nambi nin hawhobol boy nama-agoh nin hawhapà, boy hika simpri ya namaklang nin bawbalah ya pirmin makhaw ya agoh. 16 Hika simpri ya nanggawà nin allo boy yabi; hika et ya nangikolokar nin allo boy bowan. 17 Hay pawpi-anggawan nin lawlotà ay hika ya nangigwà; hika simpri ya nanggawà nin ka-ingitan boy abagat.

18 Panemtemen mo, Pangino-on, no pangno ka antoya-toya-en nin kawka-away mo, boy no pangno andodosta-en nin mangala-et ya ngalan mo. 19 Agmo pa-olayan ya tawtawo mo ya emen ha kawkalapati ha kawka-away la ya emen ha mangabangis ya ayop, boy agmo hila liwawan nin ilibri ha ampipangapih konla.

20 Panemtemen moy pamakisondò mo konnawen, ta ha kowinta mangareglem ya dawdogal ay ma-in mangahiblet ya tawtawo ya ampipanggawà kala-etan. 21 Agmo dayi payagan nin hay aw-apih ay mipareng-ey. Dayi, hay aw-apih boy ampipanga-ilangan ay mamori komo ha tambay mo konla.

22 Pangino-on Diyos, manandalì ka ta idipinsa moy karangalan mo; panemtemen mo no pangno nin hay mangala-et ay pirmin ampanoya-toyà komo. 23 Hay pamibobo-angaw nin kawka-away mo ay sigisigi ha pamakilaban la ha tawtawo mo. Kayà agmo hila payagan ha labay la, no alwan parosawan mo hila nin nararapat konla.

75

(Kanta ni Asap)

Diyos bongat ya ma-arì manosga

1 Ampasalamat kayi komo, Pangino-on Diyos; ampasalamat kayi ta hika ay maheneh konnawen. Hay kawkapapa-ispantay gawgawà mo ay ibabalità nawen.

2 Ombayri ya hinalità nin Diyos: “Hiko ay nangitaning nin pana-on nin panonosga ko boy hay panonosga ko ay matoynong. 3 Ha pana-on nin hay babon lotà ay ma-eyeg boy hay tawtawoy ampa-iri bayri ay ayin ka-ayosan ay hiko ya mamatibay nin pinagkapondasyon nin habayti. 4 Anhalita-en ko do ha mangahambog ya aghilayna maghambog, boy hay mangala-et ay tonggen ana ha pagpasikat. 5 Anhalita-en ko konla ya itegen laynay pagpasikat boy pagyabang ya kontra ha Diyos.”

6-7 Hay tawtawo bayri ha babon lotà ay ayin karapatan mangitag-ay nin kapara la, ta Diyos bongat ya ma-arì manosga. Hiya ay ma-in an-i-aypà boy ma-in yan an-itag-ay. 8 Hay Pangino-on ay kowinta ma-in oligtan ya mihay baso ya alak ya anhomboh. Habayti ay matapang ta ma-in inla-ok, boy habayti ya kowinta alak ay an-ibollog nin Pangino-on emen obohen inomen nin mangala-et. Hay ka-alimbawa-an nin habayti ay pahang nin Diyos.

9 Agko tonggen mangibabalità nin tongkol ha Diyos ya pinahimala-an ni Hakob, boy ayin anggay pagkanta ko nin pamomori kona. 10 Hiya ya mangalin kapangyariyan nin mangala-et, piro hay kapangyariyan nin mangahampat ay pahanan na.

76

(Kanta ni Asap)

Pamomori ha Diyos ya nangilibri ha ka-away

1 Hay Diyos ay balaybalay ha Hoda, boy hiya ay bantog ha Israyil. 2 Hay kama-inan nay tabirnakolo ay anti ha siyodad nin Hirosalim ha bakil nin Siyon. 3 Bayro na hinira-hirà ya aw-armas nin kawka-away na ya bilang ha pawpanà, hawhalanggà, boy hawhondang.

4 Hika ay ma-in kahawangan boy kagandawan ya igit ha kagandawan nin ayin pagkahirà ya bawbakil. 5 Hay mangatapang ya hawhondalò ay nikati boy hay nikakwa la ay inalih konla. Banà bayro ay ayin anan manggamit nin aw-armas la. 6 Hin hina-ad mo hila, Diyos ya pinahimala-an ni Hakob, hay kawkabayo la ya ampipanggoloy nin kawkarwahi boy hawhakay nin habayto ay nikati.

7 Hika ay talagan dapat igalang! Warì ma-in makapaki-arap komo no ampamahang ka? 8 Hay panonosga mo ay impatandà mo nin nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan mo; kayà hay babon lotà ay kowinta nalimo boy tinominek. 9 Ombayroy nangyari hin hay Diyos ay naghandà nin manosga ta ilibri nay kaganawan ampika-apih.

10 Hay pahang nin tawtawo ay ampambin pamoriyan komo. Hay nikatilà ha pamamahang mo ay ampanatili et konla ya pahang mo. 11 Igwà mo ha Pangino-on mon Diyos ya impangakò mo kona; hay tawtawo ha nawnasyon ya mangarani bayri ay magrigalo kona; hiya ya dapat igalang. 12 Hay ampipamo-on ya mangahambog ay ampa-aypa-en nay nakem. Hay anggaw-en na ha aw-arì bayri ha babon lotà ay kapapalimo.

77

(Kanta ni Asap)

Panahaliwa ha pana-on nin kagolowan

1 Andoma-ing ako ha Diyos nin hay pandoma-ing ko ay an-ipakakhaw koy bosis ko. An-ipakakhaw koy bosis ko nin andoma-ing ha Diyos emen na ko malengè. 2 Hin anti ko ha kagolowan ay ampakirawat ako ha Pangino-on; maski yabi, hay gamet ko ay nakatatag-ay ha panalangin ko, piro agko mahahaliwa. 3 Na-ihipan koy Diyos piro malelè ako simpri; maski pinakahohole-lè ko ay kinomapey ya nakem ko.

4 Agko pinayagan nin Diyos nin makakatoloy, boy agko makapaghalità ta angkagoloy nakem ko. 5 Angka-ihipan koy nakaraan ya aw-allo; ombayro simpri ha nakaraan ya aw-onay pana-on. 6 Angkapanemteman koy angkantawen ko hin hato no yabi; ha kahohole-lè ko ay pinastang koy sarili ko nin ombayri:

7 “Warì ayin anan anggay pama-olay kongko nin Pangino-on? Agyayna warì mangonsowilo kongkon oman? 8 Warì na-anggawan ana ya ingangalo nay ma-in panlalabi? Agnayna warì toparen ya pawpangakò na? 9 Warì naliwawan ana nin Diyos ya pag-in nan ma-ingangalowen? Banà warì ha pahang na ay agyayna mangingangalo? 10 Hin pinaka-ihip-ihip ko bayti ay napanemteman ko ya hay Diyos ay Pinakamakapangyariyan.”

11 Panemtemen koy gawgawà mo, Pangino-on; awò, panemtemen koy kawkapapa-ispantay gawgawà mo hin hato. 12 Hole-le-en ko boy ihipen ya kaganawan gawà mo.

13 Hay pamamaraan mo, Pangino-on Diyos ay ayin kapintasan. Warì ma-in et nin makapantay komo? 14 Hika ya Diyos ya ampanggawà pawpapag-ispantawan. Hay kapangyariyan mo ay impatnag mo ha tawtawo. 15 Hay tawtawo mo ya aw-inalalak ni Hakob boy ni Hosi ay timbeh mo nin kapangyariyan mo.

16 Ha panggogomawà mo, Pangino-on Diyos, hay lawlanom ay kowinta nalimo ta kateng kalale-lale-an dagat ay kowinta namegpeg. 17 Hay lawleem ay nambin oran, ma-in makhaw ya korol ha langit, boy ma-in kilat ya emen ha yawyawò ya andongket ya pabirabira. 18 Hay heneg nin korol ay angkalengè ha langit, hay hawang itaman nin kilat ay ampakahawang ha babon lotà, boy hay babon lotà ay na-eyeg. 19 Ha pangilibri mo nin tawtawo mo, hika ay nanggawà paraan ha pagdaan mo ha malalè ya dagat boy ha malhay ya lanom, piro hay toyot mo ay ahè makit. 20 Hay tawtawo mo ay inggiya mo nin bilang ha anggaw-en nin pastol nin tawtopa. Ha paninigè la, hay nama-alà konla ay hi Moysis boy hi Aron.

78

(Kanta ni Asap ya pakapowotan aral)

Hay Diyos ay ahè nagpa-olay ha Aw-israylita maski alwa hilan tapat kona

1 Hinalità nin arì, ya wana, hikawoy tawtawo ko, leng-en moyoy an-itorò ko, boy intindiyen moyoy halita-en ko. 2 Hay halita-en ko komoyo ay tongkol ha pawpangyayari hin hato ya ahè pon impatandà, piro hapa-eg ay natanda-an ana. 3 Habaytoy pawpangyayari ay nalengè nawen boy natanda-an nawen ta hinalità konnawen nin kawka-apo-apowan nawen. 4 Habayti ay agnawen ipolinged ha aw-anak nawen boy ha homonoy lawlipì. Ibalità nawen konla ya tongkol ha kapangyariyan nin Pangino-on, boy tongkol ha gawgawà nay kaporipori boy bawbagay ya kawkapapa-ispanta ya ginawà na.

5 Hiya ay nambin kawkapanogo-an koni Hakob boy ha Aw-israylita ya aw-inalalak ni Hakob. Immanda na ha kawka-apo-apowan tamo ya habaytoy kawkapanogo-an ay itorò la ha aw-anak la. 6 Ha ombayro, habayti ay matanda-an nin homonoy lawlipì, boy hila ay mangitorò simpri ha aw-anak la. 7 Banà bayri, hila ay pahimalà ha Diyos. Agla maliwawan ya gawgawà nin Diyos boy hila ay homonol ha kawkapanogo-an na. 8 Hila ay ahè manowad ha kawka-apo-apowan la ya mangatyà ya nakem boy nipagribildi. Habaytoy kawka-apo-apowan la ay alwan matibay ya pamahimalà ha Diyos ta aghila nanatilin tapat kona.

9 Hay aw-inalalak ni Ipra-im, maski naka-armas nin pawpanà ay nipampowayon nagbira hin pana-on nin labanan. 10 Agla hinonol ya pamakisondò nin Diyos konla, boy hay kawkapanogo-an na ay talagan agla hinonol. 11 Niliwawan lay ginawà nay pawpapag-ispantawan ya impakit na konla. 12 Habaytoy pawpapag-ispantawan ay ginawà na ha arapan nin kawka-apo-apowan la ha dogal ya an-ingaten Sowan ya sakop nin nasyon Ihipto. 13 Pinihiyay nay lanom dagat ta bayro na hila pinaraan; ha mitaligmang nin habaytoy napihiyay ya lanom, hay lanom ay ginawà nan bilang matibay ya padir ya naka-ireng. 14 Ha paninigè la, no allo ay ma-in leem ya inggawà na nin mangigiya konla; no yabi itaman, hay ampangigiya konla ay apoy ya ampakahawang konla. 15 Hin anti hila ha powiray dogal ay binyan na hila nin malakè ya lanom ya ininom la. Habayto ay nilomwah ha pinaka nay bawbato, boy ha kalak-an nin habaytoy lanom, habayto ay bilang nangibat ha kalale-lale-an nin lotà. 16 Hiya ay namalwah nin lanom ha bato, boy habaytoy lanom ay pina-agoh na nin bilang ha balah.

17 Piro hila ay nagpatoloy ha pagkasalanan la ha Diyos, boy mintras anti hila bayro ha powiray dogal ay ampagribildi hila ha Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 18 Antatalawen lan hoboken ya Diyos ha pamilit la kona nin hila ay biyan na nin pamamangan ya angkahabekan la. 19 Hila ay naghalità nin kontra ha Diyos, ya wanla, “Warì mabiyan tamo nin Diyos nin pamamangan bayri ha powiray dogal? 20 Peteg nin hin pinatok nay bato ay ma-in biglà nilomwah ya ampan-agoy lanom, piro makab-i ya warì nin tinapay boy karni ha tawtawo na?”

21 Hin nalengè hila nin Pangino-on ay masyado yan namahang konla. Hila bayti ya aw-inalalak ni Hakob ya an-ingaten et Israyil ay tinatawan na nin manliyobliyob ya apoy boy lalò yan namahang konla, 22 ta hila ay ahè antompel ha Diyos boy aghila ampinto-o nin ilibri na hila. 23 Ombayroman, hay Diyos ay minandawan nay langit nin hay kowinta pawpolta nin habayti ay maglo-at. 24 Hapa-eg, nama-oran ya nin Mana ya ma-ekan la; habayto ya pamamangan ya inggawà na konla ay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan na. 25 Nangan baytoy tawtawo nin habaytoy pamamangan ya pamamangan nin aw-anghil, boy binyan hila nin Diyos angga ha labay la. 26 Hapa-eg, nama-angin ya nin nangibat ha baytan, boy ha kapangyariyan na ma-in et angin ya nangibat ha bagatan. 27 Habaytoy angin ay nantan nin kona-en lay mawmanokmanok ya bilang kalakè kapati-an ha ambay dagat. 28 Habaytoy mawmanokmanok ay nikatata ha botlay pinagkampowan la ha mamalibot nin tawtolda la. 29 Nangnà hila nin habayto anggan nabhoy hila, ta binyan hila nin Diyos nin habaytoy pamamangan ya angkahabekan la. 30 Piro mintras angkona-en la et bayto ya kinahabekan la, 31 hay Diyos ay namahang konla; kayà pinatipati nay mangakhaw ya lawlalaki ya mangalagò ya Aw-israylita.

32 Ha kagmang nin kaganawan nin habayti ya ginawà nin Diyos ya pawpapag-ispantawan ay agla pininto-o, boy patoloy hila et ha pagkasalanan. 33 Kayà pina-anggawan nay biyay la ha pamaranas na konla nin pangyayari ya alwan maganda, ta hay anggaw-en la bayro ha powiray dogal ay ayin kowinta banà ta aghila anhomonol kona. 34 Hin pinati nin Diyos ya kanayon konla, hay nikatilà ay napakarani kona ta naghehe boy inoman lay nakem la. 35 Hapa-eg, napanemteman la ya hay Diyos ay kowinta malhay ya bato ya dipinsa la, boy hiya ya Diyos ya Pinakamakapangyariyan ya Mapangilibri. 36 Piro habaytoy hinalità la ay pangoto-otò bongat boy panay kabongkokan. 37 Hila ay alwan leseb ya nakem kona, boy alwa hilan tapat ha kasondo-an na.

38 Ombayroman, hay Diyos ay ma-ingangalowen ha tawtawo na; kayà pinatawad nay kawkasalanan la boy agna hila pinati. Malakè ya bisis nin dapat yan mamahang, piro ampendanan nay pahang na. 39 Napanemteman na ya hila ay tawon bongat ya ma-ipek ya biyay nin emen ha angin ya no nakaraan ana ay agana magbira.

40 Hin anti hila ha powiray dogal ay mabetbet hilan magribildi ha Diyos. Habaytoy gawgawà lay ombayro ay ampakab-in kalele-an ha Diyos. 41 Pi-oman-oman lan anhoboken ya Diyos, ta hiya ya Diyos ya ayin kapintasan ya pinahimala-an ni Israyil ay ampapahangen la. 42 Aglayna napanemteman ya kapangyariyan na boy pangilibri na konla ha kawka-away la. 43 Aglayna simpri napanemteman ya pangilibri konla nin Diyos hin nanggawà yan pawpapag-ispantawan bayro ha dogal ya an-ingaten Sowan ha nasyon Ihipto. 44 Hay lanom nin bawbalah bayro ay ginawà nan dayà; kayà hay tawtaga Ihipto ay ayin ma-inom. 45 Pinalakè nay lawlangoh ya nakataranta konla boy pawpahingà ya nanirà nin pawpaliyan la. 46 Hay Diyos ay nambi nin mipanirà nin tawtanaman la boy dawdoron ya mipanirà nin bawbonga ha pawpaliyan la. 47 Nangahihirà ya tawtanaman ya ampipangayakay boy pawpo-on kayoy igos banà ha yilo ya impa-oran nin Diyos. 48 Banà bayro ha impa-oran na, hay bawbakà la ay nikati; hay pinamati na itaman nin tawtopa ay kilat. 49 Impatanam nay masyadoy pahang na ha tawtaga nasyon Ihipto ha pangihogò na nin aw-anghil ya mamati konla. 50 Hay Diyos ay ahè nagpendan ha pahang na, boy agna hila inlibri ha kamatyan no alwan nambi yan halot ya pinamati na konla. 51 Kaganawan ponganay ya lalaki nin tawtaga Ihipto ay pinati na.

52 Piro hay Diyos ay nangona ha tawtawo na ha pangi-alih na konla ha nasyon nin Ihipto, boy hiya ya nangasiwà konla ha powiray dogal bilang ha mihay pastol nin tawtopa. 53 Hila ay ahè nalimo boy ahè napangno ta Diyos ya nangona konla; hay kawka-away la balè ay nikatin nikalemeh. 54 Hila ay gintan na ha pi-anggawan nin masagradoy dogal ya ma-in bakil ya ha kapangyariyan na, habayto ay nakwa na nin para konla. 55 Hay tawtawoy ampipampa-iri bayro ay pina-alih na, ta habaytoy dogal ay pini-a-atag nan inggawà ha aw-inalalak ni Israyil, boy bayro na hila pinapa-iri.

56 Piro ampagribildi hila et boy hinobok lay Pinakamakapangyariyan ya Diyos, ta agla anhonolen ya pawpanogò na. 57 Hila ay bilang ha kawka-apo-apowan la, ta hila ay nipagribildi boy alwa hilan tapat. Emen hilan bayì ya alwan ma-ayos; kayà hay yawò ay ampilihis ha dapat tama-an. 58 Hay Diyos ay pinapahang la ha pamako la ha mangatag-ay ya dawdogal nin homamba ha alwan peteg diyos, boy hiya ay pinapanag-ilì la ha panggawà la nin rawribolto. 59 Hin nalengè nin Diyos ya panalangin la ha alwan peteg diyos ay namahang ya konla, boy hila ya aw-inalalak ni Israyil ay talagan agnayna tinanggap nin pinag-ikon. 60 Kayà hay tabirnakolo ya impa-ireng la ha dogal ya an-ingaten Silo ay pina-olayan nin Diyos maski habayto ay pina-iriyan na nin makilamo ha tawtawo. 61 Pinayagan na nin makwa nin kawka-away la ya ba-ol ya kama-inan nin kasondo-an. Habaytoy ba-ol ay ampangipakit nin kapangyariyan boy kagandawan nin Diyos. 62 Ha kapahangan na ha tawtawo na, hay malakè konla ay pinayagan nan pinatipati nin kawka-away la. 63 Hay aw-anakabayo ay nikati ha gira; kayà hay dawdalaga ay agana angkaporin kantawan nin kawkantay para ha kahal. 64 Hay pawparì nin Aw-israylita ay pinatipatin ginamitan nin hondang; hay bawbawo la ay ahè nagawà nin ni-a-anito.

65 Hapa-eg, kowinta nibangon ya Pangino-on nin bilang ha pamibangon nin tawoy kapi-imata, boy emen ha makhaw ya tawoy ampambonghaw gitan kalahingan na. 66 Hay kawka-away na ay kinarakol nan pina-orong, boy ayin anggay kakareng-eyan la nin banà ha pagkatalo la. 67 Tinanggi-an nay aw-inalalak ni Hosi, ta agna pinilì ya lipì ni Ipra-im, 68 no alwan hay pinilì na ay lipì ni Hoda, ta hay bakil nin Siyon ya ampa-alaga-an na ay anti bayro ha dogal ni Hoda. 69 Bayro na imbangon ya masagradoy pa-iriyan na ha matag-ay ya dogal, boy habayto ay pinatibay na nin bilang ha babon lotà.

70 Hi Dabid ya magpapastol nin tawtopa ay pinilì nin Diyos ta ginawà nan magsisirbi na. 71 Hay anggaw-en ni Dabid hin hato ay ampangasiwà nin tawtopa. Hapa-eg hiya ay ginawà nin Diyos nin pastol ya mangasiwà nin tawtawo nin Diyos ya aw-inalalak ni Hakob ya ayin kanayon no alwan Aw-israylita ya pinag-ikon nin Diyos. 72 Hay pamama-alà konla ni Dabid ay leseb ha nakem na boy magaling ya ha pangongona na konla.

79

(Kanta ni Asap)

Rawriklamo banà ha nangyari ha siyodad nin Hirosalim

1 Pangino-on Diyos, hay dogal nin tawtawo mo ay nilo-oban nin tawtawoy alwan Israylita. Hay masagradoy bali mo ay agla inggalang, boy hinira-hirà lay siyodad nin Hirosalim. 2 Hay nag-in tawtawo mo ya mawmagsisirbi mo ay pinatipati la; imbalag lan ahè intabon ya bawbangkay nin habayto ta pina-olayan lan kinnà nin mawmanokmanok boy mangabangis ya aw-ayop. 3 Hay dayà nin tawtawo mo ya pinatipati la ay ampan-agoh ha intiron Hirosalim, boy hay bawbangkay nin habayto ay ayin mangitabon. 4 Hay tawtawo ha nawnasyon ha mamalibot nawen ay ampipanoya-toyà konnawen, boy ampagkaka-iliyan la kayin insoltowen.

5 Anggan makano ya pahang mo konnawen, Pangino-on? Ayin ana nayì angga? Warì hay pahang mo nin banà ha panag-ilì mo ay sigisigi nin bilang ha apoy ya ampakapo-ol? 6 Hay pahang mo ay ipahang mo ha tawtawo nin nawnasyon ya ahè anhomamba komo boy ha ahè ampanalangin komo; 7 ta kalak-an konnawen nin aw-inalalak ni Hakob ay pinatipati la boy hinirà lay dogal nawen.

8 Agmo kayi parosawan nin banà ha kawkasalanan nin kawka-apo-apowan nawen, no alwan ingalowan mo kayi ta angka-alihan kayinan pag-asa. 9 Tambayan mo kayi, Pangino-on Diyos ya Mapangilibri konnawen, alang-alang ha karangalan mo. Ilibri mo kayi boy patawaren moy kawkasalanan nawen emen ka poriyen nin tawtawo. 10 Antà hay tawtawo ha nawnasyon ay ampanginsolto konnawen nin magpastang nin ombayri: “Ayri ya Diyos moyo?” Ipakit mo konnawen ya pamarosa mo nin tawtawo ha nawnasyon ya namatolò nin dayà nin mawmagsisirbi mo ha pamati la konla.

11 Leng-en moy dawda-ing nin nikapiriso, boy ha kapangyariyan mo ay ilibri mo hila ha kamatyan ya insintinsya konla. 12 Pangino-on, no pangno ya panginginsolto ya ginawà komo nin tawtawo ha kanayon ya nawnasyon ay ombayroy ibira mo konla nin kapitoy bisis. 13 No ombayroy gaw-en mo, hikayi ya tawtawo mo ya kowinta tawtopa ya an-asiwa-en mo ay magpasalamat komo nin ayin angga; ibabalità nawen ha homonoy lawlipì ya hila man ay mamori komo.

80

(Kanta ni Asap)

Panalangin emen magbira ha Diyos ya aw-inalalak ni Israyil

1 Leng-en mo kayi, Pastol nin aw-inalalak ni Israyil; hika ya nangona ha aw-inalalak ni Hosi nin bilang pangasiwà nin mihay pastol ha tawtopa. Hika ya anti ha piha-etan nin loway anghil ya an-ingaten kirobin ya anti ha babon ba-ol ha Pinakamasagradoy kowarto nin tabirnakolo ay mangipakit nin kahawangan moy ma-in kagandawan. 2 Hay kapangyariyan mo ay ipakit mo konnawen nin lawlipì ni Ipra-im, Binhamin, boy Manasis; pakaraniyan mo kayi ta ilibri mo kayi ha kawka-away nawen.

3 Pangino-on Diyos, ibira mo kayi komo boy ipakit mo dayi konnawen ya hika ay ampangonswilo konnawen. Ha ombayro, hikayi ay malibri.

4 Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, anggan makano ya pahang mo konnawen ta agmo anleng-en ya pawpanalangin nawen? 5 Banà ha pahang mo konnawen, hay angkanen nawen boy an-inomen ay angkatolo-an nin lowà nawen; kayà emen mo kayin ampakanen boy ampa-inomen nin lowà nawen. 6 Ginawà mo kayin toya-toya-en nin tawtawo ha nawnasyon ya mangarani konnawen boy ka-iliyan nin kawka-away nawen.

7 Diyos ya Pinakamakapangyariyan, ibira mo kayi komo boy ipakit mo dayi konnawen ya hika ay ampangonsowilo konnawen. Ha ombayro, hikayi ay malibri.

8 Hikayi ay kowinta po-on nin aw-obas ya inolot mo ha nasyon Ihipto. Pina-alih moy tawtawo ya ahè anhomamba komo ha dogal ya ampa-iriyan la, ta bayro mo kayi nin kowinta intanem. 9 Nilinisan mo baytoy dogal ya pinangitamnan mo; kayà hatoy kowinta intanem mo ay tinomobò nin mahampat, boy kowinta nanyamot nin malalè anggan habayto ay nanwalak ya naka-okopa nin habaytoy dogal. 10 Hay bawbakil bayro kateng mangalhay ya pawpo-on kayoy sidro ay na-anyoyongan nin hawhanga nin hatoy nanwalak ya kowinta intanem mo. 11 Hay hawhanga nin habayto ya kowinta intanem mo ay ni-abot ha dagat nin Miditiranyo ha bandan babà, boy ni-abot ha balah nin Iyopratis ha bandan baytan. 12 Antà hinirà moy alal ha mamalibot nin habayti ya kowinta intanem moy obas? Hekel balang magdaan bayri ay ampamoti nin bonga nin habayti ya kowinta obas. 13 Hay kowinta bawbaboydikot ay ampanyabokyabok nin habayti; hay kanayon itaman ya kowinta aw-ayop ya balang ay ampangan nin habayti.

14 Pakaraniyan mo kayin oman, Pinakamakapangyariyan ya Diyos. Pa-ibat ha katatag-ayan ha kama-inan mo ay asikasowen mo kayin ingalowan ya kowinta intanem moy kowinta obas. 15 Habayti ya kowinta obas ya kowinta intanem mo ya pinakhaw mo nin para komo ay i-atap mo dayi boy protiksyonan.

16 Hay kawka-away nawen ay namotohpotoh nin habayti ya kowinta intanem mo boy pino-olan la et. Ipakit mo dayi ya pahang mo konla ha pangapò mo konla. 17 Protiksyonan mo dayi boy i-atap ya tawtawoy pinilì mo ta hila bayti ya pinakhaw mo nin para komo. 18 Hikayi ay agana mangoman nin pakarayò komo; panatiliyen mo kayin angkabiyay ta poriyen nawen ka. 19 Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, ibira mo kayi komo boy ipakit mo dayi konnawen ya hika ay ampangonsowilo konnawen. Ha ombayro, hikayi ay malibri.

81

(Kanta ni Asap)

Winawaliyan nin Diyos ya aw-inalalak ni Israyil nin homonol kona

1 Ipakakhaw tamoy pagkanta tamo ha katowa-an tamo ha Diyos ya ampambin kakhawan kontamo. Magkanta tamon pamomori ha Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ya ka-apo-apowan tamo. 2 Ha pagkanta tamo ay kompanyawan tamo nin pandirita boy maganday togtog nin lira boy alpa. 3 Patnoyen tamoy tamboyok ha pana-on nin pagsilibra tamo nin pista tamo no bayoy bowan boy no kabilogan. 4 Habayti ay panogò ha Aw-israylita. Hay ma-in panogò nin habayti ay Diyos ya pinahimala-an ni Hakob. 5 Habayti ya panogò ay inggawà nin Diyos ha Aw-israylita hin in-alih na hila ha nasyon Ihipto.

Hin anti hila et bayro ay nakalengè hilan bosis ya agla tandà no hinoy ma-in bosis ya ampaghalità nin ombayri: 6 Hinalità nin Diyos, ya wana, “Inalih koy mabyat ya ambalatayen moyoy baskit ya pinangikargawan moyo nin gawgamit moyo emen mapa-inawawan ya gawgamet moyo. 7 Hin ampadya-dya-an kawo ya nangingat kawo kongko ay inlibri katawo; hin habayto ay anti ko ha korol ya tinombay komoyo, boy hinobok katawo ha lanom nin Miriba.

8 “Hikawoy tawtawo ko, leng-en moyo bayti ya babalà ko komoyo; manlengè kawo dayi, hikawoy aw-inalalak ni Israyil. 9 Agkawo homamba ha alwan peteg diyos ya andiyosen nin dawdayowan. 10 Hiko ya Diyos ya Pangino-on moyo ya nangi-alih komoyo ha nasyon Ihipto; kayà kaganawan panganga-ilangan moyo ay igwà ko komoyo.

11 “Piro hay tawtawo ko ya aw-inalalak ni Israyil ay ahè nanlengè boy ahè hinomonol kongko. 12 Kayà ha katya-an nakem la ay pina-olayan ko hilan manggawà nin sarili lan kalabayan. 13 Hay labay ko dayi ay leng-en ako nin tawtawo koy aw-inalalak ni Israyil boy homonol hila dayi kongko. 14 No ombayroy gaw-en la ay tampol kon talowen ya kawka-away la boy pahoko-en koy ampipangkomontra konla. 15 Hay ampipag-inakit kongko ay mipanyokò ha kalimowan la kongko boy ayin anggay pamarosa ko konla. 16 No homonol kawo kongko ya aw-inalalak ni Israyil ay pakanen katawo nin pinakamaganday bongan trigo boy polot ya angkakwa ha dogal ya mabato.”

82

(Kanta ni Asap)

Hay pamomo-on nin Diyos ay ahè mapantayan

1 No ampititipon nin ampi-i-ilgo ya ampipamo-on ay Diyos ya ampangona ha pami-i-ilgo la, boy hiya ya ampanosga konla. 2 Kayà hinalità na konla, ya wana, “Anggan makano moyo idipinsay kamali-an boy ipakit ya hikawo ay ampomanig ha mangala-et? 3 Idipinsa moyoy karapatan nin manga-irap boy aw-olila; ipaglaban moyoy karapatan nin ampipanga-ilangan boy ampika-apih. 4 Hay mangakapey boy ampipanga-ilangan ay ilibri moyo ha kapangyariyan nin mangala-et.

5 “Talagan ayin kawon tinandà boy ayin pangingintindi, ta hikawo ay bilang ampowako ha karegleman ta angkomontra kawo ha Diyos; kayà hay babon lotà ay ayin anan ka-ayosan, ta hay panonosga moyo ha tawtawo ay alwan matoynong. 6 Hinalità ko ya hikawo ay ampipamo-on ta anggomawà kawo nin para kongko, boy hikawoy kaganawan ay aw-anak nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 7 Ombayroman, maski ampamo-on kawo ay mati kawo ta hikawo ay tawon bongat ya ma-in kamatyan.”

8 Pangino-on Diyos, manandalì kan manosga ha tawtawo bayri ha babon lotà ta hika ya ma-in ikon nin kaganawan nasyon.

83

(Kanta ni Asap)

Panalangin emen ahè mangyari ya kalabayan nin kawka-away nin Diyos

1 Pangino-on Diyos, agka dayi magpa-olay no alwan gomawà ka! 2 Helken mo! Hay kawka-away mo ay ampipanggawà kagolowan; hay ampipag-inakit komo ay an-itag-ay lay olo la ha pagmalhay la. 3 Ha kagalingan lan manaktika ay ampagplano hilan kontra ha tawtawo mo, boy ampagtangka-an lay tawtawo moy amprotiksyonan mo. 4 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Hali! Milalamo tamon mangapò konlan aw-inalalak ni Israyil emen aghilayna mapanemteman anggan makakanoman.”

5 Hila ay nangapimimiha nin nagplanon maggropo nin komontra komo. 6 Habayti ya nangapimimiha ay lawlipì nili Idom, Ismayil, Mowab, Agar, 7 Gibal, Ammon, boy Amalik. Ma-in simprin nakilamo konlay Pawpilistiyo boy tawtaga Tiro. 8 Maski tawtaga Asirya ay nakilamo konla ta tinambayan lay aw-inalalak ni Lot emen lalò homkaw ya powirsa la.

9 Gaw-en mo konla ya bilang ha ginawà mo ha Mawmadyanita boy bilang ha pamati mo koni Sisira boy koni Habin do ha balah nin Kison. 10 Hila ay nati ha dogal ya an-ingaten Indor boy hay bawbangkay la ay nabolok ha lotà. 11 Gaw-en mo ha hawhiniral la ya bilang ha ginawà mo koni Orib boy koni Sib. Talowen moy pawpo-on la nin bilang ha ginawà mo koni Siba boy koni Salmona 12 ya nigogropon naghalità nin ombayri: “Kowen tamon pag-ikon bayti ya dogal ya ampa-iriyan nin tawtawo ya kowinta ampastolan nin Diyos.”

13 Diyos ko, ikakatak mo hila dayi nin bilang ha gabok boy bilang ha aw-apah ya angka-i-alipad nin angin. 14 No pangno nin hay apoy ay ampakapo-ol nin bawbinagbag boy ampangopoh nin bawbakil 15 ay ombayro ya gaw-en mo konla. Manggawà kan kakalimowan la ya bilang ha makhaw ya bagyo emen hila mowayon pakarayò. 16 Deng-eyen mo hila, Pangino-on, emen hila magkama-in nin kahabekan nin makabalay komo. 17 Dayi ay talowen mo hila boy biyan mo hila nin ayin anggay kakalimowan; dayi hila ay mati ha kareng-eyan la. 18 Matanda-an la dayi ya hikan bongat ya Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan ya Diyos ya ampamo-on bayri ha intiron babon lotà.

84

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Mahabek nin mako ha bali nin Diyos

1 Pagkagandan bali mo, Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on. 2 Masyado koynan angkahabek nin mako bayro ha bali nin Pangino-on, ta annakemen kon ma-ilobos ko ya pamakilamo ko kona, boy ma-in akon katowa-an nin magkanta ha Diyos ya angkabiyay. 3 Hay pawpipit ay ma-in ampa-iriyan; hay pawpalih itaman ay ampanggawà hayi ya pa-iriyan nin aw-a-akayen la ha danin altar mo, Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on ya Arì ko boy Diyos ko. 4 Makalmà ya ampipampa-iri ha bali mo ya pirmin ampagkanta nin pamomori komo.

5 Makalmà ya tawtawoy ma-in kakhawan ya ampangibat komo; hila ay angkahabek nin mako ha bakil nin Siyon. 6 Mintras ampagpalako hila bayro ay niparaan hila ha dogal ya an-ingaten Baka ya hay labay totolen ay dogal ya panangihan. Bayro ay nanggawà hila nin libon ya nagkama-in hobol, gawà nin mahambak ya oran. 7 Ha pamomowako la, hila ay kapanhohomkaw anggan mi-abot hila ha Siyon ha arapan nin Diyos.

8 Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, leng-en moy panalangin ko. Leng-en mo ko, Diyos ya pinahimala-an ni Hakob. 9 Pangino-on Diyos, bindisyonan moy arì ya pinilì mon pag-arì nawen.

10 Hay mihay allo ya pag-abalà ha lo-ob bali nin Diyos ay mas mahampat kisa liboliboy allo ya pag-abalà ha maski ayrin dogal. Mas labay ko et ya naka-ireng akon bongat nin bilang ha mihay bantay ha pagdanan nin lomo-ob ha bali nin Diyos kisa makilamo nin pa-iri ha ampa-iriyan nin mangala-et. 11 Hay Pangino-on ay kowinta allo ya ampambin hawang, boy hiya ya halanggà nawen ha kawka-away nawen. Hiya simpri ya ampambi konnawen nin kahampatan ingangalo boy dangal. Ayin mahampat ya bagay ya agna igwà ha tawoy ampamiyay nin ma-in kahampatan. 12 Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on, makalmà ya tawoy ampahimalà komo.

85

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Panalangin emen ingalowan nin Diyos ya tawtawo

1 Pangino-on, hay dogal mo ay pinolalagan mo, boy pina-inomay mon oman ya aw-inalalak ni Hakob. 2 Inalih moy kawkasalanan nin tawtawo mo ta pinatawad mo hila, 3 boy hay masyadoy pahang mo konla ay integen moyna.

4 Pangino-on Diyos ya Mapangilibri konnawen, itegen moy pamahang mo konnawen ta tambayan mo kayin oman nin maghehe ha kawkasalanan nawen. 5 Warì hay pahang mo konnawen ay ayin anan angga, boy warì agmoyna itegen bayti? 6 Hikayi ay kowinta nati; kayà biyayen mo kayin oman emen hikayi ya tawtawo mo ay mamori komo. 7 Pangino-on, ipakit mo dayi konnawen ya ingangalo moy ma-in panlalabi, boy igwà mo konnawen ya kalibriyan.

8 Anleng-en ko ya anhalita-en nin Pangino-on Diyos. Impangakò na kontamon nag-in tawtawo na ya magkama-in tamon katinekan no agtamoyna mangoman manggawà nin ayin kowintay bawbagay. 9 Talagan ilibri nay tawtawo ya anggomalang kona, ta hiya ay pirmin anti bayri ha dogal tamo.

10 Hay ingangaloy ma-in panlalabi boy katapatan ay angkapilamo; ombayro simpri ha kahampatan boy katinekan. 11 Hay ka-ilangan nin omiral bayri ha babon lotà ay katapatan ha Diyos emen hiya ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay mambin kahampatan na. 12 Talagan igwà nin Pangino-on ya bawbagay ya mangahampat, boy hay dogal tamo ay pangalawahanan nin maganday alawah. 13 Hay Pangino-on ay ma-in kahampatan; kayà hay tawtawoy anhomonol kona ay dapat manowad kona.

86

(Panalangin ni Dabid)

Panalangin ya ma-in pamahimalà

1 Pangino-on, leng-en mo boy tobayen ya panalangin ko, ta hiko ay makapey ana boy ayin ampanambay kongko. 2 Ilibri mo ko ha kamatyan ta hiko ay tapat komo. Hika ya Diyos ko; ilibri mo ko ya magsisirbi mo ta ampahimalà ako komo.

3 Ingalowan mo ko, Pangino-on, ta pirmi kon andoma-ing komo. 4 Paligawen mo ko dayi, Pangino-on, ya magsisirbi mo ta hay sarili ko ay an-ipakarani ko komo. 5 Pangino-on, hika ay mahampat boy mapamatawad; ponò kan ingangaloy ma-in panlalabi ya para ha kaganawan andoma-ing komo.

6 Pangino-on, leng-en moy panalangin ko; leng-en moy an-ida-ing ko komoy tambay. 7 No ma-in anlomateng kongkoy kagolowan ay ampangingat ako komo ta ampahimalà ako nin tobayen mo ko.

8 Kaganawan nin an-ingaten diyos bayri ha babon lotà ay ayin nin bilang komo, Pangino-on, boy ayin makagawà nin bilang ha gawgawà mo. 9 Hay tawtawoy pinalsa mo ha kaganawan nasyon ay pakaranin homamba komo, Pangino-on, boy mambi hilan ikapori nin ngalan mo. 10 Ayin kanayon ya Diyos no alwan hikan bongat; makapangyariyan ka boy hay gawgawà mo ay kawkapapa-ispanta.

11 Itorò mo kongko, Pangino-on, ya labay mon ipagawà kongko ta homonol ako komo nin ma-in katapatan. Toro-an mo kon magsirbi komo nin matibolos ya nakem. 12 Pangino-on kon Diyos, matibolos ya nakem kon mamori komo, boy poriyen koy ngalan mo nin ayin angga. 13 Hay ingangalo mo kongko ya ma-in panlalabi ay ayin kapantay; hiko ay inlibri mo ha kamatyan. 14 Pangino-on kon Diyos, hay tawtawoy mapagmalhay ay ampipandawohong kongko; hay mangahiblet itaman ay labay mamati kongko. Habayti ya mangahiblet ay ahè ampagrispito komo. 15 Pangino-on, hika ya Diyos ya ma-ingangalowen boy malabi; alwa kan mapapahangen; maba-it ka boy tapat. 16 Asikasowen mo kon ingalowan; pakhawen mo ko boy ilibri, ta hiko ay ampagsirbi komo nin bilang pagsisirbi komo nin nanay ko. 17 Hika, Pangino-on, ya ampanambay boy ampanahaliwa kongko; kayà ipakit mo kongko ya hika ay ampangonsowilo kongko emen hay ampipag-inakit kongko ay mipareng-ey no makit la baytoy ombayro.

87

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Hay tongkol ha dogal ya an-ingaten Siyon

1 Hay pinanggawa-an nin Diyos nin siyodad na ay ha masagradoy bakil. 2 Hay pawpolta nin habaytoy siyodad ya ampagdanan nin ampipampakon homamba kona ay ma-alagà ha Pangino-on nin igit ha kaganawan dogal ya ampa-iriyan nin aw-inalalak ni Hakob. Habayto ay anti ha dogal ya an-ingaten Siyon. 3 Hay hinalità ya tongkol bayri ha siyodad nin Diyos ay bawbagay ya kawkapapa-ispanta.

4 Pangilista ko nin nipampakabalay kongko ay ilamo koy tawtaga Ihipto boy tawtaga Babilonya; ombayro simpri ha tawtaga Pilistiya, tawtaga Tiro, boy tawtaga Itopya. Balang miha konla ay maghalità nin hila ay in-anak ha siyodad nin Siyon. 5 Hay halita-en ya tongkol ha Siyon ay ombayri: “Habayti ya miha boy habayto ay in-anak bayro, boy mismon Pinakamakapangyariyan ya Diyos ya mamakhaw nin habaytoy siyodad.” 6 Pangirihistro nin Pangino-on nin tawtawo ya nika-ibat ha hari-harì ya dogal ay ipatandà na ya hila ay in-anak ha Siyon. 7 Hay ampipagpalako ha Siyon nin homamba ha Diyos ay ampipanogtog boy ampipagkanta boy ampipaghalità nin ombayri: “Kaganawan kaligawan ay bayri ko natompakan.”

88

(Kantan aw-inalalak ni Kori)

Da-ing emen tambayan

1 Pangino-on Diyos ya Mapangilibri kongko, allo yabi kon andoma-ing komo. 2 Leng-en moy panalangin ko boy tobayen moy an-ida-ing ko komoy tambay.

3 Malakè ya anlomateng kongkoy kagolowan; kayà marani koynan mati. 4 Hiko ay kabilang ana ha tawtawoy malagayna mati, ta hiko ay bilang ha tawo ya na-alihan anan hokaw. 5 Pina-olayan ako nin bilang ha nati ya napati ha labanan, boy intabon ya agmoyna an-asikasowen boy bilang moynan niliwawan. 6 Hiko ay kowinta intapon mo ha pinakamalalè boy pinakamareglem ya lobot. 7 Hay tindi nin pahang mo ay nakapabyat nin tanam ko, ta habayto ay bilang ha mangalhay ya dawoyon ya nagbondag kongko.

8 Impakarayò mo kongko ya mangaheney aw-amigo ko ta ginawà mo kon karami-ilan la; kayà kapagkolongkolong ko tana ha ampa-iriyan ko. 9 Ha kalele-an ko nin banà bayri ha andanasen ko, hay mata ko ay ambomereg ana. Allo-allo kon ampanalangin komo, Pangino-on, ya hay gawgamet ko ay nakatag-ay.

10 Warì hay nikati ana ay pakitan mo et nin pawpapag-ispantawan? Warì maka-ibangon hila et nin mamori komo? 11 Warì hay ingangalo moy ma-in panlalabi ay ma-ibabalità ha dogal nin nikati, o warì hay katapatan mo ay ma-ibabalità bayro? 12 Warì bayro ha dogal ya mareglem ay matanda-an ya ginawà moy pawpapag-ispantawan, o bayro ha dogal nin ayin pag-asa ay matanda-an ya kahampatan mo?

13 Maski ahè mangyari bayto, Pangino-on, hiko ay binabayombokan ampakarani komo nin manalangin, ta andoma-ing ako nin tambay. 14 Antà pina-olayan mo ko, Pangino-on, boy ahè an-asikasowen? 15 Pa-ibat hin anak ako, ka-apiyan ana ya andanasen ko ya halos makamati kongko, boy angkomapey anay nakem ko ha kapapalimoy an-iparanas mo kongko. 16 Hay tindi nin pahang mo ay bilang nakahalokob kongko boy hay kapapalimoy pahang mo ay malaga makamati kongko. 17 Banà bayro, hiko ay bilang na-alipoteh nin malhay ya lanab, boy emen akon nakobkob nin habayto. 18 Hay aw-amigo ko boy nawnilabi ko ay impakarayò mo kongko; hapa-eg hay kalamo ko tana ay karegleman.

89

(Kantay pakapowotan aral ya hinolat ni Itan ya inalalak ni Isra)

Hay kasondo-an nin Diyos koni Arì Dabid

1 Pangino-on, pirmi kon magkanta nin tongkol ha ingangalo moy ma-in panlalabi, boy ibabalità koy katapatan mo ha kaganawan lipì. 2 Ibalità ko ya hay ingangalo moy ma-in panlalabi ay ayin angga, boy hay katapatan mo ay manatili nin bilang ha bawbagay ya angkakit ha langit. 3 Ombayri ya hinalità mo: “Ginawà koynay kasondo-an ha tawoy pinilì ko ya hi Dabid ya magsisirbi ko; hay impangakò ko kona ay ombayri: 4 ‘Ha aw-inalalak mo ay pirmin ma-in mag-arì, boy manatili nin ayin angga ya ka-ari-an mo.’ ”

5 Pangino-on, hay aw-anghil ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan mo ay ampipagkanta nin tongkol ha kawkapapa-ispantay gawgawà mo boy tongkol ha katapatan mo. 6 Ayin kanayon ha katatag-ayan ha kama-inan mo ya bilang komo, Pangino-on, ni aw-anghil ay ahè makapakipantay komo. 7 Ha pamititipon nin aw-anghil, hika ya Diyos ay talagan anggalangen la, boy kaganawan nin anti ha mamalibot mo ay angkatetegnan komo.

8 Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, ayin kanayon ya makapangyariyan no alwan hika, Pangino-on, boy pirmin anti komoy katapatan. 9 Banà ta anti ha hilong kapangyariyan mo ya dagat, maski mangalhay ya dawdawoyon ay angkapatinek mo. 10 Hay kakhawan nin nasyon Ihipto ay pina-anggawan mo nin bilang ha tawoy pinati, ta ha kakhawan nin kapangyariyan mo, hay kawka-away mo bayro ay tinalo mo. 11 Hika ya ma-in ikon nin langit boy lotà kateng anti bayro, ta hika ya namalsa nin kaganawan. 12 Hay mayanan boy bagatan ay hika ya ma-in gawà; hay bakil nin Tabor boy bakil nin Hirmon ay kowinta ampagtowà nin ampagkantan pamomori komo. 13 Talagan makapangyariyan ka boy masyadoy kakhawan mo. 14 Hay pamomo-on mo ay ma-in kahampatan boy makatoynongan; kaganawan anggaw-en mo ay ma-in panlalabi boy katapatan.

15 Makalmà ya tawtawoy anhomamba komo ya ha panhohomamba la ay angkantawan la ka, Pangino-on, boy ampangonsowilowan moy pamimiyay la. 16 Banà komo, hila ay pirmin ampagtowà boy ampamori komo ha kahampatan mo. 17 Komo ampangibat ya karangalan boy kakhawan nawen, boy ha konsowilo mo konnawen, hikayi ay ambiyan mon pananalo. 18 Pangino-on, hika ya dipinsa nawen, boy hika ya ayin kapintasan ya pinahimala-an ni Israyil ya nambi konnawen nin pag-arì nawen.

Hay pangakò nin Diyos koni Arì Dabid

19 Hin hato ay ma-in kan impakit ha tawtawo moy tapat boy naghalità ka nin ombayri: “Ha tawtawo ay namilì ako nin malagò ya lalaki ya binyan kon karapatan mamo-on boy binyan kon kakhawan. 20 Habayti ya pinilì ko ay hi Dabid ya magsisirbi ko, boy hiya ay pinonahan ko nin masagradoy asiti. 21 Hiya ay pirmi kon protiksyonan boy biyan ko yan kakhawan. 22 Hiya ay ahè matalo nin kawka-away na boy agya apiyen nin mangala-et. 23 Hay kawka-away na ay pa-anggawan ko, boy hay ampipag-inakit kona ay papatyen ko. 24 Hay katapatan ko boy ingangalo koy ma-in panlalabi ay pirmin anti kona boy pirmi ko yan papanalowen.

25 “Pa-ibat ha dagat nin Miditiranyo anggan balah nin Iyopratis ay ipasakop ko konan pag-ari-an na. 26 Hay halita-en na kongko ay ombayri: ‘Hika ya Tatay ko boy Diyos ko; hika simpri ya kowinta malhay ya bato ya dipinsa ko boy Mapangilibri kongko.’ 27 Habayti hi Dabid ay gaw-en kon bilang ha anak koy lalaki ya ponganay, boy gaw-en ko yan pinakamatag-ay ya arì bayri ha babon lotà. 28 Panatiliyen ko konay ingangalo koy ma-in panlalabi, boy hay pamakisondò ko kona ay ahè ma-anggawan. 29 Ha aw-inalalak na ay ma-in mag-arì nin pirmiyan; hay pamomo-on na ay ayin anggawan.

30 “Piro no ahè homonol ha an-ipanogò ko ya aw-inalalak na, 31 ta agla leng-en ya tawtorò ko boy pawpanogò ko 32 ay parosawan ko hila ha kawkasalanan la boy biyan ko hilan para intindi ha kawkamali-an la. 33 Balè hay ingangalo koy ma-in panlalabi koni Dabid ay agko alihen, no alwan mag-in akon tapat kona. 34 Hay pamakisondò ko kona ay agko hira-en, boy ni miha ha pawpangakò ko kona ay agko bawi-en.

35 “Hiko ya ayin kapintasan ay naghompà nin agko bongkoken hi Dabid. 36 Hiya ay pirmin ma-in inalalak ya ayin anggay pag-arì anggan anhomilà et ya allo. 37 Hay pag-arì na ay pirmiyan nin bilang ha bowan ya tapat nin ampamapteg ha katatag-ayan.”

Kalele-an banà ha pagkatalo nin arì

38 Piro hapa-eg ay ampamahang ka ha arì ya pinilì mo, ta agmo ya tinanggap boy pina-olayan mo ya. 39 Binalawì moy kasondo-an mo ha magsisirbi mo, boy hay korona na ay intapon mo ha gabok. 40 Niyobà moy padir ya pinagkalingling nin siyodad na, boy hinira-hirà moy makhaw ya dipinsa na. 41 Kaganawan ampikahagoy ay ampanakaw nin kawkamama-in na, boy antoya-toya-en yan kawkarani na. 42 Hay kawka-away na ay pinapanalo mo; kayà masyadoy kaligawan la. 43 Hay aw-armas na ay ginawà mon ayin kowinta boy impatalo mo ya ha pamakilaban na. 44 Hay kagandawan boy kapangyariyan nin pagka-arì na ay inalih mo kona boy hinirà moy trono na. 45 Banà ha ginawà mo kona, maski ma-in ya et nin kalago-an ay emen yaynan mato-a, boy hiya ay pinnò mon kareng-eyan.

Panalangin emen ilibri

46 Pangino-on, ayin ana nayì nin angga ya agmo pangasikaso kongko? Hay pahang mo nayì kongko ay ayin anan angga nin bilang ha apoy ya ampangalatkat? 47 Panemtemen mo ya hay biyay ko ay ma-ipek bongat boy kaganawan tawoy pinalsa mo ay ma-in kamatyan. 48 Warì ma-in tawo ya ahè mati? Warì ma-in tawoy makapilibri nin sarili na ha kamatyan?

49 Ayri anay ingangalo mo hin hato ya ma-in panlalabi boy pawpangakò mo koni Dabid ya pinanompa-an mon ma-in katapatan? 50 Pangino-on, agmo liwawan no pangno nin ininsolto ya magsisirbi mo ya ayin kanayon no alwan hiko, boy no pangno ko tine-eh ya pawpanginsolto kongko nin tawtawo ha kaganawan nasyon. 51 Hay kawka-away mo, Pangino-on ay ampanginsolto ha arì ya pinilì mo maski ayri ya mako.

52 Hay Pangino-on ay poriyen anggan makakanoman! Amin. Amin.

IKA-APAT LIBRO

(Kawkanta 90–106)

90

(Habayti ay panalangin ni Moysis ya magsisirbi nin Diyos)

Hay Diyos ay ayin anggawan piro hay tawo ay ma-in anggawan

1 Pangino-on, pa-ibat ha ka-ona-onawan lipì nawen ay hikayna ya dipinsa nawen. 2 Biha pinalsa ya bawbakil boy biha mo pinalway babon lotà ay Diyos kayna ya ayin pinangibatan boy ayin angga.

3 Hay tawo, no nati ana ay an-ibira mon mag-in lotà ya pinangibatan na. 4 Hay maliboy ta-on komo ay bilang bongat kaboyot nin mihay allo ya nalabah, o bilang bongat ka-ipek nin mihay rilibo nin ampiririlibon magbantay no yabi. 5 Hay biyay nin tawo ay ma-ipek; habayti ay an-alihen mo nin bilang ha ampangyari ha bawbagay ya angkadanan nin lanab. Habayti ya biyay ay ayin imbalag ha ma-ipek bongat ya pangatoloy. Habayti ay bilang simpri ha dikot ya anlomaboyong no bayombokah, 6 piro panlomateng nin mahilem, habayti ay angkalaneh ta angkayangoh.

7 Ha tindi nin pahang mo, hikayi ay bilang angka-opoh boy talagan angkalimo kayi ha masyadoy pahang mo. 8 Hay kawkasalanan nawen ay angkakit mo; kateng kawkasalanan ya an-itagò nawen ay mapatnag komo.

9 Ha kapahangan mo konnawen banà ha kawkasalanan nawen, hay biyay nawen ay tampol angkalabah nin bilang ha an-ihipen ya tampol na-alih ta kanayon ya na-ihipan. 10 Hay karà nin biyay nawen ay ma-arì omabot nin pitompò ya ta-on, balè no makhaw ya nawini nawen ay ma-arì omabot nin walompò. Piro peleg tamon angkabiyay, hitamo ay ma-in kagolowan boy kalele-an; ombayroman, hay biyay tamo ay maparan malabah.

11 Hinoy magtandà nin kapangyariyan nin pahang mo? Maski masyadoy pahang mo ay dapat nawen kan igalang. 12 Banà ha ka-ipekan nin biyay nawen ay toro-an mo kayi emen kayi domonong ha pamimiyay nawen.

13 Pangino-on, anggan makano mo bawi-en ya pahang mo konnawen? Ingalowan mo dayi ya mawmagsisirbi mo. 14 Binabayombokah ay ipatanam mo dayi konnawen ya ingangalo moy ma-in panlalabi emen leleg biyay nawen ay magkanta kayi nin ma-in katowa-an boy kaligawan. 15 Biyan mo kayi dayin kaligawan ya bilang kaboyot nin imparanas mo konnawen ya ka-apiyan boy kalele-an. 16 Dayi ay ipakit mo ya kahampatan gawgawà mo konnawen nin mawmagsisirbi mo, boy ha aw-inalalak nawen ay ipakit mo dayi ya kagandawan mo boy kapangyariyan mo. 17 Diyos ya Pangino-on nawen, pirmi mo kayi dayin polalagan, boy tambayan emen hay gawgawà nawen ay manatilin ma-alagà.

91

Diyos ya protiksyon tamon ampipampahimalà kona

1 Hinoman ya anti ha Pinakamakapangyariyan ay ma-in protiksyon. 2 Mahalità na ha Pangino-on ya ombayri: “Hika ya protiksyon ko, dipinsa ko, boy Diyos ko ya ampahimala-an ko.”

3 Hika ay ilibri na ha kawkapiligrowan ya agmo tandà, boy hika ay ilibri na ha halot ya ampakamati. 4 Hika ay ma-in kalibriyan ha pangangasiwà na komo ta kopkopen na ka. Protiksyonan na ka boy idipinsa ha katapatan na. 5 Hay kawkakalimowan no yabi ay agmo kalimowan, boy no allo, anyaman ya lomateng ya alwan maganday pawpangyayari ay agka simpri malimo. 6 Ma-in man biglà lomateng ya halot no yabi, o alwan maganday pangyayari no allo ay agka malimo ta anti komoy Diyos.

7 Maski malibo katawo ya mati nin halot ha dani mo, o maski mapò et ya libo ay agka mapangno. 8 Hay gaw-en mo ay mangimaton kan bongat emen mo makit ya pamarosa ha mangala-et.

9 Banà ta hay Pangino-on ay ginawà mon dipinsa mo boy anti ka ha Pinakamakapangyariyan 10 ay ayin makapangno komo, ta anyaman ya kadisgrasyawan ay marayò ha ampa-iriyan mo. 11 Hay Diyos ay magmanda ha aw-anghil na nin mangi-atap komo maski ayri ka mako, 12 boy alalayan la ka emen hay bitih mo ay ahè makhitan nin bato. 13 Maski manyabokyabok ka et nin lawliyon boy aw-otan ya nipagdità ay agka mapangno.

14 Hay hinalità nin Diyos ay ombayri: “Ilibri koy ampanlabi kongko boy i-atap koy ambomalay kongko. 15 Domawat ya kongko ta igwà koy andawaten na. No hiya ay ma-in kagolowan ay anti ko kona; ilibri ko ya boy biyan ko yan karangalan. 16 Pakalawigen koy biyay na boy lano ay ma-in yan kalibriyan ha kaparosawan pan-omarap na kongko.”

92

(Kanta ya para ha allon pama-inawa)

Pamomori ha Diyos nin banà ha kahampatan na

1 Hay mahampat nin gaw-en ay magpasalamat ha Pangino-on boy magkantan pamomori ha Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 2 Hay mahampat et nin gaw-en no mahambak ay ibabalità ya tongkol ha ingangalo nay ma-in panlalabi; hay tongkol itaman ha katapatan na ay mahampat nin ibabalità no anyomabi ana. 3 Ha pangibabalità nin habayti ay kompanyawan nin istromintoy di kowirdas boy maganday togtog nin alpa. 4 Pangino-on, hay ginawà mo ay nakapaliga kongko; banà ha gawgawà mo ay magkanta kon ma-in kaligawan.

5 Hay gawgawà mo, Pangino-on ay kawkapapa-ispanta boy hay pangingihip mo ay ahè makwan ihipen. 6 Ma-in mihay bagay ya ahè tandà nin tawoy ahè anggamiten ya ihip, boy ahè ma-intindiyan nin tawoy tangah. 7 Habayti ay tongkol ha tawtawoy mangala-et ya tampol an-omasinso nin bilang ha dawdikot ya maparan lomambot, balè hay ogotan la ay ayin anggawan ya kahira-an. 8 Piro hika, Pangino-on ay ahè mapantayan maski makakanoman. 9 Hay kawka-away mo, Pangino-on ay sigoradon mikati boy kaganawan ampipanggawà nin kala-etan ay mikatalo.

10 Hiko ay ginawà mon makhaw nin bilang ha toron bakà ya balang, boy ha kahampatan mo ay binyan mo kon kaligawan. 11 Nakit koy pagkatalo nin kawka-away ko, boy nalengè koy pami-o-onggok nin tawtawoy mapanggawà kala-etan banà ha pagkatalo la.

12 No pangno ampanwalak ya po-on kayo ya bilang ha ongot banà ta malambot ay ombayro ya tawtawoy mangahampat; hila ay bilang simpri ha po-on kayoy sidro ya kayo ha Libanon ya maganday pantomobò. 13 Hila ay bilang simpri ha pawpo-on kayo ya intanem ha kolob bali nin Pangino-on. Habayti ay ampanwalak boy ampaka-anyoyong nin bali nin Diyos tamo. 14 Habayti ya tawtawoy mangahampat ay ampakinabangan et maski mangato-ayna, ta hila ay bilang ha po-on kayoy pirmin hariwà boy malaboyong, boy ayin tegen ha pamonga maski hay po-on ay mato-ayna. 15 Habayti ay ampamapteg nin hay Pangino-on ay mahampat; hiya ay kowinta malhay ya bato ya ampambin dipinsa kongko boy ayin kala-etan kona.

93

Diyos ya pinakamakapangyariyan ha kaganawan

1 Hay Pangino-on ay ampamo-on; hiya ay ma-in masyadoy kagandawan boy kakhawan. Hay pinangipondasyonan nin babon lotà ay matibay; kayà maski anyay mangyari, habayti ay manatili. 2 Pangino-on Diyos, hay pamomo-on mo ay matatag ta pa-ibat hin ibat, hika ay hikayna.

3 Pangino-on, hay dawdawoyon ha dagat ay anhomlay; habayti ay ampambin dalleg ya kowinta bosis nin dagat. 4 Mas makapangyariyan ya Pangino-on ya ampamo-on ha katatag-ayan ha kama-inan na kisa kapangyariyan nin dawdawoyon ya anhomlay boy ha kowinta bosis nin dagat.

5 Pangino-on, hay pawpanogò mo ay ahè ma-anggawan, boy hay dapat ha bali ya paghambawan komo ay ayin kapintasan anggan makakanoman.

94

Diyos bongat ya ma-in kapangyariyan nin manosga ha kaganawan

1 Pangino-on Diyos, hika ay ma-in karapatan nin mamarosa; ipatnag mo dayi ya karapatan mo. 2 Hika ya ampanosga nin kaganawan tawo, manandalì ka ta hosgawan moy mangahambog nin nararapat konla. 3 Pangino-on, anggan makano mo payagan ya mangala-et ha gawgawà la? Anggan makano? 4 Anggan makano mo payagan ya mawmapanggawà kala-etan nin maghambog boy mangipagyabang nin gawgawà lay mangala-et?

5 Hay tawtawo mo, Pangino-on ay an-ipahilong nin hatoy mangala-et ha kapangyariyan la boy an-apiyen la. 6 Ampapatyen lay bawbawoy babayi, aw-olila, kateng dawdayowan ya ampa-iri ha dogal nawen. 7 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Hikayi ay ahè angkakit nin Pangino-on; hay Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ay ahè ampangasikaso konnawen.”

8 Hikawoy tawtawoy tangah ya ahè anggamiten ya pangingihip, makano kawo domonong? 9 Hay nanggawà nin tolih tamo boy mata tamo ay ahè warì ampakalengè boy ahè ampakakit? 10 Hay nawnasyon ay anti ha hilong kapangyariyan nin Diyos. Agna warì parosawan ya tawtawo? Hiya ya ampanorò ha tawtawo, ayin ya warì tinandà? 11 Tandà nin Pangino-on ya an-ihipen la; tandà nay ayin kowinta ya pawpangangatoynongan la.

12 Pangino-on, makalmà ya tawoy anwawaliyan mo boy antoro-an mo nin pawpanogò mo, 13 ta ambiyan mo yan katinekan ha oras nin kagipitan anggan hay mangala-et ay parosawan ha gawgawà lay kala-etan. 14 Ahè pa-olayan boy ahè alihan nin Pangino-on ya tawtawoy ikon na. 15 Mangyarin oman nin matoynong ya panonosga, boy habayti ay honolen nin kaganawan tawoy mangahampat.

16 Ayin nakikampi kongko nin komontra ha mangala-et; ni miha ay ayin nakikampi kongko nin komontra ha ampipanggawà kala-etan. 17 No agko tinambayan nin Pangino-on ay nati koyna rayi. 18 Hinalità ko ya ombayri: “Marani koynan mati,” piro ha ingangalo mo, Pangino-on, ya ma-in panlalabi ay tinambayan mo kon pinakhaw. 19 Hin masyadon angkagolo ya ihip ko ay hinahaliwa mo kon pinaliga.

20 Hay mangala-et ya ampamo-on ya ampanggawà nin lawlayih ya alwan tamà ay ahè kampiyan nin Pangino-on. 21 Hila ay ampimimiha nin komontra ha tawtawoy mangahampat, boy hay ayin kasalanan ay ansintinsyawan lan kamatyan. 22 Piro Pangino-on ya mambin protiksyon kongko, ta hiya ya Diyos ko ya kowinta malhay ya bato ya dipinsa ko. 23 Banà ha kawkasalanan la ay parosawan hila boy apo-en hila nin banà ha kala-etan la. Hay mangapò konla ay Pangino-on nawen Diyos.

95

Kantan pamomori ha Diyos

1 Pakarani tamo ha Pangino-on ta magkanta tamo nin ma-in kaligawan kona; ipakakhaw tamoy bosis tamon mibobo-angaw ha Diyos ya kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon kontamo. 2 Pakarani tamo kona ta pasalamatan tamo ya; ipakakhaw tamoy bosis tamon magkantan ma-in kaligawan ha pamomori kona, 3 ta hay Pangino-on ay Diyos ya makapangyariyan. Hiya ya Arì ya makapangyariyan ha kaganawan andiyosen. 4 Hay intiron babon lotà ay anti ha hilong kapangyariyan na pa-ibat ha kalale-lale-an lotà angga ha toktok nin pinakamatag-ay ya bakil. 5 Hay dagat boy lotà ay ikon na ta hiya ya nanggawà.

6 Kayà pakarani tamon yomokò nin homamba kona; manalimokod tamo ha arapan nin Pangino-on ya namalsa kontamo, 7 ta hiya ya Diyos tamo. Hitamo ya tawtawo ay an-asiwa-en na ta hiya ay bilang ha pastol ya ampangasiwà nin tawtopa.

Leng-en moyo hapa-eg ya hawhalità nin Diyos ya hay anhalita-en ay ombayri: 8 “Agmoyo patya-en ya nakem moyo nin bilang ha kawka-apo-apowan moyo hin anti hila ha powiray dogal nin Miriba ya an-ingaten et nin Masa. 9 Bayro la ko hinobok maski nakit layna ya gawgawà koy ikahampat la. 10 Lo-ob nin apatapò ya ta-on akon pinapahang nin habaytoy tawtawo; kayà ombayri ya hinalità ko: ‘Hila ay alwan tapat kongko ta aghila anhomonol ha an-ipanogò ko.’ 11 Banà bayro ay namahang ako boy pinanompa-an kon hinalità konla ya aghila makapahok nin pa-inawa ha dogal ya inhandà kon pa-iriyan la.”

96

Diyos ya pinakamakapangyariyan ya Arì

1 Kantawan moyoy Pangino-on nin kinomposo ya bayoy kanta; kaganawan tawo ha babon lotà ay magkanta ha Pangino-on. 2 Kantawan moyoy Pangino-on; poriyen ya ngalan na. Allo-allo ay ibabalità moyoy tongkol ha pangilibri na. 3 Hay kagandawan na boy gawgawà nay kawkapapa-ispanta ay ibabalità moyo ha kaganawan tawo ha kaganawan nasyon.

4 Hay Pangino-on ay makapangyariyan boy hiya ay nararapat paporiyan. Hiya ay dapat igalang nin igit ha kaganawan andiyosen; 5 ta kaganawan andiyosen nin tawtawo ha kanayon ya nawnasyon ay alwan peteg diyos, piro hay katatag-ayan ay Pangino-on ya ma-in gawà. 6 Hay kagandawan boy kapangyariyan ay anti kona; ombayro simpri ha masagradoy dogal ya kama-inan na.

7 Kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay homamba ha Pangino-on; poriyen moyoy Pangino-on ha kagandawan na boy kapangyariyan na. 8 Ha panhomamba moyo ha Pangino-on ay igwà moyo kona ya pamomori ya nararapat ha ngalan na; ha pamako moyo ha bali na ay mantan kawon idolog moyo kona. 9 Hambawen moyoy Pangino-on ta hiya ay ayin kapintasan boy masyadoy kagandawan na; kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay mamegpeg ha arapan na ha panggogomalang kona.

10 Ombayri ya halita-en moyo ha tawtawo ha kaganawan nasyon: “Hay Pangino-on ay ampamo-on; hay babon lotà ay matibay ya pagkapondasyon; kayà habayti ay manatili. Hiya ay manosga ha tawtawo nin ma-in katoynongan.” 11 Dayi, hay langit boy lotà ay kowinta magtowà; ombayro simpri ha dagat kateng anti bayro ay kowinta tomnoy ha katowa-an. 12 Dayi, kaganawan nin pananamanan ay kowinta magtowà kateng nin kaganawan bagay ya anti bayro. Ha ombayro, kaganawan po-on kayo ha binagbag ay kowinta mipagkanta nin ma-in katowa-an. 13 Habayti ay kowinta mipagkanta ha arapan nin Pangino-on ha lomateng ya. Hiya ay lomateng nin manosga ha tawtawo bayri ha babon lotà; hay panonosga na ay ma-in kahampatan boy matoynong.

97

Diyos ya pinakamakapangyariyan ya ampamo-on

1 Hay Pangino-on ay ampamo-on; dayi, kaganawan nin anti ha babon lotà ay mipagtowà; ombayro simpri ha malakè ya isla ya anti ha dawdagat. 2 Hay Pangino-on ay napalibotan nin mareglem ya leem (hin nag-aypà ya ha bakil nin Sinay); hay kahampatan boy katoynongan ay pondasyon nin pagka-arì na. 3 Ma-in apoy ya angka-ona kona ya ampamo-ol nin kawka-away na. 4 Hiya ay ampamakilat ya ampakahawang nin babon lotà; habayti ay angkakit nin kaganawan tawo ha babon lotà boy hila ay ampamegpeg. 5 Ha arapan nin Pangino-on, hay lawlotà nin bawbakil ay matonaw nin bilang ispirma; habayti ay matonaw ha arapan nin Pangino-on ya ampamo-on ha kaganawan ha babon lotà. 6 Hay langit ay ampangipatnag nin kahampatan na boy angkakit nin kaganawan tawo ya kagandawan na.

7 Kaganawan nin anhomamba ha rawribolto ya alwan peteg diyos ya an-ipagmalhay la ha sarili la ay mipareng-ey. Kaganawan anghil ay manalimokod nin homamba ha Diyos. 8 Hay tawtawo ha dogal ya an-ingaten Siyon ay ampipagtowà. Ombayro simpri ha tawtaga Hoda banà ha panonosga moy makatoynongan, Pangino-on; 9 ta hika, Pangino-on ay Pinakamakapangyariyan ha kaganawan ha babon lotà; hika simpri ya pinakamatag-ay ha kaganawan andiyosen.

10 Hay ampanlabi ha Pangino-on ay angka-inakit ha kala-etan. An-i-atap nin Pangino-on ya nag-in tawtawo na boy an-ilibri na hila ha kapangyariyan nin mangala-et. 11 Anhawangan nin Pangino-on ya nakem nin tawtawoy mangahampat boy hila ay ambiyan nan kaligawan. 12 Hikawoy mangahampat ay magtowà ha Pangino-on boy poriyen moyoy ngalan na ya ayin kapintasan.

98

Poriyen ya Pangino-on ha kahampatan na

1 Kantawan moyoy Pangino-on nin kinomposo ya bayoy kanta, ta hay bawbagay ya ginawà na ay kawkapapa-ispanta. Hiya ay ayin kapintasan; ha kapangyariyan na ay ma-in tamon kalibriyan ha panggogomawà na. 2 Impatandà nin Pangino-on ya pangilibri na, boy impatnag nay kahampatan na ha tawtawo ha nawnasyon. 3 Hay impangakò nay ingangalo ya ma-in panlalabi boy katapatan na ha aw-inalalak ni Israyil ay gineperan na. Kaganawan tawo ha maski ayrin dogal bayri ha babon lotà ay nakatandà nin kalibriyan ya inggawà nin Diyos.

4 Hikawoy tawtawo ha kaganawan dogal ha babon lotà, mibobo-angaw kawon magtowà ha Pangino-on. Ha masyadoy kaligawan moyo ay magkanta kawon pamomori kona. 5 Magkanta kawon pamomori ha Pangino-on ya kompanyawan moyon alpa. Ha panogtog moyo nin alpa ay lamowan moyo nin maganday kanta. 6 Hay tonoy nin trompita boy tonoy nin tamboyok ay sabayan moyo nin pamibobo-angaw ya ma-in katowa-an ha arapan nin Pangino-on ya Arì.

7 Dayi, hay dagat ay kowinta tomnoy kateng kaganawan nin anti bayro; hay babon lotà itaman ay kowinta magkanta; ombayro simpri ha kaganawan ampa-iri bayro. 8 Dayi, hay bawbalah ay kowinta mipagtimpà, boy dayi, hay bawbakil ay kowinta mipagkanta ha katowa-an. 9 Dayi, hay bawbakil ay kowinta mipagkanta ha arapan nin Pangino-on, ta lomateng ya nin manosga ha kaganawan tawo ha babon lotà. Ha panonosga na ha tawtawo ay ma-in yan kahampatan boy katoynongan.

99

Pamomori ha Pangino-on ha katapatan na ha aw-inalalak ni Israyil

1 Hay Pangino-on ay ampamo-on; dayi, hay tawtawo ay mipamegpeg ha panggogomalang la kona. Hiya ay ampiknò ha trono na ha piha-etan nin aw-anghil ya an-ingaten kirobin; dayi, hay babon lotà ay ma-eyeg. 2 Makapangyariyan ya Pangino-on ya anti ha dogal ya an-ingaten Siyon; hiya ya ampamo-on ha tawtawo ha kaganawan nasyon. 3 Dayi, hila ay mamori ha ngalan nay makapangyariyan ya ahè makwan ihipen ta hiya ay ayin kapintasan.

4 Makapangyariyan ya Arì ya labaylabay ya matoynong. Kaganawan gawà mo ay makatoynongan. Talagan matoynong boy mahampat ya ginawà mo ha aw-inalalak ni Hakob. 5 Poriyen ya Pangino-on nawen Diyos, boy manalimokod ha arapan na ha panhomamba kona, ta hiya ay ayin kapintasan.

6 Hi Moysis boy hi Aron ay kabilang ha pawparì nin Diyos; hi Samwil ay kabilang ha andomawat ha ngalan nin Diyos; hila ay nakirawat ha Pangino-on Diyos boy hiya ay tinombay konla. 7 Hay Pangino-on ya anti ha leem ay naghalità konla; hay pawpanogò ya inggawà na konla ay hinonol la.

8 Pangino-on nawen Diyos, tinobay mo hila boy impakit mo ya hika ay Diyos ya mapamatawad maski pinarosawan mo hila ha kawkasalanan la. 9 Poriyen ya Pangino-on nawen Diyos boy hambawen ya ha masagradoy bakil ya kama-inan na, ta hay Pangino-on ya Diyos nawen ay ayin kapintasan.

100

Kantan pamomori ha Pangino-on Diyos

1 Kaganawan tawo ha babon lotà ay mibobo-angaw nin magtowà ha Pangino-on. 2 Magsirbi kawo ha Pangino-on nin ma-in kaligawan, boy magtowà kawon magkanta ha pamakarani moyo kona.

3 Tanda-an moyo ya hay Pangino-on ay Diyos; hiya ya namalsa kontamo boy hitamo ay ikon na. Hitamo ay tawtawo na ya an-asiwa-en na nin bilang ha tawtopa ya ampastolan na.

4 Lomo-ob kawo ha poltan kolob nin bali nin Diyos nin ma-in pasasalamat, boy mamori kawo kona ha panlomo-ob moyo bayro. Mambi kawon pasasalamat kona boy poriyen moyoy ngalan na, 5 ta hay Pangino-on ay mahampat, boy ayin anggay ingangalo nay ma-in panlalabi. Hay katapatan na ay magpatoloy ha kaganawan lipì.

101

(Kanta ni Dabid)

Hay pawpangakò nin arì ya pag-ogali-en na

1 Pangino-on, hay kantawen ko ay tongkol ha ingangalo moy ma-in panlalabi boy tongkol ha katoynongan mo. Magkanta kon pamomori komo. 2 Ogali-en kon mamiyay nin ahè mapintasan. Makano mo ko pakaraniyan?

Ipakit ko ha pamilya ko ya hiko ay mamiyay nin ma-in kalinisan nakem. 3 Agko konsintiyen ya kala-etan.

Hay gawgawà nin tawtawoy alwan tapat ay angka-inakitan ko. Agko ma-arì nin makilamo konla. 4 Pakatapat ako boy agko mangihip o manggawà nin kala-etan.

5 Hay tawoy sikriton ampanirà nin kapara na ay agko konsintiyen; agko simpri konsintiyen ya tawoy mapagmalhay boy mahambog.

6 Hay tawtawo balè ya mapahimala-an ay payagan kon pa-iri ha dogal ya habayti, boy hay talagan tapat ay payagan kon magsirbi kongko. 7 Hay tawtawoy alwan tapat ay agko payagan pa-iri ha bali ko; ombayro simpri ha mangabongkok. 8 Allo-allo, alihen koy kaganawan mangala-et ha dogal ya habayti. Hay ampipanggawà kala-etan ay pa-alihen ko bayri ha siyodad nin Pangino-on.

102

Panalangin nin tawoy ma-in kalele-an

1 Leng-en moy panalangin ko, Pangino-on; leng-en mo dayi ya an-ida-ing ko komoy tambay. 2 Agmo ko pa-olayan no ma-in akon kagipitan. No ampangingat ako komo ay leng-en mo ko ta tampol mo kon tobayen.

3 Hay biyay ko ay emen bongat ha ahok ya angkapanew, boy hay bawbot-o ko ay emen angkapo-olan nin bilang ha bayah ya pagka-a-amot. 4 Banà bayri, hiko ay ayin imbalag ha dikot ya nayangoh; kayà angkaliwawan koyna ya pamangan ko. 5 Ha masyadoy pami-a-anito ko ay kakatatkatat ako tana boy kabobot-o. 6 Hiko ay emen ha mihay klasin manokmanok ya malelè ya anti ha powiray dogal, boy hiko ay emen ha bo-ok ya ampagpirmi ha nahirà ya dogal. 7 Maski ampirà ako ay agko makakatoloy; kayà emen akon manokmanok ya malelè ya anti ha toktok nin bobongan. 8 Ayin tegen ya panginsolto kongko nin kawka-away ko; hay ampipamahang kongko ay ampangihompà kongko.

9 Hay pamamangan ko ay nala-okan nin aboh boy hay inomen ko ay nala-okan nin lowà ko. 10 Habayti ay nangyari banà ha masyadoy pahang mo kongko. Pina-inomay mo ko pon biha mo in-aypà ya kapapa-hal ko. 11 Hay biyay ko ay bilang bongat ha anino ya angka-alih no anyomabi ana; hiko ay ayin imbalag ha dikot ya nayangoh.

12 Piro hika, Pangino-on, hay pag-arì mo ay ayin angga; kaganawan lahì ay ahè makaliwa komo. 13 Tandà koy asikasowen mon ingalowan ya nahirà ya dogal ya an-ingaten Siyon, ta nilomateng anay tamà ya pana-on nin ipakit moy pangingangalo mo ha dogal ya habayto. 14 Ma-alagà ha mawmagsisirbi mo baytoy dogal kateng bawbato bayro. Habaytoy dogal ay nag-in gabok; kayà malelè hila ha pagkahirà nin habayto.

15 Hay tawtawo ha nawnasyon ay gomalang ha Pangino-on; kaganawan arì bayri ha babon lotà ay gomalang ha kapangyariyan na. 16 Ha ibangon oman nin Pangino-on nin hatoy nahirà ya dogal ya an-ingaten Siyon ay ipatnag nay kagandawan na bayro. 17 Hay an-ida-ing nin tawtawoy ma-irap ay tobayen na. Talagan leng-en nay an-ida-ing la.

18 Habaytoy gawgawà nin Pangino-on ay iholat para ha homonoy lawlipì emen maski aghila et in-anak hapa-eg, lano ay mamori hila ha Pangino-on. 19 Hay Pangino-on ya anti ha kama-inan na ha katatag-ayan ay ampanlonglong ha lotà. 20 Anleng-en nay pami-a-anito nin pawpiriso boy ilibri nay tawtawoy sinintinsyawan patyen. 21 Banà bayri, hay ngalan nin Pangino-on ay ibabalità ha dogal ya an-ingaten Siyon ya ayin kanayon no alwan siyodad nin Hirosalim, boy bayro ya poriyen 22 pamititipon nin tawtawo bayro kalamoy tawtaga kanayon ya nasyon ha panhomamba la ha Pangino-on.

23 Malagò ako et ay pinakapey akoyna nin Pangino-on, boy hay biyay ko ay bilang nan ampa-ipeken. 24 Kayà hinalità ko ya ombayri: “Pangino-on kon Diyos, agmo pon dayi kowen ya biyay ko ta alwa ko et mato-a.

“Pangino-on, hay biyay mo ay ayin angga. 25 Hin ka-ona-onawan, hika ya namalsa nin lotà, boy gamet mo ya nanggawà nin langit. 26 Kaganawan nin habayti ay ma-in anggawan, piro hika ay manatili anggan makakanoman. Habayti ya pawpinalsa mo ay doma-an nin bilang ha dolo ya no ayin anan kowinta ay itapon ana ta pahiliyan. 27 Piro hika ay ahè ampangoman, agka tomo-a, boy agka mati. 28 Hay aw-inalalak nin mawmagsisirbi mo ay mamiyay nin ma-in kalibriyan ta hila ay pirmi mon protiksyonan.”

103

(Kanta ni Dabid)

Pamomori ha Pangino-on ha pangingangalo na

1 Poriyen koy Pangino-on; hiya ya ayin kapintasan ay poriyen ko nin lobos ha nakem ko. 2 Poriyen koy Pangino-on boy agko liwawan ya kaganawan gawà nay mangahampat. 3 Ampatawaren nay kaganawan kasalanan ko boy ampakahampaten nay kaganawan masakit ko. 4 An-ilibri na ko ha kamatyan, boy hay masyadoy ingangalo nay ma-in panlalabi ay an-igwà na kongko. 5 Hay biyay ko ay ampon-en nan mangahampat ya bawbagay; ha ombayro, maski mato-a koyna ay mag-in akon bilang malagò ya ma-in kakhawan nin bilang ha kakhawan nin agila.

6 Kaganawan ampika-apih ay ambiyan nin Pangino-on nin kahampatan boy katoynongan. 7 Impatandà nin Pangino-on koni Moysis ya pawplano na, boy impakit nay gawgawà na ha aw-inalalak ni Israyil. 8 Hay Pangino-on ay ma-ingangalowen boy anti konay kahampatan. Hiya ay alwan mapapahangen boy ponò yan ingangaloy ma-in panlalabi. 9 Agya ampagtanem nin irap nakem boy agna ampanatiliyen ya pahang na. 10 Agna tamo binawehan nin pinarosawan nin parosay nararapat ha kawkasalanan tamo, 11 ta no pangno katag-ay ya langit ha babon lotà ay ombayro ya ingangalo nay ma-in panlalabi ha ampipanggomalang kona. 12 No pangno karayò ya baytan ha babà ay ombayro karayò ya pangipakarayò nan kawkasalanan tamo ya inalih na kontamo. 13 No pangno nin hay tatay ay ampangingangalo ha aw-anak na ay ombayro ya pangingangalo nin Pangino-on ha ampipanggomalang kona, 14 ta tandà nay kakapeyan tamo boy tandà na ya hitamo ay yarì ha lotà.

15 Hay biyay nin tawo ay ma-ipek nin bilang ha dikot boy bilang ha bolaklak nin masitas ya balang ya tampol angkalaneh. 16 Pamakasopla nin angin, habayti ay ampi-alipad boy agana makit. 17 Piro hay ingangalo nin Pangino-on ya ma-in panlalabi ay ayin angga ha ampipanggomalang kona, boy hay kahampatan na ay anti ha kaganawan lipì 18 ya anhomonol ha kasondo-an na boy ahè ampakaliwa nin homonol ha pawpanogò na.

19 Hay pamomo-on nin Pangino-on ay anti ha katatag-ayan ha kama-inan na boy hiya ya ampamo-on ha kaganawan. 20 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy mangakhaw boy makapangyariyan ya aw-anghil ya ampipanhomonol ha pawpanogò na boy ampipanlengè ha anhalita-en na. 21 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy kaganawan nin ampa-iri ha katatag-ayan ya mawmagsisirbi nay ampanggawà kalabayan na. 22 Kaganawan pinalsa nin Pangino-on ha kaganawan dogal ya ampamo-onan na ay dapat mamori kona. Poriyen koy Pangino-on.

104

Kantan pamomori ha Pangino-on ya namalsa nin kaganawan

1 Poriyen koy Pangino-on; Pangino-on kon Diyos, hika ay masyadon makapangyariyan; ponò kan karangalan boy kagandawan. 2 Hika ay ponò nin kahawangan, boy hay langit ay inwadwad mo nin bilang ha tolda. 3 Ha babo nin lawlanom ha katatag-ayan ay bayro mo imbangon ya pa-iriyan mo; hay lawleem ay kowinta karwahi ya anhakyan mo, boy habaytoy lawleem ay angka-i-alipad nin makhaw ya angin. 4 Hay angin ay anggaw-en mon kowinta hogò mo, boy hay kawkilat ay kowinta mawmagsisirbi mo.

5 Hay pinangipondasyonan mo nin babon lotà ay matibay; kayà habayti ay ahè magalaw. 6 Hay dagat ay emen ha dolo ya inwadwad mo ha babon lotà; banà bayro, hay bawbakil ay ahè makit ta nahalipawan nin lanom. 7 Piro hin namakorol ka ha pana-ad mo nin lanom, hay lanom ay biglà nin nog-alih. 8 Habayti ay nan-agoh nin pa-ibat ha bawbakil angga ha manga-aypà ya dawdogal ya inhandà mon pangitiponan nin lanom. 9 Nanggawà kan anggawan nin lanom emen hay babon lotà ay agana mahalipawan oman nin lanom.

10 Hay Pangino-on ay nama-agoh nin lanom ha hawhapà ha piha-etan nin bawbakil. 11 Banà bayri ha ginawà na, kaganawan mangahilib ya ayop kateng aw-asnoy balang ya angka-angan ay ma-in ma-inom. 12 Hay mawmanokmanok ay ampipanayi boy ampipagkanta ha hawhanga nin kawkayo ya marani bayri ha lanom.

13 Hay oran ya ampangibat ha langit ay an-igwà nin Pangino-on emen hay bawbakil ay mabohbohan. Banà bayro, hay babon lotà ay makab-in ikahampat ha panggogomawà na. 14 Ampatobo-en nay dawdikot emen ma-in ma-ekan ya aw-ayop, boy hay tawtanaman ya an-itanem nin tawtawo ay ampatobo-en na emen hila ma-in ma-ekan. 15 Bayri ha tawtanaman ay ma-in obas ya ampakakwawan nin inomen ya ampakapaligan nakem nin tawo; ma-in et bayri nin aw-olibo ya ampakab-in kalighawan, boy ma-in tanaman ya ampakakwawan nin pamamangan ya ampakab-in kakhawan.

16 Hay kawkayo ya ikon nin Pangino-on ay ambohbohan nan mahampat; habayti ay pawpo-on kayoy sidro ya anti ha Libanon ya intanem na. 17 Hay mangayamò ya mawmanokmanok ay ampipanayi bayro; hay mangalhay balè ya mawmanokmanok ay ampanayi ha kanayon ya klasin kayo. 18 Hay mangatag-ay ya bawbakil ay ampa-iriyan nin kawkanding ya balang; hay kawkonihon bato itaman ay ampa-iri ha bawbato.

19 Hay bowan ya pinalsa mo, Pangino-on ay ampakatanda-an nin pana-on; hay allo itaman ay anhomlep ha tamà ya oras. 20 Hika ya nanggawà nin yabi ya mareglem; no yabi, hay aw-ayop ha binagbag ay antomalà. 21 Hay lawliyon ay ampan-aglem ha panikap lan pamamangan ya an-igwà konla nin Pangino-on. 22 No anhomilà anay allo, hila ay ampagbiran mirà ha pama-imalmalan la. 23 Hay tawtawo itaman, ha ombayroy oras ay ampakon magtrabaho anggan mahilem.

24 Pangino-on, malakè ya ginawà mo, boy kaganawan nin habayti ay ginawà mo ha karonongan mo. Hay babon lotà ay ponò nin pawpinalsa mo. 25 Ma-in dagat ya malawang ya hay pawpinalsa moy anti bayro ay mangalhay boy mangayamò ya ahè mabilang. 26 Hay bawbarko ay makori makoro nin ampagdaan bayro, boy hay pinalsa moy masyadon kalhayan ikan ay anti bayron mamaliyawliyaw.

27 Kaganawan nin habayti ya pinalsa mo ay komo an-omasa, Pangino-on. An-omasa hila nin hika ya mambi konla nin pamamangan ha oras nin panganga-ilangan la. 28 Hay an-igwà mo konla ay antiponen la, boy kontinto hila ha mangahampat ya bawbagay ya an-igwà mo konla. 29 No anhalibokotan mo hila ay angkahlak hila; no bawi-en moy inawawen la ay mati hila, boy mangoman hilan mag-in lotà. 30 Ombayri simpri ya ampangyari ha tawtawo. Piro pangihogò mo nin Ispirito mo ay magkama-in ana et nin bayoy lipì; ha ombayro ay mag-in bayo ya makit ha babon lotà.

31 Hay kagandawan nin Pangino-on ay ayin angga; magtowà ya Pangino-on ha ginawà na. 32 Tegtegen nan bongat ya babon lotà, habayti ay ma-eyeg ana; hay bawbakil ay ampan-ahok no an-aptohen na. 33 Hay Pangino-on ay pirmi kon kantawan, boy leleg kon angkabiyay ay magkanta kon pamomori kona. 34 Dayi, hay kanta ko ay makapakonsowilo kona mintras angkantawen koy pamomori ko kona nin ma-in katowa-an. 35 Piro hay mawmakasalanan ya mangala-et ay ma-alih dayi ha babon lotà.

Hiko ay mamori ha Pangino-on. Poriyen moyoy Pangino-on.

105

Kantan pamamanemtem ha aw-inalalak ni Israyil

1 Pasalamatan moyoy Pangino-on ha pangingat moyo nin ngalan na; hay gawgawà na ay ibabalità moyo ha tawtawo ha nawnasyon. 2 Kantawan moyo ya nin kantay pamomori; ibabalità moyoy kaganawan gawà nay kawkapapa-ispanta. 3 Poriyen ya ngalan nay ayin kapintasan. Dayi, hay ampikahabek nin makabalay ha Pangino-on ay mipagtowà. 4 Pakarani kawo konan makirawat nin kakhawan, boy hay pirmi moyon sikapen ay mamori kona emen ya mangonsowilo komoyo. 5-6 Hikawoy lipì ni Hakob ya pinilì nin Diyos ya ayin kanayon no alwan aw-inalalak ni Abraham ya magsisirbi nin Diyos, panemtemen moyoy gawgawà nin Diyos ya masyadon kapapa-ispanta boy panonosga na ha kawka-away na.

7 Hiya ay Pangino-on ya Diyos tamo; hiya ya ampanosga ha kaganawan ha babon lotà. 8 Hay kasondo-an ya ginawà na, anggan makakanoman ay agna anliwawan; ombayro simpri ha pawpangakò na ha liboliboy lipì. 9 Habayti ya kasondo-an ya ginawà na koni Abraham ay impangakò na koni Isak nin toparen na. 10 Habayti ya kasondo-an ya ayin anggawan ay pinaptegan na koni Hakob ya an-ingaten et Israyil ha paghalità na nin ombayri: 11 “Igwà ko komo bayti ya dogal ya an-ingaten Kana-an nin pag-ikon mo.”

12 Hin hato, hay aw-inalalak ni Abraham ay a-amò et, boy bilang hilan bongat dawdayowan bayro ha dogal ya impangakò konla. 13 Kayà ampikambyakambya hila nin nasyon ya pa-iriyan la. 14 Ombayroman ay ahè pinayagan nin Diyos ya hila ay apiyen, boy ha pangi-atap na konla, hay aw-arì ay anha-aren na ha paghalità na nin ombayri: 15 “Hay tawtawoy pinilì ko boy pawpropita ko ay agmoyo pakakhitan.”

16 Hapa-eg, do ha dogal ya an-ingaten Kana-an ay pinangyari nin Pangino-on nin magkama-in bitil; kayà ayin hilaynan mapangwanan nin pamamangan bayro ha dogal la. 17 Banà bayro, hi Hosi ay inhogò nin Diyos nin pina-ona konla. Hiya ay inlakò ta pag-alilà. 18 Bayro ha dogal ya pinipalakwan na, hay bawbitih na ay nakhitan nin tikalà ya pinamalol kona, boy hay le-ey na ay tinikala-an la nin pahak. 19 Habayti ay panonobok nin Pangino-on koni Hosi anggan nagkapeteg baytoy hinalità ni Hosi hin hato. 20 Banà bayro, hiya ay pinalayà nin arì ya ampama-alà ha tawtawo bayro ha nasyon Ihipto. 21 Hi Hosi ay ginawà nan mama-alà ha kawkamama-in na boy ha kaganawan dogal nin habaytoy nasyon. 22 Ha pamama-alà ni Hosi, kaganawan ampipamo-on bayro ay anti ha hilong kapangyariyan na, boy antoro-an nay mangato-a emen domonong.

23 Hapa-eg hi Hakob ya an-ingaten et Israyil kateng aw-anak na ay nakon napa-iri ha nasyon Ihipto. 24 Mintras anti hila bayro ay pinalakè hila nin Pangino-on, boy hila ay ginawà nan mas makhaw ha kawka-away la. 25 Hay tawtaga Ihipto ay pinayagan nin Pangino-on nin mag-inakit boy manloko ha tawtawo nay mawmagsisirbi na.

26 Hapa-eg, inhogò nin Pangino-on hi Moysis ya magsisirbi na boy hi Aron ya pinilì na. 27 Bayro ha nasyon Ihipto ay impakit la ha tawtawo ya gawgawà nin Diyos ya masyadon kapapa-ispanta. 28 Habaytoy dogal ay pinareglem nin Pangino-on; ombayroman, hay tawtaga Ihipto ay ahè simpri hinomonol ha hinalità konla nin Pangino-on. 29 Hay lawlanom nin bawbalah bayro ay nag-in dayà, gawà nin Pangino-on; kayà hay kawkonà bayro ay nikati. 30 Habaytoy dogal ay napnò nin pawpahingà kateng kawkowartoy pangatoloyan nin ampipamo-on bayro. 31 Immanda nin Diyos ya magkama-in nin lawlangoh boy kawkotoh; kayà habaytoy dogal ay napnò nin lawlangoh boy kawkotoh. 32 Hiya ay nama-oran nin yilo boy namakilat ha dogal ya habayto. 33 Banà bayro ay nangahihirà ya tawtanaman lay aw-obas boy aw-igos, boy hay kanayon ya pawpo-on kayo bayro ha dogal la ay nangatotombah. 34 Immanda nin Diyos ya magkama-in nin dawdoron; kayà nagkama-in ya ha kalak-an ay ahè mabilang. 35 Kaganawan nin tanaman la bayro ay kinan nin hatoy dawdoron. 36 Kaganawan ponganay ya lalaki nin tawtaga Ihipto ay pinatipati nin Diyos.

37 Hapa-eg, inalih nin Diyos ha nasyon Ihipto ya Aw-israylita. Hila ay nantan nin pawpilak boy gawgintò ya ikon nin tawtaga Ihipto. Ha pamog-alih la bayro, hilay kaganawan ay mangakhaw boy mangaligha. 38 Hay tawtaga Ihipto ay natowà hin nog-alih anay Aw-israylita ta masyado hilan angkalimo do ha imparanas konla nin Pangino-on. 39 Ha paninigè nin Aw-israylita ay ma-in leem ya ampaka-amey konla ya inggawà nin Pangino-on; no yabi ay ma-in apoy ya ampambi konla nin hawang. 40 Hin nangawok hila nin pamamangan ha Pangino-on ay binyan na hila nin pawpoyò, boy pinasasà na hila nin pamamangan ya iningat lan Mana ya nangibat ha katatag-ayan. 41 Hay ginawà et nin Pangino-on ay namalwan lanom ha bato. Habaytoy lanom ay biglà nilomwah ya nan-agoh nin bilang balah ha maklang ya lotà do ha powiray dogal. 42 Hay masagradoy pangakò nin Pangino-on koni Abraham ya magsisirbi na ay agna niliwawan.

43 Hay tawtawo na ya inalih na ha nasyon Ihipto ay ma-in kaligawan; habayti ya pinilì na ay ampipambo-angaw banà ha katowa-an la. 44 Hapa-eg, hay dogal ya an-ingaten Kana-an ya ampa-iriyan pon nin kanayon ya tawtawo ay inggawà nin Pangino-on konlan Aw-israylita. Kayà hay tawtanaman bayro ya pinagpagalan nin kanayon ay hila ya nakinabang. 45 Habayti ay ginawà nin Pangino-on konla emen hila homonol ha pawpanogò na.

Poriyen moyoy Pangino-on.

106

Kahampatan ya inggawà nin Diyos ha tawtawo na maski nagribildi hila kona

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Pasalamatan moyoy Pangino-on ta hiya ay mahampat, boy hay ingangalo nay ma-in panlalabi ay ayin angga. 2 Ma-in warì makapaghalità nin tongkol ha kaganawan nin makapangyariyan ya gawgawà nin Pangino-on, o makapaghalità nin kaganawan pamomori ya nararapat kona? 3 Makalmà ya tawtawo ya hay gawgawà ay matoynong boy pirmin ampanggawà kahampatan.

4 Pangino-on, panemtemen mo ko ha panambay mo nin tawtawo mo; ilamo mo ko ha pangilibri mo konla. 5 No ombayro ay maranasan koy ka-inomayan nin tawtawoy pinilì mo, makapaki-atag ako ha kaligawan la, boy makapakilamo ko ha tawtawo mo nin mamori komo.

6 Nagkasalanan kayi nin bilang ha kawka-apo-apowan nawen, ta nakagawà kayi nin alwan tamà boy masyadoy kala-etan. 7 Hay kawkapapa-ispanta ya gawgawà nin Diyos ay ahè inintindi nin kawka-apo-apowan nawen hin anti hila ha nasyon Ihipto; agla simpri pinanemtem ya masyadoy ingangalo nay ma-in panlalabi, no alwan nagribildi hila ha Pinakamakapangyariyan ya Diyos hin anti hila ha Dagat ya Ma-orit. 8 Ombayroman ay inlibri na hila emen ya maparangalan, boy emen na ma-ipakit ya masyadoy kapangyariyan na. 9 Minandawan nay Dagat ya Ma-orit nin komlang; kayà nagkama-in nin piha-etan ya kinomlang ya bilang kaklang nin lotà ha powiray dogal. Hapa-eg, bayro na hila pinaraan nin nagpalako ha kagmang. 10 Inlibri na hila ha kawka-away la ya ampipag-inakit konla. 11 Ni miha ha kawka-away la ya nangamat konla ay ayin natilà ta nikalemeh. 12 Banà bayro, hay Aw-israylita ya tawtawo nin Diyos ay ninto-o ha pawpangakò na; kayà nagkanta hila nin pamomori kona.

13 Piro tampol lan niliwawan baytoy ginawà nin Diyos boy aghila nakipapano kona. 14 Bayro ha powiray dogal ay hinobok lay Diyos ha pangawok la nin kanayon ya klasin pamamangan ya angkahabekan la. 15 Hay inawok la ay inggawà konla nin Diyos, piro habayto ay ahè nakapakhaw nin pantotompel la, no alwan kinomapey hila ta pinamasakit hila nin Diyos.

16 Bayro ha powiray dogal ay pinag-inggitan la hi Moysis kateng hi Aron ya imbokod nin Pangino-on nin magsirbi kona. 17 Hi Datan boy hi Abiram kateng pawpamilya la ay in-amon nin lotà, 18 boy ma-in apoy ya nag-aypà ya namo-ol nin mangala-et ya kalamowan nin hatoy in-amon nin lotà.

19 Ha bakil nin Horib, hay Aw-israylita ay nanggawà nin riboltoy oybon bakà ya yarì ha gintò, boy hinomamba hila bayro. 20 Hay kagandawan nin Diyos ay pinahiliyan lan ribolto nin toron bakà ya hay bakà ay ampangan dikot. 21 Naliwawan lay Diyos ya nangilibri konla ha kapangyariyan nin gawgawà na hin anti hila ha nasyon Ihipto. 22 Habaytoy gawgawà na bayro ha nasyon Ihipto ay kawkapapa-ispanta; talagan kawkapapa-ispanta ya gawgawà na do ha Dagat ya Ma-orit. 23 Banà ha pamakaliwa la ha Diyos ay hinalità nin Diyos ya papatyen na hila, piro hi Moysis ya pinilì nin Diyos ay namiha-etan nin naki-i-ingalo ha Diyos emen hay pahang na ya papatyen na hila ay agnayna itoloy.

24 Hay maganday dogal ya an-igwà konla nin Diyos ay tinanggi-an la, ta aghila ninto-o ha pangakò konla nin Diyos.

25 Hay ginawà la ay nagkolong hila ha tawtolda la. Bayro, hila ay ampipagdalamorom ta agla labay homonol ha Diyos. 26 Kayà hay hompà konla nin Pangino-on ay mati hila ha powiray dogal, 27 boy hay aw-inalalak la ay pa-olayan nin Diyos, boy pikakataken na hila ha kanayon ya dawdogal boy bayro hilayna mati.

28 Hay Aw-israylita ay nakilamo nin hinomamba ha ribolto ni Ba-al ha bakil nin Biyor, boy bayro hila naki-emen nangan nin pamamangan ya indolog ha andiyosen lay ayin biyay. 29 Banà bayro ha mangala-et ya gawgawà la, hay Pangino-on ay namahang konla; kayà binyan na hila nin kapapalimoy halot ya nakapisti konla. 30 Piro hay ginawà ni Pini-is ya parì ay pinarosawan nay ma-in kasalanan nin habayto; kayà tinonggen ya pisti. 31 Habayti ya ginawà ni Pini-is ya kahampatan ay agana maliwawan anggan makakanoman.

32 Hay Pangino-on ay pinapahang nin Aw-israylita hin anti hila ha dogal ya an-ingaten Miriba. Hi Moysis man ay nagkama-in problima nin banà konla. 33 Masyadon nakhitan ya nakem ni Moysis; kayà napalalngatan na hilan pinaghalita-an.

34 Hin ni-abot hila ha dogal ya an-ingaten Kana-an, hay immanda konla nin Diyos ya patyen lay tawtawo bayro ay agla ginawà, 35 no alwan hay ginawà la ay nakilamo hila konla boy nanowad ha gawgawà la. 36 Habayti ya Aw-israylita ya tawtawo nin Diyos ay hinomamba ha alwan peteg diyos ya anhambawan nin tawtawo bayro. Banà bayri ha ginawà la ay lalò hilan nipakarayò ha Diyos. 37 Hay aw-anak la ay an-idolog la ha dawdimonyo. 38 Habayti ay ampatyen la pon biha la idolog ha alwan peteg diyos ya andiyosen nin tawtawo bayro ha Kana-an; habaytoy dogal ay dinomemek banà ha dayà nin aw-anak lay pinatipati la. 39 Hilan mismo ya nandemek nin sarili la, ta hay gawgawà la ay masyadon kala-etan boy alwa hilan tapat ha Diyos.

40 Banà bayro, hay Diyos ay namahang ha tawtawo na boy pinag-inakitan na hila. 41 Hila ay pina-olayan na ha kapangyariyan nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos, boy hay mamo-on konla ay kawka-away la. 42 Hila ay inapih boy sinakop nin kapangyariyan nin kawka-away la. 43 Malakè ya bisis nin inlibri hila nin Pangino-on, piro nilabay lan komontra kona; kayà lalò hilan nagkasalanan. 44 Ombayroman, hin dinoma-ing hila ha Pangino-on ay nilengè na hila boy inasikaso na hila ha kagipitan la. 45 Alang-alang konla ay napanemteman nay kasondo-an na, boy banà ha ingangalo nay ma-in panlalabi ay pinaghehean nay ginawà na. 46 Impanakem nin Pangino-on do ha nipanakop konla ya ingalowan hila.

47 Pangino-on nawen Diyos, ilibri mo kayi boy ibiran pititiponen nin mangibat ha dawdogal ya kama-inan nawen emen nawen mapasalamatan ya ngalan moy ayin kapintasan, boy magkama-in kayin katowa-an ha pamomori komo. 48 Poriyen ya Pangino-on ya Diyos ya pinahimala-an nin aw-inalalak ni Israyil. Hiya ay poriyen nin ayin angga. Dayi, kaganawan tawo ay maghalità nin “Amin!”

Poriyen moyoy Pangino-on.

IKALIMAN LIBRO

(Kawkanta 107–150)

107

Pasasalamat ha Diyos ha kahampatan na

1 Pasalamatan moyoy Pangino-on nin banà ha kahampatan na. Hay ingangalo nay ma-in panlalabi ay ahè ma-anggawan. 2 Hay inlibri nin Pangino-on ha kapangyariyan nin kawka-away ay magpasalamat dayi kona 3 ta hila ay imbira nan pinititipon ha sarili lan dogal nin nangibat ha kanayon ya dawdogal ya anti ha bandan baytan, babà, mayanan, boy bagatan.

4 Hay kanayon konla ay nitala-talà ha powiray dogal ha panikap la nin siyodad ya mapa-iriyan la, piro ayin hilan nakit. 5 Hila ay nabitlan boy na-angan; banà bayro ay na-alihan hilan hokaw. 6 Hapa-eg, hay angkagolowan la ay inda-ing la ha Pangino-on; kayà inlibri hila nin Pangino-on ha kagipitan la. 7 Hila ay intoto na ha tamà ya daan ya palako ha siyodad ya pa-iriyan la. 8 Dayi ay magpasalamat hila ha Pangino-on ha ingangalo nay ma-in panlalabi, boy ha kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà na ha tawtawo; 9 ta hay ampika-angan ay ampapda-en nan pa-inomen, boy hay ampikabitlan ay ampakanen nan mangaganday bawbagay.

10 Hay kanayon konla ay ampa-iri ha mareglem boy malelè ya dogal nin bilang ha pawpirisoy nakatikalà boy ampag-irap; 11 ta aghila hinomonol ha kawkapanogo-an nin Diyos, boy angka-inakitan lay wawwawali nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. 12 Kayà hila ay ginawà nan magmaka-aypà ha pamatrabaho na konla nin tawtrabahoy mangabyat; banà bayro, hila ay nipatombah boy ayin nanandan nin manambay konla. 13 Hapa-eg, hay angkagolowan la ay inda-ing la ha Pangino-on; kayà inlibri hila nin Pangino-on ha kagipitan la. 14 Hila ay inalih na ha karegleman boy binoboytò nay tawtikalà ya pinangitikalà konla. 15 Dayi, magpasalamat hila ha Pangino-on ha ingangalo nay ma-in panlalabi, boy ha kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà na ha tawtawo, 16 ta hay pawpoltay tangsò ya poltan siyodad kateng rawrihas ya pahak ay winatakwatak na.

17 Hay kanayon konla ay nag-in tangah banà ha agla panhomonol, boy nagdya-dyà hila banà ha kawkasalanan la. 18 Maski anyay klasin pamamangan ay aglayna labay boy marani hilaynan mati. 19 Hapa-eg, hay angkagolowan la ay inda-ing la ha Pangino-on; kayà inlibri hila nin Pangino-on ha kagipitan la.

20 Ha halità nan bongat, hila ay hinomampat boy inlibri na hila ha kamatyan. 21 Dayi ay magpasalamat hila ha Pangino-on ha ingangalo nay ma-in panlalabi, boy ha kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà na ha tawtawo. 22 Dayi, hila ay homamba kona nin ma-in lamoy pasasalamat boy magkanta hila nin ma-in katowa-an ha pamomori la kona banà ha gawgawà na.

23 Hay kanayon konla ay nakahakay ha barko ya ampagbiyahi ha malawang ya dagat ta bayroy ampanikapan lan ikabiyay la. 24 Bayro ha dagat ay nakit lay gawgawà nin Pangino-on boy kawkapapa-ispantay bagay ha lalè nin habayto. 25 Hay angin ay minandawan nin Diyos nin homkaw; kayà hay dawdawoyon ay hinomlay. 26 Banà bayro, hay barko la ay ampitag-ay biha biglà mag-aypà; hila ay ampamiligro boy angka-alihan hilaynan pag-asa. 27 Mamatotompahil hila nin bilang ha tawtawoy lahing; kayà ayin hilaynan magawà ta hay dinonong la ha pamapowayon barko ay aglayna ma-igosar. 28 Hapa-eg, hay angkagolowan la ay inda-ing la ha Pangino-on; kayà inlibri hila nin Pangino-on ha kagipitan la. 29 Hay bagyo ay pinategen na boy pinatinek nay dawdawoyon. 30 Hin nagkalmay angin boy dawdawoyon ay nagtowà hila, boy inggiya na hilan nagpalako ha pantalan ya labay lan lakwen. 31 Dayi, magpasalamat hila ha Pangino-on ha ingangalo nay ma-in panlalabi, boy ha kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà na ha tawtawo. 32 Dayi, Pangino-on ya itag-ay ha pamititipon nin kalak-an tawo, boy hiya ay poriyen ha arapan nin mangato-ay ampipamo-on.

33 Hay ginawà nin Pangino-on ay pinaklang nay bawbalah nin bilang kaklang nin lotà ha powiray dogal, boy agna pina-agoh ya hawhobol. 34 Hay matabà ya lotà ay ginawà nan ayin kowinta ta pina-alat na banà ha kala-etan nin ampipampa-iri bayro. 35 Hay maklang ya lotà ya powiray dogal ay ampalanoman na ha pama-agoh na bayro nin hawhobol. 36 Hay ampikabitlan ay bayro na anggitan nin manggawà nin siyodad ya pa-iriyan la. 37 Hila ay ampananaman ha pawpaliyan la boy ampananem hila nin aw-obas; habaytoy tawtanaman la ay ampangalawahanan la nin maganday alawah. 38 Hay tawtawo na ay ambiyan nan ka-inomayan. Ampakalak-en nay alalak la; ombayro simpri ha aw-ayop la, boy hay aw-ayop la ay agna ambiyan dipirinsya.

39 Hapa-eg hay tawtawo na ay an-omamò boy ampag-in ma-aypà ya kapapa-hal nin banà ha pagka-apih, kagolowan, boy kalele-an ya anlomateng konla. 40 Hay tawtawoy mangatag-ay ya katongkolan ay anheheen nin Pangino-on, boy an-ikakatak na hilan ipalako ha pawpowiray dogal ya ahè anlakwen nin tawo. 41 Hay ampipanga-ilangan balè ay an-ilibri na ha ka-apiyan boy hay pawpamilya la ay ampakalak-en na. 42 Hay tawtawoy mangahampat ya makakit nin habayti ay mipagtowà, piro hay mangala-et ay ahè makatlek.

43 Hinoman ya maronong ay mangasikaso dayi nin bawbagay ya habayti, boy dayi, hay ingangalo nin Pangino-on ya ma-in panlalabi ay balayen la.

108

(Ma-arì ikompara ha Kanta 57:7-11; 60:5-12)

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen tambayan ha panlomaban ha kawka-away

1 Diyos ko, hiko ay disididon homonol komo; talagan disidido ko. Banà bayri ay i-oboh koy kakhawan ko ha pagkanta kon pamomori komo. 2 “Mibangon ka,” wangko ha sarili ko. “Mibangon ka ta manogtog ka nin alpa boy lira.” Mahambak akon mibangon ta mamori ko ha Diyos. 3 Pasalamatan kata, Pangino-on, ha tawtawo, boy magkanta kon pamomori komo ha nawnasyon. 4 Hay ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay ahè makwan ihipen; ombayro simpri ha katapatan mo.

5 Diyos ya ayin kapantay, ipatnag moy kapangyariyan mo ha katatag-ayan; ha babon lotà itaman ay ipatnag moy kahawangan nin kagandawan mo. 6 Ilibri mo kayi nin kapangyariyan mo; tobayen moy panalangin ko emen hay tawtawoy anlabiyen mo ay malibri.

7 Hiko ay magtowà ta hay Diyos ya ayin kapintasan ay naghalità boy nagpangakò nin ombayri: “Hay siyodad nin Sikim ay atag-atagen ko kateng patal ya dogal ya an-ingaten Sokot ta igwà ko ha tawtawo ko. 8 Hay pinagdogalan ni Gala-ad boy ni Manasis ay ikon ko. Hay pinagdogalan ni Ipra-im ay kowinta hilmit ko; hay pinagdogalan itaman ni Hoda ay bayro ampangibat ya kawkapanogo-an ko. 9 Hay dogal ya an-ingaten Mowab ya kowinta palanggana ya pag-oyahan ko ay nasakop koyna. Hay dogal itaman ya an-ingaten Idom ay bayro ko inggawà ya sandalyas ko bilang tandà ya habayto ay sasakopen ko. Hiko ay mambo-angaw ha pananalo ko ha tawtaga Pilistiya.”

10 Hinoy mantan kongko ha siyodad ya napalibotan nin dipinsa, boy hinoy mangigiya kongkon mako ha dogal ya an-ingaten Idom emen ko masakop bayto? 11 Diyos ko, alwa nayì hika ya tinomanggì konnawen boy agka nakilako ha hawhondalò nawen? 12 Tambayan mo kayin lomaban ha kawka-away nawen, ta hay tambay nin tawo ay ayin kowinta. 13 Hikayi ay manalo ha tambay nin Diyos ta talowen nay kawka-away nawen.

109

(Kanta ni Dabid)

Panalangin para ha kaparosawan nin ka-away

1 Diyos ya pirmi kon amporiyen, dayi ay gomawà ka 2 ta hay tawtawoy mangala-et boy mangabongkok ay ampipaghalità nin kawkabongkokan ya kontra kongko. 3 Hay anhalita-en la kongko ay panay inakit, boy maski ayin bara-nan ay angkalabanen la ko. 4 Ha bokotan nin panlalabi ko konla ay angkontrawen la ko, piro an-ipanalangin ko hila simpri. 5 Hay an-ibaweh la kongko ha anggaw-en ko konlay kahampatan ay kala-etan, boy inakit ya an-ibaweh la kongko ha panlalabi ko konla.

6 Mamilì kan mala-et ya tawoy komontra ha ka-away ko; dayi, miha ha kawka-away na ay mamingga kona. 7 Dayi, pamakalitis kona ay lomwah nin hiya ay ma-in kasalanan, boy hay panalangin na ya malibri ya ha kasalanan na ay habayto dayi ya makapipakala-et kona. 8 Dayi, hay biyay na ay pa-ipeken emen ya mapahiliyan nin kanayon ha katongkolan na. 9 Dayi, hay aw-anak na ay ma-olila boy mabawo ya ahawa na. 10 Dayi, hay aw-anak na ay mipantomalà nin makilimoh, boy dayi, hila ay palayasen ha ampa-iriyan lay dogal ya nahirà. 11 Dayi, kaganawan kamama-in na ay imbargowen nin pinangotangan na; dayi, hay pinagpagalan na ay mipalako ha dawdayowan. 12 Dayi, ni miha ay ayin maka-ingalo kona; ombayro simpri ha aw-anak nay ma-olila na. 13 Dayi, kaganawan inalalak na ay mati, boy hay ngawngalan la ay agana mapanemteman nin homonoy lipì. 14 Dayi, hay kawkasalanan nin kawka-apo-apowan na ay ahè maliwawan nin Pangino-on, boy dayi, hay kawkasalanan nin nanay na ay ayin kapatawaran. 15 Dayi, hay kawkasalanan la ay ahè maliwawan nin Pangino-on, boy dayi, hila ay agana mapanemteman bayri ha babon lotà.

16 Habaytoy tawoy mala-et ay ayin ginawà ya kahampatan; hay manga-irap boy ampipanga-ilangan kateng tawtawoy ayin anan pag-asa ay ampapatyen na. 17 Ma-ilig yan mangihompà; kayà dapat yan ihompà. Agya ampangingangalo; kayà alwa yan dapat ingalowan. 18 Hay anggaw-en nay pangihompà ay pinagkadolo nayna. Habayti dayi ya pangihompà na ay tom-ep ha nawini na boy ha bot-o na nin bilang ha lanom boy asiti ya anggamiten na. 19 Habayti dayi ay agana ma-alih kona nin bilang ha dolo ya nakaholot kona boy bilang ha sintoron ya nakatatagkeh kona.

20 Ombayri dayi ya pamarosa nin Pangino-on ha kawka-away koy ampipaghalità nin kala-etan ya tongkol kongko. 21 Piro Pangino-on kon Diyos, tambayan mo ko emen hay ngalan mo ay maparangalan; ha kahampatan nin panlalabi mo ay ilibri mo ko. 22 Hiko ay ma-irap boy ampanga-ilangan; habayti ya pa-hal koy ombayri ay angkakhitan ya nakem ko. 23 Hay biyay ko ay bilang bongat ha anino ya angka-alih no anyomabi ana, boy bilang bongat ha doron ya angka-i-alipad nin angin. 24 Hay tawto-ol ko ay makapey ana nin banà ha kabitilan ko, boy hiko ay masyadoynan ebeng. 25 Hay kawka-away ko ay ampanoya-toyà kongko boy kaganawan nin ampakakit kongko ay ampipampeyeng nin mangka-ili kongko.

26 Pangino-on kon Diyos, tambayan mo ko; banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay ilibri mo ko. 27 Pangino-on, ipatandà mo ha kawka-away ko ya hika ya nangilibri kongko. 28 Hila ay ma-arì nin mangihompà kongko, piro hika ay ampangingangalo kongko. Dayi, hay ampamadya-dyà kongko ay mikatalo, balè hiko ya magsisirbi mo ay magtowà. 29 Dayi, hay kawka-away ko ay mapotot nin kakareng-eyan nin bilang ha dolo ya nakaholot ha nawini la.

30 Mambi kon masyadoy pasasalamat ha Pangino-on boy poriyen ko ya ha pamititipon nin tawtawo, 31 ta hiya ya ampangidipinsa ha tawoy ma-irap boy ampangilibri ha kaparosawan ya an-isintinsya kona nin kawka-away na.

110

(Kanta ni Dabid)

Tongkol ha Pangino-on Diyos boy ha Arì ya pinilì na

1 Hinalità nin Pangino-on Diyos ha Pangino-on ko ya ombayri: “Miknò ka ha bandan wanan ko anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.” 2 Hay Pangino-on ay mambi komon kapangyariyan mamo-on ya mangibat ha dogal ya an-ingaten Siyon. Hika ay mamo-on ha kawka-away mo. 3 Ha allo nin labanan moy kawka-away mo, hay tawtawowan moy lawlalaki ay mipagbolontad nin makilamo komo. Hila ay ayin imbalag ha deyang no mahambak nin banà ha kalago-an la, boy hila ay makilamo komo nin mako ha masagradoy bawbakil.

4 Hay Pangino-on ay naghompà nin nagpangakò nin ombayri: “Hika ay parì anggan makakanoman nin bilang koni Milkisidik ya parì hin hato.”

5 Hay Pangino-on ay anti ha bandan wanan mo; hay aw-arì ay talowen na ha allo nin hiya ay mamahang. 6 Hosgawan nay nawnasyon boy hay dawdogal ya ampilalabanan ay datakan nan bawbangkay, ta pahoko-en nay ampipamo-on ha intiron babon lotà. 7 Hiya ay minom ha hapà ya anti ha pingit daan; banà bayro, hiya ay homkaw boy talowen nay kawka-away na.

111

Poriyen ya Pangino-on nin banà ha kahampatan na

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Hay Pangino-on ay pasalamatan ko nin lobos ha nakem ko ha pamititipon nin tawtawoy ma-in kahampatan. 2 Hay gawgawà nin Pangino-on ay ahè mapantayan. Habayti ay labay ma-intindiyan nin kaganawan ampangonsowilo bayri. 3 Ponò karangalan boy kagandawan ya gawgawà na boy ayin anggay kahampatan na.

4 Hay kawkapapa-ispantay gawgawà nin Pangino-on ay pirmi nan an-ipapanemteman. Hiya ay mahampat boy ma-ingangalowen. 5 Ambiyan nan pamamangan ya ampipanggomalang kona, boy hay ayin anggay kasondo-an na ay agna anliwawan. 6 Impakit nay kapangyariyan nin gawgawà na ha Aw-israylita ya tawtawo na ha pangigwà na konla nin dogal ya an-ingaten Kana-an nin pag-ikon la ya ampag-ikonen pon nin kanayon ya tawtawo.

7 Hay gawgawà nin Pangino-on ay ma-in kaptegan boy matoynong; kaganawan an-ipanogò na ay mapahimala-an. 8 Habayti ya an-ipanogò na ay manatili nin ayin angga ta habayti ay ginawà nin ma-in kaptegan boy kahampatan. 9 Inlibri nay tawtawo na, boy nanggawà yan ayin anggay kasondo-an konla. Hiya ay ayin kapintasan boy dapat igalang. 10 Hay ona nin gaw-en emen domonong ay igalang ya Pangino-on; kaganawan anhomonol ha an-ipanogò na ay ampagkama-in pangingintindi. Hiya ay dapat poriyen nin ayin angga.

112

Hay tawoy anggomalang ha Pangino-on ay ma-in ka-inomayan

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Makalmà ya tawoy anggomalang ha Pangino-on, boy masyado nan an-ikaliga ya panhohomonol na ha an-ipanogò nin Pangino-on. 2 Hay aw-inalalak na ay magkama-in ka-inomayan ha dogal la, boy balang lipì nin mahampat ya tawo ay magkama-in kahampatan. 3 Hay pamilya na ay mag-inomay boy yomaman, boy hay kahampatan na ay manatili nin ayin angga.

4 Hay tawoy mahampat ay maba-it boy ma-ingangalowen. Maski ma-in anlomateng ha biyay nay alwan maganday pangyayari ya kowinta karegleman ay angkapahiliyan nin kahampatan ya kowinta kahawangan. 5 Kahampatan ya lomateng ha tawoy mabibi-iyen boy mapama-otang, ta hiya ay ma-in katapatan ha pama-owako nan kapanikapan na. 6 Hay mahampat ya tawo ay manatilin matibay boy mapanemteman ya anggan makakanoman.

7 Agya angkalimo no ma-in ya man mabalita-an ya katowà ya balità, ta hiya ay ma-in matibay ya kanakeman ha pamahimalà na ha Pangino-on. 8 Banà ta matibay ya kanakeman na ha pamahimalà na ha Pangino-on ay agya angkalimo, boy talagan talowen nay kawka-away na. 9 Hiya ay mabibi-iyen ha manga-irap ya ampipanga-ilangan, boy ayin anggay kahampatan na. Hiya ay parangalan boy igalang. 10 Hay mala-et ya tawo ya makakit nin habayti ya anggaw-en na ay mamahang; ha kapahangan na ay et-eten nay ngipen na anggan magmasakit ya boy mati. Talagan ahè mangyari ya labay nin mangala-et.

113

Poriyen ya Pangino-on ha kahampatan na

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Hikawoy mawmagsisirbi nin Pangino-on, poriyen moyoy ngalan na.

2 Hay ngalan nin Pangino-on ay poriyen pa-ibat hapa-eg anggan makakanoman. 3 Pa-ibat baytan anggan babà, kaganawan tawo ay mamori ha ngalan nin Pangino-on. 4 Hay Pangino-on ay ampamo-on ha kaganawan nasyon; hay kagandawan na ay ayin kapantay.

5 Ayin makapakipantay ha Pangino-on nawen Diyos; hiya ay ampiknò ha trono na ya anti ha katatag-ayan, 6 boy pa-ibat bayro ay anlonglongan nay langit boy lotà. 7 Hay manga-irap ay an-alihen na ha ka-i-ingaloy kapapa-hal; hay ampipanga-ilangan itaman ay an-itag-ay nay kapapa-hal. 8 Hila ay an-ilamo na ha tawtawo nay ampipamo-on ya mangatag-ay ya pagkatawo. 9 Hay babayi ya ba-og ya ma-in ahawa ay pinaliga nin Pangino-on, ta pinolalagan nan nagkama-in aw-anak.

Poriyen moyoy Pangino-on.

114

Kanta ya tongkol ha pangilibri nin Diyos ha Aw-israylita

1-2 Hay aw-inalalak ni Hakob ya ayin kanayon no alwan Aw-israylita ay napa-iri hin hato ha nasyon Ihipto ya hay tawtawo bayro ay kahalakoy halità ha halità nin Aw-israylita. Hin nog-alih bayro ya Aw-israylita, hay dogal ya an-ingaten Hoda ay nag-in masagradoy dogal ya kama-inan nin Diyos, boy hay dogal ya an-ingaten Israyil ay ginawà nan pag-ari-an na.

3 Hin kowinta nakit nin Dagat ya Ma-orit ya Aw-israylita ya anlomateng, hay lanom nin hatoy dagat ay napihiyay; ombayro simpri ha lanom nin balah nin Hordan. 4 Hay bawbakil boy bawbakilbakil ay kowinta ampagtakompaw nin bilang ha toron kanding boy bilang ha oybon topa.

5 Antà napihiyay ya lanom nin Dagat ya Ma-orit, boy lanom nin balah nin Hordan? 6 Antà hay bawbakil boy bawbakilbakil ay kowinta ampagtakompaw nin bilang ha toron kanding boy ha oybon topa?

7 Hay babon lotà ay dapat mamegpeg, ta hay Pangino-on ya Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ay anti bayro. 8 Hiya ya Diyos ya namahobol nin lanom ha bato, boy pina-agoh nay lanom ya nangibat bayro ha matyà ya bato.

115

Hay peteg ya Diyos ay mimiha

1 Alwan hikayi, Pangino-on, alwan hikayi no alwan hika ya poriyen banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi boy ha katapatan mo.

2 Antà hay tawtawo ha nawnasyon ay ampipanginsolto konnawen nin magpastang nin ombayri: “Ayri ya Diyos moyo?” 3 Hay Diyos nawen ay anti ha katatag-ayan ha kama-inan na, boy anggaw-en nay anyaman ya makab-in konsowilo kona. 4 Balè hay andiyosen nin habayti ya tawtawoy ampipagpastang ay alwan peteg diyos ta yarì ha pilak boy gintò ya ginawà nin tawo. 5 Habayti ay ma-in bebey piro ahè makapaghalità; ma-in mata piro ahè makakit. 6 Ma-in tolih piro ahè makalengè; ma-in balongoh piro ahè makara-ep. 7 Ma-in gamet piro ahè makatanam; ma-in bitih piro ahè maka-owako. Ayin nin maski anyay telek ya ma-ibat ha bebey nin habayti. 8 Hay nipanggawà nin habayti ay mag-in nin bilang ombayri; ombayro simpri ha kaganawan nin ampahimalà bayri.

9 Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, pahimalà kawo ha Pangino-on. Hiya ya manambay boy mangidipinsa komoyo. 10 Hikawoy pawparì ya aw-inalalak ni Aron, pahimalà kawo ha Pangino-on. Hiya ya manambay boy mangidipinsa komoyo. 11 Hikawoy ampipanggomalang ha Pangino-on, pahimalà kawo kona. Hiya ya manambay boy mangidipinsa komoyo.

12 Hay Pangino-on ay ahè ampakaliwa kontamo; hitamo ay biyan nan kahampatan. Hay aw-inalalak ni Israyil kateng pawparì ya aw-inalalak ni Aron ay biyan na simprin kahampatan. 13 Ombayro simpri ha ampipanggomalang ha Pangino-on; hay pambi konla nin Pangino-on nin kahampatan na ay pantaypantay, ma-aypà o matag-ay man ya pagkatawo.

14 Dayi, hikawo kateng aw-inalalak moyo ay pakalak-en nin Pangino-on. 15 Dayi, hay Pangino-on ya namalsa nin langit boy lotà ay mambi komoyo nin kahampatan.

16 Hay katatag-ayan ya kama-inan nin Pangino-on ay hiya ya ma-in ikon, balè hay babon lotà ay inggawà na ha tawtawo. 17 Hay nikati ya agana makapaghalità ay alwan hila ya mamori ha Pangino-on, 18 no alwan hikayi ya ampikabiyay ya mamori ha Pangino-on, hapa-eg anggan makakanoman.

Poriyen moyoy Pangino-on.

116

Pasasalamat nin tawo ya inlibri nin Diyos ha kamatyan

1 Anlabiyen koy Pangino-on ta anleng-en na ko ha an-ida-ing ko konay ingangalo. 2 Banà ta anleng-en na ko ay agko tonggen doma-ing kona anggan angkabiyay ako. 3 Hin ampanga-ampoling akon mati ay nagkama-in akon masyadoy kalimowan, ta hay ihip ko ay napatalo nin kagolowan boy kalele-an. 4 Banà bayro ay dinoma-ing ako ha Pangino-on nin ombayri: “Pangino-on, andawaten ko komo ya ilibri mo ko.”

5 Hay Pangino-on ay maba-it boy mahampat; hiya ya Diyos nawen ya ma-ingangalowen. 6 An-i-atap nay tawtawoy ayin pakakaya. Hin ampamiligro ko ay tinambayan na ko. 7 Hapa-eg ay ma-in akoynan katinekan ha kahampatan nin Pangino-on kongko.

8 Hika, Pangino-on, ya nangilibri kongko ha kamatyan; hay pantolò nin lowà ko nin banà ha kalele-an ko ay pinategen mo, boy agmo ko impatalo. 9 Kayà hay biyay ko ay isirbi ko ha Pangino-on mintras angkabiyay ako bayri ha babon lotà. 10 Hay pamahimalà ko ha Diyos ay ahè na-alih maski hinalità ko ya ombayri: “Hiko ay masyadon angka-irapan.” 11 Banà simpri ha kagolowan ihip ko ay ombayri ya hinalità ko: “Ni mihay tawo ay ayin mapahimala-an.”

12 Pangno ko mabayaran ya otang ya nakem ko ha Pangino-on ha kaganawan kahampatan na kongko? 13 Hay gaw-en ko ay mambi kon ikapori nin Pangino-on boy pasalamatan ko ya ha pangilibri na kongko. 14 Hay impangakò ko ha Pangino-on ay igwà ko kona ha arapan nin kaganawan tawo nay nititipon.

15 Hay pagkamati nin nag-in tawtawo nin Diyos ay ma-alagà ha Pangino-on. 16 Pangino-on, hiko ay mapteg ya magsisirbi mo. Pagsirbiyan kata nin bilang ha ginawà nin nanay ko ya magsisirbi mo. Hika ya nangilibri kongko ha kamatyan. 17 Mantan ako nin igwà komo ha pamasalamat ko komo, boy makirawat ako ha ngalan mo, Pangino-on. 18 Hay impangakò ko ha Pangino-on ay igwà ko kona ha arapan nin kaganawan tawo nay nititipon 19 bayri ha kolob bali nin Pangino-on ha siyodad nin Hirosalim.

Poriyen moyoy Pangino-on.

117

Pamomori ha Pangino-on

1 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy tawtawo ha kaganawan nasyon; kaganawan moyo ay mamori kona. 2 Hay ingangalo na kontamo ya ma-in panlalabi ay ahè mapantayan, boy hay katapatan nin Pangino-on ay ayin angga.

Poriyen moyoy Pangino-on.

118

Pasasalamat ha Pangino-on ha pangilibri na banà ha kahampatan na

1 Pasalamatan moyoy Pangino-on ha kahampatan na; hay panlalabi na ay ayin angga. 2 Dayi, hay aw-inalalak ni Israyil ay maghalità nin ombayri: “Hay panlalabi na ay ayin angga.” 3 Dayi, hay pawparì ya aw-inalalak ni Aron ay maghalità simpri nin ombayri: “Hay panlalabi na ay ayin angga.” 4 Dayi, hay ampipanggomalang ha Pangino-on ay maghalità itaman nin ombayri: “Hay panlalabi na ay ayin angga.”

5 Banà ha kagipitan ko ay dinoma-ing ako ha Pangino-on; tinobay na ko boy inlibri, ta binyan na kon ka-inomayan. 6 Hay Pangino-on ay kalamo ko; kayà agko angkalimo. Warì ma-in tawo ya makapangno kongko? 7 Pangino-on ya kalamo ko; hiya ya ampanambay kongko. Kayà angkasigoro koy pananalo ko ha kawka-away ko. 8 Mas mahampat ya pahimalà ha Pangino-on kisa magkompiyansa ha tawo. 9 Mas mahampat ya pahimalà ha Pangino-on kisa magkompiyansa ha tawtawoy ampipamo-on.

10 Hay tawtawo ha kaganawan nasyon ay nakapalibot kongko ta angkalabanen la ko, piro ha kapangyariyan nin Pangino-on, hila ay mapatalo ko. 11 Hila ay nakapalibot kongko, piro ha kapangyariyan nin Pangino-on ay mapatalo ko hila. 12 Bilang hilan panilan ya ni-o-opong kongko, boy hila ay bilang ha nayangoy dawdowih ya ayin ka-ongnon na-opoh nin apoy, ta ha kapangyariyan nin Pangino-on ay mapatalo ko hila. 13 Ayin tegen ya pangalaban la kongko; kayà ampanga-ampoling la kon mapatalo, piro tinambayan ako nin Pangino-on. 14 Pangino-on ya ampamakhaw kongko; kayà ampagkanta ko nin pamomori kona. Hiya simpri ya nangilibri kongko.

15 Hay angkalengè ha ampa-iriyan nin tawtawoy mangahampat ay pamibobo-angaw ha katowa-an banà ha pananalo la ya hay an-ibo-angaw la ay ombayri: “Habayti ya pananalo ay ha panggogomawà nin kapangyariyan nin Pangino-on! 16 Hay kapangyariyan nin Diyos ay itag-ay; habayti ya pananalo ay ha panggogomawà nin kapangyariyan nin Pangino-on!”

17 Agko pon mati no alwan mabiyay ako et, ta ibabalità koy ginawà nin Pangino-on. 18 Maski masyadoy pamarosa kongko nin Pangino-on ay agna ko et pinayagan nin mati. 19 Hay poltan bali nin Diyos ay pagdanan nin mangahampat ya tawtawo; kayà lo-atan para kongko, ta pomahok akon magpasalamat ha Pangino-on. 20 Habayti ya polta nin magpalako ha Pangino-on ay ayin kanayon ya makapahok, no alwan tawtawon bongat ya mangahampat.

21 Pasalamatan kata, Pangino-on, ta nilengè mo ko; hika ya nangilibri kongko. 22 Hay bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag-in pinakama-alagà ya bato. 23 Habayti ay gawà nin Pangino-on; kapapa-ispanta bayti ya angkakit tamo. 24 Habayti ya allo ay inggawà nin Pangino-on; kayà magtowà tamo nin banà bayri. 25 Pangino-on, ilibri mo kayi; biyan mo kayi, Pangino-on, nin ka-inomayan.

26 Bindisyonan nin Pangino-on ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on; hika ay bindisyonan nawen ha bali nin Pangino-on. 27 Hay Pangino-on ay Diyos; hiya ya ampambin hawang konnawen. Hay ayop ya papatyen nin idolog ha Diyos ay itakel ha kortin hawhongay ya anti ha altar.

28 Hika ay Diyos ko; kayà magpasalamat ako komo. Hika ay Diyos ko ya an-itag-ay ko. 29 Pasalamatan moyoy Pangino-on ta hiya ay mahampat, boy hay panlalabi na ay ayin angga.

119

Hay pawpanogò nin Pangino-on

1 Makalmà ya ampipamiyay nin ayin ma-ipintas konla ta hila ay anhomonol ha pawpanogò nin Pangino-on. 2 Makalmà ya ampipanhomonol nin matibolos ya nakem ha an-ipanogò na. 3 Hila ay ahè ampanadyà nin manggawà nin alwan mahampat, ta hila ay ampamiyay nin kompormi ha kalabayan nin Diyos. 4 Inggawà mo konnawen, Pangino-on, ya pawpanogò mo ya dapat nawen nin pirmin honolen nin ma-in katapatan. 5 Mangyari dayi nin mag-in matibolos ya nakem ko nin homonol ha pawpanogò mo. 6 Ha ombayro ay agko mipareng-ey ta anhonolen koy kaganawan panogò mo. 7 Hiko ay mamori komo nin leseb ha nakem ko, ta angka-itoto ko nin mangahampat ya pawpanogò mo. 8 Honolen koy pawpanogò mo; kayà agmo ko pa-olayan.

Panhohomonol ha pawpanogò nin Pangino-on

9 Pangno makapag-atap ya mihay anakabayo emen ya manatilin malinis ha pagka-anakabayo na? Hiya ay manatilin malinis no homonol ya ha Halità nin Diyos. 10 Sinikap kon napakarani komo nin matibolos ya nakem ko; kayà agmo payagan nin hiko ay mipa-alilih ha pawpanogò mo. 11 Hay Halità mo ay panatiliyen ko ha nakem ko emen agko makapagkasalanan komo. 12 Amporiyen kata, Pangino-on; itorò mo kongkoy an-ipanogò mo. 13 Kaganawan panogò ya hinalità mo ay pi-oman-oman kon ibalità ha kanayon. 14 Hay pawpanogò mo ay an-ikaliga kon honolen nin bilang ha kaligawan nin tawoy ma-in masyadoy kayamanan. 15 Ampi-awengen koy pawpanogò mo boy habayti ay anhonolen ko. 16 An-ikaliga koy pawpanogò mo boy agko liwawan ya nakaholat ha kaholatan mo.

Ma-in kaligawan ya tawoy anhomonol ha pawpanogò nin Pangino-on

17 Hiko ya magsisirbi mo ay gaw-an mon mahampat emen bomoyot ya biyay ko. No ombayro ay homonol ako ha nakaholat ha kaholatan mo. 18 Ipatnag mo kongko boy ipa-intindiyan ya mangaldeg ya labay totolen nin nakaholat ha Kaholatan mo. 19 Hiko ay dayowan bongat bayri ha babon lotà; kayà ipatnag moy pawpanogò mo kongko. 20 Hiko ay pirmin ma-in ka-apehan nakem nin lalò matanda-an ya pawpanogò mo. 21 Anha-aren moy mangahambog boy an-ihompà moy ampa-alilih ha pawpanogò mo. 22 Ipakarayò mo kongko ya ampipanoya-toyà boy ampanginsolto kongko, ta hiko ay hinomonol ha pawpanogò mo. 23 Maski mititipon ya ampipamo-on nin manahalità kongko, hiko ya magsisirbi mo ay mami-aweng nin pawpanogò mo. 24 An-ikaliga koy pawpanogò mo ta habaytoy ampanwawali kongko.

Nakemen nin homonol ha pawpanogò nin Pangino-on

25 Hiko ay kowinta ampirà ha gabok banà ha kadiskorahiyan ko, Pangino-on; kayà bayowen moy biyay ko nin kompormi ha pangakò mo. 26 Intapat ko komo ya kaganawan ampambin kagolowan kongko, boy nilengè mo ko; kayà itorò mo kongko ya an-ipanogò mo. 27 Ipa-intindiyan mo kongko ya pawpanogò mo; ha ombayro ay mapi-aweng koy kawkapapa-ispantay gawgawà mo. 28 Hiko ay angkapatalo nin kalele-an ko; banà bayri ay pakhawen mo ko nin kompormi ha pangakò mo. 29 Hay panana-ol ay alihen mo kongko; ha kahampatan mo ay itorò mo kongko ya panogò mo. 30 Hay pinilì ko ay kaptegan, boy ninakem kon homonol ha pawpanogò mo. 31 Ampangoligtanan koy an-ipanogò mo, Pangino-on; kayà agmo payagan nin mareng-eyan ako. 32 Pakahonolhonolen koy pawpanogò mo ta habayto ya ampambin pangingintindi kongko.

Panalangin emen magkama-in pangingintindi

33 Pangino-on, itorò mo kongko ya pawpanogò mo, ta ha kaganawan oras ay honolen ko. 34 Ipa-intindiyan mo kongko ya pawpanogò mo emen ko mahonol nin leseb ha nakem ko. 35 Itoto mo ko ha pawpanogò mo ta habaytoy ampakapaliga kongko. 36 Biyan mo kon kalabayan nin honolen ya pawpanogò mo kisa kalabayan nin yomaman. 37 Agmo payagan nin ma-ibeg ako ha bawbagay ya ayin kawkakokowinta; kompormi ha pangakò mo ay bayowen moy biyay ko. 38 Toparen moy pangakò mo kongko ya magsisirbi mo emen ka igalang. 39 Ipakarayò mo kongko ya tawtotoyà ya angkalimowan kon mangyari kongko, ta hay an-ipanogò mo ay mahampat. 40 Hay pawpanogò mo ay angkahabekan ko. Banà ha kahampatan mo ay bayowen moy biyay ko.

Pahimalà ha pawpanogò nin Pangino-on

41 Pangino-on, dayi ay ipatanam mo kongko ya ingangalo moy ma-in panlalabi ha pangilibri mo kongko kompormi ha pangakò mo. 42 Ha ombayro ay matobay ko ya ampanginsolto kongko ta ampahimalà ako ha Halità mo. 43 Agmo payagan nin ma-intoloyan nin ma-alih kongko ya Halità moy peteg, ta an-omasa ko ha pawpanogò mo. 44 Hay pawpanogò mo ay pirmi kon honolen anggan makakanoman. 45 Ma-in akon kalaya-an ha pamimiyay ko ta ampagsikap akon homonol ha pawpanogò mo. 46 Agko mareng-ey nin maghalità nin pawpanogò mo maski ha arapan nin aw-arì. 47 An-ikaliga ko ya panhohomonol ko ha pawpanogò mo, ta habayti ay ampa-alaga-an ko. 48 An-igalang ko boy ampa-alaga-an ya an-ipanogò mo, boy habayti ay ampi-awengen ko.

Pamahimalà ha pawpanogò nin Pangino-on

49 Panemtemen moy pangakò mo kongko ya magsisirbi mo, ta hika ya nambi kongko nin pag-asa. 50 Hay ampakahahaliwa kongko ha kadya-dya-an ya andanasen ko ay pawpangakò mo ya ampamayo nin biyay ko. 51 Hay mangahambog ay masyadon ampanoya-toyà kongko; ombayroman ay agko hinalibokotan ya pawpanogò mo. 52 Pangino-on, ampanemtemen koy pawpanogò mo hin hato ya ahè angka-oman, ta habaytoy ampakahahaliwa kongko. 53 Masyadoy kapahangan ko ha gawgawà nin tawtawoy mangala-et ha panhomombalang la ha pawpanogò mo. 54 Hay pama-iri ko bayri ha babon lotà ay emen akon bongat dayowan; ombayroman ay ma-in akon kaligawan ta hay angkantawen ko ay pawpanogò mo. 55 No yabi ay ampanemtemen kata, Pangino-on, boy anhonolen koy pawpanogò mo. 56 Hay pirmi kon anggaw-en ay anhonolen ya pawpanogò mo.

Hole-le-en ya pawpanogò nin Pangino-on

57 Hikan bongat, Pangino-on, ya labay ko. Impangakò ko ya honolen koy hawhalità mo. 58 Ampakarani ko komo nin matibolos ya nakem; ingalowan mo ko nin kompormi ha pangakò mo. 59 Napag-aralan koy nawnakaraan ha biyay ko; kayà hinalibokotan ko bayto, ta napakarani ko komo nin homonol ha pawpanogò mo. 60 Agko nag-abalà no alwan nag-aporah kon honolen ya pawpanogò mo. 61 Maski palibotan akon kaloten nin mangala-et ay agko liwawan ya pawpanogò mo. 62 Maski botlay yabi ay ampibangon ako, ta pasalamatan kata ha mangahampat ya pawpanogò mo. 63 Hiko ay amigo nin kaganawan anggomalang komo, amigo nin kaganawan anhomonol ha pawpanogò mo. 64 Pangino-on, hay ingangalo moy ma-in panlalabi ay an-ipakit mo bayri ha babon lotà; hay pawpanogò mo ay itorò mo kongko.

Ka-alaga-an nin pawpanogò nin Pangino-on

65 Pangino-on, hiko ya magsisirbi mo ay gaw-an mon mahampat kompormi ha Halità mo. 66 Itorò mo kongko ya tamà ya panonosga, boy biyan mo kon tinandà ta ampinto-o ko ha pawpanogò mo. 67 Hin agko et nakaranas nin kadya-dya-an ay ampitawon ako ha pamimiyay ko, piro hapa-eg ay anhomonol ako ha Halità mo. 68 Hika ay mahampat boy hay anggaw-en mo ay kahampatan. Itorò mo kongko ya pawpanogò mo. 69 Hay mangahambog ay ampamigawa-gawà nin kabongkokan ya kontra kongko. Ombayroman ay matibolos ya nakem kon homonol ha pawpanogò mo. 70 Habayti ya mangahambog ay mangatyà ya nakem; kayà ayin pangingintindi. Piro hiko, hay pawpanogò mo ay an-ikaliga ko. 71 Mahampat ya nagdanas ako nin kadya-dya-an emen ko matotowan ya pawpanogò mo. 72 Hay pawpanogò ya inggawà mo ay mas ma-alagà kongko kisa liboliboy pirason pilak boy gintò.

Hay pawpanogò nin Pangino-on ay makatoynongan

73 Hika, Pangino-on, ya namalsa kongko; biyan mo kon pangingintindi emen ko matotowan ya pawpanogò mo. 74 Dayi, hay ampipanggomalang komo ay magtowà pamakakit la kongko, ta hiko ay an-omasa ha Halità mo. 75 Tandà ko, Pangino-on, ya hay an-ipanogò mo ay mahampat, boy ha katapatan mo, hiko ay pinaranas mo nin kadya-dya-an. 76 Dayi, hay ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay manahaliwa kongko kompormi ha pangakò mo kongko ya magsisirbi mo. 77 Dayi ay ingalowan mo ko emen ako et mabiyay, ta an-ikaliga koy pawpanogò mo. 78 Dayi, hay mangahambog ya ampamingga kongko nin ayin bara-nan ay mipareng-ey, piro hiko ay mami-aweng nin pawpanogò mo. 79 Dayi, hay ampipanggomalang komo ya ampaka-intindi nin pawpanogò mo ay pakarani kongko. 80 Dayi ay mag-in ako nin ayin kapintasan ha panhohomonol ko ha pawpanogò mo emen agko mipareng-ey.

Panalangin para ha kalibriyan

81 Pangino-on, masyado koynan angkahabek ha pangilibri mo, boy an-omasa ko ha Halità mo. 82 Hay mata ko ay angkomeyep ana ha pangantì ko nin pangakò mo; kayà hinalità ko, “Makano mo ko hahaliwawen?” 83 Maski hiko ay ayin kowinta ta bilang akoyna ha katat ya pambiyanan alak ya na-agiwan ana ay agko naliwawan ya pawpanogò mo. 84 Hiko ya magsisirbi mo, anggan makano ko mangantì, boy makano mo parosawan ya ampamadya-dyà kongko? 85 Hay tawtawoy mangahambog ya anhomombalang ha pawpanogò mo ay nangotkot nin lobot ya pakarabo-an ko. 86 Kaganawan panogò mo, Pangino-on ay mapahimala-an; tambayan mo ko, ta hay tawtawo ay ampamadya-dyà kongko maski ayin bara-nan. 87 Ampanga-ampoling la ko nin mapati, piro agko hinalibokotan ya pawpanogò mo. 88 Banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi ay i-atap moy biyay ko, ta honolen koy pawpanogò mo.

Pamiminto-o ha pawpanogò nin Pangino-on

89 Pangino-on, hay Halità mo ay manatilin ayin angga nin bilang katibay nin kama-inan mo ha katatag-ayan. 90 Hay katapatan mo ay ahè ma-oman angga ha homonoy lawlipì; hika ya nanggawà nin babon lotà; kayà habayti ay manatilin ayin angga. 91 Kaganawan bagay ay ampanatili nin banà ha pawpanogò mo; habayti ay kowinta ampagsirbi komo ta kaganawan ay anti ha hilong kapangyariyan mo. 92 No alwan pawpanogò mo ya ampakapaliga kongko ay nati koyna rayi nin kadya-dya-an ko. 93 Agko liwawan ya pawpanogò mo ta habayto ya ginamit mon pinamayo nin biyay ko. 94 Ilibri mo ko ta hiko ay ikon mo; ampagsikapan kon honolen ya pawpanogò mo. 95 Hay mangala-et ay ampangabang nin mamati kongko, piro ampi-awengen ko boy ampangoligtanan ya pawpanogò mo. 96 Na-intindiyan ko ya maski anyay bagay ay ma-in anggawan; hay pawpanogò mo balè ay talagan ahè ma-anggawan.

Pa-alaga-an ya pawpanogò nin Pangino-on

97 Pangino-on, ampa-alaga-an koy pawpanogò mo; kayà mikaka-allo kon ampi-awengen. 98 Hay pawpanogò mo ay pirmin anti kongko; kayà nag-in akon mas maronong kisan kawka-away ko. 99 Mas akon ampaka-intindi ha kaganawan ampanorò kongko, ta ampi-awengen koy pawpanogò mo. 100 Mas akon ampaka-intindi ha mangato-a, ta anhonolen koy pawpanogò mo. 101 Agko ampakilako ha anlakwen nin mangala-et emen ko mahonol ya Halità mo. 102 Agko hinalibokotan ya pawpanogò mo, ta mismon hika ya nanorò kongko. 103 Hay pawpangakò mo, no bilang ha pamamangan ay hay tam-in konamkonamen; habayti ay matam-ih et ha polot. 104 Ampagkama-in akon pangingintindi ha pawpanogò mo; kayà angka-inakit ako ha pamamaraan ya alwan tamà.

Hay pawpanogò nin Pangino-on ay kowinta hilag ya ampambin hawang

105 Pangino-on, hay Halità mo ay kowinta hilag ya ampambin hawang boy ampangitoto kongko. 106 Hay impangakò ko ya honolen koy pawpanogò mo ay talagan geperan ko ta habayto ay mangahampat. 107 Masyadon dya-dyà ya dinanas ko; bayowen moy biyay ko, Pangino-on, nin kompormi ha Halità mo. 108 Pangino-on, tanggapen moy panalangin koy pamomori komo, boy itorò mo kongkoy pawpanogò mo. 109 Maski pirmin andilikadowen ya biyay ko ay agko liwawan ya pawpanogò mo. 110 Hay mangala-et ay nangikanà nin pandisgrasya kongko, piro agko hinalibokotan ya pawpanogò mo. 111 Hay pawpanogò mo ay pangoligtanan ko nin ayin angga, ta habayti ay kaligawan nin nakem ko. 112 Ninakem ko ya talagan honolen koy pawpanogò mo leleg biyay ko.

Hay pawpanogò nin Pangino-on ay ampakab-in kalibriyan

113 Angka-inakitan ko, Pangino-on, ya tawtawoy ampagloway nakem komo, piro ampa-alaga-an koy pawpanogò mo. 114 Hiko ay ahè mapangno ta anti ka kongko ya ampangi-atap kongko; an-omasa ko ha Halità mo. 115 Hikawoy ampipanggawà kala-etan, pakarayò kawo kongko emen ko mahonol ya pawpanogò nin Diyos ko. 116 Biyan mo kon kakhawan kompormi ha pangakò mo emen mabiyay ako et; agmo payagan nin mipareng-ey ako ha pan-o-omasa ko komo. 117 Alalayan mo ko emen ako malibri; ha ombayro ay pirmi kon mahonol ya pawpanogò mo. 118 Kaganawan nin ahè anhomonol ha pawpanogò mo ay agmo antanggapen, boy hay pawplano lay panloloko ay ahè mangyari. 119 Kaganawan tawoy mala-et, para komo ay bilang bongat nin takà gintò ya ayin alagà; kayà ampa-alaga-an koy pawpanogò mo. 120 Banà komo, hay tanam ko ay emen angkalimo; kayà an-igalang koy pawpanogò mo.

Panhohomonol ha pawpanogò nin Pangino-on

121 Hay ginawà ko ay mahampat boy matoynong; kayà agmo ko dayi pa-olayan ha ampipangapih kongko. 122 Ipangakò mo ya tambayan moy magsisirbi mo ya ayin kanayon no alwan hiko; agmo dayi payagan ya mangahambog nin mangapih kongko. 123 Hay mata ko ay angkomeyep ana ha pangantì ko nin kalibriyan ya impangakò mo. 124 Pangino-on, gomawà ka kongko ya magsisirbi mo nin kompormi ha ingangalo moy ma-in panlalabi, boy itorò mo kongkoy an-ipanogò mo. 125 Hiko ay magsisirbi mo; biyan mo kon pangingintindi emen ko ma-intindiyan ya pawpanogò mo. 126 Pangino-on, pana-on ana nin hika ay gomawà, ta hay tawtawo ay agana anhomonol ha pawpanogò mo. 127 Hay an-ipanogò mo ay ampa-alaga-an ko nin igit ha gintò maski taganas et gintò. 128 Kayà kaganawan panogò mo ay an-ibilang kon tamà; angka-inakit ako ha malì ya pamamaraan.

Kahabekan nin honolen ya pawpanogò nin Pangino-on

129 Hay pawpanogò mo ay kapapa-ispanta; kayà anhonolen ko nin leseb ha nakem ko. 130 Hay an-ipatnag moy Halità mo ay ampambin hawang kanakeman boy pangingintindi ha tawoy kolang ha karonongan. 131 Ha pagkahabek ko ha an-ipanogò mo, hiko ay kowinta ampan-aboh. 132 Pakaraniyan mo ko boy ingalowan nin bilang ha anggaw-en mo ha ampipanlabi komo. 133 Ha pamimiyay ko ay itoto mo ko nin kompormi ha impangakò mo, boy agmo payagan nin hay kasalanan ay makapangyayari kongko. 134 Ilibri mo ko ha ampipangapih kongko emen ko mahonol ya pawpanogò mo. 135 Dayi, hiko ya magsisirbi mo ay hawangan moy kanakeman, boy itorò mo kongkoy pawpanogò mo. 136 Hay lowà ko ay kowinta ampan-agoh nin bilang ha hapà, ta hay pawpanogò mo ay ahè angkahonol nin tawtawo.

Hay pawpanogò nin Pangino-on ay matoynong

137 Pangino-on, hika ay mahampat boy hay pawpanogò mo ay tamà. 138 Hay inggawà moy pawpanogò ay matoynong boy mapahimala-an. 139 Hiko ay pinomagal ha pangimalasakit ko komo, ta hay kawka-away ko ay ahè hinomonol ha Halità mo. 140 Hay pawpangakò mo ay talagan peteg ta habayti ay napaptegan ana; kayà hiko ya magsisirbi mo ay ampa-alaga-an ko bayti. 141 Maski ma-aypà ya kapapa-hal ko boy andodosta-en ako ay agko angkaliwawan ya pawpanogò mo. 142 Hay kahampatan mo ay ayin angga boy hay pawpanogò mo ay peteg. 143 Ma-in nilomateng kongkoy kagolowan boy kagipitan, piro hay pawpanogò mo ay nambin kaligawan kongko. 144 Hay pawpanogò mo ay ayin anggay kahampatan; biyan mo kon pangingintindi emen mabiyay ako et.

Panalangin para ha kalibriyan

145 Leseb ya nakem kon ampakirawat komo; tobayen mo ko, Pangino-on, ta honolen koy pawpanogò mo. 146 Ampakirawat ako komo; ilibri mo ko ta honolen koy pawpanogò mo. 147 Biha homilà ya allo ay ampibangon akon makirawat komo nin tambay; hiko ay an-omasa ha pangakò mo. 148 Managayabi kon ahè angkatoloy emen ko mapi-aweng ya pawpangakò mo. 149 Kompormi ha ingangalo mo ya ma-in panlalabi ay leng-en mo ko. Bayowen moy biyay ko, Pangino-on, nin kompormi ha pawpanogò mo. 150 Hay tawtawoy ampagplano nin kala-etan kongko ay ampakarani ana kongko; hila bayti ay ahè anhomonol ha pawpanogò mo. 151 Hika, Pangino-on ay marani kongko boy kaganawan an-ipanogò mo ay peteg. 152 Hin hato ay natoto ko ha pawpanogò mo ya habaytoy pawpanogò mo ay pinanatili mo nin ayin angga.

Pamakirawat para ha kalibriyan

153 Asikasowen moy kadya-dya-an ya andanasen ko boy ilibri mo ko, ta agko angkaliwawan ya pawpanogò mo. 154 Dipinsawan mo ko boy ilibri; bayowen moy biyay ko nin kompormi ha pangakò mo. 155 Hay mangala-et ay ampakarayò ha kalibriyan, ta agla anhonolen ya pawpanogò mo. 156 Masyadoy pangingangalo mo, Pangino-on; bayowen moy biyay ko nin kompormi ha pawpanogò mo. 157 Malakè ya ka-away koy ampamadya-dyà kongko, piro patoloy kon anhonolen ya pawpanogò mo. 158 Anlomelè ako ha angkakit koy tawtawo ya alwan tapat komo, ta agla anhonolen ya pawpanogò mo. 159 Biliwen mo, Pangino-on, no pangno ko ampa-alaga-an ya pawpanogò mo; bayowen moy biyay ko nin kompormi ha ingangalo moy ma-in panlalabi. 160 Kaganawan Halità mo ay peteg, boy kaganawan panogò mo ay mahampat boy ayin anggawan.

Pa-alaga-an ya pawpanogò nin Pangino-on

161 Hay ampipamo-on ay ampamadya-dyà kongko maski ayin bara-nan, piro hiko, hay pawpanogò mo ay an-igalang ko. 162 An-ikaliga koy pangakò mo nin bilang ha tawoy nakatompak nin kayamanan. 163 Angka-inakitan ko boy angkasorawan ya kabongkokan, piro hay pawpanogò mo ay ampa-alaga-an ko. 164 Ha lo-ob mihay allo ay pitoy bisis akon ampamori komo ha kahampatan pawpanogò mo. 165 Hay ampipagpa-alagà ha pawpanogò mo ay talagan ma-in katinekan, boy aghila matoksò para makapagkasalanan. 166 An-omasa ko ha pangilibri mo kongko, Pangino-on, boy anhonolen koy an-ipanogò mo. 167 Anhonolen koy pawpanogò mo boy masyado kon ampa-alaga-an. 168 Anhomonol ako ha pawpanogò mo, boy tandà moy kaganawan nin pamimiyay ko.

Panalangin emen tambayan

169 Dayi, leng-en moy dawat ko komo, Pangino-on, boy biyan mo kon pangingintindi kompormi ha pawpangakò mo. 170 Dayi, hay andawaten ko ay leng-en mo, boy ilibri mo ko nin kompormi ha pangakò mo. 171 Dayi ay pirmi kon mamori komo, ta an-itorò mo kongko ya pawpanogò mo. 172 Dayi, hay kantawen ko ay tongkol ha halità mo, ta kaganawan panogò mo ay mahampat. 173 Dayi, hika ay pirmin handà nin manambay kongko ta honolen koy pawpanogò mo. 174 Angkahabekan koy pangilibri mo, Pangino-on, boy an-ikaliga koy pawpanogò mo. 175 Pakalawigen mo dayi ya biyay ko emen kata mapori; dayi, hay pawpanogò mo ay makatambay kongko. 176 Hiko ay bilang ha topa ya nitawon; tikapen mo ko ya magsisirbi mo, ta agko anliwawan ya pawpanogò mo.

120

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin para ha kalibriyan

1 Hin anti ko ha kagipitan ay dinoma-ing ako ha Pangino-on boy nilengè na ko. 2 Pangino-on, ilibri mo ko ha gawgawà nin mangabongkok boy mawmanloloko.

3 Hikawoy mangabongkok, anyay gaw-en nin Diyos komoyo, boy anyay iparosa na komoyo? 4 Hikawo ay parosawan nan pana-en nin matarem ya yawò, boy parosawan na kawo ha pagka-amot ya pinabayay oling.

5 Hay pamakipa-iri ko komoyo ay bilang akon nakipa-iri ha tawtaga Misik boy tawtaga Kidar ya tawtawoy katowà ya ogalì; kayà hiko ay ka-ingalo. 6 Sobray boyot nin pamakipa-iri ko ha tawtawoy angka-inakit ha katinekan. 7 Hay labay ko ay katinekan, piro no anhalita-en ko konla ya tongkol ha katinekan, hay anhalita-en la itaman ay tongkol ha kagolowan.

121

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

An-asiwa-en nin Pangino-on ya ampipampahimalà kona

1 Nanegteg ako ha bawbakil biha ko pinastang ya sarili ko nin ombayri: Ayri mangibat ya tambay kongko? 2 Hay tambay kongko ay mangibat ha Pangino-on ya namalsa nin langit boy lotà.

3 Agna payagan nin hika ay mapangno; hiya ya ampangasiwà komo boy hiya ay ahè ampamitiglep. 4 Talagan hay ampangasiwà nin aw-inalalak ni Israyil ay ahè ampamitiglep o angkatoloy.

5 Pangino-on ya ampangasiwà komo; hiya ay anti ha dani mo para mangi-atap komo. 6 Hay amot nin hilà allo ay ahè makapangno komo; ombayro simpri ha hawang nin bowan no yabi.

7 Ha kaganawan kapiligrowan ay Pangino-on ya mangasiwà komo; hiya ya mangasiwà nin biyay mo. 8 Pa-ibat hapa-eg boy anggan makakanoman, Pangino-on ya mangasiwà komo maski ayri ka mako.

122

(Kanta ni Dabid ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin emen magkama-in katinekan ya siyodad nin Hirosalim

1 Hay towà ko hin ma-in naghalità kongko nin ombayri: “Mako tamo ha bali nin Pangino-on.” 2 Hapa-eg ay anti kayi bayri nin ampireng ha polta nin siyodad nin Hirosalim.

3 Hay Hirosalim ay ginawà nin ma-ayos ya siyodad, ta hay bawbali bayri kateng aw-alal ya padir ay in-ayos nin pinikakabit. 4 Bayri anlomakat ya lawlipì ni Israyil nin mamori ha Pangino-on kompormi ha impanogò na konla. 5 Anti simpri bayri ya panosgawan nin aw-arì ha tawtawoy angkasakopan la. Habayti ya aw-arì ay ibat ha pamilya ni Dabid.

6 Emen magkama-in katinekan ya siyodad nin Hirosalim ay manalangin kawo nin ombayri: “Dayi, hay ampipanlabi ha siyodad ya habayti ay magkama-in ka-inomayan. 7 Dayi ay magkama-in katinekan ha lo-ob nin habayti ya siyodad, boy dayi, hay ampa-iriyan nin ampipamo-on ay mag-in matinek.” 8 Alang-alang ha pawpatel ko boy ha aw-amigo, hay halita-en ko ha siyodad nin Hirosalim ay ombayri: “Magkama-in katinekan.” 9 Alang-alang simpri ha bali nin Pangino-on tamon Diyos ay an-ipanalangin koy ka-inomayan nin habayti.

123

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin emen ingalowan

1 Pangino-on, ampaninglà ako komo ha katatag-ayan ha kama-inan mo ya ampamo-onan mo. 2 No pangno nin hay alilà ay pirmin handà ha pangantì na no anyay imanda kona nin amo na ay ombayro itaman ya pangantì nawen anggan ingalowan kayi nin Pangino-on ya Diyos nawen.

3 Ingalowan mo kayi, Pangino-on; ingalowan mo kayi ta hikayi ay masyadon ampag-inakitan. 4 Naboyot kayinan ampagte-eh nin tawtotoyà nin tawtawoy ma-in kaya ha biyay boy tawtawoy mangahambog ya ampipag-inakit konnawen.

124

(Kanta ni Dabid ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Pamomori ha Pangino-on nin banà ha kalibriyan ha kawka-away

1-3 Ma-arì nin ombayri ya halita-en nin aw-inalalak ni Israyil: no agtamo kinampiyan nin Pangino-on hin kowinta dinawohong tamo nin kawka-away tamoy masyadon ampipamayani ay kowinta in-amon la tamoy angkabiyay; 4-5 boy hin kowinta na-alipoteh tamo nin malhay ya lanab ay nikalemeh tamoyna rayi.

6 Poriyen tamoy Pangino-on ta agna tamo pina-olayan nin mapati nin kawka-away tamo. 7 Hitamo ay bilang ha manokmanok ya naka-alih ha papandakep nin mangangaho, ta hatoy kowinta papandakep ay nahirà; kayà libri tamoyna. 8 Hay tambay kontamo ay mangibat ha Pangino-on ya namalsa nin langit boy lotà.

125

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Amprotiksyonan nin Pangino-on ya tawtawo na

1 Hay ampipampahimalà ha Pangino-on ay bilang ha Bakil nin Siyon ya ahè ma-eyeg boy manatilin ayin angga. 2 No pangno ampambin protiksyon ha siyodad nin Hirosalim ya bawbakil ya nakapalibot bayro ay ombayro itaman ya Pangino-on, ta anti ya ha mamalibot nin tawtawo nay amprotiksyonan na nin ayin angga.

3 Hay mangala-et ay ahè mamo-on nin pirmiyan ha dogal nin tawtawoy mangahampat, ta no pirmin hila ya mamo-on, hay tawtawoy mangahampat ay maka manowad ha kala-etan la. 4 Pangino-on, gaw-an mon kahampatan ya ampipanggawà nin mahampat boy leseb ya nakem nin anhomonol komo. 5 Piro hay ampipamiyay nin alwan tamà ya pamamaraan ay ipakilamo mon parosawan ha ampipanggawà kala-etan.

Dayi ay magkama-in katinekan ya aw-inalalak ni Israyil.

126

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Pasasalamat ha pangibira ha sarilin dogal

1 Hin imbira tamo nin Pangino-on ha dogal ya an-ingaten Siyon, habayto ay nangyari nin bilang bongat ha taynep. 2 Hin habayto, hitamo ay nipangka-ili boy nipagkanta ha katowa-an. Kayà hay tawtawo ha kanayon ya nawnasyon ay naghalità nin ombayri: “Masyadon kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà konla nin Pangino-on.” 3 Talagan masyadon kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà kontamo nin Pangino-on, boy habayto ay nakapatowà kontamo.

4 Pangino-on, biyan mo kayin oman nin ka-inomayan nin bilang ha pama-oran mo emen magkalanom ya mangaklang ya hawhapà. 5 Hay ma-in kalele-an ya ampipananaman ay mipangalawah nin ma-in kaligawan. 6 Hay ma-in kalele-an ya ampipantan nin bawbinì ya itanaman, lano ha pagbira na, hiya ay ma-in kaligawan ya ampantan nin na-alawah nay pawpintehan.

127

(Kanta ni Solomon ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Dapat ipahimalà ha Pangino-on ya kaganawan

1 Hay ampipanggawà bali, no aghila tambayan nin Pangino-on, hay anggaw-en la ay ayin kowinta. Ombayro simpri ha mihay siyodad; no ahè protiksyonan nin Pangino-on, hay ampipagbantay ya anti bayro ay ayin kowinta. 2 Maski ongnoy pagsikap mon magtrabaho ha panikap mon ikabiyay mo ay ayin et bongat no agmo ipahimalà ha Pangino-on. Pangino-on ya ampambin maganday pama-inawa ha tawtawoy anlabiyen na.

3 Hay aw-anak ay an-ipolalag nin Pangino-on; habayti ay bongan posò nin mita-ahawa ya nangibat kona. 4 Hay aw-anak nin mangalagò ya lawlalaki ay emen ha yawyawò ya oligtan nin mamakilaban. 5 Makalmà ya tawo ya hay pambiyanan nan yawò ay pono-ponò nin yawò, ta agya mapareng-ey no ma-ingkwintro nay kawka-away na ha polta nin siyodad.

128

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Hay anhomonol ha Pangino-on ay ampagkama-in kahampatan

1 Makalmà ya kaganawan tawoy anggomalang ha Pangino-on boy anhomonol ha an-ipanogò na. 2 Hika ay magkama-in nin ikabiyay ha pagtatarabaho mo; kayà lomiga ka boy magkama-in kan ka-inomayan. 3 Hay ahawa mo ya anti ha bali mo ay mag-in nin bilang ha mabongay obas, boy hay aw-anak mo ay bilang ha mangalagò ya kayoy olibo ya anti ha mamalibot nin lamisawan mo. 4 Ombayro ya kahampatan ya mangyari ha lalaki ya anggomalang ha Pangino-on.

5 Dayi, hay Pangino-on ya anti ha siyodad nin Siyon ay mambi komo nin kahampatan; boy dayi, habaytoy siyodad nin Siyon ya an-ingaten et Hirosalim ay makit moy ampag-inomay leleg mon angkabiyay. 6 Dayi ay lomawig ya biyay mo emen mo makit et ya aw-apò mo.

Dayi ay magkama-in katinekan ya aw-inalalak ni Israyil.

129

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin emen matalo ya kawka-away nin aw-inalalak ni Israyil

1-2 Dayi, hay halita-en nin aw-inalalak ni Israyil ay ombayri:

“Pa-ibat hin malagò ako ay masyado kon pinadya-dya-an nin kawka-away ko, piro agla ko napatalo. 3 Hay bokot ko ay kowinta naboyot lan hinogatan nin bilang nangararon paliyan. 4 Piro hay Pangino-on ay mahampat, ta inlibri na ko ha kowinta pangihe-el kongko nin mangala-et.”

5 Dayi, kaganawan ampag-inakit ha dogal ya an-ingaten Siyon ay mipagbiran ampikareng-ey. 6 Dayi, hila ay matowad nin bilang ha dikot ya tinomobò ha bobongan; habayti ay angkayangoh maski ayin et ha pana-on. 7 Kayà ayin ampameteh nin mandipen nin habayti. 8 Ni miha ha ampikahagoy ya ampakakit nin habayti ay ayin ampaghalità nin ombayri: “Dayi, hay kahampatan nin Pangino-on ay mipalako komoyo; ha ngalan nin Pangino-on, hay kahampatan na ay mipalako komoyo.”

130

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin emen tambayan

1 Pangino-on, ha masyadoy kalele-an ya andanasen ko nin banà ha kadya-dya-an ay andoma-ing ako komo. 2 Kayà, Pangino-on, leng-en moy an-ida-ing ko komoy tambay. 3 Pangino-on, no agmo liwawan ya kawkasalanan nawen ta pirmi mon etpanan, ma-in warì konnawen nin makapaki-arap komo? 4 Piro ampatawaren mo kayi; kayà anggomalang kayi komo.

5 Angkahabek ako ha pangantì ko komo, Pangino-on, ta an-omasa ko ha pangakò mo. 6 Ha pangantì ko ha Pangino-on ay mas et ha bantay ya panyabi ya ampangantì nin homilà ya allo; talagan mas et ha bantay ya panyabi ya ampangantì nin homilà ya allo.

7 Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, omasa kawo ha Pangino-on ta hiya ay ma-in ingangaloy ma-in panlalabi; boy hiya ay pirmin handà nin mangilibri. 8 Hiyan mismo ya mangilibri nin aw-inalalak ni Israyil ha kaganawan kasalanan la.

131

(Kanta ni Dabid ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin ya ma-in pagmamaka-aypà

1 Pangino-on, ayin akon nakem ya mapagmalhay boy alwa kon hambog nin manegteg. Agko ampaki-emen ha mangaldeg ya labay totolen nin bawbagay ya kawkapapa-ispanta ya agko angka-intindiyan. 2 Hiko ay ayin anan angkagolowan ta ma-in akoynan katinekan nin bilang ha mayamò ya anak ya hiniyay ana ha pannonò; talagan bilang akoyna ha mayamò ya anak ya hiniyay ana ha pannonò. 3 Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, omasa kawo ha Pangino-on pa-ibat hapa-eg anggan makakanoman.

132

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Panalangin emen matopad ya pawpangakò koni Arì Dabid

1 Pangino-on, panemtemen mo hi Dabid ha kaganawan kadya-dya-an ya dinanas na. 2 Panemtemen mo no pangno ya naghompà nin nagpangakò ha Pinakamakapangyariyan ya pinahimala-an ni Hakob.

3 Hay hinalità ni Dabid ay ombayri: “Agko morong nin mirà ha ampa-iriyan ko, 4 boy agko i-ipleng ya mata ko para matoloy 5 anggan agko ma-ihandà ya pa-iriyan nin Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on ya pinahimala-an ni Hakob.”

6 Hin anti kayi ha banowan Bitlihim ay nabalita-an nawen ya tongkol ha ba-ol ya pinangitago-an nin kasondo-an nin Diyos, boy habayto ay nakit nawen ha makayoy dogal ya an-ingaten Dyar. 7 Hay hinalità nawen ay ombayri: “Mako tamo ha ampa-iriyan nin Diyos ta homamba tamo kona.”

8 Pangino-on, hika ay anti ha dogal ya pama-inawawan mo kateng ba-ol mo ya ampangipatnag nin kapangyariyan mo. 9 Dayi, hay pawparì mo ay mapnò nin kahampatan mo, boy dayi, kaganawan nag-in tawo mo ay mipagkanta nin ma-in kaligawan.

10 Nagpangakò ka koni Dabid ya magsisirbi mo; kayà, Pangino-on, agmo ya dayi pakarayo-an ta hiya ya pinilì mon mag-in arì. 11 Hay Pangino-on ay naghompà nin nagpangakò koni Dabid, boy agna bawi-en ya impangakò na. Hay impangakò na ay ombayri: “Ha sarili mon aw-anak ya lawlalaki, hay miha konla ay ipahili ko komon miknò ha trono mo. 12 No hay aw-anak moy lawlalaki ay homonol ha inggawà koy kasondo-an, boy ha pawpanogò ya intorò ko konla, ha aw-anak la itaman ya lawlalaki ay ma-in mag-in arì anggan makakanoman.”

13 Hay dogal ya an-ingaten Siyon ay pinilì nin Pangino-on boy labay nan pa-iri bayro. 14 Kayà hinalità na ya ombayri: “Habayti ay pama-inawawan ko nin ayin angga, boy labay kon pa-iri bayri. 15 Kaganawan nin panganga-ilangan bayri ay igwà ko boy hay manga-irap ay pabhoyen kon pamamangan. 16 Hay pawparì bayri ay paholotan ko nin kowinta kalibriyan, boy hay nipag-in tawtawo nin Diyos bayri ay magkanta nin ma-in kaligawan. 17 Bayri, hay miha ha aw-inalalak ni Dabid ay gaw-en ko nin makapangyariyan ya arì, boy hiko ya mangi-atap ha arì ya pinilì ko. 18 Hay kawka-away na ay pon-en kon kakareng-eyan, piro hiya ay biyan kon kapalindawayan ha pamomo-on na.”

133

(Kanta ni Dabid ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Hay kahampatan nin mipapatel ha Pangino-on ya ma-in pamimimiha

1 Anyaynan kahampatan boy kagandawan nin makit ya mipapatel ha Pangino-on ya ampilalamo ya ma-in pagmimiha! 2 Hay ka-alimbawa-an nin ombayroy pamilalamo ay bilang ha mabangoh boy ma-alagà ya asitin olibo ya imbollog ha olo ni Aron ya ka-ona-onawan nin pinakamatag-ay ya parì. Habayto ay nandawey ha balbah na palakon kowilyo nin baro na. 3 Hay ka-alimbawa-an et nin ombayroy pamilalamo ay bilang simpri ha deyang ha bakil nin Hirmon boy ha bawbakilbakil nin Siyon. Hay Pangino-on ay nagpangakò nin igwà na bayro ha Siyon ya kahampatan na; hay kahampatan ya impangakò nan igwà na ay biyay ya ayin anggawan.

134

(Kanta ya angkantawen mintras ampako ha bali nin Diyos)

Dapat mamori ha Pangino-on

1 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy kaganawan nin magsisirbi na ya pinilì nin magsirbi ha bali na no yabi. 2 Ha lo-ob nin bali na, no ampanalangin kawo ay itag-ay moyoy gamet moyo ha pamomori moyo ha Pangino-on.

3 Dayi, hay Pangino-on ya anti ha Siyon ay mambi komoyon kahampatan. Hiya ya namalsa nin langit boy lotà.

135

Kantan pamomori

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Poriyen moyoy ngalan na; poriyen moyo ya, hikawoy mawmagsisirbi nin Pangino-on 2 ya ampipagsirbi ha bali nin Pangino-on boy ha kolob bali na ya ayin kanayon no alwan Diyos tamo. 3 Poriyen moyoy Pangino-on ta hay Pangino-on ay mahampat. Magkanta kawo ha pamomori moyo nin ngalan na, ta hiya ay maba-it. 4 Hi Hakob ya an-ingaten et Israyil, hay aw-inalalak na ay pinilì nin Pangino-on nin mag-in ikon na.

5 Tandà ko ya hay Pangino-on ay makapangyariyan; talagan makapangyariyan ya Pangino-on tamo nin igit ha kaganawan andiyosen. 6 Ginawà nin Pangino-on ya kaganawan makapakonsowilo kona ha langit boy ha lotà, ha dagat kateng ha kalale-lale-an nin dagat. 7 Hiya ya ampangipatag-ay nin lawleem ya ampangibat bayri ha babon lotà; hiya simpri ya ampambin oran ya ma-in kalamoy kilat; boy hiya ya ampambin angin ya ampangibat ha pangitiponan na.

8 Kaganawan ponganay nin tawtaga Ihipto ay pinati nin Pangino-on; ombayro simpri ha aw-onan anak nin aw-ayop la. 9 Bayro simpri ha nasyon Ihipto ay nanggawà yan pawpapag-ispantawan ya pinamarosa na koni Arì Para-on kateng ha kaganawan tawowan na. 10 Malakè ya nasyon ya hinirà nin Pangino-on, boy pinatipati nay aw-arì ya makapangyariyan 11 ya bilang koni Sihon ya arì nin Aw-amoriyo, koni Og ya arì nin Basan, boy kaganawan arì nin Kana-an. 12 Hay dawdogal nin habaytoy pinatipati na ay inggawà nan pag-ikon nin tawtawo nay Aw-israylita.

13 Hika, Pangino-on ay Diyos ya ahè ampangoman; kaganawan homonoy lipì ay mamanemtem komo. 14 Dipinsawan nin Pangino-on ya tawtawo na, boy biyan nan ingangalo na ya mawmagsisirbi na. 15 Hay alwan peteg diyos ya andiyosen nin nawnasyon ay yarì ha pilak boy gintò ya ginawà nin tawo. 16 Habayti ay ma-in bebey piro ahè makapaghalità; ma-in mata piro ahè makakit; 17 ma-in tolih piro ahè makalengè, boy ahè ampanginanawa. 18 Hay nipanggawà nin habayti ay mag-in nin bilang ombayri; ombayro simpri ha ampipampahimalà bayri.

19 Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, poriyen moyoy Pangino-on; kateng hikawoy pawparì ya aw-inalalak ni Aron ay mamori ha Pangino-on. 20 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy pawparì ya aw-inalalak ni Libi; hikawoy ampipanggomalang ha Pangino-on, poriyen moyo ya. 21 Poriyen moyoy Pangino-on ya anti ha Siyon ha siyodad nin Hirosalim ya kama-inan na.

Poriyen moyoy Pangino-on.

136

Kantan pasasalamat

1 Pasalamatan moyoy Pangino-on ta hiya ay mahampat; hay panlalabi na ay ayin angga. 2 Pasalamatan moyoy Diyos ya Pinakamakapangyariyan ha kaganawan andiyosen, ta hay panlalabi na ay ayin angga. 3 Pasalamatan moyoy Pangino-on ya Pinakamakapangyariyan ha kaganawan ampangino-onen, ta hay panlalabi na ay ayin angga.

4 Hiyan bongat ya ampanggawà nin masyadoy pawpapag-ispantawan; hay panlalabi na ay ayin angga. 5 Ha karonongan na ay napalsa nay langit; hay panlalabi na ay ayin angga. 6 Pinalwah nay lotà ha babo nin lanom; hay panlalabi na ay ayin angga. 7 Hiya ya nanggawà nin allo boy bowan; hay panlalabi na ay ayin angga. 8 Ginawà nay allo ya mambin hawang no allo; hay panlalabi na ay ayin angga. 9 Hay bowan boy bawbito-en ay ginawà nan mambin hawang no yabi; hay panlalabi na ay ayin angga. 10 Hay pawponganay nin tawtaga Ihipto ay pinatipati na; hay panlalabi na ay ayin angga. 11 Hay Aw-israylita ay inalih na ha nasyon Ihipto; hay panlalabi na ay ayin angga. 12 Ha pangi-alih na konla ay ginamit nay kakhawan nin kapangyariyan na; hay panlalabi na ay ayin angga. 13 Hay lanom nin dagat ya an-ingaten Ma-orit ay pinihiyay na; hay panlalabi na ay ayin angga. 14 Hay Aw-israylita ay bayro na pinaraan ha pinihiyay nay lanom nin dagat; hay panlalabi na ay ayin angga. 15 Piro hi Arì Para-on kateng hawhondalò na ay nilemeh na bayro ha dagat ya an-ingaten Ma-orit; hay panlalabi na ay ayin angga.

16 Pasalamatan ya Pangino-on ta hiya ay nangona ha tawtawo na ha powiray dogal anggan nog-alih hila bayro; hay panlalabi na ay ayin angga. 17 Hay aw-arì ya makapangyariyan ay pinatipati na; hay panlalabi na ay ayin angga. 18 Hiya simpri ya namatipati nin bawbantog ya aw-arì; hay panlalabi na ay ayin angga. 19 Hi Sihon ya arì nin Aw-amoriyo ay pinati na; hay panlalabi na ay ayin angga. 20 Pinati na simpri hi Og ya arì nin Basan; hay panlalabi na ay ayin angga. 21 Hay dawdogal nin hatoy pinatipati na ay inggawà na ha tawtawo na; hay panlalabi na ay ayin angga. 22 Talagan habaytoy dawdogal ay inggawà na ha tawtawo na ya aw-inalalak ni Israyil ya magsisirbi na; hay panlalabi na ay ayin angga.

23 Hin ayin kayin magawà banà ha kakapeyan nawen ay agna kayi pina-olayan; hay panlalabi na ay ayin angga. 24 Hitamo ay inlibri na ha kawka-away tamo; hay panlalabi na ay ayin angga. 25 Hiya ay ampambin pamamangan ha kaganawan pinalsa na; hay panlalabi na ay ayin angga. 26 Pasalamatan ya Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na, ta hay panlalabi na ay ayin angga.

137

Kalele-an nin Aw-israylita ya anti ha alwa lan sarilin dogal

1 Hin anti kayi ha nasyon Babilonya ay niknò kayin nanangih ha danin balah hin napanemteman nawen ya siyodad nin Siyon ya sarili nawen dogal. 2 Hay aw-alpa nawen ay inhab-it nawen ha hawhanga nin kawkayo bayro. 3 Hay nipandakep konnawen ay ampamakanta konnawen; hay an-ipakanta konnawen nin habayti ya ampipamadya-dyà konnawen ay maligay kanta, ya wanla, “Kantawan moyo kayi nin tongkol ha Siyon.”

4 Para konnawen ay ma-irap kayin magkanta nin kantan Pangino-on, ta anti kayi ha alwa nawen sarilin dogal. 5 Dayi ay agkoyna ma-oman nin togtogen ya alpa ko no hay siyodad nin Hirosalim ay maliwawan ko. 6 Dayi ay agkoyna makapagkantan oman no agko panemtemen ya Hirosalim ya ampakab-i kongko nin masyadoy kaligawan.

7 Panemtemen mo, Pangino-on, ya ginawà nin tawtaga Idom hin sinakop nin tawtaga Babilonya ya siyodad nin Hirosalim. Hay hinalità nin tawtaga Idom ay ombayri: “Obohen hira-en ya siyodad nin Hirosalim kateng pawpondasyon.”

8 Kompormi ha holà komoyon tawtaga Babilonya, hay nasyon moyo ay talagan hira-en; maliga ya tawoy mamaweh komoyo ha ginawà moyo konnawen, 9 ta hay kawkolaw moyo ay itapon na ha bawbato.

138

(Kanta ni Dabid)

Panalangin ya ma-in pasasalamat

1 Matibolos ya nakem kon ampagpasalamat komo, Pangino-on.

Hikan bongat ya kantawan ko boy poriyen. 2 Ha panhomamba ko komo ay manyokò akon omarap ha bali mo, boy poriyen koy ngalan mo banà ha ingangalo moy ma-in panlalabi boy ha katapatan mo. Anggaw-en ko bayti ta impakit mo ya hay ngalan mo boy halità mo ay igit ha kaganawan bagay. 3 Hin dinoma-ing ako komo ay tinobay mo ko; pinakhaw moy nakem ko ha pambi mo kongkon kakhawan.

4 Pangino-on, kaganawan arì ha babon lotà ay mamori komo ta nalengè lay pawpangakò mo. 5 Magkanta hila nin tongkol ha ginawà nin Pangino-on, ta hay kagandawan nin Pangino-on ay ahè makwan ihipen. 6 Maski ahè mapantayan ya Pangino-on ay an-asikasowen nay manga-aypà ya nakem. Hay mangahambog ay ahè makapagtagò kona maski marayò hila kona.

7 Maski anti ko ha kagolowan ay an-i-atap mo ko; anha-aren moy pahang kongko nin kawka-away ko, boy kapangyariyan mo ya ampangilibri kongko. 8 Toparen nin Pangino-on ya impangakò na kongko; hay ingangalo mo, Pangino-on, ya ma-in panlalabi ay ayin angga. Agmo pa-olayan nin ahè yari-en ya gawgawà moy inompisawan mo.

139

(Kanta ni Dabid)

Hay Diyos ay anti ha kaganawan dogal boy tandà nay kaganawan

1 Pangino-on, sinorì mo ko; kayà tandà moy nakem ko. 2 Tandà moy kaganawan anggaw-en ko; maski marayò ka ay tandà moy an-ihipen ko. 3 Ampagtrabaho ko man o ampa-inawa ay angkakit mo ko; kayà tandà moy kaganawan anggaw-en ko boy anlakwen ko. 4 Pangino-on, maski agko et antotolen ya hahalita-en ko ay da-an moynan tandà ya halita-en ko. 5 Ha mamalibot ko, hika ay anti bayro, boy amprotiksyonan mo ko nin kapangyariyan mo. 6 Agko makwan ihipen boy intindiyen ya tinandà mo.

7 Ma-in ako warì malako ya ayin ka bayro ya hika ay Ispirito ya anti ha maski ayri? 8 No mako ko ha katatag-ayan, hika ay anti bayro; no ha dogal itaman nin nikati ya lakwen ko ay anti ka simpri bayro. 9 No warì ta makalpad ako ta lompad ako ha kababaytanan, o pa-iri ha pinakamarayò ya dogal ha babà, 10 hika ay anti bayron mangitoto kongko boy manambay kongko. 11 No mapaki-ilgowan ko man ya karegleman nin mangitagò kongko, o kahawangan ha mamalibot ko nin mag-in yabi, 12 hay karegleman ay alwan mareglem komo ta hay yabi, para komo ay emen kahawang allo. Karegleman boy kahawangan ay parihon mahawang komo.

13 Kaganawan parti nin nawini ko kateng pawparti ha bandan lalè ay hika ya nanggawà; hiko ay bino-ò mon hinolma ha tiyan nin nanay ko. 14 Amporiyen kata, ta nararapat kan igalang ha kapapa-ispantay panggawà mo kongko ya agko makwan ihipen. Habayti ay ampinto-owen ko maski agko angka-intindiyan. 15 Hin sikriton angkabo-ò ya kabwatan nin nawini ko ya bilang ha bawbot-o ko ha tiyan nin nanay ko, habayti ay alwan polinged komo. 16 Biha ko in-anak ay nakit mo koyna, boy kaganawan allo ha biyay ko ay nakalista ha libro mo maski habayti ay ahè et nag-ompisa.

17 Diyos ko, hay pangihip mo kongko ay ampa-alaga-an ko. Alwaynan a-amò ya pangingihip mo kongko. 18 No bilangen ko bayti ay malakè et ha kapati-an. No ampaka-imata ko ha pangangatoloy ko ay anti ko et komo.

19 Diyos ko, dayi, hay mangala-et ya tawo ay patyen mo. Hikawoy mawmapamati, alihan moyo ko. 20 Pangino-on, hila ay ampipaghalità nin mangala-et ya bawbagay ya tongkol komo, boy habayti ya kawka-away mo, hay ngalan mo ay anggamiten la ha ayin kapararakan. 21 Pangino-on, hay ampipag-inakit komo ay angka-inakitan ko; ombayro simpri ha ampipangkomontra komo. 22 Ha ka-inakitan ko konla ay an-ibilang ko hila nin ka-away.

23 Sori-en mo ko, Diyos ko, emen mo matanda-an ya nakem ko boy pag-i-ihip ko. 24 Helken mo no alwa kon tapat komo, boy itoto mo ko ha daan ya palako ha biyay ya ayin anggawan.

140

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen protiksyonan ha mangala-et

1 Pangino-on, ilibri mo ko ha tawtawoy mangala-et, boy i-atap mo ko ha tawtawoy mangabagsit, 2 ta hay amplanowen la ay kala-etan, boy hay labay lan pirmi ay away. 3 Hay hawhalità la ay kowinta dità nin otan ya ampakamati.

4 I-atap mo ko, Pangino-on, ha kapangyariyan nin mangala-et boy ha tawtawoy mangabagsit ya labay manirà nin pawplano ko. 5 Hay tawtawoy mangahambog ya labay mandakep kongko ay nangikatkat nin bateng ha pagdanan ko.

6 Hinalità ko ha Pangino-on, ya wangko, “Hika ya Diyos ko.” Leng-en mo, Pangino-on, ya an-ida-ing ko komoy tambay. 7 Pangino-on kon Diyos ya ma-in kapangyariyan mangilibri kongko, hika ya nambin protiksyon kongko ha pamakilaban ko. 8 Pangino-on, agmo igwà ha mangala-et ya anhangaren la, boy agmo payagan nin mangyari ya pawplano la emen aghila makapaghambog.

9 Dayi ay agmo payagan nin mapatalo ko nin kawka-away ko; hay pawplano la ya kontra kongko ay konla dayi mipabira. 10 Dayi, hay iparosa konla ay bilang hilan angkatatawan nin bayan oling boy emen hilan intapon ha apoy, o ha malalè ya lobot ya aghilayna maka-alawah. 11 Dayi, hay tawtawoy mapanirà nin kapara ay ahè omasinso; dayi, hay tawtawoy mangabagsit ay latngan nin kadisgrasyawan.

12 Tandà ko, Pangino-on, ya andipinsawan moy karapatan nin aw-apih boy ampipanga-ilangan. 13 Hay tawtawoy mangahampat ay mamori komo boy hila ay makalamo mo.

141

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen protiksyonan

1 Pangino-on, andoma-ing ako komo nin tampol mo kon tambayan. Leng-en moy an-ipakirawat ko komo. 2 Dayi, hay panalangin ko ay ibilang mo nin emen ha kamanyang, boy hay pangitag-ay ko nin gamet ko ha panalangin ko ay ibilang mo nin emen ha an-idolog ha altar no miralemdem.

3 Pangino-on, pendanan mo ko ha paghahalità ko. 4 Dayi ay agmo payagan nin hiko ay magkama-in kalabayan nin manggawà mala-et, boy makilamo ha mangala-et ha panggawà nin kala-etan; dayi, agmo ko payagan nin maki-emen ha anggaw-en lay an-ikakonswilo la.

5 Dayi, hay mamarosa o mana-ad kongko ay tawoy mahampat, ta hay gaw-en na kongko ay ikahampat ko nin bilang ha asiti ya imbollog ha olo ko ya agko tinanggi-an.

Hay panalangin ko ay kontra ha gawgawà nin mawmapanggawà kala-etan. 6 No hay ampipamo-on konla ay mikatalo ay ma-intindiyan ana nin tawtawo ya hay hinalità ko ay talagan peteg. 7 Hay bawbot-o la ha dogal nin nikati ay nikakatak nin bilang ha binihbih ya kawkayo.

8 Piro hiko, Pangino-on ay ahè tonggen ha pamahimalà komo. Kayà protiksyonan mo ko, boy agmo payagan nin mapatalo ko nin kamatyan. 9 I-atap mo ko ha papandakep kongko ya ginawà nin tawtawoy mapanggawà kala-etan. 10 Dayi, hilan mismo ya mangala-et ya mahagep nin habayti ya papandakep ya ginawà lan para kongko; hiko balè ay ahè mapangno nin magdaan bayro.

142

(Kanta ni Dabid ya pakapowotan aral hin nagtagò ya ha kowiba)

Panalangin emen tambayan ha kagolowan

1 Hiko ay andoma-ing ha Pangino-on; ha pandoma-ing ko kona nin tambay ay an-ipakakhaw koy bosis ko. 2 Hay angkagolowan nakem ko ay an-ipakarani ko konan an-ida-ing. 3 Hin ayin akoynan magawà ay tandà na ya ampangyari kongko. Ha papagdanan ko ay ma-in ingkanà ya papandakep kongkoy nakatagò. 4 Namatag ako ha mamalibot ko ta ampamiliw ako nin ma-arì makatambay kongko, piro ayin akon nakit. Ayin makab-in protiksyon kongko boy ayin mangimalasakit kongko.

5 Pangino-on, andoma-ing ako komo nin tambay. Hikan bongat ya protiksyon ko, boy hika ya kaganawan ha biyay ko bayri ha babon lotà. 6 Leng-en moy an-ida-ing ko komoy tambay, ta masyado kon angkadiskorahi. Ilibri mo ko ha kawka-away ko ya mas makhaw kongko. 7 Alihen mo bayti ya andanasen ko ya gawà nin kawka-away ko ya kowinta nangipiriso kongko emen kata poriyen. Ha ombayro, hay mangahampat ya tawtawo ay mipampakarani kongko banà ha kahampatan mo kongko.

143

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen ilibri

1 Pangino-on, leng-en moy panalangin ko ya an-ida-ing ko komo. Ha katapatan mo boy kahampatan mo ay tobayen mo ko. 2 Hiko ya magsisirbi mo ay agmo pakahigpitan, ta ha tegteg mo ay ayin tawoy mahampat.

3 Hay ka-away ko ay namadya-dyà kongko boy tinalo na ko. Inggawà na ko ha kowinta mareglem nin bilang ha tawoy naboyot anan nati. 4 Kayà angka-alihan akoynan pag-asa boy angkomapey anay nakem ko.

5 Angkapanemteman koy nakalabah ya aw-allo boy angkahole-lè koy kaganawan ginawà mo. 6 Ha panalangin ko komo ay an-itag-ay koy gamet ko; no pangno ampanga-ilangan nin oran ya lotà ya naklang ay ombayro ya pagkahabek ko komo.

7 Pangino-on, tampol mo kon tobayen ta angka-alihan akoynan pag-asa. Agmo ko pakarayo-an emen agko matowad nin bilang ombayro ha nikati ana. 8 Ampahimalà ako komo; kayà mahambak et ay ipatanam moyna kongko ya ingangalo moy ma-in panlalabi. Itoto mo ko ha kahampatan mo ta an-ipahimalà ko komo ya sarili ko.

9 Pangino-on, ilibri mo ko ha kawka-away ko, ta hay sarili ko ay an-ipa-olay ko komo. 10 Itorò mo ko nin gaw-en ya kalabayan mo ta hika ya Diyos ko. Dayi, hay Ispirito mo ya mahampat ay mangigiya kongko ha kahampatan.

11 Ilibri mo ko, Pangino-on, nin kompormi ha impangakò mo. Ha kahampatan mo ay alihen moy ampakagolo kongko. 12 Ha ingangalo mo kongko ya ma-in panlalabi, hay kawka-away ko kateng ampipamadya-dyà kongko ay apo-en mo ta hiko ay magsisirbi mo.

144

(Kanta ni Dabid)

Panalangin emen ilibri boy emen magkama-in ka-inomayan

1 Poriyen ya Pangino-on ya kowinta malhay ya bato ya ampambin protiksyon kongko. Hiko ay ansanayen na emen mag-in handà ha pamakilaban. 2 Hiya ya Diyos ko ya ma-in ingangaloy ma-in panlalabi boy ampambin protiksyon kongko; hiya ya dipinsa ko boy ampangilibri kongko. Hiya simpri ya pinagkahalanggà ko ya ampahimala-an kon mangi-atap kongko, boy hay tawtawo ay an-ipasakop na kongko.

3 Pangino-on, anya ya tawo ta an-asikasowen mo boy ampa-alaga-an ya hiya ay tawon bongat? 4 Hay tawo ay bilang bongat inanawa, boy bilang ha anino ya angkalabah.

5 Pangino-on, hay langit ay lo-atan mo ta mag-aypà ka; aptohen moy bawbakil emen man-ahok. 6 Mamakilat ka ta pikakataken moy kawka-away mo; pana-en mo hila emen hila mipampowayo. 7 Pa-ibat ha katatag-ayan ay dowangen mo kon ilibri ha lanom ya malalè; ilibri mo ko simpri ha kapangyariyan nin dawdayowan 8 ya ahè ampipaghalità kaptegan, ta maski ampipaghompà hila, hay anhalita-en la ay poro kabongkokan.

9 Diyos ko, kantawan kata nin kinomposo ya bayoy kanta; ha pagkanta ko ay kompanyawan kon alpa. 10 Anggaw-en ko bayti ta hika ya ampambin pananalo ha aw-arì, boy ampangilibri kongko ya magsisirbi mo ya ayin kanayon no alwan hi Dabid. 11 Ilibri mo kon hagepen ha kapangyariyan nin dawdayowan ya ahè ampipaghalità kaptegan, ta maski ampipaghompà hila, hay anhalita-en la ay kabongkokan.

12 Dayi, hay aw-anak nawen ya lawlalaki ya mangalagò ay mag-in nin bilang ha tawtanaman ya malambot ha pantotomobò, boy dayi, hay aw-anak nawen ya bawbabayi ya mangalagò ay mag-in nin bilang ha pampatibay ya ma-in aw-adorno ya igwà ha dawdoyo nin palasyo. 13 Dayi, hay kawkamalig nawen ay mapnò nin kaganawan klasin pamamangan, boy dayi, hay tawtopa nawen ya anti ha pawpaliyan ay mipanganak emen lomakè boy libolibo ya mipahan. 14 Dayi, hay bawbakà nawen ay ahè mikakwan boy ahè mikatak. Dayi, ha dawdaan nawen ay ayin malengè ya maski anyay klasin palatanda-an nin alwan maganday pangyayari.

15 Makalmà ya tawtawoy ombayri ya kapapa-hal; makalmà ya tawtawo ya hay Diyos la ay Pangino-on.

145

(Kanta ni Dabid)

Pamomori ha Pangino-on ha kahampatan na

1 Ibabalità ko ya karangalan mo, Diyos ko ya Arì; hay ngalan mo ay poriyen ko nin ayin angga. 2 Allo-allo katan poriyen, boy ayin anggay pamomori ko ha ngalan mo. 3 Marangal ya Pangino-on boy hiya ay nararapat poriyen; hay karangalan na ay ahè makwan ihipen.

4 Hika ay poriyen nin nika-onay lahì ha homonoy lahì nin banà ha gawgawà mo; ibabalità lay gawgawà moy makapangyariyan. 5 Hole-le-en koy karangalan mo boy kagandawan nin kahawangan mo kateng kawkapapa-ispantay gawgawà mo. 6 Hay tawtawo ay mangibabalità nin tongkol ha kapangyariyan nin kawkapapa-ispantay gawgawà mo; hiko itaman ay mangibabalità ha kaganawan tawo nin tongkol ha karangalan mo. 7 Hila ay mangibabalità boy magkanta nin tongkol ha masyadoy kaba-itan mo boy kahampatan mo.

8 Hay Pangino-on ay malabi boy ma-ingangalowen; hiya ay alwan mapapahangen boy ponò yan ingangaloy ma-in panlalabi. 9 Mahampat ya Pangino-on ha kaganawan, boy an-ingalowan nay kaganawan pinalsa na.

10 Kaganawan pinalsa mo, Pangino-on ay mamori komo; kateng nag-in tawtawo mo ay mamori simpri komo. 11 Hay nag-in tawtawo mo ay maghalità nin tongkol ha kagandawan nin pamomo-on mo boy tongkol ha kapangyariyan mo 12 emen kaganawan tawo ay makatandà nin tongkol ha gawgawà moy makapangyariyan, boy tongkol ha pamomo-on mo ya ma-in kagandawan boy kahawangan. 13 Hay pamomo-on mo ay ayin angga boy hika ay mag-arì anggan makakanoman.

Hay Pangino-on ay tapat ha kaganawan pangakò na boy malabi ya ha kaganawan pinalsa na. 14 Kaganawan nin ma-in kakapeyan ay ampakhawen na boy kaganawan nin ma-in problima ay antambayan na. 15 Kona an-omasa ya kaganawan pinalsa na, boy hiya ya ampambi nin pamamangan la ha oras nin panganga-ilangan la. 16 Hila ay ambiyan na nin tamà ha panganga-ilangan la; kayà angkapasasà hila. 17 Hay Pangino-on ay mahampat boy ma-ingangalowen ha kaganawan pinalsa na. 18 Hiya ay marani ha kaganawan ampangingat kona nin leseb ha nakem. 19 An-igwà nay pawpanganga-ilangan nin ampipanggomalang kona; anleng-en nay dawda-ing la boy an-ilibri na hila. 20 An-i-atap nay kaganawan ampanlabi kona, piro hay mangala-et ay an-apo-en na. 21 Hiko ay mamori ha Pangino-on. Kaganawan pinalsa na, anggan makakanoman ay mamori dayi ha ngalan nay ayin kapintasan.

146

Poriyen ya Pangino-on ya mapangilibri

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Poriyen koy Pangino-on. 2 Leleg kon angkabiyay ay mamori ko ha Pangino-on. Hiya ya Diyos ko ay kantawan kon pamomori anggan ma-in akon biyay.

3 Agkawo pahimalà ha ampipamo-on, o ha hinoman ya ahè makapilibri komoyo. 4 Pangati la, hay nawini la ay morong mag-in lotà; ha allon habayto, hay pawplano la ay ma-anggawan ana.

5 Makalmà ya tawoy antambayan nin Diyos ya pinahimala-an nin aw-inalalak ni Hakob; makalmà ya ta an-omasa ya ha Pangino-on ya Diyos na. 6 Habayti ya Diyos ya namalsa nin langit, lotà, dagat, boy kaganawan nin anti bayro, boy hiya ya Pangino-on ya tapat ha pawpangakò na. 7 Kahampatan ya an-ihosga na ha ampika-apih boy ambiyan nan pamamangan ya ampikabitil.

Hay Pangino-on ay ampamalayà nin pawpiriso. 8 Hay bawbowag ay ampakahampaten na emen makakit, antambayan nay mangama-in problima, boy anlabiyen nay mangahampat ya tawtawo. 9 Amprotiksyonan nay dawdayowan, antambayan nay aw-olila boy bawbawoy babayi, boy anhira-en nay pawplano nin mangala-et.

10 Hay Pangino-on ay ayin anggay pamomo-on. Hiya ya Diyos ya ampamo-on ha tawtawo na ha dogal ya an-ingaten Siyon boy ha mipanhomono ya lawlahì.

Poriyen moyoy Pangino-on.

147

Pamomori ha Diyos ya pinakamakapangyariyan

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Hay mahampat nin gaw-en ay magkantan pamomori ha Diyos tamo; tamà boy nararapat nin mamori kona. 2 An-ibangon oman nin Pangino-on ya siyodad nin Hirosalim, boy hay aw-inalalak ni Israyil ya nipalako ha kanayon ya dogal ay an-ibira nan pititiponen bayro. 3 Anhahaliwawen nay ma-in kalele-an boy ampakahampaten nay ma-in dipirinsya.

4 Tandà nay kalak-an nin bito-en boy tandà nay ingat ha balang miha. 5 Marangal ya Pangino-on tamo boy masyadoy kapangyariyan na; hay pangingintindi na ay ahè mahokat. 6 Hay aw-apih ay an-itag-ay nin Pangino-on ya pagkatawo, piro hay pagkatawo nin mangala-et ay an-i-aypà na.

7 Magkanta kawo nin pasasalamat ha Pangino-on; kompanyawan moyon alpa ya kanta moyoy pamomori ha Diyos. 8 Hay langit ay andatakan nan leem ya ampambin oran ha lotà ya ampakapalambot nin dawdikot ha bawbakilbakil. 9 Hiyay ampambin pamamangan nin aw-ayop boy ha aw-a-akayen ya mamasiyapsiyap.

10 Ahè ampangonsowilo ya Pangino-on ha kakhawan nin kabayo o ha katapangan nin hondalò. 11 Hay ampangonsowilowan na ay tawtawoy anggomalang kona boy an-omasa ha ingangalo nay ma-in panlalabi.

12 Poriyen moyoy Pangino-on ya Diyos moyo, hikawo ya tawtaga Siyon ya sakop nin siyodad nin Hirosalim, 13 ta hiya ya ampamatibay nin hawharà nin pawpoltan siyodad moyo, boy hiya ya ampambin kahampatan ha tawtawo nin habaytoy siyodad. 14 Hiya simpri ya ampambin katinekan komoyo angga ha pawpi-anggawan nin dogal moyo, boy ampabhoyen na kawo nin maganday klasin pamamangan.

15 No ampagmanda ya Pangino-on, hay mawmanda na ay tampol ampi-abot bayri ha babon lotà. 16 Ampama-oran ya nin yilo ya wamo no kawkapa boy hay pinoy yilo ay an-ikakatak nan emen ha gabok. Habayto ay antomyà banà ha kalay-epan. 17 Ampangikakatak ya simpri nin yilo ya emen kalarikid ya ampangibat ha tag-ay. Habayto ay masyadoy kalay-epan; kayà ayin makatagal. 18 Immanda simpri nin Pangino-on ya mangatotonaw bayto. Hapa-eg, nama-angin ya; kayà hay lawlanom ay nandanoh.

19 Hay hawhalità nin Pangino-on kateng kawkapanogo-an na ay impatnag na ha aw-inalalak ni Hakob ya ayin kanayon no alwan hi Israyil. 20 Habayti ya ginawà konla nin Diyos ay agna ginawà ha kanayon ya nasyon, banà ta agla tandà ya kawkapanogo-an na.

Poriyen moyoy Pangino-on.

148

Pananagyat ha kaganawan nin mamori ha Pangino-on

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Hay anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay mamori ha Pangino-on; hikawo ya anti bayro ha pinakamatag-ay ya dogal ay mamori kona. 2 Poriyen moyoy Pangino-on, hikawoy kaganawan anghil na kateng aw-anghil ya hawhondalò na.

3 Hay allo boy bowan ay mamori ha Pangino-on; ombayro simpri ha bawbito-en ya ampipanhomilà. 4 Hay pinakamatag-ay ya langit boy lawlanom ha tag-ay nin langit ay mamori kona.

5 Dayi, kaganawan nin habayti ay mamori ha Pangino-on, ta ha manda nan bongat, kaganawan nin habayti ay napalsa. 6 Habayti ya bawbagay ay ingkolokar nan mahampat ha pirmaminti ya dogal, boy habayti ay ahè ma-arì nin homombalang kona.

7 Kaganawan nin anti ha lotà ay mamori ha Pangino-on; ombayro simpri ha mangalhay ya ikan kateng kaganawan nin anti ha kalale-lale-an dagat. 8 Kilat man boy yiloy emen kalarikid, boy yiloy wamo no kawkapa, boy leem ay mamori kona, kateng makhaw ya angin ya anhomonol kona ay mamori simpri kona.

9 Hay bawbakil boy kaganawan bakilbakil kateng kawkayo ya ampamonga boy kawkayoy an-ingaten sidro ay mamori simpri ha Pangino-on. 10 Ombayro simpri ha aw-ayop ya balang boy ha alwan balang, kaganawan ayop ya ampipandakap kateng mawmanokmanok.

11 Kaganawan arì kateng kaganawan ampipamo-on bayri ha babon lotà ay mamori ha Pangino-on. 12 Ombayro simpri ha aw-anakabayo boy dawdalaga, tawtawoy mangato-a kateng aw-anak. 13 Dayi, kaganawan nin habayti ay mamori ha Pangino-on ta hiya ay ahè mapantayan. Hay kagandawan na ay igit ha langit boy ha lotà. 14 Hay nag-in tawtawo nin Diyos kateng aw-inalalak ni Israyil ya maheneh kona ay dapat mamori kona ta biyan na hilan kapangyariyan boy ka-inomayan.

Poriyen moyoy Pangino-on.

149

Kantan pamomori

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Ha pamititipon moyon nag-in tawtawo nin Diyos ay kantawan moyoy Pangino-on nin kinomposo ya bayoy kanta ha pamomori moyo kona. 2 Dayi, hay aw-inalalak ni Israyil ay magtowà ha namalsa konla; dayi, hay tawtawo ya ampa-iri ha dogal ya an-ingaten Siyon ay magtowà simpri ha Arì la. 3 Dayi ay palamowan moyo nin talek ya pamomori moyo ha ngalan na; manogtog kawo nin pandirita boy alpa ha pamomori moyo kona.

4 Hay Pangino-on ay ampangonsowilo ha tawtawo na; hay ampipagmaka-aypà ay ambiyan nan pananalo. 5 Dayi, hay tawtawo nin Diyos ay magtowà ha pananalo la, boy maski ampa-inawa hilayna ay magtowà hila nin magkanta. 6 Dayi ay ibo-angaw lay pamomori la ha Diyos, boy hay gawgamet la ay ma-in oligtan ya hondang ya mitaligmang ya tarem. 7 Habayti ya pamatalo la nin nawnasyon boy pamarosa la nin tawtawo. 8 Hay aw-arì boy ampipamo-on ay balolen lan tikalà. 9 Ombayro ya iparosa la ha tawtawo ha nawnasyon, ta ombayro ya impagawà nin Diyos ha nag-in tawtawo na.

Poriyen moyoy Pangino-on.

150

Poriyen ya Pangino-on

1 Poriyen moyoy Pangino-on.

Poriyen ya Diyos ha bali na. Poriyen ya ha pinakamatag-ay ya dogal ya ginawà na ha kapangyariyan na. 2 Poriyen ya banà ha gawgawà nay makapangyariyan; poriyen ya simpri ha masyadoy karangalan na. 3 Mamatnoy nin trompita, alpa, boy lira ha pamomori kona. 4 Ha pamomori simpri kona ay mamatnoy nin pandirita, tomalek, boy mamatnoy nin alpa boy plawta. 5 Manggamit nin gatsing ha pamomori kona; ipakakhaw ya paggatsing ha pamomori kona. 6 Dayi, hay Pangino-on ay poriyen nin kaganawan ma-in inawawen.

Poriyen moyoy Pangino-on.

Kawkahalita-an

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

KAWKAHALITA-AN

Pa-onan Halità

Habayti ya libron KAWKAHALITA-AN ay pini-a-agem ya mangaganday tawtorò, boy bayri makit ya tawtorò ha allo-allon pamimiyay. Ha ompisa nin habayti ya libro ay ampangipapanemtem nin ombayri: “Emen ka magkama-in karonongan ay onawen moy panggogomalang ha Pangino-on.” (Kawkahalita-an 1:7) Bayri simpri makit ya tawtorò no pangno magpakatawo boy no pangno gamiten ya ka-ihipan.

Habayti ya kawkahalita-an ay ampangipatnag no anyay dapat gaw-en nin tawoy maronong ha angkaranasan nay hari-harì ya ampangyari. Hay kanayon ya torò bayri ay tongkol ha rilasyon nin pamilya; hay kanayon itaman ay tongkol ha pagninigosyo. Hay kanayon ay no pangno makitatawo boy no pangno magpendan ha sarili.

Mabetbet nin binanggit bayri ya hay dapat pag-ogali-en ay pagmamaka-aypà, pagpapasinsya, pagririspito ha manga-irap, boy pag-in tapat ha aw-amigo.

Hay anti bayri ha libron Kawkahalita-an ay:

Pagpapa-alagà ha karonongan 1:1–9:18

Kawkahalita-an ni Arì Solomon 10:1–29:27

Hawhalità ni Agor 30:1-33

Hari-harì ya ma-alagà ya halità 31:1-31

1

Hay ka-alaga-an nin Kawkahalita-an

1 Habayti ay kawkahalita-an ni Solomon ya anak ni Arì Dabid ya nag-in arì nin nasyon Israyil.

2 Hay kawkahalita-an ay inholat emen makatambay ha tawtawo nin makatandà karonongan boy mahampat ya tawtorò, boy makapipa-intindi nin hawhalità ya mangaldeg ya labay totolen. 3 Habayti ya kawkahalita-an ay makapitoto no pangno mag-in matalino, mahampat, tapat, boy mag-in parihoy gawgawà. 4 Makab-i bayti nin talino ha mangakapey et ya ka-ihipan, boy makapitoto et bayti ha mangalagò nin tamà ya gaw-en. 5 Habayti ya kawkahalita-an ay makapahan tinandà nin maski tawtawoy mangaronong, boy lalò makapitoto ha mangama-in pinag-aralan 6 emen la ma-intindiyan ya labay totolen nin mangaldeg ya kawkahalita-an boy aw-alimbawà kateng hawhalità nin mangaronong.

Wawali ha mangalagò ya lawlalaki

7 Hay ona mon gaw-en emen ka magkama-in karonongan ay igalang moy Pangino-on. Hay tawtawoy tangah ay ahè ampa-alaga-an ya karonongan boy ahè labay matoto.

8 Anak koy lalaki, leng-en moy an-itorò komo nin tatay mo, boy agmo ipag-ayin ba-alà ya anhalita-en komo nin nanay mo; 9 ta hay tawtorò la komo ay makab-in kahampatan ha pag-o-ogalì mo nin bilang ha korona boy ha kolinta ya anggamiten mon pagpaganda mo.

10 Anak koy lalaki, no ma-in mawmakasalanan ya mangaygay komo ay agka pomayag nin makilako konla. 11 Alimbawà, halita-en la komo ya ombayri: “Kilako ka konnawen ta mangabang tamo nin tawtawoy patyen tamo; maski ayin bara-nan ay mamati tamo. 12 Maligha hila boy mahampat ya makit tamo, piro agla tandà ya biglà hilan mati ha gaw-en tamo konla. 13 No nati hilayna, hay manga-alagà ya kawkamama-in la ay kowen tamo ta pon-en tamoy bali tamo nin kawkamama-in lay makwa tamo. 14 Hali! Kilako ka konnawen ta hay makwa tamo ay pi-a-atagan tamo.”

15 Anak koy lalaki, agka makilako ha ombayroy tawtawo; pakarayò ka konla. 16 Hay pirmin anti ha nakem la ay manggawà kala-etan boy pirmi hilan nakahandà nin mamati. 17 Ayin kowintay pangikanà nin hilò no hay manokmanok ya hihilo-en ay nakabantay. 18 Habaytoy tawtawo ya ampipanggawà nin kala-etan ay emen lan anggaw-en ya sarili lan kamatyan. 19 Hinoman ya tawoy ampagkama-in ha powirsawan ay angkapowirsa itaman ya kamatyan na.

Kowinta ampanorò ya karonongan

20 Hay ka-alimbawa-an nin karonongan ay kowinta tawoy ampanorò ya hay tawtorò na ay an-ibolyaw na ha dawdaan boy ha mangatawoy dawdogal. 21 Ampambolyaw ya ha pamihahakbatan nin tawtawo boy maski ayrin dogal ya pamititiponan kateng ha pi-anggawan nin banowa.

22 Hay an-ibolyaw na ay ombayri: “Hikawoy tawtawo ya ayin tinandà, anggan makano kawo maliwid ha pagka-ayin tinandà? Hikawoy ampanoya-toyà nin karonongan, anggan makano moyo ikaliga ya panoya-toyà? Hikawo ya tawtawoy tangah ya ahè labay matoto, anggan makano kawo matoto ha katangahan moyo? 23 No leng-en moyo ko ha ampana-aran ko komoyo ay mahampat ya iwawali ko komoyo, boy ipatnag ko komoyo ya tinandà ko. 24 An-ingaten katawo boy anhagyaten, piro pinagka-ayin moyo ya ingat ko boy hagyat ko komoyo. 25 Hay wawwawali ko komoyo ay agmoyo pina-alaga-an boy agmoyo nilengè ya ha-ad ko. 26 Kayà no ma-in alwan maganday mangyari komoyo ay ka-iliyan katawo; boy no ma-in kawon kagolowan ay galgalan katawo. 27 Habayti ay lomateng komoyo nin ayin imbalag ha bagyo boy emen ha alimpoyopo ya mama-irap boy mamalelè komoyo.

28 “Ha ombayroy mangyari, hiko ya karonongan ay ingaten moyo piro agko tombay komoyo. Pakatikaptikapen moyo ko piro agmoyo ko matotowan. 29 Hay bara-nan no antà ombayroy mangyari ay banà ta agmoyo labay magkama-in tinandà, boy agmoyo labay gomalang ha Pangino-on. 30 Agmoyo labay ya wawwawali ko komoyo boy agmoyo nilengè ya ha-ad ko. 31 Kayà no anyay ginawà moyo ya kowinta intanem moyo ay habaytoy alawahanen moyo, boy sarili moyon gawà ya makapahyab komoyo. 32 Hay tawtawoy mangakapey ya ka-ihipan ay mati banà ta agla labay ya karonongan, boy hay tawtawoy tangah ay mahirà banà ha agla panlengè; 33 piro hinoman ya ampanlengè kongko ya karonongan ay magkama-in kasigorowan. Agya mapangno boy ayin mag-in bara-nan para hiya ay malimo.”

2

Hay an-igwà nin karonongan

1 Anak koy lalaki, pag-aralan moy an-itorò ko komo boy agmo liwawan gaw-en ya an-ipanogò ko. 2 Pakaleleng-en mo ya karonongan boy habayti ay paka-ihipen mo emen mo ma-intindiyan. 3 Sikapen mo boy awoken mon magkama-in kan tinandà boy pangingintindi. 4 Pakatikaptikapen mo nin bilang kan ampanikap pilak o kayamanan ya nakatagò. 5 No ombayroy gaw-en mo ay matanda-an mo ya panggogomalang ha Pangino-on Diyos, boy magkama-in kan pagkatandà ya tongkol ha Diyos. 6 Pangino-on ya ampambi nin karonongan; kona simpri ampangibat ya tinandà boy pangingintindi. 7 Hiya ya ampambin tambay boy protiksyon ha tawtawoy mangahampat boy tapat. 8 Amprotiksyonan nay tawtawo ya ahè ampamintahi nin kapara, boy an-i-atap nay tawtawoy talagan tapat kona.

9 No leng-en mo ko ay ma-intindiyan mo no anyay tamà, matoynong, boy no anyay mahampat mon gaw-en. 10 Mag-in kan maronong boy hay tinandà mo ay mambi nin konsowilo komo. 11 Tinandà mo boy pangingintindi mo ya makapi-atap komo, 12 boy makapipakarayò komo ha panggawà kala-etan. Ma-ipakarayò ka et ha tawtawoy ampakab-in kagolowan ha paghalità la nin bawbagay ya mangala-et. 13 Agla labay ya kahampatan ta hay labay la ay karegleman ya kala-etan. 14 An-ikaliga la ya panggawà la nin alwan tamà, boy an-ikatowà la ya panggawà la nin kala-etan. 15 Kaganawan gawà la ay ahè ma-asawan boy hila ay ahè mapahimala-an.

Atapan ya babayi ya mamakilalaki

16 No anti komo ya karonongan ay makapag-atap ka ha babayi ya pota ya ampaka-ingganyo ha paghahalità na. 17 Hay ombayroy babayi ay alwan tapat ha ahawa, ta agna hinonol ya masagradoy pinanompa-an na ya anti ha panogò nin Diyos. 18 No mako ka ha bali na ay emen kan ampowakon magpalako ha kamatyan. Hay pamako bayro ay bilang ampagpalako ha dogal nin nikati. 19 Hay mako bayro kona ay agana mibira o mi-orong ya da-an biyay na. 20 Piro hika, banà ta maronong ka, hay dapat mon gaw-en ay towaren moy mangahampat ya tawtawo boy manatili kan mamiyay nin ma-in kahampatan. 21 Hay tawtawoy ma-in kahampatan ay manatilin pa-iri bayri ha babon lotà, 22 piro hay mangala-et ya tawtawo ay alihen nin Diyos bayri ha babon lotà nin bilang ha tanaman ya an-oloten ha pinangitamnan.

3

Igalang moy Pangino-on boy pahimalà ka kona

1 Anak koy lalaki, agmo liwawan ya an-itorò ko komo. Pirmi mon panemtemen ya anhalita-en kon gaw-en mo. 2 Hay biyay mo ay komarà boy mag-inomay ka no honolen moy tawtorò ko. 3 Agmo payagan nin hay katapatan boy kaptegan ay ma-alih komo. Habayti ay gaw-en mon kowinta kolinta ha le-ey mo, boy itanem mo ha nakem mo. 4 No ombayroy gaw-en mo, hay Diyos kateng tawtawo ay mangonsowilo komo.

5 Pahimalà ka ha Pangino-on nin leseb ha nakem mo, boy agka omasa ha sarili mon pangingintindi. 6 Ipakipapano mo ha Pangino-on ya kaganawan gaw-en mo, ta itorò na ka ha tamà ya gawà. 7 Agmo ihipen ya hika ay maronong. Igalang moy Pangino-on boy pakarayò ka ha kala-etan. 8 No ombayroy gaw-en mo, habayto ay magsirbi nin bilang ha tambal ya mamaligha komo boy mangalih nin angkatanam mo. 9 Pakonsowilowen moy Pangino-on ha pambi mo nin na-alawah mo; hay igwà mo ay kowen mo do ha pinakamaganday na-alawah mo. 10 No ombayroy gaw-en mo, hay kamalig mo ay mapnò nin ma-alawah mo, boy hay pambiyanan mon inomen ay pirmin anhomwà ya laman.

11 Anak koy lalaki, no amparosawan kan toro-an nin Pangino-on ay agmo ipagmala-et, 12 ta hay anlabiyen nin Pangino-on ay andisiplinawan na nin bilang pandisiplina nin tatay ha anak nay ampangonsowilowan na.

Hay ka-alaga-an nin karonongan

13 Maliga ya tawoy ampagkama-in karonongan ta hiya ay ampagkama-in pangingintindi. 14 Hay karonongan ay ampakinabangan nin igit et ha pilak boy habayti ay ma-alagà kisa gintò. 15 Hay karonongan ay mas ma-alagà kisa ha aw-alahas. Habayti ay ahè ma-iparis ha anyaman ya anhangaren mo. 16 Hay karonongan ay ampakapakarà biyay; habayti ay ampambin kayamanan boy karangalan. 17 Mapalindaway ya tawtawoy ma-in karonongan boy habayti ya makapitoto kona. 18 Maliga ya tawtawoy ma-in karonongan; hay karonongan ay emen ha po-on kayoy ampambi ha tawtawo nin biyay ya ayin anggawan.

19 Karonongan ya ginamit nin Diyos hin pinalsa nay babon lotà, boy ginamit nay pangingintindi na hin in-ayos nay langit. 20 Karonongan simpri ya ginamit na hin pina-agoh nay lanom ha bawbalah, boy hin hay lawleem ay nambin oran ha lotà.

Dapat kan manggawà kahampatan ha kapara mo

21 Anak koy lalaki, pangoligtanan moy karonongan boy pangingintindi. Agmo pa-olayan nin ma-alih komo. 22 Habayti ay bilang ha dikorasyon ha le-ey mo ya ampambi komo nin kagandawan, boy habayti ay ampambi komo nin biyay ya ayin anggawan. 23 Agka mapangno ha paninigè mo boy agka mibatol ha pagdanan mo. 24 Ha pamirà mo nin matoloy ay agka malimo, boy hika ay makakatoloy nin mahampat. 25 Agka malimo ha alwan maganday pangyayari ya biglà lomateng ya kaparosawan ha mangala-et ya tawtawo, 26 ta hay Pangino-on ya anti komo ay mangi-atap komo ha maski anyay lomateng ya pangyayari ya dilikado.

27 Manggawà kan kahampatan ha ampipanga-ilangan no ma-in kan magawà ya makatambay konla. 28 Agmo halita-en ha ampipanga-ilangan ya, “Nobokayna!” no ma-in kan ma-itambay konla hapa-eg. 29 Agka mangihip nin manggawà mala-et ha kapara mo, ta hiya ay ampahimalà komo. 30 Agka mangolpya nin kapara mo no ayin bara-nan. 31 Agka mag-inggit ha tawtawoy angkabiyay ha powirsawan boy agka maki-emen ha gawgawà la, 32 ta hay Pangino-on ay angka-inakit ha mangala-et ya tawtawo, piro ha mangahampat ya tawtawo ay maheneh ya. 33 Hay tawtawoy mangala-et ay an-ihompà nin Pangino-on, piro hay tawtawoy mangahampat ay an-ingalowan nan biyan kahampatan. 34 Ahè labay nin Pangino-on ya tawtawoy mapagmatag-ay, piro hay tawtawoy mapagma-aypà ay an-ingalowan na. 35 Hay mangaronong ay ampagkama-in karangalan, piro hay angkatanggap nin tawtangah ay kakareng-eyan.

4

Hay pakinabang ha karonongan

1 Aw-anak koy lalaki, leng-en moyoy an-itorò komoyo nin tatay moyo. Intindiyen moyo emen kawo magkama-in pangingintindi. 2 Hay an-itorò ko komoyo ay mahampat; kayà pirmi moyon ihipen. 3 Hiko man, hin anak ako et nin bilang komoyo ay nilabi ako nin nanay ko bilang kasiyasiya nan anak. 4 Ha panonorò kongko nin tatay ko ay ombayri ya hinalità na: “Ihipen moy hinalità ko boy gaw-en moy an-ipanogò ko emen komarà ya biyay mo. 5 Emen ka magkama-in karonongan boy pangingintindi, hay hinalità ko komo ay agmo liwawan boy agmo halibokotan. 6 Agmo pa-olayan nin ma-alih komo ya karonongan. Pa-alaga-an mo emen ka ma-in protiksyon boy emen agka mapangno. 7 Pagsikapan mon magkama-in karonongan ta habayto ay pinakama-alagà ha biyay mo, boy hay ka-ilangan mo et ay magkama-in kan pangingintindi. 8 Pa-alaga-an moy karonongan emen hay pagkatawo mo ay tomag-ay; pangoligtanan mo bayti ta habayti ya mambi komo nin dangal. 9 Habayti ya karonongan ay bilang ha maganday korona ya ampambi komo nin kagandawan.”

Atapan nin makilamo ha mangala-et

10 Anak koy lalaki, leng-en mo ko boy paka-intindiyen moy anhalita-en ko emen komarà ya biyay mo. 11 Intorò ko komo no pangno ka magkama-in karonongan boy intorò koyna simpri komo ya pamamaraan no pangno ka magkama-in kahampatan. 12 No ma-in kan karonongan ay agka mibatol no hika ay ampowako, boy agka mipalokmà no hika ay ampowayo. 13 Pangoligtanan mon mahampat ya natotowan mo. Hay pinag-aralan mo ay agmo pa-olayan ta habayto ay importanti ha biyay mo. 14 Agka mako ha anlakwen nin tawtawoy mangala-et boy agka manowad ha gawgawà la. 15 Agmo gaw-en bayto ya ombayro! Pakarayò ka ha kala-etan ta isigi moy panggawà mon kahampatan. 16 Hay tawtawoy mangala-et ay ahè makakatoloy anggan aghila makagawà nin kala-etan, boy aghila pa-inawa anggan aghila makagawà nin ikakhit nin kanayon. 17 Kala-etan ya kowinta pamamangan la boy kabayaniyan ya kowinta inomen la.

18 Hay ampagdanan nin tawtawoy mangahampat ay emen kahawang hilà allo ya kapanhohomawang no bayombokah. 19 Hay ampagdanan balè nin tawtawoy mangala-et ay emen kareglem deem. Ampibatol hila ta agla angkakit ya ampibatolan la.

Pi-awengen moy pagdanan mo

20 Anak koy lalaki, leng-en mo boy intindiyen ya anhalita-en ko. 21 Agmo pa-olayan nin ma-alih ha ihip mo, no alwan itanem mo ha nakem mo. 22 Habayti ya ombayri ya tawtorò ay ampakab-in biyay boy kalighawan ha hinoman ya ampaka-intindi. 23 Dipenen moy nakem mo boy pangingihip mo ta habayti ya ampangibatan nin kaganawan ha biyay mo. 24 Atapan mon maghalità nin kabongkokan, boy agka magtotol nin ayin kaptegan. 25 Ipirmi moy nakem mo ha kahampatan nin bilang ha tawoy kowinta ampowako ya alwan mamalingawlingaw. 26 Pi-awengen mon mahampat ya ampagdanan mo. Ha ombayro, hika ay ampakasigoro ha pamomowako mo. 27 Atapan mon makilamo ha tawtawoy ampanggawà kala-etan, ta manggawà kan kahampatan.

5

Atapan ya babayi ya mamakilalaki

1 Anak koy lalaki, leng-en moy tawtorò ko komo ya hay anggamiten ko ay karonongan boy pangingintindi. 2 Ha ombayro ay matoto kan mag-in mahampat boy ha paghahalità mo ay matanda-an ya ma-in kan tinandà. 3 No leng-en mo ko ay ayin makatoksò komo. Maski hay alek nin pota ay emen katam-in polot boy hay pag-i-ilgo na ay ampaka-ingganyo, 4 pangayarì nin kaganawan ay osigen ka nin konsinsya mo nin bilang kan ampangan mapa-it boy emen kan tinoyhok nin matarem ya hondang ya mitaligmang ya tarem. 5 Hay ombayroy babayi ay mipalako ha kamatyan boy ampagpalako ha dogal nin nikati, 6 ta pina-alilihan nay daan nin magpalako ha biyay ya ayin anggawan; kayà hay ampagdanan na ay tiko-tikò ya agmo tandà no ayri ya pipalakwan na.

7 Hapa-eg, aw-anak koy lalaki, leng-en moyo ko boy agmoyo liwawan ya anhalita-en ko. 8 Balang miha komoyo ay pakarayò ha ombayroy babayi! Agka pakarani ha bali na, 9 ta no matoksò ka, hay karangalan mo ay ma-alih komo ta mipalako ha kanayon, boy patyen ka nin tawtawoy ayin ingangalo. 10 Hay kayamanan mo ay kowen nin dawdayowan boy hay pinagpagalan mo ay kanayon ya makinabang. 11 Ha bandan hoyot, no marani kaynan mati ay mi-a-anito ka, ta hika ay ombeng anggan mag-in kan kakatatkatat boy kabobot-o, gawà nin masakit ya nakwa mo ha pagkatoksò mo. 12 Banà bayro ay ombayri ya halita-en mo, “Antà agko napatorò boy antà agko nanlengè ha wawwawali kongko? 13 Agko nanlengè ha nipanorò kongko boy agko hila inintindi. 14 Kayà hapa-eg ay anti ko bayrin ka-i-ingalo boy ampipareng-ey ha arapan nin nititipon ya tawtawo.”

15 Anak koy lalaki, hay dapat mon gaw-en ay pakatapat ka ha ahawa mo boy hiyan bongat ya labiyen mo. 16 Agka mamabayi boy agka mag-intris ha kanayon ya babayi. 17 Hay mahampat ya anggaw-en moyon mita-ahawa ay agmo alihan alagà ha pamako mo ha kanayon ya bawbabayi. 18 Pakaliga ka ha babayi ya pinakahalan mo ta anti kona ya kaligawan mo. 19 Hiya ay maganda boy malikhin manige-tigè nin bilang ha oyha. Ha pangangarinyo mo kona ay mag-in kan kontinto emen ka lomiga ha panlalabi na. 20 Anak ko, antà ma-ibeg ka ha babayi ya pota, boy antà labay mo et ya kawkarinyo nin kanayon ya babayi? 21 Kaganawan anggaw-en nin tawo ay angkakit nin Pangino-on ta ambantayan na ya maski ayri ya mako. 22 Hay kawkasalanan nin mala-et ya tawo ay habaytoy mangiparakep kona. No narakep yayna ay mahe-el yayna ha kawkasalanan na. 23 Hiya ay mati ta ayin yan pagpependan ha sarili na. Kamatyan ya lakwen na nin banà ha katangahan na.

6

Hari-harì ya wawali

1 Anak koy lalaki, no ginarantyawan moy kapara mo ha otang na 2 ay sarili mon halità ya nakapiparakep komo. 3 Hapa-eg, anak ko, no ombayroy nangyari komo ay anti ka ha hilong kapangyariyan nin hatoy ginarantyawan mo. Emen ka makalibri ay ombayri ya gaw-en mo: manandalì kan mako kona ta makitotol kan ilibri na ka. 4 Agka matoloy o mamitiglep anggan agmo magawà. 5 Pa-alilihan moy pinakadakpan komo nin bilang ha pama-alilih nin oyha ha mangangaho boy bilang ha pama-alilih nin manokmanok ha ampanilò kona.

6 Hikay tawo ya matamlad, emen ka domonong ay pag-aralan moy pamamaraan nin aw-ayà. 7 Maski ayin ampamo-on ya ampagmanda konla, 8 peleg ka-ingitan ay ampagsikap hilan manipon pamamangan ya pangabagat la. 9 Piro hikay tawo ya matamlad, anggan makano kaboyot ya pangatoloy mo, boy makano ka mibangon ha pamimirà mo? 10 Tombay baytoy matamlad, ya wana, “Amò tanay pangatoloy ko boy pamitiglep ko.” 11 Piro ha pangangatoloy na ay ka-irapan ya biglà lomateng kona nin bilang ha mananakaw ya naka-armas nin manakaw.

12 Hay mala-et boy ayin kowintan tawo ay antomalà nin magtotol kabongkokan. 13 Hay mata na, bitih, boy gamet ay anggamiten nan pagsinyas na emen ya makaloko, 14 ta pirmin kala-etan ya anti ha nakem na boy kagolowan ya anggaw-en na. 15 Banà bayri ha gawgawà na ay ma-in biglà lomateng kona ya alwan maganday pangyayari. Hiya ay ahè malibri boy ayin anan rimidyo kona.

16 Ma-in anem ya bagay ya angka-inakitan nin Pangino-on; ah! Alwa kalì anem no alwan pitoy bagay ya ampamahangan na. 17 Habaytoy pitoy bagay ay ombayri: mapagmatag-ay ha kapara, mabongkok, mapamati nin tawoy ayin kasalanan, 18 pirmin ampagplanon mala-et, maparan manggawà kala-etan, 19 manistigos nin kabongkokan, boy mami-a-away.

Atapan ya babayi ya mamakilalaki

20 Anak koy lalaki, honolen mo boy agmo liwawan ya an-ipanogò komo nin mawmato-antawo mo. 21 Itanem mo ha nakem mo boy gaw-en mo nin emen ha kolinta, 22 ta habayto ya mangitoto komo ha pantomalà mo. Ahè ma-alih komo maski angkatoloy ka, boy ha pamimata mo ay mag-in wawali komo. 23 Hatoy tawtorò nin mawmato-antawo mo ay emen hilag ya ampambin hawang komo, boy hay disiplina la ay makapitoto komo ha kahampatan. 24 Habayto et ya mangi-atap komo ha babayi ya mala-et boy ha mangalahap ya hawhalità nay pangingganyo komo. 25 Agka mag-intris ha ganda na boy agka ma-ibeg ha tegteg na. 26 Hay babayi ya pota ay angka-arì bayaran nin emen bongat ha alagà nin tinapay, piro hay pamabayi ay ampangibatan nin hay manga-alagà ya bagay ha biyay nin lalaki ay ma-alih.

27 Warì ahè mapo-olan ya dolo nin mihay lalaki no hay pantan nan bawbayah ay ilaret na ha nebneb na? 28 Ahè warì mapilah ya bitih na no mowako ya ha bawbayah? 29 Ombayro kapiligro ya mamabayi nin ahawa nin ma-in ahawa. Hinoman ya manggawà nin ombayro ay ahè ma-arì nin agya parosawan. 30 Ma-arì mapatawad ya nanakaw nin pamamangan no hay bara-nan nin panakaw na nin habayto ay mabitil ya. 31 Piro no narakep ya ay dapat nan i-orong nin kapitoy bisis baytoy tinakaw na. Kayà kaganawan nin ma-in kona ay ma-arì nan ma-obon igwà. 32 Hay ampamabayi ay tangah ta anhira-en nan bongat ya sarili na. 33 Ma-alih ya dangal na, bogbogen ya, boy hay tawtawo ay agana magrispito kona. 34 Hay pangimon ay ampakapapahang. Ahè ma-anggawan ya pahang nin ahawa nin nakilalaki boy ayin anggay pangganti na. 35 Ayin maka-alih nin pahang na maski bayaran ya boy maski anya et ya irigalo kona.

7

1 Anak koy lalaki, honolen moy anhalita-en ko komo. Etpanan mo bayti emen agmo maliwawan. 2 Honolen moy anhalita-en ko emen homampat ya biyay mo. Paka-atap ka ha panhohomonol mo ha tawtorò ko nin bilang pangi-atap mo nin mata mo. 3 Pangoligtanan moy tawtorò ko boy itanem mo ha nakem mo. 4 Hay karonongan ay itoring mo nin bilang ha patel moy babayi, boy hay pangingintindi ay itowad mo nin bilang ha maheney amigo mo.

Hay babayi ya mala-et ya ogalì

5 No pangoligtanan moy karonongan ay matoto kan mag-atap ha babayi ya mala-et boy agka ma-ingganyo nin hawhalità nay mangalahap. 6 Minghan, hiko ay ampanamolaw ha dorwangan nin bali ko. 7 Ma-in akon nakit ya aw-anakabayo ya hay miha konla ay nalili-o ko ya ayin tinandà. 8 Hiya ay ampowako ha kalsara ya marani ha kanto nin ampa-iriyan nin babayi ya pota. 9 Hin habayto ay ampi-ayoy mahawang boy mareglem ta anyomabi ana.

10 Hapa-eg, ma-in babayi ya napakarani kona ya hay holot ay bilang holot nin babayin pota boy poro panloloko ya annakemen na. 11 Hiya ay malablab, ayin kareng-eyan, boy ahè ampagpirmi ha pamamali. 12 Amò papa-inghan ay anti ya ha kalsara; totongna, anti ya ha plasa; amò papa-inghan ana et ay anti ya ha kanto ta ampangabang nin maloko na.

13 Hapa-eg hatoy anakabayoy ayin tinandà ay na-antì na. Hinagep na ya biha na inalekan, boy pinakategteg na ya ta hinalità na kona, ya wana, 14 “Hapa-eg allo ay tinopad koy pangakò ko boy ma-in akon inhandà ya pamamangan; 15 kayà anti ko bayrin ampanikap komo. Mahampat ta nakit kata. 16 Inapinan koy pamira-an ko nin makodpaw ya doloy di kolor ya ibat ha Ihipto. 17 Pinabangohan ko et nin ma-alagà ya pabangoh ya an-ingaten mira, alowi, boy kanila. 18 Kayà mako kaynari ta magpakaliga ta anggan bayombokah. 19 Hay ahawa ko ay ayin bayri ha bali ta marayò ya tinalà na. 20 Nagbawon yan malakè ya kowalta ta agya morong anggan ahè magkabilogan ya bowan.”

21 Hapa-eg, ha kagalingan nan mag-ilgo ay nagaygay na baytoy anakabayo nin hawhalità nay mangalahap. 22 Antimano, hiya ay hinomono kona nin bilang ha toroy bakà ya gitan patyen, o bilang ha oyha ya an-omarap ha kamatyan 23 ta hay yawò ay nakapatoyò ha posò na. Emen ya et ha manokmanok ya ampagpalako ha hilò ya agna tandà ya hay biyay na ay ampamiligro. 24 Kayà aw-anak koy lalaki, leng-en moyoy anhalita-en ko boy honolen moyo. 25 Agmoyo ipakilalakoy nakem moyo ha ombayroy babayi. Agkawo makilalako kona. 26 Hiya ay nanirà nin malakè ya lalaki boy agana mabilang ya nati nin banà kona. 27 Hay bali na ay emen ha dogal nin nikati; kayà no lakwen moyo ay emen kawon ampako ha kamatyan moyo.

8

Hay tongkol ha karonongan

1 Leng-en moyo! Agmoyo nayì angkalengè ya tongkol ha karonongan ya ampangibat ha Diyos ya kowinta ampangingat komoyo, boy tongkol ha pangingintindi ya kowinta ampambolyaw komoyo?

2 Hay karonongan ay kowinta ampireng ha matag-ay ya dogal ha danin daan, ha kawkanton daan,

3 boy ha pawpolta nin palako ha siyodad ya ampangibolyaw nin ombayri:

4 “Hikawoy tawtawo ha babon lotà, balang miha komoyo ay an-ingaten ko.

5 Hikawoy alwa et nin matodtod, magpakatodtod kawo. Hikawoy tawtangah, magnakem kawo.

6 Leng-en moyoy hawhalità koy mangahampat; kaganawan halita-en ko komoyo ay tamà.

7 Hay anhalita-en ko ay kaptegan; hay kabongkokan ay angka-inakitan ko.

8 Kaganawan anhalita-en ko ay kaptegan; agko ampaghalità nin kalawakaw o kabongkokan.

9 Ha tawoy ma-in pangingintindi, habaytoy hinalità ko ay malinaw para kona, boy matoynong para ha ma-in tinandà.

10 Tanggapen moy tawtorò ko boy tinandà kisa magsikap kan manikap nin pilak boy taganas gintò.

11 “Hiko ya karonongan ay mas mahampat kisa ha aw-alahas, boy ha kaganawan angka-ibegan mo ay ayin ma-ipariho ha karonongan ya ayin kanayon no alwan hiko.

12 Hiko ya karonongan ay ampambin pangingintindi, boy ma-in akon tinandà nin mangintindi.

13 Hay anggomalang ha Pangino-on ay angka-inakit ha kala-etan. Hiko man ay angka-inakit ha mapagmatag-ay, mahambog, mala-et ya gawgawà, boy ha kawkabongkokan.

14 Hiko ya karonongan ay makapagwawali nin mahampat ta ma-in akon pangingintindi boy kakhawan.

15 Banà kongko, hay aw-arì ay angkagawà lay pamomo-on la, boy hay ampipamo-on ay ampakagawà nin tamà ya pawpanogò.

16 Ha tambay ko, hay ampipamo-on ha babon lotà ay matoynong ya pamomo-on.

17 Anlabiyen koy ampipanlabi kongko, boy matotowan ako nin ampipagsikap manoto kongko.

18 Hay kayamanan, karangalan, boy ka-inomayan ay hikoy makab-i.

19 Hay makwa moyo kongko ay igit et ha pinakama-alagà ya poroy gintò boy poroy pilak.

20 Hay mananggap kongko ay ampamiyay nin ma-in kahampatan, boy anhomonol ha katoynongan.

21 Hay ampipanlabi kongko ay ambiyan kon kayamanan, boy hay bali la ay ampon-en kon kawkamama-in ya manga-alagà.

22 “Biha pinalsa nin Diyos ya kaganawan, hiko ya karonongan ay antina kona.

23 Hin ka-ona-onawan pana-on, ayin et ya babon lotà, hiko ay hikoyna.

24 Hiko ay hikoyna hin ayin et dagat boy ayin et hawhobol ya anlowahan lanom.

25 Biha na-ikolokar ya bawbakil boy bawbakilbakil, hiko ay hikoyna.

26 Hiko simpri ay hikoyna biha ginawà nin Diyos ya babon lotà, lawlawak, o maski anyay klasin lotà.

27 Anti ko kona hin ginawà nin Diyos ya langit boy pi-anggawan nin langit boy lotà,

28 hin inggawà nin Diyos ya leem ha langit kateng hawhobol ha dagat,

29 hin minandawan nay dagat nin ahè lomampas ha inggawà nay pi-anggawan, boy hin inggawà nay pampatibay nin lotà.

30 Hiko ay anti ha dani nin Diyos nin bilang mihay arkitikto. Allo-allo, hiko ya ampangibatan nin kaligawan na, boy hay towà ko ta anti ko kona.

31 An-ikaliga koy babon lotà ya ampa-iriyan nin tawtawo, boy angkatowà ako konla.

32 “Hapa-eg, aw-anak koy lalaki, leng-en moyo ko. Makalmà ya tawtawoy anhomonol kongko.

33 Leng-en moyo boy pa-alaga-an ya an-itorò komoyo. Magpakatalino kawo.

34 Makalmà ya tawoy ampanlengè kongko boy allo-allon anti ha poltan bali ko nin ampangantì kongko.

35 Hinoman ya tawoy makatoto kongko ay magkama-in biyay ya ayin anggawan boy mangonsowilo kona ya Pangino-on.

36 Balè hinoman ya tawoy ahè makatoto kongko ay ampakakhitan nay sarili na. Hinoman ya ampag-inakit kongko ay kamatyan ya antikapen na.”

9

Karonongan boy katangahan

1 Hay karonongan ay kowinta nanggawà bali na ya ma-in pitoy tarek. 2 Hiya ay nagpati nin aw-ayop ya ihandà na boy nanimpla yan alak biha na inggawà ha babon lamisa. 3 Hapa-eg, nangihogò yan aw-alilà nay babayi nin mako ha mangatag-ay ya dogal ha banowa ta ombayri ya an-ipabolyaw na konla: 4 “Mako kawo bayri, tawtawoy ayin tinandà.” Ha tawtawo itaman ya tangah ay ombayri ya hinalità nin karonongan: 5 “Mako kawo bayri ta kanen moyo bayti ya inhandà ko boy inomen moyo bayti ya alak ya tinimpla ko. 6 Mog-alih kawo ha tawtawoy ayin tinandà emen lomawig ya biyay moyo. Mamiyay kawo nin ma-in pangingintindi.”

7 No korihiren moy tawo ya mapanoya-toyà ay insoltowen na kan bongat. No ha-aren moy mala-et ya tawo ay makhitan kan bongat. 8 Agka mangorihir nin tawoy mapanoya-toyà ta pag-inakitan na ka, piro no hay korihiren mo ay tawoy maronong, hika ay labiyen na. 9 No toro-an moy maronong ya tawo ay lalò yan domonong. Anyaman ya halita-en mo ha tawoy mahampat ay lalò mapahanan ya pangingintindi na.

10 No labay mon mag-in maronong ay igalang moy Pangino-on. Magkama-in ka nin pangingintindi no bomalay ka ha Diyos ya ayin kapintasan. 11 No anti komo ya karonongan ay lomawig ya biyay mo. 12 Ayin kanayon ya makinabang no alwan hika no anti komo ya karonongan, balè no tanggi-an mo bayti ay anti komoy kalogiyan.

13 Hay ka-alimbawa-an nin katangahan ay ayin imbalag ha babayi ya mala-ab, ayin tinandà, boy ayin kareng-eyan. 14 Hiya ay ampiknò ha poltan bali na, o ha aw-ikno-an ya anti ha matag-ay ya dogal ha banowa, 15 ta hay tawtawoy ma-in lalakwen ya ampikalibah bayro ay an-ingaten na, ya wana, 16 “Magdaan kawo bayri ya aw-ayin tinandà!” Ha tawoy tangah itaman ay ombayri ya anhalita-en na: 17 “Hay lanom ya tinakaw ay malahap boy hay tinapay ya tinakaw ay ma-alinamnam.” 18 Hay tawtawoy angka-ingganyo nin mako ha bali nin habaytoy babayi ay agla tandà ya hay risolta nin pamako la bayro ay kamatyan nin bilang ombayro ha nika-onan nako bayro.

10

Kawkahalita-an ni Arì Solomon

1 Habayti et ya kawkahalita-an ni Solomon: hay maronong ya anak ay ampakab-in kaligawan ha mawmato-antawo na, piro hay anak ya tangah ay kalele-an ya an-igwà na konla.

2 Hay kamama-in ya nakwa ha mala-et ya pamamaraan ay ahè pakinabangan, piro hay katapatan ay makapilibri nin biyay.

3 Ahè payagan nin Pangino-on nin mabitlan ya mangahampat ya tawtawo, boy hay anhangaren nin mangala-et ya tawtawo ay agna ampayagan.

4 Hay tawoy matamlad ay ampag-irap, piro hay mahipeg ay anyomaman.

5 Hay maronong ay ampanipon alawah no pana-on pangalawah, piro hay tawoy kapangakatoloy no pana-on pangalawah ay ampipareng-ey.

6 Hay mahampat ya tawo ay ampananggap kahampatan. Hay mala-et ya tawo, ha kagalingan nan maghalità ay angkapaghakban nay kala-etan na.

7 Hay pamamanemtem ha tawtawoy mangahampat ay ampambin kaligawan, balè hay ngalan nin tawtawoy mangala-et ay angkasorawan.

8 Hay tawoy maronong ay anhomonol ha maganday wawali, piro hay tawoy ampaghalità nin kalokowan ay sarili na ya anhira-en na.

9 Hay tawoy tapat ay ampakasigoron ma-in kalibriyan, piro hay tawoy alwan tapat ay angkarakep.

10 Hay tawoy ampaki-ayon ha ampagkasalanan ay ampanggawà kagolowan, piro hay tawoy makhaw ya nakem manita ay ampambin katinekan.

11 Hay hawhalità ya anhalita-en nin mahampat ya tawo ay emen hobol ya ampambin biyay, piro hay mala-et ya tawo, ha kagalingan nan maghalità ay angkapaghakban nay kala-etan na.

12 Hay an-ibonga nin inakit ay kagolowan, piro hay ampanlabi ay ahè ampangasikaso nin kamali-an.

13 Hay tawoy ampaka-intindi ay ampaghalità nin ma-in karonongan, piro hay tawoy tangah ay angkaparosawan.

14 Hay tawtawoy mangaronong ay ampangantì nin tamà ya pana-on nin ibalità la ya tinandà la, piro hay anhalita-en nin tawoy tangah ay ampakahirà ta agna ampi-awengen ya anhalita-en na.

15 Hay protiksyon nin mangayaman ay kawkamama-in la; hay ampakahirà ha manga-irap ay ka-irapan la. 16 Hay primyo nin mahampat ya tawo ay biyay ya ayin anggawan, piro hay tawoy mala-et ay lalò ana ingat ampanggawà kasalanan.

17 Hay tawoy ampanlengè ha an-isita kona ay lomawig ya biyay, piro hay tawoy ahè ampangamin nin hiya ay nagkamalì ay mitawon.

18 Hay tawoy ampangitagò nin inakit ay mabongkok, boy hay tawoy madaldal ay tangah.

19 Hay tawoy masalità ay ampakapagkasalanan. Hay tawoy maronong ay alwan matlek.

20 Hay hawhalità nin mahampat ya tawo ay ampa-alaga-an nin emen ha poroy pilak, piro hay pangingihip nin mala-et ya tawo ay ayin alagà.

21 Hay hawhalità nin mahampat ya tawo ay pakinabangan nin malakè ya tawo, piro hay tangah ay angkati banà ha kakolangan ha pangingintindi.

22 Hay tawo ay anyomaman ha kahampatan nin Pangino-on, alwan ha paghakit nan magtrabaho.

23 Hay tawoy tangah ay angkatowà ha panggawà nan kala-etan, piro hay tawoy ampaka-intindi ay an-ikatowà nay karonongan na.

24 Hay angkalimowan nin mala-et ya tawo ay mangyari kona, piro hay mahampat ya tawo ay matanggap nay anhangaren na.

25 Hay tawoy mala-et, no ma-in anlomateng kona ya emen ha bagyo ay kowinta ampi-alipad, piro hay tawoy mahampat ay alwan ombayro ta maski anyay anlomateng kona ay matibay ya nin emen ha nakapondasyon ya bali.

26 Agka mangwan matamlad ya tawo ya patrabahowen mo nin para komo ta masora kan bongat nin bilang ha ngipen mo ya nangilah nin hokà boy bilang ha mata mo ya angka-ahokan.

27 Igalang moy Pangino-on emen bomoyot ya biyay mo. Hay mala-et ya tawo ay angkati nin ayin ha oras.

28 Hay an-asawan nin mangahampat ya tawtawo ay makab-i konla nin kaligawan, piro hay an-asawan nin mangala-et ya tawtawo ay ahè lomateng konla.

29 Hay tawtawoy ayin kasalanan ay an-i-atap nin Pangino-on, piro hay ampipanggawà kala-etan ay ampa-anggawan na.

30 Hay tawtawoy ma-in kahampatan ay ampakasigoron ma-in pagpirmiyan, piro hay tawtawoy mangala-et ay ayin kinapirmiyan.

31 Hay tawtawoy mangahampat ay ampaghalità nin ma-in karonongan, piro hay tawtawoy mangala-et ay ampa-anggawan ha paghalità lan kala-etan.

32 Tandà nin tawtawoy ma-in kahampatan no anyay halita-en la ya makapakonsowilo nin kapara lan tawo, piro hay anhalita-en nin tawtawoy mangala-et ay ampakakhit nakem nin kapara lan tawo.

11

1 Angka-inakitan nin Pangino-on ya tawoy ampanggamit nin titimbangan ya ma-in ha-ol, piro angkatowà ya ha tawoy tapat ya ampanggamit nin titimbangan ya tamà.

2 Hay tawoy mapagmatag-ay ay ampipareng-ey, piro hay tawoy mapagmaka-aypà ay ma-in karonongan.

3 Katapatan ya ampangitoto ha tawoy ma-in kahampatan, piro hay tawoy ahè mapahimala-an, hay ampakahirà kona ay alwa yan tapat.

4 Hay kayamanan mo ay ayin magawà no lomateng anay allon kamatyan mo, piro hay katapatan ay ampakapipa-alilih ha kadisgrasyawan.

5 Hay katapatan ay ampakapa-inomay ha biyay nin mahampat ya tawo, piro hay tawoy mala-et ay angkahirà nin sarili nan kala-etan.

6 Hay kahampatan ay ampakapilibri nin tawoy tapat, piro hay tawoy ahè mapahimala-an ay angkahagep ha kahiba-an.

7 Pangati nin mala-et ya tawo, kateng an-asawan na ay ma-anggawan, boy hay an-asawan nay kayamanan bayri ha babon lotà ay ayin.

8 Hay mahampat ya tawo ay an-i-atap ha kagolowan; kayà mala-et ya tawo tana ya anlatngan nin kagolowan.

9 Hay tawo ay angkahirà banà ha kala-etan paghahalità nin tawoy ayin katetpel ha Diyos, piro hay karonongan nin mahampat ya tawo ay ampakapilibri.

10 Hay tawtawo ha siyodad ay ampipagtowà no an-omasinso ya tawtawoy mangahampat, piro ampibobo-angaw hilan magligaliga ha pagkamati nin tawtawoy mangala-et.

11 Ha gawà nin tawtawoy mangahampat ay an-omasinso ya siyodad, piro hay siyodad ay angkahirà nin hawhalità nin mangala-et ya tawtawo.

12 Hay tawoy kolang ha tinandà ay ampanyamo-yamò nin kaparan tawo, piro hay tawoy ma-in pangingintindi ay alwan matlek.

13 Hay tawoy madaldal ay ahè masikritowan, piro hay tawoy mapahimala-an ay angkapagkompiyansawan.

14 Hay tawtawo ha mihay nasyon ay angkatalo no ayin ampangitoto, piro no malakè ya ampagwawali ay sigoradon manalo.

15 Hay tawoy ampagpangakò nin mamayad otang nin agna kabalay ay paghehean na; kayà hay mahampat ay ahè mangakò ha ombayroy tawo.

16 Hay mateptep ya babayi ay an-igalang, piro hay babayi ya ahè ampagpa-alagà ha sarili ay ahè an-igalang. Hay tawoy matamlad ay ahè magkama-in kowalta, piro hay mahipeg ay magkama-in kayamanan.

17 Hay tawoy ma-ingangalowen ay ampanggawà ikahampat nin sarili na, piro hay tawoy mahiblet ay anhira-en nay sarili na.

18 Hay mala-et ya tawo ay ayin angkapakinabang, piro hay ampanggawà kahampatan ay sigoradon ma-in primyo.

19 Hay tawoy ampanggawà kahampatan ay ampagkama-in nin mahampat ya pamimiyay, piro hay tawoy ansomigin manggawà kala-etan ay ampanikap kamatyan.

20 Hay tawtawoy ma-in mala-et ya kanakeman ay angka-inakitan nin Pangino-on, piro ampangonsowilowan na ya tawtawoy ampanggawà kahampatan.

21 Hay mangala-et ya tawtawo ay sigoradon parosawan nin Pangino-on, piro hay mangahampat ya tawtawo ay malibri.

22 Hay maganday babayi ya ayin mahampat ya gawà ay emen hinghing ya gintò ya anti ha ngohò nin baboy.

23 Hay an-apehen nin mangahampat ya tawtawo ay kahampatan, piro hay mangala-et ya tawtawo, hay ma-antì la ay kaparosawan.

24 Hay tawoy mabibi-iyen ay lalò ampagkama-in, piro hay tawoy ahè labay mambi nin dapat nan igwà ay lalò angka-ayinan.

25 Hay tawoy mabibi-iyen ay ampomalindaway ya biyay. Manambay ka ha kanayon emen la ka tambayan.

26 Hay tawoy maglalakò boyah ay angkasorawan nin tawtawo no hay boyah na ay an-itagò na ta an-i-antì nan tomag-ay ya prisyo, piro amporiyen lay tawo ya ampaglakò ha pana-on nin panganga-ilangan la.

27 Hinoman ya ampaghangad nin kahampatan ay ampakapakonsowilo, piro hinoman ya ampanikap kagolowan ay habayto ya makit na.

28 Hay tawoy ampahimalà ha kayamanan na ay ayin imbalag ha bolong kayo ya no ka-ingitan ay angkalagah, piro hay mangahampat ya tawtawo ay ayin imbalag ha bolong kayo ya lalò anlomaboyong no abagat.

29 Hay tawoy ampambin kagolowan ha pamilya na, ha bandan hoyot ay ayin malateng kona. Hay tawoy tangah ay mag-in alilà nin maronong.

30 Kaligawan ya an-igwà ha biyay nin tawoy ma-in kahampatan, boy hay ampangipakarani nin tawo ha Diyos ay maronong.

31 No pangno primyowan nin Diyos ya mangahampat ya tawtawo bayri ha babon lotà ay ombayro na itaman parosawan ya tawtawoy mangala-et boy mawmakasalanan.

12

1 Hay tawoy labay magkama-in tinandà ay ampananggap sisita no ampagkamalì ya. Katangahan nin tawo ya ahè labay pasita.

2 Hay tawoy mahampat ay ampangonsowilowan nin Pangino-on, piro hay tawoy ampagplanon kala-etan ay anhosgawan na.

3 Hay gawgawà nin mala-et ya tawo ay ahè manatili, piro hay mangahampat ya tawtawo, maski anyay mangyari ay ampanatilin matibay.

4 Hay mahampat ya ahaway babayi ay karangalan boy kaligawan nin ahawa na, piro no hay ahaway babayi ay ampangipareng-ey nin ahawa ay emen ya ha masakit ya ahè matambal ya ampanirà bot-o nin ahawa na.

5 Hay tapat ya tawtawo ay anggomawà kahampatan ha kapara la, piro hay mangala-et ya tawtawo ay labay bongat manloko nin kapara la.

6 Hay hawhalità nin mangala-et ya tawtawo ay kowinta ampakamati ta ampakahirà nin kapara banà ha bawbarà lay alwan peteg, piro hay hawhalità nin mangahampat ya tawtawo ay ampakapilibri nin kapara.

7 Hay mangala-et ya tawtawo ay angka-apò nin ayin na-i-alalak, piro hay lipì nin mangahampat ya tawtawo ay ayin anggawan ya pangalalak.

8 Hay tawoy maronong ay amporiyen, piro hay tawoy tangah ay anyamo-yamo-en.

9 Mas mahampat ya tawoy ma-aypà ya kapapa-hal ya ampagsikap magtrabaho nin para ha kabiyayen na kisa magmamayaman ya ayin ma-ekan.

10 Hay tawoy mahampat ay an-asiwa-en nan mahampat ya aw-ayop na, piro hay tawtawoy mangala-et ay mabagsit ha aw-ayop la.

11 Hay mamaliyan ya ampagmalasakit magtrabaho ay ampagkama-in sapat ya pamamangan, piro hay anggomawà nin ayin kapararakan ay tangah.

12 Hay labaylabay nin mangala-et ya tawtawo ay manggawà nin bawbagay ya mangala-et maski tandà la ya habayto ay makahirà konla, piro hay tawtawoy mangahampat ay ampanatilin matibay ha kahampatan.

13 Hay tawoy mala-et ay angkahagep ha sarili nan paghahalità, piro hay mahampat ya tawo ay angka-i-atap nay sarili na ha kagolowan.

14 Hay pambin primyo ha tawo ay kompormi ha anhalita-en na boy ha anggaw-en na; tanggapen nay nararapat ya para kona.

15 Ha asa nin tawoy tangah ay tamà ya kaganawan anggaw-en na, piro hay tawtawoy mangaronong ay ampanlengè ha wawwawali.

16 Hay tawoy tangah ay tampol ampamakit nin pahang, piro hay tawoy matalino ay pinagka-ayin nay aw-insolto kona.

17 Hay tawoy ampagtotol nin kaptegan ay ampangipakit kahampatan, piro hay tawoy ampagbongkok ay alwan mahampat ya an-ipakit na.

18 Ma-in tawtawo ya makhit maghalità nin bilang ha hondang ya no makahogat ay malalè. Hay hawhalità nin tawtawoy mangaronong ay ampakapakahampat nin bilang ha tambal.

19 Hay kabongkokan ay ma-in anggawan, piro hay kaptegan ay manatili nin ayin angga.

20 Hay anti ha nakem nin tawtawoy ampagplano nin manggawà kala-etan ay panloloko, piro hay tawtawoy anggomawà nin para ikatinek ay ma-in kaligawan.

21 Ayin mala-et ya mangyari ha tawtawoy mangahampat, piro hay tawtawoy mangala-et ay ayin tegen ya kagolowan.

22 Hay Pangino-on ay ampag-inakit ha tawtawoy mangabongkok, piro ampangonsowilowan na ya tawtawoy mapteg.

23 Ahè an-ipagmalhay nin tawoy maronong ya tinandà na, piro hay tawoy tangah ay an-ipagmalhay nay katangahan na.

24 Hay tawoy masikap ha trabaho ay ampag-in mihay mama-alà, piro hay tawoy matamlad ay ahè ampi-asinso no alwan pirmin ampatrabahowen nin mabyat.

25 Hay tawoy pirmin angkahlak ay alwan maliga, piro hay mahampat ya hawhalità ay ampakapakhaw nakem na.

26 Hay tawoy mahampat ay ampangitoto nin kapara nan tawo, piro hay tawoy mala-et ay ampitawon ha kala-etan na.

27 Ahè angkakwa nin matamlad ya tawo ya anhangaren na, piro hay mahipeg ya tawo ay ampagkama-in maganday kakalma-an.

28 Hay tawoy ma-in kahampatan ay ampagkama-in mahampat ya pamimiyay, piro hay kamali-an ay ampakapipalako nin tawo ha kamatyan.

13

1 Hay anak ya maronong ay ampanlengè ha tawtorò nin tatay na, piro hay anak ya mapagmalhay ay ahè ampanlengè ha pawpanana-ad kona.

2 Hay mahampat ya tawo ay ampagkama-in nin primyo ha kawkahampatan ya anhalita-en na, piro hay tawoy pirmin mala-et ya ka-ihipan ay parosawan banà ha kala-etan nin pagnanakem na.

3 Hay tawoy mapi-aweng ha paghahalità ay angka-i-atap nay sarili na, piro hay tawoy ayin pi-aweng maghalità ay anhira-en nay sarili na.

4 Maski pangnoy paghangad nin matamlad ya tawo nin anyaman ya bagay ya labay na ay talagan agna makwa. Hay masikap magtrabaho ay makwa nay anyaman ya bagay ya labay na.

5 Hay mangahampat ya tawtawo ay angka-inakit ha kabongkokan, piro hay gawgawà nin mangala-et ya tawtawo ay kawkala-etan boy kawkakareng-eyan.

6 Hay gawgawà ya mahampat ay ampakapi-atap nin tawoy tapat, piro hay ampakahirà nin tawoy makasalanan ay kala-etan.

7 Ma-in tawoy ampagpanggap mayaman, piro ayin yan maski anyaman. Ma-in itaman tawoy ampagpanggap nin hiya ay ma-irap, piro hiya ay masyadon mayaman.

8 Hay tawoy mayaman ay ma-arì nan pambeh nin biyay na ya kayamanan na ha tawtawoy ampagplanon mamati kona, piro hay tawoy ma-irap ay ayin angkahalakan ya ombayro.

9 Hay tawtawoy mangahampat ay emen ha hawang ya masyadoy kahawangan, piro hay tawtawoy mangala-et ay emen ha kingki ya malaga maparè.

10 Ayin angkapakinabang ya tawoy mapagmalhay no alwan kagolowan, piro hay ampanlengè ha wawwawali ay ampagkama-in karonongan.

11 Hay kayamanan ya nakwa ha maparahan boy ahè pinaghayngetan ay tampol angka-alih ta ahè ampa-alaga-an, piro hay kayamanan ya nakwan amo-amò boy pinagpagalan ay lalò kapampopomahan.

12 No ahè ampangyari ya an-asawan mo ay makhit ya nakem mo, piro no ampangyari ya anhangaren mo ay ampagkama-in kan masyadoy kaligawan.

13 Hay ahè anhomonol ha mahampat ya wawali ay ampanikap kagolowan, piro hay anhomonol ay ampagkama-in pakinabang.

14 Hay tawtorò nin mangaronong ya tawtawo ay ampakab-in tambay nin bilang ha lanom ya ampangibat ha hobol. No honolen mo bayto, hay biyay mo ay marayò ha piligro.

15 Hay tawoy ma-in mahampat ya pangingintindi ay an-igalang, piro hay tawoy ahè mapahimala-an ay makatanam ka-irapan.

16 Hay tawoy maronong, biha na gaw-en ya gawà na ay an-ihipen na pon, piro hay tawoy tangah ay an-ipagparangkisa nay katangahan na.

17 Hay alwan mahampat ya hogò ya mantan balità ay ampambin ikagolo nin tawtawo, piro hay mapahimala-an ya hogò ay ampakagawà nin ikatinek.

18 Ka-irapan boy kakareng-eyan ya mapakinabang nin tawoy ahè labay matoto, piro hay ampanlengè ha sisita ay an-igalang.

19 Hay tawo ay ampagtowà no hay anhangaren na ay angkatanggap na, piro hay tawtawoy tangah ay ahè labay mog-alih ha kala-etan.

20 Patorò ka ha maronong ya tawo emen ka domonong, piro no makilamo ka ha tawoy tangah ay ampanikap kan ikahirà mo.

21 Hay makasalanan ay ma-in kagolowan maski ayri ya mako, piro hay tawoy mahampat ay ampagkama-in kahampatan.

22 Hay tawoy mahampat ay ma-in angka-ipamana ha aw-apò na, piro hay kamama-in nin mawmakasalanan ay ampipalako ha tawtawoy mangahampat.

23 Hay paliyan ya bakanti, no natamnan ay makab-i nin malakè ya pamamangan ya para ha manga-irap, piro ahè labay ipatamnan nin tawtawoy alwan mangahampat ya kanakeman.

24 Hay tawoy ahè ampamarosa nin mandisiplina ha anak na ay agna anlabiyen ya anak na. Hay tawoy ampanlabi ha anak na ay talagan amparosawan nan disiplinawan ya anak na.

25 Hay tawtawoy mangahampat ay ahè angkabitlan ta ma-in sapat ya pamamangan, piro hay tawtawoy mangala-et ay pirmin mabitil ta ampagkakolang ha pamamangan.

14

1 Hay babayi ya maronong ay an-asikasowen nan ayosen ya pamamali na, piro hay pamamali nin babayi ya tangah ay angkahirà banà ha kagagaw-an na.

2 Hay tapat ya tawo ay an-ipatnag nay panggogomalang na ha Pangino-on, piro hay tawoy alwan tapat ay an-ipatnag na ya hay Pangino-on ay agna an-igalang.

3 Hay hawhalità ya an-ipagmalhay nin tawoy tangah ay emen garoti ya andompà ha bokot na, piro hay hawhalità nin tawoy mahampat ay ampakapi-atap kona.

4 No ayin ayop ya manggoloy araro ay agka maka-alawah nin malakè ya pali, piro banà ha tambay nin aw-ayop ay maka-alawah kan malakè.

5 Hay tapat ya tawoy ampamapteg ay pirmin ampagtotol kaptegan, piro hay tawoy alwan tapat ha pamapteg, hay antotolen na ay poro kabongkokan.

6 Hay tawoy mapanoya-toyà ay ahè magkama-in karonongan, piro hay tawoy ma-in pangingintindi ay tampol angkatoto.

7 Pakarayò ka ha tawoy tangah ta ayin kan matotowan kona.

8 Hay maronong ya tawo ay tandà nay anggaw-en na, piro hay tawoy tangah, hay malì ya tandà na ay ampakapitawon kona.

9 Hay tawtawoy tangah ay ayin kowinta konla ya pagkasalanan la, piro hay tawtawoy mangahampat ay an-ipakikwa lan tawad ya kawkasalanan ya nagawà la.

10 Ayin makapaki-atag nin kaligawan o kalele-an ya ma-in komo.

11 Hay bali nin tawoy mala-et ay tampol mahirà, piro hay bali nin tawoy mahampat ay manatili.

12 Ma-in daan ya an-ipalagay nin tawo nin habayto ay tamà, piro ha ka-anggawan nin habayto ay kamatyan.

13 Hay kalele-an nin tawo ay ma-arì nan itagò ha pangka-ili na, piro pangayarì nin habaytoy ka-ili ay anti et konay kalele-an na.

14 Hay matanggap nin tawtawoy mangala-et ay kompormi ha gawgawà la, piro hay tawtawoy mangahampat, banà ha kahampatan nin gawgawà la ay kahampatan ya tanggapen la.

15 Hay tawoy tangah, kaganawan angkalengè na ay ampinto-owen na, piro hay tawoy maronong ay ampag-aralan na pon no ma-in kaptegan ya angkalengè na.

16 Hay tawoy maronong ay an-i-atap nay sarili na ha kagolowan, piro hay tawoy tangah ay ahè ampag-atap boy pabigla-biglà.

17 Hay tawoy maparan mag-amot olo ay tangah, boy hay tawoy ampagplano nin kala-etan ay angka-inakitan.

18 Hay matanggap nin tawtawoy tangah ay kompormi ha katangahan la, piro ha tawtawoy mangaronong, banà ha karonongan la ay angkapahanan ya tinandà la.

19 Hay tawtawoy mangala-et ay anyomokò boy ampaki-i-ingalo ha tawtawoy mangahampat.

20 Hay tawtawoy manga-irap ay ahè ampa-alaga-an nin kapara lan tawo, piro hay mangayaman ay malakè ya amigo.

21 Hinoman ya ampanyamo-yamò nin kapara nan tawo ay ampagkasalanan, piro hinoman ya ampangingangalo ha manga-irap, hiya ay maliga.

22 Hika ay pahimala-an boy igalang nin tawtawo no hay gawgawà mo ay mahampat, piro no hika ay ampagplano nin kala-etan, hay anggaw-en mo ay kamali-an.

23 Magtrabaho ka emen ka magkama-in ikabiyay ta no kapagkokowinto mon bongat, hay biyay mo ay kapan-o-omirap.

24 Hay karangalan nin tawtawoy mangaronong ay karonongan la, piro hay tawtawoy tangah ay balaybalay ha katangahan la.

25 Hay ampamapteg ya ampaghalità nin kaptegan ay ampakapilibri nin tawtawo ha kamatyan, piro no hay anhalita-en na ay kabongkokan, hiya ay ampangitraydor nin tawtawo.

26 Hay tawoy anggomalang ha Pangino-on kateng pamilya na ay ampagkama-in makhaw ya pamahimalà ha Pangino-on.

27 Hay panggomalang ha Pangino-on ay ampakab-in tambay nin bilang ha lanom ya ampangibat ha hobol. No gaw-en mo bayto, hay biyay mo ay marayò ha piligro.

28 Banà ha kalak-an tawoy ampag-ari-an nin arì, hiya ay ma-in karangalan. No ayin nin tawtawo ay ayin kowinta ya pag-arì na.

29 Hay tawoy ma-in mahampat ya pangingintindi ay ahè tampol ampamahang, piro hay tawoy maparan mag-amot olo ay an-ipakit nay katangahan na.

30 Hay katinekan pagnanakem ay ampakab-in kalighawan, piro hay inggit ay emen ha masakit nin bot-o ya ahè matambal.

31 No padya-dya-an moy tawtawoy manga-irap ay emen mon an-insoltowen ya Diyos ya namalsa konla, piro no ampanambay ka ha manga-irap ay emen kan ampambin dangal ha Diyos.

32 Hay ampakahirà nin mangala-et ya tawtawo ay kala-etan nin gawgawà la, piro hay tawtawoy mangahampat, hay ampakapi-atap konla ay kahampatan la.

33 Hay karonongan ay ampanatili ha nakem nin tawoy ma-in pangingintindi, piro hay tawtawoy tangah ay ayin tandà ya tongkol ha karonongan.

34 Banà ha kahampatan gawgawà nin tawtawo, hay nasyon ay ampibantog, piro banà ha kasalanan ya anggaw-en nin tawtawo, hay nasyon ay ampagkama-in kakareng-eyan.

35 Hay arì ay ampangonsowilo ha ampipamo-on ya ma-in karonongan, piro ampamahangan nay ahè ampipanhomonol kona.

15

1 Hay mapanawah ya tobay ay ampaka-alin pahang, piro hay mahngah ya tobay ay ampakapapahang.

2 No ampaghalità ya tawoy maronong ay anggamiten nay karonongan na, piro hay anhalita-en nin tawoy tangah ay ayin labay totolen.

3 Hay ampangyari ha maski ayri ay angkakit nin Pangino-on; mahampat man o mala-et ya tawo, hay anggaw-en la ay angkakit na.

4 Hay maganday halità ay ampakapaligha, piro hay halità ya makhit ay ampakablò nakem.

5 Hay tawoy tangah ay ahè ampanlengè ha an-itorò kona nin tatay na, piro hay tawoy maronong ay ampa-alaga-an na ya korihir kona nin tatay na.

6 Hay tawtawoy mangahampat ay bastanti ya kamama-in, piro hay angkapakinabang nin tawtawoy mangala-et ay kagolowan.

7 Hay mangaronong ya tawtawo ay ampakab-i nin tinandà, piro hay tawtawoy tangah ay ayin angka-igwà ya ombayro.

8 Hay an-idolog ha Pangino-on nin tawtawoy mangala-et ay angka-inakitan nin Pangino-on, piro hay panalangin nin tawtawoy mangahampat ay ampambin konsowilo kona.

9 Hay Pangino-on ay angka-inakit ha gawgawà nin tawtawoy ma-in kala-etan, piro anlabiyen nay tawtawoy ampagsikap nin magkama-in kahampatan.

10 No manggawà kan alwan tamà ay mabyat ya iparosa komo; no agmo labay manlengè ha torò ay ampanikap kan kamatyan.

11 No tandà nin Pangino-on no anyay anti ha dogal nin nikati ay lalò nan tandà no anyay anti ha nakem nin tawo.

12 Hay tawoy mapanoya-toyà ay ahè labay patorò, boy agna labay ya wawali nin tawoy maronong.

13 Hay tawoy maliga ay makit moy kaligawan ha lopa na, piro hay tawoy malelè ay kalele-an ya makit ha lopa na.

14 Hay tawoy ma-in pangingintindi ay labay matoto, piro hay tawoy tangah ay kontinto ha katangahan na.

15 Hay tawoy ma-irap ay pirmin angkahlak, piro hay tawoy maliga ay pirmin ampagkama-in kaligawan ha biyay na.

16 Mas mahampat ya kapapa-hal nin tawoy ma-irap ya anggomalang ha Pangino-on kisa kapapa-hal nin mayaman ya magolo.

17 Maski golay bongat ya ikakan, no hay ampi-a-arap mangan ay ampilalabi ay mas mahampat kisa karnin bakà ya angkona-en no hay ampi-a-arap mangan ay ampi-i-inakitan.

18 Hay tawoy ma-amot ya olo ay maparan maki-away, piro hay tawoy mapasinsya ay ampamisondò nin ampi-away.

19 Hay matamlad, maski ayri mako ay magdanas kadya-dya-an, piro hay tawoy tapat ay mapalindaway.

20 Hay anak ya maronong ay ampakapaliga nin tatay, piro hay anak ya tangah ay ampandodostà nin nanay na.

21 Hay tawoy tangah ay an-ikaliga nay katangahan na, piro hay tawoy ma-in pangingintindi, hay anggaw-en na ay matoynong.

22 Hay tawoy ahè ampanlengè ha wawali ay ayin malateng, piro hay tawoy ampanlengè ha wawali ay mangyari ya anhangaren na.

23 Maligay tawo no hay hinalità na ay tamà boy tamà ha pinanggamitan.

24 Hay kowinta ampagdanan nin tawtawoy mangaronong ay daan ya palako ha biyay ya ayin anggawan, alwan ha daan ya palako ha kamatyan ya kaparosawan.

25 Hay bali nin mapagmalhay ya tawo ay anhira-en nin Pangino-on, piro hay pi-anggawan nin lotà nin bawoy babayi ay ambiyan nan protiksyon.

26 Hay mala-et ya pangingihip nin tawtawoy mangala-et ay angka-inakitan nin Pangino-on, piro ampangonsowilowan nay hawhalità nin tawtawoy mangahampat ya kanakeman.

27 Hay maha-ol, kateng pamilya na ay ambiyan nan kagolowan, piro hay ahè ampasohol ay ambomoyot ya biyay.

28 Hay mahampat ya tawo ay an-ihipen na pon no anyay itobay na. Balè hay mala-et ya tawo ay tampol antombay, piro hay an-itobay na ay ampambin kagolowan.

29 Hay panalangin nin mangahampat ya tawtawo ay anleng-en nin Pangino-on, piro ha mangala-et ya tawtawo ay ampakarayò ya.

30 No hay lopan ka-ilgo mo ay maliga ay lomiga ka, boy no mahampat ya balità ya angkalengè mo ay lomigha ka simpri.

31 No pinto-owen mo ya an-isita komo, hika ay mag-in maronong.

32 No agmo labay patorò ay emen mon andodosta-en ya sarili mo, piro no tanggapen moy an-isita komo ay mag-in kan maronong.

33 Hay panggogomalang ha Pangino-on ay ampambin karonongan. Ka-ilangan magmaka-aypà ka pon biha ka magkama-in karangalan.

16

Hay kawkahalita-an ya tongkol ha biyay boy pag-o-ogalì

1 Hay tawo ay ampakapagplano ha ihip na, piro ayin yan magawà no agya aboloyan Pangino-on.

2 Kaganawan anggaw-en nin tawo ay an-ihipen nan tamà, piro Pangino-on ya magtandà no anyay annakemen na.

3 Ipahimalà mo ha Pangino-on ya kaganawan anggaw-en mo emen hay plano mo ay magkama-in katoparan.

4 Kaganawan bagay ay pinalsa nin Pangino-on nin ma-in plano. Hay nararapat ha tawtawoy mangala-et ay mipalako ha kaparosawan.

5 Hay Pangino-on ay angka-inakit ha tawtawoy mapagmalhay; hila ay sigoradon mipalako ha kaparosawan.

6 Pakatibolosen moy nakem mo ha Pangino-on boy pakatapat ka kona emen na patawaren ya kasalanan mo. Igalang moy Pangino-on emen ayin kala-etan ya mangyari komo.

7 No hay gawgawà nin tawo ay ampambin konsowilo ha Pangino-on, hay kawka-away nin habaytoy tawo ay ipakisondò nin Pangino-on kona.

8 Mas mahampat ya amò ya natikapan no nakwa ha mahampat ya paraan kisa magkama-in malakè ya kayamanan no nakwa ha alwan mahampat ya paraan.

9 Hay tawo ay ampakapagplano nin gaw-en na, piro Pangino-on ya ampangitoto kona.

10 Ha tambay nin Diyos ha arì ay ampag-in tamà ya panonosga nin arì.

11 Labay nin Pangino-on ya hay tawtitimbangan boy hawhohokatan ya anggamiten nin maglalakò ay ayin ha-ol.

12 Hay arì ay ahè labay manggawà kala-etan ta hay pinagkapondasyon nin pamomo-on na ay kahampatan.

13 Hay labay leng-en nin arì ay kaptegan, boy hay tawoy ampaghalità nin kaptegan ay anlabiyen na.

14 Hay maronong ya tawo ay ampagsikap nin mamaliga nin arì ta no mamahang ya arì ay ampamati.

15 No ampangonsowiloy arì, hay biyay nin tawtawoy angkasakopan na ay anlomiga. Habayti ay emen ha leem ya ampambin oran ya ampamabiyay nin tawtanaman.

16 Mas mahampat ya magkama-in pangingintindi boy karonongan kisa magkama-in gintò boy pilak.

17 Hay tawtawoy ma-in kahampatan ay ampa-alilih ha kala-etan; hinoman ya tawoy ampanggawà nin ombayro ay angka-i-atap nay biyay na.

18 Hay ampag-in bonga nin kahambogan ay kahira-an; ombayro simpri ha mapagmalhay.

19 Mas mahampat makilamo ha tawtawoy ma-irap ya ma-in manga-aypà ya nakem kisa maki-atag ha bawbagay ya nakwa nin tawtawoy mapagmalhay ha alwan mahampat ya paraan.

20 Etpanan moy natotowan mo ha Halità nin Diyos emen ka magkama-in kahampatan; pahimalà ka ha Pangino-on emen ka magkama-in kaligawan.

21 Hay tawoy ma-in karonongan ay angkabalayan ha pangingintindi na. Hay aw-ilgo na ay ampaka-ingganyo nin tawtawo.

22 Hay karonongan nin tawoy maronong ay emen ha hobol ya ampambin biyay kona, piro hay tawoy tangah ay ayin kowinta kona ya tawtorò kona.

23 Hay tawoy maronong ay an-ihipen na pon no anyay dapat nan halita-en, boy hay hawhalità na ay ampaka-ingganyo.

24 Hay mahampat ya hawhalità ay emen ha matam-ih ya polot ya ampakapalighan nawini.

25 Ma-in daan ya an-ipalagay nin tawo nin habayto ay tamà, piro hay ka-anggawan nin habayto ay kamatyan.

26 Hay trabahdor ay ampagsikap magtrabaho emen agya mabitlan.

27 Hay tawoy mala-et ay ampanikap paraan no pangno na mahirà ya kapara na. Hay aw-ilgo na ay ampakahirà nin emen ha apoy ya ampakapo-ol.

28 Hay tawoy mala-et ay ampamihihirà; hay tawoy madaldal ay ampakahirà nin pami-a-amigo.

29 Hay mapanggolo ay magaling manaktika; kayà ampakagtan yan kapara na nin manggawà nin alwan mahampat.

30 Mag-atap ka ha tawtawoy kanwarì ay mahampat ya tegteg la komo, balè ta hay labay lan gaw-en komo ay kala-etan.

31 Hay pinagkaprimyo nin mahampat ya tawo ay makarà ya biyay; hay oban na ay pinagkadangal na.

32 Mas mahampat ya tawoy alwan mapapahangen kisa tawoy ma-in kapangyariyan, boy mas mahampat ya tawoy mapagpendan ha sarili kisa tawoy makapag-ikon nin mihay siyodad.

33 Maski anyay gaw-en nin tawtawo emen la matanda-an no anyay dapat lan gaw-en, Diyos bongat ya makapagdisisyon.

17

1 Mas mahampat ya mangan nin maski anyay pamamangan ya naba-aw basta ma-in katinekan kisa makipangan ha malhay ya handa-an ha bali ya ma-in kagolowan.

2 Hay maronong ya alilà ay ampagkama-in karapatan nin mamo-on ha ayin kowintay anak nin amo na, boy ma-arì yan magkama-in parti ha mamanawen nin mipapatel.

3 Hay pilak boy gintò ay anhoboken ha apoy; hay nakem itaman nin tawo ay anhoboken nin Pangino-on.

4 Hay tawoy mala-et ay ampanlengè ha anhalita-en nin kapara nan mala-et. Hay mabongkok itaman ay ampanlengè ha ma-alay ya halità.

5 No ampanoya-toyà ka nin tawtawoy manga-irap ay an-insoltowen moy Diyos ya namalsa konla, boy hay tawoy angkatowà ha alwan maganday nangyari ha kanayon ay amparosawan.

6 Hay aw-apò ay an-ipagparangalan nin pawpapò la; hay aw-anak itaman ay an-ipagparangalan lay tawtatay la.

7 Hay maganday paghahalità ay alwan bagay ha tawoy tangah; lalò alwan bagay ha ampamo-on ya magbongkok.

8 Ha asa nin tawo, hay sohol ay emen ha ma-alagà ya bato ya ampakagayoma ha tawoy ampasohol ta maski ayri ya parapit, hiya ay ampakinabang.

9 Hay labay nin ampamatawad ha kamali-an nin kapara ay pamilalabi, piro no idaldal na baytoy kamali-an ay ampanirà ya nin pami-a-amigo.

10 Hay tawoy ma-in pangingintindi ay mas angkatoto maski miminghan ha-aren kisa tawoy tangah ya maski magatoy bisis nin barogen ay ahè angkatoto.

11 Hay mala-et ya tawo ay ampagribildi; kayà ma-in ihogò nin mamarosa kona.

12 Mahampat et ya makahakbat nin mihay ayop ya oso ya hay aw-anak na ay inayo kona kisa makahakbat nin mihay tangah ya an-ipakit nay katangahan na.

13 Hinoman ya ampanggantin kala-etan ha kahampatan, hay kala-etan ay ahè ma-alih ha pamamali na.

14 Hay away ya na-ompisawan ay ayin imbalag ha dawey nin lanom ya angka-ibat ha diposito ya nalobtan; kayà emen ahè lomagot ay itegen ya pami-a-away.

15 Hay manonosga ya mangilibri nin tawoy nagkasalanan emen ahè maparosawan, boy hay manonosga ya mambin kaparosawan ha tawoy ayin kasalanan ay parihon angka-inakitan nin Pangino-on.

16 Ayin kowintan paggastosan ha pag-a-aral ya tawoy tangah ta talagan ahè mipalaman ha nakem na ya an-itorò kona.

17 Hay amigo ay pirmin ampanlabi; hay patel itaman ay ampakiramay ha patel na ya ampagdanas nin kadya-dya-an.

18 Hay tawoy ayin pangingintindi ay ampagpangakò boy ampaggarantiya ha otang nin kanayon ya tawo.

19 Hay tawoy labaylabay ya kasalanan ay labaylabay ya kagolowan, boy hay tawoy mahambog ay ampanikap kahira-an.

20 Hay tawoy ampangihip nin kala-etan ay ayin ma-antì ya kahampatan, boy hay tawoy ampaghalità nin ma-alay ya halità ay ampag-in alwan maganday kakalma-an.

21 Ahè ampagkama-in kaligawan ya mawmato-antawo nin anak ya tangah.

22 Hay tawoy maligay kanakeman ay pirmin maligha, piro hay ampagkonsimisyon, hay nawini na ay kapanlolomaya.

23 Hay mala-et ya manonosga ay angkasoholan; kayà hay ampangyari ay ahè ampagkama-in katoynongan.

24 Hay tawoy ampaka-intindi ay ampanikap karonongan, piro hay tawoy tangah, hay ihip na ay ayin kinapirmiyan.

25 Hay anak ya tangah ay ampambin kalele-an ha tatay na, boy an-ikalelè nin nanay na ya pangi-anak kona.

26 Alwan tamà nin hay tawoy mahampat ay parosawan, boy alwan tamà nin pa-irapan ya tawoy marangal.

27 Hay tawoy ma-in tinandà ay alwan matlek; hay tawoy ampaka-intindi ay ma-amey ya nakem.

28 Hay tawoy tangah ay angka-ibilang nin maronong boy matalino no hiya ay alwan matlek.

18

1 Hay tawoy mapagsarili ay ikon naynay ikon na, boy pirmi yan kontra ha tamà ya an-ipalagay nin kaganawan.

2 Ayin kowinta ha tawoy tangah no hiya man ay ayin pangingintindi; hay labay nan bongat ay ma-ipakit na no pangno ya kagaling.

3 Hay tawoy ma-in kala-etan ay angka-inakit ha kahampatan. Panay kakareng-eyan ya ampangyari ha tawoy ahè ampambin dangal ha sarili.

4 Hay anhalita-en nin tawoy maronong ay maldeg ya labay totolen nin bilang ha malalè ya lanom; hay karonongan na ay anlomwah nin emen ha lanom ya ampangibat ha hobol.

5 Alwan tamà nin kampiyan ya tawoy nanggawà nin kala-etan, ta hay ayin kasalanan ay hosgawan.

6 Hay anhalita-en nin tawoy tangah ay ampakab-in kagolowan, boy ampangibatan nin hiya ay pakakhitan.

7 Hay ampakahirà ha tawoy tangah ay mismon anhalita-en na, boy habayto ya ampakahagpan kona.

8 Hay pangidaldal ay maganan leng-en nin tawtawo ta para konla ay emen malahap ya pamamangan.

9 Hay tawoy matamlad ay patel nin tawoy mapanirà.

10 Hay ngalan nin Pangino-on Diyos ay bilang ha matibay ya kobliyan; bayro ay ma-arì pa-ikobli ya mahampat ya tawo emen ya malibri.

11 Ha asa nin tawoy mayaman ay ma-ilibri ya nin kayamanan na nin bilang ha mihay siyodad ya napalibotan nin matag-ay ya padir.

12 Hay tawoy mapagmalhay ay hiyan mismo ya ampanirà nin pagkatawo na, piro hay tawoy mapagmaka-aypà ay ampagkama-in karangalan.

13 Hay tawoy antombay ya agna pon an-intindiyen ya pastang kona ay tangah boy ampipareng-ey.

14 Hay kakhawan nakem ay ampakatambay ha tawoy ma-in angkatanam, piro hay makapey ya nakem ay angka-alihan nin pag-asa.

15 Hay tawtawoy mangatalino ay ampagsikap nin mapahanan ya tinandà la.

16 No labay mon mabalayan ka nin tawoy ma-in matag-ay ya pagkatawo ay mambi ka kona nin rigalo.

17 Hay tawoy onan naghalità ha hosgado, hay hinalità na ay andap mo no tamà anggan hay kalaban na ay ahè et ampagpastang kona.

18 Hay makapategen ha ampi-away ya parihon ma-in pakakaya ay palabonotan.

19 Hay patel ya nakhitan ya nakem ay mas ma-irap mi-orong ya dati kisa mapag-ikon ya mihay makhaw ya siyodad; talagan hay ampi-away ay ma-irap mapisondò.

20 Ayin kanayon ya tombay ha anhalita-en mo no alwan mismon sarili mo.

21 Hay anhalita-en mo ay ma-arì makab-in kamatyan mo o makapilibri nin biyay mo; ka-ilangan tanggapen mo ya mag-in bonga nin anhalita-en mo.

22 Hinoman ya lalaki ya magkama-in ahawa ay mahampat ta habayto ay polalag kona nin Pangino-on.

23 Hay paghahalità nin ma-irap ya tawo ay emen ampaki-i-ingalo, piro hay mayaman, no tombay ay mapalalngat.

24 Ma-in mita-amigo ya angkapihirà piro ma-in amigo ya mas et ha patel.

19

1 Mas mahampat ya tawoy ma-irap ya ampamiyay nin tapat kisa tawoy mayaman ya ampaghalità kabongkokan boy ma-in katangahan.

2 Alwan mahampat ha tawo ya ayin tinandà. Hay tawo itaman ya sobray pag-aporah ay ma-arì makapagkasalanan.

3 Ma-in tawo ya hiyan mismo ya ampanirà nin sarili na ha katangahan na, biha na ihehe ha Pangino-on Diyos.

4 Hay tawoy mayaman ay ampagkama-in nin malakè ya amigo, piro hay tawoy ma-irap ay ampakarayo-an nin aw-amigo na.

5 Hay ampanistigos nin alwan peteg ay angkaparosawan; ombayro simpri ha ampaghalità nin kabongkokan.

6 Malakè ya ampagsikap nin mag-in maheneh ha tawoy mabibi-iyen, boy kaganawan ay ampaki-amigo ha mapagrigalo.

7 Hay tawoy ma-irap ay ahè ampabliyen nin pawpatel na; kayà kateng aw-amigo na ay ampakarayò kona. Maski pangnoy pagsikap nan pakarani konla ay ampakarayo-an la ya.

8 Imalasakit moy sarili mo ha pagsikap mon matoto; etpanan moy natotowan mo emen ka mag-inomay.

9 Hay ampanistigos nin alwan peteg ay angkaparosawan, boy hay ampaghalità nin kabongkokan ay alwan maganday pi-ogotan.

10 Hay ma-inomay ya pagbibiyay ay alwan bagay ha tawoy tangah, boy hay alilà ay alwan bagay mamo-on ha mangarangal.

11 Hay tawoy ma-in pangingintindi ay ahè antimanon ampamahang; no ma-in nakagawà kona nin kamali-an, hay mahampat ay pa-olayan nayna.

12 Hay pahang nin arì ay emen tonoy liyon ya ampamayani; piro hay panlalabi na ay pagkahampat nin emen ha amog ya ampakapalambot nin dawdikot.

13 Hay anak ya tangah ay ampambin ikahirà nin tatay na; boy hay ahaway babayi ya pirmin ampagriklamo ay ayin imbalag ha ampakasoray tonoy nin tolò lanom ya sigisigi ha pantolò.

14 Hay mawmato-antawo ay makapipamana ha anak lay lalaki nin bali boy kayamanan; piro Pangino-on ya makab-i kona nin ahawa ya ma-in pangingintindi.

15 Hay tawoy matamlad ya kapangakatoloy ay mabitlan.

16 Hay tawoy anhomonol ha an-ipanogò nin Diyos ay angka-i-atap nay biyay na, piro hay tawoy angka-inakit ha pawpanogò ay marani ha kamatyan.

17 Hay tawoy ampaka-ingalo nin tawoy ma-irap ay emen yan nama-otang ha Pangino-on Diyos, ta Pangino-on ya gomanti kona nin kahampatan.

18 Disiplinawan moy aw-anak mo mintras malagò hila et boy ma-in ka et nin pag-asan madisiplinawan hila, ta no ahè ay emen mo hilan an-i-akay ha kamatyan.

19 Hay dapat gaw-en ha tawoy maparan mag-amot olo ay pa-olayan maski anyay mangyari kona, ta no tambayan mo ya, hiya ay malomawan boy ka-ilangan moyna et gaw-en oman ya panambay mo kona.

20 Manlengè kan wawwawali boy tanggapen moy tawtorò emen ka mag-in maronong ha hoyot ya allo.

21 Malakè ya amplanowen nin tawo piro kalabayan nin Pangino-on ya mangyari.

22 Hay nararapat ha tawo ay mag-in tapat. Hay ma-irap ya tawo ay mas mahampat kisa mabongkok.

23 Hay panggogomalang ha Pangino-on ay ampakapakarà biyay, ampakapaliga, boy ampakapilibri ha kadisgrasyawan.

24 Hay tawoy matamlad, ha katamlaran na, maski ihohobò nayna ay agna et magawà dampoten.

25 Hay dapat ha tawoy mapanoya-toyà ay parosawan emen mag-in aral ha tawtawoy ayin pangingintindi. Hay tawoy ma-in pangingintindi ay angkatoto no hiya ay an-itorò.

26 Hay anak ya anlomaban ha tatay boy ampangipataboy nin nanay ay mala-et boy ampambin kakareng-eyan.

27 Anak koy lalaki, no agka manlengè ha pangaral komo ay mapa-olayan mo ya tinandà mo.

28 Hay ayin kowintay tistigos ay ahè ampagtotol kaptegan ta agna ampa-alaga-an ya katoynongan. Hay tawtawo itaman ya mangala-et ay hay ganan manggawà kala-etan.

29 Hay tawtawoy mapanoya-toyà ay parosawan; hay tawtawo itaman ya tangah ay babarog ya pamarosa.

20

1 Hay tawoy masyadon minom nin alak ay ampag-in bastos boy mapanggolo. Hinoman ya ampaglahing ay alwan maronong.

2 Hay pahang nin arì ay emen tonoy liyon ya ampamayani; hinoman ya ampamapahang nin arì ay emen nan an-aporawen ya biyay na.

3 Hay tawoy ampa-alilih ha kagolowan ay ma-in karangalan, piro hay tawoy tangah ay ampagpilit maki-away.

4 Hay mamaliyan ya matamlad mangararo nin paliyan na ha tamà ya pana-on ay ampakilimoh ta ayin na-alawah.

5 Hay pangingihip nin tawo ay emen ha lanom ya anti ha malalè ya libon, piro hay tawoy ma-in pangingintindi ay an-ipapabokà nay an-ihipen nin hatoy tawo.

6 Malakè ya tawoy ampaghalità nin hila ay tapat, piro ma-irap kan makakit nin mapahimala-an.

7 No hay tatay ay tapat, boy no hay anggaw-en na ay kahampatan, hay aw-anak na ay makalmà.

8 Hay arì, no ampiknò ya ha trono na nin manosga ay angkakit na no hino ya mala-et.

9 Ma-in warì makapaghalità nin talagan hay nakem na ay malinis boy hiya ay ayin kasalanan?

10 Hay Pangino-on ay angka-inakit ha anggaw-en nin tawoy ampanggamit titimbangan boy hohokat ya ma-in ha-ol.

11 Maski anak ay mabalayan moy klasi na ha gawgawà na no hay ampag-ogali-en na ay mahampat boy tamà.

12 Hay Diyos ay nambi kontamo nin mata ya gamiten tamo emen tamo makakit, boy binyan na tamo et nin tolih ya gamiten tamo emen tamo makalengè.

13 No kapangakatoloy mo ay magdanas kan ka-irapan; piro no pakahipeg kan magtrabaho ay magkama-in ka nin malakè ya pamamangan.

14 Hay mawmananaliw ay pirmin ampagriklamo ha kabliyan nin tawtinda, piro no nakatawad hila boy no amporong hilayna ay ampaghambog hila.

15 Ma-alagà ya gintò boy malakè ya alahas, piro mas ma-alagà ya anhalita-en nin tawoy ma-in tinandà.

16 Hinoman ya ampagpangakò nin mamayad otang nin tawoy alwa nan kabalay, hay dapat do ha ampagpangakò ay kowen ya kamama-in na bilang garantiya ha pangakò na.

17 Hay pamamangan ya nakwa mo ha pana-ol ay ampagganawan mon kanen, piro ayin kowinta ta emen kan bongat ampangihobò kapati-an.

18 Dapat kan manlengè ha wawali komo emen ka manalo ha labanan ya amplanowen mo.

19 Hay madaldal ay ahè masikritowan; kayà agka makilamo ha tawoy madaldal.

20 Hinoman ya ampaghalità nin mala-et ha mawmato-antawo na, hay biyay na ay bilang ha kingki ya naparè ya anti ha karegleman.

21 Hay mana ya nakwa ha alwan mahampat ya pamamaraan ay ahè makab-in ka-inomayan.

22 Agka mangganti ha nanggawà nin kala-etan komo, no alwan ipahimalà mo ha Pangino-on ta hiya ya ba-alà komo.

23 Hay Pangino-on ay angka-inakit ha anggaw-en nin tawoy ampanggamit nin titimbangan boy hohokat ya ma-in ha-ol.

24 Pangino-on ya ampagplano no anyay mangyari ha biyay nin tawo; kayà alwa naynan ka-ilangan ihipen no anyay mangyari kona ta agna et bongat ma-intindiyan.

25 Ihipen mo pon nin mahampat biha ka magpangakò nin mambi ha Pangino-on ta maka ha bandan hoyot ay agmo matopad.

26 Hay maronong ya arì ay ansori-en na pon no hinoy ampanggawà mala-et biha na parosawan nin ayin ingangalo.

27 Pangino-on ya nambin pangingihip boy konsinsya kontamo; kayà agtamo ma-itagò ya sarili tamo kona.

28 Hay pamomo-on nin arì ay manatili no hiya ay tapat boy parihoy tegteg ha kaganawan angkasakopan na.

29 Hay karangalan nin mangalagò ay kakhawan la; hay karangalan itaman nin mangato-a ay oban nin habot la.

30 Ma-in tawo ya ahè ampagbayo anggan agya pon magdanas nin kadya-dya-an.

21

1 No pangno nin angka-ipalako ya lanom nin man-agoh ha kanal ay ombayro itaman ha Pangino-on ya no anyay labay nan ipa-ihip ha arì ay habaytoy an-ihipen nin arì.

2 Maski an-ipalagay nin tawo nin tamà ya kaganawan gawà na ay tandà nin Pangino-on no anyay anti ha nakem na.

3 Hay panggawà nin mahampat boy matoynong ay mas ampakapakonsowilo ha Pangino-on Diyos kisa bawbagay ya an-idolog kona.

4 Hay ampakapangyayari ha tawtawoy mangala-et ay kahambogan boy katag-ayan nakem. Habaytoy ombayro ay kasalanan.

5 Hay mahampat ya plano nin kapanikapan ay ampambin ka-inomayan; piro hay ahè pon ampami-aweng ay ampagkakolang.

6 Hay kayamanan ya nakwa ha panana-ol ay tampol angkapanew nin bilang ha alinhangaw; hay tawoy nanggawà nin ombayro ay mipalako ha kamatyan.

7 Hay tawtawoy mangala-et ay angkadisgrasya ha sarili lan kagagaw-an ta agla labay manggawà nin matoynong.

8 Hay tawtawoy ma-in kasalanan ay ampamiyay ha alwan tamà ya pamimiyay, piro hay tawtawoy ayin kasalanan ay ampamiyay ha kahampatan.

9 Mas mahampat ya pa-iri ha golot ya hawong kisa ha bali no hay babayi ya ahawa ay mariklamo.

10 Hay tawoy mala-et ay labaylabay manggawà mala-et ha kanayon. Agya ampangingangalo ha maski hino.

11 No hay tawoy manoya-toyà ay parosawan, hay tawoy makapey et ya pangingintindi ay angkatoto. Hay tawoy maronong ay lalò angkatoto ha an-itorò kona.

12 Hay tawoy mahampat ay tandà na no anyay an-ihipen nin tawtawoy mangala-et. Hay kala-etan nin tawtawoy mangala-et ay habaytoy makahirà konla.

13 Hinoman ya ahè ampangasikaso nin an-ida-ing nin tawtawoy manga-irap ay agya itaman asikasowen no hiyay doma-ing.

14 No ma-in ampamahang komo ay magrigalo ka kona nin ayin magtandà. Ha ombayro ay ma-alih ya pahang na komo.

15 Hay gawà ya matoynong ay an-ikaliga nin tawtawoy ma-in kahampatan; piro an-ikalelè nin tawtawoy ma-in kala-etan.

16 Hay tawoy ampaka-intindi nin tamà ya pamimiyay, piro ampa-alilihan nay mahampat ya pangingintindi ay habaytoy bara-nan nin hiya ay tampol mi-abot ha dogal nin nikati.

17 Hay tawoy ma-ilig maggastos nin ayin kapararakan banà bongat ha pansarili nan kaligawan ay an-omirap; hay tawo itaman ya ma-ilig ha alak boy ha mangabli ya pamamangan ay ahè yomaman.

18 Hay tawtawoy ma-in kala-etan ay ampipabira konla ya kala-etan ya labay lan gaw-en ha tawtawoy ma-in kahampatan.

19 Mas mahampat ya pa-iri ha powiray dogal kisa makilamo ha ahaway babayi ya mariklamo boy pala-away.

20 Hay tawoy maronong, hay bali na ay ma-in manga-alagà ya kahangkapan boy mangalahap ya pamamangan, piro hay tawoy tangah ay sigisigi ya paggastos na.

21 Hinoman ya ampagsikap nin magkama-in kahampatan boy katapatan ay komarà ya biyay, boy magkama-in ya et nin kahampatan boy karangalan.

22 Hay tawoy maronong ay angkahokat nay hokaw nin mihay siyodad boy angkahirà nay padir ya dipinsa nin habayto.

23 No labay mon mapa-alilihan ya kagolowan ay mag-atap ka ha paghahalità mo.

24 Hay ingat ha tawoy mapagmatag-ay boy mahambog ay manoya-toyà; hiya ay masyadoy kahambogan.

25 Hay tawoy matamlad ya ahè labay magtrabaho ay emen nan ampatyen ya sarili na.

26 Hiya ay ma-i-ibegen, piro hay tawoy mahampat ay mabibi-iyen.

27 Hay Pangino-on ay angka-inakit ha an-idolog kona nin tawoy mala-et; lalò no hay pambi na ay alwan maganday intinsyon na.

28 Hay ampanistigos nin kabongkokan ay ahè anleng-en; piro hay tawoy ampanlengè pon emen na mahalità ya kaptegan ay ampa-alaga-an.

29 Hay tawoy ma-in kahampatan ay ampakasigoro ha sarili, piro hay tawoy ma-in kala-etan ay mapagkakanwarì.

30 Maski ma-in kan donong, pangingintindi, boy galing manwawali ay agmo et matag-ayan ya Pangino-on Diyos.

31 Hay kawkabayo ay an-ihandà para ha allon labanan; piro Pangino-on Diyos ya ampambin pananalo.

22

1 Mas maganda nin hay tawo ay mabalayan ya hiya ay mahampat ya pitatawo kisa magkama-in kayamanan ya bilang ha pilak boy gintò.

2 Hay mangayaman boy manga-irap ay paripariho ta hilay kaganawan ay pinalsa nin Pangino-on.

3 Hay tawoy ma-in pangingintindi ay tandà nay ma-in mangyari ya kala-etan; kayà angka-atapan na. Piro hay tawoy kolang ha pangingintindi ay kapansosomigi ha anggaw-en na anggan matanggap nay kaparosawan ya bonga nin gawgawà na.

4 Hay pagmaka-aypà boy panggogomalang ha Pangino-on ay ampakab-i ha tawo nin kayamanan, karangalan, boy ampakapakarà biyay.

5 No ampa-alaga-an moy biyay mo ay pa-alilih ka ha kowinta daan ya ma-in kalot ya ampagdanan nin mangala-et ya tawtawo.

6 Toro-an mon mahampat ya anak ha dapat nan gaw-en emen maski mato-a yayna ay agna pa-alilihan baytoy natotowan na.

7 Hay tawtawoy manga-irap ay anti ha hilong kapangyariyan nin tawtawoy mangayaman. Hay mangongotang ay anti ha hilong kapangyariyan nin mama-otang.

8 No hay intanem mo ay kala-etan, hay alawahanen mo ay masyadon dya-dyà nin kaparosawan ya ikahirà mo.

9 Mag-in kan mabibi-iyen boy hay manga-irap ay atagan mon pamamangan mo emen lalò kan mag-in makalmà.

10 Pa-alihen moy tawoy mapanoya-toyà emen mategen ya pamididiskosyon, pami-a-away, boy pangangaboso.

11 Hay tawoy malinis ya kanakeman boy magalang ha pag-i-ilgo ay angkapag-amigo nay arì.

12 Hay tawoy ampanatilin ma-in tinandà ay an-asikasowen nin Pangino-on; piro anhira-en nay plano nin tawoy ma-in kala-etan.

13 Hay tawoy matamlad ay malakè ya anggaw-en ya bara-nan emen bongat agya magtrabaho. Anhalita-en na ya no lomikol ya ay maka ma-in liyon ya mangnà kona.

14 Hay anhalita-en nin babayi ya pota ay kowinta malalè ya lobot. Habayto ay pakarabo-an nin lawlalaki ya ampamahangan nin Pangino-on.

15 Hay anak ay talagan ma-in kapilyowan, piro habayto ay ma-alih no toro-an mo ya boy disiplinawan.

16 Hinoman ya ampangapih ha manga-irap emen ya yomaman, o ampagrigalo ha mangayaman, hiya ay sigoradon omirap.

Kawkahalita-an nin mangaronong

17 Manlengè ka ta itorò ko komo ya anhalita-en nin tawtawoy mangaronong. Pag-aralan mo bayti, 18 ta habayti ay makab-i komo nin kaligawan no ma-etpanan mo. Ha ombayro ay ma-in kan ibalità ha kanayon. 19 Labay ko nin pahimalà ka ha Pangino-on; kayà anhalita-en ko bayti komo hapa-eg.

20 Ma-in mangahampat ya bawbagay ya hinolat ko ya para komo. Habayto ay wawwawali boy tawtinandà 21 ya mangitorò komo nin kaptegan emen mo matobay nin tamà ya tobay ya nangihogò komo.

22 Agka mamintahi ha tawtawoy manga-irap; agka simpri mangapih nin tawtawoy ayin pakakayan maki-asonto, 23 ta hay mangipaglaban boy mamarosa ha tawtawoy nanggawà nin ombayro ay Pangino-on.

24 Agka maki-amigo ha tawtawoy mapahang boy ha tawoy maparan mag-amot olo, 25 ta no manowad ka ha ogalì la ay emen kaynan nakahe-el ha ombayroy pag-o-ogalì.

26 Agka mangakò nin mamayad otang nin kanayon ya tawo 27 ta no agmo mabayaran, kateng pamira-an mo ay kowen komo.

28 Agmo i-alsay mohon nin pi-anggawan nin lotà nin kawka-apo-apowan mo ya naboyot anan inggawà.

29 Hay tawoy ma-osay magtrabaho ay ampag-in popolar boy ampi-asinso.

23

1 No ampaki-arap kan mangan ha tawoy matag-ay ya katongkolan ay sori-en mon mahampat no hino baytoy ka-arap mo. 2 No angganawan kan mangan ay magpendan ka. 3 Agka pakakhaw mangan nin habaytoy malahap ya pamamangan ya indolot na komo, ta maka habayto ay anggamiten nan bongat nin panaktika komo.

4 Agmo golowen ya ihip mo ha pagpayaman, 5 ta hay kayamanan ay ma-arì nin biglà ma-alih nin bilang ha agila ya panlompad nin palako ha katatag-ayan ay agmoyna makit.

6 Agka makipangan ha tawoy ma-imot ni ma-ibeg ha mangalahap ya pamamangan na. 7 Ma-arì nan halita-en komo ya, “Sigi, mangan ka boy minom ka et,” piro hatoy anhalita-en nay ombayro ay maheb-et ha nakem na. 8 Habaytoy pamamangan ya kinan mo ay ihoka mo, boy hay mangaganday hinalità mo kona ay masayang.

9 Agmo sayangen ya pana-on mo nin maki-ilgo ha tawoy tangah, ta hay anhalita-en mo ay ayin alagà kona.

10 Agmo i-alsa ya mohon nin pi-anggawan nin lotà ya naboyot anan inggawà, o sakopen ya lotà nin aw-olila; 11 ta hay mangipaglaban konla ay makapangyariyan ya Diyos ya nambeh konla.

12 Leng-en mon mahampat ya an-itorò komo boy tanggapen moy tinandà ya an-iwawali komo. 13 Hay anak ay agmo pag-alanganan nin disiplinawan, ta maski garotiyen mo ya ha pandisiplina mo kona ay agna ikamati, 14 no alwan hiya ay angka-i-atap mo boy agya tampol mipalako ha dogal nin nikati. 15 Anak koy lalaki, no mag-in kan maronong ay ikaliga ko. 16 Maliga ko no angkalengè katay ma-in karonongan ha pag-i-ilgo.

17 Agka mag-inggit ha tawoy makasalanan, no alwan igalang moy Pangino-on ha kaganawan oras. 18 No ombayroy gaw-en mo, hay kahampatan ya an-asawan mo ay sigoradon lomateng komo.

19 Manlengè ka, anak koy lalaki; pakaronong ka boy ihipen mo no pangno homampat ya biyay mo. 20 Agka makilamolamo ha mawmaglalahing boy ha mangahibà, 21 ta hay ogotan nin mawmaglalahing boy mangahibà, ha bandan hoyot ay mag-irap. No kapangakatoloy mon bongat banà ha pagkalahing mo, hay ogotan mo ay magdolo nin golot.

22 Leng-en moy tatay mo ta hiya ya ma-in anak komo, boy lalò mon igalang ya nanay mo no hiya ay mato-ayna. 23 Pagsikapan mon matotowan ya kaptegan, karonongan, tinandà, boy pangingintindi. Habayti ay pa-alaga-an mo boy agmo pa-olayan nin ma-alih komo. 24 Hay tatay nin mahampat ya anak ay masyadon maliga; hinoman ya ma-in anak ya maronong ay talagan angkatowà. 25 Manggawà kan ikatowà nin mawmato-antawo mo; boy paligawen moy nanay mo ya nangi-anak komo.

26 Manlengè kan mahampat, anak koy lalaki, ta hiko ya gaw-en mon alimbawà ha biyay mo. 27 Pakarayò ka ha pota ta hiya ay ayin imbalag ha malalè ya lobot ya hay tawoy marabò bayro ay mahagep na. 28 Hiya ay emen ha tolisan ya ampangabang. Hay lalaki ya mahagep na ay ampag-in alwan tapat ha ahawa.

29-30 Hay tawoy masyadon minom alak boy pirmin ampanikap nin hari-harì ya klasin alak ya ma-inom ay ka-i-ingalo, malelè, magolo, mariklamo, angkahogatan ha sarili nan kagagaw-an, boy naka-o-orit ya mata. 31 Agka mangimaton nin an-i-alih ya maski anyay klasin alak, boy agka ma-ibeg ha angkakit moy ampipampinom, 32 ta no minom ka, ha bandan hoyot ay matanam mo ya bilang kan tinokà nin otan ya nagdità. 33 Hari-harì ya makit mo, agka maka-ihip nin mahampat, boy agka makapag-ilgo nin malinaw. 34 Hay tanam mo ay angka-olaw ta bilang kan anti ha tag-ay nin barko ya angkawegweg nin dawoyon. 35 Banà bayro ay ombayri ya halita-en mo: “Pinakakhitan la ko piro agko napangno; binogbog la ko piro agko natanda-an. Pamaka-imahmah ko ay manikap akoyna et nin kanayon ya ma-inom.”

24

1 Agka mag-inggit ha tawtawoy mangala-et boy agmo nakemen nin maki-amigo konla; 2 ta hay pirmi lan an-ihipen ay kagolowan, boy hay anhalita-en la ay tongkol ha panlala-et nin kapara.

3 Hay bali ay angkagawà nin banà ha karonongan boy pangingintindi. 4 Banà ha tinandà, hay bali ay ampagkama-in nin manga-alagà boy mangaganday kawkahangkapan.

5 Hay tawoy maronong ay mas mahampat kisa ha tawoy makhaw; talagan hay tawoy ma-in tinandà ay mas mahampat kisa ha tawoy ma-in kakhawan. 6 Biha ka makon makigira ay makipapano ka pon ha mangaronong ta hay wawwawali la ay makatambay ha pananalo mo.

7 Hay maldeg ya anhalita-en nin tawoy maronong ay ahè ma-intindiyan nin tawoy tangah. Kayà no ma-in ampi-i-ilgowan ya ma-alagà ya bawbagay, hatoy tawoy tangah ay ayin angkahalità.

8 Hay tawoy pirmin ampagplano nin kala-etan, hay ingat kona ay mapanggawà kagolowan. 9 Hay pananaktika ya an-ihipen nin tawoy tangah ay kasalanan. Hay tawtawo ay angka-inakit ha tawoy ampanoya-toyà nin kanayon.

10 No angkomapey ya nakem mo ha anlomateng komo ya alwan maganday pangyayari ay talagan makapey ka.

11 Agmo pag-alanganan nin ilibri ya tawoy anggitan nin patyen. 12 Ma-arì mon halita-en ya ayin kan paki-emenan, piro tandà nin Diyos no anyay anti ha nakem mo. Ambantayan na ka boy tandà nay kaganawan; kayà tandà nan gantiyen ya gawgawà mo.

13 Anak koy lalaki, mangan kan polot ta habayti ay mahampat. Hay polot panilan ay talagan matam-ih. 14 No pangno katam-ih bayto ay ombayro itaman ya karonongan ha nakem nin tawo. Kayà pagsikapan mon magkama-in karonongan emen ka magkama-in pag-asa ha kinabokahan.

15 Hika ya tawoy mala-et, agmo nakemen nin panakawan ya tawoy mahampat; agmo simpri hira-en ya ampa-iriyan na; 16 ta hay tawoy mahampat, maski kowinta natombah nin kapitoy bisis ay maka-ibangon et oman. Piro hay tawtawoy mangala-et ya natombah gitan nin alwan maganday pangyayari ay ayin anan pag-asan maka-ibangon oman.

17 Agmo ikatowà no ma-in mangyari ya alwan maganda ha ka-away mo; 18 ta no ombayroy gaw-en mo, hay Pangino-on ay ahè mangonsowilo komo boy itegen nay pamarosa do ha ka-away mo.

19 Agmo golowen ya nakem mo nin banà ha tawtawoy ampipanggawà kala-etan, boy agka mag-inggit konla. 20 Hay mala-et ya tawo ay ayin kinabokahan boy ayin ma-asawan ha pana-on ya an-arapen.

21 Anak koy lalaki, igalang moy Pangino-on Diyos boy arì, boy agka makilamo ha tawtawoy ampipagribildi; 22 ta hay tawtawoy ampipagribildi ay ma-arì lomateng konlan biglà ya alwan maganday pangyayari. Ayin magtandà no anyay kaparosawan ya ma-arì gaw-en nin Pangino-on Diyos boy arì.

23 Ombayri ya anhalita-en nin tawtawoy mangaronong: Hay panonosga ya ma-in ampanigan ay alwan mahampat. 24 Hay howis ya ampanosga nin tawoy nagkasalanan ya ha panosga na ay halita-en na ya hatoy tawo ay ayin kasalanan, hatoy howis ay an-ihompà boy ampamahangan nin kaganawan tawo. 25 Piro hay hawhowis ya ampambin kaparosawan ha nagkasalanan ay ampag-inomay boy andayawen nin tawtawo.

26 Hay tapat ya pantotombay nin tawo ay palatanda-an nin hiya ay mahampat maki-amigo.

27 Ihandà mo pon ya paliyan mo emen ka ma-in nin sigoradoy pakakitan. Mayarì bayto ay mamangon kayna nin bali mo.

28 Agka manistigos nin kontra ha kapara mo no ayin sapat ya bara-nan, boy agka maghalità nin alwan peteg ya tongkol kona. 29 Agka simpri maghalità nin, “Bawehan ko ya ha ginawà na kongko.”

30 Niparaan ako ha danin paliyan boy ha danin tinamnan obas nin tawoy matamlad ya kolang ha pangingintindi. 31 Habaytoy paliyan ay tinobo-an nin dikot ya nipagdowih boy kanayon et ya klasin dikot, boy hay alal ya bawbato ay niyogmà. 32 Habayto ay pinakabiliw ko boy inihip kon mahampat; kayà nakakwa kon aral. 33 Hay nakwa koy aral bayro ay matoloy amò, mangitiglep amò, makon matoloy, manalikepkep amò, pa-inawan amò, 34 piro mintras kan angkatoloy, hay ka-irapan ay lomateng komo nin bilang ha mananakaw ya naka-armas.

25

Kawkahalita-an et ni Arì Solomon

1 Habayti et ya kanayon ya kawkahalita-an ni Solomon ay kinopya nin tawtawowan ni Isikiyas ya arì ha Hoda.

2 Ambiyan tamon karangalan ya Diyos banà ha bawbagay ya agna impatandà; hay aw-arì itaman ay amparangalan tamo ha pangi-isplikar la.

3 Agmo matanda-an no anyay an-ihipen nin arì, ta hay ka-ihipan na ay emen katag-ay langit boy emen kalalè dagat.

4 Ka-ilangan pon alihen ya la-ok nin pilak emen makagawà nin maganday kahangkapan. 5 Ka-ilangan alihen ya mangala-et ya mawmagwawali nin arì emen hay pamomo-on na ay mag-in matoynong.

6 No anti ka ha arapan nin arì ay agmo ipakit ya hika ay emen importantin tawo, boy agka pa-ipowisto ha dogal ya para ha mangatag-ay ya pagkatawo. 7 Mas mahampat ya anti-en mo nin hagyaten ka nin pa-ipowisto ha dogal ya para ha mangatag-ay ya pagkatawo kisa pa-alihen ka ta hagiliyan ka nin mas matag-ay ya pagkatawo komo.

8 Agka antimanon manistigos maski nakit moy pangyayari ta maka ma-in kanayon ya manistigos nin alwan ogmà ha panistigos mo. No ombayroy mangyari, anyay gaw-en mo ha bandan hoyot no nipareng-ey ka?

9 No ma-in kawon ahè mapikanokatan nin kapara mo ay pi-ilgowan moyo boy hay sawsikrito moyo ay agmoyo ibolgar, 10 ta no ma-in makalengè komoyo ay hahalita-an na kawo boy ayin pangalabah ya kakareng-eyan moyo.

11 Hay halità ya tamà boy tamà ha pana-on ay emen ha gintò ya impababo ha pilak ya magandan patagen. 12 Hay maganday wawali ha maronong manlengè ay mas ma-alagà ha tinggà ya yarì ha gintò, o aw-alahas ya yarì ha poron gintò.

13 Hay mapahimala-an ya ihohogò ay ampakapalay-ep nakem nin nangihogò kona nin bilang ha malay-ep ya lanom ya ampakapaprisko nin tawoy anhalimo-oten no pana-on pangalawah.

14 Hay tawoy ampagpangakò nin mambi piro agna antoparen ya pangakò na ay emen ya ha leem boy angin ya ahè ampambin oran.

15 Hay mapanawah ya pag-ilgo ay ampakabagbag nakem nin tawoy matyà ya kanakeman boy maski ampamo-on ay angkakombinyo.

16 No mangan kan polot panilan ay agmo pasobrawan ta maka ihoka mo.

17 Agka pakabetbet manambali ta maka kasorawan ka nin antambaliyen mo boy pag-inakitan na ka et.

18 Hay tawoy ampagtotol nin kabongkokan ya kontra ha kapara na ay emen ya ha maso, hondang, boy matolis ya yawò ya anggamiten pamati.

19 Hay ampagkompiyansa ha tawoy ahè mapahimala-an ha pana-on nin panganga-ilangan ay emen ha ma-in dipirinsyay ngipen ya an-ipilit pangnga-ngà o emen ha pilay ya ampowayo.

20 Hay tawoy ampagkantan manahaliwa ha tawoy labis ya kalele-an ay emen ha tawoy ampaglo-hok nin dolo ha pana-on ya malay-ep o emen ha hokà ya nila-okan nin karbonato.

21 No nabitil ya ka-away mo ay pakanen mo; no angka-angan ya ay pa-inomen mo. 22 No ombayroy gaw-en mo ay mareng-ey ya nin banà ha ginawà na komoy kala-etan ya ginanti mo nin kahampatan. Ha ombayroy ginawà mo, hay Pangino-on ay mambi komo nin primyo.

23 No pangno ampantan oran ya angin ya ampangibat ha mayanan ay ombayro itaman ampambin pahang ya paninirà nin kaparan tawo.

24 Mas mahampat ya pa-iri ha golot ya hawong kisa ha bali no hay babayi ya ahawa ay mariklamo.

25 No pangno ampaka-alin angan ya malay-ep ya lanom ay ombayro itaman ampakapaprisko ya mahampat ya balità ya na-ibat ha marayò ya dogal.

26 Hay mahampat ya tawo ya ampatoksò ha tawoy mala-et ay emen ha nilabeg ya lanom nin hobol o mayangat ya lanom nin libon.

27 Hay sobray pamangan nin polot ay alwan mahampat. Ombayro itaman ha sobray paghangad nin kaporiyan.

28 Hay tawoy ayin pagpendan ha sarili ay emen ha siyodad ya ayin dipinsa ta hay alal ya padir ay nayobà.

26

1 No pangno nin hay bagyo ya alwan dapat lomateng no ka-ingitan, o oran no pana-on pangalawah ay ombayro ya tawoy tangah, hiya ay alwan dapat poriyen.

2 Hay hompà ay ahè antomalab no ayin bara-nan ya pangihompà. Habayto ay bilang ha mawmanokmanok ya mamalopadlopad ya ahè an-omogpà.

3 Hay latiko ay para ha kabayo; hay bosal ay para ha asno; hay babarog itaman ay para ha tawoy tangah.

4 No tobayen moy pastang nin tawoy tangah ay mag-in kan tangah nin bilang kona.

5 No minghan itaman ay ka-ilangan mon tobayen ya tawoy tangah emen agna ihipen ya hiya ay maronong.

6 Hay tawoy ampangihogò nin tawoy tangah nin mantan balità ay mahampat et ya potohen nay bitih na; hiya ay ampanikap kagolowan.

7 Hay kahalita-an ya anhalita-en nin tawoy tangah ay ayin imbalag ha bitih ya pilay ya ahè ma-i-owako.

8 Hay tawoy ampamori ha tawoy tangah ay emen yan nangitakel nin malhay ya bato ha katat tilador ya itilador na.

9 Hay kahalita-an ya anhalita-en nin tawoy tangah ay emen ha lahing ya ampangalih nin dowih ha gamet na ya agna tandà tanamen no ayri banda ya dowih na.

10 No pangnoy anggaw-en nin mamamanà ya balang malibah ay ampana-en na ay ombayro itaman ya mamatrabaho ya ampananggap nin tawoy tangah o maski hinoy malibah nin opa-an na.

11 No pangno ambirawen nin aho nin kanen ya hoka na, ombayro itaman ya tawoy tangah ya pa-oman-oman manggawà nin kamali-an na.

12 Hay tawoy ampangipalagay nin hiya ay pagkaronong, hiya ay mas et ha tawoy pagkatatangah.

13 Hay tawoy matamlad ay ahè labay lomikol ha bali nin magtrabaho ta hay ampagbara-nan na ay maka ma-in liyon ha daan ya mangnà kona. 14 No pangno nin hay polta ay maglo-at boy magharà bongat banà ta nakakabit ha bisagra ay ombayro itaman ya tawoy matamlad ya mama-owad-owad ha pamira-an na. 15 Hay tawoy matamlad, ha katamlaran na, maski ihohobò naynay kanen ay agna et magawà dampoten. 16 Hay an-ipalagay nin tawoy matamlad ha sarili na ay da-eg nay pito katawo ya ampakapagrason nin maganday rason.

17 Hay tawoy ampaki-emen ha away nin kanayon ay emen yan anti ha kalsara ya ampamiyabit tolih nin aho.

18-19 Hay tawoy ampanloko nin kapara na biha na halita-en ya habayto ay alina nan bongat ay emen ya ha tawoy lokoloko ya ampagdagaw nin aw-armas ya ampakamati.

20 Hay apoy ay angkaparè no kolang ya ohong. Ombayro itaman ha pagdaldal; no ayin magdaldal, hay away ay ahè ansomigi.

21 Hay bayah ay ahè maparè no pahanan mon oling o kayo. Ombayro itaman ha away, hay away ay ahè mategen no ma-in tawoy mapanggawà golo.

22 Hay pagdaldal ay maganan leng-en nin tawtawo ta para konla, habayto ay emen ha malahap ya pamamangan.

23 Hay anhalita-en nin tawo ya alwan leseb ha nakem na ay emen ha bangà ya pininon pinalinò ya likol emen mahakban ya magaspang.

24 Hay magkakanwarì ay angka-itagò nay inakit na ha paghalità na nin hawhalità ya mangaganda. 25 Maski anyay ganda nin anhalita-en na ay agkawo minto-o, ta hay nakem na ay pono-ponò nin inakit. 26 Angkapaghakban nay inakit na, piro angkakit nin kaganawan ya kala-etan ya anggaw-en na.

27 Hinoman ya ampanggawà nin alwan maganday bagay ya paniblet nan kapara na ay ampibira kona ya kahibletan na; boy hinoman ya ampangitolid nin bato ha kapara na ay mismon hiya ya angkatoliran.

28 Hay tawoy ampaghalità nin kabongkokan ay ma-in inakit ha tawoy ambongkoken na; kayà ampakakhitan na. Hay tawo itaman ya ampaghalità nin alwan leseb ha nakem na ay ampambin ikahirà.

27

1 Agmo ipaghambog no anyay gaw-en mo nobokah, ta agmo tandà no anyay mangyari nobokah.

2 Pa-olayan mon poriyen ka nin kanayon ya tawo; alwan hika ya magpopori nin sarili mo.

3 Hay bato ay mabyat; ombayro simpri ya kapati-an, piro mas mabyat ya kagolowan ya kagagaw-an nin tawoy tangah.

4 Mas dilikadoy pangingimon kisa ha masyadoy pahang.

5 Mahampat et ya ha-aren moy amigo mo maski ha arapan nin kalak-an tawo kisa ihipen na nin hiya ay ayin kowinta komo.

6 Mas mahampat ya pakakhit nin amigo kisa alek nin ka-away.

7 Hay tawoy bohoy, maski polot panilan ay agna labay kanen, piro hay tawoy mabitil, maski mapa-it ya bagay ay matam-ih kona.

8 Hay tawoy ampagbalang ay emen ha manokmanok ya nog-alih ha hayi na ya agnayna biniran niyemyeman ya okoy na.

9 Hay asiti boy pabangoh ay ampakapaligha; ombayro itaman ha mita-amigo ya maheney pami-amigo.

10 Agmo pa-olayan ya amigo mo o amigo nin tatay mo. No ma-in pangyayari komo ya alwan maganda ay alwa moynan ka-ilangan nin makon papatambay ha patel mo. Hay makatambay komo ay karani mo kisa patel mo ya anti ha marayò.

11 Anak koy lalaki, pakaronong ka emen ako lomiga. Ha ombayro ay magkama-in akon itobay ha ampamintas kongko.

12 Hay tawoy ma-in pangingintindi ay tandà nay ma-in mangyari ya kala-etan; kayà angka-atapan na. Piro hay tawoy kolang ha pangingintindi ay kapansosomigi ha anggaw-en na anggan matanggap nay kaparosawan ya bonga nin gawgawà na.

13 Hay tawoy magpangakò nin mamayad otang nin alwa nan kabalay ay tangah; kayà hay dapat do ha nagpangakò ay kowen ya kamama-in na bilang garantiya nin pagpangakò na.

14 No ilawen moy amigo mo nin hay hambak, ta hay pangilaw mo kona ay pabonghaw, hay ombayro ay an-ibilang na nin hompà kona.

15 Hay ahaway babayi ya mariklamo ay emen ha managa-alloy tolò nin lanom ya angka-ibat ha bobongan no ampangoran. 16 Agmo ya pategenen ha pagriklamo nin emen ha angin ya ahè mapategen o asiti ya ahè madampot.

17 No pangno nin hay pahak ay angkapatarem nin kaparan pahak ay ombayro itaman ya ihip nin tawo ya angkapatalas nin kapara nan tawo.

18 No alaga-an moy po-on kayoy igos ay maka-ekan kan bonga nin habayto. Ombayro itaman, hay alilà ya ampangasiwà ha amo na ay amparangalan.

19 No pangno mo angka-aninag ya lopa mo ha lanom ay ombayro itaman, ha nakem mo ay matanda-an mo ya pagkatawo mo.

20 No pangno nin pirmin ampangantì ya dogal nin nikati nin ma-in mipalako bayro ay ombayro itaman ya tawoy ahè angkaraygan.

21 Hay pilak boy gintò ay anhoboken ha apoy emen makit no talagan poro; hay tawo itaman ay mabalayan ya pagkatawo na no ma-in ampamori kona.

22 Hay tawoy tangah, maski pagbabayoh mo nin bilang ha pali ay ahè ma-alih ya katangahan na.

23 Asiwa-en mon mahampat ya aw-ayop mo, 24 ta hay kayamanan ay ma-in anggawan; ombayro simpri ha tawtawoy ampipamo-on ya ma-in kapangyariyan nin bilang ha arì. 25 Hay gaw-en mo ay tabasen moy dikot ya nikayangoh ta tiponen mon pamakan nin aw-ayop mo mintras an-anti-en mon tomobò oman baytoy pinanabasan mo. 26 Hay habot nin aw-ayop mo ya bilang ha topa ay ma-arì mon gaw-en dolo ya pagdolo mo; hay kanding itaman ay ma-arì mon ilakò ta hay napaglako-an ay panaliw mon lotà. 27 Hay kanayon ya kanding mo ay ma-arì mon gatasan emen ma-in ma-inom ya pamilya mo kateng aw-alilà moy bawbabayi.

28

1 Hay tawoy mala-et ay ampowayo maski ayin ampangalimot kona, piro hay tawoy mahampat ay emen katapang liyon.

2 Hay nasyon ay ampanatilin matatag no hay ampamo-on ay ma-in pangingintindi boy ma-in tinandà, piro no hay tawtawo ha mihay nasyon ay ampipagkasalanan, hay ampamo-on ay ahè ambomoyot no alwan tampol angkapahiliyan.

3 Hay tawoy ma-irap ya nagkama-in katongkolan ya ampama-irap ha tawtawoy manga-irap ay emen ha oran ya masyadoy hokaw ya ampakahirà nin tawtanaman.

4 No agmo ampa-alaga-an ya layih ay an-omawoyon ka ha tawtawoy mangala-et, piro no anhonolen moy layih ay kontra ka ha tawtawoy mangala-et.

5 Hay tawtawoy mangala-et ay ahè ampaka-intindi nin katoynongan, piro hay ampipagsikap homonol ha Pangino-on ay ampaka-intindi nin mahampat.

6 Mahampat et ya tawoy ma-irap ya ampamiyay nin tapat kisa tawoy mayaman ya alwan tapat.

7 Hay anak ya anhomonol ha layih ay maronong, piro hay anak ya ampakilamo ha ampipanggawà nin alwan mahampat ay an-ipareng-ey nay tatay na.

8 Hay tawoy anyomaman nin banà ha sobray pagpatobò boy pamintahi ha tawoy ampanga-ilangan, hay kayamanan na ay mipalako do ha tawoy ampangingangalo boy ampanambay ha manga-irap.

9 Hay tawoy ahè anhomonol ha layih, hay pawpanalangin na ay angka-inakitan nin Diyos; kayà agna anleng-en.

10 Hinoman ya ampanggawà kaparanan emen hay mahampat ya tawo ay makagawà kala-etan, mismon hiya ya angkahagep nin sarili nan kagagaw-an. Hay mahampat ya tawo balè ay makatanggap nin kahampatan.

11 Hay an-ipalagay nin tawoy mayaman ha sarili na, hiya ay maronong, piro hay tawoy ma-irap ya ma-in pangingintindi ay tandà nay kaptegan ya tongkol do ha tawoy mayaman.

12 No hay mamo-on ay mangahampat ya tawtawo, kaganawan ay angkatowà, piro no hay mamo-on ay mangala-et ya tawtawo, hay tawtawo ay ampipagtagò.

13 Hay biyay mo ay ahè polalagan no ma-in kan an-itagò ya kasalanan, piro no ihokò moy kasalanan mo ha Diyos boy paghehean mo, hay Diyos ay mangingangalon mamatawad komo.

14 Makalmà ya tawoy pirmi nin anggomalang ha Pangino-on, piro hay tawoy matyà ya nakem ay ma-in lomateng konay pangyayari ya alwan maganda.

15 No pangno nin ampan-aglem ya liyon boy no pangnoy ayop ya oso ya mabitil ay ombayro ya mala-et ya tawoy ampamo-on ha tawtawoy manga-irap.

16 Hay ampamo-on ya ayin pangingintindi ay ayin ingangalo, piro hay ampamo-on ya ahè labay mana-ol emen makinabang ay ambomoyot ya pamomo-on.

17 Hay mapamatin tawo ay emen nan an-aporawen ya kamatyan na; kayà hay dapat kona ay pa-olayan.

18 Hay tawoy ampamiyay ha kahampatan ay marayò ha kadisgrasyawan, piro hay tawoy ampanggawà nin kala-etan ay marani ha kadisgrasyawan.

19 Hay mamaliyan ya mahipeg magtrabaho ay ampolalagan nin malakè ya pamamangan, piro hay tawoy ampanggawà nin bawbagay ya ayin pakinabang ay talagan mag-irap.

20 Hay tawoy tapat ay pirmin ma-in kaligawan, piro hay tawoy ampag-aporan yomaman ha alwan maganday paraan ay talagan parosawan.

21 Alwan mahampat ha tawo ya ma-in ampanigan, piro ma-in tawo ya mabiyan mon bongat nin maski mayamò ya bagay ay ampanggawà ana nin alwan tamà.

22 Hay tawoy ampag-intris ha alwa nan ikon ay labay nan tampol yomaman, piro agna tandà ya ma-in lomateng konay ka-irapan.

23 No ha-aren mo ya mihay tawo, ha bandan hoyot, habayto ay mag-in mas ma-alagà kona kisa dayawen mo ya nin pagkakanwarì bongat.

24 Hinoman ya ampangihip nin alwan kasalanan no panakawan nay mawmato-antawo na, hay tawoy ombayro ay kalamo nin tolisan.

25 Hay tawoy makamkam ay ampambin kagolowan, piro hay tawoy ampahimalà ha Pangino-on ay ampolalagan.

26 Hay tawoy ampahimalà ha sarili nan ihip boy kanakeman ay tangah, piro hay tawoy ampamiyay nin ma-in karonongan ay marayò ha kadisgrasyawan.

27 Hay tawoy ampambi ha manga-irap ay ahè ma-ayinan, piro hay tawoy ahè ampaka-ingalo ha manga-irap ay an-ihompà nin tawtawo.

28 No hay ampipamo-on ay mangala-et, hay tawtawo ay ampipagtagò, piro no hay mangala-et ya ampipamo-on ay ayin ana ha katongkolan, hay mangahampat ya tawo ay anlomakè.

29

1 Hay tawoy mabetbet ha-aren piro talagan ampagmatyà nakem ay biglà ma-anggawan nin ayin anan rimidyo.

2 No hay ampamo-on ay mahampat ya tawo, hay tawtawo ay ampagtowà, piro no hay ampamo-on ay mala-et, hay tawtawo ay ampipaglelè.

3 Hay tawoy ampagpa-alagà ha karonongan ay an-ipagparangalan ya nin tatay na, piro hay tawoy ampakilamo ha pota ay ansayangen nay kamama-in na.

4 No hay pamomo-on nin arì ay matoynong, hay ampag-ari-an na ay ampag-in matatag, piro no ha pamomo-on na ay ampasohol ya ay anhira-en nay nasyon na.

5 Hay tawoy ampagkakanwarì mandayaw nin kapara na ay emen yan ampanggawà nin sarili nan kahira-an.

6 Hay mala-et ya tawo ay angkahagep ha sarili nan kasalanan, piro hay tawoy mahampat ay ampikakanta boy ampagtowà.

7 Hay tawtawoy mangahampat ay tandà lay karapatan nin manga-irap, piro hay tawtawoy mangala-et, hay karapatan nin manga-irap ay ayin kowinta konla.

8 Hay tawtawoy mapanoya-toyà ay ampamagawà nin kagolowan ha tawtawo, piro hay tawtawoy mangaronong ay ampakapimamà nin pahang.

9 No hay tawoy maronong ay ampakikolpya ha tawoy tangah, hatoy tawoy tangah ay mamahang o mangka-ilin bongat kona.

10 Hay mawmapamatin tawo ay angka-inakit ha tawoy tapat, piro hay tawtawoy mangahampat ay an-i-atap lay biyay nin hatoy tawoy tapat.

11 Hay tawoy tangah ay an-ipakit nay masyadoy kapahangan na, piro hay tawoy maronong ay ampakapagpendan boy agna an-ipahalatà ya pahang na.

12 No hay ampamo-on ay ampinto-o ha kabongkokan, kaganawan katambay na ha pamomo-on na ay ampag-in mala-et.

13 Hay ma-irap ya tawo boy tawoy ampama-irap nin kapara na ay parihon ma-in mata ya inggawà nin Pangino-on emen hila makakit.

14 Hay arì ya ampangidipinsa nin karapatan nin manga-irap, hay pamomo-on na ay maboyot ya pana-on.

15 Hay pangitoto boy pandisiplina ha anak ay mahampat; no hay anak ay ayin disiplina ay an-ipareng-ey nay mawmato-antawo na.

16 No hay ampipamo-on ay mangala-et, hay kala-etan ay angkapahanan, piro makit nin mangahampat ya tawo no pangno hila milegleg.

17 Disiplinawan moy anak moy lalaki emen ka magkama-in katinekan; ha ombayro ay mangonsowilo ya nakem mo.

18 Hay tawtawoy ahè ampanlengè ha Halità nin Diyos ay ayin ka-ayosan ta ayin mangigiya konla, piro hay tawoy anhomonol ha kawkapanogo-an nin Diyos ay makalmà.

19 Hay alilà ay agmo ma-itoto ha halità bongat, ta maski angka-intindiyan na ay agna ka leng-en.

20 Mas ma-in pag-asay tangah kisa tawoy ahè pon ampangihip no anyay dapat nan halita-en.

21 No hay alilà mo, pa-ibat hin malagò ya ay hinonol mo ha kaganawan labay na, ha bandan hoyot, kaganawan ikon mo ay pag-ikon na.

22 Hay tawoy mapahang ay ampanggawà kagolowan, boy hay tawoy ma-amot ya olo ay ampagkasalanan.

23 Hay kahambogan nin tawo ay ampakapilegleg kona, piro hay tawoy mapagma-aypà ay amparangalan.

24 Hinoman ya ampakilamo ha matakaw ay bilang yan angka-inakitan nay sarili na. Angkalengè nay mag-in parosa do ha matakaw piro agya ampagtelek.

25 Agmo golowen ya ihip mo ha an-ihipen nin kanayon ya tongkol komo, no alwan pahimalà ka ha Pangino-on emen ka magkama-in katinekan.

26 Malakè ya ampagsikap nin hay ampamo-on konla ay mag-in mahampat konla, piro hay katoynongan ay ha Pangino-on bongat ampangibat.

27 Hay tawtawoy ma-in kahampatan ay angka-inakit ha tawtawoy mangala-et; hay tawtawo itaman ya mangala-et ay angka-inakit ha tawtawoy ma-in kahampatan.

30

Hay hawhalità ni Agor

1 Hay hawhalità ni Agor ya anak ni Hakih ya taga Massa ay hinalità na koni Ityil boy koni Okal, ya wana, 2 “Talagan hiko ay masyadoy katangahan boy ayin pangingintindi nin bilang ha kanayon ya tawo. 3 Agko natoto nin karonongan boy ayin akon tandà ya tongkol ha Diyos ya ayin kapintasan. 4 Warì ma-in tawoy naka-olì ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos biha nag-aypà oman bayri ha babon lotà? Warì ma-in tawoy nakakemkem nin angin? Warì ma-in tawoy nakapipotot nin lanom ha dolo? Hinoy nambin anggawan nin babon lotà? Hino, boy hinoy anak na no tandà mo?

5 “Antoparen nin Diyos ya kaganawan pangakò na. Hiya ya kobliyan nin kaganawan tawoy ampahimalà kona boy amprotiksyonan na hila. 6 No pahalita-en moy Diyos nin agna hinalità ay pamahangan na ka boy lomwah nin hika ay mabongkok.”

Kawkahalita-an et

7 Pangino-on Diyos, biha ko mati ay loway bagay ya awoken ko pon komo: 8 Ona, tambayan mo ko nin ahè magtotol kabongkokan. Ikalwa, agmo ko payamanen o pa-irapen. Biyan mo ko tanan pamamangan ya tama-tamà ha panganga-ilangan ko; 9 ta no somobra ay maka halita-en koy alwa katan ka-ilangan. No ma-irap ako itaman ay maka manakaw ako. Ha ombayro ay mabiyan kon kareng-eyan ya Diyos ko.

10 Hay alilà ay agmo hira-en ha amo na, ta no ihompà na ka ay hika ya lomwah nin ma-in kasalanan.

11 Ma-in tawtawoy ampangihompà nin tatay la, boy ahè ampamalay nin otang ya nakem ha nanay la.

12 Ma-in tawtawoy ampagmamalinis piro ha kaptegan, hay nakem la ay maremek.

13 Ma-in tawtawo ya ha asa la ha sarili la ay pagkahahampat la boy ayin hilaynan kapara ha kahampatan.

14 Ma-in tawtawo ya masyadon mamintahi ha manga-irap ya hay anggamiten la ay maski anyay pamamaraan emen hila yomaman.

15 Ma-in lintà ya nanganak nin loway babayi ya hay pirmi lan anhalita-en ay “Biyan mo kayi!”; hila ay ayin imbalag bayri ha apat ya bagay ya ahè angkakontinto: 16 dogal nin nikati, babayi ya ba-og, lotà ya naklang ya ampanga-ilangan nin oran, boy apoy ya ahè maparè.

17 Hay tawo ya ampanginsolto nin tatay na boy pirmin kontra ha nanay na, hay dapat ha ombayroy tawo ay toka-en nin aw-agila ya mata na, boy hay nawini na ay kona-en nin aw-owak.

18 Ma-in tatloy bagay ya kapapa-ispanta; ah, apat kalì ya bagay ya agko ma-intindiyan: 19 no pangno anlompad ya agila ha katatag-ayan, no pangno ampandakap ya otan ha babon bato, no pangno nin hay barko ay anlomtaw nin ampowayo ha dagat, boy no pangno ampanlabi ya lalaki ha mihay dalaga.

20 Ombayri itaman ya tawtigè nin babayi ya alwan tapat ha ahawa: makilalaki ya biha na halita-en ya ombayri: “Ayin akon ginawà ya kala-etan.”

21 Ma-in tatloy bagay ya ampakapahyab nin tawtawo bayri ha babon lotà; ah, apat kalì: 22 Hay alilà ya ampag-in arì, hay tawoy tangah ya ampagkama-in nin kaganawan bagay ya labay nan ma-ekan, 23 hay babayi ya masongit ya nakapag-ahawa, boy hay alilà ya babayi ya ampakapahlin nin amo nay babayi.

24 Ha babon lotà ay ma-in apat ya klasin ayop ya maski pagkayawyamò ay masyadon mangaronong: 25 aw-ayà ya maski mangakapey, no ka-ingitan ay ampakatipon nin pamamangan; 26 kawkoniho man ya ma-in kakapeyan ay ampakagawà nin pa-iriyan ha mabatoy dogal; 27 dawdoron man ya maski ayin arì ay ampigogoropo nin lompad nin ma-ayos; 28 boy tawtikì ya maski ma-arì kemkemen ha kayamo-an ay ampa-iri ha pawpalasyo.

29 Ma-in tatloy bagay ya disinti boy postoran manige-tigè, ah, apat kalì: 30 liyon ya pinakamakhaw ha aw-ayop boy ayin angkalimowan; 31 tatyaw ya pirmin ampamakirkir; toron kanding ya ampagmanada; boy arì ya anti ha arapan nin tawtawowan na.

32 No nagmatag-ay ka nin banà ha katangahan mo boy ampagplano ka nin mala-et ay mag-ihip-ihip ka. 33 No weyweyen moy gatas ay lomway mantikilya. Hay balongoh itaman no bontalen ay magdadayà. Hay pahang man ay ampangibatan nin kagolowan.

31

Wawwawali ha arì

1 Habayti ya wawwawali koni Limowil ya arì nin Massa ya intorò kona nin nanay na. 2 “Hika ya sarili kon anak ya anlabiyen ko; in-anak kata nin banà ha pawpanalangin ko. Hapa-eg ay ombayri ya iwawali ko komo. 3 Agmo sayangen ya hokaw mo boy kowalta mo ha bawbabayi, ta hay ombayroy gawgawà ay ampakahirà nin aw-arì. 4 Leng-en mo bayti, Limowil. Hay aw-arì ay alwan dapat minom alak ni maghangad nin minom nin anyaman ya makalahing; 5 ta no minom hila ay maliwawan lay lawlayih boy agla pa-alaga-an ya karapatan nin manga-irap. 6 Hay tawoy marani anan mati ay ma-arì pa-inomen nin alak. Ombayro simpri ha tawoy angkagoloy nakem nin banà ha kalele-an. 7 Pa-olayan hilan minom emen la maliwawan ya ka-irapan boy kalele-an la.

8 “Idipinsa moy tawtawo ya ayin pakakaya boy ipaglaban moy karapatan la. 9 Idipinsa moy karapatan nin tawtawoy manga-irap boy ampipanga-ilangan, boy mag-in kan mahampat ha panonosga mo konla.”

Hay ahaway babayi ya mahampat

10 Ma-irap makakit nin pag-ahaway babayi ya mahampat. Hay ahaway mahampat ay ma-alagà nin igit ha aw-alahas.

11 Hiya ay ampagkompiyansawan nin ahawa na boy banà kona, hay ahawa na ay ahè mag-irap no alwan magkama-in nin ka-inomayan.

12 Leleg biyay na ay agna ampanggaw-an kala-etan ya ahawa na no alwan panay kahampatan.

13 Hiya ay mahipeg mangabel nin dolo ya yarì ha habot topa boy maganday klasin doloy mapotì.

14 Hay ahaway babayi ya mahampat ay ampantan nin pamamangan no angka-ibat ya ha marayò nin bilang anggaw-en nin barko ya ampantan pamamangan.

15 Biha homilà ya allo no bayombokah, hiya ay ampibangon ana ta mangihandà nin pamamangan pamilya na boy an-imanda na no anyay gaw-en nin aw-alilà nay bawbabayi.

16 Hay ahaway babayi ya mahampat, hay natipon nay kowalta ha sarili nan pagsisikap ay panaliw nan lotà ya tanamanan nin obas.

17 Hiya ay masikap magtrabaho, makhaw, boy mahipeg.

18 Ampa-alaga-an nay bawbagay ya anggaw-en na boy maskin yabi ay ampagtrabaho ya.

19 Hiya ay ampanggawà nin hoy-ot ya abelen na nin pagdolo la.

20 Abirtoy gamet na ha manga-irap boy mabibi-iyen ya ha ampipanga-ilangan.

21 Agya angkahlak no lomateng ya pana-on ya malay-ep, ta hay pamilya na ay ma-in doloy panlay-ep.

22 Hiya ay ampanggawà nin mangaganday apin kama boy hay dawdolo na ay mangaganday klasin dolo ya kolor obi.

23 Hay ahawa na ay balaybalay ta miha ha ampipamo-on bayro ha dogal la.

24 Hay mahampat ya ahaway babayi ay ampanggawà nin dawdolo boy sawsintoron ya ilakò na ha nawnigosyanti.

25 Hiya ay makhaw boy kagalanggalang, boy agya angkahlak ha anyaman ya lomateng.

26 Hiya ay maba-it boy hay pag-i-ilgo na ay ma-in karonongan.

27 Mahipeg yan magtrabaho boy pirmi nan an-asikasowen ya panganga-ilangan nin pamilya na.

28 Hiya ay ampa-alaga-an nin aw-anak na, boy amporiyen ya nin ahawa na nin ombayri:

29 “Malakè ya mahampat ya babayi ya ma-in ahawa, piro hika ya pinakamahampat konlan kaganawan.”

30 Hay postora ay ampakaloko boy hay kagandawan ay ampangopah, piro hay babayi ya anggomalang ha Pangino-on ay dapat poriyen.

31 Hay ahaway babayi ya mahampat ay dapat igwà kona ya ka-eteban nin ginawà na boy dapat yan poriyen nin kaganawan.

Matiyo

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

HAY MAHAMPAT YA BALITÀ YA HINOLAT NI

MATIYO

YA TONGKOL KONI APO HISOS

1

Hay pinangibatan lahì ni Pangino-on Hisokristo

(Lokas 3:23-38)

1 Habayti ya nakalistay ngawngalan nin tawo ya pinangibatan lahì ni Pangino-on Hisokristo ya alalak ni Dabid ya alalak itaman ni Abraham.

2 Hay anak ni Abraham ay hi Isak;

hay anak ni Isak ay hi Hakob;

hay anak ni Hakob ay hi Hoda boy pawpatel na;

3 hay anak ni Hoda koni Tamar ay hi Paris boy hi Sara;

hay anak ni Paris ay hi Isrom;

hay anak ni Isrom ay hi Aram;

4 hay anak ni Aram ay hi Aminadab;

hay anak ni Aminadab ay hi Nason;

hay anak ni Nason ay hi Salmon;

5 hay anak ni Salmon koni Rahab ay hi Bowos;

hay anak ni Bowos koni Rot ay hi Obid;

hay anak ni Obid ay hi Dyisi;

6 hay anak ni Dyisi ay hi Arì Dabid.

Hay anak ni Arì Dabid do ha ahawa ni Oriyas ay hi Solomon;

7 hay anak ni Solomon ay hi Robowam;

hay anak ni Robowam ay hi Abiyas;

hay anak ni Abiyas ay hi Asa;

8 hay anak ni Asa ay hi Hosapat;

hay anak ni Hosapat ay hi Horam;

hay anak ni Horam ay hi Osyas;

9 hay anak ni Osyas ay hi Hotam;

hay anak ni Hotam ay hi Akas;

hay anak ni Akas ay hi Isikiyas;

10 hay anak ni Isikiyas ay hi Manasis;

hay anak ni Manasis ay hi Amos;

hay anak ni Amos ay hi Hosyas;

11 hay anak ni Hosyas ay hi Hikonyas boy pawpatel na ya in-anak hin pana-on nin hay Aw-israylita ay dinakep ta gintan ha Babilonya.

12 Hapa-eg, hin nagtan anay Aw-israylita ha Babilonya, hi Hikonyas ay nagka-anak.

Hay anak na ay hi Salatiyil;

hay anak ni Salatiyil ay hi Sorobabil;

13 hay anak ni Sorobabil ay hi Abiyod;

hay anak ni Abiyod ay hi Ilyakim;

hay anak ni Ilyakim ay hi Asor;

14 hay anak ni Asor ay hi Sadok;

hay anak ni Sadok ay hi Akim;

hay anak ni Akim ay hi Ilyod;

15 hay anak ni Ilyod ay hi Ilyasar;

hay anak ni Ilyasar ay hi Matan;

hay anak ni Matan ay hi Hakob;

16 hay anak ni Hakob ay hi Hosi ya ahawa ni Mariya. Hi Mariya ya nangi-anak koni Apo Hisos ya an-ingaten et Kristo.

17 Ha ombayri, ma-in labin-apat ya lahì pa-ibat koni Abraham angga koni Arì Dabid; boy pa-ibat koni Arì Dabid ay labin-apat et ya lahì angga hin hay Aw-israylita ay dinakep ta gintan ha Babilonya; boy pa-ibat hin nagtan hila ha Babilonya ay nagkama-in et nin labin-apat ya lahì angga hin in-anak hi Pangino-on Hisokristo.

Hay pangi-anak koni Pangino-on Hisokristo

(Lokas 1:26-31; Lokas 2:1-7)

18 Ombayri ya pangyayari ya tongkol ha pangi-anak koni Pangino-on Hisokristo; hi Mariya ya nanay na ay kaba-an ni Hosi; piro biha hila nilamo, hi Mariya ay da-an anan naboktot ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos. 19 Hi Hosi ya kaba-an ni Mariya ay pirmin ampanggawà kahampatan ta anhonolen nay kawkapanogo-an nin Diyos. Kayà nagdisisyon ya nin hira-en nay pamikaba-an la nin ayin makatandà ta agna labay mipareng-ey hi Mariya. 20 Piro mintras an-ihipen bayti ni Hosi, hay mihay anghil nin Pangino-on ay napakit kona ha taynep ya naghalità kona nin ombayri: “Hosi ya alalak ni Dabid, agmo pag-alanganan nin pag-ahawa hi Mariya, ta hay imboktot na ay ha pangogomawà nin Ispirito nin Diyos. 21 Manganak yan lalaki ya pangalanan mon Hisos, ta habayti hi Hisos ya mangilibri nin tawtawo na ha kawkasalanan la.”

22 Kaganawan nin habayti ya nangyari ay nagkapeteg ya impaholà nin Diyos ha propita na ya ombayri ya pagkahalità: 23 “Mihay dalagay malinis ta ahè nagalaw nin lalaki ay mamoktot. I-anak nay mihay lalaki ya ingaten Imanwil.” (Hay labay totolen nin Imanwil ay “Anti kontamoy Diyos”.)

24 Hapa-eg, hin naka-imata hi Hosi ay ginawà na baytoy immanda kona nin hatoy anghil. Nilako na hi Mariya ta pinag-ahawa na. 25 Piro mintras ahè et in-anak ni Mariya baytoy imboktot na ay nanatili yan malinis ta agya pinakilalayan ni Hosi. Hapa-eg, hin nilomwah baytoy anak ay Hisos ya impangalan kona ni Hosi.

2

Nakalateng ya mangaronong ya lawlalakiya na-ibat ha baytan

1 Hi Apo Hisos ay in-anak ha banowan Bitlihim ha probinsyan Hodiya mintras ampag-arì hi Hirodis. Hin habayton pana-on, do ha siyodad nin Hirosalim ay ma-in mangaronong ya lawlalaki ya nakalateng nin na-ibat ha marayò ya dogal ha bandan baytan. Hay an-aralen lan habayto ay tawtigè nin bawbito-en. 2 Hapa-eg, nagpastang hila, “Ayri,” wanla, “baytoy in-anak ya arì nin Hawhodiyo? Ha bandan baytan ya inibatan nawen ay nakit nawen ya bito-en ya pakatanda-an kona; kayà nako kayi bayri nin homamba kona.”

3 Hin nabalita-an bayti ni Arì Hirodis ay nagolo ya nakem na kateng kaganawan tawo bayro ha Hirosalim. 4 Kaganawan po-on nin pawparì kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis ay pinatipon ni Arì Hirodis ta pinastang na hila, ya wana, “Ayri dapat i-anak hi Kristo ya impangakò nin Diyos?”

5 Tinombay hila kona, “Ha banowan Bitlihim,” wanla, “ya angkasakopan nin probinsyan Hodiya ta ombayri ya hinalità nin Diyos ya inholat nin propita:

6 ‘Tawtawon Bitlihim, ha tegteg nin pawpo-on ha Hoda, hay dogal moyo ay ahè mapantayan, ta komoyo mangibat ya po-on ya mama-alà ha tawtawo koy aw-inalalak ni Israyil.’ ”

7 Hapa-eg hatoy mangaronong ya lawlalaki ay sikriton impa-ingat ni Arì Hirodis, ta pinakapapastang na konla no nakano nilomwah baytoy bito-en. 8 Hin natanda-an na ay inhogò na hila, ya wana, “Mako kawo ha Bitlihim ta pakatikaptikapen moyo baytoy anak. Pamakakit moyo kona ay magbira kawo bayri, ta ibalità moyo kongko emen ako itaman makalako bayro nin homamba kona.”

9 Ha ombayroy immanda ni Arì Hirodis ay nanigè hilayna. Mintras anti hila ha daan ay nakit layna et baytoy bito-en ya nakit la ha bandan baytan. Habayto ay ampangona konla nin magpalako ha Bitlihim anggan tinonggen ha ogton kama-inan nin hatoy anak. 10 Banà bayri ha bito-en ya nakit la ay nagtowà hilan masyado. 11 Nilomo-ob hila do ha bali ya kama-inan nin hatoy anak kateng nanay na ya hi Mariya. Hin nakit la baytoy anak ay nanlokob hilan hinomamba kona, biha la inabriyan baytoy gawgitan la ta inggawà la kona ya gintò, kamanyang, boy mira. 12 Hapa-eg, ha taynep nin habaytoy mangaronong ya lawlalaki ay hinalità konla nin Diyos ya aghila magbira koni Arì Hirodis. Kayà nagdaan hila ha kanayon ya daan nin norong ha sarili lan dogal.

Hay pamako ha nasyon Ihipto

13 Hin naka-alih ana baytoy mangaronong ya lawlalaki, hay mihay anghil nin Pangino-on ay napakit koni Hosi ha taynep ta naghalità kona, “Mibangon ka,” wana, “ta haba-in ya anak kateng nanay na ay ipowayo mon gitan ha nasyon Ihipto. Manatili kawo bayro angga ha halita-en ko komoyoy pagbira moyo, ta haba-in ya anak ay tikapen ana ni Arì Hirodis ta labay nan patyen.” 14 Kayà nibangon hi Hosi ta habayto et nin yabi ay gintan na baytoy mita-anak nin magpalako ha Ihipto. 15 Bayro hila napa-iri anggan nati hi Arì Hirodis. Habayti ya nangyari ay nagkapeteg ya impaholà nin Pangino-on ha propita na ya ombayri ya pagkahalità: “Hay anak koy lalaki ay hinagyat kon mog-alih ha Ihipto.”

Hay pangipapati nin aw-anak ya lalaki

16 Hapa-eg, hin natanda-an ni Arì Hirodis ya niloko ya nin hatoy mangaronong ya lawlalaki ay namahang yan masyado. Ha nalengè nay hinalità nin hatoy mangaronong ya lawlalaki no nakano nilomwah baytoy bito-en ay bayro na kinarkola ya idad nin hatoy anak. Hapa-eg, inhogò nay hawhondalò nan mako ha banowan Bitlihim boy ha kaganawan dogal ya marani bayro, ta impapati nay kaganawan anak ya lalaki ya idad loway ta-on boy kolang ha lowa.

17 Habayti ya pangyayari ay nagkapeteg ya holà ni propita Hirimiyas ya ombayri ya pagkahalità:

18 “Ha Rama ay angkalengè ya pami-angaw-angaw ya ampi-a-aniton banà ha masyadoy kalele-an. Ampi-a-anitowan ni Rakil ya aw-anak na. Agna labay pahahaliwa ta hay aw-anak na ay nati ana.”

Hay pagbira nili Hosi ya na-ibat ha nasyon Ihipto

19 Hapa-eg hin nati ana hi Arì Hirodis, hay mihay anghil nin Pangino-on ay napakit koni Hosi ha taynep hin anti hila et ha Ihipto, boy naghalità kona nin ombayri: 20 “Mibangon ka ta gitan mo ba-in ya anak kateng nanay na nin magbira ha nasyon Israyil, ta nati ana baytoy labay mamati nin haba-in ya anak.”

21 Kayà nibangon hi Hosi ta kinwa na baytoy anak kateng nanay ta gintan na nin nagbira ha nasyon Israyil. 22 Piro hin nabalita-an ni Hosi ya hay hinomagilin nag-arì bayro ha probinsyan Hodiya ay hi Arkilawo ya anak ni Hirodis ay nalimo yan magbira bayro. Hapa-eg, impataynep ana et koni Hosi ya agya mako bayro no alwan mako ya ha probinsyan Galiliya. 23 Kayà napa-iri hila ha banowan Nasarit. Habayti ya ginawà la ay nagkapeteg baytoy holà nin propita ya ombayri ya pagkahalità: “Hiya ay ingaten Nasarino.”

3

Hay an-i-aral ni Howan Mamiminyag

(Markos 1:1-8; Lokas 3:1-17; Howan 1:19-28)

1 Hin ampa-iri et hili Apo Hisos ha Nasarit, hi Howan Mamiminyag ya anti ha powiray dogal ha probinsyan Hodiya ay nag-ompisan mangaral, ya wana, 2 “Paghehean moyoy kawkasalanan moyo, ta hay pamomo-on nin Diyos ay maranina.” 3 Habayti hi Howan Mamiminyag ya antokoyen hin hato ni propita Isayas hin hinalità nay ombayri:

“Ma-in mihay tawoy ampibobolyaw ha powiray dogal nin ombayri: ‘Homandà kawo ha panlomateng nin Pangino-on nin bilang ha ampangihandà nin daan ya kowinta pagdanan na emen ayin maka-abalà kona.’ ”

4 Hay dolo ni Howan ay yarì ha habot nin ayop ya kamel boy hay tagkeh na ay yarì ha katat. Hay pamamangan na ay dawdoron boy polot panilan. 5 Kaganawan tawo ha siyodad nin Hirosalim ya angkasakopan nin probinsyan Hodiya kateng ha mitaligmang balah nin Hordan ay nako koni Howan. 6 Kaganawan nangihokò nin kawkasalanan la ha Diyos ay bininyagan ni Howan ha balah nin Hordan.

7 Piro hin nakit ni Howan ya malakè ya rilihyoso ya Pawparisiyo boy Sawsadosiyo ya ampako konan pabinyag ay ombayri ya hinalità na konla: “Hikawo ay bilang ha aw-otan ya ampagsikap nin mog-alih ha dawdikot ya angkapo-olan. Warì makalibri kawo ha iparosa komoyo nin Diyos no hay paghehe moyo ay ha halità bongat? 8 Gaw-en moyoy bawbagay ya makapapteg nin hikawo ay nagheheyna ha kawkasalanan moyo. 9 Agmoyo halita-en nin makalibri kawo banà ta hikawo ay aw-inalalak ni Abraham. Anhalita-en ko komoyo ya maskin habayti ya bawbatoy anti bayri ay magawà nin Diyos nin aw-inalalak ni Abraham. 10 Hay payakol ay naka-a-awag ana nin pamoton po-on kayo. Kaganawan po-on kayo ya ahè ampamonga nin maganda ay ampotohen ta itapon ha apoy. Ombayri ya panonosga komoyo nin Diyos.

11 “Hiko ay ampaminyag komoyo ha lanom ta hikawo ay nipaghehe ha kasalanan, piro ma-in anlomateng ya mas makapangyariyan dinan hiko. Maski mantan sapatos na ay alwa kon karapatdapat. Hiya ya mangibinyag komoyo nin Ispirito nin Diyos, boy manobok komoyo ha pangiparanas na komoyon kadya-dya-an nin bilang ha an-iparaan ha apoy. 12 Hiya ay bilang ha ampamalohboh ta hay pali ya malinis ana ay ikamalig, piro hay aw-apah ay ipo-ol na ha apoy ya ahè maparè.”

Hay paminyag koni Apo Hisos

(Markos 1:9-11; Lokas 3:21-22)

13 Hapa-eg hi Apo Hisos ya anti ha probinsyan Galiliya ay nako bayro ha balah nin Hordan ta pabinyag koni Howan. 14 Piro ahè labay gaw-en ni Howan; kayà hinalità na, “Alwan tamà ya hikoy maminyag komo, no alwan hiko ya dapat mon binyagan.” 15 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Sigina,” wana, “ta habayti ya paraan emen ta magawà ya kalabayan nin Diyos.” Hapa-eg, hi Apo Hisos ay bininyagan ni Howan.

16 Hin nabinyagan ana hi Apo Hisos, antimano, hiya ay nilomakat bayro ha lanom. Hay langit ay naglo-at boy nakit nay Ispirito nin Diyos ya ampag-aypà nin bilang kalapati ya an-omogpà kona. 17 Hapa-eg, ma-in bosis ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ampaghalità, ya wana, “Habayti ya mimihay Anak koy pinakalabilabi ko ya ampakapakonsowilo kongko.”

4

Hi Apo Hisos ay tinoksò ni Satanas piro agya natoksò

(Markos 1:12-13; Lokas 4:1-13)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinangonawan nin Ispirito nin Diyos nin mako ha powiray dogal ta bayro ya tokso-en ni Satanas. 2 Ha lo-ob apatapò ya allo ni Apo Hisos bayro ay agya nangan; kayà binomitil ya. 3 Hapa-eg hi Satanas ay napakarani konan naghalità, “No hika,” wana, “ay Anak nin Diyos, habayti ya bawbato ay mandawan mo nin mag-in tinapay.”

4 Piro tinobay ya ni Apo Hisos, ya wana, “Ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya ombayri:

‘Hay tawo ay alwan bongat ha pamamangan mabiyay, no alwan ha balang halità ya anhalita-en nin Diyos.’ ”

5 Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan ni Satanas ha masagradoy siyodad nin Hirosalim, ta in-olì na ya ha pinakamatag-ay ya bobongan bali nin Diyos. 6 “No hika,” wani Satanas, “ay Anak nin Diyos ay magtaboy ka, ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

‘Ihogò nin Diyos ya aw-anghil nan mangi-atap komo ha kawkadisgrasyawan, boy alalayan la ka emen hay bitih mo ay ahè makhitan nin bato.’ ”

7 Tinombay ana et hi Apo Hisos koni Satanas, “Piro ombayri itaman,” wana, “ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

‘Agmo hoboken ya Pangino-on mon Diyos.’ ”

8 Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan ana et ni Satanas ha pagkatag-ay bakil, ta impakit na konay kaganawan ka-ari-an ha babon lotà kateng mangaganday bawbagay ya anti bayro. 9 Hinalità ana et kona ni Satanas, “Igwà ko komo,” wana, “ba-in ya kaganawan nin haba-in no manlokob kan homamba kongko.”

10 Hapa-eg, tinombay kona hi Apo Hisos, “Mog-alih ka bayri,” wana, “Satanas, ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

‘Homamba ka ha Pangino-on mon Diyos boy hiyan bongat ya pagsirbiyan mo.’ ”

11 Hapa-eg, nog-alih hi Satanas biha itaman ma-in aw-anghil ya nakalateng nin nangasiwà koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay nag-ompisan nangaral

(Markos 1:14-15; Lokas 4:14-15)

12 Hin nabalita-an ni Apo Hisos ya hi Howan ay impiriso, hiya ay norong ha probinsyan Galiliya. 13 Piro agya naboyot ha Nasarit ya sarili nan banowa, ta tampol yan nako nin napa-iri ha banowan Kapirnawom ha ambay Dagat nin Galiliya ya sakop nin dogal ya pina-iriyan ni Sabolon boy Niptali. 14 Habayti ay nangyari emen magkapeteg baytoy holà hin hato ni propita Isayas ya ombayri ya pagkahalità:

15 “Hay dawdogal ya an-ingaten Sabolon boy Niptali ay ha babà Dagat nin Galiliya boy kagmang itaman balah nin Hordan, Galiliya ya ampa-iriyan nin malakè ya alwan Hawhodiyo. 16 Hay tawtawo bayro ay mareglem ya pagnanakem banà ha kasalanan la. Piro nakit la baytoy nako konlay bilang itaman hawang. Hatoy tawtawo bayro ya anti ha karegleman ya ampambin kamatyan ay nahawangan.”

17 Hapa-eg pa-ibat hin habayto, hi Apo Hisos ay nag-ompisan nangaral, ya wana, “Paghehean moyoy kawkasalanan moyo, ta hay pamomo-on nin Diyos ay maranina.”

Hi Apo Hisos ay nanagyat nin apat ya manlalapet

(Markos 1:16-20; Lokas 5:1-11)

18 Hin ampagdaan hi Apo Hisos ha ambay Dagat nin Galiliya ay nakit nay mipatel ya manlalapet. Habayti ya mipatel ay hi Andris boy hi Simon ya an-ingaten et Pidro. Hin habayto, hila ay ampaninsoro. 19 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Makilamo kawo kongko,” wana, “ta gaw-en katawon mangipakarani kongko nin tawtawo.” 20 Antimano, imbalag lay sinsoro la ta nakilamo hila koni Apo Hisos.

21 Hin nowakoyna et hi Apo Hisos ay nakit na hi Santiyago boy hi Howan ya mipatel. Anti hila ha bangkà kalamo la hi Sibidiyo ya tatay la ta an-ayomawen lay aw-eket la. Hi Santiyago boy hi Howan ay hinagyat ni Apo Hisos nin makilamo kona. 22 Antimano, inalihan lay bangkà la kateng tatay la ta nakilamo hila koni Apo Hisos.

Nangaral boy namakahampat hi Apo Hisos

(Lokas 6:17-19)

23 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nako ha kaganawan dogal ha probinsyan Galiliya ta ha hawhimba-an nin Hawhodiyo, hiya ay ampanorò, boy an-i-aral nay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos. Hiya ay ampamakahampat nin kaganawan klasin masakit boy dipirinsya nin tawtawo. 24 Banà bayri ha gawgawà ni Apo Hisos, hiya ay nibantog ha kaganawan dogal ha probinsyan Sirya. Kayà kaganawan tawo bayro ya ampagdya-dyà nin banà ha mawmasakit boy dawdipirinsya ay gintan koni Apo Hisos. Hilay kaganawan ay pinakahampat na kateng hatoy tawtawoy pinahokan dawdimonyo, tawtogawen, boy pawpolonen. 25 Banà bayri, maski ayri ya nako ay hinono yan malakè ya tawoy na-ibat ha probinsyan Galiliya, probinsyan Dikapolis, siyodad nin Hirosalim, boy ha kanayon ya dawdogal bayro ha probinsyan Hodiya, kateng tawtawoy ampa-iri ha baytan balah nin Hordan.

5

Hay tawtawoy makalmà

(Lokas 6:20-23)

1 Hin nakit ni Apo Hisos baytoy kalak-an tawo ay nilomakat ya ha bakil ta bayro ya niknò. Hapa-eg hay aw-alagad na ay napakarani kona, 2 boy tinoro-an na hila, ya wana,

3 “Makalmà ya tawtawoy ma-aypà ya nakem, ta hila ay makapakilamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.

4 “Makalmà ya tawtawoy ma-in an-ikalelè, ta hila ay hahaliwawen nin Diyos.

5 “Makalmà ya tawtawoy ma-amey ya nakem, ta tanggapen lay impangakò nin Diyos.

6 “Makalmà ya tawtawoy angkahabek nin gomawà kalabayan nin Diyos, ta sigoradon mapasasà hilan kahampatan.

7 “Makalmà ya tawtawoy ampangingangalo ha kanayon, ta hila ay ingalowan nin Diyos.

8 “Makalmà ya tawtawoy bo-ò ya nakem ha Diyos, ta lano ay makit lay Diyos.

9 “Makalmà ya tawtawoy mapamisondò, ta hila ay ingaten nin Diyos nin aw-anak na.

10 “Makalmà ya tawtawoy ampadya-dya-an nin banà ha panggawà lan kalabayan nin Diyos, ta hila ay makapakilamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.

11 “Makalmà kawo no insoltowen kawo boy padya-dya-an nin tawtawo, boy no banà ha panhohomonol moyo kongko ay maghalità hila nin hari-harì ya klasin kabongkokan ya panay kala-etan ya kontra komoyo. 12 Ombayro ya pamadya-dyà ya ginawà ha pawpropita hin hato. Kayà magtowà kawo boy pakaliga kawo, ta malhay ya primyo ya an-i-antì komoyo ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.”

Hay ahin boy hawang

(Markos 9:50; Lokas 11:33; 14:34-35)

13 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hay ka-alimbawa-an moyo,” wana, “ay ahin ya pampalahap nin pamamangan nin tawtawo, ta hikawo ya ampanorò konla no pangno hila mag-in mahampat. Piro no hay ahin ay na-lihan anan alat, pangno et mapa-alat nin oman? Habayti ay ayin anan alagà; kayà an-itapon ana boy antorakan nin tawtawo.

14 “Hay ka-alimbawa-an moyo et ay hawang ya ampakahawang nin babon lotà. Hay siyodad ya anti ha matag-ay ya dogal ay angkakit nin kaganawan ta angkahawangan.

15 “Ayin tawoy mamagket nin kingki biha na halokoban nin kalaying, no alwan igwà na ha talagan pangigwa-an emen mahawangan ya kaganawan anti ha lo-ob bali. 16 Mag-in kawon bilang ombayro ha kingki ya ampakab-in hawang. Dapat kawon magpakahawang ha tawtawo ha pangipakit moyo konla nin gawgawà moyoy mangahampat emen la poriyen ya Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na.”

Hay torò ya tongkol ha kawkapanogo-an

17 Hinalità et ni Apo Hisos, “Agmoyo ihipen nin kayà ako nako bayri ay alihan kon alagà ya kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis boy hinolat nin pawpropita hin hato. Ahè! Hay pamako ko bayri ay emen ko mageperan baytoy kawkapanogo-an. 18 Tanda-an moyo bayti ya halita-en ko komoyo: maski ayin anay langit boy lotà, hay pinakamayamò parti ha litra nin kawkapanogo-an ay ahè ma-alih anggan ahè mageperan ya kaganawan. 19 Kayà hinoman ya ahè anhomonol ha maski pinaka-oltimo ya kapanogo-an, boy ombayro et ya itorò na ha kanayon ay hiya ya pinaka-oltimoy tawo ha ampag-ari-an nin Diyos. Piro hinoman ya anhomonol ha kawkapanogo-an boy an-itorò na ha kanayon ay hiya ya lalò ma-in dangal ha ampag-ari-an nin Diyos. 20 Anhalita-en ko komoyo ya no hay Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay agmoyo ma-igitan ha kahampatan ay agkawo makalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos.”

Hay torò ha ampamahang

(Lokas 12:57-59)

21 Hinalità et ni Apo Hisos, “Nalengè moyoyna,” wana, “bayti ya kapanogo-an ya inggawà hin hato ni Moysis ya ombayri: ‘Agka mamatin kapara mon tawo ta hinoman ya mamatin kapara nan tawo ay i-arap ha hosgado para hosgawan.’ 22 Piro habayti ya anhalita-en ko komoyo: hinoman ya mamahang ha kapara nan tawo ay i-arap ha hosgado; hinoman ya maghalità ha kapara nan tawo nin ‘Ayin kan kowintan tawo!’ ay i-arap itaman ha hosgado. Hinoman simpri ya maghalità nin ‘Lokoloko ka!’ ha kapara nan tawo ay mipalako ha impirno. 23 Kayà no anti ka ha kolob bali nin Diyos ta ma-in kan igwà ya para ha Diyos, biha ma-ihipan mo ya ma-in kan patel ya kontra komo 24 ay ibalag mo pon bayto ya para ha Diyos ta mako kan makisondò ha patel mo. Pangayarì ay igwà moyna bayto ya para ha Diyos.

25 “No ma-in tawoy makon mangidimanda komo ay tampol kan makisondò kona mintras ma-in et pana-on, ta no mi-abot kawoyna ha hosgado, maka hay howis ay mangigwà komo ha polis ya mangipahok komo ha pirisowan. 26 Anhalita-en ko komo: no nakapiriso kayna ay agkayna makalikol anggan agka makabayad nin dapat mon imolta.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha tawtawoy ampamabayi boy ampakilalaki

27 “Ombayri et ya kapanogo-an ya inggawà ni Moysis,” wani Apo Hisos: “ ‘Agka mamabayi o makilalaki.’ 28 Piro anhalita-en ko komoyo: hinoman ya lalaki ya manegteg ha babayi nin ma-in mala-et ya intinsyon ay bilang ya simprin namabayi. 29 No hay wanan mata mo ay makapipakasalanan komo ay alihen mo ta itapon mo. Mas mahampat et ya ayin kan mihay mata kisa komplitoy nawini mo no itapon ka ha impirno. 30 No hay wanan gamet mo ay makapipakasalanan komo ay potohen mo ta itapon mo. Mas mahampat et ya ayin kan mihay gamet kisa komplitoy nawini mo no mipalako ka ha impirno.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkolha ampangihiyay ahawa

(Matiyo 19:9; Markos 10:11-12; Lokas 16:18)

31 “Ombayri et ya kapanogo-an ya hinolat ni Moysis,” wani Apo Hisos: “ ‘Hinoman ya lalaki ya mangihiyay nin ahawa ay ka-ilangan na yan biyan kaholatan ya kaptegan nin hila ay nihiyay.’ 32 Piro anhalita-en ko komoyo: hinoman ya lalaki ya mangihiyay nin ahawa ya ahè ampakilalaki ay hiya ya ampambin bara-nan para makapagkasalanan ya ahawa na nin pamakilalaki no mag-ahawa yan oman; boy hinoman ya mag-ahawa do ha ahawa nay inhiyay na ay magkasalanan nin pamabayi.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha ampaghompà

33 Hinalità et ni Apo Hisos, “Miha et ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis ay ombayri: ‘Agmo hira-en ya pangakò mo ha Pangino-on, no alwan toparen mon gaw-en ya pinanompa-an moy pawpangakò mo.’ 34-35 Piro anhalita-en ko komoyo: no mangakò ka ay agka maghompà nin, ‘Magonaw man ya langit boy babon lotà no alwan peteg bayti ya anhalita-en ko komo,’ ta hay kama-inan nin Diyos ay ha katatag-ayan langit ya trono na, boy hay lotà ay pagtorakan nin bitih na. Agmo simpri halita-en ya, ‘Mahirà man ya siyodad nin Hirosalim no alwan peteg bayti ya anhalita-en ko komo,’ ta hay Hirosalim ay siyodad nin Arì ya ayin kapantay. 36 Ni olo mo ay agmo gamiten nin maghompà ta agmo magawà nin papoti-en o pangititen ya maski miha ha hawhabot mo. 37 Halita-en mon bongat ya, ‘Awò,’ no talagan labay mo. No agmo labay ay halita-en moy, ‘Ahè,’ No maghompà kay mangakò ay alwan mahampat ta hay ombayro ay angka-ibat koni Satanas.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha ampipangganti

(Lokas 6:29-30)

38 “Ombayri et,” wani Apo Hisos, “ya miha ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis: ‘No ma-in nandisgrasyan mata nin kapara nan tawo ay gantiyen simprin disgrasyawen ya mata na; boy no ma-in nangalin ngipen nin kapara nan tawo ay gantiyen ya simpri nin alihan ngipen.’ 39 Piro anhalita-en ko komoyo: agkawo mamaweh nin kala-etan ha tawoy nakagawà komoyon kala-etan. No ma-in tawoy manampal nin kagmang pingih mo ay i-arap mo et konan ipatampal ya kagmang. 40 No ma-in simpri nin mangidimanda komo ta labay nan kowen ya dolo mo ay igwà mo kona kateng alimenmen mo. 41 No ma-in mamilit komon mantan karga na nin mihay kilomitroy dayò ay gaw-en mon loway kilomitro ya pantan mo. 42 No ma-in simprin makikwa komo ay biyan mo, boy no ma-in mandam komo ay paraman mo.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha panlalabi

(Lokas 6:27-28, 32-36)

43 Hinalità ana et ni Apo Hisos, “Ha kawkapanogo-an ya inggawà et ni Moysis ay ombayri: ‘Labiyen moy amigo mo boy pag-inakitan moy ka-away mo.’ 44 Piro habayti ya halita-en ko komoyo: labiyen moy kawka-away mo boy ipanalangin mon ingalowan baytoy ampipamadya-dyà komo. 45 No ombayri ya gaw-en mo ay mapaptegan ya hika ay talagan anak nin Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. Hay Diyos ay parihoy gawà ha kaganawan, ta hay allo ay ampahila-en na para ha tawtawoy mangala-et boy ha mangahampat, boy ampama-oran ya nin para ha mangahampat boy ha mangala-et. 46 No hay anlabiyen mon bongat ay hatoy ampanlabi komo, ma-in ka warì matanggap ya primyo? Maski mawmanininon bo-ih ya mangaha-ol ay ampanlabi ha ampanlabi konla. 47 No hay an-ilawen mo ay haton bongat ya amigo mo ay anyay kahampatan ya nagawà moy igit ha nagawà nin kanayon? Maski alwan Hawhodiyo ay ampakagawà nin ombayro. 48 Hay Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay talagan ayin pagkokolang; kayà dapat kawon mag-in ayin pagkokolang nin bilang kona.”

6

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha panambay

1 Hinalità et ni Apo Hisos, “Agkawo,” wana, “manggawà kahampatan ha tegteg bongat nin tawtawo, ta no ombayro ya gaw-en moyo ay agmoyo matanggap ya iprimyo komoyo nin Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na.

2 “Kayà no ampambi ka ha tawoy ampanga-ilangan ay agmoyna ibo-angaw ya pambi mo nin bilang ha anggaw-en nin mawmagkakanwarì. No ampambi hila ay an-ibo-angaw la ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo boy ha balang daan, ta ampapori hila ha tawtawo. Anhalita-en ko komoyo, tinanggap laynay pamomori nin tawo; kayà ayin hilaynan matanggap ya primyo ya mangibat ha Diyos. 3-4 No manambay ka ha manga-irap ay isikrito moy pambi mo nin ahè matanda-an nin maski hinoy mahene ya amigo mo emen ma-in kan matanggap ya primyo ya mangibat ha Tatay tamoy Diyos ya ampakatandà nin kaganawan.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha panalangin

(Lokas 11:2-4)

5 “No manalangin kawo ay agmoyo gaw-en ya bilang ha anggaw-en nin mawmagkakanwarì ya labaylabay mireng nin manalangin ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo boy ha kawkanto nin dawdaan emen hila makit nin tawtawo. Anhalita-en ko komoyo, tinanggap laynay pamomori nin tawo; kayà ayin hilaynan matanggap ya primyo ya mangibat ha Diyos. 6 Piro no manalangin ka ay agmo gaw-en para makit kan bongat nin tawo, no alwan mako ka ha dogal ya ayin makatoksò komo ta manalangin ka ha Tatay tamoy Diyos ya ahè angkakit. Hay Tatay tamoy Diyos ya ampakatandà nin kaganawan anggaw-en mon sikrito ya mambi komon primyo.

7 “Ha panalangin moyo ay agmoyo pi-oman-oman ya panggamit nin halità ya ayin labay totolen nin bilang ha anggaw-en nin tawtawoy ayin pantotompel ha Diyos, ta an-ihipen la ya leng-en hila nin Diyos banà ha kakara-an panalangin la. 8 Agkawo manowad konla, ta biha kawo makirawat ha Tatay tamo ay da-an naynan tandà ya angka-ilanganen moyo. 9 Ombayri ya dapat nin panalangin moyo:

‘Tatay nawen ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan mo, hay ngalan mo ya ayin kapintasan ay igalang dayi nin kaganawan.

10 Andawaten nawen ya tampol ana dayin lomateng ya pamomo-on mo. Mangyari dayi ya kalabayan mo bayri ha babon lotà bilang ombayro ha katatag-ayan ha kama-inan mo.

11 Biyan mo kayin pamamangan ha allo-allo.

12 Patawaren mo kayi ha kawkasalanan nawen bilang pamatawad nawen ha nakapagkasalanan konnawen.

13 Agmo kayi biyan mabiyat ya panobok boy ipakarayò mo kayi koni Satanas.’

14 Ha ombayro, no mamatawad kawo,” wani Apo Hisos, “ha nipagkasalanan komoyo ay patawaren kawo itaman nin Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. 15 Piro no agkawo mamatawad, hay nagawà moyoy kawkasalanan ay ahè itaman patawaren nin Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha pagpaltan mangan no ampakirawat ha Pangino-on

16 “Tongkol ha pagpalta moyon mangan ta ma-in kawon an-ipanalangin ay agmoyo towaren baytoy mawmagkakanwarì ya ansadya-en lan palele-en boy papotla-en ya lopa la emen la ma-ipatandà ya hila ay ampangpaltan mangan. Anhalita-en ko komoyo: tinanggap laynay pamomori nin tawo; kayà ayin hilaynan matanggap ya primyo ya mangibat ha Diyos. 17 No ampagpalta kan mangan ta ma-in kan an-ipanalangin ay olamehan moy lopa mo boy ayosen moy habot mo 18 emen ahè matanda-an nin kanayon ya hika ay ampagpaltan mangan ta ma-in kan an-ipanalangin. Hay makatandà bongat ay Tatay tamoy Diyos ya ahè angkakit. Hiyay ampakatandà nin kaganawan sikrito, boy hika ay ma-in matanggap ya primyo ya mangibat kona.”

Kayamanan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

(Lokas 12:33-34)

19 Hinalità et ni Apo Hisos ya ombayri: “Bayri ha babon lotà ay agkawo manipon nin kayamanan ya anhira-en nin anag boy angkalawangen, boy anlo-oban nin takawen, 20 no alwan hay tiponen moyoy kayamanan ya para ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay gawgawà ya mangahampat ta ahè an-anagen, ahè angkalawangen, boy ahè angkatakaw. 21 No hay kayamanan mo ay anti ha babon lotà o anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay bayro ya ihip mo.”

Hay ka-alimbawa-an nin mata

(Lokas 11:34-36)

22 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hay mata mo ay pinagkahilag nin nawini mo. No ayin dipirinsya ya mata mo ay makit moy kaganawan; 23 piro no ma-in dipirinsya ya mata mo ay mareglem ya tegteg mo. Ombayro itaman ha pangingihip mo. No hay ihip mo ay mahampat, hay gawgawà mo ay panay kahampatan; piro no hay ihip mo ay alwan mahampat, hay gawgawà mo ay talagan alwan mangahampat.”

Hay Diyos boy kawkamama-in

(Lokas 16:13; 12:22-31)

24 Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos: “Ayin tawoy makapagsirbi nin sabay ha loway amo; ta no pisabayen na, hay miha ay ma-arì pag-inakitan, piro hatoy miha ay labiyen na; o ma-arì nin mag-in yan tapat ha miha, ta hatoy miha ay kasorawan na. Agmo ma-arì pisabayen nin pagsirbiyan ya Diyos boy kayamanan. 25 Kayà habayti ya halita-en ko komoyo,” wana et ni Apo Hisos: “Agkawo magolon mangihip nin tongkol ha pagbibiyay moyo no anyay kanen, inomen, boy pagdolo. Alwa nayì nin hay biyay ay mas ma-alagà kisa pamamangan, boy hay nawini ay mas ma-alagà kisa dolo? 26 Helken moyoy mawmanokmanok! Aghila ampananem ni ampangalawah nin ikamalig la, piro hay Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ampangasiwà konla. Alwa nayì mas kawon ma-alagà kisa ha mawmanokmanok? 27 Warì mapalawig moyoy biyay moyo no anggolowen moyoy ihip moyo?

28 “Antà angkagolo kawo ha pagdolo moyo? Ihipen moyo no pangno anhomlay ya mawmasitas ya balang. Aghila ampagtrabaho o ampanggawà dolo ya para ha sarili la. 29 Piro anhalita-en ko komoyo, maski masyadoy kayamanan ni Arì Solomon ay agya nakapagdolon maganda nin bilang ombayro kaganda ha bawbolaklak. 30 No hay dawdikot ya angkabiyay hapa-eg ha lawak ay ampagandawen nin Diyos ya nobokah ay tabasen ta ipo-ol, hikawo et warì ya agna padolowan? Talagan kolang ya pantotompel moyo! 31 Dapat agmoyo golowen ya nakem moyon halita-en ya, ‘Ayri kayi mangwan kanen nawen, inomen nawen, boy pagdolo nawen?’ 32 Habayti ya kaganawan bagay ya pirmin anhangaren nin tawtawoy anhomamba ha alwan peteg diyos. Piro hay Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ya magtandà nin habayti ya bawbagay ya angka-ilanganen moyo. 33 Hay onawen tamo nin hangaren ay Diyos ya mamo-on kontamo boy mamiyay tamo nin kompormi ha kalabayan na, biha na igwà kontamo ya kaganawan nin habayti ya bawbagay ya angka-ilanganen tamo. 34 Kayà agkawo magolo nin mangihip no anyay mangyari komoyo nobokah, ta Diyos ya ampakaba-alà komoyo. Hay problima moyo hapa-eg ay agmoyoyna pahanan ha pangihip moyo nin mangyari ha homonoy allo.”

7

Ahè manosga

(Lokas 6:37-38, 41-42)

1 Hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Agkawo manosga emen agkawo hosgawan, 2 ta no anyay ihosga moyo ha kanayon ay ombayroy ihosga komoyo. No pangno kalakè ya an-ihosga moyo ha kanayon ay ombayro itaman kalakè ya ihosga komoyo nin Diyos. 3 Hika ya ampanosga, antà angka-asikaso moy kasalanan nin kapara mo ya bilang kayamò nin poling ya anti ha mata na, balè ta agmo angka-asikaso ya sarili mon kasalanan ya bilang kalapad nin tapì ya anti ha sarili mon mata? 4 Pangno ka ampakaregdeg nin maghalità ha kapara mo nin, ‘Alihen koy poling ha mata mo,’ no ma-in malapad ya tapì ha sarili mon mata? 5 Hikay magkakanwarì, alihen mo pon ya malapad ya tapì ha sarili mon mata emen mo makit nin mahampat ya pangalih nin poling ha mata nin kapara mo.

6 “Hay kaptegan ya tongkol ha Diyos ay agmoyo itorò do ha ahè malabay; ta no gaw-en moyo bayto ay bilang kawon ampambi nin manga-alagà ya bawbagay ha aw-aho ya magbira nin mangayat komoyo, boy bilang kawon ampangitapon pawpirlas ha bawbaboy ya ampanyabok bongat nin habaytoy pawpirlas.”

Intorò ana et ni Apo Hisos ya tongkol ha panalangin

(Lokas 6:31; 11:9-13)

7 Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos: “Agkawo tonggen manalangin emen moyo matanggap ya an-ipanalangin moyo; agkawo tonggen makirawat emen kawo biyan nin andawaten moyo; agkawo tonggen mangingat ha Diyos emen na kawo tobayen. 8 Hinoman ya ampanalangin ay makatanggap, hinoman ya ampakirawat ay biyan, boy hinoman ya ampangingat ha Diyos ay tobayen. 9 Hinoman komoyon tawtatay, biyan mo warì bato ya anak mo no makikwa yan pamamangan komo? 10 O biyan mo ya warì nin otan no makikwa yan konà komo? 11 Hikawo, maski mala-et ya ogalì moyo ay tandà moyon mambi nin mahampat ya bawbagay ha aw-anak moyo. Lalò anay Tatay moyoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay mambin mangahampat ya bawbagay ha ampakikwa kona.

12 “No anyay labay moyon gaw-en komoyo nin kanayon ay ombayro itaman ya gaw-en moyo. Ha ombayri ay mageperan moyo ya kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis kateng hinolat nin pawpropita.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha loway polta

(Lokas 13:24)

13 “Pomahok kawo ha makpit ya pinagkapolta emen agkawo miparaan ha malawang ya pinagkapolta, ta hay lakwen nin habaytoy malawang ya pinagkapolta ay impirno. Banà ta maparan pagdanan bayto ay malakè ya ampagdaan bayro. 14 Piro banà ta hay pinagkapolta nin magpalako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay makpit boy ma-irap pagdanan ay a-amò ya ampagdaan bayro.”

Hay tawoy mala-et ay mabalayan ha gawgawà na

(Lokas 6:43-44)

15 “Mag-atap kawo ha ampipanorò nin alwan peteg ta hila ay ampagkakanwarì nin ma-amò ya tawtopa ya pakarani komoyo, piro hay nakem la ay emen nakem tigri. 16 No pangno moyo angkabalayan ya po-on kayo no makit moyoy bonga ay ombayro moyo hila mabalayan ha gawgawà la. Warì hay bilang kinew ya madowih ay ampamonga nin obas o hay kinew ya bilang kokomposà ay ampamonga nin igos? 17-18 Hay po-on kayo ya ayin dipirinsya ay maganday bonga boy ahè mamonga nin ayin kowinta. Piro hay po-on kayoy ma-in dipirinsya ay ayin kowintay bonga boy ahè mamonga nin maganda. 19 Hay po-on kayoy ampamonga nin ayin kowinta ay anto-alen ta itapon ha apoy. 20 Ombayro itaman baytoy ampipanorò nin alwan peteg ta angkabalayan hila nin banà ha kala-etan gawgawà la.”

Hay tawtawoy ahè makalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos

(Lokas 13:25-27)

21 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Alwan kaganawan tawo ya ampangingat kongko nin, ‘Pangino-on, Pangino-on,’ ay makalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, no alwan haton bongat ya anggomawà kalabayan nin Tatay ko ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. 22 Ha allon panonosga ay malakè ya maghalità kongko nin, ‘Pangino-on, Pangino-on, ngalan moy ginamit nawen ha pangangaral boy ha pama-alih nin dawdimonyo kateng ha panggawà nawen nin malakè ya papag-ispantawan.’ 23 Piro hay itobay ko konla ay ombayri: ‘Agkatawo balay. Pakarayò kawo kongko ta hay la-et nin gawgawà moyo.’ ”

Hay loway manggagawà nin bali

(Lokas 6:47-49)

24 Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos: “Hinoman ya ampanlengè ha hawhalità ko boy anhonolen na ay bilang ya ha tawoy maronong ya nangipa-ireng nin bali ya hay pinangipondasyonan nin tawtarek ay matibay ya bato. 25 Maski nangoran nin makhaw, nanlanab, boy namagyo ay ahè na-aybà baytoy bali na ta matibay ya batoy pinangipondasyonan nin tawtarek. 26 Hinoman ya ampakalengè nin hawhalità ko, piro agna anhonolen ay bilang ya ha tawoy tangah ya nangipa-ireng nin bali ha kapati-an. 27 Hin nangoran nin makhaw, nanlanab, boy namagyo ay natomban nangawawatak baytoy bali na.”

Hay panonorò ni Apo Hisos

28 Hin nayarì naghalità hi Apo Hisos ay nipag-ispanta baytoy kalak-an tawo, 29 ta hay panonorò na ay alwan bilang panonorò nin mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Ha panonorò na ay talagan ma-in yan kapangyariyan.

8

Pinakahampat ni Apo Hisos ya tawoy ma-in liproso

(Markos 1:40-45; Lokas 5:12-16)

1 Hi Apo Hisos ay nilomohan bayro ha bakil boy anhonowen yan malakè ya tawo. 2 Hapa-eg, ma-in napakarani konay mihay tawoy ma-in liproso ta nanalimokod ha arapan na nin naghalità, ya wana, “Apo, no kalabayan mo ay mapakahampat mo bayti ya masakit ko emen lominis ya nawini ko.”

3 Impaktang ni Apo Hisos ya gamet na ta inaptoh na baytoy lalaki boy hinalità na kona, “Labay ko,” wana; “kayà lominis ka.” Antimano, hay liproso na ay na-alih. 4 Hapa-eg, hinalità kona ni Apo Hisos, “Habayti ya nangyari komo,” wana, “ay agmo ibalità ha maski hino, no alwan mako ka ha parì ta ipakit moy nawini mo ya ayin anan masakit. Mantan kan idolog mo ha Diyos nin bilang ombayro ha impanogò ni Moysis hin hato ya mamapteg ha tawtawo ya hika ay hinomampat ana.”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya alilà nin mihay kapitannin hondalò ya taga Roma

(Lokas 7:1-10)

5 Hin ni-abot hi Apo Hisos ha banowan Kapirnawom ay hinakbat ya nin mihay kapitan nin hondalò ya taga Roma, ta naki-i-ingalo ya koni Apo Hisos nin patambay. 6 “Apo,” wana, “hay alilà ko ay masyadon angka-irapan nin banà ha masakit na. Agya maka-ibangon ta agna ma-igalaw ya nawini na.”

7 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Mako ko bayro,” wana, “ta pakahampaten ko ya.”

8 Piro tinombay kona baytoy kapitan, “Apo,” wana, “hiko ay alwan karapatdapat nin mamalako komo ha bali ko. Halita-en mon bongat ya homampat ya alilà ko ay homampat ya. 9 Hiko man ay anti ha hilong kapangyariyan nin ampakatag-ay kongko nin katongkolan. Ma-in ako itaman nin hawhondalò ya anti ha hilong kapangyariyan ko. No halita-en ko ha miha ya, ‘Manigè,’ ay manigè ya; no halita-en ko ha miha ya, ‘Mako ka bayri,’ ay mako ya; boy no halita-en ko ha alilà ko ya, ‘Gaw-en mo bayti,’ ay gaw-en na.”

10 Hin nalengè bayti ni Apo Hisos ay nag-ispanta ya boy hinalità na do ha tawtawoy anhomono kona, “Anhalita-en ko komoyo,” wana, “ha aw-inalalak ni Israyil, ni miha ay ayin ako et nakit ya ombayri ya katetpel. 11 Habayti et ya halita-en ko komoyo: malakè ya alwan Hodiyo ya ma-ibat ha kaganawan dogal ay domoyong ha lamisawan kalamo ni Abraham, Isak, boy Hakob ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos. 12 Piro hay Hawhodiyo ya dapat nin anti ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, kalak-an konla ay itapon ha likol ha dogal ya pagkareglem. Bayro hila mi-anggaw-angaw boy manget-et nin ngipen la banà ha tanamen lay dya-dyà.”

13 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha kapitan, “Morong kayna,” wana. “Banà ha katetpel mo ay mangyari ya andawaten mo.” Habayto et oras ay hinomampat baytoy ampagmasakit ya alilà nin hatoy kapitan.

Hi Apo Hisos ay namakahampat nin malakè ya tawo

(Markos 1:29-34; Lokas 4:38-41)

14 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nako ha bali ni Pidro. Bayro ay nakit nay babayi ya ampò ni Simon Pidro ya naka-irà ta an-amoten. 15 Inoligtanan ni Apo Hisos ya gamet nin hatoy ampò ni Pidro; kayà natbahan ya. Hapa-eg, nibangon ya boy dinolotan na hili Apo Hisos nin pamamangan.

16 Hin mahilem ana, hay malakè ya tawoy pinahokan dawdimonyo ay gintan la koni Apo Hisos. Ha halità bongat ni Apo Hisos ay nog-alih baytoy dawdimonyo, boy pinakahampat nay kaganawan ampagmasakit. 17 Habayti ya ginawà ni Apo Hisos ay nagkapeteg baytoy holà ni propita Isayas ya ombayri ya pagkahalità:

“Hiyay namakahampat nin mawmasakit tamo boy inalih nay dawdipirinsya tamo.”

Hay makapakilamo koni Apo Hisos

(Lokas 9:57-62)

18 Hin na-asikaso ni Apo Hisos ya sigisigi ya panlomakè nin tawtawo ha mamalibot na ay hinalità na ha aw-alagad na ya lomipay hila nin mako ha kagmang dagat. 19 Hapa-eg mihay mangitorò nin kawkapanogo-an ay napakarani koni Apo Hisos ta naghalità, “Apo,” wana, “makilamo ko komo maski ayri ka mako.”

20 Hinalità kona ni Apo Hisos, ya wana, “Maski nin aw-ayop ya bilang ha lamiran ay ma-in lobot ya ampa-iriyan, boy hay mawmanokmanok ay ma-in ampa-i-aponan; piro hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ayin sarilin pa-iriyan ya pama-inawawan bayri ha babon lotà.”

21 Hapa-eg, miha et ha ampipantompel koni Apo Hisos ay napakarani kona ta naghalità, “Apo,” wana, “payagan mo ko pon nin morong emen ko ma-ipatabon ya tatay ko.”

22 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Makilamo kayna kongko hapa-eg,” wana, “ta hay nati ay pa-olayan mon itabon nin tawtawoy ayin biyay ya ayin anggawan.”

Pagkahokaw angin ya pinatgen ni Apo Hisos

(Markos 4:35-41; Lokas 8:22-25)

23 Hapa-eg hi Apo Hisos ay hinomakay ana ha bangkà boy hinomonoyna itaman hinomakay ya aw-alagad na ta lomipay hilayna. 24 Mintras anlomipay hila ay biglà hinomkaw ya angin ta namagyo; hay bangkà la ay angkapalamnan nin lanom ta angkahipwakan nin malhay ya dawoyon, piro hi Apo Hisos ay angkatoloy. 25 Hapa-eg, pinakaraniyan ya nin aw-alagad na ta pinokaw la ya, “Pangino-on,” wanla, “ilibri mo kayi ta anlomdeg tamoyna.”

26 Piro tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Antà masyado kawon angkalimo? Warì agkawo antompel kongko?” Hapa-eg, nibangon ya ta minandawan nan tonggen baytoy pagkahokaw angin boy dawdawoyon. Kayà tinonggen ya angin boy hay dagat ay tinominek. 27 Hay aw-alagad na ay nag-ispanta, ya wanla, “Anyan magkatawowan bayti ta maski angin boy dawoyon ay anhomonol kona?”

Pina-alih ni Apo Hisos ya dawdimonyoy pinomahokha loway lalaki

(Markos 5:1-20; Lokas 8:26-39)

28 Hin ni-abot hili Apo Hisos ha lipay dagat ha dogal nin tawtawoy Gadarino ay hinakbat yan loway lalaki ya pinahokan nin dawdimonyo. Hila ay ampa-iri ha kawkowibay panabonan boy masyado hilan mabayani; kayà ayin makaregdeg nin magdaan bayro. 29 Hapa-eg, nambo-angaw hila, ya wanla, “Hika ya Anak nin Diyos, antà ampaki-emenan mo kayi? Nako ka nayì bayri para pa-irapan kayi nin ayin et ha pana-on?”

30 Hapa-eg, bayro ha dani la ay ma-in malakè ya baboy ya ampipamokibok. 31 Habaytoy dawdimonyo ya anti bayro ha loway lalaki ay naki-i-ingalo koni Apo Hisos, ya wanla, “No pa-alihen mo kayi ay palakwen mo kayi awod bahen ha bawbaboy.”

32 “Sigi, mako kawoyna,” wani Apo Hisos konla; kayà nog-alih hila ta nako hilan pinomahok ha bawbaboy. Hatoy bawbaboy ya pinahokan nin dawdimonyo ay nipampowayon nagpalako ha bongaw anggan nipadiritson narabò ha dagat. Bayro hila nati nin nalemeh.

33 Hapa-eg hay ampipangalagà nin hatoy bawbaboy ay nipampowayon nako ha banowa, ta imbalità lay pawpangyayari kateng hatoy nangyari do ha loway tawo ya pinahokan pon nin dawdimonyo. 34 Kayà hay tawtawo bayro ha banowa ya nakalengè nin habayto ay nakon hinomakbat koni Apo Hisos, boy naki-i-ingalo hila kona nin mog-alih ya bayro ha dogal la.

9

Hay tawoy polonen ya pina-owako ni Apo Hisos

(Markos 2:1-12; Lokas 5:17-26)

1 Hi Apo Hisos ay hinomakay ana et ha bangkà ta nilomipay nin norong ha sarili nan banowa. 2 Hapa-eg, ma-in nakalateng ya ongnoy tawoy ampanapwat nin lalaki ya polonen ya naka-irà ha ondayon. Habaytoy polonen ay gintan la koni Apo Hisos. Hin nakit ni Apo Hisos ya ma-in hilan katetpel ay hinalità na do ha polonen, “Hokawen moy nakem mo,” wana, “anak ko, ta hika ay pinatawad ana ha kawkasalanan mo.”

3 Hapa-eg, ma-in bayron mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis. Hay kanayon konla ay ampag-ilgo ha sarili la nin ombayri: “Ha hinalità nin habayti ya tawo ay emen hiya ya makapatawad nin kasalanan. Haba-in ya ginawà na ay panla-et ha Diyos.”

4 Piro hay anti ha nakem la ay talagan tandà ni Apo Hisos; kayà hinalità na konla, ya wana, “Antà nin mala-et ya an-ihipen moyo? 5 Anyay mas maparan mangyari ya halita-en bayri ha polonen, ‘Napatawad ana ya kawkasalanan mo,’ o ‘Mibangon ka ta mowako ka’? 6 Ha pamakahampat ko nin habayti ya tawo ay mapaptegan ko komoyo ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in kapangyariyan bayri ha babon lotà nin mamatawad nin kasalanan.” Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha polonen, “Mibangon ka,” wana, “hapwaten moy pinamir-an mo ta mowako kaynan morong.”

7 Hapa-eg habaytoy polonen ay nibangon ta norong yayna. 8 Hin nakit nin hatoy kalak-an tawo baytoy pamakahampat ni Apo Hisos nin tawoy polonen ay nipag-ispanta hila boy pinori lay Diyos, ta babayo hila nakakit nin tawoy ma-in ombayroy kapangyariyan.

Hi Matiyo ya manininon bo-ih ay iningat ni Apo Hisos

(Markos 2:13-17; Lokas 5:27-32)

9 Hapa-eg, nog-alih bayro hi Apo Hisos boy ha pamowako na ay nakit na hi Matiyo ya manininon bo-ih ya naka-iknò ha pamayaran bo-ih. Hinalità ni Apo Hisos kona, “Makilamo ka kongko,” wana. Hi Matiyo ay nireng ta nakilamo koni Apo Hisos.

10 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay anti ha bali ni Matiyo nin ampangan. Malakè ya manininon bo-ih boy kanayon ya tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo ya nakalateng ya naki-arap konlan nangan. 11 Hay ongnoy Parisiyo ya anti bayro ya nakakit konla ay naghalità ha aw-alagad ni Apo Hisos, ya wanla, “Antà hay mangangaral moyo ay ampakipangan ha mawmanininon bo-ih boy ha tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo?” 12 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy pastang ha aw-alagad na ay ombayri ya alimbawà ya intobay na: “Hay tawoy ayin masakit ay ahè ampanga-ilangan nin mananambal; hay ampanga-ilangan bongat nin mananambal ay hatoy ma-in masakit. 13 Ombayro itaman ya pamako ko bayri ha babon lotà. Agko nako bayrin mangingat nin tawtawoy ahè ampangamin nin hila ay makasalanan, no alwan nako ko bayri nin mangingat nin tawtawoy ampangamin nin hila ay makasalanan. Ka-ilangan moyon pag-aralan ya labay totolen nin habayti ya nakaholat ya Halità nin Diyos:

‘Hay mas ma-alagà kongko ay mi-i-ingalo kawo kisa mamati kawon aw-ayop ya ipo-ol moyon idolog kongko.’ ”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili naha kakahal nin babayi

(Markos 2:18-20; Lokas 5:33-35)

14 Hapa-eg hay aw-alagad ni Howan Mamiminyag ay nako koni Apo Hisos ta hinalità la kona, ya wanla, “Antà hikayi boy Pawparisiyo ay ampagpaltan mangan, ta hay aw-alagad mo ay ahè ampagpaltan mangan?”

15 Ombayri ya intobay konla ni Apo Hisos: “Ma-arì warì maglelè boy magpaltan mangan ya tawtawoy kinombida ha banhal mintras anti et konla baytoy kakahal nin babayi? Lomateng ya oras nin alihen konla baytoy kakahal nin babayi, boy ha pana-on ya habayto ay magpalta hilan mangan banà ha kalele-an la.”

Hay torò ni Apo Hisos ay ahè ma-arì ilamo hatorò ya na-iknawan

(Markos 5:21-22; Lokas 5:36-39)

16 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nangi-alimbawà et nin ombayri: “Ayin tawoy mangitakop nin bayoy ritaso ha da-an ya dolo, ta no gaw-en na bayto, hay bayoy intakop ay manirà nin hatoy da-an ya dolo; kayà lalò homlay ya ginit. 17 Ayin simprin tawoy mangipalaman nin kapelhan ampa-ahemen ya basì ha da-an ya katat ya pambiyanan basì; ta no gaw-en na bayto, hay da-an ya katat ay mahirà boy mabollog ya bayoy basì. Hay bayoy basì ay dapat ipalaman ha bayoy pangipalamnan emen parihon bomoyot.”

Hay nati ya anak ni Hayro boy hay babayiya nangaptoh nin dolo ni Apo Hisos

(Markos 5:21-43; Lokas 8:40-56)

18 Mintras anhalita-en et bayto konla ni Apo Hisos ay ma-in nakalateng ya miha ha ampipamo-on ha himba-an nin Hawhodiyo. Hapa-eg, nanalimokod ya ha arapan ni Apo Hisos ta hinalità na ya ombayri: “Hay anak koy babayi ay kapimati; kayà makilako ka kongko ta aptohen mo yan bongat ay mabiyay yan oman.” 19 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nanigè nin nakilako kona.

20-21 Hin ampowakoyna hili Apo Hisos ay ma-in mihay babayi ya napakarani ha bokotan na. Habaytoy babayi, ha lo-ob labinloway ta-on ay sigisigi ya pantolò nin dayà na ta ma-in yan dipirinsya. Hinalità na ha sarili na, ya wana, “Ma-aptoh kon bongat ya laylay dolo ni Apo Hisos ay homampat ako.” Hapa-eg hay laylay dolo ni Apo Hisos ay na-aptoh na.

22 Nagpeyeh hi Apo Hisos boy nakit na baytoy babayi biha na hinalità kona, ya wana, “Patel, hokawen moy nakem mo; hay pantotompel mo ya nakapahampat komo.” Kayà hinomampat baytoy babayi hin habayto et nin oras.

23 Hapa-eg hili Apo Hisos ay ni-abot do ha bali nin hatoy ampamo-on ha himba-an nin Hawhodiyo. Nakit na baytoy ampipanogtog para ha pananabon boy nalengè nay telek nin tawtawoy ampagkagolo. 24 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos, “Lomikol kawoy kaganawan!” wana. “Haba-in ya anak ay ahè nati no alwan angkatoloy yan bongat!” Banà bayri ha hinalità ni Apo Hisos ay pinikaka-iliyan la ya. 25 Piro hin nilomikol baytoy tawtawo, hi Apo Hisos ay nilomo-ob do ha pinangiborolan nin hatoy anak. Hapa-eg, inoligtanan nay gamet nin hatoy anak boy nibangon baytoy anak. 26 Habaytoy pangyayari ay nibahwag ha tawtawoy ampa-iri ha mamalibot nin habaytoy dogal.

Hi Apo Hisos ay namakahampatnin loway tawoy bowag

27 Hin nog-alih ana bayro hi Apo Hisos ay hinono yan loway lalaki ya bowag ya ampambolyaw nin ombayri: “Alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo kayi.”

28 Hapa-eg, hin nilomo-ob hi Apo Hisos ha bali ay napakarani kona baytoy loway bowag. Pinastang hila ni Apo Hisos, “Ampinto-o kawo nayì,” wana, “nin mapakahampat koy mata moyo?”

“Awò,” wanla, “Apo, ampinto-o kayi.”

29 Hapa-eg hay mata la ay inaptoh ni Apo Hisos boy hinalità na konla, “Banà,” wana, “ha pantotompel moyo ay homampat kawo.” 30 Hin habayto et oras ay nakakit hilayna. Inhigpit nin imbibilin konla ni Apo Hisos ya ombayri: “Agmoyo ibalità ha maski hino ya tongkol bayri ha nangyari komoyo.”

31 Piro hin nog-alih hila, hay tongkol koni Apo Hisos ay imbahwag la ha kaganawan ha angkasakopan nin dogal ya habayto.

Hay tawoy pipi ya pinakahampat ni Apo Hisos

32 Hin ampog-alih baytoy loway lalaki ya bowag pon ay ma-in tawtawo ya nantan nin mihay lalaki koni Apo Hisos. Habaytoy lalaki ay ahè makapaghalità ta pinahokan nin dimonyo. 33 Hapa-eg, pina-alih ni Apo Hisos baytoy dimonyo; kayà nakapaghalità baytoy tawo. Nag-ispanta baytoy kalak-an tawo, ya wanla, “Hitamoy aw-inalalak ni Israyil, nakakanoman ay ahè et nakakit nin ombayri ha nakit tamo hapa-eg.”

34 Piro hinalità nin Pawparisiyo, “Hay po-on,” wanla, “nin dawdimonyo ya ampambi konan kapangyariyan nin mama-alih nin dawdimonyo.”

Na-ingalowan ni Apo Hisos ya tawtawo

35 Hi Apo Hisos ay nako ha kaganawan banowa boy baryo. Anlomo-ob ya ha hawhimba-an nin Hawhodiyo nin mangitorò nin Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos, boy ampamakahampat yan tawtawoy ma-in hari-harì ya dipirinsya boy masakit. 36 Hin nakit na baytoy kalak-an tawo ya ampikagoloy nakem boy ayin ampanambay ay na-ingalowan na, ta hila ay bilang ha tawtopa ya ayin ampagpastol. 37 Kayà hinalità na ha aw-alagad na, “Malakè,” wana, “ya tawo ya kowinta a-alawahanen ana ya bilang ha pali ya mabonga, piro hay kowinta ampangalawah ay a-amò. 38 Kayà ipanalangin moyo ha Pangino-on ya ma-in ikon nin kowinta a-alawahanen ya pahanan nay kowinta mangalawah.”

10

Hay labinloway alagad ya pinilì ni Apo Hisos

(Markos 3:13-19; Lokas 6:12-16)

1 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos ya labinloway alagad na nin pakarani kona ta binyan na hila nin kapangyariyan mama-alih nin dawdimonyoy pinomahok ha tawtawo, boy binyan na hila et nin kapangyariyan mamakahampat nin kaganawan tawoy ma-in masakit boy dipirinsya. 2 Habayti ya ngawngalan nin labinloway pinilì nan pag-alagad na: hi Simon ya an-ingaten et Pidro, hi Andris ya patel ni Pidro, hi Santiyago boy hi Howan ya mipatel ya aw-anak ni Sibidiyo, 3 hi Pilipi, hi Bartolomi, hi Tomas, hi Matiyo ya manininon bo-ih, hi Santiyago ya anak ni Alpiyo, hi Tadyo, 4 hi Simon ya mapagmalasakit ha nasyon Israyil, boy hi Hodas Iskaryoti ya nangisapakat koni Apo Hisos.

Hay bawbibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na

(Markos 6:7-13; Lokas 9:1-6)

5 Habayti ya labinloway alagad ay inhogò ni Apo Hisos boy binibilinan na hila nin ombayri: “Agkawo mako ha dawdogal nin alwan Hawhodiyo boy ha dawdogal nin Sawsamaritano. 6 Hay lakwen moyon bongat ay kapariho tamon aw-inalalak ni Israyil ya kowinta tawtopay nitawon. 7 I-aral moyo konla ya hay pamomo-on nin Diyos ay maranina. 8 Pakahampaten moyoy ampipagmasakit kateng mangama-in liproso, mamabiyay kawon nati, boy mama-alih kawon dawdimonyoy pinomahok ha tawtawo. Hay kapangyariyan moyon manggawà nin ombayri ay tinanggap moyo nin ayin bayad; kayà agmoyo pabayaren ya tawtawoy matambayan moyo. 9 Ha panigè moyo ay agkawo mantan gintò, pilak, o tangsò. 10 Agkawo simpri mantan pambiyanan pamamangan, dolo ya paghagiliyan, sapatos, o baston. Dapat hay mambin angka-ilanganen moyo ay hatoy matambayan moyo.

11 “Pami-abot moyo ha mihay banowa o baryo ay manikap kawon tawoy an-igalang ya handà mamapa-iri komoyo, ta bayro kawo manatili kona angga ha mog-alih kawo bayro ha dogal ya habayto. 12 Pamakalo-ob moyo ha bali ay pakahampat kawoy maghalità ha tawtawo bayro nin, ‘Magkama-in kawon katinekan.’ 13 No mahampat ya pananggap komoyo nin tawtawo ha bali ya habayto ay panatiliyen moyo bayto konlay hinalità moyo, piro no agla kawo tanggapen ay bawi-en moyo baytoy hinalità moyo. 14 Hinoman ya ma-in bali o ha ayriman ya dogal ta agla kawo tanggapen, pamog-alih moyo ay ikampag moyoy gabok ha bitih moyo emen la matanda-an ya alwan mahampat ya ginawà la komoyo. 15 Habayti ya halita-en ko komoyo: ha allon panonosga, maski mangala-et ya tawtawo ha siyodad nin Sodoma boy Gomora ay mas hilay ingalowan nin Diyos kisan hatoy tawtawoy ahè nananggap komoyo.”

Hay lomateng ya kadya-dya-an

(Markos 13:9-13; Lokas 12:11-12; 21:12-17)

16 “Leng-en moyo!” wana et ni Apo Hisos ha aw-alagad na. “Hay tawtopa ay manga-amò boy ayin kayan lomaban ha mandisgrasya konla. Hikawo ya bilang tawtopa ay an-ihogò kon mako ha tawtawoy inogalì tigri. No pangno kagaling mag-atap ya aw-otan emen aghila mapati boy no pangno ka-amò ya kawkalapati ay mag-in kawo itaman ombayro. 17 Mag-atap kawo ha tawtawoy mangi-arap komoyo ha hosgado, ta ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo ay bogbogen la kawo. 18 Banà kongko, hikawo ay gitan lan i-arap ha gawgobirnador boy ha kanayon ya ampipamo-on. Ha pangyayari ya habayto, hikawo ay mamapteg nin tongkol kongko ha arapan la boy ha alwan Hawhodiyo. 19 Pantan la komoyo ha hosgado ay agkawo mahlak no pangno moyo idipinsa ya sarili moyo o no anyay halita-en moyo, ta hay halita-en moyo ha oras ya habayto 20 ay ahè mangibat ha sarili moyon ihip, no alwan mangibat ha Ispirito nin Tatay tamoy Diyos.

21 “Ma-in tawo ya mangipapati nin pawpatel nay lalaki, boy ma-in tatay ya mangipapati nin anak na. Ma-in itaman aw-anak ya lomaban ha mawmato-antawo la biha la ipapati. 22 Banà ha pamakilamo moyo kongko, hikawo ay pag-inakitan nin kaganawan tawo. Piro hay makatagal ha kadya-dya-an boy ampanatilin antompel kongko angga ha ka-anggawan nin biyay na ay ma-in kalibriyan. 23 No padya-dya-an kawo ha mihay banowa ay mowayo kawon mako ha kanayon ya banowa. Anhalita-en ko komoyo ya agmoyo mayarì ya an-ipagawà ko komoyo ha kaganawan dogal ha nasyon Israyil anggan hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay makabira bayri.

24 “Ayin antoro-an ya makara-eg ha ampanorò kona, boy ayin alilà ya makara-eg ha amo na. 25 Kayà no anyay ampangyari ha ampanorò ay ombayro itaman ya mangyari ha antoro-an. Ombayro simpri ha alilà. No anyay ampangyari ha amo na ay ombayro itaman ya mangyari kona. Kayà no pangno ya anggaw-en la kongko ya manonorò komoyo ay ombayro simpri ya gaw-en la komoyo. Hiko ay iningat lan Bilsibob. Alwa warì mas mala-et ya i-ingat la komoyo?”

Hay dapat kalimowan

(Lokas 12:2-7)

26 “Agmoyo kalimowan ya tawtawoy ampamadya-dyà komoyo ta ayin nakatagò ya ahè mipatnag, boy ayin sikrito ya ahè mibolgar. 27 No anyay anhalita-en ko komoyo nin sikrito ay halita-en moyon bolgaran ha kaganawan, boy no anyay an-i-ananah komoyo ay halita-en moyon ibo-angaw. 28 Agmoyo kalimowan ya mapamati ta nawini moyon bongat ya kaya lan patyen, piro hay kalolowa nin pinati la ay agla mapati; no alwan hay kalimowan moyo ay Diyos ya ma-in kapangyariyan mamati nin nawini boy mantan nin kalolowa ha impirno. 29 Alwa nayì nin hay loway pipit ay angka-ilakò nin alagà mihay sintimos bongat? Ombayro man, maski miha konla ay ahè matata ha lotà no ahè payagan nin Tatay tamoy Diyos. 30 Piro hikawo, maski habot moyo ay tandà nin Diyos no ongnoy bilang. 31 Kayà agkawo malimo ta hikawo ay mas ma-alagà kisa ha malakè ya pipit.”

Hay tongkol ha ampamapteg boy ha ampangipogla-oh koni Apo Hisos

(Markos 8:38; Lokas 12:8-9)

32 Hinalità et ni Apo Hisos ya ombayri: “Hinoman ya mamapteg ha tawtawo nin hiya ay ampakilamo kongko, hiko ay mamapteg itaman ha arapan nin Tatay koy Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na nin habaytoy tawo ay ampakilamo kongko. 33 Piro hinoman ya ampangipogla-oh kongko ha tawtawo nin hiya ay ahè ampakilamo kongko ay paptegan ko itaman ha arapan nin Tatay koy Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na ya habaytoy tawo ay ahè nakilamo kongko.”

Magkama-in pamikokontra nin banà ha pamako bayri ni Apo Hisos ha babon lotà

(Markos 8:34; Lokas 12:51-53; 14:26-27)

34 “Maka an-ihipen moyo nin hay bara-nan nin pamako ko bayri ha babon lotà ay emen hay tawtawo ay magkama-in katinekan. Alwan ombayro ta banà kongko, hay tawtawo ay mangapikokontra. Hay kanayon ay homonol kongko; hay kanayon itaman ay mag-inakit kongko. 35 Banà ha pamako ko bayri, hay anak ya lalaki ay komontra ha tatay na, hay anak ya babayi ay komontra ha nanay na, boy hay manoyang ya babayi ay komontra ha ampò nay babayi. 36 Hay mas mahigpit mikokontra ay hatoy anti ha mihay pamilya.

37 “Hinoman ya ampanlabi ha tatay na o ha nanay na nin mas et ha panlalabi na kongko ay alwan karapatdapat mag-in alagad ko; hinoman ya ampanlabi ha anak na nin mas et ha panlalabi na kongko ay alwa ya simprin karapatdapat mag-in alagad ko. 38 Hinoman ya ahè labay magdanas kadya-dya-an nin bilang ampamalatay koroh nin palako ha kamatyan na, boy ahè labay makilamo kongko ay alwan karapatdapat mag-in alagad ko. 39 Hinoman ya ampag-atap emen agya mati ay mati et bongat, piro hinoman ya mati nin banà kongko ay ma-in biyay ya ayin anggawan.”

Hay an-i-antì kontamo ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

(Markos 9:41)

40 “Hinoman ya ampananggap komoyo ay ampananggap kongko, boy hinoman ya ampananggap kongko ay antanggapen na simpri ya Diyos ya nangihogò kongko. 41 Hay ampananggap ha hogò nin Diyos banà ta hiya ay inhogò nin Diyos ay ma-in yan tanggapen ya primyo ya bilang ombayro ha tanggapen nin hatoy hogò nin Diyos. No tinanggap moy tawoy mahampat nin banà ha kahampatan na ay ma-in kan tanggapen ya primyoy bilang ombayro ha tanggapen na. 42 Habayti ya halita-en ko komoyo; hinoman ya mambin inomen ya lanom ya malay-ep ha maski pinaka-oltimo ya alagad ko, ta biyan na ya banà ta hiya ay alagad ko, habaytoy mambi ay makatanggap simpri nin primyo.”

11

Hi Apo Hisos boy hi Howan Mamiminyag

(Lokas 7:18-35)

1 Hin nayarì ni Apo Hisos nin pinalinawan baytoy labinloway alagad na ay nako ya ha bawbanoway mangarani bayro nin manorò boy mangaral.

2 Hin habayto, hi Howan Mamiminyag ya anti ha pirisowan ay nakalengè nin tongkol ha gawgawà ni Pangino-on Hisokristo. Kayà nangihogò ya nin ongnoy alagad nan makon magpastang koni Apo Hisos. 3 Hin ni-abot hilayna koni Apo Hisos ay pinastang la ya, ya wanla, “Hika nayì baytoy lomateng ya impangakò nin Diyos, o ma-in et kanayon ya anti-en nawen?”

4 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Magbira kawoyna koni Howan ta ibalità moyo kona bayti ya angkalengè moyo boy angkakit moyo ya 5 banà kongko, hay bawbowag ay ampakakit ana, hay pawpolonen ay ampaka-owakoyna, hay mangama-in liproso ay hinomampat ana, hay tawteek ay ampakalengè ana, hay nikati ay angkapabiyay oman, boy hay Mahampat ya Balità ay an-i-aral ha manga-irap. 6 Makalmà ya tawoy ahè angka-alih ya pantotompel kongko.”

7 Hin norong ana baytoy inhogò ni Howan ay hinalità ni Apo Hisos do ha kalak-an tawo ya tongkol koni Howan. “Hin nilako moyo,” wana, “nin biniliw hi Howan do ha powiray dogal, anyay an-asawan moyon makit kona? Mawenek nayì nin bilang ha dikot ya angka-itomba nin angin? 8 Anyay an-asawan moyon makit kona? Hay ampagholot nin maganday dolo ay hatoy ampa-iri ha palasyo. 9 Antà awod nako kawo kona? Nako kawo nayì kona ta an-asawan moyo nin hiya ay propita? Anhalita-en ko komoyo ya igit et ha propita ya nakit moyo; 10 ta ha Halità nin Diyos ay ombayri ya impaholat nin Diyos ya tongkol koni Howan:

‘Hay hogò ko ay ihogò kon ma-ona komo nin mangihandà pagdanan mo.’

11 “Hapa-eg habayti ya halita-en ko komoyo: ha kaganawan tawoy in-anak bayri ha babon lotà ay ayin makara-eg koni Howan Mamiminyag. Balè ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, maski pinaka-oltimo ay da-eg hi Howan. 12 Pa-ibat hin pana-on nin ampangaral hi Howan angga hapa-eg, hay tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos ay ampagdanas kadya-dya-an, ta hay tawtawoy mangala-et ay angkomontra ha pamomo-on nin Diyos. 13 Hin hato et, hay tongkol ha pamomo-on nin Diyos ay hinola-an ana nin pawpropita boy inholat ha kawkapanogo-an ni Moysis angga hin nangaral hi Howan. 14 Hinola-an la ya magbira hi Ilyas ya propita hin hato. No pinto-owen moyo bayto ay tandà moyo ya hiya bayti hi Howan ya hinola-an la. 15 Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko komoyo biha moyo honolen.”

16 Hinalità et ni Apo Hisos, “Anyay pangiparisan ko nin tawtawo hapa-eg pana-on? Hila ay bilang ha aw-anak ya ampipampiknò ha danin palingki ya an-ibolyaw lan halita-en ha kawkaragaw lay, 17 ‘Antogtogan nawen kawon togtog ya para ha banhal piro agkawo antomalek. Ampagkanta kayi nin kanta ya para ha pananabon, piro agkawo ampanangih.’ 18 Hi Howan Mamiminyag ya nako bayri ay mabetbet nin magpaltan mangan boy ahè ampinom nin alak, piro anhalita-en nin tawtawo ya, ‘Hiya ay pinahokan nin dimonyo.’ 19 Hapa-eg ha hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ya nako bayri ya ahè ampagpaltan mangan boy minom ay anhalita-en nin tawtawo ya ‘Hiya ay mahibà, hiya ay maglalahing, boy hiya ay amigo nin mangaha-ol ya mawmanininon bo-ih boy tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo.’ Ombayro man, hay karonongan nin Diyos ay angkapaptegan ta hay risolta ay angkakit ha gawgawà nin tawtawoy anhomonol kona.”

Hay tawtawoy talagan ahè antompel ha Diyos

(Lokas 10:13-15)

20 Hapa-eg hatoy tawtawoy pinanggaw-an ni Apo Hisos nin pawpapag-ispantawan ay ahè nipaghehe ha kawkasalanan. Kayà pinaghalita-an na hilan makhit, ya wana, 21 “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon tawtaga Korasin boy tawtaga Bitsayda! No hay pawpapag-ispantawan ya ginawà ko bayri komoyo ay ginawà dayi ha Tiro boy Sidon ya sawsiyodad nin alwan Hawhodiyo, sigoro hay boyot laynan nagholot mangakodpaw boy nagborobod nin aboh emen la ma-ipakit ya pamaghehe la ha kawkasalanan la. 22 Habayti ya halita-en ko komoyo: ha allon panonosga, hay tawtaga Tiro boy Sidon ay mas ingalowan nin Diyos kisan hikawo. 23 Hikawo man ya tawtaga banowan Kapirnawom ya labay mitag-ay nin emen katag-ay langit ay itapon ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. No hay pawpapag-ispantawan ya ginawà ko komoyo ay ginawà dayi ha tawtaga Sodoma, sigoro pinaghehean lay kawkasalanan la. Ha ombayro, hay dogal la ay ampanatili et dayin angga hapa-eg ta ahè dayi pino-olan nin Diyos. 24 Habayti ya halita-en ko komoyo: ha allon panonosga, maski mangala-et ya tawtawo ha siyodad nin Sodoma ay mas hilay ingalowan nin Diyos kisan hikawo.”

Hay dapat ay makilamo koni Apo Hisos

(Lokas 10:21-22)

25 Hin habayton oras ay nanalangin hi Apo Hisos, ya wana, “Tatay ko ya Pangino-on ha katatag-ayan ha kama-inan mo boy bayri ha babon lotà, ampasalamat ako komo ta hay bawbagay ya insikrito mo emen ahè ma-intindiyan nin mangama-in pinag-aralan ay impa-intindiyan mo ha manga-aypà ya nakem nin bilang ha mangayamò ya aw-anak. 26 Salamat, Tatay ko, ta habayti ya ginawà mo ay kalabayan mo.”

27 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha tawtawo ya ombayri: “Kaganawan bagay ay impahimalà kongko nin Tatay koy Diyos. Hay tongkol kongko ya Anak nin Diyos ay ayin ampakatandà no alwan Tatay koy Diyos, boy hay tongkol ha Tatay koy Diyos ay ayin ampakatandà no alwan hiko ya Anak na boy hatoy labay kon pangipatanda-an.

28 “Hikawo ya ampomagal ta angkabiyatan mangihip ha panhohomonol moyo ha da-an ka-ogali-an, pakarani kawo kongko emen kawo magkama-in katinekan. 29 Honolen moyoy an-ipanogò ko, ta payagan moyo kon manorò komoyo emen kawo magkama-in katinekan. Hiko ay ma-aypà ya nakem boy mapanawan manorò. 30 Mahampat no hikoy honolen moyo ta alwan ma-irap ya bawbagay ya itorò ko komoyo.”

12

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha allon pama-inawa

(Markos 2:23-28; Lokas 6:1-5)

1 Mihay allon Sabado ya allon pama-inawa nin Hawhodiyo, hili Apo Hisos ya antomalà ay niparaan ha ma-in tawtanaman ya trigo. Hay aw-alagad nay nabitil ay nipanggetè nin trigo ta kinan la. 2 Hapa-eg, ma-in bayron Pawparisiyo ya nakakit konla. Kayà hinalità la koni Apo Hisos, “Biliwen moy aw-alagad mo,” wanla. “Anggaw-en la ba-in ya ha kawkapanogo-an tamo ay labag gomawà nin ombahen no allon pama-inawa.”

3 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Warì agmoyo et nabaha ya nakaholat ya ginawà ni Dabid hin hato hin binomitil ya kateng kawkalamowan na? 4 Nilomo-ob ya ha bali nin Diyos ta nangwa yan tinapay ya indolog ha Diyos. Nangan yan hatoy tinapay boy pinakan nay kawkalamowan na maski kontra ha kawkapanogo-an tamo ya mangan nin habayto, ta hay ma-arì bongat mangan nin habayto ay pawparì. 5 Tandà moyo ya impanogò nin Diyos ya ahè magtrabaho no allon pama-inawa. Nabaha moyo et baytoy impaholat na koni Moysis ya hay pawparì ay dapat gomawà ha bali nin Diyos maski allon pama-inawa. Kayà hila ay ayin kasalanan maski magtrabaho hila ha allon habayto. 6 Piro anhalita-en ko komoyo ya hiko ya anti bayri ay mas ma-in katongkolan gomawà kisa hatoy ampipagtrabaho ha bali nin Diyos. 7 Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri: ‘Hay mas labay ko ay mi-i-ingalo kawo kisa mamati kawon aw-ayop ya ipo-ol nin idolog kongko.’ No na-intindiyan moyo dayin mahampat bayto ay agmoyo hosgawan baytoy nanggawà nin alwan kasalanan. 8 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in karapatan maghalità no anyay tamà gaw-en no allon pama-inawa.”

Hay tawoy kinomampil ya gamet

(Markos 3:1-6; Lokas 6:6-11)

9 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nog-alih bayro ta nako yan nilomo-ob ha miha ha hawhimba-an nin Hawhodiyo. 10 Bayro ay ma-in mihay lalaki ya hay mihay gamet ay ahè ma-igalaw ta kinomampil. Hapa-eg, ma-in bayron ampanikap nin bara-nan ya pangidimandawan la koni Apo Hisos. Kayà pinastang la ya nin ombayri: “Kompormi ha kawkapanogo-an,” wanla, “tamà nayì mamakahampat nin ampagmasakit no allon pama-inawa?”

11 Tinombay konla hi Apo Hisos nin ombayri ya alimbawà: “No ma-in kan tawtopa ta hay miha ay natata ha malalè ya lobot ya nitag-on allon pama-inawa, agmo warì i-alawah ha allon habayto ta ilibri mo? 12 Lalò ana ya tawo, ta hay mihay tawo ay mas ma-alagà kisa ha mihay topa. Kayà alwan kontra ha kawkapanogo-an no manggawà kahampatan no allon pama-inawa.” 13 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha lalaki ya kinomampil ya gamet, “Ipaktang mo,” wana, “ya gamet mo.” Hin impaktang na, hay gamet na ay hinomampat ana ta nag-in nin bilang ombayro ha kagmang gamet na. 14 Hapa-eg hatoy Pawparisiyo ay nog-alih ta pini-i-ilgowan la no pangno la mapati hi Apo Hisos.

Hay magsisirbi ya pinilì nin Diyos

15 Hin natanda-an ni Apo Hisos baytoy tangkà la ay nog-alih ya ha dogal ya habayto. Malakè ya tawoy nakihono kona. Kaganawan nin ma-in masakit ay pinakahampat na, 16 boy inhigpit nan imbibilin konla ya agla ibabalità ya tongkol kona. 17 Bayri napaptegan ya holà ni propita Isayas ya ombayri ya pagkahalità:

18 “Habayti ya magsisirbi koy pinilì ko; anlabiyen ko ya boy masyado kon ampangonsowilo kona. Igwà ko konay Ispirito ko, boy hiya ya mangibalità nin tongkol ha panonosga ko ha kaganawan tawo. 19 Agya makidiskosyon o mambonghaw, ni mambo-angaw nin magdiskorso ha kalsara. 20 Agna pa-olayan baytoy mangakapey ya pantotompel, no alwan tambayan nay ma-in amò ya pamahimalà kona. Agya tonggen anggan agna ma-ipanalo ya kaptegan, 21 boy hay kaganawan tawo ay omasa kona.”

Bininggawan hi Apo Hisos nin ma-in kapangyariyanni Bilsibob

(Markos 3:20-30; Lokas 11:14-23)

22 Hapa-eg, ma-in nako koni Apo Hisos ya ongno katawoy nantan nin mihay lalaki ya bowag boy ahè makapaghalità banà ha kagagaw-an nin dimonyoy pinomahok kona. Pinakahampat ni Apo Hisos baytoy lalaki; kayà nakakit ya boy nakapaghalità. 23 Hatoy kalak-an tawoy anti bayro ya nakakit nin ginawà ni Apo Hisos ay nipag-ispanta, ya wanla, “Maka hiyayna baytoy impangakò nin Diyos ya alalak ni Arì Dabid.”

24 Piro hin nalengè bayti nin Pawparisiyo ay hinalità la, “Ampakapa-alih ya,” wanla, “nin dawdimonyo, ta hay ampambi kona nin kapangyariyan makagawà nin ombayro ay hi Bilsibob ya po-on nin dawdimonyo.”

25 Tandà ni Apo Hisos no anyay an-ihipen la. Kayà hinalità na konla, “No ma-in arì,” wana, “ya hay ampag-ari-an na ay ampi-a-away ay ahè bomoyot ya pamomo-on na. Ombayro itaman ha mihay banowa o mihay pamilya ya ayin pamimimiha boy ampi-a-away ay mangapihihiyay. 26 No kalabanen ni Satanas ya sarili na, pangno bomoyot ya pamomo-on na? 27 No peteg ba-in ya anhalita-en moyo ya ampakapa-alih ako nin dawdimonyo ta binyan akon kapangyariyan ni Bilsibob ya hi Satanas, hapay kawkalamowan moyo, pangno hila ampakapa-alih nin dawdimonyo? Mismon kawkalamowan moyo ya ampamapteg nin hikawo ay talagan malì. 28 Ispirito nin Diyos ya nambi kongkon kapangyariyan emen ako makapa-alih nin dawdimonyoy pinomahok ha tawtawo. Ha ombayro, angkapaptegan ya nilomateng ana ya pamomo-on nin Diyos komoyo.”

29 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hay bali nin makhaw ya tawo ay ayin makalo-ob manakaw nin kawkamama-in na no ahè pon balolen baytoy makhaw ya tawo.

30 “Hinoman ya ahè an-omayon kongko ay kontra kongko. Hinoman ya ahè ampanambay nin mangipakarani kongko nin tawtawo ay ampangikakatak. 31 Anhalita-en ko komoyo: hay tawtawo ay patawaren ha kaganawan kasalanan ya nagawà la boy hinalità la. Piro hinoman ya ampaghalità nin mala-et ya kontra ha Ispirito nin Diyos ay ayin kapatawaran maski makakano, ta ha ombayro ay an-itowad na nin hay gawgawà nin Ispirito nin Diyos ay gawgawà ni Satanas. 32 Hinoman ya ampaghalità nin kontra kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in kapatawaran, piro ayin kapatawaran ya ampaghalità nin mala-et ya kontra ha Ispirito nin Diyos.”

Hay pagnanakem nin tawo ay mabalayanha paghahalità na

(Matiyo 7:16-20; Lokas 6:43-45)

33 “Ma-in po-on kayo ya hay an-ibonga ay ma-alagà. Ma-in itaman kanayon ya po-on kayo ya hay an-ibonga ay ayin alagà. Hay kayo ay mabalayan ha bonga. 34 Ombayro itaman komoyo. Hikawo ay bilang aw-otan ya ma-in dità, ta banà ha kala-etan moyo ay magaling kawon manggawà kala-etan. No anyay anti ha nakem nin tawo ay habaytoy anhalita-en na. 35 Hay tawoy mahampat ya pagnanakem ay ampaghalità nin kahampatan. Hay tawo balè ya mala-et ya pagnanakem ay ampaghalità nin kala-etan. 36 Anhalita-en ko komoyo: ha lomateng ya allon panonosga, kaganawan tawoy naghalità nin ayin kowintay halità ay ma-in tobayen ha Diyos. 37 Hay panosgawan komo nin Diyos ay no anyay hinalità mo. No kahampatan ya hinalità mo ay agka parosawan nin Diyos, piro no kala-etan ya hinalità mo ay parosawan ka nin Diyos.”

Hay tawtawo ay ampamagawà koni Apo Hisosnin papag-ispantawan

(Markos 8:11-12; Lokas 11:29-32)

38 Hapa-eg, ma-in ongnoy tawoy mangitorò nin kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis boy ongnoy Parisiyo ya naghalità koni Apo Hisos, ya wanla, “Apo, labay nawen makakit nin papag-ispantawan ya gaw-en mo.”

39 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Masyado,” wana, “nin la-et nin tawtawo hapa-eg pana-on ta inalih lay pantotompel la ha Diyos. Ampanikap kawon papag-ispantawan piro ayin ma-ipakit komoyo, no alwan hatoy nangyari hin hato koni propita Honas. 40 Hi Honas ay lo-ob tatloy allo boy tatloy yabi nin anti ha lalè tiyan nin malhay ya ikan. Ombayro itaman kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo, hiko ay itabon boy manatili ko ha lalè lotà nin lo-ob tatloy allo boy tatloy yabi. 41 Ha allon panonosga, hay tawtaga Ninibi ay magriklamo nin tongkol komoyon tawtawo hapa-eg pana-on, ta pinaghehean lay kawkasalanan la hin nalengè lay in-aral ni Honas. Piro hikawo ay ahè naghehe ha kawkasalanan ya hay ampangaral komoyo hapa-eg ay ayin kanayon no alwan hiko ya mas et koni Honas. 42 Ha allo nin panonosga, hay rayna ya na-ibat ha bandan bagatan ay magriklamo nin tongkol ha tawtawoy angkabiyay hapa-eg pana-on. Nilibot nay kagitnà nin habayti ya babon lotà ta nako ya bayrin nanlengè nin torò ni Arì Solomon ya maronong, piro anhalita-en ko komoyo ya ma-in bayri hapa-eg nin mas maronong kisa koni Arì Solomon.”

Hay pagbira nin mala-et ya ispiritoha tawoy pinahokan na

(Lokas 11:24-26)

43 Hapa-eg, naghalità ana et hi Apo Hisos, ya wana, “No nog-alih ana ya mala-et ya ispirito ha tawoy pinahokan na ay antomalà ya ha lawak nin mamiliw pama-inawawan na. No ayin yan makit ay halita-en na ha sarili na ya ombayri: 44 ‘Magbira ko do ha tawoy pina-iriyan ko.’ Kayà nagbira ya ha tawoy pina-iriyan na. Nakit na ya hatoy tawo ay malinis boy ma-ayos, piro ayin kona ya Ispirito nin Diyos. 45 Hapa-eg, nako ya nin nanagyat nin pitoy ispirito ya mas mala-et kisa kona ta mako hila nin pomahok do ha tawo. Kayà hatoy tawo ay lalò niloma-et ya gawgawà kisa hin ona. Ombayro et ya ampangyari hapa-eg ha tawtawoy mala-et ya pag-o-ogalì.”

Hay anhomonol ha kalabayan nin Diyos ay hilaya nanay boy pawpatel ni Apo Hisos

(Markos 3:31-35; Lokas 8:19-21)

46 Mintras ampaghalità hi Apo Hisos do ha tawtawo ay nakalateng ya nanay na boy pawpatel nay lalaki. Anti hila ha likol nin ampangantì ta labay lan mapagka-ilgo hi Apo Hisos. 47 Miha ha tawtawoy anti bayro ay naghalità koni Apo Hisos, ya wana, “Hay nanay mo kateng pawpatel moy lalaki ay anti ha likol ta labay la kan mapagka-ilgo.”

48 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Hino,” wana, “ya antokoyen mon nanay ko boy pawpatel ko?” 49 Hapa-eg, intorò na baytoy aw-alagad na boy hinalità na, “Hila bayti,” wana, “ya nanay ko boy pawpatel ko. 50 Hinoman ya anhomonol ha kalabayan nin Tatay koy anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay hila ya nanay ko boy pawpatel ko.”

13

Hay alimbawà ya tongkol ha mananabwag

(Markos 4:1-9; Lokas 8:4-8)

1 Habayto et allo, hi Apo Hisos ay nog-alih bayro ha bali ta nako yan niknò ha ambay dagat ta bayro ya manorò. 2 Banà ha kalak-an tawoy nakitipon kona ay hinomapat ya ha bangkà nin niknò. Hay tawtawo itaman ay ampipampireng ha ambay. 3 Malakè ya bagay ya an-itorò konla ni Apo Hisos ya aw-alimbawà.

“Ma-in,” wana, “nin mihay lalaki ya nakon nanabwag. 4 Ha pangihabwag na ay ma-in ongnoy pahì ya natata ha daan; hatoy pawpahì ya natata ha daan ay kinan nin mawmanokmanok. 5 Ma-in itaman pawpahì ya natata ha babon matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà. Habaytoy pawpahì ay tampol tinomobò ta alwan makodpaw ya lotà ya nakataphon. 6 Piro hin inomamot ya hilà allo, hatoy tinomobò ay nalaneh anggan nayangoh ta mababo ya pinanyamotan. 7 Hay kanayon ya pawpahì ay natata ha antobo-an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Hin tinomobò baytoy pawpahì ay tinomobò itaman baytoy ampangayakay ya dawdikot ya madowih. 8 Piro ma-in pawpahì ya natata ha maganday lotà. Habayto ay tinomobò nin mahampat boy namonga. Ma-in pinaka-alawahanan magato; ma-in pinaka-alawahanan anemapò, boy ma-in pinaka-alawahanan tatlompò.” 9 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hay ka-ilangan moyo,” wana, “ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko biha moyo honolen.”

Hay bara-nan nin pambin aw-alimbawà

(Markos 4:10-12; Lokas 8:9-10)

10 Hapa-eg hay aw-alagad ay napakarani koni Apo Hisos ta pinastang la ya nin ombayri: “Antà aw-alimbawà ya anggamiten mon maghalità ha tawtawo?”

11 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Komoyo,” wana, “inggawà ya pangingintindi nin sawsikrito ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos; piro ha kanayon ay ahè impa-intindiyan. 12 Hay tawoy ampinto-o ha bagay ya an-ipa-intindi kona nin Diyos ay lalò maka-intindi ha an-ipa-intindi kona. Piro hay tawoy ahè ampinto-o ha an-ipa-intindi kona nin Diyos ay alihen et ha nakem na baytoy amò ya na-intindiyan na. 13 Habayti ya bara-nan no antà aw-alimbawà ya anggamiten konlay halità, ta ampanegteg hila piro aghila ampakakit, boy ampanlengè hila piro aghila ampakalengè ni ampaka-intindi. 14 Angkatopad konlay holà ni propita Isayas ya ombayri ya pagkahalità:

‘Manlengè hila man anan manlengè ay aghila maka-intindi; manegteg hila man anan manegteg ay aghila makakit. 15 Habayti ya tawtawo ay matyà ya nakem nin toro-an. Anhenghengan lay tolih la boy an-i-ipleng lay mata la. No alwa dayin ombayro, makakit hila, makalengè boy maka-intindi; boy pakarani hila kongko ta alihen koy kawkasalanan la.’ ”

16 Hapa-eg, ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na: “Makalmà kawo ta angka-intindiyan moyoy angkakit moyo boy angkalengè moyo. 17 Anhalita-en ko komoyo ya hin hato ay malakè ya propita boy malakè ya tawoy antompel ha Diyos ya labay makakit nin angkakit moyo, piro agla nakit. Labay la simprin makalengè nin angkalengè moyo, piro agla nalengè.”

Impalinaw ni Apo Hisos ya alimbawà ya tongkolha mananabwag

(Markos 4:13-20; Lokas 8:11-15)

18 “Leng-en moyo,” wani Apo Hisos, “ya labay totolen nin hatoy in-alimbawà ko komoyoy mananabwag. 19 Hay tawtawoy ampakalengè nin halità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos piro agla angka-intindiyan ay bilang hilan hatoy daan ya kinatatawan nin hatoy pawpahì. Hi Satanas ay anlomateng ta an-alihen na ha nakem nin habaytoy tawtawo baytoy nalengè la.

20 “Hatoy matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà ya kinatatawan pawpahì ay bilang ha tawtawo ya nakalengè nin Halità nin Diyos. 21 Piro hay Halità nin Diyos ay ahè nakayamot ha nakem la boy kadodomalì bongat ya pananggap la. No ma-in anlomateng ya angkagolowan ihip la, boy no ampagkama-in hila nin kawkadya-dya-an nin banà ha Halità nin Diyos ay angka-alin antimano ya pantotompel la. 22 Hatoy lotà ya ma-in ampangayakay ya dawdikot ya madowih ya kinatatawan nin pawpahì ay bilang ha tawtawoy nakalengè nin Halità nin Diyos. Piro banà ha bawbagay ya angkagolowan la ha biyay la, boy banà ha kalabayan la nin yomaman, hila ay kowinta pawpahì ya tinomobò ya napolopotan nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Kayà hay Halità nin Diyos ya nalengè la ay ahè namonga ha biyay la. 23 Hatoy maganday lotà ya kinatatawan nin pawpahì ay bilang ha tawtawoy nanlengè nin Halità nin Diyos. Habaytoy nalengè lay Halità nin Diyos ay na-intindiyan la boy nakapibongan kahampatan ha biyay la nin emen ha pawpahì ya ma-in namongan magato, ma-in anemapò boy ma-in namongan tatlompò.”

Hay alimbawà ya tongkol ha dawdikot ya talotoh

24 Habayti et ya mihay alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana, “ay i-alimbawà ko ha mihay lalaki ya nako ha paliyan nin nanabwag nin maganday binì ya trigo. 25 Piro mihay yabi, mintras angkatoloy ya tawtawo, hay ka-away na ay nilomateng nin nangihabwag bawbongan talotoh bayro ha hinabwagan nin trigo. Hin nayarì nan ginawà bayto ay nog-alih ya. 26 Hin anhomwak ana baytoy trigo ay nipanlomwayna itaman baytoy dawdikot ya talotoh. 27 Hapa-eg hay aw-alilà nin hatoy nanabwag trigo ay nako kona ta hinalità la, ‘Apo,’ wanla, ‘alwa nayì nin maganday binì ya trigo ya inhabwag mo? Ayri na-ibat baytoy dawdikot ya talotoh?’ 28 Tinombay ya konla, ‘Ah!’ wana, ‘habayti ay gawà nin mihay ka-away.’

“ ‘Labay mo nayì,’ wanla, ‘nin oloten nawen baytoy dawdikot ya talotoh?’ 29 ‘Ahè,’ wana, ‘ta no oloten moyoy dawdikot ya talotoh ay maka kateng trigo ya ma-olot moyo.’ 30 Pariho moyoyna pon nin pa-olayan bayto angga ha pangalawah; ta ha oras ya habayto ay halita-en ko ha mawmangalawah ya ombayri: ‘Oloten moyo pon ya dawdikot ya talotoh biha moyo pethen ta ipo-ol; mayarì bayto ay alawahanen moyoy trigo ta igwà ha kamalig ko.’ ”

In-alimbawà ha bot-on mostasa

(Markos 4:30-32; Lokas 13:18-19)

31 Habayti et ya kanayon ya alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana, “ay i-alimbawà ko ha bot-o nin mostasa ya intanem nin mihay lalaki ha pananamanan na. 32 Maski pinakamayamò baytoy bot-o, pantomobò ay anhomlay nin mas et ha kanayon ya po-on gawgolay ta ampag-in nin emen ha po-on kayo. Kayà hay mawmanokmanok ay ampanayi ha hawhanga nin habayto.”

Hay alimbawà ya tongkol ha pampalbag

(Lokas 13:20-21)

33 Habayti et ya alimbawà ya hinalità ni Apo Hisos, “Hay pamomo-on nin Diyos ay bilang ha pampalbag ya kinwa nin babayi ta inla-ok na ha tatloy hokat nin arina. Hapa-eg hatoy arina ya nila-okan nin pampalbag ay nilombag.”

Hay panggamit ni Apo Hisos nin aw-alimbawà

(Markos 4:33-34)

34 Aw-alimbawà ya anggamiten ni Apo Hisos ha pangitorò na ha kaganawan tawo. Agya ampanorò konla nin ahè ampanggamit alimbawà. 35 Habayti ya ginawà na ay nagkapeteg ya holà nin propita ya ombayri ya pagkahalità:

“Aw-alimbawà ya gamiten kon mangitorò ha tawtawo. Halita-en ko konlay bawbagay ya sikrito pa-ibat hin pinalsa ya babon lotà.”

Impalinaw ni Apo Hisos ya alimbawà ya tongkolha dawdikot ya talotoh

36 Hapa-eg, inalihan ni Apo Hisos baytoy tawtawo ta nilomo-ob ya ha bali. Hay aw-alagad na ay nako kona ta hinalità la ya ombayri: “Ibalità mo,” wanla, “konnawen no anyay labay totolen nin hatoy in-alimbawà moy dawdikot ya talotoh ya tinomobò ha paliyan.”

37 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Hay lalaki ya nangihabwag nin maganday binì ya trigo ay ayin kanayon no alwan hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo. 38 Hay ka-alimbawa-an nin paliyan ay babon lotà; hay ka-alimbawa-an nin hatoy maganday binì ay tawtawo ya ampag-ari-an nin Diyos; boy hay ka-alimbawa-an nin dawdikot ya talotoh ay tawtawoy ampag-ari-an ni Satanas. 39 Hay ka-away ya nangihabwag nin hatoy dawdikot ya talotoh ay hi Satanas. Hay ka-alimbawa-an nin pangalawah ay ka-anggawan nin babon lotà, boy hay mipangalawah ay aw-anghil. 40 No pangnoy panipon nin hatoy dawdikot ya talotoh ya ipo-ol, lano ha ka-anggawan nin babon lotà ay ombayro itaman ya mangyari ha tawtawoy mangala-et. 41 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mangihogò nin aw-anghil kon manipon nin kaganawan tawoy ampangibatan nin kasalanan boy kaganawan ampipanggawà kala-etan. Hila ay ahè makapakilamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos, 42 ta itapon hila ha apoy. Bayro hila mi-angaw-angaw boy manget-et nin ngipen banà ha tanamen lay dya-dyà. 43 Hapa-eg hay tawtawoy ikon nin Diyos ay homawang nin bilang ha allo do ha dogal ya ampag-ari-an nin Tatay lay Diyos. Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko biha moyo honolen.”

Mas ma-alagà ya mapalamo ha ampag-ari-an nin Diyos kisa yomaman

44 “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana et ni Apo Hisos, “ay i-alimbawà ko ha gintò ya nakatagò ha lalè lotà ya natompakan nin mihay tawo. Habaytoy gintò ay tinagpenan nan oman boy maliga yay norong. Hapa-eg, inlakò nay kaganawan kamama-in na ta hinaliw na baytoy dogal emen na mapag-ikon baytoy gintò.

45 “Hay pamomo-on nin Diyos ay i-alimbawà ko et ha tawoy magninigosyo ya ampanikap nin maganday pirlas ya ma-irap matompakan. 46 Hapa-eg, hin nakit na ay inlakò nay kaganawan kamama-in na ta hinaliw na baytoy ma-alagà ya pirlas.”

Hay tongkol ha eket

47 “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana et ni Apo Hisos, “ay i-alimbawà ko ha eket ya indabò ha dagat ya nakakwa nin hari-harì ya klasin ikan. 48 Hin napnò anan ikan baytoy eket ay inggoloy nin mawmanlalapet ha lakatan. Hapa-eg, niknò hila ta pinipapapawà lay nakwa la. Hay aw-ikan ya maganday klasi ay impalaman la ha pambiyanan, piro hay ayin kowinta ay intapon la. 49 Ombayri ya mangyari lano ha ka-anggawan nin babon lotà. Hay aw-anghil ay lomateng ta hay mangala-et ya tawtawo ay ipapawà la ha mangahampat, 50 biha hay mangala-et ay itapon ha apoy. Bayro hila mi-angaw-angaw boy manget-et nin ngipen banà ha tanamen lay dya-dyà.

51 “Na-intindiyan moyo nayì ya bawbagay ya habayti?” wani Apo Hisos. “Awò,” wanla, “na-intindiyan nawen.” 52 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Balang mangitorò nin kawkapanogo-an ya nag-in miha ha ampag-ari-an nin Diyos, hiya ay bilang ha tawoy nangilimpeh nin da-an boy bayoy kahangkapan ha pangilimpehan na biha na kowen nin gamiten.”

Hi Apo Hisos ay ahè binalay ha Nasaritya sarili nan banowa

(Markos 6:1-6; Lokas 4:16-30)

53 Hin nayarì nin hinalità ni Apo Hisos baytoy aw-alimbawà ay nog-alih ya ha dogal ya habayto, 54 ta norong ya ha Nasarit ya sarili nan banowa. Nako ya ha himba-an nin Hawhodiyo nin manorò. Hay ampipanlengè kona ay ampipag-ispanta, ya wanla, “Ayri nangibat ya ombayri ya karonongan na boy pangno na nagawà bayti ya pawpapag-ispantawan? 55 Warì alwan hiya bayti ya anak nin karpintiro? Warì alwan hi Mariya ya nanay na boy hay pawpatel nay lalaki ay hi Santiyago, hi Hosi, hi Simon, boy hi Hodas? 56 Warì alwan hay pawpatel nay babayi ay anti bayri? Ayri na natotowan bayti ya kaganawan nin habayti?” 57 Habaytoy tawtawoy nipagpastang ay ahè nipananggap koni Apo Hisos.

Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay propita ay an-igalang ha maski ayrin dogal, piro ahè an-igalang ha sarili nan banowa boy agya an-igalang nin sarili nan pamilya.” 58 Banà ta hay tawtawo bayro ay ayin katetpel koni Apo Hisos ay amò bongat ya papag-ispantawan ya ginawà na.

14

Hi Howan Mamiminyag ay impapati ni Arì Hirodis

(Markos 6:14-29; Lokas 9:7-9)

1 Habayton pana-on, hin nalengè ni Arì Hirodis ya tongkol ha gawgawà ni Apo Hisos 2 ay hinalità na ha tawtawowan na, “Hiya,” wana, “hi Howan Mamiminyag ya nabiyay oman; kayà ampakagawà ya nin habayti ya pawpapag-ispantawan.”

3-4 Ombayri pon ya pangyayari hin ahè et nati hi Howan Mamiminyag: hi Hirodiyas ay ahawa ni Pilipi ya patel ni Arì Hirodis. Hapa-eg hi Hirodiyas ay inayo ni Arì Hirodis ta pinag-ahawa na. Banà bayri ay hinalità ni Howan Mamiminyag koni Arì Hirodis, “Alwan tamà,” wana, “ya ginawà mo ta inayo mon pinag-ahawa ya ahawa nin patel mo.” Hapa-eg, ha kagagaw-an ni Hirodiyas, hi Howan ay imparakep boy impapiriso ni Arì Hirodis. 5 Labay dayin ipapati ni Ari Hirodis hi Howan, piro angkalimo yan maggolo baytoy tawtawo ta ampinto-o hila nin hi Howan ay propita.

6 Hin na-abot ya impanganak ni Arì Hirodis, hay dalagay anak ni Hirodiyas ay tinomalek ha arapan nin tawtawoy kinombida. Banà ha pantomalek nin hatoy dalaga ay nangonsowilo hi Arì Hirodis. 7 Kayà nagpangakò ya do ha dalaga nin igwà na konay maski anyay labay na. 8 Banà ha dikta nin nanay na ay hinalità na koni Arì Hirodis, “Hapa-eg et,” wana, “hay olo ni Howan Mamiminyag ay igwà mo ha bandihado ta igwà mo kongko.” 9 Hay arì ay nilomelè, piro banà do ha pagpangakò na ha arapan nin hatoy tawtawo ay hinonol nay labay nin hatoy dalaga. 10 Hi Arì Hirodis ay nangihogò nin mako ha pirisowan ta hi Howan ay impapotohan nan olo. 11 Nayarì bayto, hatoy olo ay impapa-igwà na ha bandihado, biha inggawà do ha dalaga. Hato itaman ya dalaga ya nambi nin hatoy olo do ha nanay na. 12 Hapa-eg hay aw-alagad ni Howan Mamiminyag ay nako bayron nangwan bangkay na biha la ya intabon; hin nayarì ay imbalità la koni Apo Hisos.

Liman libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Markos 6:30-44; Lokas 9:10-17; Howan 6:1-14)

13 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy nangyari koni Howan ay nog-alih ya ha dogal ya habayto. Hinomakay ya ha bangkà ta napa-alilih yan nako ha powiray dogal. Piro hay tawtawoy nakatandà nin dogal ya nilako na ay nog-alih ha bawbanowa la, ta kinomamat koni Apo Hisos nin nowakon nagdaan ha ambay dagat. 14 Hin nakalombah hi Apo Hisos bayro ha bangkà ay nakit na baytoy kalak-an tawo. Hapa-eg, na-ingalowan na hila boy hay mangama-in masakit ay pinakahampat na.

15 Hin mahilem ana, hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin aw-alagad na ta hinalità la kona, “Powiray dogal bayti,” wanla, “boy anyomabi ana. Kayà ipakitotol mo konlan habayti ya tawtawo emen hila makalako ha bawbaryo nin manaliw pamamangan la.”

16 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, “Alwan ka-ilangan,” wana, “nin mog-alih hila; hikawo ya mambi konla nin pamamangan.”

17 Tinombay hila kona, “Lilimay tinapay,” wanla, “boy loloway ikan bayti ya anti bayri.”

18 “Gitan moyo bayri kongko,” wani Apo Hisos. 19 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha tawtawo ya miknò hila bayro ha dawdikot. Hin nayarì ay kinwà na baytoy limay tinapay boy loway ikan, biha ya naninglà ta habayto ay pinasalamatan na ha Diyos. Hapa-eg, binibi-hil na baytoy tinapay biha na inggawà ha aw-alagad na, ta hilay pinatayak na do ha tawtawo. 20 Hilay kaganawan ay nangan boy nabhoy. Hin tinipon lay natilà ya bawbi-hil ay nakapnò et nin labinloway bakol. 21 Hay kalak-an nipampangan ay mangalimanliboy lalaki powira et ya bawbabayi boy aw-anak.

Hi Apo Hisos ay nowako ha babon lanom

(Markos 6:45-52; Howan 6:16-21)

22 Hapa-eg, pinahakay ni Apo Hisos ya aw-alagad na ha bangkà ta pina-ona na hilan lomipay ha kagmang mintras ampa-orongen na baytoy tawtawo. 23 Hin naka-alih baytoy tawtawo ay nagsolo yan nilomakat ha bakil ta bayro ya manalangin. Hin yabi ana, hiya ay anti bayron mimiha na. 24 Hapa-eg hay aw-alagad na ya anlomipay ay anti ha botlay dagat boy angka-irapan banà ha kalhayan nin dawdawoyon boy kakhawan angin ya anhomalongà konla. 25 Hin manga-alas kowatroyna nin palbangon, hi Apo Hisos ay ampowako ha babon lanom nin ampagpalako konla. 26 Hin nakit la yay ampowako ha babon lanom ay nalimo hilan masyado. “Molto!” wanla. Ha kalimowan la ay nambo-angaw hila.

27 Piro antimano, nag-ilgo konla hi Apo Hisos, ya wana, “Agkawo malimo ta hiko bayti.”

28 Hapa-eg, iningat ya ni Pidro, “Pangino-on,” wana, “no talagan hika ba-in ay pa-owakowen mo kon magdaan ha babon lanom nin mako bahen komo.”

29 “Mako ka bayri,” wani Apo Hisos koni Pidro. Kayà hi Pidro ay nilomombah ha bangkà ta nowako ya ha babon lanom nin magpalako koni Apo Hisos. 30 Piro hin nakit ni Pidro ya mangalhay ya dawoyon ya gawà nin makhaw ya angin ay nalimo ya boy anlomdeg yayna. Kayà nambo-angaw ya, ya wana, “Ilibri mo ko, Pangino-on.”

31 Antimano, ginawang ya ni Apo Hisos boy hinalità na kona, “Kolang,” wana, “ya pantotompel mo! Antà ampagdoda ka?”

32 Hapa-eg, hin hinomapat hila ha bangkà ay nagkalmay angin. 33 Hatoy aw-alagad ya anti ha bangkà ay hinomamba koni Apo Hisos, ya wanla, “Talagan hika ya Anak nin Diyos.”

Hi Apo Hisos ay namakahampat nin tawtawoyma-in masakit ha banowan Hinisarit

(Markos 6:53-56)

34 Hapa-eg, hin nakalipay ana hili Apo Hisos ay ni-abot hila ha banowan Hinisarit. 35 Banà ta hi Apo Hisos ay nabalayan nin tawtawo bayro ay nangihogò hilan mangibalità ha ampipagmasakit ha mamalibot nin habaytoy dogal. Kayà hay ampipagmasakit ay gintan la koni Apo Hisos. 36 Impaki-i-ingalo la kona ya maski laylay dolo na ay ma-aptoh nin hatoy ampipagmasakit. Kaganawan hatoy ampipagmasakit ya naka-aptoh nin laylay dolo ni Apo Hisos ay hinomampat.

15

Hay na-iknawan ya kawka-ogali-an

(Markos 7:1-13)

1 Hapa-eg, ma-in nakalateng ya Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya na-ibat ha siyodad nin Hirosalim ya nagpastang koni Apo Hisos: 2 “Antà nin hay aw-alagad mo,” wanla, “ay ahè anhomonol ha kawka-ogali-an ya na-iknawan ha kawka-apo-apowan tamo, ta ampangan hila nin ahè ampag-ibano kompormi ha kawka-ogali-an tamo?”

3 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Antà man hikawo ay anlomabag ha pawpanogò nin Diyos ta hay anhonolen moyo ay kawka-ogali-an ya na-iknawan moyo? 4 Hinalità nin Diyos ya ombayri: ‘Igalang moy tatay mo boy nanay mo,’ boy ombayri et ya hinalità na: ‘Hinoman ya maghalità nin mala-et ha tatay na o ha nanay na ay dapat patyen.’ 5 Piro an-itorò moyo ya no ma-in tawoy ma-in itambay ha tatay na o ha nanay na, ta halita-en nay, ‘Habayti ay inggawà ha Diyos,’ 6 ay alwa naynan ka-ilangan igalang ya mawmato-antawo na. Ombayri moyo an-alihan alagà ya kawkapanogo-an nin Diyos ha panhohomonol moyo ha sarili moyon kawka-ogali-an. 7 Hikawoy mawmagkakanwarì! Tamà baytoy holà ni propita Isayas hin hato ya tongkol komoyo ya ombayri ya pagkahalità:

8 ‘Habayti ya tawtawo, wanan Diyos ay ampaghalità nin an-igalang la ko, piro marayò ya nakem la kongko. 9 Ayin kowinta ya panhomamba la kongko, ta hay an-itorò lay pawpanogò nin tawtawo ay anhalita-en la nin habayto ay pawpanogò ko.’ ”

Hay kala-etan nin tawo ay angka-ibatha sarili nan nakem

(Markos 7:14-23)

10 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos baytoy kalak-an tawo nin pakarani kona ta hinalità na konla, “Manlengè kawo,” wana, “boy intindiyen moyo bayti ya halita-en ko. 11 Hay ampakapakasalanan ha tawo ay alwan pamamangan ya an-ihobò na, no alwan hay ampakapakasalanan kona ay hatoy anhalita-en na.”

12 Hapa-eg hay aw-alagad ay napakarani koni Apo Hisos ta hinalità la kona, “Haba-in,” wanla, “ya hinalità mo ay nakakhit nakem nin Pawparisiyo.”

13 Piro ombayri ya alimbawà ya intobay konla ni Apo Hisos: “Balang,” wana, “nin tanaman ya ahè intanem nin Tatay koy anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay oloten. 14 Pa-olayan moyo hila ta hila ay bilang bowag ya mangangakay. No bowag ya ampangakay nin kapariho nan bowag ay pariho hilan matata ha malalè ya lobot.”

15 Hapa-eg, naghalità hi Pidro, “Ipalinaw mo,” wana, “konnawen no anyay labay totolen nin hatoy alimbawà mo ya tongkol ha ampakapakasalanan.”

16 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Warì kateng hikawo,” wana, “ay ahè ampaka-intindi? 17 Warì agmoyo tandà ya anyaman ya an-ihobò ay ampagdiritso ha tiyan biha mipalwah nin ma-alih kona? 18 Piro hay mala-et ya hawhalità ay ampangibat ha mala-et ya nakem boy ampakapakasalanan ha tawo. 19 Ha nakem ampangibat ya kala-etan ihip ya bilang ha pamatin tawo, pamabayi, pamakilalaki, panakaw, pamongkok, boy paninirà pori nin kanayon. 20 Habayti ya bawbagay ya ampakapakasalanan. Piro hay mangan ya ahè nag-ibano kompormi ha ka-ogali-an nin Pawparisiyo ay ahè ampakapakasalanan.”

Hay babayi ya alwan Hodiyo ya tinompelkoni Apo Hisos

(Markos 7:24-30)

21 Hi Apo Hisos ay nog-alih ha dogal ya habayto ta nako ya ha mihay dogal ya marani ha banowan Tiro boy banowan Sidon. 22 Bayro ay ma-in ampa-iri ya mihay babayi ya alwan Hodiyo ya nako koni Apo Hisos. Habaytoy babayi ay an-ingaten Kananiya ta alalak ya nin taga Kana-an. Hapa-eg, nambolyaw baytoy babayi, ya wana, “Pangino-on, alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo ko, ta hay anak koy babayi ay masyadon ampa-irapan nin dimonyoy pinomahok kona.”

23 Piro ni mihay halità ay ahè tinombay kona hi Apo Hisos. Hapa-eg, napakarani koni Apo Hisos ya aw-alagad na ta impaki-ilgo la kona, ya wanla, “Gaw-en mo payna ya labay na emen yayna morong ta ampibobo-angaw yay anhomono kontamo.”

24 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, “Hay aw-inalalak ni Israyil,” wana, “ay bilang tawtopa ya nitawon. Hilan bongat ya pinangihogo-an kongko nin Diyos.”

25 Piro hatoy babayi ay napakarani koni Apo Hisos ta nanlokob yan naghalità kona, ya wana, “Pangino-on, tambayan mo ko!”

26 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Hay pamamangan,” wana, “ya para ha aw-anak ay ahè itapon ha aw-aho no alwan ipakan ha aw-anak.”

27 “Peteg bayto, Pangino-on,” wanan hatoy babayi, “piro hay aw-aho ay ampangan nin mawmomo ya angkatata ha hilong lamisawan nin amo la.”

28 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, “Makhaw ya pantotompel mo,” wana; “kayà hay andawaten mo ay igwà komo.” Habayto et oras, hay anak nin hatoy babayi ay hinomampat.

Malakè ya tawoy pinakahampat ni Apo Hisos

29 Hi Apo Hisos ay nog-alih bayro ta nako ya ha ambay Dagat nin Galiliya. Hapa-eg, nilomakat ya ha bakil ta bayro ya niknò. 30 Malakè ya tawo ya nako kona ya nantan pawpilay, pawpokol, bawbowag, pawpipi, boy malakè et ya tawoy ma-in kanayon ya dawdipirinsya. Habayti ya mangama-in dipirinsya ay inggawà la ha dani ni Apo Hisos ta pinakahampat na hila. 31 Hapa-eg hatoy tawtawo ay nag-ispanta hin nakit la ya hay pawpipi ay ampakapaghalità ana, hay pawpokol ay nag-in anan alwan pokol, hay pawpilay ay ampaka-owakoyna, boy hay bawbowag ay ampakakit ana. Hapa-eg, pinori lay Diyos ya anhambawan nin aw-inalalak ni Israyil.

Ma-igit apat ya libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Markos 8:1-10)

32 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos ya aw-alagad na ta hinalità na konla, ya wana, “Angka-ingalowan ko bayti ya kalak-an tawo ta tatloy allo layna bayri kontamo, boy ayin hilaynan ma-ekan hapa-eg. Agko hila labay pa-orongen nin ahè nangan, ta maka ma-olaw hila ha daan mintras amporong hila.”

33 Hinalità kona nin aw-alagad na, “Habayti,” wanla, “ay powiray dogal. Ayri tamo mangwan pamamangan ya magkasya nin ipakan bayri ha kalak-an tawo?”

34 Pinastang hila ni Apo Hisos, “Ongnoy tinapay ya ma-in komoyo?” wana.

“Pitoy tinapay,” wanla, “boy ma-in ongnoy mangayamò ya ikan.”

35 Hapa-eg hatoy kalak-an tawo ay minandawan ni Apo Hisos nin miknò ha lotà. 36-37 Nayarì bayto ay kinwa na baytoy pitoy tinapay boy hatoy ikan, ta pinasalamatan na ha Diyos biha na binibi-hil. Hapa-eg, inggawà na ha aw-alagad na ta hilay pinatayak na ha tawtawo. Hatoy tawtawoy nipampangan ay nikabhoy boy nakatipon et ya aw-alagad nin natilà ya nakapnò et nin pitoy bakol. 38 Hay nipampangan ya lawlalaki ay apat ya libo powira et ya bawbabayi boy aw-anak.

16

Hay tawtawo ay ampamagawà koni Apo Hisosnin papag-ispantawan

(Markos 8:11-13; Lokas 12:54-56)

1 Mihay allo, ma-in ongnoy Parisiyo boy Sadosiyo ya nako koni Apo Hisos ta anhoboken la ya. Kayà ampagaw-en la yan papag-ispantawan ya mamapteg nin hiya ay inhogò nin Diyos. 2 Piro ombayri ya intobay konla ni Apo Hisos, “No anhomlep anay allo,” wana, “ta ma-orit ya langit ay anhalita-en moyo ya ‘Maganday pana-on nobokah.’ 3 No mahambak ta ma-orit boy mabereg ya langit ay anhalita-en moyo ya, ‘Mangoran hapa-eg allo.’ Maronong kawon mambin kahologan nin angkakit moyo ha langit; piro agmoyo tandà ya kahologan nin ampangyari hapa-eg pana-on. 4 Masyadon la-et nin tawtawo hapa-eg pana-on ta inalih lay pantotompel la ha Diyos. Ampanikap kawon papag-ispantawan, piro ayin ma-ipakit komoyo no alwan hatoy nangyari hin hato koni propita Honas.” Hapa-eg, inalihan hila ni Apo Hisos.

Hay alimbawà ya tongkol ha pampalbag

(Markos 8:14-21)

5 Hin nakalipay ana hili Apo Hisos ay napanemteman nin aw-alagad na ya aghila nagbawon nin tinapay. 6 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Pag-atapan moyo,” wana, “ya pampalbag nin Pawparisiyo boy Sawsadosiyo.” 7 Ha ombayroy hinalità ni Apo Hisos ay andap nin aw-alagad no talagan pampalbag tinapay ya labay nan totolen. Kayà ni-i-ilgo hila, ya wanla, “Hinalità na bayto ta agtamo nagbawon tinapay.”

8 Tandà ni Apo Hisos no anyay ampi-i-ilgowan nin aw-alagad na; kayà hinalità na konla, “Talaga,” wana, “nin kolang ya pantotompel moyo! Antà ampididiskosyonan moyo ya agmoyo pantan tinapay? 9 Warì ayin kawon pangingintindi? Warì agmoyo angkapanemteman ya limay tinapay bongat ya pinamakan kon liman libo katawo, boy warì agmoyo et angkapanemteman no ongnoy bakol ya napnò nin natipon moyoy natilà? 10 Hapa et baytoy pitoy tinapay ya impakan ko ha apat ya libo katawo? Ongnoy bakol ya napnò nin natipon moyoy natilà? 11 Antà agmoyo angka-intindiyan ya alwan tinapay ya labay kon totolen? Mag-atap kawo ha pampalbag nin Pawparisiyo boy Sawsadosiyo.” 12 Hapa-eg, na-intindiyan nin aw-alagad ya alwan pampalbag nin tinapay ya anhalita-en ni Apo Hisos nin pag-atapan la, no alwan hay pag-atapan la ay tawtorò nin Pawparisiyo boy Sawsadosiyo.

Hay indiklara ni Pidro ya tongkol koni Apo Hisos

(Markos 8:27-30; Lokas 9:18-21)

13 Hapa-eg, hin ni-abot hili Apo Hisos ha danin banowan Sisarya Pilipo ay pinastang nay aw-alagad na, ya wana, “Anyay anhalita-en nin tawtawo? An-ihipen la warì no hino ko ya an-ingaten Anak nin Tawo?”

14 Tinombay hila kona, ya wanla, “Hay kanayon ay ampaghalità nin hika ay hi Howan Mamiminyag; hay kanayon ay ampaghalità nin hika ay hi propita Ilyas; hay kanayon itaman ay ampaghalità nin hika ay hi propita Hirimiyas o kanayon ya propita.”

15 “Hapa hikawo,” wani Apo Hisos ha aw-alagad na, “an-ihipen moyo nayì no hino ko?” 16 Tinombay hi Simon Pidro, “Hika,” wana, “hi Kristo ya impangakò nin Diyos boy hika ay anak nin Diyos ya angkabiyay.”

17 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Makalmà ka,” wana, “Simon ya anak ni Honas, ta habayti ya kaptegan ay alwan tawo ya nangipatandà komo, no alwan Tatay koy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. 18 Leng-en mo bayti ya anhalita-en ko komo: hika, hay ngalan mo ay Pidro ya hay labay totolen ay bato. Hay pamapteg mo ya tongkol kongko ay kowinta bato ya mag-in pondasyon nin tawtawoy mipantompel kongko. Kayà ayin makatalo konla maski kamatyan. 19 Komo ko an-ipatayà ya kowinta sosì nin dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, ta hika ya mama-alà ha tawtawo bayro. Hay agmo payagan bayri ha babon lotà ay ahè itaman payagan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay payagan mo bayri ha babon lotà ay payagan itaman ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.”

20 Hapa-eg, mahigpit nin imbibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya agla ibabalità ya hiya hi Kristo ya impangakò nin Diyos.

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha kamatyan na

(Markos 8:31-33; Lokas 9:21-22)

21 Pa-ibat hin pana-on ya habayto ay inompisawan ni Apo Hisos nin impalinaw ha aw-alagad na ya mangyari kona. “Ka-ilangan akon mako ha siyodad nin Hirosalim,” wana, “ta bayro ko danasen ya masyadoy kadya-dya-an ha mawmato-ay mangama-in katongkolan, pawpo-on nin pawparì, boy ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Hiko ay patyen piro ha ikatlon allo ay mabiyay akon oman.”

22 Piro hi Apo Hisos ay impa-alilih ni Pidro ta hinalità na kona ya ombayri: “Pangino-on, habayti ay talagan ahè payagan nin Diyos nin mangyari komo ha ingangalo na.”

23 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nagpeyeh nin inomarap koni Pidro biha na ya pinagtotolan, “Pakarayò ka kongko,” wana, “Satanas. Hika ay hadlang kongko ta hay ka-ihipan mo ay ka-ihipan nin tawo, alwan ka-ihipan ya nangibat ha Diyos.”

Hay dapat gaw-en nin hinoman ya labay makilamo koni Apo Hisos

(Markos 8:34-38; Lokas 9:23-27)

24 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Hinoman ya labay makilamo kongko,” wana, “ay agna honolen ya sarili nan kalabayan, no alwan te-ehen nay kadya-dya-an nin bilang ampamalatay koroh nin magpalako ha kamatyan na ta makilamo ya kongko. 25 Hinoman ya tawoy ampag-atap nin ahè mati ay mati et bongat, piro hinoman ya tawoy mati nin banà kongko ay malibri ta ma-in yan biyay ya ayin anggawan. 26 Warì ma-in mapakinabang ya tawoy makapag-ikon nin kaganawan kayamanan bayri ha babon lotà no hay kalolowa na ay mipalako ha impirno? No anti yayna ha impirno, ma-in ya warì ma-ipambeh nin sarili na para magkama-in yan biyay ya ayin anggawan? 27 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay magbira bayri nin ma-in kagandawan ya ahè makwan ihipen ya bilang kagandawan nin Tatay koy Diyos. Kalamo koy aw-anghil nin mako bayri ta hosgawan koy tawtawo kompormi ha gawgawà nin balang miha konla. 28 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan, ma-in ongno bayri komoyo ya ahè mati anggan agla ko makit ya an-ingaten Anak nin Tawo ya lomateng nin mamo-on.”

17

Na-oman ya itsora ni Apo Hisos

(Markos 9:2-13; Lokas 9:28-36)

1 Nalabah ya anem ya allo, hi Apo Hisos ay nako ha matag-ay ya bakil. Hay gintan na ay hi Pidro, kateng hi Santiyago boy hi Howan ya mipatel. 2 Hapa-eg, nakit la ya hay itsora ni Apo Hisos ay na-oman. Hay lopa na ay nag-in bilang kahawang hilà allo, boy hay dolo na ay nag-in pagkapopotì nin bilang ha hawang. 3 Totongna, nakit nin hatoy tatloy alagad hi Moysis boy hi Ilyas ya ampaki-ilgo koni Apo Hisos. 4 Hapa-eg, hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wana, “mahampat ya anti tamo bayri. No labay mo ay manggawà akon tatloy pa-ihilongan. Hay miha ay para komo, hay miha ay para koni Moysis, boy hay miha ay para koni Ilyas.”

5 Mintras ampaghalità et hi Pidro ay ma-in hay hawang leem ya naka-amey konla, boy ma-in hilan nalengè ya bosis bayro ha leem ya ombayri ya hinalità: “Habayti ya mimihay Anak koy pinakalabilabi ko ya ampakapakonsowilo kongko; hiya ya honolen moyo!”

6 Hin nalengè bayto nin hatoy aw-alagad ay masyado hilan nalimo; kayà nanlokob hila ha lotà. 7 Hapa-eg hi Apo Hisos ay napakarani konla ta inaptoh na hila boy hinalità na konla, “Mibangon kawo,” wana, “boy agkawo malimo.” 8 Hin nanegteg hila ay ayin hilaynan nakit ya kanayon no alwan hi Apo Hisos tana.

9 Peleg anlomohan hili Apo Hisos ha bakil ay binibilinan na baytoy tatloy alagad na nin ombayri: “Habayti ya nakit moyo ay agmoyo ibabalità ha maski hino anggan hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ahèet mati biha mabiyay oman.”

10 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinastang nin hatoy tatloy alagad na, ya wanla, “Antà anhalita-en nin mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hay ma-onan lomateng ay hi Ilyas ya propita hin hato?”

11 Tinombay ya konla, “Peteg,” wana, “nin ma-in pon lomateng ya emen koni Ilyas ta ihandà nay kaganawan bagay. 12 Piro anhalita-en ko komoyo ya hatoy tawo ya emen koni Ilyas ay nakalateng ana, piro agya nabalayan nin tawtawo. Kayà ginawà lay balang labay lan gaw-en kona. Ombayro simpri ya mangyari ha an-ingaten Anak nin Tawo ya ayin kanayon no alwan hiko. Magdanas ako nin kawkadya-dya-an ha gamet la.”

13 Hapa-eg, na-intindiyan nin aw-alagad ya hatoy hinalità ni Apo Hisos ya lomateng ya hi Ilyas ay ayin kanayon no alwan hi Howan Mamiminyag.

Pinakahampat ni Apo Hisos ya anak ya lalakiya pinahokan dimonyo

(Markos 9:14-29; Lokas 9:37-43a)

14 Hin ni-abot hili Apo Hisos do ha kalak-an tawo ay ma-in mihay lalaki ya napakarani kona. Nanalimokod ya ta hinalità na, 15 “Apo,” wana, “ingalowan moy anak koy lalaki ya togawen. Masyado yan angka-irapan ta mabetbet yan mihapog ha apoy boy milemlem ha lanom. 16 Gintan ko ya ha aw-alagad mo piro agla ya mapakahampat.”

17 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Hikawo ya tawtawo hapa-eg ay talagan ayin katetpel ha Diyos boy masyado kawon ampipagkamalì. Anggan makano ya pagte-eh ko komoyo biha kawo tompel kongko?” Hinalità ni Apo Hisos do ha lalaki, “Gitan mo,” wana, “bayri ya anak mo.” 18 Hapa-eg hatoy dimonyoy pinomahok do ha anak ay minandawan ni Apo Hisos nin mog-alih. Kayà nog-alih baytoy dimonyo boy habayto et oras ay hinomampat baytoy anak.

19 Hapa-eg hay aw-alagad ni Apo Hisos ay nako kona nin hilahilan bongat ta nagpastang, “Antà,” wanla, “nin agnawen mapa-alih baytoy dimonyo?”

20 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Banà,” wana, “ta kolang ya pantotompel moyo, piro habayti ya halita-en ko komoyo: no ma-in kawon pantotompel ya maski bilang kayamò nin bot-on mostasa, ta halita-en moyo bahen ha bakil ya, ‘Magkambya ka,’ ay magkambya ba-in. Ayin ma-irap ya bagay ya ahè pangyariyen komoyo nin Diyos. 21 Piro habayti ya ombayri ya klasin dimonyo ay agmoyo mapa-alih no agmoyo gaw-en ya magpaltan mangan ta sigisigi ya panalangin.”

Hinalità oman ni Apo Hisos ya tongkolha kamatyan na

(Markos 9:30-32; Lokas 9:43-45)

22 Hapa-eg mintras antomalà hili Apo Hisos ha probinsyan Galiliya ay hinalità na ha aw-alagad na, “Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo,” wana, “ay igwà ha tawtawoy mangama-in katongkolan 23 ya mangipapati kongko, piro ha ikatlon allo ay mabiyay akon oman.” Hapa-eg hay aw-alagad na ay masyadon nilomelè.

Hay pamamayad nin bo-ih

24 Hin hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay ni-abot ha banowan Kapirnawom, hay mawmanininon bo-ih ya para ha bali nin Diyos ay nakon nagpastang koni Pidro, ya wanla, “Hay mangangaral moyo ay ampamayad nayì nin bo-ih?”

25 “Awò, ampamayad ya,” wani Pidro.

Hapa-eg, hin nako hi Pidro ha bali ay na-onan nagpastang kona hi Apo Hisos, ya wana, “Anyay palagay mo, Pidro? Bayri ha babon lotà, hinoy mamayad bo-ih ha aw-arì? Hato nayì ya tawtawowan la o dawdayowan?”

26 “Hatoy dawdayowan,” wani Pidro. Hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay labay totolen awod,” wana, “ay alwan ka-ilangan mamayad ya tawtawowan la. 27 Piro emen ahè halita-en nin hatoy mawmanininon bo-ih ya angkomontra tamo konla ay mako ka ha dagat ta mangawil ka. Lo-aten moy bebey nin onan ikan ya makwa mo, ta bayro mo kowen ya sintimos ya tamà nin ibayad ha bo-ih ta.”

18

Hinoy pinaka-igit ha tawtawo ha dogalya ampag-ari-an nin Diyos

(Markos 9:33-37; Lokas 9:46-48)

1 Hin oras ya habayto, hay aw-alagad ni Apo Hisos ay napakarani kona nin nagpastang, “Hino,” wanla, “ya pinaka-igit lano ha tawtawo ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos?”

2 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nangingat nin mayamò ya anak, ta pina-ireng na ha arapan la 3 biha na hinalità, ya wanà, “Anhalita-en ko komoyo ya dapat moyon omanen ya pangingihip moyo ta towaren moyoy ka-aypa-an nakem nin aw-anak. No alwan ombayri ya gaw-en moyo ay agkawo mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. 4 Hinoman ya magpaka-aypà nakem nin bilang ombayri ha anak ay hiyay pinaka-igit ha tawtawo ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos; 5 boy hinoman ya mananggap boy mangasiwà nin ombayri ya anak ha ngalan ko ay hikoy antanggapen na.”

Hay maka-alih nin pantotompel

(Markos 9:42-48; Lokas 17:1-2)

6 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hinoman,” wana, “ya manggawà nin bara-nan ya pangibatan nin hay mihay anak ya antompel kongko ay makapagkasalanan, mahampat et ya hay le-ey na ay taklan nin malhay ya batoy gigilingan biha ya itapon ha dagat. 7 Ka-i-ingalo ya tawtawo ta ma-in malakè ya bagay ya pangibatan nin hila ay makapagkasalanan. Talagan mangyari bayti piro lalò ka-i-ingaloy mangyari ha tawoy manonoksò.

8 “No hay kagmang gamet mo o kagmang bitih mo ay ampakahirà nin pantotompel mo kongko ay potohen mo ta itapon mo. Mahampat et ya mimihay gamet mo o mimihay bitih mo no hika ay magkama-in nin biyay ya ayin anggawan kisa komplitoy gamet mo boy bitih mo no hika ay itapon ha impirno ya apoy ya ahè angkaparè. 9 No hay kagmang mata mo ay ampakahirà nin pantotompel mo kongko ay alihen mo ta itapon mo. Mahampat et ya mimihay mata mo no hika ay magkama-in nin biyay ya ayin anggawan kisa komplitoy mata mo no hika ay itapon ha impirno.”

Hay tawoy nitawon ay in-alimbawà ni Apo Hisosha topa ya nikatak

(Lokas 15:3-7)

10 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Agmoyo yamo-yamo-en ya maski miha ha mangayamò ya aw-anak ya ombayri, ta anhalita-en ko komoyo ya hay aw-anghil ya kalamo lay ampangasiwà konla ay anti ha Tatay koy Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na. ( 11 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay nako bayri ha babon lotà ta mangilibri nin tawtawoy nitawon emen aghila mipalako ha kaparosawan ya ayin anggawan.)

12 “No ma-in tawo ya ma-in nin magatoy topa ya hay miha ay nikatak, anyay gaw-en nin hatoy tawoy ma-in topa? Agna warì ibalag baytoy siyamapò boy siyam bayro ha pagpastolan ha pallig bakil ta lakwen nan tikapen baytoy mihay topa ya nikatak? 13 Anhalita-en ko komoyo ya pamakakit na nin hatoy mihay topa ya nikatak ay habaytoy mas makab-i kona nin kaligawan kisa hatoy siyamapò boy siyam ya ahè nikatak. 14 Ombayro ya labay nin Tatay tamo ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. Agna labay ya maski miha bayri ha mangayamò ya aw-anak ay mipalako ha kaparosawan.”

Hay dapat gaw-en no ma-in patel ya nakapagkasalanan

15 Insigi ni Apo Hisos ya paghalità na, ya wana, “No hay kapara mon antompel ha Pangino-on ay nakapagkasalanan komo ay magsolo ka nin mako kona ta ibalità mo kona ya kamali-an na. No leng-en na ka ay mi-orong ya bilang da-an nin pamipatel moyo. 16 Piro no agya manlengè komo ay maglamo ka nin miha o lowa katawoy kapara mon antompel ha Pangino-on emen hay mapitotolan moyo ay malengè nin hatoy lowa o tatloy tistigos. 17 No agya simpri manlengè ay halita-en mo ha gropon kapara mon antompel ha Pangino-on. No agya et manlengè konla ay itoring mo yayna nin ahè antompel ha Pangino-on o bilang miha ha mangaha-ol ya mawmanininon bo-ih.

18 “Habayti ya halita-en ko komoyo,” wana et ni Apo Hisos, “hay agmoyo payagan bayri ha babon lotà ay ahè itaman payagan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay payagan moyo bayri ha babon lotà ay payagan itaman ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 19 Anhalita-en ko et komoyo ya no ma-in lowa komoyo bayri ha babon lotà ya mapimiha ha anyaman ya bagay ya ipanalangin moyo ay pangyariyen komoyo nin Tatay koy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na, 20 ta no ayri ya lowa o tatlo ya ampititipon nin banà ha pantotompel ha ngalan ko, hiko ay anti konla.”

Hay alimbawà ya tongkol ha pamatawad

21 Hapa-eg hi Pidro ay napakarani koni Apo Hisos nin nagpastang, ya wana, “Pangino-on, ongnoy bisis kon patawaren ya patel koy ampakapagkasalanan kongko? Kapitoy bisis nayì?”

22 “Alwan bongat,” wani Apo Hisos, “no alwan pitoy bisis ya manipitompò; 23 ta hay ka-alimbawa-an nin pamomo-on nin Diyos ay bilang ha mihay arì ya labay magsita nin pawpa-otang na. 24 Hapa-eg, hin an-ompisawan naynan gaw-en ay in-arap kona ya mihay tawoy ma-in otang kona nin liboliboy pisos. 25 Piro hin ayin yan ma-ibayad ha otang na ay immanda nin hatoy amo nay arì ya ilakò ya, kateng ahawa na boy aw-anak na, boy kaganawan kamama-in na emen mabayaran ya otang na. 26 Piro hatoy ma-in otang ay nanalimokod nin naki-i-ingalo do ha pinangotangan na, ya wana, ‘Pagpasinsyawan mo ko pon ta bayaran ko man komo ya kaganawan.’ 27 Hapa-eg hatoy amo na ya nama-otang kona ay naka-ingalo; kayà agna yayna pinabayad bayro ha otang na.

28 “Piro hin nanigè ana baytoy alilà ya nagka-otang ay nahakbat nay kapariho nan alilà ya ma-in amò ya otang kona. Hay ginawà na ay nilognah na ya biha na binikhe boy hinalità na kona, ya wana, ‘Bayaran moyna ya otang mo kongko.’ 29 Hapa-eg hatoy kapariho nan alilà ay nanalimokod nin naki-i-ingalo kona, ya wana, ‘Pagpasinsyawan mo ko pon ta bayaran ko man ya otang ko komo.’ 30 Piro hatoy nama-otang ay ahè pinomayag. Hay ginawà na ay impapiriso na baytoy ma-in otang kona anggan agya makabayad. 31 Hin nakit baytoy nangyari nin hatoy kanayon ya kapariho lan aw-alilà ay masyado hilan nilomelè. Kayà kaganawan hatoy pangyayari ay gintan lan imbalità do ha amo la.

32 “Hapa-eg, iningat nin hatoy amo lay arì baytoy alilà ya ahè namatawad ta hinalità na kona, ‘Hika,’ wana, ‘ya mala-et ya alilà, banà ha pamaki-i-ingalo mo ay pinatawad kata ha kaganawan inotang mo kongko. 33 Antà agka nangingangalo ha kapariho mon alilà nin bilang ha pangingangalo ko komo?’ 34 Hapa-eg hatoy amo ya arì ay masyadon namahang; kayà hatoy alilà ya ahè namatawad ay impapiriso na anggan agna mabayaran baytoy kaganawan otang na.

35 “Ombayro itaman ha balang miha komoyo,” wani Apo Hisos. “Hikawo ay ahè ingalowan nin Tatay tamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na, no alwan matibolos ya nakem moyon mamatawad ha pawpatel moyo.”

19

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha pamihiyaynin mita-ahawa

(Markos 10:1-12; Matiyo 5:31-32; Lokas 16:18)

1 Hin nayarì bayton intorò ni Apo Hisos ay nog-alih ya ha probinsyan Galiliya, ta nilomipay ya ha balah nin Hordan biha ya nagpahabagatan anggan ni-abot ya ha probinsyan Hodiya. 2 Malakè ya tawoy hinomono kona boy bayro na pinakahampat ya mangama-in masakit.

3 Hapa-eg, ma-in Pawparisiyoy nako koni Apo Hisos ta labay la yan mahagep ya magkamalì ha pagpastang la kona nin ombayri: “Ha kawkapanogo-an nayì,” wanla, “ay ampayagan ya lalaki nin mangihiyay ahawa nin maski anyay bara-nan?”

4 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Warì agmoyo,” wana, “nabaha ha Halità nin Diyos ya hin ka-ona-onawan ay pinalsa nin Diyos ya lalaki boy babayi? 5 ‘Banà bayri,’ wana et nin Diyos, ‘hay lalaki ay makihiyay ha mawmato-antawo na ta makilamo ya ha ahawa na boy hilay lowa ay mag-in mimiha.’ 6 Kayà hila,” wana et ni Apo Hisos, “ay alwaynan lowa no alwan mimihayna. Hay pinilamo nin Diyos ay ahè pihiyayen nin tawo.”

7 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinastang ana et nin hatoy Pawparisiyo, “Antà man awod,” wanla, “nin impanogò ni Moysis ha kawka-apo-apowan nawen ya hay lalaki ay ma-arì mangihiyay nin ahawa no manggawà ya pon kaholatan nin pamihiyay?”

8 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Pinayagan hila,” wana, “ni Moysis nin mangihiyay ahawa banà ha katya-an nakem lan toro-an. Piro alwan ombayro pa-ibat hin ka-ona-onawan. 9 Anhalita-en ko komoyo bayti,” wana et ni Apo Hisos: “hinoman ya lalaki ya mangihiyay nin ahawa ya ahè ampakilalaki ta mag-ahawa nin kanayon ay ampamabayi ya.”

10 Hay aw-alagad ni Apo Hisos ay naghalità kona, “No masyadon dya-dyà awod,” wanla, “ya mangihiyay nin ahawa ay mas mahampat et ya agana mag-ahawa.”

11 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Alwan kaganawan ay mananggap nin habayti ya ombayri ya torò ya tongkol ha pag-ahawa, no alwan haton bongat ya tambayan nin Pangino-on. 12 Malakè ya bara-nan no antà hay lalaki ay ahè makapag-ahawa. Hay kanayon ay ma-in dipirinsya pa-ibat hin in-anak; hay kanayon itaman ay banà ta napakapon; boy hay kanayon ay ansadya-en lan ahè mag-ahawa emen la mahonol nin mahampat ya pangi-aral nin tongkol ha pamomo-on nin Diyos. Hinoman ya makakaya ay mananggap nin habayti ya torò.”

Binindisyonan ni Apo Hisos ya aw-anak

(Markos 10:13-16; Lokas 18:15-17)

13 Ma-in ongnoy tawoy nantan nin mangayamò ya aw-anak ta dinawat la koni Apo Hisos ya ipababo nay gamet na bayro ha aw-anak boy ipanalangin na hila, piro hatoy tawtawo ay anha-aren nin aw-alagad. 14 Banà bayro ay hinalità konla ni Apo Hisos ya ombayri: “Hay aw-anak ay agmoyo ha-aren, no alwan pa-olayan moyo hilan pakarani kongko, ta hay pamomo-on nin Diyos ay anti ha tawtawoy ma-in pamahimalà kona nin bilang ombayri ha pamahimalà nin habayti ya mangayamò ya aw-anak.” 15 Hapa-eg, impababo ni Apo Hisos ya gamet na do ha aw-anak ta binindisyonan na hila biha ya nog-alih.

Hay tongkol ha mihay lalaki ya mayaman

(Markos 10:17-31; Lokas 18:18-30)

16 Minghan, ma-in mihay lalaki ya napakarani koni Apo Hisos. “Mangangaral,” wana, “anyay mahampat ya bagay ya dapat kon gaw-en emen ako magkama-in biyay ya ayin anggawan?”

17 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Antà,” wana, “nin ampastangen mo ko nin tongkol ha mahampat? Mimiha ya mahampat; ayin kanayon no alwan Diyos. Honolen moy pawpanogò na no labay mon magkama-in biyay ya ayin anggawan.”

18 “Anyay pawpanogò?” wanan hatoy lalaki.

Tinombay kona hi Apo Hisos nin ombayri: “Agka mamatin tawo, agka mamabayi o makilalaki, agka manakaw, agka manistigos nin ayin kaptegan, 19 igalang moy tatay mo boy nanay mo, boy labiyen moy kapara mon tawo nin bilang ha panlalabi mo ha sarili mo.”

20 Hay intobay nin hatoy malagò ya lalaki ay ombayri: “Hinonol koyna,” wana, “bayti ya kaganawan panogò. Anya et ya ka-ilangan kon gaw-en?”

21 Tinombay kona hi Apo Hisos, “No labay mon mag-in ayin kakolangan,” wana, “ay morong ka ta ilakò moy kaganawan kamama-in mo, boy hay napaglako-an ay igwà mo ha mawmanga-irap emen ka magkama-in nin kayamanan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Pangayarì mon gaw-en bayto ay magbira ka bayri ta makilamo ka kongko.” 22 Hin nalengè bayto nin hatoy malagò ya lalaki ay malelè yay nog-alih ta hay kamama-in na ay pagkalalakè.

23 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Habayti,” wana, “ya anhalita-en ko komoyo: hay tawoy mayaman ay ma-irap mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. 24 Habayti et ya halita-en ko komoyo: mas maparah et ha mihay kamel ya magdaan ha lobot nin karayem kisa ha mihay mayaman ya mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

25 Hin nalengè bayti nin hatoy aw-alagad ay masyado hilan nag-ispanta boy hinalità la, ya wanla, “Hinoman awod ya malibri?” 26 Piro tinegteg hila ni Apo Hisos biha na hinalità konla, ya wana, “Ahè ma-ilibri nin tawo ya sarili na, no alwan Diyos ya mangilibri kona ta kaganawan bagay ay ma-arì pangyariyen nin Diyos.”

27 Hapa-eg, naghalità hi Pidro, “Helken mo,” wana. “Imbalag nawen ya kaganawan ta nakilamo kayi komo. Anyay matanggap nawen?”

28 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: ha bayowen ya kaganawan, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ya ma-in kagandawan ya ahè makwan ihipen ay miknò ha trono. Hikawo ya nakilamo kongko ay miknò itaman ha labinloway trono ta manosga ha labinloway lipì ni Israyil. 29 Hinoman ya mangibalag nin pamamali na, pawpatel na, mawmato-antawo na, aw-anak na, o lotà na banà ha panhomonol na kongko ay matanggap nan kamagatoy bisis nin mi-orong kona baytoy imbalag na, boy magkama-in yan biyay ya ayin anggawan. 30 Malakè ya ampagmalhay hapa-eg, piro lano ay mag-in hilan pinaka-oltimo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. Malakè itaman ya ampagma-aypà hapa-eg, piro lano ay mag-in hilan matag-ay ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

20

Hay mawmagtatarabaho ha tinanamanan obas

1 “Hay pamomo-on nin Diyos,” wani Apo Hisos, “ay i-alimbawà ko ha mihay tawoy ma-in tanaman ya aw-obas. Mahambak et, hiya ay nanagyat nin lawlalaki ya opa-an nan magtrabaho ha tawtanaman nay obas. 2 Nakisondò ya konla nin bayaran na hila kompormi ha an-i-opà ha lo-ob mihay allon pagtrabaho, biha na hila inhogò magtrabaho do ha tawtanaman nay obas. 3 Hin mag-a-alas nowibi ana ay nako ya ha danin palingki. Bayro ay nakakit yan ongnoy lalaki ya ayin trabaho. 4 Kayà hinalità na konla, ‘Mako kawo,’ wana, ‘nin magtrabaho ha tawtanaman koy obas, ta opa-an katawo nin tamà ya opà ha pagtrabaho moyo.’ Hapa-eg, nako hilan nagtrabaho. 5 Hin ni-ogtoynay allo boy hin alas tris ana ay ombayro simpri ya ginawà na. 6 Hin mag-a-alas singkoyna nin mahilem ay nako yayna et do ha danin palingki. Bayro ay nakakit yayna et nin ongnoy lalaki ya ampipampireng. Pinastang na hila, ‘Antà,’ wana, ‘nin ansayangen moyoy managa-allo nin ayin anggaw-en?’ 7 Tinombay hila kona, ‘Ayin,’ wanla, ‘nin mangopà konnawen nin magtrabaho.’ Hinalità na konla, ‘Mako kawo,’ wana, ‘nin magtrabaho ha tawtanaman koy obas.’

8 “Hin anyomabi ana, hatoy ma-in ikon nin tawtanaman ay naghalità do ha pinaba-alà na, ‘Ingaten moyna,’ wana, ‘ya mawmagtatarabaho ta igwà moynay opà la nin hay onawen mon biyan ay hatoy nikahoyot mon pinatrabaho.’ 9 Hapa-eg hatoy lawlalaki ya alas singkoyna nin nagtrabaho ay inopa-an na nin opà lo-ob managa-allo. 10 Hin nilomateng baytoy onan hinagyat nin magtrabaho ay an-asawan lan mas et bayro ya opà la ha in-opà do ha nikahoyot nagtrabaho. Piro ombayro simpri ya in-opà konla. 11 Mintras antanggapen lay opà la ay ampagriklamo hila do ha namatrabaho konla. 12 ‘Hato,’ wanla, ‘ya nikahoyot ay mimihay oras bongat nagtrabaho, piro hay opà la ay impantay mo ha opà nawen ya hikayi ay mikaka-allon nagpagal nin nagtrabaho boy nagte-eh nin amot allo.’

13 “Hatoy namatrabaho ay tinombay ha miha konla, ‘Patel,’ wana, ‘agkata nilogi. Agka nayì nakisondò kongko nin hay i-opà ko komo ay tamà ha opà nin magtrabahon mihay allo? 14 Hapa-eg ay kowen moy opà mo ta morong kayna. Habayti ya nahoyot ay labay kon opa-an nin bilang ha in-opà ko komo. 15 Warì ayin akon karapatan gaw-en ya kalabayan ko ha sarili kon kowalta? Ampag-inggit ka nayì ta mabibi-iyen ako?’

16 “Kayà,” wani Apo Hisos, “ha tawtawo ay ma-in pangyayari ya hay nika-ona ay emen hilay nahoyot, boy hay nahoyot ay emen nika-ona.”

Ikatlon bisis nin hinalità ni Apo Hisosya tongkol ha kamatyan na

(Markos 10:32-34; Lokas 18:31-34)

17 Mintras ampagpalako hili Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay impa-alilih nay aw-alagad na ta hinalità na konla, 18 “Leng-en moyo bayti ya halita-en ko komoyo. Hitamo ay ampagpalako ha siyodad nin Hirosalim. Bayro, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha pawpo-on nin pawparì boy ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ta sintinsyawan la ko nin patyen. 19 Igwà la ko ha alwan Hawhodiyo, ta hay gaw-en la nin habayto ay pagsistiyan la ko, barogen, boy ipakò ha koroh. Pangati ko, lomateng ya ikatlon allo ay mabiyay akon oman.”

Hay an-awoken nin mihay nanay

(Markos 10:35-45)

20 Hapa-eg, nakalateng ya ahawa ni Sibidiyo kalamo nay loway anak nay lalaki. Napakarani ya koni Apo Hisos ta nanalimokod yan ampangawok kona.

21 Pinastang ya ni Apo Hisos, “Anya,” wana, “ya labay mon awoken kongko?”

Tinombay ya kona, “An-awoken ko komo,” wana, “ya lano do ha dogal ya ampag-ari-an mo, habayti ya loway anak ko ay pa-ikno-en mo ha dani mo, miha ha bandan wanan mo boy miha ha bandan oki mo.”

22 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Agmoyo,” wana, “angka-intindiyan ya an-awoken moyo. Makat-eh kawo warì ha kadya-dya-an ya te-ehen ko?”

“Awò,” wanla, “kaya nawen.”

23 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Talagan peteg nin te-ehen moyoy kadya-dya-an ya te-ehen ko. Ombayro man ay alwan hikoy magdisisyon no hinoy miknò ha bandan wanan ko boy ha bandan oki ko. Habaytoy ikno-an ay para ha tawtawoy hinanda-an nin Tatay koy Diyos.”

Towaren tamo ya pagsisirbi ni Apo Hisos

(Markos 10:41-45)

24 Hatoy mapò ya alagad ay namahang do ha loway mipatel hin natanda-an la baytoy an-awoken nin nanay nin hatoy mipatel. 25 Kayà iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona ya kaganawan alagad na ta hinalità na konla, ya wana, “Tandà moyo ya hay ampipamo-on ha alwan Hawhodiyo ay an-ipagpalangkà lay pamomo-on la, boy hay kanayon ya ma-in katongkolan ay ampamo-on nin sapilitan. 26 Agmoyo gaw-en baytoy ombayro. Hinoman komoyo ya labay maka-igit ay ka-ilangan magsirbi. 27 Hinoman komoyo ya labay mangona ay ka-ilangan magsirbi nin bilang ha alilà 28 ya bilang ombayri ha anggaw-en ko. Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ahè nako bayri ha babon lotà nin sirbiyan, no alwan nako ko bayri nin magsirbi boy mangigwà nin biyay ko nin pambeh nin malakè ya tawo.”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya loway bowag

(Markos 10:46-52; Lokas 18:35-43)

29 Mintras ampog-alih hili Apo Hisos do ha banowan Hiriko ay hinono yan malakè ya tawo. 30 Ha pingit daan ay ma-in ampiknò ya loway lalaki ya bowag. Hin nalengè la ya hi Apo Hisos ay ampagdaan bayro ay nambo-angaw hila, ya wanla, “Alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo kayi!”

31 Hinalità konla nin hatoy kalak-an tawo ya aghila magtelek piro lalò hilayna ingat nambo-angaw, ya wanla, “Apo, alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo kayi!”

32 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy bo-angaw ay tinonggen ya ta pinastang na hila, “Anya,” wana, “ya labay moyon gaw-en ko komoyo?”

33 “Apo,” wanla, “labay nawen dayin makakit!”

34 Hapa-eg, na-ingalowan hila ni Apo Hisos boy inaptoh nay mata la. Antimano, nakakit hila boy nakilako hila koni Apo Hisos.

21

Hin hi Apo Hisos ay anlomateng ha siyodadnin Hirosalim

(Markos 11:1-11; Lokas 19:28-40; Howan 12:12-19)

1 Hili Apo Hisos ay maranina ha siyodad nin Hirosalim ta anlomateng hilayna ha banowan Bitpahi ya ma-in bakilbakil ya an-ingaten Bakil nin Aw-olibo. Hapa-eg, pina-ona ni Apo Hisos ya loway alagad na boy hinalità na konla, 2 ya wana, “Mako kawo bahen ha banowa ha onawan tamo. Pami-abot moyo bahen ay ma-in kawon makit ya nakapotal ya asno boy hay oybon na ay anti ha dani na. Oka-an moyo baytoy asno kateng oybon ta gitan moyo bayri kongko. 3 No ma-in mamastang komoyo nin tongkol ha anggaw-en moyo ay ombayri ya halita-en moyo kona, ‘Habayti ay ka-ilangan nin Pangino-on’; ha ombayro, antimano ay payagan na kawon mangwa.”

4 Habayti ay nangyari emen magkapeteg baytoy ombayri ya pagkahalità ha holà nin propita:

5 “Halita-en ha tawtawo ha siyodad nin Siyon ya hay arì la ay anlomateng ya ma-in ka-aypa-an nakem ya nakahakay ha oybon asno.”

6 Hapa-eg hatoy aw-alagad ya inhogò ni Apo Hisos ay nanigè ana ta ginawà la baytoy impagawà na konla. 7 Gintan la baytoy asno kateng oybon ta hinapinan lan aw-alimenmen la, biha hinakyan ni Apo Hisos baytoy oybon. 8 Kalak-an do ha tawtawoy anti bayro ay nag-alih nin alimenmen ta in-aplak la ha pagdanan ni Apo Hisos. Hay kanayon ay namotoh nin bawbolong, ta in-apin la ha pagdanan na emen la ma-ipakit ya pangigalang la kona. 9 Hay tawtawoy anti ha onawan ni Apo Hisos kateng hatoy anti ha hoyotan na ay ampipambo-angaw banà ha kaligawan la, ya wanla, “Yehey! Poriyen tamoy inalalak ni Arì Dabid. Bindisyonan nin Diyos ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on! Poriyen ya Diyos ya anti ha katatag-ayan!”

10 Hin nakalo-ob ana hi Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay pinagkagolowan ya nin tawtawo bayro boy wanla, “Hino ya raw bayti?”

11 Tinombay baytoy kalak-an tawo, “Hiya bayti,” wanla, “hi Hisos ya propita ya na-ibat ha banowan Nasarit ha probinsyan Galiliya.”

Hin anti hi Apo Hisos ha bali nin Diyos

(Markos 11:15-19; Lokas 19:45-48; Howan 2:13-22)

12 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nako ha bali nin Diyos. Impataboy nay kaganawan anti bayroy ampipaglakò boy ampipanaliw, boy intomba nay lawlamisita nin ampipamahili nin kowalta kateng bawbangkò nin ampipaglakò nin kawkalapati. 13 Hapa-eg, hinalità na konla, ya wana, “Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: ‘Hay bali ko ay ingaten balin panalanginan.’ Piro ginawà moyo,” wani Apo Hisos, “nin kowartil nin tawtolisan.”

14 Hapa-eg do ha bali nin Diyos ay napakarani koni Apo Hisos ya bawbowag kateng pawpilay. Hila ay pinakahampat na. 15 Piro hatoy anti bayroy pawpo-on nin pawparì kateng hatoy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay namahang hin nakit lay kawkapapa-ispantay ginawà ni Apo Hisos boy hin nalengè lay aw-anak ya ampipangibolyaw nin, “Poriyen ya alalak ni Arì Dabid!”

16 Kayà hinalità la koni Apo Hisos, “Angkalengè mo nayì,” wanla, “ya an-ibolyaw nin haba-in ya aw-anak?”

“Awò,” wani Apo Hisos. “Angkalengè ko. Warì agmoyo nabaha ha Halità nin Diyos ya ombayri: ‘Hay aw-anak kateng kawkolaw ay pinapori na kona’?” 17 Hapa-eg, inalihan hila ni Apo Hisos ta nako ya ha banowan Bitanya boy bayro ya natoloy nin habayton yabi.

Hay po-on kayoy igos ya inhompà ni Apo Hisos

(Markos 11:12-14, 20-24)

18 Ika-ibokah, mintras ampagbira hi Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay binomitil ya. 19 Hapa-eg, do ha pingit daan ay nakakit yan po-on kayoy igos. Hin pinakaraniyan na bayto ay nakit nay ayin bonga no alwan bawbolong bongat; kayà hinalità na do ha po-on kayoy igos, “Maski makakanoman,” wana, “ay agkayna mamonga.” Antimano, hatoy po-on kayoy igos ay nayangoh. 20 Hin nakit bayto nin aw-alagad ay nag-ispanta hila, ya wanla, “Pangno nayangon tampol ba-in ya po-on kayoy igos?” 21 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: no ma-in kawon pantotompel ta agkawo magdoda ay alwan bongat ombayri ya magawà moyo ha ginawà ko ha po-on kayoy igos, no alwan mahalità moyo et bayri ha bakil ya, ‘Mitapon ka ha dagat,’ habayto ay mangyari. 22 Matanggap moyoy kaganawan bagay ya andawaten moyo ha panalangin moyo no tompel kawo.”

Hay pastang ya tongkol ha katongkolan ni Apo Hisos

(Markos 11:27-33; Lokas 20:1-8)

23 Hin nakabira hi Apo Hisos ha bali nin Diyos boy ampanorò ya bayro, hay pawpo-on nin pawparì kateng mawmato-ay mangama-in katongkolan ay nakon nagpastang koni Apo Hisos, “Anya,” wanla, “ya katongkolan mo nin manggawà nin ombayri ya bawbagay bayri ha bali nin Diyos, boy hinoy nambi komo nin ombayroy katongkolan?” 24 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Ma-in ako pon nin mihay pastang komoyo. No matbay moyo ay ibalità ko komoyo no hinoy nambi kongkon katongkolan nin manggawà nin ombayroy bawbagay. 25 Ayri,” wana, “nangibat ya katongkolan ni Howan nin maminyag? Ha Diyos nayì o ha tawo?” Hilahila ay ampididiskosyon boy ma-in ampaghalità nin ombayri: “No halita-en tamo ya nangibat ha Diyos ya paminyag ni Howan ay halita-en na kontamo ya, ‘Antà awod agmoyo pininto-o hi Howan?’ 26 Piro no halita-en tamo itaman ya nangibat ha tawo ay maka pahangan tamo nin tawtawo, ta kaganawan tawo ay ampipampinto-o nin hi Howan Mamiminyag ay propita nin Diyos.” 27 Kayà hay intobay la koni Apo Hisos ay ombayri: “Agnawen,” wanla, “tandà no hinoy nambin katongkolan koni Howan.” Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hiko man ay ahè itaman maghalità komoyo no hinoy nambi kongkon katongkolan nin manggawà nin ombayroy bawbagay.”

Hay alimbawà ya tongkol ha loway anak ya lalaki

28 Hinalità ana et konla ni Apo Hisos, “Anya ha palagay moyo,” wana, “ya tongkol bayri ha halita-en ko komoyoy alimbawà? Ma-in mihay mato-antawoy lalaki ya ma-in loway anak ya parihon lalaki. Nako ya do ha anak nay onantawo ta hinalità na, ‘Anak ko,’ wana, ‘hapa-eg allo ay mako kan magtrabaho ha tanaman tamoy aw-obas.’ 29 ‘Agko,’ wanan hatoy anak. Piro nangoman ya ihip na; kayà nako ya simprin nagtrabaho. 30 Hatoy tatay ay nako do ha ali ta hinalità nay ombayro ha hinalità na ha kakà. ‘Awò,’ wanan hatoy anak piro agya nanigè. 31 Hino bayri ha loway anak,” wani Apo Hisos, “ya hinomonol ha kalabayan nin tatay la?”

Tinombay hila kona, “Simpri,” wanla, “hatoy ona nin inhogò.”

Kayà hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan, hay mangaha-ol ya mawmanininon bo-ih kateng pawpota ay ma-arì mipalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos kisa hikawo; 32 ta hi Howan Mamiminyag ay nakon nangitorò komoyo no pangno kawo magkama-in kahampatan piro agmoyo hinonol ya intorò na. Hay mangaha-ol ya mawmanininon bo-ih boy pawpota ay hinomonol kona. Hikawo balè, maski nakit moyo bayti ya pangyayari ay agkawo naghehe boy agkawo ninto-o koni Howan Mamiminyag.”

Hay tawtawoy pinaba-alà

(Markos 12:1-12; Lokas 20:9-19)

33 “Leng-en moyo et bayti ya kanayon ya alimbawà,” wani Apo Hisos. “Ma-in mihay lalaki ya ma-in lotà ya tinanamanan na nin aw-obas. Inalal na boy nangotkot ya ta nanggawà yan pamehpehan nin bawbongan obas, biha ya nanggawà nin matag-ay ya pagbantayan. Hapa-eg, impaba-alà na ha ongnoy tawo ta nako ya ha kanayon ya dogal. 34 Hin pana-on anan pangalawah nin bawbongan obas ay nangihogò yan aw-alilà na do ha pinaba-alà ta kowen lay atag na ha ma-alawah. 35 Piro hay ginawà nin hatoy tawtawoy pinaba-alà na ay dinawohong la baytoy aw-alilà ya inhogò. Hay miha ay pinahpah la, hay miha ay pinati la, boy hay miha ay pinagbabato la. 36 Hapa-eg hatoy ma-in tanaman ay nangihogò ana et nin mas malakè ya alilà nay pakwawen nan atag na, piro ginawà simpri konla ya bilang ombayro ha ginawà do ha nika-ona nin inhogò. 37 Ha kalalampohan, hatoy ma-in tanaman ay inhogò nay anak nay lalaki ta wana, ‘Sigoradon igalang lay anak ko.’ 38 Piro hin nakit nin hatoy pinaba-alà baytoy anak ay ni-i-ilgo hila, ya wanla, ‘Hiya bayti ya mamagmana. Hali! patyen tamo ya emen tamo mapag-ikon ya mamanawen na.’ 39 Kayà hay ginawà la do ha anak ay dinawohong la, boy intapon ha likol alal nin tawtanaman ya obas biha la ya pinati.”

40 “Hapa-eg,” wani Apo Hisos, “panlomateng nin ma-in ikon nin hatoy tawtanaman ya aw-obas, ha palagay moyo, anyay gaw-en na do ha pinaba-alà na?”

41 Tinombay hila kona, ya wanla, “Sigoradon ayin ingangalo nan patyen baytoy mangala-et ya tawtawo, biha hay tawtanaman na ay ipaba-alà na ha kanayon ya tawtawo ya mambi kona nin atag na no pana-on pangalawah.”

42 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Warì agmoyo et,” wana, “nabaha bayti ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos?

‘Hay bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag-in pinakama-alagà ya bato. Habayti ay gawà nin Pangino-on boy masyadon kapapa-ispanta konnawen.’

43 “Kayà,” wana et ni Apo Hisos, “anhalita-en ko komoyo: hikawoy Hawhodiyo ay agana pag-ari-an nin Diyos, ta hay pag-ari-an na ay tawtawoy gomawà kalabayan na. ( 44 Hinoman ya matata bayro ha bato ay matamek, boy bilang ya ha tawoy ampagdanas kadya-dya-an ta ahè naghehe ha kasalanan; boy hinoman ya mabondagan nin habaytoy bato ay matapong, boy bilang ya ha tawoy igwà nin Diyos ha kaparosawan.”)

45 Hin nalengè nin pawpo-on nin pawparì boy hatoy Pawparisiyo ya aw-alimbawà ni Apo Hisos ay na-intindiyan la ya hila ya antokoyen na. 46 Kayà ampagsikapan la yan dakpen, piro angkalimo hila do ha kalak-an tawo ya ampipampinto-o nin hi Apo Hisos ay propita.

22

Hay alimbawà ya tongkol ha malhay ya handàha banhal

(Lokas 14:15-24)

1 Habayti ya alimbawà ya hinalità ana et ni Apo Hisos ha tawtawo, 2 “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana, “ay i-alimbawà ko et ha arì ya naghandà pamamangan para ha banhal nin anak nay lalaki. 3 Hapa-eg, hin ka-orasan anan paghandà ay inhogò nay aw-alilà nan mangalap nin hatoy da-an naynan kinombida, piro hatoy kinombida ay ahè labay mako.

4 “Nangihogò yayna et nin kanayon ya aw-alilà nan mangalap konla ta impabalità na ya ombayri: ‘Kaganawan ay handà ana ta nawotò anay kawkarni nin pinati koy mangatabà ya bawbakà kateng aw-oybon ya ma-arì anan kona-en. Kayà mako kawoyna bayri ta banhal ana nin anak ko.’ 5 Piro hatoy kawkinombida ay pinagka-ayin la baytoy hagyat konla. Hay miha ay nakon magtrabaho ha pawpaliyan na, boy hay miha ay nako ha tindawan na. 6 Hay kanayon ay nipandawohong nin hatoy aw-alilà ya pina-alap, ta pinareng-ey la biha la pinati. 7 Banà bayri, hay arì ay masyadon namahang; kayà inhogò nay hawhondalò nan mamati nin hatoy nipamati nin aw-alilà na, biha na impapo-olan ya siyodad la.

8 “Hapa-eg, hinalità nin hatoy arì ha kanayon ya aw-alilà na, ‘Hay pamamangan,’ wana, ‘ya para ha banhal ay handà ana. Piro hatoy kawkinombida ay alwan karapatdapat ta agla pina-alaga-an ya pangombida konla. 9 Hapa-eg ay mangalsara kawo ta kaganawan makit moyoy tawo ay kombidawen moyo.’ 10 Hatoy aw-alilà ay nakoyna ha kawkalsara ta kaganawan tawoy nakit la, mala-et o mahampat ay kinombida la. Kayà habaytoy ampagbanhalan ay napnò tawo.

11 “Hapa-eg hay arì ay nakon nanlek do ha sawsang-ili na. Bayro ay nakakit yan mihay lalaki ya nakadolo nin alwan para ha banhal. 12 ‘Amigo,’ wanan arì, ‘pangno ka nakapahok bayri ya hay dolo mo ay alwan para ha banhal?’ Hatoy lalaki ay ahè tinombay. 13 Hapa-eg, hinalità nin hatoy arì do ha aw-alilà na, ‘Balolen moyo,’ wana, ‘ya gamet na boy bitih na biha moyo ya itapon ha likol ya mareglem. Bayro ya mi-angaw-angaw boy manget-et ngipen na banà ha tanamen nay dya-dyà.’ ”

14 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hay Diyos,” wana, “ay nangingat nin malakè ya tawoy pag-ari-an na piro a-amò konla ya pinilì na.”

Hay pastang ya tongkol ha pamamayad bo-ih

(Markos 12:13-17; Lokas 20:20-26)

15 Hapa-eg hay Pawparisiyo ay nititipon ta ampangihip hilan paraan no pangno la mapahalità hi Apo Hisos nin panagpan la kona. 16 Nangihogò hilan tawtawowan la boy ongnoy tawowan ni Arì Hirodis nin makon magpastang koni Apo Hisos nin ombayri: “Mangangaral,” wanla, “tandà nawen ya hika ay tapat. Agka ampag-alangan mangitorò nin tongkol ha kalabayan nin Diyos para ha tawtawo, ta hika ay ahè ampamilì nin tawo. 17 Hapa-eg, tongkol ha pamamayad bo-ih, tamà nayì o alwa ya mamayad kayi nin bo-ih ha ampamo-on konnawen ya hi Arì Sisar ya taga siyodad nin Roma?”

18 Banà ta tandà ni Apo Hisos ya kala-etan intinsyon la ay hinalità na konla, “Hikawo,” wana, “ya mawmagkakanwarì, antà anhagpen moyo ko ha pag-i-ilgo ko? 19 Pakitan moyo kon kowalta ya ibabayad ha bo-ih.” Hapa-eg, pinantan la yan mihay kowaltay pilak. 20 Pinastang hila ni Apo Hisos, “Hino,” wana, “ya ma-in lopa nin habayti ya anti bayri, boy hino ya ma-in ngalan nin habayti ya nakaholat bayri?”

21 “Hi Arì Sisar,” wanla.

Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Kayà hay para koni Arì Sisar ay igwà moyo kona, ta hay para ha Diyos ay igwà moyo ha Diyos.”

22 Hin nalengè lay katalinowan nin pantotombay konla ni Apo Hisos ay nag-ispanta hila boy inalihan la ya.

Hay pastang ya tongkol ha pangabiyay oman

(Markos 12:18-27; Lokas 20:27-40)

23 Ma-in mihay gropon Hawhodiyo ya an-ingaten Sadosiyo ya ahè ampinto-o nin hay nikati ay mabiyay oman. Hin habayto et allo, hay ongno konla ay nakon nagpastang koni Apo Hisos. 24 “Mangangaral,” wanla, “ombayri ya hinalità ni Moysis ya para kontamo: ‘No ma-in mita-ahawa ya hay lalaki ay nati nin aghila nagka-anak, hatoy bawo ay dapat pag-ahawa nin patel nin hatoy nati, ta no magka-anak hila, hatoy anak ay para do ha patel nay nati.’ 25 Konnawen ay ma-in pitoy lalaki ya mipapatel. Hay ponganay ay nag-ahawa, piro nati nin ahè nagka-anak. Hatoy bawo ay pinag-ahawa nin homono ya patel nin hatoy nati. 26 Ombayro simpri ya nangyari do ha ikalwa, ha ikatlo, angga do ha ikapito ya bongsò lay napag-ahawa nin hatoy bawo piro kaganawan la ay nati nin ahè nagka-anak. 27 Ha kalalampohan ay nati baytoy babayi. 28 Hay pastang nawen ay ombayri: no warì ta biyayen oman ya nikati, hino konla ya ma-in ahawa nin hatoy babayi ya kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa kona?”

29 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Ampagkamalì kawo, ta agmoyo angka-intindiyan ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya tongkol ha pangabiyay oman, boy agmoyo et angka-intindiyan ya tongkol ha kapangyariyan nin Diyos. 30 Hay nikati ya mabiyay oman ay agana mag-ahawa, ta hila ay mag-in anan emen ha aw-anghil ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 31 Hapa-eg, tongkol ha pangabiyay oman nin nikati, warì agmoyo et nabaha bayti ya para komoyoy hinalità nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità: 32 ‘Hiko ya Diyos ni Abraham, Diyos ni Isak boy Diyos ni Hakob’? Ampangahologan nin hay nikati ana ya nipantompel ha Diyos ay kowinta angkabiyay; ta hay Diyos ay Diyos nin ampikabiyay, alwan Diyos nin nikati.”

33 Hapa-eg, nipag-ispanta baytoy kalak-an tawo hin nalengè la baytoy intorò ni Apo Hisos.

Hay pinakama-alagà ya panogò

(Markos 12:28-34; Lokas 10:25-28)

34 Hin nalengè nin Pawparisiyo ya hay Sawsadosiyo ay ahè makatlek ha tawtobay konla ni Apo Hisos ay nititipon hila. 35 Miha ha Pawparisiyo ya mangitorò nin kawkapanogo-an ay nagpastang koni Apo Hisos ta labay la yan mahagep ha pag-i-ilgo na. 36 “Mangangaral,” wana, “ha kaganawan kapanogo-an, anyay pinakama-alagà?” 37 Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, “Hay Pangino-on mon Diyos ay labiyen mo nin bo-ò ha nakem mo, ha biyay mo, boy ha pangingihip mo. 38 Habayti ya pinakama-alagà boy pinaka-importantin kapanogo-an. 39 Hay ikalwan pinakama-alagà ya kapanogo-an ay ombayri: ‘Labiyen moy kapara mon tawo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.’ 40 Bayri ha loway panogò ya habayti nin nabo-ò ya kaganawan kapanogo-an ya inggawà ni Moysis kateng hatoy intorò nin pawpropita.”

Hay pastang ya tongkol koni Kristo ya impangakònin Diyos

(Markos 12:35-37; Lokas 20:41-44)

41 Mintras tipon et baytoy Pawparisiyo ay pinastang hila ni Apo Hisos, 42 “Anya,” wana, “ya an-ihipen moyo tongkol koni Kristo ya impangakò nin Diyos? Hinoy ma-in alalak kona?”

“Alalak ya,” wanla, “ni Arì Dabid.”

43 Pinastang hilayna et ni Apo Hisos, “Antà man awod,” wana, “nin hay Ispirito nin Diyos ay nangipa-ihip koni Arì Dabid nin mangingat ‘Pangino-on’ koni Kristo? Ombayri ya hinalità ni Arì Dabid:

44 ‘Hinalità nin Pangino-on Diyos ha Pangino-on ko, Miknò ka ha bandan wanan ko anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.’ ”

45 “Hapa-eg,” wana et ni Apo Hisos, “no hi Arì Dabid ay nangingat ‘Pangino-on’ koni Kristo ya impangakò nin Diyos, pangno nin hi Arì Dabid ya tawon bongat ay nakapi-alalak ha Pangino-on na?”

46 Ni miha konla ay ayin nakatbay nin habaytoy pastang ni Apo Hisos, boy pa-ibat hin allon habayto ay ayin anan nakaregdeg nin magpastang kona.

23

Mag-atap ha mawmangitorò nin kawkapanogo-anboy ha Pawparisiyo

(Markos 12:38-40; Lokas 11:43, 46; 20:45-46)

1 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha kalak-an tawo kateng ha aw-alagad na, ya wana, 2 “Hay mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy Pawparisiyo ya binyan katongkolan mangipalinaw nin kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis. 3 Kayà dapat moyon honolen ya kaganawan bagay ya halita-en la komoyo. Piro agmoyo towaren ya anggaw-en la, ta hay an-itorò la komoyo ay agla anggaw-en. 4 Hay tawtawo ay ampagaw-en lan malakè ya bagay ya ma-irap honolen, piro hilan mismo ay ahè ampanambay ha panggawà nin ombayro. 5 Kaganawan bagay ya anggaw-en la ay an-ipakit lan bongat ha tawtawo emen hila poriyen. Hay bawbirsikolo nin Halità nin Diyos ay an-igwà la ha malhay ya pambiyanan ya katat, biha la itakel ha waweng la boy ha braso la; boy hay pawpalamoy nin dolo la ay an-ikarà la. 6 No ma-in okasyon, hay labay lan pamikno-an ay ha dani nin hatoy ma-in pa-okasyon, boy ha lo-ob nin himba-an ay labay lan miknò ha arapan ha pamikno-an nin importantin tawo. 7 No ampagpasyal hila ha plasa boy ha arapan nin tawtindawan ay labay lan ilawen boy igalang nin tawtawo, boy labay la et nin ingaten ‘Mangangaral’.

8 “Piro hikawo ay agkawo pa-ingat nin ombayro. Mimihay Mangangaral moyo boy hikawoy kaganawan ay mipapatel. 9 Bayri ha babon lotà ay agkawo dapat mangingat nin Tatay ha maski hinoy tawo, ta Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na ya dapat moyon bongat ingaten nin ‘Tatay.’ 10 Agkawo pa-ingat nin ‘manonorò’ ta mimihay Manonorò moyo ya ayin kanayon no alwan hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos. 11 Emen kawo mag-in pinakamalhay ay magmaka-aypà kawon magsirbi. 12 Hinoman ya ampangipagmalhay nin sarili na ay angka-alihan dangal, boy hinoman ya ampagmaka-aypà ay ampagkama-in dangal.”

Pinaghalita-an ni Apo Hisos ya mawmangitorònin kawkapanogo-an boy Pawparisiyo

(Markos 12:40; Lokas 11:39-42, 44, 52; 20:47)

13 “Lano ay ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Hay kanayon ya labay pomahok ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos ay agmoyo ampayagan boy mismon hikawo ay ahè malabay pomahok bayro. ( 14 Lano ay ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo, ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Angkowen moyoy kamama-in nin bawbawoy babayi biha kawo mamakit nin masyadon karà panalangin. Banà bayri ha anggaw-en moyo ay lalò bomyat ya iparosa komoyo.)

15 “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Anlomipay kawo ha dagat nin mako ha marayò ya dogal, ta ampanlek kawo nin maski mihay makombinyo moyo. No nakombinyo moyo yayna, hay an-itorò moyo kona ay makapipalako kona ha impirno, boy mag-in yan mas mala-et kisa komoyo.

16 “Ka-i-ingaloy mangyari lano komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo! Hikawo ay bilang bawbowag ya ampangakay ha pangitorò moyo nin ombayri: ‘Ayin kowinta ha hinoman ya magpangakò nin maghompà ha bali nin Diyos, piro hinoman ya magpangakò nin maghompà ha gintò ya anti ha bali nin Diyos ay ahè ma-arì nin agna geperan baytoy pangakò na.’ 17 Hikawo ay bilang bawbowag ya tawtangah! Warì mas importanti baytoy gintò kisa masagradoy bali nin Diyos? 18 An-itorò moyo et ya ombayri: ‘Ayin kowinta ha hinoman ya magpangakò nin maghompà ha altar ya anti ha bali nin Diyos, piro hinoman ya magpangakò nin maghompà ha indolog nin inggawà ha babon altar ay ahè ma-arì nin agna geperan baytoy pangakò na.’ 19 Talagan bilang kawon bawbowag! Warì mas importanti baytoy indolog nin inggawà ha babon altar kisa hatoy masagradoy altar? 20 Kayà hay tawoy magpangakò nin maghompà ha altar ya anti ha bali nin Diyos ay ampaghompà ya kateng ha kaganawan indolog nin inggawà ha babon altar; 21 boy hay ampagpangakò nin maghompà ha bali nin Diyos ay ampaghompà ya et ha Diyos ya ampa-iri bayro. 22 No hay tawoy ampaghompà nin magpangakò, ta ha paghompà na ay anhabtan nay katatag-ayan ya kama-inan nin Diyos ay ampaghompà ya ha trono ya anti bayro kateng ha Diyos ya ampiknò bayro ha trono.

23 “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Ampambi kawo ha Diyos nin ikamapò parti nin tawtanaman moyoy dikot ya balang ya panrikadon pamamangan. Piro agmoyo anhonolen ya pinaka-importantin bagay ya bilang ha matoynong ya panonosga, pangingangalo, boy katapatan. Talagan dapat moyon igwà ya ikamapò parti nin natikapan moyo, piro agmoyo pa-olayan ya mas importanti ya bagay. 24 Hikawo ay bilang bawbowag ya mangangakay. Agkawo makaregdeg nin manggawà kasalanan ya bilang kayamò gamogamo piro ampakaregdeg kawon manggawà kasalanan ya bilang kalhay ayop ya kamel.

25 “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Hay likol nin plato boy losa ay ampakalinisan moyon mahampat, piro hay nakem moyo ay ponò kasakiman boy kala-etan. 26 Hikawoy Pawparisiyo ya bilang bawbowag, ka-ilangan linisan moyo pon ya kanakeman moyo nin bilang ha losa boy plato ya anggamiten moyo. Ha ombayro, kateng gawgawà moyo ay mag-in malinis.

27 “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Bilang kawo ha pantyon ya nilinisan ya likol ta pinapotì, balè ha lalè nin habayto ay poro bot-o nin tawoy nabolok. 28 Hikawo ay ombayro. Hay kahampatan ay an-ipakit moyon bongat ha tawtawo, piro hay nakem moyo ay pono-ponò pagkakanwarì boy kasalanan.”

Hinalità ni Apo Hisos ya iparosa ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy ha Pawparisiyo

(Lokas 11:47-51)

29-30 Hinalità et ni Apo Hisos, “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy komoyon Pawparisiyo ta hikawo ay mawmagkakanwarì! Anggaw-en moyoy pawpantyon nin pawpropita ya pinati nin kawka-apo-apowan moyo, boy an-adornowan moyoy tinabon nin hatoy mangahampat ya tawtawoy pinati la, ya wamoyo, ‘No hikayi dayi ay tawoyna hin pana-on nin kawka-apo-apowan nawen ay agkayi naki-emen ha ginawà la ya namati.’ 31 Ha paghalità moyo nin habayto ay ampaptegan moyo ya talagan hikawo ay aw-inalalak nin hatoy nipamati nin pawpropita. 32 Sigi, yari-en moyo baytoy kala-etan ya ahè nayarì nin kawka-apo-apowan moyo.

33 “Hikawo ay bilang aw-otan ya ma-in dità banà ha kala-etan moyo. Warì mapa-alilihan moyoy kaparosawan ha impirno? 34 Kayà emen kawo lalò komasalanan ha tegteg nin Diyos ay mangihogò ako komoyo nin pawpropita, tawtawoy mangaronong, boy mawmanonorò. Hay ongno konla ay patyen moyo, boy hay kanayon ay ipakò moyo ha koroh. Hay kanayon ay barogen ha lo-ob nin hawhimba-an moyo boy kamaten hila ha balang banowa ta padya-dya-an. 35 Banà bayri ay mipalako komoyoy kaparosawan ha pamati nin mangahampat ya tawtawo, pa-ibat koni Abil angga koni Sakariyas ya anak ni Barakiyas. Hi Sakariyas ya pinati moyo ha danin altar ya anti ha arapan nin masagradoy kowarto ha bali nin Diyos. 36 Habayti ya halita-en ko komoyo: hay tawtawo hapa-eg pana-on ya mananggap kaparosawan ha pamati nin habaytoy pawpropita.”

Hay panlalabi ni Apo Hisos ha tawtaga siyodadnin Hirosalim

(Lokas 13:34-35)

37 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Tawtawo ha Hirosalim, hikawo ya ampamati nin pawpropita boy ambatowen moyo baytoy inhogò bahen komoyo. Ongnoy bisis katawon labay kopkopen nin bilang ha pangopkop nin to-an manok ha sawsisiw na, piro agmoyo labay nin pakopkop kongko. 38 Hapa-eg ay hikawoyna ya ba-alà bahen ha ampa-iriyan moyoy siyodad ta pa-olayan katawoyna. 39 Anhalita-en ko komoyo ya agmoyo koyna makit oman anggan agmoyo halita-en ya, ‘Makalmà ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on.’ ”

24

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha pagkahirà nin bali nin Diyos

(Markos 13:1-2; Lokas 21:5-6)

1 Mintras ampog-alih hi Apo Hisos ha bali nin Diyos, hay aw-alagad na ay nako kona ta intorò lay bawbali ya anti ha kolob nin bali nin Diyos. 2 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, “Ampag-ispantawan moyo nayì ba-in ya angkakit moyo? Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: haba-in ya angkakit moyoy bawbato ya pinibabanto, lano ay ayin matilà ha babo nin kaparihon bato ta kaganawan ay mihabwag.”

Kagolowan boy pawpanla-et

(Markos 13:3-13; Lokas 21:7-19)

3 Mintras ampiknò hi Apo Hisos ha Bakil nin Aw-olibo, hay aw-alagad na ay napakarani kona nin hilahilan bongat ta hinalità la kona, “Ibalità mo,” wanla, “konnawen no makano mangyari bayto ya hinalità mo ya tongkol ha bawbato, boy no anyay palatanda-an ya mangyari emen nawen matanda-an ya lomateng kayna boy ka-anggawan nin babon lotà.”

4 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Mag-atap kawo,” wana, “emen agkawo maloko nin maski hino, 5 ta malakè ya tawoy lomwah ya manggamit nin ngalan ko ya maghalità nin ombayri: ‘Hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos.’ Banà bayri ay malakè ya tawoy maloko la. 6 Agkawo mataranta ha malengè moyoy telek nin banà ha labanan boy ha bawbalità ya tongkol ha gawgira. Habayti ya ombayri ya bawbagay ay ka-ilangan mangyari, piro alwa et ka-anggawan nin kaganawan. 7 Hay tawtawo ha mihay nasyon ay lomaban ha kanayon ya nasyon, boy mangapilalaban et ya gawgobirno. Ma-in lomateng ya bitil boy magkama-in nin lawlayon ha maski ayrin dogal. 8 Habayti ya kaganawan ay ompisan bongat nin masyadoy kadya-dya-an ya tanamen nin bilang ha ampanganak.

9 “Banà ha pamakilamo moyo kongko, hikawo ay pag-inakitan nin kaganawan tawo. Dakpen la kawo ta padya-dya-an biha la kawo patyen. 10 Ha pana-on ya habayto ay malakè ya ma-lihan nin pantotompel kongko, misasapakatan, boy mi-i-inakitan. 11 Hapa-eg, malakè ya lomwah ya alwan peteg mawmanonorò ta lokowen lay kalak-an tawo. 12 Banà ha panlomalò nin kala-etan ay malakè ya lomay-ep ya panlalabi nin miha ta miha. 13 Piro hay ampanatilin antompel kongko boy makatagal ha kadya-dya-an angga ha ka-anggawan nin biyay na ay ma-in kalibriyan. 14 Hay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos ay i-aral ha kaganawan dogal ha babon lotà emen kaganawan tawo ay makalengè. Pangayarì ay ma-anggawan anay babon lotà.”

Pangyayari ya kapapalimo

(Markos 13:14-23; Lokas 21:20-24)

15 Hinalità et ni Apo Hisos, “Do,” wana, “ha bali nin Diyos ay makit moyoy pangyayari ya hinalità hin hato ni propita Danyil ya hay maninirà ya ayin kapara ha kala-etan ay ampireng ha masagradoy kowarto ya paran bongat ha Diyos. (Dapat intindiyen bayti nin ampamaha.) 16 No ombayroynay mangyari, hay tawtawo bayri ha probinsyan Hodiya ay dapat mowayon mako ha bawbakil. 17 Hinoman ya anti ha balkon ha bobongan nin bali na ay agana mistil mona-oy nin mangwan kawkamama-in na ya anti ha lo-ob nin bali na. 18 Hinoman ya anti ha paliyan ay agana mistil morong nin mangwan alimenmen na. 19 Ha aw-alloy habayto, hay mangaboktot boy nawnanay ya ampipamanonò ay ka-i-ingalo. 20 Ipanalangin moyo ya habayti ya pamowayo moyo ay ahè mangyari no pana-on abagat o no allon pama-inawa. 21 Ha pana-on ya habayto, hay tawtawo ay makaranas nin kadya-dya-an ya igit ha kadya-dya-an ya dinanas ana pa-ibat et hin pinalsa ya babon lotà. Maski makakano ay agana maranasan baytoy ombayroy kadya-dya-an. 22 Pina-ipek nin Diyos ya aw-allo nin pana-on kadya-dya-an, ta no ahè ay ayin tawoy makalibri ha kamatyan. Banà ha ingangalo na ha tawtawoy pinilì na ay pina-ipek na baytoy pana-on nin kadya-dya-an.

23 “Hapa-eg no ma-in maghalità komoyo nin, ‘Biliwen moyo, anti bayri hi Kristo ya impangakò nin Diyos!’ o no hay halita-en ay ‘Anti ya bayro!’ ay agmoyo pinto-owen bayto. 24 Ma-in lomwah ya mawmagkakanwarì nin hila hi Kristo, boy ma-in lomwah ya alwan peteg mawmanonorò. Mangipakit hilan masyadoy pawpapag-ispantawan ta no ma-arì, maski tawtawoy pinilì nin Diyos ay lokowen la. 25 Hinalità koyna komoyo; kayà mag-atap kawo emen agkawo maloko.

26 “No ma-in tawoy maghalità komoyo nin, ‘Helken moyo, hi Kristo ay anti bayro ha powiray dogal,’ ay agkawo mako bayro. No halita-en la simpri ya, ‘Hi Kristo ay anti ha kowarto ta ampagtagò,’ ay agkawo minto-o. 27 No pangno nin hay kimat ha langit ay biglà anhomawang nin mangibat ha baytan magpalakon babà ay ombayroy panlomateng ko bayri ya an-ingaten Anak nin Tawo.

28 “No ayri ya bangkay ay bayro ampititipon ya aw-owak.”

Hay panlomateng nin an-ingaten Anak nin Tawo

(Markos 13:24-27; Lokas 21:25-28)

29 Hinalità et ni Apo Hisos, “Pangalabah nin habaytoy pana-on, antimano, hay babon lotà ay domeglem ta hay allo boy bowan ay ahè homawang. Hay bawbito-en ay mikatata boy hay kawkapangyariyan ya anti ha langit ay mipampikambya. 30 Hapa-eg hay palatanda-an nin panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay makit ha tag-ay langit, boy kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay mi-anggaw-angaw banà ha kalimowan la. Hiko ya Anak nin Tawo ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay lomateng ya anti ha leem. Makit la ko ya ma-in kapangyariyan boy ma-in masyadoy kagandawan ya ahè makwan ihipen. 31 Ihogò koy aw-anghil ko nin mipanamboyok nin makhaw, ta tiponen lay kaganawan tawoy pinilì koy ma-ibat ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà.”

Hay alimbawà ya tongkol ha po-on kayoy igos

(Markos 13:28-31; Lokas 21:29-33)

32 “Hay pangwanan moyon alimbawà ay tanaman ya kayoy igos,” wani Apo Hisos. “Tandà tamo ya no ampamayoynan bolong ay marani anay abagat. 33 Ombayro itaman, no makit moyoy ampangyari ana baytoy kaganawan bagay ya hinalità ko komoyo ay matanda-an moyo ya marani koynan lomateng, bilang akoynan anti ha polta. 34 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay tawtawoy angkabiyay hapa-eg pana-on ay ahè ma-obon mati anggan ahè mangyari ya kaganawan nin habayto. 35 Hay langit boy lotà ay ma-anggawan piro hay hawhalità ko ay ahè ma-anggawan.”

Ayin kanayon ya magtandà no makano mangyari baytoy bawbagay no alwan Tatay ya Diyos

(Markos 13:32-37; Lokas 17:26-30, 34-36)

36 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hay magtandà bongat nin allo boy oras nin mangyari bayto ay Tatay koy Diyos. Ahè tandà nin aw-anghil ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ni hiko ya Anak nin Diyos ay ahè magtandà no makano mangyari bayto. 37 Hay panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay bilang ombayro ha pangyayari hin pana-on ni Nowi ya hay tawtawo ay alwan handà, ta masyadoy kala-etan la boy aglayna anlingayen ya Diyos. 38 Hin habayton pana-on biha nahalipawan nin lanom ya babon lotà, hay tawtawo ay sigisigi ha pamangan, paglahing, pag-ahawa, boy pamabanhal anggan na-abot ya allo nin hili Nowi ay pinomahok ha barko. 39 Habaytoy tawtawo ay ahè nangihip nin ma-in mangyari konla anggan hay babon lotà ay nahalipawan nin lanom ya nakamati konlan kaganawan. Bilang ombayro ya panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo. 40 Ha allon habayto ay ma-in loway lalaki ya ampilamon ampagtrabaho ha paliyan; hay miha ay kowen, hay miha ay ibalag. 41 Ma-in loway babayi ya ampitambay nin ampanggiling; hay miha ay kowen, hay miha ay ibalag.

42 “Kayà maghandà kawo ta agmoyo tandà ya allon panlomateng ko ya Pangino-on moyo. 43 Habayti ya tanda-an moyo: no tandà nin ma-in bali ya oras nin lomateng ya mananakaw ay magbantay ya, ta agna pa-olayan ya hay bali na ay pahoken nin mananakaw. 44 Kayà hikawo man ay maghandà ta hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay lomateng ha oras ya agmoyo an-asawan.”

Hay tapat boy alwan tapat ya alilà

(Lokas 12:41-48)

45 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Pangno mabalayan ya tapat boy maronong ya alilà? Hay tapat boy maronong ya alilà ay ambiyan nin amo na nin karapatan mama-alà ha kawkalamowan nay aw-alilà boy hiya ya mambin pamamangan la ha tamà ya oras. 46 Habaytoy ombayroy alilà ay ma-in kakalma-an no malatngan nin amo na ya anggaw-en na baytoy impagawà kona. 47 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: habaytoy tapat ya alilà ay paba-ala-en nin amo na ha kaganawan kamama-in na. 48 Piro no mala-et ya alilà ay halita-en na ha sarili na ya, ‘Maboyot pon biha lomateng ya amo ko.’ 49 Kayà ompisawan nan bogbogen ya kapara nan aw-alilà boy magpasasà yan mangan boy makilahingan. 50 Hapa-eg hay amo nin hatoy alilà ay lomateng ha allo ya agna an-asawan boy ha oras ya agna tandà. 51 Habaytoy mala-et ya alilà ay parosawan nin amo na nin mabiyat ya parosa boy ipakilamo na ya ha dogal nin mawmagkakanwarì. Bayro hila mi-anggaw-anggaw nin manget-et ngipen la banà ha tanamen lay dya-dyà.”

25

Hay alimbawà ya tongkol ha mapò ya dalaga

1 Hinalità ana et ni Apo Hisos, ya wana, “Ha allon habayto nin lomateng ako, hay pamomo-on nin Diyos ay bilang ha mapò ya dalaga ya balang miha ay ma-in gitan ya kingki ya andongket nin homakbat ha kakahal ya lalaki. 2 Hay lima konla ay tangah; hay lima ay maronong. 3 Hatoy tawtangah ay nantan kingki la piro aghila nantan risilbay pitorolyo. 4 Hato balè ya mangaronong ay nantan risilba ya para ha kingki la. 5 Hapa-eg, mintras na-antalà ya panlomateng nin hatoy kakahal ya lalaki, hatoy mapò ya dalaga ay nakakatoloy.

6 “Piro hin botlay yabi ana ay naka-imata hila ha nalengè lay bolyaw ya ombayri: ‘Anti anay kakahal ya lalaki! Mako kawoyna bayrin homakbat kona!’ 7 Hapa-eg hatoy mapò ya dalaga ay nipampibangon ta pinaka-osay lay kawkingki la. 8 Hinalità nin hatoy limay dalaga ya tangah do ha limay maronong, ‘Atagan moyo kayi,’ wanla, ‘nin pitorolyo moyo ta angkaparè anay kingki nawen.’ 9 Piro tinombay konla baytoy mangaronong ya dawdalaga, ‘Ahè ma-arì,’ wanla, ‘ta tama-tamà bongat baytin para konnawen; kayà mako kawo ha tindawan nin manaliw nin para komoyo.’ 10 Hapa-eg hatoy limay dalaga ya tangah ay nakon manaliw nin pitorolyo ya para ha kawkingki la. Mintras ayin hila, hay kakahal ya lalaki ay nilomateng. Hatoy limay nakahandà ay nakapakilamo do ha ikakahal boy nakapakibanhal. Hapa-eg hay polta ya pinahokan la ay inharà ana.

11 “Ahè naboyot, hatoy limay dalaga ya nanaliw pitorolyo ay nakalateng. Hila ay anti ha likol nin ampibobolyaw, ya wanla, ‘Apo, Apo, lo-aten moy polta ta papahoken mo kayi!’ 12 Piro tinombay baytoy kakahal ya lalaki, ya wana, ‘Anhalita-en ko komoyoy kaptegan ya agkatawo balay.’ ” 13 Hapa-eg, hinalità et ni Apo Hisos, “Kayà bay,” wana, “hay ka-ilangan ay pirmi kawon handà ta agmoyo tandà ya allo o oras nin panlomateng ko.”

Hay alimbawà ya tongkol ha tatloy alilà ya pinataya-an nin kowalta

(Lokas 19:11-27)

14 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hay pamomo-on nin Diyos,” wana, “ay i-alimbawà ko et ha mihay tawoy nako ha kanayon ya dogal. Piro biha ya nog-alih ay iningat nay aw-alilà na ta impaba-alà na konlay kawkamama-in na. 15 Balang miha ay binyan na nin kompormi ha kaya nan asiwa-en. Hay miha ay binyan nan alagà liman libo, hay miha ay binyan nan alagà lowan libo, boy hay miha ay binyan nan alagà malibo. Hapa-eg hiya ay nanigè ana. 16 Hatoy alilà ya nananggap nin alagà liman libo ay tampol nan ingkomirsyo baytoy kowalta ya impatayà kona; kayà nakatobò yan alagà liman libo. 17 Ombayro simpri ya ginawà nin hatoy binalagan alagà nin lowan libo; kayà nakatobò ya itaman nin alagà lowan libo. 18 Hato balè ya alilà ya binalagan nin alagà malibo ay nangotkot lotà ta intagò na baytoy kowaltay imbalag kona nin amo na.

19 “Nalabah ya malakè ya pana-on, hatoy amo ay nakalateng boy sinita na baytoy kowaltay imbalag na konla. 20 Hatoy alilà ya binalagan nin alagà liman libo ay nako kona ta gintan na baytoy kowalta kateng natobò na ya alagà liman libo. ‘Binalagan mo ko, Apo,’ wana, ‘nin alagà liman libo. Helken mo! Habayti et ya liman liboy natobò ko.’

21 “Hinalità kona nin hatoy amo na, ‘Maganday ginawà mo, mahampat boy tapat ya alilà. Banà ta mapahimala-an ka ha mayamò ya alagà ay gaw-en katan mama-alà nin malhay ya alagà. Kayà pakarani ka kongko nin makilamo ha kaligawan.’

22 “Hato itaman ya alilà ya binalagan nin alagà lowan libo ay nako do ha amo na ta hinalità na kona, ‘Binalagan mo ko, Apo’, wana, ‘nin alagà lowan libo. Helken mo! habayti et ya lowan liboy natobò ko.’ 23 Hinalità itaman kona nin hatoy amo, ‘Maganday ginawà mo, mahampat boy tapat ya alilà. Banà ta mapahimala-an ka ha mayamò ya alagà ay gaw-en katan mama-alà nin malhay ya alagà. Kayà pakarani ka kongko nin makilamo ha kaligawan.’

24 “Hapa-eg hatoy alilà ya binalagan nin alagà malibo ay nako do ha amo na ta hinalità na kona, ‘Apo,’ wana, ‘tandà ko ya hika ay ma-irap nin pakilamowan, ta ampangalawah ka nin agmo intanem boy ampakinabang ka ha agmo pinagpagalan. 25 Angkalimo ko komo; kayà hay kowalta mo ay intagò ko ha lalè lotà. Helken mo! Anti ana bayri bayti ya ikon mo.’

26 “Hapa-eg, hinalità kona nin hatoy amo na, ‘Hika,’ wana, ‘ya mala-et boy matamlad ya alilà! Tandà mo awod ya ampangalawah ako nin agko intanem boy ampakinabang ha agko pinagpagalan. 27 Ha ombayro, hay kowalta ko ay indabò mo dayi ha bangko emen habayto ay nibira kongko nin ma-in tobò.’

28 “Hapa-eg, hinalità et nin hatoy amo do ha kanayon ya aw-alilà na, ‘Kowen moyo kona,’ wana, ‘ba-in ya kowalta ta igwà moyo do ha ma-in alagà mapò ya libo. 29 Hay tawoy ma-in ay pahanan et ya ma-in kona, piro hay ayin, no anyaman ya ma-in kona maski a-amò ay alihen kona. 30 Hay bagay bayri ha ayin pakinabang ya alilà ay itapon ha likol ha dogal ya pagkareglem. Bayro hay tawtawo ay mi-anggaw-angaw boy manget-et nin ngipen la banà ha tanamen lay dya-dyà.’ ”

Hay kalalampohan panonosga

31 Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos, “Hiko,” wana, “ya an-ingaten Anak nin Tawo, pagbira ko bayri ha babon lotà ay ma-in akon kagandawan ya ahè makwan ihipen, boy kalamo koy aw-anghil ko biha ko miknò ha trono koy ma-in kagandawan. 32 Kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay mititipon ha arapan ko ta pipapawa-en ko ha loway gropo nin bilang ha magpapastol ya ampipapawa-en nay tawtopa boy kawkanding. 33 Hay tawtawoy mangahampat ya bilang ha topa ay igwà ko ha bandan wanan ko; hay tawtawoy mangala-et ya bilang ha kanding ay igwà ko ha bandan oki ko.

34 “Hapa-eg hiko ya Arì ay maghalità ha tawtawoy anti ha bandan wanan ko, ‘Hikawoy ma-in kahampatan ya inggawà komoyo nin Tatay koy Diyos, mako kawo bayri ta pag-ari-an katawo. Hay pag-arì ko komoyo ay inhandà nin Diyos pa-ibat hin pinalsa ya babon lotà; 35 ta hin nabitlan ako ay pinakan moyo ko; hin na-angan ako ay pina-inom moyo ko. Maski agmoyo ko nabalayan ay pinagkahandà moyo ko ha bali moyo. 36 Hin ayin akon dolo ay pinadolowan moyo ko; hin nagmasakit ako ay inasiwà moyo ko, boy hin napiriso ko ay tinibaw moyo ko.’

37 “Hapa-eg, tombay kongko baytoy mangahampat ya tawtawo, ‘Pangino-on,’ wanla, ‘nakano nawen ka nakit ya binomitil ya pinakan nawen, boy nakano nawen ka nakit ya na-angan ya pina-inom nawen? 38 Nakano nawen ka ahè nabalayan ya pinagkahandà nawen, boy nakano ka nanga-ilangan nin dolo ya pinadolowan nawen? 39 Nakano nawen ka simpri nakit ya nagmasakit o napiriso ya tinibaw nawen?’

40 “Hapa-eg hiko ya Arì ay tombay konla nin ombayri: ‘Kaptegan ya anhalita-en ko komoyo; ha panggawà moyo nin ombayri ha miha ha pinaka-oltimo ya kowinta pawpatel ko ay bilang anan kongko moyo ginawà.’

41 “Hapa-eg,” wana et ni Apo Hisos, “ombayri itaman ya halita-en ko ha tawtawoy anti ha bandan oki ko: ‘Pakarayò kawo kongko. Hay bagay komoyo ay kaparosawan. Mako kawo ha apoy ya ahè maparè ya inhandà anan para koni Satanas boy ha dawdimonyoy aw-anghil na; 42 ta hin binomitil ako ay agmoyo ko pinakan; hin na-angan ako ay agmoyo ko pina-inom. 43 Hiko ya agmoyo nabalayan ay agmoyo pinagkahandà ha bali moyo; hin ayin akon dolo ay agmoyo ko pinadolowan; hin nagmasakit ako boy napiriso ay agmoyo ko simpri tinibaw.’

44 “Hapa-eg, tombay hila kongko, ‘Pangino-on,’ wanla, ‘nakano nawen ka nakit ya binomitil, o na-angan, o ahè nabalayan, o ayin dolo, o nagmasakit, o napiriso ya agnawen tinambayan?’ 45 Hapa-eg hiko ya Arì ay tombay konla nin ombayri: ‘Kaptegan ya halita-en ko komoyo; hay agmoyo panambay ha pinaka-oltimo ya kowinta pawpatel ko ay hiko ya agmoyo tinambayan.’ 46 Habayto,” wana et ni Apo Hisos, “ya ombayroy tawtawo ay mipalako ha impirno ya ayin anggay kaparosawan, piro hay mangahampat ya tawtawo ay biyan biyay ya ayin anggawan.”

26

Hay tangkà koni Apo Hisos

(Markos 14:1-2; Lokas 22:1-2; Howan 11:45-53)

1 Hin nayarì intorò ni Apo Hisos baytoy kaganawan ay hinalità na ha aw-alagad na, ya wana, 2 “Tandà moyo ya loway allo tana ya palabahen biha Pistan Pamamanemtem; boy ha allon habayto, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha tawtawoy mangipakò kongko ha koroh.”

3 Hapa-eg hay pawpo-on nin pawparì boy mawmato-ay mangama-in katongkolan ay nititipon ha palasyo ni Kaypas ya pinakamatag-ay ya po-on parì, 4 ta amplanowen la no pangno la ma-isikrito ya pandakep koni Apo Hisos ta patyen la ya. 5 “Agtamo,” wanla, “gaw-en peleg pista ta maka manggawà nin kagolowan ya tawtawo.”

Hay babayi ya nangibollog nin pabangoh ha oloni Apo Hisos

(Markos 14:3-9; Howan 12:1-8)

6 Hapa-eg hi Apo Hisos ay anti ha banowan Bitanya ha bali ni Simon ya liprosowen pon. 7 Peleg ampangan hili Apo Hisos ay ma-in nakalateng ya mihay babayi ya nantan nin pinakamabli ya pabangoh ya nakapalaman ha maganday pambiyanan ya an-ingaten alabastro. Habayto ay imbollog na ha olo ni Apo Hisos. 8 Hin nakit bayto nin aw-alagad ay namahang hila. “Antà,” wanla, “nin sinayang na ba-in ya pabangoh? 9 No na-ilakò dayi ba-in nin malhay ya alagà, hay napaglako-an ay na-igwà dayi ha manga-irap.”

10 Hatoy anhalita-en la ay alwan polinged koni Apo Hisos; kayà hinalità na konla, “Antà,” wana, “nin ampaki-emenan moyo ya? Hay ginawà na kongko ay kahampatan. 11 Hay manga-irap ay kalamo moyon pirmi; piro hiko ay ahè magpirmi komoyo. 12 Hay pangibollog na ha nawini ko nin habayti ya pabangoh ay paghahandà ha pananabon kongko. 13 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: maski ayrin dogal bayri ha babon lotà nin ma-i-aral bayti ya Mahampat ya Balità ay mapanemteman bayti ya babayi ta mabanggit ya ginawà na kongko.”

Hi Hodas Iskaryoti ay nakisondò nin isapakat hi Apo Hisos

(Markos 14:10-11; Lokas 22:3-6)

14 Hapa-eg hi Hodas Iskaryoti ya miha ha labinloway alagad ni Apo Hisos ay nako ha pawpo-on nin pawparì 15 ta hinalità na konla, “Anya,” wana, “ya igwà moyo kongko no igwà ko komoyo hi Hisos?” Hapa-eg, binyan la yan tatlompò ya kowaltay pilak. 16 Pa-ibat hin habayto ay an-ihipen ni Hodas no pangnoy pangisapakat na koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay nangipahandà nin pangaponanpara ha Pistan Pamamanemtem

(Markos 14:12-16; Lokas 22:7-13)

17 Hin primiron allo nin Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag, hay aw-alagad ni Apo Hisos ay napakarani kona ta pinastang la ya, ya wanla, “Ayri ya labay mon pangihanda-an nawen nin pangaponan tamo ya pamanemteman?”

18 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Mako kawo ha siyodad nin Hirosalim ta maki-ilgo kawo ha mihay tawo bayro ya halita-en ko komoyo. Hay halita-en moyo bayro ha tawo ay ombayri: ‘Hinalità nin Mangangaral nawen ya, “Hay ka-orasan nin kamatyan ko ay maranina. Hikayi nin aw-alagad ko ay bayri ha bali mo nin mangapon hapa-eg Pistan Pamamanemtem.” ’ ” 19 Hapa-eg hatoy aw-alagad ay hinomonol ha hinalità konla ni Apo Hisos. Kayà nangihandà hila nin pangaponan la para ha Pistan Pamamanemtem.

Hin Pistan Pamamanemtem ya ampangan hili Apo Hisos ay hinalità na yama-in mangisapakat kona

(Markos 14:17-21; Lokas 22:21-23; Howan 13:21-26)

20 Hin yabi ana, hi Apo Hisos kateng labinloway alagad na ay dinomoyong ha lamisawan ta mangan. 21 Hin ampi-a-arap hilayna nin ampangan ay hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: miha komoyo ya ka-arap kon ampangan ay mangisapakat kongko.”

22 Hapa-eg, hatoy aw-alagad ay nilomelè. Mihamiha hilan nagpastang koni Apo Hisos, ya wanla, “Alwa kalì nin hiko bayto, Pangino-on?”

23 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Hatoy kalamo kon ampagsawsaw nin tinapay ha yawong ay hiya bayto ya mangisapakat kongko. 24 Impaholat nin Diyos ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay talagan mati, piro ka-i-ingaloy mangyari ha tawoy mangisapakat kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo. Mas mahampat et dayi ya agyayna in-anak.”

25 Hapa-eg hi Hodas ya ampangisapakat koni Apo Hisos ay naghalità, “Hiko nayì,” wana, “Apo?”

Tinombay kona hi Apo Hisos, “Mismon hikayna,” wana, “ya naghalità.”

Intorò ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya tongkolha bayoy kasondo-an nin Diyos ha tawtawo

(Markos 14:22-26; Lokas 22:14-20; 1 Korinto 11:23-34)

26 Peleg la et bayron ampangan, hi Apo Hisos ay nandampot nin tinapay ya pinasalamatan na ha Diyos. Binibi-hil na bayto ta impatpel na ha aw-alagad na biha na hinalità, ya wana, “Habayti ay nawini ko; kanen moyo.”

27 Hapa-eg, dinampot na et ya mihay baso ya ma-in alak nin obas. Pinasalamatan na bayto ha Diyos biha na inggawà ha aw-alagad na. “Hikawoy kaganawan,” wana, “ay minom nin habayti, 28 ta habayti ay dayà ko ya katibayan nin hay Diyos ay ma-in bayoy kasondo-an ha tawtawo. Habayti ya dayà ko ya mantolò para ha kalak-an tawo, boy habayti ya makapatawad nin kawkasalanan. 29 Anhalita-en ko komoyo ya agkoyna minom nin ombayri ya alak nin obas anggan lano ha mapagkalamo katawo nin minom nin bayoy alak do ha dogal ya ampag-ari-an nin Tatay koy Diyos.”

30 Hin nayarì hili Apo Hisos nin nagkantan pamasalamat ay nako hila ha Bakil nin Aw-olibo.

Hinola-an ni Apo Hisos ya ipogla-oh ya ni Pidro

(Markos 14:27-31; Lokas 22:31-34; Howan 13:36-38)

31 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Hikawoy kaganawan ay ma-lihan nin katetpel kongko hapa-eg yabi kompormi ha hinalità nin Diyos ya ombayri: ‘Hay Pastol nin tawtopa ay patyen ko boy mikakatak ya tawtopa.’ 32 Piro pangabiyay kon oman,” wana et ni Apo Hisos, “ay ma-ona ko komoyo nin mako ha probinsyan Galiliya.”

33 Hapa-eg, hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, ya wana, “Maski ma-lihan nin katetpel ya kaganawan, hiko ay ahè!”

34 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Anhalita-en ko komo ya kaptegan,” wana, “hapa-eg yabi, biha mangkati ya manok ay katatloy bisis mo kon ipogla-oh nin halita-en ya agmo ko balay.”

35 Tinombay kona hi Pidro, ya wana, “Maski mati ko nin kalamo mo ay agko maghalità nin agkata balay.” Ombayro simpri ya hinalità nin kaganawan alagad.

Hi Apo Hisos ay nako ha Gitsimani ta bayroya nanalangin

(Markos 14:32-42; Lokas 22:39-46)

36 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nako ha dogal ya an-ingaten Gitsimani. Hinalità na ha aw-alagad na, “Miknò kawo bayri,” wana, “ta mako ko ha banda bayro nin manalangin.” 37 Hapa-eg, hay gintan ni Apo Hisos ay hi Pidro kateng hatoy loway anak ni Sibidiyo, boy hin habayto ay nakatanam yan masyadoy kalele-an boy angkagolo ya ihip na. 38 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Emen akon mati,” wana, “nin banà ha masyadoy kalele-an ko. Bayri kawo pon boy makipoyat kawo kongko.”

39 Hin nipakarayò nin amò hi Apo Hisos ay nanlokob yan nanalangin, ya wana, “Tatay ko, no ma-arì dayi ay alihen mo bayti ya kadya-dya-an ya andanasen ko. Ombayro man ay alwan kalabayan koy mahonol no alwan kalabayan mo.”

40 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nagbira do ha tatloy alagad na boy nalatngan na hilay angkatoloy. Hinalità ni Apo Hisos koni Pidro, “Agmo nayì matagal nin magpoyat nin maski mihay oras? 41 Homandà kawo boy manalangin emen agkawo matoksò. Anti ha nakem moyo ya labay moyon homonol, piro ahè makaya nin sarili moyo.”

42 Inalihan hilayna et ni Apo Hisos nin ikalwan bisis ta nako yan nanalangin. “Tatay ko,” wana, “no ahè ma-alih bayti ya kadya-dya-an ya andanasen ko ay kalabayan moy mangyari.” 43 Hapa-eg, nagbirayna et hi Apo Hisos do ha tatloy alagad na boy nalatngan na hilay angkatoloy ta nitonglò hilayna.

44 Inalihan hilayna et oman ni Apo Hisos nin ikatlon bisis ta nako yan nanalangin nin bilang ombayro hin ona. 45 Hapa-eg ay nagbira yayna et ta hinalità na konla, “Angkatoloy kawo et nayì,” wana, “boy ampa-inawa? Nilomateng anay oras nin hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay isapakat nin igwà ha gamet nin tawtawoy makasalanan. 46 Mibangon kawoyna ta anlomateng anay tawoy ampangisapakat kongko. Hakbaten tamo hila.”

Dinakep hi Apo Hisos

(Markos 14:43-50; Lokas 22:47-53; Howan 18:3-11)

47 Mintras ampaghalità hi Apo Hisos, hi Hodas ya miha ha labinloway alagad na ay nakalateng kalamo nay malakè ya tawoy nipaghondang boy nipagpapatok. Hila bayti ay inhogò nin pawpo-on nin pawparì boy mawmato-ay mangama-in katongkolan. 48 Hatoy traydor ya hi Hodas ya ampangiparakep koni Apo Hisos ay naghalità ha kawkalamowan na, ya wana, “Hay alekan ko ay hiya bayto. Dakpen moyo ya ta gitan moyo.” 49 Hin nilomateng bayro hi Hodas ay nagdiritso ya koni Apo Hisos boy hinalità na, “Apo,” wana, biha na ya inalekan.

50 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Aporawen mon gaw-en,” wana, “ya bara-nan nin pamako mo bayri.” Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin hatoy kawkalamowan ni Hodas ta dinakep la ya. 51 Miha ha aw-alagad ni Apo Hisos ya anti bayro ay nanganoh nin hondang ta tinabtab nay alilà nin pinakapo-on nin pawparì. Hatoy alilà ya tinabtab ay napongohan nin tolih. 52 Hinalità ni Apo Hisos, “Igomà moynay hondang mo,” wana, “ta kaganawan ampamati nin hay anggamiten ay hondang ay hondang itaman ya gamiten nin pamati konla. 53 Agmo nayì tandà ya no makirawat ako hapa-eg ha Tatay koy Diyos ay ihogò na hapa-eg et ya liboliboy anghil na nin mangasiwà kongko? 54 Piro no gaw-en ko baytoy ombayro ay pangno matopad baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya dapat mangyari?”

55 Hapa-eg hi Apo Hisos ay naghalità do ha kalak-an tawo, ya wana, “Warì tolisan ako ta nakahondang kawo boy nipagpapatok ya mandakep kongko? Allo-allo kon ampiknò do ha bali nin Diyos nin ampanorò ay antà agmoyo ko dinakep? 56 Kaganawan nin habayti ay ampangyari emen magkapeteg baytoy hinolat nin pawpropita ha Kaholatan nin Diyos.”

Hapa-eg hay kaganawan alagad ni Apo Hisos ay nipampowayo ta inalihan la ya.

Hi Apo Hisos ay in-arap ha mangama-in katongkolan

(Markos 14:53-65; Lokas 22:54-55, 63-71; Howan 18:12-14, 19-24)

57 Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan nin hatoy nipandakep kona ha bali ni Kaypas ya pinakapo-on nin pawparì, ta anti bayron nititipon ya mawmangitorò nin kawkapanogo-an kateng hatoy mawmato-ay mangama-in katongkolan. 58 Hi Pidro ya ma-in amò ya karayo-an ya anhomono koni Apo Hisos ay ni-abot ha kolob bali nin hatoy pinakapo-on nin pawparì. Nilomo-ob ya bayro nin naki-iknò ha bawbantay ta an-imatonan na no anyay homono ya mangyari. 59 Hapa-eg hay pawpo-on nin pawparì boy kaganawan ma-in katongkolan ay ampanikap nin manistigos kabongkokan ya kontra koni Apo Hisos emen la ya ma-ipapati. 60 Piro ayin hilan makit ya bara-nan ya pamatyan la kona maski malakè ya tawoy ampaghalità nin kabongkokan. Ha kalalampohan ay ma-in loway tawo ya napakarani 61 ya naghalità nin, “Habayti ya tawo ay naghalità nin, ‘Kaya kon hira-en bayti ya bali nin Diyos ta pangalabah nin tatloy allo ay ibangon kon oman.’ ”

62 Hapa-eg, nireng baytoy pinakapo-on nin pawparì ta pinastang na hi Apo Hisos, ya wana, “Ayin ka nayì ma-itobay bahen ha an-ibingga la komo?” 63 Piro hi Apo Hisos ay ahè nagtelek.

Hinalità kona nin hatoy pinakapo-on nin pawparì, “An-imanda ko,” wana, “komo ya ha arapan nin Diyos ya ayin kamatyan ay halita-en mo konnawen no hika baytoy impangakò nin Diyos ya Anak nin Diyos.”

64 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Mismon hikayna,” wana, “ya naghalità. Piro habayti ya halita-en ko komoyon kaganawan: lano, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay makit moyoy ampiknò ha bandan wanan nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. Pagbira ko bayri ay makit moyo ko ya anti ha leem ya mangibat ha katatag-ayan.”

65 Hapa-eg, ha kapahangan nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay giniwak nay dolo na boy hinalità na, “Haba-in ya tawo,” wana, “ay ampaghalità nin kontra ha Diyos, ta hiya ay tawon bongat piro an-ipantay nay sarili na ha Diyos. Kayà alwa tamoynan ka-ilangan ya tistigos. Bayri ay nalengè moyoynay hinalità na ya kontra ha Diyos. 66 Anyay disisyon moyo?”

Tinombay kona baytoy tawtawo, ya wanla, “Hay dapat kona ay patyen.”

67 Hapa-eg, dinol-an lay lopa ni Apo Hisos boy pinagpoponiti la ya; hay ginawà nin kanayon ay pinerengan lay mata na, biha la ya tinampal 68 boy hinalità la kona, “Banta-an mo pa, Kristo, no hinoy nanampal komo.”

Hi Apo Hisos ay impogla-oh ni Pidro

(Markos 14:66-72; Lokas 22:56-62; Howan 18:15-18, 25-27)

69 Hi Pidro ay anti ha kolob nin hatoy pinakapo-on nin pawparì nin ampiknò. Hapa-eg mihay babayi ya alilà bayro ay napakaranin naghalità kona, “Kateng hika,” wana, “ay miha ha kawkalamowan ni Hisos ya taga Galiliya.”

70 Piro ha arapan nin kaganawan, hi Pidro ay nagpogla-oh, ya wana, “Agko tandà ba-in ya anhalita-en mo.” 71 Hapa-eg hi Pidro ay nagpalako ha polta nin hatoy kolob. Bayro ay nakit yayna et nin kanayon ya babayi ya alilà ya naghalità do ha tawtawoy anti bayro, ya wana, “Haba-in ya tawo ay kalamo ni Hisos ya taga Nasarit.”

72 Nagpogla-oh ana et hi Pidro, ya wana, “Ampaghompà ako nin haba-in ya tawo ay talagan agko balay.”

73 Amò papa-inghan, hay tawtawoy anti bayro ya ampipampireng ay napakarani koni Pidro ta hinalità la kona, “Talagan hika,” wanla, “ay miha ha aw-alagad ya kalamo ni Hisos ta angkahalatà nawen ka ha pag-i-ilgo mo.”

74 Hapa-eg hi Pidro ay naghompà nin kabongkokan, ya wana, “Parosawan ako nin Diyos no alwan peteg ya hinalità ko ya agko balay ba-in ya tawo.”

Antimano ay nangkati ya manok. 75 Hapa-eg, napanemteman ni Pidro baytoy hinalità kona ni Apo Hisos ya ombayri: “Biha mangkati ya manok ay ipogla-oh mo kon katatloy bisis nin halita-en ya agmo ko balay.” Kayà hi Pidro ay nog-alih bayro ha kolob boy masyadoy pamitangihtangih na.

27

Hi Apo Hisos ay gintan koni Pilato

(Markos 15:1; Lokas 23:1-2; Howan 18:28-32)

1 Hay hambak et nin bayombokah, kaganawan po-on nin pawparì boy mawmato-ay mangama-in katongkolan ay nititipon ana et, ta ampi-i-ilgowan la no pangno la ma-ipapati hi Apo Hisos. 2 Hapa-eg hi Apo Hisos ay binalol la biha la gintan nin inggawà koni Pilato ya gobirnador ya taga Roma.

Hay pagkamati ni Hodas Iskaryoti

(Gawgawà 1:18-19)

3 Hapa-eg hi Hodas Iskaryoti ya nagtraydor koni Apo Hisos ay naghehe ha ginawà na hin nakit nay sinintinsyawan nin patyen hi Apo Hisos. Nako ya ha pawpo-on nin pawparì boy ha mawmato-ay mangama-in katongkolan ta in-orong na baytoy tatlompò ya pilak 4 boy hinalità na konla, “Nagkasalanan ako,” wana, “ha pangisapakat ko nin tawoy ayin kasalanan.”

Tinombay hila kona, “Ayin kowinta,” wanla, “konnawen. Ba-alà kayna ha sarili mo.”

5 Hapa-eg do ha bali nin Diyos ay intapon ni Hodas baytoy kowalta, biha ya nog-alih ta nagbibitay ya.

6 Hatoy kowalta ay pinowot nin hatoy pawpo-on nin pawparì boy hinalità la, “Agtamo,” wanla, “igwà bayti ha pambiyanan kowalta bayri ha bali nin Diyos, ta kontra ha kawkapanogo-an tamo ya mananggap kowalta ya imbayad ha biyay nin mihay tawo.” 7 Kayà pini-i-ilgowan lay tongkol bayro ha kowalta. Hapa-eg, nangapimimihawan la ya habayto ay panaliw la nin lotà ha mihay manggagawà keren, ta habaytoy gaw-en lan pangitabonan nin dawdayowan. 8 Kayà habaytoy dogal ya ginawà lan panabonan ay an-ingaten Dogal Dayà angga hapa-eg. 9 Habayti ya pangyayari ay natopad baytoy holà hin hato ni propita Hirimiyas ya ombayri ya pagkahalità: “Tatlompò ya pilak ya alagà pandakep nin tawo ta habaytoy alagà nin ibayad ya nangapisosondo-an nin aw-inalalak ni Israyil. 10 Habaytoy kowalta ay pinanaliw lan lotà ha mihay manggagawà keren bilang ombayro ha intorò kongko nin Pangino-on.”

Hi Apo Hisos ay pinastang ni Pilato

(Markos 15:2-5; Lokas 23:3-5; Howan 18:33-38)

11 Hapa-eg hi Apo Hisos ay anti ha arapan ni Gobirnador Pilato nin ampireng. Pinastang ya ni Pilato, ya wana, “Hika nayì ya Arì nin Hawhodiyo?”

Tinombay hi Apo Hisos, “Awò,” wana. “Tamà ba-in ya hinalità mo.”

12 Piro hin ambinggawan ana hi Apo Hisos nin hatoy pawpo-on nin pawparì boy hatoy mawmato-ay mangama-in katongkolan ay agya tinombay. 13 Pinastang yayna et ni Pilato, ya wana, “Agmo nayì angkalengè bayti ya bawbagay ya an-ibingga la komo?” 14 Piro ni mihay halità ay ahè tinombay hi Apo Hisos; kayà masyadon nag-ispanta hi Pilato.

Kamatyan ya insintinsya koni Apo Hisos

(Markos 15:6-15; Lokas 23:13-25; Howan 18:39–19:16)

15 Ta-onta-on, no Pistan Pamamanemtem, hay gobirnador ay ampamalayà nin mihay piriso ya awoken nin kalak-an. 16 Hin habayto ay ma-in mihay piriso ya nagngalan Barabas ya bantog ha kala-etan. 17 Hapa-eg hin nititipon ya tawtawo ay pinastang hila ni Pilato, “Hino,” wana, “ya labay moyon palaya-en ko, hi Barabas o hi Hisos ya an-ingaten Kristo?” 18 Hay bara-nan nin ombayroy hinalità ni Pilato ay banà ta tandà na ya hi Apo Hisos ay inggawà la kona nin banà ha inggit la.

19 Mintras ampiknò et hi Pilato do ha panosgawan, hay ahawa na ay namagtan kona nin balità ya ombayri ya pagkahalità: “Agka maki-emen manggawà nin anyaman ya bagay bahen ha tawoy ayin kasalanan, ta masyadon ampikoto ya ihip ko banà ha taynep ko nayabi ya tongkol kona.”

20 Hapa-eg hatoy pawpo-on nin pawparì boy hatoy mawmato-ay mangama-in katongkolan ay nanolsol ha kalak-an tawo nin hi Barabas ya awoken la koni Pilato nin palaya-en ta hi Apo Hisos ay patyen. 21 Pinastang hilayna et ni Pilato, “Hino bayri ha lowa,” wana, “ya labay moyon palaya-en ko?”

“Hi Barabas,” wanla.

22 Hinalità konla ni Pilato, ya wana, “Anyaman awod ya gaw-en ko koni Hisos ya an-ingaten Kristo?” Tinombay hilay kaganawan, ya wanla, “Ipakò ya ha koroh!”

23 “Antà?” wani Pilato, “anyay kala-etan ya ginawà na?”

Piro lalò ana ingat nin nambo-angaw ya tawtawo, ya wanla, “Ipakò ya ha koroh!”

24 Hin nakit ni Pilato ya ayin yan magawà ta anlomalò ya kagolowan ay namakwa yan lanom ta ha arapan nin hatoy kalak-an tawo ay inoyahan nay gamet na boy hinalità na konla, ya wana, “Ayin akon kasalanan ha kamatyan nin habayti ya tawo. Habayti ay kagagaw-an moyo.”

25 Hatoy kaganawan tawo ay tinombay, “Mipalako,” wanla, “konnawen boy ha aw-anak nawen ya kaparosawan ha pagkamati na.”

26 Hapa-eg hi Barabas ay pinalayà ni Pilato. Hi Apo Hisos balè ay impabarog na boy inggawà nan ipakò ha koroh.

Hi Apo Hisos ay pinagsistiyan nin hawhondalò

(Markos 15:16-20; Howan 19:2-3)

27 Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan nin hatoy hawhondalò nin gobirnador do ha palasyo, biha la tinipon ya kawkakompanya la ta pinalibotan la hi Apo Hisos. 28 Nilo-hokan la hi Apo Hisos biha la ya pinaholotan nin doloy kolor obi ya emen dolon arì. 29 Nanggawà hilan koronay dowih biha la inggawà ha olo ni Apo Hisos, boy hay wanan gamet na ay pina-oligtanan lan tambò ta hiya kanwarì ay ma-in katongkolan. Hapa-eg, nanalimokod hila ha arapan na ta pinagsistiyan la ya, ya wanla, “Lomawig ya biyay mo, Arì nin Hawhodiyo.” 30 Nayarì bayto ay dinol-an la ya, biha la kinwa kona baytoy tambò ta impatok la ha olo na. 31 Hin nayarì la yan pinagsistiyan ay nilo-hok la kona baytoy dolo ya kolor obi, biha la impaholot kona nin oman ya sarili nan dolo. Hapa-eg, hiya ay gintan laynan ipakò ha koroh.

Hi Apo Hisos ay impakò ha koroh

(Markos 15:21-32; Lokas 23:26-43; Howan 19:17-27)

32 Mintras anti hila ha daan ay nahakbat lay mihay tawoy nagngalan Simon ya taga Sirini. Hi Simon ay pinilit lan pinabalatay nin koroh ni Apo Hisos. 33 Hapa-eg, ni-abot hila ha dogal ya an-ingaten Golgota ya hay labay totolen ay Dogal nin Bongò ta bilang kortin bongò olon tawo. 34 Bayro la ya ampa-inomen nin alak ya nila-okan aplo, piro hin natawayan na ay agnayna ininom.

35 Hin na-ipakò layna hi Apo Hisos ha koroh ay inatag-atag lay dolo na ta pinibobonotan la no hino konla ya makapag-ikon. 36 Hin nayarì bayto ay niknò hila ta ambantayan la hi Apo Hisos. 37 Ha bandan tag-ay nin olo ni Apo Hisos ay inholat lay bingga la kona ya ombayri: “HABAYTI HI HISOS YA ARÌ NIN HAWHODIYO.” 38 Bayro ay ma-in itaman nin loway tolisan ya kapariho nan impakò ha koroh. Hay miha ay ha bandan wanan na, hay miha ay ha bandan oki na.

39 Hay tawtawoy angkahagoy koni Apo Hisos ay ampipampeyeng nin ampanginsolto kona, ya wanla, 40 “Warì alwan hika ya manirà nin bali nin Diyos ta pangalabah nin tatloy allo ay ibangon mon oman? Sigi paraw! No hika ay Anak nin Diyos ay omaypà ka bahen ha koroh ta ilibri moy sarili mo!”

41 Kateng pawpo-on nin pawparì, mawmangitorò nin kawkapanogo-an, boy mawmato-ay mangama-in katongkolan ay ampanginsolto koni Apo Hisos, ya wanla, 42 “Nangilibri ya nin kanayon piro agna ma-ilibri ya sarili na. Warì alwan hiya ya Arì nin aw-inalalak ni Israyil? No mag-aypà ya bahen ha koroh ay tompel kayi kona. 43 Ampahimalà ya ha Diyos boy anhalita-en na ya hiya ay Anak nin Diyos. Helken tamo paraw no labayen nin Diyos nin ilibri na ya hapa-eg.” 44 Kateng hatoy loway tolisan ya kapariho nan impakò ha koroh ay ampanginsolto simpri kona.

Hay pagkamati ni Apo Hisos

(Markos 15:33-41; Lokas 23:44-49; Howan 19:28-30)

45 Pa-ibat ogtoy allo anggan alas tris nin mahilem, hay babon lotà ay dinomeglem. 46 Habayton alas tris nin mahilem, hi Apo Hisos ay nambo-angaw nin pagkahokaw, ya wana, “Ili, Ili, lama sabaktani,” ya hay labay totolen ay, “Diyos ko, Diyos ko, antà pina-olayan mo ko?”

47 Hin nalengè nin ongnoy tawoy anti bayro baytoy hinalità ni Apo Hisos ay hinalità la, ya wanla, “An-ingaten na hi Ilyas ya propita hin hato.” 48 Hay miha konla ay nowayon nangwa nin bilang ispongha ta imbahà na ha hokà, biha na inggawà ha tampoh nin tambò, ta impahephep na koni Apo Hisos. 49 Piro hinalità nin kanayon, “Pa-olayan mo ya,” wanla, “ta helken tamo paraw no lakwen yan ilibri ni Ilyas.” 50 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nambo-angaw ana et nin pagkahokaw biha ya naboyto-an nin inawawen.

51 Hin habayton oras, hay makodpaw ya dolo ya pinagkortina ha lo-ob bali nin Diyos ay nawakwak nin napigitnà pa-ibat tag-ay anggan aypà; hay lotà ay na-eyeg boy hay bawbato ay nangapapaka. 52 Hay pawpinangitabonan ay nanga-a-abriyan, boy malakè ya nag-in tawtawo nin Diyos hin hato ya nikati ay nabiyay hin nabiyay oman hi Apo Hisos. 53 Hila ay nipampog-alih bayro ha pangitabonan ta nako hila ha Hirosalim ya masagradoy siyodad boy malakè ya tawo ya nakakit konla bayro.

54 Hatoy hawhondalò kateng kapitan la ya ampipamantay koni Apo Hisos ay masyadon nalimo hin nanlayon boy hin nakit lay kaganawan pangyayari. Hinalità la, “Talagan hiya,” wanla, “ya Anak nin Diyos.”

55 Hin habayton oras ha ma-in amò ya karayo-an ay ma-in malakè ya babayi ya ampangimaton no anyay ampangyari koni Apo Hisos. Hila bayto ya nipanhomono boy nipanambay koni Apo Hisos hin na-ibat ya ha probinsyan Galiliya. 56 Kalamo bayro hi Mariya ya taga Magdala, hi Mariya ya nanay ni Santiyago boy Hosi, kateng nanay nin aw-anak ni Sibidiyo.

Hay pananabon koni Apo Hisos

(Markos 15:42-47; Lokas 23:50-56; Howan 19:38-42)

57 Hin anyomabi ana ay nilomateng ya mihay mayaman ya nagngalan Hosi ya taga Arimatiya. Hiya ay miha ha kawkalamowan ni Apo Hisos. 58 Nako ya koni Pilato ta pinastang nan kowen ya bangkay ni Apo Hisos. Hapa-eg, immanda ni Pilato nin igwà koni Hosi baytoy bangkay ni Apo Hisos. 59 Hin nakwa ni Hosi ay pinotot na nin maganday klasin dolo ya mapotì boy malinis. 60 Hin nayarì bayto, hay kapigawà ni Hosi ya kowibay bato ya pangitabonan dayi nin sarili na ay bayro na impahok ya bangkay ni Apo Hisos. Hapa-eg, nangitolid yan pagkaholay bato ya pinanarà na nin poltan pinangitabonan biha ya nog-alih. 61 Hi Mariya ya taga Magdala kateng hatoy mihay Mariya ay anti bayron ampiknò nin naka-arap ha pinangitabonan.

Hay bawbantay ha tinabon ni Apo Hisos

62 Ika-ibokah nin allon paghahandà para ha allon pama-inawa ya allon Sabado, hay pawpo-on nin pawparì kateng Pawparisiyo ay nako koni Pilato 63 ta hinalità la, ya wanla, “Apo, na-ihipan nawen ya hin angkabiyay et ba-in ya mabongkok ay hinalità nay ombayri: ‘Pangalabah nin tatloy allo ay mabiyay akon oman.’ 64 Kayà andawaten nawen komo ya imanda moy bantayan mahampat baytoy pinangitabonan kona anggan malabah ya tatloy allo emen hay aw-alagad na ay ahè makalako bayron manakaw bangkay na biha la halita-en ha tawtawo ya, ‘Hiya ay nabiyay oman.’ No mangyari baytoy ombayro ay mas lomalò bayti ya kabongkokan kisa hin primiro.”

65 Hinalità konla ni Pilato, “Mako kawoyna,” wana. “Mantan kawon hawhondalò ya pabantayen moyo ta bantayan lan mahampat.” 66 Kayà nanigè hilayna. Emen hila makasigoro ay impabantayan la, boy hatoy pinanarà la ay binyan lan tandà emen la matanda-an no ma-in nanlo-at o ayin.

28

Hi Apo Hisos ay nabiyay oman

(Markos 16:1-11; Lokas 24:1-12; Howan 20:1-9)

1 Nalabah ya allon pama-inawa ya allon Sabado, hay hambak et nin allon Dominggo, hi Mariya ya taga Magdala kateng hatoy mihay Mariya ay nakon nanlek nin hatoy pinangitabonan koni Apo Hisos. 2 Hapa-eg, biglà nanlayon nin pagkahokaw biha hay anghil nin Pangino-on ay nona-oy ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ta intolid na baytoy bato ya pinanarà nin hatoy poltan pinangitabonan biha ya niknò ha babo nin habaytoy bato. 3 Hay lopa na ay ampakapolag ta bilang kahawang kimat boy hay dolo na ay pagkapopotì. 4 Ha kalimowan nin hatoy bawbantay ya nakakit nin hatoy anghil ay nipamegpeg hila boy nikatomba ta nika-alomati.

5 Hapa-eg hatoy anghil ay naghalità do ha bawbabayi, “Agkawo malimo,” wana. “Tandà ko ya hay antikapen moyo ay hi Apo Hisos ya impakò ha koroh. 6 Hiya ay ayin bayri ta nabiyay yan oman nin bilang ombayro ha hinalità na. Mako kawo bayri ta biliwen moyo ya pinangigwa-an kona, 7 biha kawo manandalì nin mako ha aw-alagad na ta halita-en moyo konla ya ombayri: ‘Hiya ay nabiyay anan oman, boy hapa-eg hiya ay ma-ona komoyo nin mako ha probinsyan Galiliya; bayro moyo ya makit.’ Habayti ya hinalità ko komoyo ay tanda-an moyo.”

8 Hapa-eg hatoy bawbabayi ay midyo nalimo piro napnò hilan kaligawan. Nanandalì hilan nowayon mako ha aw-alagad, ta ibalità la baytoy impabalità konla nin hatoy anghil. 9 Ha pamowayo la ay biglà lan nahakbat hi Apo Hisos ya naghalità konla nin, “Magkama-in kawon katinekan,” wana. Napakarani hila kona ta tinomakeh hila ha bitih na boy hinomamba hila kona. 10 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Agkawo malimo,” wana. “Manigè kawoyna ta ibalità moyo ha pawpinatel ko ya mako hila ha probinsyan Galiliya ta bayro la ko makit.”

Hay bawbantay ay nasoholan

11 Mintras anti ha daan baytoy bawbabayi, hay ongno do ha ampipagbantay nin hatoy tinabon ay nako ha siyodad nin Hirosalim, ta imbalità la ha pawpo-on nin pawparì baytoy kaganawan nin nangyari. 12 Hatoy pawpo-on nin pawparì ay pinatipon lay mawmato-ay mangama-in katongkolan, ta ni-i-ilgo hila nin soholan la baytoy hawhondalò. Kayà binyan lan malhay ya alagà 13 boy hinalità la, ya wanla, “Halita-en moyo ya hay bangkay ni Hisos ay tinakaw nin aw-alagad na hin yabi hin angkatoloy kawo. 14 Maski malengè bayti nin gobirnador ay ayin kawon dapat ihipen ta hikayi ya ba-alà nin makitotol kona.” 15 Hapa-eg hatoy kowalta ya sohol ay tinanggap nin hatoy nipagbantay boy hinalità la baytoy impahalità konla. Angga hapa-eg ay ombayro et ya tototolen nin Hawhodiyo.

Hi Apo Hisos ay napakit ha aw-alagad na

(Markos 16:14-18; Lokas 24:36-49; Howan 20:19-23; Gawgawà 1:6-8)

16 Hapa-eg hatoy labimmihay alagad ay nakoyna ha probinsyan Galiliya do ha bakil ya hinalità ni Apo Hisos nin lakwen la. 17 Hin nakit la hi Apo Hisos ay hinomamba hila kona maski ma-in ongno konla ya nagdoda nin hiya ay alwan hi Apo Hisos. 18 Hi Apo Hisos ay napakarani konla nin naghalità, ya wana, “Na-igwà ana kongko ya kaganawan kapangyariyan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy bayri ha babon lotà. 19 Kayà manigè kawoyna nin mako ha kaganawan dogal, ta hay tawtawo ay toro-an moyo nin tompel kongko emen hila mag-in aw-alagad ko. Ha ngalan nin Tatay boy Anak boy Ispirito nin Diyos ay binyagan moyo hila, 20 boy toro-an moyo hilan homonol ha kaganawan bagay ya immanda ko komoyo. Tanda-an moyo: hiko ay pirmi komoyo angga ha ka-anggawan nin babon lotà.”

Markos

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

HAY MAHAMPAT YA BALITÀ YA HINOLAT NI

MARKOS

YA TONGKOL KONI APO HISOS

1

Nangaral hi Howan Mamiminyag

(Matiyo 3:1-12; Lokas 3:1-17; Howan 1:19-28)

1 Ombayri ya ompisa nin Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ya Anak nin Diyos. 2 Habayti ya hinalità nin Diyos ha Anak na ay inholat hin hato ni propita Isayas ya ombayri:

“Hay hogò ko ay pa-onawen ko komo, ta hiya ya mangihandà nin para ha panlomateng mo. 3 Hiya bayto ya ampibobolyaw ha powiray dogal nin ombayri: ‘Homandà kawo ha panlomateng nin Pangino-on nin bilang ha ampangihandà nin kowinta daan ya pagdanan na emen ayin maka-abalà kona.’ ”

4 Habayti ya inholat ni Isayas ay natopad ana, ta do ha powiray dogal, hi Howan ay anti ana bayro nin ampaminyag boy ampangaral. Hay an-i-aral na ay ombayri: “Maghehe kawo ha ginawà moyoy kawkasalanan boy pabinyag kawo emen kawo patawaren nin Diyos.” 5 Hapa-eg, kaganawan tawo ha siyodad nin Hirosalim ya sakop nin probinsyan Hodiya kateng tawtawo ha kaganawan dogal ya sakop et nin habaytoy probinsya ay nako koni Howan. Kaganawan nangihokò nin kawkasalanan la ha Diyos ay bininyagan ni Howan ha balah nin Hordan.

6 Hay dolo ni Howan ay yarì ha habot nin ayop ya kamel boy hay tagkeh na ay yarì ha katat. Hay pamamangan na ay dawdoron boy polot panilan. 7 Hapa-eg, hay an-i-aral ni Howan ha tawtawo ay ombayri, “Ma-in tawoy lomateng ya angkahoyot kongko. Hiya ay mas makapangyariyan dinan hiko, ta maski mangokà nin sintas sapatos na ay alwa kon karapatdapat. 8 Bininyagan katawo ha lanom piro hiya, hay ibinyag na komoyo ay Ispirito nin Diyos.”

Hi Apo Hisos ay napabinyag koni Howan

(Matiyo 3:13-17; Lokas 3:21-22)

9 Hin habayton pana-on, hin ampaminyag hi Howan, hi Apo Hisos ya na-ibat ha banowan Nasarit ha probinsyan Galiliya ay nako bayro koni Howan nin pabinyag. Hiya ay bininyagan ni Howan bayro ha balah nin Hordan. 10 Hin tinomwah hi Apo Hisos ha lanom ay nakit nan antimanoy langit ya naglo-at, boy hay ampag-aypà nin mako kona ya Ispirito nin Diyos ay bilang kalapati. 11 Hapa-eg, ma-in bosis ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ampaghalità, ya wana, “Hika ya mimihay Anak koy pinakalabilabi ko ya ampakapakonsowilo kongko.”

Hi Apo Hisos ay tinoksò ni Satanas piro agya natoksò

(Matiyo 4:1-11; Lokas 4:1-13)

12 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinalakon antimano nin Ispirito nin Diyos ha powiray dogal. 13 Ha lo-ob nin apatapò ya allo ni Apo Hisos bayro, hiya ay antokso-en ni Satanas piro agya natoksò. Ma-in et bayro nin mangabangis ya aw-ayop, piro hay aw-anghil nin Diyos ay anti bayro nin ampangasiwà koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay nag-ompisan nangaral

(Matiyo 4:12-17; Lokas 4:14-15)

14 Hapa-eg, hin impiriso hi Howan, hi Apo Hisos ay nako ha probinsyan Galiliya ta bayro na in-aral ya Mahampat ya Balità ya nangibat ha Diyos. 15 Ombayri ya hinalità ni Apo Hisos, “Pana-on ana,” wana. “Marani anan matopad baytoy holà hin hato ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos ha nakem nin tawtawo. Kayà paghehean moyoynay kawkasalanan moyo boy minto-o kawo ha Mahampat ya Balità.”

Hi Apo Hisos ay nanagyat nin apat ya manlalapet

(Matiyo 4:18-22; Lokas 5:1-11)

16 Hin ampagdaan hi Apo Hisos ha ambay dagat nin Galiliya ay nakit nay mipatel ya manlalapet ya hi Simon boy hi Andris. Hin habayto, hila ay ampaninsoro ha dagat. 17 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Makilamo kawo kongko,” wana, “ta gaw-en katawon mangipakarani kongko nin tawtawo.” 18 Antimano, imbalag lay sinsoro la ta nakilamo hila koni Apo Hisos.

19 Hin naka-owako hi Apo Hisos nin ma-in amò ya distansya ay nakit na hi Santiyago boy hi Howan ya mipatel ya aw-anak ni Sibidiyo. Hila ay anti ha bangkà ta an-ayomawen lay aw-eket la. 20 Antimano, hila ay hinagyat ni Apo Hisos nin makilamo kona. Hapa-eg, imbalag lay tatay la ya anti ha bangkà kateng hatoy tawtawoy inopa-an la nin mipanambay konla nin manlapet, ta nakilamo hila koni Apo Hisos.

Hay mala-et ya ispirito ya pinomahok ha tawo

(Lokas 4:31-37)

21 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nakalateng ha banowan Kapirnawom. Lomateng ya Sabado ya allon pama-inawa nin Hawhodiyo, banà ta Hodiyo hi Apo Hisos ay nilomo-ob ya ha himba-an nin Hawhodiyo ta bayro ya nanorò. 22 Hay panorò na ay ampag-ispantawan nin tawtawo, ta hay panonorò na ay alwan bilang ha panonorò nin mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Ha panonorò na ay talagan ma-in yan kapangyariyan.

23-24 Bayro ha lo-ob nin himba-an, mintras ampanorò et hi Apo Hisos ay biglà nambo-angaw ya mihay lalaki ya napahokan nin mala-et ya ispirito. “Hisos ya taga Nasarit,” wana, “anyay paki-emenan mo konnawen? Nako ka nayì bayri para hikayi ay apo-en ana? Tandà ko no hino ka; hika ay nangibat ha Diyos boy ayin kan kapintasan!”

25 Hay ginawà ni Apo Hisos ay minandawan na baytoy mala-et ya ispirito, ya wana, “Agka pakatlek boy mog-alih ka bahen ha tawo!” 26 Ha kagagaw-an nin hatoy mala-et ya ispirito, hatoy lalaki ay hinomwag boy nambo-angaw biha nog-alih kona baytoy mala-et ya ispirito.

27 Kaganawan tawoy nakakit nin hatoy ginawà ni Apo Hisos ay nipag-ispanta. Kayà nipapastang hila, ya wanla, “Anyaraw bayti? Kanayon ya torò bayti! Habayti ya tawo ay ma-in kapangyariyan ta angkamandawan nay maski mangala-et ya aw-ispirito boy anhomonol hila kona.” 28 Habaytoy ginawà ni Apo Hisos, antimano ay nibahwag ha kaganawan dogal ha probinsyan Galiliya.

Hi Apo Hisos ay namakahampat nin malakè ya tawo

(Matiyo 8:14-17; Lokas 4:38-41)

29 Hapa-eg, hin nog-alih hili Apo Hisos bayro ha himba-an nin Hawhodiyo ay nako hila ha bali ni Pidro boy Andris. Nakilako konla hi Santiyago boy hi Howan. 30 Hin habayto itaman, hay babayi ya ampò ni Pidro ay naka-irà ta an-amoten. Antimano, imbalità la koni Apo Hisos ya hay ampò ni Pidro ay ampagmasakit. 31 Hapa-eg, napakarani hi Apo Hisos do ha babayi, ta inoligtanan nay gamet na biha na ya inibangon. Hapa-eg, natbahan ya boy dinolotan na hili Apo Hisos nin pamamangan.

32 Haton mahilem, hin hinomlep anay allo, gintan nin tawtawo koni Apo Hisos ya kaganawan ampipagmasakit boy pinahokan dawdimonyo. 33 Kaganawan tawo ha banoway habayto ay nititipon ha polta nin bali ya kama-inan ni Apo Hisos. 34 Malakè ya tawoy ma-in hari-harì ya masakit ya pinakahampat ni Apo Hisos. Malakè simpri ya dimonyo ya pinomahok ha tawtawo ya pina-alih na, piro agna hila pinayagan maghalità ta balay la ya.

Nanalangin hi Apo Hisos biha ya nakon nanorò

(Lokas 4:42-44)

35 Malalè et ya palbangon, hi Apo Hisos ay nako ha powiray dogal ta bayro ya nanalangin. 36 Hapa-eg hi Simon boy kawkalamowan na ay ampanoto koni Apo Hisos. 37 Hin nakit la ya ay hinalità la kona, ya wanla, “Kaganawan ay ampanikap komo.”

38 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Mako tamoyna ha kawkarani ya baryo emen ako itaman makatorò bayro, ta habayti ya bara-nan nin pamako ko bayri ha babon lotà.” 39 Kayà hi Apo Hisos ay nako ha kaganawan dogal ha probinsyan Galiliya, ta ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ay anlomo-ob ya nin mangaral, boy hay dawdimonyoy pinomahok ha tawtawo ay ampa-alihen na.

Pinakahampat ni Apo Hisos ya tawoy ma-in liproso

(Matiyo 8:1-4; Lokas 5:12-16)

40 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nilako nin mihay tawoy ma-in liproso. Habaytoy tawo ay ampitatalimokod nin maki-i-ingalo koni Apo Hisos, ya wana, “No kalabayan mo ay mapakahampat mo bayti ya dipirinsya ko emen lominis ya nawini ko.”

41 Ha ingangalo ni Apo Hisos ay impaktang nay gamet na ta inaptoh na baytoy lalaki boy hinalità na, “Labay ko,” wana; “kayà lominis ka.” 42 Antimano, hay liproso na ay na-alih; kayà malinis anay nawini na. 43 Hapa-eg, pinadandalì ni Apo Hisos nin pina-alih baytoy lalaki boy mahigpit na yan binibilinan, ya wana, 44 “Agmo ibalità ha maski hinoy tawo ya tongkol ha nangyari komo. Hay gaw-en mo ay mako ka ha parì ta ipakit moy nawini mo ya ayin anan dipirinsya. Mantan kan idolog mo ha Diyos nin bilang ombayro ha impanogò ni Moysis hin hato ya mamapteg ha tawtawo nin hika ay hinomampat ana.”

45 Piro hin nog-alih baytoy tawo ay imbabalità na baytoy ginawà kona ni Apo Hisos. Banà bayri, hi Apo Hisos ay agana makabastabastan makalako ha banowa, no alwan ampagpirmi ya tana ha powiray dawdogal. Ombayro man, hiya ay anlakwen nin tawtawo ya ampika-ibat ha maski ayrin dogal.

2

Hay tawoy polonen ya pina-owako ni Apo Hisos

(Matiyo 9:1-8; Lokas 5:17-26)

1 Nalabah ya ongnoy allo, hi Apo Hisos ay nagbira ha banowan Kapirnawom. Nabalita-an nin tawtawo ya hiya ay anti ha bali ya ampa-iriyan na. 2 Ha kalak-an tawoy nako bayron nititipon ay ayin anan pa-iriyan maski ha polta ya pagdanan lomo-ob bayro ha bali. Peleg ampangi-aral hi Apo Hisos konla nin Halità nin Diyos 3 ay ma-in nakalateng ya tawtawoy nantan nin mihay lalaki ya polonen ya gitan la bayro koni Apo Hisos. Apat konla nin hatoy nakalateng ya ampanapwat nin hatoy polonen. 4 Habaytoy polonen ay agla ma-ipakarani koni Apo Hisos banà ha kalak-an tawo. Hay ginawà la ay nolì hila ha bobongan ta nilo-atan la ya ogto ni Apo Hisos. Bayro la imparaan nin in-aypà baytoy polonen ya naka-irà ha pinanapwatan kona. 5 Hin nakit ni Apo Hisos ya ma-in hilan katetpel ay hinalità na do ha tawoy polonen, “Anak ko,” wana, “hika ay pinatawad ana ha kawkasalanan mo.”

6 Hapa-eg hatoy anti bayron ampiknò ya ongnoy mangitorò nin kawkapanogo-an ay ombayri ya anti ha nakem la, 7 “Ha hinalità nin habayti ya tawo ay emen hiya ya makapatawad nin kawkasalanan. Haba-in ya ginawà na ay panla-et ha Diyos, ta Diyos bongat ya makapatawad nin kawkasalanan.”

8 Piro habaytoy anti ha nakem la ay talagan tandà ni Apo Hisos; kayà hinalità na konla, ya wana, “Antà nin ombahen ya an-ihipen moyo? 9 Anyay mas maparan mangyari ya halita-en bayri ha polonen, ‘Napatawad ana ya kawkasalanan mo,’ o ‘Mibangon ka ta hapwaten moy pinamir-an mo biha ka mowako’? 10 Ha pamakahampat ko nin habayti ya tawo ay mapaptegan ko komoyo ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in kapangyariyan bayri ha babon lotà nin mamatawad kawkasalanan.” Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha polonen, 11 “Mibangon ka,” wana, “hapwaten moy pinamir-an mo ta mowako kaynan morong.”

12 Hapa-eg, nireng baytoy polonen. Antimano, hinapwat nay pinamir-an na biha ya nog-alih bayro. Nakit nin kaganawan ya panapwat na nin pinamir-an na boy nakit la yay nog-alih. Banà bayro ha nakit la ay nag-ispanta hila boy pinori lay Diyos. “Nakakanoman,” wanla, “ay agtamo et nakakit nin ombayri ya pangyayari.”

Hi Libi ya an-ingaten Matiyo ya manininon bo-ihay iningat ni Apo Hisos

(Matiyo 9:9-13; Lokas 5:27-32)

13 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nakon oman ha ambay dagat nin Galiliya, boy malakè ya tawoy nako bayron nakitipon kona. Habaytoy tawtawo ay tinoro-an na. 14 Hin nayarì bayto ay nanigè ana et hi Apo Hisos boy niparaan ya ha opisina ya pamayaran bo-ih. Hi Matiyo ya anak ni Alpiyo ay nakit ni Apo Hisos ya naka-iknò bayro ha pamayaran bo-ih. Hinalità ni Apo Hisos kona, “Makilamo ka kongko,” wana. Hi Matiyo ay nireng ta nakilamo koni Apo Hisos.

15 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay anti ha bali ni Matiyo nin ampangan. Malakè ya mawmanininon bo-ih kateng kanayon ya tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo ay kalamo lan ampangan. Hila bayti ay nipampakihono koni Apo Hisos. 16 Hin nakit nin ongnoy Parisiyo ya mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hi Apo Hisos ay ampakipangan ha mawmanininon bo-ih boy ha tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo ay hinalità la ha aw-alagad ni Apo Hisos, ya wanla, “Antà ampakipangan hi Hisos bahen ha ombahen ya pawpagkatawo?”

17 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy pastang la ha aw-alagad na ay ombayri ya alimbawà ya intobay na konla, “Hay tawoy ayin masakit ay ahè ampanga-ilangan nin mananambal. Hay ampanga-ilangan bongat nin mananambal ay hatoy ma-in masakit. Ombayro itaman ya pamako ko bayri ha babon lotà. Agko nako bayrin mangingat nin tawtawoy ahè ampangamin nin hila ay makasalanan, no alwan nako ko bayri nin mangingat nin tawtawoy ampangamin nin hila ay makasalanan.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili naha kakahal nin babayi

(Matiyo 9:14-15; Lokas 5:33-35)

18 Minghan, hin nagpaltan nangan ya aw-alagad ni Howan Mamiminyag kateng Pawparisiyo banà ha panhohomonol la ha ka-ogali-an nin Hawhodiyo, hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin ongnoy tawo ta hinalità la kona, ya wanla, “Antà hay aw-alagad ni Howan boy aw-alagad nin Pawparisiyo ay ampagpaltan mangan, ta hay aw-alagad mo ay ahè ampagpaltan mangan?”

19 Ombayri ya intobay konla ni Apo Hisos: “Ma-arì warì nin magpaltan mangan ya tawtawoy kinombida ha banhal mintras anti et konla baytoy kakahal nin babayi? Mintras anti et konla baytoy kakahal nin babayi ay aghila magpaltan mangan. 20 Piro lomateng ya oras ya alihen konla baytoy kakahal nin babayi; ha allon habayto ay magpalta hilan mangan.”

Hay torò ni Apo Hisos ay ahè ma-arì ilamoha torò ya na-iknawan

(Matiyo 9:16-17; Lokas 5:36-39)

21 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nangi-alimbawà et nin ombayri: “Ayin tawoy mangitakop nin bayoy ritaso ha da-an ya dolo, ta no gaw-en na bayto, hay bayoy intakop ay manirà nin hatoy da-an ya dolo; kayà lalò homlay ya ginit. 22 Ayin simprin tawoy mangipalaman nin kapelhan ampa-ahemen ya basì ha da-an ya katat ya pambiyanan basì, ta no gaw-en na bayto, hay bayoy basì ay manirà nin da-an ya katat. Hapa-eg hay basì ay masayang boy hay katat ay mahirà. Hay bayoy basì ay dapat ipalaman ha bayoy katat ya pambiyanan.”

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha allon pama-inawa

(Matiyo 12:1-8; Lokas 6:1-5)

23 Mihay allon Sabado, allon pama-inawa nin Hawhodiyo, mintras ampowako hili Apo Hisos, hila ay niparaan ha ma-in tawtanaman ya trigo. Hay aw-alagad na ay nipanggetè nin trigo. 24 Hapa-eg, ma-in bayron Pawparisiyo ya nakakit konla. Kayà hinalità la koni Apo Hisos, “Biliwen moy aw-alagad mo,” wanla, “antà anggaw-en la ba-in ya ha kawkapanogo-an tamo ay labag gomawà nin ombahen no allon pama-inawa?”

25 Ombayri ya hinalità konla ni Apo Hisos, “Warì agmoyo et nabaha ya nakaholat ya ginawà ni Dabid hin hato hin binomitil ya kateng kawkalamowan na ta na-obohan hila nin pamamangan? 26 Nilomo-ob ya ha bali nin Diyos ta nangwa yan tinapay ya indolog ha Diyos. Nangan yan hatoy tinapay boy pinakan nay kawkalamowan na maski kontra ha kawkapanogo-an tamo ya mangan nin habayto, ta hay ma-arì bongat mangan nin habayto ay pawparì. Hay pinakapo-on nin pawparì hin habayto ay hi Abiyatar ya pinomayag nin hi Dabid ay mangwa nin habaytoy tinapay.”

27 Hinalità et ni Apo Hisos ha Pawparisiyo, “Hay allon pama-inawa ay inggawà nin Diyos para ikahampat nin tawo; agna pinalsa ya tawo nin para ha allon pama-inawa. 28 Kayà hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in karapatan maghalità no anyay tamà gaw-en no allon pama-inawa.”

3

Hay tawoy kinomampil ya gamet

(Matiyo 12:9-14; Lokas 6:6-11)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nakon oman ha himba-an nin Hawhodiyo. Bayro ay ma-in mihay lalaki ya hay mihay gamet ay ahè ana ma-igalaw ta kinomampil. 2 Hi Apo Hisos ay ampaka-i-imatonan nin tawtawoy kontra kona no ha habayton allo ya allon pama-inawa ay pakahampaten na baytoy lalaki, ta ampanikap hilan bara-nan ya pangidimandawan la koni Apo Hisos. 3 Hinalità ni Apo Hisos do ha lalaki ya kinomampil ya gamet, “Mako ka bayri ha arapan,” wana.

4 Hapa-eg, pinastang ni Apo Hisos baytoy tawtawoy kontra kona, ya wana, “Kompormi ha kawkapanogo-an ya tongkol ha allon pama-inawa, anyay tamà gaw-en? Tambayan nayì ya tawoy anti ha kadya-dya-an o pa-olayan? Tambayan ya nayì emen ya mabiyay o pa-olayan emen ya mati?” Aghila nakatbay koni Apo Hisos.

5 Ha katya-an pagnanakem la ay nablò ya nakem ni Apo Hisos. Hapa-eg, pinalibotan na hilan tinegteg nin ma-in pahang, biha na hinalità do ha lalaki ya kinomampil ya gamet, “Ipaktang moy gamet mo,” wana. Hapa-eg, impaktang nin hatoy lalaki ya gamet na ta hinomampat ana. 6 Hin habayto, hatoy Pawparisiyo ay nilomikol do ha himba-an nin Hawhodiyo, ta nako hilan antimano ha tawtawowan ni Arì Hirodis. Bayro la ampi-i-ilgowan no pangno la mapati hi Apo Hisos.

Malakè ya tawoy nakitipon koni Apo Hisosha ambay dagat

7 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nog-alih, ta nako hila ha ambay dagat nin Galiliya. Pagkalakè tawoy nakihono konla. Ma-in taga bayro ha probinsyan Galiliya. Ma-in na-ibat ha probinsyan Hodiya, 8 kateng ha siyodad nin Hirosalim ya sakop nin habaytoy probinsya. Ma-in itaman na-ibat ha probinsyan Idomiya, ma-in simprin na-ibat ha kagmang balah nin Hordan, boy ma-in et na-ibat ha mamalibot nin banowan Tiro boy banowan Sidon. Habayti ya malakè ya tawo ay nako koni Apo Hisos ta nabalita-an lay kaganawan gawà na. 9 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya pangihandà la ya nin mihay bangkà ya hakyan na emen agya mangapipepetpetan nin habaytoy kalak-an tawo. 10 Banà ta namakahampat ya nin malakè ya ampipagmasakit ay malakè ya ampakipapaletpet nin makon mangaptoh kona emen hila homampat ha masakit la. 11 Hay tawtawoy napahokan nin mangala-et ya aw-ispirito, hin nakit la hi Apo Hisos ay nipanlokob hila ha arapan na boy nan-angaw, ya wanla, “Hika ya Anak nin Diyos!” 12 Piro inhigpit ni Apo Hisos nin hinalità do ha mangala-et ya aw-ispirito ya agla ibalità ya hiya ay Anak nin Diyos.

Hay labinloway alagad ya pinilì ni Apo Hisos

(Matiyo 10:1-4; Lokas 6:12-16)

13 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nilomakat ha bakil kalamo nay tawtawoy iningat na. Hila ay napakarani kona. 14 Bayro konla ay namilì ya nin labinloway lalaki ya paglamolamo na boy ihogò nan mangaral. 15 Hila ay binyan nan kapangyariyan nin mama-alih nin dawdimonyoy pinomahok ha tawtawo.

16 Habayti ya tawtawoy pinilì ni Apo Hisos ay hi Simon ya pinangalanan et ni Apo Hisos nin Pidro, 17 boy loway anak ni Sibidiyo ya hi Santiyago boy hi Howan ya pinangalanan nin Bowanirgis ya hay labay totolen ay aw-anak nin korol. Ombayroy impangalan konla ta hila ay mapabiglà. 18 Hay pinilì na et ay hi Andris, hi Pilipi, hi Bartolomi, hi Matiyo, hi Tomas, hi Santiyago ya anak ni Alpiyo, hi Tadyo, hi Simon ya mapagmalasakit ha nasyon Israyil, 19 boy hi Hodas Iskariyoti ya nangisapakat koni Apo Hisos.

Bininggawan hi Apo Hisos nin ma-inkapangyariyan ni Bilsibob

(Matiyo 12:22-32; Lokas 11:14-23; 12:10)

20 Hapa-eg, hin naka-orong hili Apo Hisos ay nilako la yayna et pini-o-opongan nin malakè ya tawo. Kayà hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay aglayna angka-arap nin mangan. 21 Hin nabalita-an nin pawpartidos ni Apo Hisos ya tongkol ha anggaw-en na ay nilako la yan kowen, ta ma-in tawtawo ya ampaghalità nin lokoloko ya.

22 Ma-in ongnoy mangitorò nin kawkapanogo-an ya nika-ibat ha siyodad nin Hirosalim ya nipaghalità, “Hi Bilsibob,” wanla, “ya po-on nin dawdimonyo ay pinomahok bahen koni Hisos; kayà ampakapa-alih ya nin dawdimonyo ya pinomahok ha tawtawo.”

23-24 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona baytoy tawtawoy anti bayro ta hinalità na konla, ya wana, “Warì ma-arì pa-alihen ni Satanas ya sarili na?” Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos konla ya kawka-alimbawa-an: “No ma-in arì,” wana, “ta hay ampag-ari-an na ay mi-a-away ay ahè bomoyot ya pamomo-on na; 25 boy no ampi-a-away ya tawtawoy ampa-iri ha mimihay bali ay ahè bomoyot ya pamilalamo la. 26 No kalabanen ni Satanas ya sarili na, hay kapangyariyan nan mamo-on ay ahè bomoyot ta tampol ma-anggawan.

27 “Hay bali nin makhaw ya tawo ay ayin makalo-ob nin manakaw nin kawkamama-in na no agna pon balolen baytoy makhaw ya tawo. Ha ombayro, hay bali na ay ma-arì anan panakawan. 28 Habayti ya tanda-an moyo: hay tawtawo ay patawaren ha kaganawan kasalanan la boy pawpanla-et ya anhalita-en la, 29 piro hinoman ya ampaghalità nin mala-et ya kontra ha Ispirito nin Diyos ay ayin kapatawaran maski makakano, ta ha ombayro ay an-itowad na nin hay gawgawà nin Ispirito nin Diyos ay gawgawà ni Satanas. Habaytoy kasalanan na ay manatili kona anggan makakanoman.” 30 Habayti ay hinalità ni Apo Hisos ta anhalita-en nin hatoy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hiya ay pinahokan nin mala-et ya ispirito.

Hay anhomonol ha kalabayan nin Diyos ay hila ya nanay boy pawpatel ni Apo Hisos

(Matiyo 12:46-50; Lokas 8:19-21)

31 Hapa-eg hay nanay ni Apo Hisos kateng pawpatel nay lawlalaki ay nakalateng. Hila ay ampireng ha likol bali boy impa-ingat la hi Apo Hisos. 32 Ha mamalibot ni Apo Hisos ay malakè ya tawoy ampipampiknò. Hinalità la kona, ya wanla, “Hay nanay mo boy pawpatel moy lawlalaki ya ampanikap komo ay anti ha likol.”

33 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hino,” wana, “ya antokoyen moyon nanay ko boy pawpatel ko?”

34 Hapa-eg, tinegteg na baytoy tawtawoy ampipampiknò ha mamalibot na biha na hinalità, “Hila bayti,” wana, “ya nanay ko boy pawpatel ko, 35 ta hinoman ya anhomonol ha kalabayan nin Diyos ay hila ya nanay ko boy pawpatel ko.”

4

Hay alimbawà ya tongkol ha mananabwag

(Matiyo 13:1-9; Lokas 8:4-8)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ya antin oman ha ambay dagat ay nag-ompisayna et nin manorò. Banà ha kalak-an tawoy nakitipon kona ay hinomapat ya ha bangkà ta bayro ya niknò nin manorò. Hay tawtawo itaman ay anti ha lakatan nin ampanlengè. 2 Malakè ya bagay ya an-itorò konla ni Apo Hisos ya aw-alimbawà.

3 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Leng-en moyo!” wana. “Ma-in mihay lalaki ya nakon nanabwag. 4 Ha pangihabwag na ay ma-in ongnoy pahì ya natata ha daan. Hatoy pawpahì ya nikatata ha daan ay kinan nin mawmanokmanok. 5 Ma-in itaman pawpahì ya nikatata ha babon matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà. Habaytoy pawpahì ay tampol tinomobò, ta alwan makodpaw ya lotà ya nakataphon. 6 Hapa-eg, hin inomamot ya hilà allo, hatoy pawpahì ya tinomobò ay nalaneh anggan nayangoh ta mababoy pinanyamotan. 7 Hay kanayon ya pawpahì ay nikatata ha antobo-an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Hin tinomobò baytoy pawpahì ay tinomobò itaman baytoy ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Kayà ahè nakabonga baytoy pawpahì ya tinomobò ta napolopotan nin hatoy ampangayakay ya dawdikot ya madowih. 8 Piro ma-in pawpahì ya nikatata ha maganday lotà. Habaytoy pawpahì ay tinomobò nin mahampat boy namonga. Ma-in pinaka-alawahanan tatlompò, ma-in pinaka-alawahanan anemapò, boy ma-in pinaka-alawahanan magato. 9 Hay ka-ilangan moyo,” wana et ni Apo Hisos, “ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko biha moyo honolen.”

Hay bara-nan nin pambin aw-alimbawà

(Matiyo 13:10-17; Lokas 8:9-10)

10 Hapa-eg, hin ayin ana baytoy malakè ya tawo, hi Apo Hisos ay pinastang nin labinloway alagad na kateng hatoy kanayon ya kawkalamowan na no anyay labay totolen nin hatoy aw-alimbawà na. 11 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Komoyo,” wana, “inggawà ya pangingintindi nin sawsikrito ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos; piro ha kanayon ya tawtawo, kaganawan bagay ya itorò konla ay i-alimbawà emen matopad bayti ya holà hin hato:

12 ‘Manegteg hila man anan manegteg ay aghila makakit. Manlengè hila man anan manlengè ay aghila maka-intindi; ta no angka-intindiyan la ay pakarani hila ha Diyos. Hay Diyos itaman ay mambi konla nin kapatawaran.’ ”

Impalinaw ni Apo Hisos ya alimbawàya tongkol ha mananabwag

(Matiyo 13:18-23; Lokas 8:11-15)

13 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Warì agmoyo na-intindiyan baytoy hinalità koy alimbawà? No agmoyo angka-intindiyan bayto ay pangno moyo man awod ma-intindiyan ya maski anyay alimbawà? 14 Hay Halità nin Diyos ay kowinta inhabwag nin mananabwag. 15 Hay ka-alimbawa-an nin hatoy daan ya kinatatawan nin pawpahì ay tawtawoy nakalengè Halità nin Diyos, piro tampol inalih ni Satanas ha nakem la baytoy nalengè lay Halità nin Diyos. 16 Hatoy matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà ya kinatatawan nin pawpahì ay bilang ha tawtawo ya nakalengè nin Halità nin Diyos. Hin nalengè la bayto, antimano, tinanggap la nin ma-in kaligawan. 17 Piro hay Halità nin Diyos ay ahè nakayamot ha nakem la boy kadodomalì bongat ya pananggap la. No ma-in anlomateng ya angkagolowan ihip la, boy no ampagkama-in hila nin kawkadya-dya-an nin banà ha Halità nin Diyos ay angka-alin antimano ya pantotompel la.

18 “Hatoy lotà ya ma-in ampangayakay ya dawdikot ya madowih ya kinatatawan nin pawpahì ay bilang simpri ha tawtawoy nakalengè nin Halità nin Diyos. 19 Piro banà ha bawbagay ya angkagolowan la ha biyay la, ha kalabayan la nin yomaman, boy ha paghangad la nin kanayon ya bawbagay, hila ay kowinta pawpahì ya tinomobò ya napolopotan nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Kayà hay Halità nin Diyos ya nalengè la ay ahè namonga ha biyay la. 20 Hatoy maganday lotà ya kinatatawan nin pawpahì ay bilang ha tawtawo ya nanlengè nin Halità nin Diyos. Habaytoy nalengè lay Halità nin Diyos ay pininto-o la, boy nakapibongan kahampatan ha biyay la nin emen ha pawpahì ya ma-in namongan tatlompò, ma-in anemapò, boy ma-in namongan magato.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ha kingki

(Lokas 8:16-18)

21 Hi Apo Hisos ay naghalità ana et konla, ya wana, “Warì hay kingki ya andongket ay anhalokoban nin kalaying o an-itagò ha hilong katri? Warì ahè an-igwà ha talagan pangigwa-an? 22 Ayin nakatagò ya ahè mipatnag, boy ayin sikrito ya ahè mibolgar. 23 Hay ka-ilangan moyo,” wana et ni Apo Hisos, “ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko biha moyo honolen.”

24 Hinalità ana et ni Apo Hisos, “Pakaleng-en moyon mahampat,” wana, “ya an-itorò ko, ta no leng-en moyo, hay Diyos ay mambi komoyo nin pangingintindi boy lalò nan ipa-intindi komoyo. 25 Hay tawoy ampinto-o ha bagay ya an-ipa-intindi kona nin Diyos ay lalò maka-intindi ha an-ipa-intindi kona. Piro hay tawoy ahè ampinto-o ha an-ipa-intindi kona nin Diyos ay alihen et ha nakem na baytoy amò ya na-intindiyan na.”

Hay pantomobò nin binì

26 Ombayri et ya alimbawà ni Apo Hisos: “Hay pamomo-on nin Diyos ay bilang ha lalaki ya nanabwag nin binì. 27 Hin nayarì nan inhabwag ay patoloy yan magtrabaho nin allo-allo. No yabi ay matoloy ya. Habayti ya inhabwag na ay agna tandà no pangno anlomhì boy no pangno antomobò. 28 Hay lotà ya ampakapatobò boy ampakapabonga nin hatoy intanem, ta hay ampangyari ay ombayri: tomobò pon biha homwak, bayo manlaman ya pawpahì. 29 No mato-ayna ay alawahanen ana nin hatoy lalaki ya nanabwag.”

In-alimbawà ha bot-on mostasa

(Matiyo 13:31-32, 34; Lokas 13:18-19)

30 “Anya et,” wani Apo Hisos, “ya pangiparisan tamo nin pamomo-on nin Diyos boy anya et ya pangi-alimbawa-an tamo? 31 Hay pamomo-on nin Diyos ay ayin imbalag ha bot-on mostasa ya pinakamayamò ya bot-o ha kaganawan an-itanem. 32 No na-itanem ana, maski pinakamayamò bayto, pantomobò ay anhomlay nin mas et ha kanayon ya po-on gawgolay. Kayà hay mawmanokmanok ay ampipanayi ha mangalhay ya hawhanga nin habayto.”

33 Hay Halità nin Diyos ya an-i-aral konla ni Apo Hisos ay anggamitan na nin bilang ombayri ya alimbawà kompormi ha kaya lan intindiyen. 34 Panay alimbawà ya anggamiten na ha pangi-aral na konla; piro no hilahilan bongat nin aw-alagad na ay an-ipalinaw na konla ya labay totolen nin habaytoy aw-alimbawà na.

Pagkahokaw angin ya pinatgen ni Apo Hisos

(Matiyo 8:23-27; Lokas 8:22-25)

35 Lomateng ya mahilem nin habayton allo, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Lomipay tamo,” wana. 36 Hapa-eg, hay aw-alagad ay hinomapat do ha bangkà ya anhakyan ni Apo Hisos. Inalihan la baytoy kalak-an tawo ta nanigè hilayna, boy ma-in et ongnoy bangkà ya anhakyan nin tawtawoy nakilako konla. 37 Mintras anlomipay hili Apo Hisos ay biglà hinomkaw ya angin. Hay bangkà la ay halos lomdeg ana ta angkahipwakan nin mangalhay ya dawoyon. 38 Hin habayto, hi Apo Hisos ya anti ha bandan hoyotan nin bangkà ay naka-onan ya angkatoloy. Pinokaw ya nin aw-alagad na, ya wanla kona, “Pangino-on, lomdeg tamoyna, ayin nayì kowinta komo ya mati tamo?”

39 Nibangon hi Apo Hisos ta minandawan nay angin nin tonggen boy hinalità na ha dagat, “Pakatinek ka!” wana. Hapa-eg, tinonggen baytoy pagkahokaw angin boy hay dagat ay tinominek.

40 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Antà angkalimo kawo? Warì ayin kawo et katetpel?”

41 Hay limo lan masyado boy hay ispanta la; kayà hinalità la ha miha ta miha, “Anyan magkatawowan bayti ta maski angin boy dawoyon ay anhomonol kona?”

5

Pina-alih ni Apo Hisos ya mangala-et ya aw-ispiritoy pinomahok ha mihay lalaki

(Matiyo 8:28-34; Lokas 8:26-39)

1 Hapa-eg hili Apo Hisos ay ni-abot ha lipay dagat nin Galiliya ya dogal nin tawtawoy Girasino. 2 Hin nakalombah hi Apo Hisos ha bangkà ay hinakbat ya nin mihay lalaki ya na-ibat ha kawkowibay panabonan. 3 Habaytoy lalaki ay ampa-iri ha panabonan ta pinahokan ya nin mala-et ya ispirito. Maski tikalà ya pamalol kona nin tawtawo ay agla yayna makayan balolen. 4 Mabetbet la ya pon ambalolen nin tikalà boy amposasan nin pahak, piro angkaboytò nay tawtikalà boy angkawatak nay pahak ya an-iposas kona. Ayin makasopil kona banà ha kakhawan na. 5 Allo yabi ay antomalà ya ha tawtinabon boy ha bawbakil. Ampambo-angaw ya boy hay nawini na ay anhogathogaten na nin bawbato.

6 Hapa-eg, hin natamolawan na hi Apo Hisos ha marayò ay nowayo yan hinomakbat ta nanalimokod ya nin hinomamba koni Apo Hisos. 7-8 Hinalità ni Apo Hisos do ha mala-et ya ispirito ya pinomahok do ha tawo, “Hikay mala-et ya ispirito, mog-alih ka ha tawoy habayti,” wana. Hapa-eg, nambo-angaw baytoy lalaki boy hinalità na koni Apo Hisos, “Hisos ya Anak nin Diyos ya Pinakamakapangyariyan, antà ampaki-emenan mo ko? Alang-alang ha Diyos ay agmo ko pa-irapan.”

9 Hapa-eg, pinastang ya ni Apo Hisos, “Anyay ngalan mo?” wana.

Tinombay baytoy mala-et ya ispirito, ya wana, “Hay ngalan ko ay ‘Kawan’ ta malakè kayi.” 10 Hapa-eg, ampaka-awok-awoken nin hatoy mala-et ya ispirito koni Apo Hisos ya agna hila dayi ipalako ha marayò ya dogal.

11 Ha marani bayro ay ma-in kawan baboy ya ampipamokibok ha pallig bakil. 12 Hapa-eg, ombayri ya impaki-i-ingalo nin hatoy mangala-et ya aw-ispirito koni Apo Hisos, “Palakwen mo kayi bahen ha bawbaboy ta pomahok kayi konla.” 13 Pinayagan hila itaman ni Apo Hisos. Hapa-eg hatoy mangala-et ya aw-ispirito ay nog-alih bayro ha lalaki, ta nako hilan pinomahok do ha mangalowan liboy baboy. Hatoy bawbaboy ya pinahokan nin mangala-et ya aw-ispirito ay nipampowayon nagpalako ha bongaw anggan nipadiritso hilan narabò ha dagat. Bayro hila nati nin nalemeh.

14 Hapa-eg hay ampipangalagà nin hatoy bawbaboy ay nipampowayo, ta habaytoy pangyayari ay imbabalità la ha tawtawo ha mangarani ya bawbaryo anggan banowa. Hin nalengè bayto nin tawtawo ay nako hilan namiliw nin habaytoy pangyayari. 15 Hin ni-abot hila bayro koni Apo Hisos ay nakit la baytoy tawo ya pinahokan pon nin kawan dimonyo. Hiya ay ampiknò ya nakadoloyna boy matinò ana ya pag-i-ihip na. Banà bayro ha nakit nin hatoy tawtawo ya pangyayari, hila ay nikalimo. 16 Hapa-eg, hatoy tawtawoy nipampakakit do ha ginawà ni Apo Hisos ay nangibabalità ha tawtawoy kapilateng nin tongkol ha nangyari do ha lalaki ya pinahokan nin dawdimonyo boy tongkol do ha bawbaboy. 17 Hay tawtawoy anti bayro ay naki-i-ingalo koni Apo Hisos nin mog-alih ya bayro ha dogal la.

18 Hapa-eg, hin anhomakay ana hi Apo Hisos ha bangkà, hatoy lalaki ya pinahokan pon nin dawdimonyo ay napakarani ta ampaki-i-ingalo nin makilako koni Apo Hisos. 19 Piro ahè pinomayag hi Apo Hisos no alwan hinalità na kona, “Morong ka komoyo,” wana, “ta ha pawpartidos mo boy ha aw-amigo mo ay ibalità mo no anyay ginawà komo nin Pangino-on boy no pangnoy pangingangalo na komo.”

20 Hapa-eg, hatoy lalaki ay nanigè anan nako ha probinsya ya an-ingaten Dikapolis ya hay labay totolen ay mapò ya banowa. Bayro na imbabalità ya ginawà kona ni Apo Hisos. Kaganawan tawo bayro ay nipag-ispanta.

Hay nati ya anak ni Hayro boy hay babayi ya nangaptoh nin dolo ni Apo Hisos

(Matiyo 9:18-26; Lokas 8:40-56)

21 Hapa-eg hili Apo Hisos ay hinomakay ana ha bangkà ta lomipay hila. Hin nakalipay hilayna, do ha ambay ay pini-o-opongan hi Apo Hisos nin malakè ya tawo. 22 Hapa-eg hi Hayro ya ampamo-on ha miha ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ay nilomateng bayro. Nanlokob ya ha danin bitih ni Apo Hisos 23 biha ya naki-i-ingalo, ya wana, “Hay anak koy dalagita ay malagayna mati. Mako ka dayi bayro ta aptohen mo ya emen ya homampat.” 24 Hi Apo Hisos ay nakilako koni Hayro boy malakè et ya tawoy nakilako konla; kayà ampangapipepetpetan la hi Apo Hisos.

25 Hapa-eg, ma-in bayron mihay babayi ya ha lo-ob labinloway ta-on ay sigisigi ya pantolò dayà na ta ma-in yan dipirinsya. 26 Ha kaboyotan pamatambal na ay lalò yan angka-irapan boy kaganawan kamama-in na ay na-oboh naynan imbayad ha nipanambal kona. Agya hinomampat no alwan lalò ana ingat nilomalà ya angkatanam na. 27 Hin nalengè nin hatoy babayi ya tongkol koni Apo Hisos ay nakipaletpet ya bayro ha kalak-an tawo nin nako ha bokotan ni Apo Hisos, biha na inaptoh ya dolo ni Apo Hisos, 28 ta wana ha sarili na, “Ma-aptoh kon bongat ya dolo na ay homampat ako.” 29 Hin na-aptoh nay dolo ni Apo Hisos ay tinonggen ya pantolò nin dayà na boy natanam na ha nawini na ya hinomampat yayna ha dipirinsya na.

30 Antimano, natanda-an ni Apo Hisos ya ha kapangyariyan na ay ma-in hinomampat. Kayà nagpeyeh ya nin inomarap do ha kalak-an tawo biha ya nagpastang, “Hino,” wana, “ya nangaptoh nin dolo ko?”

31 Hinalità kona nin aw-alagad na, “Angkakit moy malakè ya tawoy ampakipaletpet komo; antà ampastangen mo no hinoy nangaptoh nin dolo mo?”

32 Piro hi Apo Hisos ay ampanegteg ha mamalibot na ta ambiliwen na no hinoy nangaptoh nin dolo na. 33 Tandà nin hatoy babayi ya nangyari kona hin inaptoh nay dolo ni Apo Hisos. Ha kalimowan na ay ampamegpeg yay napakarani koni Apo Hisos, boy nanlokob ya ha danin bitih ni Apo Hisos ta hinalità nay kaptegan. 34 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, ya wana, “Patel, hay pantotompel mo ya nakapakahampat komo. Morong kayna nin ma-in katinekan ta mahampat kayna.”

35 Mintras ampaghalità et hi Apo Hisos do ha babayi ay ma-in ongnoy tawoy nilomateng ya na-ibat ha bali ni Hayro. Hinalità la koni Hayro, “Hay Mangangaral,” wanla, “ay agmoyna abala-en nin palakwen bayro ta nati anay anak mo.”

36 Piro hatoy hinalità la ay ahè pinansin ni Apo Hisos, no alwan hinalità na koni Hayro, “Agka malimo,” wana, “basta tompel ka kongko.” 37 Hapa-eg hay kanayon ya tawo ay ahè pinayagan ni Apo Hisos nin makilako kona, no alwan hay pinakilako nan bongat ay hi Pidro, boy hatoy mipatel ya hi Santiyago boy hi Howan. 38 Hin ni-abot hila ha bali ni Hayro ay nakit ni Apo Hisos ya hay tawtawo bayro ay angkagolo. Ma-in ampipanangih boy ma-in ampi-a-anito. 39 Hin nakalo-ob hi Apo Hisos bayro ha bali ay hinalità na do ha tawtawo, “Antà,” wana, “nin angkagolo kawo boy ampanangih? Haba-in ya anak ay ahè nati no alwan angkatoloy yan bongat.”

40 Hin nalengè la baytoy hinalità ni Apo Hisos ay pinikaka-iliyan la ya. Hapa-eg kaganawan tawo ya anti bayro ay pinalikol ni Apo Hisos. Hay agnan bongat pinalikol ay tatay boy nanay nin hatoy anak kateng hatoy tatloy alagad na. Hila ya kalamo nan nilomo-ob do ha pinangiborolan nin hatoy anak. 41 Hapa-eg, inoligtanan ni Apo Hisos ya gamet nin hatoy anak biha na hinalità, “Talita komi,” wana, ya hay labay totolen ay, “Ninì, mibangon ka!”

42 Antimano, nibangon baytoy anak biha ya nowako; habaytoy anak ay idad anan labinloway ta-on. Hay mawmato-antawo nin hatoy anak ay masyadon nag-ispanta. 43 Inhigpit nin imbibilin konla ni Apo Hisos ya habaytoy pangyayari ay agla ibabalità ha maski hinoy tawo, boy hinalità et konla ni Apo Hisos ya biyan lan pamamangan baytoy anak.

6

Hi Apo Hisos ay ahè binalay ha Nasaritya sarili nan banowa

(Matiyo 13:53-58; Lokas 4:16-30)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nog-alih bayro ha dogal ya habayto ta norong ya ha Nasarit ya sarili nan banowa. Hay aw-alagad na ay nakilako kona. 2 Hin nilomateng ya allon pama-inawa, hi Apo Hisos ay nilomo-ob ha himba-an nin Hawhodiyo ta bayro ya nanorò. Hay malakè ya tawoy anti bayroy nakalengè kona ay nipag-ispanta, ya wanla, “Ayri nangibat ya pangingihip nay ombahen? Anyan karonongan ba-in ya inggawà kona? Pangno ya ampakagawà nin bawbagay ya pawpapag-ispantawan? 3 Warì alwan hiya ya karpintiro ya anak ni Mariya boy hay pawpatel nay lalaki ay hi Santiyago, hi Hosi, hi Hodas, boy hi Simon? Warì alwan kateng pawpatel nay babayi ay anti bayri?” Habaytoy tawtawoy nipagpastang ay ahè nipananggap koni Apo Hisos.

4 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay propita ay an-igalang ha maski ayrin dogal, piro ahè an-igalang ha sarili nan banowa, boy agya an-igalang nin sarili nan partidos boy sarili nan pamilya.” 5 Kayà hi Apo Hisos ay ahè nakagawà bayro nin pawpapag-ispantawan ha sarili nan dogal, no alwan hay gamet na ay impababo na ha ongnoy tawoy ampagmasakit ta pinakahampat na hila. 6 Hay ispanta ni Apo Hisos ta hay tawtawo ha dogal ya habayto ay ayin katetpel.

Hay bibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na

(Matiyo 10:5-15; Lokas 9:1-6)

Hili Apo Hisos ay nako ha bawbaryo nin nangi-aral Halità nin Diyos. 7 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona baytoy labinloway alagad na ta inhogò na hila nin manilowalowa, boy binyan na hilan kapangyariyan nin mama-alih nin mangala-et ya aw-ispirito ya pinomahok ha tawo. 8 Immanda na konla ya ha pamowako la ay baston bongat ya gitan la. Aghila mantan pamamangan ni sopot o kowalta. 9 Pinayagan na hilan magsapatos, piro agna hila ampagtanen nin doloy paghagiliyan la. 10 Hinalità et konla ni Apo Hisos, “Makihandà kawo ha hinoman ya ma-in bali ya mananggap komoyo, boy manatili kawo bayro angga ha mog-alih kawo ha dogal ya habayto. 11 No ma-in kawon malakoy dogal ya agla kawo tanggapen o agla kawo leng-en ha an-i-aral moyo ay mog-alih kawo bayro. Piro biha kawo mog-alih ay ikampag moyoy gabok ha bitih moyo emen moyo ma-ipakit ya hay Diyos ay ma-in pahang konla banà ha agla pananggap komoyo.”

12 Hapa-eg, nanigè ana baytoy aw-alagad ni Apo Hisos. An-i-aral la ha tawtawo ya dapat lan paghehean ya kawkasalanan la. 13 Malakè ya dimonyoy pinomahok ha tawtawo ya pina-alih la, boy malakè ya tawoy ampipagmasakit ya pinonahan lan asiti boy pinakahampat la.

Hi Howan Mamiminyag ay impapati ni Arì Hirodis

(Matiyo 14:1-12; Lokas 9:7-9)

14 Hi Apo Hisos ay nibantog nin banà ha gawgawà na. Kayà nalengè ni Arì Hirodis ya hinalità nin tawtawo ya tongkol koni Apo Hisos. Ma-in ongnoy tawo ya naghalità nin, “Hiya hi Howan Mamiminyag ya nabiyay oman. Kayà ampakagawà ya nin habayti ya pawpapag-ispantawan.”

15 Piro hinalità nin kanayon, “Hiya hi Ilyas ya propita hin hato.”

Hay hinalità itaman nin kanayon, “Hiya ay propita ya bilang ha pawpropita nin Diyos hin hato.”

16 Piro hin nalengè ni Arì Hirodis baytoy tongkol koni Apo Hisos ay hinalità na, “Hiya,” wana, “hi Howan Mamiminyag ya impapotohan kon olo ya nabiyay oman.”

17-18 Hay pangyayari no antà impapati hin hato ni Arì Hirodis hi Howan ay ombayri: inayo ni Arì Hirodis nin pinag-ahawa hi Hirodiyas ya ahawa nin patel na ya hi Pilipi. Hapa-eg, hinalità ni Howan Mamiminyag koni Arì Hirodis, “Alwan tamà,” wana, “ya ginawà mo ya pinag-ahawa moy ayro mo.” Banà bayro, hi Howan ay imparakep ni Arì Hirodis ta impapiriso na ya.

19 Hi Hirodiyas itaman ay nagkama-in nin irap nakem koni Howan; kayà labay na yan patyen. Piro agya pinayagan ni Arì Hirodis. 20 Hi Howan ay an-igalang ni Arì Hirodis, ta tandà na ya hi Howan ay mahampat ya tawoy anhomonol ha Diyos; kayà indipinsa na ya. Hay tawtorò ni Howan ay nalabayan ni Arì Hirodis nin leng-en maski habayto ay ampakagolo nin nakem na.

21 Hin na-abot ya allon impanganak ni Arì Hirodis ay namapahandà ya nin pamamangan ya para ha kaganawan kombidado nay mangatag-ay ya katongkolan, pawpo-on hondalò, kateng aw-importantin tawo ha probinsyan Galiliya. Hapa-eg hi Hirodiyas ay nagkama-in paraan nin ma-ipapati na hi Howan 22 hin tinomalek bayro ya anak nay dalaga. Hay talek nin habaytoy dalaga ya anak ni Hirodiyas ay nakapakonsowilo koni Arì Hirodis kateng do ha kawkombidado na. Kayà hinalità ni Arì Hirodis do ha dalaga, “Maski anya,” wana, “ya awoken mo kongko ay igwà ko komo.” 23 Naghompà yan nagpangakò do ha dalagay tinomalek, ya wana, “Anyaman ya awoken mo kongko, maski kagitnà nin kamama-in ko ay igwà ko komo.”

24 Hapa-eg, nilomikol baytoy dalaga ta pinastang nay nanay na, “Nanay,” wana, “anyay labay mon awoken ko?”

Tinombay baytoy nanay na. “Hay awoken mo,” wana, “ay olo ni Howan Mamiminyag.”

25 Hapa-eg hatoy dalaga ay nanandalì nagbira koni Arì Hirodis ta hinalità na kona, “Hay an-awoken ko,” wana, “nin igwà mo kongko hapa-eg et ay olo ni Howan Mamiminyag. Hay olo na ay igwà ha bandihado biha igwà kongko.”

26 Hapa-eg, hi Arì Hirodis ay masyadon nilomelè nin banà bayro ha inawok kona, piro banà ta naghompà yan nagpangakò do ha dalaga ya nalengè nin kawkombidado na ay agya napa-agko. 27 Kayà antimano, nangihogò ya nin mihay hondalò na nin mako ha pirisowan nin mamoton olo ni Howan Mamiminyag. Habaytoy hondalò ay nakoyna. Hapa-eg, pinotoh nay olo ni Howan Mamiminyag, 28 biha na inggawà ha bandihado ta gintan na do ha dalaga. Hay ginawà itaman nin hatoy dalaga ay inggawà na ha nanay na. 29 Hin nabalita-an bayto nin aw-alagad ni Howan ay nilako lan kinwa ya bangkay ni Howan ta intabon la.

Liman libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Matiyo 14:13-21; Lokas 9:10-17; Howan 6:1-14)

30 Hapa-eg hatoy aw-alagad ni Apo Hisos ay nipagbira kona ta kaganawan ginawà la boy intorò la ay imbalità la koni Apo Hisos. 31 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Mako tamo,” wana, “nin pa-ipapawà ha powiray dogal emen tamo makapa-inawan amò.” Hinalità bayto ni Apo Hisos banà ta malakè ya tawoy ampako konla; banà bayro aglayna angka-arap ya pamangan la. 32 Hapa-eg, hinomakay hila ha bangkà nin magpalako ha powiray dogal.

33 Malakè ya nakakit nin pamog-alih nili Apo Hisos boy nabalayan hila. Kayà ha balang banowa bayro ay malakè ya tawoy nipampowayo nin na-onan nako ha dogal ya lalakwen nili Apo Hisos. 34 Hin nakalombah hi Apo Hisos ha bangkà ay nakit na baytoy malakè ya tawoy nititipon bayro. Na-ingalowan na baytoy tawtawo ta bilang hila nin tawtopa ya ayin ampagpastol. Banà bayro ay malakè ya bagay ya intorò na konla. 35 Lomateng ya mahilem, hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin aw-alagad na ta hinalità la kona, ya wanla, “Habayti ay powiray dogal boy mahilem ana. 36 Halita-en mo ha tawtawo ya mog-alih hilayna emen hila makalako ha bawbaryoy mangarani bayri nin manaliw pamamangan la.”

37 Piro tinombay konla hi Apo Hisos, “Hikawo,” wana, “ya mambi konla nin pamamangan.”

Hinalità la koni Apo Hisos, ya wanla, “Ha kalak-an nin habayti ya tawo, hay ka-ilangan ya kantidad nin panaliw ipakan konla ay alagà waloy bowan ya sowildo nin miha katawo. Labay mo nayì nin mako kayin maggastos nin ombayro kalakè ya panaliw tinapay para ipakan konla?”

38 Pinastang hila ni Apo Hisos, “Ongnoy tinapay ya anti bahen? Helken moyo,” wana.

Hin nakit la no ongno ay hinalità la koni Apo Hisos, “Limay tinapay,” wanla, “boy loway ikan.”

39 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya pa-ikno-en la baytoy kaganawan tawo nin gropogropo ha dawdikot. 40 Hin naka-iknò hila ay ma-in gawgropo ya manimagato katawo boy ma-in gawgropo ya manilimampò katawo. 41 Hapa-eg hatoy limay tinapay boy loway ikan ay kinwa ni Apo Hisos biha ya naninglà, ta habayto ay pinasalamatan na ha Diyos. Hin nayarì ay binibi-hil na baytoy tinapay biha na inggawà ha aw-alagad na ta hila ya nangitayak ha tawtawo. Ombayro et ya ginawà na do ha loway ikan. 42 Hilay kaganawan ay nangan nin habayto boy nikabhoy. 43 Hapa-eg hay aw-alagad ay nakatipon et nin natilà ya bawbi-hil nin hatoy tinapay boy ikan ya nakapnò et nin labinloway bakol. 44 Hay lawlalaki ya nipampangan bayro ay liman libo.

Hi Apo Hisos ay nowako ha babon lanom

(Matiyo 14:22-33; Howan 6:15-21)

45 Hapa-eg, pinahakay ni Apo Hisos ya aw-alagad na ha bangkà, ta pina-ona na hilan lomipay ha kagmang nin mako ha banowan Bitsayda. Hiya itaman ay nagkabalag ta ampa-orongen na baytoy tawtawo. 46 Hin naka-alih ana baytoy tawtawo, hi Apo Hisos ay nilomakat ha bakil ta bayro ya nanalangin. 47 Hin yabi ana, hay bangkà ya anhakyan nin aw-alagad na ay ni-abot ana ha botlay dagat ya anlipayan la. Hi Apo Hisos balè ya nagsolo ay anti et bayro ha bakil. 48 Angkatamolawan na ya hay aw-alagad na ay angka-irapan magsagwan ta angkahalongà lay angin. Hin manga-alas kowatroyna nin palbangon hi Apo Hisos ay ampowako ha babon lanom nin anhomono konla. Hin marani yayna konla ay libahan na hila dayi. 49 Piro hin nakit nin aw-alagad ya ma-in ampowako ha babon lanom ay nambo-angaw hila ta andap la no molto. 50 Hilay kaganawan ay nalimo bayro ha nakit la.

Kayà antimano, nag-ilgo hi Apo Hisos, ya wana, “Agkawo malimo ta hiko bayti.” 51 Hapa-eg hi Apo Hisos ay hinomapat do ha bangkà ya anhakyan la boy nagkalma ya angin. Masyadon pinag-ispantawan hi Apo Hisos nin aw-alagad na, 52 ta maski nakit lay ginawà ni Apo Hisos do ha tinapay ay agla na-intindiyan no hino hi Apo Hisos banà ha katya-an nin nakem la.

Hi Apo Hisos ay namakahampat nin tawtawoyma-in masakit ha banowan Hinisarit

(Matiyo 14:34-36)

53 Hapa-eg, hin nakalipay ana hili Apo Hisos bayro ha banowan Hinisarit ay impondo lay bangkà la. 54 Hin nakalombah hila ha bangkà, antimano, hi Apo Hisos ay nabalayan nin tawtawo. 55 Habaytoy tawtawo ay nipampowayon nilibot baytoy intiron dogal, ta hay mangama-in masakit ay anhapwaten lan gitan koni Apo Hisos. 56 Maski ayri ya nakon bawbanowa, bawbaryo, o ha maski ayrin dogal ya ma-in bali, hay mangama-in masakit ay inggawà la ha plasa, biha la impaki-i-ingalo koni Apo Hisos ya maski laylay dolo na ay ma-aptoh nin hatoy ampipagmasakit. Kaganawan hatoy ampipagmasakit ya naka-aptoh nin laylay dolo ni Apo Hisos ay hinomampat.

7

Hay na-iknawan ya kawka-ogali-an

(Matiyo 15:1-9)

1 Hapa-eg hay Pawparisiyoy na-ibat ha siyodad nin Hirosalim kalamo ya ongnoy mangitorò nin kawkapanogo-an ay nako koni Apo Hisos. 2 Nakit la ya hay ongno ha aw-alagad ni Apo Hisos ay nangan nin ahè nag-ibano kompormi ha ka-ogali-an nin Hawhodiyo. 3 Hay Hawhodiyo lalo-lalò anay Pawparisiyo ay ahè mangan anggan agla pon honolen baytoy ka-ogali-an ya na-iknawan la ha kawka-apo-apowan la ya tongkol ha pag-ibano. 4 No kapi-ibat la ha palingki ay aghila pon mangan anggan agla malinisan ya nawini la. Malakè et ya anggaw-en lay kawka-ogali-an ya na-iknawan la ya tongkol ha pangongoyah nin pawpaminoman la, kawkeren la, boy kanayon et ya kawkahangkapan ya tangsò.

5 Banà bayri, hi Apo Hisos ay pinastang nin hatoy Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an nin ombayri: “Antà nin hay aw-alagad mo,” wanla, “ay ahè anhomonol ha kawka-ogali-an ya na-iknawan ha kawka-apo-apowan tamo, ta ampangan hila nin ahè ampag-ibano kompormi ha kawka-ogali-an tamo?”.

6 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Tamà baytoy holà ni propita Isayas hin hato ya tongkol komoyon mawmagkakanwarì ya ombayri ya nakaholat:

‘Habayti ya tawtawo, wanan Diyos ay ampaghalità nin an-igalang la ko; piro marayò ya nakem la kongko. 7 Ayin kowinta ya panhomamba la kongko, ta hay an-itorò lay pawpanogò nin tawtawo ay anhalita-en la nin habayto ay pawpanogò ko.’ ”

8 “Hay panogò nin Diyos,” wani Apo Hisos, “ay pina-olayan moyo, ta hay bawbagay ya anhonolen moyo ay hatoy kawka-ogali-an ya na-iknawan moyo.”

9 Naghalità ana et hi Apo Hisos, ya wana, “Talagan hay galing moyon magparaan emen moyo mapa-olayan ya pawpanogò nin Diyos. Anggaw-en moyo baytoy ombayro emen moyo mahonol ya kawka-ogali-an ya na-iknawan moyo. 10 Hay inggawà komoyo ni Moysis ay panogò nin Diyos ya ombayri: ‘Igalang moy tatay mo boy nanay mo,’ boy ombayri et: ‘Hinoman ya maghalità nin mala-et ha tatay na o ha nanay na ay dapat patyen.’ 11 Piro an-itorò moyo ya no ma-in tawoy ma-in itambay ha tatay na o ha nanay na ta halita-en nay ‘Korban,’ ya hay labay totolen ay inggawà ha Diyos 12 ay agmoyo yayna ampayagan nin manambay ha tatay na o ha nanay na. 13 Banà bayro ha antowaren moyoy kawka-ogali-an ya na-iknawan moyo ay an-ipakit moyo ya ayin alagà komoyo ya kawkapanogo-an nin Diyos. Malakè et ya bagay ya bilang ombayro ya anggaw-en moyo.”

Hay kala-etan nin tawo ay angka-ibatha sarili nan nakem

(Matiyo 15:10-20)

14 Hapa-eg, iningat oman ni Apo Hisos ya tawtawo nin pakarani kona ta hinalità na konla, “Kaganawan moyo,” wana, “ay manlengè boy intindiyen bayti ya halita-en ko: 15 hay ampakapakasalanan ha tawo ay alwan pamamangan ya an-ihobò na, no alwan hay ampakapakasalanan kona ay hatoy anhalita-en na. 16 Hay ka-ilangan moyon gaw-en ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko komoyo biha moyo honolen.”

17 Hapa-eg, hin nog-alih hi Apo Hisos do ha tawtawo ta nilomo-ob ya ha bali ay pinastang ya nin aw-alagad na no anyay labay totolen nin hatoy hinalità nay alimbawà ya tongkol ha ampakapakasalanan. 18 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Warì kateng hikawo,” wana, “ay ahè ampaka-intindi? Hay pamamangan ya inhobò nin tawo ay alwan habaytoy ampakapakasalanan kona, 19 ta hay inhobò na ay ahè ampipahok ha nakem na no alwan ampagdiritso ha tiyan na, biha mipalwa nin ma-alih kona.” (Hay labay totolen nin habayti ya hinalità ni Apo Hisos ay an-ipayag nan kanen ya maski anyay pamamangan.)

20 Hinalità et ni Apo Hisos, “Hay ampakapakasalanan ha tawo,” wana, “ay hatoy ampangibat ha nakem na, 21 ta ha nakem ampangibat ya kala-etan ihip, pamaki-ahawa ha maski hino, panakaw, pamatin tawo, pamabayi boy pamakilalaki, 22 panibà, panggawà nin kala-etan, pana-ol, panggawà nin ka-alayan, inggit, panggawà ikahirà nin kanayon, pagmalhay, boy katorpiyan. 23 Kaganawan habayti ya mala-et ya gawgawà ya ampakapakasalanan nin tawo ay ampangibat ha nakem na.”

Hay babayi ya alwan Hodiyo ya tinompelkoni Apo Hisos

(Matiyo 15:21-28)

24 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nog-alih ta nako ya ha mihay dogal ya marani ha banowan Tiro boy banowan Sidon. Hiya ay nakihandà ha mihay bali bayro. Agna dayi labay nin hay tawtawo bayro ay makatandà nin anti ya bayro, piro natanda-an simpri. 25 Bayro ay ma-in mihay babayi ya ma-in anak ya dalagita ya pinahokan nin mala-et ya ispirito. Hin nalengè nin hatoy babayi ya anti bayro hi Apo Hisos ay nako yan nanlokob ha danin bitih ni Apo Hisos. 26 Naki-i-ingalo ya koni Apo Hisos nin pakahampaten baytoy anak nay pinahokan nin dimonyo. Habaytoy babayi ay alwan Hodiyo boy hiya ay in-anak ha dogal ya an-ingaten Pinisya ya sakop nin probinsyan Sirya.

27 Hapa-eg, ombayri ya alimbawà ya hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay pamamangan,” wana, “ya para ha aw-anak ay dapat ipakan konla. Ahè kowen nin itapon ha aw-aho.”

28 Ombayri itaman ya intobay nin hatoy babayi, “Peteg bayto, Pangino-on,” wana, “piro hay aw-aho ay ampangan nin mawmomo ya angkatata nin aw-anak ha hilong nin lamisa.”

29 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Banà bahen ha hinalità mo,” wana, “ay morong kayna ta hay dimonyo ay nog-alih ana ha anak mo.”

30 Hin ni-abot baytoy babayi do ha bali na ay nakit nay anak nay naka-irà boy hay dimonyo ay ayin ana kona.

Hay tawoy teek boy ahè makapag-ilgo nin mahampat

31 Hapa-eg hin nog-alih hi Apo Hisos bayro ha dogal ya sakop nin banowan Tiro ay nagdaan ya ha banowan Sidon boy ha probinsyan Dikapolis biha ya nako ha ambay Dagat nin Galiliya. 32 Bayro ay ma-in ongnoy tawoy nantan koni Apo Hisos nin mihay lalaki ya teek boy alwan malinaw ya pag-ilgo. Impaki-i-ingalo la koni Apo Hisos ya pababowan nan gamet na baytoy tawo ya ma-in dipirinsya emen homampat.

33 Habaytoy lalaki ay impa-alilih ni Apo Hisos do ha kalak-an tawo biha na impahok ya tamorò na ha tolih nin hatoy tawo. Nilawayan na et ya tamorò na biha na in-aptoh ha dilà nin hatoy tawo. 34 Hapa-eg, naninglà hi Apo Hisos boy nanginanawa nin malawig, biha na hinalità do ha lalaki, “Ipata.” Hay labay totolen nin “ipata” ay “Makalengè ka!” 35 Antimano, hatoy lalaki ay nakalengè ana boy na-alih ya dipirinsya nin dilà na. Kayà malinaw anay pag-ilgo na.

36 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawtawo ya agla ibabalità ha maski hino baytoy nakit lay pangyayari. Piro mintras binawalan na hila ay lalò layna ingat imbabalità baytoy nakit la. 37 Kaganawan hatoy nakalengè ay nipag-ispanta boy hinalità la, ya wanla, “Anyaynay hampat nin kaganawan anggaw-en na! Angkagawà nan makalengè ya teek boy angkapa-ilgo nay ahè ampakapaghalità!”

8

Manga-apat ya libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Matiyo 15:32-39)

1 Hin nalabah ya ongnoy allo ay malakè ya tawoy nakitipon oman koni Apo Hisos. Hin ayin hilaynan ma-ekan ay iningat ni Apo Hisos ya aw-alagad na ta hinalità na konla, ya wana, 2 “Angka-ingalowan ko bayti ya kalak-an tawo ta tatloy allo layna bayri kontamo boy ayin hilaynan ma-ekan hapa-eg. 3 No pa-orongen ko hila nin mabitil ay ma-olaw hila ha daan, ta hay kanayon konla ay marayò ya orongen.”

4 Tinombay baytoy aw-alagad na, ya wanla, “Habayti ay powiray dogal. Ayri tamo mangwan pamamangan ya magkasya nin ipakan bayri ha kalak-an tawo?”

5 Pinastang hila ni Apo Hisos, “Ongnoy tinapay ya ma-in komoyo?” wana.

“Pito,” wanla.

6 Hapa-eg hatoy kalak-an tawo ay minandawan ni Apo Hisos nin miknò ha lotà. Hin naka-iknò hilayna, hatoy pitoy tinapay ay kinwa ni Apo Hisos ta pinasalamatan na ha Diyos biha na binibi-hil. Habayto ay inggawà na ha aw-alagad na nin ipatpel ha tawtawo. Ginawà itaman bayto nin aw-alagad. 7 Ma-in hila simprin ongnoy ikan ya mangayamò. Pinasalamatan bayto ni Apo Hisos biha na immanda ha aw-alagad na ya ipatpel bayto ha tawtawo. 8 Hatoy tawtawoy nipampangan ay nikabhoy boy nakatipon et ya aw-alagad nin natilà ya bawbi-hil ya nakapnò et nin pitoy bakol. 9 Hay nipampangan ay manga-apat ya libo katawo. Hin pina-orong ana ni Apo Hisos baytoy tawtawo, 10 hiya boy aw-alagad na ay hinomakay ha bangkà nin nagpalako ha dogal ya an-ingaten Dalmanota.

Hay tawtawo ay ampamagawà koni Apo Hisosnin papag-ispantawan

(Matiyo 16:1-4)

11 Hapa-eg hin ni-abot hilayna, hay Pawparisiyo ay nako bayro nin mandiskosyon koni Apo Hisos. Ampagaw-en la ya nin papag-ispantawan ya mamapteg nin hiya ay inhogò nin Diyos. Ombayroy an-ipagawà la kona ta anhoboken la ya. 12 Banà bayro, hi Apo Hisos ay nanginanawan malawig biha na hinalità konla, ya wana, “Antà hay tawtawo hapa-eg pana-on ay ampamagawà nin papag-ispantawan? Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: agkatawo pakitan nin papag-ispantawan.” 13 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nog-alih bayro ha tawtawo. Hinomakay hilan oman ha bangkà ta nilomipay hila.

Pag-atapan ya tawtorò nin Pawparisiyoboy ni Arì Hirodis

(Matiyo 16:5-12)

14 Naliwawan nin aw-alagad ni Apo Hisos nin magbawon tinapay. Hay tinapay ya anti ha bangkà la ay mimiha. 15 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Pag-atapan moyo ya pampalbag nin Pawparisiyo boy ni Arì Hirodis.”

16 Ha ombayroy hinalità ni Apo Hisos ay andap nin aw-alagad no talagan pampalbag tinapay ya labay totolen ni Apo Hisos. Kayà ni-i-ilgo hila, ya wanla, “Hinalità na bayto ta agtamo nagbawon tinapay.”

17 Piro tandà ni Apo Hisos no anyay ampi-i-ilgowan nin aw-alagad na; kayà pinastang na hila, ya wana, “Antà ampididiskosyonan moyo ya agmoyo pantan tinapay? Warì ayin kawon pangingintindi? Warì talagan matyà anay nakem moyo? 18 Ma-in kawon mata; warì agkawo ampakakit? Ma-in kawon tolih; warì agkawo ampakalengè? Naliwawan moyoyna nayì 19 hin binibi-hil ko baytoy limay tinapay ya impakan ko ha liman libo katawo? Ongnoy bakol ya napnò nin natipon moyoy tilà ya bawbi-hil?”

“Labinloway bakol,” wanla.

20 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hin binibi-hil ko bayto ya pitoy tinapay ya impakan ko ha apat ya libo katawo, ongnoy bakol ya napnò nin natipon moyoy tilà ya bawbi-hil?”

“Pitoy bakol,” wanla.

21 Hinalità ni Apo Hisos, “Agmoyo et nayì angka-intindiyan?”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya tawoy bowag

22 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nilomateng ha banowan Bitsayda. Bayro ay ma-in mihay lalaki ya bowag ya gintan koni Apo Hisos. An-ipaki-i-ingalo la koni Apo Hisos ya aptohen na baytoy bowag emen makakit. 23 Hapa-eg hatoy bowag ay inakay ni Apo Hisos nin inlikol ha banowa. Nandolà hi Apo Hisos ta habaytoy dolà ay inggawà na ha mata nin hatoy bowag biha na ya pinastang, ya wana, “Ampakakit kayna nayì?”

24 Hin nanegteg ya ay hinalità na, ya wana, “Ampakakit akoyna nin tawtawo ya emen pawpo-on kayo piro ampowako.”

25 Inapton oman ni Apo Hisos ya mata nin hatoy bowag. Hapa-eg, malinaw anay tegteg na ta angkakit naynay kaganawan. 26 Pina-orong ya ni Apo Hisos boy imbibilin na kona, ya wana, “Agkayna magbira ha banowa.”

Hay indiklara ni Pidro ya tongkol koni Apo Hisos

(Matiyo 16:13-20; Lokas 9:18-21)

27 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nagpalako ha bawbaryo ya mamalibot banowan Sisarya Pilipo. Peleg la ha daan, hi Apo Hisos ay nagpastang ha aw-alagad na, ya wana, “Anyay anhalita-en nin tawtawo? An-ihipen la warì no hino ko?”

28 Tinombay hila kona, “Hay kanayon,” wanla, “ay ampaghalità nin hika ay hi Howan Mamiminyag. Hay kanayon ay ampaghalità nin hika ay hi propita Ilyas. Hay kanayon itaman ay ampaghalità nin hika ay miha ha pawpropita.”

29 Pinastang na hila, “Hapa hikawo,” wana, “an-ihipen moyo nayì no hino ko?”

Tinombay hi Pidro, “Hika,” wana, “hi Kristo ya impangakò nin Diyos.” 30 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos ya habayto ay agla ibabalità ha maski hino.

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha kamatyan na

(Matiyo 16:21-23; Lokas 9:21-22)

31 Hapa-eg, inompisawan ni Apo Hisos nin intorò ha aw-alagad na ya hiya ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ka-ilangan magdanas nin masyadoy kadya-dya-an, boy ahè tanggapen nin mawmato-ay mangama-in katongkolan, pawpo-on nin pawparì, boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Hinalità et konla ni Apo Hisos ya hiya ay patyen, piro lomateng ya ikatlon allo ay mabiyay yan oman. 32 Hay mangyari kona ay impakapapalinaw na ha aw-alagad na. Banà bayro ha hinalità ni Apo Hisos ay impa-alilih ya ni Pidro ta hina-ad na ya. 33 Hapa-eg, inarap ni Apo Hisos ya aw-alagad na biha na pinagtotolan hi Pidro, ya wana, “Pakarayò ka kongko, Satanas! Hay ka-ihipan mo ay ka-ihipan nin tawo, alwan ka-ihipan ya nangibat ha Diyos.”

Hay dapat gaw-en nin hinoman ya labay makilamo koni Apo Hisos

(Matiyo 16:24-28; Lokas 9:23-27)

34 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos ya kalak-an tawo kateng aw-alagad na ta hinalità na konla, “Hinoman ya labay makilamo kongko,” wana, “ay agna honolen ya sarili nan kalabayan, no alwan te-ehen nay kadya-dya-an nin bilang ampamalatay koroh nin magpalako ha kamatyan na ta makilamo ya kongko. 35 Hinoman ya tawoy ampag-atap nin ahè mati ay mati et bongat, piro hinoman ya tawoy mati nin banà kongko boy banà ha Mahampat ya Balità ay malibri ta ma-in yan biyay ya ayin anggawan. 36 Warì ma-in mapakinabang ya tawoy makapag-ikon nin kaganawan kayamanan bayri ha babon lotà no hay kalolowa na ay mipalako ha impirno? 37 No anti yayna ha impirno, ma-in ya warì ma-ipambeh nin sarili na emen ya magkama-in biyay ya ayin anggawan? 38 Hinoman ya ampangikareng-ey kongko boy ha hawhalità ko hapa-eg ha pana-on nin malakè ya tawoy mangala-et boy ahè ampangigalang nin Diyos, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mangikareng-ey itaman kona pagbira ko bayri nin kalamo ko ya aw-anghil nin Diyos. Pagbira ko bayri ay ma-in akon kagandawan ya ahè makwan ihipen ya bilang kagandawan nin Tatay koy Diyos.”

9

1 Hapa-eg, insigi ni Apo Hisos ya paghalità na, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan, ma-in ongno bayri komoyo ya ahè mati anggan agla makit ya kapangyariyan nin pamomo-on nin Diyos.”

Na-oman ya itsora ni Apo Hisos (Matiyo 17:1-8; Lokas 9:28-36)

2 Nalabah ya anem ya allo, hi Pidro, hi Santiyago, boy hi Howan ay gintan ni Apo Hisos ha tag-ay bakil. Hilahilan bongat ya anti bayro. Hapa-eg, nakit la ya hay itsora ni Apo Hisos ay na-oman. 3 Hay dolo na ay pagkapopotì ya ampangilimkilim. Ha kapoti-an ay ayin mapangiparisan bayri ha babon lotà. 4 Hapa-eg, nakit nin hatoy tatloy alagad hi Ilyas ya propita hin hato kateng hi Moysis ya ampaki-ilgo koni Apo Hisos. 5 Hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “mahampat ya anti tamo bayri. Manggawà kayi nin tatloy pa-ihilongan, hay miha ay para komo, hay miha ay para koni Moysis, boy hay miha ay para koni Ilyas.” 6 Ha kalimowan la ay ayin ha nakem ni Pidro ya anhahalita-en na.

7 Hapa-eg hilay kaganawan ay na-ameyan nin leem boy ma-in hilan nalengè ya bosis bayro ha leem ya ombayri ya hinalità: “Habayti ya mimihay Anak ko ya pinakalabilabi ko; hiya ya honolen moyo!” 8 Antimano, hatoy tatloy alagad ay nanlek ha mamalibot la, piro ayin hilan nakit ya kanayon no alwan hi Apo Hisos tana.

Hay pastang ya tongkol koni propita Ilyas

(Matiyo 17:9-18)

9 Peleg anlomohan hili Apo Hisos ha bakil ay binibilinan na baytoy tatloy alagad na ya hatoy nakit la ay agla ibabalità ha maski hino anggan hiya ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mati biha mabiyay oman. 10 Hinonol la baytoy bibilin konla ni Apo Hisos, piro ampi-i-ilgowan la no anyay labay totolen nin hatoy hinalità na ya tongkol ha pangabiyay oman. 11 Hapa-eg, pinastang nin hatoy tatloy alagad hi Apo Hisos, ya wanla, “Antà nin anhalita-en nin mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya hay ma-onan lomateng ay hi Ilyas ya propita hin hato?”

12 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Peteg,” wana, “nin ma-in pon lomateng ya emen koni Ilyas ta ihandà nay kaganawan bagay. Piro nakaholat itaman ya hinalità nin Diyos ya tongkol kongko ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay magdanas nin masyadoy kawkadya-dya-an boy agla tanggapen. 13 Ombayro man ay anhalita-en ko komoyo ya hatoy tawo ya emen koni Ilyas ay nakalateng ana. Ginawà lay balang labay lan gaw-en kona bilang ombayro ha impaholat nin Diyos ya labay lan gaw-en koni Ilyas.”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya anak ya lalaki ya pinahokan nin mala-et ya ispirito

(Matiyo 17:14-21; Lokas 9:37-43a)

14 Hin anlomateng hi Apo Hisos kateng hatoy tatloy alagad na do ha kama-inan nin hatoy kanayon ya aw-alagad ay nakit lay aw-alagad na ya napalibotan nin tawtawo, boy ma-in ongnoy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya ampandiskosyon bayro ha aw-alagad. 15 Hin nakit nin tawtawo ya anlomateng hi Apo Hisos ay nag-ispanta hila. Habaytoy tawtawo ay nipampowayon hinomakbat nin nangilaw koni Apo Hisos. 16 Pinastang ni Apo Hisos baytoy aw-alagad na, “Anya,” wana, “ya ampakidiskosyonan moyo bahen ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an?”

17 Mihay lalaki ya anti bayro ha kalak-an tawo ay tinombay, ya wana, “Apo, hay anak koy lalaki ay gintan ko bayri ta agya makapag-ilgo, gawà nin mala-et ya ispirito ya pinomahok kona. 18 Maski ayri ya sompongan ay angkatomba ya, ampagbola-bolà ya bebey na, ampangayeget ya, boy ampamakdey. Impaki-ilgo ko ha aw-alagad mo ya pa-alihen la baytoy pinomahok kona, piro agla kayan pa-alihen.”

19 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos, “Hikawo ya tawtawo hapa-eg,” wana, “talagan ayin kawon katetpel ha Diyos. Anggan makano ko dapat manatili nin kalamo moyo? Anggan makano katawo pagte-ehan? Gitan bayri kongko ba-in ya anak.” 20 Hapa-eg hatoy anak ay gintan la koni Apo Hisos.

Hin nakit hi Apo Hisos nin hatoy mala-et ya ispiritoy pinomahok ha anak ay pinahwag na baytoy anak. Hapa-eg hatoy anak ay natomba ha lotà biha nipatolidtolid boy nagbola-bolà ya bebey na. 21 Pinastang ni Apo Hisos ya tatay nin hatoy anak, “Nakano et,” wana, “nag-ompisa bayti ya ansomompong kona?”

Tinombay ya tatay nin hatoy anak, “Pa-ibat et,” wana, “hin mayamò ya. 22 Ha kagagaw-an nin mala-et ya ispirito ay mabetbet yan mihapog ha apoy boy mipadlep ha lanom emen ya mati. Piro no ma-in kan magawà ay ingalowan mo kayi boy tambayan.”

23 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Anyay labay mon totolen ha hinalità mo no ma-in akon magawà? Kaganawan bagay ay mangyari no hay tawo ay ma-in pantotompel ha Diyos.”

24 Hapa-eg, nambo-angaw ya tatay nin hatoy anak, ya wana, “Ma-in akon pantotompel, piro alwan sapat. Pahanan moy pantotompel ko komo.”

25 Hin nakit ni Apo Hisos ya malakè et ya tawoy anlomateng bayro ay minandawan na bayto ya mala-et ya ispirito ya anti do ha anak, “Hika ya mala-et ya ispirito ya ampakateek boy ampakamemel nin tawo, mog-alih ka bahen ha anak boy agkayna pomahok konan oman.”

26 Hapa-eg hatoy anak ay pina-angaw nin hatoy mala-et ya ispirito boy pinahwag nan pinakehegkeheg biha ya nog-alih do ha anak. Hapa-eg, nakit nin tawtawo ya hatoy anak ay emen anan bangkay. Kayà anhalita-en la nin hiya ay natina. 27 Piro inoligtanan ni Apo Hisos ya gamet nin hatoy anak ta inibangon na ya. Kayà nireng baytoy anak.

28 Hapa-eg, nilomo-ob hili Apo Hisos ha bali. Hin hilahila tana nin aw-alagad na ay pinastang la ya, ya wanla, “Antà agnawen mapa-alih baytoy mala-et ya ispirito?”

29 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Habaytoy ombayroy mala-et ya ispirito ay ahè mapa-alih no ahè ipanalangin nin matibolos ya nakem ha Diyos.”

Hinalità oman ni Apo Hisos ya tongkol ha kamatyan na

(Matiyo 17:22-23; Lokas 9:43-45)

30 Hapa-eg, nanigè hili Apo Hisos nin nog-alih bayro ta nagdaan hila ha probinsyan Galiliya. Ahè labay ni Apo Hisos nin matanda-an nin tawtawo no ayri ya 31 ta antoro-an nay aw-alagad na. Hinalità na konla, “Hiko,” wana, “ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha tawtawoy mangama-in katongkolan ya mangipapati kongko. Piro pangati ko, ha ikatlon allo ay mabiyay akon oman.” 32 Habaytoy hinalità ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin hatoy aw-alagad, piro angkalimo hilan magpastang kona no anyay labay totolen nin habayto.

Tinoro-an ni Apo Hisos ya aw-alagad na

(Matiyo 18:1-5; Lokas 9:46-48)

33 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nilomateng ha banowan Kapirnawom. Hin anti hilayna ha lo-ob bali ay pinastang nay aw-alagad na, ya wana, “Anyay ampididiskosyonan moyo nangon ha daan?” 34 Piro aghila tinombay ta angkareng-ey hila, ta hay ampididiskosyonan la ay no hino konlan aw-alagad ya ampaka-igit.

35 Hapa-eg, niknò hi Apo Hisos ta iningat nan pakarani kona baytoy labinloway alagad na. Hinalità na konla, “Hinoman komoyo,” wana, “ya labay maka-igit ha kanayon ay ka-ilangan yan magmaka-aypà nin magsirbi ha kaganawan tawo.” 36 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nangwa nin mayamò ya anak ta pina-ireng na ha arapan nin aw-alagad na. Hinapwat na baytoy anak biha na hinalità konla, 37 “Hinoman ya mananggap boy mangasiwà nin ombayri ya anak ha ngalan ko ay hikoy antanggapen na; boy hinoman ya ampananggap kongko ay alwan bongat hikoy antanggapen na no alwan antanggapen na et ya nangihogò kongko.”

Hay alwan kontra kontamo ay kakampi tamo

(Lokas 9:49-50)

38 Hapa-eg, hinalità ni Howan koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “ma-in kayin nakit ya lalaki ya ha ngalan mo ay ampama-alih yan dawdimonyo ya pinomahok ha tawo. Binawalan nawen ya ta alwa tamo yan kagropo.”

39 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Agmoyo ya bawalan,” wana, “ta no ma-in nin ampanggawà nin kapapa-ispantay gawà ha ngalan ko ay agya bastabasta maghalità nin kontra kongko; 40 ta hinoman ya tawoy alwan kontra kontamo ay kakampi tamo. 41 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya mambin inomen ya lanom komoyo ha ngalan ko banà ta hikawo ay ikon ni Kristo ya ayin kanayon no alwan hiko ay ma-in matanggap ya primyo ya igwà kona nin Diyos.”

Atapan ya bawbagay ya makab-in kasalanan

(Matiyo 18:6-9; Lokas 17:1-2)

42 Hapa-eg, wana et ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Hinoman,” wana, “ya manggawà nin bara-nan ya pangibatan nin hay mihay anak ya antompel kongko ay makapagkasalanan, mahampat et ya hay le-ey na ay taklan nin malhay ya gigilingan ya bato biha ya itapon ha dagat. 43 No hay kagmang gamet mo ay ampakahirà nin pantotompel mo kongko ay potohen mo. Mahampat et ya mimihay gamet mo no hika ay magkama-in biyay ya ayin anggawan, kisa komplitoy gamet mo no hika ay itapon ha impirno ya apoy ya ahè angkaparè. 44 Bayro ay ma-in aw-owel ya ahè angkati ya ampangnà laman nin tawo, boy hay apoy bayro ay ahè angkaparè.

45 “No hay kagmang bitih mo ay ampakahirà nin pantotompel mo kongko ay potohen mo. Mahampat et ya mimihay bitih mo no hika ay magkama-in nin biyay ya ayin anggawan kisa komplitoy bitih mo no hika ay itapon ha impirno. 46 Bayro ay ma-in aw-owel ya ahè angkati ya ampangnà laman nin tawo, boy hay apoy bayro ay ahè angkaparè.

47 “No hay kagmang mata mo ay ampakahirà nin pantotompel mo kongko ay alihen mo. Mas mahampat et ya mimihay mata mo no hika ay mipalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos kisa komplitoy mata mo no hika ay itapon ha impirno. 48 Bayro ay ma-in aw-owel ya ahè angkati ya ampangnà laman nin tawo boy hay apoy bayro ay ahè angkaparè.

49 “Apoy ya kowinta an-i-ahin ha balang tawoy antompel kongko ya hay labay totolen ay paranasen hila nin masyadoy kadya-dya-an emen tomibay ya pantotompel la kongko. 50 Ma-alagà ya ahin ta pampalahap nin pamamangan. No na-lihan anan alat ya ahin, pangno mo mapa-alat et nin oman? Dapat mag-in kawon emen ahin ya ampakapalahap emen ma-in katinekan ya pamilalamo moyo.”

10

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkolha pamihiyay nin mita-ahawa

(Matiyo 19:1-12; Lokas 16:18)

1 Hi Apo Hisos ay nog-alih ha probinsyan Galiliya, ta nako ya ha probinsyan Hodiya. Hapa-eg, nilomipay ya ha balah nin Hordan. Hin ni-abot ya ha kagmang ay malakè ya tawoy nakitipon kona. Banà ta naka-ogali-an nay manorò ay ombayroy ginawà na.

2 Bayro ay ma-in ongnoy Parisiyo ya napakarani koni Apo Hisos. Labay la yan hagpen ha pag-i-ilgo na; kayà nagpastang hila kona nin ombayri: “Ha kawkapanogo-an nayì ay ampayagan ya lalaki nin mangihiyay nin ahawa na?”

3 Pastang itaman ya intobay konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anyay immanda komoyo ni Moysis ya tongkol ha pangihiyay nin ahawa?”

4 “Hay lalaki,” wanla, “ay pinayagan ni Moysis nin mangihiyay ahawa, piro biha na ihiyay ya ahawa na ay manggawà ya pon nin kaholatan.”

5 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay bara-nan,” wana, “nin panolat ni Moysis nin habayti ya kapanogo-an ay banà ha katya-an nin nakem moyo. 6 Piro hin ka-ona-onawan pana-on, hin pinalsa nin Diyos ya kaganawan ay namalsa yan lalaki boy babayi; 7 boy hinalità na, ya wana, ‘Hay lalaki ay makihiyay ha mawmato-antawo na ta makilamo ya ha ahawa na, 8 boy hilay lowa ay mag-in mimiha.’ Ha ombayro,” wana et ni Apo Hisos, “hila ay alwaynan lowa no alwan mimihayna. 9 Kayà hay pinilamo nin Diyos ay ahè pihiyayen nin tawo.”

10 Hin anti ana ha bali hili Apo Hisos, hay aw-alagad na ay nagpastang et kona nin tongkol ha pamihiyay nin mita-ahawa. 11 Hinalità na konla, “Hinoman ya lalaki,” wana, “ya mangihiyay nin ahawa ta makikahal ha kanayon ya babayi ay ampagkasalanan ya ha ahawa na ta ampamabayi ya. 12 Ombayro itaman, hinoman ya babayi ya makihiyay ha ahawa ta makikahal ha kanayon ya lalaki ay ampagkasalanan ya ha ahawa na ta ampakilalaki ya.”

Binindisyonan ni Apo Hisos ya aw-anak

(Matiyo 19:13-15; Lokas 18:15-17)

13 Hapa-eg, ma-in tawtawoy nipantan nin mangayamò ya aw-anak ta ipa-aptoh la koni Apo Hisos emen mabindisyonan, piro anha-aren nin aw-alagad. 14 Hin nakit ni Apo Hisos baytoy aw-anak ya anha-aren nin aw-alagad nin pakarani kona ay pinamahangan nay aw-alagad na, ya wana konla, “Hay aw-anak ay agmoyo ha-aren no alwan pa-olayan moyo hilan pakarani kongko, ta hay pamomo-on nin Diyos ay anti ha tawtawoy ma-in pamahimalà kona nin bilang ombayri ha pamahimalà nin habayti ya mangayamò ya aw-anak. 15 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya ahè ampananggap nin pamomo-on nin Diyos nin bilang ha mayamò ya anak ay ahè mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.” 16 Hapa-eg, inampon ni Apo Hisos nin mihamiha baytoy aw-anak ta inaptoh na hilan binindisyonan.

Hay tongkol ha mihay lalaki ya mayaman

(Matiyo 19:16-30; Lokas 18:18-30)

17 Hin ampanigè ana hili Apo Hisos ay ma-in lalaki ya nowayon nakon nanalimokod ha arapan ni Apo Hisos ta nagpastang, ya wana, “Mahampat ya mangangaral, anyay dapat kon gaw-en emen ako magkama-in nin biyay ya ayin anggawan?”

18 Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, “Antà an-ingaten mo kon mahampat? Ayin kanayon ya mahampat no alwan Diyos. 19 Tandà moy pawpanogò nin Diyos: ‘Agka mamatin tawo; agka makilalaki o mamabayi; agka manakaw; agka manistigos nin ayin kaptegan; agka mana-ol; boy igalang moy tatay mo boy nanay mo.’ ”

20 Hatoy lalaki ay tinombay koni Apo Hisos, ya wana, “Mangangaral, kaganawan nin habayti ay anhonolen koyna pa-ibat hin anak ako et.”

21 Hapa-eg, tinegteg ni Apo Hisos baytoy lalaki ta nilabi na ya boy hinalità na kona, ya wana, “Ma-in et mihay bagay ya ka-ilangan mon gaw-en. Morong ka ta ilakò moy kaganawan kamama-in mo, ta hay napaglako-an ay igwà mo ha mawmanga-irap emen ka magkama-in nin kayamanan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Pangayarì mon gaw-en bayto ay magbira ka bayri ta makilamo ka kongko.” 22 Hin nalengè nin hatoy lalaki baytoy hinalità ni Apo Hisos ay inomahem ya lopa na. Malelè yay norong ta hay kamama-in na ay pagkalalakè.

23 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nanegteg ha mamalibot na biha na hinalità ha aw-alagad na, “Hay tawoy mayaman,” wana, “ay ma-irap mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.” 24 Habaytoy hinalità ni Apo Hisos ay pinag-ispantawan nin aw-alagad na. Hapa-eg, hinalità nan oman konla, “Aw-anak,” wana, “hay tawo ay talagan ma-irap mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. 25 Mas maparah et ha mihay kamel ya magdaan ha lobot nin karayem, kisa ha mihay mayaman ya mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

26 Hay aw-alagad ni Apo Hisos ay masyadon nag-ispanta do ha hinalità na; kayà nagpastang hila, ya wanla, “No ombayro, hinoman awod ya malibri?”

27 Tinegteg hila ni Apo Hisos boy wana konla, “Ahè ma-ilibri nin tawo ya sarili na, no alwan Diyos ya mangilibri kona, ta kaganawan bagay ay ma-arì pangyariyen nin Diyos.”

28 Hapa-eg, hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, ya wana, “Imbalag nawen ya kaganawan ta nakilamo kayi komo.”

29 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: hinoman ya mangibalag nin pamamali na, o pawpatel na, o mawmato-antawo na, o aw-anak na, o lotà na nin banà kongko boy banà ha pangi-aral na nin Mahampat ya Balità 30 ay matanggap nan kamagatoy bisis ha pana-on ya kasalokoyan. Magkama-in ya nin bawbali, pawpatel, nawnanay, aw-anak, boy lawlotà maski ampagdanas ya nin kawkadya-dya-an. Lano ha biyay ya miha ay agya matin oman ta ma-in yan biyay ya ayin anggawan. 31 Malakè ya ampagmalhay hapa-eg, piro lano ay mag-in hilan pinaka-oltimo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. Malakè itaman ya ampagma-aypà hapa-eg, piro lano ay mag-in hilan matag-ay ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

Ikatlon bisis nin hinalità ni Apo Hisosya tongkol ha kamatyan na

(Matiyo 20:17-19; Lokas 18:31-34)

32 Hapa-eg hili Apo Hisos ay anti ha daan nin magpalako ha siyodad nin Hirosalim. Ha pamowako la ay angka-ona hi Apo Hisos. Hay aw-alagad na ay nipag-ispanta boy nikalimo baytoy kanayon ya tawtawoy ampipampakihono kona, ta tandà la ya ha Hirosalim ay ma-in tawtawoy ampipag-inakit koni Apo Hisos. Hapa-eg hatoy labinloway alagad ni Apo Hisos ay impa-alilih na do ha tawtawo ta hinalità na konla ya mangyari kona. 33 “Ampagpalako tamo,” wana, “ha Hirosalim. Bayro, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha pawpo-on nin pawparì boy ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Sintinsyawan la ko nin patyen boy igwà ha alwan Hawhodiyo. 34 Hiko ay pagsistiyan nin hatoy alwan Hawhodiyo, dol-an la ko, barogen, biha la ko patyen, boy lomateng ya ikatlon allo ay mabiyay akon oman.”

Hay an-awoken ni Santiyago boy Howan

(Matiyo 20:20-23)

35 Hapa-eg hay aw-anak ni Sibidiyo ya hi Santiyago boy hi Howan ay napakarani koni Apo Hisos ta hinalità la kona, “Apo,” wanla, “ma-in kayi dayi nin awoken komo.”

36 “Anyay labay moyon awoken kongko?” wani Apo Hisos.

37 Tinombay hila kona, ya wanla, “Awoken nawen dayi ya pamiknò mo lano ha trono do ha ampag-ari-an mo ay payagan mo kayin miknò ha dani mo, miha ha bandan wanan mo boy miha ha bandan oki mo.”

38 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Agmoyo,” wana, “angka-intindiyan ya an-awoken moyo. Makat-eh kawo warì ha kadya-dya-an ya te-ehen ko? Mat-eh moyo warì ya kawka-irapan ya danasen ko?”

39 “Awò,” wanla, “kaya nawen.”

Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Talagan peteg nin te-ehen moyoy kadya-dya-an ya te-ehen ko boy danasen moyoy ka-irapan ya danasen ko. 40 Ombayro man ay alwan hikoy magdisisyon no hinoy miknò ha bandan wanan ko boy ha bandan oki ko. Habaytoy ikno-an ay para ha tawtawoy hinanda-an nin Diyos.”

Towaren tamo ya pagsisirbi ni Apo Hisos

(Matiyo 20:24-28)

41 Hatoy mapò ya alagad ay namahang hin natanda-an la baytoy an-awoken ni Santiyago boy Howan koni Apo Hisos. 42 Kayà iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona ya kaganawan alagad na, ta hinalità na konla, ya wana, “Tandà moyo ya hay ampipamo-on ha alwan Hawhodiyo ay an-ipagpalangkà lay pamomo-on la, boy hay kanayon ya ma-in katongkolan ay ampamo-on nin sapilitan. 43 Agmoyo gaw-en baytoy ombayro. Hinoman komoyo ya labay maka-igit ay ka-ilangan magsirbi. 44 Hinoman komoyo ya labay mangona ay ka-ilangan magsirbi ha kaganawan nin emen ha alilà. 45 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ahè nako bayri ha babon lotà nin sirbiyan, no alwan nako ko bayri nin magsirbi, boy hay biyay ko ay igwà ko nin pambeh nin malakè ya tawo.”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya mihay lalaki ya bowag

(Matiyo 20:29-34; Lokas 18:35-43)

46 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na boy malakè et ya tawo ay nagdaan ha banowan Hiriko. Ha pagdaan la bayro ay ma-in mihay mamakilimoh ya bowag ya ampiknò ha pingit daan. Habayti ya bowag ay hi Bartimyo ya anak ni Timyo. 47 Hin nalengè na ya ampagdaan bayro hi Apo Hisos ya taga Nasarit ay nambo-angaw ya, ya wana, “Apo Hisos ya alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo ko!”

48 Hinalità nin tawtawo kona ya agya magtelek, piro lalò yayna ingat nambo-angaw. “Alalak ni Dabid,” wana, “ingalowan mo ko!” 49 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy bo-angaw ay tinonggen ya boy hinalità na, “Ingaten moyo ya,” wana.

Hapa-eg, hinalità nin hatoy tawtawo do ha bowag, “Magtowà ka,” wanla, “mireng ka ta an-ipa-ingat na ka nin mako kona.” 50 Hapa-eg, imbol-ihan nay alimenmen na, biglà yan nireng, biha ya nako koni Apo Hisos.

51 Pinastang ya ni Apo Hisos, ya wana, “Anyay labay mon gaw-en ko komo?”

“Apo,” wana, “labay ko dayin makakit!” 52 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Manigè kayna,” wana. “Banà ha katetpel mo ay hinomampat ka.” Antimano, nakakit ya boy nakilako ya koni Apo Hisos.

11

Hin hi Apo Hisos ay anlomatengha siyodad nin Hirosalim

(Matiyo 21:1-5; Lokas 19:28-35a)

1 Hili Apo Hisos ay marani ana ha siyodad nin Hirosalim ta anlomateng hilayna ha banowan Bitpahi boy banowan Bitanya. Hapa-eg, hin anti hilayna ha bakilbakil ya an-ingaten Bakil nin Aw-olibo ay pina-ona ni Apo Hisos ya loway alagad na, 2 ya wana, “Mako kawo bahen ha banowa ya anti ha bandan onawan tamo. Pami-abot moyo bahen ay ma-in kawon makit ya mihay oybon asno ya nakapotal ya ahè et nahahakyan. Oka-an moyo bayto ta gitan moyo bayri. 3 No ma-in mamastang komoyon ‘Antà an-oka-an moyo bayti?’ ay halita-en moyo kona ya ombayri: ‘Habayti ay ka-ilangan nin Pangino-on. Ayin bali ta tampol nan i-orong.’ ”

4 Hapa-eg, nanigè ana baytoy loway inhogò. Hin nakit la baytoy oybon asno ya nakapotal ha likol polta ha danin kalsara ay an-oka-an layna. 5 Nakit hila nin ongnoy tawo ya anti bayron naka-ireng. Kayà pinastang la hila, ya wanla, “Antà an-oka-an moyo ba-in ya asno?” 6 Hin intobay la baytoy hinalità konla ni Apo Hisos ay pinayagan hila nin hatoy ongnoy tawo nin gitan baytoy asno.

Hi Apo Hisos ay hinomakay ha oybon asno

(Matiyo 21:6-11; Lokas 19:35-40; Howan 12:12-19)

7 Hatoy oybon asno ay gintan nin hatoy loway alagad koni Apo Hisos. Hay aw-alimenmen la ay inhapin la ta hinomakay hi Apo Hisos. 8 Hapa-eg, ha kalsara ya pagdanan ni Apo Hisos ay malakè ya tawoy nangi-aplak nin aw-alimenmen la. Hay kanayon itaman ay namotoh nin mabolong ya hawhangan kayo ha lawak ta in-aplak la bayro ha pagdanan ni Apo Hisos. Ombayroy ginawà la banà ha pangigalang la kona. 9 Hay tawtawoy anti ha onawan ni Apo Hisos kateng hatoy anti ha hoyotan ay ampipambo-angaw banà ha kaligawan la, ya wanla, “Yehey! Bindisyonan nin Diyos ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on! 10 Bindisyonan nin Diyos ya anlomateng ya pamomo-on nin bilang ha pamomo-on ni Arì Dabid ya ka-apo-apowan tamoy arì hin hato! Poriyen ya Diyos ya anti ha katatag-ayan!”

11 Hapa-eg hili Apo Hisos ay ni-abot ha siyodad nin Hirosalim. Nilomo-ob ya ha bali nin Diyos ta biniliw nay kaganawan ampangyari ha mamalibot bayro. Banà ta anyomabi ana hin habayto ay agya naboyot bayro, ta nako ya ha banowan Bitanya nin kalamo nay labinloway alagad na.

Hay kayoy igos ya inhompà ni Apo Hisos

(Matiyo 21:18-19)

12 Ika-ibokah, hin naka-alih ana hili Apo Hisos ha banowan Bitanya, hiya ay binomitil. 13 Natamolawan nay mihay po-on kayoy igos ya mabolong. Nagpalako bayro hi Apo Hisos ta biliwen na no ma-in bonga bayto. Hin ni-abot ya bayro ay ayin yan nakit ya bonga no alwan bawbolong bongat, ta alwa et pana-on pamonga nin habayto. 14 Hinalità ni Apo Hisos bayro ha po-on kayo, “Maski makakanoman,” wana, “ay ayin anan mangan nin bonga mo ta agkayna mamonga.” Habaytoy hinalità ni Apo Hisos bayro ha po-on kayo ay nalengè nin aw-alagad na.

Hi Apo Hisos ay nako ha bali nin Diyos

(Matiyo 21:12-17; Lokas 19:45-48; Howan 2:13-22)

15 Hin nakalateng hili Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay nilomo-ob ya ha bali nin Diyos. Bayro ha kolob nin habayto ay ma-in ampipaglakò boy ampipanaliw. Hapa-eg, inompisawan hila ni Apo Hisos nin ipataboy, boy intomba nay lawlamisita nin ampipamahili nin kowalta kateng bawbangkò nin ampipaglakò nin kawkalapati. 16 Agna simpri pinayagan nin magdaan bayro ha kolob bali nin Diyos ya hinoman ya mangama-in kawkarga. 17 Hapa-eg, tinoro-an ni Apo Hisos baytoy tawtawoy anti bayro biha na hinalità, “Alwa nayì,” wana, “nin nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri: ‘Hay bali ko ay ingaten balin panalanginan nin tawtawo ya angka-ibat ha maski ayrin nasyon’? Piro ginawà moyo,” wani Apo Hisos, “nin kowartil nin tawtolisan.”

18 Hin nabalita-an nin pawpo-on nin pawparì kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an baytoy gawgawà ni Apo Hisos ay ampanggawà hilan paraan emen la ya ma-ipapati. Piro angkalimo hila koni Apo Hisos ta labaylabay nin tawtawo ya tawtorò na.

19 Hin yabi ana, hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nog-alih bayro ha siyodad.

Nayangoh baytoy po-on kayoy igos ya inhompà

(Matiyo 21:20-22)

20 Lomateng ya bayombokah, ha pagbira nili Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay niparaan hila ha dani nin hatoy po-on kayoy igos. Nakit la baytoy kayo ya nayangoyna. 21 Na-ihipan ni Pidro baytoy tongkol do ha kayo; kayà hinalità na koni Apo Hisos, ya wana, “Biliwen mo, Apo, haba-in ya po-on kayoy igos ya inhompà mo ay nayangoyna.”

22 Hinalità ni Apo Hisos bayro ha aw-alagad na, “Tompel kawo ha Diyos,” wana. 23 “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: no halita-en nin mihay tawo bahen ha bakil ya, ‘Mitapon ka ha dagat,’ ta leseb ha nakem na ya paghalità na nin ombayro ay talagan mangyari baytoy hinalità na. 24 Kayà anhalita-en ko komoyo, anyaman ya bagay ya ida-ing moyon ipanalangin ha Diyos ay ipalagay moyon natanggap moyoyna ta talaga man matanggap moyo. 25 No manalangin kawo ha Diyos nin ma-in kawon irap nakem ha maski hino ay patawaren moyo ya pon emen hay Tatay moyoy Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na ay mamatawad itaman nin kawkasalanan moyo kona. 26 No agkawo mamatawad ha kanayon, hay Diyos ya Tatay moyo ha katatag-ayan ha kama-inan na ay ahè itaman mamatawad nin kawkasalanan moyo.”

Hay pastang ya tongkol ha katongkolan ni Apo Hisos

(Matiyo 21:23-27; Lokas 20:1-8)

27 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nagbiran oman ha siyodad nin Hirosalim ta nako ya ha bali nin Diyos. Mintras ampi-o-owako ya bayro ha lo-ob bali nin Diyos ay pinakaraniyan ya nin pawpo-on nin pawparì, mawmangitorò nin kawkapanogo-an, kateng mawmato-ay mangama-in katongkolan. 28 Pinastang la hi Apo Hisos, “Anya,” wanla, “ya katongkolan mo nin manggawà nin ombayri ya bawbagay bayri ha bali nin Diyos, boy hinoy nambi komo nin ombayroy katongkolan?” 29 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Ma-in ako pon nin mihay pastang komoyo. No matbay moyo ay ibalità ko komoyo no hinoy nambi kongkon katongkolan nin manggawà nin ombayroy bawbagay. 30 Ayri,” wana, “nangibat ya katongkolan ni Howan nin maminyag, ha Diyos nayì o ha tawo? Tobayen moyo ko,” wani Apo Hisos.

31 Hilahila ay ampididiskosyon boy ma-in ampaghalità nin ombayri: “No halita-en tamo ya nangibat ha Diyos ya paminyag ni Howan ay halita-en na kontamo ya ‘Antà awod agmoyo pininto-o hi Howan?’ 32 Piro no halita-en tamo itaman ya nangibat ha tawo ay maka pahangan tamo nin tawtawo.” (Angkalimo hila ha tawtawo ta kaganawan tawo ay ampipampinto-o nin hi Howan Mamiminyag ay propita nin Diyos.)

33 Kayà hay intobay la koni Apo Hisos ay ombayri: “Agnawen,” wanla, “tandà no hinoy nambin katongkolan koni Howan.”

Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hiko man ay ahè itaman maghalità komoyo no hinoy nambi kongkon katongkolan nin manggawà nin ombayroy bawbagay.”

12

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili na ha anak ya pinakalabilabi boy ha bato ya intapon

(Matiyo 21:33-46; Lokas 20:9-19)

1 Hapa-eg ha panonorò ni Apo Hisos ay ampanggamit ya nin aw-alimbawà. “Ma-in,” wana, “nin mihay lalaki ya ma-in lotà ya tinanamanan na nin aw-obas. Inalal na boy nangotkot ya ta nanggawà yan pamehpehan nin bawbongan obas biha ya nanggawà nin matag-ay ya pagbantayan. Hapa-eg, impaba-alà na ha ongnoy tawo ta nako ya ha kanayon ya dogal. 2 Hin pana-on anan pangalawah nin bawbongan obas ay nangihogò yan mihay alilà na do ha pinaba-alà nin mangwan atag na ha ma-alawah. 3 Hay ginawà nin hatoy tawtawoy pinaba-alà na ha tawtanaman ay dinawohong lan kinwa baytoy alilà. Pinagpapatok la ya biha la ya pina-orong nin ayin gitan. 4 Hapa-eg, nangihogò ana et nin kanayon ya alilà baytoy ma-in ikon nin tanaman. Piro pinatok lay olo nin hatoy alilà boy pinareng-ey. 5 Nangihogò yayna et nin kanayon ya alilà piro pinati la. Ombayro man ay malakè et ya kanayon ya inhogò na, piro hay kanayon ay pinatok la, hay kanayon ay pinati la.

6 “Habaytoy ma-in tanaman ay ayin anan kanayon ya ma-ihogò no alwan hay pinakalabilabi nan anak ya lalaki ya mimiha. Ha kalalampohan ay inhogò na ya, ya wana ha sarili na, ‘Sigoradon igalang lay anak ko.’

7 “Piro hin nilomateng do baytoy anak ay ni-i-ilgo baytoy pinaba-alà, ya wanla, ‘Hiya bayti,’ wanla, ‘ya mamagmana. Hali! Patyen tamo ya emen tamo mapag-ikon ya mamanawen na.’ 8 Kayà kinwa la baytoy anak ta pinati biha la intapon ha likol alal nin tawtanaman ya obas.

9 “Hapa-eg,” wani Apo Hisos, “anya ha palagay moyo ya gaw-en nin hatoy ma-in ikon nin tanaman? Sigoradon mako ya bayro ta patyen na baytoy pinaba-alà, biha na ipaba-alà baytoy tawtanaman ha kanayon.”

10 Hinalità et ni Apo Hisos, “Warì agmoyo nabaha bayti ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos?

‘Hay Bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag-in pinakama-alagà ya Bato. 11 Habayti ay gawà nin Pangino-on boy masyadon kapapa-ispanta konnawen.’ ”

12 Hapa-eg, na-intindiyan nin hatoy Hawhodiyoy ampipamo-on ya hilay in-alimbawà ni Apo Hisos do ha tawtawoy pinaba-alà nin tawtanaman ya obas. Kayà labay la yan dakpen piro angkalimo hila banà ha kalak-an tawo. Banà bayro ay inalihan la hi Apo Hisos.

Hay pastang ya tongkol ha pamamayad bo-ih

(Matiyo 22:15-22; Lokas 20:20-26)

13 Hapa-eg hatoy pawpo-on nin pawparì, mawmangitorò nin kawkapanogo-an, kateng mawmato-ay mangama-in katongkolan ay nangihogò nin ongnoy Parisiyo boy ongnoy tawowan ni Arì Hirodis nin mako koni Apo Hisos, ta manggawà hila dayi nin paraan emen la mapahalità hi Apo Hisos nin panagpan la kona. 14 Nako hila koni Apo Hisos ta wanla kona, “Mangangaral, tandà nawen ya hika ay tapat. Ayin kowinta komo maski anyay anhalita-en nin tawtawo ta agka ampamilì nin tawo. Hay an-itorò mo ay kaptegan ya tongkol ha kalabayan nin Diyos para ha tawtawo. Hapa-eg, tongkol ha pamamayad nin bo-ih, tamà nayì o alwa ya mamayad kayi nin bo-ih ha ampamo-on konnawen ya hi Arì Sisar ya taga siyodad nin Roma?”

15 Banà ta tandà ni Apo Hisos ya kala-etan nin intinsyon la ay hinalità na konla, ya wana, “Antà anhagpen moyo ko ha pag-i-ilgo ko?” “Pangwa moyo ko pa nin kowaltay pilak ta biliwen ko.”

16 Hin na-igwà la kona baytoy kowalta ay pinastang hila ni Apo Hisos, “Hino,” wana, “ya ma-in lopa nin habayti ya anti bayri, boy hino ya ma-in ngalan nin habayti ya nakaholat bayri?”

“Hi Arì Sisar,” wanla.

17 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay para koni Arì Sisar,” wana, “ay igwà moyo kona, ta hay para ha Diyos ay igwà moyo ha Diyos.” Habaytoy hinalità ni Apo Hisos ay pinag-ispantawan nin hatoy nagpastang kona.

Hay pastang ya tongkol ha pangabiyay oman

(Matiyo 22:23-33; Lokas 20:27-40)

18 Ma-in mihay gropon Hawhodiyo ya an-ingaten Sadosiyo ya nako koni Apo Hisos. Hila ay ahè ampinto-o nin hay nikati ay mabiyay oman. Hapa-eg, hay ongno konla ay naghalità nin ombayri: 19 “Mangangaral,” wanla, “ombayri ya hinolat ni Moysis ya para kontamo: ‘No ma-in mita-ahawa ya hay lalaki ay nati nin aghila nagka-anak, hatoy bawo ay dapat pag-ahawa nin patel nin hatoy nati ta no magka-anak hila, hatoy anak ay para do ha patel nay nati.’

20 “Alimbawà,” wanlan hatoy Sawsadosiyo koni Apo Hisos, “ma-in pitoy lalaki ya mipapatel. Hay ponganay ay nag-ahawa, piro nati ya nin ahè nagka-anak. 21 Hay homono do ha ponganay ay nag-ahawan hatoy bawo, piro nati ya simpri nin ahè nagka-anak. Ombayro simpri ya nangyari do ha ikatlo, 22 boy ha nipanhomono et. Kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa nin hatoy babayi, piro nati hila nin ahè nagka-anak. Ha kalalampohan ay nati baytoy babayi. 23 Hay pastang nawen ay ombayri: no warì ta biyayen oman ya nikati, hino konla ya mag-in ahawa nin hatoy babayi ya kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa kona?”

24 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Ampagkamalì kawo, ta agmoyo angka-intindiyan ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya tongkol ha pangabiyay oman, boy agmoyo et angka-intindiyan ya tongkol ha kapangyariyan nin Diyos. 25 Hay nikati ya mabiyay oman ay agana mag-ahawa, ta hila ay mag-in anan emen ha aw-anghil ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 26 Tongkol ha pangabiyay oman nin nikati, warì agmoyo nabaha baytoy anti ha libroy hinolat hin hato ni Moysis, hatoy tongkol ha ma-aypà ya kayoy andongket? Hay hinolat na ya hinalità nin Diyos koni Moysis ay ombayri: ‘Hiko ya Diyos ni Abraham, Diyos ni Isak, boy Diyos ni Hakob.’ 27 Ampangahologan nin hay nikati ana ya nipantompel ha Diyos ay kowinta angkabiyay; ta hay Diyos ay Diyos nin ampikabiyay, alwan Diyos nin nikati. Talagan malì kawo,” wani Apo Hisos do ha Sawsadosiyo.

Hay pinakama-alagà ya panogò

(Matiyo 22:34-40; Lokas 10:25-28)

28 Bayro ay ma-in mihay mangitorò nin kawkapanogo-an ya nakalengè nin pandiskosyon nin Sawsadosiyo koni Apo Hisos. Hin na-asikaso na ya tamà ya intobay ni Apo Hisos do ha Sawsadosiyo ay nagpastang ya koni Apo Hisos, ya wana, “Ha kaganawan kapanogo-an, anyay pinakama-alagà?”

29 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Habayti,” wana, “ya pinakama-alagà ya kapanogo-an nin Diyos: ‘Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, leng-en moyo. Hay Pangino-on ya Diyos tamo ay hiyan bongat ya Pangino-on. 30 Hay Pangino-on mon Diyos ay labiyen mo nin bo-ò ha nakem mo, ha biyay mo, ha pangingihip mo, boy ha kakhawan mo.’ 31 Hay ikalwan pinakama-alagà ya kapanogo-an ay ombayri: ‘Labiyen moy kapara mon tawo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.’ Ayin anan kanayon ya kapanogo-an ya maka-igit ha loway habayti.”

32 Hapa-eg hatoy mangitorò nin kawkapanogo-an ay tinombay koni Apo Hisos, ya wana, “Tamà ya hinalità mo, Mangangaral. Tamà ya hay Diyos ay mimiha boy ayin kanayon ya Diyos no alwan hiyan bongat. 33 Dapat et labiyen ya Diyos nin bo-ò ha nakem, ha kaganawan pangingintindi, boy ha kaganawan kakhawan; boy hay kaparan tawo ay dapat labiyen nin bilang panlalabi ha sarili. Hay panhohomonol bayri ha loway kapanogo-an ay igit et ha pangipo-ol nin aw-ayop ya para ha Diyos boy ha maski anyay bagay ya igwà ha Diyos.”

34 Na-intindiyan ni Apo Hisos ya hay intobay nin hatoy mangitorò nin kawkapanogo-an ay maganday tobay; kayà hinalità ni Apo Hisos kona, “Hay Diyos,” wana, “ay marani moynan payagan nin mamo-on ha nakem mo.” Hapa-eg ay ayin anan kanayon ya nakaregdeg nin magpastang koni Apo Hisos.

Hay pastang ya tongkol koni Kristoya impangakò nin Diyos

(Matiyo 22:41-46; Lokas 20:41-44)

35 Peleg ampanorò hi Apo Hisos ha tawtawo ha lo-ob bali nin Diyos ay nagpastang ya, ya wana, “Antà nin hay mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ampaghalità nin hay Kristo ya impangakò nin Diyos ay alalak ni Arì Dabid? 36 Hi Dabid ya pinahalità nin Ispirito nin Diyos nin ombayri ya pagkahalità:

‘Hinalità nin Pangino-on Diyos ha Pangino-on ko: Miknò ka ha bandan wanan ko anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.’ ”

37 Hinalità et ni Apo Hisos, “No hi Arì Dabid ay nangingat ‘Pangino-on’ koni Kristo ya impangakò nin Diyos, pangno nin hi Arì Dabid ya tawon bongat ay nakapi-alalak ha Pangino-on na?” Habaytoy tawtorò ni Apo Hisos ay labaylabay leng-en nin malakè ya tawo.

Mag-atap ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an

(Matiyo 23:1-36; Lokas 20:45-47)

38 Insigi ni Apo Hisos ya panonorò na, ya wana, “Mag-atap kawo ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ta hay labay la ay mipapasyal hilan nakaholot nin makarà ya dolo, boy labay lan ilawen boy igalang nin tawtawo ya anti ha arapan nin tawtindawan. 39 Ha lo-ob himba-an ay labay lan miknò ha arapan ha pamikno-an nin importantin tawo, boy no ma-in okasyon, hay labay lan pamikno-an ay ha dani nin hatoy ma-in pa-okasyon. 40 Angkowen lay kamama-in nin bawbawoy babayi, biha hila mamakit nin masyadon karà panalangin. Banà bayri ha anggaw-en la ay lalò bomyat ya iparosa konla.”

Hay indabò nin ma-irap ya bawoy babayi

(Lokas 21:1-4)

41 Hapa-eg hin hi Apo Hisos ay anti ha lo-ob bali nin Diyos ay niknò ya ha eteb kahon ya pagdabo-an nin kowalta. An-imatonan na ya tawtawoy ampipagdabò nin kowalta bayro ha kahon. Bayro ay malakè ya tawoy mangayaman ya ampipagdabò nin mangalhay ya alagà. 42 Ma-in itaman bayron mihay ma-irap ya bawoy babayi ya napakarani nin nagdabò. Hay indabò na ay mayamò ya alagà ta loloway sintimos ya tangsò. 43 Hapa-eg, iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona ya aw-alagad na ta hinalità na konla, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay indabò nin haba-in ya ma-irap ya bawoy babayi ay mas ma-alagà kisa ha indabò nin kaganawan nipagdabò ha pagdabo-an. 44 Hay indabò nin kaganawan ay sobra ha kayamanan la ya alwa laynan ka-ilangan, piro haba-in ya ma-irap ya bawoy babayi ay in-oboh nan indabò ya kaganawan nin ikabiyay na.”

13

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha pagkahirànin bali nin Diyos

(Matiyo 24:1-2; Lokas 21:5-6)

1 Hin anlomikol ana hili Apo Hisos bayro ha bali nin Diyos, miha ha aw-alagad na ay naghalità kona, ya wana, “Apo, biliwen mo bayti ya bali nin Diyos. Mangalhay ya bawbato ya ginawà lingling boy maganday pagkagawà.”

2 Hinalità ni Apo Hisos, “Ampag-ispantawan moyo nayì ba-in ya angkakit moyo? Haba-in ya angkakit moyoy bawbato ya pinibabanto, lano ay ayin matilà ha babo nin kaparihon bato ta kaganawan ay mihabwag.”

Kagolowan boy pawpanla-et

(Matiyo 24:3-14; Lokas 21:7-19)

3 Hapa-eg hin hi Apo Hisos ay anti ha Bakil nin Aw-olibo ay ampiknò ya ha eteb bali nin Diyos. Pinakaraniyan ya ni Pidro, Santiyago, Howan, boy Andris, ta nagpastang hila kona nin hilahilan bongat, ya wanla, 4 “Makano mangyari baytoy hinalità mo ya tongkol do ha bawbato, boy anyay palatanda-an nin habayto ay marani anan mangyari? Halita-en mo konnawen.”

5 “Mag-atap kawo,” wani Apo Hisos, “emen agkawo maloko nin maski hino, 6 ta malakè ya tawoy lomwah ya manggamit nin ngalan ko ya maghalità nin ombayri: ‘Hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos.’ Bana bayri ay malakè ya tawoy maloko la. 7 Agkawo mataranta ha malengè moyoy telek nin banà ha labanan boy ha bawbalità ya tongkol ha gawgira. Habayti ya ombayri ya bawbagay ay ka-ilangan mangyari, piro alwa et ka-anggawan nin kaganawan. 8 Hay tawtawo ha mihay nasyon ay lomaban ha tawtawo ha kanayon ya nasyon, boy mangapilalaban et ya gawgobirno. Magkama-in nin lawlayon ha maski ayrin dogal boy ma-in lomateng ya bitil. Habayti ya kaganawan ay ompisan bongat nin masyadoy kadya-dya-an ya tanamen nin bilang ha ampanganak.

9 “Mag-atap kawo ha tawtawoy mangi-arap komoyo ha hosgado, ta ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo ay bogbogen la kawo. Banà kongko ay i-arap kawo ha gawgobirnador boy ha kanayon ya ampipamo-on. Ha pangyayari ya habayto, hikawo ay mamapteg nin tongkol kongko. 10 Biha ma-anggawan baytoy kaganawan, hay Mahampat ya Balità ay ka-ilangan pon ma-i-aral ha tawtawo ha kaganawan nasyon.

11 “Maski makano kawo dakpen nin i-arap ha hosgado ay agkawo mahlak no pangno moyo idipinsa ya sarili moyo o no anyay halita-en moyo; ta hay halita-en moyo ha oras ya habayto ay ahè mangibat ha sarili moyon ihip no alwan mangibat ha Ispirito nin Diyos. 12 Ha pana-on ya habayto, ma-in tawo ya mangipapati nin patel nay lalaki boy ma-in tatay ya mangipapati nin anak na. Ma-in itaman aw-anak ya lomaban ha mawmato-antawo la biha la ipapati. 13 Banà ha pamakilamo moyo kongko, hikawo ay pag-inakitan nin kaganawan tawo. Piro hay ampanatili nin antompel kongko boy makatagal ha kadya-dya-an angga ha ka-anggawan nin biyay na ay magkama-in kalibriyan.”

Hay mangyari pamipatnag nin sobray kala-etan

(Matiyo 24:15-28; Lokas 21:20-24)

14 (Dapat intindiyen bayti nin ampamaha.) Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Tongkol do ha maninirà, hatoy ayin kapara ha kala-etan, pamakakit moyo nin anti ya ha agna dapat pa-iriyan ya bali nin Diyos, hay tawtawo bayri ha probinsyan Hodiya ay dapat mowayon mako ha bawbakil. 15 Hinoman ya anti ha balkon ha bobongan nin bali na ay agana mistil mona-oy nin mangwan kawkamama-in na ya anti ha lo-ob nin bali na. 16 Hinoman ya anti ha paliyan ay agana mistil morong nin mangwan pag-alimenmen na. 17 Ha aw-alloy habayto, hay mangaboktot boy nawnanay ya ampipamanonò ay ka-i-ingalo! 18 Ipanalangin moyo ya ahè mangyari bayto no pana-on abagat. 19 Ha aw-alloy habayto, hay tawtawo ay makaranas nin kadya-dya-an ya igit ha kadya-dya-an ya dinanas ana pa-ibat et hin pinalsa nin Diyos ya babon lotà. Maski makakano ay agana maranasan baytoy ombayroy kadya-dya-an. 20 Pina-ipek nin Diyos ya aw-allo nin pana-on kadya-dya-an, ta no ahè ay ayin tawoy makalibri ha kamatyan. Banà ha ingangalo na ha tawtawoy pinilì na ay pina-ipek na baytoy pana-on nin kadya-dya-an.

21 “Hapa-eg, no ma-in maghalità komoyo nin, ‘Biliwen moyo, anti bayri hi Kristo ya impangakò nin Diyos!’ o no hay halita-en ay, ‘Biliwen moyo, anti ya bayro!’ ay agmoyo pinto-owen bayto. 22 Ma-in lomwah ya mawmagkakanwarì ya hila hi Kristo, boy ma-in lomwah ya alwan peteg mawmanonorò. Mangipakit hila nin pawpapag-ispantawan ta no ma-arì, kateng hatoy tawtawoy pinilì nin Diyos ay lokowen la. 23 Hinalità koyna komoyo; kayà mag-atap kawo biha mangyari baytoy kaganawan.”

Hay panlomateng nin an-ingaten Anak nin Tawo

(Matiyo 24:29-31; Lokas 21:25-28)

24 Hinalità et ni Apo Hisos, “Pangalabah nin habaytoy pana-on nin kadya-dya-an, hay babon lotà ay domeglem ta hay allo boy bowan ay ahè homawang. 25 Hay bawbito-en ay mikatata boy hay kawkapangyariyan ya anti ha langit ay mipampikambya. 26 Hapa-eg, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay makit lay lomateng ya anti ha leem, boy ma-in akon kapangyariyan ya ahè mapantayan boy kagandawan ya ahè makwan ihipen. 27 Hay aw-anghil ko ay ihogò kon mako ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà ta tiponen lay kaganawan tawoy pinilì ko.”

Hay alimbawà ya tongkol ha po-on kayoy igos

(Matiyo 24:32-35; Lokas 21:29-33)

28 “Hay pangwanan moyon alimbawà ay tanaman ya kayoy igos,” wani Apo Hisos. “Tandà tamo ya no anlomwaynay bayoy bawbolong ay marani anay abagat. 29 Ombayro itaman, no makit moyoy ampangyari ana baytoy bawbagay ya hinalità ko komoyo ay matanda-an moyo ya marani koynan lomateng, bilang akoynan anti ha polta. 30 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay tawtawoy ampikabiyay hapa-eg pana-on ay ahè ma-obon mati anggan ahè mangyari ya kaganawan nin habayto. 31 Hay langit boy lotà ay ma-anggawan piro hay hawhalità ko ay ahè ma-anggawan.”

Ayin kanayon ya magtandà no makano mangyari baytoy bawbagay no alwan Tatay ya Diyos

(Matiyo 24:36-44)

32 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hay magtandà bongat nin allo o oras nin mangyari bayto ay Tatay koy Diyos. Ahè tandà nin aw-anghil ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ni hiko ya Anak nin Diyos ay ahè magtandà no makano mangyari bayto. 33 Kayà mag-atap kawo boy mag-in pirmin handà, ta agmoyo tandà no makano mangyari bayto. 34 Hiko ay bilang ha mihay tawo ya mako ha kanayon ya dogal boy agna halita-en no makano ya magbira. Hay bali na kateng kawkamama-in na ay impahimalà na ha aw-alilà na ya balang miha konla ay tinokawan nan trabaho, boy hay bantay polta ay minandawan na nin pirmin mag-in handà ha panlomateng na. 35 Ombayro itaman komoyo; ka-ilangan pirmi kawon handà, ta hikawo ay bilang ombayro ha aw-alilà ya ahè tandà no makano lomateng baytoy ma-in ikon nin bali no kapiyabi, botlay yabi, pangkati nin manok ha palbangon, o no mahambak. 36 No biglà akon lomateng ay maka malatngan katawoy alwan handà nin bilang ombayro ha aw-alilà ya ampikatoloy. 37 Hay anhalita-en ko komoyo ay anhalita-en ko ha kaganawan tawo. Maghandà kawon pirmi!”

14

Hay tangkà koni Apo Hisos

(Matiyo 26:1-5; Lokas 22:1-2; Howan 11:45-53)

1 Loway allo tana ya palabahen ay Pistaynan Pamamanemtem boy Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag. Hay pawpo-on nin pawparì boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ampangihip nin paraan no pangnoy pandakep la koni Apo Hisos nin ayin makatandà emen la ya ma-ipapati. 2 “Agtamo,” wanla, “gaw-en peleg pista ta maka manggawà nin kagolowan ya tawtawo.”

Hay babayi ya nangibollog nin pabangohha olo ni Apo Hisos

(Matiyo 26:6-13; Howan 12:1-8)

3 Hapa-eg hi Apo Hisos ay anti ha banowan Bitanya ha bali ni Simon ya liprosowen pon. Peleg ampangan hili Apo Hisos ay ma-in nakalateng ya mihay babayi ya nantan nin pinakamabli ya pabangoh ya nakapalaman ha maganday pambiyanan ya an-ingaten alabastro. Hay ginawà nin habaytoy babayi ay impehà nay le-ey nin habaytoy pinambiyanan, biha na imbollog ha olo ni Apo Hisos.

4 Hay ongno ha tawtawoy anti bayro ay namahang, ya wanla, “Antà sinayang na ba-in ya pabangoh? 5 No na-ilakò dayi ba-in ha alagà nin sowildon ma-igit mihay ta-on ya pinagtrabahowan nin miha katawo, hay napaglako-an ay na-igwà dayi ha manga-irap.” Masyado lan pinaghalita-an baytoy babayi.

6 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Pa-olayan moyo ya,” wana. “Antà ampaki-emenan moyo ya? Hay ginawà na kongko ay kahampatan. 7 Maski makano, no labay moyo ay makagawà kawo nin kahampatan ha manga-irap ya tawo, ta pirmi moyo hilan kalamo. Piro hiko ay ahè magpirmi komoyo. 8 Ha abot kaya nin habayti ya babayi ay ginawà na bayti kongko. Hay pangibollog na ha nawini ko nin habayti ya pabangoh ay paghahandà ha pananabon kongko. 9 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: maski ayrin dogal bayri ha babon lotà nin ma-i-aral ya Mahampat ya Balità ay mapanemteman bayti ya babayi ta mabanggit ya ginawà na kongko.”

Hi Hodas Iskaryoti ay nakisondò nin isapakathi Apo Hisos

(Matiyo 26:14-16; Lokas 22:3-6)

10 Hapa-eg hi Hodas Iskaryoti ya miha ha labinloway alagad ni Apo Hisos ay nako ha pawpo-on nin pawparì ta isapakat na hi Apo Hisos. 11 Hin nalengè la baytoy hinalità ni Hodas ay nagtowà hila boy pinangako-an la ya nin biyan kowalta. Pa-ibat hin habayto ay an-ihipen ni Hodas no pangno ya pangisapakat na koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay nangipahandà nin pangaponanpara ha Pistan Pamamanemtem

(Matiyo 26:17-25; Lokas 22:7-13, 21-23; Howan 13:21-30)

12 Hay primiron allo nin Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag ay Pistan Pamamanemtem. Ta-onta-on hilan ampagpati nin aw-oybon topa ya kona-en la ta pamanemteman la hin inlibri nin Diyos ya kawka-apo-apowan la. Hin nilomateng ya Pistan Pamamanemtem, hi Apo Hisos ay pinastang nin aw-alagad na, ya wanla, “Ayri ya labay mon pangihanda-an nawen nin pangaponan tamo ya pamanemteman?”

13 Hapa-eg, inhogò ni Apo Hisos ya loway alagad na, ya wana konla, “Mako kawo ha siyodad nin Hirosalim. Bayro ay makahakbat kawo nin mihay lalaki ya ma-in gitan ya bangà ya ma-in lanom. Homono kawo kona 14 ha bali ya lo-oben na. Hay halita-en moyo ha ma-in bali ay ombayri: ‘Ampastangen nin mangangaral: Ayri ya kowartoy panganan kon pangaponan kalamoy aw-alagad ko?’ 15 Hapa-eg, i-olì na kawo ha tag-ay ha malhay ya kowarto ya nakahandà ana nin para kontamo. Bayro kawo mangihandà nin pangaponan tamo.”

16 Hapa-eg, nanigè baytoy loway alagad ni Apo Hisos. Hin ni-abot hila ha siyodad ay nakit la baytoy kaganawan bagay ya ombayro ha hinalità konla ni Apo Hisos. Kayà nangihandà hila nin pangaponan la para ha Pistan Pamamanemtem.

Kalampohan pangapon ni Apo Hisoskalamoy aw-alagad na

(Matiyo 26:26-30; Lokas 22:14-20; 1 Korinto 11:23-25)

17 Hin yabi ana, hi Apo Hisos kateng labinloway alagad na ay nakoyna do ha bali. 18 Hin ampi-a-arap hilayna nin ampangan ay hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: miha komoyo ya ka-arap kon ampangan ay mangisapakat kongko.”

19 Hapa-eg, hatoy aw-alagad ay nilomelè. Mihamiha hilan nagpastang koni Apo Hisos, ya wanla, “Alwa kalì nin hiko bayto?”

20 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Miha komoyo ha labinloway alagad ko, hatoy kalamo kon ampagsawsaw nin tinapay ha yawong. 21 Impaholat nin Diyos ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay talagan mati. Piro ka-i-ingaloy mangyari ha tawoy mangisapakat kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo. Mahampat et dayi ya agyayna in-anak.”

22 Peleg la et bayron ampangan, hi Apo Hisos ay nandampot nin tinapay biha ya nagpasalamat ha Diyos. Binibi-hil na bayto ta impatpel na ha aw-alagad na, ya wana, “Habayti ay nawini ko; kanen moyo.”

23 Hapa-eg, dinampot na et ya mihay baso ya ma-in alak nin obas. Pinasalamatan na bayto ha Diyos biha na inggawà ha aw-alagad na ta inomen la. Kaganawan la ay ninom nin habayto. 24 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Habayti ay dayà ko ya mantolò nin para ha kalak-an tawo. Katibayan bayti nin hay Diyos ay ma-in bayoy kasondo-an ha tawtawo. 25 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: agkoyna minom nin ombayri ya alak nin obas anggan lano ha allon mapagkalamo katawo nin minom nin bayoy alak do ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos.”

26 Hin nayarì hili Apo Hisos nin nagkantan pamasalamat ay nako hila ha Bakil nin Aw-olibo.

Hinola-an ni Apo Hisos ya ipogla-oh ya ni Pidro

(Matiyo 26:31-35; Lokas 22:31-34; Howan 13:36-38)

27 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Hikawoy kaganawan,” wana, “ay ma-lihan nin katetpel kongko kompormi ha nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri: ‘Hay Pastol nin tawtopa ay patyen ko boy mikakatak ya tawtopa.’ ” 28 Piro wana et ni Apo Hisos, “Pangabiyay kon oman ay ma-ona ko komoyo nin mako ha probinsyan Galiliya.”

29 Hapa-eg, hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, “Maski ma-lihan nin katetpel ya kaganawan, hiko ay ahè!”

30 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Anhalita-en ko komo ya kaptegan,” wana, “hapa-eg yabi, biha mangkati ya manok nin ikalwan bisis ay katatloy bisis mo kon ipogla-oh nin halita-en ya agmo ko balay.”

31 “Maski mati ko nin kalamo mo,” wani Pidro, “ay talagan agko maghalità nin agkata balay.” Ombayro simpri ya hinalità nin kaganawan alagad.

Hi Apo Hisos ay nako ha Gitsimanita bayro ya nanalangin

(Matiyo 26:36-46; Lokas 22:39-46)

32 Hapa-eg, hin ni-abot hili Apo Hisos ha dogal ya an-ingaten Gitsimani ay hinalità na ha aw-alagad na, “Miknò kawo bayri,” wana, “peleg nin manalangin ako.” 33 Hay gintan ni Apo Hisos ay hi Pidro, Santiyago, boy hi Howan. Hapa-eg, nagkama-in ya nin masyadoy kalele-an boy masyadon ampikotoh ya ihip na. 34 Hinalità na bayro ha aw-alagad na, “Emen akon mati,” wana, “nin habayti ya masyadoy kalele-an ko. Magpoyat kawo ta mangantì kawo bayri.”

35 Hin nipakarayò nin amò hi Apo Hisos ay nanlokob ya ta impanalangin na ya no ma-arì dayi ay agna maranasan ya kadya-dya-an ya maraninan mangyari kona. 36 Impanalangin et ni Apo Hisos ha Tatay na, ya wana, “Tatay ko, maski anyay bagay ay mapangyari mo. Kayà alihen mo dayi bayti ya kadya-dya-an ya andanasen ko, piro alwan kalabayan koy mahonol no alwan kalabayan mo.”

37 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nagbira do ha tatloy alagad boy nalatngan na hilay angkatoloy. Pinastang na hi Simon Pidro, “Simon,” wana, “angkatoloy ka nayì? Agmo nayì matagal nin magpoyat nin maski mihay oras? 38 Homandà kawo boy manalangin emen agkawo matoksò. Anti ha nakem moyo ya labay moyon homonol, piro ahè makaya nin sarili moyo.”

39 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nog-alih ta nako yayna et nin nanalangin. Hay an-ipanalangin na ay ombayro ha impanalangin na hin ona. 40 Hin nagbira yan oman konlan tatlo ay nalatngan na hilayna et ya angkatoloy, ta nitonglò hilayna. Hin naka-imata hila ay agla tandà no anyay halita-en la koni Apo Hisos.

41 Hapa-eg, nako yan nanalangin nin ikatlon bisis, biha ya nagbira konla. “Angkatoloy kawo et nayì,” wana, “boy ampa-inawa? Nilomateng anay oras nin hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay isapakat nin igwà ha gamet nin tawtawoy makasalanan. 42 Mibangon kawoyna ta anlomateng anay tawoy ampangisapakat kongko. Hakbaten tamo hila.”

Dinakep hi Apo Hisos

(Matiyo 26:47-56; Lokas 22:47-53; Howan 18:3-12)

43 Mintras ampaghalità hi Apo Hisos, hi Hodas ya miha ha labinloway alagad na ay nakalateng kalamo nay malakè ya tawoy nipaghondang boy nipagpapatok. Hila bayti ay inhogò nin pawpo-on nin pawparì, mawmangitorò nin kawkapanogo-an, boy mawmato-ay mangama-in katongkolan. 44 Hatoy traydor ya ampangiparakep koni Apo Hisos ay naghalità ha kawkalamowan na, ya wana, “Hay alekan ko ay hiya bayto. Dakpen moyo ya ta gitan moyo.”

45 Hin nilomateng bayro hi Hodas ay nagdiritso ya koni Apo Hisos boy hinalità na, “Apo!” wana, biha na ya inalekan. 46 Hapa-eg, dinakep la hi Apo Hisos. 47 Piro miha ha aw-alagad ni Apo Hisos ya anti bayron ampireng ay nanganoh nin hondang ta tinabtab nay alilà nin pinakapo-on nin pawparì. Hatoy alilà ya tinabtab ay napongohan nin tolih.

48 “Warì tolisan ako,” wani Apo Hisos, “ta nakahondang kawo boy nipagpapatok ya mandakep kongko? 49 Allo-allo ay anti ko ha bali nin Diyos nin ampanorò komoyo, piro agmoyo ko dinakep. Ombayro man, ampangyari bayti ta katoparan nin holà ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos.”

50 Hi Apo Hisos ay inalihan nin kaganawan alagad na ta nipampowayo. 51 Hapa-eg, ma-in nakilako koni Apo Hisos ya mihay anakabayo ya ahè nagdolo no alwan naka-a-alimenmen yan bongat nin oweh. Andakpen ya simpri nin hatoy tawtawoy nandakep koni Apo Hisos. 52 Ha pagpowirsa nan maka-alih ay nabalag na baytoy oweh ya pinag-alimenmen na; kayà nakalo-hok yay nowayo.

Hi Apo Hisos ay in-arap ha mangama-in katongkolan

(Matiyo 26:57-68; Lokas 22:54-55, 63-71; Howan 18:13-14, 19-24)

53 Hi Apo Hisos ay gintan la ha bali nin pinakapo-on nin pawparì ta bayro nititipon ya pawpo-on nin pawparì, mawmato-ay mangama-in katongkolan, boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an. 54 Hi Pidro ay anhomono koni Apo Hisos nin ma-in amò ya karayo-an. Hin ni-abot ya ha kolob nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay niknò yan naki-opong ha bawbantay ta nanengey.

55 Hay pawpo-on nin pawparì boy kaganawan ma-in katongkolan ay ampanggawà nin ibidinsyay ayin kaptegan ya kontra koni Apo Hisos emen la ya ma-ipapati. Piro ayin hilan makit. 56 Malakè ya tistigos ya ampagtotol nin kabongkokan ya kontra koni Apo Hisos, piro ahè ampangapi-o-ogmà ya anhalita-en la.

57 Ma-in ongnoy nireng nin manistigos nin kabongkokan kontra koni Apo Hisos, 58 ya wanla, “Nalengè nawen ya ombayri ya hinalità na: ‘Hira-en ko bayti ya bali nin Diyos ya ginawà nin tawo, ta pangalabah nin tatloy allo ay mangibangon akon kanayon ya ahè ginawà nin tawo.’ ” 59 Ombayro man ay ahè nangapi-o-ogmà ya pamapteg la.

60 Hapa-eg, hatoy pinakapo-on nin pawparì ay nireng ha arapan la ta nagpastang koni Apo Hisos, ya wana, “Ayin ka nayì ma-itobay bahen ha an-ibingga la komo?” 61 Piro hi Apo Hisos ay ahè nagtelek.

Pinastang yan oman nin hatoy pinakapo-on nin pawparì, ya wana, “Hika nayì hi Kristo ya impangakò nin Diyos, hatoy Anak nin Diyos ya Pinakamahampat?”

62 “Awò, hiko,” wani Apo Hisos. “Lano ay makit moyo ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ampiknò ha bandan wanan nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. Ha pagbira ko bayri ay makit moyo ko ya anti ha leem ya mangibat ha katatag-ayan.”

63 Hapa-eg ha kapahangan nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay giniwak nay dolo na boy hinalità na, ya wana, “Alwa tamoynan ka-ilangan ya manistigos. 64 Nalengè moyoynay hinalità na ya kontra ha Diyos. Anyay disisyon moyo?”

Hapa-eg, kaganawan kalamowan nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay nagdisisyon nin dapat patyen hi Apo Hisos. 65 Hi Apo Hisos ay inompisawan dinol-an nin ongno konla. Pinerengan lay mata na boy pinagpoponiti, biha la hinalità kona, “Banta-an mo,” wanla, “no hinoy namoniti komo!” Kateng bawbantay ay nipanampal kona.

Hi Apo Hisos ay impogla-oh ni Pidro

(Matiyo 26:69-75; Lokas 22:56-62; Howan 18:15-18, 25-27)

66-67 Hapa-eg hi Pidro ya hinomono koni Apo Hisos angga ha kolob nin pinakapo-on nin pawparì ay anti et bayro nin ampakipanengey. Hin anhomagoy ya mihay babayi ya alilà nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay nakit na hi Pidro. Pinakalilili-o na hi Pidro biha na hinalità kona, “Kateng hika,” wana, “ya kalamowan ni Hisos ya taga Nasarit.”

68 Piro nagpogla-oh hi Pidro, ya wana, “Agko tandà ni agko angka-intindiyan no anyay antotolen mo.” Hapa-eg hi Pidro ay nagpalako ha polta nin habaytoy kolob. Tama-tamà itaman nin nangkati ya manok.

69 Hin hi Pidro ay nakit ana et nin hatoy babayi ya alilà ay hinalità na do ha tawtawoy anti bayro, “Haba-in ya tawo,” wana, “ay kalamowan ni Hisos.” 70 Piro nagpogla-oh ana et hi Pidro.

Amò papa-inghan, hay tawtawoy anti bayro ya ampipampireng ay naghalità koni Pidro, ya wanla, “Talagan kalamowan na ka ta kateng hika ay taga Galiliya.”

71 Hi Pidro ay naghompà nin kabongkokan, ya wana, “Parosawan ako nin Diyos no alwan peteg ya hinalità ko nin agko balay ba-in ya tawoy anhalita-en moyo.”

72 Antimano ay nangkati ya manok nin ikalwan bisis. Napanemteman ni Pidro baytoy hinalità kona ni Apo Hisos ya, “Biha mangkati ya manok nin ikalwan bisis ay katatloy bisis mon halita-en ya agmo ko balay.” Banà bayro ay nakatangih hi Pidro.

15

Hi Apo Hisos ay in-arap koni Pilato

(Matiyo 27:1-2, 11-14; Lokas 23:1-5; Howan 18:28-38)

1 Hay hambak et, hay pawpo-on nin pawparì boy mawmato-ay mangama-in katongkolan, kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an, boy kaganawan mangatag-ay ya katongkolan ay nagdisisyon ha gaw-en la koni Apo Hisos. Hay ginawà la ay binalol la hi Apo Hisos biha la gintan nin inggawà koni Pilato ya gobirnador ya taga Roma. 2 Hi Apo Hisos ay pinastang ni Pilato, ya wana, “Hika nayì ya Arì nin Hawhodiyo?”

Tinombay hi Apo Hisos, “Awò,” wana. “Tamà ba-in ya hinalità mo.”

3 Hay pawpo-on nin pawparì ay ampamingga nin malakè ya bagay ya kontra koni Apo Hisos. 4 Kayà hi Pilato ay nagpastang ana et koni Apo Hisos, ya wana, “Ayin ka nayì nin ma-itobay bahen ha kalak-an nin an-ibingga la komo?”

5 Piro hi Apo Hisos ay agana tinombay. Banà bayro ay nag-ispanta hi Pilato.

Kamatyan ya insintinsya koni Apo Hisos

(Matiyo 27:15-26; Lokas 23:13-25; Howan 18:39–19:16)

6 Ta-onta-on, no Pistan Pamamanemtem, hay gobirnador ya hi Pilato ay ampamalayà nin mihay piriso ya awoken nin tawtawo. 7 Hin habayto ay ma-in nakapiriso ya mihay lalaki ya nagngalan Barabas. Impiriso ya kateng kawkalamowan na banà ha pamati lan tawtawo ha pangkomontra la ha gobirno. 8 Hapa-eg hi Pilato ay nilako nin kalak-an tawo, ta inawok la kona ya mamalayà nin mihay piriso bilang ombayro ha kina-ogali-an nan gaw-en. 9 Pinastang hila ni Pilato, “Labay moyo nayì nin palaya-en ko ya Arì nin Hawhodiyo?” 10 Hay bara-nan nin ombayroy hinalità ni Pilato ay banà ta tandà na ya hi Apo Hisos ay inggawà nin pawpo-on pawparì kona nin banà ha inggit la. 11 Piro hatoy kalak-an tawo ay nasolsolan nin hatoy pawpo-on nin pawparì ya hay awoken lan palaya-en ay alwan hi Apo Hisos no alwan hi Barabas.

12 Pinastang hilan oman ni Pilato, “Anyaman awod ya gaw-en ko bayri ha tawoy an-ingaten moyon Arì nin Hawhodiyo?”

13 Nipambo-angaw ya tawtawo, ya wanla, “Ipakò ya ha koroh!”

14 “Antà?” wani Pilato. “Anyay kala-etan ya ginawà na?”

Piro lalò ana ingat nambo-angaw ya tawtawo, ya wanla, “Ipakò ya ha koroh!”

15 Ha kalabayan ni Pilato nin mapakonsowilo nay tawtawo ay pinalayà na hi Barabas. Hi Apo Hisos balè ay impabarog na, biha na ya inggawà konla nin ipakò ha koroh.

Hi Apo Hisos ay pinagsistiyan nin hawhondalò

(Matiyo 27:27-31; Howan 19:2-3)

16 Hapa-eg, hay ginawa nin hawhondalò ay gintan la hi Apo Hisos ha kolob nin palasyo nin gobirnador biha la tinipon ya kawkakompanya la. 17 Pinaholotan la hi Apo Hisos nin dolo ya kolor obi ya emen dolon arì, boy nanggawà hila nin koronay dowih biha la inggawà kona. 18 Hapa-eg, an-insoltowen la ya nin kanwarì ay an-igalang, ya wanla, “Lomawig ya biyay mo, Arì nin Hawhodiyo!” 19 Pinatok lay olo na boy dinol-an la ya. Nanalimokod hila nin inomarap kona ya kanwarì ay anhomamba hila kona. 20 Hin nayarì la yan pinagsistiyan ay nilo-hok la kona baytoy dolo ya kolor obi, biha la impaholot kona nin oman ya sarili nan dolo. Hapa-eg, hiya ay gintan laynan ipakò ha koroh.

Hi Apo Hisos ay impakò ha koroh

(Matiyo 27:32-44; Lokas 23:26-43; Howan 19:17-27)

21 Hapa-eg, ma-in mihay lalaki ya taga banowan Sirini. Hiya ay hi Simon ya tatay ni Alihandro boy Ropo. Hi Simon ya na-ibat ha likol nin siyodad ay nahakbat nin hatoy hawhondalò ya ampipantan koni Apo Hisos. Pinilit la yan pinabalatay nin koroh ni Apo Hisos. 22 Hi Apo Hisos ay gintan la ha dogal ya an-ingaten Golgota ya hay labay totolen ay Dogal nin Bongò ta bilang kortin bongò olon tawo. 23 Ampa-inomen la ya nin alak ya nila-okan mira ya pampabanel emen ahè makatanam nin hakit, piro agna ininom. 24 Hapa-eg, impakò la ya ha koroh, boy inatag-atag lay dolo na ta pinibobonotan la no hino konla ya makapag-ikon.

25 Alas nowibi nin bayombokah hin hi Apo Hisos ay impakò la ha koroh. 26 Ha bandan tag-ay nin olo ni Apo Hisos ay inholat lay bingga la kona ya ombayri: “HAY ARÌ NIN HAWHODIYO!” 27 Bayro ay ma-in itaman nin loway tolisan ya kapariho nan impakò ha koroh. Hay miha ay ha bandan wanan na; hay miha ay ha bandan oki na. 28 Ha pangyayari ya habayti ay nagkapeteg baytoy holà hin hato ya ombayri ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos: “Intowad la ya nin mala-et ya tawo.”

29 Hay tawtawoy angkahagoy koni Apo Hisos ay ampipampeyeng nin ampanginsolto kona, ya wanla, “Warì alwan hika ya manirà nin bali nin Diyos ta pangalabah nin tatloy allo ay ibangon mon oman? 30 Sigi paraw! Omaypà ka bahen ha koroh ta ilibri moy sarili mo!”

31 Kateng pawpo-on nin pawparì boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ampi-i-ilgo nin insolto koni Apo Hisos, ya wanla, “Nangilibri ya nin kanayon piro agna ma-ilibri ya sarili na. 32 No mag-aypà ba-in ya Kristo ya impangakò nin Diyos, hatoy Arì nin aw-inalalak ni Israyil, ta makit nawen ay tompel kayi kona.” Kateng hatoy lowa ya kapariho nan impakò ha koroh ay ampanginsolto simpri kona.

Hay pagkamati ni Apo Hisos

(Matiyo 27:45-56; Lokas 23:44-49; Howan 19:28-30)

33 Hin ni-ogtoy-allo ay dinomeglem ya babon lotà anggan alas tris nin mahilem. 34 Habayton alas tris nin mahilem, hi Apo Hisos ay nambo-angaw nin pagkahokaw, ya wana, “Ilowi, Ilowi, lama sabaktani?” ya hay labay totolen ay “Diyos ko, Diyos ko, antà pina-olayan mo ko?”

35 Hin nalengè nin ongnoy tawoy anti bayro baytoy hinalità ni Apo Hisos ay hinalità la, “Leng-en moyo! An-ingaten na hi Ilyas ya propita hin hato.”

36 Hay miha konla ay nowayon nangwa nin bilang ispongha ta imbahà na ha hokà, biha na inggawà ha tampoh nin tambò. Impahephep na koni Apo Hisos biha na hinalità, “Helken tamo paraw no lakwen yan i-aypà ni Ilyas.”

37 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nambo-angaw nin pagkahokaw biha ya naboyto-an nin inawawen.

38 Hin habayton oras, hay makodpaw ya dolo ya pinagkortina ha lo-ob bali nin Diyos ay nawakwak nin napigitnà pa-ibat tag-ay anggan aypà. 39 Do itaman ha arapan nin koroh ay ma-in mihay kapitan nin hondalò ya nakalengè nin imbo-angaw ni Apo Hisos. Ha nakit na no pangno nati hi Apo Hisos ay ombayri ya nahalità na, “Habayti ya tawo ay talagan Anak nin Diyos!”

40 Ha ma-in amò ya karayo-an ay ma-in ongnoy babayi ya ampipanamolaw koni Apo Hisos, kalamo bayro hi Mariya ya taga Magdala, hi Mariya ya nanay ni Santiyagon malagò boy hi Hosi, boy anti et bayro hi Salomi. 41 Hila baytoy bawbabayi ya ampakilakolakon manambay koni Apo Hisos hin anti ya ha probinsyan Galiliya. Hay kalamo et bayro ha ampipanamolaw ay malakè ya babayi ya ampakilakolako koni Apo Hisos hin nako ya ha siyodad nin Hirosalim.

Hay pananabon koni Apo Hisos

(Matiyo 27:57-61; Lokas 23:50-56; Howan 19:38-42)

42-43 Hapa-eg, hin anyomabi ana, oras anan paghahandà para ha allon pama-inawa, hi Hosi ya taga Arimatiya ay naghokaw nakem nin nako koni Pilato ta pinastang nan kowen ya bangkay ni Apo Hisos. Hi Hosi ya miha ha gropon mangatag-ay ya katongkolan ay anggalangen nin tawtawo. An-anti-en nan mangyari ya pamomo-on nin Diyos. 44 Nag-ispanta hi Pilato hin nalengè nay nati ana hi Apo Hisos. Kayà impa-alap na baytoy kapitan nin hondalò ta pinakapapastang na no talagan nati ana hi Apo Hisos. 45 Hin natanda-an ni Pilato do ha kapitan ya nati ana hi Apo Hisos, hay bangkay na ay impakwa ni Pilato koni Hosi. 46 Hapa-eg hi Hosi ay nanaliw nin maganday klasin dolo ya mapotì. Hin na-i-aypà nayna ya bangkay ni Apo Hisos ay pinotot na nin habaytoy dolo, biha na impahok nin intabon ha kowibay bato. Hapa-eg, nangitolid yan malhay ya bato ya pinanarà na nin poltan pinangitabonan. 47 Hi Mariya ya taga Magdala boy hi Mariya ya nanay ni Hosi ay ampangimaton; kayà nakit lay pinangigwa-an nin bangkay ni Apo Hisos.

16

Hi Apo Hisos ay nabiyay oman

(Matiyo 28:1-8; Lokas 24:1-12; Howan 20:1-10)

1 Hin nalabah ya Sabado ya allon pama-inawa, hi Mariya ya taga Magdala, hi Mariya ya nanay ni Santiyago, boy hi Salomi ay nipanaliw nin pabangoh ta gitan lan iponah ha bangkay ni Apo Hisos. 2 Hay hambak et nin allon Dominggo, hin hinomilà anay allo ay nako hila ha pinangitabonan koni Apo Hisos. 3 Mintras anti hila ha daan ay ampi-i-ilgo hila, ya wanla, “Hinoy mapatolid tamo nin bato ya pinanarà polta nin hatoy pinangitabonan?”

4 Piro hin natamolawan la baytoy pinangitabonan ay nakit lay natolid ana baytoy pagkaholay bato. 5 Hin nilomo-ob hila bayro ha pinangitabonan, ha bandan wanan la ay nakakit hila nin mihay lalaki ya malagò ya naka-iknò boy nakadolon mapotì. Banà bayro ay nalimo hila.

6 “Agkawo malimo,” wana nin hatoy lalaki. “Tandà ko ya hay antikapen moyo ay hi Apo Hisos ya taga Nasarit ya impakò ha koroh. Hiya ay ayin bayri ta nabiyay yan oman. Biliwen moyoy pinangigwa-an kona. 7 Manigè kawoyna ta ibalità moyo koni Pidro kateng ha kanayon ya aw-alagad ni Apo Hisos ya hi Apo Hisos ay ma-ona konla nin mako ha probinsyan Galiliya. Bayro moyo ya makit bilang ombayro ha hinalità na komoyo.”

8 Hapa-eg, nowayo hilan nog-alih bayro ha pinangitabonan ya ampikalimo boy ampipag-ispanta. Banà ha kalimowan la ay aghila naghalità ha maski hino nin tongkol ha nangyari.

Hi Apo Hisos ay napakit koni Mariya ya taga Magdala

(Matiyo 28:9-10; Howan 20:11-18)

9 Hin habayto et mahambak nin allon Dominggo, hin nabiyay oman hi Apo Hisos, hay ona nan pinakitan ay hi Mariya ya taga Magdala. Habayti hi Mariya ay hatoy babayi ya pinahokan nin pitoy dimonyo ya pina-alih ni Apo Hisos. 10 Hi Mariya ay nako ha aw-alagad ya ampipaglelè boy ampipanangih, ta imbalità na konla ya nabiyay oman hi Apo Hisos. 11 Piro aghila ninto-o do ha hinalità ni Mariya ya hi Apo Hisos ay nabiyay oman boy napakit kona.

Hi Apo Hisos ay napakit ha loway kalamowan na

(Lokas 24:13-35)

12 Hapa-eg hi Apo Hisos ya na-oman ya itsora ay napakit ha loway kalamowan nay ampowako ha lawak. 13 Habaytoy lowa ay nagbira ha siyodad nin Hirosalim ta habaytoy nakit la ay hinalità la ha kanayon ya kalamowan ni Apo Hisos. Piro hatoy pinag-ilgowan la ay ahè simpri ninto-o.

Hi Apo Hisos ay napakit ha labimmihay alagad

(Matiyo 28:16-20; Lokas 24:36-49; Howan 20:19-23; Gawgawà 1:6-8)

14 Hapa-eg hi Apo Hisos ay napakit ha labimmihay alagad nay ampi-a-arap nin ampangan. Pinaghalita-an na hila banà ha katya-an nakem la nin ahè ninto-o ha tawtawoy nipampakakit kona hin nabiyay yan oman.

15 Hapa-eg, hinalità et konla ni Apo Hisos, “Mako kawo,” wana, “ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà ta ha kaganawan tawo ay i-aral moyo ya Mahampat ya Balità. 16 Hinoman ya tompel boy mabinyagan ay malibri ha kaparosawan, piro hinoman ya ahè tompel ay parosawan nin Diyos. 17 Hay mipantompel ay magkama-in nin kapangyariyan ya makagawà nin ombayri ya pawpapag-ispantawan: ha ngalan ko ay makapa-alih hila nin dawdimonyo ya pinomahok ha tawtawo boy makapaghalità hila nin kahalakoy hawhalità. 18 Maski mandakep hila nin aw-otan boy minom nin lason ay aghila mapangno. Hay tawoy ma-in masakit ay homampat no pababowan la nin gawgamet la.”

Hi Apo Hisos ay gintan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

(Lokas 24:50-53; Gawgawà 1:9-11)

19 Hin nayarì bayto nin hinalità ni Pangino-on Hisos ha aw-alagad na, hiya ay gintan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy bayro ya niknò ha bandan wanan nin Diyos. 20 Hay aw-alagad na ay nanigè ana nin nako ha kaganawan dogal ta nangaral. Hay Pangino-on ay anggomawà konla. Ampaptegan nay pangangaral la ha pangipagawà na konla nin pawpapag-ispantawan.

Lokas

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

HAY MAHAMPAT YA BALITÀ YA HINOLAT NI

LOKAS

YA TONGKOL KONI APO HISOS

1

1 Anggalangen kon Tiyopilo,

Malakè ana ya tawoy nangiholat nin bawbagay ya tongkol koni Apo Hisos ya ahè et naboyot nangyari bayri kontamon ampipantompel ha Pangino-on. 2 Inholat la bayto ya nalengè nawen do ha primiron nipampakakit koni Apo Hisos boy do ha nangi-aral Halità nin Diyos. 3 Banà bayri, anggalangen kon Tiyopilo, pinag-aralan kon mahampat bayti ya kaganawan pangyayari ya tongkol koni Apo Hisos pa-ibat hin ompisa angga hapa-eg emen ko itaman ma-iholat bayti komo nin ma-ayos. 4 Anggaw-en ko bayti emen lalò mon matanda-an ya kaptegan ya tongkol ha bawbagay ya intorò komo.

Imbalità nin anghil ya i-anak hi Howan Mamiminyag

5 Hin ampag-arì hi Hirodis ha probinsyan Hodiya ay ma-in mihay parì ya nagngalan Sakariyas. Hiya ay miha ha gropon pawparì ya an-ingaten gropo ni Abiya. Hay ngalan nin ahawa ni Sakariyas ay Ilisabit ya alalak ni Aron ya ka-ona-onawan parì hin hato. 6 Hi Sakariyas boy hi Ilisabit ay parihon mahampat ha tegteg nin Diyos, boy pariho hilan anhomonol ha kaganawan an-ipanogò nin Pangino-on boy ha rawriglaminto na. 7 Mato-a hilayna piro ayin hilan anak ta ba-og hi Ilisabit.

8 Mihay allo, hay oras nin pagsisirbi ha bali nin Diyos nin pawparì ya gropo ni Sakariyas ay nakalateng ana. Kayà anggaw-en ni Sakariyas ya katongkolan na nin para ha Diyos. 9 Hay ka-ogali-an nin pawparì ay ampibabaweh nin mamo-ol kamanyang ya mabangoh. Habayton allo ay hi Sakariyas ya nabonot lan mamo-ol nin kamanyang. Kayà nako ya ha lo-ob bali nin Pangino-on. 10 Mintras ampo-olan na baytoy kamanyang ya mabangoh, hay tawtawoy anti ha likol bali nin Diyos ay ampipanalangin, ta ombayroy ka-ogali-an la no ampamo-ol nin kamanyang.

11 Hapa-eg, ma-in mihay anghil nin Pangino-on ya biglà nilomwah ya naka-ireng ha bandan wanan nin altar ya ampamo-olan nin kamanyang ta napakit koni Sakariyas. 12 Nabiglà boy nalimowan hi Sakariyas hin nakit na baytoy anghil nin Pangino-on. 13 Piro hinalità kona nin hatoy anghil, “Agka,” wana, “malimo, Sakariyas! Nilengè nin Diyos ya panalangin mo. Hi Ilisabit ya ahawa mo ay magka-anak komo nin mihay lalaki ya pangalanan mo nin Howan. 14 Ha pangi-anak kona ay lomiga kan masyado, boy malakè et ya kanayon ya tawo ya lomiga. 15 Hiya ay magkama-in karangalan ha tegteg nin Pangino-on. Agya minom nin alak o maski anyay i-inomen ya makalahing. Pa-ibat ha i-anak ya, hiya ay mapnò nin Ispirito nin Diyos. 16 Hiya et bayti ya anak mo ya mangoman nakem nin malakè ya inalalak ni Israyil emen hila magbiran homamba ha Pangino-on lay Diyos. 17 Hiya ya ma-ona ha Pangino-on. Mag-in yan bilang koni Ilyas ya propita hin hato ya ma-in kakhawan boy kapangyariyan. Ipakisondò nay tawtatay ha aw-anak la; boy omanen nay nakem nin tawtawoy ahè anhomonol emen hila magbiran homonol ha karonongan nin tawtawoy mangahampat; boy ma-ihandà nay tawtawo ha panlomateng nin Pangino-on.”

18 Hapa-eg, hinalità ni Sakariyas do ha anghil, “Pangno ko,” wana, “masigoro ba-in ya anhalita-en mo? Hiko boy ahawa ko ay parihoynan mato-a.”

19 Tinombay baytoy anghil koni Sakariyas, “Hiko,” wana, “hi Gabril ya pirmin ampagsirbi ha Diyos. Hiya ya nangihogò kongkon mangibalità komo nin habayti ya mahampat ya balità. 20 Habayti ya imbalità ko komo ay magkapeteg ha tamà ya pana-on, piro banà ta agka ninto-o ha hawhalità ko ay mapipi ka. Agka makapaghalità angga ha lomateng ya allon mangyari bayti ya imbalità ko komo.”

21 Hapa-eg, hatoy tawtawo ay ampipangantì nin lomikol hi Sakariyas. Ampag-ispanta hila no antà hay boyot na do ha lo-ob bali nin Diyos. 22 Hin nilomikol hi Sakariyas ay agyayna makapaghalità konla. Kayà natanda-an la ya ma-in yan nakit ya kapapa-ispanta do ha lo-ob bali nin Diyos. Banà ta agana makapaghalità hi Sakariyas ay ampagmostra ya tana do ha tawtawo.

23 Hin nayarì naynay pagsisirbi na do ha lo-ob bali nin Diyos ay norong yayna ha bali la. 24 Ahè naboyot, hi Ilisabit ya ahawa na ay binomoktot. Ha lo-ob nin limay bowan, hi Ilisabit ay nagpirmi ha bali la. 25 Hapa-eg, hinalità na, “Iningalowan ako,” wana, “nin Pangino-on ta inalih nay kareng-eyan ko ha tawtawo banà ta hiko ay ahè nagka-anak.”

Imbalità nin anghil ya i-anak hi Apo Hisos

(Matiyo 1:18-21)

26 Hin ika-anem anan bowan nin boktot ni Ilisabit ay inhogò nin Diyos hi Gabril ya anghil nin mako ha banowan Nasarit ha probinsyan Galiliya. 27 Inhogò na yan magbalità koni Mariya ya dalagay malinis ta ahè et nagalaw nin hinoman ya lalaki. Hiya ay kaba-an ni Hosi ya miha ha aw-inalalak ni Dabid ya arì hin hato. 28 Hapa-eg hi Gabril ay nako koni Mariya ta hinalità na kona, “Magtowà ka,” wana, “ta hika ya pinolalagan nin Diyos. Hay Pangino-on ay anti komo.”

29 Banà bayro ha hinalità nin hatoy anghil ay nagoloy nakem ni Mariya. An-ihipen na no anyay labay totolen nin hatoy imbalità kona nin hatoy anghil. 30 Piro naghalità ana et kona baytoy anghil, “Agka,” wana, “malimo, Mariya, ta hay Diyos ya namolalag komo. 31 Hika ay mamoktot ya hay i-anak mo ay lalaki ya pangalanan mon Hisos. 32 Hiya ay ma-in karangalan boy hay i-ingat kona ay Anak nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. Igwà kona nin Pangino-on Diyos ya pamomo-on nin bilang ha pamomo-on hin hato ni Arì Dabid ya ka-apo-apowan na. 33 Hay pamomo-on na ha aw-inalalak ni Hakob ay anggan makakanoman, boy hay pamomo-on na ay ayin anggawan.”

34 Hapa-eg, hi Mariya ay nagpastang do ha anghil, “Pangno ko,” wana, “magka-anak ya agko et nag-ahawa?”

35 Tinombay baytoy anghil, ya wana, “Hay Ispirito nin Diyos ay mako komo, boy hay kapangyariyan nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos ay gomawà komo. Banà bayri, hay i-anak mo ay ayin kapintasan; kayà hay i-ingat kona ay Anak nin Diyos. 36 Hi Ilisabit ya partidos mo ya an-ingaten ba-og ay anem ya bowan anan maboktot maski mato-a yayna, 37 ta ayin bagay ya ahè mapangyari nin Diyos.”

38 Tinombay hi Mariya, “Hiko,” wana, “ay magsisirbi nin Diyos; kayà mangyari dayi ba-in ya hinalità mo kongko.” Hapa-eg, nog-alih baytoy anghil.

Hi Ilisabit ay tinibaw ni Mariya

39-40 Ahè naboyot, hi Mariya ay nanigè ana. Nanandalì yan nako ha bali nili Sakariyas ya anti ha matag-ay ya dogal ha mihay banowa nin probinsyan Hodiya. Hin nakalo-ob yayna ha bali nili Sakariyas ay nambi yan galang koni Ilisabit. 41 Hin nalengè ni Ilisabit ya bosis ni Mariya ay naggalaw baytoy kolaw ya anti ha lalè tiyan na. Hi Ilisabit ay napnò nin Ispirito nin Diyos, 42 biha na impakakhaw ya bosis nan naghalità koni Mariya, ya wana, “Pinakamakalmà ka ha kaganawan babayi, boy pinakamakalmà et ba-in ya i-anak mo. 43 Anyaynan kakalma-an ko ha bindisyon nin Diyos ta hay nanay nin Pangino-on ko ay nako bayrin manibaw kongko! 44 Hin nalengè koy bosis mo ya ampangomostan kapapa-hal ko, hay kolaw ya anti ha lalè tiyan ko ay naggalaw banà ha kaligawan na. 45 Makalmà ka nin banà ha pamiminto-o mo ya mangyari komo baytoy imbalità nin Diyos.”

Pamomori ni Mariya

46 “Amporiyen ko ya Pangino-on,” wani Mariya.

47 “Angkatowà ako ha Diyos ya Mapangilibri kongko,

48 ta hiko ya magsisirbi na ya ma-aypà ya kapapa-hal ay inasikaso na. Kayà pa-ibat hapa-eg, kaganawan tawo ay mangingat kongko nin pinakamakalmà.

49 Banà bayri ha kapapa-ispantay bawbagay ya ginawà kongko nin Makapangyariyan ya Diyos, hay ngalan na ay igalang.

50 Pirmi nan an-ingalowan ya tawtawoy anggomalang kona pa-ibat ha ka-ona-onawan tawo angga ha kaganawan anhomonoy lahì.

51 An-ipakit nay hokaw nin kapangyariyan na ta ampikakataken na ya mawmapagmalhay.

52 An-alihen nay pamomo-on nin ampipag-arì ta an-itag-ay nay manga-aypà ya pagnanakem.

53 Hay mabitil ay ampabhoyen na nin mangahampat ya bawbagay. Hay mangayaman itaman ay ampa-alihen na nin ayin ni anyaman ya bagay.

54 Tinambayan na hi Israyil ya magsisirbi na. Agna anliwawan ya pawpangakò na ha kawka-apo-apowan tamo.

55 Impangakò na koni Abraham boy ha aw-inalalak na ya hay pangingangalo na konla ay anggan makakanoman.”

Habayti ya hinalità ni Mariya ay pamomori na ha Diyos.

56 Hi Mariya ay napa-iri koli Ilisabit nin mangatatloy bowan biha ya norong.

In-anak hi Howan Mamiminyag

57 Hapa-eg, na-abot anay ka-orasan nin hi Ilisabit ay manganak. Hay in-anak na ay lalaki. 58 Nabalita-an nin kawkarani na boy pawpartidos na ya tongkol ha panganak na boy tongkol ha kahampatan nin Pangino-on kona; kayà nagtowà hila nin kalamo hi Ilisabit.

59 Hapa-eg, hin na-abot ya ikawalon allo nin hatoy anak ha kahawangan ay nako baytoy kawkarani boy pawpartidos ni Ilisabit kona, ta oras anan toli-en baytoy anak na. Hay ipangalan la dayi do ha anak ay Sakariyas ya ngalan nin tatay na. 60 Piro hinalità ni Ilisabit, “Ahè ma-arì,” wana. “Hay ipangalan kona ay Howan.”

61 Hinalità la koni Ilisabit, “Piro ayin,” wanla, “ha pawpartidos mo nin ombahen ya ngalan.” 62 Hapa-eg, nagmostra hila do ha tatay nin hatoy anak ta ampastangen la ya no anyay labay nan ipangalan do ha anak. 63 Hi Sakariyas ay nagmostran namastang nin panolatan biha na inholat ya ombayri: “Howan ya ipangalan kona.” Banà bayri, hilay kaganawan ay masyadon nag-ispanta. 64 Hin habayto, antimano, hi Sakariyas ay nakapaghalità nin namori ha Diyos. 65 Nipag-ispanta baytoy kawkarani la, boy habayti ya bawbagay ya nangyari ay nibahwag ha kaganawan tawoy ampa-iri bayro ha matag-ay ya dogal ya sakop nin probinsyan Hodiya. 66 Kaganawan tawoy nakabalità nin habaytoy pangyayari ay nangihip nin tongkol bayro boy naghalità, ya wanla, “Mag-in anya kalì lano bayti ya anak?” Ombayroy hinalità la ta nipatnag ya hay Pangino-on ay anti kona nin habayti ya anak.

Hay hawhalità ni Sakariyas

67 Hapa-eg hi Sakariyas ya tatay ni Howan ay napnò nin Ispirito nin Diyos biha ya nakapaghalità nin ombayri:

68 “Poriyen ya Pangino-on ya Diyos nin aw-inalalak ni Israyil, ta hiya ay nako nin nanambay kontamon tawtawo na boy timbeh na tamo.

69 Nangihogò ya nin makapangyariyan ya Mapangilibri kontamo.

Hiya ay nangibat ha inalalak ni Arì Dabid ya magsisirbi nin Diyos.

70 Hay impahalità na ha hawhogò nay pawpropita hin hato ay ombayri:

71 Impangakò nay ilibri na tamo ha kawka-away tamo boy ha kaganawan ma-inakit kontamo.

72 Hinalità na ya ingalowan nay kawka-apo-apowan tamo, boy pangyariyen nay pawpangakò na konla.

73-74 Nakipagkasondo-an ya Diyos koni Abraham ya ka-apo-apowan tamo, ta impangakò na koni Abraham ya hitamo ay ilibri na ha kawka-away tamo ta emen tamo makapagsirbi ha Diyos nin ayin kalimowan,

75 boy emen agtamo magkama-in nin kapintasan ha pagsisirbi tamo ha Diyos mintras angkabiyay tamo.

76 “Hika, anak ko, hay i-ingat komo ay propita nin Diyos ya Pinakamakapangyariyan. Ma-ona ka ha Pangino-on ta hika ya mangihandà nin para ha panlomateng na,

77 boy ibalità mo ha tawtawo nin Diyos ya hila ay malibri ta patawaren hila ha kawkasalanan la.

78 Hay Diyos tamo ay ma-ingangalowen boy malabi. Igwà na kontamo ya kalibriyan ha pambi na kontamo nin hawang ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya bilang kahawang nin anhomilà ya allo.

79 Habayti ya hawang ay ampakahawang ha tawtawoy anti ha karegleman ya angkalimo ha kamatyan, boy habayti ya mangitoto kontamo ha katinekan.”

Anggan bongat bayri ya holà ni Sakariyas.

80 Habayti ya anak ya ayin kanayon no alwan hi Howan ay hinomlay boy nag-in manakem. Hiya ay napa-iri ha powiray dogal angga hin napa-ipatnag yayna ha tawtawo ya aw-inalalak ni Israyil.

2

Hay pangi-anak koni Apo Hisos

(Matiyo 1:18-25)

1 Hin habayton pana-on, hi Agosto Sisar ya pinakamatag-ay ya arì ay nambin kapanogo-an ya hay kaganawan angkasakopan na ay dapat parihistro. 2 Habayti ya primiron pamarihistro ay ginawà hin hi Sirinyo ay gobirnador ha probinsyan Sirya. 3 Hapa-eg kaganawan tawo ay pina-orong ha sarili lan banowa ta parihistro.

4 Hi Hosi ya miha ha aw-inalalak ni Arì Dabid ay ampa-iri ha banowan Nasarit ha probinsyan Galiliya. Hapa-eg, nako ya ha banowan Bitlihim ha probinsyan Hodiya ta bayro in-anak hi Arì Dabid. 5 Nako hi Hosi nin parihistro kalamo na hi Mariya ya pinangako-an nan pakahalan. Hin habayto, hi Mariya ay marani anan manganak. 6 Mintras anti hila bayro ha Bitlihim ay nakalateng anay ka-orasan nin panganganak ni Mariya. 7 Hay in-anak na ya ponganay ay lalaki. Hapa-eg hay anak na ay pinotot na nin lamping, biha na impa-irà ha labangan ya pamanganan nin aw-ayop. Anti hili Hosi ha bali nin aw-ayop ta ayin anan dogal ya para konla do ha bali ya nilako lan pakihanda-an.

Hay pawpastol ay nilako nin aw-anghil

8 Habayton yabi hin nanganak hi Mariya, ha likol nin banowan Bitlihim ay ma-in pawpastol ya ampipagbantay nin tawtopay ampastolan la ha lawak. 9 Hapa-eg, hay anghil nin Pangino-on ay napakit konla, boy hay kagandawan hawang nin Pangino-on ay hinomawang ha mamalibot la. Kayà hay pawpastol ay masyadon nalimo, 10 piro naghalità konla baytoy anghil, “Agkawo,” wana, “nin malimo, ta pinantan katawo nin mahampat ya balità ya makab-in masyadoy kaligawan ha kaganawan tawo. 11 Hapa-eg hay Mapangilibri ay in-anak ana ya mangilibri komoyo ya ayin kanayon no alwan hi Kristo ya Pangino-on ya impangakò nin Diyos. Hiya ay in-anak ha Bitlihim ya banoway pinangi-anakan koni Arì Dabid. 12 Hay palatanda-an ya pamalayan moyo kona ay ombayri: makakit kawon kolaw ya pinotot nin lamping boy naka-irà ha labangan ya pamanganan nin aw-ayop.”

13 Hapa-eg, biglà nilomwah ha dani nin hatoy anghil ya malakè ya kapara nan anghil ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hila ay nilalamon namori ha Diyos, ya wanla,

14 “Poriyen ya Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na, boy ha babon lotà ay magkama-in katinekan ya tawtawoy ampolalagan nin Diyos.”

15 Hin nog-alih ana baytoy aw-anghil ta nipagbirayna ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ni-i-ilgo baytoy pawpastol, “Mako tamoyna,” wanla, “ha Bitlihim ta helken tamo bayti ya bagay ya nangyari ya impabalità kontamo nin Pangino-on.”

16 Kayà nanandalì hilan nanigè. Hapa-eg, nakit la hi Mariya boy hi Hosi kateng hatoy kolaw. Hatoy kolaw ay naka-irà ha labangan ya pamanganan nin aw-ayop. 17 Hin nakit la baytoy kolaw ay imbalità la baytoy hinalità nin hatoy anghil ya tongkol bayri ha kapi-anak. 18 Kaganawan tawoy nakalengè ha hinalità nin hatoy pawpastol ay nipag-ispanta. 19 Hi Mariya balè ay inetpanan na baytoy hawhalità ta ampi-awengen na. 20 Hatoy pawpastol ya nipagbirayna do ha lawak ay ampipamori ha Diyos banà do ha pawpangyayari ya nalengè la boy nakit la, ta kaganawan hatoy pangyayari ay talagan ombayro ha hinalità konla nin hatoy anghil.

Hi Apo Hisos ay gintan ha bali nin Diyos

21 Hin nalabah ya waloy allo, hatoy anak ay tinolì boy pinangalanan Hisos, ta habaytoy ngalan ya inggawà nin anghil biha ya imboktot.

22 Kompormi ha kawkapanogo-an nin Diyos ya inggawà ni Moysis ay ma-in ongnoy allo nin hay babayi no kapiyarì nanganak ay kowinta maremek. Hapa-eg, na-abot ana ya oras para koni Hosi boy Mariya nin gaw-en baytoy an-ipanogò ya paglilinis. Kayà nako hila ha siyodad nin Hirosalim ta gintan lay anak la nin igwà ha Pangino-on; 23 ta hay nakaholat ha kawkapanogo-an nin Diyos ay ombayri: “Balang primiron anak ya lalaki ay para ha Pangino-on.” 24 Hin habayto, hi Mariya boy hi Hosi ay nantan et nin aw-ayop ya idolog la, ta kompormi ha kawkapanogo-an nin Diyos ay dapat hilan mangidolog nin mihay paris ya kalapati o loway poyò.

25 Ha Hirosalim ay ma-in ampa-iri ya mihay lalaki ya nagngalan Simyon. Mahampat ya boy anggomalang ha Diyos, boy hay Ispirito nin Diyos ay anti kona. An-omasa ya nin hay aw-inalalak ni Israyil ay malibri ta ombayroy impangakò nin Diyos. 26 Impatandà kona nin Ispirito nin Diyos ya agya mati anggan agna makit hi Kristo ya impangakò nin Diyos. 27 Hapa-eg hi Simyon ay pinalako nin Ispirito nin Diyos do ha bali nin Diyos. Kayà anti ya bayro hin inlo-ob ni Mariya boy Hosi baytoy anak ya hi Apo Hisos. Habaytoy anak ay irigalo la ha Pangino-on emen la mahonol ya kawkapanogo-an. 28 Hapa-eg, ginawang ni Simyon baytoy anak biha ya nagpasalamat ha Diyos nin ombayri:

29 “Pangino-on,” wana, “tinopad moy pangakò mo; kayà hapa-eg, ma-arì akoynan mati nin ma-in katinekan, 30 ta nakit koyna baytoy impangakò moy kalibriyan 31 ya inggawà mo para ha kaganawan tawo. 32 Hiya ya hawang ya mangipatnag nin kaptegan ha alwan Hawhodiyo, boy hiya ya kaporiyan nin aw-inalalak ni Israyil.”

33 Nag-ispanta hi Mariya boy hi Hosi banà do ha bawbagay ya hinalità ni Simyon ya tongkol ha anak la. 34-35 Hapa-eg, binindisyonan hila ni Simyon biha na hinalità koni Mariya ya nanay ni Apo Hisos ya ombayri: “Hay mangyari bayri ha anak ay labis mon ikalelè, ta ha kalabayan nin Diyos, habayti ya Anak ay ahè tanggapen nin malakè ya Hodiyo; piro hiya ya mag-in kaligawan nin kanayon. Mangyari bayti emen mipatnag ya anti ha nakem nin tawtawo.”

36 Habayton allo ay anti et bayro ha bali nin Diyos ya mihay propita ya mato-ay babayi ya nagngalan Ana. Hiya ay anak ni Pinowil ya lipì ni Asir. Pitoy ta-on hilan nilamo nin ahawa na biha ya nabawo, 37 boy walompò boy apat ya ta-on anay nalabah pa-ibat hin nati ya ahawa na. Agyayna ampog-alih bayro ha lo-ob bali nin Diyos ta allo yabi ay anhomamba ya ha Diyos; boy ha pananalangin na ay mabetbet yan magpaltan mangan. 38 Hin habayto et oras, hi Ana ay napakarani koni Mariya ta nagpasalamat ya itaman ha Diyos. Hay tongkol koni Apo Hisos ay hinalità na ha kaganawan aw-inalalak ni Israyil ya anti bayro ha siyodad nin Hirosalim ya ampipangantì nin hatoy impangakò nin Diyos ya mambeh konla.

Hay pagbira ha banowan Nasarit

39 Hin nayarì anan ginawà ni Mariya boy Hosi baytoy dapat lan gaw-en kompormi ha kawkapanogo-an nin Diyos no kapiyarì nanganak ay norong hilayna ha Nasarit ya sarili lan banowa ha probinsyan Galiliya. 40 Hapa-eg hatoy anak ay hinomlay boy hinomkaw. Napnò yan karonongan boy anti konay kahampatan nin Diyos.

Hin anak et hi Apo Hisos ay nako ya ha bali nin Diyos

41 Ta-onta-on, no Pistan Pamamanemtem, hay mawmato-antawo ni Apo Hisos ay ampako ha siyodad nin Hirosalim nin makipista. 42 Hin hi Apo Hisos ay idad labinloway ta-on ay gintan ya nin mawmato-antawo na ha Pistan Pamamanemtem bilang ombayro ha pirmi lan anggaw-en ya ka-ogali-an la. 43 Hin nayarì anay pista ay nanigè hilaynan morong, piro hatoy anak ya hi Apo Hisos ay nagkabalag ha Hirosalim nin ahè tandà nin mawmato-antawo na. 44 Ha asa la, hi Apo Hisos ay kalamo ha gropo la ha pamowako lan managa-allo. Hapa-eg, hin na-asikaso la ya ayin bayro hi Apo Hisos ay nag-ompisa hilaynan manikap kona ha pawpartidos la boy ha aw-amigo la. 45 Hapa-eg, hin agla ya makit ay nagbira hila ha Hirosalim ta bayro la ya tikapen.

46 Hin ikatlon allo pa-ibat hin nayarì ya pista ay nakit la ya ha bali nin Diyos. Hiya ay ampiknò nin ampaki-arap do ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ta anleng-en nay anhalita-en la boy ampagpastang ya konla. 47 Kaganawan hatoy ampipanlengè ay ampipag-ispanta banà ha karonongan nin pangingintindi na boy ha pantotombay na konla. 48 Hin nakit ya nin mawmato-antawo na ay nag-ispanta hila. Kayà hinalità kona nin nanay na, “Anak ko,” wana, “antà ginawà mo bayti konnawen? Hikayi ni tatay mo ay angkahlak anay ampanikap komo.”

49 “Antà antikapen moyo ko?” tobay ni Apo Hisos. “Warì agmoyo tandà ya hiko ay dapat anti bayri ha bali nin Tatay koy Diyos?” 50 Piro ahè na-intindiyan nin hatoy mawmato-antawo na no anyay labay nan totolen.

51 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nakilako konlan norong ha banowan Nasarit ta anhomonol ya konla. Kaganawan pangyayari ay intanem nin nanay na ha nakem na. 52 Hapa-eg, hinomlay hi Apo Hisos boy dinomonong. Hay Diyos kateng tawtawo ay ampangonsowilo kona.

3

Nangaral hi Howan Mamiminyag

(Matiyo 3:1-12; Markos 1:1-8; Howan 1:19-28)

1-2 Na-abot ya ikalabinliman ta-on nin pamomo-on ni Tibiryo Sisar ya pinakamatag-ay ya arì; hi Ponsyo Pilato ay gobirnador ha probinsyan Hodiya; hi Hirodis ay gobirnador ha probinsyan Galiliya; boy hi Pilipi ya patel ni Hirodis ay ampamo-on ha dogal ya sakop nin Itorya boy Tarakoniti; hi Lisanyas ay ampamo-on ha dogal ya an-ingaten Abilinya. Hi Anas boy hi Kaypas ay parihon pinakapo-on nin pawparì nin Hawhodiyo. Hin habayton pana-on, hi Howan ya anak ni Sakariyas ay anti ha powiray dogal. Bayro ay minandawan ya nin Diyos nin mangaral ha tawtawo. 3 Kayà hi Howan ay antomalà nin mangaral ha tawtawo ha dawdogal nin mitaligmang balah nin Hordan ya hay an-i-aral na ay ombayri: “Maghehe kawo ha ginawà moyoy kawkasalanan boy pabinyag kawo emen kawo patawaren nin Diyos.” 4 Hin hato, inholat ni propita Isayas ha libro na ya ombayri:

“Ma-in mihay tawoy ampibobolyaw ha powiray dogal nin ombayri: ‘Homandà kawo ha panlomateng nin Pangino-on nin bilang ha ampangihandà nin daan ya kowinta pagdanan na emen ayin maka-abalà kona. 5 Ha pangihandà moyo ay emen kawo ha ampanaphon nin manga-aypà ya dawdogal, boy ampanobà nin bawbakil boy bawbakilbakil. Emen kawo simpri ha ampanoynong nin dawdaan ya mangatikò boy ampamantay nin dawdaan ya nikakokol-ong. 6 Ha ombayro, hay pangilibri nin Diyos ay makit nin kaganawan tawo.’ ”

7 Ombayri ya anhalita-en ni Howan do ha tawtawoy ampakarani kona nin pabinyag: “Hikawo ay bilang ha aw-otan ya ampagsikap nin mog-alih ha dawdikot ya angkapo-olan. Warì makalibri kawo ha lomateng ya iparosa komoyo nin Diyos no hay paghehe moyo ay ha halità bongat? 8 Gaw-en moyoy bawbagay ya makapapteg nin hikawo ay nagheheyna ha kawkasalanan moyo. Agmoyo halita-en nin makalibri kawo nin banà ta hikawo ay aw-inalalak ni Abraham. Anhalita-en ko komoyo ya ha bawbatoy habayti, hay Diyos ay makagawà nin aw-inalalak ni Abraham. 9 Hay payakol ay naka-a-awag ana nin pamoton po-on kayo. Kaganawan po-on kayo ya ahè ampamonga nin maganda ay potohen ta itapon ha apoy. Ombayri ya panonosga komoyo nin Diyos.”

10 Hapa-eg, nagpastang baytoy tawtawo koni Howan, “Anya, awod,” wanla, “ya dapat nawen nin gaw-en?”

11 Hay intobay konla ni Howan ay ombayri: “Hinoman komoyo ya ma-in loway baro, hay miha ay igwà do ha ayin. Hinoman komoyo ya ma-in pamamangan ay mambi do ha ayin pamamangan.”

12 Hapa-eg, ma-in nilomateng ya ongnoy tawoy manininon bo-ih ta pabinyag. Nagpastang hila koni Howan, “Apo,” wanla, “anyay dapat nawen gaw-en?”

13 Tinombay konla hi Howan, “Agkawo manino nin ma-igit ha an-ipahino komoyo nin gobirno.”

14 Hapa-eg, ma-in ongnoy hondalò ya nagpastang itaman koni Howan, “Hapa hikayi,” wanla, “anyay dapat nawen gaw-en?”

Hinalità konla ni Howan, “Agkawo,” wana, “mangwan sintimos ha tawtawo nin powirsawan boy agkawo mamarà nin ayin kaptegan. Mag-in kawon kontinto ha ansowildowen moyo.”

15 Hatoy tawtawo ay an-omasa nin tampol lomateng hi Kristo ya impangakò nin Diyos. Kayà an-ihipen la nin hi Howan ay maka hi Kristo ya impangakò nin Diyos. 16 Piro hinalità ni Howan bayro ha kaganawan tawo, “Hiko,” wana, “ay ampaminyag ha lanom, piro ma-in anlomateng ya mas makapangyariyan dinan hiko. Maski mangokà sintas nin sapatos na ay alwa kon karapatdapat. Hiya ya mangibinyag komoyo nin Ispirito nin Diyos boy manobok komoyo ha pangiparanas na komoyon kadya-dya-an nin bilang ha an-iparaan ha apoy. 17 Hiya ay bilang ampamalohboh ta hay pali ya malinis ana ay ikamalig, piro hay aw-apah ay ipo-ol na ha apoy ya ahè maparè.”

18 Ombayri ya pangaral ni Howan nin Mahampat ya Balità ha tawtawo, boy malakè et ya inwawali na konla. 19 Piro hi Hirodis ya gobirnador ha probinsyan Galiliya ay pinaghalita-an ni Howan nin makhit, ta pinag-ahawa na hi Hirodiyas ya ayro na, boy malakè et ya anggaw-en nay mangala-et. 20 Napahanan et ya kala-etan ni Arì Hirodis ta hi Howan ay impapiriso na.

Hay paminyag koni Apo Hisos

(Matiyo 3:13-17; Markos 1:9-11)

21 Hin ahè et napiriso hi Howan ay ampaminyag ya nin tawtawo. Hapa-eg hi Apo Hisos ay napabinyag itaman. Hin nayarì na yan bininyagan, mintras ampanalangin hi Apo Hisos, hay langit ay naglo-at 22 ta hay Ispirito nin Diyos ya bilang kalapati ay nag-aypà nin nako kona, biha ma-in bosis ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya naghalità nin ombayri: “Hika ya mimihay Anak koy pinakalabilabi ko ya ampakapakonsowilo kongko.”

Hay pinanlipi-an ni Apo Hisos

(Matiyo 1:1-17)

23 Mangatatlompò ya ta-on ni Apo Hisos hin nag-ompisa yan nangaral. Hiya ay katanda-an ya anak ni Hosi.

24 Hay tatay ni Hosi ay hi Ili.

Hay tatay ni Ili ay hi Matat;

hay tatay ni Matat ay hi Libi;

hay tatay ni Libi ay hi Milki;

hay tatay ni Milki ay hi Hana;

hay tatay ni Hana ay hi Hosi;

25 hay tatay ni Hosi ay hi Matatiyas;

hay tatay ni Matatiyas ay hi Amos;

hay tatay ni Amos ay hi Nahom;

hay tatay ni Nahom ay hi Isli;

hay tatay ni Isli ay hi Nagi;

26 hay tatay ni Nagi ay hi Mat;

hay tatay ni Mat ay hi Matatiyas;

hay tatay ni Matatiyas ay hi Simi;

hay tatay ni Simi ay hi Hosi;

hay tatay ni Hosi ay hi Hoda;

27 hay tatay ni Hoda ay hi Hona;

hay tatay ni Hona ay hi Risa;

hay tatay ni Risa ay hi Sorobabil;

hay tatay ni Sorobabil ay hi Salatiyil;

hay tatay ni Salatiyil ay hi Niri;

28 hay tatay ni Niri ay hi Milki;

hay tatay ni Milki ay hi Adi;

hay tatay ni Adi ay hi Kosam;

hay tatay ni Kosam ay hi Ilmodam;

hay tatay ni Ilmodam ay hi Ir;

29 hay tatay ni Ir ay hi Hisos;

hay tatay ni Hisos ay hi Iliser;

hay tatay ni Iliser ay hi Horim;

hay tatay ni Horim ay hi Mata;

hay tatay ni Mata ay hi Libi;

30 hay tatay ni Libi ay hi Simyon;

hay tatay ni Simyon ay hi Hoda;

hay tatay ni Hoda ay hi Hosi;

hay tatay ni Hosi ay hi Honan;

hay tatay ni Honan ay hi Ilyakim;

31 hay tatay ni Ilyakim ay hi Milya;

hay tatay ni Milya ay hi Ma-inan;

hay tatay ni Ma-inan ay hi Matata;

hay tatay ni Matata ay hi Natan;

hay tatay ni Natan ay hi Dabid;

32 hay tatay ni Dabid ay hi Dyisi;

hay tatay ni Dyisi ay hi Obid;

hay tatay ni Obid ay hi Bos;

hay tatay ni Bos ay hi Salmon;

hay tatay ni Salmon ay hi Nason;

33 hay tatay ni Nason ay hi Aminadab;

hay tatay ni Aminadab ay hi Admin;

hay tatay ni Admin ay hi Arni;

hay tatay ni Arni ay hi Isrom;

hay tatay ni Isrom ay hi Paris;

hay tatay ni Paris ay hi Hoda;

34 hay tatay ni Hoda ay hi Hakob;

hay tatay ni Hakob ay hi Isak;

hay tatay ni Isak ay hi Abraham;

hay tatay ni Abraham ay hi Tari;

hay tatay ni Tari ay hi Nakor;

35 hay tatay ni Nakor ay hi Sirog;

hay tatay ni Sirog ay hi Rigan;

hay tatay ni Rigan ay hi Pilig;

hay tatay ni Pilig ay hi Hibir;

hay tatay ni Hibir ay hi Sala;

36 hay tatay ni Sala ay hi Ka-inan;

hay tatay ni Ka-inan ay hi Arpasad;

hay tatay ni Arpasad ay hi Sim;

hay tatay ni Sim ay hi Nowi;

hay tatay ni Nowi ay hi Lamik;

37 hay tatay ni Lamik ay hi Matosalim;

hay tatay ni Matosalim ay hi Inok;

hay tatay ni Inok ay hi Harid;

hay tatay ni Harid ay hi Mahalali-il;

hay tatay ni Mahalali-il ay hi Ka-inan;

38 hay tatay ni Ka-inan ay hi Inos;

hay tatay ni Inos ay hi Sit;

hay tatay ni Sit ay hi Adan;

hay tatay ni Adan ay Diyos.

4

Hi Apo Hisos ay tinoksò ni Satanas piro agya natoksò

(Matiyo 4:1-11; Markos 1:12-13)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ya kapiyarì bininyagan ay napnò Ispirito nin Diyos. Nog-alih ya do ha balah nin Hordan ta pinangonawan ya nin Ispirito nin Diyos nin mako ha powiray dogal. 2 Ha lo-ob nin apatapò ya allon antomalà hi Apo Hisos do ha powiray dogal ay antokso-en ya ni Satanas. Hi Apo Hisos ay ahè ampangan peleg nin habayton apatapò ya allo. Kayà hin nalabah baytoy apatapò ya allo nin agna pamangan, hiya ay binomitil.

3 Hinalità ni Satanas koni Apo Hisos, “No hika,” wana, “ay Anak nin Diyos, habayti ya bato ay mandawan mo nin mag-in tinapay.”

4 Tinobay ni Apo Hisos hi Satanas, ya wana, “Ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya ombayri: ‘Hay tawo ay ahè mabiyay ha pamamangan bongat.’ ”

5 Hapa-eg, gintan ni Satanas hi Apo Hisos ha matag-ay ya dogal, ta impakit na konan domalì ya kaganawan ka-ari-an ha babon lotà. 6 Hinalità ana et kona ni Satanas, “Igwà ko komo,” wana, “ya kaganawan kapangyariyan boy kaganawan kamama-in nin habayti ya babon lotà, ta inggawà kongko bayti; ma-igwà ko ha hinoman ya labay kon biyan. 7 Kayà, no manalimokod kan homamba kongko ay igwà ko komo bayti ya kaganawan.”

8 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

‘Homamba ka ha Pangino-on mon Diyos, boy hiyan bongat ya pagsirbiyan mo.’ ”

9 Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan ni Satanas ha siyodad nin Hirosalim, ta in-olì na ya ha pinakamatag-ay ya bobongan bali nin Diyos. “No hika,” wani Satanas, “ay Anak nin Diyos, magtaboy kan pa-ibat bayri; 10 ta hay nakaholat ya Halità nin Diyos ay ombayri:

‘Ihogò nin Diyos ya aw-anghil nan mangi-atap komo ha kawkadisgrasyawan, 11 boy alalayan la ka emen hay bitih mo ay ahè makhitan nin bato.’ ”

12 Tinombay ana et hi Apo Hisos koni Satanas, “Piro ombayri itaman,” wana, “ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

‘Agmo hoboken ya Pangino-on mon Diyos.’ ”

13 Hin nayarì nin tinoksò ni Satanas hi Apo Hisos ha kaganawan klasin panonoksò ay inalihan na ya ta birawen na ya no magkama-in yan maganday oportonidad.

Ha probinsyan Galiliya nin nag-ompisan nangaralhi Apo Hisos

(Matiyo 4:12-17; Markos 1:14-15)

14 Hi Apo Hisos ya ma-in kapangyariyan nin Ispirito nin Diyos ay nagbira ha probinsyan Galiliya, boy hay balità ya tongkol kona ay nibahwag ha kaganawan tawo ha mamalibot nin habaytoy dogal. 15 Hiya ay ampako ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ta ampanorò, boy kaganawan tawo ay ampamori kona.

Hi Apo Hisos ay ahè binalay ha Nasaritya sarili nan banowa

(Matiyo 13:53-58; Markos 6:1-6)

16 Hapa-eg hi Apo Hisos ay norong ha Nasarit ya banoway hinolayan na. Bilang ha da-an nan panggaw-en no allon pama-inawa, hiya ay nako ha himba-an nin Hawhodiyo. Hapa-eg, nireng ya bayron mamaha nin Halità nin Diyos. 17 Hay nakalolon ya papil ya hinolat ni propita Isayas ay inggawà koni Apo Hisos. Hapa-eg, inwadwad na ta biniliw nay pinangiholatan nin hatoy nakaholat ya ombayri ya pagkahalità:

18 “Hay Ispirito nin Pangino-on ay anti kongko, ta hiko ay pinilì na nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità nin Diyos ha tawtawoy manga-irap. Inhogò na ko nin mangilibrin tawtawoy anti ha gamet nin kawka-away la, boy mamakahampat nin mata nin bawbowag emen hila makakit. Inhogò na ko et nin mambin kalibriyan ha tawtawoy an-apiyen, 19 boy mangibalità no makanoy pana-on nin ilibri nin Pangino-on ya tawtawoy pinilì na.”

20 Hapa-eg, nilolon ni Apo Hisos baytoy papil ya pinangiholatan, ta in-orong na do ha magsisirbi biha ya niknò nin manorò. Kaganawan hatoy tawtawo bayro ha lo-ob nin himba-an ay ampamakategteg koni Apo Hisos. 21 Naghalità konla hi Apo Hisos, ya wana, “Hapa-eg ay nagkapeteg ana baytoy binaha ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya nalengè moyo.”

22 Kaganawan tawoy anti bayro ay ampanginsolto nin mamori koni Apo Hisos, piro ampag-ispantawan lay ka-osayan ni Apo Hisos nin maghalità. “Warì,” wanla, “nin alwan hiya ba-in ya anak ni Hosi?”

23 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Angkasigoro ko,” wana, “ya banggiten moyo kongko bayti ya ombayri ya kahalita-an: ‘Mananambal, pakahampaten moy sarili mo,’ boy halita-en moyo et ya dapat akon manggawà papag-ispantawan bayri ha sarili kon banowa bilang ombayro ha nabalita-an moyo ya ginawà ko do ha banowan Kapirnawom.

24 “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan,” wana et ni Apo Hisos; “ayin propita ya antanggapen ha sarili nan dogal. 25 Hin pana-on ni propita Ilyas ay talagan malakè ya bawoy babayi ha nasyon Israyil. Hin habayto ay ahè nangoran nin lo-ob tatloy ta-on boy kagitnà; kayà angkabitlan ya tawtawo ha kaganawan dogal. 26 Piro hi Ilyas ay ahè inhogò nin manambay ha hinoman konla bayro ha nasyon Israyil, no alwan hay tambayan nan bongat ay hatoy mihay bawoy babayi ha banowan Saripta ya angkasakopan nin Sidon. 27 Hin pana-on ni propita Ilisyo ay malakè ya tawoy ma-in masakit ya liproso, piro hay pinakahampat nan bongat ay hi Na-aman ya taga nasyon Sirya.”

28 Banà bayro ha hinalità ni Apo Hisos, kaganawan tawoy anti bayro ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo ay masyadon namahang. 29 Biglà hilan nireng ta dinawohong la hi Apo Hisos nin gintan ha likol banowa ha toktok bakil ya marani ha banowa la ta bayro la ya dayi nin itata ha bongaw. 30 Piro hi Apo Hisos ay nagdaan ha pibonakan nin hatoy kalak-an tawo ta nog-alih ya.

Pina-alih ni Apo Hisos ya mala-et ya ispiritoya pinomahok ha tawo

(Markos 1:21-28)

31 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nako ha banowan Kapirnawom ya angkasakopan nin probinsyan Galiliya. Bayro, no allon pama-inawa ay ampanorò ya ha himba-an nin Hawhodiyo. 32 Hay panonorò na ay ampag-ispantawan nin tawtawo, ta hay hawhalità na ay ma-in kapangyariyan.

33 Bayro ha lo-ob nin himba-an, mintras ampanorò hi Apo Hisos ay ma-in nambo-angaw ya mihay lalaki ya napahokan nin dimonyoy mala-et ya ispirito, ya wana, 34 “Ah! anyay paki-emenan mo konnawen, Hisos ya taga Nasarit? Nako ka nayì bayri para hikayi ay apo-en ana? Tandà ko no hino ka; hika ay nangibat ha Diyos boy ayin kan kapintasan.”

35 Hay ginawà ni Apo Hisos ay minandawan na baytoy mala-et ya ispirito, ya wana, “Tonggen kan magtelek boy mog-alih ka bahen ha tawo!” Hapa-eg, hatoy tawo ay impatomba nin hatoy dimonyo ha arapan nin kaganawan, biha nog-alih baytoy dimonyo nin ahè namakakhit do ha tawo.

36 Kaganawan tawoy nakakit nin hatoy ginawà ni Apo Hisos ay nipag-ispanta; kayà nipapastang hila, “Anyaraw,” wanla, “ya kapangyariyan ya anti ha halità nin habayti ya tawo, boy anyay katongkolan na ta angkamandawan nay mangala-et ya aw-ispirito boy anhomonol hila kona?” 37 Banà bayri ha pangyayari ya ginawà ni Apo Hisos, hay balità ay nibahwag ha kaganawan parti nin habaytoy dogal.

Hi Apo Hisos ay namakahampat nin malakè ya tawo

(Matiyo 8:14-17; Markos 1:29-34)

38 Hapa-eg hili Apo Hisos ay nog-alih bayro ha himba-an nin Hawhodiyo ta nako hila ha bali ni Pidro. Hay babayi ya ampò ni Pidro ay ma-in angkatanam ta masyadon matag-ay ya amot na. Kayà impaki-i-ingalo la koni Apo Hisos ya pakahampaten na ya. 39 Hapa-eg hi Apo Hisos ay napakarani do ha naka-irà ya ampò ni Pidro ta hinalità nay ombayri: “Mog-alih kay masakit.” Habayto et oras ay natbahan ya. Antimano, nibangon ya ta dinolotan na hili Apo Hisos nin pamamangan.

40 Hin anhomlep anay allo, hay tawtawoy ma-in hari-harì ya klasin masakit ay gintan la bayro koni Apo Hisos. Balang miha konla ay inaptoh ni Apo Hisos ta pinakahampat na. 41 Ma-in et tawtawo ya gintan bayro ya pinahokan nin dawdimonyo. Ampipambo-angaw baytoy dawdimonyoy ampipampog-alih do ha tawtawo, ya wanla, “Hika ay Anak nin Diyos.” Tandà nin dawdimonyo ya hi Apo Hisos ay Kristo ya impangakò nin Diyos; kayà antonggen hilan maghalità ha pana-ad konla ni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay nako ha probinsyan Hodiyata nangaral

(Markos 1:35-39)

42 Ika-ibokah, palbangon et, hi Apo Hisos ay nako ha powiray dogal. Hapa-eg, tinikap ya nin tawtawo. Hin nakit la ya ay hinalità la kona ya agya mog-alih konla. 43 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Hay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos ay dapat kon i-aral ha kanayon ya dogal, ta habayti ya bara-nan ya pinanogo-an kongko nin Diyos.” 44 Kayà hi Apo Hisos ay ampako nin mangaral ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ha probinsyan Hodiya.

5

Hi Apo Hisos ay nanagyat nin mawmanlalapet

(Matiyo 4:18-22; Markos 1:16-20)

1 Mihay allo, hi Apo Hisos ay ampireng ha ambay dagat nin Hinisarit ta ampanorò. Ha panonorò na ay angkadalihekhek ya nin tawtawo ya ampanlengè nin Halità nin Diyos. 2 Hapa-eg do ha pingit lanom, hi Apo Hisos ay nakakit nin loway bangkà ya ayin tawo, ta hay ma-in ikon nin hatoy loway bangkà ay nog-alih ta antawahan lay aw-eket la. 3 Hi Apo Hisos ay hinomapat do ha mihay bangkà ya ikon ni Simon biha na impaki-ilgo koni Simon ya ipakarayò nan amò baytoy bangkà do ha ambay. Bayro ha bangkà, hi Apo Hisos ay ampiknò nin ampanorò ha tawtawo.

4 Hin nayarì yan nanorò ay hinalità na koni Simon, “Hapa-eg,” wana, “ipalako mo ha malalè bayti ya bangkà, biha moyo idabò ya aw-eket moyo emen kawo makakwa nin kawkonà.”

5 Tinombay hi Simon koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “Mikakayabi kayin nandabò piro ayin kayin nakwa. Ombayro man, banà ta hinalità mo ay idabò kon oman ya aw-eket.”

6 Hin na-idabò lay aw-eket la ay maga maginit bayto banà ha kalak-an konà ya nakwa la. 7 Kayà kinawey nili Simon baytoy kanayon ya kalamowan la ya anti do ha mihay bangkà ta papatambay hila konla. Nilako hilan tinambayan nin hatoy kalamowan la. Hatoy loway bangkà ay pariho lan pinnò nin kawkonà; hay bangkà la ay malagayna lomdeg.

8 Hin nakit ni Simon Pidro bayti ya nangyari ay nanalimokod ya ha arapan ni Apo Hisos biha na hinalità ya ombayri: “Pakarayò ka kongko, Pangino-on, ta hiko ay tawoy makasalanan.” 9 Hi Simon Pidro boy kaganawan kalamowan na ay nipag-ispanta banà ha kalak-an nakwa lay konà. 10 Hay kanayon ya kalamowan lay anti do ha mihay bangkà ay hi Santiyago boy hi Howan ya aw-anak ni Sibidiyo. Kateng hila ay nag-ispanta.

Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos koni Simon Pidro, “Agka,” wana, “malimo; pa-ibat hapa-eg ay alwa kaynan manlalapet, ta ihogò kata nin mangipakarani kongko nin tawtawo.”

11 Hapa-eg, in-ambay lay bawbangkà la ta imbalag lay kaganawan, biha hila nakilamo koni Apo Hisos.

Pinakahampat ni Apo Hisos ya tawoy ma-in liproso

(Matiyo 8:1-4; Markos 1:40-45)

12 Hin anti hi Apo Hisos ha mihay banowa ay ma-in mihay lalaki bayro ya napohipon liproso. Hin nakit na hi Apo Hisos ay nanlokob ya ha lotà ta naki-i-ingalo ya kona, ya wana, “Apo, no kalabayan mo ay mapakahampat mo bayti ya dipirinsya ko emen lominis ya nawini ko.”

13 Hapa-eg, impaktang ni Apo Hisos ya gamet na ta inaptoh na baytoy lalaki boy hinalità na, “Labay ko,” wana; “kayà lominis ka.” Antimano, hay liproso na ay na-alih.

14 Hapa-eg, binibilinan ya ni Apo Hisos, “Agmo,” wana, “ibalità ha maski hinoy tawo ya tongkol ha nangyari komo. Hay gaw-en mo ay mako ka ha parì ta ipakit moy nawini mo ya ayin anan dipirinsya. Mantan kan idolog mo ha Diyos nin bilang ombayro ha impanogò ni Moysis hin hato ya mamapteg ha tawtawo nin hika ay hinomampat ana.”

15 Piro lalò ana ingat nibahwag ya balità ya tongkol koni Apo Hisos; kayà malakè ya tawoy ampakon manlengè ha an-i-aral na, boy an-ipa-alih la kona ya mawmasakit la. 16 Balè hi Apo Hisos ay mabetbet nin pa-alilih bayro ha tawtawo ta ampako yan manalangin ha powiray dogal.

Hay tawoy polonen ya pina-owako ni Apo Hisos

(Matiyo 9:1-8; Markos 2:1-12)

17 Mihay allo, mintras ampanorò hi Apo Hisos ay ma-in bayron ampipampiknò ya ongnoy Parisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Hila ay na-ibat ha siyodad nin Hirosalim boy ha kaganawan banowa nin probinsyan Galiliya boy probinsyan Hodiya. Hay kapangyariyan nin Pangino-on ay anti koni Apo Hisos; kayà ampakapakahampat ya nin mangama-in masakit. 18 Ma-in nakalateng ya ongnoy tawoy ampanapwat nin mihay lalaki ya polonen ya anti ha ondayon. Habaytoy polonen ay labay lan ilo-ob nin ipakarani koni Apo Hisos. 19 Piro banà ha kalak-an nin tawo ay aghila makaraan nin lomo-ob. Kayà hay ginawà la ay nolì hila ha bobongan biha la inabriyan ya bandan ogto ni Apo Hisos, ta bayro la imparaan nin in-aypà baytoy polonen ya anti ha pinanapwatan kona. Inggawà la ya ha pibonakan nin tawtawo ha arapan ni Apo Hisos. 20 Hin nakit ni Apo Hisos ya ma-in hilan katetpel ay hinalità na do ha tawoy polonen, “Anak ko,” wana, “hika ay pinatawad ana ha kawkasalanan mo.”

21 Banà bayro ha hinalità ni Apo Hisos ay ni-i-ilgo baytoy Pawparisiyo, ya wanla, “Ha hinalità nin habayti ya tawo ay emen hiya ya makapatawad nin kasalanan. Haba-in ya ginawà na ay panla-et ha Diyos, ta Diyos bongat ya makapatawad nin kasalanan.”

22 Piro habaytoy anti ha nakem la ay talagan tandà ni Apo Hisos; kayà hinalità na konla, ya wana, “Antà nin ombahen ya an-ihipen moyo? 23 Anyay mas maparan mangyari ya halita-en bayri ha polonen, ‘Napatawad ana ya kawkasalanan mo,’ o ‘Mibangon ka ta mowako ka’? 24 Ha pamakahampat ko nin habayti ya tawo ay mapaptegan ko komoyo ya hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in kapangyariyan bayri ha babon lotà nin mamatawad kasalanan.” Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawoy polonen, “Mibangon ka,” wana, “hapwaten moy pinamir-an mo ta mowako kaynan morong.”

25 Antimano, nireng baytoy polonen ha arapan nin kaganawan boy hinapwat nay pinamir-an na ta norong yayna nin ampamori ha Diyos. 26 Kaganawan tawoy anti bayro ya nakakit nin habaytoy pangyayari ay nipamori ha Diyos boy nipag-ispanta, ya wanla, “Kapapa-ispanta bayti ya pangyayari ya nakit tamo hapa-eg allo.”

Hi Libi ya an-ingaten Matiyo ya manininon bo-ihay iningat ni Apo Hisos

(Matiyo 9:9-13; Markos 2:13-17)

27 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay nilomikol. Hapa-eg, nakakit ya nin mihay tawo ya manininon bo-ih ya nagngalan Matiyo ya naka-iknò ha opisina ya pamayaran bo-ih. Hinalità ni Apo Hisos kona, “Makilamo ka kongko,” wana. 28 Hay ginawà ni Matiyo ay nireng ta imbalag nay kaganawan biha ya nakilamo koni Apo Hisos.

29 Hapa-eg bilang parangal ni Matiyo koni Apo Hisos ay ma-in malhay ya handà ha bali ni Matiyo. Malakè ya manininon bo-ih ya anti bayro boy ma-in et kanayon ya tawtawoy ampakipangan bayro. 30 Hay anti bayro ya Pawparisiyo kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya anti ha gropo nin Pawparisiyo ay ampaghalità ha aw-alagad nin kontra koni Apo Hisos, ya wanla, “Antà ampakipangan kawo boy ampaki-inom bahen ha mawmanininon bo-ih boy ha tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo?”

31 Ombayri ya intobay konla ni Apo Hisos, “Hay tawoy ayin masakit ay ahè ampanga-ilangan nin mananambal; hay ampanga-ilangan bongat nin mananambal ay hatoy ma-in masakit. 32 Ombayro itaman ya pamako ko bayri ha babon lotà. Agko nako bayrin mangingat nin tawtawoy ahè ampangamin nin hila ay makasalanan, no alwan nako ko bayri nin mangingat nin tawtawoy ampangamin nin hila ay makasalanan emen la paghehean ya kawkasalanan la.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili na ha kakahalnin babayi

(Matiyo 9:14-15; Markos 2:18-20)

33 Ma-in et ongnoy tawoy naghalità koni Apo Hisos, “Hay ka-ogali-an,” wanla, “nin aw-alagad ni Howan Mamiminyag ay mabetbet magpaltan mangan ta ampanalangin. Ombayro simpri ya anggaw-en nin aw-alagad nin Pawparisiyo; piro hay aw-alagad mo ay alwan ombayro, ta maski anyay allo ay ampangan hila boy ampinom.”

34 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Ma-arì moyo warì nin ahè pakanen ya tawtawoy kinombida ha banhal mintras anti bayro konlay kakahal nin babayi? 35 Lomateng ya oras nin alihen konla baytoy kakahal nin babayi, boy ha pana-on ya habayto ay magpalta hilan mangan nin banà ha kalele-an la.”

Hay torò ni Apo Hisos ay ahè ma-arì ilamoha torò ya na-iknawan

(Matiyo 9:16-17; Markos 2:21-22)

36 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nangi-alimbawà et nin ombayri: “Ayin tawoy manirà nin bayoy dolo ta itakop ha da-an ya dolo; ta no gaw-en na bayto ay hinirà nay bayo, boy hay intakop ya bayo ay alwan bagay ha da-an ya dolo. 37 Ayin simprin tawoy mangipalaman nin kapelhan ampa-ahemen ya basì ha da-an ya katat ya pambiyanan basì; ta no gaw-en na bayto, hay bayoy basì ay manirà nin da-an ya katat. Hapa-eg hay basì ay mabollog boy hay da-an ya katat ay mahirà. 38 Hay bayoy basì ay dapat ipalaman ha bayoy katat ya pambiyanan. 39 Ayin tawoy malabay minom nin bayoy basì no naka-inom yayna nin da-an ya basì, ta hay halita-en na ay ombayri: ‘Mas mahampat ya da-an ya basì.’ ”

6

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha allon pama-inawa

(Matiyo 12:1-8; Markos 2:23-28)

1 Mihay allon Sabado, allon pama-inawa nin Hawhodiyo, hi Apo Hisos boy aw-alagad na ay niparaan ha ma-in tawtanaman ya trigo. Hapa-eg hay aw-alagad na ay nipanggetè nin trigo biha la piniripiri ta kinan la. 2 Hinalità nin ongnoy Parisiyo, “Antà,” wanla, “nin anggaw-en moyo ba-in ya ha kawkapanog-an tamo ay labag gomawà nin ombahen no allon pama-inawa?”

3 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Warì agmoyo et nabaha ya nakaholat ya ginawà ni Dabid hin binomitil ya kateng kawkalamowan na? 4 Nilomo-ob ya ha bali nin Diyos ta nangwa yan tinapay ya indolog ha Diyos. Nangan yan habayto boy pinakan nay kawkalamowan na, maski kontra ha kawkapanogo-an tamo ya mangan nin habayto ta hay ma-arì bongat mangan nin habayto ay pawparì.” 5 Hapa-eg, hinalità et ni Apo Hisos ha Pawparisiyo, ya wana, “Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in karapatan maghalità no anyay tamà gaw-en no allon pama-inawa.”

Hay tawoy kinomampil ya gamet

(Matiyo 12:9-14; Markos 3:1-6)

6 Hin minghan ana et ya allon pama-inawa, hi Apo Hisos ay nako ha himba-an nin Hawhodiyo ta manorò. Bayro ay ma-in mihay lalaki ya hay wanan gamet ay ahè ana ma-igalaw ta kinomampil. 7 Hay Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ampaka-i-imatonan la hi Apo Hisos no habayton allon pama-inawa ay pakahampaten na baytoy lalaki, ta ampanikap hilan bara-nan ya pangidimandawan la koni Apo Hisos. 8 Piro tandà ni Apo Hisos ya an-ihipen la. Kayà hinalità na do ha lalaki ya kinomampil ya gamet, “Mireng ka,” wana, “ta mako ka bayri ha arapan.” Hatoy lalaki ay nireng biha ya nako ha arapan. 9 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha Pawparisiyo boy ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an, “Ihipen moyo bayti,” wana, “ya halita-en ko komoyo: kompormi ha kawkapanogo-an kontamo ya tongkol ha allon pama-inawa, anyay tamà gaw-en? Tambayan nayì ya tawoy anti ha kadya-dya-an o pa-olayan? Tambayan ya nayì emen ya mabiyay o pa-olayan emen ya mati?” 10 Hapa-eg kaganawan la ay pinalibotan ni Apo Hisos nin tinegteg biha na hinalità do ha lalaki ya kinomampil ya gamet, “Ipaktang mo,” wana, “ya gamet mo.” Kayà impaktang nay gamet na ta hinomampat ana. 11 Piro lalò hilan namahang boy pini-i-ilgowan la no anyay dapat lan gaw-en koni Apo Hisos.

Hay labinloway alagad ya pinilì ni Apo Hisos

(Matiyo 10:1-4; Markos 3:13-19)

12 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay nolì ha bakil ta manalangin. Mikakayabi yan anti bayro nin ampanalangin ha Diyos. 13 Hin alloyna ay iningat ni Apo Hisos nin pakarani kona baytoy tawtawoy ampipantompel kona, ta namilì yan labinloway lalaki ya ginawà na nin hawhogò na: 14 hila ay hi Simon ya iningat nan Pidro, hi Andris ya patel ni Simon, hi Santiyago, hi Howan, hi Pilipi, hi Bartolomi, 15 hi Matiyo, hi Tomas, hi Santiyago ya anak ni Alpiyo, hi Simon ya mapagmalasakit ha nasyon Israyil, 16 hi Hodas ya anak ni Santiyago, boy hi Hodas Iskaryoti ya nag-in traydor.

Nangaral boy namakahampat hi Apo Hisos

(Matiyo 4:23-25)

17 Hili Apo Hisos kateng hatoy kanayon ya tawtawoy ampipantompel kona ay anlomohan bayro ha bakil. Tinonggen hila ha patal ya dogal ta anti bayro ya malakè ya tawoy na-ibat ha kaganawan dogal ha probinsyan Hodiya, ha siyodad nin Hirosalim, boy ha dawdogal ha ambay dagat nin siyodad nin Tiro boy siyodad nin Sidon. 18 Nako hila bayron manlengè koni Apo Hisos boy emen na hila pakahampaten ha mawmasakit la; kateng hatoy tawtawo ya napahokan nin mangala-et ya aw-ispirito ya ampanggolo konla ay hinomampat. 19 Kaganawan tawo ay ampagpilit nin maka-aptoh koni Apo Hisos, ta ma-in kapangyariyan ya ampangibat kona ya ampakapakahampat nin kaganawan.

Hay tawtawoy makalmà

(Matiyo 5:1-12)

20 Tinegteg ni Apo Hisos ya aw-alagad na biha na hinalità konla, ya wana,

“Makalmà kawoy ampipag-irap hapa-eg, ta hikawo ay makapakilamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.

21 “Makalmà kawoy angkahabek nin gomawà kalabayan nin Diyos ta sigoradon mapasasà kawo nin kahampatan.

“Makalmà kawoy ampipan-angaw banà ha kalele-an moyo ha angkagawà moyoy kasalanan hapa-eg, ta lano ay mipangka-ili kawo nin banà ha kaligawan moyo.

22 “Makalmà kawo no pag-inakitan kawon tawtawo, no agla kawo tanggapen, no insoltowen la kawo, boy no halita-en lay mala-et kawo banà ha pamakilamo moyo kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo. 23 Hay kadya-dya-an ya imparanas nin kawka-apo-apowan la ha pawpropita hin hato ay ombayroy maranasan moyo. Magtowà kawo no mangyari bayti komoyo, boy mitotokpaw kawo ha pagtowà moyo, ta hay malhay ya iprimyo komoyo do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay nakahandà ana.

24 “Ka-i-ingalo kawo ya mangayaman, ta hay ka-inomayan ay natanggap moyoyna.

25 “Ka-i-ingalo kawo ya ampipagbohoy hapa-eg, ta lano, hikawo ay bomitil.

“Ka-i-ingalo kawo ya ampipangka-ili hapa-eg, ta lano, hikawo ay lomelè boy manangih.

26 “Ka-i-ingalo kawo no hay kaganawan tawo ay ampamori komoyo hapa-eg, ta ombayroy ginawà nin kawka-apo-apowan la ha alwan peteg ya pawpropita hin hato.”

Panlalabi ha kawka-away

(Matiyo 5:38-48; 7:12a)

27 “Habayti ya halita-en ko komoyon ampipanlengè kongko,” wani Apo Hisos: “Labiyen moyoy kawka-away moyo, boy gaw-an moyo nin kahampatan ya ampipag-inakit komoyo. 28 Ingalowan moyo ya ampipanla-et komoyo, boy ipanalangin moyo ya ampangapi komoyo. 29 No ma-in manampal nin kagmang pingih moyo ay ipatampal moyo et kona ya kagmang; no ma-in mangwa nin panlay-ep moyo ay igwà moyo et kona kateng baro moyo. 30 Mambi kawo ha hinoman ya ampakikwa komoyo, boy hinoman ya nangwa nin ikon moyo ay agmoyoyna balawi-en bayto. 31 No anyay labay moyon gaw-en komoyo nin kanayon ay ombayro itaman ya gaw-en moyo kona.

32 “No hay anlabiyen moyo ay haton bongat ya ampanlabi komoyo, ma-in kawo warì matanggap ya kahampatan ya mangibat ha Diyos? Maski mawmakasalanan ay ampanlabi ha ampanlabi konla. 33 No hay anggaw-an moyon bongat nin kahampatan ay hatoy ampanggawà komoyo nin kahampatan, ma-in kawo warì matanggap ya kahampatan ya mangibat ha Diyos? Maski mawmakasalanan ay ombahen simpri ya anggaw-en. 34 No hay pa-otangan moyo ay haton bongat ya an-asawan moyo nin makabayad komoyo, ma-in kawo warì matanggap ya kahampatan ya mangibat ha Diyos? Maski mawmakasalanan ay ampama-otang simpri ha kapara lan makasalanan ya an-asawan lan makabayad ha inotang la. 35 Alwan ombayroy gaw-en moyo. Hay gaw-en moyo ay labiyen moyoy kawka-away moyo boy manggawà kawon kahampatan konla. Pa-otangan moyo hila nin agkawo omasa nin ma-in mibira komoyo ya kabayaran. Ha ombayro ay makatanggap kawo nin ma-alagà ya primyo, boy mag-in kawon anak nin Diyos ya Pinakamakapangyariyan; ta hiya ay mahampat do ha ayin otang ya nakem boy do ha mangala-et. 36 Mangingangalo kawo nin bilang ha Tatay moyoy Diyos ya ma-ingangalowen.”

Hay tawtorò ni Apo Hisos

(Matiyo 7:1-5)

37 “Agkawo manosga ha maskin hino emen agkawo hosgawan nin Diyos. Agkawo mamintas ha maskin hino emen agkawo pintasan nin Diyos. Mamatawad kawon kanayon emen kawo patawaren nin Diyos. 38 Mambi kawo ha kanayon emen kawo biyan nin Diyos. Hay angka-igwà moyo ay mi-orong komoyo ya maski ihekhek ha pambiyanan moyo ay ahè miharag. Hay hohokat ya anggamiten moyo nin mambi ha kanayon ay ombayro itaman ya hohokat ya gamiten nin Diyos nin mambi komoyo.”

39 Ombayri et ya alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos: “Ma-arì warì mangakay ya bowag nin kapariho nan bowag? No gaw-en na bayto ya ombayro ay pariho hilan marabò ha malalè ya lobot? 40 Ayin iskowila ya makara-eg ha ma-istro na; piro no natoro-an yan mahampat ay mag-in yan bilang ha ma-istro na.

41 “Antà angka-asikaso moy kasalanan nin kapara mo ya bilang kayamò nin poling ya anti ha mata na, piro agmo angka-asikaso ya sarili mon kasalanan ya bilang kalapad nin tapì ya anti ha sarili mon mata? 42 Pangno ka ampakaregdeg nin maghalità ha kapara mo nin, ‘Patel, alihen koy poling ha mata mo,’ no hikan mismo ay agmo angka-asikaso ya malapad ya tapì ha sarili mon mata? Hikay magkakanwarì, alihen mo pon ya malapad ya tapì ha sarili mon mata emen mo makit nin mahampat ya pangalih nin poling ha mata nin kapara mo.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya tawtawo ha pamomonga nin po-on kayo

(Matiyo 7:16-20; 12:33-35)

43 “Hay po-on kayo ya ayin dipirinsya ay maganday an-ibonga boy ahè mamonga nin ayin kowinta, piro hay po-on kayoy ma-in dipirinsya ay ayin kowintay bonga boy ahè mamonga nin maganda. 44 Balang po-on kayo ay angkabalayan ha klasin bonga; hay bonga nin igos ay agmo makit ha po-on kayoy madowih boy agka makakit nin bonga nin obas ha po-on ya madowih. 45 Ombayro itaman ya tawtawo. Hay tawoy mahampat ya pagnanakem ay ampakagawà nin kahampatan; hay tawo balè ya mala-et ya pagnanakem, hay angkagawà na ay kala-etan. No anyay anti ha nakem nin tawo ay habaytoy anghalita-en na.”

Hay loway manggagawà nin bali

(Matiyo 7:24-27)

46 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Antà an-ingaten moyo ko nin ‘Pangino-on, Pangino-on,’ ya agmoyo anggaw-en ya anhalita-en ko komoyo? 47 Hay tawoy ampakarani kongko nin ampanlengè nin hawhalità ko boy anggaw-en na baytoy angkalengè na, hay ka-alimbawa-an na ay habayti ya halita-en ko. 48 Hiya ay bilang ha tawoy nangipa-ireng nin bali. Nangotkot yan malalè ya pinangigwa-an nan pondasyon ya pinangipa-irengan na nin tarek. Hin dinanan lanab baytoy bali ay ahè nagalaw ta matibay ya pagkapa-ireng. 49 Piro hay tawoy ampakalengè nin hawhalità ko, balè ta agna anhonolen ay bilang ya ha tawoy nangipa-ireng nin bali ya alwan matibay ta ayin pondasyon; kayà hin dinanan lanab baytoy bali, antimano ay natomba boy nangawawatak.”

7

Pinakahampat ni Apo Hisos ya alilà nin kapitannin hondalò ya taga Roma

(Matiyo 8:5-13)

1 Hin nayarì tinoro-an ni Apo Hisos baytoy tawtawo ay nagbira ya ha banowan Kapirnawom. 2 Bayro ay ma-in mihay alilà nin kapitan nin hondalò ya taga Roma. Habaytoy alilà nin kapitan ya anlabiyen na ay ampagmasakit boy malagayna mati. 3 Nalengè nin hatoy kapitan ya tongkol koni Apo Hisos. Kayà nangihogò yan ongnoy mato-a ya Hawhodiyo nin mako koni Apo Hisos, ta ipakitotol la kona ya lakwen nan pakahampaten baytoy alilà ya ampagmasakit. 4 Hin ni-abot baytoy inhogò koni Apo Hisos ay naki-i-ingalo hila kona, boy hinalità la et koni Apo Hisos, “Habayti,” wanla, “ya tawo ay karapatdapat ha tambay mo. 5 Malabi ya kontamon Hawhodiyo, boy hiya ya nangipa-ireng nin himba-an tamo.”

6 Hapa-eg, nakilako konla hi Apo Hisos. Hin andomani ana hili Apo Hisos do ha bali nin hatoy kapitan ay inhogò nin kapitan ya ongnoy amigo na nin homakbat koni Apo Hisos ta impahalità nay ombayri: “Apo, agkayna magpakil nin mag-abot bayri, ta alwa kon karapatdapat nin mamalako komo ha bali ko, 7 boy hiko mismo ay alwan karapatdapat omarap komo. Basta halita-en mon bongat ya homampat bayti ya alilà ko ay homampat ya. 8 Hiko man ay anti ha hilong kapangyariyan nin ampakatag-ay kongko nin katongkolan. Ma-in ako itaman nin hawhondalò ya anti ha hilong kapangyariyan ko. No halita-en ko ha miha ya, ‘Manigè!’ ay manigè ya; no halita-en ko ha miha ya, ‘Mako ka bayri!’ ay mako ya. No halita-en ko ha alilà ko ya ‘Gaw-en mo bayti!’ ay gaw-en na.”

9 Nag-ispanta hi Apo Hisos hin nalengè na bayti ya impahalità nin hatoy kapitan. Hapa-eg, inarap nay kalak-an tawo ya anhomono kona biha na hinalità konla, “Ha aw-inalalak,” wana, “ni Israyil, ni miha ay ayin ako et nakit ya ombayri ya katetpel.” 10 Hapa-eg, hatoy inhogò nin hatoy kapitan ay nagbirayna; nakit la baytoy alilà ya mahampat ana.

Pinabiyay ni Apo Hisos ya lalaki ya anaknin mihay bawoy babayi

11 Ahè naboyot, hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nako ha mihay banowa ya an-ingaten Na-in, boy malakè et ya tawtawoy nakilako konla. 12 Hin marani hilayna do ha polta nin banowa ay nakahakbat hilan malakè ya tawoy makon manabon. Hay nati ay lalaki ya mimihay anak nin bawoy babayi. 13 Hin nakit ni Apo Hisos baytoy bawoy babayi ay na-ingalowan na, boy hinalità na kona, “Agka manangih,” wana.

14 Hapa-eg, pinakaraniyan ni Apo Hisos baytoy kahon biha na ginap-an. Kayà tinonggen baytoy ampipamalatay. Hinalità ni Apo Hisos do ha nati, “Anak ko,” wana, “mibangon ka.” 15 Hapa-eg, nibangon baytoy lalaki boy nag-ilgo ya, biha ya inggawà ni Apo Hisos ha nanay na.

16 Nikalimo baytoy kaganawan tawo boy pinori lay Diyos nin ombayri: “Makapangyariyan bayti ya propita ya nilomwah kontamo. Nako bayri ya Diyos ta ipatnag nay pangilibri na ha tawtawo.” 17 Habayti ya ginawà ni Apo Hisos ay nabalita-an nin tawtawo do ha probinsyan Hodiya boy ha mamalibot nin habaytoy dogal.

Hi Apo Hisos boy hi Howan Mamiminyag

(Matiyo 11:2-19)

18 Hapa-eg hi Howan Mamiminyag ya anti ha pirisowan ay nilako nin aw-alagad na, ta imbalità la kona ya tongkol ha kaganwan bagay ya ginawà ni Apo Hisos. Hapa-eg, iningat ni Howan ya lowa do ha aw-alagad na 19 ta inhogò na nin makon magpastang koni Apo Hisos nin ombayri: “Hika nayì baytoy lomateng ya impangakò nin Diyos, o ma-in et kanayon ya anti-en nawen?” 20 Hin ni-abot koni Apo Hisos baytoy loway inhogò ni Howan ay hinalità la kona, “Inhogò kayi,” wanla, “ni Howan Mamiminyag nin magpastang komo nin ombayri: ‘Hika nayì baytoy lomateng ya impangakò nin Diyos, o ma-in kayi et anti-en ya kanayon?’ ”

21 Hin habayto ay pinakahampat ni Apo Hisos ya malakè ya ampipagmasakit boy ampipag-irap nin banà ha dawdipirinsya. Ampama-alih ya et nin mawmangala-et ya aw-ispirito ya pinomahok ha tawtawo, boy ampakahampaten nay mata nin bawbowag emen makakit. 22 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha inhogò ni Howan, ya wana, “Magbira kawoyna koni Howan, ta ibalità moyo kona bayti ya nikakit moyo boy nikalengè moyo bayri hapa-eg: hay bawbowag ay ampakakit ana, hay pawpolonen ay ampaka-owakoyna, hay mangama-in liproso ay hinomampat ana, hay tawteek ay ampakalengè ana, hay nikati ay angkapabiyay oman, boy hay Mahampat ya Balità ay an-i-aral ha manga-irap. 23 Makalmà ya tawoy ahè angka-alih ya pantotompel kongko.”

24 Hin norong ana baytoy inhogò ni Howan ay hinalità ni Apo Hisos do ha kalak-an tawo ya tongkol koni Howan. “Hin nilako moyo,” wana, “nin biniliw hi Howan do ha powiray dogal, anyay an-asawan moyon makit kona? Mawenek nayì nin bilang ha dikot ya angka-ipatomba nin angin? 25 Anyay an-asawan moyon makit kona? Nakaholot nayì nin maganday dolo? Hay ampagholot nin mangabli ya dolo boy ampamiyay nin pasasà ay hatoy ampa-iri ha pawpalasyo. 26 Anyan talaga ya an-asawan moyon makit? Nako kawo nayì kona ta an-asawan moyo nin hiya ay propita? Anhalita-en ko komoyo ya igit et ha propita ya nakit moyo. 27 Hiya bayti hi Howan ya binanggit ha Halità nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità:

‘Hay hogò ko ay ihogò kon ma-ona komo nin mangihandà nin pagdanan mo.’

28 Anhalita-en ko komoyo ya ombayri,” wana et ni Apo Hisos, “Ha kaganawan tawoy in-anak ay ayin makara-eg koni Howan Mamiminyag, balè ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, hay pinaka-oltimo ay da-eg hi Howan.

29 “Hin hato, kaganawan tawo kateng mawmanininon bo-ih ay nanlengè koni Howan, boy hinomonol hila ha kahampatan ya an-ipagawà konla nin Diyos, ta napabinyag hila koni Howan. 30 Piro hatoy Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ahè hinomonol ha kalabayan nin Diyos ya para konla; kayà aghila napabinyag koni Howan.”

31 Hinalità et ni Apo Hisos ya ombayri: “Anya awod ya pangiparisan ko nin tawtawo hapa-eg pana-on? Anyay pangi-alimbawa-an ko konla? 32 Hila ay bilang ha aw-anak ya ampipampiknò ha danin palingki ya ampibobolyaw, ya wanla, ‘Antogtogan nawen kawon para ha banhal, piro agkawo antomalek. Ampagkanta kayi nin kanta ya para ha pananabon, piro agkawo ampanangih.’ 33 Hi Howan Mamiminyag ya nako bayri ay mabetbet nin magpaltan mangan boy agya ninom nin maski anyay alak, piro anhalita-en moyo ya, ‘Hiya ay pinahokan nin dimonyo.’ 34 Hapa-eg ha hiko ya nako bayri ya an-ingaten Anak nin Tawo ya ahè ampagpaltan mangan boy minom ay anhalita-en moyon, ‘Hiya ay mahibà, hiya ay maglalahing, boy hiya ay amigo nin mangaha-ol ya mawmanininon bo-ih boy tawtawoy alwan mahampat ya pagkatawo.’ 35 Ombayro man, hay karonongan nin Diyos ay angkapaptegan nin kaganawan tawoy anhomonol kona.”

Hi Apo Hisos ay nako ha bali ni Simon ya mihaha Pawparisiyo

36 Hapa-eg, ma-in mihay Parisiyo ya nangombida koni Apo Hisos nin makipangogto kona. Kayà hi Apo Hisos ay nako bayro ha bali nin hatoy nangombida kona ta mangan. 37 Bayro ha banoway habayto ay ma-in mihay babayi ya balaybalay ha kala-etan nin pag-o-ogalì. Nabalita-an na ya hi Apo Hisos ay anti do ha bali nin mihay Parisiyo ta ampangan; kayà nako ya bayron nantan nin ma-alagà ya pabangoh ya nakapalaman ha maganday pambiyanan ya an-ingaten alabastro. 38 Ampireng ya pon ha bokotan ni Apo Hisos, biha ya nanalimokod nin ampanangih ya hay lowà na ay an-ipatolò na ha bitih ni Apo Hisos. Hin baha-bahà ana nin lowà ya bitih ni Apo Hisos, hay ginawà nin hatoy babayi ay pinonahan na nin habot na biha na inalekan baytoy bitih ni Apo Hisos. Hapa-eg hay bitih ni Apo Hisos ay binollogan na nin pabangoh.

39 Hin nakit bayto nin hatoy Parisiyo ya nangombida koni Apo Hisos ay hinalità na ha sarili na, “No talagan propita bayti ya tawo,” wana, “ay tandà na no hino bayti ya babayi ya ampangaptoh kona boy tandà na no anyay klasin babayi bayti ya makasalanan.”

40 Banà bayro ha an-ihipen ni Simon ay ombayri ya hinalità ni Apo Hisos kona: “Simon,” wana, “ma-in akon halita-en komo.”

“Anya bayto, Apo? Halita-en moyna,” tobay ni Simon.

41 “Ma-in,” wani Apo Hisos, “nin loway tawo ya nangotang ha mihay tawoy mama-otang nin kowalta. Hay inotang nin miha ay alagà nin limanggato. Hay inotang itaman nin hatoy miha ay alagà limampò. 42 Hin aghila makabayad ta ayin hilan ma-ibayad ay kinonsinsya hila nin hatoy pinangotangan la. Agnayna impabayaran konla bayto ya inotang la kona. Hapa-eg, hino konlan lowa ya lalò manlabi do ha pinangotangan la?”

43 Tinombay hi Simon, “Ha palagay ko,” wana, “ay hatoy nangotang nin malakè.”

“Tamà ya tobay mo,” wani Apo Hisos.

44 Hapa-eg, inarap ni Apo Hisos baytoy babayi, biha na hinalità koni Simon, “Angkakit mo,” wana, “bayti ya babayi? Hin nilomo-ob ako bayri ha bali mo ay agmo ko binyan nin lanom ya pangoyah nin bitih ko; piro habayti ya babayi ay lowà na ya pinangoyah na nin bitih ko boy pinonahan na et nin habot na. 45 Ha pananggap mo kongko bayri ha bali mo ay agmo ko inalekan bilang panggalang mo kongko; piro hay bitih ko ay pinag-a-alekan nin habayti ya babayi. 46 Agmo simpri pinonahan nin asiti ya habot ko, piro habayti ya babayi, hay bitih ko ay pinonahan na nin pinakama-alagà ya pabangoh. 47 Kayà anhalita-en ko komo, maski malakè ya kasalanan nin habayti ya babayi ay pinatawad ana ya kawkasalanan na banà ha masyadoy panlalabi na kongko. Hinoman ya tawoy ampangihip nin ma-in yan amò bongat ya kasalanan ya patawaren kona ay an-ipakit nay a-amò ya panlalabi na.”

48 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, “Hay kawkasalanan mo,” wana, “ay pinatawad ana.”

49 Hatoy kanayon ya tawtawoy anti bayron ampi-a-arap ha lamisawan ay nipaghalità ha sarili la, ya wanla, “Hino bayti ya tawoy kateng kawkasalanan ay ambiyan nan kapatawaran?”

50 Hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, “Inlibri ka,” wana, “nin katetpel mo. Morong kayna ta ma-in kaynan katinekan boy kalighawan.”

8

Hay bawbabayi ya nakilako koni Apo Hisos

1 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay nako ha bawbanowa boy ha bawbaryo, ta an-i-aral nay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos. Kalamo na ya labinloway alagad na. 2 Nakilako et kona ya ongnoy babayi ya ma-in pon mawmangala-et ya aw-ispirito ya pinomahok konla ya pina-alih ni Apo Hisos. Ma-in et kanayon ya bawbabayi ya ampakilako kona ya pinakahampat na ha mawmasakit. Kalamo bayro baytoy an-ingaten Mariya ya taga Magdala ya pinahokan pon nin pitoy dimonyo ya pina-alih ni Apo Hisos. 3 Anti et bayron ampakilako konla hi Howana ya ahawa ni Sosa ya ampama-alà ha palasyo ni Arì Hirodis, hi Sosana, boy kanayon et ya bawbabayi ya ampipanambay koni Apo Hisos boy ha aw-alagad na.

Hay alimbawà ya tongkol ha mananabwag

(Matiyo 13:1-9; Markos 4:1-9)

4 Hay malakè ya tawoy ampika-ibat ha bawbinabanowa ay ampakon makitipon koni Apo Hisos. Hapa-eg, ombayri ya alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos: 5 “Ma-in,” wana, “nin mihay lalaki ya nakon nanabwag. Ha pangihabwag na ay ma-in ongnoy pahì ya natata ha daan; hatoy pawpahì ya natata ha daan ay natorakan nin tawtawo boy kinan nin mawmanokmanok. 6 Ma-in itaman pawpahì ya natata ha babon matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà. Tinomobò bayto nin amò, piro tampol nayangoh ta hatoy tinobo-an ay maklang. 7 Hay kanayon ya pawpahì ay natata ha lotà ya antobo-an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih. Hin tinomobò ya pawpahì ay tinomobò itaman baytoy dikot nin namolopot do ha tinomobò ya pawpahì. 8 Piro ma-in pawpahì ya natata ha maganday lotà. Tinomobò bayto boy namonga. Balang pahì ya inhabwag ay pinangalawahanan nin magatoy pahì.”

Hinalità et konla ni Apo Hisos, “Hay ka-ilangan moyo,” wana, “ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko biha moyo honolen.”

Hay bara-nan nin pambin aw-alimbawà

(Matiyo 13:10-17; Markos 4:10-12)

9 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinastang nin aw-alagad na no anyay labay totolen nin hatoy alimbawà. 10 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Komoyo,” wana, “inggawà ya pangingintindi nin sawsikrito ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos; piro ha kanayon ay an-i-alimbawà emen matopad bayti ya holà hin hato:

‘Manegteg hila man anan manegteg piro aghila makakit; manlengè hila man anan manlengè piro aghila maka-intindi.’ ”

Impalinaw ni Apo Hisos ya alimbawà ya tongkolha mananabwag

(Matiyo 13:18-23; Markos 4:13-20)

11 “Habayti,” wani Apo Hisos, “ya labay totolen nin hatoy alimbawà ya tongkol ha mananabwag: hay pahì ay Halità nin Diyos. 12 Hay ka-alimbawa-an nin daan ya kinatatawan nin hatoy pawpahì ay hatoy nipampakalengè nin Halità nin Diyos. Balè ta inalih ni Satanas ha nakem la baytoy Halità nin Diyos ya nalengè la emen aghila tompel boy malibri. 13 Hatoy pawpahì ya nikatata ha babo nin matampiyak ya bato ya ma-in amò ya lotà ay tawtawo ya nakalengè boy nakatanggap nin Halità nin Diyos nin ma-in kaligawan, piro ahè nakayamot. Antompel hila pon piro kadodomalì bongat, ta no ma-in anlomateng konla ya pawpanobok ay angka-alih ya pantotompel la. 14 Hay lotà itaman ya antobo-an nin ampangayakay ya dawdikot ya madowih ay tawtawoy nakalengè Halità nin Diyos, piro hila ay angkapatalo nin pangingihip la ya ampanggolo ha biyay la, ha paghangad la nin yomaman, boy ha pagpapasasà la ha biyay la. Kayà ha biyay la ay ayin makit ya bonga. 15 Hay maganday lotà ya kinatatawan pawpahì ay tawtawoy ampanlengè Halità nin Diyos. Hay nalengè la ay ampanatiliyen la ha nakem la, boy anhonolen lan matibolos ya nakem nin ma-in pasinsya anggan makit ha biyay la ya bonga nin pantotompel la.”

Hay alimbawà ni Apo Hisos ya tongkol ha kingki

(Markos 4:21-25)

16 Hinalità et ni Apo Hisos, “Ayin,” wana, “nin tawoy mamagket nin kingki biha na halokoban nin kalaying o itagò na ha hilong katri, no alwan hay kingki ya andongket ay an-igwà na ha talagan pangigwa-an emen hinoman ya tawoy lomo-ob ay makit nay hawang. 17 Hay labay totolen nin habayti ya alimbawà ya tongkol ha kingki ay ayin nakatagò ya ahè mipatnag, boy ayin sikrito ya ahè matanda-an o mibolgar.

18 “Kayà pakahampaten moyoy panlelengè moyo nin Halità nin Diyos, ta hay tawoy ampinto-o ha bagay ya an-ipa-intindi kona nin Diyos ay lalò maka-intindi ha an-ipa-intindi kona. Piro hay tawoy ahè ampinto-o ha an-ipa-intindi kona nin Diyos ay alihen et ha nakem na baytoy amò ya na-intindiyan na.”

Hay anhomonol ha Halità nin Diyos ay hila ya nanay boy pawpatel ni Apo Hisos

(Matiyo 12:46-50; Markos 3:31-35)

19 Hay nanay ni Apo Hisos boy pawpatel nay lawlalaki ay nako kona, piro aghila makapakarani kona banà ha kalak-an tawo. 20 Ma-in naghalità koni Apo Hisos, ya wana, “Hay nanay mo boy pawpatel moy lalaki ya ampanikap komo ay anti ha likol.”

21 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay ampipanlengè,” wana, “boy ampipanhomonol ha Halità nin Diyos ay hila baytoy nanay ko boy pawpatel ko.”

Pagkahokaw angin ya pinatgen ni Apo Hisos

(Matiyo 8:23-27; Markos 4:35-41)

22 Mihay allo, hi Apo Hisos boy aw-alagad na ay hinomakay ha bangkà. “Lomipay tamo,” wani Apo Hisos, “ta mako tamo do ha kagmang.” Kayà pinatigè lay bangkà la. 23 Mintras anlomipay hila, hi Apo Hisos ay natoloy. Hapa-eg, nangangin nin makhaw bayro ha anlipayan la. Hay bangkà la ay angkapnò anan lanom: kayà andilikadowen hila ta halos lomdeg ya bangkà la.

24 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinakaraniyan nin aw-alagad na ta pinokaw la ya, ya wanla, “Pangino-on Pangino-on, mati tamoyna!” Nibangon hi Apo Hisos ta minandawan nan tonggen baytoy makhaw ya angin boy mangalhay ya dawoyon. Hapa-eg, tinonggen baytoy pagkahokaw angin boy hay dagat ay tinominek. 25 Pinastang ni Apo Hisos ya aw-alagad na, ya wana, “Warì ayin kawon katetpel?”

Piro hay aw-alagad na ay nipag-ispanta boy nikalimo. Kayà ni-i-ilgo hila, “Anyan magkatawowan bayti?” wanla. “Minandawan na nin tonggen ya angin kateng dawoyon; hinomonol itaman kona.”

Pina-alih ni Apo Hisos ya dawdimonyoy pinomahokha mihay lalaki

(Matiyo 8:28-34; Markos 5:1-20)

26 Hapa-eg hili Apo Hisos ya ampamangkà ay ni-abot ha dogal nin tawtawoy Girasino ha lipay dagat ya eteb nin probinsyan Galiliya. 27 Hin nakalombah hi Apo Hisos ha bangkà ay hinakbat ya nin mihay lalaki ya na-ibat ha banowa. Hatoy lalaki ay pinahokan nin dawdimonyo. Naboyot anay pana-on nin agya ampagdolo boy pa-ibat hin pinahokan yan dawdimonyo ay agya ampa-iri ha bali, no alwan ampagpirmi ya ha panabonan. 28 Hin nakit na hi Apo Hisos ay nan-angaw ya, boy nanlokob ha arapan ni Apo Hisos biha nambo-angaw nin naghalità, ya wana, “Hisos ya Anak nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos, antà ampaki-emenan mo ko? An-ipaki-i-ingalo ko komo ya agmo ko dayi pa-irapan.” 29 Ombayroy hinalità nin hatoy lalaki ta hay mala-et ya ispirito ay minandawan ni Apo Hisos nin mog-alih kona. Hatoy lalaki ay mabetbet pahokan nin mala-et ya ispirito. Maski ikolong la yan bantayan boy balolen nin tikalà ya gamet na boy bitih na ay angkaboytò na, biha ya ipalako nin hatoy dimonyo ha powiray dogal ya marayò ha tawo.

30 Hapa-eg, pinastang ni Apo Hisos baytoy dimonyo, “Anya,” wana, “ya ngalan mo?”

“Hay ngalan ko,” wanan hatoy dimonyo, “ay Kawan.” Ombayroy intobay na ta malakè hila ya pinomahok bayro ha lalaki. 31 Ampaki-i-ingalo koni Apo Hisos baytoy dawdimonyo nin agna hila dayi ipalako ha dogal ya ayin anggay kalale-an.

32 Do ha pallig bakil ya marani konla ay ma-in kawan baboy ya ampipamokibok. Naki-i-ingalo baytoy dawdimonyo koni Apo Hisos nin payagan hila dayi nin pomahok do ha bawbaboy. Hapa-eg, pinayagan hila itaman ni Apo Hisos. 33 Kayà hatoy dawdimonyo ay nog-alih bayro ha lalaki ta nako hilan pinomahok ha bawbaboy. Hatoy bawbaboy ya pinahokan nin dawdimonyo ay nipampowayon nagpalako ha bongaw anggan nipadiritso hilan narabò ha dagat. Bayro hila nati nin nalemeh.

34 Hin nakit nin hatoy ampipangalagà nin hatoy bawbaboy baytoy pangyayari ay nipampowayo hila nin nagpalakon banowa, boy balang tawoy makit la ay ambalita-an la nin tongkol ha nangyari. 35 Hapa-eg hatoy tawtawoy nipampakalengè ay nakon namiliw nin habaytoy pangyayari. Hin ni-abot hila bayro koni Apo Hisos, hatoy lalaki ya ma-in pon dawdimonyo ay nakit la ya ampiknò ha danin bitih ni Apo Hisos. Hiya ay nakadoloyna boy matinò ana ya pag-i-ihip na. Hapa-eg, hatoy tawtawo ay nikalimo. 36 Hay pangyayari no pangno hinomampat baytoy lalaki ya ma-in pon nin dawdimonyo ay hinalità konla nin hatoy nipampakakit nin hatoy pangyayari. 37 Hapa-eg hay tawtawo ya taga bayro ya an-ingaten Girasino ay naki-ilgo koni Apo Hisos nin mog-alih ya bayro ha dogal la ta masyado hilan angkalimo. Kayà hi Apo Hisos ay hinomakay ha bangkà ta mog-alih yayna.

38 Hatoy lalaki ya ma-in pon dawdimonyo ya pina-alih ni Apo Hisos ay naki-i-ingalo nin makilako dayi koni Apo Hisos. Piro ahè pinomayag hi Apo Hisos no alwan pina-orong na ya, ya wana, 39 “Morong kayna ta habayti ya pangyayari ya ginawà komo nin Diyos ay ibalità mo ha tawtawo.” Hapa-eg, norong baytoy lalaki ta hay ginawà ni Apo Hisos kona ay imbabalità na ha kaganawan tawo bayro ha banoway habayto.

Hay nati ya anak ni Hayro boy hay babayiya nangaptoh nin dolo ni Apo Hisos

(Matiyo 9:18-26; Markos 5:21-43)

40 Hin nagbira hi Apo Hisos do ha lipay dagat, hatoy kalak-an tawoy ampipangantì kona ay nilomiga. 41 Hapa-eg, ma-in nilomateng ya mihay lalaki ya nagngalan Hayro ya miha ha ampipamo-on ha himba-an nin Hawhodiyo. Nanlokob ya ha danin bitih ni Apo Hisos, ta an-ipaki-i-ingalo na nin makilako hi Apo Hisos ha bali na, 42 ta hay anak nay mimihay babayi ya idad nin labinloway ta-on ay malagayna mati.

Mintras ampowako hi Apo Hisos nin ampagpalako ha bali ni Hayro ay angkadalihekhek ya nin malakè ya tawoy ampakilako kona. 43 Hapa-eg, do ha kalak-an tawoy ampakilako koni Apo Hisos ay ma-in mihay babayi ya ha lo-ob labinloway ta-on ay sigisigi ya pantolò dayà na ta ma-in yan dipirinsya. Kaganawan kamama-in na ay na-oboh naynan imbayad ha nipanambal kona, piro ayin nakapakahampat kona. 44 Nakipaletpet ya do ha tawtawo nin nako ha bokotan ni Apo Hisos ta inaptoh nay laylay dolo ni Apo Hisos. Antimano, tinonggen baytoy pantolò dayà na ta hinomampat yayna.

45 Nagpastang hi Apo Hisos, ya wana, “Hinoy nangaptoh kongko?”

Konlan kaganawan ay ayin nangamin. Hapa-eg, naghalità hi Pidro, “Apo,” wana, “hay lakè nin tawoy ampakipaletpet komo.”

46 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Ma-in,” wana, “nin nangaptoh kongko ta natanam ko ya hay kapangyariyan ko ay namakahampat.”

47 Hin natanda-an nin hatoy babayi ya agna ma-ipogla-oh koni Apo Hisos baytoy ginawà na ay ampamegpeg yay napakarani boy nanlokob ha danin bitih ni Apo Hisos. Ha arapan nin habaytoy tawtawo ay imbalità na no antà inaptoh na hi Apo Hisos boy no pangno ya biglà nin hinomampat. 48 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha babayi, ya wana, “Patel, hay katetpel mo ya nakapakahampat komo. Morong kayna nin ma-in katinekan.”

49 Mintras ampaghalità et hi Apo Hisos do ha babayi ay ma-in nilomateng ya na-ibat ha bali ni Hayro. “Nati anay anak mo,” wana koni Hayro. “Kayà hay mangangaral ay agmoyna abala-en nin palakwen bayro.”

50 Habayto ay nalengè ni Apo Hisos; kayà hinalità na koni Hayro, “Agka malimo,” wana. “Tompel kan bongat kongko ay mabiyay ya anak mo.”

51 Hin ni-abot hili Apo Hisos do ha bali ni Hayro ay agya namalo-ob nin kanayon, no alwan hay pinalo-ob nan bongat ay hi Pidro, Santiyago, Howan, boy mawmato-antawo nin hatoy anak. 52 Kaganawan tawoy nalatngan ni Apo Hisos bayro ay ampipanangih boy ampi-a-anito nin banà bayro ha anak. Hinalità konla ni Apo Hisos, “Tonggen kawoynan manangih,” wana. “Haba-in ya anak ay ahè nati no alwan angkatoloy yan bongat.”

53 Kina-iliyan la hi Apo Hisos ta tandà la ya hatoy anak ay talagan nati ana. 54 Hapa-eg, inoligtanan ni Apo Hisos ya gamet nin hatoy anak biha na hinalità, “Ninì,” wana, “mibangon ka.” 55 Nabiyay oman baytoy anak, boy habayto et oras ay nibangon ya. Hinalità ni Apo Hisos konla ya pakanen la baytoy anak. 56 Nag-ispanta ya mawmato-antawo nin hatoy anak, piro imbibilin konla ni Apo Hisos ya hatoy nangyari ay agla ibabalità ha maski hinoy tawo.

9

Hay bibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na

(Matiyo 10:5-15; Markos 6:7-13)

1 Iningat ni Apo Hisos ya labinloway alagad na nin mititipon, ta binyan na hila nin kapangyariyan boy karapatan nin mama-alih nin kaganawan dimonyoy pinomahok ha tawtawo boy mamakahampat nin ampipagmasakit. 2 Hapa-eg, inhogò hila ni Apo Hisos nin mangi-aral nin tongkol ha pamomo-on nin Diyos boy mamakahampat nin ampipagmasakit. 3 Piro biha hila pinatigè ni Apo Hisos ay binibilinan na hila, ya wana, “Ha panigè moyo ay agkawo mantan nin anyaman ya bagay, ni baston, pambiyanan pamamangan, pamamangan, kowalta, boy agkawo mantan nin doloy paghagiliyan moyo. 4 Makihandà kawo ha hinoman ya ma-in bali ya mananggap komoyo boy manatili kawo bayro angga ha mog-alih kawo ha dogal ya habayto. 5 No ma-in kawon malakoy dogal ya agkawo tanggapen nin tawtawo ay alihan moyo baytoy banoway habayto; piro biha kawo mog-alih ay ikampag moyoy gabok ha bitih moyo emen moyo ma-ipakit ya hay Diyos ay ma-in pahang konla banà ha agla pananggap komoyo.” 6 Hapa-eg, nanigè anay aw-alagad ni Apo Hisos. Nako hila ha bawbinaryobaryo ta an-i-aral lay Mahampat ya Balità, boy ampamakahampat hilan mangama-in masakit ha ayri paman ya dogal.

Nagoloy nakem ni Arì Hirodis

(Matiyo 14:1-12; Markos 6:14-29)

7 Hi Arì Hirodis ya ampamo-on ha probinsyan Galiliya ay nabalita-an nay kaganawan bagay ya nangyari ya ginawà ni Apo Hisos. Hapa-eg, angkagoloy nakem na ta hay kanayon ya tawtawo ay naghalità nin hi Howan Mamiminyag ay nabiyay oman. 8 Hay kanayon ay naghalità nin nilomwah hi Ilyas ya propita hin hato, piro hay kanayon itaman ay naghalità nin nabiyay oman ya miha ha kanayon ya pawpropita hin hato. 9 Hinalità ni Arì Hirodis, “Hi Howan ay nati ana,” wana, “ta impapotohan kon olo, piro hino bayti ya tawoy ampanggawà nin ombayri ya bawbagay ya angkabalita-an ko?” Hapa-eg, ampagsikapan nan makit hi Apo Hisos.

Liman libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Matiyo 14:13-21; Markos 6:30-44; Howan 6:1-14)

10 Hin nagbira baytoy aw-alagad ay hinalità la koni Apo Hisos ya kaganawan ginawà la. Hapa-eg, gintan hila ni Apo Hisos nin hilahilan bongat nin nako ha banowan Bitsayda. 11 Hin nalengè nin kalak-an ya tongkol ha pamog-alih nili Apo Hisos ay kinomamat hila kona. Mahampat ya panananggap ni Apo Hisos konla, boy intorò na konlay tongkol ha pamomo-on nin Diyos, boy pinakahampat nay mangama-in masakit.

12 Hin mahilem ana ay napakarani koni Apo Hisos baytoy labinloway alagad na ta hinalità la, ya wanla, “Habayti ay powiray dogal; kayà ipakitotol mo ha tawtawo ya mog-alih hilayna ta mako hila ha mangarani ya bawbaryo emen hila makakit nin pamamangan boy mapakihanda-an la.”

13 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, “Hikawo,” wana, “ya mambi konla nin pamamangan.”

Tinombay hila koni Apo Hisos, “Limay tinapay bongat,” wanla, “boy loway ikan bayti ya anti bayri. Maka labay mo kayi nin pahaliwen nin pamamangan ya pamakan nin habayti ya kalak-an tawo.” 14 Ha kalak-an tawoy anti bayro, hay lawlalaki ay mangaliman libo.

Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Pa-ikno-en moyo hila,” wana, “nin gropogropo ya balang gropo ay mangalimampò katawo.” 15 Kayà hay ginawà nin hatoy aw-alagad ay pina-iknò la baytoy kaganawan tawo. 16 Hapa-eg, kinwa ni Apo Hisos baytoy limay tinapay boy loway ikan. Naninglà ya ta pinasalamatan na ha Diyos, biha na binibi-hil baytoy limay tinapay boy loway ikan. Hapa-eg, inggawà na ha aw-alagad na ta impapatayak na konla ha tawtawo. 17 Kaganawan nin habaytoy tawtawo ay nipampangan boy nikabhoy; hatoy natilà ya bawbi-hil ay tinipon nin aw-alagad. Hin natipon la bayto ay nakapnò et nin labinloway bakol.

Hay indiklara ni Pidro ya tongkol koni Apo Hisos

(Matiyo 16:13-20; Markos 8:27-30)

18 Minghan hin ampanalangin hi Apo Hisos nin mimiha na ay napakarani kona ya aw-alagad na. Pinastang na hila, ya wana, “Anyay anhalita-en nin tawtawo? An-ihipen la warì no hino ko?”

19 Tinombay baytoy aw-alagad, “Anhalita-en nin kanayon ya hika hi Howan Mamiminyag; hay kanayon ay ampaghalità nin hika ay hi Ilyas ya propita hin hato; hay kanayon itaman ay ampaghalità nin hika ay kanayon ya propita hin hato ya nabiyay oman.”

20 “Hapa hikawo,” wani Apo Hisos ha aw-alagad na, “an-ihipen moyo nayì no hino ko?”

Tinombay hi Pidro, “Hika,” wana, “hi Kristo ya impangakò nin Diyos.” 21 Habayti ya hinalità ni Pidro ay impakabibibilin ni Apo Hisos ha aw-alagad na ya agla ibabalità ha maski hino.

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha kamatyan na

(Matiyo 16:20-28; Markos 8:31–9:1)

22 Ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na: “Hiko,” wana, “ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ka-ilangan magdanas nin masyadoy kadya-dya-an, boy ahè tanggapen nin mawmato-ay mangama-in katongkolan, pawpo-on nin pawparì, boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an. Patyen ako piro ha ikatlon allo ay mabiyay akon oman.”

Hay dapat gaw-en nin hinoman ya labay makilamo koni Apo Hisos

(Matiyo 16:24-28; Markos 8:34-38)

23 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha kaganawan, “Hinoman ya labay makilamo kongko,” wana, “ay agna honolen ya sarili nan kalabayan, no alwan allo-allo ay te-ehen nay kadya-dya-an nin bilang ampamalatay koroh nin palako ha kamatyan na, ta makilamo ya kongko. 24 Hinoman ya ampag-atap nin ahè mati ay mati et bongat, piro hinoman ya mati nin banà kongko ay malibri ta ma-in biyay ya ayin anggawan. 25 Warì ma-in mapakinabang ya tawoy makapag-ikon nin kaganawan kayamanan bayri ha babon lotà no hay kalolowa na ay mipalako ha impirno? 26 Hinoman ya ampangikareng-ey kongko boy ha hawhalità ko, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mangikareng-ey itaman kona pagbira ko. Ha pagbira ko ay ma-in akon kagandawan ya ahè makwan ihipen ya bilang kagandawan nin Tatay koy Diyos ya ombayro et ha kagandawan nin aw-anghil ya kalamo ko ya aw-anghil nin Diyos. 27 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan, ma-in ongno bayri komoyo ya ahè mati anggan agla makit ya pamomo-on nin Diyos.”

Na-oman ya itsora ni Apo Hisos

(Matiyo 17:1-8; Markos 9:2-8)

28 Nalabah ya mihay dominggo, hi Pidro, Howan, boy hi Santiyago ay gintan ni Apo Hisos ha tag-ay bakil ta manalangin. 29 Hapa-eg, mintras ampanalangin hi Apo Hisos ay na-oman ya itsora nin lopa na boy hay dolo na ay pagkapopotì ya ampangilimkilim. 30 Totongna, ma-in loway lalaki ya biglà nilomwah nin ampaki-ilgo kona. Habayto ay hi Moysis ya namo-on hin hato ha Hawhodiyo boy hi Ilyas ya propita et hin hato. 31 Ma-in hilan kagandawan ya ampaki-ilgo koni Apo Hisos, boy hay ampi-i-ilgowan la ay tongkol ha pagkamati ni Apo Hisos ya marani anan mangyari ha siyodad nin Hirosalim. 32 Hi Pidro boy kawkalamowan na ay ampikatoloy. Hin naka-imata hila ay nakit lay kagandawan ni Apo Hisos, boy nakit la et baytoy loway lalaki ya kalamo nan ampireng.

33 Hapa-eg hin ampog-alih ana hi Moysis boy hi Ilyas do ha kama-inan ni Apo Hisos ay hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “mahampat ya anti tamo bayri. Manggawà kayin tatloy pa-ihilongan. Hay miha ay para komo; hay miha ay para koni Moysis; boy hay miha ay para koni Ilyas.” Ombayri ya hinalità ni Pidro ta ayin ha nakem na ya anhahalita-en na. 34 Mintras ampaghalità hi Pidro ay ma-in leem ya nilomwah ya naka-amey konla. Hay limo nin hatoy aw-alagad hin na-ameyan hila nin hatoy leem ya napa-ogto konla. 35 Hapa-eg, ma-in bosis ya ampangibat bayro ha leem ya ampaghalità nin ombayri: “Habayti ya mimihay Anak ko ya pinilì ko; hiya ya honolen moyo!” 36 Hin tinonggen baytoy bosis ay nakit nin aw-alagad ya mimiha ni Apo Hisos. Habayti ya pangyayari ya nakit la ay pinanatili la nin sikrito. Kayà agla imbalità ha maskin hino hin habayton pana-on.

Pinakahampat ni Apo Hisos ya anak ya lalakiya pinahokan nin mala-et ya ispirito

(Matiyo 17:14-18; Markos 9:14-27)

37 Ika-ibokah, hin nakalohan ana hili Apo Hisos ya na-ibat ha bakil ay hinakbat ya nin malakè ya tawo. 38 Hapa-eg do ha kalak-an nin tawo ay ma-in mihay lalaki ya nambolyaw koni Apo Hisos, ya wana, “Apo, an-ipakitotol ko komo ya biliwen mo bayti ya kasiyasiyawan kon anak ya lalaki. 39 Ampambo-angaw ya ta ampahokan ya nin mala-et ya ispirito ya ampangitomba kona. Hay bebey na ay ampagbola-bolà boy pirmi yan angkakhitan ta agya labay alihan nin hatoy mala-et ya ispirito ya anti kona. 40 Impaki-ilgo ko ha aw-alagad mo ya pa-alihen la baytoy mala-et ya ispirito piro agla kayan pa-alihen.”

41 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Hikawo ya tawtawo hapa-eg ay talagan ayin katetpel ha Diyos boy masyado kawon ampipagkamalì. Anggan makano ya pagte-eh ko komoyo biha kawo tompel kongko?” Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawo, “Gitan mo,” wana, “bayri ya anak mo.”

42 Mintras ampakarani koni Apo Hisos baytoy anak ay impatomba ya nin hatoy dimonyo. Hatoy anak ay kinomdey. Piro minandawan ni Apo Hisos baytoy mala-et ya ispirito nin mog-alih bayro ha anak ta pinakahampat ni Apo Hisos baytoy anak biha na ya inggawà ha tatay na. 43 Hatoy tawtawo ay nipag-ispanta ha kapangyariyan nin Diyos.

Hinalità oman ni Apo Hisos ya tongkolha kamatyan na

(Matiyo 17:22-23; Markos 9:30-32)

Mintras ampag-ispanta ya tawtawo ha bawbagay ya ginawà ni Apo Hisos ay hinalità na ha aw-alagad na, ya wana, 44 “Agmoyo liwawan bayti ya halita-en ko komoyo. Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay igwà ha tawtawoy mangama-in katongkolan ya mangipapati kongko.” 45 Piro habayti ya hinalità ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin aw-alagad na. Ahè impatnag konla emen agla ma-intindiyan, boy angkalimo hila itaman nin magpastang koni Apo Hisos no anyay labay totolen nin habayto.

Tinoro-an ni Apo Hisos ya aw-alagad na

(Matiyo 18:1-5; Markos 9:33-37)

46 Hapa-eg hay aw-alagad ni Apo Hisos ay nagkama-in diskosyon no hino konla ya ampaka-igit. 47 Piro tandà ni Apo Hisos no anyay anti ha nakem la; kayà nangwa ya nin mihay anak ya mayamò ta pina-ireng na ha dani na. 48 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hinoman,” wana, “ya mananggap boy mangasiwà nin ombayri ya anak ha ngalan ko ay hikoy antanggapen na. Hinoman ya ampananggap kongko ay alwan bongat hikoy antanggapen na, no alwan antanggapen na et ya nangihogò kongko. Hinoman komoyo ya ma-in pinakama-aypà ya nakem ay hiya ya ampaka-igit ha kaganawan.”

Hinoman ya alwan kontra komoyo ay kakampi moyo

(Markos 9:38-40)

49 Hapa-eg, hinalità ni Howan koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “nakakit kayi nin tawoy ampama-alih nin dimonyo ya hay anggamiten na ay ngalan mo. Hina-ad nawen ya ta alwa tamo yan kagropo.”

50 “Agmoyo ya ha-aren,” wani Apo Hisos, “ta hinoman ya alwan kontra komoyo ay kakampi moyo.”

Hi Apo Hisos ay ahè tinanggap nin tawtaga Samarya

51 Hapa-eg, hin andomani ana ya allo nin hi Apo Hisos ay gitan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay minimiha ni Apo Hisos ya nakem na nin mako ha siyodad nin Hirosalim. 52 Nangihogò yan ongnoy tawo ya ma-ona kona nin mako ha mihay banowa ha probinsyan Samarya ta manikap nin pakihanda-an la. 53 Piro hi Apo Hisos ay ahè tinanggap nin tawtawo bayro, ta tandà la ya mako ya ha Hirosalim nin homamba ha Diyos. Kayà agla ya tinanggap ta hay Hawhodiyo boy tawtaga Samarya ay ahè ampangapisosondò. 54 Hin natanda-an bayti ni Santiyago boy Howan ay hinalità la koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wanla, “labay mo nayì mama-aypà kayi nin apoy ya mang-ibat ha katatag-ayan emen hila mikati nin mapo-olan?”

55 Piro inarap hila ni Apo Hisos ta hina-ad na hila, 56 biha hilay kaganawan ya nako ha kanayon ya banowa.

Hay makapakilamo koni Apo Hisos

(Matiyo 8:19-22)

57 Mintras ampowako hila ay ma-in mihay lalaki ya naghalità koni Apo Hisos, ya wana, “Makilako ko komo maski ayri ka mako.”

58 Hinalità kona ni Apo Hisos, ya wana, “Maski nin aw-ayop ya bilang ha lamiran ay ma-in lobot ya ampa-iriyan, boy hay mawmanokmanok ay ma-in ampa-i-aponan; piro hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ayin sarilin pa-iriyan ya pama-inawawan bayri ha babon lotà.”

59 Ma-in ana et nin mihay lalaki ya pinag-ilgowan ni Apo Hisos, ya wana, “Makilamo ka kongko.”

Piro tinombay baytoy lalaki koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “payagan mo ko pon nin morong emen ko ma-ipatabon ya tatay ko.”

60 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay nati ay pa-olayan mon itabon nin tawtawoy ayin biyay ya ayin anggawan. Kayà manigè ka ta i-aral mo ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos.”

61 Ma-in ana et kanayon ya naghalità koni Apo Hisos, ya wana, “Makilamo ko komo, Pangino-on, piro pa-olayan mo ko pon nin maka-orong ta patawo ko ha pamilya ko.”

62 Piro ombayri ya intobay kona ni Apo Hisos: “Hinoman,” wana, “ya labay makilamo kongko, piro anlabiyen na et ya bawbagay bayri ha babon lotà ay bilang ya ha tawoy ampangararo ya nagpapalingayan. Hay ombayroy tawo ay alwan karapatdapat ha pamomo-on nin Diyos.”

10

Pitompò boy lowa katawo ya inhogò ni Apo Hisos

1 Hin nayarì bayto, hi Apo Hisos ay namilì nin pitompò boy lowa katawo ya inhogò nan manilowalowa nin ma-ona ha balang lalakwen nay banowa boy dogal. 2 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Malakè,” wana, “ya kowinta a-alawahanen ana ya bilang ha pali ya mabonga, piro hay kowinta ampangalawah ay a-amò. Kayà ipanalangin moyo ha Pangino-on ya ma-in ikon nin kowinta a-alawahanen ya pahanan nay ihogò na ya kowinta mangalawah. 3 Manigè kawoyna! Hikawo ay bilang aw-oybon topa ya an-ihogò ko ha tawtawo ya bilang aw-ogalì tigri. 4 Agkawo magbawon nin sintimos, ni pambiyanan pamamangan, boy agkawo simpri mantan nin sapatos, boy ha panigè moyo ay agkawo mag-abalà nin tonggen nin makikokowinto ha daan.

5 “Biha kawo lomo-ob ha mihay bali ay halita-en moyo pon ya, ‘Magkama-in dayin katinekan bayti ya bali ya habayti.’ 6 No hay tawoy ampa-iri ha bali ya habayto ay labaylabay ya katinekan ay tanggapen nay katinekan; piro no agna labay ya katinekan ay mipabira komoyo. 7 Agkawo mikambyakambya no alwan manatili kawo ha bali ya pakihanda-an moyo. Kanen moyo boy inomen moyo ya anyaman ya ihandà la komoyo, ta hay magtatarabaho ay dapat pakanen.

8 “Maski ayrin banowa ya lakwen moyo ta tanggapen la kawo bayro, kanen moyoy pamamangan ya ihandà la komoyo. 9 Pakahampaten moyo ya mangama-in masakit ya anti bayro, boy ombayri ya halita-en moyo ha tawtawo bayro: ‘Hay pamomo-on nin Diyos ay ampakarani ana bayri komoyo.’ 10 Piro no ma-in kawon malakoy banowa ya ahè mananggap komoyo ay mako kawo ha kalsara ta ombayri ya halita-en moyo: 11 ‘Maski gabok ya nipalako ha bitih nawen ya na-ibat bayri ha banowa moyo ay ikampag nawen emen moyo matanda-an ya agnawen labay ya anggaw-en moyo. Piro habayti ya tanda-an moyo, napakarani ana komoyo ya pamomo-on nin Diyos.’ 12 Anhalita-en ko komoyo ya ha allon panonosga, maski mangala-et ya tawtawo ha siyodad nin Sodoma ay mas hilay ingalowan nin Diyos kisa hatoy tawtawoy ahè nananggap komoyo.”

Hay tawtawoy ahè ampipantompel

(Matiyo 11:20-24)

13 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Ka-i-ingaloy mangyari komoyon tawtaga Korasin boy tawtaga Bitsayda! No hay pawpapag-ispantawan ya ginawà ko bayri komoyo ay ginawà ko dayi ha Tiro boy Sidon ya sawsiyodad nin alwan Hawhodiyo, sigoro hay boyot laynan nagholot mangakodpaw boy nagborobod nin aboh emen la ma-ipakit ya pamaghehe la ha kawkasalanan la. 14 Ha allon panonosga, hay tawtaga Tiro boy Sidon ay mas ingalowan nin Diyos kisan hikawo. 15 Hikawo man ya tawtaga banowan Kapirnawom ya labay mitag-ay nin emen katag-ay langit ay itapon ha impirno ya kaparosawan ya ayin anggawan!”

16 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Hinoman,” wana, “ya ampanlengè komoyo ay hiko ya anleng-en na, piro hinoman ya ahè ampananggap komoyo ay ahè ampananggap kongko; boy hinoman ya ahè ampananggap kongko ay ahè ampananggap ha nangihogò kongko.”

Hay pagbira nin hatoy pitompò boy lowa katawoya inhogò ni Apo Hisos

17 Maligay nipagbira koni Apo Hisos baytoy pitompò boy lowa katawo ya inhogò nan mangaral. Hinalità la kona, “Pangino-on,” wanla, “maski dawdimonyo ay angkapa-alih nawen no anhabtan nawen ya ngalan mo.”

18 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Peteg,” wana, “ta hi Satanas ay nakit koy na-ibat ha tag-ay ya biglà natata ya bilang kabilis nin kimat. 19 Hikawo ay binyan kon kapangyariyan nin manyabok aw-otan boy aw-alakdan, boy binyan katawon kapangyariyan nin makatalo ha kaganawan kapangyariyan ni Satanas; boy maski hino ay ahè makapangno komoyo. 20 Ombayro man, agkawo magtowà nin banà ta hikawo ay ampakapa-alih nin mawmangala-et ya aw-ispirito, no alwan magtowà kawo ta hay ngawngalan moyo ay nakalistayna ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.”

Nagtowà hi Apo Hisos

(Matiyo 11:25-27; 13:16-17)

21 Hin habayton oras, hi Apo Hisos ay napnò kaligawan nin Ispirito nin Diyos. Kayà nanalangin ya nin ombayri: “Tatay ko ya Pangino-on ha katatag-ayan ha kama-inan mo boy bayri ha babon lotà, ampasalamat ako komo ta hay bawbagay ya insikrito mo emen ahè ma-intindiyan nin mangama-in pinag-aralan ay impa-intindiyan mo ha tawtawoy manga-aypà ya nakem nin bilang ha mangayamò ya aw-anak. Salamat, Tatay ko, ta habayti ya ginawà mo ay kalabayan mo.”

22 Hin nayarì bayto ay ombayri et ya hinalità ni Apo Hisos: “Kaganawan bagay ay impahimalà kongko nin Tatay koy Diyos. Hay tongkol kongko ya Anak nin Diyos ay ayin ampakatandà no alwan Tatay koy Diyos, boy hay tongkol ha Tatay koy Diyos ay ayin ampakatandà no alwan hiko ya Anak na boy hatoy labay kon pangipatanda-an.”

23 Hapa-eg, inarap ni Apo Hisos ya aw-alagad na ta hay hinalità na konla ya agna impalengè ha kanayon ay ombayri: “Makalmà kawo ha pamakakit moyo nin bawbagay ya angkakit moyo hapa-eg. 24 Anhalita-en ko komoyo ya hin hato ay malakè ya propita boy arì ya labay makakit nin angkakit moyo piro agla nakit, boy labay makalengè nin angkalengè moyo, piro agla nalengè.”

Ginawà ni Apo Hisos nin alimbawà ya mihay Samaritanoy mahampat ya ogalì

(Matiyo 22:34-40; Markos 12:28-34)

25 Hapa-eg, ma-in nilomateng ya mihay tawoy mangitorò nin kawkapanogo-an ta hoboken na hi Apo Hisos. “Apo,” wana, “anyay dapat kon gaw-en emen ako magkama-in nin biyay ya ayin anggawan?”

26 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Anya,” wana, “ya nakaholat ha kawkapanogo-an? Anyay pagka-intindi mo?”

27 Tinombay baytoy tawo, “ ‘Hay Pangino-on mon Diyos ay labiyen mo nin bo-ò ha nakem mo, ha biyay mo, ha kakhawan mo, boy ha pangingihip mo; boy labiyen moy kapara mon tawo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.’ ”

28 “Tamà ya tobay mo,” wani Apo Hisos kona. “Ombahen ya gaw-en mo emen ka magkama-in nin biyay ya ayin anggawan.”

29 Piro hatoy tawo ay ahè labay mangamin nin hiya ay makasalanan; kayà pinastang na hi Apo Hisos, ya wana, “Hino et ya kapara kon tawo no alwan Hawhodiyo?”

30 Ombayri ya alimbawà ya intobay kona ni Apo Hisos, “Ma-in mihay lalaki ya Hodiyo ya na-ibat ha siyodad nin Hirosalim ya ampagpalako ha banowan Hiriko. Hapa-eg, hinarang yan tawtolisan; nilo-hokan la ya ta kinwa lay dolo na kateng kowalta na, boy binogbog la ya. Kayà halos mati yaynay inalihan la ha pingit kalsara. 31 Hapa-eg, ma-in mihay parì ya Hodiyo ya nagdaan bayro. Hin nakit na baytoy lalaki ya dinisgrasya ay niliklikan na. 32 Ma-in ana et nin nagdaan bayro ya mihay tawoy Libita ya ampanambay ha pawparì ha bali nin Diyos. Hin nakit na baytoy lalaki ya dinisgrasya ay pinakaraniyan nan hinlek biha ya nagdiritso. 33 Piro ma-in mihay Samaritano ya nagdaan bayro. Hin nakit na baytoy lalaki ya dinisgrasya ay na-ingalowan na. 34 Pinakaraniyan na ya ta hay hogat na ay binyan nan asiti boy alak biha na tinakel. Hapa-eg, intongtong na ya ha asno na ta gintan na ya ha bali ya an-ipa-opa-an ta bayro na ya inasiwà. 35 Ika-ibokah, hatoy Samaritano ay nambi nin loway kowaltay pilak do ha ma-in bali boy hinalità na kona, ‘Asiwa-en mo yan mahampat,’ wana, ‘ta no somobra man ya magastos mo kona ay bayaran ko komo pagbira ko.’ ”

36 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawo ya nagpastang kona no hino et ya kapara nan tawo, “Hino bayri ha tatlo,” wana, “ya nangipakit nin panlalabi ha kapara nan tawo bayri ha nangyari ha mihay lalaki ya dinisgrasya nin tawtolisan?”

37 Tinombay baytoy mangitorò nin kawkapanogo-an, “Hato,” wana, “ya naka-ingalo kona.”

Hinalità kona ni Apo Hisos, “Manigè kayna,” wana, “ta ombayro ya pirmi mo nin gaw-en.”

Tinibaw ni Apo Hisos hi Marta boy hi Mariya

38 Mintras ampowako hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay ni-abot hila ha mihay banowa ya ampa-iriyan nin babayi ya nagngalan Marta. Hili Apo Hisos ay pinagkahandà ni Marta ha bali na. 39 Hi Mariya ya patel ni Marta ay ampiknò ha dani ni Apo Hisos ta ampanlengè nin an-itorò ni Apo Hisos. 40 Hi Marta balè ay angkagolo ha paghahandà ya dapat nan gaw-en. Hapa-eg, napakarani ya koni Apo Hisos ta hinalità na kona, “Pangino-on,” wana, “ayin nayì kowinta komo ya hay patel ko ay kapamipiknò bongat ta ampa-olayan na ko nin magtrabaho? Ipakihalità mo kona ya tambayan na ko itaman.”

41 “Marta, Marta,” wani Apo Hisos, “angkagolo ka boy angkataranta ka nin banà ha malakè ya bagay; 42 piro mihay bagay bongat ya ka-ilangan. Hay pinilì ni Mariya ya manlengè kongko ay pinakamahampat. Habayti ay ayin maka-alih kona.”

11

Hay torò ni Apo Hisos ya tongkol ha panalangin

(Matiyo 6:9-13; 7:7-11)

1 Minghan, hi Apo Hisos ay nako ha mihay dogal ta nanalangin. Hin nayarì yan nanalangin, hay miha ha aw-alagad na ay naghalità kona, ya wana, “Pangino-on, toro-an mo kayi itaman nin manalangin nin bilang ombayro ha ginawà ni Howan Mamiminyag ya tinoro-an nay aw-alagad na.”

2 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Ha panalangin moyo,” wana, “ay ombayri ya halita-en moyo:

‘Tatay nawen ya Diyos, hay ngalan mo ya ayin kapintasan ay igalang dayi nin kaganawan.

Andawaten nawen ya tampol ana dayin lomateng ya pamomo-on mo.

3 Biyan mo kayin pamamangan nawen ha allo-allo.

4 Patawaren mo kayi ha kawkasalanan nawen, ta ampatawaren nawen ya hinoman ya ampagkasalanan konnawen.

Agmo kayi biyan mabiyat ya panobok.’ ”

5 Hapa-eg, hinalità et ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Alimbawà,” wana, “miha komoyo ya mako ha balin amigo na nin botlay yabi ta halita-en na ya, ‘Amigo, pahagiliyan mo ko pa nin tatloy tinapay mo, 6 ta hay amigo ko ya ma-in lalakwen ya nagdaan kongko ay ayin akon mapamakan kona.’ 7 Hapa-eg, hay itobay na komo nin hatoy amigo moy anti ha lo-ob nin bali na ay ombayri: ‘Agmo ko distorbowen, ta hay polta ay nakatarangkayna. Hiko boy aw-anak ko ay ampirà ana; kayà agkoyna labay mibangon nin mambi komo.’ 8 Anhalita-en ko komoyo,” wani Apo Hisos, “agya man mibangon nin mambi nin banà ha pami-amigo moyo ay mapilitan yan mibangon nin mambi komo nin hatoy angka-ilanganen mo ta sigisigi ya pamastang mo kona.

9 “Ombayro simpri ha panalangin,” wani Apo Hisos. “Kayà anhalita-en ko komoyo: Agkawo tonggen manalangin emen moyo matanggap ya an-ipanalangin moyo; agkawo tonggen makirawat emen kawo biyan nin andawaten moyo; agkawo tonggen mangingat ha Diyos emen na kawo tobayen. 10 Hinoman ya ampanalangin ay makatanggap; hinoman ya ampakirawat ay biyan; boy hinoman ya ampangingat ha Diyos ay tobayen.

11 “Hinoman komoyon tawtatay, biyan mo warì nin otan ya anak mo no makikwa ya komo nin konà? 12 O no makikwa yan okoy, biyan mo ya warì nin alakdan? 13 Maski mangala-et kawo ay tandà moyo nin igwà ya mangahampat ya bawbagay ha aw-anak moyo. Lalò ana ya Tatay moyoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay mambi nin Ispirito na ha hinoman ya andomawat kona.”

Bininggawan hi Apo Hisos nin ma-in kapangyariyanni Bilsibob

(Matiyo 12:22-30; Markos 3:20-27)

14 Hi Apo Hisos ay nama-alih nin dimonyo ha mihay lalaki ya ahè makapaghalità. Hin nog-alih baytoy dimonyo, hatoy lalaki ay nakapaghalità ana. Kayà hatoy kalak-an tawo bayro ay nipag-ispanta. 15 Piro ma-in ongnoy naghalità nin, “Hay nambi kona nin kapangyariyan nin mama-alih nin dawdimonyo ay hi Bilsibob ya po-on nin dawdimonyo.” 16 Hay kanayon ay ampanobok koni Apo Hisos. Ampagaw-en la ya nin papag-ispantawan ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya mamapteg nin hiya ay hi Kristo ya impangakò nin Diyos.

17 Piro tandà ni Apo Hisos no anyay an-ihipen la. Kayà hinalità na konla, ya wana, “No ma-in arì ya hay ampag-ari-an na ay ampi-a-away ay ahè bomoyot ya pamomo-on na; boy no ampi-a-away ya tawtawoy ampa-iri ha mimihay bali ay ahè bomoyot ya pamilalamo la. 18 No kalabanen ni Satanas ya sarili na, pangno bomoyot ya pamomo-on na? Anhalita-en moyo ya ampakapa-alih ako nin dawdimonyo ta hi Bilsibob ya ayin kanayon no alwan hi Satanas ya ampambi kongko nin kapangyariyan. 19 No peteg ba-in ya anhalita-en moyo ya ampakapa-alih ako nin dawdimonyo ta binyan akon kapangyariyan ni Bilsibob ya hi Satanas, hapay kawkalamowan moyo, pangno hila ampakapa-alih nin dawdimonyo? Mismon kawkalamowan moyo ya ampamapteg nin hikawo ay talagan malì. 20 Ha kapangyariyan nin Diyos ay ampakapa-alih ako nin dawdimonyo. Ha ombayro, angkapaptegan ya nilomateng ana ya pamomo-on nin Diyos komoyo.

21 “Hay ka-alimbawa-an ni Satanas ay makhaw ya lalaki ya naka-armas ta ambantayan nay bali na; banà bayro ay ayin makagalaw nin kawkamama-in na. 22 Piro panlomateng nin mas makhaw ya lomaban kona ya ayin kanayon no alwan hiko ay talowen ya. Kowen kona ya aw-armas na ya an-asawan nan makapilibri kona boy hatoy kawkamama-in na ya nakwa na ha kakhawan na ay i-atag-atag nin hatoy nakapatalo kona.

23 “Hinoman ya ahè an-omayon kongko ay kontra kongko. Hinoman ya ahè ampanambay nin mangipakarani kongko nin tawtawo ay talagan ampangikakatak.”

Hay pagbira nin mala-et ya ispiritoha tawoy pinahokan na

(Matiyo 12:43-45)

24 Hapa-eg, naghalità ana et hi Apo Hisos, ya wana, “No nog-alih ana ya mala-et ya ispirito ha tawoy pinahokan na ay antomalà ya ha lawak nin mamiliw pama-inawawan na. No ayin yan makit ay halita-en na ha sarili na ya ombayri: ‘Magbira ko ha tawoy pina-iriyan ko.’ 25 Kayà nagbira ya ha tawoy pina-iriyan na. Nakit na ya hatoy tawo ay malinis boy ma-ayos, piro ayin kona ya Ispirito nin Diyos. 26 Hapa-eg, nako ya nin nanagyat nin pitoy ispirito ya mas mala-et kisa kona ta mako hila nin pomahok do ha tawo ta bayro hila pa-iri. Kayà hatoy tawo ay lalò niloma-et ya gawgawà kisa hin ona.”

Hay talagan ya makalmà

27 Mintras ampaghalità et hi Apo Hisos ay ma-in mihay babayi do ha kalak-an tawo ya nambolyaw kona, ya wana, “Makalmà ya nangi-anak boy namanonò komo.”

28 Piro hinalità kona ni Apo Hisos, “Lalò,” wana, “nin makalmà ya ampanlengè boy anhomonol ha Halità nin Diyos.”

Hay tawtawo ay ampamagawà koni Apo Hisos nin papag-ispantawan

(Matiyo 12:38-42)

29 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha malakè ya tawoy ampipapaletpet ha mamalibot na, “Hay la-et,” wana, “nin tawtawo hapa-eg pana-on! Ampanikap hila nin papag-ispantawan, piro ayin ma-ipakit konla no alwan hatoy papag-ispantawan ya nangyari koni Honas ya propita hin hato. 30 Pinaptegan nin Diyos ha tawtaga Ninibi ya hi Honas ay inhogò na. Ombayro itaman kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay paptegan nin Diyos ha tawtawo hapa-eg pana-on ya hiko ay inhogò na. 31 Ha allo nin panonosga, hay rayna ya na-ibat ha bandan bagatan ay magriklamo nin tongkol ha tawtawoy angkabiyay hapa-eg pana-on. Nilibot nay kagitnà nin habayti ya babon lotà ta nako ya bayrin nanlengè torò ni Arì Solomon ya maronong, piro anhalita-en ko komoyo ya ma-in bayri hapa-eg nin mas maronong kisa koni Arì Solomon. 32 Ha allon panonosga, hay tawtaga Ninibi ay magriklamo nin tongkol komoyon tawtawo hapa-eg pana-on, ta pinaghehean lay kawkasalanan la hin nalengè lay in-aral ni Honas. Piro hikawo ay ahè naghehe ha kawkasalanan moyo ya hay ampangaral komoyo hapa-eg ay ayin kanayon no alwan hiko ya mas et koni Honas.”

Hay alimbawà ya tongkol ha hawang

(Matiyo 5:15; 6:22-23)

33 “Ayin,” wani Apo Hisos, “nin tawoy mamagket nin kingki biha na itagò o halokoban nin kalaying, no alwan hay kingki ya pinagketan na ay igwà na ha talagan pambiyanan emen hinoman ya tawoy lomo-ob ay makit nay hawang. 34 Hay mata mo ay pinagkahilag nin nawini mo. No ayin dipirinsya ya mata mo ay makit moy kaganawan; piro no ma-in dipirinsya ya mata mo ay mareglem ya tegteg mo. 35 Kayà mag-atap ka emen hay hawang ha nakem mo ay ahè domeglem ha kaptegan nin Diyos, 36 ta no ampamo-on ya Diyos ha nakem mo boy ha nawini mo ay mahampat ya anggaw-en mo. Bilang ka ha tawoy anti ha lalè kowartoy mahawang. No ayin dipirinsya ya mata mo ay makit moy kaganawan bagay boy tandà mo no ayri ka mako.”

Hinalità ni Apo Hisos ya mangyari ha Pawparisiyoboy ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an

(Matiyo 23:1-36; Markos 12:38-40)

37 Hin nayarì hi Apo Hisos nin nanorò ay kinombida ya nin mihay Parisiyo nin makipangan. Kayà nakilako kona hi Apo Hisos. Hapa-eg, niknò hi Apo Hisos ta mangan. 38 Hatoy Parisiyo ay nag-ispanta hin nakit na ya hi Apo Hisos ay ahè nag-ibano kompormi ha na-iknawan nin Pawparisiyo ya pag-i-ibano.

39 Hinalità kona ni Pangino-on Hisos, “Hikawoy Pawparisiyo,” wana, “hay likol nin plato boy losa ay ampakalinisan moyon mahampat, piro hay nakem moyo ay ponò kasakiman boy kala-etan. 40 Tawtangah! Alwa nayì nin hay Diyos ya namalsa nin nawini ay hiya simpri ya nambi nin nakem? 41 Alwan bongat pamamangan boy kowalta ya dapat moyon ipangiri, no alwan ipakit moyoy panlalabi moyo; ta ayin kowinta ya pagrigalo moyo no ayin panlalabi boy pangingangalo.

42 “Hikawoy Pawparisiyo, ka-i-ingalo ya mangyari lano komoyo. Ampambi kawo ha Diyos nin ikamapò parti nin tawtanaman moyoy dikot ya balang ya panrikadon pamamangan kateng kaganawan klasin tanaman moyoy dikot, balè ta alwan matoynong ya panonosga moyo ha tawtawo boy agkawo ampanlabi ha Diyos. Talagan dapat moyon igwà ya ikamapò parti nin natikapan moyo, piro agmoyo pa-olayan nin ahè gaw-en ya kanayon ya bawbagay.

43 “Hikawoy Pawparisiyo, ka-i-ingalo ya mangyari lano komoyo; ta no anlomo-ob kawo ha himba-an moyo ay labaylabay moyon miknò ha arapan ta papatag ha tawtawo; boy no ampagpasyal kawo ha plasa boy ha arapan nin tawtindawan ay labaylabay moyon ilawen boy igalang nin tawtawo. 44 Ka-i-ingalo talaga ya mangyari lano komoyo, ta hikawo ay bilang tinabon ya ayin pakatanda-an. Angkatorakan nin tawtawo, ta agla tandà ya tinabon bayto. Bilang kawon ombayro, ta hay tawtawoy ampakilamo komoyo ay angkagtan moyo ha panggawà kala-etan.”

45 Hapa-eg miha ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay naghalità koni Apo Hisos, ya wana, “Apo, haba-in ya hinalità mo ha Pawparisiyo, kateng hikayi ya angka-insolto.”

46 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Hikawo,” wana, “ya mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ka-i-ingaloy mangyari lano komoyo; ta hay an-ipagawà moyo ha tawtawo ay bawbagay ya ma-irap gaw-en ya hikawo mismo ay ahè ampanggawà nin ombayro.

47 “Ka-i-ingaloy mangyari lano komoyo ta ampanggawà kawo nin pawpantyon nin pawpropita ya pinati nin kawka-apo-apowan moyo hin hato. 48 Ha ombayro ay an-ipakit moyo ya an-omayon kawo ha ginawà lay pamati nin hatoy pawpropita hin hato. Hilay namati; hikawo itaman ya ampanggawà nin pawpantyon. 49 Banà bayri, hay hinalità nin maronong ya Diyos ya tongkol komoyo ay ombayri: ‘Mangihogò ako konla nin pawpropita boy hawhogò; hay kanayon ay patyen la boy hay kanayon ay padya-dya-an.’ 50 Kayà hikawo ya tawtawo hapa-eg pana-on ay parosawan banà ha pamati ha pawpropita pa-ibat hin pinalsa bayti ya babon lotà. 51 Anhalita-en ko komoyo ya talagan parosawan ya tawtawo hapa-eg pana-on banà ha pamati nin kaganawan propita pa-ibat koni Abil angga koni Sakariyas ya pinati ha danin altar ya anti ha arapan nin masagradoy kowarto ha bali nin Diyos.

52 “Hikawoy mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ka-i-ingalo ya mangyari lano komoyo; ta hay kaptegan ya tongkol ha kalibriyan ha kasalanan ay agmoyo impatandà ha tawtawo, boy hikawo mismo ya ahè labay mananggap nin habaytoy kaptegan. Hay tawtawoy labay mananggap nin habaytoy kaptegan ay ansansala-en moyo.”

53 Hin nog-alih hi Apo Hisos bayro ha bali nin hatoy Parisiyo ya nanagyat kona, hatoy mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy hatoy Pawparisiyo ya anhomono kona ay masyadoy panalongat kona. Malakè ya bagay ya ampastangen la kona, 54 emen la ya mahagep ha pag-i-ilgo na.

12

Pag-atapan ya mawmagkakanwarì (Matiyo 10:26-27)

1 Libolibo ya tawoy ampititipon; kayà ampangapipepetpet hila. Naghalità pon hi Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Mag-atap kawo ha pampalbag nin Pawparisiyo ya pagkakanwarì la. 2 Ayin nakatagò ya ahè mipatnag, boy ayin sikrito ya ahè matanda-an o mibolgar. 3 Kayà anyaman ya bagay ya sikritoy an-ilgowen moyo ha karegleman ay matanda-an panhomawang, boy anyaman ya an-i-ananah moyo nin sikrito maski anti ha lo-ob kowarto ay mibo-angaw.”

Hay dapat kalimowan

(Matiyo 10:28-31)

4 “Anhalita-en ko komoyo, aw-amigo ko,” wani Apo Hisos, “agmoyo kalimowan ya mapamati ta nawini moyon bongat ya kaya lan patyen. Mayarì bayto ay ayin hilaynan magawà. 5 Ibalità ko komoyo no hinoy dapat moyon kalimowan: hay kalimowan moyo ay Diyos ya mayarì mamati ay ma-in et kapangyariyan nin mangitapon komoyo ha impirno. Anhalita-en ko komoyo ya talagan hiya ya dapat moyon kalimowan.

6 “Alwa nayì nin hay limay pipit ay angka-ilakò nin alagà loway sintimos bongat? Ombayro man, maski miha konla ay ahè anliwawan nin Diyos. 7 Hikawo, maski habot moyo ay tandà nin Diyos no ongnoy bilang. Kayà agkawo malimo ta hikawo ay mas ma-alagà kisa ha malakè ya pipit.”

Hay tongkol ha ampamapteg boy ampangipogla-oh

(Matiyo 10:32-33; 12:32; 10:19-20; Markos 3:28-30)

8 “Habayti ya halita-en ko komoyo,” wani Apo Hisos, “hinoman ya mamapteg ha tawtawo nin hiya ay ampakilamo kongko, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mamapteg itaman ha arapan nin aw-anghil nin Diyos nin habaytoy tawo ay ampakilamo kongko. 9 Piro hinoman ya ampangipogla-oh kongko ha tawtawo nin hiya ay ahè ampakilamo kongko ay paptegan ko itaman ha arapan nin aw-anghil nin Diyos ya habaytoy tawo ay ahè nakilamo kongko. 10 Hinoman ya ampaghalità nin kontra kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay ma-in kapatawaran, piro ayin kapatawaran ya ampaghalità nin mala-et ya kontra ha Ispirito nin Diyos ta ha ombayro ay an-itowad na nin hay gawgawà nin Ispirito nin Diyos ay gawgawà ni Satanas.

11 “Pantan la komoyo ha hawhimba-an nin Hawhodiyo para bistawen, o i-arap ha gawgobirnador o ha kanayon ya ampipamo-on ay agkawo mahlak no pangno moyo idipinsa ya sarili moyo, o no anyay halita-en moyo; 12 ta ha oras ya habayto, hay Ispirito nin Diyos ay mangitorò komoyo ha dapat moyon halita-en.”

Hay alimbawà ya tongkol ha mayamanya tawoy tangah

13 Hapa-eg, miha do ha kalak-an tawo ay naghalità koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “halita-en mo ha patel ko ya atagan na ko nin kawkamama-in ya mana nawen koni tatay.”

14 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Hinoy nambi kongko,” wana, “nin karapatan mag-in howis ya manggawà nin ombahen ya bagay?” 15 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos konlan kaganawan, “I-atap moyo,” wana, “ya sarili moyo ha kaganawan klasin kahiba-an, ta hay biyay ya ma-alagà ay ahè ampangibat ha kalak-an nin kamama-in.”

16 Hapa-eg, ombayri ya alimbawà ya hinalità konla ni Apo Hisos: “Ma-in,” wana, “nin tawoy mayaman ya ma-in maganday lotà; kayà hay angka-alawah na ay malakè. 17 Hin agana miharag ha kamalig na ya angka-alawah na ay hinalità na ha sarili na, ‘Anya raw ya gaw-en ko,’ wana, ‘ya ayin akoynan mapangilimpehan nin alawah ko? 18 Ah! tandà koyna,’ wana ha sarili na, ‘agwaten ko bayti ya kawkamalig ko, ta manggawà ako nin mas malhay ya mapangilimpehan kon aw-alawah ko boy kaganawan kamama-in ko, 19 biha ko halita-en ha sarili ko: hikoy tawo ya masowirti. Ma-in akoynan kaganawan bagay ya ka-ilangan ko para ha malakè ya ta-on. Magpakaliga ko, mangan ako, boy maglahing ako ta pasasa-en koy sarili ko.’ 20 Piro hinalità kona nin Diyos, ‘Tangah ka!’ wana, ‘hapa-eg yabi ay mati ka; hinoy makapag-ikon nin bawbagay ya inlimpeh mo nin para ha sarili mo?’ ”

21 Hinalità et ni Apo Hisos, “Ombayri,” wana, “ya mangyari ha tawoy ampagpayaman bayri ha babon lotà, piro ha tegteg kona nin Diyos ay hiyayna ya pinakama-irap.”

Pahimalà ha Diyos

(Matiyo 6:25-34)

22 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Kayà anhalita-en ko komoyo ya agkawo magolon mangihip nin tongkol ha pagbibiyay moyo no anyay pamamangan moyo o pagdolo moyo; 23 ta hay biyay ay mas ma-alagà kisa pamamangan, boy hay nawini ay mas ma-alagà kisa dolo. 24 Ihipen moyoy aw-owak: aghila ampananem boy ahè ampangalawah; ayin hilan kamalig ya pangilimpehan nin alawah la, piro hay Diyos ay ampangasiwà konla. Hikawo ay mas ma-alagà kisa ha mawmanokmanok. 25 Warì mapalawig moyoy biyay moyo no golowen moyoy ihip moyo? 26 No agmoyo kayan gaw-en ya ombayro kayamò ya bagay, antà magolo kawo ha kanayon ya bawbagay?

27 “Ihipen moyo no pangno anhomlay ya mawmasitas ya balang: aghila ampagtrabaho boy ahè ampanggawà dolo ya para ha sarili la; piro anhalita-en ko komoyo, maski masyadoy kayamanan ni Arì Solomon ay agya nakapagdolon maganda nin bilang ombayro kaganda ha bawbolaklak nin masitas ya balang. 28 No hay dawdikot ya angkabiyay hapa-eg ha lawak ay ampagandawen nin Diyos ya nobokah ay tabasen ta ipo-ol, hikawo et warì ya agna padolowan? Talagan kolang ya pantotompel moyo! 29 Agmoyo golowen ya nakem moyo nin mangihip no anyay kanen moyo o inomen moyo. Agmoyo pagkagolowan bayto. 30 Haba-in ya bawbagay ya angkagolowan nin tawtawo bayri ha babon lotà ta ayin hilan katetpel ha Diyos; piro hay Tatay tamoy Diyos ya magtandà nin panganga-ilangan moyo. 31 Kayà igit ha kaganawan ay sikapen moyo nin hay Diyos ya mamo-on komoyo, ta igwà na komoyo bayti ya bawbagay ya angka-ilanganen moyo.”

Kayamanan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

(Matiyo 6:19-21)

32 Hinalità et ni Apo Hisos, “Aw-anak ko,” wana, “agkawo malimo maskin a-amò kawo, ta maliga ya Tatay moyoy Diyos ha pamomo-on na komoyo. 33 Ilakò moyoy kaganawan kamama-in moyo ta hay napaglako-an ay igwà moyo ha mawmanga-irap. Gaw-en moyoy bawbagay ya ma-alagà, ta hay iprimyo komoyo bayro ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ahè mabaw-ahan, ahè matakaw nin maski hino, boy ahè mahirà nin aw-anag. 34 No hay kayamanan mo ay anti ha babon lotà o anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay bayro ya ihip mo.”

Hay dapat ay pirmin handà ha panlomatengnin Pangino-on

35 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Ayosen moyoy pagdodolo moyo boy sigorowen moyon andongket ya kingki moyo emen pirmi kawon handà. 36 Ombayri ya gaw-en moyo ya bilang ha anggaw-en nin aw-alilà ya ampangantì nin amo la ya ma-ibat ha kahal. Panlomateng na ta mangatoktok ya ay antimano, malo-atan la ya nin polta. 37 Ma-in kakalma-an baytoy aw-alilà ya handà boy ampangantì ha panlomateng nin amo la. Anhalita-en ko komoyo ya hatoy amo la ay ayosen nay pagdodolo na, ta mismon hiya ya mama-iknò konla boy mangidolot konla nin pamamangan. 38 Ma-in kakalma-an baytoy aw-alilà ya malatngan nin amo la nin hila ay nakahandà maski hay amo la ay lomateng nin botlay yabi o malalè ya palbangon. 39 Habayti ya tanda-an moyo: no tandà nin ma-in bali ya oras nin lomateng ya mananakaw ay agna pa-olayan ya hay bali na ay pahoken nin mananakaw. 40 Hikawo man ay maghandà ta hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay lomateng ha oras ya agmoyo an-asawan.”

Hay tapat boy alwan tapat ya alilà

(Matiyo 24:45-51)

41 Hapa-eg, nagpastang hi Pidro, ya wana, “Pangino-on, paran bongat nayì konnawen baytoy alimbawà ya hinalità mo o para ha kaganawan?”

42 Tinombay hi Pangino-on Hisos, ya wana, “Pangno mabalayan ya tapat boy maronong ya alilà? Hay tapat boy maronong ya alilà ay ambiyan nin amo na nin karapatan mama-alà ha kawkalamowan nay aw-alilà boy hiya ya mambin pamamangan la ha tamà ya oras. 43 Habaytoy ombayroy alilà ay ma-in kakalma-an no malatngan nin amo na ya anggaw-en na baytoy impagawà kona. 44 Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: habaytoy tapat ya alilà ay paba-ala-en nin amo na ha kaganawan kamama-in na. 45 Piro no halita-en nin hatoy alilà ha sarili na ya, ‘Maboyot pon biha lomateng ya amo ko,’ ay ompisawan nan bogbogen ya kapara nan aw-alilà, lalaki boy babayi, boy magpasasà yan mangan boy minom anggan malahing. 46 Hay amo nin hatoy alilà ay lomateng ha allo ya agna an-asawan boy ha oras ya agna tandà. Habaytoy alilà ay parosawan nin amo na nin mabiyat ya parosa boy ipakilamo na ya ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos.

47 “Hay alilà ya magtandà nin labay ipagawà kona nin amo na, piro agya ampaghandà boy agya anhomonol ha an-ipagawà kona ay parosawan yan pakagarotiyen. 48 Piro hay alilà ya ahè magtandà nin labay ipagawà kona nin amo na, maski ampakagawà ya nin bawbagay ya dapat pamarosawan kona ay amò bongat ya garoti ya iparosa kona. Hay tawoy binyan malakè ay malakè ya asawan kona. Hay tawoy mas malakè ya impahimalà kona ay mas malakè itaman ya asawan kona.”

Magkama-in pamikokontra nin banà ha pamako bayri ni Apo Hisos ha babon lotà

(Matiyo 10:34-36)

49 Hinalità ni Apo Hisos, “Hiko,” wana, “ay nako bayri ha babon lotà nin ma-in gitan ya apoy ya hay labay totolen nin hatoy apoy ay pamikokontra; habayti dayi ay napagketan ana! 50 Piro ma-in et kadya-dya-an ya ka-ilangan mangyari kongko; kayà ma-in akon kalele-an anggan ahè mangyari kongko bayto. 51 An-ihipen moyo nayì nin hay bara-nan nin pamako ko bayri ha babon lotà ay emen magkama-in katinekan ya tawtawo? Alwan ombayro ta banà kongko ay lalò mangapikokontra ya tawtawo. 52 Pa-ibat hapa-eg, hay mihay pamilya ya lima katawo ay mangapihihiyay. Hay tatlo ay kontra ha lowa, ta hay lowa ay kontra ha tatlo. 53 Hay tatay ay komontra ha anak nay lalaki, boy hay anak nay lalaki ay komontra itaman ha tatay; hay nanay ay komontra ha anak nay babayi, boy hay anak nay babayi ay komontra itaman ha nanay. Hay ampò ya babayi ay komontra ha manoyang nay babayi, boy hay manoyang nay babayi ay komontra itaman ha ampò nay babayi.”

Pangingintindin tigè pana-on

(Matiyo 16:2-3)

54 Hinalità ni Apo Hisos do ha kalak-an tawo, “No ampakakit kawo nin leem ha bandan babà, hay antimanon anhalita-en moyo ay ‘Mangoran,’ boy habayto ay ampangyari itaman. 55 No angkatanam moyoy angin ya ampangibat ha bagatan, hay anhalita-en moyo ay ‘Mangamot,’ boy habayto ay ampangyari itaman. 56 Mawmapagkakanwarì! Maronong kawon mambin kahologan nin angkakit moyo ha langit boy bayri ha babon lotà, piro antà agmoyo tandà ya kahologan ya ampangyari hapa-eg pana-on?”

Maki-ariglo ha ka-away

(Matiyo 5:25-26)

57 Hinalità et ni Apo Hisos, “Antà agmoyo madisisyonan ya sarili moyo nin bawbagay ya tamà? 58 No ma-in tawoy makon mangidimanda komo, mintras anti kawo ha daan ay maki-ariglo ka kona emen agna kayna i-abot ha howis ya mangigwà komo ha polis ta gitan ka ha pirisowan. 59 Anhalita-en ko komo: no nakapiriso kayna ay agkayna makalikol anggan agka makabayad nin dapat mon imolta.”

13

Paghehean ya kawkasalanan

1 Hin habayto ay ma-in ongnoy tawo ya anti bayro ya naghalità koni Apo Hisos nin tongkol ha Hawhodiyo ya taga probinsyan Galiliya ya impapati ni Pilato mintras ampangidolog hila nin pinati ya aw-ayop ya para ha Diyos. 2 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Banà ha ombayro ya pamamaraan nin pagkamati nin habaytoy tawtaga Galiliya, an-ihipen moyo nayì nin mas hilan makasalanan kisa do ha kaganawan nin hatoy kanayon ya tawtaga Galiliya ya ahè nati nin ombayroy pamamaraan? 3 Alwan ombayro! Anhalita-en ko komoyo ya no agmoyo paghehean ya kawkasalanan moyo ay mati kawo nin bilang ombayro konla ya ayin kalibriyan. 4 Hapa et baytoy labinwalo katawo ya nati nin nabondagan nin matag-ay ya bali ha dogal nin Silowi? Ha ihip moyo nayì ay mas makasalanan hila kisa ha kaganawan nin hatoy kanayon ya ampa-iri bayro ha siyodad nin Hirosalim ya ahè nati nin ombayroy pamamaraan? 5 Alwan ombayro! Anhalita-en ko komoyo ya hikawo ay mati nin ayin kalibriyan no agmoyo paghehean ya kawkasalanan moyo.”

Hay alimbawà ya tongkol ha po-on kayoy igos

6 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos bayti ya ombayri ya alimbawà: “Ma-in,” wana, “nin mihay tawo ya ma-in nin mihay po-on kayoy igos ha tinanamanan nan aw-obas. Hapa-eg, nilako nan biniliw no namongayna, piro ayin yan nakit. 7 Kayà hinalità na do ha mangasiwà nin tawtanaman na, ‘Biliwen mo,’ wana, ‘tatloy ta-on akoynan ampako bayrin mamiliw nin bonga nin habayti ya po-on kayoy igos, piro ayin akon nakit. Kayà to-alen moyna; angkasayang bongat ba-in ya lotà ya pinangitamnan.’

8 “Piro tinombay baytoy mangasiwà nin tanaman na, ‘Ahè pon, Apo,’ wana; ‘pa-olayan pon hapa-eg ta-on, ta kotkotan koy mamalibot nin po-on biha ko abonowan. 9 Mahampat no mamonga ha homonoy ta-on, piro no ahè ay to-alen ana.’ ”

Allon pama-inawa hin pinakahampat ni Apo Hisosya mihay babayi ya bokot

10 Mihay allon pama-inawa, hi Apo Hisos ay nilomo-ob ha miha ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ta manorò. 11 Bayro ay ma-in mihay babayi ya ha lo-ob nin labinwaloy ta-on ay ma-in nin dipirinsya ta pinahokan ya nin mala-et ya ispirito. Kayà hiya ay nabokot boy agnayna ma-ipaktang ya nawini na. 12 Hin nakit ya ni Apo Hisos ay iningat na ya nin pakarani kona biha na hinalità, “Patel,” wana, “hay dipirinsya mo ay na-alih ana.” 13 Hapa-eg, impababo ni Apo Hisos ya gamet na do ha babayi; antimano, na-ipaktang nay nawini na boy pinori nay Diyos.

14 Piro hay ampamo-on bayro ha himba-an ay namahang ta habayton allo hin namakahampat hi Apo Hisos ay allon pama-inawa. Kayà hinalità nin hatoy ampamo-on do ha tawtawo, “Ma-in,” wana, “nin anem ya allo nin ma-arì magtrabaho. Ha aw-alloy habayto nin mako kawo bayrin para pakahampaten; alwan ha allon pama-inawa.”

15 Tinombay kona hi Pangino-on Hisos, ya wana, “Hikawoy mawmagkakanwarì! Warì ma-in miha komoyo ya ahè ampangokà nin bakà na o asno na ya nakatakel ta gitan na nin ipa-inom maski allon pama-inawa? 16 Habayti ya babayi ya alalak ni Abraham ay lo-ob labinwaloy ta-on nin anti ha hilong kapangyariyan ni Satanas. Alwa nayì tamà ya inalih koy dipirinsya na ya kagagaw-an ni Satanas maski allon pama-inawa?” 17 Banà bayri ha hinalità ni Apo Hisos ay nareng-eyan baytoy kaganawan tawoy angkomontra kona. Kalak-an balè nin tawtawoy anti bayro ay angkatowà banà do ha kawkapapa-ispanta ya anggagaw-en ni Apo Hisos.

In-alimbawà ha bot-on mostasa

(Matiyo 13:31-32; Markos 4:30-32)

18 Hapa-eg, insigi ni Apo Hisos ya panonorò na, ya wana, “Anya ya pangiparisan ko nin pamomo-on nin Diyos? Anyay pangi-alimbawa-an ko? 19 Hay pamomo-on nin Diyos ay ayin imbalag ha bot-on mostasa ya intanem nin mihay lalaki ha pananamanan na. Tinomobò boy hinomlay nin nag-in po-on kayo; kayà hay mawmanokmanok ay ampanayi ha hawhanga nin habayto.”

Hay alimbawà ya tongkol ha pampalbag

(Matiyo 13:33)

20 Hapa-eg, naghalità ana et nin oman hi Apo Hisos, “Anyay pangi-alimbawa-an ko nin pamomo-on nin Diyos? 21 Habayti ay bilang ha pampalbag ya kinwa nin babayi ta inla-ok na ha tatloy hokat nin arina. Hapa-eg hatoy arina ya nila-okan nin pampalbag ay nilombag.”

Hay makpit ya polta

(Matiyo 7:13-14, 21-23)

22 Mintras ampagpalako hi Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay ampanorò ya ha sawsiyodad boy ha bawbanowa ya angkaranan na. 23 Hapa-eg, ma-in nagpastang koni Apo Hisos, ya wana, “Pangino-on, amò bongat nayì ya tawoy malibri ha kaparosawan?”

Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, 24 “Pagsikapan moyon makapahok ha makpit ya pinagkapolta, ta malakè ya magsikap pomahok bayro piro aghila makapahok. 25 No hay polta ay inharà ana nin ma-in ikon nin bali ay mireng kawo ha likol nin ampangatoktok ya ampaki-i-ingalo nin halita-en moyo, ‘Pangino-on, lo-atan moy polta emen kayi makapahok.’

“Piro hay itobay na komoyo ay ‘Agkatawo balay boy agko tandà no ayri kawo na-ibat.’

26 “Hapa-eg, halita-en moyo, ‘Napagkalamo nawen ka nin nangan boy ninom, boy nanorò ka ha dogal nawen.’

27 “Hapa-eg, ombayri ana et ya itobay komoyo nin Pangino-on, ‘Agkatawo balay,’ wana, ‘boy agko tandà no ayri kawo na-ibat. Pakarayò kawo kongko, hikawo ya mapanggawà mala-et.’

28 “Manangih kawo boy manget-et kawon ngipen moyo banà ha kadya-dya-an ya danasen moyo. Hi Abraham, hi Isak, boy hi Hakob, kateng kaganawan propita nin Diyos ay makit moyo ya anti ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, piro hikawo ay manatilin anti ha likol. 29 Hay tawtawo ya mika-ibat ha baytan boy babà, ha mayanan boy ha bagatan ay domoyong ha lamisawan ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos. 30 Hay mangyari ay ombayri: hay ampikahoyot ay mika-ona, ta hay ampika-ona ay mikahoyot.”

Hay panlalabi ni Apo Hisos ha tawtaga Hirosalim

(Matiyo 23:37-39)

31 Habayto et oras, ma-in ongnoy Parisiyo ya nako koni Apo Hisos ta hinalità la kona, “Mog-alih ka dayi bayri ta labay kan patyen ni Arì Hirodis.”

32 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Mako kawoyna,” wana, “ta halita-en moyo bahen ha tawoy magaling manaktika ya hapa-eg anggan nobokah ay isigi koy pama-alih ko nin dawdimonyo ya pinomahok ha tawtawo boy pamakahampat nin tawtawoy mangama-in masakit. Ha ikatlon allo ay mayarì koy gawà ko. 33 Ipagpatoloy ko ya pagpalako ko ha siyodad nin Hirosalim hapa-eg allo, nobokah anggan makalwa, ta hay propita nin Diyos ay ahè ma-arì patyen ha ayri paman ya dogal no alwan ha siyodad nin Hirosalim.”

34 Hapa-eg, naghalità et hi Apo Hisos, ya wana, “Tawtawo ha Hirosalim, hikawo ya ampamati nin pawpropita boy ambatowen moyo baytoy inhogò bahen komoyo. Ongnoy bisis katawon labay kopkopen nin bilang ha pangopkop nin to-an manok ha sawsisiw na, piro agmoyo labay nin pakopkop kongko. 35 Hapa-eg ay hikawoyna ya ba-alà bahen ha ampa-iriyan moyoy siyodad ta pa-olayan katawoyna. Anhalita-en ko komoyo ya agmoyo koyna makit oman anggan agmoyo halita-en ya, ‘Makalmà ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on.’ ”

14

Pinakahampat ni Apo Hisos ya lalaki ya ma-in masakit

1 Mihay allo, allon pama-inawa, hi Apo Hisos ay nako ha bali nin miha ha ampipamo-on ha Pawparisiyo ta nangan. Bayro ay ampaka-i-imatonan la ya. 2 Hapa-eg, napakarani koni Apo Hisos ya mihay lalaki ya angkabayà ta ma-in masakit. 3 Hi Apo Hisos ay nagpastang ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy ha Pawparisiyo, ya wana, “Kompormi ha kawkapanogo-an, tamà nayì o alwa nin mamakahampat nin ampagmasakit no allon pama-inawa?” 4 Piro aghila tinombay. Hapa-eg, inaptoh ni Apo Hisos baytoy tawoy angkabayà, ta pinakahampat na ya biha na ya pina-orong.

5 Hapa-eg, pinastang hilayna et ni Apo Hisos, ya wana, “No ma-in miha komoyo ya ma-in anak o bakà ya matata ha malalè ya libon no allon pama-inawa, agmoyo warì antimanon ilakat?” 6 Piro ayin makatbay koni Apo Hisos.

Kahampatan boy ka-aypa-an nakem

7 Hapa-eg, na-asikaso ni Apo Hisos ya hay ampili-en nin pamikno-an nin sawsang-ili ay hatoy pamikno-an nin aw-importanti ya kawkombidado. Kayà ombayri ya alimbawà ya hinalità na konla. 8 “No ma-in mangombida komo ha banhal ay agka pon miknò do ha dogal ya para ha importantin tawo, ta maka ma-in kombidado ya mas importanti kisa komo. 9 No naka-iknò kayna bayro biha pakaraniyan ka nin habaytoy nangombida komoyo ta halita-en na komo ya, ‘Habayti ya bangkò ay para kona,’ ay mapareng-ey ka ta mipalako kan miknò ha pamikno-an nin kinombiday alwan importantin tawo. 10 Kayà no kinombida ka ha okasyon ay do ka miknò ha pamikno-an nin alwan importantin tawo emen no lomateng baytoy nangombida komo ay halita-en na komo ya, ‘Kari,’ wana, ‘amigo, di ka miknò ha mas maganday pamikno-an.’ Ha ombayro ay magkama-in ka nin karangalan ha kaganawan nin kombidadoy anti bayro. 11 Hinoman ya ampangipagmalhay nin sarili na ay angka-lihan dangal, boy hinoman ya ampagmaka-aypà ay ampagkama-in dangal.”

12 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha Parisiyo ya nangombida kona, “No maghandà ka,” wana, “nin pamamangan ay agmo kombidawen ya aw-amigo mo, pawpatel mo o pawpartidos mo, ni kawkarani moy mangayaman; ta no ombayroy gaw-en mo ay ibira la komo baytoy ginawà mo konla. 13 Hay kombidawen mo ay mawmanga-irap, pawpilay, ahè ampipampaka-owako, boy bawbowag. 14 Hila ay ayin pakakayan gomanti komo. Kayà magkama-in ka nin kahampatan ya iganti komo nin Diyos ha pangabiyay oman nin tawtawoy nikati ya mawmangahampat.”

Hay alimbawà ya tongkol ha malhay ya handà

(Matiyo 22:1-10)

15 Miha do ha ampipampiknò ha lamisawan ya nakalengè nin hinalità ni Apo Hisos ay naghalità kona, “Makalmà ya tawoy domoyong ha lamisawan ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos.”

16 Ombayri ya intobay ni Apo Hisos ya alimbawà: “Ma-in mihay tawo ya ampaghandà nin malhay ya handà ya pamamangan, biha ya nangombida nin malakè ya tawo. 17 Hin na-ihandà ana ya kaganawan ay inhogò nay alilà na nin halita-en do ha kawkombidado na ya ombayri: ‘Mako kawoyna bayri,’ wana, ‘ta handà ana ya kaganawan.’ 18 Piro kaganawan nin hatoy kinombida na ay nanggawà nin kaparanan emen hila madispinsa. Hay ona ay naghalità do ha alilà nin, ‘Ka-ilangan ko,’ wana, ‘nin lakwen nin biliwen baytoy paliyan ya hinaliw ko; kayà dispinsawen na ko.’

19 “Hinalità itaman nin hatoy miha, ‘Nanaliw ako,’ wana, ‘nin mapò ya bakà; kayà porbawen ko hila nin iholot. An-ipaki-ilgo ko komo ya dispinsawen na ko.’

20 “Hinalità itaman nin hatoy miha, ‘Kapiyarì ko,’ wana, ‘nin nagkahal; kayà agko makalako.’

21 “Hapa-eg, norong baytoy alilà ta habayti ya pangyayari ay imbalità na ha amo na. Namahang baytoy amo ya ma-in bali; kayà minandawan nay alilà na, ya wana, ‘Manandalì kan mako ha kawkalsara boy ha mangakpit ya dawdaan ta gitan mo bayri ya mawmanga-irap, pawpilay, bawbowag, kateng hatoy ahè maka-owako.’

22 “Hin nagbira baytoy alilà ay hinalità na ha amo na, ya wana, ‘Hay pinanogo-an mo ay nagawà ana, piro ma-in et nin dogal ya para ha kanayon.’

23 “Hinalità ana et nin hatoy amo do ha alilà na, ‘Manigè ka,’ wana, ‘ta mako ka ha kawkalsara boy ha mangakpit ya dawdaan ya anti ha likol nin banowa ta piliten moy tawtawo nin mako bayri emen mapnò bayti ya bali ko. 24 Piro anhalita-en ko komoyo, hatoy ona kon kinombida ay ahè makataway nin habayti ya inhandà koy pamamangan.’ ”

Hay pagte-eh ha pamakilamo koni Apo Hisos

(Matiyo 10:37-38)

25 Hi Apo Hisos ay anhonowen nin malakè ya tawo. Hapa-eg, nagpeyeh ya nin inomarap konla ta hinalità na, 26 “Hinoman,” wana, “ya labay makilamo kongko para pag-alagad ko, hay ka-ilangan nan gaw-en ay labiyen na kon igit ha panlalabi na ha tatay na, nanay na, ahawa na, aw-anak na, pawpatel na, boy ha sarili na. 27 Hinoman ya ahè makapagte-eh nin magdanas nin kadya-dya-an nin bilang ha ampamalatay koroh ya para ha sarili nan kamatyan ay ahè ma-arì mag-in alagad ko.

28 “Alimbawà, ma-in miha komoyo ya ampagplanon mamangon nin matag-ay ya bali, agna pon warì karkolawen no ongnoy kowalta ya gastosen na emen na matanda-an no hay kowalta ya ma-in kona ay magkasya nin pamayarì nin hatoy ipagawà na; 29 ta no nakapondasyon yayna biha agnayna ma-ipayarì, balang makakit nin habayto ay mangka-ili. 30 ‘Biliwen mo,’ wanla, ‘bayti ya tawo. Na-ompisawan naynan ibangon ya bali na, piro agnayna mayarì.’

31 “Alimbawà et, no ma-in arì ya ma-in mapò ya liboy hondalò para lomaban ha arì ya makon mangalaban konla ya ma-in lowampò ya liboy hondalò, agna pon warì pag-aralan no ma-in hilan pakakayan lomaban do ha arì ya mas malakè ya tawowan kisa konla? 32 No agna makaya, mintras anti et ha marayò ya kalaban na ay mangihogò ya nin tawowan nay homakbat nin maki-ayos do ha arì ya kalaban na. 33 Ombayro itaman,” wani Apo Hisos, “hinoman komoyo ay ahè ma-arì mag-in alagad ko no agna halibokotan ya kaganawan bagay ya anti kona.”

Hay ahin ya na-lihan alat

(Matiyo 5:13; Markos 9:50)

34 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “Hay ahin ay ma-alagà ta pampalahap nin pamamangan, piro no na-lihan anan alat, pangno et mapa-alat nin oman? 35 No na-lihan anan alat ay ayin anan pakinabang maski pangabono; kayà dapat anan itapon. Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko komoyo biha moyo honolen.”

15

Hay tawoy nitawon ay in-alimbawà ni Apo Hisosha topa ya nikatak

(Matiyo 18:12-14)

1 Malakè ya manininon bo-ih boy kanayon et ya mawmakasalanan ya ampakarani koni Apo Hisos ta manlengè nin anhalita-en na. 2 Banà bayri, hay Pawparisiyo boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay nipaghalità nin ombayri: “Biliwen moyo ba-in ya tawo! Antanggapen nay mawmakasalanan boy ampaki-arap ya konla nin mangan.”

3 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos bayti ya ombayri ya alimbawà: 4 “No miha komoyo ya ma-in magatoy topa ya hay miha ay nikatak, agna warì ibalag baytoy siyammapò boy siyam bayro ha pagpastolan ta tikapen na baytoy nikatak angga ha makit na? 5 No makit nayna ay lomiga ya boy babawen nan i-orong. 6 Pami-abot na ha bali na ay ingaten nay aw-amigo na boy kawkarani na ta halita-en na konla, ‘Makiliga kawo kongko,’ wana, ‘ta hay topa koy nikatak ay nakit koyna.’ 7 Ombayro itaman,” wani Apo Hisos, “igit ya kaligawan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos banà ha mihay makasalanan ya naghehe kisa ha siyammapò boy siyam ya ahè naghehe ta an-ipalagay la nin alwa hilan makasalanan.”

Hay kowaltay pilak ya nikatak

8 Nambi ana et hi Apo Hisos nin mihay alimbawà, ya wana, “No ma-in mihay babayi ya ma-in mapò ya kowaltay pilak biha hay mihay pilak ay nikatak, agya warì mamagket nin kingki boy kalihan nay bali na, ta pakatikaptikapen na anggan agna makit baytoy kowaltay pilak ya nikatak? 9 Pamakakit na ay ingaten nay aw-amiga na boy kawkarani na ta halita-en na konla, ‘Makiliga kawo kongko ta nakit koynay kowalta koy pilak ya nikatak.’ 10 Ombayro itaman, anhalita-en ko komoyo,” wani Apo Hisos, “magtowà ya aw-anghil nin Diyos nin banà ha mihay makasalanan ya naghehe ha kawkasalanan na.”

Hay anak ya nagbalang

11 Insigi ni Apo Hisos ya paghalità na: “Ma-in,” wana, “nin mihay tatay ya ma-in loway anak ya parihon lalaki. 12 Hinalità nin hatoy bongsò, ‘Tatay,’ wana, ‘igwà moyna kongko hapa-eg ya atag ko ha kawkamama-in mo ya mamanawen nawen komo.’ Kayà pini-atag ana nin hatoy tatay ya kawkamama-in na ya para do ha loway anak na.

13 “Ahè naboyot, hatoy bongsò ay inlakò na baytoy kamama-in ya atag na biha ya nog-alih nin gintan nay kowalta ya napaglako-an na. Nako ya ha kanayon ya dogal ya marayò, ta bayro na pinaggagastos ya kowalta na ha alwan mahampat ya gawgawà. 14 Hapa-eg, na-oboh ya kowalta na; kayà hin nilomateng ya pana-on bitil do ha dogal ya nilako na ay ampag-irap yayna. 15 Hay ginawà na ay nagprisinta nin magtrabaho ha mihay taga bayro. Hapa-eg, inhogò ya do ha paliyan ta ginawà na yan mangalilà nin bawbaboy. 16 Ha masyadoy kabitilan na, kateng pamamangan nin bawbaboy ay labay nan kanen; piro ayin nambi kona nin maski anya.

17 “Hin na-ihip-ihip na ay hinalità na ha sarili na, ‘Do,’ wana, ‘konnawen, hay aw-alilà nin tatay ko ay angkabhoy boy ampagsobray pamamangan la; hiko balè ay anti bayrin angkati nin bitil. 18 Morong ako ha tatay ko ta halita-en ko konay, “Tatay, nagkasalanan ako ha Diyos boy komo. 19 Alwa koynan karapatdapat ingaten nin anak mo; ibilang mo koyna nin miha ha aw-alilà mo.” ’ 20 Hapa-eg, nanigè yaynan morong ha tatay na.

“Marayò ya et ha bali la ay natamolawan yayna nin tatay na boy na-ingalowan na ya. Kayà nowayo hi tatay na nin hinomakbat kona ta tinakeh na ya boy inalekan.

21 “ ‘Tatay,’ wanan hatoy anak, ‘nagkasalanan ako ha Diyos boy komo. Alwa koynan karapatdapat ingaten nin anak mo.’

22 “Piro hinalità nin hatoy tatay do ha aw-alilà, ‘Manandalì kawo! Gitan moyo bayri baytoy pinakamaganday dolo ta ipaholot moyo kona. Pahinghingan moyo ya boy pasapatosan. 23 Pangayarì ay magpati kawo nin pinatabà ya oybon bakà. Magligaliga tamo, 24 ta habayti ya sarili kon anak ay kowinta nati biha nabiyay oman; hiya simpri ay kowinta nikatak, piro hapa-eg ay nakit yayna.’ Hapa-eg, inompisawan laynay pagligaliga la.

25 “Hin habayto, hatoy ponganay ya anak ay anti ha paliyan. Hin amporong yayna boy marani yayna ha bali la ay nakalengè ya nin togtogan boy ma-in ampipagbayli. 26 Iningat nay miha ha aw-alilà ta pinastang na no anyay ampangyari. 27 Tinombay baytoy alilà, ‘Nagbirayna,’ wana, ‘ya patel mo; kayà impapati nin tatay mo baytoy pinatabà ya oybon bakà ta habaytoy inhandà na ha pagligaliga banà ha patel moy nagbira ya ma-in kalighawan.’

28 “Hapa-eg, namahang baytoy ponganay boy agya nilomo-ob. Kayà nilako ya nin tatay na ta an-amo-amo-en na yan palo-oben. 29 Piro tinombay ya ha tatay na, ya wana, ‘Malakè ana ya ta-on nin pagsisirbi ko komo nin bilang mihay alilà, boy maski nakakano ay ayin ako nin ahè hinonol ya ampanogo-an mo kongko. Piro ni minghan ay agmo ko pinagpati nin maski oybon kanding emen ako makapaghandà nin para ha aw-amigo ko. 30 Piro hin nakalateng ba-in ya anak mo ya nangoboh nin kamama-in mo, ta ginastos na ha pawpota ay pinagpati mo yan pinatabà ya oybon bakà.’

31 “ ‘Anak ko,’ wanan tatay na, ‘hika ay pirmi kon kalamo, boy kaganawan ikon ko ay ikon mo. 32 Piro ka-ilangan tamon magligaliga, ta habayti ya patel mo ya kowinta nati pon ya nabiyay oman, boy kowinta nikatak ya nakit oman.’ ”

16

Hay alwan tapat ya pinahimala-an nin mama-alà

(Matiyo 6:24)

1 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Ma-in,” wana, “nin mihay tawoy mayaman ya ma-in pinahimala-an nin mama-alà nin kawkamama-in na. Hapa-eg, ma-in naghombong kona ya hatoy ampahimala-an nan mama-alà ay anhira-hira-en ya kowalta na nin gastosen. 2 Kayà impa-ingat na baytoy ampama-alà ta pinastang na ya, ‘Anya bayti,’ wana, ‘ya hombong kongko ya tongkol komo? I-orong moyna kongkoy listawan nin alagà kawkamama-in ko ta alwaynan hika ya paba-ala-en ko.’

3 “Hapa-eg, hinalità na ha sarili na nin hatoy mama-alà, ‘Anya raw,’ wana, ‘ya gaw-en ko ya an-alihen akoyna nin amo ko ha trabaho ko? Agko makayan mangotkot lotà boy angkareng-ey akon makilimoh. 4 Ah!’ wana, ‘tandà koyna. Manggawà akon paraan emen ako kandepen nin tawtawo pangalih kongko ha trabaho ko.’

5 “Hapa-eg, iningat nay kaganawan tawoy ma-in otang ha amo na. Pinastang na baytoy ona, ya wana, ‘Ongnoy otang mo ha amo ko?’

6 “Tinombay baytoy ma-in otang, ‘Magatoy hokat nin asitin olibo,’ wana.

“Hinalità nin hatoy mama-alà, ‘Anti bayri ya listawan nin otang mo. Miknò ka ta pahiliyan moy nakalista bayri emen hay otang mo ay mag-in tanan limampò.’

7 “Hapa-eg, pinastang na baytoy ikalwa, ‘Hapa hika itaman,’ wana, ‘Ongnoy otang mo?’ ‘Magatoy hokat nin trigo,’ wana.

“Hinalità ana et nin hatoy mama-alà, ‘Anti bayri ya listawan nin otang mo; pahiliyan moy nakalista bayri emen hay otang mo ay mag-in tanan walompò.’ 8 Banà bayro, habayti ya alwan tapat ya pinahimala-an nin mama-alà ay pinori nin amo na ha kagalingan na nin manaktika emen ya magkama-in pakinabang. Talagan hay tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay magaling ha pamakilamo ha kapara la kisa ha tawtawoy antompel ha Diyos.”

9 Insigi ni Apo Hisos ya paghalità na, “Kayà,” wana, “nin anhalita-en ko komoyo, gamiten moyoy kamama-in ya impahimalà komoyo nin para ha tawtawoy ampanga-ilangan emen pangati moyo ay tanggapen kawon pa-iri ha pama-iriyan ya ayin anggawan.

10 “Hinoman ya mapahimala-an ha mangayamò ya bagay ay mas ya nin pamahimala-an ha mangalhay ya bagay; hinoman ya ahè mapahimala-an ha mangayamò ya bagay ay lalò yan ahè mapahimala-an ha mangalhay ya bagay. 11 No agka mapahimala-an mama-alà nin kayamanan bayri ha babon lotà, hino ya mangipahimalà komo nin peteg ya kayamanan? 12 No ahè ma-arì ipahimalà komo ya ikon nin kanayon, hinoy mambi komo nin para pag-ikon mo?

13 “Ayin alilà ya makapagsirbi nin sabay ha loway amo; ta no pisabayen na, hay miha ay ma-arì pag-inakitan na, piro hatoy miha ay labiyen na; o ma-arì nin mag-in yan tapat ha miha, ta hatoy miha ay kasorawan na. Agmo ma-arì pisabayen nin pagsirbiyan ya Diyos boy kayamanan.”

Hay bawbagay ya hinalità ni Apo Hisos

(Matiyo 11:12-13; 5:31-32; Markos 10:11-12)

14 Hin nalengè bayti ya tawtorò ni Apo Hisos nin hatoy Pawparisiyoy sawsakim ha kowalta ay tinoya-toyà la hi Apo Hisos. 15 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Ampagmamahampat kawo,” wana, “ha arapan nin tawtawo, piro hay nakem moyo ay tandà nin Diyos. Hay bawbagay ya ampa-alaga-an nin tawtawo ay ayin ka-a-alagà ha tegteg nin Diyos.

16 “Hay kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis boy hinolat nin pawpropita hin hato ya an-ipahonol angga hin nag-ompisan nangaral hi Howan Mamiminyag. Pa-ibat hin nag-ompisan nangaral hi Howan Mamiminyag, hay Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos ay an-i-aral boy balang miha ay ampagpilit pasakop ha pamomo-on nin Diyos. 17 Ombayro man, mas maparan ma-alih ya langit boy lotà kisa ma-alih ya maski pinakamayamò parti ha mihay litra nin kawkapanogo-an.

18 “Hinoman ya lalaki ya mangihiyay nin ahawa biha mag-ahawa nin kanayon ay ampakapagkasalanan nin pamabayi; boy hay lalaki ya mag-ahawa nin babayi ya nakihiyay ha ahawa ay ampakapagkasalanan nin pamabayi.”

Hay mayaman ya tawo boy hi Lasaro

19 “Ma-in,” wani Apo Hisos, “nin mihay tawoy mayaman. Hay dawdoloy an-iholot na ay mangabli boy hay pamamangan nan allo-allo ay mangalahap. 20 Ma-in itaman mihay mamakilimoh ya nagngalan Lasaro ya napohipon borog. Hiya ay anggitan nin an-igwà ha poltan bali nin hatoy mayaman, 21 ta labay nan mangan nin maski mawmomo ya angkatata ha lamisawan nin hatoy mayaman. Hay aw-aho ay ampakon manapoh nin bawborog na.

22 “Hapa-eg, nati baytoy mamakilimoh ya ayin kanayon no alwan hi Lasaro. Hay kalolowa na ay gintan nin aw-anghil do ha kama-inan ni Abraham. Nati itaman baytoy mayaman boy intabon ya. 23 Hay kalolowa na ay nipalako ha impirno. Banà ha kadya-dya-an ya andanasen na ay naninglà ya. Ha marayò ay nakit na hi Lasaro ya kalamo ni Abraham. 24 Hapa-eg, nambolyaw ya, ‘Apo Abraham,’ wana, ‘ingalowan mo ko. Ihogò mo bayri hi Lasaro ta isawsaw na ha lanom ya tamorò na, biha na ipadnà ha dilà ko emen lomay-ep, ta masyado kon ampagdya-dyà bayri ha apoy.’

25 “Piro tinombay kona hi Abraham, ‘Anak ko,’ wana, ‘ihipen mo ya hin angkabiyay ka ha babon lotà ay pasasà ka ha kaganawan bagay ya mangahampat, piro hi Lasaro, kaganawan bagay ya dinanas na ay panay kadya-dya-an. Hapa-eg ay anti ya bayri nin ma-in kaligawan; hika balè ay anti bahen nin ampagdanas nin kadya-dya-an. 26 Bokod et bayro ay pagkalalè bongaw ya piha-etan tamo. Kayà hatoy labay mako bahen komoyo ya ma-ibat bayri ay ahè makalako boy ayin makalako bayri konnawen ya ma-ibat bahen.’

27 “Hapa-eg, hinalità ana et nin hatoy mayaman, ‘Apo Abraham, ihogò mo awod,’ wana, ‘hi Lasaro nin mako ha bali nin tatay ko, 28 ta ma-in akon limay patel ya lalaki. Halita-en na konla ya tongkol bayri emen aghila mipalako bayri ha kadya-dya-an.’

29 “Hinalità ni Abraham, ‘Anti bayro,’ wana, ‘ya hinolat ni Moysis boy hinolat nin pawpropita. Ma-arì lan leng-en bayto no labay la.’

30 “Tinombay baytoy mayaman, ‘Apo Abraham,’ wana, ‘agla leng-en bayto, piro no ma-in nati ya nabiyay oman ya mako bayro konla ay paghehean lay kawkasalanan la.’ 31 Hapa-eg, ombayri ana et ya hinalità ni Abraham, ‘No aghila,’ wana, ‘manlengè ha hinolat ni Moysis boy ha hinolat nin pawpropita ay aghila simpri minto-o maski nin ma-in nati ya nabiyay oman ya mako konla.’ ”

17

Kasalanan

(Matiyo 18:6-7, 21-22; Markos 9:42)

1 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Hay toksò ay anlomateng ya ampangibatan nin hay tawtawo ay makagawà nin kasalanan, piro ka-i-ingaloy mangyari ha tawoy manonoksò. 2 Hinoman ya manggawà nin bara-nan ya pangibatan nin hay mihay anak ya antompel kongko ay makapagkasalanan, mahampat et ya hay le-ey na ay taklan nin malhay ya batoy gigilingan biha ya itapon ha dagat. 3 I-atap moyoy sarili moyo!

“No ampanggawà nin kasalanan ya patel mo ay ha-aren mo, boy no maghehe ya ay patawaren mo. 4 No ha lo-ob managa-allo ay kapitoy bisis yan makagawà komo nin kasalanan ta kapitoy bisis ya simprin pakarani komo nin makikwan tawad ay patawaren mo ya.”

Pantotompel ha Diyos

5 Hapa-eg, hinalità nin aw-alagad koni Pangino-on Hisos, ya wanla, “Pakhawen moy pantotompel nawen.”

6 Tinombay ya Pangino-on, “No ma-in kawo,” wana, “nin pantotompel ya maski bilang bongat kayamò nin bot-on mostasa ay ma-arì moyon halita-en bayri ha po-on kayo ya an-ingaten sikomoro ya, ‘Oloten moy sarili mo ta ikambya mon itanem ha dagat!’ boy homonol bayti komoyo.”

Hay katongkolan nin alilà

7 “Alimbawà,” wani Apo Hisos, “ma-in miha komoyo ya ma-in alilà ya ampangararo o ampagpastol nin tawtopa. Panlomateng nan na-ibat ha paliyan, halita-en mo warì konay, ‘Mako kari ta mangan kayna?’ 8 Talagan agka maghalità nin ombayro, no alwan hay halita-en mo kona ay ombayri, ‘Ihandà moy pangaponan ko boy ayosen moy sarili mo, ta sirbiyan mo ko mintras ampangan ako, ta pangayarì ko ay ma-arì kaynan mangan.’ 9 Warì hay alilà mo ya anhomonol ha an-imanda mo ay ampasalamatan mo? 10 Ombayro itaman komoyo; no nagawà moyoy kaganawan immanda komoyo, hay halita-en moyo ay ‘Hikayi ay aw-alilà bongat; ginawà nawen ya katongkolan nawen.’ ”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya mapò katawoyma-in liproso

11 Mintras ampagpalako hili Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay nagdaan hila ha piha-etan nin probinsyan Samarya boy probinsyan Galiliya. 12 Hin ampomahok ana hili Apo Hisos ha mihay baryo ay nakahakbat hila nin mapò katawoy ma-in liproso. Tinonggen baytoy mapò katawoy ma-in liproso ha ma-in amò ya distansya, 13 biha hila nambolyaw, “Apo Hisos,” wanla, “ingalowan mo kayi.”

14 Hin nakit hila ni Apo Hisos ay ombayri ya hinalità na konla: “Mako kawon pakit ha pawparì.” Mintras ampako hilan pakit ha pawparì, hay nawini la ay malinis ana ta na-alih ya liproso la.

15 Hin na-asikaso nin miha konla ya mahampat yayna ay nagbira yan ampangibolyaw nin pamomori ha Diyos. 16 Hiya ay nanlokob ha danin bitih ni Apo Hisos ta nagpasalamat ya kona. Habayti ya tawo ay Samaritano.

17 Nagpastang hi Apo Hisos, “Warì alwan mapò katawoy hinomampat? Ayri ya siyam? 18 Aghila nayì mamalay otang ya nakem nin magbiran pasalamat ha Diyos? Habaytin bongat nayì ya dayowan ya taga Samarya ya nagbira?” 19 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha tawoy nagbira kona, “Mireng ka,” wana, “ta morong kayna. Pinakahampat ka nin katetpel mo.”

Hay pamomo-on nin Diyos

(Matiyo 24:23-28, 37-41)

20 Minghan, hi Apo Hisos ay pinastang nin Pawparisiyo no makano lomateng ya pamomo-on nin Diyos. Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Hay pamomo-on nin Diyos ay ayin palatanda-an boy ahè makit no makano lomateng, 21 ta hay pamomo-on nin Diyos ha nakem nin tawo ay ahè angkakit. Kayà ayin makapaghalità nin, ‘Hay Diyos ay mag-ompisaynan mamo-on ha dogal ya habayti!’ o, ‘Do ha kanayon ya dogal!’ ”

22 Hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Lomateng ya pana-on ya kahabekan moyon makit ya panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo piro agmoyo makit. 23 Ma-in tawtawoy maghalità komoyo nin ‘Anti ya bayro!’ o ‘Anti ya bayri!’ Agkawo minto-o konla nin makon manlek kongko, 24 ta hay allon panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay bilang kimat ya biglà anhomawang ha langit kateng ha kaganawan parti nin babon lotà. 25 Piro ka-ilangan magdanas ako pon nin masyadoy kadya-dya-an, boy agko tanggapen nin tawtawo hapa-eg pana-on.

26 “Ha allon panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay bilang ombayro ha pangyayari hin pana-on ni Nowi ya hay tawtawo ay alwan handà ta masyadoynay kala-etan la boy aglayna anlingayen ya Diyos. 27 Hin habayton pana-on, hay tawtawo ay sigisigi ha pamangan, paglahing, pag-ahawa, boy pamabanhal anggan na-abot ya allo nin hili Nowi ay pinomahok ha barko, biha biglà nangoran anggan hay babon lotà ay nahalipawan nin lanom ya nakamati konlan kaganawan.

28 “Ombayro et hin pana-on ni Lot. Hay tawtawo ay sigisigi ha pamangan, paglahing, pangomirsyo, pananem, boy panggawà nin bawbali. 29 Piro hin nog-alih hili Lot do ha siyodad nin Sodoma, hay tawtawo bayro ay pinatin inoran nin apoy boy asopri.

30 “Ombayro ya mangyari ha allo nin hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mipatnag. 31 Ha allon panlomateng ko, hinoman ya anti ha balkon ha bobongan nin bali na ay agana mistil mona-oy nin mangwan kawkamama-in na ya anti ha lo-ob nin bali na; boy hinoman ya anti ha paliyan ay agana mistil morong nin mangwan anyaman ya bagay. 32 Ihipen moyo baytoy nangyari hin hato ha ahawa ni Lot. Agya nakalibri banà ha pamabli na nin kawkamama-in na ya agna labay alihan. 33 Hinoman ya tawoy ampag-atap ha kamatyan ay mati et bongat, piro hinoman ya tawoy ahè ampagpa-alagà ha biyay na ay ma-in biyay ya ayin anggawan. 34 Anhalita-en ko komoyo, ha yabin panlomateng ko ay ma-in loway lalaki ya angkatoloy ha mihay kowarto; hay miha ay kowen, hay miha ay ibalag. 35 Ma-in loway babayi ya ampitambay nin ampanggiling, hay miha ay kowen, hay miha ay ibalag, 36 Ma-in loway lalaki ya ampilamon ampagtrabaho ha paliyan; hay miha ay kowen, hay miha ay ibalag.”

37 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinastang nin aw-alagad na, ya wanla, “Pangino-on, ayri mangyari bayti?”

Intobay konla ni Apo Hisos bayti ya ombayri ya kahalita-an: “No ayri,” wana, “ya bangkay ay bayro mititipon ya aw-owak.”

18

Hay alimbawà ya tongkol ha bawoy babayiboy ha howis

1 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos bayti ya alimbawà ha aw-alagad na, ta antoro-an na hila nin pirmin manalangin emen aghila ma-lihan nin pag-asa. 2 Hay hinalità na ay ombayri: “Ma-in mihay banowa ya ma-in howis ya ahè ampangigalang nin Diyos boy ahè ampangalang-alang nin tawtawo. 3 Ha banowa et ya habayto ay ma-in mihay bawoy babayi ya mabetbet nin mako bayro ha howis, ta ampapatambay yan ipaglaban ya katoynongan na ha kontraryo na. 4 Naboyot ya pon nin ahè an-asikasowen nin hatoy howis. Piro hin bandan hoyot ay hinalità na ha sarili na, ‘Maski,’ wana, ‘nin agko anggomalang ha Diyos o ampangalang-alang nin tawtawo 5 ay tambayan koyna simpri bayti ya bawoy babayi ta angkasora koyna kona banà ta ayin tegen akon lakwen nin distorbowen.’ ”

6 Insigi ni Pangino-on Hisos ya paghalità na, ya wana, “Paka-ihipen moyo ya hinalità nin habayti ya alwan tapat ya howis. 7 No nagawà na baytoy ombayro, ahè warì lalò tambayan nin Diyos ya tawtawoy pinilì na ya allo yabi nin ampakirawat kona? Agna hila warì tampol tobayen? 8 Anhalita-en ko komoyo ya tampol na hilan tambayan. Ombayro man, panlomateng ko ya an-ingaten Anak nin Tawo, ma-in ako warì makit ya antompel kongko bayri ha babon lotà?”

Hay alimbawà ya tongkol ha mihay Parisiyo boy ha mihay manininon bo-ih

9 Mihay alimbawà ana et ya hinalità ni Apo Hisos ha tawtawoy ampagmamahampat ta agla ambiyan kowinta ya kanayon. 10 “Ma-in,” wana, “nin lowa katawoy nako ha bali nin Diyos ta manalangin. Hay miha ay Parisiyo, hay miha ay manininon bo-ih. 11 Hatoy Parisiyo ay naka-ireng ya ampanalangin nin para ha sarili na, ya wana, ‘Ampasalamat ako komo, Diyos, ta alwa kon bilang ha kanayon ya tawtawoy sakim, alwan tapat, mapamabayi, boy alwa kon bilang ombahen ha manininon bo-ih. 12 Ha ka-ogali-an ko, ha lo-ob manlinggo ay ansadya-en ko nin loway allon magpaltan mangan boy an-igwà ko komo ya ikamapò parti nin angkatikapan ko.’

13 “Piro hatoy manininon bo-ih ay naka-ireng ha marayò, boy ha panalangin na ay agya ampaninglà nin manegteg ha tag-ay ta angkareng-ey ya, no alwan andogdogen nay nebneb na ta nanalangin yan ombayri: ‘Diyos ko,’ wana, ‘ingalowan mo ko ta hiko ay makasalanan.’

14 “Anhalita-en ko komoyo,” wani Apo Hisos, “alwan hatoy Parisiyo no alwan habayti ya manininon bo-ih ya norong ya pinatawad nin Diyos; ta hinoman ya ampangipagmalhay nin sarili na ay angka-lihan dangal, piro hinoman ya ampagmaka-aypà ay ampagkama-in dangal.”

Binindisyonan ni Apo Hisos ya aw-anak

(Matiyo 19:13-15; Markos 10:13-16)

15 Hapa-eg, ma-in tawtawoy nipantan nin mangayamò ya aw-anak ta ipa-aptoh la koni Apo Hisos emen mabindisiyonan. Hin nakit nin aw-alagad baytoy tawtawo ay hina-ad la hila. 16 Piro iningat ni Apo Hisos baytoy aw-anak, biha na hinalità ha aw-alagad na, ya wana, “Hay aw-anak ay agmoyo ha-aren no alwan pa-olayan moyo hilan pakarani kongko, ta hay pamomo-on nin Diyos ay anti ha tawtawoy ma-in pamahimalà kona nin bilang ombayri ha pamahimalà nin habayti ya mangayamò ya aw-anak. 17 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya ahè ampananggap nin pamomo-on nin Diyos nin bilang ha mayamò ya anak ay ahè mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

Hay tongkol ha mihay lalaki ya mayaman

(Matiyo 19:16-30; Markos 10:17-31)

18 Minghan, hi Apo Hisos ay pinastang nin miha ha ampamo-on ha Hawhodiyo, ya wana, “Mahampat ya mangangaral, anyay dapat kon gaw-en emen ako magkama-in nin biyay ya ayin anggawan?”

19 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Antà,” wana, “nin an-ingaten mo ko nin mahampat? Ayin kanayon ya mahampat no alwan Diyos. 20 Tandà moy pawpanogò nin Diyos: ‘Agka makilalaki o mamabayi; agka mamatin tawo; agka manakaw; agka manistigos nin ayin kaptegan; boy igalang moy tatay mo boy nanay mo.’ ”

21 Tinombay baytoy lalaki, “Kaganawan nin habayti ay anhonolen koyna pa-ibat hin anak ako et.”

22 Hin nalengè bayto ni Apo Hisos, ay hinalità na kona, “Ma-in et,” wana, “nin mihay bagay ya ka-ilangan mon gaw-en. Ilakò moy kaganawan kamama-in mo, ta hay napaglako-an ay igwà mo ha mawmanga-irap emen ka magkama-in kayamanan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos; pangayarì mon gaw-en bayto ay magbira ka bayri ta makilamo ka kongko.” 23 Piro hin nalengè bayti nin hatoy lalaki ay nilomelè ya banà ha kalak-an nin kayamanan na.

24 Tinegteg ni Apo Hisos baytoy lalaki ya nilomelè biha na hinalità, “Hay tawoy mayaman,” wana, “ay ma-irap mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos. 25 Mas maparah et ha mihay kamel ya magdaan ha lobot nin karayem kisa ha mihay mayaman ya mapalamo ha tawtawoy ampag-ari-an nin Diyos.”

26 Hatoy tawtawoy anti bayro ya nakalengè nin hinalità ni Apo Hisos ay nagpastang kona, ya wanla, “No ombayro, hinoman awod ya malibri?”

27 Tinombay hi Apo Hisos, “Kaganawan,” wana, “nin ma-irap ya bagay ya ahè kayan gaw-en nin tawtawo ay magawà nin Diyos.”

28 Hapa-eg, naghalità hi Pidro, ya wana, “Imbalag nawen ya kaganawan ta nakilamo kayi komo.”

29 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: hinoman ya mangibalag nin pamamali na, ahawa na, pawpatel na, mawmato-antawo na, o aw-anak na alang-alang ha pamomo-on nin Diyos 30 ay igit et bayro ha imbalag na ya tanggapen na bayri ha babon lotà; boy lano ha biyay ya miha ay agyayna mati nin oman ta ma-in yaynan biyay ya ayin anggawan.”

Ikatlon bisis nin hinalità ni Apo Hisos ya tongkolha kamatyan na

(Matiyo 20:17-19; Markos 10:32-34)

31 Hapa-eg, impa-alilih ni Apo Hisos ya labinloway alagad na ta hinalità na konla, “Leng-en moyo bayti ya halita-en ko komoyo. Hitamo ay ampagpalako ha siyodad nin Hirosalim. Pami-abot tamo bayro ay ma-in mangyari kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo ta matopad ana baytoy kaganawan bagay ya hinolat nin pawpropita hin hato. 32 Hiko ay igwà ha alwan Hawhodiyo. Pagsistiyan la ko, insoltowen, boy dol-an. 33 Barogen la ko biha la ko patyen, piro lomateng ya ikatlon allo ay mabiyay akon oman.”

34 Piro hatoy hinalità ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin aw-alagad na, ta hay labay totolen nin habayto ay ahè impa-intindi konla. Kayà agla tandà no anyay anhalita-en ni Apo Hisos.

Pinakahampat ni Apo Hisos ya bowag ya mamakilimoh

(Matiyo 20:29-34; Markos 10:46-52)

35 Hin marani ana hili Apo Hisos ha banowan Hiriko ay ma-in mihay lalaki ya bowag ya naka-iknò ha pingit daan ta ampakilimoh. 36 Hin nakalengè ya nin tawtawoy ampagdaan ha dani na ay pinastang na hila no anyay ampangyari. 37 Hinalità la kona, “Ampagdaan,” wanla, “hi Hisos ya taga Nasarit.”

38 Hapa-eg, nambo-angaw baytoy bowag, ya wana, “Apo Hisos ya alalak ni Arì Dabid, ingalowan mo ko.”

39 Hatoy tawtawoy angka-ona koni Apo Hisos ay naghalità do ha bowag nin agya magtelek. Piro lalò yan nambo-angaw, “Alalak ni Dabid,” wana, “ingalowan mo ko.”

40 Hin nalengè ni Apo Hisos baytoy bo-angaw ay tinonggen ya ta immanda nay gitan kona baytoy lalaki ya bowag. Hin marani ana baytoy bowag ay pinastang ya ni Apo Hisos, ya wana, 41 “Anyay labay mon gaw-en ko komo?”

“Apo,” wana, “labay ko dayin makakit.”

42 Hapa-eg, hinalità kona ni Apo Hisos, “Makakit ka!” wana. “Banà ha katetpel mo ay hinomampat ka.” 43 Antimano, nakakit baytoy bowag. Nakilako ya koni Apo Hisos boy ampamori ya ha Diyos. Kaganawan nin hatoy tawtawoy anti bayro ya nakakit nin hatoy pangyayari ay nipamori ha Diyos.

19

Hi Apo Hisos boy hi Sakiyo

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay ampagdaan ana ha banowan Hiriko. 2 Bayro ay ma-in mihay mayaman ya lalaki ya nagngalan Sakiyo ya miha ha ampamo-on ha mawmanininon bo-ih. 3 Labay na dayi nin makit hi Apo Hisos, piro banà ha kalak-an tawo ay agna ya makit ta pandak ya. 4 Kayà hay ginawà na ay nowayo yan nagpalako ha onawan, biha ya nolì ha tag-ay kayo ya an-ingaten sikomoro emen na makit hi Apo Hisos ya magdaan. 5 Hin ni-abot hi Apo Hisos ha ogto ni Sakiyo ay tininglà na ya, biha na hinalità kona, “Sakiyo,” wana, “manandalì kan mona-oy, ta hapa-eg ay ka-ilangan kon makihandà ha bali mo.”

6 Hapa-eg hi Sakiyo ay nanandalì nin nona-oy boy maliga yay nananggap koni Apo Hisos. 7 Kaganawan tawoy nakakit nin habayto ay ampipagdalamorom, ya wanla, “Nako yan nakihandà ha bali nin makasalanan.”

8 Hapa-eg, nireng hi Sakiyo biha na hinalità koni Pangino-on Hisos, “Pangino-on,” wana, “hay kagitnà nin kawkamama-in ko ay igwà ko ha tawtawoy manga-irap, boy hinoman ya napana-olan ko ay orongan ko ya nin ka-apat ya bisis ha naha-ol ko kona.”

9 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Hapa-eg allo,” wana, “hay kalibriyan ay nilomateng ana ha pamamali ya habayti, ta hika ay miha itaman ha aw-inalalak ni Abraham. 10 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay nako bayri ha babon lotà nin manikap boy mangilibri nin tawtawoy nitawon emen aghila mipalako ha kaparosawan ya ayin anggawan.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili na ha arì boy in-alimbawà nay ampipantompel kona ha aw-alilà

(Matiyo 25:14-30)

11 Banà ta hi Apo Hisos ay andomani ana ha siyodad nin Hirosalim ay mihay alimbawà ya hinalità na do ha nipampakalengè nin hatoy hinalità na koni Sakiyo, ta an-ihipen la ya hay pamomo-on nin Diyos ay tampol anan mipatnag. 12 Hinalità ni Apo Hisos, “Ma-in,” wana, “nin mihay kagalanggalang ya lalaki ya nako ha marayò ya dogal, ta tanggapen nay karapatan na nin mag-arì biha ya morong. 13 Piro biha ya nog-alih ay iningat na pon ya mapò ya alilà na ta balang miha konla ay binalagan na nin mani-ihay kowaltay gintò, boy hinalità na konla, ‘Ikomirsyo moyo bayti,’ wana, ‘emen lomakè mintras ayin ako bayri.’ 14 Hapa-eg, hay kaganawan tawo ya angkasakopan na ay nag-inakit kona. Kayà nangihogò hilan tawtawoy mako bayro ta impahalità lay ombayri: ‘Agnawen labay bayti ya tawo nin mag-arì konnawen.’

15 “Ombayro man, nag-in ya simpri nin arì boy norong ya. Hapa-eg, impa-ingat na baytoy aw-alilà na ya bibinyan na nin kowalta ta pastangen na no ongnoy napakinabang la. 16 Hinalità nin hatoy na-onan nilomateng, ‘Kagalanggalang ya arì,’ wana, ‘hay kowalta mo ay nakinabang nin mapò.’ 17 Hinalità kona nin hatoy arì, ‘Maganday ginawà mo,’ wana, ‘mahampat ya alilà. Banà ta mapahimala-an ka ha mayamò ya bagay ay gaw-en katan mama-alà nin mapò ya siyodad.’

18 “Hinalità nin hatoy alilà ya ikalwan nilomateng, ‘Kagalanggalang ya arì,’ wana, ‘hay kowalta mo ay nakinabang nin lima.’ 19 Hinalità kona nin arì, ‘Mama-alà ka,’ wana, ‘nin limay siyodad.’

20 “Hapa-eg, nilomateng ana et ya mihay alilà ta hinalità na, ‘Kagalanggalang ya arì,’ wana, ‘anti bayri baytoy kowalta ya gintò ya imbalag mo kongko. Pinotot kon panyò ta intagò ko. 21 Nalimo ko komo ta tandà koy hika ay mahigpit. Ampangwa kan alwa mon ikon boy an-alawahanen moy agmo intanem.’

22 “Hinalità kona nin hatoy arì, ya wana, ‘Hika ya mala-et ya alilà, mismon halità mo ya panosga ko komo. Tandà mo awod ya mahigpit ako, ampangwa kon alwa kon ikon, boy ampangalawah ako nin agko intanem. 23 Antà man awod agmo indabò ya kowalta ko ha bangko emen pagbira ko ay ma-in akon matanggap ya tobò?’ 24 Hapa-eg, hinalità na ha tawtawoy anti bayro, ‘Kowen moyo,’ wana, ‘ba-in ya kowalta ta igwà moyo do ha ma-in mapò ya kowaltay gintò.’

25 “Hinalità la ha arì, ya wanla, ‘Kagalanggalang ya arì, da-an yaynan ma-in mapò.’

26 “Tinombay baytoy arì, ‘Anhalita-en ko komoyo: hay tawoy ma-in ay pahanan et ya ma-in kona, piro hay ayin, no anyaman ya ma-in kona maski a-amò ay alihen kona. 27 Hapa-eg, gitan moyo bayri kongko baytoy kawka-away koy ahè malabay kongko nin mag-in arì la, ta patyen moyo hila ha arapan ko.’ ”

Hin hi Apo Hisos ay anlomateng ha siyodadnin Hirosalim

(Matiyo 21:1-11; Markos 11:1-11; Howan 12:12-19)

28 Hin nayarì nin hinalità bayti ni Apo Hisos ya alimbawà, hiya ay nako ha onawan la nin ampagpalako ha Hirosalim. 29 Hin marani ana hili Apo Hisos ha banowan Bitpahi boy ha banowan Bitanya ha bakilbakil ya an-ingaten Bakil nin Aw-olibo ay pina-ona nay loway alagad na, 30 ya wana, “Mako kawo bahen ha banowa ya anti ha bandan onawan tamo. Pami-abot moyo bahen ay ma-in kawon makit ya mihay oybon asno ya nakapotal ya ahè et nahahakyan. Oka-an moyo bayto ta gitan moyo bayri. 31 No ma-in mamastang komoyon, ‘Antà an-oka-an moyo bayti?’ ay halita-en moyo kona ya ombayri: ‘Habayti ay ka-ilangan nin Pangino-on.’ ”

32 Hatoy loway alagad ya inhogò ay nakoyna. Nakit lay kaganawan nin hatoy ombayro ha hinalità konla ni Apo Hisos. 33 Mintras an-oka-an la baytoy oybon asno ay pinastang hila nin hatoy ma-in aw-ikon, “Antà,” wanla, “nin an-oka-an moyo ba-in?”

34 Tinombay hila, ya wanla, “Ka-ilangan bayti nin Pangino-on.”

35 Hapa-eg hatoy oybon asno ay gintan la koni Apo Hisos. Hay aw-alimenmen la ay ginawà lan hapin, biha la tinambayan hi Apo Hisos nin hinomakay. 36 Hin nanigè yayna, hay tawtawo ay nangi-aplak nin aw-alimenmen la ha pagdanan ni Apo Hisos.

37 Hin marani ana hi Apo Hisos ha dogal ya palohan ha Bakil nin Aw-olibo ay nipagtowà baytoy kalak-an tawoy anhomono kona. An-ipakakhaw lay bosis lan mamori ha Diyos banà ha kawkapapa-ispantay gawà ya nakit la. 38 Hay anhalita-en la ay ombayri: “Bindisyonan nin Diyos,” wanla, “ya arì ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on. Ma-in katinekan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Poriyen ya Diyos!”

39 Hapa-eg, do ha kalak-an tawoy anhomono koni Apo Hisos ay ma-in ongnoy Parisiyo ya naghalità kona, “Mangangaral,” wanla, “imanda mo ha aw-alagad mo ya pakatinek hila.”

40 Tinombay hi Apo Hisos, “No tominek hila,” wana, “anhalita-en ko komoyo ya mismon habayti ya bawbato ha daan ay mipambo-angaw nin mamori kongko.”

Hi Apo Hisos ay nanangih banà ha katya-an nakem nin tawtawo ha siyodad nin Hirosalim

41 Hin marani ana hi Apo Hisos ha Hirosalim ay nanangih ya hin natamolawan na baytoy siyodad. 42 “Hikawoy tawtawo ya ampa-iri bahen, no tandà moyon bongat dayi,” wana, “ya makab-i komoyon katinekan! Piro angga hapa-eg ay agmoyo angka-intindiyan ta agmoyo labay tanggapen! 43 Lomateng ya pana-on ya hikawo bahen ha Hirosalim ay kobkoben nin kawka-away moyo boy bontonan lan lotà ya mamalibot moyo emen agkawo maka-alih. 44 Hira-en lay siyodad moyo, boy kaganawan tawo kateng aw-anak ya anti ha lo-ob siyodad ay pa-irapan la. Ni mihay bato ay ayin matilà ha pinangipababowan ya kapariho nin bato, ta agmoyo nabalayan ya Diyos hin pana-on nin nako ya bayri nin mangilibri komoyo!”

Hi Apo Hisos ay nako ha bali nin Diyos

(Matiyo 21:12-17; Markos 11:15-19; Howan 2:13-22)

45 Hapa-eg, hi Apo Hisos ay nilomo-ob ha bali nin Diyos. Bayro ha kolob nin habayto ay ma-in ampipaglakò. Hapa-eg, inompisawan hila ni Apo Hisos nin ipataboy, 46 biha na hinalità konla, ya wana, “Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri: ‘Hay bali ko ay ingaten bali nin panalanginan.’ Piro ginawà moyon kowartil nin tawtolisan!”

47 Hi Apo Hisos ay allo-allon ampako ha bali nin Diyos nin manorò. Piro hay pawpo-on nin pawparì kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy hatoy ampipamo-on ay labay la yan patyen. 48 Ombayro man ay agla magawà ta malakè ya tawoy labaylabay manlengè ha an-itorò ni Apo Hisos.

20

Hay pastang ya tongkol ha katongkolan ni Apo Hisos

(Matiyo 21:23-27; Markos 11:27-33)

1 Mihay allo, mintras anti hi Apo Hisos ha lo-ob bali nin Diyos ta ampanorò yan tawtawo boy an-i-aral nay Mahampat ya Balità ay nako kona ya pawpo-on nin pawparì, mawmangitorò nin kawkapanogo-an, kateng mawmato-ay mangama-in katongkolan. 2 Hinalità la kona, “Ibalità mo,” wanla, “konnawen no anyay katongkolan mo nin manggawà nin ombayri ya bawbagay bayri ha bali nin Diyos, boy no hinoy nambi komo nin ombayroy katongkolan.”

3 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Pastangen katawo pon,” wana. 4 “Ayri nangibat ya katongkolan ni Howan nin maminyag, ha Diyos nayì o ha tawo?”

5 Hilahila ay ampididiskosyon boy ma-in ampaghalità nin ombayri: “No halita-en tamo ya nangibat ha Diyos ya paminyag ni Howan ay halita-en na kontamo ya, ‘Antà awod agmoyo pininto-o hi Howan?’ 6 Piro no halita-en tamo itaman ya nangibat ha tawo ay batowen tamo nin habayti ya kalak-an tawo, ta ampinto-o hila nin hi Howan ay propita.”

7 Kayà hay intobay la koni Apo Hisos ay ombayri: “Agnawen,” wanla, “tandà no hinoy nambin katongkolan koni Howan.”

8 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Hiko man ay ahè itaman maghalità komoyo no hinoy nambi kongkon katongkolan nin manggawà nin ombayroy bawbagay.”

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili na ha anakya pinakalabilabi boy ha batoy ahè tinanggap

(Matiyo 21:33-46; Markos 12:1-12)

9 Hapa-eg, mihayna et ya alimbawà ya hinalità ni Apo Hisos do ha tawtawo. “Ma-in,” wana, “nin mihay lalaki ya ma-in lotà ya tinanamanan na nin aw-obas ya impaba-alà na ha ongnoy tawo, ta nako ya ha kanayon ya dogal boy bayro ya manatili nin maboyot ya pana-on. 10 Hin pana-on anan pangalawah nin habaytoy aw-obas ay nangihogò yan mihay alilà na do ha pinaba-alà ta kowen nay atag na ha ma-alawah. Piro hatoy alilà ya inhogò ay pinagpapatok nin hatoy pinaba-alà biha la ya pina-orong nin ayin gitan. 11 Hatoy ma-in tanaman ay nangihogò ana et nin kanayon ya alilà na, piro ombayroyna et ya ginawà nin hatoy pinaba-alà. Pinagpapatok la ya boy pinareng-ey, biha la ya impataboy nin ayin gitan. 12 Hapa-eg hatoy ma-in tanaman ay nangihogò nin ikatlon alilà na, piro habaytoy alilà ay hinogathogatan nin hatoy pinaba-alà biha impataboy.

13 “Hapa-eg, hinalità nin hatoy ma-in tanaman, ‘Anya,’ wana, ‘ya gaw-en ko? Ah! ihogò koy anak ko ya pinakalabilabi ko; sigoradon igalang la ya!’

14 “Piro hin nakit ya nin hatoy pinaba-alà ay ni-i-ilgo hila, ya wanla, ‘Hiya bayti ya mamagmana. Patyen tamo ya emen tamo mapag-ikon ya mamanawen na.’ 15 Kayà hay ginawà la do ha anak ay pinilit lan impalikol ha tanamanan nin obas biha la ya pinati.”

Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Anya ha palagay moyo ya gaw-en nin hatoy ma-in ikon nin tanaman do ha pinaba-alà na? 16 Sigoradon mako ya bayro ta patyen na baytoy pinaba-alà na, biha na ipaba-alà baytoy tawtanaman ha kanayon.”

Hin nalengè bayti nin hatoy tawtawo ay hinalità la, “Ahè dayi,” wanla, “mangyari.”

17 Piro tinegteg hila ni Apo Hisos biha na hila pinastang, “Anyaman, awod,” wana, “ya labay totolen nin habayti ya impaholat nin Diyos?

‘Hay bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag-in pinakama-alagà ya bato.’

18 Anhalita-en ko komoyo,” wani Apo Hisos, “hinoman ya matata bayro ha bato ay mangatatamek boy bilang ya ha tawoy ampagdanas nin kadya-dya-an ta ahè naghehe nin kasalanan; boy hinoman ya mabondagan nin habaytoy bato ay matapong nin bilang gabok boy bilang ya ha tawoy igwà nin Diyos ha kaparosawan.”

Hay pastang ya tongkol ha pamamayad bo-ih

(Matiyo 22:15-22; Markos 12:13-17)

19 Hapa-eg, na-intindiyan nin mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy pawpo-on nin pawparì ya hilay in-alimbawà ni Apo Hisos do ha tawtawoy pinaba-alà nin tawtanaman ya obas. Kayà habayton oras ay labay lan dakpen hi Apo Hisos, piro angkalimo hila ha tawtawo. 20 Ampangantì hila nin tamà ya oras nin ma-iparakep la hi Apo Hisos. Hapa-eg, nangihogò hila nin ongnoy tawoy magpanggap nin hila ay tapat. Hila bayto ya magpastang koni Apo Hisos emen la ya mahagep ha pag-i-ilgo na. Ha ombayro ay ma-igwà la ya ha hilong kapangyariyan nin gobirnador. 21 Habayti ya nipagpanggap ay nagpastang koni Apo Hisos, “Mangangaral,” wanla, “tandà nawen ya hay anhalita-en mo boy an-itorò mo ay tamà. Tandà nawen et ya agka ampamilì nin tawo, boy hay an-itorò mo ay kaptegan ya tongkol ha kalabayan nin Diyos para ha tawtawo. 22 Hapa-eg, tongkol ha pamamayad bo-ih, tamà nayì o alwa ya mamayad kayi nin bo-ih ha ampamo-on konnawen ya hi Arì Sisar ya taga siyodad nin Roma?”

23 Piro tandà ni Apo Hisos ya kala-etan nin intinsyon la; kayà hinalità na konla, 24 “Pakitan moyo ko,” wana, “nin kowaltay pilak.” Hin na-ipakit la kona ay pinastang na hila, “Hino,” wana, “ya ma-in lopa nin habayti ya anti bayri, boy hino ya ma-in ngalan nin habayti ya nakaholat bayri?”

25 “Hi Arì Sisar,” wanla.

Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay para koni Arì Sisar,” wana, “ay igwà moyo kona, ta hay para ha Diyos ay igwà moyo ha Diyos.”

26 Ha pag-i-ilgo ni Apo Hisos ha arapan nin hatoy tawtawo ay ayin hilan pakahagpan kona; kayà aghilayna nagtelek, boy ampag-ispantawan lay pantotombay na.

Hay pastang ya tongkol ha pangabiyay oman

(Matiyo 22:23-33; Markos 12:18-27)

27 Ma-in mihay gropon Hodiyo ya an-ingaten Sadosiyo ya ahè ampinto-o nin hay nikati ay mabiyay oman. Hapa-eg hay ongno konla ay nakon nagpastang koni Apo Hisos. 28 “Mangangaral,” wanla, “ombayri ya hinolat ni Moysis ya para kontamo: ‘No ma-in mita-ahawa ya hay lalaki ay nati nin aghila nagka-anak, hatoy bawo ay dapat pag-ahawa nin patel nin hatoy nati, ta no magka-anak hila, hatoy anak ay para do ha patel nay nati.’ 29 Alimbawà,” wanlan hatoy Sawsadosiyo koni Apo Hisos, “ma-in pitoy lalaki ya mipapatel. Hay ponganay ay nag-ahawa, piro nati ya nin ahè nagka-anak. 30 Hay homono do ha ponganay ay nag-ahawan hatoy bawo, piro nati ya simpri nin ahè nagka-anak. 31 Ombayro simpri ya nangyari do ha ikatlo. Kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa nin hatoy babayi piro kaganawan la ay nati nin ahè nagka-anak. 32 Ha kalalampohan ay nati baytoy babayi. 33 Hay pastang nawen ay ombayri: no warì ta biyayen oman ya nikati, hino konla ya ma-in ahawa nin hatoy babayi ya kaganawan nin hatoy pitoy mipapatel ay nakapag-ahawa kona?”

34 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hay pag-a-ahawa,” wana, “ay para ha tawtawo mintras bongat nin angkabiyay bayri ha babon lotà. 35 Piro hay an-ibilang nin karapatdapat ha biyay ya miha boy ha pangabiyay nin oman ay agana mag-ahawa. 36 Hila ay bilang ana ha aw-anghil ya ayin kamatyan boy aw-anak hilayna nin Diyos ta biniyay hilan oman. 37 Maski hi Moysis ay namapteg nin hay nikati ay talagan biyayen oman, ta hin hinolat na ya tongkol ha ma-aypà ya kayoy andongket, hay ingat na ha Pangino-on ay ‘Diyos ni Abraham, Isak, boy Diyos ni Hakob.’ 38 Ampangahologan nin hay nikati ana ya nipantompel ha Diyos ay kowinta angkabiyay; ta hay Diyos ay Diyos nin ampikabiyay, alwan Diyos nin nikati. Kaganawan ay an-ibilang nin Diyos nin kowinta angkabiyay.”

39 Hapa-eg, naghalità ya ongnoy mangitorò nin kawkapanogo-an, “Hay ganda,” wanla, “nin hatoy intobay mo konla, Mangangaral.” 40 Hin nayarì bayto ay ayin anan nakaregdeg nin magpastang koni Apo Hisos.

Hay pastang ya tongkol koni Kristo ya impangakònin Diyos

(Matiyo 22:41-46; Markos 12:35-37)

41 Hapa-eg, pinastang hila ni Apo Hisos, “Pangno,” wana, “halita-en nin tawtawo ya hay Kristo ya impangakò nin Diyos ay alalak ni Arì Dabid? 42 Mismon hi Arì Dabid ya naghalità nin ombayri ya nakaholat ha libron Kawkanta:

‘Hinalità nin Pangino-on Diyos ha Pangino-on ko: Miknò ka ha bandan wanan ko 43 anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.’ ”

44 Hinalità et ni Apo Hisos, ya wana, “No hi Arì Dabid ay nangingat, ‘Pangino-on’ koni Kristo ya impangakò nin Diyos, pangno nin hi Arì Dabid ya tawon bongat ay nakapi-alalak ha Pangino-on na?”

Mag-atap ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an

(Matiyo 23:1-36; Markos 12:38-40)

45 Mintras ampanlengè baytoy tawtawo ay naghalità hi Apo Hisos ha aw-alagad na, 46 “Mag-atap kawo,” wana, “ha mawmangitorò nin kawkapanogo-an, ta hay labay la ay mipapasyal hilan nakaholot nin makarà ya dolo, boy labay lan ilawen boy igalang nin tawtawo ya anti ha arapan nin tawtindawan. Ha lo-ob himba-an ay labay lan miknò ha arapan ha pamikno-an nin importantin tawo, boy no ma-in okasyon, hay labay lan pamikno-an ay ha dani nin hatoy ma-in pa-okasyon. 47 Angkowen lay kamama-in nin bawbawoy babayi, biha hila mamakit nin masyadon karà panalangin. Banà bayri ha anggaw-en la ay lalò bomyat ya iparosa konla.”

21

Hay indabò nin ma-irap ya bawoy babayi

(Markos 12:41-44)

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay namatag ha mamalibot na. Nakit nay mawmangayaman ya ampipagdabò nin kowalta ha pangidabo-an nin aboloy bayro ha lo-ob bali nin Diyos. 2 Nakit na et bayro ya mihay ma-irap ya bawoy babayi ya nagdabò nin mayamò ya alagà ta hay indabò na ay loway sintimos ya tangsò. 3 Hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay indabò nin haba-in ya ma-irap ya bawoy babayi ay mas ma-alagà kisa ha indabò nin kaganawan; 4 ta hay indabò la ay sobra ha kayamanan la ya alwa laynan ka-ilangan, piro haba-in ya ma-irap ya bawoy babayi ay in-oboh nan indabò ya dapat nan ikabiyay.”

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha pagkahirà nin bali nin Diyos

(Matiyo 24:1-2; Markos 13:1-2)

5 Hay ongno ha aw-alagad ni Apo Hisos ay ampi-i-ilgo nin tongkol ha kagandawan bali nin Diyos, ta hay mangalhay ya bawbatoy pinaglingling ay ma-in maganday adorno ya inggawà nin tawtawo nin para ha Diyos. Hinalità ni Apo Hisos, 6 “Lomateng,” wana, “ya pana-on ya kaganawan haba-in ya angkakit moyoy bawbato ya pinibabanto ay ayin matilà ha babo nin kaparihon bato ta kaganawan ay mihabwag.”

Kagolowan boy pawpanla-et

(Matiyo 24:3-14; Markos 13:3-13)

7 “Mangangaral,” wanlan hatoy tawtawo koni Apo Hisos, “makano mangyari baytoy hinalità mo ya tongkol do ha bawbato, boy anyay palatanda-an nin habayto ay maraninan mangyari?”

8 Tinombay hi Apo Hisos, “Mag-atap kawo,” wana, “emen agkawo maloko, ta malakè ya tawoy lomwah ya manggamit nin ngalan ko ya maghalità nin ombayri: ‘Hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos’; boy halita-en la et, ‘Hay ka-anggawan nin kaganawan ay nilomateng ana,’ piro agkawo minto-o konla. 9 Agkawo malimo ha malengè moyoy tongkol ha gawgira boy kawkagolowan. Habayti ya ombayri ya bawbagay ay ka-ilangan mangyari pon, piro alwa et ka-anggawan nin kaganawan.”

10 Hapa-eg, hinalità ana et ni Apo Hisos konla, “Hay tawtawo ha mihay nasyon ay lomaban ha tawtawo ha kanayon ya nasyon, boy mangapilalaban et ya gawgobirno. 11 Magkama-in nin mangakhaw ya layon boy ma-in lomateng ya bitil. Magkama-in et nin mawmasakit ya ikamati ha maski ayrin dogal; boy ha langit ay magkama-in kawkapapalimoy pangyayari boy pawpapag-ispantawan.

12 “Piro biha mangyari bayti ya kaganawan bagay ay dakpen kawo pon boy padya-dya-an, boy gitan la kawo ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo ta bistawen biha la kawo ipiriso. Banà kongko ay i-arap kawo ha gawgobirnador boy ha kanayon ya ampipamo-on. 13 Ha ombayroy pangyayari, hikawo ay makapapteg nin tongkol kongko. 14 Agkawo mahlak no anyay itobay moyo ha pagdipinsa moyo ha sarili moyo, 15 ta biyan katawon karonongan nin tombay boy hikoy mangipa-ihip komoyo nin itobay moyo ya ahè ma-arì pabongkoken o salongaten nin kawka-away moyo. 16 Maski mawmato-antawo moyo, pawpatel moyo, pawpartidos moyo, boy aw-amigo moyo ay mangisapakat komoyo boy mangipapati nin ongno komoyo. 17 Kaganawan tawo ay mag-inakit komoyo nin banà kongko. 18 Piro ni mihay habot ha olo moyo ay ayin mikatak ta agkatawo pa-olayan. 19 Pakatibayen moyoy pantotompel moyo ta ha ombayro ay ma-ilibri moyoy sarili moyo.”

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha pagkahirànin siyodad nin Hirosalim

(Matiyo 24:15-21; Markos 13:14-19)

20 “No makit moyo,” wana et ni Apo Hisos, “ya hay siyodad nin Hirosalim ay napalibotan nin hawhondalò ay matanda-an moyo ya maraninay pagkahirà nin habayto. 21 Hapa-eg hay tawtawo ha probinsyan Hodiya ay dapat mowayon mako ha bawbakil; hatoy anti ha siyodad nin Hirosalim ay dapat mog-alih, boy hay anti ha likol nin hatoy siyodad ay agana magbira bayro. 22 Habayto ya pana-on nin pamamarosa emen magkapeteg ya nangyari ana baytoy impaholat nin Diyos. 23 Ha aw-alloy habayto, hay mangaboktot boy nawnanay ya ampipamanonò ay ka-i-ingalo! Bayri ha dogal ya habayti ay magkama-in masyadoy kadya-dya-an, boy hay tawtawo bayri ay latngan nin pahang nin Diyos. 24 Hay kanayon konla ay patyen nin kawka-away la, boy hay kanayon ay bihagen ta gitan ikakatak ha kaganawan nasyon. Habayti ya siyodad nin Hirosalim ay pakahira-hira-en nin alwan Hawhodiyo angga ha malabah ya intaning nin Diyos ya pana-on nin mayarì ya pananakop nin alwan Hawhodiyo.”

Hay panlomateng nin an-ingaten Anak nin Tawo

(Matiyo 24:29-31; Markos 13:24-27)

25 Hinalità et ni Apo Hisos, “Makakit,” wana, “nin pawpapag-ispantawan ha allo, bowan, boy ha bawbito-en. Hay tawtawo ha kaganawan dogal ha babon lotà ay mikagolo ta malimo hila ha ampan-ogong ya dalleg nin dawoyon. 26 Hay tawtawo ay mikalmay banà ha kalimowan la mintras an-anti-en la no anyay mangyari ha babon lotà; ta hay bawbagay ha langit ya bilang ha bawbito-en ay mipampikambya. 27 Ha pana-on ya habayto, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay lomateng ya anti ha leem. Makit la ko ya ma-in kapangyariyan boy masyadoy kagandawan ya ahè makwan ihipen. 28 No mag-ompisaynan mangyari bayti ya ombayri ya bawbagay ay pakakhawen moyoy nakem moyo boy magtowà kawo ta hay mambeh komoyo ay maranina.”

Hay alimbawà ya tongkol ha po-on kayoy igos

(Matiyo 24:32-35; Markos 13:28-31)

29 Hinalità ni Apo Hisos bayti ya mihay alimbawà, “Biliwen moyo,” wana, “ya po-on kayoy igos boy kaganawan po-on kayo. 30 No makit moyoy ampamayoynan bolong ay matanda-an moyoy maraninay abagat. 31 Ombayro itaman, pamakakit moyon ampangyari ana baytoy bawbagay ya hinalità ko komoyo ay matanda-an moyo ya hay pamomo-on nin Diyos ay maranina.

32 “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: mangyari pon ya kaganawan nin habayti ya bawbagay biha mati ya kaganawan tawoy angkabiyay hapa-eg pana-on. 33 Hay langit boy lotà ay ma-anggawan piro hay hawhalità ko ay ahè ma-anggawan.”

Dapat mag-atap

34 Habayti ya bibilin et konla ni Apo Hisos, “Mag-atap kawo,” wana, “emen agkawo maliwid ha paninibà, paglalahing, boy magolon mangintindi nin bawbagay ya para ha biyay moyo. No agmoyo pag-atapan baytoy ombayroy bawbagay, ha allon pagbira ko ay malatngan katawoy alwan handà. 35 Habayto ay mangyari ha ahè an-asawan nin kaganawan tawo bayri ha babon lotà. 36 Pirmi moyon i-atap ya sarili moyo boy pirmi kawon manalangin emen kawo ma-in kakhawan magte-eh, boy emen agkawo mapangno ha kaganawan nin habayti ya bawbagay ya mangyari, boy emen kawo makapaki-arap kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo.”

37 Allo-allo, hi Apo Hisos ay ampako ha bali nin Diyos nin manorò. No yabi ay ampako ya ha bakilbakil ya an-ingaten Bakil nin Aw-olibo ta bayro ya nin ampagmanagayabi. 38 Hay hambak et, hay tawtawo ay ampakoyna ha bali nin Diyos ta manlengè koni Apo Hisos.

22

Hay tangkà koni Apo Hisos

1 Marani ana ya Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag ya an-ingaten Pistan Pamamanemtem. 2 Hay pawpo-on nin pawparì kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay ampangihip paraan no pangno la ma-ipapati hi Apo Hisos nin ayin makatandà, ta angkalimo hila ha tawtawo.

Hi Hodas Iskaryoti ay nakisondò nin isapakathi Apo Hisos

(Matiyo 26:14-16; Markos 14:10-11)

3 Hi Satanas ay pinomahok koni Hodas Iskaryoti ya miha ha labinloway alagad ni Apo Hisos. 4 Hapa-eg, nog-alih hi Hodas ta nako ya ha pawpo-on nin pawparì boy ha ampipamo-on ha mawmagbantay nin bali nin Diyos, ta impakipapano na konla no pangno na ma-isapakat hi Apo Hisos. 5 Nagtowà hila boy nakisondò nin biyan la yan kowalta. 6 Pinomayag hi Hodas. Pa-ibat hin habayto ay ampangihip yayna nin paraan para ma-isapakat na hi Apo Hisos nin ahè matanda-an nin tawtawo.

Hi Apo Hisos ay nangipahandà nin pangaponan para ha Pistan Pamamanemtem

(Matiyo 26:17-25; Markos 14:12-21)

7 Hapa-eg, nilomateng ana ya allo nin Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag. Habayto et nin allo ay magpati hilan aw-oybon topa ya pamanemteman la hin inlibri nin Diyos ya kawka-apo-apowan la. 8 Hi Pidro boy hi Howan ay inhogò ni Apo Hisos, ya wana, “Manigè kawo ta ihandà moyoy pamamangan tamo para ha Pistan Pamamanemtem.”

9 “Ayri ya labay mon paghanda-an nawen nin pamamangan?” wanla.

10 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Pamakalo-ob moyo,” wana, “ha siyodad ay makahakbat kawo nin mihay lalaki ya ma-in gitan ya bangà ya ma-in lanom. Homono kawo kona ha bali ya lo-oben na, 11 ta halita-en moyo ha ma-in bali ya ombayri: ‘Ampastangen nin mangangaral, Ayri ya kowartoy panganan kon pangaponan kalamoy aw-alagad ko?’ 12 Hapa-eg, i-olì na kawo ha tag-ay ha malhay ya kowarto ya nakahandà ana nin para kontamo. Bayro kawo mangihandà nin pangaponan tamo.” 13 Hapa-eg, nako hilayna; nakit la baytoy kaganawan bagay ya ombayro ha hinalità konla ni Apo Hisos. Kayà nangihandà hila nin pangaponan la nin para ha Pistan Pamamanemtem.

Kalampohan pangapon ni Apo Hisos kalamoy aw-alagad na

(Matiyo 26:26-30; Markos 14:22-26; 1 Korinto 11:23-25)

14 Hin oras ana nin pamangan, hi Apo Hisos boy aw-alagad na ay dinomoyong ha lamisawan ta mangan. 15 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Talaga,” wana, “nin masyadoy kalabayan kon mapagkalamo katawo nin mangapon hapa-eg Pistan Pamamanemtem biha ko magdanas nin kadya-dya-an; 16 ta anhalita-en ko komoyo: habayti ya pamakilamo ko komoyo nin mangapon hapa-eg Pistan Pamamanemtem ay agkoyna ma-oman anggan ha matopad ya labay totolen nin habayti do ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos.”

17 Hapa-eg, nangwa hi Apo Hisos nin mihay basoy alak nin obas, biha na pinasalamatan ha Diyos. Hin nayarì nan pinasalamatan bayto ay hinalità na, ya wana, “Kowen moyo bayti boy pi-a-atagan moyon inomen; 18 ta anhalita-en ko komoyo ya pa-ibat hapa-eg ay agkoyna minom nin ombayri ya alak nin obas anggan lomateng ya pamomo-on nin Diyos.”

19 Hapa-eg, nandampot ya nin mihay tinapay ta pinasalamatan na ha Diyos, biha na binibi-hil nin inggawà konla boy ombayri ya hinalità na: “Habayti ay nawini ko ya igwà ha kamatyan para ikalibri moyo; ombayri ya pamititipon ya gaw-en moyo nin pamanemteman kongko.”

20 Ombayro itaman, hin nayarì lan kinan baytoy pangaponan la ay inggawà konla ni Apo Hisos baytoy baso ya ma-in alak nin obas biha na hinalità, “Habayti ay katibayan nin bayoy kasondo-an nin Diyos ya hay dayà ko ay mantolò nin para komoyo. 21 Piro tanda-an moyo! Hay miha bayri ha kalamo kon ampangan ay mangisapakat kongko! 22 Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay talagan mati, ta ombayro ya kalabayan nin Diyos kongko; piro ka-i-ingalo ya tawoy mangisapakat kongko.” 23 Hapa-eg hay aw-alagad na ay ampipapastang no hino konla ya manggawà nin ombayro.

Nididiskosyon ya aw-alagad ni Apo Hisos

24 Hay aw-alagad ay ampididiskosyon no hino konla ya lalò ampaka-igit. 25 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Hay aw-arì bayri ha babon lotà ay ma-in kapangyariyan mamilit nin tawtawoy angkasakopan la, boy hay ampipamo-on ay ampanggawà kahampatan emen hila ingaten mabibi-iyen. 26 Piro komoyo ay alwan ombayro. Hinoman komoyo ya labay maka-igit ay mag-in nin bilang ha pinakamalagò, boy hay ampamo-on ay mag-in nin bilang ha ampagsirbi. 27 Hinoy lalò ampaka-igit, hatoy ampiknò nin ampangan o hatoy ampagsirbi? Alwa nayì nin hatoy ampiknò ya ampangan? Piro hiko ya anti komoyo ay ampagsirbi.

28 “Ha pagdanas ko nin pawpanobok ay hikawo ya pirmi kon kalamo ya tapat kongko. 29 No pangno inggawà kongko nin Tatay koy Diyos ya karapatan nin mamo-on ay ombayroy gaw-en ko komoyo. 30 Lano ay makapakilamo kawo kongko nin mangan boy minom ha lamisawan ya anti ha dogal ya ampag-ari-an ko, boy miknò kawo ha tawtrono ta manosga ha labinloway lipì ni Israyil.”

Hinola-an ni Apo Hisos ya ipogla-oh ya ni Simon Pidro

(Matiyo 26:31-35; Markos 14:27-31; Howan 13:36-38)

31 “Simon, Simon,” wani Apo Hisos, “hi Satanas ay pinayagan nin manobok komoyo nin bilang ha mamaliyan ya ampangipapawà nin pali ha apah. 32 Piro impanalangin kata, Simon, ya ahè dayi ma-alih ya pantotompel mo ha Diyos; paghehe mo boy pagbira mo kongko ay ka-ilangan pakhawen moy pantotompel nin pawpatel mo.”

33 Tinombay hi Simon Pidro, “Pangino-on,” wana, “handà akon makilako komo ha pirisowan boy maski ha kamatyan.”

34 Piro hinalità ni Apo Hisos kona, “Pidro,” wana, “anhalita-en ko komo ya ahè mangkati ya manok anggan agmo ko ma-ipogla-oh nin katatloy bisis nin halita-en ya agmo ko balay.”

Impapahandà ni Apo Hisos ya gawgagamitennin aw-alagad na

35 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Hin inhogò katawo,” wana, “nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ya ayin kawon bawon ya kowalta, pambiyanan pamamangan, o sapatos, nagkakolang kawo nayì nin anyaman ya bagay?”

“Ahè,” wanlan kaganawan.

36 “Piro hapa-eg,” wani Apo Hisos, “no ma-in kawon kowalta o pambiyanan pamamangan ay gitan moyo; boy no ayin kawon otak ay ilakò moyoy dolo moyo ta panaliw moyon otak moyo. 37 Anhalita-en ko komoyo ya dapat matopad kongko bayti ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos: ‘Hiya ay imbilang nin miha ha tawtolisan.’ Hay hinolat ya tongkol kongko ay ampagkapeteg ana.”

38 “Pangino-on,” wanlan aw-alagad na, “ma-in kayi bayrin loway otak.”

Tinombay hi Apo Hisos, “Tamà ana ba-in,” wana.

Hi Apo Hisos ay nakon nanalangin

(Matiyo 26:36-46; Markos 14:32-42)

39 Hapa-eg, nog-alih hi Apo Hisos ta nako ya ha Bakil nin Aw-olibo ta ombayroy panggaw-en na. Hay aw-alagad na ay nakilako kona. 40 Hin ni-abot hila bayro ay hinalità ni Apo Hisos konla, “Ipanalangin moyo,” wana, “ya agkawo matoksò.”

41 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nako ha ma-in amò ya distanya konla ta nanalimokod yan nanalangin. 42 “Tatay ko,” wana, “no kalabayan mo ay alihen mo bayti ya kadya-dya-an ya andanasen ko. Ombayro man ay alwan kalabayan koy mahonol no alwan kalabayan mo.” 43 Hapa-eg, napakit kona ya anghil ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ta pinakhaw na ya. 44 Banà ha masyadon mabiyat ya angkatanam ni Apo Hisos ay lalò yan nanalangin; kayà hay haynget na ay bilang dayà ya ampantolò ha lotà.

45 Hapa-eg, hin nayarì yan nanalangin ay nagbira ya ha aw-alagad na. Nalatngan na hila ya ampikatoloy ta napagal hila nin banà ha kalele-an la. 46 Hinalità ni Apo Hisos konla, “Antà angkatoloy kawo?” wana. “Mibangon kawo ta manalangin emen agkawo matoksò.”

Dinakep hi Apo Hisos

(Matiyo 26:47-56; Markos 14:43-50; Howan 18:3-11)

47 Mintras ampaghalità et hi Apo Hisos ay ma-in nakalateng ya malakè ya tawo. Hi Hodas ya miha ha labinloway alagad ya ampangona konla ay napakarani koni Apo Hisos ta inalekan na ya. 48 Piro hinalità ni Apo Hisos kona, “Hodas,” wana, “haba-in nayì ya alek mo ya pangisapakat mo ha an-ingaten Anak nin Tawo?” 49 Hin nakit bayto nin aw-alagad boy na-intindiyan la ya ma-in mangyari ay hinalità la koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wanla, “tabtaben nawen hila nayì?” 50 Hapa-eg hay miha ha aw-alilà nin pinakapo-on parì ay napongohan nin wanan tolih ta tinabtab nin miha ha aw-alagad.

51 Piro hinalità ni Apo Hisos, “Itegen moyoyna ba-in,” wana. Hapa-eg, ginap-an nay tolih nin hatoy alilà ta pinakahampat na.

52 Hay nipampakon mandakep koni Apo Hisos ay pawpo-on nin pawparì, pawpo-on magbantay ha bali nin Diyos kateng mawmato-ay mangama-in katongkolan. Hinalità konla ni Apo Hisos, “Warì tolisan ako ta nipaghondang kawo boy nipagpapatok ya mandakep kongko? 53 Allo-allo ay kalamo moyo ko ha lo-ob bali nin Diyos piro agmoyo ko imparakep. Hapa-eg ay oras ana nin hay kapangyariyan nin karegleman ya anggomi-it.”

Hi Apo Hisos ay impogla-oh ni Pidro

(Matiyo 26:57-58, 69-75; Markos 14:53-54, 66-72; Howan 18:12-18, 25-27)

54 Dinakep la hi Apo Hisos biha la ya gintan ha bali nin pinakapo-on nin pawparì. Hi Pidro ay hinomono nin ma-in karayo-an. 55 Do ha kolob nin hatoy bali ay ma-in namagket nin apoy ta panengeyan. Hi Pidro ay niknò bayro ta nakipanengey konla. 56 Hapa-eg, miha ha aw-alilà ya babayi ya nakakit bayro koni Pidro ya ampiknò nin ampanengey. Tinegteg na hi Pidro biha na hinalità, “Habayti,” wana, “ya tawo ay kalamo ni Hisos.”

57 Piro nagpogla-oh hi Pidro, “Agko ya balay,” wana.

58 Amò papa-inghan, ma-in ana et nin mihay nakakit kona ya naghalità nin, “Miha ka,” wana, “ha kawkalamowan na ah.”

“Alwan peteg!” wani Pidro.

59 Ma-in mihay oras ya nalabah ay insigoro nin kanayon ya tawo, ya wana, “Talagan habayti ya tawo ay kalamowan ni Hisos, ta hiya ay taga Galiliya simpri.”

60 Piro tinombay hi Pidro, “Agko,” wana, “tandà ba-in ya tongkol bahen ha anhalita-en mo.” Mintras anhalita-en na bayti, antimano, nangkati ya manok. 61 Inomarap hi Apo Hisos koni Pidro ta tinegteg na ya. Hapa-eg, napanemteman ni Pidro baytoy hinalità kona ni Apo Hisos ya ombayri: “Biha mangkati ya manok ay ipogla-oh mo kon katatloy bisis.” 62 Hi Pidro ay nog-alih bayro ha kolob boy masyadoy pamitangihtangih na.

Hi Apo Hisos ay pinagsistiyan boy binogbog

(Matiyo 26:67-68; Markos 14:65)

63-64 Hi Apo Hisos ay pinagsistiyan nin hatoy hawhondalò ya ampagbantay kona. Pinerengan lay mata na, bayo la ya pinoniti biha la hinalità kona, ya wanla, “Banta-an mo pa no hinoy namoniti komo.” 65 Malakè et ya bawbagay ya hinalità la ya panginginsolto kona.

Hi Apo Hisos ay in-arap ha ampipamo-on

(Matiyo 26:59-66; Markos 14:55-64; Howan 18:19-24)

66 Ika-ibokah, hay mawmato-ay mangama-in katongkolan, kateng mawmangitorò nin kawkapanogo-an, boy pawpo-on nin pawparì ay nititipon. Hapa-eg hi Apo Hisos ay gintan nin in-arap konla. 67 Hinalità la kona, “Ibalità mo,” wanla, “konnawen no hika hi Kristo ya impangakò nin Diyos.”

Tinombay hi Apo Hisos, “No halita-en ko,” wana, “komoyo ay agmoyo pinto-owen; 68 boy no pastangen katawo ay agmoyo ko tobayen. 69 Piro pa-ibat hapa-eg, hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay miknò ha bandan wanan nin Diyos ya Pinakamakapangyariyan.”

70 Hapa-eg, hilay kaganawan ay naghalità kona, “Hika awod,” wanla, “ya Anak nin Diyos.”

Tinombay konla hi Apo Hisos, “Awò,” wana, “peteg ba-in ya anhalita-en moyo ya hiko ya Anak nin Diyos.”

71 Hapa-eg, hinalità la, “Anya et ya pamapteg ya angka-ilanganen tamo? Mismon hitamoynay nakalengè boy mismon ha bebey na nin nangibat ya hawhalità ya nalengè tamo.”

23

Hi Apo Hisos ay in-arap koni Pilato ya gobirnador

(Matiyo 27:1-2, 11-14; Markos 15:1-5; Howan 18:28-38)

1 Hapa-eg, nipampireng baytoy kaganawan ampipamo-on ta hi Apo Hisos ay gintan la nin in-arap koni Pilato. 2 Inompisawan lay riklamo la nin kontra koni Apo Hisos. “Nakit nawen,” wanla, “ya habayti ya tawo ay ampangihogonhogon nin tawtawo laban ha gobirno tamo, boy anhalita-en na ya aghila mamayad bo-ih koni Arì Sisar. Anhalita-en na et ya hiya ay arì boy hiya hi Kristo ya impangakò nin Diyos.”

3 Kayà pinastang ni Pilato hi Apo Hisos, ya wana, “Hika nayì ya Arì nin Hawhodiyo?”

Tinombay hi Apo Hisos, “Awò,” wana. “Tamà ba-in ya hinalità mo.”

4 Hapa-eg, hinalità ni Pilato do ha pawpo-on nin pawparì boy do ha kalak-an tawo, “Ayin ako,” wana, “nin nakit ya bara-nan para sintinsyawan bayti ya tawo.”

5 Piro lalò lan an-ipilit nin halita-en, ya wanla, “Ha pawpanonorò na ay ampangapigogoloy tawtawo. Nag-ompisa ya ha probinsyan Galiliya, biha ya nako ha kaganawan angkasakopan nin probinsyan Hodiya, boy hapa-eg ay nako ya bayri ha Hirosalim.”

Hi Apo Hisos ay in-arap koni Arì Hirodis

6 Hin nalengè ni Pilato baytoy hinalità la ay nagpastang ya konla no taga probinsyan Galiliya hi Apo Hisos. 7 Hin natanda-an na ya hi Apo Hisos ay taga Galiliya ya angkasakopan ni Arì Hirodis ay impagtan na hi Apo Hisos koni Arì Hirodis ya anti ha Hirosalim hin habayton pana-on.

8 Nagtowà hi Arì Hirodis hin nakit na hi Apo Hisos ta naboyot na yaynan labay makit. Banà bayro ha nalengè ni Arì Hirodis ya tongkol koni Apo Hisos ay an-omasa yan makit nay papag-ispantawan ya gaw-en ni Apo Hisos. 9 Hapa-eg, malakè ya pinastang ni Arì Hirodis koni Apo Hisos, piro ni mihay halità ay ahè tinombay hi Apo Hisos. 10 Hay pawpo-on nin pawparì boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ya anti bayro ay ampangibolyaw nin bawbingga la ya kontra koni Apo Hisos. 11 Hi Arì Hirodis kateng hawhondalò na ay ampanginsolto koni Apo Hisos boy ampagsistiyan la ya. Pinaholotan la ya nin maganday dolon arì biha la ya impabira koni Pilato. 12 Hin habayton allo, hi Arì Hirodis boy hi Pilato ya da-an mikontraryo ay napi-amigo.

Kamatyan ya insintinsya koni Apo Hisos

(Matiyo 27:15-26; Markos 15:6-15; Howan 18:39–19:16)

13 Hapa-eg, iningat ni Pilato ya pawpo-on nin pawparì kateng ampipamo-on ya Hawhodiyo boy kanayon ya tawtawo, 14 ta hinalità na konla, “Gintan moyo kongko,” wana, “bayti ya tawo ta anhalita-en moyo nin hiya ay ampanorò ha tawtawo nin komontra ha gobirno. Piro ha panlitis ko kona hapa-eg bayri ha arapan moyo ay ayin akon nakit ya bara-nan nin pangidimandawan moyo kona. 15 Maski hi Arì Hirodis ay ayin nakit ya kasalanan nin habayti ya tawo; kayà impabira na ya bayri kontamo. Habayti ya tawo ay ayin nagawà ya dapat pamatyan kona. 16 Ombayro man, ipabarog ko ya pon biha ko ya palwahan.” 17 Hinalità bayti ni Pilato ta ka-ilangan mamalwah nin mihay piriso no Pistan Pamamanemtem nin Hawhodiyo.

18 Hapa-eg, nisasabay nin nambo-angaw ya kaganawan tawo ya hay hinalità la ay ombayri: “Patyen ya ba-in ta hi Barabas ya palwahan mo konnawen.” 19 Habayti hi Barabas ay napiriso banà ha pangihogonhogon na nin kawkagolowan ha Hirosalim boy banà ha pamati nan tawo.

20 Hi Pilato ay naghalità nin oman do ha tawtawo ta labay nan palwahan hi Apo Hisos. 21 Piro hatoy tawtawo ay nipambo-angaw, ya wanla, “Ipakò ya ha koroh! Ipakò ya ha koroh!”

22 Hin ikatlon bisis nin pamaki-ilgo konla ni Pilato ay hinalità na konla, “Antà?” wana. “Anyay kala-etan ya ginawà na? Ayin akon nakit ya bara-nan ya dapat nin pamatyan kona. Ombayro man, ipabarog ko ya pon biha ko ya palwahan.”

23 Piro sigisigi ya pangibolyaw nin tawtawo ya hi Apo Hisos ay dapat ipakò ha koroh. Napatalo baytoy kalabayan ni Pilato nin banà ha pamibobolyaw la. 24 Kayà sinintinsyawan ni Pilato hi Apo Hisos nin patyen ta habaytoy andawaten la. 25 Pinalwahan na hi Barabas ya napiriso nin banà ha pangihogonhogon nin kawkagolowan boy banà ha pamatin tawo, ta hiya ya labay lan palwahan. Piro hi Apo Hisos ay inggawà konla ni Pilato emen la magawà ya labay lan gaw-en kona.

Hi Apo Hisos ay impakò ha koroh

(Matiyo 27:32-44; Markos 15:21-32; Howan 19:17-27)

26 Hapa-eg, gintan layna hi Apo Hisos. Mintras anti hila ha daan ay nakahakbat hilan mihay lalaki ya taga Sirini ya nagngalan Simon ya na-ibat ha likol nin siyodad. Pinilit la hi Simon nin pinabalatay nin koroh ni Apo Hisos biha la ya pinahono koni Apo Hisos.

27 Hay lakè nin tawoy anhomono koni Apo Hisos; ma-in bayron bawbabayi ya ampipanangih boy ampi-a-anito banà ha kalele-an la ha ampangyari koni Apo Hisos. 28 Piro nagpeyeh hi Apo Hisos ta inarap na baytoy bawbabayi biha na hinalità konla, ya wana, “Pawpatel ya tawtaga Hirosalim, agmoyo ko tangihan, no alwan hay tangihan moyo ay sarili moyo boy aw-anak moyo; 29 ta lomateng ya pana-on ya halita-en nin tawtawo ya makalmà ya bawbabayi ya ba-og ya ahè nakaranas nin namoktot boy ahè nakaranas nin namanonò. 30 Ha pana-on ya habayto ay halita-en nin tawtawo ha bawbakil ya, ‘Dag-anan moyo kayi,’ boy halita-en la ha bawbakilbakil ya, ‘Taphonan moyo kayi emen kayi mati.’ 31 No hay ombayri ya bawbagay ya ginawà la kongko ya ayin kasalanan ya kowinta kayoy hariwà, anyay gaw-en la komoyon mawmakasalanan ya kowinta kayoy nayangoh?”

32 Ma-in et loway tolisan ya gintan nin patyen ya kalamo ni Apo Hisos. 33 Hin ni-abot hila do ha dogal ya an-ingaten Bongò, bayro ay impakò la ha koroh hi Apo Hisos kateng hatoy loway tolisan. Hay miha ay ha bandan wanan ni Apo Hisos. Hay miha ay ha bandan oki na. 34 Hapa-eg, naghalità hi Apo Hisos, ya wana, “Tatay ko, patawaren mo bayti ya tawtawoy nangapisosondò nin mamati kongko ta agla tandà ya anggaw-en la.” Hin nayarì bayto, hay ginawà nin hatoy hawhondalò ay kinwa lay dolo ni Apo Hisos, ta inatag-atag lan pinibobonotan.

35 Malakè ya tawoy anti bayro nin ampipamantay. Hay ampipamo-on ya anti bayro ay ampagsistiyan la hi Apo Hisos, ya wanla, “Nangilibri ya nin kanayon. Kayà ilibri nay sarili na no talagan hiya hi Kristo ya impangakò boy pinilì nin Diyos.”

36 Kateng hawhondalò ay ampagsisti koni Apo Hisos. Ampakaraniyan la ya ta ambiyan la yan hokà 37 biha la hinalità, “No hika,” wanla, “ya arì nin Hawhodiyo ay ilibri moy sarili mo.”

38 Ombayri ya nakaholat ha koroh ha bandan tag-ay nin olo ni Apo Hisos: “HABAYTI YA ARÌ NIN HAWHODIYO.”

39 Hapa-eg, hay miha do ha tolisan ya nakapakò ha koroh ay nanginsolto koni Apo Hisos, ya wana, “No hika hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ilibri moy sarili mo kateng hikayi.”

40 Piro hina-ad ya nin hatoy mihay tolisan, “Agka nayì,” wana, “angkalimo ha Diyos? Hitamo ay pariparihon kaparosawan. 41 Hita ay nararapat patyen banà ha ginawà tay kawkala-etan, piro habayti ya tawo ay ayin ginawà ya mala-et.”

42 Hapa-eg, hinalità na koni Apo Hisos, “Apo,” wana, “panemtemen mo ko no hikayna ya ampamo-on.” 43 Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komo ya kaptegan, hapa-eg et allo ay kalamo katayna ha pinakamaligay dogal.”

Hay pagkamati ni Apo Hisos

(Matiyo 27:45-56; Markos 15:33-41; Howan 19:28-30)

44 Hin ni-ogtoy-allo ay dinomeglem ya babon lotà anggan alas tris nin mahilem. 45 Hay allo ay na-alihan hawang, boy hay makodpaw ya dolo ya pinagkortina ha lo-ob bali nin Diyos ay nawakwak nin napigitnà. 46 Hapa-eg, nambolyaw hi Apo Hisos nin pagkahokaw, ya wana, “Tatay ko, hay ispirito ko ay an-ipahimalà ko komo.” Hin nayarì nan hinalità bayti ay naboyto-an ya nin inawawen.

47 Hatoy kapitan nin hawhondalò, hin nakit na baytoy pangyayari ay namori ya ha Diyos biha na hinalità ya ombayri: “Talagan habayti ya tawo ay ayin kasalanan.” 48 Hapa-eg hatoy kalak-an nin tawoy anti bayro nin nititipon ya naka-imaton nin nangyari koni Apo Hisos ay nipamporong nin andogdogen lay nebneb la ya hay labay totolen ay an-ikalelè la ya kawkasalanan la. 49 Piro kaganawan nin hatoy magbalay koni Apo Hisos kateng hatoy bawbabayi ya hinomono kona hin na-ibat ya ha probinsyan Galiliya ay ampireng ha ma-in amò ya karayo-an, ta ampangimaton nin bawbagay ya ampangyari.

Hay pananabon koni Apo Hisos

(Matiyo 27:57-61; Markos 15:42-47; Howan 19:38-42)

50-51 Ma-in mihay lalaki ya nagngalan Hosi ya taga Arimatiya ya banowa nin Hawhodiyo. Hiya ay mahampat ya tawo boy kagalanggalang ya ampangantì nin pamomo-on nin Diyos. Maski miha ya ha gropon mangatag-ay ya katongkolan ay agya inomayon ha disisyon ya patyen hi Apo Hisos angga hin ginawà la. 52 Hapa-eg, nako ya koni Pilato ta pinastang nan kowen ya bangkay ni Apo Hisos. 53 Hin na-i-aypà ni Hosi ya bangkay ni Apo Hisos ay pinotot na nin maganday klasin dolo ya mapotì, biha na impahok ha kowibay bato ya panabonan ya bayro ay ayin et intabon. 54 Hin habayto ay allon paghahandà para ha allon pama-inawa, boy habayton mahilem ay ompisayna nin allon pama-inawa la.

55 Hatoy bawbabayi ya kahono ni Apo Hisos hin na-ibat ya ha probinsyan Galiliya ay nakilako koni Hosi. Nakit lay pinangitabonan koni Apo Hisos boy no pangno impahok ya bangkay na. 56 Hapa-eg hatoy bawbabayi ay nipamporong ana ta ha ka-ogali-an la ay naghandà hila nin pabangoh ya igwà la ha bangkay ni Apo Hisos.

Hin habayto ay allon pama-inawa; kayà napa-inawa hila ta hinomonol hila ha kawkapanogo-an la.

24

Hi Apo Hisos ay nabiyay oman

(Matiyo 28:1-10; Markos 16:1-8; Howan 20:1-10)

1 Hay hambak nin allon Dominggo, hatoy bawbabayi ay nipampako do ha pinangitabonan koni Apo Hisos, boy gintan la baytoy pabangoh ya inhandà la. 2 Hin ni-abot hila bayro ay nakit lay natolid ana baytoy malhay ya bato ya pinanarà nin hatoy poltan pinangitabonan koni Apo Hisos. 3 Kayà nilomo-ob hila piro agla nakit bayro ya bangkay ni Apo Hisos. 4 Mintras angkagoloy ihip la nin tongkol bayri, ha dani la ay biglà hilan nakakit nin loway lalaki ya nakadolon ampanginangkinang. 5 Hatoy bawbabayi ay nipanlokob ha kalimowan la. Hapa-eg, naghalità konla baytoy loway lalaki, ya wanla, “Antà nin hay angkabiyay ay antikapen moyo bayri ha pangitabonan nin nikati? 6 Hi Apo Hisos ay ayin ana bayri ta nabiyay yan oman. Ihipen moyo baytoy hinalità na komoyo hin anti ya ha probinsyan Galiliya ya ombayri: 7 ‘Hay an-ingaten Anak nin Tawo ay ka-ilangan igwà ha gamet nin mawmakasalanan, ta ipakò ha koroh, biha ha ikatlon allo ay mabiyay yan oman.’ ”

8 Hin na-ihipan nin hatoy bawbabayi baytoy hinalità ni Apo Hisos 9 ay nog-alih hila bayro ha pinangitabonan ta norong hila. Kaganawan pangyayari ya nakit la ay imbalità la do ha labimmihay alagad boy ha kaganawan nin hatoy kanayon et ya kalamowan la. 10 Hatoy bawbabayi ya nako bayro ha pinangitabonan ay hi Mariya ya taga Magdala, hi Howana, hi Mariya ya nanay ni Santiyago, boy ma-in et kanayon ya bawbabayi ya kalamowan la. Hila ya nangibalità ha aw-alagad nin tongkol ha nangyari. 11 Piro hatoy aw-alagad ay ahè ninto-o do ha imbalità nin hatoy bawbabayi ta andap la no gawa-gawà bongat. 12 Ombayro man, hi Pidro ay nowayon nako bayro ha pinangitabonan. Hin ni-abot ya bayro ay inelewan nay lo-ob nin hatoy pinangitabonan. Nakit na baytoy dolo ya pinamotot koni Apo Hisos ya ayin anan nakapotot. Hapa-eg, norong yan angkagoloy ihip nin tongkol ha nangyari.

Hay pamowakon palako ha banowan Ima-os

(Markos 16:12-13)

13 Hin habayto et allo, lowa ha kawkalamowan ni Apo Hisos ay ampowakon palako ha banowan Ima-os ya labimmihay kilomitroy dayò pa-ibat ha siyodad nin Hirosalim. 14 Mintras ampowako hila ay ampi-ilgowan la ya tongkol ha kaganawan bagay ya nangyari. 15 Ha pami-ilgo la nin tongkol bayro, hi Apo Hisos ay napakarani konla boy nakisabay ha pamowako la. 16 Maski angkakit la ya ay agla ya nabalayan.

17 Hapa-eg, pinastang hila ni Apo Hisos, “Anyay ampi-ilgowan moyo?” wana.

Tinonggen hila nin hay lopa la ay malelè. 18 Hay miha konla ya nagngalan Kliyopas ay nagpastang koni Apo Hisos, ya wana, “Hikan bongat nayì ha kaganawan nin ampa-iri ha siyodad nin Hirosalim ya ahè magtandà ha bawbagay ya nangyari bayro hin ongnoy allon bongat ya nalabah?”

19 “Anyay bawbagay ya nangyari?” pastang ni Apo Hisos.

Tinombay hila, ya wanla, “Hay bawbagay ya nangyari koni Apo Hisos ya taga Nasarit. Hiya ay propita ya ha tegteg nin Diyos boy ha tegteg nin tawtawo, hay hawhalità na boy gawgawà na ay ma-in kapangyariyan. 20 Piro hay pawpo-on nin pawparì boy ampipamo-on konnawen ay nandakep kona, biha la ya inggawà ha tawtaga Roma ya ampipamo-on ya nanintinsya kona nin kamatyan. Kayà hiya ay impakò ha koroh. 21 An-asawan nawen pa et nin hiya ya mambeh konnawen nin aw-inalalak ni Israyil; piro ikatloynan allo hapa-eg pa-ibat hin nangyari bayto. 22 Ma-in ongno ha bawbabayi ya kalamowan nawen ya nahambak nin nako ha pinangitabonan kona. Hin nagbira hila ay nag-ispanta kayi ha pangyayari ya imbalità la konnawen; 23 ta hinalità la ya agla nakit ya bangkay ni Apo Hisos, balè ta nakakit hila nin aw-anghil ya nangibalità konla nin hi Apo Hisos ay nabiyay oman. 24 Ma-in kayi et kanayon ya kalamowan ya nako bayro ha pinangitabonan, boy nakit la bayto ya bilang ombayro ha hinalità nin hatoy bawbabayi. Piro agla simpri nakit ya bangkay ni Apo Hisos.”

25 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos konla, ya wana, “Hay kapey nin pangingintindi moyo, boy hay irap moyon papinto-owen ha kaganawan hinolat nin pawpropita hin hato. 26 Alwa nayì nin hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ka-ilangan magdanas nin kadya-dya-an biha ya magkama-in nin karangalan?” 27 Impalinaw konla ni Apo Hisos baytoy tongkol kona ya impaholat nin Diyos; inompisawan na ha hinolat ni Moysis angga ha hinolat nin kaganawan propita.

28 Hin andomani hilayna ha banowa ya lalakwen la, nagkanwarì hi Apo Hisos nin magdiritso; 29 piro kinatotol la ya, ya wanla, “Bayri kayna pon konnawen ta anyomabi ana.” Kayà hi Apo Hisos ay nilomo-ob nin kalamo la ta bayro yayna pon konla.

30 Hin niknò hilayna ta mangan, hi Apo Hisos ay nandampot nin tinapay biha na pinasalamatan ha Diyos. Hin nayarì nan pinasalamatan bayto ay bini-hil na biha na inggawà konla. 31 Hapa-eg, hatoy agla pon pamakabalay koni Apo Hisos ay nabalayan la yayna, piro biglà yan na-anam ha tegteg la. 32 Ni-ilgo hilay lowa nin ombayri: “Kayà awod,” wanla, “nin maligay nakem ta hin ampaki-ilgo ya konta ha daan boy hin an-ipalinaw na konta ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos.”

33 Hapa-eg habayto et oras ay nanigè hila nin nagbira ha siyodad nin Hirosalim. Bayro ay nalatngan la baytoy labimmihay alagad ya nititipon boy hatoy kanayon et ya kalamowan la, 34 ya ampaghalità nin, “Talaga bay awod, nabiyay oman ya Pangino-on boy napakit ya koni Simon Pidro.”

35 Hapa-eg, imbalità nin hatoy loway na-ibat ha banowan Ima-os baytoy pangyayari konla ha daan ya hi Apo Hisos ya nakisabay konla ay agla nabalayan boy no pangno la ya nabalayan hin bini-hil nay tinapay.

Hi Apo Hisos ay napakit ha aw-alagad na

(Matiyo 28:16-20; Markos 16:14-18; Howan 20:19-23; Gawgawà 1:6-8)

36 Mintras ampi-i-ilgowan la baytoy pangyayari, hi Apo Hisos ay biglà napakit konla ta hinalità na, “Magkama-in kawo nin katinekan,” wana.

37 Piro nabiglà hila boy nalimo ta andap la no molto ya nakit la. 38 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Antà,” wana, “nin angkagoloy nakem moyo boy ampagdoda kawo? 39 Helken moyoy gamet ko boy bitih ko emen moyo matanda-an ya talagan hiko. Gap-an moyo ko emen moyo matanda-an ya hiko ay alwan molto. Hay molto ay ayin laman boy ayin bot-o nin bilang ombayri ha angkakit moyo kongko.”

40 Hin nayarì hinalità bayti ni Apo Hisos ay impakit na konla ya gawgamet na boy bawbitih na. 41 Halos aghila et minto-o banà ha masyadoy kaligawan la boy pag-ispanta la. Kayà pinastang hila ni Apo Hisos, “Ma-in nayì bayri,” wana, “nin ma-ekan?” 42 Binyan la ya nin poton konà ya iniyaw. 43 Kinwa na ta kinnà na bayto nin angkakit la.

44 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos konla, ya wana, “Hin hato et hin ampilalamo tamo ay hinalità koyna komoyo ya ka-ilangan mangyari kongko baytoy hinolat ni Moysis, boy hinolat nin kanayon ya pawpropita, boy hatoy nakaholat ha libron Kawkanta.”

45 Hapa-eg, binyan na hila nin pangingintindi emen la ma-intindiyan ya Kaholatan nin Diyos. 46 Hinalità na konla, “Ombayri ya nakaholat: hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ka-ilangan magdanas nin kadya-dya-an boy mati biha mabiyay oman ha ikatlon allo; 47 boy ha ngalan na, hay balità ya tongkol ha paghehehe boy pamatawad nin kasalanan ay ka-ilangan i-aral ha kaganawan dogal pa-ibat ha siyodad nin Hirosalim. 48 Hikawoy nakakit ya mamapteg nin habayti. 49 Hiko ya mangihogò bayri komoyo nin hatoy impangakò nin Tatay ko. Piro manatili kawo bayri ha siyodad angga ha mag-aypà bayri komoyo ya kapangyariyan ya mangibat ha katatag-ayan.”

Hi Apo Hisos ay gintan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

(Markos 16:19-20; Gawgawà 1:9-11)

50 Hapa-eg hatoy aw-alagad ay gintan ni Apo Hisos angga ha banowan Bitanya, biha na intag-ay ya gamet na ta binindisyonan na hila. 51 Mintras ambindisyonan na hila ay ampitag-ay ya ta gintan ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 52 Hatoy aw-alagad ay hinomamba kona, biha hila nagbira ha siyodad nin Hirosalim ya ma-in nin masyadoy kaligawan, 53 boy hila ay pirmi ha bali nin Diyos nin ampamori ha Diyos.

Howan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

HAY MAHAMPAT YA BALITÀ YA HINOLAT NI

HOWAN

YA TONGKOL KONI APO HISOS

1

Hay Halità ay nag-in tawo ya ayin kanayonno alwan hi Apo Hisos

1 Hin ka-ona-onawan, biha pinalsa ya langit boy lotà, hay Halità ay anti ana ha Diyos, boy hay Halità ay Diyos. 2 Hiya ay anti ha Diyos pa-ibat hin ka-ona-onawan.

3 Hay kaganawan ay pinalsa na ha panggogomawà kona nin Diyos; ayin anyaman ya bagay ya agna ginawà. 4 Hiya ya ampambin biyay, boy hiya ya ampambin hawang ha tawtawo. 5 Habayti ya hawang ay anhomawang ha karegleman ya kasalanan, boy habayti ya hawang ay ahè mapatalo nin karegleman.

6 Hapa-eg hay Diyos ay nangihogò nin mihay tawo ya nagngalan Howan. 7 Inhogò ya para mamapteg nin tongkol ha hawang ya habayto. Ha ombayro, hay kaganawan tawo ay magkama-in nin katetpel ha hawang. 8 Hi Howan ay alwan hawang. Hiya ay ampamapteg bongat nin tongkol ha hawang. 9 Habayti ya peteg ya hawang ya nilomateng bayri ha babon lotà ay hiya ya ampambin hawang ha kaganawan tawo.

10 Anti bayri ha babon lotà, piro maski hiya ya namalsa nin babon lotà ay agya binalay nin tawtawo. 11 Nako ya ha sarili nan dogal, piro agya tinanggap nin sarili nan kawkabanowa. 12 Piro kaganawan nin nananggap kona boy tinompel ha ngalan na ay binyan nan karapatan mag-in anak nin Diyos. 13 Hay pangi-anak konla ay alwan bilang pangi-anak ya ampangyari nin banà ha kalabayan nin tawo, no alwan nag-in hilan anak nin Diyos nin banà ha kapangyariyan na ya ginomawà ha nakem la.

14 Hay Halità ya ampangipatnag nin Diyos ay nag-in tawo boy napa-iri bayri kontamo ha babon lotà. Hiya ay pono-ponò nin kahampatan ingangalo boy pono-ponò ya nin kaptegan. Nakit nawen ya kagandawan kona, kagandawan ya nararapat ha mimihay Anak nin Tatay na.

15 Hiya ay pinaptegan ni Howan, ya wana, “Hiya bayti ya anhalita-en ko komoyo hin hinalità ko ya ma-in anlomateng ya mas makapangyariyan kisan hiko, ta hin hato et, biha ko in-anak, hiya ay hiyayna.” 16 Banà ta ahè mangaka-anggawan ya kahampatan pangingangalo ni Pangino-on Hisos ay ayin tegen ya pananggap tamo nin ingangalo na. 17 Hay kawkapanogo-an nin Diyos ay inggawà kontamo ni Moysis, piro hay kahampatan ingangalo boy kaptegan ay nangibat koni Pangino-on Hisokristo. 18 Ayin et tawoy nakakit nin Diyos, piro hay mimihay Anak nin Diyos ya nangipatnag kontamo nin Diyos, ta kalamo na ya boy mismon mimihay nakem la.

Hay an-i-aral ni Howan Mamiminyag

(Matiyo 3:1-12; Markos 1:1-8; Lokas 3:1-17)

19 Hapa-eg hay Hawhodiyoy ampipamo-on ha siyodad nin Hirosalim ay nangihogò nin pawparì boy Lawlibita ya ampipanambay ha pawparì nin makon mamastang koni Howan no hino ya, ta an-ihipen la nin hi Howan ay maka hiya baytoy Kristo ya impangakò nin Diyos. 20 Hi Howan ay ahè nagpolinged nin tinombay konla, ya wana, “Alwan hiko baytoy Kristo ya impangakò nin Diyos.”

21 “No ombayro awod,” wanla, “ay hino ka? Hika nayì hi propita Ilyas?”

“Alwa,” wani Howan.

“Hika nayì,” wanla, “ya Propita ya lomateng?”

“Alwa,” wana simpri ni Howan.

22 “Halita-en mo awod,” wanla, “no hino ka emen nawen ma-ibalità do ha nangihogò konnawen. Anyay mahalità mo ya tongkol ha sarili mo?”

23 Tinombay hi Howan, ya wana, “Hiko baytoy anti ha powiray dogal ta an-ibolyaw bayti ya ombayri ya holà ni propita Isayas hin hato:

‘Mangihandà kan daan ya kowinta pagdanan nin Pangino-on emen ayin maka-abalà kona.’ ”

24 Hapa-eg hatoy pawparì ya inhogò nin Pawparisiyo 25 ay nagpastang ana et koni Howan, ya wanla, “No alwan hika baytoy Kristo ya impangakò nin Diyos, o hi propita Ilyas, o hatoy Propita ya ampalatngen ay antà ampaminyag ka?”

26 Tinombay hi Howan, “Ampaminyag ako,” wana, “ha lanom, piro ma-in bayrin ampireng nin kalamo moyo ya agmoyo balay. 27 Hiya ay nahoyot kongko, piro maski pag-alilà na kon mangokà nin sintas sapatos na ay alwa kon karapatdapat.”

28 Kaganawan nin habayti ay nangyari ha banowan Bitanya ha kagmang balah nin Hordan ya ampaminyagan ni Howan.

Hi Apo Hisos ya mangalih nin kasalanan

29 Ika-ibokah, nakit ni Howan hi Apo Hisos ya ampakarani kona. Hapa-eg, hinalità ni Howan ha tawtawo, ya wana, “Biliwen moyo bayti ya papatyen ya kowinta Oybon Topa nin Diyos! Hiya ya mangalih nin kasalanan nin kaganawan tawo! 30 Hiya ya antokoyen ko hin hinalità ko ya ma-in lomateng ya angkahoyot kongko ya mas makapangyariyan kisan hiko, ta biha ko in-anak, hiya ay hiyayna. 31 Hiko man ay agko ya pon balay hin hato. Piro hay bara-nan nin pamako ko bayrin maminyag ha lanom ay emen ko ya ma-ipabalay ha aw-inalalak ni Israyil.”

32 Hapa-eg, hay pamapteg ni Howan ay ombayri: “Nakit koy emen kalapati ya Ispirito nin Diyos ya nag-aypà koni Apo Hisos. Habayti ya Ispirito nin Diyos ay nanatili kona. 33 Hin agko et tandà no hinoy impangakò nin Diyos ay hinalità kongko nin Diyos ya nangihogò kongko nin maminyag ha lanom, ya wana, ‘Hay tawoy makit moy aypa-an nin Ispirito nin Diyos ta manatili kona ay hiya baytoy mangibinyag nin Ispirito nin Diyos.’ 34 Nakit ko,” wani Howan, “ya nangyari bayri ha tawo; kayà ampaptegan ko ya hiya bayti ya Anak nin Diyos.”

Hay onan aw-alagad ni Apo Hisos

35 Hin homonoy allo, antina et bayro hi Howan kalamoy loway alagad na. 36 Hin nakit ni Howan hi Apo Hisos ya anhomagoy ay hinalita na, “Biliwen moyo,” wana, “ya papatyen ya kowinta Oybon Topa nin Diyos!”

37 Hin nalengè bayto nin hatoy loway alagad ni Howan ay hinomono hila koni Apo Hisos. 38 Hapa-eg, nagpeyeh hi Apo Hisos boy hin nakit na hilay anhomono kona ay pinastang na hila, “Anya,” wana, “ya labay moyo?”

Tinombay hila, “Apo,” wanla, “labay nawen dayin matanda-an no ayri ka ampa-iri.”

39 “Kilako kawo kongko emen moyo makit ya ampa-iriyan ko,” wani Apo Hisos. Hapa-eg, nakilako hila koni Apo Hisos anggan ni-abot hila ha ampa-iriyan na. Pa-ibat alas kowatro nin habayton mahilem ay bayro hila kona anggan yabi.

40 Hi Andris ya patel ni Simon Pidro ay miha bayro ha loway lalaki ya nakalengè ha hinalità ni Howan ya tongkol koni Apo Hisos biha ya nakilako kona. 41 Tampol tinikap ni Andris hi Simon ya patel na. Hin nakit na ya ay hinalità na, “Nakit nawen,” wana, “hi Kristo ya impangakò nin Diyos.”

42 Hapa-eg hi Simon ay gintan ni Andris koni Apo Hisos. Tinegteg ni Apo Hisos hi Simon, biha na hinalità kona ya ombayri: “Hika,” wana, “ay hi Simon ya anak ni Howan. Hay pagngalan mo ay Pidro ya hay labay totolen ay bato.”

Hi Pilipi boy hi Natanyil ay iningat ni Apo Hisos

43 Ika-ibokah, hi Apo Hisos ay nagdisisyon nin mako ha probinsyan Galiliya. Bayro na nakit hi Pilipi boy hinalità na kona, “Makilamo ka,” wana, “kongko.”

44 Hi Pilipi ay taga banowan Bitsayda ya banoway ampa-iriyan ni Andris boy Pidro. 45 Hin nakit ni Pilipi hi Natanyil ay hinalità na kona, “Nakit nawen,” wana, “baytoy binanggit hin hato ha holat ni Moysis boy ha holat nin kanayon ya pawpropita. Hiya ay hi Hisos ya anak ni Hosi ya taga Nasarit.”

46 Pinastang ni Natanyil hi Pilipi, “Warì ma-in,” wana, “nin mahampat ya bagay ya ampangibat ha banowan Nasarit?”

“Kilako ka kongko ta biliwen mo,” wani Pilipi.

47 Hapa-eg, hin nakit ni Apo Hisos hi Natanyil ya ampakarani kona ay ombayri ya hinalità na ya tongkol koni Natanyil, “Habayti,” wana “ya peteg nin Israylita. Hiya ay ahè ampanggawà nin alwan tamà.”

48 Pinastang ni Natanyil hi Apo Hisos, ya wana, “Pangno mo ko nabalayan?”

Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, “Biha ka iningat ni Pilipi ay nakit katayna pon ha hilong nin kayoy igos.”

49 Hapa-eg, hinalità ni Natanyil, “Apo,” wana, “hika ya Anak nin Diyos. Hika ya Arì nin aw-inalalak ni Israyil.”

50 Hinalità ni Apo Hisos koni Natanyil, “Ampinto-o ka nayì banà ta hinalità ko komo ya nakit kata ha hilong kayoy igos? Ma-in et igit bayro ya kapapa-ispantay makit mo ya gaw-en ko. 51 Anhalita-en ko komo ya makit moy langit ya maglo-at boy hay aw-anghil nin Diyos ay molì mona-oy nin mako kongko ya an-ingaten Anak nin Tawo.”

2

Hay banhal ha banowan Kana

1 Hin nalabah ya loway allo, ma-in banhal ha banowan Kana ha probinsyan Galiliya. Hay nanay ni Apo Hisos ay anti bayro 2 kateng hi Apo Hisos boy aw-alagad na, ta nakombida hila bayro ha banhal. 3 Hapa-eg, hin na-oboyna ya alak bayro ha banhal ay naghalità koni Apo Hisos ya nanay na, ya wana, “Na-obohan hilayna nin alak.”

4 Hinalità ni Apo Hisos ha nanay na, “Tandà ko,” wana; “kayà ipa-olay mo kongkoy kaganawan, ta alwa et oras nin ipatnag ko no hino ko.”

5 Hapa-eg, hinalità nin nanay na ha mawmagsisirbi, “Honolen moyo,” wana, “ya maski anyay ipagawà na komoyo.”

6 Ma-in bayron anem ya pahig ya anggamiten nin Hawhodiyo ha ka-ogali-an paglilinis la. Balang pahig ay ampagkalaman nin lowampò o tatlompò ya galon nin lanom. 7 Hinalità ni Apo Hisos do ha mawmagsisirbi, “Pon-en moyo,” wana, “nin lanom bayti ya pawpahig.” Kayà pinonò lan lanom baytoy pawpahig angga ha labì.

8 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Manabò kawo,” wana, “nin ongnoy tabò ya lanom ya impalaman moyo bahen, ta igwà moyo do ha ampama-alà nin habayti ya okasyon.”

Hapa-eg, hay ginawà nin hatoy mawmagsisirbi ay gintan la baytoy lanom do ha ampama-alà nin okasyon. 9 Ahè tandà nin hatoy ampama-alà no ayri na-ibat baytoy alak, piro tandà nin hatoy mawmagsisirbi ya nanabò nin habaytoy lanom. Hin natawayan nin hatoy ampama-alà baytoy lanom ya nag-in alak ay iningat nay lalaki ya an-ikahal 10 ta hinalità na, “Balang miha,” wana, “ay ampama-inom pon nin pinakamalahap ya alak, piro no malakè anay na-inom nin sawsang-ili ay ipa-inom naynay alwan ma-alagà ya alak. Balè ta hika ay nangitilà nin pinakamalahap ya alak angga hapa-eg.”

11 Habayti ya primiron papag-ispantawan ya ginawà ni Apo Hisos ay nangyari ha banowan Kana ha probinsyan Galiliya; bayro nipatnag ya kapangyariyan na, boy hay aw-alagad na ay tinompel kona.

12 Hin nayarì baytoy banhal, hi Apo Hisos kateng nanay na, pawpatel na, boy aw-alagad na ay nako ha banowan Kapirnawom. Nanatili hila bayro nin ongnoy allo.

Hi Apo Hisos ay nako ha bali nin Diyos

(Matiyo 21:12-13; Markos 11:15-17; Lokas 19:45-46)

13 Hin maranina ya Pista nin Hawhodiyo, hatoy Pistan Pamamanemtem la hin inlibri nin Diyos hin hato ya kawka-apo-apowan la, hi Apo Hisos ay nako ha siyodad nin Hirosalim. 14 Do ha kolob bali nin Diyos ay nakit ni Apo Hisos ya ma-in tawtawoy ampipaglakò nin bawbakà, tawtopa, boy kawkalapati; boy nakit na et ya hay kanayon ay ampipampiknò nin an-omarap ha lawlamisita ta ampipamahili nin kowalta. 15 Hay ginawà ni Apo Hisos ay nangwa ya nin yobil ta habaytoy ginawà nan babarog nin pinangipataboy nin hatoy kaganawan ampipaglakò bayro ha kolob bali nin Diyos kateng hatoy tawtopa boy bawbakà. Hay kawkowalta nin habaytoy ampipamahili ay inhahabwag na boy impapatalin-orong na ya lawlamisawan la. 16 Hapa-eg, hinalità na do ha tawtawoy ampipaglakò nin kawkalapati, “Habayti”, wana, “ay alihen moyo bayri. Agmoyo gaw-en palingki ya bali nin Tatay koy Diyos.”

17 Napanemteman nin aw-alagad ni Apo Hisos baytoy nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri:

“Kaganawan kakayawan ko ay gaw-en ko ha pangimalasakit ko nin bali mo, Diyos.”

18 Hapa-eg hay Hawhodiyo ay nagpastang koni Apo Hisos, “Anya,” wanla, “ya papag-ispantawan ya magawà mo emen mo ma-ipakit ya hika ay ma-in karapatan manggawà nin habayti ya ombayri ya bagay?”

19 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Hira-en moyo bayti ya bali nin Diyos, ta pangalabah nin tatloy allo ay ibangon kon oman.”

20 “Anya?” wanla. “Apatapò boy anem ya ta-on nin ginawà bayti ya bali nin Diyos. Ma-ipa-ireng mo warì ha lo-ob nin tatloy allon bongat?” 21 Piro agla na-intindiyan ya hay antokoyen ni Apo Hisos nin bali nin Diyos ay nawini na. 22 Hapa-eg, hin nabiyay oman hi Apo Hisos, habaytoy hinalità na ay napanemteman nin aw-alagad na. Kayà ninto-o hila ha Kaholatan nin Diyos boy do ha hinalità ni Apo Hisos.

Tandà ni Apo Hisos ya anti ha ihipnin kaganawan tawo

23 Mintras anti hi Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim hin habayton Pistan Pamamanemtem ay malakè ya tawo bayro ya ninto-o nin hiya ay impangakò nin Diyos banà ha ginawà nay kawkapapa-ispanta. 24 Ombayro man, hi Apo Hisos ay ahè ampahimalà konla ta tandà nay kaganawan tawo boy tongkol konla. 25 Hay tongkol ha tawtawo ay alwan ka-ilangan halita-en kona nin kanayon, ta tandà nay kaganawan anti ha nakem la.

3

Hi Apo Hisos boy hi Nikodimo

1 Ma-in mihay tawo ya nagngalan Nikodimo. Hiya ay miha ha ampipamo-on ha Hawhodiyo boy miha ya ha Pawparisiyo. 2 Mihay yabi, hiya ay nako koni Apo Hisos ta hinalità na kona, “Apo,” wana, “tandà nawen ya hika ay mangangaral ya inhogò nin Diyos nin manorò konnawen. Ayin makagawà nin pawpapag-ispantawan ya ombahen ha anggaw-en mo no ayin konay Diyos.”

3 Hi Apo Hisos ay tinombay koni Nikodimo, ya wana, “Kaptegan bayti ya anhalita-en ko komo: hay tawoy ahè in-anak oman ay ahè makalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos, boy agna maranasan ya pamomo-on nin Diyos.”

4 “Pangno,” wani Nikodimo, “ma-i-anak oman ya tawo no mato-a yayna? Warì makapahok ya et ha tiyan nin nanay na biha ya i-anak ana oman nin ikalwan bisis?”

5 Tinombay hi Apo Hisos, “Kaptegan,” wana, “ya anhalita-en ko komo: hay tawoy ahè in-anak oman ha panggogomawà nin lanom boy Ispirito nin Diyos ay ahè makalako ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos. 6 Hay an-i-anak nin tawo ay tawo itaman; piro hay in-anak oman, hatoy panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay anti kona ya Ispirito nin Diyos. 7 Agmo pag-ispantawan baytoy hinalità ko komo ya hika ay ka-ilangan i-anak oman. 8 Hay Ispirito nin Diyos ay emen nin angin ya ahè angkakit. Hay tonoy nin angin ay angkalengè tamo, piro agtamo tandà no ayri ampangibat boy no ayri ampagpalako. Ombayro itaman ya Ispirito nin Diyos; ha panggogomawà na ha nakem nin tawo emen ma-i-anak oman ay ahè angkakit no pangno ampangyari.”

9 “Pangno mangyari bayti ya ombayri?” wani Nikodimo.

10 Tinombay hi Apo Hisos, “Hika,” wana, “ay miha ha anggalanggalangen ya manonorò ha aw-inalalak ni Israyil biha agmo angka-intindiyan bayti ya ombayri ya bagay? 11 Kaptegan ya anhalita-en nawen komo: anhalita-en nawen ya tandà nawen boy ampaptegan nawen ya nakit nawen, piro agmoyo labay tanggapen ya pamapteg nawen. 12 Agmoyo ko ampinto-owen ha anhalita-en ko komoyo ya tongkol ha bawbagay ya ampangyari bayri ha babon lotà. Pangno moyo ko pinto-owen no hay halita-en ko komoyo ay tongkol ha bawbagay ya ampangyari ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos? 13 Ayin et tawo ya nakalako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, no alwan hikon bongat ya an-ingaten Anak nin Tawo ya nag-aypà bayri nin nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 14 Hin hato, hin anti hili Moysis ha powiray dogal ay nanggawà yan emen otan ya tangsò ta inggawà na ha posti biha na interek. Ginawà na bayto emen hinoman ya tinokà nin otan ay ahè mati no manegteg bayro ha otan ya tangsò. Ombayro itaman kongko: 15 hiko ay ipakò ha koroh biha iterek emen hinoman ya tompel kongko ay magkama-in nin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos.

16 “Masyadoy panlalabi nin Diyos ha kaganawan tawo; kayà inggawà na hi Apo Hisos ya mimihay Anak na emen hinoman ya tompel kona ay ahè mipalako ha impirno, no alwan magkama-in yan biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 17 Ahè inhogò nin Diyos ya Anak na bayri ha babon lotà nin manosga nin tawtawo para parosawan, no alwan inhogò na ya para mangilibri nin tawtawo.

18 “Hinoman ya antompel koni Apo Hisos ya Anak nin Diyos ay ahè hosgawan para parosawan; hinoman ya ahè antompel koni Apo Hisos ya Anak nin Diyos ay hinosgawan anan parosawan, ta agya tinompel ha mimihay Anak nin Diyos. 19 Hay bara-nan no antà hinosgawan ya tawtawo nin mipalako ha impirno ya kaparosawan ay ombayri: hay hawang ay nakoyna bayri ha babon lotà, piro banà ha kala-etan gawgawà nin tawtawo ay labaylabay lay karegleman kisa hawang. 20 Hinoman ya ampanggawà nin kala-etan ay ma-inakit ha hawang, boy agna labay pakarani ha hawang ta agna labay nin mipatnag ya gawgawà nay mangala-et. 21 Piro hinoman ya ampanggawà nin kahampatan ay ampakarani ha hawang emen mipatnag ya gawgawà nay kahampatan ha tambay kona nin Diyos.”

Hi Apo Hisos boy hi Howan Mamiminyag

22 Hapa-eg hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nako ha probinsyan Hodiya. Bayro hila nanatili nin amò ya pana-on ta naminyag. 23-24 Habayton pana-on, hin ahè et impiriso hi Howan ay anti ya ha dogal ya an-ingaten Inon ya marani ha dogal ya an-ingaten Salim. Hiya ay ampaminyag itaman ta malakè ya lanom bayro. Hay tawtawo ya ampako bayro kona ay ambinyagan na.

25 Minghan, hay aw-alagad ni Howan ay nandiskosyon nin mihay Hodiyo nin tongkol ha ka-ogali-an paglilinis nin Hawhodiyo. 26 Kayà hi Howan ay nilako nin aw-alagad na ta hinalità la kona, “Hato,” wanla, “ya lalaki ya kalamo mo hin anti ka ha kagmang balah nin Hordan, hatoy anhalita-en mo ya Kristo ya impangakò nin Diyos ay ampaminyag itaman, boy malakè ya tawo ya ampako bayro kona.”

27 Tinombay hi Howan, “Diyos ha katatag-ayan,” wana, “ya ampambi nin trabaho ha balang miha. 28 Mismon hikawo ya makapapteg ha hinalità ko ya alwan hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos, no alwan hiko ay inhogò nin Diyos nin ma-ona ha impangakò na. 29 Hay kakahal ya babayi ay para ha kakahal ya lalaki. Hay amigo nin kakahal ya lalaki ay anti bayron ampanlengè, boy maliga ya no angkalengè nay bosis nin kakahal ya lalaki. Hi Apo Hisos ay bilang kakahal ya lalaki; hiko ay bilang amigo na. Kayà masyado kon maliga banà ta nalengè koy bosis ni Apo Hisos. 30 Ka-ilangan hiya ay mag-in lalò importanti ta hiko ay mag-in alwan importanti.”

Hi Apo Hisos ay nangibat ha katatag-ayanha kama-inan nin Diyos

31 “Hay nangibat ha katatag-ayan ay ahè mapantayan nin kaganawan. Hay pangingintindi nin tawtawo bayri ha babon lotà ay anggan bongat ha bawbagay bayri ha babon lotà. Hay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay talagan ahè mapantayan nin kaganawan. 32 Hay anhalita-en na ay hatoy nakit na boy nalengè na, piro ayin ampananggap nin pamapteg na. 33 Hinoman ya ampananggap ha anhalita-en na ay ampamapteg nin hay Diyos ay peteg. 34 Hay inhogò nin Diyos ay ampaghalità nin hawhalità nin Diyos, ta hay Ispirito nin Diyos ya inggawà kona nin Diyos ay anti kona nin lobosan. 35 Anlabiyen nin Diyos ya Anak na, boy inggawà na konay kaganawan bagay. 36 Hinoman ya antompel ha Anak nin Diyos ay ma-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Piro hinoman ya ahè anhomonol ha Anak nin Diyos ay ahè magkama-in nin ombayroy biyay, no alwan hay pahang nin Diyos ay manatili kona anggan makakanoman.”

4

Hi Apo Hisos boy babayi ya Samaritana

1 Nabalita-an nin Pawparisiyo ya hi Apo Hisos ay lalò ampakapapinto-o nin malakè ya tawo kisa hi Howan, boy nabalita-an la et ya hiya ay ampaminyag konla. 2 Piro ayin bininyagan hi Apo Hisos, no alwan aw-alagad na ya ampaminyag. 3 Hin natanda-an ni Apo Hisos ya nabalita-an nin Pawparisiyo baytoy tongkol ha tawtawoy ampako kona ay nog-alih ya ha probinsyan Hodiya ta magbira ya ha probinsyan Galiliya. 4 Ha pamako na bayro ay ka-ilangan magdaan ya ha probinsyan Samarya.

5-6 Hapa-eg, hin magayna mi-ogtoy allo, hi Apo Hisos ay ni-abot ha Sikar ya miha ha bawbanowa nin probinsyan Samarya. Hay banowan Sikar ay marani ha dogal ya inggawà hin hato ni Hakob ha anak na ya hi Hosi. Anti bayro ya libon ya an-ingaten libon ni Hakob. Hi Apo Hisos ya napakil ha pamomowako ay niknò ha dani nin habaytoy libon. 7-8 Mimiha na bayro ta hay aw-alagad na ay nako ha banowa ta manaliw nin pamamangan.

Hapa-eg, ma-in mihay babayi ya Samaritana ya nakalateng ta mangahoy. Hinalità ni Apo Hisos kona, “Ma-arì ako nayì maki-inom?”

9 Tinombay baytoy babayi, ya wana, “Antà maki-inom ka kongko ya hika ay Hodiyo? Hiko itaman ay Samaritana.” Ombayroy hinalità nin hatoy babayi ta hay Hawhodiyo ay ahè ampakilamo ha Sawsamaritano.

10 Hinalità kona ni Apo Hisos, “No tandà mo dayi,” wana, “ya igwà komo nin Diyos boy no hino ko ya ampaki-ilgo komon maki-inom ay nagpastang ka dayi kongko ta binyan katan lanom ya angkabiyay.”

11 Habayti ya babayi ya ahè naka-intindi nin labay totolen nin hinalità ni Apo Hisos ay tinombay, “Piro ayin ka,” wana, “Apo, nin panambiraw nin lanom, boy hay libon ay masyadon lalè. Ayri ka mangwan lanom ya angkabiyay? 12 Hin hato, hay ma-in ikon nin habayti ya libon ay hi Hakob ya ka-apo-apowan nawen. Hiya kateng aw-anak na boy bawbakà na ay ninom bayri ha libon. Ampaka-igit ka warì koni Hakob?”

13 Tinombay hi Apo Hisos, “Hinoman,” wana, “ya minom nin habayti ya lanom ay ma-angan oman; 14 piro hinoman ya minom nin lanom ya igwà ko ay agana ma-angan. Hay lanom ya igwà ko ay bilang anhombol ha nakem na boy makab-in biyay ya ayin anggawan.”

15 Hapa-eg, hinalità nin hatoy babayi koni Apo Hisos, “An-ipaki-ilgo ko komo,” wana, “ya biyan mo ko awod nin ombayroy lanom emen agko ma-angan boy emen agkoyna mako bayri nin mangahoy.”

16 “Lakwen moy ahawa mo,” wani Apo Hisos, “biha ka magbira bayri.”

17 “Ayin akon ahawa,” wanan hatoy babayi. Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Peteg ba-in ya hinalità mo ya ayin kan ahawa, 18 ta lima ya napag-ahawa mo, boy hay lalaki ya ampakilamowan mo hapa-eg ay alwa mon peteg ahawa. Kaptegan ya hinalità mo kongko.”

19 Hinalità nin hatoy babayi, “Angkatinoran ko,” wana, “Apo, ya hika ay propita. 20 Hay kawka-apo-apowan nawen ay ampako bahen ha bakil nin homamba ha Diyos, piro hikawoy Hawhodiyo ay ampaghalità nin do ha siyodad nin Hirosalim ya dapat lakwen paghambawan ha Diyos.”

21 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Minto-o ka,” wana, “kongko. Lomateng ya pana-on ya hay tawtawo ay agana mako bahen ha bakil o ha Hirosalim nin homamba ha Tatay ya Diyos. 22 Hikawo ya tawtaga Samarya ay agmoyo tandà no hinoy anhambawan moyo; piro hikayi ya Hawhodiyo ay tandà nawen no hinoy anhambawan nawen, ta hay ikalibri ha kasalanan ay mangibat ha Hawhodiyo. 23 Pana-on ana nin hay peteg anhomamba ha Diyos ay homamba nin matibolos ya nakem boy ma-in kaptegan, ta ombayroy panhohomamba ya labay nin Tatay ya Diyos. 24 Hay Diyos ay ahè angkakit ta Ispirito. Kayà hay panhomamba kona ay ka-ilangan matibolos ya nakem boy ma-in kaptegan.”

25 Hinalità nin hatoy babayi koni Apo Hisos, “Tandà ko,” wana, “ya lomateng ya an-ingaten Kristo ya impangakò nin Diyos. Panlomateng na ay halita-en na konnawen ya kaganawan bagay.”

26 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay anhalita-en mo,” wana, “nin lomateng ay ayin kanayon no alwan hiko ya ka-ilgo mo.”

27 Hapa-eg, nilomateng ya aw-alagad ni Apo Hisos. Nag-ispanta hila hin nakit la hi Apo Hisos ya ampaki-ilgo ha mihay babayi. Piro maski miha konla ay ayin nakapastang do ha babayi no anyay labay na, o nakapastang koni Apo Hisos no antà ampaki-ilgo ya bayro ha babayi.

28 Hapa-eg, imbalag nin hatoy babayi ya bangà na ta nagbira ya ha banowa. Hinalità na ha tawtawo bayro, 29 “Kilako kawo kongko,” wana, “ta biliwen moyo ya tawoy naghalità nin kaganawan ginawà ko. Maka hiyayna hi Kristo ya impangakò nin Diyos.” 30 Kayà hay tawtawoy pinangibalita-an nin hatoy babayi ay nakilako kona nin mamiliw koni Apo Hisos.

31 Mintras ahè et nagbira baytoy babayi, hay aw-alagad ni Apo Hisos ay ampambin pamamangan kona, “Mangan ka,” wanla.

32 Piro tinombay hi Apo Hisos, “Ma-in ako,” wana, “nin pamamangan ya agmoyo tandà.”

33 Kayà hay aw-alagad ay nipapastang, “Ma-in warì,” wanla, “nin nantan kona nin pamamangan?”

34 Hinalità konla ni Apo Hisos “Bilang pamamangan ko,” wana, “ya panhohomonol ko ha kalabayan nin Diyos ya nangihogò kongko boy ha panyarì ko nin trabaho ya inggawà na kongko. 35 Alwa nayì,” wana et ni Apo Hisos, “nin kahalita-an tamo ya ahè mag-ompisay pangalawah anggan ahè malabah ya apat ya bowan pa-ibat hin intanem? Piro anhalita-en ko komoyo ya mamatag kawo ha mamalibot moyo, ta ma-in malakè ya tawo. Hila ay kowinta pali ha paliyan ya ma-arì anan alawahanen. 36 Hay ampangalawah ya ayin kanayon no alwan hatoy ampangitorò nin tompel kongko, Diyos ya mambin kahampatan kona. Hatoy tawtawoy kowinta an-alawahanen na ay magkama-in biyay ya ayin anggawan. Hay ampangitanem ya ayin kanayon no alwan hatoy ampangitorò nin Halità nin Diyos, boy hatoy na-alawah ya ayin kanayon no alwan hatoy natoro-an Halità nin Diyos ay mipagtowà. 37 Peteg ya kahalita-an ya ombayri ya pagkahalità; ‘Kanayon ya ampananem; kanayon ya ampangalawah.’ 38 An-ihogò katawon mangalawah ha agmoyo pinagpagalan; kanayon ya nagtrabaho bayro, piro hikawo ya makinabang ha pinagpagalan la.”

39 Do ha banowan Sikar ay malakè ya Samaritano ya tinompel koni Apo Hisos banà ha hinalità nin hatoy babayi ya ombayri: “Hinalità na kongko ya kaganawan nin ginawà ko.” 40 Hatoy Sawsamaritano, hin nakalateng hila do koni Apo Hisos ay pinaki-ilgowan la ya nin manatili ya dayi bayro konla. Kayà hi Apo Hisos ay nanatili bayro nin loway allo.

41 Banà ha an-i-aral ni Apo Hisos ay malakè et ya nipantompel kona. 42 Hinalità la do ha babayi, “Hapa-eg,” wanla, “ay antompel kayi; alwan banà bongat do ha hinalità mo, no alwan mismon hikayi ya nakalengè kona, boy tandà nawen ya hiya ay talagan Mapangilibri nin kaganawan tawo.”

Pinakahampat ni Apo Hisos ya lalaki ya anaknin opisyal

43 Nalabah ya loway allo, hi Apo Hisos ya anti bayro ha banowan Sikar ay nanigè nin mako ha probinsyan Galiliya. 44 Mismon hi Apo Hisos ya naghalità hin hato nin hay propita ay ahè an-igalang ha sarili nan dogal. 45 Piro hin ni-abot ya ha probinsyan Galiliya ay mahampat ya panananggap kona nin tawtawo bayro banà do ha kaganawan nakit lay ginawà na hin anti ya ha siyodad nin Hirosalim hin Pistan Pamamanemtem, ta hila man ay na-ibat simpri bayro.

46 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nagbiran oman ha banowan Kana ha probinsyan Galiliya ya pinanggawa-an na hin hato nin alak ya lanom. Ma-in bayron mihay opisyal nin gobirno ya hay anak na ya anti ha banowan Kapirnawom ay ampagmasakit. 47 Nalengè nin hatoy opisyal ya hi Apo Hisos ya na-ibat ha Hodiya ay nakalateng bayro ha Galiliya. Kayà nilako na hi Apo Hisos nin pinaki-ilgowan nin makilako kona ha Kapirnawom ta pakahampaten na baytoy anak ya malagayna mati.

48 Hinalità kona ni Apo Hisos, “No agkawo,” wana, “makakit nin pawpalatanda-an boy pawpapag-ispantawan ay agkawo minto-o.”

49 Naki-ilgo baytoy opisyal, “Apo,” wana, “bilang moynan ingangalo. Mintras angkabiyay et ya anak ko ay kilako ka kongko emen agya mati.”

50 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Morong kayna,” wana, “ta hay anak mo ay ahè mati no alwan homampat ya.”

Hatoy opisyal ay ninto-o; kayà norong yayna. 51 Peleg nan anti ha daan ay hinakbat ya nin aw-alilà na ta imbalità la kona ya hay anak na ay mahampat ana. 52 Pinastang na baytoy aw-alilà no anyay oras nin hinomampat baytoy anak na. Tinombay baytoy aw-alilà, “Na-apon,” wanla, “hin midyo nalabah ya ogtoy allo ay natbahan yayna.” 53 Napanemteman nin hatoy tatay ya ombayroy oras hin hinalità ni Apo Hisos ya ahè mati ya anak na. Kayà hatoy tatay kateng pamilya na ay tinompel koni Apo Hisos.

54 Habayti ya ikalwan papag-ispantawan ya ginawà ni Apo Hisos ha probinsyan Galiliya. Ginawà na bayti hin na-ibat ya ha probinsyan Hodiya.

5

Namakahampat hi Apo Hisos ha pamaliyo-an

1 Hin nalabah ya amò ya pana-on, na-abot anaman ya miha ha pagpipista nin Hawhodiyo; kayà hi Apo Hisos ay nako ha siyodad nin Hirosalim. 2 Do ha Hirosalim ha polta ya an-ingaten Polta nin Topa ay ma-in ginawà ya pamaliyo-an ya ha mamalibot nin pangpang ay ma-in limay bobong. Ha halità nin Hawhodiyo, hatoy pamaliyo-an ay an-ingaten Bitisda. 3 Ha hilong nin hatoy bawbobong ay malakè ya tawoy mangama-in dipirinsya ya ampipampirà bayro. Kateng bawbowag, pawpilay, boy pawpolonen ay anti bayro ta an-anti-en lay magalaw baytoy lanom; 4 ta no minghan hay anghil nin Pangino-on ay ampako bayron manweywey nin habaytoy lanom. Hinoman ya tawoy ma-in dipirinsya ya ma-ona nin mako bayro ha lanom no kapiyarì wineywey ay homampat maski anyay klasin dipirinsya na.

5 Bayro ay ma-in mihay lalaki ya naka-i-irà ya ma-in dipirinsya nin lo-ob anan tatlompò boy waloy ta-on. 6 Hatoy tawo ay nakit ni Apo Hisos boy natanda-an na ya hay boyot anan pana-on nin hiya ay ma-in dipirinsya. Kayà pinastang ya ni Apo Hisos, “Labay mo nayì,” wana, “nin homampat ka?”

7 Tinombay baytoy ma-in dipirinsya, ya wana, “Apo, ayin mangi-aypà kongko bayri ha pamaliyo-an mintras kapiyarì wineywey ya lanom. Peleg kon ampagsikap nin mag-aypà bayri ha lanom ay ma-in ana pon angka-ona kongko.”

8 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Mibangon ka,” wana. “Lolonen moy amak mo ta mowako kayna.” 9 Hin habayto et ay hinomampat baytoy tawo. Hinapwat nay amak na biha ya nowako. Habayti ay nangyari nin allon pama-inawa.

10 Kayà hinalità nin Hawhodiyo do ha tawoy hinomampat, “Hapa-eg,” wanla, “ay allon pama-inawa; kayà kontra ha kawkapanogo-an tamo ya pamowat mon amak mo.”

11 Tinombay ya konla, “Hato,” wana, “ya tawo ya namakahampat kongko ya naghalità kongko nin hapwaten koy amak ko ta mowako koyna.”

12 Pinastang la ya, ya wanla, “Hino baytoy tawoy naghalità komo nin manapwat kan amak mo ta mowako kayna?”

13 Piro ahè tandà nin hatoy tawo ya hinomampat no hino baytoy namakahampat kona, ta hi Apo Hisos ay napa-alilih banà ha kalak-an tawo ya anti bayro ha dogal ya habayto.

14 Ahè naboyot, hatoy tawoy hinomampat ay nakit ni Apo Hisos ha bali nin Diyos, boy hinalità na kona, “Mahampat kayna,” wana. “Kayà agmoyna omanen nin magkasalanan ta maka mas loma-et ya mangyari komo.” 15 Hapa-eg, nog-alih baytoy tawo ta nako yan nagbalità ha Hawhodiyoy ampipamo-on nin hi Apo Hisos ya namakahampat kona. 16 Pa-ibat hin habayto, hay Hawhodiyo ay angkomontrayna koni Apo Hisos banà do ha ginawà na ya ha allon pama-inawa ay namakahampat ya.

17 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Hay Tatay koy Diyos ay pirmin ampagtrabaho; kayà hiko man ay pirmin ombayroy anggaw-en.” 18 Banà bayri ha hinalità ni Apo Hisos ay lalò ampagsikapan nin Hawhodiyo nin patyen ya; alwan bongat banà ha agna panhomonol ha panogò la ya tongkol ha allon pama-inawa, no alwan banà et ha pamakipantay na ha Diyos, ta hay Diyos ay an-ingaten na nin Tatay na.

Hay katongkolan ni Apo Hisos ya Anak nin Diyos

19 Hapa-eg, hay intobay ni Apo Hisos do ha Hawhodiyo ay ombayri: “Anhalita-en ko komoyo,” wana, “ya kaptegan: hay Anak nin Diyos ay ahè makagawà ha sarili nan kalabayan. Hay magawà nan bongat ay hatoy angkakit nay anggaw-en nin Tatay na, ta hay angkakit na ya anggaw-en nin Tatay na ay habaytoy anggaw-en na itaman. 20 Hay Tatay ay ampanlabi ha Anak; kayà an-ipakit na kona ya kaganawan anggaw-en na. Ipakit nin Diyos ha Anak na ya mas papag-ispantawan kisa bayri ha panhomampat nin habayti ya tawo, boy pag-ispantawan moyon kaganawan. 21 No pangno ya anggaw-en nin Tatay ya ambiyan nan oman nin biyay ya nikati ay ombayro itaman ya gaw-en nin Anak. Biyayen nan oman ya hinoman ya labay nan biyayen. 22 Hay Tatay ay ahè ampanosga ha hinoman, no alwan inggawà na ha Anak ya kaganawan karapatan manosga 23 emen hay Anak ay galangen nin kaganawan bilang panggalang la ha Tatay. Hay ahè ampanggalang ha Anak ay ahè simpri ampanggalang ha Tatay ya nangihogò ha Anak.

24 “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: hinoman ya ampanlengè ha anhalita-en ko boy antompel ha nangihogò kongko ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan. Agya sintinsyawan nin mipalako ha impirno, ta tinanggap naynay biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Agyayna makaranas nin ayin anggawan ya kadya-dya-an. 25 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: lomateng ya oras boy hapa-eg ana ya oras nin hay tawtawoy ayin et biyay ya ayin anggawan ay makalengè nin bosis nin Anak nin Diyos. Hay manlengè ay magkama-in nin biyay ya ayin anggawan. 26 Hay Tatay ay ma-in kapangyariyan nin mambin biyay. Ombayro itaman, hay Anak ay ma-in simprin kapangyariyan nin mambin biyay, ta hay Tatay ya Diyos ay nambi kona nin ombayroy kapangyariyan. 27 Hay Tatay ay nambi ha anak nin karapatan manosga nin tawtawo, ta hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay Anak na.

28 “Agmoyo pag-ispantawan bayti ya halita-en ko komoyo ya lomateng ya oras ya hay kaganawan nikati ya anti ha pinangitabonan konla ay makalengè nin bosis ko. 29 Mabiyay hilan oman boy mipanlomwah. Hay nanggawà mahampat ay mabiyay nin ayin anggawan. Hay nanggawà mala-et ay sintinsyawan nin mipalako ha impirno.”

Hay pawpamapteg ni Apo Hisos nin tongkolha sarili na

30 Naghalità et hi Apo Hisos, ya wana, “Hiko ay ayin magawà no ha sarili kon bongat. Ampanosga ko kompormi ha anhalita-en kongko nin Tatay ko; kayà hay an-ihosga ko ay tamà, ta hay anggaw-en ko ay ahè nangibat ha sarili kon kalabayan, no alwan nangibat ha kalabayan nin Tatay ko ya nangihogò kongko.

31 “No hikon bongat ya ampamapteg nin sarili ko, hay anhalita-en ko ay ayin alagà. 32 Ma-in kanayon ya ampamapteg nin tongkol kongko, boy tandà ko ya hay anhalita-en nay tongkol kongko ay peteg.

33 “Nangihogò kawon tawtawo nin mako koni Howan nin magpastang tongkol kongko, boy hay hinalità na ya tongkol kongko ay peteg. 34 Ombayro man ay agko angka-ilanganen ya ma-in tawo ya mamapteg nin tongkol kongko; anhalita-en kon bongat bayti emen kawo minto-o boy malibri.

35 “Hi Howan Mamiminyag ay kowinta kingki ya ampambin hawang. Habaytoy hawang ay nakab-i komoyon kaligawan nin amò ya pana-on. 36 Piro makapangyariyan ya pamapteg ko kisa pamapteg ni Howan; ta hay gawgawà ya anggaw-en ko ay gawgawà nin Tatay ko ya an-ipagawà na kongko. Habayti ay an-ipagawà na kongko emen mapaptegan ya hiko ay inhogò na. 37 Hay Tatay ko ya nangihogò kongko ay hiyan mismo ya namapteg nin tongkol kongko. Agmoyo et nalengè ya bosis na boy agmoyo et nakit no pangno ya; 38 boy ayin komoyo ya halità na ta agmoyo labay tompel ha inhogò na. 39 Ampagsikapan moyon pag-aralan ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos, ta ha asa moyo, ha ombayro ay magkama-in kawo nin biyay ya ayin anggawan. Habayti ya Kaholatan ya ampamapteg nin tongkol kongko. 40 Piro agmoyo labay pakarani kongko emen kawo magkama-in nin biyay ya ayin anggawan.

41 “Agko angka-ilanganen ya poriyen ako nin tawtawo. 42 Piro balay katawo boy tandà ko ya ayin ha nakem moyo ya panlalabi ha Diyos. 43 Nako ko bayri ha ngalan nin Tatay ko, piro agmoyo ko tinanggap; balè ta no ma-in kanayon ya mako bayri nin ha sarili nan ngalan ay antanggapen moyo. 44 Labay moyon poriyen ya miha ta miha komoyo, piro agmoyo labay ya kaporiyan ya ampangibat ha mimihay Diyos; pangno kawo awod minto-o?

45 “Agkawo mangihip nin hiko ya mangiriklamo komoyo ha Tatay ko. Hay mangiriklamo komoyo ay ayin kanayon no alwan hi Moysis ya nanolat nin kawkapanogo-an ya kanwarì ampinto-owen moyo. 46 No talagan ampinto-owen moyo ya hinolat ni Moysis ay tompel kawo kongko, ta hiya ya nanolat nin tongkol kongko. 47 Piro banà ta agmoyo ampinto-owen ya hinolat na ay pangno kawo minto-o ha anhalita-en ko?”

6

Liman libo katawo ya pinakan ni Apo Hisos

(Matiyo 14:13-21; Markos 6:30-44; Lokas 9:10-17)

1 Hin nayarì bayto, hi Apo Hisos ay nako ha kagmang Dagat nin Galiliya ya an-ingaten et nin Dagat Tibiryas. 2 Kinomamat konay malakè ya tawo ta nakit lay kapapa-ispantay gawgawà na ha pamakahampat na nin ampipagmasakit. 3 Hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay nilomakat ha bakil biha hila niknò bayro. 4 Hin habayto ay mandegdeg ana nin pagpipista nin Hawhodiyo ya Pistan Pamamanemtem.

5 Hin nanamolaw hi Apo Hisos ay nakit nay malakè ya tawo ya ampakarani kona. Kayà hinalità na koni Pilipi, ya wana, “Ayri tamo manaliw nin pamamangan ya magkasyan pamakan nin habayti ya tawtawo?” 6 Hinalità na bayti ta anhoboken na hi Pilipi, piro da-an anan tandà ni Apo Hisos no anyay gaw-en na.

7 Tinombay hi Pilipi, ya wana, “Maski alagà waloy bowan ya sowildo nin miha katawo ay ahè maharag nin panaliw tinapay ya ipakan konla maski mani-amò ya igwà ha balang miha.”

8 Mihayna et ha aw-alagad ni Apo Hisos ya nagngalan Andris ya patel ni Simon Pidro ay naghalità, 9 “Ma-in bayri,” wana, “nin mihay anak ya lalaki ya ma-in nin limay tinapay boy loway ikan, piro pangno magkasya bayti ha kalak-an nin habayti ya tawtawo?”

10 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Pa-ikno-en moyoy tawtawo,” wana. Kayà hay tawtawo ay nipampiknò ha dikot ta habaytoy dogal ay marikot. Hay lawlalaki ya anti bayro ay mangaliman libo. 11 Hapa-eg, hay ginawà ni Apo Hisos ay kinwa na baytoy limay tinapay biha na pinasalamatan ha Diyos. Hin nayarì nan pinasalamatan ay impapatpel na ha tawtawoy ampipampiknò. Ombayro et ya ginawà na do ha loway ikan, boy binyan na hila angga ha labay la.

12 Hin nabhoy hilayna ay hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Tiponen moyo,” wana, “ya sawsobra emen ahè masayang.” 13 Hapa-eg, hin natipon la baytoy sawsobra do ha limay tinapay ya tilà nin habaytoy tawtawoy nipampangan ay nakapnò et nin labinloway bakol. 14 Hin nakit nin tawtawo bayti ya papag-ispantawan ya ginawà ni Apo Hisos ay hinalità la, “Talagan hiya bayti,” wanla, “ya Propita ya lomateng bayri ha babon lotà.” 15 Tandà ni Apo Hisos ya hay bara-nan nin pamakarani kona nin tawtawo ay piliten la ya nin gaw-en arì. Kayà hiya ay nagsolon nilomakat ha bakil.

Hi Apo Hisos ay nowako ha babon lanom

(Matiyo 14:22-33; Markos 6:45-52)

16 Hin mahilem ana, hay aw-alagad ni Apo Hisos ay nako ha ambay dagat. 17 Hin yabi ana ya ayin et hi Apo Hisos ay hinomakay hila ha bangkà, ta na-ona hilaynan lomipay nin mako ha banowan Kapirnawom. 18 Totongna, hinomkaw ya angin; kayà hay dawoyon ay hinomlay. 19 Hatoy aw-alagad, hin nakapagsagwan hila nin inomabot ha dayò ya manga-anem ya kilomitro ay natamolawan la hi Apo Hisos ya ampowako ha babon lanom ya ampakarani ha bangkà la. Nalimo hila ta agla tandà no hino bayto. 20 Piro hinalità konla ni Apo Hisos, “Agkawo malimo,” wana, “ta hiko bayti.” 21 Hapa-eg, maliga hilay namahakay kona ha bangkà. Totongna, hay bangkà la ay ni-abot ha lalakwen la.

Hi Apo Hisos ay tinikap nin tawtawo

22 Ika-ibokah, hatoy malakè ya tawo ay anti et bayro ha lipay nin dagat. Tandà lay mimihay bangkà bongat ya anti pon bayro boy hin nog-alih baytoy aw-alagad ay alwan kalamo hi Apo Hisos nin hinomakay ha bangkà. 23 Hapa-eg, ma-in nilomateng ya kanayon ya bawbangkà ya na-ibat ha Tibiryas. Habaytoy bawbangkà ay tinonggen ha dani nin habaytoy dogal ya pinanganan nin tawtawo nin tinapay ya pinasalamatan ni Pangino-on Hisos. 24 Hin natanda-an nin hatoy kalak-an tawo ya hi Apo Hisos kateng aw-alagad na ay ayin bayro ay hinomakay hila ha bawbangkà, ta lomipay hilan palako ha banowan Kapirnawom nin manikap koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ya pamamangan ya ampambin biyay

25 Hapa-eg, hin ni-abot baytoy tawtawo do ha kagmang dagat ay nakit la bayro hi Apo Hisos boy pinastang la ya, “Apo, nakano ka nakalateng bayri?” wanla.

26 Hay intobay konla ni Apo Hisos ay ombayri: “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan ya hay bara-nan no antà antikapen moyo ko ay alwan banà ta nakit moyoy pawpapag-ispantawan ya ginawà ko, no alwan banà ha pamangan moyon tinapay angga ha labay moyo. 27 Alwan bongat para ha pamamangan ya angkahirà ya pagpagalan moyo, no alwan hay pagsikapan moyon pagpagalan ay hatoy pamamangan ya makab-i nin biyay ya ayin anggawan. Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ya mambi komoyo nin ombayroy pamamangan, ta hay Tatay ya Diyos ya nambi kongko nin karapatan nin mangigwà komoyo.”

28 Hapa-eg, pinastang la hi Apo Hisos, ya wanla, “Anya awod ya dapat nawen gaw-en emen nawen magawà ya kalabayan nin Diyos?”

29 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Hay labay nin Diyos nin gaw-en moyo ay tompel kawo ha inhogò na.”

30 Kayà nagpastang hila koni Apo Hisos, “Anyay papag-ispantawan ya gaw-en mo ya ma-ipakit mo konnawen emen kayi tompel komo? Anyay gaw-en mo? 31 Hay kawka-apo-apowan nawen, hin anti hila ha powiray dogal ay nangan hila nin pamamangan ya an-ingaten Mana ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ta ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: ‘Hiya ay nambi konla nin pamamangan ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.’ ”

32 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: alwan hi Moysis ya nambi komoyo nin habaytoy pamamangan ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, no alwan Tatay koy Diyos ya ampambi komoyo nin peteg ya pamamangan ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan na. 33 Hay pamamangan ya inggawà nin Diyos ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan na ay habayto ya pamamangan ya ampambin biyay ha kaganawan tawo.”

34 Hinalità la koni Apo Hisos, “Apo,” wanla, “pirmi mo kayin biyan nin habaytoy ombayro ya pamamangan.”

35 “Hiko,” wani Apo Hisos, “ya pamamangan ya ampambin biyay. Hay ampakarani kongko ay ahè mabitlan, boy hay antompel kongko ay ahè ma-angan.

36 “Piro bilang ombayro ha hinalità koyna ay agkawo antompel kongko maski nakit moyo koyna. 37 Balang tawoy an-igwà kongko nin Tatay koy Diyos ay pakarani kongko, boy hinoman ya ampakarani kongko ay tanggapen ko. 38 Hiko ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ahè nako bayri nin gomawà nin sarili kon kalabayan, no alwan hay gaw-en ko ay kalabayan nin hatoy nangihogò kongko. 39 Hay labay ipagawà kongko nin nangihogò kongko ay ombayri: kaganawan inggawà na kongko ay agko pa-olayan, no alwan asiwa-en ko ta biyayen ko hila ha hoyot ya allo. 40 Hay labay nin Tatay koy Diyos ay ombayri: kaganawan ambomalay boy antompel kongko ya Anak nin Diyos ay magkama-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos, boy hikoy mamiyay konla ha hoyot ya allo.”

41 Hay Hawhodiyo ay ampipagdalamorom nin ampamintas koni Apo Hisos, ta agla labay baytoy hinalità na ya hiya ya pamamangan ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 42 Kayà hinalità la, ya wanla, “Warì alwan hiya bayti hi Hisos ya anak ni Hosi? Balay nawen ya tatay na boy nanay na. Antà anhalita-en na ya nangibat ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos?”

43 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Itegen moyoyna,” wana “ya pagdalamorom moyo. 44 Ayin tawoy makapakarani kongko no ahè ipakarani kongko nin Tatay koy Diyos ya nangihogò kongko; hay tawoy impakarani kongko nin Tatay ko ay biyayen ko ha hoyot ya allo. 45 Hay hinolat nin pawpropita ay ombayri: ‘Kaganawan tawo ay toro-an nin Diyos.’ Kayà,” wani Apo Hisos, “hinoman ya ampanlengè ha Tatay boy angkatoto kona ay ampakarani kongko. 46 Ayin nakakit ha Tatay ya Diyos, no alwan haton bongat ya nangibat ha Diyos; hiyan bongat ya nakakit ha Tatay ya Diyos. 47 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay antompel ay ma-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 48 Hiko ya pamamangan ya ampambin biyay. 49 Hay kawka-apo-apowan moyo, hin anti hila ha powiray dogal ay nangan hila nin pamamangan ya an-ingaten Mana. Ombayro man ay nati hila simpri. 50 Piro hay pamamangan ya anhalita-en ko ay hatoy nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay mangan nin habayti ya pamamangan ay ahè mati. 51 Hiko ya pamamangan ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hiko simpri ya ampambin biyay ya bilang biyay nin Diyos. Hinoman ya mangan nin habayti ya pamamangan ay mabiyay anggan makakanoman. Habayti ya pamamangan ya igwà ko ay laman ko. Ihokò koy sarili ko ha kamatyan emen kaganawan tawo ay magkama-in biyay ya ayin anggawan.”

52 Banà bayri ha hinalità ni Apo Hisos, hay Hawhodiyo ay nangapididiskosyon nin ombayri: “Pangno na,” wanla, “ma-igwà ya sarili na nin ipakan kontamo?”

53 Hapa-eg hi Apo Hisos ay naghalità, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: no agmoyo kanen ya laman nin hatoy an-ingaten Anak nin Tawo, boy no agmoyo inomen ya dayà na ay ayin kawon biyay ya ayin anggawan. 54 Hinoman ya mangan nin laman ko boy minom nin dayà ko ay ma-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos, boy biyayen ko ya ha hoyot ya allo. 55 Hay laman ko ay peteg ya pamamangan, boy hay dayà ko ay peteg ya inomen. 56 Hinoman ya ampangan nin laman ko boy ampinom nin dayà ko ay ampanatili kongko boy hiko ay ampanatili itaman kona. 57 Hay nangihogò kongko ay Tatay koy angkabiyay, boy banà kona ay angkabiyay ako. Ombayro itaman, hinoman ya ampakilamo kongko nin ampangan laman ko ay mabiyay nin banà kongko. 58 Hiko ya pamamangan ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos; alwan bilang nin hatoy pamamangan ya kinan nin kawka-apo-apowan moyo ya maski nangan hila nin habayto ay nati hila simpri. Hay mangan nin habayti ya pamamangan ya igwà ko ay mabiyay anggan makakanoman.” 59 Hinalità bayti ni Apo Hisos hin ampanorò ya ha lo-ob himba-an nin Hawhodiyo do ha banowan Kapirnawom.

Hay hawhalità ya ampambin biyay ya ayin anggawan

60 Malakè ya tawo ya ampakilamo koni Apo Hisos ya nakalengè nin habaytoy intorò na. Kateng kanayon ya aw-alagad na ay kalamo bayro. Hapa-eg, ombayri ya hinalità la: “Habaytoy intorò na ay ma-irap tanggapen. Ma-in warì mananggap nin habayto?”

61 Tandà ni Apo Hisos ya ampagdalamorom baytoy aw-alagad na; kayà hinalità na konla, “Habayto nayì ya hinalità ko ya bara-nan para nin halibokotan moyo koyna? 62 Anyaman awod ya halita-en moyo no makit moyo ya an-ingaten Anak nin Tawo ya ayin kanayon no alwan hiko ay pa-itag-ay nin magbira ha da-an kon kama-inan? 63 Hay ampambi nin biyay ay Ispirito nin Diyos; maski hinoy tawo ay ayin magawà no ha sarili nan bongat. Hay hawhalità ya hinalità ko komoyo ay ampangibat ha Ispirito nin Diyos boy ampambin biyay ya bilang biyay nin Diyos. 64 Piro ma-in ongno komoyo ya ahè tompel,” wana et ni Apo Hisos, ta pa-ibat et hin hato ay tandà nayna no hino konla ya ahè tompel kona boy no hinoy mangisapakat kona. 65 Hinalità et ni Apo Hisos, “Habayti,” wana, “ya bara-nan nin hinalità ko komoyo ya ayin tawoy makapakarani kongko no ahè ipakarani kongko nin Tatay ko.” 66 Pa-ibat hin habayto, kalak-an do ha ampakilako koni Apo Hisos ay agana nakilako kona. 67 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha labinloway alagad na, “Hapa hikawo,” wana, “labay moyo nayì itaman mog-alih kongko?”

68 Tinombay kona hi Simon Pidro, “Pangino-on,” wana, “hinoy lakwen nawen pakilamowan ya hikan bongat ya ampangibatan nin hawhalità ya ampambin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos? 69 Kayà hapa-eg ay ampinto-o kayi boy tandà nawen ya hika ay nangibat ha Diyos boy ayin kan kapintasan.”

70 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Hiko ya namilì komoyon labinlowa, piro hay miha komoyo ay dimonyo.” 71 Hay antokoyen na ay hi Hodas ya anak ni Simon Iskaryoti, ta hi Hodas, maski miha ya ha labinloway alagad ay hiya ya mangisapakat koni Apo Hisos.

7

Hi Apo Hisos boy pawpatel na

1 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay tinomalà nin nanorò ha probinsyan Galiliya; sinadyà nan ahè mako ha probinsyan Hodiya ta hay Hawhodiyo bayro ay labay mamati kona. 2 Hapa-eg, maraninay pagpipista nin Hawhodiyo, hatoy pista ya pamasalamat la ha Diyos banà ha na-alawah la. 3 Kayà hinalità nin pawpatel ni Apo Hisos kona: “Mog-alih ka,” wanla, “ha dogal ya habayti ta mako ka ha probinsyan Hodiya emen hay gawgawà moy pawpapag-ispantawan ay makit nin tawtawoy ampipantompel komo. 4 Ayin tawoy ampangitagò nin gawgawà na no labay nan mibantog. Kayà habayti ya bawbagay ya anggaw-en mo ay ipakit mo ha kaganawan tawo.” 5 Ombayri ya hinalità nin pawpatel ni Apo Hisos ta kateng hila ay ahè antompel kona.

6 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos, “Alwa et,” wana, “nin tamà ya pana-on nin panigè ko. Piro hikawo, maski anyay oras ay ma-arì kawon mako bayro. 7 Hikawo ay ahè ampag-inakitan nin tawtawoy ahè antompel kongko, piro hiko ay ampag-inakitan la ta ampaptegan ko ya hay gawgawà la ay mangala-et. 8 Mako kawoyna ha pista; hiko ay ahè pon mako ta alwa et tamà ya pana-on nin para kongko.” 9 Ha ombayroy hinalità ni Apo Hisos ay nanatili ya et bayro ha probinsyan Galiliya.

Hi Apo Hisos ay anti ha pista

10 Hin nakatigè ana baytoy pawpatel ni Apo Hisos nin nakipista, hiya ay kinomamat ana simpri, piro ayin nakatandà nin pamako na bayro boy agya napa-ipatnag ha tawtawo. 11 Bayro ha pista, hi Apo Hisos ay antikapen nin Hawhodiyoy ampipamo-on. “Ayri ya?” wanla.

12 Malakè ya tawoy ampi-a-ananah nin tongkol kona. Anhalita-en nin kanayon ya hiya ay mahampat ya tawo. Hay kanayon ay ampaghalità nin ampanloko yan tawtawo. 13 Piro ayin tawoy ampangibolgar nin maghalità tongkol kona ta angkalimo hila ha Hawhodiyoy ampipamo-on.

14 Hin mamigitnà ana ya pista, hi Apo Hisos ay nako ha bali nin Diyos ta nag-ompisan manorò. 15 Hay Hawhodiyo ay masyadon nag-ispanta, ya wanla, “Pangno ya nagkama-in masyadoy karonongan ya agya itaman nag-aral?”

16 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hay an-itorò ko,” wana, “ay ahè ampangibat ha sarili ko, no alwan ampangibat ha Diyos ya nangihogò kongko. 17 Hinoman ya labay gomawà nin kalabayan nin Diyos ay matanda-an na no hay an-itorò ko ay nangibat ha Diyos, o no ampaghalità akon nangibat ha sarili kon bongat ka-ihipan. 18 Hay tawoy ampaghalità nin angka-ibat ha sarili na ay ampanikap kaporiyan ha sarili na. Piro hinoman ya ampanikap kaporiyan para ha nangihogò kona ay tapat boy ayin kabongkokan. 19 Warì ahè inggawà ni Moysis komoyo ya kawkapanogo-an? Piro ayin komoyo nin anhomonol ha kawkapanogo-an. Antà labay moyo ko nin patyen?”

20 Tinombay baytoy kalak-an tawo, ya wanla, “Ma-in ka laweh nin dimonyo. Hinoy labay mamati komo?”

21 Ombayri ya intobay konla ni Apo Hisos: “Hay mihay bagay ya ginawà ko ha allon pama-inawa ay pinag-ispantawan moyon kaganawan. 22 Banà ha kapanogo-an komoyo ni Moysis ya panolì ay antoli-en moyoy aw-anak maski allon pama-inawa. Piro habayti ya ka-ogali-an panolì ay alwan koni Moysis nag-ompisa no alwan do ha kawka-apo-apowan moyoy na-ona koni Moysis. No na-abot ana ya allon dapat toli-en ya anak ay antoli-en moyo maski ampitag-on nin allon pama-inawa. 23 No antoli-en moyoy aw-anak moyo maski allon pama-inawa emen ahè malabag ya panogò ni Moysis, antà ampamahangan moyo ko nin banà ha pamakahampat ko nin tawo no allon pama-inawa? 24 Agkawo magpabastabasta nin manosga nin tawo no agmoyo pon sori-en. Pakasori-en moyo pon emen moyo matanda-an ya kaptegan.”

Hay ampi-i-ilgowan ay tongkol koni Kristoya impangakò nin Diyos.

25 Hay ongno ha tawtawo ha siyodad nin Hirosalim ay naghalità nin ombayri: “Warì alwan hiya ba-in ya tawo ya ampagsikapan lan patyen? 26 Piro helken moyo, anti ya ha kalak-an tawo nin ampanorò, piro ayin ampaghalità nin kontra kona. An-ihipen warì nin ampipamo-on ya hiya bayti hi Kristo ya impangakò nin Diyos? 27 No lomateng hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ayin makatandà no ayri mangibat. Piro habayti ya tawo ay tandà tamo no ayri na-ibat.”

28 Hapa-eg, ha panonorò ni Apo Hisos bayro ha lo-ob bali nin Diyos ay impakakhaw na nin hinalità ya ombayri: “Balay moyo ko,” wana, “boy tandà moyo no ayri ko nangibat. Hay pamako ko bayri ay alwa kon sarilin kalabayan, no alwan ma-in nangihogò kongko. Hiya ay peteg. Agmoyo ya balay 29 piro balay ko ya, ta hiko ay nangibat kona boy hiyay nangihogò kongko.”

30 Hapa-eg, ampagsikapan lan dakpen hi Apo Hisos, piro ayin tawoy nangoligtan konan mandakep ta alwa et ka-orasan pandakep kona. 31 Piro kalak-an bayro ha tawtawo ay tinompel koni Apo Hisos, ta na-intindiyan la ya hiya ay hi Kristo ya impangakò nin Diyos. Kayà hinalità la ya ombayri: “Ma-in et warì kanayon ya lomateng ya makagawà nin mas et ha pawpapag-ispantawan ya ginawà nin habayti ya tawo?”

Hay bawbantay ay inhogò nin mandakepkoni Apo Hisos

32 Hay ampi-a-ananahan nin kalak-an tawo ya tongkol koni Apo Hisos ay nalengè nin Pawparisiyo. Hapa-eg hatoy Pawparisiyo kateng pawpo-on nin pawparì ay nangihogò nin bawbantay nin bali nin Diyos nin makon mandakep koni Apo Hisos.

33 Hinalità konla ni Apo Hisos, “Amò tana,” wana, “ya pana-on nin manatili ko komoyo, biha ko magbira do ha nangihogò kongko. 34 Tikapen moyo ko piro agmoyo ko makit, ta agkawo makalako ha lakwen ko.”

35 Hatoy pawpo-on nin Hawhodiyo ay ampi-i-ilgo nin ombayri: “Ayri ya kalì mako ta agtamo ya makit? Mako ya warì ha dogal nin Gawgrigo ya ampa-iriyan nin kanayon ya Hawhodiyo ta toro-an nay Gawgrigo? 36 Anhalita-en na ya tikapen tamo ya piro agtamo ya makit, boy anhalita-en na et ya agtamo makalako ha lakwen na. Anya raw ya labay nan totolen?”

Hay hinalità ni Apo Hisos ya tongkolha Ispirito nin Diyos

37 Hay kalampohan allo nin pista ay pinaka-importanti. Kayà hin na-abot baytoy allo, hi Apo Hisos ay nireng biha na impakakhaw ya bosis na nin naghalità: “Hinoman,” wana, “ya angka-angan ay mako kongko ta pa-inomen ko, 38 ta ombayri ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos: ‘Hinoman ya tompel kongko ay magkama-in nin ayin anggawan ya biyay ya bilang lanom ya anhombol ha nakem na.’ ” 39 Hay labay totolen ni Apo Hisos do ha lanom ya ampambin biyay ya ayin anggawan ay Ispirito nin Diyos. Hin habayto ay ahè et inggawà ya Ispirito nin Diyos, ta hi Apo Hisos ay ahè et nakabira ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.

Ahè nangapisosondò

40 Ha kalak-an tawo ya anti bayro ya ampanlengè, hay kanayon ay naghalità, ya wanla, “Talagan hiya bayti ya Propita ya ampalatngen!”

41 Hay kanayon itaman ay naghalità nin, “Hiya,” wanla, “hi Kristo ya impangakò nin Diyos!” Piro hay kanayon ay naghalità nin, “Hi Kristo,” wanla, “ya impangakò nin Diyos ay ahè ma-ibat ha probinsyan Galiliya! 42 Nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay i-alalak ni Dabid, boy i-anak ya ha Bitlihim ha banowa ya pina-iriyan ni Arì Dabid.” 43 Kayà ahè nangapisosondò baytoy kalak-an tawo nin tongkol koni Apo Hisos. 44 Ma-in ongno bayro ya malabay mandakep koni Apo Hisos, piro ayin nakapaghokaw nakem nin mandakep kona.

Hay ahè paminto-o nin Hawhodiyo ya ampipamo-on

45 Hapa-eg hatoy bawbantay ay nipagbirayna do ha pawpo-on nin pawparì boy do ha Pawparisiyo ya nangihogò konla nin mandakep koni Apo Hisos. “Antà nin agmoyo ya gintan bayri?” pastang nin hatoy nangihogò.

46 Tinombay baytoy bawbantay, “Maski nakakanoman,” wanla, “ay ayin et tawo ya nakapaghalità nin bilang ombayro ha hinalità nin habaytoy tawo.”

47 Hinalità nin hatoy Pawparisiyo, “Kateng nayì hikawo ay naloko na? 48 Ma-in kawoyna nayì tandà ya miha ha ampipamo-on o miha ha Pawparisiyo ya ninto-o kona? 49 Kalak-an bayri ha tawtawo ay agla angka-intindiyan ya kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis; kayà parosawan hila nin Diyos.”

50 Hapa-eg hi Nikodimo ya miha ha Pawparisiyo ay anti bayro. Hiya ay hatoy tawo ya nako hin hato nin naki-ilgo koni Apo Hisos. Hapa-eg, hinalità na konla, 51 “Ha kawkapanogo-an tamo,” wana, “ay agtamo makasintinsya ha tawo no ahè binista emen matanda-an no anyay ginawà na.”

52 Tinombay hila, “Hika nayì,” wanla, “ay taga Galiliya simpri? Pag-aralan moy Halità nin Diyos emen mo matanda-an ya ayin propita ya ma-ibat ha probinsyan Galiliya.” 53 Hapa-eg hila ay nihihiyay ta balang miha konla ay norong ha sarili nan bali.

8

1 Piro hi Apo Hisos ay nako ha Bakil nin Aw-olibo.

Hay babayi ya nahagep ha pamakilalaki

2 Ika-ibokah, hay hambak et, hi Apo Hisos ay nagbira do ha bali nin Diyos. Bayro ha kolob nin habayto, kaganawan tawo ay ni-o-opong ha mamalibot na. Hapa-eg, niknò hi Apo Hisos ta tinoro-an na hila. 3 Mintras ampanorò ya, ma-in mawmangitorò nin kawkapanogo-an boy Pawparisiyo ya nilomateng bayro ya ma-in gitan ya mihay babayi ya nahagep ha pamakilalaki. Habaytoy babayi ay pina-ireng la ha arapan nin kaganawan. 4 “Apo,” wanla koni Apo Hisos, “habayti ya babayi ay nahagep nawen ha akto ya ampakilalaki. 5 Ha kawkapanogo-an nawen ya inggawà ni Moysis, haba-in ya ombahen ya babayi ay dapat batowen anggan mati. Hapa-eg, anyay mahalità mo ya tongkol kona?” 6 Ombayroy hinalità la emen la mahagep hi Apo Hisos ha pag-i-ilgo na. Ha ombayro ay magkama-in hilan bara-nan nin mangidimanda kona.

Piro hi Apo Hisos ay niyomokò ta nanolat ha lotà nin hay ginamit na nin pinanolat ay tamorò na. 7 Hin sigisigi ya pagpastang la kona, hi Apo Hisos ay nireng biha ya naghalità konla, ya wana, “Hinoman komoyo ya ahè nakagawà nin kasalanan ay hiya ya ma-ona nin mamato bayri ha babayi.” 8 Hapa-eg, hi Apo Hisos ay niyomokò ana et nin nanolat ha lotà.

9 Hin nalengè la baytoy hinalità ni Apo Hisos ay mihamiha hilan nog-alih nin nag-ompisa ha pinakamato-a anggan hay nabalag tana ay hi Apo Hisos boy hatoy babayi ya anti bayron naka-i-ireng. 10 Hapa-eg, nireng hi Apo Hisos ta pinastang na baytoy babayi, “Ayri hilayna?” wana. “Ayin nayì nagkabalag para mamato komo?”

11 Tinombay baytoy babayi, “Ayin, Apo,” wana.

Hapa-eg, hinalità kona ni Apo Hisos, “Hiko man,” wana, “ay ahè mamarosa komo. Morong kayna, piro pa-ibat hapa-eg ay agkayna mangoman magkasalanan.”

Hi Apo Hisos ya hawang ha babon lotà

12 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay naghalità ana et do ha tawtawo, ya wana, “Hiko ya hawang nin babon lotà. Hinoman ya ampakilamo kongko ay ahè mamiyay ha karegleman, no alwan hay biyay na ay magkama-in nin hawang ya makab-i nin biyay ya ayin anggawan.”

13 Hapa-eg, hinalità kona nin hatoy Pawparisiyo, “Ayin kowinta ba-in ya pamapteg mo ta tongkol ha sarili mo ya ampaptegan mo.”

14 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Maski hiko ya ampamapteg nin sarili ko ay peteg ya anhalita-en ko, ta tandà ko no ayri ko nangibat boy no ayri ko mako. Piro hikawo, agmoyo tandà no ayri ko nangibat boy no ayri ko mako. 15 Ampanosga kawo ha ka-ogali-an nin panosgan tawtawo. Hiko ay ahè ampanosga ha maskin hino. 16 Piro no manosga ko, hay panosga ko ay tamà, ta alwa kon mimiha ya ampanosga, no alwan kalamo ko nin ampanosga ya Tatay koy Diyos ya nangihogò kongko. 17 Nakaholat ha kawkapanogo-an moyo ya no mapi-ogmà ya anhalita-en nin loway tawo ay peteg ya pamapteg la. 18 Ampaptegan koy tongkol ha sarili ko, boy hay Tatay koy Diyos ya nangihogò kongko ya ampamapteg et nin tongkol kongko.”

19 Hapa-eg, pinastang la hi Apo Hisos, “Ayri,” wanla, “ya Tatay mo?” Tinombay konla hi Apo Hisos, “Agmoyo,” wana, “tandà no hino ya Tatay ko boy no hino ko. No balay moyo ko ay balay moyo simpri ya Tatay ko.” 20 Hinalità bayti ni Apo Hisos mintras anti ya ha danin kahon ya pangidabo-an nin kowalta ha lo-ob bali nin Diyos, ta bayro ya ampanorò nin tawtawo. Ayin nandakep kona ta alwa et tamà ya oras nin pandakep kona.

Hay ahè makalako ha lakwen ni Apo Hisos

21 Hinalità ana et ni Apo Hisos do ha tawtawo, “Mog-alih ako,” wana. “No ayin akoyna ay tikapen moyo ko, piro mati kawo nin anti et komoyoy kasalanan moyo. Kayà agkawo makalako ha lakwen ko.”

22 Hapa-eg, hinalità nin hatoy Hawhodiyo, “Magpakamati ya warì,” wanla, “ta hinalità na ya agtamo makalako ha lakwen na?”

23 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hikawo,” wana, “ay na-ibat bayri ha aypà, piro hiko ay nangibat ha tag-ay. Na-ibat kawo bayri ha babon lotà; hiko balè ay ahè nangibat bayri ha babon lotà. 24 Kayà hinalità ko komoyo ya mati kawo nin anti et komoyoy kasalanan moyo. Mati kawon ombayro no agmoyo pinto-owen ya hiko ya Mapangilibri ya inhogò nin Diyos.”

25 “Hino kan talaga?” wanla kona.

Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hiko,” wana, “baytoy hinalità ko komoyo pa-ibat et hin primiro. 26 Malakè ya dapat kon halita-en boy ihosga komoyo. Piro hay nangihogò kongko ay peteg, boy anhalita-en kon bongat ha kaganawan tawo ya bawbagay ya nalengè ko kona.”

27 Ahè na-intindiyan nin hatoy tawtawo ya hay anhalita-en ni Apo Hisos konla ay tongkol ha Tatay nay Diyos. 28 Kayà hinalità konla ni Apo Hisos, “Hiko,” wana, “ya an-ingaten Anak nin Tawo. No na-ipakò moyo koyna ha koroh biha moyo ko itag-ay ay matanda-an moyo ya ayin akon sarilin anggaw-en, no alwan anhalita-en kon bongat ya intorò kongko nin Tatay koy Diyos. 29 Hay nangihogò kongko ay pirmi kon kalamo. Agna ko an-alihan ta pirmi kon anggaw-en ya bawbagay ya ampakapakonsowilo kona.” 30 Banà bayro ha hinalità ni Apo Hisos ay malakè ya tinompel kona.

Malayà boy alwan malayà

31 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos do ha Hawhodiyo ya ampipantompel kona, “No anhonolen moyo,” wana, “ya an-itorò ko ay talagan aw-alagad katawo; 32 boy matanda-an moyoy kaptegan, ta hay kaptegan ya mamalayà komoyo.”

33 Tinombay hila koni Apo Hisos, “Hikayi,” wanla, “ay aw-inalalak ni Abraham, boy maski nakakanoman ay alwa kayin alilà nin hinoman. Anyay labay mon totolen ha paghalità mo nin hikayi ay mag-in malayà?”

34 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: hinoman ya ampagkasalanan ay anti ha kapangyariyan nin kasalanan. 35 Hay alilà ay alwan kabilang ha pamilya; hay anak balè ay ampanatili nin miha ha pamilya anggan makakanoman. 36 No hay Anak nin Diyos ya mambi komoyo nin kalaya-an ay talagan peteg kawon malayà. 37 Tandà ko ya hikawo ay aw-inalalak ni Abraham, piro ampagsikapan moyo ko nin patyen ta agmoyo antanggapen ya tawtorò ko. 38 Anhalita-en ko ya tongkol ha impakit kongko nin Tatay koy Diyos, piro hikawo, hay anggaw-en moyo ay hatoy natotowan moyo ha tatay moyo.”

39 Tinombay hila koni Apo Hisos, “Hikayi,” wanla, “ay aw-inalalak ni Abraham.”

“No hikawo,” wani Apo Hisos, “ay aw-inalalak ni Abraham ay gaw-en moyoy bilang ha ginawà na. 40 Hiko ay ampaghalità nin kaptegan ya nalengè ko ha Diyos, piro ampagsikapan moyo kon patyen. Alwan ombayro ya ginawà ni Abraham. 41 Hay anggaw-en moyo ay hatoy anggaw-en nin tatay moyo.”

Tinombay hila koni Apo Hisos, ya wanla, “Hikayi ay alwan anak ha ligaw. Hay tatay nawen ay mimiha ya ayin kanayon no alwan mismon Diyos.”

42 Hinalità konla ni Apo Hisos, “No Diyos ya Tatay moyo ay labiyen moyo ko, ta ha Diyos ako nangibat. Hay pamako ko bayri ay alwan ha sarili kon kalabayan, no alwan hiko ay inhogò nin Tatay koy Diyos. 43 Antà agmoyo angka-intindiyan ya anhalita-en ko? Banà ta hay anhalita-en ko ay agmoyo labay leng-en. 44 Hay tatay moyo ay hi Satanas. Hay kalabayan na ay habaytoy anhonolen moyo. Pa-ibat hin ibat, hi Satanas ay mapamati nin tawo. Agna labay ya kaptegan; kayà ni amò ya kaptegan ay ayin kona. Ampagtotol yan kabongkokan ta talagan mabongkok ya, boy kona ampangibat ya kaganawan kabongkokan. 45 Hiko balè, hay anhalita-en ko komoyo ay kaptegan; kayà agmoyo ko ampinto-owen. 46 Hino komoyo ya makapapteg nin hiko ay nakagawà nin kasalanan? Antà agmoyo ko ampinto-owen ya hay anhalita-en ko komoyo ay kaptegan? 47 Hay tawoy anak nin Diyos ay ampanlengè ha anhalita-en nin Diyos. Agmoyo labay manlengè Halità nin Diyos ta hikawo ay alwan anak nin Diyos.”

Hi Apo Hisos boy hi Abraham

48 Hapa-eg hay Hawhodiyo ay tinombay koni Apo Hisos, ya wanla, “Alwa kayi nayì tamà ha paghalità nawen nin hika ay Samaritano boy ma-in kan dimonyo?”

49 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hiko,” wana, “ay ayin dimonyo. Kaporiyan ya an-igwà ko ha Tatay koy Diyos, piro an-insoltowen moyo ko. 50 Agko ampanikap kaporiyan para ha sarili ko, piro ma-in ampanikap kaporiyan para kongko boy hiya ya manosga. 51 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya homonol ha anhalita-en ko ay ahè mati ta ma-in biyay ya ayin anggawan.”

52 Hinalità nin Hawhodiyo koni Apo Hisos, “Hapa-eg,” wanla, “ay napaptegan nawen ya hika ay ma-in nin dimonyo. Hi Abraham boy pawpropita ay nikati, piro anhalita-en mo ya hinoman ya homonol ha an-itorò mo ay ahè mati. 53 Hay ka-apo-apowan nawen ya hi Abraham ay nati kateng pawpropita. Warì ampaka-igit ka et konla? Anyay palagay mo ha sarili mo?”

54 Tinombay hi Apo Hisos, “No amporiyen ko,” wana, “ya sarili ko ay ayin kowinta ya kaporiyan ko. Hay ampambin kaporiyan kongko ay Tatay koy Diyos ya anhalita-en moyo nin Diyos moyo. 55 Agmoyo ya balay piro balay ko ya. Mag-in akon mabongkok nin bilang komoyo no halita-en ko ya agko ya balay. Balay ko ya boy anhonolen koy Halità na. 56 Hi Abraham ya ka-apo-apowan moyo ay nagtowà ta an-asawan na ya makit nay panlomateng ko bayri ha babon lotà. Hay panlomateng ko ay nakit na; kayà nagtowà ya nin masyado.”

57 Hinalità ana et nin Hawhodiyo koni Apo Hisos, “Ayin ka et,” wanla, “nin limampò ya ta-on; antà anhalita-en mo nin nakit moyna hi Abraham?”

58 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: biha in-anak hi Abraham, hiko ay hikoyna.” 59 Banà bayro ha hinalità ni Apo Hisos, hatoy Hawhodiyo ay nandampot nin bawbato ya pamato la kona, piro agla ya natanda-an ya nilomikol nin nog-alih bayro ha lo-ob bali nin Diyos.

9

Pinakahampat ni Apo Hisos ya lalaki ya bowag

1 Hapa-eg, mintras ampowako hi Apo Hisos ay nakakit ya nin mihay lalaki ya bowag pa-ibat et hin in-anak. 2 Hi Apo Hisos ay pinastang nin aw-alagad na, ya wanla, “Apo, antà bowag ba-in ya tawo nin in-anak? Hinoy ma-in kasalanan nin pagkabowag na? Hiya nayì o mawmato-antawo na?”

3 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Hay pagkabowag nin haba-in ya tawo ay alwan banà ha pagkasalanan na, o banà ha pagkasalanan nin mawmato-antawo na, no alwan nabowag ya emen hay kapangyariyan nin Diyos ya gomawà kona ay mipatnag. 4 No allo, hay tawtawo ay ampipagtrabaho, piro no yabi ay ahè ampagtrabaho. Kayà hay dapat kontamo, mintras ma-in et pana-on ay isigi tamon gaw-en ya gawgawà nin Diyos ya nangihogò kongko, ta ma-in pana-on ya lomateng ya agtamoyna makagawà nin para kona. 5 Mintras anti ko bayri, hiko ay hawang bayri ha babon lotà.”

6 Hin nayarì nan hinalità baytoy ombayro, hi Apo Hisos ay nandolà ha lotà, ta habaytoy lotà ya dinol-an na ay ginawà nan pità. Hapa-eg habaytoy pità ay imponah na ha mata nin hatoy bowag, 7 biha na hinalità kona, “Mako ka,” wana, “nin mag-olameh ha lanom ya pamaliyo-an ya an-ingaten Silowam.” Hay labay totolen nin Silowam ay inhogò. Hapa-eg, nanigè ana baytoy tawoy bowag ta nag-olameh ya. Hin norong ya ay ampakakit yayna.

8 Hapa-eg, hay kawkaranin bali nin hatoy bowag pon kateng hatoy kanayon ya tawtawoy nakakit kona hin bowag ya et ya ampikilimoh ay nipapastang, ya wanla, “Warì alwan hiya ba-in ya tawoy pirmin ampiknò ta ampakilimoh?” 9 Ma-in ongnoy naghalità nin, “Hiya,” wanla.

Hay kanayon ay naghalità nin “Alwan hiya,” wanla, “ta kalopa nan bongat.” Kayà hinalità nin hatoy tawo, “Hiko,” wana, “baytoy tawoy bowag ya anhalita-en moyo ya mamakilimoh.”

10 “Pangno ka,” wanla, “nakakit?”

11 Tinombay baytoy tawo, “Hatoy lalaki,” wana, “ya nagngalan Hisos ay nanggawà pità ta imponah na ha mata ko, biha na hinalità kongko, ya wana, ‘Mako ka ha Silowam ta mag-olameh ka.’ Kayà nako ko. Hin nakapag-olameh ko ay nakakit akoyna.”

12 “Ayri ya man ba-in?” wanla. “Aytawan,” wana.

Hatoy bowag pon ay pinastang nin Pawparisiyo

13 Hatoy bowag pon ay gintan la ha Pawparisiyo, 14 ta allon pama-inawa hin nanggawà hi Apo Hisos nin pità boy hin pinakahampat nay mata nin hatoy bowag. 15 Hapa-eg, pinastang ya nin hatoy Pawparisiyo no pangno ya nakakit. Tinombay ya konla, ya wana, “Binyan nan pità ya mata ko biha ko nag-olameh. Hapa-eg ay ampakakit akoyna.”

16 Hinalità nin ongnoy Parisiyo, “Habaytoy lalaki,” wanla, “ay ahè nangibat ha Diyos ta agna an-ingilin ya allon pama-inawa.”

Piro hinalità nin kanayon, “No hiya ay tawoy makasalanan,” wanla, “pangno ya makagawà nin ombahen ya pawpapag-ispantawan ya gawgawà?” Banà bayro ha alwan paripariho ya palagay la ya tongkol koni Apo Hisos ay aghila nangapisosondò.

17 Hapa-eg hatoy lalaki ya bowag pon ay pinastang ana et nin hatoy Pawparisiyo, “Hinalità mo,” wanla, “ya pinakahampat nay mata mo; kayà nakakit ka. Anyay mahalità mo ya tongkol kona?”

Tinombay ya konla, “Hiya,” wana, “ay propita.”

18 Hapa-eg hatoy Hawhodiyoy ampipamo-on ay ahè ampinto-o nin bowag ya pon biha ya nakakit; kayà impa-ingat lay mawmato-antawo nin hatoy bowag pon 19 ta pinastang la, “Habayti nayì,” wanla, “ya anak moyo? Talaga nayì bowag ya pa-ibat hin in-anak ya? Pangno ya nakakit hapa-eg?”

20 Tinombay baytoy mawmato-antawo, “Tandà nawen,” wanla, “ya hiya ay anak nawen boy hiya ay bowag pa-ibat hin in-anak. 21 Piro agnawen tandà no pangno ya nakakit boy no hinoy namakahampat nin mata na. Hiya ya pastangen moyo. Ma-in yaynan sapat ya idad nin makatbay para ha sarili na.” 22 Hinalità bayti nin mawmato-antawo na banà ha kalimowan la ha Hawhodiyoy ampipamo-on, ta hatoy ampipamo-on ay nangapisosondò nin agana palo-oben ha himba-an ya hinoman ya tawoy mamapteg nin hi Apo Hisos ay Kristo ya impangakò nin Diyos. 23 Kayà hinalità nin hatoy mawmato-antawo na, “Hiya ay ma-in anan sapat ya idad; kayà hiya ya pastangen moyo.”

24 Hapa-eg, impa-ingat layna et nin ikalwan bisis baytoy lalaki ya bowag pon, ta hinalità la kona, “Ipangakò mo,” wanla, “ha arapan nin Diyos ya magtotol ka nin kaptegan. Tandà nawen ya habaytoy ya lalaki ay makasalanan.”

25 Tinombay ya konla, “Agko,” wana, “tandà no hiya ay makasalanan o alwa. Mihay bagay ya tandà ko: bowag ako pon piro hapa-eg ay ampakakit akoyna.”

26 “Anya,” wanla, “ya ginawà na komo? Pangno na pinakahampat ya mata mo?”

27 Tinombay ya konla, “Hinalità koyna,” wana, “komoyo piro agmoyo nilengè. Antà labay moyoyna et malengè? Warì labay moyo itaman mag-in alagad na?”

28 Hapa-eg, pinaghalita-an la yan mala-et. “Hika,” wanla, “ya alagad na; hikayi balè ay anhomonol ha tawtorò ni Moysis. 29 Tandà nawen ya hay Diyos ay naghalità koni Moysis, piro tongkol ha tawoy habayti ay agnawen tandà no ayri ya nangibat.”

30 Tinombay baytoy lalaki ya hinomampat, “Habayti,” wana, “ay kapapa-ispanta. Agmoyo tandà no ayri ya nangibat, piro pinakahampat nay mata ko. 31 Tandà nawen ya hay mawmakasalanan ay ahè anleng-en nin Diyos. Piro hay tawoy anggomalang kona boy ampanggawà nin kalabayan na ay anleng-en na. 32 Maski nakakano ay ayin et nalengè ya ma-in namakahampat mata nin lalaki ya bowag pa-ibat hin in-anak. 33 No habayti ya lalaki ay ahè nangibat ha Diyos ay agya makagawà nin anyaman ya bagay.”

34 Tinobay la ya, “Pa-ibat,” wanla, “hin in-anak ka ay makasalanan kayna. Labay mo kayi nayì toro-an?” Hapa-eg, hiya ay impataboy la.

Hatoy bowag pon ay tinompel koni Apo Hisos

35 Hapa-eg, nabalita-an ni Apo Hisos ya hatoy lalaki ya pinakahampat nay mata ay impataboy nin Pawparisiyo. Kayà hin nakit ya ni Apo Hisos ay hinalità na kona, “Antompel ka nayì ha an-ingaten Anak nin Tawo?”

36 Tinombay baytoy lalaki, ya wana, “Itorò mo dayi kongko, Apo, no ayri ya emen ako tompel kona.”

37 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Nakit mo yayna,” wana, “ta hiya ay ka-ilgo mo hapa-eg ya ayin kanayon no alwan hiko.”

38 “Antompel ako, Pangino-on,” wanan hatoy lalaki. Hapa-eg, nanalimokod ya nin hinomamba koni Apo Hisos.

Hay ahè antompel koni Apo Hisos ay kowinta bowag

39 Hinalità ni Apo Hisos, “Nako ko bayri,” wana, “ha babon lotà nin manosga nin tawtawo emen hay bawbowag ay makakit, boy emen hay tawtawoy ampakakit ay mag-in bowag.”

40 Hatoy anti bayroy ongnoy Parisiyo ya nakalengè ha alimbawà ni Apo Hisos ay nagpastang, “Hay labay mo nayì totolen ay bowag kayi itaman?”

41 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Alwa kawon bowag, ta no aminen moyo nin hikawo ay bowag ay alihen koy kasalanan moyo. Piro banà ta ampagkakanwarì kawo nin ampakakit ay manatili et komoyoy kasalanan moyo.”

10

Hi Apo Hisos ay bilang pastol ya mahampat

1 Insigi ni Apo Hisos ya paghalità na, “Anhalita-en ko,” wana, “komoyoy kaptegan: mananakaw ya tawoy molì ha alal nin lomo-ob ha koral nin tawtopa no agya magdaan ha polta, 2 balè hay pastol nin tawtopa ay ha polta ampagdaan. 3 Hay ampanlo-at nin polta ya pagdanan nin pastol ay hatoy ampagbantay nin koral. No an-ingaten nin pastol ya ngalan nin balang miha ha tawtopa na ay anhomono hila kona nin lomikol ta balay lay bosis na boy hiyay ampangona konla. 4 No na-ipalikol nayna ya kaganawan topa na ha koral ay anhomono hila kona ta balay lay bosis nin pastol la ya angka-ona konla. 5 Piro no kanayon ya tawo ay aghila homono, no alwan mowayo hila nin pakarayò ta agla balay ya bosis nin habaytoy tawo.”

6 Habayti ya alimbawà ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin Hawhodiyoy ampipamo-on no anyay labay totolen. 7 Kayà hinalità ana et ni Apo Hisos, ya wana, “Anhalita-en ko komoyo ya kaptegan: hiko ay bilang polta nin koral ya para ha tawtopa. 8 Kaganawan hatoy alwan peteg ya mawmanonorò ya nika-ona kongko ay bilang mananakaw ya ahè nilengè nin tawtopa. 9 Hay ka-alimbawa-an ko ay polta. Hinoman ya lomo-ob ya magdaan kongko ay ahè mapangno ta ma-in kalibriyan. Hiya ay bilang ha tawtopa ya lomikol lomo-ob emen makatompak nin maganday pastolan. 10 Hay sadyà nin mananakaw no antà ampako ha koral nin tawtopa ay para manakaw, mamati, boy manirà. Hiko balè, hay bara-nan nin pamako ko bayri ha babon lotà ay emen kawo magkama-in nin biyay, hatoy biyay ya ayin kakolangan ya bilang biyay nin Diyos.

11 “Hay ka-alimbawa-an ko ay pastol ya mahampat. Hay pastol ya mahampat ay handà nin mati para ha tawtopa na. 12 Hay tawoy an-opa-an nin magpastol ay alwan hiya ya ma-in ikon nin hatoy tawtopa ya ampastolan na. Kayà no angkakit nay anlomateng ya tigri ay ampowayo yan mog-alih. Banà bayri, hay kanayon ya tawtopa ay angkakwa nin hatoy tigri boy hay kanayon ay ampangapikakatak. 13 Ampowayowan nan alihan ya tawtopa ya ampastolan na, ta an-opa-an yan bongat boy ayin yan malasakit ha tawtopa.

14 “Hay ka-alimbawa-an ko ay pastol ya mahampat. Balay koy tawtopa ko, boy hay tawtopa ko itaman ay balay la ko. 15 No pangno ko balay nin tawtopa ko boy no pangno ko hila balay ay ombayroy pagkabalay kongko nin Tatay ko boy pagkabalay ko ha Tatay ko. Handà ako nin mati para ha tawtopa ko. 16 Ma-in ako et nin kanayon ya tawtopa ya ayin et ha lo-ob nin hatoy an-ingaten koral. Ka-ilangan ko hilan ilo-ob ha koral ya habayto. Leng-en lay anhalita-en ko boy mag-in hila nin mimihay gropo ya kalamoy mimihay pastol.

17 “Anlabiyen ako nin Tatay koy Diyos, ta handà akon mati alang-alang ha ikahampat nin ampastolan ko biha ko mabiyay oman. 18 Ayin ma-arì mamati kongko no agko payagan. Ma-in akon karapatan nin ipayag ya sarili ko nin patyen, boy ma-in akon karapatan nin biyayen ya sarili ko, ta hay Tatay koy Diyos ya nambi kongko nin ombayroy karapatan.”

19 Banà bayri ha hawhalità ni Apo Hisos ay nangapikokolpyayna et baytoy Hawhodiyo ya ampipamo-on; kayà aghila nangapisosondò. 20 Malakè konlay ampaghalità nin ombayri: “Ma-in yan dimonyo,” wanla, “boy lokoloko ya. Antà ampanlengè kawo kona?”

21 Piro hay kanayon ay ampaghalità nin, “Hay tawoy ma-in dimonyo ay ahè makapaghalità nin ombahen. Hay bawbowag warì ay mapakahampat nin dimonyo?”

Hi Apo Hisos ay ahè tinanggap nin Hawhodiyoya ampipamo-on

22 Ha siyodad nin Hirosalim ay na-abot anaman ya pista ya an-ingaten Didikasyon, hatoy pistan pamamanemtem ya tongkol ha bali nin Diyos. Hin habayton pana-on ay malay-ep. 23 Hi Apo Hisos ay ampi-o-owako ha balkon ha bali nin Diyos, hatoy balkon ya an-ingaten balkon ni Solomon. 24 Hapa-eg, pini-o-opongan ya nin Hawhodiyo ya ampipamo-on ta pinastang la ya, ya wanla, “Anggan makano mo kayi pa-a-anti-en nin halita-en konnawen no hino ka? Halita-en mo konnawen ya kaptegan no hika hi Kristo ya impangakò nin Diyos.”

25 Tinombay konla hi Apo Hisos, “Hinalità koyna komoyo,” wana, “piro agkawo ninto-o. Hay pawpapag-ispantawan ya an-ipagawà kongko nin Tatay koy Diyos ay habaytoy makapapteg no hino ko. 26 Piro agmoyo labay minto-o ta alwa katawon tawtopa. 27 Hay tawtopa ko ay ampanlengè ha anhalita-en ko; tandà ko no hino hila boy anhomonol hila kongko. 28 Ambiyan ko hila nin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Hila ay ahè mipalako ha impirno, boy hila ay ahè ma-ayo kongko nin hinoman. 29 Hila ay inggawà kongko nin Tatay koy Diyos ya ahè mapantayan nin hinoman. Kayà ayin maka-ayo konla ha Tatay koy Diyos ya ampangasiwà konla. 30 Hiko boy Tatay koy Diyos ay mimiha.” 31 Hapa-eg hatoy Hawhodiyo ya ampipamo-on ay nandampot ana et nin bawbato ta pamato la koni Apo Hisos. 32 Piro naghalità konla hi Apo Hisos, ya wana, “Impakit koyna komoyoy malakè ya papag-ispantawan ya impagawà kongko nin Tatay koy Diyos. Ayri bayro ha ginawà ko ya labay moyon pamatowan kongko?”

33 Tinombay baytoy Hawhodiyo ya ampipamo-on, “Alwan banà ha kahampatan nin gawgawà mo ya pamatowan nawen komo, no alwan banà ha panla-et mo ha Diyos. Hika ay tawon bongat, piro anggaw-en mon Diyos ya sarili mo.”

34 Tinombay hi Apo Hisos, “Ha kawkapanogo-an moyo,” wana, “ay ma-in nakaholat ya hinalità nin Diyos ya ombayri: ‘Anhalita-en ko ya hikawo ay dawdiyos.’ ” 35 Hinalità et ni Apo Hisos, “Tandà tamo ya hay Kaholatan nin Diyos ay peteg maski makakano, boy iningat nin Diyos ya kawka-apo-apowan tamo nin hila ay dawdiyos. Hila et ya binyan nin Diyos nin halità na. 36 Hiko ay pinilì nin Diyos nin mako bayri ha babon lotà. Pangno moyo halita-en nin hiko ay ampanla-et ha Diyos hin hinalità ko ya hiko ay Anak nin Diyos? 37 No agko anggaw-en ya an-ipagawà kongko nin Tatay koy Diyos ay agmoyo ko pinto-owen. 38 Piro anggaw-en ko ya an-ipagawà kongko nin Tatay koy Diyos. Maski agmoyo ampinto-owen ya anhalita-en ko ay dapat moyon pinto-owen ya anggaw-en ko emen moyo matanda-an ya hay Tatay koy Diyos ay anti kongko, boy hiko ay anti kona.”

39 Hatoy Hawhodiyo ya ampipamo-on ay dakpen la dayi hi Apo Hisos, piro naka-alih ya bayro konla.

40 Hapa-eg hi Apo Hisos ay nakon oman ha kagmang balah nin Hordan do ha dogal ya pinaminyagan hin hato ni Howan, boy bayro nanatili hi Apo Hisos. 41 Hiya ay nilako nin malakè ya tawo. Hinalità nin habaytoy tawtawo, “Hi Howan Mamiminyag,” wanla, “ay ahè nanggawà nin pawpapag-ispantawan, piro peteg ya kaganawan hinalità na ya tongkol ha tawoy habayti.” 42 Kalak-an ha tawtawo bayro ay tinompel koni Apo Hisos.

11

Hay pagkamati ni Lasaro

1-2 Hi Mariya, Marta, boy hi Lasaro ya mipapatel ay ampa-iri ha banowan Bitanya. (Habayti ya nagngalan Mariya bayri ay hiya bayti ya Mariyay namollog pabangoh ha bitih ni Apo Hisos boy namona ya hay pinamona na ay habot na.) Hapa-eg hi Lasaro ay nagmasakit. 3 Kayà hay pawpatel na ay namagtan balità koni Apo Hisos ya ombayri ya pagkahalità: “Pangino-on, hay anlabiyen mo ay ampagmasakit.”

4 Hin natanggap ni Apo Hisos baytoy balità ay ombayri ya hinalità na: “Habayti ya pagmasakit ni Lasaro ay agna ikamati, no alwan hay bara-nan nin pagmasakit na ay emen mapori ya Diyos boy kateng Anak nin Diyos ay poriyen nin banà bayri.”

5 Hi Marta, Mariya, boy hi Lasaro ay anlabiyen ni Apo Hisos. 6 Piro maski anlabiyen na hila boy nabalita-an nayna ya ampagmasakit hi Lasaro ay nanatili ya et nin loway allo do ha dogal ya nilako na.

7 Hapa-eg, hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na, “Magbira tamoyna,” wana, “ha probinsyan Hodiya.”

8 “Apo,” wanla, “ahè et naboyot ay ampagsikapan kan batowen nin Hawhodiyo ya ampipamo-on. Magbira ka et nayì bayro?”

9 Ombayri ya alimbawà ya intobay konla ni Apo Hisos: “Ha lo-ob mikaka-allo ay ma-in labinloway oras. Kayà hay tawoy mowako no allo ay ahè mibatol, ta angkakit nay andanan na ta mahawang ya babon lotà. 10 Balè ta no yabi ya pamowako na ay mibatol ya ta ayin ampakahawang kona.”

11 Hin nayarì ni Apo Hisos nin hinalità bayto ay ombayri et ya impahan nan hinalità ha aw-alagad na: “Hi Lasaro,” wana, “ya amigo tamo ay angkatoloy, piro mako ko bayro ta pokawen ko ya.”

12 Tinombay ya aw-alagad na, “Pangino-on,” wanla, “no angkatoloy ya ay homampat ya.” 13 Hay labay totolen ni Apo Hisos do ha hinalità na, hi Lasaro ay natina. Piro ha ihip nin aw-alagad na, hi Lasaro ay angkatoloy bongat.

14 Banà bayro ay diniritson hinalità konla ni Apo Hisos, “Hi Lasaro,” wana, “ay nati ana. 15 Piro alang-alang komoyo ay an-ikaliga ko ya ayin ako bayro hin nati ya emen homkaw ya katetpel moyo kongko. Manigè tamoyna nin mako bayro kona.”

16 Hi Tomas ya an-ingaten Lambaw ay naghalità ha kapara nan aw-alagad, ya wana, “Kilako tamo koni Apo Hisos emen tamo mati nin kalamo na.”

Hi Apo Hisos ya mamiyay oman boy mambin biyayya ayin anggawan

17 Hapa-eg, hin andomani ana hi Apo Hisos ha banowan Bitanya ay natanda-an na ya hi Lasaro ay apat anay allo nin nakatabon. 18 Hay banowan Bitanya ay tatloy kilomitroy dayò ha siyodad nin Hirosalim. 19 Malakè ya Hodiyo ya na-ibat ha Hirosalim ya nako koni Marta boy koni Mariya ta anhahaliwawen la hila nin tongkol ha pagkamati nin patel la.

20 Hapa-eg, hin nabalita-an ni Marta ya anlomateng hi Apo Hisos ay nilako na yan hinakbat; hi Mariya balè ay nabalag ha bali la.

21 Hinalità ni Marta koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wana, “hay patel ko ay ahè dayi nati no anti ka bayri. 22 Piro tandà ko ya maski hapa-eg ay igwà komo nin Diyos ya anyaman ya dawaten mo kona.”

23 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay patel mo,” wana, “ay mabiyay oman.”

24 Tinombay hi Marta, “Tandà ko,” wana, “ya hiya ay mabiyay oman ha hoyot ya allo.”

25 Hinalità ana et ni Apo Hisos kona, “Hiko,” wana, “ya mamiyay oman nin nikati boy hiko ya ampambin biyay. Hinoman ya tawoy antompel kongko ay mabiyay maskin hiya ay mati; 26 boy hinoman ya angkabiyay ya antompel kongko ay ahè mati, ta ma-in yaynan biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Ampinto-o ka nayì bayri?”

27 Tinombay hi Marta, “Awò,” wana, “Pangino-on. Ampinto-o ko nin hika hi Kristo ya impangakò nin Diyos nin mako bayri ha babon lotà, boy hika ya Anak nin Diyos.”

Nanangih hi Apo Hisos

28 Hin nayarì bayton hinalità ni Marta ay nilako na hi Mariya ya patel na, ta impa-alilih na ya biha na imbalità kona, ya wana, “Hay Pangino-on ay anti bayri boy an-ipa-ingat na ka.” 29 Hay ginawà ni Mariya hin nalengè na bayto ay nanandalì yan nanigè nin nako koni Apo Hisos. 30 Hin habayto, hi Apo Hisos ay ahè et ni-abot ha banowa ta anti ya et ha dogal ya pinakahakbatan kona ni Marta. 31 Hatoy panandalì ni Mariya nin nog-alih ay nakit nin hatoy Hawhodiyo ya anti bayro ha bali nili Mariya nin ampanahaliwa konla. Kayà hinomono hila koni Mariya ta andap la no mako ya nin mi-a-anito do ha tinabon ni Lasaro.

32 Hapa-eg, ni-abot hi Mariya do ha kama-inan ni Apo Hisos. Hin nakit na ya ay nanalimokod ya ha danin bitih na, ya wana, “Pangino-on, no anti ka dayi bayri ay ahè nati ya patel ko.”

33 Nakit ni Apo Hisos ya ampanangih hi Mariya kateng hatoy Hawhodiyo ya hinomono kona; kayà nanginanawa yan malawig nin banà ha kalele-an na. 34 Pinastang hila ni Apo Hisos, “Ayri moyo ya intabon?” wana.

“Pangino-on,” wanla, “kilako ka emen mo makit.”

35 Nanangih hi Apo Hisos.

36 Hapa-eg, hinalità nin hatoy Hawhodiyo, “Talagan masyadoy panlalabi na koni Lasaro.”

37 Piro hay ongno konla ay naghalità nin ombayri: “Namakahampat ya,” wanla, “nin tawoy bowag. Antà agna pinakahampat hi Lasaro emen agya dayi nati?”

Hi Lasaro ay biniyay oman ni Apo Hisos

38 Hi Apo Hisos ay nanginanawayna et nin malawig banà ha kalele-an na, biha ya nako ha pinangitabonan ya kowibay hinar-an bato. 39 Hinalità ni Apo Hisos, “Alihen moyo,” wana, “ya bato.”

“Piro Pangino-on,” wani Marta ya patel nin hatoy nati, “nabatà ana ta apat anay allo ya nalabah pa-ibat hin intabon ya.”

40 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Alwa nayì,” wana, “nin hinalità ko komo ya no minto-o ka ay makit moy kapangyariyan nin Diyos?”

41 Hapa-eg, inalih lay bato ya pinanarà nin hatoy kowiba. Hi Apo Hisos ay naninglà biha naghalità, ya wana, “Tatay ko, ampasalamat ako komo ta nilengè mo ko. 42 Tandà ko ya pirmi mon anleng-en ya anhalita-en ko. Ombayro man, hinalità ko bayti emen habayti ya tawtawo ay minto-o nin hiko ay inhogò mo.”

43 Hin nayarì nan hinalità bayto ay nambolyaw ya, ya wana, “Lasaro, lomikol ka.” 44 Hapa-eg hi Lasaro ay nilomikol. Hay gamet na boy bitih na ay napotot et nin doloy imbelebel kona ta ombayroy ka-ogali-an lan gaw-en ha nati. Kateng lopa na ay ma-in et nakatagpen ya panyò. “Alihen moyo,” wani Apo Hisos, “ya doloy imbelebel kona emen yayna maka-orong.”

Hay tangkà koni Apo Hisos

(Matiyo 26:1-5; Markos 14:1-2; Lokas 22:1-2)

45 Malakè ha Hawhodiyo ya nako koni Mariya ta anhahaliwawen la ya. Peleg lan anti bayro ay nakit lay ginawà ni Apo Hisos. Kayà tinompel hila kona. 46 Piro ongno konla ya nako ha Pawparisiyo ta imbalità lay ginawà ni Apo Hisos. 47 Kayà hay Pawparisiyo boy pawpo-on nin pawparì ay tinipon lay kawkapariho lan ampipamo-on ha Hawhodiyo. Ampipapastang hila, ya wanla, “Anyay gaw-en tamo? Habaytoy tawo ay ampanggawà nin malakè ya papag-ispantawan. 48 No pa-olayan tamo ya ay tompel kona ya kaganawan. No ombayroy mangyari, hay Rawromano ya ampipamo-on kontamo ay mako bayri ta hira-en lay bali nin Diyos boy nasyon tamo.”

49 Miha konla, hi Kaypas ya pinakapo-on nin pawparì hin habayton pana-on ay tinombay, “Talaga,” wana, “nin ayin kawon ihip! 50 Agmoyo na-ihip ya mas mahampat para kontamo ya mati ya mihay tawo para ha kaganawan kisa ma-anggawan ya nasyon.”

51 Habaytoy hinalità ni Kaypas ay ahè nangibat ha sarili nan ihip. Banà ta hiya ya pinakapo-on nin pawparì hin habayton pana-on ay hinola-an na ya hi Apo Hisos ay mati nin para ha Hawhodiyo. 52 Mati ya et para ha kaganawan anak nin Diyos ya nangapihihiyay emen na hila pimimihawen. 53 Pa-ibat hin habayton allo, hi Apo Hisos ay amplanowen patyen nin Hawhodiyo ya ampipamo-on.

54 Kayà hi Apo Hisos ay agana napa-ipatnag ha probinsyan Hodiya, no alwan nog-alih ya ta nako ya ha banowan Iprayim ya marani ha powiray dogal, ta bayro ya nanatili kalamo nay aw-alagad.

55 Hapa-eg, hin marani ana ya pista nin Hawhodiyo, hatoy Pistan Pamamanemtem la hin inlibri nin Diyos ya kawka-apo-apowan la ay malakè ya tawoy nako ha siyodad nin Hirosalim. Habaytoy tawtawo ya nika-ibat ha kanayon ya dawdogal ay nako bayro, ta biha pista ay gaw-en la baytoy ka-ogali-an lan paglilinis kompormi ha kawkapanogo-an la. 56 Hi Apo Hisos ay antikapen nin habaytoy tawtawo, boy mintras anti hila bayro ha lo-ob bali nin Diyos ay ampi-i-ilgo hila, ya wanla, “Anya ha palagay moyo? Mako ya warì bayri ha pista?”

57 Pini-i-ilgowan la bayti ta hay pawpo-on nin pawparì kateng Pawparisiyo ay nambin panogò ya hinoman ya nakatandà no ayri hi Apo Hisos ay ibalità konla emen la ya marakep.

12

Hi Apo Hisos ay binollogan nin pabangoh

(Matiyo 26:6-13; Markos 14:3-9)

1 Anem ya allo biha Pistan Pamamanemtem, hi Apo Hisos ay nako ha banowan Bitanya ya ampa-iriyan ni Lasaro ya biniyay oman ni Apo Hisos. 2 Hi Apo Hisos ay pinaghandà la bayro nin pamamangan. Hi Marta ay ampanambay magsirbi, piro hi Lasaro ay kalamo ni Apo Hisos nin an-omarap ha lamisawan ta ampangan. 3 Hapa-eg hi Mariya ay ma-in pinakamablin pabangoh ya kagitnà litroy kalak-an. Hay ginawà na ay imbollog na ha bitih ni Apo Hisos, biha na pinonahan nin habot na. Hay lo-ob bali ay binomangoh, gawà nin habaytoy pabangoh.

4 Hi Hodas Iskaryoti ya miha ha aw-alagad ni Apo Hisos ya mangisapakat kona ay naghalità, ya wana, 5 “Antà nin haba-in ya pabangoh ay ahè inlakò ha alagà nin sowildon mihay ta-on ya pinagtrabahowan nin miha katawo, ta hay napaglako-an ay na-igwà dayi ha manga-irap?” 6 Habayti ya hinalità ni Hodas ay alwan banà ha pangingangalo na ha mawmanga-irap no alwan banà ha katakawan na, ta hay sawsintimos ya anti ha pambiyanan la ya an-oligtanan na ay antakawen na.

7 Hinalità ni Apo Hisos koni Hodas, ya wana, “Pa-olayan mo hi Mariya ha anggaw-en na. Haba-in ya anggaw-en na ay paghahandà para ha allo nin pananabon kongko. 8 Hay mawmanga-irap ay pirmi komoyo, piro hiko ay ahè magpirmi komoyo.”

Hay tangkà koni Lasaro

9 Malakè ha Hawhodiyo ya nakabalità nin hi Apo Hisos ay anti ha banowan Bitanya; kayà nilako la ya. Hay pamako la bayro ay alwan hi Apo Hisos bongat ya labay lan makit, no alwan kateng hi Lasaro ya biniyay oman ni Apo Hisos. 10 Banà bayro, hay pawpo-on nin pawparì ay nagplano nin kateng et hi Lasaro ya patyen la, 11 ta banà ha pangyayari koni Lasaro ay malakè ya Hodiyo ya ampipantompel koni Apo Hisos.

Hi Apo Hisos ay anlomateng ha siyodad nin Hirosalim

(Matiyo 21:1-11; Markos 11:1-11; Lokas 19:28-40)

12 Ika-ibokah, hatoy kalak-an tawoy nako bayro ha Pistan Pamamanemtem ay nabalita-an la ya hi Apo Hisos ay anlomateng bayro ha Hirosalim. 13 Hapa-eg, hay ginawà la ay nangwa hila nin bawbolong ya bilang bolong ongot, biha la hinakbat hi Apo Hisos boy ampibobolyaw hila nin ombayri: “Poriyen ya Diyos! Bindisyonan nin Diyos ya anlomateng ha ngalan nin Pangino-on! Bindisyonan ya Arì nin nasyon Israyil!” 14 Hin habayto, hi Apo Hisos ay anlomateng ya nakahakay ha oybon asno nin bilang ombayro ha pagkahalità ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos:

15 “Hikawoy tawtawo bayri ha siyodad nin Siyon, agkawo malimo ta anlomateng ya arì moyo ya nakahakay ha oybon asno.”

16 Tongkol bayri ha panlomateng ni Apo Hisos ha siyodad nin Hirosalim ay ahè na-intindiyan nin aw-alagad na ya habayti ya katoparan nin hatoy holà hin hato ya nakaholat ha Halità nin Diyos. Piro hin nabiyay oman hi Apo Hisos ay napanemteman la baytoy ginawà na boy na-intindiyan la ya habaytoy holà ya tongkol kona ay nangyari ana.

17 Hato itaman ya malakè ya tawoy kalamo ni Apo Hisos hin iningat na hi Lasaro nin lomikol ha pinangitabonan kona ta biniyay na ya ay nangibalità nin habaytoy pangyayari ya tongkol ha pamiyay oman koni Lasaro. 18 Hay bara-nan no antà malakè ya tawoy hinomakbat koni Apo Hisos hin habayto ay banà ta nabalita-an la baytoy kapapa-ispantay ginawà na. 19 Kayà ni-i-ilgo ya Pawparisiyo, ya wanla, “Ayin tamoynan magawà. Biliwen moyo, anhomonoyna kona ya kaganawan tawo.”

Hay Gawgrigo ya ampanikap koni Apo Hisos

20 Do ha siyodad nin Hirosalim ay ma-in ongnoy Grigo ya nakon nakipista. 21 Hapa-eg, nako hila koni Pilipi ya taga Bitsayda ha probinsyan Galiliya, ta nakitotol hila kona, ya wanla, “Labay nawen dayi nin maki-ilgo koni Hisos.” 22 Hapa-eg, hinalità bayto ni Pilipi koni Andris biha hilay lowa ay nakon nangibalità koni Apo Hisos.

23 Hinalità konla ni Apo Hisos, ya wana, “Oras ana nin hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay parangalan ta maranina ya kamatyan ko. 24 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay mihay pahì, no ahè mataphonan nin lotà boy mati ay ahè lomakè. Piro no nataphonan boy nati ta tinomobò ay mamongan malakè. 25 Hinoman ya tawoy ampamabli nin sarili na nin mas et ha Diyos ay ahè magkama-in biyay ya ayin anggawan; piro hinoman ya tawoy ampamabli ha Diyos kisa ha sarili na bayri ha babon lotà ay ma-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 26 Hinoman ya labay magsirbi kongko ay dapat homono kongko boy no ayri ko, hiya ay anti bayro itaman nin magsirbi kongko. Hay ampagsirbi kongko ay parangalan nin Tatay koy Diyos.”

Hinalità ni Apo Hisos ya tongkol ha kamatyan na

27 Hinalità ana et ni Apo Hisos, “Hapa-eg,” wana, “ay angkagoloy nakem ko. Ipanalangin ko warì ha Tatay ko ya agna ko pa-olayan ha kadya-dya-an ya danasen ko? Piro agko, ta hay bara-nan nin pamako ko bayri ha babon lotà ay magdanas nin kadya-dya-an.” 28 Kayà hay hinalità na ay ombayri, “Tatay,” wana, “ipatnag mo ya pamoriyan komo.”

Hapa-eg, ma-in bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità: “Impatnag koyna ya pamoriyan kongko boy ipatnag ko et nin oman.”

29 Hatoy malakè ya tawoy anti bayro ya nakalengè nin hatoy bosis ay ma-in naghalità nin, “Nangorol,” wanla. Hinalità itaman nin kanayon, ya wanla, “Ma-in anghil ya naghalità kona.”

30 Hapa-eg, hinalità konla ni Apo Hisos ya ombayri: “Hatoy bosis ya nalengè moyo ay para ikahampat moyo, alwan para ikahampat ko. 31 Pana-on ana nin panosga ha tawtawoy ahè anhomonol kongko, boy pana-on ana simpri nin hi Satanas ya ampamo-on konla ay ipataboy. 32 No na-ipakò akoyna ha koroh, kaganawan tawo ay ipakarani ko kongko.” 33 Hinalità na bayti emen na ma-ipatandà konla no pangno ya mati.

34 Hapa-eg, hay intobay koni Apo Hisos nin hatoy kalak-an tawo ay ombayri: “Ha kawkapanogo-an nin Diyos ya na-intindiyan nawen, hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay angkabiyay anggan makakanoman. Antà anhalita-en mo nin hay an-ingaten Anak nin Tawo ay ka-ilangan ipakò ha koroh? Hino bayti ya antotolen mo ya an-ingaten Anak nin Tawo?” 35 Hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Hay ka-alimbawa-an ko ay hawang. Habayti ya hawang ay anti komoyo nin amò tanay pana-on. Mamiyay kawo ha kahawangan, ta no ahè ay abotan kawon karegleman. Hay tawoy ampowako ha karegleman ay agna tandà no ayri ya lakwen na. 36 Tompel kawo ha hawang mintras anti et komoyo emen hay nakem moyo ay magkama-in kahawangan.” Hin nayarì bayton hinalità ni Apo Hisos ay nog-alih ya ta tinago-an na baytoy tawtawo.

Hay kanayon ha Hawhodiyo ay ahè tinompel

37 Maski nakit nin habaytoy tawtawo ya kaganawan papag-ispantawan ya ginawà ni Apo Hisos ay aghila simpri tinompel kona. 38 Hay agla pantompel ay katoparan nin hatoy holà hin hato ni propita Isayas ya ombayri ya pagkahalità:

“Pangino-on, ayin ampinto-o ha an-i-aral nawen.

Hino ya pinangipatnagan mo nin kapangyariyan mo?”

39 Talagan aghila minto-o, ta hay inholat et ni propita Isayas ya hinalità nin Diyos ay ombayri:

40 “Binowag ko hila emen aghila makakit, boy pinatyà ko et ya nakem la emen aghila maka-intindi. Ha ombayro ay agla omanen ya nakem la nin tompel kongko; kayà agko hila pakahampaten.”

41 Habayti ya tongkol koni Apo Hisos ay hinalità ni propita Isayas ta nakit nay kagandawan ni Apo Hisos.

42 Ombayro man ay ma-in malakè ya Hodiyoy ampipamo-on ya ampipantompel koni Apo Hisos. Aglan bongat ma-ipatnag ya pantotompel la ta angkalimo hila ha Pawparisiyo, ta maka aghilayna payagan lomo-ob ha himba-an lan Hawhodiyo. 43 Mas labay lan poriyen hila nin tawtawo kisa poriyen hila nin Diyos.

Hay halità ni Apo Hisos ay impahalità kona nin Diyos

44 Hapa-eg hi Apo Hisos ay naghalità nin makhaw, ya wana, “Hinoman ya antompel kongko ay alwan bongat kongko ya nin antompel, no alwan antompel ya et ha nangihogò kongko. 45 Hay nakakit kongko ay emen nan nakit ya nangihogò kongko. 46 Hiko ay hawang ya nako bayri ha babon lotà emen hinoman ya tompel kongko ay ahè manatili ha karegleman.

47 “Hinoman ya ahè anhomonol ya nakalengè nin habayti ya anhalita-en ko ay agko hosgawan, ta hiko ay ahè nako bayri nin manosgan tawtawo, no alwan nako ko bayri nin mangilibri konla. 48 Hinoman ya ahè mananggap kongko boy ahè minto-o ha hawhalità ko ay hosgawan lano ha hoyot ya allo. Hay manosga kona ay habayti ya hawhalità ko. 49 Habayti ya anhalita-en ko ay ahè nangibat ha sarili ko, no alwan nangibat ha Tatay koy Diyos ya nangihogò kongko. Hay anhalita-en ko ay an-imanda kongko nin Tatay ko. An-ibalità na kongko no pangno boy no anyay halita-en ko. 50 Talagan tandà ko ya hay panogò na ay makab-i nin biyay ya ayin anggawan. Kayà hay anhalita-en ko ay hatoy an-ipahalità kongko nin Tatay ko.”

13

Inoyahan ni Apo Hisos ya bawbitih nin aw-alagad na

1 Hapa-eg, hay dispiras nin Pistan Pamamanemtem ay nilomateng ana. Tandà ni Apo Hisos ya oras ana nin mog-alih ya bayri ha babon lotà ta magbira ya ha kama-inan nin Tatay nay Diyos. Anlabiyen ni Apo Hisos ya tawtawoy ampakilamo kona; kayà ipakit na konla ya panlalabi na ya ayin angga.

2 Hapa-eg, ampangapon hi Apo Hisos kalamoy aw-alagad na. Aghila et mag-ompisan mangan, na-ipa-ihip ana ni Satanas koni Hodas ya anak ni Simon Iskaryoti nin isapakat hi Apo Hisos. 3 Tandà ni Apo Hisos ya impahimalà kona nin Tatay nay Diyos ya kapangyariyan mamo-on ha kaganawan, boy tandà na ya nangibat ya ha Tatay nay Diyos boy magbira yayna kona. 4 Kayà hin ampangapon hila ay napa-alilih hi Apo Hisos do ha lamisawan ta inalih nay baro na biha na intagkeh ya towalya ha awak na. 5 Hapa-eg, binyan nan lanom ya palanggana, ta inompisawan nan oyahan ya bawbitih nin aw-alagad na. Hay anggamiten nan pamaklang nin bawbitih la ay hatoy towalya ya intagkeh na ha awak na.

6 Hin napakarani hi Apo Hisos koni Simon Pidro ay pinastang ya ni Pidro, “Pangino-on,” wana, “warì hika ya mangoyah nin bitih ko?”

7 Tinombay kona hi Apo Hisos, “Agmo,” wana, “tandà no anyay anggaw-en ko hapa-eg, piro lano ay matanda-an mo.”

8 “Ahè,” wana ni Pidro, “maski makakano ay agka mangoyah nin bitih ko!”

Tinombay kona hi Apo Hisos, ya wana, “No agmo ipa-oyahan ya bitih mo kongko ay alwa katan alagad.”

9 “No ombayro awod, Pangino-on,” wani Simon Pidro, “ay alwan bongat bitih ko ya oyahan mo, no alwan kateng gamet ko boy olo ko.”

10 Hinalità ni Apo Hisos, “Hay tawo,” wana, “ya naliyò ana ay malinis ana. Bitih na tana ya ka-ilangan oyahan. Hikawo ay malinis ana, balè ma-in miha komoyo ya alwan malinis.” 11 Tandà anan da-an ni Apo Hisos no hinoy mangisapakat kona; kayà hinalità na ya ma-in miha konla ya alwan malinis.

12 Hin nayarì ni Apo Hisos nin inoyahan ya bawbitih nin aw-alagad na ay nagbaro ya biha ya nagbiran niknò nin inomarap ha lamisawan. Pinastang hila ni Apo Hisos, “Na-intindiyan moyo nayì,” wana, “baytoy kapiyarì kon ginawà komoyo? 13 Tamà ya ingat moyo kongko ya ‘Mangangaral’ boy ‘Pangino-on’ ta talagan hiko. 14 Hapa-eg ta hiko ya mangangaral boy Pangino-on moyo ya nagmaka-aypà nin mangoyan bawbitih moyo, hikawo man ay dapat itaman magmaka-aypà nin mangoyan bitih nin miha ta miha. 15 Ginawà ko komoyo bayti ya alimbawà emen moyo gaw-en ya bilang ginawà ko komoyo. 16 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: ayin alilà ya ampaka-igit ha amo na; hay inhogò ay ahè ampaka-igit ha nangihogò kona. 17 Hapa-eg, no angka-intindiyan moyoyna bayti ya anhalita-en ko komoyo ay gaw-en moyo emen kawo lomiga.

18 “Habayti ya hinalità ko komoyo ay alwan kaganawan moyo ya antokoyen ko. Tandà ko no hinoy pinilì ko. Piro ka-ilangan magkapeteg baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya, ‘Miha ha nakipangan kongko ay ampagtraydor kongko.’

19 “Anhalita-en ko bayti komoyo biha mangyari, ta no mangyari ana ay minto-o kawo nin hiko hi Kristo ya impangakò nin Diyos. 20 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya ampananggap ha inhogò ko ay ampananggap kongko; boy hinoman ya ampananggap kongko ay antanggapen na et ya nangihogò kongko.”

Hinalità ni Apo Hisos ya hiya ay isapakat

(Matiyo 26:20-25; Markos 14:17-21; Lokas 22:21-23)

21 Hin nayarì bayto nin hinalità ni Apo Hisos ay nilomelè ya, biha na hinalità konla nin tapatan, ya wana, “Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: miha komoyo ya mangisapakat kongko.” 22 Hapa-eg hikayi ya aw-alagad na ay nitetegteg ta agnawen tandà no hino konnawen ya antokoyen na. 23 Hiko hi Howan ya nanolat nin habayti boy anlabiyen ni Apo Hisos ay ampiknò ha dani na. 24 Kayà minostrawan ako ni Simon Pidro nin pastangen ko hi Apo Hisos no hinoy antokoyen na nin mangisapakat kona.

25 Hapa-eg, lalò akon napakarani koni Apo Hisos ta pinastang ko ya, ya wangko, “Pangino-on, hinoy mangisapakat komo?”

26 Tinombay hi Apo Hisos, ya wana, “Hay tawoy biyan kon tinapay ya insawsaw ko ay hiya bayto.” Hapa-eg, hin nayarì nan insawsaw baytoy tinapay ay inggawà na koni Hodas ya anak ni Simon Iskaryoti. 27 Hin natanggap ni Hodas baytoy tinapay ay pinomahok kona hi Satanas.

Hapa-eg, hinalità kona ni Apo Hisos, “Hay gagaw-en mo ay tampol moynan gaw-en.” 28 Hatoy hinalità ni Apo Hisos ay ahè na-intindiyan nin hatoy aw-alagad ya anti bayro ha lamisawan. 29 Banà ta hi Hodas ya ampangoligtan nin pambiyanan kowalta, ha ihip nin kanayon ya aw-alagad ay minandawan ni Apo Hisos hi Hodas nin makon manaliw kawka-ilangan para ha pista, o mambin kowalta ha mawmanga-irap. 30 Hin natanggap ni Hodas baytoy tinapay, antimano ay nilomikol ya ta nog-alih. Hin habayto ay yabi.

Hay bayoy panogò ya inggawà ni Apo Hisos

31 Hin naka-alih ana hi Hodas, hi Apo Hisos ay naghalità ana et, ya wana, “Hiko ya an-ingaten Anak nin Tawo ay mipatnag ana hapa-eg ya pamoriyan kongko, boy Diyos ya poriyen banà ha mangyari kongko. 32 No mipatnag anay pamoriyan ha Diyos nin banà kongko, hay Diyos itaman ya mangipatnag nin pamoriyan ha an-ingaten Anak nin Tawo boy hapa-eg nayna gaw-en.

33 “Aw-anak ko, agkoyna maboyot komoyo. Tandà ko ya no ayin akoyna ay tikapen moyo ko; kayà anhalita-en ko komoyo baytoy hinalità ko ha Hawhodiyoy ampipamo-on ya agkawo makalako ha lakwen ko. 34 Hapa-eg, mihay bayoy panogò ya an-igwà ko komoyo: milalabi kawo. No pangno katawo anlabiyen, ombayro itaman, ka-ilangan milalabi kawo. 35 No ma-in kawon pamilalabi ay matanda-an nin kaganawan tawo ya hikawo ay aw-alagad ko.”

Hinalità ni Apo Hisos ya ipogla-oh ya ni Pidro

(Matiyo 26:31-35; Markos 14:27-31; Lokas 22:31-34)

36 Hi Apo Hisos ay pinastang ni Simon Pidro, ya wana, “Pangino-on, ayri ka mako?”

Tinombay hi Apo Hisos, “Agka,” wana, “makapakilako hapa-eg ha lakwen ko, piro lano ay makalako ka bayro.”

37 Nagpastang ana et hi Pidro, “Pangino-on,” wana, “antà agko makapakilako komo hapa-eg? Handà akon mati nin para komo.”

38 Tinombay hi Apo Hisos, “Talaga nayì,” wana, “nin handà kan mati nin para kongko? Anhalita-en ko komoy kaptegan: biha mangkati ya manok ay katatloy bisis mo kon ipogla-oh nin halita-en ya agmo ko balay.”

14

Hi Apo Hisos ya daan

1 Hinalità et ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Agmoyo golowen ya nakem moyo. Pahimalà kawo ha Diyos boy pahimalà kawo kongko. 2 Ha kama-inan nin Tatay koy Diyos ay ma-in malakè ya pa-iriyan. Mako ko bayron mangihandà nin dogal ya para komoyo. Habayti ay agko halita-en komoyo no alwan peteg. 3 No na-ihandà koynay pa-iriyan moyo ay magbira ko bayri ta kowen katawo nin gitan bayro ha kama-inan ko emen no ayri ko ay anti kawo itaman bayro. 4 Tandà moyoy daan ya mako do ha dogal ya lakwen ko.”

5 Hapa-eg hi Tomas ay naghalità, ya wana, “Pangino-on, agnawen tandà no ayri ka mako; pangno nawen matanda-an ya daan nin magpalako ha lakwen mo?”

6 Tinombay hi Apo Hisos, “Hiko,” wana, “ya daan ya makapipalako ha kama-inan nin Tatay koy Diyos, boy hiko ya kaptegan, boy hiko et ya biyay ya ayin anggawan. Ayin makalako ha kama-inan nin Tatay koy Diyos no agya magdaan kongko. 7 No talagan balay moyo ko ay balay moyo simpri ya Tatay ko. Pa-ibat hapa-eg ay tandà moyo ya boy nakit moyo yayna.”

8 Hinalità ni Pilipi koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wana, “ipakit mon bongat konnawen ya Tatay moy Diyos ay ayin kayinan kanayon ya tikapen.”

9 Tinombay hi Apo Hisos, “Naboyot moyo koyna,” wana, “nin kalamo, balè ta agmo ko et awod balay, Pilipi. Hinoman ya nakakit kongko ay nakakit ana ha Tatay ya Diyos. Antà hinalità moy ipakit ko komo ya Tatay ya Diyos? 10 Warì agka ampinto-o nin hiko ay anti ha Tatay ya Diyos boy hay Tatay ya Diyos ay anti kongko? Hay halità ya anhalita-en ko ay ahè nangibat kongko no alwan nangibat ha Tatay ko. Hay Tatay ko ya anti kongko ya anggomawà ha anggaw-en ko. 11 Pinto-owen moyo ya hinalità ko ya hiko ay anti ha Tatay koy Diyos boy hay Tatay koy Diyos ay anti kongko. No agmoyo man awod pinto-owen bayti, hay gawgawà ko ya kapapa-ispanta ay pinto-owen moyo. 12 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hinoman ya antompel kongko ay makagawà nin bawbagay ya bilang ha anggaw-en ko, boy igit et ha anggaw-en ko ya magawà na, ta hiko ay makoyna ha Tatay koy Diyos. 13 Anyaman ya awoken moyo ha ngalan ko nin banà ha pantotompel moyo kongko ay igwà ko komoyo emen mapori ya Tatay koy Diyos nin banà kongko ya Anak na. 14 Anyaman ya awoken moyo ha ngalan ko ay igwà ko komoyo.”

Hay Ispirito nin Diyos ay impangakò ni Apo Hisos

15 “No anlabiyen moyo ko,” wana et ni Apo Hisos, “ay honolen moyoy an-ipanogò ko. 16 Makirawat ako ha Tatay ko emen na kawo biyan nin kanayon ya tomambay komoyo boy mapagkalamo moyo anggan makakanoman. 17 Habayti ya igwà na komoyo ay kaptegan ya ayin kanayon no alwan Ispirito nin Diyos. Hiya ay ahè tanggapen nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos ta agla ya angkakit boy agla ya balay. Piro hikawo, balay moyo ya ta anti ya komoyo boy pa-iri ya ha nakem moyo.

18 “Agkatawo ibalag nin bilang olila, ta hiko ay magbira komoyo. 19 Amò tanay pana-on, hay tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay agana makakit kongko piro hikawo ay makit moyo ko. Banà ta mabiyay akon oman ay mabiyay kawo itaman. 20 Panlomateng nin allo ya hay Ispirito nin Diyos ay mako komoyo ay matanda-an moyo ya hiko ay anti ha Tatay koy Diyos. Matanda-an moyo et ya hikawo ay anti kongko boy hiko itaman ay anti komoyo. 21 Hinoman ya ampananggap boy anhomonol ha an-ipanogò ko ay hiyay ampanlabi kongko. Hinoman ya ampanlabi kongko ay anlabiyen itaman nin Tatay koy Diyos. Hiko man ay manlabi do ha tawoy ampanlabi kongko boy ipatnag ko konay sarili ko.”

22 Hapa-eg, miha ha aw-alagad ya nagngalan Hodas (alwan hi Hodas Iskaryoti) ay nagpastang, “Pangino-on,” wana, “antà konnawen mon bongat ipatnag ya sarili mo, ta alwan ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos?”

23 Tinombay hi Apo Hisos, “Hinoman,” wana, “ya ampanlabi kongko ay homonol ha halità ko. Labiyen ya nin Tatay koy Diyos, boy hikayi nin Tatay ko ay mako konan pa-iri. 24 Hay tawtawoy ahè ampanlabi kongko ay ahè anhomonol ha halità ko. Hay halità koy angkalengè moyo ay ahè ampangibat ha sarili ko, no alwan ampangibat ha Tatay koy Diyos ya nangihogò kongko.

25 “Habayti ya bawbagay ay hinalità ko komoyo mintras anti ko et bayri komoyo. 26 Piro hay tomambay komoyo ya Ispirito nin Diyos ya ihogò nin Tatay ko ha ngalan ko ay hiya ya mangitorò komoyo nin kaganawan bagay. Hiya et ya mangipapanemtem komoyo nin kaganawan hinalità ko komoyo. 27 Biyan katawon katinekan ya bilang katinekan ya anti kongko. Habayti ya igwà ko komoyo ay ahè ma-igwà nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos. Kayà ahè magoloy nakem moyo boy agkawo malimo.

28 “Hay hinalità ko ya nalengè moyo ay ombayri: ‘Mog-alih ako piro magbira ko et komoyo.’ Hapa-eg, no nilabi moyo ko ay ikaliga moyo ya hiko ay mako ha Tatay ta hiya ya ampaka-igit kongko. 29 Hinalità ko komoyo bayti hapa-eg biha mangyari emen kawo minto-o no mangyari ana. 30 Agkoyna maboyot mag-ilgo komoyo, ta hi Satanas ya ampamo-on ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay anlomateng ana. Ayin yan kapangyariyan kongko, 31 ta anhonolen koy kaganawan an-ipanogò kongko nin Tatay koy Diyos emen hay panlalabi ko ha Tatay koy Diyos ay matanda-an nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos.” Hapa-eg, hinalità ana et ni Apo Hisos, “Mog-alih tamo bayri ha dogal ya habayti. Manigè tamoyna,” wana.

15

In-alimbawà ni Apo Hisos ya sarili na ha tanaman

1 “Hay ka-alimbawa-an ko ay peteg ya tanaman ya hay ampangasiwà ay Tatay koy Diyos. 2 Balang kowinta hanga ko ya ahè ampamonga ay ampotohen na. Balè ta hay hanga ya ampamonga ay antablongan na emen lominis boy lalò lomakè ya ibonga. 3 Hikawo ay nilominis ana nin banà ha halità ya hinalità ko komoyo. 4 Manatili kawo kongko ta manatili ako itaman komoyo. Ahè mamonga ya hanga no ahè nakakabit ha po-on. Ombayro itaman komoyo; hikawo ay ahè mamonga no agkawo manatili kongko.

5 “Hiko ya po-on nin tanaman; hikawo ya hawhanga. Hinoman ya manatili kongko ya anti itaman kona ay lalò yan bomonga, ta ayin kawon magawà no makihiyay kawo kongko. 6 Hinoman ya ahè manatili kongko, hiya ay bilang hanga ya intapon boy nayangoh. Hatoy ombayro ya hawhanga ay tiponen ta itapon ha apoy emen mapo-olan. 7 Piro no manatili kawo kongko, boy no manatili komoyo ya hawhalità ko, dawaten moyo ya anyaman ya malabayan moyo ta igwà komoyo. 8 Angkapori ya Tatay koy Diyos no hay an-ibonga moyo ay malakè. Ha ombayro ay an-ipatnag moyo ya hikawo ay aw-alagad ko.

9 “No pangnoy panlalabi kongko nin Tatay koy Diyos ay ombayro itaman ya panlalabi ko komoyo; kayà manatili kawo ha panlalabi ko komoyo. 10 Ampanatili ko ha panlalabi nin Tatay koy Diyos ta anhonolen koy pawpanogò na. Ombayro itaman komoyo; no honolen moyoy pawpanogò ko ay manatili kawo ha panlalabi ko komoyo.

11 “Hinalità ko bayti komoyo emen kawo lomiga boy emen kawo mapnò nin kaligawan ya bilang kaligawan ko. 12 Habayti ya an-ipanogò ko komoyo: milalabi kawo nin bilang panlalabi ko komoyo. 13 Hay tawoy mati nin banà ha panlalabi na ha amigo na ay an-ipakit nay kaptegan ya hay amigo na ay talagan anlabiyen na. 14 Hikawo ay aw-amigo ko no anhonolen moyo ya an-ipanogò ko. 15 Agkatawoyna an-ingaten alilà ta ahè tandà nin alilà no anyay anggaw-en nin amo na. Piro an-ingaten katawon amigo ta hinalità koyna komoyo ya kaganawan bagay ya nalengè ko ha Tatay koy Diyos. 16 Agmoyo ko pinilì, no alwan hiko ya namilì komoyo ta ihogò katawon mangaral emen hay antompel kongko ay mapahanan boy emen aghila makihiyay kongko. Ha ombayro, igwà komoyo nin Tatay koy Diyos ya anyaman ya awoken moyo kona ha ngalan ko. 17 Habayti ya an-ipanogò ko komoyo: milalabi kawo.”

Hay ampipantompel ha Diyos ay ampag-inakitannin ahè antompel kona

18 Hinalità et ni Apo Hisos, “Ampag-inakitan ako,” wana, “nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos; kayà no pag-inakitan la kawo ay agmoyo liwawan ya hiko pon ya pinag-inakitan la. 19 No kabilang kawo ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay labiyen la kawo nin bilang ha sarili la. Piro hikawo ay pinilì ko emen agkawo mapabilang ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos. Kayà ampag-inakitan la kawo. 20 Ihipen moyo baytoy hinalità ko komoyo ya ayin alilà ya ampaka-igit ha amo na. No hiko ya nangihogò komoyo ay padya-dya-an nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos, hikawo man ay padya-dya-an la. No honolen lay halità ko ay honolen la itaman ya halità moyo. 21 Piro hay gaw-en la komoyo ay ombayri: pag-inakitan la kawo boy padya-dya-an nin banà kongko, boy banà ta agla tandà ya nangihogò kongko. 22 No agko nako bayri nin nangaral ay ahè nipatnag ya kasalanan nin tawtawoy ahè antompel kongko. Piro hapa-eg ay ayin hilayna nin mapagbara-nan ha kasalanan la. 23 Hay ampag-inakit kongko ay ampag-inakitan na et ya Tatay koy Diyos. 24 Nanggawà akon pawpapag-ispantawan ya ahè magawà nin kanayon. No agko ginawà baytoy pawpapag-ispantawan konla ay ahè nipatnag ya kasalanan la. Piro hapa-eg, hiko boy Tatay koy Diyos ay pinag-inakitan la maski nakit la baytoy pawpapag-ispantawan. 25 Ombayroy nangyari emen matopad bayti ya nakaholat ha kawkapanogo-an ya inggawà konla nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità: ‘Ayin bara-nan ya pag-inakit la kongko.’

26 “Ihogò ko komoyo ya Ispirito ya mangibat ha Tatay ya Diyos nin tomambay komoyo. Hiya ya kaptegan ya lomateng boy mamapteg komoyo nin tongkol kongko. 27 Hikawoy kalamo ko pa-ibat hin nag-ompisa kon nanorò ay mamapteg et ha tawtawo nin tongkol kongko.

16

1 “Hinalità ko komoyoy kaganawan nin habayti emen ahè ma-alih ya katetpel moyo maski anyaman ya kadya-dya-an ya lomateng komoyo. 2 Hay Hawhodiyo ay agana mamalo-ob komoyo ha hawhimba-an la. Ma-in lomateng ya pana-on ya hinoman ya mamati komoyo, hay anti ha ihip la ay ampakapagsirbi hila ha Diyos. 3 Gaw-en la bayti komoyo ya ombayri ya bagay ta hikayi nin Tatay koy Diyos ay agla balay. 4 Hinalità ko bayti komoyo emen no lomateng ya pana-on nin gaw-en la bayti ya ombayri ya bagay ay mapanemteman moyo bayti ya hinalità ko. Agko hinalità bayti komoyo hin primiro ta anti ko komoyo.”

Hay gawà nin Ispirito nin Diyos

5 Hinalità et ni Apo Hisos ha aw-alagad na, ya wana, “Hapa-eg ay mako koyna do ha nangihogò kongko, piro ayin komoyon ampamastang no ayri ko mako. 6 Hapa-eg ha imbalità ko komoyo bayti ya ombayri ya bagay ay napnò kawon kalele-an. 7 Piro anhalita-en ko komoyoy kaptegan: hay pamog-alih ko ay para ha ikahampat moyo, ta no agko mog-alih ay ahè mako komoyo ya Ispirito nin Diyos ya tomambay komoyo. Piro banà ta mog-alih akoyna ay ihogò koy Ispirito nin Diyos komoyo. 8 Panlomateng na ay paptegan na ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos ya hila ay makasalanan, paptegan na et ya hay kahampatan ay anti kongko, boy paptegan na simpri ya hila ay hosgawan nin Diyos. 9 Paptegan nay makasalanan hila ta aghila antompel kongko. 10 Paptegan na simpri ya hay kahampatan ay anti kongko ta mako ko ha Tatay koy Diyos; kayà agmoyo koyna makit. 11 Paptegan na et ya hosgawan ya tawtawoy ahè antompel ha Diyos, ta hi Satanas ya ampamo-on konla ay hinosgawan ana.

12 “Malakè et ya labay kon ibalità komoyo, piro agmoyo et ma-intindiyan hapa-eg. 13 Piro panlomateng nin Ispirito nin Diyos ya ampangibatan nin kaptegan ay hiya ya mangitoto komoyo ha kaganawan kaptegan. Agya maghalità nin mangibat ha sarili na, no alwan hay halita-en na ay hatoy nalengè na, boy ibalità na et komoyoy bawbagay ya mangyari. 14 Ispirito nin Diyos ya mangipatnag nin pamoriyan kongko, boy ipalinaw na komoyoy kaptegan ya mangibat kongko. 15 Kaganawan ikon nin Tatay ko ay ikon ko; kayà hinalità ko komoyo ya hay tongkol kongko ay ipalinaw komoyo nin Ispirito nin Diyos.”

Kalele-an boy kaligawan

16 “Amò tanay pana-on,” wani Apo Hisos, “hiko ay agmoyoyna makit, piro ahè maboyot ay makit moyo kon oman.”

17 Hay kanayon ya aw-alagad na ay ni-i-ilgo, ya wanla, “Anyay labay totolen nin habayti ya hinalità na kontamo ya amò tanay pana-on ay agtamo yayna makit, piro ahè maboyot ay makit tamo yan oman? Hinalità na et ya mangyari bayti banà ta mako ya ha Tatay na. 18 Anyay labay nan totolen ha hinalità nay ‘amò tanay pana-on’? Agtamo tandà no anyay labay nan totolen.”

19 Tandà ni Apo Hisos ya labay la yan pastangen; kayà hinalità na konla, “Ampipapastang kawo nayì,” wana, “no anyay labay totolen nin hatoy hinalità koy ‘Amò tanay pana-on ay agmoyo koyna makit,’ boy ‘Ahè maboyot ay makit moyo kon oman’? 20 Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: manangih kawo boy mi-a-anito, piro hay tawtawoy ahè antompel ha Diyos ay mipagtowà. Lomelè kawo, piro hay kalele-an moyo ay mapahiliyan nin kaligawan. 21 Bilang ha babayi ya maraninan manganak ay malelè ya ta nilomateng anay oras nin mananam yan ilab, piro panlomwah nin anak na ay maliwawan nay angkatanam na banà ha kaligawan na, ta hay anak na ay na-i-anak ana. 22 Ombayro itaman komoyo: ma-in kawon kalele-an hapa-eg, piro lomiga kawo lano pamakakit moyo kongko. Maskin hino ay ayin maka-alih komoyo nin habaytoy kaligawan.”

23 Hapa-eg, insigi et ni Apo Hisos ya paghalità na, ya wana, “Panlomateng nin habaytoy pana-on ay agmoyo koyna pamakikwawan nin anyaman ya bagay. Anhalita-en ko komoyoy kaptegan: Tatay koy Diyos ya pamakikwawan moyo, ta igwà na komoyo ya anyaman ya bagay ya dawaten moyo kona ha ngalan ko. 24 Angga hapa-eg ay agkawo et nakikwa nin anyaman ya bagay ha ngalan ko. Makikwa kawo ta hay pakikwawen moyo ay igwà komoyo. Ha ombayro ay mapnò kawon kaligawan.”

Tinalo ni Apo Hisos ya mawmangala-et

25 Hinalità et ni Apo Hisos, “Habayti,” wana, “ya bawbagay ay in-alimbawà ko komoyo. Ma-in lomateng ya pana-on ya agkoyna i-alimbawà, no alwan halita-en koyna komoyo nin diritsawan ya tongkol ha Tatay koy Diyos. 26 Agko anhalita-en ya hiko ya makikwa ha Tatay ko nin para komoyo, no alwan ha pana-on ya anlomateng ay hikawoyna ya makikwa kona ha ngalan ko, 27 ta mismon hi Tatay ko ya ampanlabi komoyo. Anlabiyen na kawo banà ha panlalabi moyo kongko boy banà ha pamiminto-o moyo nin hiko ay nangibat ha Tatay koy Diyos. 28 Hiko ay nangibat ha Tatay koy Diyos boy nako ko bayri ha babon lotà. Hapa-eg ay mog-alih ako bayri ha babon lotà ta morong akoyna ha Tatay koy Diyos.”

29 Hinalità kona nin aw-alagad na, ya wanla, “Hapa-eg ay agmoyna an-i-alimbawà, no alwan anhalita-en moynan diritsawan. 30 Angka-intindiyan nawen ana hapa-eg ya tandà moy kaganawan bagay, boy alwa moynan ka-ilangan ya ma-in et mamastang komo. Banà bayri ay ampinto-o kayi nin hika ay nangibat ha Diyos.”

31 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Talaga nayì nin ampinto-o kawoyna hapa-eg? 32 Lomateng ya oras boy hapa-eg ana ya hikawo ay mangapihahabwag. Ibalag moyo ko ta morong kawo ha sarili moyon bali, piro alwa kon mimiha ya ibalag moyo ta kalamo ko ya Tatay koy Diyos. 33 Anhalita-en ko bayti komoyo emen kawo magkama-in katinekan ha pamakilamo moyo kongko. Padya-dya-an kawo nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos. Piro hokawen moyoy nakem moyo ta tinalo koynay po-on nin mawmangala-et ya tawtawoy ahè antompel ha Diyos.”

17

Hay panalangin ni Apo Hisos para ha sarili na

1 Hin nayarì baytin hinalità ni Apo Hisos ha aw-alagad na ay naninglà ya ha langit ta nanalangin. “Tatay ko,” wana, “nilomateng anay oras. Ipatnag mo dayi ya pamoriyan ha Anak mo emen hiko ya Anak mo ay makapipatnag nin pamoriyan komo. 2 Binyan mo kon kapangyariyan ha kaganawan tawo. Kayà hay tawtawoy inggawà mo kongko ay biyan kon biyay ya ayin anggawan. 3 Hay kaparanan para magkama-in hilan biyay ya ayin anggawan ay ombayri: hika ay mabalayan la ya ayin kanayon ya peteg ya Diyos boy mabalayan la ya hiko ay hi Hisokristo ya inhogò mo. 4 Impatnag koy pamoriyan komo bayri ha babon lotà, ta niyarì koy gawà ya impagawà mo kongko. 5 Hapa-eg, Tatay, oras ana nin ipatnag moy pamoriyan kongko nin bilang ombayro hin anti ko komo hin ahè et pinalsa ya babon lotà.

Hay panalangin ni Apo Hisos para ha aw-alagad nay anti kona

6 “Impatnag kata ha tawtawoy inggawà mo kongko ya pinilì mo bayri ha babon lotà. Ikon mo hila ya inggawà mo kongko boy hinonol la ya Halità mo. 7 Hapa-eg, tandà la ya hay kaganawan bagay ya inggawà mo kongko ay nangibat komo. 8 Hay Halità mo ya inggawà mo kongko ay inggawà ko itaman konla, boy tinanggap la. Tandà lan peteg ya hiko ay nangibat komo, boy ampinto-o hila nin hika ya nangihogò kongko.

9 “An-ipanalangin ko hila. Agko an-ipanalangin ya tawtawoy ahè antompel komo, no alwan an-ipanalangin ko bayti ya tawtawoy inggawà mo kongko, ta hila ay ikon mo. 10 Nangipatnag hilan pamoriyan kongko. Kaganawan ikon ko ay ikon mo, boy kaganawan ikon mo ay ikon ko. 11 Agkoyna maboyot bayri ha babon lotà ta hapa-eg ay mako koyna komo, piro hila ay mabalag bayri. Tatay ya ayin kapintasan, ha kapangyariyan nin ngalan mo ya ngalan ya inggawà mo kongko, i-atap mo ya tawtawoy inggawà mo kongko emen hila ay mangapimimihay nakem nin bilang konta. 12 Mintras anti ko konla ay in-atap ko hila ha kapangyariyan nin ngalan ya inggawà mo kongko. Kayà ayin mipalako ha kaparosawan no alwan haton bongat ya mala-et ya tawoy talagan mako ha impirno emen magkapeteg ya nakaholat ha Kaholatan mo.

13 “Hapa-eg, mako koyna bahen komo. Habayti ya bawbagay ay hinalità ko mintras anti ko et bayri ha babon lotà emen hila ya inggawà mo kongko ay mapnò kaligawan nin bilang ha kaligawan ko. 14 Inggawà ko konla ya Halità mo boy hila ay pinag-inakitan nin tawtawoy ahè antompel komo, ta aghila mapabilang ha tawtawoy ahè antompel komo nin bilang kongko ya alwan kabilang ha ahè antompel komo. 15 Agko an-ipanalangin ya alihen mo hila bayri ha babon lotà, no alwan hay an-ipanalangin ko ay i-atap mo hila koni Satanas ya po-on nin kala-etan. 16 Hay ogalì la ay bilang ogalì ko ya ahè ampanowad ha tawtawoy ahè antompel komo. 17 Gaw-en mo hila nin ayin kapintasan banà ha kaptegan, ta hay Halità mo ay kaptegan. 18 No pangno mo ko inhogò bayri ha babon lotà ay inhogò ko hila itaman ha maski ayrin dogal bayri ha babon lotà nin mangaral ha tawtawoy ahè antompel komo. 19 Banà konla ay an-igwà koy sarili ko nin mati emen hila man, hay sarili la ay talagan igwà la komo.

Hay panalangin ni Apo Hisos para ha kaganawannin mipantompel kona

20 “Alwan bongat nin hila bayti ya aw-alagad ko ya an-ipanalangin ko, no alwan kateng hatoy mipantompel kongko lano banà ha pamapteg nin aw-alagad ko. 21 An-ipanalangin koy mangapimimiha dayi ya nakem lan kaganawan. Tatay, hila ay makimiha dayi konta, bilang komo ya anti kongko boy bilang kongko ya anti komo. Mangapimimiha hila dayi emen hay tawtawoy ahè antompel komo ay minto-o nin hiko ay inhogò mo. 22 Inggawà ko konla baytoy kaporiyan ya inggawà mo kongko emen hila mag-in mimiha nin bilang konta. 23 Bilang kongko ya anti konla boy hika ya anti kongko ay ombayro dayi ya malobos ya pamimimiha la emen hay tawtawoy ahè antompel komo ay makatandà nin hiko ay inhogò mo boy hila ya anlabiyen mo nin bilang ha panlalabi mo kongko.

24 “Tatay, inggawà mo hila kongko; labay ko ya no ayri ko ay anti hila itaman bayro nin kalamo ko emen la makit ya kagandawan ko. Inggawà mo kongko baytoy kagandawan ko banà ha panlalabi mo kongko pa-ibat hin ahè et pinalsa bayti ya babon lotà. 25 Tatay koy ma-in kahampatan, agka balay nin tawtawoy ahè antompel komo; piro balay kata boy balay nin habayti ya aw-alagad ko ya hiko ay inhogò mo. 26 Hika ay impatnag ko konla boy isigi kon gaw-en bayti emen no pangnoy panlalabi mo kongko ay ombayro itaman nin hila ay milalabi. Ha ombayro, hiko itaman ay magpirmi konla.”

18

Dinakep hi Apo Hisos

(Matiyo 26:47-56; Markos 14:43-50; Lokas 22:47-53)

1 Hin nayarì nanalangin hi Apo Hisos ay nog-alih ya kateng aw-alagad na ta nilomipay hila ha hapà nin Sidron nin mako ha dogal ya tinanamanan aw-olibo.

2 Hi Hodas ya ampagtraydor koni Apo Hisos ay tandà na baytoy dogal ya habayto, ta hi Apo Hisos ay mabetbet bayro nin kalamo nay aw-alagad na. 3 Hapa-eg hi Hodas ay nako bayro ha tinanamanan nin aw-olibo nin inggiya nay mihay gropon hondalò boy ongnoy magbantay ha bali nin Diyos ya inhogò nin Pawparisiyo boy pawpo-on nin pawparì. Hila ay nipaghilag boy nipag-armas.

4 Tandà ni Apo Hisos ya kaganawan mangyari kona; kayà napakarani ya konla ta pinastang na hila, “Hino,” wana, “ya antikapen moyo?”

5 “Hi Hisos,” wanla, “ya taga banowan Nasarit.”

Hinalità konla ni Apo Hisos, “Hiko,” wana, “bayto.” Hi Hodas kateng kawkalamo na ya anti bayro ay naka-ireng. 6 Hin hinalità ni Apo Hisos ya hiya bayto ya antikapen la ay nipa-orong-orong hila biha natomba.

7 Pinastang hilayna et ni Apo Hisos, “Hino,” wana, “ya antikapen moyo?”

Tinombay hila, “Hi Hisos,” wanla, “ya taga Nasarit.”

8 Hinalità ana et konla ni Apo Hisos, “Hinalità koyna,” wana, “komoyo ya hiko bayto. Kayà no hiko ya antikapen moyo ay pa-olayan moyon mog-alih bayti ya kawkalamo ko.” 9 Hinalità na bayti emen magkapeteg baytoy panalangin na ya ombayri: “Hay inggawà mo kongko, ni miha ay ayin mipalako ha kaparosawan.”

10 Hapa-eg, inanoh ni Simon Pidro ya otak na ta tinabtab na hi Malko ya alilà nin hatoy pinakapo-on nin pawparì. Kayà hatoy alilà ay napongohan nin wanan tolih.

11 Hinalità ni Apo Hisos koni Pidro, “Igomà mo,” wana, “ya hondang mo, ta tanggapen koy kadya-dya-an ya iparanas kongko nin Tatay koy Diyos.”

Hi Apo Hisos ay in-arap koni Anas

12 Hapa-eg hatoy gropo nin hondalò ya kalamoy kapitan la boy Hawhodiyoy ampipagbantay ha bali nin Diyos ay dinakep la hi Apo Hisos biha la ya binalol. 13 Gintan la ya pon koni Anas ya ampò ni Kaypas ya pinakapo-on nin pawparì hin habayton pana-on. 14 Hi Kaypas ya nagwawali ha Hawhodiyoy ampipamo-on nin mas mahampat ya mihay tawo ya mati nin para ha kaganawan.

Hi Apo Hisos ay impogla-oh ni Pidro

(Matiyo 26:69-70; Markos 14:66-68; Lokas 22:55-57)

15 Hi Simon Pidro boy miha et ha aw-alagad ay hinomono koni Apo Hisos. Hatoy alagad ya kalamo ni Pidro ay balaybalay nin pinakapo-on nin pawparì; kaya nakilako ya koni Apo Hisos nin nilomo-ob ha kolob nin hatoy pinakapo-on parì. 16 Piro hi Pidro ay nagkabalag ha likol nin poltan kolob. Hatoy alagad ya balaybalay nin hatoy pinakapo-on nin pawparì ay nagbiran nakitotol do ha babayi ya bantay bayro ha poltan kolob nin palo-oben na hi Pidro; kayà hi Pidro ay pinalo-ob.

17 Hapa-eg hatoy babayi ay nagpastang koni Pidro, “Kateng hika nayì,” wana, “ya alagad ni Hisos?”

Tinombay hi Pidro, “Alwa!” wana.

18 Hin habayto ay malay-ep; kayà hay aw-alilà kateng hatoy bawbantay ay namaketket nin apoy ta ampanengey hila. Hi Pidro ay anti bayron ampireng ya kalamo la nin ampanengey.

Hi Apo Hisos ay pinastang nin pinakapo-onnin pawparì

(Matiyo 26:59-66; Markos 14:55-64; Lokas 22:66-71)

19 Hapa-eg hi Apo Hisos ay pinastang nin hatoy pinakapo-on nin pawparì nin tongkol ha aw-alagad na boy tongkol ha panonorò na.

20 Tinombay hi Apo Hisos, “Ha panonorò ko,” wana, “ay angkakit ako nin tawtawo. Pirmi kon ampanorò ha lo-ob nin hawhimba-an o ha bali nin Diyos ya pamititiponan nin kaganawan Hodiyo. Ayin anyaman ya bagay ya an-itorò ko nin sikrito. 21 Antà hikoy ampastangen moyo? Pastangen moyo baytoy tawtawoy nakalengè kongko no anyay intorò ko konla. Tandà la no anyay hinalità ko.”

22 Hin nayarì hinalità bayti ni Apo Hisos, hay miha ha bawbantay ay nanampal kona. “Antà,” wana nin hatoy bantay, “nin ombahen ya pantombay mo ha pinakapo-on nin pawparì?”

23 Tinombay kona hi Apo Hisos, “No nakapaghalità ako nin alwan tamà,” wana, “ay paptegan mo no anyay alwan tamà ha hinalità ko. Piro no tamà ya hinalità ko, antà tinampal mo ko?”

24 Hapa-eg hi Apo Hisos ya nakabalol et ay impagtan ni Anas do koni Kaypas ya pinakapo-on nin pawparì.

Hi Apo Hisos ay impogla-oh ana et ni Pidro

(Matiyo 26:71-75; Markos 14:69-72; Lokas 22:58-62)

25 Hi Pidro ay anti et bayro nin ampanengey. Hapa-eg hay kanayon ya tawtawo ay nagpastang ana et kona, “Kateng hika nayì,” wanla, “ya alagad ni Hisos?”

Hi Pidro ay nagpogla-oh, “Alwa!” wana.

26 Hapa-eg, miha ha aw-alilà nin pinakapo-on nin pawparì boy partidos et nin hatoy pinongohan ni Pidro nin tolih ay nagpastang, “Alwa nayì,” wana, “nin hika baytoy nakit ko do ha tinanamanan aw-olibo ya kalamo ni Hisos?” 27 Nagpogla-oh ana et hi Pidro. Antimano, nangkati ya manok.

Hi Apo Hisos ay in-arap koni gobirnador Pilato

(Matiyo 27:1-2, 11-14; Markos 15:1-5; Lokas 23:1-5)

28 Palbangon et, hi Apo Hisos ya anti do ha bali ni Kaypas ay kinwa nin hatoy Hawhodiyoy ampipamo-on ta gintan la ya ha palasyo ni Gobirnador Pilato. Aghila nilomo-ob do ha palasyo, ta ha ka-ogali-an la ay labay lan ayin hilan kapintasan emen ayin mag-in bara-nan nin hila ay ahè makipangan ha Pistan Pamamanemtem. 29 Kayà hi Pilato ay nilomikol bayro konla ta pinastang na hila, “Anya,” wana, “ya riklamo moyo nin kontra bayri ha tawo?”

30 Tinombay hila koni Pilato, “No agya nanggawà mala-et ay agnawen ya dayi gintan bayri komo.”

31 Hinalità konla ni Pilato, “Kowen moyo ya,” wana, “ta hosgawan moyo ya nin kompormi ha kawkapanogo-an moyo.”

Hinalità nin hatoy Hawhodiyoy ampipamo-on, “Ayin kayin karapatan manintinsya nin mihay tawo para mati.” 32 Nangyari bayti emen magkapeteg baytoy hinalità ni Apo Hisos hin impatandà nay tongkol ha klasin kamatyan na.

33 Hi Pilato ay nagbira ha lo-ob nin palasyo, ta iningat na hi Apo Hisos biha na ya pinastang, “Hika nayì,” wana, “ya arì nin Hawhodiyo?”

34 Tinombay hi Apo Hisos, “Haba-in nayì,” wana, “ya pastang mo ay nangibat ha sarili mo, o hinalità komo nin kanayon ya tongkol kongko?”

35 Tinombay hi Pilato, “An-ihipen mo nayì,” wana, “nin hiko ay Hodiyo? Hay Kawkahodiyo mo boy pawpo-on nin pawparì ya ampamo-on ya nantan komo bayri kongko. Warì anyay ginawà mo?”

36 Hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Peteg nin hiko ay arì, piro alwa kon arì bayri ha babon lotà. No hiko ay arì bayri ha babon lotà ay agla ko dayi gintan komo, ta hay kawkalamowan ko ay nangidipinsa dayi kongko emen agko narakep nin Hawhodiyo. Ha ombayro, matanda-an ya alwan bayri ha babon lotà ya ampag-ari-an ko.”

37 Hapa-eg, hinalità ni Pilato koni Apo Hisos, “Arì ka awod!” wana.

Tinombay hi Apo Hisos, “Tamà,” wana, “ya hinalità mo ya arì ako. Hay bara-nan nin pangi-anak kongko boy pamako ko bayri ha babon lotà ay emen ko halita-en ya tongkol ha kaptegan. Hinoman ya ampinto-o ha kaptegan ay ampanlengè kongko.”

38 “Ah! Anyan kaptegan?” wani Pilato.

Kamatyan ya insintinsya koni Apo Hisos

(Matiyo 27:15-31; Markos 15:6-20; Lokas 23:13-25)

Hapa-eg hi Pilato ay nilomikol ana et ta nako ya do ha Hawhodiyoy ampipamo-on biha na hinalità konla, “Ayin ako,” wana, “nin nakit ya bara-nan nin panintinsyawan konan patyen. 39 Piro ha ka-ogali-an moyo, no Pistan Pamamanemtem ay ampamalayà ako nin mihay piriso. Labay moyo nayì nin hay Arì nin Hawhodiyo ya palaya-en ko?”

40 Nambo-angaw hilay tinombay, “Alwa,” wanla, “nin hiya. Hay labay nawen nin palaya-en mo ay hi Barabas.” (Hi Barabas ay tolisan.)

19

1 Hapa-eg hi Apo Hisos ay impabarog ni Pilato. 2 Hatoy hawhondalò ay nanggawà nin koronay dowih biha la inggawà ha olo ni Apo Hisos. Pinaholotan la ya nin doloy kolor obi ya emen dolon arì, 3 biha hila napakarani kona ta pinag-i-insolto la ya. “Lomawig ya biyay mo,” wanla, “Arì nin Hawhodiyo!” Hapa-eg, pinagtatampal la hi Apo Hisos.

4 Hi Pilato ay nilomikol ana et ta hinalità na do ha Hawhodiyo, “Hapa-eg,” wana, “ay ilikol ko ya bayri komoyo emen moyo matanda-an ya ayin akon nakit ya bara-nan nin panintinsyawan konan patyen.” 5 Hapa-eg, nilomikol hi Apo Hisos ya nakakorona nin dowih boy nakaholot nin doloy kolor obi. Hinalità konla ni Pilato, “Helken moyo bayti ya tawoy anti bayri,” wana.

6 Hin nakit hi Apo Hisos nin hatoy pawpo-on nin pawparì boy hatoy mawmagbantay bali nin Diyos ay nipambo-angaw hila, “Ipakò ya,” wanla, “ha koroh! Ipakò ya ha koroh!”

Hapa-eg, hinalità konla ni Pilato, “Kowen moyo ya awod,” wana, “ta ipakò moyo ya ha koroh, piro ayin akon nakit ya bara-nan nin panintinsyawan konan patyen.”

7 Tinombay baytoy Hawhodiyo, “Ma-in kayin kawkapanogo-an boy kompormi ha kawkapanogo-an nawen nin Hawhodiyo ay dapat yan mati ta anhalita-en na nin hiya ay Anak nin Diyos.”

8 Hin nalengè bayti ni Pilato ay lalò yan nalimo. 9 Kayà hiya ay nilomo-ob ha palasyo ta pinastang na hi Apo Hisos, “Ayri ka ket talaga,” wana, “nin nangibat?” Piro agya tinobay ni Apo Hisos. 10 Pinastang yayna et ni Pilato, “Antà,” wana, “nin agka tombay kongko? Ma-in akon kapangyariyan mamalayà komo, boy ma-in ako et kapangyariyan nin mangipapakò komo ha koroh.”

11 Hapa-eg, tinombay hi Apo Hisos, “Ayin ka,” wana, “nin kapangyariyan kongko no agka binyan nin Diyos nin kapangyariyan. Kayà hatoy nantan bayri kongko ay mas makasalanan kisa komo.”

12 Hin nalengè bayti ni Pilato ay ampagsikapan nan palaya-en hi Apo Hisos. Piro hay Hawhodiyoy ampipamo-on ay nipambo-angaw, “No palaya-en mo ya,” wanla, “ay alwa kan amigo ni Arì Sisar. Hinoman ya ampaghalità nin hiya ay arì ay angkomontra koni Arì Sisar.”

13 Hin nalengè bayti ni Pilato ay inlikol nayna et hi Apo Hisos, biha ya niknò ha panosgawan ya an-ingaten Intabladoy Bato ya ha halità nin Hawhodiyo ay Gabata. 14 Hapa-eg, hin maraninan mi-ogtoy allo nin dispiras Pistan Pamamanemtem ay hinalità ni Pilato do ha Hawhodiyo. “Anti bayri,” wana, “ya arì moyo.”

15 Kayà lalò hilan nambo-angaw, “Patyen ya!” wanla. “Patyen ya! Ipakò ya ha koroh!”

Hapa-eg, pinastang hila ni Pilato, “Labay moyo nayì,” wana, “nin ipakò ha koroh ya arì moyo?”

Tinombay baytoy pawpo-on nin pawparì, “Ayin kayi,” wanla, “nin kanayon ya arì no alwan hi Arì Sisar.”

16 Hapa-eg, inggawà konla ni Pilato hi Apo Hisos ta ipakò la ha koroh.

Hi Apo Hisos ay impakò ha koroh

(Matiyo 27:32-44; Markos 15:21-32; Lokas 23:26-43)

Hi Apo Hisos ay anti ana ha pamama-alà nin pawpo-on nin pawparì. 17 Hapa-eg, hiya ay ampamalatay nin koroh mintras anggitan la ya ha dogal ya an-ingaten Dogal nin Bongò ta bilang kortin bongò olon tawo. Ha halità nin Hawhodiyo, habaytoy dogal, hay ingat la ay Golgota. 18 Bayro la impakò hi Apo Hisos ha koroh. Ma-in et bayro nin loway lalaki ya impakò simpri ha koroh ha mitaligmang ni Apo Hisos, ta hi Apo Hisos ya inggawà la ha piha-etan nin hatoy lowa.

19 Habayti ya hinolat ya impapa-igwà ni Pilato ha koroh ha bandan tag-ay nin olo ni Apo Hisos: “HISOS YA TAGA NASARIT, ARÌ NIN HAWHODIYO.” 20 Habayti ay inholat ha halità nin Hawhodiyo, Rawromano, boy Gawgrigo. Malakè ya Hodiyo ya nakabaha nin habayti ya inholat, ta hay dogal ya pinantanan lan pinangipako-an koni Apo Hisos ay marani ha siyodad. 21 Hapa-eg, hinalità nin pawpo-on nin pawparì koni Pilato, “Alwa dayi,” wanla, “nin ‘Arì nin Hawhodiyo’ ya inholat mo, no alwan hay inholat mo dayi ay ombayri: ‘Hinalità nin habayti ya tawo, hiko ay Arì nin Hawhodiyo.’ ”

22 Tinombay hi Pilato, “Hay na-iholat koyna,” wana, “ay na-iholat koyna.”

23 Hay hawhondalò, hin nayarì lan impakò ha koroh hi Apo Hisos ay kinwa lay dolo na ta inatag lan pinikapat, mihay parti ha balang mihay hondalò. Hato balè ya dolo nay makarà ya ayin tayì ta inabel ay agla inatag.

24 Ni-i-ilgo baytoy hawhondalò, ya wanla, “Agtamo giniten bayti no alwan pibobonotan tamo, ta biliwen tamo no hinoy makapag-ikon.” Nangyari bayti emen magkapeteg baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri:

“Pini-a-atagan lay dolo ko boy pinibobonotan la bayto ya mihay dolo koy makarà.”

Kayà ombayri ya ginawà nin hatoy hawhondalò. 25 Ha dani nin koroh ya pinangipako-an koni Apo Hisos ay bayro ampireng ya nanay ni Apo Hisos, patel nin nanay na ya babayi, hi Mariya ya ahawa ni Kliyopas, boy hi Mariya ya taga Magdala. 26 Hin nakit ni Apo Hisos ya nanay na, kateng hiko ya alagad nay anlabiyen na ya ampireng ha dani na ay hinalità na ha nanay na, “Nanay,” wana, “haba-in ya anti ha dani mo ya pag-anak mo hapa-eg.” 27 Hinalità et ni Apo Hisos kongko, “Haba-in,” wana, “ya pagnanay mo.” Habayto et oras, hay nanay ni Apo Hisos ay gintan koyna nin pa-iri ha bali ko.

Hay pagkamati ni Apo Hisos

(Matiyo 27:45-56; Markos 15:33-44; Lokas 23:44-49)

28 Tandà ni Apo Hisos ya kaganawan holà ya tongkol ha kadya-dya-an ya ka-ilangan nan maranasan ay nangyari ana. Emen magkapeteg baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ay hinalità ni Apo Hisos, “Angka-angan ako,” wana. 29 Bayro ay ma-in pahig ya ponò nin hokà; kayà nangwa hilan bilang ispongha ya insawsaw la do ha hokà, biha la inggawà ha tampoh nin hangan kayo ya an-ingaten isopo ta inggawà la ha labì ni Apo Hisos. 30 Hin natawayan na baytoy hokà ay hinalita na, “Nayarì ana,” wana. Hapa-eg, inyongoh ni Apo Hisos ya olo na ta pina-olayan nay sarili na nin mati.

Pinikà ya tagyang ni Apo Hisos

31 Banà ta nangyari bayto nin allon paghahandà para ha allon pama-inawa, hay Hawhodiyoy ampipamo-on ay nako koni Pilato, ta impaki-ilgo la kona ya ipabalì naynay bawbitih nin hatoy tawtawoy impakò la boy ipa-alih nayna ha koroh. Ginawà la bayti ta agla labay panatiliyen baytoy bawbangkay ha koroh, ta habayti ya allon pama-inawa ay pinakama-alagà para konla ta nitag-on Pistan Pamamanemtem. 32 Kayà binalì nin hawhondalò ya bawbitih nin hatoy lowa ya kalamo ni Apo Hisos nin impakò ha koroh. 33 Piro hin nilako la hi Apo Hisos ay nakit lay nati yayna. Kayà aglayna binalì ya bitih na, 34 no alwan hay miha do ha hawhondalò ay namikà nin tagyang ni Apo Hisos. Antimano, namolarit ya dayà boy lanom. 35 Hiko hi Howan ya nakakit nin habayti ya pangyayari. Kayà ampaptegan ko ya tongkol ha nakit ko emen kateng hikawo ay minto-o, ta habayti ya kaptegan. 36 Nangyari bayti emen magkapeteg baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri: “Ni miha ha bawbot-o na ay ayin nabalì.” 37 Ma-in et kanayon ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri: “Hay tawtawoy namikà kona ay manegteg kona.”

Hay pananabon koni Apo Hisos

(Matiyo 27:57-61; Markos 15:42-47; Lokas 23:50-56)

38 Hi Hosi ya taga banowan Arimatiya ay antompel koni Apo Hisos, piro agna ma-ipatnag ta angkalimo ya ha Hawhodiyoy ampipamo-on. Hapa-eg, nako ya koni Pilato ta pinastang nan kowen ya bangkay ni Apo Hisos. Pinayagan itaman ni Pilato. 39-40 Hi Nikodimo ya nako koni Apo Hisos nin mihay yabi hin hato ay nakilako koni Hosi, boy nantan yan pinila-ok ya loway klasin pabangoh ya limampò ya kiloy kalak-an. Hapa-eg, pinotot ni Hosi boy Nikodimo ya bangkay ni Apo Hisos nin maganday klasin doloy mapotì ya binyan lan pabangoh, ta ombayro ya ka-ogali-an nin Hawhodiyo para ha nati ya itatabon. 41 Do ha dogal ya pinangipako-an koni Apo Hisos ha koroh ay ma-in tanaman ya kawkayo, boy ma-in bayro nin bayoy pangitabonan ya ayin et intabon. 42 Banà ta habayton allo ay allon paghahandà nin Hawhodiyo para ha allon pama-inawa boy banà ta marani baytoy pangitabonan ay intabon layna bayro hi Apo Hisos.

20

Hi Apo Hisos ay ayin ha pinangitabonan kona

(Matiyo 28:1-8; Markos 16:1-8; Lokas 24:1-12)

1 Marereglem et nin bayombokan Dominggo, hi Mariya ya taga Magdala ay nako ha pinangitabonan koni Apo Hisos. Nakit nay natolid ana baytoy bato ya pinanarà nin poltan pinangitabonan koni Apo Hisos. 2 Hapa-eg, nowayo hi Mariya nin nako koni Simon Pidro boy kongko ya alagad ya anlabiyen ni Apo Hisos, ta hinalità na konnawen, “Hay Pangino-on,” wana, “ay kinwa do ha pinangitabonan kona, boy agnawen tandà no ayri la ya inggawà.”

3 Hapa-eg hikayi ni Pidro ay nanandalì nako bayro ha pinangitabonan. 4 Ampowayo kayi ya lowa, piro mas makhaw akon mowayo kisa hi Pidro; kayà hikoy na-onan ni-abot bayro ha pinangitabonan. 5 Hin nanlonglong akon namiliw do ha lalè nin pinangitabonan ay nakit ko baytoy doloy mapotì ya pinamotot koni Apo Hisos, piro agko nagdiritson nilomo-ob. 6 Hapa-eg hi Pidro ya anhomono kongko ay nakalateng boy nagdiritson nilomo-ob bayro ha pinangitabonan. Nakit na baytoy doloy mapotì 7 boy hatoy doloy pinamotot nin olo ni Apo Hisos ya ahè na-oman ya ayos nin na-alih ha olo na, piro habayto ay ahè ni-agem do ha doloy mapoti. 8 Hapa-eg hiko ya na-onan ni-abot bayro ha pinangitabonan ay nilomo-ob; ha ombayroy nakit ko ay ninto-o ko nin hi Apo Hisos ay nabiyay oman. 9 Angga hin habayto ay agnawen na-intindiyan baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya hi Apo Hisos ay ka-ilangan mabiyay oman.

Hi Apo Hisos ay napakit koni Mariya ya taga Magdala

(Matiyo 28:9-10; Markos 16:9-11)

10 Hapa-eg hikayi ya aw-alagad ni Apo Hisos ay nipamporong ana ha bawbali nawen.

11 Piro hi Mariya ya taga Magdala ya anti bayron naka-ireng ha likol nin pinangitabonan koni Apo Hisos ay ampanangih. Mintras ampanangih ya ay nanlonglong yan namiliw ha lalè nin pinangitabonan. 12 Bayro ay nakakit ya nin loway anghil ya nakadolon mapotì ya ampiknò ha pinangigwa-an nin bangkay ni Apo Hisos. Hay miha ay ha bandan pinangipa-olowan; hay miha itaman ha bandan pinangipa-aphayan koni Apo Hisos.

13 Pinastang ya nin hatoy loway anghil, “Antà ampanangih ka?” wanla.

Tinombay hi Mariya, “Kinwa la,” wana, “ya Pangino-on ko, boy agko tandà no ayri la ya inggawà.” 14 Hin nayarì nan hinalità bayti ay nagpeyeh ya boy nakit na hi Apo Hisos ya ampireng bayro. Piro agna pon tandà ya hi Apo Hisos bayto.

15 Pinastang ya ni Apo Hisos, ya wana, “Antà ampanangih ka? Hinoy antikapen mo?”

Andap ni Mariya no mangasiwà tawtanaman baytoy tawoy nakit na. Kayà hinalità na kona, “No hika,” wana, “ya nangwa kona ay halita-en mo no ayri mo ya inggawà ta kowen ko ya.”

16 Piro, “Mariya,” wani Apo Hisos.

Hapa-eg, inomarap kona hi Mariya, biha ya nag-ilgo ha halità nin Hawhodiyo, ya wana, “Raboni,” ya hay labay totolen ay Mangangaral.

17 Hinalità ana et kona ni Apo Hisos, “Agmo ko,” wana, “gap-an, ta agko et nakabira ha Tatay ya Diyos. Piro mako ka ha pinagkapawpatel ko ta ibalità mo konla ya morong ako ha Tatay ko ya Tatay moyo simpri, ha Diyos ko ya Diyos moyo simpri.” 18 Kayà hi Mariya ya taga Magdala ay nako do ha aw-alagad ta hinalità na konla ya nakit nay Pangino-on, boy hinalità na et konla baytoy hinalità kona nin Pangino-on.

Hi Apo Hisos ay napakit ha aw-alagad na

(Matiyo 28:16-20; Markos 16:14-18; Lokas 24:36-49)

19 Habayton mahilem nin Dominggo, hay aw-alagad ay nititipon. Nakatarangkay polta nin bali ya pinititiponan la ta angkalimo hila ha Hawhodiyoy ampipamo-on. Hapa-eg, biglà nin anti bayro konla hi Apo Hisos nin naka-ireng ya naghalità, “Magkama-in kawo,” wana, “nin katinekan”. 20 Hin nayarì nan hinalità bayto ay impakit na konlay gamet na boy tagyang na. Masyadoy kaligawan nin aw-alagad hin nabalayan lay Pangino-on.

21 Hapa-eg, hinalità ana et konla ni Apo Hisos, “Magkama-in kawon katinekan,” wana. “No pangnoy pinanogo-an kongko nin Tatay koy Diyos ay ombayro itaman ya ampanogo-an ko komoyo.” 22 Hin nayarì nan hinalità bayti ay ineyepan na hila, biha na hinalità konla, “Tanggapen moyo,” wana, “ya Ispirito nin Diyos. 23 Hinoman ya tawoy patawaren moyo ha kasalanan ay ma-in kapatawaran; piro no agmoyo hila patawaren ay ayin hilan kapatawaran.”

Hi Apo Hisos boy hi Tomas

24 Hi Tomas ya miha ha labinloway alagad boy an-ingaten Lambaw ay ayin bayro ha aw-alagad ya nititipon hin napakit konla hi Apo Hisos. 25 Kayà hinalità kona nin kanayon ya aw-alagad, “Nakit nawen,” wanla, “ya Pangino-on.”

Tinombay hi Tomas, “No agko,” wana, “makit ya lobot nin pinamako-an ha dawokap gamet na, biha ko ipolhot ya tamorò ko bayro ha nalobtan nin pakò boy ha tagyang nay pinikà ay agko minto-o nin nabiyay yan oman.”

26 Hin nalabah ya waloy allo, hay aw-alagad ay nititipon ana et kateng ana hi Tomas. Hatoy bali ya pinititiponan la ay sarado boy nakatarangkay polta. Hi Apo Hisos ay biglà anti bayro konla nin naka-ireng ya naghalità, “Magkama-in kawon katinekan,” wana. 27 Hapa-eg, hinalità na koni Tomas, “Helken mo,” wana, “ya gawgamet ko ta ipolhot moy tamorò mo ha dawokap gamet ko, boy ipaktang moy gamet mo ta igwà mo ha tagyang ko. Agka magdoda no alwan minto-o ka.”

28 Tinombay kona hi Tomas, “Pangino-on ko,” wana, “boy Diyos ko!”

29 Hinalità kona ni Apo Hisos, “Ampinto-o kayna nayì,” wana, “banà ta nakit mo ko? Makalmà ya tawtawoy ampinto-o maski ahè nakakit kongko.”

Hay bara-nan nin habayti ya libro

30 Malakè et ya kapapa-ispantay ginawà ni Apo Hisos ya nakit nin aw-alagad na ya ahè na-iholat bayri ha libro. 31 Habayti ay hinolat emen moyo pinto-owen ya hi Apo Hisos ay hi Kristo ya impangakò nin Diyos boy hiyay Anak nin Diyos; boy hinolat et bayti emen ha pantotompel moyo kona ay magkama-in kawon biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos.

21

Hi Apo Hisos ay napakit ha pitoy alagad na

1 Ahè naboyot, hi Apo Hisos ay napakit ha aw-alagad na ha ambay Dagat nin Tibiryas. Ombayri ya nangyari: 2 hi Simon Pidro, hi Tomas ya an-ingaten Lambaw, hi Natanyil ya taga banowan Kana ha probinsyan Galiliya, boy hikayi ni Santiyago ya aw-anak ni Sibidiyo, kateng loway alagad et ni Apo Hisos ay nangapilalamo. 3 Hinalità konnawen ni Simon Pidro, “Mako ko,” wana, “nin manlapet.”

“Kilako kayi komo,” wannawen. Hapa-eg, hinomakay kayi ha bangkà ta nanigè kayina. Piro habayton managayabi ay ayin kayin nakwa. 4 Hin anhomilà anay allo, hi Apo Hisos ay ampireng ha ambay, piro agnawen tandà ya hi Apo Hisos bayto. 5 Pinastang na kayi, “Aw-anak ko,” wana, “ayin kawo nayì nakwa?”

“Ayin,” wannawen.

6 Hapa-eg, hinalità konnawen ni Apo Hisos, “Idabò moyo,” wana, “ya sinsoro moyo ha bandan wanan nin bangkà emen kawo makakwa.” Kayà hin indabò nawen ya sinsoro ay agnawen magoloy banà ha kalak-an ikan ya nakwa nawen.

7 Hapa-eg hikoy alagad ya anlabiyen ni Apo Hisos ay naghalità koni Pidro, “Hi Pangino-on!” wangko. Hin nalengè ni Simon Pidro ya hi Pangino-on Hisos bayto ay nagdolo ya banà ta nakalo-hok ya, biha ya nagtaboy ha lanom. 8 Piro hikayi ya kanayon ya aw-alagad ay nanatili ha bangkà ta anggoloyen nawen baytoy sinsoroy pono-ponò nin ikan. Alwa kayin marayò ha ambay ta siyamapò ya mitron bongat ya karayo-an nawen. 9 Hin anti kayina ha lakatan ay nakakit kayi bayro nin apoy ya mabaya ya ma-in ikan ya an-i-iyaw boy ma-in et tinapay.

10 Hapa-eg, hinalità konnawen ni Apo Hisos, “Mantan kawo bayri,” wana, “nin ikan ya kapikwa moyo.”

11 Hi Simon Pidro ay hinomapat ha bangkà, biha na ginoloy nin inlakat baytoy sinsoroy ponò nin mangalhay ya ikan. Hay kalak-an nin habaytoy ikan ay magato boy limampò boy tatlo; piro maski malakè baytoy ikan ay ahè naginit baytoy sinsoro. 12 Hinalità ana et konnawen ni Apo Hisos, “Mako kawo bayri,” wana, “ta mag-almohal.” Hinoman konnawen aw-alagad ay ayin nakapaghokaw nakem nin namastang koni Apo Hisos no hino ya, ta tandà nawen ya hiya hi Pangino-on. 13 Hapa-eg, kinwa ni Apo Hisos baytoy tinapay kateng konà biha na inggawà konnawen.

14 Habayti ya ikatlon bisis nin napakit hi Apo Hisos konnawen aw-alagad na pa-ibat hin nabiyay yan oman.

Hi Apo Hisos boy hi Pidro

15 Hin nayarì kayin nangan, hi Simon Pidro ay pinastang ni Apo Hisos, ya wana, “Simon, ya anak ni Howan, anlabiyen mo ko nayì nin igit et bayri?”

“Awò, Pangino-on,” wani Pidro. “Tandà mo ya anlabiyen kata.”

Hinalità kona ni Apo Hisos, “Asiwa-en mo,” wana, “nin toro-an ya bawbayon tinompel kongko nin bilang pangasiwà ha tawtopa ya ampastolan.”

16 Pinastang ana et ni Apo Hisos hi Simon Pidro nin ikalwan bisis, ya wana, “Simon ya anak ni Howan, anlabiyen mo ko nayì?”

“Awò, Pangino-on,” wana. “Tandà mo ya anlabiyen kata.”

Hinalità kona ni Apo Hisos, “Asiwa-en mo,” wana, “nin pakhawen ya pantotompel nin ampipantompel kongko nin bilang pangasiwà ha tawtopa ya ampastolan.” 17 Hapa-eg, pinastang yayna et ni Apo Hisos nin ikatlon bisis, ya wana, “Simon ya anak ni Howan, anlabiyen mo ko nayì?”

Nilomelè hi Pidro ta ikatlon bisis yaynan pinastang ni Apo Hisos no anlabiyen na ya. Hapa-eg, hinalità ni Pidro koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wana, “tandà moy kaganawan bagay; tandà mo ya anlabiyen kata.”

Hinalità kona ni Apo Hisos, “Asiwa-en mo,” wana, “nin pakhawen ya pantotompel nin ampipantompel kongko nin bilang ha pangasiwà ha tawtopa ya ampastolan. 18 Anhalita-en koy kaptegan: hin malagò ka et ay ampagbihis kan sarili mo boy ampako ka ha maski ayri ya labay mon lakwen. Piro pantomo-a mo ay ipaktang moy gamet mo ta hay kanayon ay mamalol komo ta gitan la ka ha dogal ya agmo labay lakwen.” 19 Hinalità bayti ni Apo Hisos emen na ma-ipatandà ya klasin pagkamati ni Pidro ya makab-in kaporiyan ha Diyos. Hapa-eg, hinalità et ni Apo Hisos koni Pidro, “Homono ka,” wana, “kongko.”

Hi Apo Hisos boy hatoy alagad ya anlabiyen na

20 Hapa-eg, nagpeyeh hi Pidro boy nakit na baytoy alagad ya anlabiyen ni Apo Hisos, hatoy napakarani koni Apo Hisos hin ampangapon kayi boy nagpastang koni Apo Hisos no hinoy mangisapakat kona. 21 Hin nakit ni Pidro baytoy alagad ay hinalità na koni Apo Hisos, “Pangino-on,” wana, “Hapa bayti ya tawo? Anyay mangyari kona?”

22 Tinombay kona hi Apo Hisos, “No labay ko,” wana, “nin mabiyay ya angga ha magbira ko ay ayin kaynan pamaki-emen bayro basta makilamo ka kongko.” 23 Kayà hay balità ya nibahwag do ha ampipantompel ha Pangino-on ay ahè mati baytoy alagad. Piro ahè naghalità hi Apo Hisos nin ahè mati baytoy alagad, no alwan hay hinalità na ay ombayri: “No labay kon manatili yan angkabiyay anggan ha magbira ko bayri ay ayin kaynan pamaki-emen bayro.”

24 Hay an-ilgowen la ay hiko. Hiko et ya alagad ya namapteg nin habayti ya bawbagay boy nanolat et nin habayti, boy tandà nawen ya hay hinalità ko ay peteg.

25 Malakè et ya kanayon ya bagay ya ginawà ni Apo Hisos ya no iholat ya kaganawan ay maka ahè miharag bayri ha babon lotà ya lawlibroy pinangiholatan.

Gawgawà

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

HAY GAWGAWÀ

NIN HAWHOGÒ NI APO HISOS

1

1 Anlabiyen kon Tiyopilo,

Ha primiron libroy ginawà ko ay inholat koy tongkol ha kaganawan bagay ya ginawà boy intorò ni Apo Hisos, pa-ibat hin babayo ya nag-ompisan nanorò 2 angga hin gintan ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Biha gintan hi Apo Hisos bayro, ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay nagbibilin ya ha lawlalaki ya pinilì na nin mag-in hawhogò na. 3 Hi Apo Hisos ya nagdanas kadya-dya-an hin pinatin impakò ha koroh ay nabiyay oman, biha ha lo-ob nin apatapò ya allo ay malakè ya bisis yan napakit ha hawhogò na. Pinaptegan na konla ya hiya ay talagan nabiyay oman, boy imbalità na konla ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos ha tawtawo. 4 Minghan, kalamo et ni Apo Hisos ya aw-alagad na ay hinalità na konla ya ombayri: “Agkawo pon mog-alih bayri ha siyodad nin Hirosalim, ta anti-en moyo baytoy impangakò komoyo nin Tatay ya Diyos. Hay tongkol bayri ay nalengè moyoyna ta hinalità koyna komoyo ya 5 hi Howan Mamiminyag ay naminyag ha lanom piro ahè maboyot, hay Ispirito nin Diyos ya anti-en moyo ya ibinyag komoyo.”

Hi Apo Hisos ay gintan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

6 Hin nangapititipon oman ya aw-alagad ay pinastang la hi Apo Hisos, “Pangino-on,” wanla, “hapa-eg ana nayì ya pangilibri mo konnawen emen hitamoynay mamo-on bayri ha nasyon Israyil bilang nin ombayro ha pamomo-on hin hato nin kawka-apo-apowan tamo?”

7 Tinombay konla hi Apo Hisos, ya wana, “Tatay koy Diyos ya ma-in kapangyariyan magdisisyon no makano. Habayto ay alwa moyoynan ka-ilangan matanda-an. 8 Piro pan-omaypà nin Ispirito nin Diyos komoyo ay biyan kawon kapangyariyan emen kawo mamapteg ha tawtawo nin tongkol kongko bayri ha siyodad nin Hirosalim, ha kaganawan dogal bayri ha probinsyan Hodiya, kateng ha probinsyan Samarya, boy ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà.” 9 Hin nayarì nin hinalità bayto ni Apo Hisos ay nakit la yay angkagtan patag-ay anggan nahalimbengan ya nin leem.

10 Mintras ambiliwen la hi Apo Hisos ya ampagpatag-ay, ma-in loway lalaki ya nakadolo nin mapotì ya biglà nilomwah nin ampireng ha dani nin hatoy aw-alagad ni Apo Hisos. 11 Naghalità konla baytoy loway lalaki, ya wanla, “Hikawoy tawtaga Galiliya, antà ampireng kawo bayri nin ampaninglà ha langit? No pangno nin gintan hi Apo Hisos ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay magbira ya nin ombayro ha nakit moyoy pamako na ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.”

Hay kahagiliyan ni Hodas Iskariyoti

12 Hapa-eg hay aw-alagad ya na-ibat ha Bakil nin Aw-olibo ay nagbira ha siyodad nin Hirosalim ya mangamihay kilomitroy dayò. 13 Hin ni-abot hila bayro ay nolì hila ha tag-ay ha kowarto ya anhanda-an la. Hila ay hi Pidro, Howan, Santiyago, Andris, Pilipi, Tomas, Bartolomi, Matiyo, Santiyago ya anak ni Alpiyo, hi Simon ya mapagmalasakit ha nasyon nin Israyil, boy hi Hodas ya anak ni Santiyago. 14 Hila ay nilalamo boy pirmi hilan ampanalangin. Ma-in et bayro nin bawbabayi kalamo hi Mariya ya nanay ni Apo Hisos kateng pawpatel ni Apo Hisos ya lawlalaki.

15 Nalabah ya ongnoy allo, hatoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya mangamagato boy lowampò katawo ay anti et bayron ampititipon. Hapa-eg, nireng hi Pidro ta naghalità, ya wana, 16 “Pawpatel ko, ka-ilangan magkapeteg baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya impahalità nin Ispirito nin Diyos koni Arì Dabid ya tongkol koni Hodas Iskariyoti ya nangigiya do ha nipandakep koni Apo Hisos. 17 Hi Hodas Iskariyoti ay kalamo tamo pon ta hiya ay kapariho tamon pinilì para magsirbi.”

18 (Piro ha kala-etan nin ginawà ni Hodas, hay napaglako-an na koni Apo Hisos ay pinanaliw nin lotà. Bayro ya nagdabò nin patalin-orong. Banà bayro ay nilomtoh ya tiyan na boy hay bitoka na ay nilomwah. 19 Kaganawan tawo bayro ha siyodad nin Hirosalim ay nakatandà nin tongkol ha pagkamati na. Kayà hatoy paliyan ya kinamatyan na ay iningat la nin Akildama ya hay labay totolen ay Dogal Dayà.)

20 Hapa-eg hi Pidro ay naghalità, ya wana, “Hay nakaholat ha libron Kawkanta ay ombayri:

‘Hay bali na ay pa-olayan ana, boy agana pa-iriyan nin hinoman.’

Nakaholat et ya ombayri:

‘Ma-in dayi nin pomahili ha nag-in katongkolan na.’

21-22 “Kayà hapa-eg,” wani Pidro, “dapat tamoynan mamilì nin kahagiliyan ni Hodas Iskariyoti nin makilamo kontamon mamapteg nin tongkol ha pangabiyay oman ni Apo Hisos. Hay pili-en tamo ay miha ha kalamowan tamo ya naboyot anan nakilamo koni Apo Hisos pa-ibat hin bininyagan ni Howan hi Apo Hisos angga hin gintan ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.”

23 Kayà namilì hila nin loway lalaki. Hay miha ay hi Hosi Barsabas ya an-ingaten et nin Hosto; hay miha ay hi Matiyas. 24 Hapa-eg, nanalangin hila nin ombayri: “Pangino-on, tandà moy pagnanakem nin kaganawan tawo. Kayà, Pangino-on, ipatandà mo dayi konnawen no hino bayri konlan lowa ya pinilì mon 25 mag-in alagad ya homagili ha katongkolan ni Hodas Iskariyoti ya nipalako ha ayin anggay kaparosawan ya nararapat kona.” 26 Hin nayarì hilan nanalangin ay nanggawà hila nin palabonotan. Hi Matiyas ya nabonot la; kayà hiya ya napabilang do ha labimmihay alagad.

2

Hay Ispirito nin Diyos ay nag-aypà

1 Hin nalabah ya pitoy dominggo pa-ibat hin nabiyay oman hi Apo Hisos ay Pistan Pintikostis. Habayton allo ay nititipon ya kaganawan nin ampipantompel koni Apo Hisos. 2 Ha pamititipon la ay biglà hilan nakalengè nin tonoy ya nangibat ha tag-ay langit ya bilang howeng nin makhaw ya angin. Kayà nahwengan ya kaganawan nin hatoy nititipon ya ampipampiknò bayro ha lo-ob bali. 3 Hapa-eg, nakakit hila nin bilang dawdeket apoy ya ampandilot biha nangapihihiyay nin nagpalako ha balang miha konla. 4 Hilay kaganawan ay napnò nin Ispirito nin Diyos, biha hila nipaghalità nin hari-harì ya hawhalità ya agla angka-intindiyan ya impahalità konla nin Ispirito nin Diyos.

5 Hin habayto, bayro ha siyodad nin Hirosalim ay ma-in ampa-iri ya Hawhodiyoy rawrilihyoso ya nika-ibat ha hari-harì ya nasyon bayri ha babon lotà. Kayà alwa hila nin pariparihon halità. 6 Hin nalengè nin hatoy rawrilihyosoy Hawhodiyo baytoy telek do ha bali ya ampititiponan nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on ay nowayo hilan nako nin nakitipon bayro. Hila ay nipag-ispanta ta balang miha konla ay ampakalengè nin sarili lan halità ya anhalita-en nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on. 7 Banà ha pag-ispanta la ay nahalità lay ombayri: “Warì alwan tawtaga Galiliya bayti? 8 Pangno hila ampakapaghalità nin hawhalità nin balang miha kontamo? 9 Bayri kontamo ay ma-in taga Partiya, ma-in taga Midya, ma-in taga Ilam, ma-in taga Misopotamya, ma-in taga bayri ha Hodiya, ma-in taga Kapadosya, ma-in taga Ponto, ma-in taga Asya, 10-11 ma-in taga Prigya, ma-in taga Pampilya, ma-in taga Ihipto, ma-in taga Sirini ha dogal nin Libya, ma-in taga Krita, ma-in taga Arabya, boy ma-in et ampakipa-iri ha siyodad nin Roma. Hay kanayon kontamo ay lipì Hodiyo boy hay kanayon ay nag-in Hodiyo nin banà ha panhohomonol la ha kawkapanogo-an nin Hawhodiyo. Piro hila bayti ya tawtaga Galiliya ay ampipaghalità nin hawhalità tamo ya tongkol ha kapapa-ispantay gawgawà nin Diyos.” 12 Masyadoy pag-ispanta la; kayà hilahila ay ampipapastang. “Anya,” wanla, “ya labay totolen nin habayti ya ampangyari?”

13 Hay kanayon ay naghalità nin ma-in lamoy panginginsolto do ha tawtawoy ampipantompel, ya wanla, “Lawlahing ba-in.”

Hi Pidro ay nangaral do ha kalak-an

14 Hapa-eg, nireng hi Pidro kateng hatoy labimmihay alagad biha na impakakhaw ya bosis na nin naghalità, ya wana, “Hikawoy Kawkahodiyo ko boy hikawoy kaganawan ampa-iri bayri ha siyodad nin Hirosalim, pakaleng-en moyo boy paka-intindiyen moyon mahampat bayti ya halita-en ko. 15 Alwan lahing bayti ya tawtawo nin bilang ombahen ha ola-lem moyo, ta alas nowibin bongat nin bayombokah. 16 Habayti ya nangyari hapa-eg ay nagkapeteg baytoy holà hin hato ni propita Dyowil ya ombayri ya pagkahalità:

17 ‘Ombayri ya gaw-en ko ha hoyot ya allo, wanan Diyos: Igwà koy Ispirito ko ha kaganawan tawo. Hay Halità ko ay ipahalità ko ha aw-anak moyoy lawlalaki boy ha aw-anak moyoy bawbabayi. Hay mangalagò ya lawlalaki ay makakit nin bawbagay ya ahè makit nin kanayon. Hay mangato-ay lawlalaki ay mipanaynep nin ipataynep ko konla. 18 Ha allon habayto, hay Ispirito ko ay igwà ko ha lawlalaki boy bawbabayi ya ampagsirbi kongko, biha ko hila pahalita-en. 19 Ipakit koy kapangyariyan ko ha panggawà kon pawpapag-ispantawan ha langit boy ha babon lotà, ta magkama-in dayà, apoy, boy makodpaw ya ahok. 20 Hay allo ay domeglem boy hay bowan ay omorit nin bilang dayà, biha lomateng ya allon panonosga ko. Habayton allo, hiko ya Pangino-on ay ipakit koy kapangayariyan ko. 21 Piro hinoman ya tawoy makirawat ha ngalan nin Pangino-on ay malibri.’ ”

Habayti ya holà ni propita Dyowil hin hato.

22 “Kayà hikawoy kawkapara kon Hodiyo,” wana et ni Pidro, “leng-en moyo bayti! Hi Apo Hisos ya taga Nasarit ay inhogò nin Diyos. Napaptegan bayti ha panggawà ni Apo Hisos nin pawpapag-ispantawan boy pawpalatanda-an ya impagawà kona nin Diyos. Tandà moyo bayti ta nangyari bayri komoyo. 23 Habayti ya tawo ya hi Apo Hisos ay pinayagan nin Diyos nin inggawà ha kapangyariyan moyo, ta talagan ombayroy plano na pa-ibat hin hato. Hikawoy nangigwà boy nangipapati koni Apo Hisos ha mangala-et ya tawtawo ya nangipakò kona ha koroh. 24 Piro hi Apo Hisos ay biniyay oman nin Diyos boy pinalayà na ya ha kapangyariyan nin kamatyan, ta hay kamatyan ay ahè makapangyayari kona. 25 Ombayri ya impahalità nin Diyos koni Arì Dabid ya hinalità ni Apo Hisos:

‘Pirmi kon angkakit ya Pangino-on ha dani ko. Hiya ay pirmin anti ha wanan ko; kayà ahè magoloy nakem ko. 26 Maligay nakem ko boy angkatowà, ta maski nati anay nawini ko ay ma-in akon pag-asa. 27 Hay kalolowa ko ay agmo pa-olayan manatili ha dogal nin nikati, boy agmo payagan mabolok ya nawini nin magsisirbi mo ya ayin kapintasan. 28 Impakit mo kongko ya daan nin palako ha biyay ya ayin anggawan, boy banà ta hika ya kalamo ko ay masyadoy kaligawan ko.’

29 “Pawpatel ko,” wani Pidro, “dapat kon ipalinaw komoyon mahampat ya tongkol koni Arì Dabid ya ka-apo-apowan tamo. Nati ya biha intabon boy anggan hapa-eg ay angkakit tamoy tinabon na. 30 Hi Arì Dabid ay propita hin angkabiyay ya et. Tandà na ya impangakò kona nin Diyos ya miha ha i-alalak na ay mag-in arì nin bilang kona. 31 Na-intindiyan ni Arì Dabid ya tongkol ha pangabiyay oman ni Kristo ya impangakò nin Diyos. Kayà hinalità na ya hi Kristo ay ahè manatilin nati, boy ahè mabolok ya nawini. 32 Habayti hi Apo Hisos ay biniyay oman nin Diyos, boy hikayi ya kaganawan ay ampamapteg nin tongkol bayri. 33 Hiya ay gintan ha tag-ay ha bandan wanan nin Diyos, boy tinanggap na ya Ispirito nin Diyos ya impangakò kona nin Tatay nay Diyos. Habayti ya angkakit moyo boy angkalengè moyo hapa-eg ay gawà nin Ispirito nin Diyos ya inggawà konnawen ni Apo Hisos. 34 Hi Arì Dabid ay ahè nako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, piro hiya ya naghalità nin ombayri:

‘Hinalità nin Pangino-on Diyos ha Pangino-on ko: Miknò ka ha bandan wanan ko 35 anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong nin kapangyariyan mo.’

36 “Kayà an-ipalinaw kon mahampat komoyon kaganawan Kawkahodiyo ko ya hi Apo Hisos ya impakò moyo ha koroh ay hiya ya ginawà nin Diyos nin Pangino-on boy hiya hi Kristo ya impangakò nin Diyos.”

37 Hin nalengè bayti nin tawtawo ay masyadon nagoloy nakem la. Kayà hinalità la koni Pidro boy ha kanayon ya aw-alagad, “Pawpatel, anya,” wanla, “ya gaw-en nawen?”

38 Tinombay konla hi Pidro, ya wana, “Balang miha komoyo ay maghehe boy pabinyag ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo emen hay kawkasalanan moyo ay patawaren nin Diyos. Ha ombayro ay igwà komoyo nin Diyos ya Ispirito na. 39 Hay impangakò nin Diyos ya Ispirito na ay para komoyo boy para ha aw-inalalak moyo kateng ha kaganawan tawoy anti ha mangarayò ya dawdogal. Talagan igwà nay Ispirito na ha hinoman ya tawoy tompel kona.”

40 Malakè ya hinalità ni Pidro ha panwawali na do ha tawtawo. Ha pamaki-ilgo na konla ay hinalità na ya ombayri: “Mag-atap kawo ha iparosa nin Diyos ha mangala-et ya tawtawo.” 41 Hapa-eg, malakè ya tawoy ninto-o ha hinalità ni Pidro; kayà napabinyag hila. Habayton allo ay mangatatlon libo katawo ya nipahan ha gropo nin ampipantompel ha Pangino-on. 42 Habayti ya tawtawoy babayo tinompel ha Pangino-on ay pirmin ampakon manlengè nin an-itorò nin aw-alagad ni Apo Hisos. Mahampat ya pamakilamo la konla boy ampakitipon hila konla nin mangan tinapay ya ampamanemteman la nin pagkamati ni Apo Hisos. Ampakilamo hila et ha aw-alagad nin manalangin ha Diyos.

Hay pamilalamo nin ampipantomepl ha Pangino-on

43 Ha kapangyariyan nin Diyos ay malakè ya papag-ispantawan ya nangyari ya impagawà ha aw-alagad. Kayà kaganawan tawoy anti bayro ay masyadon nipag-ispanta. 44 Lalò hinomene ya pamilalamo nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on, boy nangapimimihay nakem lan pi-a-agemen ya kamama-in la ta gamiten nin balang miha konla ya manga-ilangan. 45 An-ilakò lay kanayon ya kamama-in la, ta hay napaglako-an ay an-igwà la ha ampipanga-ilangan. 46 Allo-allo, hay ampipantompel ha Pangino-on ay ampititipon ha bali nin Diyos. Maliga hilay ampangapimimiha nin makon mangan ha bawbinali. 47 Pirmi lan amporiyen ya Diyos, boy an-igalang hila nin kaganawan tawo. Allo-allo ay ma-in ampipahan ha gropo la ya antompel ya an-ilibri nin Pangino-on.

3

Hinomampat ya lalaki ahè ya maka-owako

1 Mihay allo, manga-alas tris nin mahilem, hi Pidro boy hi Howan ay nako ha bali nin Diyos nin manalangin, ta ombayroy oras ya panalangin nin Hawhodiyo. 2 Bayro ha bali nin Diyos ay ma-in an-ingaten Maganday Polta. Ha poltay habayto ay ma-in mihay lalaki ya ahè maka-owako pa-ibat hin in-anak. Allo-allo, hiya ay anggitan bayro ta makilimoh ha tawtawo ya anlomo-ob do ha bali nin Diyos. 3 Hin nakit na hi Pidro boy hi Howan ya anlomo-ob bayro ay nakilimoh ya konla. 4 Tinegteg ya ni Pidro boy Howan biha hinalità ni Pidro kona, “Manegteg ka konnawen,” wana. 5 Kayà nanegteg ya konla, ta hay pag-asa na ay ma-in hilan igwà kona.

6 Hinalità ni Pidro kona, ya wana, “Ayin akon kowalta ya ma-igwà komo, piro ma-in akon igwà komo. Ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo ya taga Nasarit ay mireng ka ta mowako ka.” 7 Hapa-eg, inoligtanan ni Pidro ya wanan gamet nin hatoy lalaki ya ahè maka-owako, ta tinambayan na ya nin nireng. Antimano, pinoma-hey ya bitih na boy pawpilpo-an na. 8 Kayà ni-o-owako ya. Hapa-eg, nakilako ya koni Pidro boy koni Howan nin lomo-ob do ha bali nin Diyos. Ha panlomo-ob la ay ampitatakompaw yay ampowako boy ampamori ha Diyos. 9 Kaganawan tawo bayro ay nakakit kona ya ampowako boy ampamori ha Diyos. 10 Nabalayan la ya hiya baytoy mamakilimoh ya ampiknò bayro ha Maganday Polta. Masyado hilan nipag-ispanta ha nangyari kona.

Hay intorò ni Pidro ha tawtawoy anti ha balinin Diyos

11 Bayro ha bali nin Diyos ay ma-in an-ingaten balkon ni Solomon. Hi Pidro boy hi Howan ay anti bayron kalamo nin hatoy lalaki ya hinomampat ya ha kaligawan na ay ampangoligtan ya konla. Hapa-eg kaganawan nin hatoy tawtawo ya anti bayro ay nipampowayon nagpalako koli Pidro ta ampipag-ispanta hila ha nangyari do ha tawoy mamakilimoh pon. 12 Hin nakit ni Pidro baytoy tawtawo ay hinalità na konla, “Kawkapara kon inalalak ni Israyil, antà ampag-ispantawan moyo bayti ya pangyayari, boy antà ampakategtegen moyo kayi? An-ihipen moyo nayì nin banà ha kapangyariyan boy kahampatan nawen ay naka-owako bayti ya lalaki? 13 Alwa! Hinomampat bayti ya tawo banà ha kapangyariyan nin Diyos. Hay Diyos ya pinahimala-an ni Abraham, Isak, boy Hakob kateng kanayon ya kawka-apo-apowan tamo ay hiya ya nambin karangalan koni Apo Hisos ya magsisirbi na. Habayti hi Apo Hisos ya inggawà moyon patyen maski agya sinintinsyawan ni Pilato nin para mati ay agkawo kinomompormi. 14 Piro hi Apo Hisos ya ayin kapintasan boy pinakamahampat ay agmoyo labay, ta hay dinawat moyo koni Pilato nin palwahan ay hatoy mapamatin tawo. 15 Pinati moyo hi Apo Hisos ya ampangibatan nin biyay ya ayin anggawan, piro biniyay yan oman nin Diyos. Mismon hikayi ya ampamapteg nin habayti, ta nakit nawen hi Apo Hisos hin nayarì yan biniyay oman nin Diyos. 16 Hay namakahampat nin habayti ya tawo ya ahè pon ampaka-owako ay kapangyariyan nin ngalan ni Apo Hisos. Banà ha pantotompel nawen koni Apo Hisos, habayti ya tawo ya balay moyo boy angkakit moyo hapa-eg ay hinomampat ta ma-in kayin katetpel koni Apo Hisos.

17 “Hapa-eg, pawpatel ko, tandà ko ya hikawo kateng ampipamo-on komoyo ay ahè naka-intindi no hino hi Apo Hisos; kayà pinati moyo ya. 18 Piro nangyari bayti emen magkama-in katoparan baytoy impaholà nin Diyos ha pawpropita na ya hi Kristo ya impangakò na ay magdanas nin kadya-dya-an. 19 Kayà maghehe kawo boy pakarani ha Diyos emen na alihen ya kawkasalanan moyo, 20 boy emen kawo magkama-in ka-inawawan ya mangibat ha Pangino-on, boy emen na ihogò nin oman hi Apo Hisos ya Kristoy impangakò na ya da-an naynan pinilì nin para komoyo. 21 Hi Apo Hisos ay dapat manatili ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos angga ha lomateng ya oras ya mabayoy kaganawan bagay ya impabalità nin Diyos ha pawpropita na hin hato. 22 Ombayri ya hinalità ni Moysis hin hato ha kawka-apo-apowan tamo: ‘Hay Pangino-on ya Diyos moyo ay mangihogò nin propita ya mangibat komoyo nin bilang ha pangihogò na kongko. Kaganawan bagay ya halita-en na komoyo ay dapat moyon honolen. 23 Hinoman ya ahè homonol ha halita-en nin habayti ya propita ay ihiyay ha tawtawo nin Diyos ta apo-en.’ ”

24 Hinalità et ni Pidro, ya wana, “Hay pawpropita pa-ibat koni Samwil angga ha nipanhomono kona, Diyos ya nangipaholà konla nin tongkol ha ampangyari hapa-eg pana-on. 25 Hitamo ay aw-inalalak nin habaytoy pawpropita. Kayà kalamo tamo ha pawpangakò ya impangakò nin Diyos do ha kawka-apo-apowan tamo. Ombayri ya hinalità nin Diyos koni Abraham: ‘Kaganawan tawo bayri ha babon lotà ay magkama-in nin maganday kakalma-an ya mangibat ha alalak mo.’ ” 26 Ombayri et ya hinalità ni Pidro: “Banà bayro ha hinalità nin Diyos koni Abraham ay pinilì nin Diyos hi Apo Hisos ya magsisirbi na nin inhogò pon kontamon Hawhodiyo emen na tamo matambayan nin halibokotan ya panggogomawà nin kawkala-etan.”

4

Hi Pidro boy hi Howan ay in-arap ha Hawhodiyoya ampipamo-on

1 Ampaghalità et hi Pidro boy hi Howan hin napakarani konla ya pawparì kalamoy kapitan ya ampamo-on ha ampipagbantay nin bali nin Diyos, boy ma-in ongno ha gropon Sadosiyoy rilihyoso ya ahè ampinto-o nin mabiyay oman ya nikati. 2 Hay pahang la koni Pidro boy koni Howan ta anhalita-en nili Pidro ya hi Apo Hisos ay nabiyay oman. Ha ombayro ay angkapaptegan ya hay nikati ay mabiyay oman. 3 Hapa-eg, dinakep la hi Pidro boy hi Howan. Banà ta anyomabi ana ay impahok hila ha pirisowan anggan na-abot ya ika-ibokah. 4 Piro kalak-an do ha tawtawoy nanlengè koni Pidro ay tinompel koni Apo Hisos. Kayà inomabot nin liman libo ya kalak-an nin lawlalaki.

5 Ika-ibokah, hay Hawhodiyoy ampipamo-on, mawmato-ay mangama-in katongkolan, boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay nititipon ha siyodad nin Hirosalim. 6 Kalamo la bayro hi Anas ya pinakapo-on nin pawparì, hi Kaypas, hi Howan, hi Alihandro, boy kalamo et bayro ya kaganawan lalaki ha pamilya ni Anas. 7 Hi Pidro boy hi Howan ay gintan nin in-arap konla ta pinastang la, “Hino,” wanla, “ya nambi komoyo nin kapangyariyan, boy hinoy ma-in ngalan ya ginamit moyo nin namakahampat do ha tawoy ahè pon maka-owako?”

8 Hapa-eg hi Pidro ya napnò nin Ispirito nin Diyos ay naghalità konla, “Anggalangen kon ampipamo-on boy mawmato-ay mangama-in katongkolan, leng-en moyo bayti ya halita-en ko. 9 Pinastang moyo kayi nin tongkol ha mahampat ya nangyari bayri ha tawoy ahè pon maka-owako. Pinastang moyo kayi simpri no pangno ya hinomampat. 10 Hikawo boy kaganawan inalalak ni Israyil, paka-intindiyen moyo bayti ya halita-en ko. Habayti ya lalaki ya hinomampat ya anti bayrin ampireng ha arapan moyo ay napakahampat nin kapangyariyan nin ngalan ni Pangino-on Hisokristo ya taga Nasarit. Hi Pangino-on Hisokristo ya impakò moyo ha koroh, piro biniyay yan oman nin Diyos. 11 Hiya simpri bayti ya binanggit ha Halità nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità:

‘Hay bato ya ahè tinanggap nin manggagawà bali ay nag-in pinakama-alagà ya bato.’

12 Ayin kanayon ya makapilibri kontamo ha kasalanan no alwan hi Pangino-on Hisos bongat, ta ayin kanayon ya ngalan ya inggawà ha tawtawo bayri ha babon lotà ya ma-arì mangilibri.”

13 Nag-ispanta baytoy tawtawoy ampipamo-on hin nakit lay katapangan ni Pidro boy Howan nin mag-ilgo, ta tandà la ya hila ay pangkaraniwan bongat tawo boy ayin pinag-aralan. Hapa-eg, napanemteman la ya hi Pidro boy hi Howan ay nakilamo koni Apo Hisos hin angkabiyay ya et. 14 Piro ayin hilan mahalità ta hatoy lalaki ya hinomampat ay anti bayro nin ampireng ha arapan la ha dani ni Pidro boy Howan. 15 Kayà pinalikol la hili Pidro do ha kowartoy ampititiponan la biha hila nididiskosyon. 16 “Anya,” wanla, “ya gaw-en tamo bayri ha loway tawoy habayti? Agtamo ma-ipogla-oh ya nakagawà hilan papag-ispantawan, ta kaganawan tawo ha siyodad nin Hirosalim ay nakatandà ana nin tongkol ha ginawà la. 17 Piro emen agana mibahwag bayti ay ha-aren tamo hilan maghalità ha hinoman ya tawo nin tongkol ha ngalan ya habayti.”

18 Hapa-eg, impa-ingat la hi Pidro boy hi Howan ta inhigpit lan hinalità konla ya aghila maghalità o mangi-aral nin tongkol koni Hisos. 19 Piro tinombay hi Pidro boy hi Howan, ya wanla, “Ihipen moyo no anyay tamà gaw-en ha tegteg nin Diyos; homonol kayi komoyo o Diyos ya honolen nawen? 20 Agnawen ma-arì itegen ya pangibalità nin habayti ya tongkol ha nakit nawen ya ginawà ni Apo Hisos boy hawhalità nay nalengè nawen.”

21-22 Hapa-eg hili Pidro ay lalò binawalan nin hatoy ampipamo-on. Pinalayà la hila ta ayin hilan makit ya bara-nan nin pamarosawan la koni Pidro boy koni Howan, ta kaganawan tawo ay ampipamori ha Diyos banà ha pangyayari ha pamakahampat nin hatoy lalaki ya ma-igit anan apatapò ya idad.

Hay panalangin nin ampipantompel ha Pangino-on

23 Hin napalayà hi Pidro boy hi Howan ay nagbira hila do ha kawkalamo lay ampipantompel ha Pangino-on, ta imbalità la baytoy hinalità nin hatoy pawpo-on nin pawparì boy hatoy mawmato-ay mangama-in katongkolan. 24 Hin nalengè la bayto ay nilalamo hilan nanalangin ha Diyos, ya wanla, “Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on, hika ya namalsa nin langit, lotà, dagat, boy kaganawan bagay ya anti bayro. 25 Hi Arì Dabid ya ka-apo-apowan nawen ay magsisirbi mo. Impahalità kona nin Ispirito mo ya ombayri:

‘Antà masyadon ampamahang ya tawtawoy alwan Hodiyo, boy antà ampangihip hila nin ayin kawkakokowintan bagay? 26 Hay aw-arì ha babon lotà boy kaganawan ampipamo-on ay nakahandà ana boy nititipon nin lomaban ha Pangino-on Diyos boy koni Kristo ya impangakò na.’

27 Habayti ay talagan nangyari ana bayri ha siyodad nin Hirosalim ta hi Hirodis ya arì, hi Ponsyo Pilato ya gobirnador, tawtawoy alwan Hodiyo, boy kawkapariho nawen Hodiyo ay nangapimimiha nin nilomaban koni Apo Hisos ya magsisirbi mo ya ayin kapintasan ya hi Kristo ya impangakò mo. 28 Hay ginawà la koni Apo Hisos ay talagan kalabayan mon mangyari ta habayti ay plano mo hin hato et. 29 Hapa-eg, Pangino-on, tandà moy ampalimowen la kayi. Kayà hikayi ya mawmagsisirbi mo ay tambayan mo emen kayi magkama-in nin katapangan mangi-aral nin Halità mo ha tawtawo. 30 Ipakit moy kapangyariyan mon mamakahampat nin tawtawo, boy manggawà ka nin pawpapag-ispantawan ha ngalan ni Apo Hisos ya magsisirbi mo ya ayin kapintasan.”

31 Hin nayarì hilan nanalangin, do ha ampititiponan la ay nayegyè. Hilay kaganawan ay napnò nin Ispirito nin Diyos boy nag-in hilan matapang ha pangi-aral nin Halità nin Diyos.

Nangapimimihan nakem nin mitatambayya ampipantompel ha Pangino-on

32 Kaganawan antompel ha Pangino-on ay nangapimimihan pagnanakem boy pangingihip. Ayin konlan nangibilang nin hay anti konla ay sarili lan ikon, no alwan hay anti konla ay para ha kaganawan. 33 Hay aw-alagad ay ma-in kapangyariyan mamapteg nin tongkol ha pangabiyay oman ni Apo Hisos, boy inggawà nin Diyos ha kaganawan antompel kona ya kahampatan ingangalo na. 34 Ayin ampagkakolang konla ha panganga-ilangan, ta hay kawkalamowan la ya ma-in lotà o bali ay an-ilakò la, ta hay napaglako-an 35 ay an-igwà la ha aw-alagad, biha itaman an-igwà nin aw-alagad ha balang miha ya ampanga-ilangan kompormi ha panganga-ilangan na. 36 Ombayro itaman ya ginawà ni Hosi ya taga islan Sipri. Hiya ay lipì ni Libi ya hay impangalan kona nin aw-alagad ay Birnabi ya hay labay totolen ay ampakapakhaw nakem. 37 Inlakò ni Birnabi ya paliyan na ta hay napaglako-an ay inggawà na ha aw-alagad.

5

Hi Ananyas boy hi Sapira

1 Ma-in mita-ahawa ya naglakò nin lotà. Hay ngalan nin lalaki ay Ananyas; hay ngalan itaman nin babayi ay Sapira. 2 Napisondo-an lan mita-ahawa ya hay napaglako-an la ay baw-ahan la. Hapa-eg hay tilà ay gintan ni Ananyas nin inggawà ha aw-alagad. 3 Piro hinalità kona ni Pidro, “Ananyas,” wana, “binongkok moy Ispirito nin Diyos ta hi Satanas ya ampamo-on ha nakem mo. Hay kanayon ya sintimos ya napaglako-an moyo nin lotà ay impapawà moyo nin para ha sarili moyo. 4 Hin ahè et inlakò ya lotà, alwa nayì nin hikawo ya ma-in ikon nin habayto? Hin na-ilakò ana, alwa nayì nin hikawo simpri ya ma-in ikon nin napaglako-an? Antà na-ihipan moyon gaw-en ya ombayroy bagay? Agka nagbongkok ha tawo balè ta nagbongkok ka ha Diyos.”

5 Hin nalengè bayto ni Ananyas ay natomba yan biglà ta nati ya. Kaganawan tawoy nakalengè nin hatoy nangyari koni Ananyas ay nikalimo. 6 Hapa-eg, pinakaraniyan ya nin ongnoy mangalagò ya lalaki. Pinotot la ya biha la ya gintan nin intabon.

7 Mangatatloy oras ya nalabah ay nakalateng hi Sapira ya ahè nakatandà nin nangyari ha ahawa na. 8 Hinalità kona ni Pidro, “Ombayri nayì,” wana, “ya kantidad ya tinanggap moyoy kabayaran nin lotà moyo?”

“Awò,” wani Sapira, “haba-in ya kaganawan kantidad.”

9 “Antà,” wani Pidro, “nin napisondo-an moyon mita-ahawa nin hoboken ya Ispirito nin Diyos no parosawan na kawo ha pamongkok moyo kona? Hay tawtawoy nangitabon ha ahawa mo ay anti ana ha polta ta hika ya kowen la nin ihono.”

10 Antimano, natomba hi Sapira ta nati ya. Hatoy tawtawoy nangitabon ha ahawa na ay nilomo-ob. Nakit la yay nati; kayà kinwa la ya ta gintan la yan intabon do ha danin pinangitabonan nin ahawa na. 11 Kaganawan tawoy antompel koni Apo Hisos ay masyadon nalimo kateng kaganawan nin hatoy nakalengè nin tongkol bayro ha nangyari.

Malakè ya papag-ispantawan ya angkagawànin aw-alagad ni Apo Hisos

12 Hay aw-alagad ni Apo Hisos ay ampakagawà nin malakè ya papag-ispantawan nin tawtawo. Do ha an-ingaten balkon ni Solomon ha bali nin Diyos ay pirmin ampititipon ya ampipantompel ha Pangino-on. 13 Maski an-igalang baytoy tawtawo ya ampititipon bayro ay ahè makaregdeg nin makitipon konla ya tawtawoy ahè antompel ha Pangino-on. 14 Ombayro man ay anlomakè hila ta ma-in lawlalaki boy bawbabayi ya antompel ha Pangino-on ya ampomahan konla. 15 Banà ha pawpapag-ispantawan ya anggaw-en nin aw-alagad, hay mangama-in masakit ay gintan ha pingit daan nin impa-irà ha amak emen pagdaan ni Pidro ay madanan hila nin maski anino nan bongat. 16 Hapa-eg, nakalateng bayro ha siyodad nin Hirosalim ya malakè ya tawoy na-ibat ha mangarani ya bawbanowa, ta gintan lay mangama-in masakit kateng tawtawoy pinahokan nin mangala-et ya aw-ispirito. Hilay kaganawan ay hinomampat.

Hay pamadya-dyà ha aw-alagad ni Apo Hisos

17 Hapa-eg hay po-on nin pawparì kateng Sawsadosiyo ya kawkalamowan na ay masyadon angka-inggit ha aw-alagad. 18 Kayà imparakep la baytoy aw-alagad ta impiriso. 19 Piro habayton yabi, hay polta nin pirisowan ay nilo-atan nin anghil nin Pangino-on ta pinalikol na hila, boy naghalità konla, 20 “Mako kawo,” wana, “ha bali nin Diyos ta bayro moyo halita-en ha tawtawo ya tongkol ha biyay ya ayin anggawan ya igwà konla nin Diyos.” 21 Kayà hinonol la baytoy hinalità nin hatoy anghil. Hay hambak et ay nilomo-ob hilayna ha bali nin Diyos ta nag-ompisan manorò ha tawtawo.

Hatoy po-on nin pawparì kateng kawkalamowan na ay impa-ingat lan mititipon ya kaganawan Hodiyo ya mato-ay mangama-in katongkolan. Hapa-eg, nangihogò hilan mangwa nin hatoy aw-alagad bayro ha pirisowan. 22 Piro hin ni-abot do ha pirisowan baytoy inhogò ay ayin hilan nakit ya aw-alagad bayro; kayà nagbira hila do ha nangihogò konla ta imbalità la, ya wanla, 23 “Hin ni-abot kayi ha pirisowan ay nakit nawen ya hay polta ay nakakandado. Hay gawgowardya ay anti bayro ha polta nin ampagbantay; piro hin nilo-atan nawen ay ayin kayin nakit ya tawo bayro.” 24 Hin nalengè bayti nin hatoy kapitan ya ampamo-on ha ampipagbantay ha bali nin Diyos boy hatoy pawpo-on nin pawparì ay agla makwan ihipen no anyay nangyari do ha aw-alagad boy no anyay homono nin mangyari.

25 Hapa-eg, ma-in mihay lalaki ya nakalateng ya naghalità konla, ya wana, “Leng-en moyo bayti! Hatoy lawlalaki ya impiriso moyo ay anti bayri ha bali nin Diyos ta ampanorò nin tawtawo.” 26 Kayà nanigè baytoy kapitan kateng tawtawowan na, ta dinakep lan oman baytoy aw-alagad. Piro aghila nanggamit nin powirsa ha pandakep la konla, ta angkalimo hilan mabato nin tawtawo.

27 Hatoy aw-alagad ay gintan lan in-arap ha ampipamo-on. Hapa-eg, naghalità baytoy pinakapo-on nin pawparì, 28 “Mahigpit nawen anan imbawal komoyo ya agkawo mangaral ha ngalan nin haba-in ya tawoy anhonolen moyo. Piro biliwen moyoy ginawà moyo! Nibahwag ana ha siyodad nin Hirosalim ya in-aral moyo, boy ampapalwahen moyo et nin hikayi ya ma-in kasalanan ha pagkamati nin haba-in ya tawo.”

29 Tinombay konla hi Pidro kateng hatoy kanayon ya aw-alagad, “Ka-ilangan honolen nawen ya Diyos kisan homonol kayi ha tawtawo. 30 Hay Diyos ya ampahimala-an nin kawka-apo-apowan tamo ay namiyay oman koni Apo Hisos hin pinati moyo yan impakò ha koroh. 31 Hapa-eg hi Apo Hisos ya Mapangilibri ay gintan nin Diyos nin miknò ha bandan wanan na nin mamo-on. Ginawà bayti nin Diyos emen hitamo ya aw-inalalak ni Israyil ay makapaghehe, boy emen tamo patawaren ha kawkasalanan tamo. 32 Hikayi boy Ispirito nin Diyos ya ampakapapteg ha bawbagay ya habayti. Inggawà nin Diyos ya Ispirito na nin mamo-on ha nakem nin tawtawoy anhomonol kona.”

33 Hin nalengè bayto nin hatoy ampipamo-on ya hinalità nili Pidro ay masyado hilan namahang; kayà labay lan patyen ya aw-alagad. 34 Piro miha konla ya nagngalan Gamalil ya mihay Parisiyoy mangitorò nin kawkapanogo-an boy anggalangen nin kaganawan tawo ay nireng ha arapan nin ampipamo-on ta immanda nay ilikol baytoy aw-alagad. 35 Hapa-eg, hinalità na do ha kawkalamowan na, “Hikawo ya kapara kon aw-inalalak ni Israyil, pag-aralan moyon mahampat ya dapat moyon gaw-en bayri ha lawlalaki ya habayti. 36 Panemtemen moyo baytoy nangyari koni Tiyodas ya ongnoy pana-on anay nakaraan. Ha pagkakanwarì na nin hiya ay makapangyariyan ay apat gato katawoy nakilamo kona. Hin pinati ya ay nangapihihiyay baytoy nipampakilamo kona; kayà ayin anan nangyari hin ayin yayna. 37 Nalabah bayto, hin pana-on nin pagsinsos ay ombayro simpri ya ginawà ni Hodas ya taga probinsyan Galiliya. Nanagyat yan ongnoy tawoy paglamo na, piro pinati ya simpri nin kanayon ya tawtawo, biha nangapihihiyay ya kaganawan kalamowan na. 38 Kayà hay mahalità ko komoyo hapa-eg ay pa-olayan moyo bayti ya lawlalaki, ta no habayti ya tawtorò la boy gawgawà la ay na-ibat konla ay ayin et bongat mangyari. 39 Piro no nangibat ha Diyos ay agmoyo hila mapatgen no alwan lomwah et nin hikawo ay anlomaban ha Diyos.”

40 Hinomonol baytoy ampipamo-on do ha wawali ni Gamalil. Impakwa la baytoy aw-alagad ta binarog, biha la binawalan nin manorò oman ha ngalan ni Apo Hisos. Hin nayarì ay pinalwahan la hilayna.

41 Hapa-eg, nog-alih baytoy aw-alagad bayro ha pinititiponan nin hatoy ampipamo-on. Maliga hila ta imbilang nin Diyos nin hila ay nararapat magdanas nin kareng-eyan alang-alang ha ngalan ni Apo Hisos. 42 Allo-allo ay ampako hila ha bali nin Diyos boy ha bawbinali, ta ampanorò boy an-i-aral lay Mahampat ya Balità ya tongkol koni Kristo ya impangakò nin Diyos.

6

Hay pamilì nin pitoy lalaki ya mama-alà

1 Hapa-eg, mintras anlomakè ya ampipantompel ha Pangino-on, hay Hawhodiyoy ampanggamit nin halità Grigo ay ampagriklamo ha Hawhodiyo ya talagan taga bayro, ta anhalita-en la ya hay bawbawoy babayi ha gropo la ay ahè angkabiyan nin pamamangan ha allo-alloy pangipatpel nin ikabiyay. 2 Banà bayro, kaganawan hatoy ampipantompel ha Pangino-on ay impa-ingat nin hatoy labinloway alagad nin mititipon ta ombayri ya hinalità la konla: “Alwan tamà nin para konnawen ya pa-olayan ya pangi-aral nin Halità nin Diyos emen nawen mapama-ala-an ya pangipatpel nin inggawà ya ikabiyay. 3 Kayà, pawpatel, mamilì kawo ha lawlamo moyo nin pitoy lalaki ya balaybalay ha kahampatan, ma-in karonongan, boy pono-ponò nin Ispirito nin Diyos. Igwà nawen konla ya pamama-alà nin habayti, 4 ta hikayi itaman ay gamiten nawen ya kaganawan oras ha pananalangin boy ha pangi-aral nin Halità nin Diyos.”

5 Nalabayan nin hatoy ampititipon baytoy hinalità nin aw-alagad; kayà pinilì la hi Istiban ya makhaw ya pantotompel boy pono-ponò Ispirito nin Diyos, kateng hi Pilipi, Prokoro, Nikanor, Timon, Parminas, boy hi Nikolas. Hi Nikolas ya taga Antiyokiya ay alwan Hodiyo piro anhomonol ha ka-ogali-an nin Hawhodiyo. 6 Habayti ya pitoy lalaki ay in-arap do ha aw-alagad. Impanalangin hila nin aw-alagad boy impababo lay gamet la konla ta kaptegan nin hila ay binyan katongkolan nin mama-alà.

7 Banà ha pamapteg nin aw-alagad boy hatoy tawtawoy kapariho lan katetpel ay nibahwag ya Halità nin Diyos. Ha siyodad nin Hirosalim ay kapampopomahan nin tawtawoy ampipantompel ha Pangino-on, kateng pawparì nin Hawhodiyo ay malakè ya tinompel.

Dinakep hi Istiban

8 Hi Istiban ya ponò nin kahampatan boy kapangyariyan nin Diyos ay ampakagawà nin pawpapag-ispantawan ha tawtawo. 9 Hiya ay ma-in kawka-away ya ampipangalaban kona. Hila bayti ay Hawhodiyoy ampipanhomamba ha an-ingaten Himba-an Nin Tawtawoy Libri. Hay kanayon konla ay taga Sirini; hay kanayon itaman ay taga Alihandriya; ma-in taga Silisya boy ma-in et nin taga Asya. 10 Ha pandiskosyon la koni Istiban ay agla ya angkapatalo, ta Ispirito nin Diyos ya ampambi konan karonongan nin maghalità.

11 Banà bayro, hay ginawà la ay nangopà hila nin ongnoy tawoy pinahalità lan kawkabongkokan ya ombayri: “Nalengè nawen yay naghalità nin kontra koni Moysis boy ha Diyos.”

12 Ha ombayroy hinalità la, hay tawtawo, mawmato-ay mangama-in katongkolan, boy mawmangitorò nin kawkapanogo-an ay namahang koni Istiban. Antimano, dinakep la ya ta gintan la yan in-arap ha Hawhodiyoy ampipamo-on. 13 Hapa-eg, nangwa hilayna et nin ongnoy tawo ya pinahalità la nin kabongkokan ya tongkol koni Istiban, ya wanla, “Habayti ya tawo ay pirmin ampaghalità nin kontra ha masagradoy bali nin Diyos boy kontra ha kawkapanogo-an nin Diyos ya inggawà kontamo ni Moysis; 14 ta nalengè nawen yay naghalità nin habayti ya bali nin Diyos ay hira-en ni Hisos ya taga Nasarit boy hagiliyan nay kawka-ogali-an ya na-iknawan tamoy inggawà ni Moysis.” 15 Kaganawan nin hatoy ampipampiknò ya ampipamo-on ay nanegteg koni Istiban. Nakit lay kahawangan lopa na ya bilang kahawang lopa nin mihay anghil nin Diyos.

7

Hay tawtorò ni Istiban

1 Hapa-eg hi Istiban ay pinastang nin pinakapo-on nin pawparì, “Peteg nayì,” wana, “bayti ya an-ibingga la komo?”

2 Tinombay hi Istiban, ya wana, “Mawmato-antawo ko boy pawpatel, leng-en moyoy halita-en ko. Hay Diyos ya ma-in kagandawan ya ahè makwan ihipen ay napakit koni Abraham ya ka-apo-apowan tamo hin anti ya et ha dogal nin Misopotamya hin agya et nako ha banowan Haran. 3 Hinalità nin Diyos koni Abraham, ‘Alihan mo bayti ya sarili mon dogal kateng pawpartidos mo, ta mako ka ha dogal ya itorò kon lakwen mo.’

4 “Kayà hi Abraham ay nog-alih ha Misopotamya ya dogal nin Kawkaldiyo, ta nako yan napa-iri ha banowan Haran. Hin nati ana ya tatay na ay pinalako ya nin Diyos bayri ha dogal ya habayti ya ampa-iriyan tamo hapa-eg. 5 Hin habayton pana-on, ni mayamò ya lotà bayri ay ayin inggawà ya Diyos koni Abraham nin pagsarili na. Ombayro man ay impangakò nin Diyos koni Abraham ya igwà na kona bayti ya lotà nin pag-ikon na boy mapag-ikon et nin i-alalak na. Hin impangakò bayto nin Diyos, hi Abraham ay ayin et anak. 6 Ombayri ya hinalità nin Diyos koni Abraham: ‘Hay i-alalak mo,’ wana, ‘ay pa-iri ha kanayon ya dogal ya alwa lan ikon. Bayro, hila ay gaw-en nin alilà ya ayin sowildo boy ha lo-ob nin apat gatoy ta-on, hila ay masyadon pa-irapan nin tawtawo bayro. 7 Piro parosawan koy tawtawoy mangitoring konla nin alilà, biha ko hila alihen bayro ha dogal ya habayto, ta bayri la ko pagsirbiyan ha dogal ya habayti.’ ” 8 Ombayri et ya hinalità ni Istiban: “Impanogò nin Diyos koni Abraham ya hay lawlalaki ay dapat toli-en ta ombayro ya pananda-an nin hay Diyos ay nakisondò konla. Kayà hi Isak ya anak ni Abraham ay tinolì hin na-abot ya ikawalon allo na ha kahawangan. Ombayro itaman ya ginawà ni Isak koni Hakob ya anak na. Ombayro simpri ya ginawà ni Hakob ha labinloway lalaki ya aw-anak na ya kawka-apo-apowan tamo.

9 “Hapa-eg hi Hosi ya miha do ha labinloway lalaki ya aw-anak ni Hakob ay pinag-inggitan nin kawkakà na. Kayà inlakò la ya ha tawtawoy mawmagninigosyo emen ya mag-in alilà ha nasyon Ihipto. Piro hi Hosi ay ahè pina-olayan nin Diyos, 10 ta ha kaganawan nin angkaranasan nay kadya-dya-an ay an-ilibri ya nin Diyos. Hiya ay binyan nin Diyos nin karonongan. Kayà nagkama-in konsowilo kona hi Para-on ya arì ha nasyon Ihipto. Banà bayro, hi Hosi ay ginawà ni Arì Para-on nin gobirnador, boy hiya ya nama-alà ha kaganawan angkasakopan nin arì.

11 “Hapa-eg, nagkama-in nin pana-on bitil boy masyadoy ka-irapan ha nasyon Ihipto boy ha nasyon Kana-an. Kayà hay kawka-apo-apowan tamo ay ayin anan mapangwanan nin pamamangan. 12 Hin nabalita-an ni Hakob ya ma-in malakè ya pamamangan ha nasyon Ihipto ay inhogò na bayro ya aw-anak nay kawka-apo-apowan tamo. Habayto ya primiro lan pamako bayro. 13 Hin ikalwan bisis lan pamako nin magdilihinsya bayro ha Ihipto ay napabalay ana hi Hosi ha pawpatel na; kayà natanda-an ni Arì Para-on ya tongkol ha pamilya ni Hosi. 14 Hapa-eg, impakwa ni Hosi hi Hakob ya tatay na kateng pawpamilya nin pawpatel na, ta hinagyat na hila nin pa-iri ha Ihipto. Hilay kaganawan ay pitompò boy lima. 15 Hapa-eg hi Hakob ay nakon napa-iri ha nasyon Ihipto. Bayro ya nati kateng aw-anak na ya kawka-apo-apowan tamo. 16 Hay bangkay la ay gintan nin intabon ha banowan Sikim ha panabonan ya hinaliw ni Abraham ha aw-anak ni Hamor.”

17 Hinalità et ni Istiban, ya wana, “Hin marani anay pana-on nin toparen nin Diyos ya pangakò na koni Abraham, hay kawka-apo-apowan tamo bayro ha nasyon Ihipto ay masyadon nilomakè ha kaboyotan la bayro. 18 Hapa-eg hay arì ya ampamo-on bayro ha Ihipto ay agna tandà ya tongkol koni Hosi. 19 Habayti ya arì ay ampanloko ha kawka-apo-apowan tamo boy masyadoy pamadya-dyà na konla, ta ampiliten nay mawmato-antawo nin hay aw-anak lay mangayamò ay itapon emen mati.

20 “Hin habayton pana-on ay in-anak hi Moysis ya maganday lalaki. Hiya ay inasiwà nin mawmato-antawo na ha bali la nin lo-ob tatloy bowan. 21 Piro hin agla yayna ma-itagò ay impalwah la ya. Hapa-eg, nakit ya nin dalagay anak ni Arì Para-on. Kinwa na ya ta inasiwà nin bilang sarilin anak. 22 Natotowan ni Moysis ya kaganawan karonongan nin tawtaga Ihipto. Hiya ay nag-in magaling maghalità boy nag-in magaling gomawà.

23 “Hin na-abot nin apatapò ya idad ni Moysis ay nagdisisyon ya nin tibawen ya Kawka-israylita na. 24 Hin anti yayna bayro ay nakit nay mihay Ka-israylita na ya an-apiyen nin mihay taga Ihipto. Kayà nilako nan tinambayan. Ha pangidipinsa na nin hatoy Ka-israylita na ay pinati na baytoy taga Ihipto. 25 Andap ni Moysis no ma-intindiyan nin Kawka-israylita na ya hiya ay gamiten nin Diyos nin mangilibri konla, piro agla na-intindiyan. 26 Ika-ibokah, nakakit ana et hi Moysis nin ampi-away ya parihon Israylita. Hay ginawà na ay ampisondo-en na hila, boy hinalità na konla, ya wana, ‘Pawpatel, antà ampi-away kawo ya pariho kawon Israylita?’

27 “Piro intolak hi Moysis nin hatoy ma-in kasalanan biha na hinalità, ‘Hino,’ wana, ‘ya nangihogò komo nin mamo-on boy manosga konnawen? 28 Labay mo ko nayì patyen nin bilang ombayro ha ginawà mo do ha taga Ihipto ya pinati mo na-apon?’ 29 Hin nalengè bayto ni Moysis ay naglayas ya nin nakon napa-iri ha dogal ya an-ingaten Madyan. Bayro ya nag-ahawa boy nagka-anak nin loway lalaki.

30 “Hin nalabah ya apatapò ya ta-on, hi Moysis ay anti ha powiray dogal ya marani ha bakil nin Sinay. Bayro, napakit kona ya Anghil nin Diyos ya nagmalin apoy ya andongket ya anti ha ma-aypà ya po-on kayo. 31 Hin nakit ni Moysis baytoy po-on kayoy andongket ay nag-ispanta ya; kayà napakarani ya ta pinakalilili-o na. Hapa-eg, nalengè nay bosis nin Diyos ya nag-ilgo kona, ya wana, 32 ‘Hiko ya Diyos ya pinahimala-an ni Abraham, Isak, boy Hakob ya kawka-apo-apowan mo.’ Namegpeg hi Moysis nin banà ha kalimowan na boy agya makategteg bayro ha po-on kayo. 33 Hapa-eg, hinalità et kona nin Diyos, ‘Alihen mo,’ wana, ‘ya sapatos mo bilang panggalang mo kongko ta hapa-eg ay anti ko bayri ha dogal ya kama-inan mo. 34 Angkakit koy masyadoy ka-irapan ya an-iparanas nin tawtaga Ihipto ha tawtawoy pinilì ko. Nalengè koy pamaki-i-ingalo la kongko. Kayà nako ko bayri ta ilibri ko hila. Homandà ka ta hika ya ihogò kon mako ha nasyon Ihipto nin mangilibri konla.’ ”

35 Ombayri et ya hinalità ni Istiban, “Habayti hi Moysis ay hiya baytoy ahè binalay nin hatoy Kawka-israylita na hin hinalità la kona ya, ‘Hinoy nangihogò komo nin mamo-on boy manosga konnawen?’ Hiya simpri ya inhogò nin Diyos nin mamo-on boy mangilibri ha Kawka-israylita na. Inhogò ya nin Diyos ha tambay nin hatoy Anghil ya napakit kona do ha po-on kayoy andongket. 36 Hi Moysis ya nangona ha Kawka-israylita na hin nog-alih hila ha nasyon Ihipto. Malakè ya papag-ispantawan ya ginawà na hin anti hila et ha Ihipto boy hin nilomipay hila ha Dagat ya an-ingaten Ma-orit. Ha lo-ob nin apatapò ya ta-on hin ampowako hila ha powiray dogal ay malakè simpri ya pawpapag-ispantawan ya ginawà ni Moysis. 37 Hi Moysis et ya naghalità ha Kawka-israylita na nin ombayri: ‘Hay Diyos ay mangihogò komoyo nin mihay propita nin bilang ha pangihogò na kongko. Habaytoy propita ya ihogò na ay mangibat ha inalalak moyo.’ 38 Hi Moysis ay kalamo nin kawka-apo-apowan tamo hin nititipon hila ha powiray dogal. Hin anti hi Moysis ha bakil nin Sinay ay hiya simpri ya binyan nin anghil nin hawhalità ya ampangibatan nin biyay. Habaytoy hawhalità ay para et kontamo.

39 “Piro hay kawka-apo-apowan tamo ay ahè labay homonol koni Moysis, ta hay labay la ay magbira ha nasyon Ihipto. 40 Kayà hin anti hi Moysis ha tag-ay bakil nin Sinay ay hinalità la koni Aron, ‘Panggawà mo kayi,’ wanla, ‘nin dawdiyos ya mangona kontamo. Agnawen tandà no anyaynay nangyari konan habayto hi Moysis ya nangi-alih kontamo ha nasyon Ihipto.’ 41 Hapa-eg, nanggawà hilan riboltoy kortin oybon bakà biha hila nagpati nin aw-ayop, ta inggawà la ha arapan nin hatoy ribolto. Nagligaliga hila nin banà bayro ha ribolto ya ginawà la. 42 Piro hinalibokotan hila nin Diyos ta pina-olayan na hila nin homamba ha allo, bowan, boy bawbito-en. Habayti ya ginawà la ay kompormi ha nakaholat ha libro nin pawpropita ya ombayri:

‘Hikawoy aw-inalalak ni Israyil, ha lo-ob nin apatapò ya ta-on nin anti kawo ha powiray dogal ay alwan hikoy pinagpati moyon aw-ayop. 43 Hay gintan moyon hambawan ay tolda ni Molok ya alwan peteg diyos, boy bito-en ya ribolto ni Ripan ya andiyosen moyo ya ginawà moyon hambawan moyo. Banà bayri ay ipalako katawo ha kagmang nasyon nin Babilonya.’ ”

44 Hinalità et ni Istiban, “Hin hay kawka-apo-apowan tamo ay anti et ha powiray dogal ay ma-in hilan tabirnakolo ya kaptegan nin anti konlay Diyos. Habayto ay ginawà la ta impanogò nin Diyos koni Moysis boy ginawà la nin bilang ombayro ha panalingan ya impakit nin Diyos koni Moysis. 45 Hin natina hi Moysis, hi Hoswi ya hinomagili kona. Kayà hin hi Hoswi kateng kawka-apo-apowan tamo ya nako bayri ha dogal ya habayti ay gintan la baytoy tabirnakolo. Pina-alih nin Diyos ya tawtawoy ampa-iri bayri hin hato ta habayti ya dogal ay pinag-ikon nili Hoswi, boy hatoy tabirnakolo ay nanatili bayri angga hin nag-ompisa hi Dabid nin mamo-on. 46 Hi Arì Dabid ay nilabi nin Diyos. Hapa-eg, dinawat ni Arì Dabid ha Diyos ya payagan ya dayin manggawà bali ya para ha Diyos ya pinahimala-an ni Hakob ya ka-apo-apowan tamo. 47 Piro hi Arì Dabid ay ahè pinayagan nin Diyos nin manggawà bali ya para ha Diyos, ta hay nanggawà ay hi Solomon ya anak ni Arì Dabid.

48 “Piro hay Pinakamakapangyariyan ya Diyos ay ahè ampa-iri ha bali ya ginawà nin tawo, ta hay impaholat nin Diyos ha mihay propita ay ombayri:

49 ‘Hay kama-inan ko ay ha katatag-ayan ya trono ko, wana nin Pangino-on, boy hay babon lotà ay pagtorakan nin bitih ko. Anyay klasin bali ya gaw-en moyo nin para kongko o dogal ya pama-inawawan ko? 50 Warì alwan hikoy nanggawà nin habayti ya kaganawan bagay?’ ”

51 Hinalità et ni Istiban, ya wana, “Talagan matyà ya nakem moyo, boy bilang kawo ha tawtawo ya ahè antompel ha Diyos. Ampagteekteekan moyoy Halità nin Diyos. Paripariho kawo nin kawka-apo-apowan tamo ta hikawo ay anlomaban ha Ispirito nin Diyos. 52 Warì ma-in propita ya ahè pinadya-dya-an nin kawka-apo-apowan tamo? Pinati lay hawhogò nin Diyos ya nipanolà nin tongkol ha panlomateng nin Mahampat ya Magsisirbi nin Diyos. Hapa-eg itaman, hatoy Mahampat ya Magsisirbi ay insapakat moyo boy impapati. 53 Tinanggap moyoy kawkapanogo-an nin Diyos ya inggawà komoyo nin anghil, piro agmoyo hinonol.”

Binato hi Istiban

54 Hatoy ampipamo-on ya ampipanlengè nin anhalita-en ni Istiban ay masyadon namahang. Ha kapahangan la ay nangayeget hilan ngipen la. 55 Hi Istiban balè ya pono-ponò Ispirito nin Diyos ay naninglà ha tag-ay. Nakit nay kagandawan nin Diyos boy nakit na hi Apo Hisos ya ampireng ha bandan wanan nin Diyos. 56 Hinalità na konla, “Helken moyo,” wana, “angkakit koy langit ya naglo-at, boy hi Apo Hisos ya an-ingaten Anak nin Tawo ay angkakit koy ampireng ha bandan wanan nin Diyos.”

57 Hapa-eg, ha kapahangan nin hatoy ampipamo-on ay hinerengan lay tolih la biha hila nambo-angaw, boy kaganawan la ay nandawohong koni Istiban. 58 Pinaggoloygoloy la ya nin inlikol ha siyodad biha la ya pinagbabato. Habaytoy nipamato koni Istiban ya tawtistigos. Nag-alih hilan aw-alimenmen la ta habayto ay impabantayan la ha malagò ya lalaki ya nagngalan Sawlo.

59 Mintras ampibabatowan la hi Istiban ay nanalangin ya, ya wana, “Pangino-on Hisos, tanggapen moy kalolowa ko.” 60 Hapa-eg, nanalimokod ya biha na impakakhaw ya bosis nan naghalità, ya wana, “Pangino-on, agmo ipakasalanan konla bayti ya ginawà la kongko.” Hin nayarì yan naghalità ay nati ya.

8

1-2 Hi Sawlo ay miha ha tawtawoy nakikampi ha pamati koni Istiban. Piro ma-in ongnoy tawoy mangahampat ya masyadon nilomelè nin banà ha pagkamati ni Istiban. Hila baytoy nangitabon kona.

Hay ampipantompel ha Pangino-on ay ampadya-dya-an ni Sawlo

Pa-ibat hin habayton allo nin pinati la hi Istiban, hay ampipantompel ha Pangino-on bayro ha siyodad nin Hirosalim ay nagdanas nin masyadoy kadya-dya-an. Kayà nangapikakatak hila ha kaganawan dogal ya angkasakopan nin probinsyan Hodiya anggan probinsyan Samarya. Hay aw-alagad balè ay nagkabalag ha siyodad nin Hirosalim. 3 Hay ampipantompel ha Pangino-on ay ampadya-dya-an ni Sawlo. Ampako ya ha bawbinali ta hay makit nay lawlalaki boy bawbabayi ay anggoloygoloyen nan gitan ha pirisowan.

Hay Mahampat ya Balità ay in-aral ha siyodadnin Samarya

4 Hatoy ampipantompel ha Pangino-on ya nangapikakatak, maski ayri hila mako ay an-i-aral lay Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos.

5 Hapa-eg hi Pilipi ya miha ha pitoy lalaki ya pinilì nin mama-alà ay nako ha siyodad nin Samarya ta in-aral na ha tawtawo bayro ya tongkol koni Kristo ya impangakò nin Diyos. 6 Labaylabay leng-en nin tawtawo ya an-itorò ni Pilipi banà ha pawpapag-ispantawan ya angkakit lay anggaw-en na, 7 ta hay mangala-et ya aw-ispirito ya pinomahok ha tawtawo ay ampipan-angaw ya ampa-alihen ni Pilipi. Malakè ya tawoy polonen boy pawpilay ya angkapakahampat na. 8 Kayà hay tawtawoy ampa-iri bayro ha siyodad ay masyadon nilomiga. 9 Hapa-eg, ma-in lalaki ya nagngalan Simon ya ampa-iri bayro ha siyodad nin Samarya. Hay boyot pana-on nin hay tawtawo ay ampipag-ispanta kona banà ha salimangkay anggaw-en na, boy anhalita-en nay makapangyariyan ya. 10 Banà bayri, kaganawan tawo bayro ha siyodad, mag-in matag-ay o ma-aypà ya pagkatawo ay ampanlengè ha anhalita-en na. “Habayti ya tawo,” wanla, “ay main kapangyariyan nin Diyos, hsyoy kspsnhystiysn ys sn-inhsyrn nsern nin masyadoy kapangyariyan.” 11 Hay boyot pana-on nin hay tawtawo ay ampipag-ispanta kona banà ha pagsalimangka na; kayà anhonolen la ya. 12 Piro hin in-aral ni Pilipi ya Mahampat ya Balità ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos boy tongkol ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo, habaytoy tawtawo ay nipantompel. Hay lawlalaki boy bawbabayi ay nipampabinyag. 13 Mismon hi Simon ay ninto-o biha napabinyag. Pirmi yan anhomono koni Pilipi boy ampag-ispanta ha kawkapapa-ispantay anggaw-en ni Pilipi.

14 Hapa-eg, nabalita-an nin hatoy aw-alagad ya anti ha siyodad nin Hirosalim ya hay tawtawo ha probinsyan Samarya ay nananggap nin Halità nin Diyos. Kayà inhogò lan mako bayro hi Pidro boy hi Howan. 15 Hin ni-abot bayro hi Pidro boy hi Howan ay impanalangin la ya hatoy ampipantompel ha Pangino-on ay mananggap nin Ispirito nin Diyos, 16 ta hay Ispirito nin Diyos ay ayin et ha maski hino konla nin ampipantompel ha Pangino-on. Hila ay nabinyagan bongat ha ngalan ni Pangino-on Hisos. 17 Hapa-eg, impababo ni Pidro boy ni Howan ya gamet la do ha ampipantompel ha Pangino-on; kayà hay Ispirito nin Diyos ay tinanggap la.

18 Nakit ni Simon ya hay tawtawoy ampababowan nin aw-alagad nin gamet la ay ambiyan nin Diyos nin Ispirito na. Kayà ambiyan nan kowalta hi Pidro boy hi Howan, 19 biha na hinalità, “Biyan moyo ko itaman,” wana, “nin kapangyariyan emen kaganawan tawoy mapababowan kon gamet ko ay biyan nin Diyos nin Ispirito na.”

20 Piro hinalità kona ni Pidro, ya wana, “Hika boy kowalta mo ay milamo nin mako ha kaparosawan ya ayin anggawan, ta an-ihipen mo nin hay kapangyariyan nin Diyos ay mabayaran mo nin kowalta. 21 Agka makapaki-atag ha bagay ya habayti, ta hay nakem mo ay alwan mahampat ha tegteg nin Diyos. 22 Paghehean mo bayti ya kasalanan mo, boy makirawat ka ha Diyos emen na ka patawaren ha kala-etan nin pagnanakem mo, 23 ta na-intindiyan ko ya hika ay ponò nin inggit boy nakahe-el ka ha kasalanan.”

24 Hinalità ni Simon koni Pidro boy koni Howan ya ombayri: “Ipanalangin moyo ko awod emen hay bawbagay ya hinalità moyo ay ahè mangyari kongko.”

25 Hin nayarì namapteg boy nangaral bayro hi Pidro boy hi Howan ay nagbira hila ha siyodad nin Hirosalim. Mintras amporong hila ay an-i-aral lay Mahampat ya Balità ha malakè ya banoway angkaranan la bayro ha probinsyan Samarya.

Hi Pilipi boy mihay opisyal ya taga nasyon Itopya

26 Hapa-eg hay mihay anghil nin Pangino-on ay naghalità koni Pilipi, ya wana, “Magpahabagatan ka ta mako ka ha daan ya ampangibat ha siyodad nin Hirosalim ya magpalako ha banowan Gasa.” Habayti ya daan ay anti ha powiray dogal. 27-28 Nanigè ana hi Pilipi. Hapa-eg, ma-in ampagdaan ya mihay lalaki ya nakahakay ha karwahi. Habayti ya lalaki ay mihay opisyal ya taga nasyon Itopya boy hiya ya ampama-alà nin kayamanan ni Kandasi ya rayna bayro ha Itopya. Amporong bayti ya opisyal ya na-ibat ha siyodad nin Hirosalim nin namori ha Diyos. Mintras nakahakay ya ha karwahi ay ambahawen nay Halità nin Diyos ya hinolat ni propita Isayas. 29 Hapa-eg, hinalità nin Ispirito nin Diyos koni Pilipi, “Pakarani ka,” wana, “ha karwahi.”

30 Hi Pilipi ay nowayon napakarani do ha karwahi. Nalengè na baytoy opisyal ya ampamaha nin Halità nin Diyos ya hinolat ni propita Isayas. Pinastang ya ni Pilipi, “Angka-intindiyan mo nayì,” wana, “ba-in ya ambahawen mo?”

31 Tinombay baytoy opisyal, ya wana, “Pangno ko ma-intindiyan bayti no ayin mangipalinaw kongko?” Hapa-eg, hinagyat na hi Pilipi nin homakay boy pina-iknò na ya ha dani na.

32 Hay nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya ambahawen nin hatoy opisyal ay ombayri:

“Hiya ay bilang ha topa ya gitan patyen, boy bilang ya nin oybon topa ya maski an-orogan ay ahè ampambiyì; hiya man ay ahè nagtelek. 33 Hiya ay pinareng-ey boy maski ayin yan kasalanan ay hinosgawan yan patyen. Ayin ni miha ya makapaghalità nin tongkol ha aw-inalalak na, ta pina-anggawan lay biyay na bayri ha babon lotà.”

34 Hatoy opisyal ya taga Itopya ay naghalità koni Pilipi, ya wana, “Ibalità mo pa kongko no hinoy antokoyen nin habayti ya propita. Sarili na nayì o kanayon ya tawo?” 35 Hapa-eg, impalinaw kona ni Pilipi baytoy binaha na ha Kaholatan nin Diyos. Ha pangipalinaw ni Pilipi ay imbalità na do ha taga Itopya ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos.

36 Ha paninigè la ay ni-abot hila ha ma-in lanom. Hapa-eg, hinalità nin hatoy lalaki ya taga Itopya, “Biliwen mo,” wana, “ma-in lanom. Ma-arì mo koyna nayì nin binyagan?”

37 “Binyagan kata,” wani Pilipi, “no leseb ha nakem mo ya pamiminto-o mo.”

Tinombay baytoy opisyal, ya wana, “Ampinto-o ko nin hi Pangino-on Hisokristo ay Anak nin Diyos.”

38 Hapa-eg, integen nin hatoy opisyal baytoy anhakyan lay karwahi ta nako hila ha lanom, biha ya bininyagan ni Pilipi. 39 Hin nakalakat hila do ha lanom ay biglà na-anam hi Pilipi ta kinwa ya nin Ispirito nin Diyos. Agyayna nakit oman nin hatoy opisyal, piro maliga yay nagpatoloy nin norong ha nasyon Itopya. 40 Hi Pilipi balè ay ni-abot ha banowan Asoto. Pa-ibat bayro, hay Mahampat ya Balità nin Diyos ay an-i-aral na ha kaganawan banowa ya angkaranan na anggan ni-abot ya ha siyodad nin Sisarya.

9

Hi Sawlo ay binayo ni Pangino-on Hisos

1 Hapa-eg, ahè angka-alih ya inakit ni Sawlo ha tawtawoy ampipantompel koni Pangino-on Hisos anggan agna hila mapati; kayà nako ya ha pinakapo-on nin pawparì ya anti ha siyodad nin Hirosalim, 2 ta ampangwa yan kawkaholatan ya mamapteg nin ma-in yan katongkolan nin lomo-ob ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ha siyodad nin Damasko, ta no makakit ya bayro nin ampipanhomonol ha Pangino-on ay dakpen na, mag-in lalaki o babayi, ta ibira na ha siyodad nin Hirosalim nin ipiriso. 3 Hapa-eg, hin maraninan mi-abot hi Sawlo bayro ha siyodad nin Damasko ay biglà ma-in hinomawang ya nangibat ha tag-ay ya nakahawang kona. 4 Natomba ya ha lotà boy nakalengè ya nin bosis ya naghalità kona nin ombayri: “Sawlo, Sawlo, antà ampadya-dya-an mo ko?”

5 “Hino ka, Pangino-on?” wani Sawlo.

“Hiko,” wana, “hi Pangino-on Hisos ya ampadya-dya-an mo. 6 Mireng ka ta mako ka ha siyodad, ta bayro ipatandà komo ya dapat mon gaw-en.”

7 Hay tawtawoy kalamo ni Sawlo ay natetegnan boy nipag-ispanta ta ma-in hilan nalengè ya bosis, piro ayin hilan makit ya tawo. 8 Hapa-eg, nibangon hi Sawlo piro hin immokat nay mata na ay agyayna makakit; kayà inakay la yayna nin gintan ha siyodad nin Damasko. 9 Ha lo-ob nin tatloy allo ay agya makakit boy agya ampangan ni ampinom.

10 Bayro ha siyodad nin Damasko ay ma-in lalaki ya nagngalan Ananyas ya antompel ha Pangino-on. Hapa-eg, emen nan nakit ya Pangino-on ya ampangingat kona nin ombayri: “Ananyas,” wana.

“Anya bayto, Pangino-on?” wani Ananyas.

11 Hinalità nin Pangino-on, “Mako ka,” wana, “ha bali ni Hodas ya anti ha an-ingaten Matoynong ya Daan. Tikapen mo bayro ya tawoy nagngalan Sawlo ya taga Tarso. Hiya ay ampanalangin, 12 boy pinakitan ya nin Diyos nin mihay lalaki ya nagngalan Ananyas ya nakon nangipababo nin gamet na kona emen ya makakit oman.”

13 “Piro, Pangino-on,” wani Ananyas, “malakè anay tawo ya naghombong kongko nin tongkol bayri ha tawo, boy tongkol ha mangala-et ya ginawà na ha nag-in tawtawo mo ha siyodad nin Hirosalim; 14 boy hay pamako na bayri ha siyodad nin Damasko ay ma-in yan katongkolan ya na-ibat ha pawpo-on nin pawparì nin mandakep nin hinoman ya antompel komo boy ampakirawat ha ngalan mo.”

15 Hinalità nin Pangino-on koni Ananyas, “Manigè ka,” wana, “ta habayti ya tawo ay pinilì ko nin magsirbi kongko. Hiyay mangi-aral nin tongkol ha kalibriyan ha ngalan ko ha alwan Hawhodiyo boy ha aw-arì la kateng komoyon aw-inalalak ni Israyil. 16 Mismon hiko ya mangipatandà kona no pangno kalakè ya kadya-dya-an ya ka-ilangan nan danasen alang-alang ha ngalan ko.”

17 Hapa-eg, nakoyna hi Ananyas. Nilomo-ob ya do ha bali biha na pinababowan nin gamet na hi Sawlo, boy hinalità na, “Patel kon Sawlo,” wana, “hi Pangino-on Hisos ya napakit komo hin anti ka ha daan ya palako bayri ay nangihogò kongko nin mako komo emen ka makakit oman boy emen ka mapnò nin Ispirito nin Diyos.” 18 Antimano nakakit oman hi Sawlo ta ma-in bilang hikhik konà ya na-alih ha mata na. Hapa-eg, nireng ya ta napabinyag. 19 Nangan ya boy hinomkaw ya nawini na.

Hi Sawlo ay nangaral ha siyodad nin Damasko

Hi Sawlo ay nanatilin ongnoy allo ha siyodad nin Damasko nin kalamo nay ampipantompel ha Pangino-on. 20 Peleg nan anti bayro ay ampako ya ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ta an-i-aral na ya hi Apo Hisos ay talagan Anak nin Diyos. 21 Ampipag-ispantay kaganawan tawoy ampakalengè ha an-i-aral na. “Alwa nayì,” wanla, “nin hiya bayti ya tawoy ampamadya-dyà nin ampipantompel ha ngalan ni Hisos do ha siyodad nin Hirosalim? Alwa nayì hay bara-nan nin pamako na bayri ay dakpen na hila nin bilang pawpiriso ta gitan na hila ha pawpo-on nin pawparì?”

22 Piro lalò hinomkaw ya nakem ni Sawlo ha pangangaral, boy pinaptegan na ya hi Apo Hisos ay talagan Kristo ya impangakò nin Diyos. Kayà hay Hawhodiyoy ampa-iri bayro ha siyodad nin Damasko ay ayin ma-itobay kona.

23 Malakè ya alloy nalabah, hay Hawhodiyo ay nititipon ta pini-i-ilgowan la no pangno la patyen hi Sawlo. 24 Piro natanda-an ni Sawlo ya tongkol bayri. Allo yabi hay Hawhodiyo ay ampagbantay ha pawpolta nin siyodad ta an-abangan la hi Sawlo nin patyen. 25 Piro mihay yabi, hay kawkalamo ni Sawlo ya ampipantompel koni Apo Hisos ay kinwa la hi Sawlo, ta ingkarga ha tiklis nin imparaan ha abirtoy lingling ya padir nin intohtoh ha kagmang.

Hay pamako ni Sawlo ha siyodad nin Hirosalim

26 Hi Sawlo ay nako ha siyodad nin Hirosalim ta labay nan makilamo ha ampipantompel ha Pangino-on. Piro angkalimo hila kona ta aghila ampinto-o nin hiya ay antompel koni Apo Hisos. 27 Hapa-eg hi Sawlo ay kinwa ni Birnabi ta gintan ha aw-alagad. Imbalità na konla ya ha daan ya magpalako ha siyodad nin Damasko, hi Apo Hisos ay napakit boy naki-ilgo koni Sawlo. Hinalità et ni Birnabi konla ya tongkol ha katapangan ni Sawlo nin nangaral ha tawtawo ha ngalan ni Apo Hisos do ha siyodad nin Damasko. 28 Hapa-eg, hi Sawlo ay tinanggap nin aw-alagad; kayà kalamolamo la yayna nin makon mangaral ha kaganawan dogal ya angkasakopan siyodad nin Hirosalim. Hay tapang nan mangaral ha ngalan nin Pangino-on.

29 Piro hi Sawlo ay amplanowen patyen nin hatoy angkapagkadiskosyon nay Hawhodiyoy ampaghalità nin halità Grigo. 30 Hin natanda-an nin ampipantompel ha Pangino-on ya labay patyen hi Sawlo nin hatoy Hawhodiyo ay gintan la ya ha siyodad nin Sisarya, biha la ya pina-orong ha siyodad nin Tarso ya sarili nan dogal.

31 Hapa-eg, nagkama-in katinekan ya ampipantompel ha Pangino-on ha angkasakopan nin probinsyan Hodiya, probinsyan Galiliya, boy probinsyan Samarya. Antomibay ya pantotompel la koni Apo Hisos ta antambayan hila nin Ispirito nin Diyos. Angkatoto hilan gomalang ha Pangino-on boy lalò hilan anlomakè.

Hay ginawà ni Pidro ha banowan Lidaboy ha banowan Hopi

32 Ha pantomalà ni Pidro nin mangaral ay nako ya ha banowan Lida nin manibaw ha nag-in tawtawo nin Diyos. 33 Bayro ay nakit nay mihay lalaki ya nagngalan Inyas. Ha lo-ob waloy ta-on, hi Inyas ay pirmin ampirà ta polonen. 34 “Inyas,” wani Pidro kona, “ampakahampaten ka ni Pangino-on Hisoskristo. Mibangon ka ta lolonen moy amak mo.” Antimano, hinomampat hi Inyas. 35 Kaganawan tawo ya ampa-iri ha banowan Lida boy ha Patal Saron ay tinompel ha Pangino-on hin nakit lay naka-owako hi Inyas.

36 Hapa-eg do ha banowan Hopi ay ma-in mihay babayi ya antompel koni Apo Hisos ya nagngalan Tabita ya ha halità Grigo ay Dorkas ya hay labay totolen ay oyha. Mahampat ya gawgawà na boy ampanambay ya ha manga-irap. 37 Hin habayton pana-on, hi Dorkas ay nagmasakit boy nati. Hay bangkay na ay pinaliyò boy in-olì la ha tag-ay bali nin inggawà ha mihay kowarto. 38 Hay banowan Hopi ay alwan marayò ha banowan Lida. Hin nabalita-an nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on ya hi Pidro ay anti ha banowan Lida ay nangihogò hila nin loway lalaki ya maki-ilgo kona nin ombayri: “Manandalì ka ta makilako ka konnawen ha banowan Hopi.” 39 Kayà nakilako konla hi Pidro. Hin ni-abot hila ha banowan Hopi ay in-olì la hi Pidro ha tag-ay bali ha kowartoy pinangigwa-an nin bangkay ni Dorkas. Bayro, hi Pidro ay pini-o-opongan nin bawbawoy babayi ya ampipanangih koni Dorkas. An-ipakit la koni Pidro ya bawbaro boy sawsambray ginawà ni Dorkas hin angkabiyay ya et.

40 Hapa-eg, pina-alih ni Pidro baytoy tawtawoy anti do ha lo-ob kowarto biha ya nanalimokod ta nanalangin. Hin nayarì yan nanalangin ay inomarap ya do ha bangkay biha na hinalità, ya wana, “Tabita, mibangon ka.” Hapa-eg, immokat ni Dorkas ya mata na boy hin nakit na hi Pidro ay nibangon ya ta niknò. 41 Inoligtanan ni Pidro ya gamet ni Dorkas ta tinambayan na yan nireng, biha na pinititipon nin oman baytoy tawtawoy ampipantompel ha Pangino-on kateng hatoy bawbawoy babayi ta in-arap na konla hi Dorkas ya angkabiyay. 42 Habayti ya pangyayari ay nibahwag ha kaganawan tawo ha banowan Hopi; kayà malakè ya tawoy tinompel ha Pangino-on. 43 Hi Pidro ay naboyot bayro ha banowan Hopi, boy nakihandà ya koni Simon ya mananarabahon kawkatat nin ayop.

10

Hi Pidro boy hi Kornilyo

1 Ha siyodad nin Sisarya ay ma-in lalaki ya nagngalan Kornilyo. Hiya ay kapitan nin hawhondalò ya taga Roma ya hay ingat konla ay gropon Italyano. 2 Hi Kornilyo ya mahampat ya tawo ay alwan Hodiyo. Hiya kateng pamilya na ay anhomamba ha Diyos. Malhay et ya angka-itambay na ha manga-irap ya tawtawoy Hodiyo, boy pirmi yan ampanalangin ha Diyos. 3 Mihay allo, manga-alas tris nin mahilem, nakit nay mihay anghil nin Pangino-on ya nako konan naghalità, “Kornilyo!” wana.

4 Angkalimo yay ampanegteg do ha anghil, biha ya tinombay, “Anya,” wana, “ya labay mo, Pangino-on?”

Tinombay baytoy anghil, “Nalengè,” wana, “nin Diyos ya panalangin mo. Tandà na et ya ampanambay ka ha manga-irap ya tawtawo; kayà agka anliwawan nin Diyos. 5 Hapa-eg, mangihogò kan lawlalaki ya mako ha banowan Hopi, ta lakwen lay mihay lalaki ya nagngalan Simon ya an-ingaten et Pidro. 6 Anti ya ha ambay dagat nin ampakihandà ha bali ni Simon ya mananarabahon kawkatat nin ayop.”

7 Hapa-eg, nog-alih baytoy anghil ya naghalità koni Kornilyo. Iningat ni Kornilyo ya loway alilà na kateng mihay hondalò ya bantay nay kapariho nan anhomamba ha Diyos. 8 Imbalità na konla ya hinalità nin hatoy anghil, biha na hila inhogò ha banowan Hopi.

9 Maga mi-ogtoy-allo nin ika-ibokah, hi Pidro ay nolì ha tag-ay bali ta nako ya ha balkon nin manalangin. Hato itaman ya inhogò ni Kornilyo ay maraninan mi-abot bayro ha banowan Hopi. 10 Hapa-eg, binomitil hi Pidro; kayà labay nan mangan. Mintras an-ihandà ya pamamangan, hay Diyos ay ma-in impakit koni Pidro. 11 Nakit nay bilang ampaglo-at ya langit, boy nakit nay bilang malhay ya oweh ya tinakel ya mitataligmang doyo ya an-itohtoh nin pa-aypà ha lotà. 12 Bayro ha oweh ay ma-in kaganawan kalasin ayop, kateng ampipandakap ha lotà boy ampipanlompad. 13 Hapa-eg, ma-in yan nalengè ya bosis ya naghalità kona nin ombayri: “Pidro, mangwa ka,” wana, “nin patyen mo ta kona-en mo.”

14 Piro tinombay hi Pidro, “Agko,” wana, “Pangino-on. Nakakanoman ay agko et nangan nin anyaman ya bagay ya alwan malinis boy alwan nararapat kanen.”

15 Hapa-eg hatoy bosis ay naghalità oman kona, “Agmo ibilang nin alwan malinis ya hinalità nin Diyos nin malinis.” 16 Habayti ay katatloy bisis nin nangyari biha nipabira baytoy oweh ha langit.

17 Mintras an-ihipen ni Pidro no anyay labay totolen nin hatoy nakit na, hatoy lawlalaki ya inhogò ni Kornilyo ay natanda-an lay bali ni Simon boy anti hilayna bayron ampireng ha arapan nin polta. 18 Ampambolyaw hilan ampagpastang no bayro nayì ampakihandà hi Simon ya an-ingaten et Pidro.

19 Mintras an-ihipen et ni Pidro baytoy nakit na ay naghalità kona ya Ispirito nin Diyos, ya wana, “Ma-in,” wana, “nin tatloy lalaki ya ampanikap komo. 20 Mona-oy ka boy agka mag-alangan nin makilako konla, ta mismon hikoy nangihogò konla.”

21 Hapa-eg, nona-oy hi Pidro ta hinakbat na hila, biha na hinalità konla, “Hiko,” wana, “ya antikapen moyo. Anyay labay moyo kongko?”

22 “Inhogò kayi,” wanla, “ni Kapitan Kornilyo. Mahampat yay tawo boy anggomalang ya ha Diyos. An-igalang ya et nin kaganawan Hodiyo. Hinalità kona nin anghil nin Diyos ya hagyaten na kan mako ha bali na emen na malengè ya halita-en mo.” 23 Hapa-eg, pinalo-ob hila ni Pidro ta pinakitotolan na hilan matoloy bayro nin habayton yabi.

Ika-ibokah ay nakilako hi Pidro konla kalamo ya ongnoy tawtaga Hopi ya kapariho nan antompel ha Pangino-on. 24 Homonoy allo ay ni-abot hila ha siyodad nin Sisarya. Anti bayron ampangantì hi Kornilyo, kateng pawpartidos na boy aw-amigo nay hinagyat na. 25 Hin anlomo-ob ana hi Pidro do ha bali ay hinakbat ya ni Kornilyo. Nanlokob hi Kornilyo ha danin bitih ni Pidro ta homamba ya dayi kona. 26 Piro hinalità kona ni Pidro, “Mireng ka,” wana. “Agka homamba kongko ta hiko ay tawon bongat nin bilang komo.”

27 Hapa-eg hi Pidro boy hi Kornilyo ay ampi-ilgo mintras anlomo-ob. Bayro, nakit ni Pidro ya malakè ya tawoy nititipon. 28 Kayà hinalità konla ni Pidro, “Tandà moyo,” wana, “ya ha kawkapanogo-an nawen Hawhodiyo ay agkayi ma-arì makilamo o manibaw ha alwan Hodiyo. Piro impatandà kongko nin Diyos ya agko dapat ibilang nin alwan malinis ya hinoman ya tawo. 29 Kayà hin impalako moyo ko ay agko nag-alangan nin nakilako bayri. Hapa-eg, pastangen katawo no anyay bara-nan nin pamalako moyo bayri kongko.”

30 Tinombay hi Kornilyo, “Nakatlo,” wana, “hin ombayri ya oras, alas tris nin mahilem ay anti ko bayri ha bali ko nin ampanalangin. Hapa-eg, biglà akon nakakit nin mihay lalaki ya naka-ireng ha arapan ko ya hay dolo na ay ampangislap. 31 Hinalità na kongko, ‘Kornilyo,’ wana, ‘hay panalangin mo ay nilengè nin Diyos, boy agna angkaliwawan ya panambay mo ha manga-irap ya tawtawo. 32 Hapa-eg, mangihogò ka nin mako ha banowan Hopi ta lakwen hi Simon Pidro. Hiya ay ampakihandà ha bali ni Simon ya mananarabahon kawkatat nin ayop. Hay bali ni Simon ay anti ha ambay dagat.’ 33 Kayà impalako katan antimano; maganda ta nakilako ka. Hapa-eg ay anti kayi bayrin nititipon ta ampangantì kayi para manlengè nin Halità nin Diyos ya ipahalità na komo.”

Hay pangaral ni Pidro

34 Hi Pidro ay nag-ompisan nangaral, ya wana, “Hapa-eg ko natanda-an ya hay tegteg nin Diyos ha tawtawo ay pantaypantay. 35 Antanggapen nin Diyos ya hinoman ya tawoy ampanggalang kona boy ampanggawà mahampat, mag-in Hodiyo o alwa. 36 Tandà moyoyna ya Mahampat ya Balità ya impatandà nin Diyos konnawen aw-inalalak ni Israyil ya hay tawtawo ay magkama-in pamakisondò ha Diyos nin banà ha ginawà ni Pangino-on Hisokristo, piro hiya ya Pangino-on nin kaganawan tawo. 37 Tandà moyo simpri ya kaganawan nangyari ha probinsyan Hodiya ya nag-ompisa ha probinsyan Galiliya hin nayarì nin in-aral ni Howan ya tongkol ha pagbinyag. 38 Tandà moyo et ya kaganawan ginawà ni Apo Hisos ya taga banowan Nasarit. Inggawà nin Diyos ya Ispirito na boy kapangyariyan na koni Apo Hisos. Kayà ha pamako na ha maski ayrin dogal ay ampanggawà yan mahampat boy ampamakahampat yan kaganawan tawoy anti ha hilong kapangyariyan ni Satanas. Angkagawà na bayto ta Diyos ya ampanambay kona.

39 “Hikayi ya aw-alagad ni Apo Hisos ay ampamapteg nin kaganawan ginawà na ha dogal nawen nin Hawhodiyo angga ha siyodad nin Hirosalim. Hiya ay pinatin impakò ha koroh. 40 Piro hin nalabah ya tatloy allo pa-ibat hin nati ya ay biniyay yan oman nin Diyos ta impatnag na ya konnawen. 41 Alwan kaganawan tawo ya nakakit kona no alwan hikayin bongat ya pinilì nin Diyos ya nakakit kona. Ampaptegan nawen ya komoyo ta nakipangan boy naki-inom kayi kona hin nayarì yan biniyay oman nin Diyos. 42 Inhogò kayi ni Apo Hisos nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ha tawtawo, boy paptegan nawen ya hiya ay binyan nin Diyos nin karapatan nin manosga ha kaganawan tawoy angkabiyay kateng ha nikati pangabiyay lan oman. 43 Pa-ibat hin hato, impahalità nin Diyos ha pawpropita na ya tongkol koni Apo Hisos. Hinalità la ya hinoman ya tawoy tompel kona ay patawaren ha kawkasalanan na ha kapangyariyan nin ngalan ni Apo Hisos.”

Hay alwan Hawhodiyo ay nananggap nin Ispiritonin Diyos

44 Mintras ampaghalità hi Pidro, hay Ispirito nin Diyos ay pinomahok do ha tawtawoy ampipanlengè. 45 Hay Hawhodiyoy ampipantompel ha Pangino-on ya kalamo ni Pidro nin na-ibat ha banowan Hopi ay nipag-ispanta, ta hay tawtawoy alwan Hodiyo ay binyan nin Diyos nin Ispirito na. 46 Nalengè la hili Kornilyo ya ampakapaghalità nin kahalakoy halità boy ampamori hila ha Diyos.

Hapa-eg, hinalità ni Pidro ha kawkalamowan na, 47 “Natanggap la,” wana, “ya Ispirito nin Diyos nin bilang kontamo. Ma-in et warì nin makapibawal konla nin binyagan ha lanom?” 48 Hapa-eg, immanda ni Pidro ya binyagan hili Kornilyo ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo. Hin nayarì hilan bininyagan ay pinaki-ilgowan nili Kornilyo hi Pidro nin manatili bayron ongnoy allo.

11

Hay impalinaw ni Pidro ha tawtawoy ampipantompel ha Pangino-on ha siyodad nin Hirosalim

1 Hay pangyayari do ha alwan Hawhodiyo ya nananggap nin Halità nin Diyos ay tampol nabalita-an nin aw-alagad boy kanayon ya pawpatel ha Pangino-on ya ampa-iri ha probinsyan Hodiya. 2 Hin nagbira hi Pidro ha siyodad nin Hirosalim ay pinintasan ya nin hatoy Hawhodiyoy nipantompel ha Pangino-on, ta an-ihipen la et ya maski hinoy tawoy tinompel ha Pangino-on ay dapat et homonol ha kaganawan an-ipanogò ha Hawhodiyo. 3 Ampintasan la hi Pidro, ya wanla kona, “Nakihandà ka ha alwan Hawhodiyo boy nakipangan ka konla.”

4 Kayà impalinaw ni Pidro do ha ampamintas kona ya kaganawan pangyayari pa-ibat ha ompisa. 5 “Minghan nin ampanalangin ako,” wana, “hin anti ko ha banowan Hopi ay ma-in impakit kongko ya Diyos. Nakakit akon malhay ya oweh ya tinakel ha mitataligmang doyo. Nag-aypà ha dani ko baytoy oweh ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 6 Pinakalilili-o ko bayto. Bayro ay nakakit ako nin hari-harì ya klasin ayop ya agtamo angkona-en, mag-in balang o alwa, ampipandakap ha lotà boy ampipanlompad. 7 Hapa-eg, nakalengè ako nin bosis ya naghalità, ya wana, ‘Pidro, mireng ka. Mangwa kan patyen mo ta kona-en mo.’ 8 Tinombay ako, ‘Agko,’ wangko, ‘Pangino-on! Nakakanoman ay agko et nangan nin anyaman ya bagay ya alwan malinis boy alwan nararapat kanen.’ 9 Piro nalengè kon oman ya bosis ya naghalità ya nangibat ha langit, ya wana, ‘Agmo ibilang nin alwan malinis ya hinalità nin Diyos nin malinis.’ 10 Habayti ay katatloy bisis nin nangyari biha kaganawan nin habayto ay nipabira ha langit.

11 “Hin habayto et, do ha bali ya ampakihanda-an ko ay ma-in nilomateng ya tatloy lalaki ya na-ibat ha siyodad nin Sisarya ya inhogò nin manikap kongko. 12 Hapa-eg, impanakem kongko nin Ispirito nin Diyos ya agko mag-alangan nin makilako konla maski alwa hilan Hodiyo. Kayà nakilako ko konla kateng habayti ya anem ya patel ha Pangino-on ya taga banowan Hopi. Hikayi ya kaganawan ay nako ha bali ni Kornilyo ha banowan Sisarya. 13 Hinalità ni Kornilyo konnawen ya do ha lo-ob bali na ay napakit kona ya mihay anghil. Hinalità kona nin hatoy anghil, ya wana, ‘Mangihogò ka nin mako ha banowan Hopi ta kowen hi Simon ya an-ingaten et Pidro. 14 Halita-en na komo no pangno ka malibri ha kasalanan kateng pamilya mo.’

15 “Hapa-eg, ampag-ompisa kon bongat nin maghalità, hay Ispirito nin Diyos ay pinomahok konla nin bilang ombayro ha nangyari kontamo hin ona. 16 Napanemteman ko baytoy hinalità ni Pangino-on Hisos, ya wana, ‘Hi Howan Mamiminyag ay naminyag ha lanom, piro hay ibinyag komoyo nin Diyos ay Ispirito na.’ 17 Malinaw ya hay tawtawoy alwan Hodiyo ay binyan nin Diyos nin Ispirito na nin bilang ha inggawà na kontamon Hawhodiyo ya tinompel koni Pangino-on Hisokristo. Ma-arì ako warì nin mana-ad ha Diyos?”

18 Hin nalengè la baytoy hinalità ni Pidro ay tinonggen hila ha pamintas la kona ta pinori lay Diyos. “Tamà,” wanla, “nin hay alwan Hawhodiyo ay binyan itaman nin Diyos nin oportonidad nin maghehe ha kawkasalanan emen hila magkama-in nin biyay ya ayin anggawan.”

Hay ampipantompel ha Pangino-on ha siyodadnin Antiyokiya

19 Hapa-eg, pa-ibat hin pinati hi Istiban, hay ampipantompel ha Pangino-on ay ampadya-dya-an. Kayà nangapihahabwag hila. Ma-in nipalako ha probinsyan Pinisya, ma-in nipalako ha islan Sipri, boy ma-in et nipalako ha siyodad nin Antiyokiya. Hay Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos ay ha kapariho lan bongat nin Hodiyo ya ampangibalita-an la. 20 Do ha islan Sipri boy ha siyodad nin Sirini ay ma-in et kanayon ya ampipantompel ha Pangino-on. Hila ay ampako ha siyodad nin Antiyokiya, ta hay tawtawo bayro ya alwan Hodiyo ay an-aralan la. Hay an-i-aral la ay Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos. 21 Ha pangangaral la ay antambayan hila nin Pangino-on. Kayà malakè ya tawoy tinompel boy hinomonol koni Pangino-on Hisos.

22 Hapa-eg, hin nalengè bayti nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on ha siyodad nin Hirosalim ay inhogò la hi Birnabi nin mako ha siyodad nin Antiyokiya. 23 Hin ni-abot hi Birnabi ha Antiyokiya ay nakit nay kahampatan ingangalo nin Diyos ha tawtawoy ampipantompel koni Apo Hisos. Masyadon liga ni Birnabi, boy lalò nan ampakhawen ya nakem nin hatoy ampipanhomonol ha Pangino-on emen ahè ma-alih ya pantotompel la. 24 Mahampat ya tawo hi Birnabi. Makhaw ya pantotompel na boy pono-ponò ya nin Ispirito nin Diyos. Banà koni Birnabi ay malakè et ya tawoy tinompel koni Pangino-on Hisos.

25 Hapa-eg hi Birnabi ay nako ha siyodad nin Tarso ta tinikap na hi Sawlo. 26 Hin nakit na hi Sawlo ay gintan na ya ha siyodad nin Antiyokiya. Ha lo-ob nin mihay ta-on ay anti hila bayro nin ampakilamo ha tawtawoy ampipantompel ha Pangino-on, boy malakè et ya tawoy antoro-an la. Bayro ha Antiyokiya nin ka-ona-onawan iningat “Kristyano” ya ampipantompel ha Pangino-on.

27 Hapa-eg, mintras anti et bayron ampa-iri hi Birnabi boy hi Sawlo ha siyodad nin Antiyokiya ay ma-in nilomateng ya ongnoy propita ya na-ibat ha siyodad nin Hirosalim. 28 Miha bayro konla ha pawpropita ya nagngalan Agabo ay nireng, ta ha kapangyariyan nin Ispirito nin Diyos ay hinola-an nay ma-in lomateng ya masyadoy ka-irapan ta magkakolang ya pamamangan ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà. (Habayti ay nangyari hin ampag-arì hi Klawdyo.) 29 Hay ampipantompel ha Pangino-on ay nagdisiyon nin mamagtan nin tambay ha abot kaya la do ha pawpatel ha Pangino-on ya ampa-iri ha probinsyan Hodiya. 30 Ginawà la bayti boy hay tambay la ay impagtan la koni Sawlo boy koni Birnabi nin igwà ha ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on bayro ha siyodad nin Hirosalim.

12

Lalò ampadya-dya-an ya ampipantompel ha Pangino-on

1 Habayton pana-on, hay tawtawoy ampipantompel ha Pangino-on ay lalò ampadya-dya-an ni Arì Hirodis. 2 Impapotohan nan olo hi Santiyago ya patel ni Howan. 3 Nakit ni Arì Hirodis ya hay Hawhodiyoy ampipamo-on ay nilomiga nin banà bayro ha ginawà na. Kayà imparakep na et hi Pidro. Habayti ay nangyari hin Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag. 4 Hin na-iparakep ni Arì Hirodis hi Pidro ay impapiriso na, boy impabantayan ha apat ya gropon hawhondalò ya balang gropo ay apat. Hay plano ni Arì Hirodis ay i-arap na hi Pidro ha tawtawo nin bistawen mayarì ya Pistan Pamamanemtem. 5 Piro mintras anti ha pirisowan hi Pidro, hay ampipantompel ha Pangino-on ay ampipanalangin ha Diyos para koni Pidro nin leseb ha nakem la.

Hi Pidro ay naka-alih ha pirisowan

6 Habayton yabi, biha ipakwa ni Arì Hirodis hi Pidro ta gitan nin i-arap ha tawtawo, hiya ay angkatoloy ha piha-etan nin loway hondalò. Hiya ay binalol nin loway tikalà boy do ha poltan pirisowan ay ma-in et nin hawhondalò ya ampagbantay kona. 7 Hapa-eg, mihay anghil nin Pangino-on ay biglà nin anti bayro ya nakahawang nin habaytoy kolongan. Hi Pidro ay dinapikpik nin habaytoy anghil ta pinokaw na ya, biha na hinalità kona, ya wana, “Manandalì kan mibangon.” Antimano, hay tikalà ya pinamalol nin gamet ni Pidro ay nakalag.

8 Hapa-eg, hinalità nin hatoy anghil, “Magbaro ka,” wana, “boy magsapatos.” Hinonol ni Pidro ya hinalità nin hatoy anghil. Hinalità ana et nin hatoy anghil, “Mag-alimenmen ka,” wana, “ta homono ka kongko.” 9 Hi Pidro ay hinomono do ha anghil, piro an-ihipen na no talagan peteg ya ampangyari kona. Andap na no ampanaynep yan bongat. 10 Nagdaan hila ha primiro boy ha ikalwan powistoy ma-in gowardya, biha hila ni-abot do ha poltay pahak ya pagdanan lomikol makon siyodad. Hatoy polta ay nagtarmolin naglo-at; kayà nilomikol hila. Hin naka-owako hilan amò, hatoy anghil ay biglà na-anam ha tegteg ni Pidro.

11 Hapa-eg, napirakep ni Pidro ya nakem na; kayà hinalità na ha sarili na, “Talagan peteg,” wana, “bayti ya nangyari kongko. Inhogò nin Pangino-on ya anghil na ta inlibri na ko koni Arì Hirodis boy ha kaganawan an-asawan nin kapariho kon Hawhodiyo nin mangyari kongko.”

12 Hin napi-aweng ni Pidro ya nangyari kona ay nako ya ha bali ni Mariya ya nanay ni Howan ya an-ingaten et Markos. Bayro ay malakè ya ampititipon nin ampanalangin. 13 Hi Pidro ay nangatoktok ha poltan alal. Mihay alilà ya nagngalan Rodi ya nakon manlo-at polta. 14 Hin nabosisan na hi Pidro ay maliga yay nowayon nagbira ya agna nilo-at ya polta. Imbalità na konla ya hi Pidro ay anti bayron ampireng ha likol polta. 15 “Ayin ka,” wanla, “ha sarili mo.” Piro impilit na konla ya talagan peteg nin anti bayro hi Pidro. Kayà hinalità la kona, “Maka anghil na bayto,” wanla.

16 Insigi ni Pidro ya pangatoktok na. Hapa-eg, nilo-atan lay polta. Masyado hilan nag-ispanta hin nakit la hi Pidro. 17 Minostrawan hila ni Pidro nin ahè magtelek, biha na imbalità konla no pangno ya inlikol nin Pangino-on ha pirisowan. “Ibalità moyo,” wana, “bayti koni Santiyago boy ha kanayon ya pawpatel tamo ha Pangino-on.” Hapa-eg, nog-alih ya ta nako ya ha kanayon ya dogal.

18 Lomateng ya bayombokah, hay hawhondalò ya ampipagbantay ha pirisowan ay nagkagolo, ta agla natanda-an ya nangyari koni Pidro. 19 Hi Pidro ay impatikap ni Arì Hirodis. Hin agla ya makit ay impa-imbistigawan na baytoy hawhondalò ya pinabantay na koni Pidro biha na hila impapati. Hin nayarì bayti, hi Arì Hirodis ay nakon napa-iri ha siyodad nin Sisarya.

Hay pagkamati ni Arì Hirodis

20 Masyadoy pahang ni Arì Hirodis ha tawtaga siyodad nin Tiro boy siyodad nin Sidon. Kayà hatoy tawtaga bayro ha loway siyodad ay nangapisosondò nin pakarani kona. Nakitotol hila koni Blasto ya ampamo-on do ha bali ni Arì Hirodis nin tambayan hilan magkama-in nin ka-ayosan, ta hay pamamangan la ay bayro angka-ibat ha angkasakopan nin habaytoy arì.

21 Hi Arì Hirodis ay nambin taning nin pami-a-arap la. Hin na-abot baytoy allo ay nititipon ya tawtawo. Hi Arì Hirodis ya nagdolo nin pinakamaganday dolon arì ay niknò ha pamikno-an nin arì biha ya naghalità. 22 Hapa-eg, nambolyaw ya tawtawo, ya wanla, “Habayti ya ampaghalità ay diyos, alwan tawo.” 23 Antimano, hay anghil nin Pangino-on ay nambin masakit koni Arì Hirodis. Inowel ya anggan nati ya, ta tinanggap nay pamomori ya dapat ay ha Diyos.

24 Habayton pana-on ay malakè ya tawoy nakalengè Halità nin Diyos. Kayà anlomakè anay ampipantompel ha Pangino-on.

25 Hapa-eg hatoy kowaltay impagtan koni Birnabi boy koni Sawlo ay na-igwà layna. Kayà nog-alih hila ha siyodad nin Hirosalim ta magbira hilayna et ha siyodad nin Antiyokiya. Gintan la hi Howan ya an-ingaten et Markos.

13

Hi Birnabi boy hi Sawlo ay napilì nin inhogò

1 Do ha siyodad nin Antiyokiya ay ma-in malakè ya ampipantompel ha Pangino-on. Hay pawpropita boy mawmangangaral ya kalamo la ay hi Birnabi, hi Simyon ya an-ingaten Mangitit, hi Losyo ya taga Sirini, hi Sawlo, boy hi Mana-in ya kinandep nin tatay ni Arì Hirodis. 2 Mihay allo, mintras anhomamba hila ha Pangino-on ay nagpalta hilan nangan ta ampanalangin. Hapa-eg hay Ispirito nin Diyos ay naghalità konla nin ombayri: “Ihogò moyo,” wana, “hi Birnabi boy hi Sawlo nin gaw-en ya an-ipagawà ko konla.”

3 Kayà hin nalabah baytoy agla pamangan ta ampanalangin ay pinababowan lan gamet la hi Birnabi boy hi Sawlo biha la hilayna nin pinatigè.

Ha islan Sipri

4 Banà ha Ispirito nin Diyos ya ampanogò koni Birnabi boy koni Sawlo ay nako hila ha banowan Silosya, biha hila hinomakay ha barko, ta nilomipay ha dagat nin mako ha islan Sipri. 5 Hin ni-abot hila ha banowan Salamis ay nako hila ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ta in-aral lay Halità nin Diyos. Gintan lan pagkatambay hi Howan Markos.

6 Hapa-eg, tinalà la baytoy isla anggan ni-abot hila ha siyodad nin Papos. Bayro la nakit ya mihay Hodiyoy nagngalan Barhisos ya magsasalimangka boy ampagkakanwarì nin hiya ay propita nin Diyos. 7 Hiya ay amigo ni Sirihyo Pawlo ya matalino boy gobirnador bayro ha islan Sipri. Hapa-eg hi Birnabi boy hi Sawlo ay impa-ingat nin hatoy gobirnador, ta labay nan manlengè nin Halità nin Diyos. 8 Piro hina-ad ya ni Barhisos ya magsasalimangka ya an-ingaten Ilimas ha halità Grigo, ta ahè labay ni Barhisos nin hatoy gobirnador ay manlengè ha an-i-aral ni Birnabi boy Sawlo, boy agna simpri labay nin hatoy gobirnador ay tompel koni Pangino-on Hisos. 9 Hapa-eg hi Sawlo ya an-ingaten et Pablo ay pono-ponò nin Ispirito nin Diyos. Pinakategteg na hi Ilimas, biha na hinalità, ya wana, 10 “Hika ay anak ni Satanas, ta kontra ka ha kaganawan bagay ya mangahampat. Manloloko ka ta anti komo ya kaganawan mangala-et ya pamamaraan. Antà ambaliktaren moy kaptegan nin Pangino-on ta anggaw-en mon kabongkokan? 11 Mismon Pangino-on ya mamarosa komo. Hika ay mabowag; kayà agka makakit hawang nin ongnoy allo.”

Antimano, hi Ilimas ay agana nakakit ta dinomeglem anay tegteg na. Kayà mamadodokapkap yan manikap nin mangakay kona. 12 Hin nakit nin hatoy gobirnador bayti ya nangyari ay tinompel ya koni Apo Hisos. Nag-ispanta yan masyado ha torò ya tongkol ha Pangino-on.

Ha siyodad nin Antiyokiya ya angkasakopannin probinsyan Pisidya

13 Hi Pablo kateng kawkalamowan na ay nog-alih ha siyodad nin Papos ta nilomipay hilan nako ha siyodad nin Pirga ha probinsyan Pampilya. Bayro hila inalihan ni Howan Markos ta norong ya ha siyodad nin Hirosalim. 14 Hi Pablo balè boy hi Birnabi ay nog-alih ha siyodad nin Pirga ta nako ha siyodad nin Antiyokiya ha probinsyan Pisidya. Lomateng ya allon pama-inawa ay nilomo-ob hila ha himba-an nin Hawhodiyo ta niknò. 15 Hin nayarì binaha ya ongnoy partin kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis boy kanayon et ya hinolat nin pawpropita nin Diyos, hay ampama-alà bayro ha himba-an ay namagtan halità koli Pablo ya ombayri: “Pawpatel, no ma-in kawon i-aral bayri ha tawtawo ya makapakhaw nin pantotompel la ay halita-en moyoyna.”

16 Nireng hi Pablo biha ya nagmostra nin pakatinek ya tawtawo. “Hikawo,” wana, “ya Kawka-israylita ko boy hikawoy kaganawan nin alwan Hodiyo ya anti bayrin anhomamba ha Diyos, leng-en moyoy halita-en ko! 17 Hay Diyos ya ampahimala-an tamon aw-inalalak ni Israyil ay namilì ha kawka-apo-apowan tamo, boy pinalakè na hila hin ampa-iri hila ha nasyon Ihipto ya alwa lan sarilin dogal. Hapa-eg, ha kapangyariyan nin Diyos ay inalih na hila ha nasyon Ihipto, 18 boy ha lo-ob nin apatapò ya ta-on nin pamalibotlibot la ha powiray dogal ay pinagpasinsyawan hila nin Diyos. 19 Impatalo nin Diyos ya tawtawo ha pitoy nasyon ha dogal ya an-ingaten Kana-an, ta habaytoy dogal ay inggawà na ha tawtawo na nin pag-ikon la.

20 “Ha lo-ob nin apat gato boy limampò ya ta-on, hay Diyos ay namilì nin tawtawoy mihahagilin mamo-on ya an-ingaten hawhowis. Hila ay namo-on angga hin pana-on nin nag-ompisa hi propita Samwil nin namo-on konla. 21 Hapa-eg, labay nin Aw-israylita nin magkama-in arì. Kayà inggawà nin Diyos konla nin mag-arì hi Sawlo ya anak ni Kis ya ibat ha lipì ni Binhamin. Hi Sawlo ay nag-arì nin lo-ob apatapò ya ta-on. 22 Hapa-eg, inalih ya nin Diyos ta impahili nan mag-arì hi Dabid. Ombayri ya hinalità nin Diyos ya tongkol koni Arì Dabid: ‘Nakit ko ya hi Dabid ya anak ni Dyisi ay nakab-in konswilo kongko; kayà kaganawan ipagawà ko kona ay gaw-en na.’ ” 23 Hinalità et ni Pablo, “Miha,” wana, “ha aw-inalalak ni Arì Dabid ay hi Apo Hisos ya impangakò nin Diyos ya Mapangilibri kontamon aw-inalalak ni Israyil. 24 Piro hin ahè et nag-ompisan nanorò hi Apo Hisos, hi Howan Mamiminyag ay nangaral ha kaganawan inalalak ni Israyil nin paghehean lay kawkasalanan la biha hila pabinyag. 25 Hin marani anan mayarì ni Howan ya impagawà kona nin Diyos ay hinalità na ha tawtawo, ya wana, ‘Ha palagay moyo ay hino ko? Alwan hiko bayto ya an-anti-en moyo. Alwa! Hiya ay angkahoyot kongko, piro maski pag-alilà na kon mangokà nin sintas sapatos na ay alwa kon karapatdapat.’ ”

26 Hinalità et ni Pablo, ya wana, “Pawpatel ko ya aw-inalalak ni Abraham, boy kaganawan alwan Hawhodiyo ya anti bayrin anhomamba, leng-en moyo bayti: kontamo impatandà nin Diyos no pangno tamo malibri ha kaparosawan. 27 Hay Hawhodiyo ya ampa-iri ha siyodad nin Hirosalim kateng pawpo-on la ay ahè magtandà nin hi Apo Hisos ya Mapangilibri; ni agla angka-intindiyan baytoy hinolat nin pawpropita maski angkalengè la no ambahawen ha lo-ob himba-an no allon pama-inawa. Tinopad lay hawholà nin pawpropita hin hato ha panintinsya lan kamatyan koni Apo Hisos. 28 Maski ayin hilan nakit ya bara-nan nin pamatyan la kona ay pinaki-ilgowan la hi Pilato nin ipapati na ya. 29 Hin nayarì lan ginawà baytoy kaganawan nin nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya tongkol koni Apo Hisos, hiya ay in-aypà ha koroh biha la ya intabon. 30 Piro biniyay yan oman nin Diyos. 31 Hin nabiyay oman hi Apo Hisos ay malakè ya bisis yan napakit do ha tawtawoy kalamo nan na-ibat ha probinsyan Galiliya hin nako hila ha siyodad nin Hirosalim. Hila hapa-eg ya ampamapteg ha aw-inalalak ni Israyil nin tongkol kona.

32 “Hikayi ni Birnabi ay anti bayrin nantan Mahampat ya Balità para komoyo. Impangakò nin Diyos ha kawka-apo-apowan tamo ya mangihogò yan mangilibri kontamo. 33 Habayto ay natopad ana kontamon aw-inalalak la, ta biniyay nan oman hi Apo Hisos. Ha ikalwan Kanta ha Kaholatan nin Diyos ay ombayri ya hinalità nin Diyos koni Apo Hisos:

‘Hika ay Anak ko. Hapa-eg, ay impakit ko ha tawtawo ya talagan Anak kata.’

34 Hin hato, impangakò nin Diyos ya hi Apo Hisos ay biyayen nan oman boy hay nawini na ay ahè mabolok, ta hinalità nay ombayri:

‘Hay kawkahampatan ya impangakò ko koni Arì Dabid ay toparen ko.’

35 Hay kanayon et ya holà ya hinolat ni Arì Dabid ya hinalità ni Apo Hisos ha Diyos ay ombayri:

‘Agmo payagan nin hay nawini nin magsisirbi moy pinilì mo ay mabolok.’ ”

36 Insigi et ni Pablo ya paghalità na, ya wana, “Anhomonol hi Arì Dabid ha kalabayan nin Diyos nin magsirbi ha tawtawoy angkasakopan na. Hin nati ya ay intabon ya ha pinangitabonan nin kawka-apo-apowan na, boy nabolok ya nawini na. 37 Piro hatoy biniyay oman nin Diyos ya ayin kanayon no alwan hi Apo Hisos, hay nawini na ay ahè nabolok. 38 Hikawoy kaganawan, pawpatel ko, dapat moyon matanda-an ya hi Apo Hisos ya an-i-aral nawen komoyo ya makapatawad nin kawkasalanan. 39 Dapat moyo et matanda-an ya hinoman ya tawoy tompel koni Apo Hisos ay malibri ha kaganawan kasalanan, ta hay kawkapanogo-an ya inggawà kontamo ni Moysis ay ahè makapilibri komoyo. 40 Kayà mag-atap kawo emen ahè mangyari komoyo baytoy hinalità nin pawpropita ya ombayri:

41 ‘Hikawoy ampandodostà nin Halità nin Diyos, ma-in akon gaw-en komoyo ya pag-ispantawan moyo. Mag-ispanta kawo piro mati kawo ta agkawo minto-o maski ma-in mangipalinaw komoyo.’ ”

42 Hapa-eg, hin ampog-alih ana hi Pablo boy hi Birnabi do ha himba-an ay impaki-ilgo konla nin tawtawo ya magbira hilan oman ha homonoy allon pama-inawa, ta labay layna et manlengè nin ombayro ha bawbagay ya intorò la. 43 Hin nayarì anay pamititipon la boy hin anlomikol hilayna ay nakihono koni Pablo boy koni Birnabi ya malakè ya Hodiyo boy kanayon ya tawtawoy alwan Hodiyo ya anhomonol ha kawka-ogali-an nin Hawhodiyo. Naghalità konla hili Pablo boy pinakitotolan la hila nin isigi lay pamahimalà la ha kahampatan nin Diyos.

44 Homonoy allon pama-inawa, halos kaganawan tawo bayro ha siyodad ay nakon nanlengè nin Halità nin Diyos. 45 Hin nakit nin Hawhodiyo baytoy kalak-an tawo, hila ay masyadon na-inggit. Kayà naghalità hila nin kontra ha an-itorò ni Pablo boy ininsolto la ya.

46 Piro hi Pablo boy hi Birnabi ay lalò tinomapang nin naghalità, ya wanla, “Talagan habayti ya Halità nin Diyos ay dapat nawen pon i-aral komoyon Hawhodiyo. Piro banà ta agmoyo antanggapen ay an-ipakit moyoy alwa kawon karapatdapat magkama-in nin biyay ya ayin anggawan. Mog-alih kayi bayri komoyo ta mako kayi ha alwan Hawhodiyo; 47 ta ombayri ya impaholat nin Diyos ya panogò na konnawen:

Ginawà katan hawang ha tawtawoy alwan Hodiyo emen hay kalibriyan ha kaparosawan ay mi-abot ha kaganawan tawo bayri ha babon lotà.”

48 Nipagtowà baytoy alwan Hawhodiyo hin nalengè lay hinalità ni Pablo boy pina-alaga-an lay Halità nin Diyos. Hatoy talagan pinilì nin Diyos nin biyan biyay ya ayin anggawan ay tinompel ha Pangino-on.

49 Hapa-eg hatoy ampipantompel ha Pangino-on ay nako ha kaganawan dogal ya angkasakopan nin habaytoy siyodad, ta an-i-aral lay Halità nin Diyos. 50 Piro ginolo nin Hawhodiyo ya nakem nin bawbabayi ya mangama-in matag-ay ya pagkatawo ya anhomamba ha Diyos. Ginolo la et ya nakem nin lawlalaki ya ampipamo-on bayro ha siyodad. Kayà hilay kaganawan ay namadya-dyà koni Pablo boy koni Birnabi, boy hila ay pina-alih bayro ha siyodad. 51 Hay ginawà nili Pablo ay impagpag lay gabok ha bitih la ta impakit lay alwan mahampat ya ginawà konla nin tawtawo bayro. Hilay lowa ay nako ha siyodad nin Ikonyo. 52 Hatoy ampipantompel ha Pangino-on ya inalihan la bayro ha siyodad nin Antiyokiya ay napnò kaligawan boy napnò Ispirito nin Diyos.

14

Ha siyodad nin Ikonyo

1 Bayro ha siyodad nin Ikonyo, hili Pablo ay ampako ha himba-an nin Hawhodiyo ta ampangaral. Banà ta ma-in hilan kapangyariyan ha pangangaral la ay malakè ya kapariho lan Hodiyo boy alwan Hodiyo ya tinompel koni Apo Hisos. 2 Piro hay Hawhodiyo ya ahè antompel ha Pangino-on ay nanggolo nin nakem nin hatoy alwan Hawhodiyo emen hila mamahang ha pawpatel ya antompel ha Pangino-on. 3 Ombayro man, hili Pablo ay naboyot nin nanatili bayro. Hay tapang lan mangi-aral nin Halità nin Diyos, ta Pangino-on ya ampambi konlan kapangyariyan manggawà nin pawpapag-ispantawan ya kaptegan nin hay an-i-aral la ay nangibat ha Diyos. 4 Hay tawtawo bayro ha siyodad nin Ikonyo ay nangapihihiyay nin nakem. Hay kanayon ay inomayon ha Hawhodiyoy ahè ampipantompel; hay kanayon ay inomayon koli Pablo.

5 Hapa-eg hatoy Hawhodiyo boy alwan Hawhodiyo, kateng nin pawpo-on la ay nangapisosondò nin manginsolto boy mamato koni Pablo boy koni Birnabi. 6 Hin natanda-an nili Pablo ya labay hilan batowen ay nog-alih hilan ayin nakatandà. Nako hila ha siyodad nin Listra boy ha siyodad nin Dirbi ha probinsyan Likonya. 7 Bayro la in-aral ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos.

Ha siyodad nin Listra

8 Ha siyodad nin Listra ay ma-in mihay lalaki ya naka-i-iknò. Hiya ay ahè maka-owako ta ma-in dipirinsyay bitih na pa-ibat hin in-anak ya. 9 Ampanlengè ya ha an-i-aral ni Pablo. Hapa-eg, na-intindiyan ni Pablo ya hatoy lalaki ya ahè maka-owako ay antompel nin hiya ay pakahampaten nin Diyos. Kayà tinegteg ya ni Pablo 10 biha na impakakhaw ya bosis nan naghalità, “Mireng ka,” wana. Antimano, hatoy ma-in dipirinsyay bitih ay naka-ireng boy naka-owako.

11 Hin nakit nin hatoy kalak-an tawo baytoy ginawà ni Pablo ay nambolyaw hila ha halità Likonya, ya wanla, “Hay dawdiyos ay nagmalin tawo boy nag-aypà bayri kontamo.” 12 Hi Birnabi boy hi Pablo ay iningat lan dawdiyos la. Hi Birnabi ay iningat la nin Siyos; hi Pablo itaman ay iningat la nin Hirmis, ta hiya ay magaling mag-ilgo nin bilang koni Hirmis. 13 Hay tawtawo bayro ay ma-in himba-an ya anti ha likol nin habaytoy siyodad. Bayro la anhambawen hi Siyos ya diyos la. Hapa-eg hay parì la ay nangwan tawtoroy bakà ya pinakolintawan lan bawbolaklak ta gintan la do ha poltan lomo-ob ha banowa. Labay nin parì boy labay nin tawtawo nin patyen baytoy tawtoroy bakà nin idolog koni Pablo boy koni Birnabi, ta an-ihipen la nin hila ay talagan dawdiyos la.

14 Piro hin na-intindiyan ni Pablo boy Birnabi ya anggaw-en nin hatoy tawtawo ay gininit ni Pablo boy Birnabi ya sarili lan dolo, ta impakit lay agla labay baytoy ombayro ya anggaw-en nin habaytoy tawtawo. Hay ginawà nili Pablo ay nanandalì hilan nako do ha kalak-an tawo ta imbolyaw lay ombayri: 15 “Antà nin ombahen ya anggaw-en moyo? Hikayi ay tawon bongat nin bilang komoyo! Nako kayi bayri ta ibalità nawen komoyo ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos, boy emen moyo halibokotan bayti ya bawbagay ya ayin kawkakokowinta, ta tompel kawo ha talagan Diyos ya angkabiyay. Hiya ya namalsa nin langit, lotà, dagat, boy kaganawan bagay ya anti bayro. 16 Hin hato, kaganawan tawo ay pinayagan nin Diyos nin gomawà ha sarili lan kalabayan, 17 piro ha kahampatan gawgawà nin Diyos ay pirmi nan ampaptegan ya hiya ay talagan Diyos. Hiyay ampambin oran boy ampambin alawah komoyo ha tamà ya pana-on. Ambiyan na kawo et nin pamamangan boy ampon-en nan kaligawan ya nakem moyo.” 18 Maski ombayro ya hinalità nili Pablo, hay tawtawo ay ma-irap ha-aren ha pamatin bakà ya idolog la dayi koli Pablo.

19 Hapa-eg, nilomateng ya Hawhodiyo ya na-ibat ha siyodad nin Antiyokiya ha probinsyan Pisidya boy ha siyodad nin Ikonyo. Inhogonhogon lay tawtawo nin manggolo koni Pablo boy koni Birnabi. Kayà hi Pablo ay binato nin tawtawo. Hin an-ihipen lan nati ana hi Pablo ay pinaggoloygoloy la ya nin gintan ha likol nin siyodad. 20 Hapa-eg, mintras ambantayan hi Pablo nin ampipantompel ha Pangino-on ay nibangon ya biha ya nagbira ha siyodad. Ika-ibokah, hi Pablo boy hi Birnabi ay nako ha siyodad nin Dirbi.

Hili Pablo ay nagbira ha siyodad nin Antiyokiyaha probinsyan Sirya

21 Bayro ha siyodad nin Dirbi ay in-aral nili Pablo ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Apo Hisos, boy malakè ya tinompel bayro. Hapa-eg hi Pablo boy hi Birnabi ay nagbira ha siyodad nin Listra, ha siyodad nin Ikonyo, boy ha siyodad nin Antiyokiya ha probinsyan Pisidya. 22 Balang dogal ya anlakwen la ay ampakhawen lay nakem nin ampipantompel koni Pangino-on Hisos. Anhalita-en la konla ya pakatibolosen lay nakem lan homonol ha Pangino-on. “Talaga,” wanla, “nin magdanas tamon malakè ya panonobok biha tamo makapahok ha ampag-ari-an nin Diyos.” 23 Hi Pablo boy hi Birnabi ay namilì nin ongnoy tawo ya mama-alà ha balang gropon antompel ha Pangino-on. Hapa-eg, hila ay nagpaltan nangan ta nanalangin, biha hinalità ni Pablo boy ni Birnabi konlan kaganawan ya hi Pangino-on Hisos ya pinahimala-an la ya mangasiwà konla.

24 Hin na-ibat hi Pablo boy hi Birnabi ha probinsyan Pisidya ay nako hila ha siyodad nin Pirga ha probinsyan Pampilya. 25 Bayro ha Pirga ay in-aral lay Halità nin Diyos, biha hila nako ha siyodad nin Atalya. 26 Hin nog-alih hila ay hinomakay hila ha barko ya magpalakon siyodad nin Antiyokiya ha probinsyan Sirya ya ibatan la. Hin hato, biha hila nog-alih ha siyodad nin Antiyokiya ay impanalangin hila nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on emen hila tambayan nin Diyos ha pangangaral la. Hapa-eg ay amporong hilayna ta ibalità lay nayarì ana ya gawà la.

27 Hin ni-abot hila ha siyodad nin Antiyokiya ay tinipon lay ampipantompel ha Pangino-on ta imbalità la konlay kaganawan ginawà la ha panambay konla nin Pangino-on. Imbalità la et ya hay tawtawoy alwan Hodiyo ay pinayagan nin Diyos nin tompel kona. 28 Hi Pablo boy hi Birnabi ay naboyot nanatili bayron kalamo lay ampipantompel ha Pangino-on.

15

Hay pamititipon ha siyodad nin Hirosalim

1 Do ha siyodad nin Antiyokiya ay ma-in nilomateng ya lawlalaki ya na-ibat ha probinsyan Hodiya. Antoro-an lay pawpatel ya ampipantompel ha Pangino-on nin ombayri: “Agkawo,” wanla, “malibri ha pamarosa nin Diyos anggan agkawo patolì kompormi ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis.” 2 Banà bayro, hi Pablo boy hi Birnabi ay masyadon nandiskosyon konla ta aghila inomawoyon ha ombayroy torò. Kayà hay nag-in risolta ay ihogò la hi Pablo kateng hi Birnabi boy kanayon ya tawtaga bayro ha Antiyokiya nin mako ha siyodad nin Hirosalim, ta ibalità la ha aw-alagad boy ha ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ya tongkol ha bawbagay ya habayti.

3 Hapa-eg hili Pablo ay pina-ibowat nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on. Ha paninigè la ay nagdaan hila ha probinsyan Pinisya boy ha probinsyan Samarya. Bayro ay imbalità la no pangno tinompel ha Diyos ya alwan Hawhodiyo. Kaganawan patel ha Pangino-on ya nakalengè ay masyadon nilomiga. 4 Hin ni-abot hili Pablo ha siyodad nin Hirosalim, hay ampipantompel ha Pangino-on kateng ampipama-alà konla boy aw-alagad ay maligay nananggap konla. Imbalità konla nili Pablo ya kaganawan no pangno hila tinambayan nin Pangino-on. 5 Hapa-eg, ma-in ongnoy Parisiyo ya antompel ha Pangino-on ay nireng ta naghalità, ya wanla, “Hay ampipantompel ya alwan Hawhodiyo ay ka-ilangan toli-en boy ka-ilangan homonol ha an-ipanogò nin kawkapanogo-an ya inggawà kontamo ni Moysis.”

6 Hapa-eg hay aw-alagad kateng hatoy ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ay nititipon ta pini-i-ilgowan la no anyay dapat lan gaw-en. 7 Hin naboyot anay pamididiskosyon la ay nireng hi Pidro ta naghalità, “Pawpatel ko,” wana, “tandà moyo ya hin hato ay hiko ya pinilì nin Diyos kontamo nin mangi-aral Mahampat ya Balità ha tawtawoy alwan Hodiyo emen hila tompel ha Diyos. 8 Diyos ya ampakatandà nin nakem nin tawtawo. Napaptegan na kontamo ya tinanggap nay alwan Hawhodiyo ya tinompel kona, ta inggawà na konla ya Ispirito na nin bilang ombayro ha ginawà na kontamo. 9 Pantaypantay ya panlalabi nin Diyos kontamo boy ha tawtawoy alwan Hodiyo. Ayin yan ampili-en ta hay tawtawoy alwan Hodiyo ay nilinis nay nakem banà ha pantotompel la kona. 10 Kayà hapa-eg, antà agmoyo labay ya ginawà nin Diyos? Antà ampiliten moyo baytoy alwan Hawhodiyo ya nipantompel ha Pangino-on nin homonol ha ka-ogali-an tamo ya ma-irap gaw-en? Mismon hitamo ay ayin kakayawan nin honolen bayto, boy hila man ya kawka-apo-apowan tamo ay ahè simpri nakahonol nin habayto. 11 Ampinto-o tamo nin hitamo ay magkama-in kalibriyan nin banà ha kahampatan ingangalo ni Pangino-on Hisos. Hila man ya alwan Hodiyo ay ombayro simpri.”

12 Hin nayarì naghalità hi Pidro, hay tawtawoy nititipon bayro ay ayin telek. Anleng-en lay an-ibalità ni Birnabi boy Pablo ya tongkol ha kapapa-ispantay gawgawà ya impagawà konla nin Diyos ha tawtawoy alwan Hodiyo. 13 Hin nayarì naghalità hi Birnabi boy hi Pablo ay naghalità hi Santiyago, “Pawpatel ko,” wana, “leng-en moyoy halita-en ko. 14 Hinalità komoyo ni Simon Pidro no pangno nag-ompisan na-ingalowan nin Diyos baytoy alwan Hawhodiyo. Pinilì nin Diyos ya kanayon konla nin tompel kona emen na hila mapag-ikon. 15 Habayti ya pantotompel nin alwan Hawhodiyo ay kompormi ha hinolat nin pawpropita ya ombayri ya hinalità nin Diyos:

16 ‘Magbira kon oman ta ipa-ihip ko ha tawtawo ya homamba hilan oman kongko bilang panhomamba la hin angkabiyay et hi Arì Dabid. 17 Hiko ya Pangino-on ay tikapen nin kaganawan tawoy alwan Hodiyo ya pinilì kon pag-ikon. 18 Habayti ya hinalità hin hato nin Diyos.’

19 “Ha palagay ko,” wana et ni Santiyago, “ay alwan mahampat ya manggolo tamo nin alwan Hawhodiyo ya tinompel ana ha Diyos, 20 no alwan holatan tamo hila. Hay halita-en tamo konla ay aghila mangan nin anyaman ya bagay ya indolog ha alwan peteg diyos. Halita-en tamo et konla ya aghila mamabayi o makilalaki; boy halita-en tamo et ya aghila mangnà nin ayop ya pinatin binikhe ta ahè na-alih ya dayà, boy aghila mangnà nin maski anyay klasin dayà. 21 Pa-ibat hin hato, ha hawhimba-an nin Hawhodiyo, no allon pama-inawa ay ambahawen ya kawkapanogo-an nin Diyos ya inggawà kontamo ni Moysis, ta an-i-aral ya hawhalità na ha kaganawan banowa.”

Hay holat ha alwan Hawhodiyo ya ampipantompelha Pangino-on

22 Bayro ha Hirosalim, hay gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on, kateng aw-alagad boy ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ay nangapisosondò nin mamilì nin ongnoy lalaki ya ihogò la nin kalamo ni Pablo boy Birnabi nin mako ha siyodad nin Antiyokiya. Hay pinilì la ay hi Hodas ya an-ingaten et Barsabas boy hi Silas ya parihon ampama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on. 23 Hay holat ya impagtan la konla ha siyodad nin Antiyokiya ay ombayri:

“Hikayi ya ampipantompel ha Pangino-on, kateng aw-alagad boy ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ay ampangomosta komoyon alwan Hawhodiyoy pawpatel ha Pangino-on bahen ha siyodad nin Antiyokiya, ha probinsyan Sirya, boy ha probinsyan Silisya. 24 Nabalita-an nawen ya ma-in tawtawoy na-ibat bayri konnawen ya nako bahen nin nambin kagolowan nin pangingihip moyo. Hikayi ay ahè nambi konla nin karapatan nin manorò nin ombahen ya tawtorò. 25 Kayà hapa-eg ay nititipon kayi boy nangapisosondò nin mamilì nin ongnoy lalaki ya ihogò bahen komoyo. Hila ay makilako koni Birnabi boy koni Pablo ya anlabiyen tamon pawpatel ha Pangino-on. 26 Ahè pina-alaga-an ni Birnabi boy Pablo ya biyay la maski patyen hila banà ha pagsisirbi la koni Pangino-on Hisoskristo. 27 Hi Hodas boy hi Silas ya an-ihogò nawen komoyo ya mangipalinaw nin habayti ya holat nawen komoyo. 28 Ispirito nin Diyos ya nangipa-ihip konnawen nin mas mahampat no agnawen kawo biyan nin pawpanogò ya ma-irap gaw-en, no alwan habaytin bongat ya anti bayri ha holat ya impagtan nawen komoyo. 29 Agkawo mangan nin pamamangan ya indolog ha alwan peteg diyos. Agkawo mangnà nin dayà, boy agkawo mangnà nin aw-ayop ya pinatin binikhe. Agkawo mamabayi o makilalaki. Habayti ay mahampat no honolen moyo. Angga tana bayri ya mahalità nawen komoyo.”

30 Hapa-eg, nanigè ana hi Hodas, Silas, Pablo, boy hi Birnabi. Lomateng hila ha siyodad nin Antiyokiya ay pinatipon lay ampipantompel ha Pangino-on biha la inggawà baytoy holat. 31 Binaha nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on. Hin nabaha la bayto ay lalò nilomigay nakem la banà ha tawtorò ya anti bayro ha holat. 32 Mismon hi Hodas boy hi Silas ay pawpropita; kayà ha pangangaral la ay lalò hinomkaw ya pantotompel nin pawpatel ha Pangino-on. 33 Nanatili hila bayron ongnoy allo, biha hila pina-orong nin hatoy pawpatel ha Pangino-on boy impanalangin lay magkama-in hilan katinekan ha paninigè la. 34 Hi Silas ay ahè nakilako ta nagkabalag ya bayro.

35 Hi Pablo man boy hi Birnabi ay nagkabalag simpri bayro ha siyodad nin Antiyokiya. Hila boy malakè et ya kanayon ya anti bayro ay ampangi-aral nin Halità nin Diyos.

Hay bara-nan nin pamihiyay ni Pablo boy ni Birnabi

36 Hapa-eg, nalabah ya ongnoy allo, hinalità ni Pablo koni Birnabi, “Magbira ta,” wana, “do ha sawsiyodad ya pinangi-aralan ta nin Halità nin Diyos emen ta matanda-an ya kapapa-hal nin pawpatel ha Pangino-on bayro.” 37 Hapa-eg, labay ni Birnabi nin gitan hi Howan Markos nin paglamo la. 38 Piro ahè pinomayag hi Pablo nin gitan la ya, ta hin hato hin anti hila ha probinsyan Pampilya nin ampangi-aral Halità nin Diyos ay inalihan hila ni Howan Markos nin ahè nayarì ya gawgawà la. 39 Banà bayri, hi Pablo boy hi Birnabi ay napidiskosyon; kayà nihiyay hila. Gintan ni Birnabi hi Howan Markos boy hinomakay hila ha barko nin nako ha islan Sipri. 40 Hi Pablo balè, hay pinilì nan gitan ay hi Silas. Ha paninigè la ay impanalangin nin pawpatel ha Pangino-on ya tambayan hila dayi. 41 Nako hili Pablo ha probinsyan Sirya boy ha probinsyan Silisya ta ampakhawen lay pantotompel nin gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

16

Nakilako hi Timotiyo koni Pablo boy koni Silas

1 Hapa-eg hi Pablo boy hi Silas ay ni-abot ha siyodad nin Dirbi biha hila nako ha siyodad nin Listra. Bayro ay ma-in mihay tawo ya nagngalan Timotiyo ya antompel ha Pangino-on. Hay nanay na ay Hodiyo boy antompel itaman ha Pangino-on. Hay tatay na balè ay Grigo. 2 Hay pawpatel ha Pangino-on ya ampa-iri bayro ha siyodad nin Listra boy ha siyodad nin Ikonyo ay ampaghalità nin hi Timotiyo ay mahampat ya tawo. 3 Labay ni Pablo nin gitan hi Timotiyo; kayà tinolì na ya. Ginawà na bayti ta kaganawan Hodiyo ha dawdogal ya lakwen la ay magtandà nin hay tatay ni Timotiyo ay Grigo. 4 Ha pantotomalà nili Pablo ha binabanowa ay an-ibalità la baytoy nangapisosondo-an nin aw-alagad boy hatoy ampipama-alà ha mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha siyodad nin Hirosalim. Hinalità la et konla ya dapat lan honolen bayto. 5 Banà bayro, hay gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ay lalò anhomkaw ya katetpel. Allo-allo ay anlomakè hila ta malakè ya ampipahan konlay ampipantompel ha Pangino-on.

Hili Pablo ay pinalako nin Diyosha probinsyan Masidonya

6 Hapa-eg hili Pablo ay ahè pinayagan nin Ispirito nin Diyos nin mangaral ha probinsyan Asya. Kayà nako hilan nangaral ha siyodad nin Prigya boy ha probinsyan Galasya. 7 Hin ni-abot hila ha anggawan nin probinsyan Misya ay inihip lan mako ha mayanan ha probinsyan Bitinya, piro aghilayna et pinayagan nin Ispirito nin Diyos ya ampangibat koni Pangino-on Hisos nin makon mangaral bayro. 8 Kayà nagdaan hila ha probinsyan Misya, ta nagpalako hila ha siyodad nin Trowas. 9 Hin yabi ana, hi Pablo ay pinakitan nin Diyos nin mihay lalaki ya taga probinsyan Masidonya. Habaytoy lalaki ay ampireng boy naki-ilgon ampanagyat kona, ya wana, “Mako ka bayri ha Masidonya ta tambayan mo kayi.” 10 Banà bayri ha nakit ni Pablo, antimano, hikayi ay namiliw nin mahakyan nin lomipay nin mako bayro ha probinsyan Masidonya. Tandà nawen ya talagan kalabayan nin Diyos nin hikayi ay makon mangi-aral nin Mahampat ya Balità bayro konla.

Ha siyodad nin Pilipos nin tinompel hi Lidyaha Pangino-on

11 Hapa-eg, hinomakay kayi ha barko bayro ha siyodad nin Trowas ta nagpalako kayi ha islan Samotrasya. Ika-ibokah ay nilomipay kayin nako ha banowan Niyapolis ha probinsyan Masidonya. 12 Pa-ibat bayro ha banowan Niyapolis ay nowako kayin nagpalako ha siyodad nin Pilipos ya pinakamalhay ya siyodad ha probinsyan Masidonya. Ha Pilipos ya ampa-iriyan nin tawtaga Roma ay nanatili kayi nin ongnoy allo.

13 Hin nilomateng ya allon pama-inawa ay nako kayi ha pingit balah, ta an-asawan nawen nin bayro ay ma-in dogal ya panalanginan nin Hawhodiyo. Niknò kayi ta naki-ilgo kayi ha bawbabayi ya nititipon bayro. 14 Miha ha bawbabayi ya anti bayro ay hi Lidya ya taga Tiyatira ya maglalakò nin mangaganday tawtila ya kolor obi. Hiya ay anhomamba ha Diyos. Ha panlengè na nin an-i-aral ni Pablo ay impanakem kona nin Diyos ya tompel ya. 15 Napabinyag hi Lidya boy kaganawan kalamowan na ha bali na. Hapa-eg, hinagyat na kayi, ya wana, “No an-ibilang moyo nin hiko ay talagan tinompel ha Pangino-on ay mako kawon makihandà ha bali ko.” Hapa-eg, banà ha pamilit na konnawen ay nako kayin nakihandà ha bali na.

Hi Pablo boy hi Silas ay napiriso ha siyodadnin Pilipos

16 Mihay allo, hin nako kayi ha dogal ya panalanginan ay nakahakbat kayi nin mihay dalaga ya alilà ya ampakaholà banà ha kagagaw-an nin mala-et ya ispirito ya pinomahok kona. Hay aw-amo na ay ampagkama-in nin malakè ya kowalta nin banà ha panonolà na. 17 Habaytoy dalaga ay ampibobolyaw ya anhomono konnawen nili Pablo. “Habayti,” wana, “ya lawlalaki ay ampagsirbi ha Diyos ya Pinakamakapangyariyan. An-ibalità la komoyo no pangno kawo malibri ha kawkasalanan moyo.” 18 Allo-allo ay ombayroy anhalita-en na. Kayà hin nasorayna hi Pablo ha anhalita-en nin hatoy dalaga ay nagpeyeh yan inomarap kona, biha na hinalità ha mala-et ya ispirito ya pinomahok do ha dalaga. “Ha ngalan,” wana, “ni Pangino-on Hisokristo ay ammandawan kata nin mog-alih kona.” Habayto et oras ay nog-alih kona baytoy mala-et ya ispirito.

19 Hin nakit nin aw-amo nin hatoy dalaga ya ayin hilaynan pag-asa nin makakwan malakè ya kowalta ay dinakep la hi Pablo boy hi Silas, biha la hila pinilit nin gintan do ha dogal ya kama-inan nin ma-in katongkolan. 20 Inggawà la hila ha tawtaga Roma ya mangama-in katongkolan boy wanla, “Habayti ya lawlalaki ay Hawhodiyo, boy ampanggawa hilan kagolowan bayri ha siyodad tamo. 21 An-itorò lay kawka-ogali-an ya kontra ha layih tamo nin tawtaga Roma.”

22 Hapa-eg hay kalak-an tawoy anti bayro ay nakilamo do ha aw-amo nin hatoy dalaga nin namahang koni Pablo boy koni Silas. Hay dolo ni Pablo boy Silas ay nilognan inalih nin hatoy mangama-in katongkolan, biha la immanda ya barogen hili Pablo. 23 Hin nayarì hilan pinagbabarog ay impiriso hila, boy hay ampama-alà bayro ha pirisowan ay binibilinan ya hi Pablo boy hi Silas ay bantayan nin mahampat. 24 Kayà hatoy ampama-alà do ha pirisowan ay inggawà na hi Pablo boy hi Silas ha kalo-oblo-oban kowarto ya talagan aghila maka-alih. Hay bitih la ay hinipit nin loway tapì, biha la kinandadowan emen aghila makagalaw.

25 Lomateng ya botlay yabi, hi Pablo boy hi Silas ay nanalangin boy nagkantan pamomori ha Diyos. Kaganawan nin piriso ya anti bayro ay ampanlengè konla. 26 Hapa-eg, biglà nanlayon nin pagkahokaw; kayà nayegyeg baytoy pirisowan. Antimano, kaganawan polta ay nipaglo-at boy nakalag ya tawtikalà ya pinamalol ha kaganawan piriso. 27 Naka-imata baytoy ampama-alà bayro ha pirisowan. Hapa-eg, hin nakit nay nakalo-at ya kaganawan polta ay andap na no nakalayas anay pawpiriso; kayà inanoh nay hondang na ta magpakamati ya dayi, 28 piro binolyawan ya ni Pablo, ya magpakamati. “Anti kayi bayri ya kaganawan.”

29 Hatoy ampama-alà bayro ha pirisowan ay namegpeg nin banà ha kalimowan na. Kayà namakwa yan paghilag na boy nanandalì yan nilomo-ob, biha ya nanlokob ha danin bitih ni Pablo boy ni Silas. 30 Hapa-eg, inlikol na hila, biha ya nagpastang konla, “Anya,” wana, “ya dapat kon gaw-en emen ako malibri ha kaparosawan nin Diyos?”

31 Hinalità kona ni Pablo boy Silas, “Hika,” wanla, “kateng pamilya mo ay tompel koni Pangino-on Hisos emen kawo malibri ha kaparosawan.” 32 Hapa-eg hay Halità nin Diyos ay in-aral ni Pablo boy Silas do ha ampama-alà ha pirisowan boy ha kaganawan kalamowan na ha bali na. 33 Habayto et yabi, hay hawhogat ni Pablo boy Silas ay inoyahan nin hatoy ampama-alà do ha pirisowan. Hin nayarì ay napabinyag ya kateng pamilya na. 34 Hapa-eg hi Pablo boy hi Silas ay in-olì na ha bali na biha na hila pinakan. Maliga ya kateng pamilya na banà ta hila ay nagkama-in nin pantotompel ha Diyos.

35 Lomateng ya bayombokah, hatoy mangama-in katongkolan ya tawtaga Roma ay nangihogò pawpolis nin maghalità ha ampama-alà ha pirisowan nin ombayri: “Palwahan ba-in ya lawlalaki.” 36 Hapa-eg, hinalità nin hatoy ampama-alà ha pirisowan koni Pablo, “Immanda,” wana, “kongko nin hatoy mangama-in katongkolan ya hikawo ni Silas ay palwahan. Kayà ma-arì kawoynan lomikol, balè ha panlomikol moyo ay pakatinek kawo.”

37 Piro tinombay hi Pablo ha mangama-in katongkolan, ya wana, “Ha layih nin tawtaga Roma ay ka-ilangan omarap pon ha hosgado, ta bistawen biha parosawan. Hapa-eg hikayi ya Rawromano ay binarog la ha arapan nin tawtawo. Agla pon pinastang konnawen ya kaptegan, no alwan antimano ay impiriso la kayi. Hapa-eg, labay la kayin palwahan nin ayin makatandà, piro ahè ma-arì. Dapat hila baytoy mangama-in katongkolan ya tawtaga Roma ya mangipalwah konnawen bayri ha pirisowan.”

38 Hatoy hinalità ni Pablo ay imbalità nin hatoy pawpolis do ha mangama-in katongkolan. Hin natanda-an la ya hi Pablo boy hi Silas ay Rawromano ay nalimo hila. 39 Kayà hatoy mangama-in katongkolan ay nako ha pirisowan ta nakikwa hilan tawad koli Pablo. Impalwah la hila ha pirisowan biha la hinalità, “No ma-arì dayi,” wanla, “ay mog-alih kawo bayri ha siyodad.” 40 Hin naka-alih hi Pablo boy hi Silas bayro ha pirisowan ay nako hila ha bali ni Lidya. Pinagka-ilgo la bayroy pawpatel ha Pangino-on ya nititipon ta ampakhawen lay pantotompel la, biha hila nog-alih bayro ha siyodad.

17

Ha siyodad nin Tisalonika

1 Hapa-eg hi Pablo boy hi Silas ay nagdaan ha siyodad nin Ampipolis boy ha siyodad nin Apolonya, biha hila naglako ha malhay ya siyodad nin Tisalonika. Bayro ay ma-in himba-an ya pamititiponan nin Hawhodiyo. 2 Ha lo-ob nin tatloy dominggo, no allon pama-inawa, hi Pablo ay ampako do ha himba-an la, ta an-i-aral na ha tawtawo ya ambahawen na ha Kaholatan nin Diyos ta ombayro ya kina-ogali-an na. 3 An-ipalinaw na baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos, boy ampaptegan na ya hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ka-ilangan matin magdanas nin kadya-dya-an, biha mabiyay oman. Hay hinalità konla ni Pablo ay ombayri, “Habayti,” wana, “hi Apo Hisos ya an-i-aral ko komoyo ay hiya hi Kristo ya impangakò nin Diyos.” 4 Hay ongno ha Hawhodiyo ya ampipanlengè ay tinompel; kayà nakilamo hila koni Pablo boy koni Silas. Kateng Gawgrigo ya ampipanggomalang ha Diyos ay nipantompel, boy ma-in et nin bawbabayi ya mangama-in katongkolan ya tinompel koni Apo Hisos.

5 Banà bayri ha pantotompel nin habaytoy tawtawo ha in-aral konla ni Pablo, hay kanayon ya Hawhodiyo ay na-inggit. Hay ginawà la ay tinipon lay ongnoy ayin kawkowintan tawo ya anti bayro ha plasa ta pinagawà la nin kagolowan bayro ha intiron siyodad. Hapa-eg, pinahok lay bali ni Hason ta antikapen la hi Pablo boy hi Silas, ta labay la hilan kowen nin gitan i-arap ha mangama-in katongkolan. 6 Hin agla makit hi Pablo boy hi Silas, hi Hason kateng kanayon ya pawpatel ha Pangino-on ay pinowirsa lan dinakep nin gintan in-arap ha mangama-in katongkolan bayro ha siyodad. Imbo-angaw nin hatoy nipandakep, “Hi Pablo,” wanla, “boy hi Silas ay ampanggawà kagolowan ha maski ayrin dogal, boy hapa-eg ay anti hila bayri ha siyodad tamo nin 7 pinagkahandà ni Hason ha bali na. Hilay kaganawan ay kontra ha pawpanogò ni Arì Sisar ya ampamo-on bayri ha dogal tamo. Anhalita-en lay ma-in nin kanayon ya arì ya an-ingaten Hisos.” 8 Hin nalengè bayto nin hatoy malakè ya tawo boy hatoy ampipamo-on bayro ha siyodad ay nagolo hilan masyado. 9 Hapa-eg, pinangwanan la hi Hason boy hatoy kanayon ya pawpatel ha Pangino-on nin piyansa la biha la hila pinayagan nin morong.

Ha siyodad nin Biriya

10 Hin yabi ana, hi Pablo boy hi Silas ay inhogò nin hatoy pawpatel ha Pangino-on nin mako ha siyodad nin Biriya. Hin ni-abot hila bayro ay nako hila ha himba-an nin Hawhodiyo. 11 Hay Hawhodiyo ya ampa-iri bayro ha Biriya ay mas mapangabot kisa hatoy ampipampa-iri do ha siyodad nin Tisalonika, ta labaylabay lan manlengè Halità nin Diyos nin leseb ha nakem la. Allo-allo, hay Kaholatan nin Diyos ay ampag-aralan la emen la matanda-an no talagan peteg baytoy an-i-aral ni Pablo. 12 Kayà bayro ay malakè ya Hodiyo ya nipantompel ha Pangino-on. Malakè et ya babayi boy lalaki ya Gawgrigo ya tinompel. Hatoy bawbabayi ay mangatag-ay ya pawpagkatawo.

13 Hapa-eg, nabalita-an nin hatoy Hawhodiyoy ampa-iri ha siyodad nin Tisalonika ya hi Pablo ay ampangaral ha siyodad nin Biriya. Kayà nako hila bayro ta ginolo lay tawtawo. 14 Piro hay ginawà nin hatoy pawpatel ha Pangino-on ay pinalako lan antimano hi Pablo ha ambay dagat. Hi Silas balè boy hi Timotiyo ay nagkabalag bayro ha siyodad nin Biriya. 15 Ma-in ongnoy tawoy nangi-atel koni Pablo angga ha siyodad nin Atinas. Hin magbirayna ha Biriya baytoy nangi-atel koni Pablo ay imbibilin na konla ya hi Silas boy hi Timotiyo ay tampol komamat kona.

Ha siyodad nin Atinas

16 Mintras an-anti-en ni Pablo hi Silas boy hi Timotiyo bayro ha siyodad nin Atinas ay nilomelè ya nin banà ha kalak-an ribolto ya nakit na ya anhambawan nin tawtawo bayro. 17 Kayà nako ya ha himba-an nin Hawhodiyo, ta impalinaw nan mahampat ya Halità nin Diyos ha tawtawoy kapariho nan Hodiyo kateng ha alwan Hawhodiyoy anhomamba ha Diyos. Allo-allo ay ampako ya et ha plasa ta ombayroy anggaw-en na ha tawtawoy anti bayro. 18 Ma-in bayron loway gropo nin mawmanonorò. Hay mihay gropo ay an-ingaten Ipikoryo; hay mihay gropo ay an-ingaten Istowiko. Hay kanayon bayro ha loway gropo ay naghalità, ya wanla, “Anyay anhalita-en nin haba-in ya tawoy madaldal?” Hinalità itaman nin kanayon, “Hay an-i-aral nin haba-in ay tongkol ha andiyosen nin dawdayowan.” Ombayri ya hinalità la ta hay an-i-aral konla ni Pablo ay tongkol koni Apo Hisos ya nabiyay oman, boy tongkol ha nikati ya biyayen oman nin Diyos. 19 Hapa-eg, gintan la hi Pablo ha dogal ya an-ingaten Ariyopago ya pamititiponan nin tawtawoy ampipamo-on ha siyodad, biha la hinalità kona, “Labay nawen,” wanla, “nin matanda-an ba-in ya bayoy aral ya an-itorò mo konnawen. 20 Malakè ya bagay ya anhalita-en moy babayo nawen malengè; kayà labay nawen matanda-an no anyay labay totolen.” 21 Kaganawan taga Atinas kateng dawdayowan ya ampa-iri bayro ay labaylabay makidiskosyon boy makalengè nin bawbagay ya bayo.

22 Hapa-eg hi Pablo ay nireng ha arapan nin hatoy nititipon ta naghalità, ya wana, “Hikawoy tawtaga bayri ha Atinas, angkakit ko ya hikawo ay talagan masyadon rilihyoso. 23 Ha pantotomalà ko bayri ha siyodad moyo, nakit koy dawdogal ya ampaghambawan moyo. Nakakit ako simpri nin mihay altar ya ma-in nakaholat ya ombayri: ‘Habayti ay para ha diyos ya ahè balay.’ Mahampat itaman,” wani Pablo, “ta haba-in ya agmoyo balay ya anhambawan moyo ay haba-in ya ibalità ko komoyo hapa-eg.

24 “Hay Diyos ya ibalità ko komoyo ay hiya ya namalsa nin lotà boy kaganawan bagay ya anti bayro. Hiya ya Pangino-on ha langit boy ha lotà, boy agya ampa-iri ha hawhimba-an ya ginawà nin tawo. 25 Hay tawo ay ahè ma-arì mambi ha Diyos nin panganga-ilangan na, ta hiya ay ahè ampanga-ilangan nin maski anya. Hiyan mismo ya ampambi nin biyay, inanawa, boy kaganawan bagay ha kaganawan tawo. 26 Nangibat ha mihay tawo ya pamalsa nin Diyos nin kaganawan tawo, boy ingkakatak hila nin Diyos ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà. Hiya ya ma-in gawà nin pagkama-in nin nawnasyon, boy hiya ya nambin pi-anggawan nin lotà nin balang nasyon. 27 Habayti ay ginawà nin Diyos emen tamo ya tikapen, ta ha katitikap tamo kona ay maka makit tamo ya ta hiya ay alwan marayò ha balang miha kontamo. 28 Banà ha Diyos, hitamo ay angkabiyay boy angkagawà tamoy balang labay tamon gaw-en. Bilang ombayro ha hinalità nin ongno komoyo ya magaling maghalità ya ombayri: ‘Hitamo ay aw-anak nin Diyos.’

29 “No peteg nin hitamo ay anak nin Diyos ay agtamo ihipen nin hay Diyos ay ribolto ya yarì ha gintò, pilak, o bato ya ginawà nin banà ha kagalingan nin tawo. 30 Hin hato ay pina-olayan nin Diyos ya tawtawo nin ahè bomalay kona, piro hapa-eg ay an-imanda na ha kaganawan tawo ya maghehe hila ha kawkasalanan la. 31 Intaning nin Diyos ya allon panonosga ha kaganawan tawo ya hay manosga ay hi Pangino-on Hisos boy hay ihosga na ay kaptegan. Hiya ay biniyay oman nin Diyos emen mapaptegan ya hiya ya pinilì nin Diyos nin manosga kontamo.”

32 Hin nalengè nin tawtawo baytoy hinalità ni Pablo ya tongkol ha pamiyay oman nin nikati ay pinagsistiyan ya nin ongnoy anti bayro. Piro hay kanayon ay naghalità, ya wanla, “Labay nawen malengè nin oman ba-in ya hinalità mo ya tongkol ha pamiyay oman nin nikati.” 33 Hapa-eg hi Pablo ay nog-alih bayro ha pamititiponan la. 34 Ma-in ongno bayro ya nakilako koni Pablo ta tinompel hila koni Apo Hisos. Kabilang bayro hi Diyonisyo ya miha ha mangama-in katongkolan ha Ariyopago, boy ma-in mihay babayi ya nagngalan Damaris, boy ma-in et kanayon.

18

Ha siyodad nin Korinto

1 Hapa-eg hi Pablo ay nog-alih bayro ha siyodad nin Atinas ta nako ya ha siyodad nin Korinto. 2 Bayro na napagkabalay hi Akila ya mihay Hodiyo ya in-anak ha Ponto. Habayti hi Akila ay kapilateng nin na-ibat ha Italya kalamo nay ahawa na ya hi Prisila, ta pinalayas ni Arì Sisar ya kaganawan Hodiyo ya ampa-iri bayro ha siyodad nin Roma. Hapa-eg, tinibaw ni Pablo hili Akila. 3 Banà ta hi Pablo ay manggagawà nin tolda nin bilang ha anggaw-en nili Akila ay nakipa-iri ya konla boy nagtrabaho yan kalamo la. 4 Hi Pablo, no allon pama-inawa nin Hawhodiyo ay ampako ha himba-an, ta ampalinawan nay Hawhodiyo kateng alwan Hawhodiyo emen hila tompel koni Apo Hisos.

5 Hin nakalateng hi Silas boy hi Timotiyo ya na-ibat ha probinsyan Masidonya, hi Pablo ay ayin anan kanayon ya anggaw-en no alwan ampangi-aral nin Halità nin Diyos ha pamapteg na ha Hawhodiyo nin hi Apo Hisos ay talagan Kristo ya impangakò nin Diyos. 6 Hin kinomontra hila koni Pablo, boy hin naghalità hila nin mangala-et ya bawbagay ya tongkol kona ay intiplag nay gabok ha dolo na biha na hinalità konla, “Kasalanan moyoyna,” wana, “no mipalako kawo ha kaparosawan. Agmoyo koyna mahehe. Pa-ibat hapa-eg ay mako koynan manorò do ha alwan Hawhodiyo.”

7 Kayà inalihan hila ni Pablo ta nako yan napa-iri ha bali ni Tisiyo Hosto ha dani nin himba-an. Alwan Hodiyo hi Hosto piro antompel ya ha Diyos. 8 Hi Krispo ya miha ha ampamo-on ha himba-an nin Hawhodiyo, kateng pamilya na ay tinompel koni Pangino-on Hisos. Malakè et ya tawo bayro ha siyodad nin Korinto ya nakalengè nin torò ni Pablo ay tinompel boy napabinyag.

9 Mihay yabi, hi Pangino-on Hisos ay napakit koni Pablo boy naghalità kona, “Agka,” wana, “malimo boy agmo itegen ya pangangaral mo, 10 ta hiko ay anti komo. Kayà hinoman ya tawo ay ahè mamakakhit komo, ta malakè ya tawo bayri ha siyodad ya antompel kongko.” 11 Banà bayro ha hinalità ni Pangino-on Hisos, hi Pablo ay nanatili bayron lo-ob nin mihay ta-on boy kagitnà, ta ampangitorò ha tawtawo nin Halità nin Diyos.

12 Piro hin hi Galyon ya gobirnador ha probinsyan Akaya, hay Hawhodiyo ay nangapisosondò nin komontra koni Pablo. Kayà dinakep la ya, biha la ya gintan nin in-arap ha hosgado. 13 “Habayti ya tawo,” wanla, “ay ampanorò ha tawtawo nin homamba ha Diyos ha kanayon ya paraan ya kontra ha layih nawen.”

14 Maghalità dayi hi Pablo, piro na-onawan ya ni Galyon nin naghalità ha Hawhodiyo, ya wana, “No hay kaso nin haba-in ya tawo ya gintan moyo kongko ay panggawà nin masyadoy kala-etan ay leng-en katawo; 15 piro banà ta hay riklamo moyo ay tongkol ha labay totolen nin hawhalità, ngawngalan nin tawtawo, boy sarili moyon layih ay hikawoy ba-alà mangariglo nin haba-in ta agko labay manosga nin ombahen ya bawbagay.” 16 Hapa-eg, hila ay pina-alih na do ha panosgawan. 17 Hi Sostinis ya miha ha ampamo-on do ha himba-an nin Hawhodiyo ay dinakep nin tawtawoy alwan Hodiyo, ta binogbog la ha arapan nin hosgado. Maski angkakit ni Galyon baytoy anggaw-en la ay ampa-olayan na hila.

Hi Pablo ay nog-alih ha siyodad nin Korintota nakon nangaral ha kanayon ya dawdogal

18 Hi Pablo ay nanatili bayro ha siyodad nin Korinto nin ongnoy pana-on. Hapa-eg, napatawo ya ha pawpatel ha Pangino-on bayro biha ya nanigè ya hay kalamo na ay hi Prisila boy hi Akila. Hin ni-abot hila ha banowan Singkriya ay napa-orog hi Pablo, palatanda-an nin natopad anay pangakò na ha Diyos. Hapa-eg, hinomakay hila ha barko nin magpalako ha probinsyan Sirya. 19 Hin ni-abot hila ha siyodad nin Ipiso, hi Akila boy hi Prisila ay imbalag ni Pablo, ta nako ya ha himba-an nin Hawhodiyo nin nakipalinaw ha tawtawo bayro. 20 Pinaki-ilgowan la hi Pablo nin maboyot ya pon bayro konla, piro agya pinomayag; 21 no alwan napatawo ya konla boy hinalità na ya ombayri: “No kalabayan nin Diyos,” wana, “ay magbira ko bayri.” Hapa-eg hi Pablo ay hinomakay ha barko nin nog-alih ha siyodad nin Ipiso.

22 Hin ni-abot ya ha siyodad nin Sisarya ay nako ya ha siyodad nin Hirosalim, ta tinibaw nay gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on bayro; biha ya nagpalako ha siyodad nin Antiyokiya ha probinsyan Sirya. 23 Nalabah ya ongnoy pana-on nin impanatili na bayro, hiya ay nagpalakoyna et ha probinsyan Galasya boy ha probinsyan Prigya. Bayro ay ampakhawen nay pantotompel nin kaganawan antompel ha Pangino-on.

Hi Apolos ay nako ha siyodad nin Ipisoboy ha siyodad nin Korinto

24 Ma-in mihay Hodiyo ya nagngalan Apolos ya nako ha siyodad nin Ipiso. Hiya ay taga Alihandriya ya angkasakopan nin nasyon Ihipto. Hi Apolos ay magaling maghalità boy angka-intindiyan nan mahampat ya Kaholatan nin Diyos. 25 Hay tongkol ha biyay ni Apo Hisos ay intorò kona; kayà leseb ya nakem na nin mangi-aral boy mangitorò nin tongkol koni Apo Hisos maski hay natanda-an nan bongat ay tawtorò ya tongkol ha pamiminyag ni Howan. 26 Nilomo-ob hi Apolos ha himba-an nin Hawhodiyo boy makhaw ya nakem nan manorò bayro. Hin nalengè ya ni Prisila boy Akila ay hinagyat la yan mako ha bali la, ta tinoro-an la yan malakè ya bagay ya tongkol koni Apo Hisos ya agna et tandà.

27 Hapa-eg, labay ni Apolos nin mako ha probinsyan Akaya; kayà hatoy ampipantompel ha Pangino-on bayro ha Ipiso ay nanambay kona nin nanolat ha pawpatel la ha Pangino-on ya ampa-iri ha probinsyan Akaya emen mahampat ya panananggap la koni Apolos. Hin ni-abot hi Apolos bayro ha probinsyan Akaya, hay ampipantompel ha Pangino-on nin banà ha kahampatan ingangalo nin Diyos ay malhay ya na-itambay na konla. 28 Ha arapan nin tawtawo, hi Apolos ay diniskosyon nin Hawhodiyo, piro ha kagalingan na ay ayin hila nin magawà kona. Ha pangibaha na konla nin Kaholatan nin Diyos ay pinaptegan na ya hi Apo Hisos ay talagan hi Kristo ya impangakò nin Diyos.

19

Hin anti hi Pablo ha siyodad nin Ipiso

1 Mintras anti hi Apolos ha siyodad nin Korinto, hi Pablo ay nagdaan ha dawdogal ya kabakilan anggan ni-abot ya ha siyodad nin Ipiso. Bayro na nakit ya ongnoy ampipantompel ha Pangino-on. 2 Pinastang hila ni Pablo, “Tinanggap moyoyna nayì,” wana, “ya Ispirito nin Diyos hin tinompel kawo ha Pangino-on?”

Tinombay hila, “Ahè,” wanla, “ni agnawen et nalengè ya ma-in awod nin Ispirito nin Diyos.”

3 “No ombayro awod,” wani Pablo, “anyay klasin paminyag ya tinanggap moyo?”

“Napabinyag kayi,” wanla, “nin bilang ombayro ha paminyag ni Howan Mamiminyag.”

4 Hapa-eg, hinalità ni Pablo, ya wana, “Bininyagan ni Howan ya tawoy naghehe ha kawkasalanan na, boy hinalità na et ha tawtawo ya ka-ilangan hilan tompel do ha miha ya lomateng ya angkahoyot kona ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisos.” 5 Hin nalengè bayti nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on bayro ha Ipiso ay napabinyag hila ha ngalan ni Pangino-on Hisos. 6 Hapa-eg, hin pinababowan ni Pablo nin gamet na ya balang miha konla, hay Ispirito nin Diyos ay pinomahok konla. Kayà nakapaghalità hila nin kahalakoy hawhalità, boy hinalità lay impahalità konla nin Diyos. 7 Hila baytoy kaganawan ay mangalabinloway lalaki.

8 Ha lo-ob nin tatloy bowan, hi Pablo ay ampako ha himba-an nin Hawhodiyo. Hiya ay ma-in katapangan nin mangipalinaw ha tawtawo, ta ampagsikapan na nin hila ay minto-o ha torò nay tongkol ha pamomo-on nin Diyos. 9 Piro hay ongno konla ay ahè labay minto-o banà ha katya-an nin nakem la. Ampaghalità hila et nin mangala-et ya bawbagay ya tongkol ha pantotompel koni Pangino-on Hisos ha arapan nin tawtawo; kayà inalihan hila ni Pablo. Gintan nay ampipantompel ha Pangino-on, ta ha ampanoro-an ni Tirano ay bayro impagpatoloy ni Pablo ya pagpalinaw nan allo-allo. 10 Ha lo-ob nin loway ta-on ay pirmin ombayro ya anggaw-en ni Pablo. Kayà ha probinsyan Asya, kaganawan tawo bayro mag-in Hodiyo o alwa ay nakalengè nin Halità nin Diyos.

11 Hapa-eg hay Diyos ay namagawà koni Pablo nin malakè ya papag-ispantawan. 12 Kayà hay pawpanyò o maski anyay klasin dolo ya nipadnà ha nawini ni Pablo ay angkowen nin tawtawo nin ipadnà ha mangama-in masakit. Kaganawan tawoy ma-in masakit ya napadna-an nin hatoy dolo ay anhomampat, boy hay mangala-et ya aw-ispirito ya pinomahok konla ay ampog-alih.

Hay lawlalaki ya aw-anak ni Siba

13 Ma-in ongnoy Hodiyo ya ampitala-talà nin mama-alih nin mangala-et ya aw-ispirito ya nanobok nin nanggamit nin ngalan ni Pangino-on Hisos. Ha pama-alih la nin mangala-et ya aw-ispirito, hay anhalita-en la ay ombayri: “An-imanda ko komoyo ha ngalan ni Hisos ya an-i-aral ni Pablo ay mog-alih kawo bahen.” 14 Ombayri simpri ya anggaw-en nin pitoy lalaki ya aw-anak ni Siba ya pinakapo-on nin pawparì Hodiyo.

15 Minghan, hin immanda la baytoy ombayro ay hinalità konla nin mala-et ya ispirito ya ombayri: “Tandà ko no hino hi Hisos boy no hino hi Pablo, piro hikawo ay agko tandà no hino kawo.” 16 Hapa-eg, dinawohong hila nin hatoy tawoy ma-in mala-et ya ispirito. Natalo na hila; kayà hila ay nowayon nilomikol bayro ha bali. Hila ay nalo-hokan boy hay nawini la ay nangahohogatan.

17 Habaytoy pangyayari bayro ha siyodad nin Ipiso ay nabalita-an nin kaganawan tawoy ampa-iri bayro. Hilay kaganawan ay nalimo boy lalò lan inggalang ya ngalan ni Apo Hisos. 18 Malakè ya ampipantompel ha Pangino-on ya nangamin ha tawtawo nin tongkol ha gawgawà lay mangala-et. 19 Malakè ya magsasalimangka ya nanipon nin lawlibroy anggamiten la ta pino-olan la ha arapan nin tawtawo. Hin kinowinta lay alagà nin hatoy lawlibro ay inomabot nin limampò ya liboy kowalta ya pilak. 20 Ha pangyayari ya habayto ay nibahwag ya Halità nin Diyos. Kayà lalò nilomakè ya ampipantompel ha Pangino-on.

Nagkagolo ha siyodad nin Ipiso

21 Hin nayarì bayto, hi Pablo ay nagdisisyon nin magdaan ha probinsyan Masidonya boy ha probinsyan Akaya, biha ya magdiritso nin mako ha siyodad nin Hirosalim. “Pamaka-ibat ko bayro,” wani Pablo, “ay ka-ilangan kon mako ha siyodad nin Roma.” 22 Hapa-eg, hay lowa ha kawkatambay ni Pablo nin ampanorò ya hi Timotiyo boy hi Irasto ay inhogò na nin ma-ona ha probinsyan Masidonya, ta hiya ay nanatili pon ha probinsyan Asya.

23 Hin habayto, hin anti et hi Pablo bayro ha siyodad nin Ipiso ay nagkama-in nin malhay ya golo, ta hay tawtawo bayro ay agla labay ya an-itorò ni Pablo ya tongkol koni Pangino-on Hisos. 24 Habayti ya kagolowan ay nag-ompisa koni Dimitriyo ya manononaw nin pilak, ta anggaw-en nan mangayamò ya bawbali ya emen bali nin andiyosen lay babayi ya an-ingaten Diyana. Habayti ya anggaw-en ni Dimitriyo ay ampakakitan na nin malhay ya kowalta ha tambay nin tawtawo ya ampagtrabaho kona. 25 Tinipon ni Dimitriyo ya kaganawan katambay na boy kanayon et ya kawkapariho la nin ombayroy trabaho ta wana konla, “Kawkalamowan, tandà moyo ya angkatobò tamo ha kapanikapan ya habayti. 26 Angkakit moyo boy angkabalita-an moyo et no anyay anggaw-en ni Pablo. Ha pangangaral na ay anhalita-en na ya hay rawribolto ya anggaw-en nin tawtawo ay alwan Diyos. Malakè anay tawo ya napapinto-o na, alwan bongat bayri ha siyodad nin Ipiso no alwan kateng ha intiron probinsyan Asya. 27 Ha pangyayari ya habayti ay alwan bongat kapanikapan tamo ya ma-lihan kowinta, no alwan maka kateng bali nin andiyosen ya babayi ya an-ingaten Diyana ay ma-lihan kowinta. No magka-ombayro ay ma-lihan rispito ya tawtawo koni Diyana ya anhambawan nin tawtawo ha probinsyan Asya boy ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà.”

28 Hin nalengè bayti nin hatoy kawkalamowan ni Dimitriyo nin ampagtrabaho ay masyado hilan namahang. Imbo-angaw lay, “Makapangyariyan,” wanla, “hi Diyana ya anhambawan nawen nin tawtaga Ipiso.” 29 Antimano, hay kaganawan tawo bayro ha siyodad nin Ipiso ay nagkagolo. Hi Gayò boy hi Aristarko ya taga probinsyan Masidonya ay anti bayro hin habayto ta kalamo hila ni Pablo nin antomalà. Hila ay dinawohong nin hatoy tawtawo nin gintan ha plasa ya pamititiponan nin tawtaga Ipiso. 30 Labay dayi ni Pablo nin mako bayro ta ka-ilgowen na baytoy tawtawo, piro agya pinayagan nin hatoy ampipantompel ha Pangino-on. 31 Kateng aw-amigo ni Pablo ya ongnoy opisyalis bayro ha probinsyan Asya ay namagtan pabalità kona ya agya pakit do ha plasa ya ma-in ampaggolo. 32 Hatoy tawtawoy ampipagkagolo ay ahè antonggen mambo-angaw. Alwan pariparihoy halità ya an-ibo-angaw la, ta kalak-an konla ay ahè magtandà no antà anti hila bayro nin ampititipon. 33 Hi Alihandro ya miha ha Hawhodiyo ay intolak nin kawkapariho nan Hodiyo nin mako ha arapan nin hatoy kalak-an. Hiya ay nagmostra ha tawtawo nin pakatinek emen na ma-ipalinaw konla ya hiya boy kawkalamowan na ay ayin kasalanan ha ampangyari. 34 Piro hin natanda-an nin hatoy tawtawoy nititipon bayro ya hi Alihandro ay Hodiyo ay sabaysabay hilan nambo-angaw nin ombayri: “Makapangyariyan,” wanla, “hi Diyana ya anhambawan nawen bayri ha Ipiso.” Sigisigi ya pangibo-angaw la nin habayto anggan na-abot nin mangaloway oras.

35 Hay pamibobo-angaw la ay napatinek nin sikritaryo nin habaytoy siyodad, biha na hinalità konla ya ombayri: “Hikawoy kapara kon ampa-iri bayri ha Ipiso, tandà nin kaganawan tawo ha ayri paman ya dogal ya an-asiwa-en tamon mahampat ya bali ni Diyana ya anhambawan tamo. Katanda-an et nin kaganawan ya an-asiwa-en tamon mahampat ya ribolto ya na-ibat ha langit, hatoy riboltoy kawangis ni Diyana. 36 Habayti ay ahè ma-arì pabongkoken nin maski hinoy tawo. Kayà pakatinek kawo, boy agkawo magpabigla-biglà nin manggawà nin maski anya. 37 Habayti ya loway tawo ya gintan moyo bayri ay ahè nanakaw nin anyaman ya bagay ha bali ni Diyana ya anhambawan tamo, boy aghila naghalità nin mala-et ya kontra kona. 38 No hi Dimitriyo boy kawkalamowan nan magtatarabaho ay ma-in bara-nan nin mangidimanda nin maski hino ay ma-in hosgado ya dapat lan lakwen, boy ma-in bayro nin mangama-in katongkolan. Bayro ay ma-arì magdimanda ya maski hino. 39 Piro no ma-in kawo et nin kanayon ya labay nin ihombong ay ka-ilangan pi-i-ilgowan nin kalak-an. 40 Alwan mahampat ya mangyari kontamo no ma-in mangiriklamo kontamo ha gobirno nin banà ha kagolowan bayri hapa-eg. Ayin tamon maganday rason ya ma-itobay konla.” 41 Hin nayarì nin naghalità baytoy sikritaryo ay pina-orong naynay tawtawo.

20

Hay pamako nili Pablo ha probinsyan Masidonyaboy ha probinsyan Akaya

1 Hin nayarì baytoy kagolowan bayro ha siyodad nin Ipiso ay impa-ingat ni Pablo ya ampipantompel ha Pangino-on ta pinakhaw nay nakem la, biha ya napatawo konla nin mako ha probinsyan Masidonya. 2 Balang dogal ya angkaranan na ay malakè ya an-i-aral nay pamakhaw nakem nin ampipantompel ha Pangino-on. Hapa-eg, ni-abot ya ha probinsyan Akaya. 3 Nanatili ya bayro nin tatloy bowan biha ya dayi homakay ha barko nin magpalakon probinsyan Sirya. Piro hin natanda-an na ya hiya ay labay patyen nin kawkapariho nan Hodiyo ya ahè antompel ha Pangino-on ay nagdisisyon yan magbira nin magdaan ha probinsyan Masidonya. 4 Hay nakilako koni Pablo ya taga Biriya ay hi Sopatro ya anak ni Piryo. Hay tawtaga Tisalonika itaman ya nakilako ay hi Aristarko boy hi Sigondo. Nakilako simpri hi Gayò ya taga Dirbi, kateng hi Timotiyo, Tikiko, boy hi Tropimo ya tawtaga Asya. 5-6 Hiko itaman hi Lokas ya nanolat nin habayti ay hinakbat ni Pablo ha siyodad nin Pilipos. Hatoy pitoy lalaki ya nakilako koni Pablo ay na-ona ha siyodad nin Trowas ta bayro la kayi nin inantì. Hikayi balè ay nanatili bayro ha siyodad nin Pilipos anggan nayarì ya Pistan pamangan tinapay ya ayin pampalbag. Hapa-eg, hinomakay kayi ha barko nin nagpalako ha siyodad nin Trowas. Limay allo nin pinowayon barko biha kayi ni-abot. Hikayi kateng hatoy pitoy kalamowan nawen ay nanatili bayro ha Trowas nin pitoy allo.

Hay panibaw ni Pablo ha siyodad nin Trowas

7 Hapa-eg, hin lomateng ya allon Dominggo ay nititipon kayi ya kaganawan ampipantompel ha Pangino-on, ta gaw-en nawen baytoy pamangan tinapay ya pamanemteman nin pagkamati ni Apo Hisos. Banà ta labay ni Pablo nin mog-alih nin ika-ibokah ay nangaral ya ha tawtawo anggan botlay yabi. 8 Ha tag-ay bali ya kowartoy pinititiponan nawen ay malakè ya kingki ya pinaghilag nawen. 9 Bayro ay ma-in malagò ya lalaki ya nagngalan Iyotiko ya ampiknò ha pasamano nin dorwangan. Banà ha kaboyotan pangaral ni Pablo, hi Iyotiko ay nakakatonggà anggan hiya ay talagan nakakatoloy. Hapa-eg, narabò ya nin pa-ibat ha ikatlon grado angga ha lotà. Hin nilako la yan kinwa, hiya ay nati ana. 10 Nona-oy hi Pablo ta nilokoban na hi Iyotiko nin tinakeh, biha na hinalità do ha tawtawo, “Agkawo,” wana, “mahlak ta nabiyay yan oman.” 11 Hapa-eg hi Pablo ay nolì ana et ha tag-ay bali ta nilalamo kayin nangan tinapay ya pamanemteman nawen nin pagkamati ni Apo Hisos. Hin nayarì kayin nangan ay insigi ni Pablo ya panonorò na anggan hinomilà ya allo biha kayi nog-alih. 12 Hi Iyotiko ay angkabiyay ana ya in-orong la ha bali na. Banà ha pangabiyay nan oman, hila ay masyadon nilomiga.

Hin nog-alih hi Pablo ha siyodad nin Trowasay nako ya ha siyodad nin Milito

13 Hapa-eg hikayi ay hinomakay ha barko nin nagpalako ha siyodad nin Ason, ta bayro nawen ihakay hi Pablo ya nagdaan ha lakatan ya nowakon hinomakbat bayro. Ombayri ya ginawà nawen ta ombayro ya imbibilin na. 14 Kayà hin nangapipikit kayina bayro ay hinomakay yaynan kalamo nawen nin nako ha banowan Mitilini. 15 Ika-ibokah, nog-alih kayi bayro boy ni-abot kayi ha eteb islan Kiyo. Homonoy allo ay niparaan kayi ha islan Samos, biha homonoyna et ya allo ay ni-abot kayi ana ha siyodad nin Milito. 16 Agkayi nagdaan ha siyodad nin Ipiso ta ahè labay ni Pablo nin maboyotan kayi ha probinsyan Asya. Ampag-aporah ya ta labay nan mi-abot kayi ha siyodad nin Hirosalim biha Pistan Pintikostis.

Hi Pablo ay napatawo ha ampipama-alàha ampipantompel ha Pangino-onha siyodad nin Ipiso

17 Hapa-eg, hin ni-abot kayi ha siyodad nin Milito, hi Pablo ay namagtan pabalità ha ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ha siyodad nin Ipiso ya hila ay homakbat kona ha siyodad nin Milito. 18 Kayà hin nangapipikit kayi ay hinalità ni Pablo konla, “Tandà moyo,” wana, “no pangnoy pamakilamo ko komoyo pa-ibat hin primiro kon nilomateng bayri ha probinsyan Asya. 19 Tandà moyo et ya ha pagsisirbi ko ha Pangino-on ay ampagmaka-aypà akon nakem boy ampanangih maski masyadoy panonobok kongko ya ginawà nin Kawkahodiyo ko ya ampanangkà nin mamati kongko. 20 Tandà moyo simpri ya agko ampag-alangan nin mangaral komoyo nin maski anyay bagay ya ikahampat moyo. Antoro-an katawo ha arapan nin kalak-an tawo boy anlakwen katawon toro-an ha bawbinali moyo. 21 Hay an-ipakatoro-torò ko ha Kawkahodiyo ko boy ha alwan Hawhodiyo ay dapat hilan pakarani ha Diyos boy paghehean lay kawkasalanan la, ta tompel hila koni Pangino-on Hisos.

22 “Ha panhohomonol ko ha an-ipanogò kongko nin Ispirito nin Diyos ay mako ko ha siyodad nin Hirosalim ya agko tandà no anyay mangyari kongko bayro. 23 Hay tandà kon bongat, balang siyodad ya lakwen ko ay an-ipatandà kongko nin Ispirito nin Diyos ya hiko ay mapiriso boy kawkadya-dya-an ya an-arapen ko. 24 Piro agko ampa-alaga-an ya biyay ko. Labay kon mayarì ya impahimalà kongko ni Pangino-on Hisos, hatoy pangi-aral nin Mahampat ya Balità ya tongkol ha kahampatan ingangalo nin Diyos.

25 “Angga hapa-eg ay antomalà akon mangi-aral komoyo nin tongkol ha pamomo-on nin Diyos. Piro hapa-eg ha mog-alih ako bayri komoyo ay agmoyo koyna makit oman. 26 Kayà anhalita-en ko komoyo hapa-eg ya no hinoman komoyo ya mipalako ha impirno ay alwa koynan kasalanan, 27 ta agko nagkolang ha pangibalità ko komoyo nin kalabayan nin Diyos para komoyo. 28 I-atap moyoy sarili moyo kateng kaganawan ampipantompel ha Pangino-on, ta hikawo ya pinilì nin Ispirito nin Diyos nin mangasiwà konla. Asiwa-en moyo ya gropo nin ampipantompel ha Diyos, ta mismon Anak nin Diyos ya hi Apo Hisos ay nantolò ya dayà ha pangakò na nin kawkasalanan la ta hila ay pag-ikon nin Diyos. 29 Tandà ko ya no ayin akoyna bayri ay ma-in mangabongkok ya tawtawoy mako komoyo. Hila ay bilang tawtigri ya manirà komoyo ta hay intinsyon la ay alihen lay pantotompel moyo ha Pangino-on. 30 Mismon bayri komoyo ma-ibat ya tawtawoy magtotol nin kabongkokan. Agla itorò ya kaptegan ta labay lan ayonan hila nin kanayon ya ampipantompel ha Pangino-on. 31 Kayà mag-atap kawo emen agla kawo maloko. Ihipen moyo ya ha lo-ob nin tatloy ta-on ay allo yabi katawon antoro-an boy ampanangih ako banà ta labay ko nin hikawo ay homonol koni Apo Hisos.

32 “Hapa-eg ay an-ipahimalà katawo ha Diyos boy ha Halità nay makapatibay nin pantotompel moyo. Ha kahampatan ingangalo na ay biyan na kawo nin bawbagay ya para ha tawtawoy pinilì na. 33 Agko ampangamkam nin kowalta, gintò, o dawdolo ya ikon nin hinoman ya tawo. 34 Mismon hikawo ya magtandà nin an-itrabaho koy sarili kon gamet para ha sarili kon pawpanganga-ilangan boy emen ako makatambay ha pawpanganga-ilangan nin kawkalamowan ko. 35 An-ipakit ko komoyo ya alimbawà ya dapat moyon towaren. Ha ombayro ay makatambay tamo ha manga-irap. Ahè angka-alih ha nakem ko baytoy hinalità ni Pangino-on Hisos ya ombayri: ‘Mas maliga ya tawoy ampambi kisa tawoy ampananggap.’ ”

36 Hin nayarì naghalità hi Pablo ay nanalimokod ya kateng hatoy ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ta nanalangin ya. 37 Hapa-eg, nanangih hilay kaganawan, biha la tinakeh hi Pablo boy inalekan. 38 Masyadoy kalele-an la banà do ha hinalità konla ni Pablo ya agla yayna makit nin oman. Hapa-eg, in-atel la ya ha barko ya hakyan na.

21

Hili Pablo ay nako ha siyodad nin Hirosalim

1 Hin nakapatawo kayi konla ay hinomakay kayi ha barko nin nagdiritso ha islan Kos. Homonoy allo ay ni-abot kayi ha islan Rodas, biha kayi nako ha banowan Patara. 2 Hin ni-abot kayi bayro ay nakakit kayi nin barko ya mako ha probinsyan Pinisya. Hinomakay kayi ta nanigè ana. 3 Ha pamowayo nin barko ya hinakyan nawen ay angkatamolawan nawen ya islan Sipri ha bandan oki nawen, piro nagdiritso kayi nin nagpalako ha probinsyan Sirya. Lomateng ha siyodad nin Tiro ay nagtegen ya barko ta mangi-aypà nin kawkarga. Hapa-eg, nilomombah kayi. 4 Bayro ay nakakit kayi nin ongnoy antompel ha Pangino-on ya pinakihanda-an nawen nin pitoy allo. Impanakem konla nin Ispirito nin Diyos ya ma-in mangyari koni Pablo ha siyodad nin Hirosalim; kayà binawalan la yan mako bayro. 5 Piro hin na-abot ya ikapiton allo ay mog-alih kayina. Kaganawan lalaki ya ampipantompel ha Pangino-on kalamoy aw-ahawa la boy aw-anak la ay nakilakon nangi-atel konnawen ha likol nin siyodad angga ha ambay dagat. Bayro ay nanalimokod kayi ta nanalangin. 6 Hapa-eg, napatawo kayi konla; hinomakay kayi ha barko; hila balè ay norong ana.

7 Pa-ibat bayro ha siyodad nin Tiro ay nagpatoloy kayi ha biyahi nawen anggan ni-abot ha siyodad nin Tolimayda. Bayro nawen kinomosta ya pawpatel ha Pangino-on boy bayro kayi nanatili nin mihay yabi. 8 Hinomonoy allo ay nagpatoloy kayi ha paninigè nawen anggan ni-abot kayi ha siyodad nin Sisarya. Nakihandà kayi ha bali ni Pilipi ya mangi-aral nin Mahampat ya Balità. Hiya ay miha ha pitoy lalaki ya pinilì hin hato ha siyodad nin Hirosalim nin manambay ha aw-alagad ni Apo Hisos. 9 Hi Pilipi ay ma-in apat ya anak ya dalagay mawmanonorò. Hay an-itorò la ay an-ipanakem konla nin Ispirito nin Diyos.

10 Peleg nawen bayro nin ongnoy allo ay nilomateng ya mihay propita ya nagngalan Agabo ya na-ibat ha probinsyan Hodiya. 11 Nilako na kayin tinibaw. Hapa-eg, kinwa nay tagkeh ni Pablo ta binalol nay sarili nan bitih boy gamet biha na hinalità ya impahalità kona nin Ispirito nin Diyos ya ombayri: “Hay ma-in ikon nin habayti ya tagkeh ay balolen nin Hawhodiyo ha siyodad nin Hirosalim nin bilang ombayri, biha la ya igwà ha gamet nin alwan Hawhodiyo.”

12 Hin nalengè nawen baytoy hinalità ni Agabo, hikayi boy hatoy kanayon ya taga bayro ya ampipantompel ha Pangino-on ay naki-ilgo koni Pablo nin agnayna itoloy ya pamako na ha siyodad nin Hirosalim. 13 Piro hinalità konnawen ni Pablo, “Antà,” wana, “nin ampanangih kawo? Ampakapeyen moyoy nakem ko. Nakahandà ako, alwan bongat balolen no alwan maskin patyen ha siyodad nin Hirosalim alang-alang ha ngalan ni Pangino-on Hisos.” 14 Banà ta ahè paha-ad hi Pablo ay integen nawen ana ya pamawal kona. Hay hinalità nawen tana ay “Mangyari ya kalabayan nin Pangino-on.”

15 Nalabah ya ongnoy allo ay naghandà kayi ta nanigè kayi nin nako ha siyodad nin Hirosalim. 16 Hay ongnoy ampipantompel ha Pangino-on ya taga bayro ha Sisarya ay nakilako konnawen, ta in-atel la kayi ha bali ni Mason ya pakihanda-an nawen. Hi Mason ay taga islan Sipri boy hiya ay naboyot anan tinompel ha Pangino-on.

Hay pawpangayayari hin nilomateng hi Pabloha siyodad nin Hirosalim

17 Hin ni-abot kayi ha siyodad nin Hirosalim, hay pawpatel ha Pangino-on bayro ay maligan nananggap konnawen. 18 Ika-ibokah, hikayi nili Pablo ay nako koni Santiyago. Kaganawan ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ay anti bayron ampititipon. 19 Kinomosta hila ni Pablo biha na imbalità konla ya kaganawan nangyari ya impagawà kona nin Diyos ha alwan Hawhodiyo.

20 Hin nalengè la bayto, hila ay namori ha Diyos. Hapa-eg, hinalità la koni Pablo, ya wanla, “Tandà mo, patel, ya liboliboy Kahodiyo tamo ya tinompel ha Pangino-on, piro ampakahonolhonolen la et ya kawkapanogo-an ya inggawà kontamo ni Moysis. 21 Hapa-eg, nabalita-an la ya an-itorò mo ha kaganawan Hodiyo ya ampa-iri ha dawdogal nin alwan Hodiyo ya aghilayna nin homonol ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis. An-itorò mo et kano ya hay aw-anak la ay agana mistil toli-en, boy aghila homonol ha kawka-ogali-an tamon Hawhodiyo. 22 Anya,” wanla, “ya gaw-en tamo hapa-eg emen la matanda-an ya hay nabalita-an la ay alwan peteg. Sigoradon matanda-an la ya hika ay nakalateng. 23 Hay mahampat ay honolen mo bayti ya ibalità nawen komo. Bayri ay ma-in apat ya lalaki ya nagpangakò ha Diyos. 24 Makilako ka konla emen ka makapakilamo konla ha ka-ogali-an lay paglilinis boy hika ya mamayad nin gawgastos la. Hapa-eg, pa-orog hilayna. Ha ombayro ay matanda-an nin kaganawan ya hay nabalita-an la ya tongkol komo ay alwan peteg, ta mismon hika ay anhomonol ha kawkapanogo-an ni Moysis. 25 Hay tongkol itaman ha alwan Hawhodiyo ya ampipantompel ha Pangino-on ay hinolatan nawen ana. Hinalità nawen konla ya aghila mangan nin pamamangan ya indolog ha alwan peteg diyos, boy aghila mangnà nin dayà boy ayop ya pinatin binikhe. Aghila simpri nin mamabayi o makilalaki.”

26 Ika-ibokah, gintan ni Pablo baytoy apat ya lalaki ta ginawà lay paglilinis. Hapa-eg, nilomo-ob hila ha bali nin Diyos, ta impatandà la ya ma-in hila et nin pitoy alloy paglilinis angga ha ma-abot ya allo ya balang miha konla ay magpati nin ayop ya ma-idolog, kaptegan nin hay pangakò la ay natopad ana.

Hi Pablo ay dinakep ha lo-ob bali nin Diyos

27 Hapa-eg, hin maraninan malabah baytoy pitoy allo ya paglilinis nili Pablo, ma-in ongnoy Hodiyo ya taga Asya ya nakakit koni Pablo bayro ha lo-ob bali nin Diyos. Pinapahang lay kalak-an tawo ta pagkatambay la nin mandakep koni Pablo. 28 Kayà imbolyaw la ya ombayri: “Kawkapara nawen inalalak ni Israyil, tambayan moyo kayi. Hiya bayti ya tawo ya ampako ha kaganawan dogal nin manorò nin kontra kontamon aw-inalalak ni Israyil, boy kontra ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis. Ampanorò ya et nin kontra bayri ha bali nin Diyos, boy andemekan na bayti ta inlo-ob na bayri ya tawtawoy alwan Hodiyo.” 29 (Ombayri ya hinalità la ta nakit la hi Tropimo ya taga Ipiso bayro ha siyodad nin Hirosalim nin kalamo ni Pablo. Kayà andap la no gintan ni Pablo hi Tropimo bayro ha bali nin Diyos.)

30 Hapa-eg, halos kaganawan tawo bayro ha siyodad nin Hirosalim ay nagkagolo. Kayà hi Pablo ya anti bayro ha lo-ob bali nin Diyos ay pinowayo lan dinawohong, biha la ya pinaggoloygoloy nin inlikol bayro ha bali nin Diyos. Antimano, inharà lay polta nin hatoy bali nin Diyos. 31 Labay la dayi nin patyen hi Pablo piro ma-in nakon naghombong ha koronil nin hawhondalò nin taga Roma nin hay tawtawo ha siyodad nin Hirosalim ay ampipaggolo. 32 Antimano, nanigè baytoy koronil kalamo na ya ongnoy opisyal boy ongnoy hondalò ta nako hila bayro ha ampipaggolo. Hin nakit nin hatoy tawtawo ya anlomateng baytoy koronil kateng hawhondalò na ay integen lay pamogbog la koni Pablo.

33 Napakarani baytoy koronil ta dinakep na hi Pablo biha na immanda ya hi Pablo ay balolen nin loway tikalà. Hapa-eg, pinastang nay tawtawo no hino hi Pablo boy no anyay ginawà na. 34 Hay an-ibolyaw nin tawtawo ay alwan paripariho. Banà ha kagolowan ay ahè ma-intindiyan nin hatoy koronil no anyay nangyari. Kayà minandawan nay tawtawowan na nin gitan hi Pablo ha kowartil. 35 Hin ni-abot hila ha aran nin kowartil, hi Pablo ay hinapwat nin hawhondalò ta labay yan ayowen nin hatoy tawtawoy masyadon ampamayani. 36 Hinomono hilay kaganawan ta an-ibolyaw lay, “Patyen ya!”

Indipinsa ni Pablo ya sarili na

37 Hin ilo-ob layna hi Pablo do ha kowartil ay nakitotol ya do ha koronil ha halità nin Grigo, ya wana, “Ma-in ako dayin labay halita-en komo; ma-arì nayì?”

Tinombay baytoy koronil, ya wana, “Tandà mo awod maghalità nin halità Grigo! 38 Alwa nayì nin hika baytoy taga Ihipto ya nanagyat nin apat ya libo katawo ta paglamo mo nin mako ha powiray dogal ta lomaban ha gobirno?”

39 Tinombay hi Pablo, “Hiko ay Hodiyo ya taga Tarso ha probinsyan Silisya. Hay siyodad nin Tarso ya pina-iriyan ko ay alwan basta siyodad. Hapa-eg, an-awoken ko komo ya payagan mo ko nin maki-ilgo bayri ha tawtawo.”

40 Hi Pablo ay pinayagan nin hatoy koronil. Kayà hi Pablo ay nireng do ha aran nin kowartil, biha na minostrawan ya tawtawo nin pakatinek. Hin matinek hilayna, hi Pablo ay naghalità konla nin Hibriyo ya halità nin Hawhodiyo, ya wana,

22

1 “Mawmato-antawo ko boy pawpatel, leng-en moyo bayti ya halita-en ko ya pangidipinsa ko nin sarili ko komoyo.” 2 Hin nalengè nin hatoy Hawhodiyo ya hi Pablo ay ampaghalità nin sarili lan halità ay lalò hilan tinominek. Hapa-eg, insigi ni Pablo ya paghalità na.

3 “Hiko,” wana, “ay Hodiyo ya in-anak ha siyodad nin Tarso ha probinsyan Silisya, piro hinomlay ako bayri ha siyodad nin Hirosalim. Natotowan kon mahampat ya intorò kongko ni Gamalil ya tongkol ha panhohomonol ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis ya hinonol itaman nin kawka-apo-apowan tamo. Matibolos ya nakem ko ha Diyos nin bilang komoyon anti bayri hapa-eg allo. 4 Hin hato ay pinadya-dya-an koy ampipantompel koni Apo Hisos, boy hay kanayon ay pinati ko. Dinakep koy lawlalaki boy bawbabayi ta inggawà ko hila ha pirisowan. 5 Hay pinakapo-on nin pawparì boy Hawhodiyoy ampipamo-on ya makapapteg nin hiko ay ampaghalità nin kaptegan. Hin tinanggap koy hawholat ya na-ibat konla ya para ha Kawkahodiyo ko ya ampa-iri ha siyodad nin Damasko ay nanigè akon mako bayro, ta dakpen ko baytoy tawtawoy ampipantompel koni Apo Hisos biha ko hila ibira ha siyodad nin Hirosalim ta parosawan.”

Imbalità ni Pablo no pangno ya binayo ni Apo Hisos

6 “Hapa-eg,” wana et ni Pablo, “hin magayna mi-ogtoy allo, peleg kon andomani ha siyodad nin Damasko ay biglà akon napalibotan nin masyadoy kahawangan ya nangibat ha langit. 7 Hapa-eg, natomba ko ha lotà, boy nakalengè ako nin bosis ya naghalità kongko nin ombayri: ‘Sawlo, Sawlo,’ wana, ‘antà ampadya-dya-an mo ko?’ 8 Tinombay ako, ‘Hino ka, Pangino-on?’ wangko. ‘Hiko,’ wana, ‘hi Hisos ya taga Nasarit ya ampadya-dya-an mo.’ 9 Hatoy hawang ay nakit nin kawkalamo ko, piro agla nalengè baytoy bosis ya naghalità kongko. 10 Hapa-eg, nagpastang ako ya wangko, ‘Anyay gaw-en ko, Pangino-on?’ Tinombay kongkoy Pangino-on, ya wana, ‘Mireng ka ta mako ka ha siyodad nin Damasko. Bayro ay ipatandà komo ya kaganawan nin ipagawà komo nin Diyos.’ 11 Hapa-eg, banà do ha masyadoy hawang ay nabowag ako. Kayà inakay akoyna nin kawkalamo ko nin gintan ha siyodad nin Damasko.

12 “Bayro ay ma-in mihay lalaki ya nagngalan Ananyas. Hiya ay tapat nin anhomonol ha kaganawan kawkapanogo-an tamo, boy an-igalang ya nin kaganawan Hodiyo ya ampa-iri bayro ha siyodad nin Damasko. 13 Nilako na kon tinibaw ta hinalità na kongko, ya wana, ‘Sawlo, patel ko, makakit kan oman.’ Hin habayto et oras ay nakit ko ya ta ampakakit akoyna. 14 Insigi nay paghalità na kongko, ‘Hin hato et,’ wana, ‘ay pinilì kayna nin Diyos ya pinahimala-an nin kawka-apo-apowan tamo emen mo matanda-an ya kalabayan na. Pinilì na ka emen mo makit boy malengè ya Magsisirbi na ya ayin kapintasan. 15 Ginawà na bayti ta hika ya mamapteg ha kaganawan tawo nin tongkol koni Apo Hisos no anyay nakit mo boy no anyay nalengè mo. 16 Kayà hapa-eg ay anya et ya an-anti-en mo? Mireng ka ta mako kan pabinyag. Domawat ka ha ngalan nin Pangino-on emen ka malinisan ha kawkasalanan mo.’ ”

Hinalità ni Pablo no pangno ya inhogò nin mangaralha tawtawoy alwan Hodiyo

17 Insigi ni Pablo ya paghalità na, ya wana, “Hin nagbira ko ha siyodad nin Hirosalim ay nako ko ha bali nin Diyos ta manalangin. Mintras ampanalangin ako ay napakit kongko. 18 Hi Pangino-on Hisos ya naghalità kongko, ya wana, ‘Manandalì kan mog-alih bayri ha Hirosalim, ta agla pinto-owen ya pamapteg mo nin tongkol kongko.’ 19 Piro hinalità ko, ‘Pangino-on,’ wangko, ‘tandà nin kaganawan tawo ya ampako ko ha hawhimba-an nawen nin Hawhodiyo, ta andakpen ko boy ambogbogen baytoy ampipantompel komo. 20 Hin pinati la hi Istiban ya ampamapteg nin tongkol komo ay anti ko bayro nin ampamantay boy miha ko ha kakampi la. Hikoy ampangasikaso nin aw-alimenmen la mintras ampatyen la ya.’ 21 Piro hinalità kongko nin Pangino-on, ‘Manigè ka,’ wana, ‘ta ihogò katan mangi-aral halità ko ha tawtawoy alwan Hodiyo ya ampa-iri ha mangarayò ya dawdogal.’ ”

22 Hapa-eg, ahè labay leng-en nin Hawhodiyo baytoy hinalità ni Pablo ya tongkol ha pangangaral na ha alwan Hawhodiyo. Kayà nambo-angaw hila, ya wanla, “Patyen ya! Alwa yan dapat biyayen!” 23 Mintras ampipambo-angaw hila ay an-iwawasiwas lay dawdolo la boy ampangihabwag hila nin gabok ha tag-ay banà ha kapahangan la. 24 Hapa-eg, immanda nin hatoy koronil ha hawhondalò na ya hi Pablo ay ipahok ha kowartil. Immanda na et ya barogen hi Pablo emen na ibalità ya bara-nan no antà ombayro ya an-ibolyaw nin tawtawo. 25 Hin na-ibalol la hi Pablo ta barogen la yayna ay hinalità na do ha kapitan nin hawhondalò ya anti bayron ampireng, “Tamà nayì ha layih ya hay mihay Romano ay barogen maski ahè et binista emen makit no ma-in yan kasalanan?”

26 Hin nalengè bayto nin hatoy kapitan ay nako ya do ha koronil ta hinalità na kona, ya wana, “Anyay anggaw-en mo? Haba-in ya tawo ay mihay Romano.”

27 Hapa-eg hatoy koronil ay nako koni Pablo ta pinastang na ya, “Peteg nayì,” wana, “nin miha kay Romano?”

“Awò,” wani Pablo.

28 Hinalità nin hatoy koronil, “Hiko,” wana, “ay nag-in Romano ta malhay ya alagà ya imbayad ko.”

“Hiko balè,” wani Pablo, “ay Romano pa-ibat hin in-anak.”

29 Antimano, hatoy mag-imbistiga dayi koni Pablo ay nipampog-alih. Kateng hatoy koronil ay nalimo hin natanda-an na ya hi Pablo ay mihay Romano ya impabalol na.

Hi Pablo ay in-arap ha Hawhodiyoy ampipamo-on

30 Labay matanda-an nin hatoy koronil no anya talagay bara-nan ta hi Pablo ay an-iriklamo nin Hawhodiyo. Kayà ika-ibokah ay impakalag nay tawtikalà ya pinamalol koni Pablo, biha na pinatipon ya pawpo-on nin pawparì boy kaganawan Hodiyoy ampipamo-on, biha na kinwa hi Pablo ta in-arap na ya konla.

23

1 Tinegteg ni Pablo baytoy Hawhodiyoy ampipamo-on, biha ya naghalità, ya wana, “Pawpatel ko, pirmin mahampat ya nakem ko ha arapan nin Diyos.” 2 Hapa-eg hi Ananyas ya pinakapo-on nin pawparì ay nagmanda do ha tawtawoy anti ha dani ni Pablo nin manampal bebey ni Pablo. 3 Hinalità ni Pablo koni Ananyas, ya wana, “Hikay magkakanwarì, sigoradon tampalen ka nin Diyos! Ampiknò ka bahen nin manosga kongko kompormi ha kawkapanogo-an, piro mismon hika ay anlomabag ha kawkapanogo-an ta an-ipatampal mo ko.”

4 Hinalità nin hatoy ampipampireng ha dani ni Pablo, “Antà angkaregdegan mon insoltowen ya pinakapo-on nin pawparì ya ampagsirbi ha Diyos?”

5 Tinombay hi Pablo, “Pawpatel ko,” wana, “agko tandà ya hiya ya pinakapo-on nin pawparì. No tandà ko ay agko naghalità nin ombayro ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri: ‘Agka maghalità nin mala-et ha ampamo-on ha tawtawo mo.’ ”

6 Tandà ni Pablo ya hay kanayon ya anti bayro ay Sawsadosiyo boy hay kanayon ay Pawparisiyo. Kayà impakakhaw ni Pablo ya bosis nan naghalità do ha ampipamo-on, ya wana, “Pawpatel ko, hiko ay Parisiyo ta Parisiyo ya tatay ko. Anti ko bayri nin ambistawen banà ta hiko ay ampinto-o nin hay nikati ay mabiyay oman.”

7 Hin hinalità bayto ni Pablo ya ombayro, hay Pawparisiyo boy Sawsadosiyo ay nangapididiskosyon; kayà hay gropo ay napi-atag. 8 (Hay Sawsadosiyo ay ahè ampinto-o nin hay nikati ay mabiyay oman. Aghila simpri ampinto-o nin ma-in aw-anghil boy ma-in aw-ispirito. Piro kaganawan nin habayti ay ampinto-owen nin Pawparisiyo.) 9 Hay pamibobonghaw la ay lalò hinomkaw. Kayà hay anti bayro ya ongnoy mangitorò nin kawkapanogo-an ya Pawparisiyo ay nireng ta nanombalang, ya wanla, “Ayin kayin makit ya kamali-an nin habayti ya tawo. Maka talagan ma-in nin ispirito o anghil ya naghalità kona.”

10 Anlomalò ya pamididiskosyon nin hatoy tawtawo; kayà nalimo baytoy koronil, ta hi Pablo ay makhitan no pi-a-ayowan la yan kowen. Hay ginawà nin hatoy koronil ay minandawan nay hawhondalò na nin mako do ha gropo ta kowen hi Pablo konla nin gitan ha lo-ob nin kowartil.

11 Hin yabi ana, hay Pangino-on ay ampireng ha dani ni Pablo nin naghalità, ya wana, “Hokawen moy nakem mo ta no pangno mo ko pinaptegan ha tawtawo bayri ha siyodad nin Hirosalim ay ombayro simpri ya gaw-en mo ha siyodad nin Roma.”

Hi Pablo ay pinagtangka-an patyen

12 Kinabayombokahan nin homonoy allo ay ma-in ongnoy Hodiyo ya nititipon ta amplanowen lan patyen hi Pablo. Hila ay naghompà nin ahè mangan o minom anggan agla ya mapati. 13 Habayti ya ampagplano nin mamati kona ay ma-igit apatapò ya lalaki. 14 Hapa-eg, nako hila ha pawpo-on nin pawparì boy ha mawmato-ay mangama-in katongkolan, ta hinalità la, ya wanla, “Hikayi ay naghompà nin nagpangakò nin ahè mangan nin maski anya anggan agnawen mapati hi Pablo. 15 Kayà hikawo, kateng kaganawan ampipamo-on ay mamagtan halità ha koronil nin gitan na bayri hi Pablo ta pakapastangen moyo ya nin tongkol ha ginawà na, piro biha ya mi-abot bayri ay harangen nawen ya ha daan ta patyen.”

16 Hapa-eg hay tangkà la ay nabalita-an nin ka-anakan ni Pablo ya anak nin patel nay babayi. Kayà nako ya ha lo-ob nin kowartil ta naghombong koni Pablo. 17 Hay ginawà ni Pablo ay iningat nay miha ha aw-opisyal ta hinalità na, ya wana, “Gitan mo bayti ya malagò ya lalaki ha koronil ta ma-in yan ibalità kona.”

18 Kayà hatoy malagò ya lalaki ya ka-anakan ni Pablo ay gintan nin hatoy kapitan ha koronil boy hinalità na kona, ya wana, “Hi Pablo ya piriso ay naghalità kongko nin habayti ya malagò ya lalaki ay gitan ko komo ta ma-in yan ibalità komo.”

19 Hapa-eg hatoy malagò ya lalaki ay inakay nin hatoy koronil ta napa-alilih hila, biha na ya pinastang, ya wana, “Anyay ibalità mo kongko?”

20 Hinalità nin hatoy malagò ya lalaki, ya wana, “Nangapisosondo-an nin Kawkahodiyo ko ya ampipamo-on ya nobokah ay awoken la komo nin hi Pablo ya kamato-antawowan ko ay i-arap ha Hawhodiyoy mangama-in katongkolan. Hila ay magkakanwarì nin hi Pablo ay pakapapastangen la. 21 Piro agka minto-o konla ta habayto ay kaparanan lan bongat. Ma-in ma-igit nin apatapò ya lalaki ya magtagò nin mangabang kona. Naghompà hilay kaganawan nin ahè mangan boy ahè minom anggan agla ya mapati. Hapa-eg ay handà hilayna; an-anti-en lan bongat ya disisyon mo.”

22 Hinalità nin hatoy koronil do ha ka-anakan ni Pablo, “Agmo,” wana, “halita-en ha hinoman ya imbalità mo kongko bayti.” Hapa-eg, pina-alih nayna baytoy malagò ya lalaki.

Hi Pablo ay impagtan koni Gobinador Pilih

23 Hapa-eg hatoy koronil ay nangingat nin lowa ha aw-opisyal na ta minandawan na, ya wana, “Ihandà moyoy hawhondalò ya gitan moyo nin paglamo ni Pablo nin mako ha siyodad nin Sisarya papa-inghan ha alas nowibi nin yabi. Hay gitan moyo ay lowanggatoy hondalò ya mipampowako, pitompò ya homakay ha kabayo, boy lowanggatoy mipantan pawpikà. 24 Mangihandà kawo nin kawkabayo ya hakyan ni Pablo emen agya mapangno ya mi-abot koni Gobirnador Pilih.”

25 Hapa-eg, nanolat baytoy koronil koni Gobirnador Pilih nin ombayri:

26 “Anggalangen kon Gobirnador Pilih, hiko hi Klawdiyo Lisiyas ay nanolat komo ta angkomostawen kata. 27 Habayti ya tawoy impagtan ko komo ay dinakep nin Kawkahodiyo na ta patyen la ya dayi. Piro hiko boy hawhondalò ko ay nako nin nangilibri kona ta natanda-an ko ya hiya ay Romano. 28 Banà ta labay kon matanda-an no anyay pinangidimandawan la kona ay gintan ko ya ha Hawhodiyo ya mangama-in katongkolan. 29 Bayro ko natanda-an ya hay dimanda la ya laban koni Pablo ay tongkol ha sarili lan kawkapanogo-an, piro ayin yan ginawà ya bawbagay ya pamatyan o pangipapirisowan la kona. 30 Hapa-eg, hin natanda-an ko ya ma-in ongnoy Hodiyo ya ampagplano nin mamati koni Pablo ay nagdisisyon ako nin ipagtan ya komo. Hinalità ko do ha nipagdimanda kona ya bahen hila mako komo nin magriklamo nin laban koni Pablo. Angga tana bayri ya mahalità ko komo.”

31 Hapa-eg hay hawhondalò ay hinomonol ha immanda nin hatoy koronil. Kayà habayton yabi ay kinwa la hi Pablo ta gintan la anggan siyodad nin Antipatris. 32 Kinabayombokahan, hatoy hawhondalò ya nipampowako ay nipagbirayna ha kowartil. Hato balè ya nipagkabayo ay nagdiritso nin nangi-atel koni Pablo. 33 Hin ni-abot hila ha siyodad nin Sisarya, hi Pablo kateng hatoy holat ya gintan la ay in-intriga la ha gobirnador. 34 Binaha nin hatoy gobirnador baytoy holat, biha na pinastang hi Pablo no ayri ya taga. Hin natanda-an na ya hi Pablo ay taga Silisya 35 ay hinalità na kona, “Asikasowen ko,” wana, “ya kaso mo panlomateng nin hatoy nipangidimanda komo.” Hapa-eg, immanda nin hatoy gobirnador ya hi Pablo ay bantayan mahampat bayro ha palasyo ya impagawà ni Arì Hirodis ya bali nin gobirnador.

24

Hi Pablo ay indimanda nin Kawkahodiyo na

1 Nalabah ya limay allo, hi Ananyas ya pinakapo-on nin pawparì kateng ongnoy mangato-ay mangama-in katongkolan, boy hi Tirtolo ya mihay abogado ay nakalateng ha siyodad nin Sisarya. Hila ay nako koni Gobirnador Pilih ta nanggawà hila nin riklamo ya laban koni Pablo. 2 Hin anti ana ha arapan la hi Pablo ay imprisinta ni Tirtolo ya dimanda koni Gobirnador Pilih laban koni Pablo, ya wana, “Anggalangen kon gobirnador, banà ha katalinowan mon mamo-on, hay katinekan ay anti konnawen nin naboyot anan pana-on, boy malakè et ya ginawà moy bawbagay ya pagbabayo nin habayti ya nasyon nawen. 3 Habayti ay ambalayen nawen otang ya nakem boy lobos nawen ampasalamatan maski makakano. 4 Agko labay ma-abalà kan masyado, piro an-ipaki-ilgo ko komo ya leng-en moy halita-en nawen komo. 5 Habayti ya tawo ay nakit nawen ya ampanggawà kagolowan. Anggolowen nay Hawhodiyo ha kaganawan dogal ya anlakwen na, boy hiya ay miha ha ampamo-on ha gropo ya an-ingaten Nasarino. 6 Alwan mahampat ya anggaw-en na ta labay nan demekan ya bali nin Diyos ha pangilo-ob na nin alwan Hodiyo. Kayà dinakep nawen ya. Hosgawan nawen ya dayi nin kompormi ha kawkapanogo-an nawen, 7 piro hi Koronil Lisiyas ay nilomateng boy pinowirsa na hi Pablo nin kinwa konnawen. 8 Hay hinalità konnawen ni Koronil Lisiyas ay komo nawen iriklamo hi Pablo. No pakapapastangen mo bayti ya lalaki ay matanda-an mo ya peteg bayti ya dimanda nawen komo ya tongkol kona.” 9 Hapa-eg hatoy Hawhodiyo ya kalamo ni Tirtolo ay naki-ayon boy namapteg nin kaganawan nin habayti ay peteg.

Indipinsa ni Pablo ya sarili na ha arapanni Gobirnador Pilih

10 Hapa-eg, nagmostra baytoy gobirnador nin hi Pablo ya maghalità. Kayà naghalità hi Pablo, ya wana, “Tandà ko ya naboyot anay pana-on ya hika ay gobirnador nin habayti ya nasyon nawen. An-ikaliga ko ya pangidipinsa ko nin sarili ko ha arapan mo. 11 Labinloway allon bongat ya nalabah pa-ibat hin nako ko ha siyodad nin Hirosalim nin homamba ha Diyos. Habayti ay mapaptegan komo nin tawtawo. 12 Mintras anti ko bayro, hiko ay ahè nakit nin habayti ya Hawhodiyo nin nakidiskosyon ha maski hino ha lo-ob bali nin Diyos, boy agla ko nakit ya nanggolo nin tawtawo ha hawhimba-an nawen Hawhodiyo, o maski ha ayrin dogal ha siyodad nin Hirosalim. 13 Habayti ya tawtawo ay ayin ma-ipakit ya kaptegan ha dimanda la ya laban kongko. 14 Ombayro man ay an-aminen ko ya kaptegan ya hiko ay anhomonol ha tawtorò ni Apo Hisos ha panhohomamba ko ha Diyos ya pinahimala-an in kawka-apo-apowan ko. Habayti ya tawtorò ya anhonolen ko ay anhalita-en nin habayti ya tawtawo nin alwan tamà. Piro ampinto-o ko simpri ha kaganawan bagay ya nakaholat ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis, boy ampinto-o ko et ha impaholat nin Diyos ha pawpropita hin hato. 15 An-omasa ko ha Diyos nin bilang ha an-asawan nin habayti ya tawtawo ya hay nikati, mag-in mahampat o mala-et ay biyayen oman nin Diyos. 16 Kayà ampagsikap akon manggawà kahampatan emen ako mag-in mahampat ha tegteg nin Diyos boy ha tawtawo.

17 “Nalabah ya ongnoy ta-on nin ayin ako ha siyodad nin Hirosalim ay nagbira ko bayro ta mangi-atel ako nin kowalta ya tambay ha Kawkahodiyo ko ya ampipanga-ilangan, boy mambi kon ayop ya patyen ta idolog ha Diyos. 18 Mintras anggaw-en ko bayti ha lo-ob bali nin Diyos ay nakit ako nin ongnoy Hodiyo ya taga Asya. Balè nayarì koyna pon nin ginawà baytoy ka-ogali-an ya paglilinis. Hin habayto ay ayin malakè ya tawo bayro boy ayin golo. 19 Dapat dayin anti bayri baytoy nakakit kongko ta hila ya mangidimanda no ma-in bawbagay ya kontra kongko, 20 o habayti ya tawtawoy anti bayri ya maghalità no ma-in hilan nakit ya ginawà koy kasalanan hin in-arap akon pinastang nin Hawhodiyo ya mangama-in katongkolan. 21 Ma-arì lan halita-en ya nakagawà akon alwan mahampat hin imbolyaw ko ya ombayri: ‘Anhosgawan moyo ko hapa-eg allo ta ampinto-o ko nin hay nikati ay mabiyay oman.’ Habayti tana ya mahalità ko,” wani Pablo.

22 Hapa-eg, tandà ni Gobirnador Pilih baytoy an-itorò nin tawtawoy antompel koni Apo Hisos. Kayà integen nay bista biha na hinalità do ha Hawhodiyo, ya wana, “Disisyonan ko bayti ya kaso panlomateng ni Koronil Lisiyas.” 23 Immanda ni Gobirnador Pilih do ha kapitan ya hi Pablo ay bantayan mahampat, piro biyan yan amò ya kalaya-an boy hay aw-amigo ni Pablo ay payagan nin manibaw boy manambay kona.

Hi Pablo ay in-arap koni Gobirnador Pilihboy koni Drosila

24 Nalabah ya ongnoy allo, hi Gobirnador Pilih ay anti et ha siyodad nin Sisarya. Kalamo na hi Drosila ya ahawa nay Hodiyo. Hapa-eg hi Pablo ay impakwa ni Gobirnador Pilih ta labay lan ma-intindiyan mahampat ya tongkol ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo. 25 Impalinaw konla ni Pablo ya ka-ilangan pakahampat ya tawtawo boy dapat lan pendanan ya sarili lan kalabayan emen aghila makagawà nin mala-et; boy impalinaw na et konla ya ma-in lomateng ya allon panonosga nin Diyos ha kaganawan tawo nin banà ha kawkasalanan la. Mintras ampag-ilgo hi Pablo ay kinerehan ya gobirnador ta nalimo ya; kayà hinalità na koni Pablo, “Mog-alih kayna,” wana. “No ma-in akon oras ay ipa-ingat katan oman.” 26 An-asawan nin gobirnador ya hi Pablo ay mambi konan sohol ya kowalta; kayà pirmi na yan an-ipa-ingat nin pagka-ilgo.

27 Hin nalabah ya loway ta-on, hi Pilih ay na-alih ha pagkagobirnador ta hi Porsiyo Pisto ya hinomagili kona. Banà ta labay ni Pilih nin mangonsowilo kona ya Hawhodiyo, hi Pablo ay agna pinalwahan ha pirisowan.

25

Hi Pablo ay nagriklamo koni Arì Sisar ya pinakapo-on nin aw-arì ha angkasakopan nin siyodad nin Roma

1 Hi Gobirnador Pisto ay nilomateng ha siyodad nin Sisarya ha probinsyan Hodiya ta nag-ompisa yan mamo-on. Nalabah ya tatloy allo, hiya ay nako ha siyodad nin Hirosalim. 2 Hay pawpo-on nin pawparì bayro kateng Hawhodiyoy ampipamo-on ay nako koni Gobirnador Pisto nin nagriklamon kontra koni Pablo. 3 Impaki-ilgo la ya hi Pablo ay pabirawen ha siyodad nin Hirosalim. Ombayroy impaki-ilgo la ta hay plano la ay abangan la hi Pablo nin patyen ha daan. 4 Piro tinombay konla hi Gobirnador Pisto, ya wana, “Hi Pablo ay anti ha pirisowan ha siyodad nin Sisarya, boy mismon hiko ay magbiran tampol bayro. 5 Kayà ipakilako moyo kongko ya ampipamo-on komoyo ta bayro la ya idimanda no talagan ma-in yan ginawà ya alwan tamà.”

6 Hapa-eg hi Gobirnador Pisto ay nanatili ha siyodad nin Hirosalim nin mangawalo o mapò ya allo, biha ya norong ha siyodad nin Sisarya. Ika-ibokah ay niknò yayna ha panosgawan, biha na impakwa hi Pablo. 7 Hin hi Pablo ay anti ana ha arapan nin hosgado, hiya ay pinalibotan nin ampipamo-on ya Hawhodiyoy na-ibat ha siyodad nin Hirosalim. Malakè ya mangabyat ya riklamo la ya kontra koni Pablo ya agla itaman mapaptegan.

8 Hapa-eg, hi Pablo ay nagdipinsa ha sarili na, ya wana, “Ayin akon ginawà ya kontra ha kawkapanogo-an nawen Hawhodiyo, o kontra ha bali nin Diyos, boy ayin akon ginawà ya kontra koni Arì Sisar ya ampamo-on ha Roma.”

9 Piro banà ta labay ni Gobirnador Pisto nin hay Hawhodiyo ay mangonsowilo kona ay pinastang na hi Pablo, ya wana, “Labay mo nayì nin mako ha siyodad nin Hirosalim ta bayro kata bistawen?”

10 Tinombay hi Pablo, “An-omarap ako,” wana, “bayri ha hosgado ya anti ha hilong kapangyariyan ni Arì Sisar. Bayri ko dapat bistawen. Hikan mismo ya magtandà nin ayin akon ginawà ya alwan tamà ha Kawkahodiyo ko. 11 No nilomabag ako ha kawkapanogo-an o nakagawà akon bawbagay ya nararapat kongko ha kamatyan ay agko magriklamo. Piro no ayin kaptegan ya riklamo la ya kontra kongko, hiko ay ahè magtan bayro nin maski hino. Pakarani ko koni Arì Sisar ta bayro ko magriklamo.”

12 Hapa-eg hi Gobirnador Pisto ay nakipapano pon ha mawmagwawali na biha na hinalità koni Pablo, ya wana, “Banà ta hinalità mo ya pakarani ka nin magriklamo koni Arì Sisar ay ipagtan kata bayro.”

Hinalità ni Gobirnador Pisto koni Arì Agripaya tongkol koni Pablo

13 Nalabah ya ongnoy allo, hay arì nin Hawhodiyo ya hi Agripa boy hi Birinisi ya patel na ay nako ha siyodad nin Sisarya ta manibaw hila koni Gobirnador Pisto. 14 Mintras anti hila bayro nin ongnoy allo, hay kaso ni Pablo ay ingkowinto ni Gobirnador Pisto koni Arì Agripa, ya wana, “Bayri ay ma-in mihay lalaki ya nagngalan Pablo ya piriso ya imbalag ni Gobirnador Pilih. 15 Hin anti ko ha siyodad nin Hirosalim, hay pawpo-on nin pawparì boy mawmato-ay mangama-in katongkolan ya Hawhodiyo ay nagriklamo kongko nin kontra koni Pablo. Impaki-ilgo la kongko ya hi Pablo ay sintinsyawan patyen.

16 “Piro hinalità ko konla ya ka-ogali-an nin Rawromano ya pi-arapen pon baytoy indimanda boy hatoy nagdimanda, ta hay indimanda ay ahè pon sintinsyawan anggan ahè pon malengè ya pagdipinsa na nin sarili na. 17 Hin nakilako bayri kongko baytoy nangidimanda kona ay tampol kon inasikaso baytoy kaso. Ika-ibokah et nin habayto ay niknò ako ha panosgawan biha ko impa-ingat hi Pablo nin i-arap kongko. 18 Hapa-eg, nipampireng baytoy nipagdimanda koni Pablo, piro ayin hilan riklamo kona ya anyaman ya kala-etan nin bilang ombayro ha an-asawan ko. 19 Hay pinangidimandawan la koni Pablo ay banà bongat ha kawka-ogali-an lan Hawhodiyo, boy tongkol ha mihay lalaki ya nagngalan Hisos ya nati ya an-ipilit ni Pablo nin angkabiyay. 20 Agko tandà ya gaw-en ko no pangno ko imbistigawan bayti ya bawbagay ya habayti. Kayà pinastang ko hi Pablo no pomayag yan mako ha siyodad nin Hirosalim ta bayro bistawen ya rawriklamo kona. 21 Piro impaki-ilgo kongko ni Pablo ya hay labay nan manosga kona ay hi Arì Sisar. Kayà immanda ko ya hiya ay bantayan mahampat ha pirisowan angga ha ma-ipagtan ko ya koni Arì Sisar.”

22 Hapa-eg, hinalità ni Arì Agripa koni Gobirnador Pisto, ya wana, “Labay ko yan malengè ya maghalità.”

“Nobokah,” wani Gobirnador Pisto, “ay malengè mo ya.”

23 Ika-ibokah hi Arì Agripa boy hi Birinisi ya patel na ay nakaholot nin doloy pagkaganda ya nilomo-ob do ha dogal ya panosgawan. Kalamo la hi Gobirnador Pisto kateng pawpo-on nin hawhondalò boy kanayon ya mangama-in katongkolan do ha siyodad nin Sisarya. Hin nakalo-ob hilayna ya kaganawan, hi Pablo ay impakwa ni Gobirnador Pisto nin i-arap konla. 24 Hapa-eg, naghalità ya gobirnador, ya wana, “Anggalangen kon Arì Agripa, boy hikawoy kaganawan anti bayri nin kalamo nawen, habayti ya tawoy angkakit moyo ay indimanda nin kaganawan Hodiyoy ampa-iri ha siyodad nin Hirosalim boy ampa-iri bayri ha siyodad nin Sisarya. An-ipilit lan ibolyaw ya hiya ay ayin karapatan mabiyay. 25 Piro ayin akon nakit ya ginawà nay dapat pamatyan kona, boy banà ta impaki-ilgo na kongko ya pakarani yan magriklamo koni Arì Sisar ay dinisisyonan kon ipagtan ya bayro. 26 Piro tongkol kona ay ayin akon tandà ya ma-arì kon iholat koni Arì Sisar no antà impagtan ko ya kona. Kayà in-arap ko ya komoyon kaganawan, lalo-lalò ana komo, Arì Agripa, emen pangayarì mo yan imbistigawen ay ma-in akon ma-iholat koni Arì Sisar. 27 Para kongko ay ayin karasonrason no ipagtan koy mihay piriso koni Arì Sisar ya ahè napalinawan ya riklamoy kontra kona.”

26

Indipinsa ni Pablo ya sarili na ha arapan ni Arì Agripa

1 Hapa-eg, hinalità ni Arì Agripa koni Pablo, ya wana, “Ampayagan kata nin maghalità ha pagdipinsa mo ha sarili mo.” Kayà intag-ay ni Pablo ya gamet na ta nambi yan galang ha arì biha ya nag-ompisan naghalità nin pagdipinsa ha sarili na, ya wana,

2 “Anggalangen kon Arì Agripa, mahalità ko ya makalmà ako hapa-eg allo, ta malengè mo ya pagdipinsa ko nin sarili ko ha kaganawan bagay ya pinangidimandawan kongko nin Kawkahodiyo ko. 3 Talagan makalmà ako ta angka-intindiyan mon mahampat ya kawka-ogali-an nawen Hawhodiyo kateng bawbagay ya agnawen mangapikakanokatan. Kayà an-ipaki-ilgo ko komo ya pagpasinsyawan mon leng-en bayti ya halita-en ko.

4 “Kaganawan Hodiyo ay magtandà no pangno ya biyay ko pa-ibat hin anak ako ha siyodad nin Tarso ya sarili kon dogal, boy tandà la no pangno ya biyay ko ha siyodad nin Hirosalim. 5 No labay lan mapaptegan ay naboyot laynan tandà ya pa-ibat hin hato, hiko ay miha ha gropo nin istriktoy rilihyon nin Pawparisiyo. 6 Hay bara-nan no antà anti ko bayri hapa-eg nin ambistawen ay banà ha pan-o-omasa ko ha pangakò nin Diyos ha kawka-apo-apowan nawen ya hay nikati ay biyayen oman nin Diyos. 7 Hikayi ya kaganawan Hodiyo ha lipì nin labinloway anak ni Israyil ay an-omasa nin matopad baytoy impangakò nin Diyos ya hay nikati ay biyayen nan oman. Banà bayri, hikayi ya Hawhodiyo ay allo yabin anhomamba ha Diyos. Kayà hapa-eg, Arì Agripa, hiko ay indimanda nin Kawkahodiyo ko nin banà bayro ha an-asawan ko. 8 Antà ket ma-irap moyon pinto-owen ya hay nikati ay biyayen oman nin Diyos?

9 “Hiko mismo hin hato ay inihip ko ya dapat kon gaw-en ya kontra ha ampipantompel koni Apo Hisos ya taga Nasarit. 10 Kayà do ha siyodad nin Hirosalim ay malakè ya impiriso koy nag-in tawtawo nin Diyos, ta hay pawpo-on nin pawparì ay nambi kongko nin katongkolan nin mandakep konla. Hin sinintinsyawan patyen baytoy nag-in tawtawo nin Diyos ay inomayon ako. 11 Ha hawhimba-an nin Hawhodiyo ay mabetbet kon amparosawan baytoy nag-in tawtawo nin Diyos, ta labay kon alihen ya pantotompel la koni Apo Hisos. Ha kapahangan ko konla ay antotowen ko hila maski ha mangarayò ya sawsiyodad ta padya-dya-an.

12 “Habayti ya bara-nan nin pamako ko ha siyodad nin Damasko. Hay pawpo-on nin pawparì ya nambi kongkon kaholatan ya katibayan nin binyan la kon katongkolan nin mandakep nin ampipantompel ha Pangino-on. 13 Hin magayna mi-ogtoy-allo hin anti ko ha daan ya magpalako ha siyodad nin Damasko ay nakakit akon nangibat ha langit ya mas mahawang ha hilà nin allo. Hiko kateng kawkalamowan ko ay napalibotan nin habaytoy hawang. 14 Banà bayro, hikayi ya kaganawan ay natomba boy nakalengè ako nin bosis ya naghalità kongko ha Hibriyo ya Halità nawen Hawhodiyo, ya wana, ‘Sawlo, Sawlo, antà ampadya-dya-an mo ko? Haba-in ya anggaw-en mo ay sarili mo ya ampakakhitan mo ta emen kan bakà ya ampanipa nin matolis ya kayo ya anggamiten nin ampamalombon kona.’ 15 Hapa-eg, tinombay ako, ‘Hino ka, Pangino-on?’ wangko. Tinombay kongko ya Pangino-on, ‘Hiko,’ wana, ‘hi Hisos ya ampadya-dya-an mo. 16 Mireng ka. Napakit ako komo ta hika ay gaw-en kon magsisirbi ko. Kaganawan nin nakit mo hapa-eg boy ipakit ko komo lano ay paptegan mo. 17 I-atap kata ha mangala-et ya gaw-en komo nin Kawkahodiyo mo boy ha alwan Hawhodiyo ya pangihogo-an ko komo. 18 Ihogò katan manorò ha tawtawoy alwan Hawhodiyo ya anti ha karegleman ya kasalanan emen hila mibira ha kahawangan nin Diyos. Ha ombayro ay ma-alih hila ha hilong kapangyariyan ni Satanas boy pakarani hila ha Diyos emen hay kawkasalanan la ay patawaren banà ha pantotompel la kongko, boy emen hila mapalamo ha tawtawoy pinilì nin Diyos nin tompel kongko.’

19 “Kayà, Arì Agripa,” wana et ni Pablo, “banà bayro ha nakit ko boy nalengè ko ya nangibat ha langit ay hinomonol ako ha impagawà kongko nin Diyos. 20 Nangaral ako pon ha siyodad nin Damasko, biha ha siyodad nin Hirosalim, boy ha kaganawan angkasakopan nin probinsyan Hodiya, kateng ha alwan Hawhodiyo. In-aral ko konla ya hila ay dapat nin maghehe ha kawkasalanan la ta pakarani hila ha Diyos, boy paptegan la ha panggawà la nin bawbagay ya mangahampat ya hila ay naghehe ha kawkasalanan la. 21 Banà bayri ha pangangaral ko, hin anti ko ha lo-ob bali nin Diyos ay dinakep ako nin Kawkahodiyo ko ta labay la ko dayi nin patyen. 22 Piro antambayan ako nin Diyos angga hapa-eg; kayà anti ko bayri nin ampamapteg ha kaganawan, mag-in ha manga-aypà o mangatag-ay ya pawpagkatawo. Ayin akon kanayon ya an-i-aral no alwan hatoy hinalità hin hato ni Moysis boy hinalita nin pawpropita ya mangyari. 23 Hinalità la ya hi Kristo ya impangakò nin Diyos ay ka-ilangan magdanas nin kadya-dya-an biha mati, boy hiya ya ka-ona-onawan nin mabiyay oman emen na ma-ibalità konnawen Hawhodiyo boy ha alwan Hawhodiyo ya tongkol ha kalibriyan ha kawkasalanan.”

24 Mintras ampag-ilgo hi Pablo nin pagdipinsa na ha sarili na ay nambo-angaw hi Gobirnador Pisto, ya wana, “Lokoloko ka, Pablo! Masyadon malakè ya pinag-aralan mo; kayà haba-in ya ampakahirà nin olo mo.”

25 Tinombay hi Pablo, “Alwa ko,” wana, “nin lokoloko, Gobirnador Pisto. Kaganawan anhalita-en ko ay makatoynongan boy talagan peteg. 26 Tandà nin arì ya tongkol ha bawbagay ya habayti; kayà agko ampag-alangan nin maghalità kona. Angka-isigoro ko ya tandà nay kaganawan bagay ya habayti, ta habayti ay nangyari nin ahè insikrito. 27 Arì Agripa, alwa nayì ampinto-owen moy impaholat nin Diyos ha pawpropita? Tandà koy ampinto-o ka.”

28 Hinalità ni Arì Agripa koni Pablo, “An-ihipen mo nayì nin ha maparay pana-on ay tompel ako koni Pangino-on Hisokristo?”

29 Tinombay hi Pablo, ya wana, “Mag-in ha maparah o maboyot ya pana-on, an-ipanalangin ko ha Diyos ya hika boy kaganawan anti bayrin ampanlengè hapa-eg allo ay tompel dayi boy mag-in nin bilang kongko, piro agkawo dayi matikala-an nin bilang ombayri kongko.”

30 Hin nayarì naghalità hi Pablo, hi Arì Agripa, hi Birinisi, kateng gobirnador boy kaganawan tawoy anti bayro ay nipampireng. 31 Nilomikol hila ta ni-i-ilgo nin ombayri: “Habayti ya tawo ay ayin nagawà ya dapat pangipapirisowan o pamatyan kona.”

32 Hapa-eg, hinalità ni Arì Agripa koni Gobirnador Pisto, ya wana, “Habayti ya lalaki ay mapalwahan ana dayi no agya nagdisiyon nin magriklamo koni Arì Sisar.”

27

Hi Pablo ay nadisisyonan nin ipagtan ha siyodadnin Roma

1 Hapa-eg hi Pablo ay nadisisyonan nin ipagtan koni Arì Sisar ha nasyon Italya. Hiya kateng ongnoy piriso ay impaba-alà ha mihay opisyal nin hawhondalò. Hay ngalan nin hatoy opisyal ay Holyo ya miha ha gropo nin hawhondalò ya bantay ni Arì Sisar. Hiko hi Lokas ay nanlamo koni Pablo, 2 boy kalamo et hi Aristarko ya taga Tisalonika ha probinsyan Masidonya. Hinomakay kayi ha barko ya na-ibat ha siyodad nin Adramitiyo. Habayti ya barko ya anhakyan nawen ay palako ha pawpantalan ha probinsyan Asya.

3 Ika-ibokah ay ni-abot kayi ha siyodad nin Sidon. Hi Holyo ay maba-it koni Pablo; kayà pinayagan na hi Pablo nin manibaw nin aw-amigo na bayro. Ha ombayro ay mabiyan la ya nin pawpanganga-ilangan na. 4 Hin nog-alih kayi bayro ha Sidon ay anhalonga-en nawen ya angin. Kayà nagdaan kayi ha pingit nin islan Sipri ta bayroy mahalipnè. 5 Nagdaan kayi ha eteb nin probinsyan Silisya boy probinsyan Pampilya, biha hin ni-abot kayi ha siyodad nin Mira ha probinsyan Lisya ay bayro kayi tinonggen. 6 Hatoy opisyal ya ampama-alà konnawen ay nakakit bayro nin mihay barkoy na-ibat ha siyodad nin Alihandriya ha nasyon Ihipto. Habaytoy barko ay mako ha nasyon Italya. Kayà bayro kayi pinahakay nin hatoy opisyal.

7 Ongnoy allo ya hay paninigè nin barkoy anhakyan nawen ay makapey boy masyado kayin na-irapan nin ni-abot ha eteb nin siyodad nin Sinido. Agnawen makayan halonga-en ya angin; kayà agkayi makadiritso. Hay ginawà nawen ay nagdaan kayi ha mahalipnè ya dogal ha pingit nin islan Krita ha eteb ambay nin Salmon. 8 Nangambay kayi piro na-irapan kayi simpri biha kayi ni-abot ha dogal ya an-ingaten nin Mahampat ya Pagtegenan ya marani ha banowan Lasiya.

9 Bayro kayi naboyot ta nalabah ana ya allo nin hay Hawhodiyo ay ampagpalta mangan ta kapanahalangin anggan nalatngan kayi nin dilikadoy pana-on nin magbiyahi. Kayà winawaliyan hila ni Pablo, ya wana, 10 “Kawkalamowan, angkatanam ko ya no isigi tamoy paninigè tamo ay alwan bongat kawkarga tamo boy barko ya andilikadowen, no alwan kateng biyay tamo.” 11 Hi Holyo ya kapitan nin hawhondalò ay ahè ninto-o do ha hinalità ni Pablo, no alwan hay pininto-o na ay hatoy hinalità nin kapitan nin barko boy hinalità nin ma-in ikon nin hatoy barko. 12 Banà ta hatoy dogal ya pagtegenan ay alwan magandan pagtegenan maboyot no abagat ay nagdisisyon ya kalak-an nin isigi nawen ya paninigè nawen. An-omasa hila nin mi-abot kayi ha dogal ya an-ingaten Pinisi ya miha ha bawbanowa nin islan Krita. Bayro ay ma-in pagtegenan ya naka-arap ha bagatan ya babà boy ha mayanan ya babà. Labay lan bayro nawen palabahen ya abagat.

Hay bagyo ha dagat

13 Hin nag-ompisay makapey ya angin ya ampangibat ha bagatan ay inihip la ya mahampat no manigè kayi. Kayà hay ginawà la ay inalih lay pondo nin barko biha kayi nanigè ya hay ampagdanan nawen ay ha pingit islan Krita. 14 Piro ahè naboyot ay binagyo kayi ya hay angin ya ampangibat ha isla pa-aypà konnawen ya an-ingaten “Angin nin Mayanan ya Baytan.” 15 Hay hokaw nin angin ya angkahalongà nawen; kayà ahè makayan halonga-en nin barko ya anhakyan nawen. Hin ayin kayin magawà ay pina-olayan nawen anan ipadpad kayi nin habaytoy angin. 16 Hin nipadpad kayi ha mayamò ya isla ya an-ingaten Klawda ay nahalimbengan kayi ha angin. Bayro ay na-irapan kayin mangihapat nin bangkà ya anggoloyen nin hatoy barko ya anhakyan nawen. 17 Hin na-ihapat nawen ana baytoy bangkà ay intakel nawen nin yobil ha mamalibot nin barko. Banà ha kalimowan lan misadsad ya barko ha makapati-an ya ambay dagat nin nasyon Libya ay in-aypà lay layag, ta hay barko ay pina-olayan lan ipadpad nin angin. 18 Ika-ibokah ay sigisigi et ya hokaw nin bagyo. Kayà hay kawkarga ay inompisawan la nin intapon ha dagat. 19 Hinomonoy allo, hay kawkahangkapan ya anggamiten bayro ha barko ay intapon la simpri ha dagat. 20 Malakè anay allo ya nalabah ay agnawen et makit ya hilà nin allo o bawbito-en banà ha sigisigi ya kakhawan nin bagyo. Kayà hikayi ay na-alihan anan pag-asa nin makalibri.

21 Hapa-eg, hin ongnoy alloyna nin hay tawtawo bayro ha barko ay ahè ampangan, hi Pablo ay nireng ha arapan la nin naghalità, ya wana, “Kawkalamo, no nanlengè kawo dayi ha inwawali ko komoyo ya agtamo mog-alih ha islan Krita ay agtamo dayi dinanas bayti ya ombayri ya kadya-dya-an, boy hay kawkarga ay ahè dayi nasayang. 22 Ombayro man ay hokawen moyoy nakem moyo ta ayin mati kontamo. Hay mahirà bongat ay habayti ya barko ya anhakyan tamo. 23 Tandà moyo ya hiko ay ikon nin Diyos boy ampagsirbi ko kona. Nayabi hay mihay anghil nin Diyos ay ampireng ha dani ko boy naghalità, 24 ya wana, ‘Pablo, agka malimo ta ka-ilangan kan i-arap nin bistawen koni Arì Sisar. Banà ha kahampatan nin Diyos, kaganawan nin kalamowan mon nakahakay bayri ha barko ay ahè mati.’ 25 Kayà, kawkalamowan ko, hokawen moyoy nakem moyo ta ampinto-o kon toparen nin Diyos baytoy impangakò nay impahalità na do ha anghil. 26 Ombayro man, hitamo ay mipadpad ha mihay isla.”

27 Hin na-abot ya ikalabin-apat yabi ay impadpad kayi nin angin ha dagat ya an-ingaten Adriyatiko. Hin magayna mibotlay ya yabi ay inola-lem nin kawkalamowan nawen ya marani kayi ha ambay. 28 Kayà tinakaran la no pangno kalalè baytoy lanom. Habayto ay tatlompò boy anem ya mitroy kalale-an. Amò maboyot ay ombayro simpri ya ginawà la. Hapa-eg, natanda-an lay lowampò boy pitoy mitro ya kalale-an nin kama-inan la. 29 Ha kalimowan la nin mipalakoy barko la ha bawbato ay indabò lay apat ya pondo ha bandan hoyotan nin barko. Labay la dayin tampol anan homilà ya allo. 30 Hay tawtawowan ha barko ay labay dayin mipaglayas; kayà in-aypà la ha lanom baytoy bangkà ta ampagpaparaan hilan mangidabò nin pondo ha arapan nin hatoy barko. 31 Piro hinalità ni Pablo boy do ha opisyal boy do ha hawhondalò, ya wana, “No ahè manatili bayri bayti ya tawtawowan nin barko ay agkawo malibri.” 32 Kayà hay ginawà nin hawhondalò ay pinotoh lay yobil nin hatoy bangkà ta pina-olayan la bayto nin matata ha lanom.

33 Hin maghahawang ana, hilay kaganawan ay pinakitotolan ni Pablo nin mangan, ya wana, “Labin-apat anay allo nin agkawo ampangan ha pangantì moyon tonggen ya angin. 34 Kayà an-ipaki-ilgo ko komoyo ya mangan kawo emen kawo homkaw. Agkawo mahlak ta ayin man mapangno kontamo.” 35 Hin nayarì baytin hinalità ni Pablo ay nangwa ya nin tinapay. Ha arapan lan kaganawan ay pinasalamatan na bayto ha Diyos, biha na pinotoh ta nangan ya. 36 Banà bayro ha hinalità ni Pablo ay hinomkaw ya nakem la; kayà nangan hilay kaganawan. 37 Hikayi ya kaganawan nin anti bayro ha barko ay lowanggato boy pitompò boy anem katawo. 38 Hin nabhoy hilayna ay intapon lay kargay trigo emen omopaw ya barko.

Nahirà ya barko

39 Hin bayombokayna ay agla tandà no anya baytoy dogal ya pini-abotan la. Piro ma-in hilan natamolawan ya nagrikodoy ambay. Kayà nagdisisyon hila ya no ma-arì ay gitan la baytoy barko nin isadsad bayro. 40 Hapa-eg, pinotoh lay yobil nin pawpondo ta pina-olayan layna bayto nin nipanlomdeg, boy inokà lay yobil ya pinanakel nin tawtimon, biha la intag-ay ya layag ha arapan nin hatoy barko emen magtan nin angin bayto bayro ha ambay. 41 Piro hay onawan nin hatoy barko ay nisadsad ha nagpantal ya kapati-an; kayà hay onawan ay agana magalaw, boy hay hoyotan ay nangawawatak ha kalhayan nin dawdawoyon.

42 Hay labay nin hawhondalò ay patyen lay pawpiriso emen aghila makatangoy nin maglayas. 43 Piro aghila pinayagan nin hatoy opisyal nin hawhondalò ta agna labay mati hi Pablo. Kayà immanda na ya kaganawan maronong tomangoy ay magtaboy ana ha lanom ta tomangoy anan mako ha lakatan. 44 Hay alwan maronong tomangoy ay minandawan nan komabit ha tapì o ha pawpidaso nin hatoy nawatak ya barko. Ombayroy ginawà nawen; kayà hikayi ya kaganawan ay ni-abot ha lakatan nin ahè napangno.

28

Ha islan Malta

1 Hin nakalibri kayi boy nakalakat ay natanda-an nawen ya habaytoy dogal ay isla awod ya an-ingaten Malta. 2 Hay tawtawo bayro ay namakit nin kahampatan konnawen. Banà ta ampangoran boy malay-ep ya pana-on ay namagket hilan apoy ya pinanengeyan nawen. 3 Hi Pablo ay nangwa nin mihay peteh nin kayo biha na inggawà ha apoy. Hin angkalanglang ana bayto ay ma-in nilomway otan ya ma-in dità ya nangyat nin gamet ni Pablo. 4 Nakit nin tawtaga bayro baytoy otan ya naka-ombitin nin nakakayat ha gamet ni Pablo; kayà ni-i-ilgo hila, ya wanla, “Haba-in ya lalaki ay sigoradon mapamatin tawo; kayà maski nakalibri ya ha dagat ay ahè i-aboloy kona nin Pinakamakapangyariyan ya hiya ay mabiyay et.” 5 Piro impagpag bongat ni Pablo baytoy otan ha apoy, boy hiya ay ahè napangno. 6 An-anti-en nin tawtawo ya hi Pablo ay bomayà o biglà nin mati. Piro ha kaboyotan pangantì la ay ahè napangno hi Pablo; kayà impalagay la ya hi Pablo ay mihay diyos.

7 Hi Pobliyo ya ampamo-on bayro ha islan Malta ay ma-in malawang ya lotà ya marani bayro ha kama-inan nawen. Hiya ay maba-it; kayà maliga yan nagkahandà konnawen lo-ob tatloy allo. 8 Hin habayto, hay tatay ni Pobliyo ay naka-irà ta an-amoten boy andisintiriyawen. Hin natanda-an bayto ni Pablo ay nako ya do ha kama-inan nin hatoy ampagmasakit, ta impanalangin na ya boy inaptoh. Hapa-eg, hinomampat baytoy tatay ni Pobliyo. 9 Hin nibahwag baytoy pangyayari, kaganawan tawoy ampipagmasakit bayro ha isla ya habayto ay nako konnawen boy hinomampat hila itaman. 10 Banà bayri ay nakatanggap kayi nin malakè ya rigalo ya na-ibat konla. Hin manigè kayina ay kinargawan lay barko nawen nin pawpanganga-ilangan nawen ha pagbibiyahi.

Nog-alih hili Pablo ha islan Malta

11 Tatloy bowan pon ya nalabah biha kayi naka-alih bayro ya hinomakay ha barkoy na-ibat ha siyodad nin Alihandriya ya namalabah nin abagat bayro ha islan Malta. Habayti ya barko ay an-ingaten Kastor boy Polok. 12 Pa-ibat do ha islan Malta ay ni-abot kayi ha siyodad nin Sirakosa. Bayro kayi nanatili nin tatloy allo. 13 Hapa-eg, nanigè kayina et anggan ni-abot kayi ha siyodad nin Rigiyo Ika-ibokah, hin nag-ompisan nangangin nin ampangibat ha bagatan ay nanigè kayina et. Nalabah ya loway allo ay ni-abot kayi ha siyodad nin Potiyoli. 14 Bayro ay nakakit kayi nin ongnoy ampipantompel ha Pangino-on. Pinaki-ilgowan la kayin manatili bayro nin pitoy allo. Nalabah bayto ay nowako kayi anan magpalako ha siyodad nin Roma. 15 Hapa-eg, nabalita-an nin pawpatel ha Pangino-on bayro ha Roma ya hikayi ay anti ha daan nin magpalako bayro. Kayà hikayi ay hinakbat la ha Palingkin Apiyo boy hay kanayon ay ha dogal ya an-ingaten Tatloy Bali ya Pamakihanda-an. Hin nakit ni Pablo baytoy ampipantompel ha Pangino-on ay nagpasalamat ya ha Diyos boy hinomkaw ya nakem na.

Ni-abot ha siyodad nin Roma

16 Hin ni-abot kayi ha siyodad nin Roma, hi Pablo ay pinayagan magsarili nin pa-iriyan, piro bantayan ya nin mihay hondalò. 17 Nalabah ya tatloy allo ay impa-ingat ni Pablo nin mititipon ya Hawhodiyoy ampipamo-on. Hin nangapititipon hilayna ay hinalità na konla, ya wana, “Pawpatel ko, maski ayin akon nagawà ya kontra ha kawkapariho tamon Hodiyo, o ha kawka-ogali-an nin kawka-apo-apowan tamo ay impiriso la ko ha siyodad nin Hirosalim, biha la ko inggawà ha gamet nin Rawromano. 18 Hin nayarì akon inimbistiga nin hatoy Rawromano ay labay la koyna dayin palwahan, ta ayin hilan nakit ya nagawà koy dapat lan pamatyan kongko. 19 Piro hin ahè pinomayag ya kawkapariho tamon Hodiyo ay napilitan akon magriklamo koni Arì Sisar maski ayin akon ma-iriklamo ya kontra ha Kawkahodiyo ko. 20 Hay bara-nan nin pangipa-ingat ko komoyo ay emen katawo makit boy mapagka-ilgo. Hiko ay nakabalol nin tikalà banà ha pantotompel ko ha an-asawan tamo nin aw-inalalak ni Israyil.”

21 Hapa-eg, hinalità la koni Pablo, ya wanla, “Ayin kayin natanggap ya holat ya na-ibat ha probinsyan Hodiya ya tongkol komo. Ayin simprin hinalità o inhombong ya kontra komo ya pawpatel tamo ya nika-ibat bayro. 22 Ombayro man ay labay nawen malengè no anyay mahalità mo, ta tandà nawen ya maski ayrin dogal, hay tawtawo ay ampaghalità nin kontra ha gropo ya ampakilamowan mo.”

23 Hapa-eg, intaning lay allo nin pamititipon la. Hin na-abot bayto ay malakè ya nititipon bayro ha ampa-iriyan ni Pablo. Pa-ibat bayombokah anggan yabi, hi Pablo ay nag-ilgo konla boy impalinaw na ya tongkol ha pamomo-on nin Diyos. Impalinaw na et konla ya kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis kateng hinolat nin pawpropita emen hila tompel koni Apo Hisos. 24 Hay kanayon ya anti bayro ay ninto-o ha hinalità ni Pablo; hay kanayon balè ay ahè ninto-o. 25 Kayà hin aghila mangapikakanokat ha hinalità ni Pablo konla ay mog-alih hilayna. Piro biha hila nog-alih ay ma-in et mihay bagay ya hinalità ni Pablo konla ya ombayri ya pagkahalità: “Hay impaholat nin Ispirito nin Diyos ya tongkol ha kawka-apo-apowan tamo ay talagan peteg. Habayto ya impaholat na koni propita Isayas ay ombayri:

26 ‘Mako ka ha tawtawoy habayti ta halita-en mo konla: manlengè kawo man anan manlengè piro agkawo maka-intindi; manegteg kawo man anan manegteg piro agkawo makakit. 27 Habayti ya tawtawo ay nag-in mangatyà ya nakem; ampagteekteek hila boy ampagbowagbowag. No alwa hila dayin ombayro ay makakit hila, makalengè, maka-intindi, boy pakarani hila kongko ta biyan ko hila nin mahampat ya kanakeman.’ ”

28 Hinalità et ni Pablo, ya wana, “Hapa-eg ay labay kon matanda-an moyo ya hay kalibriyan ha kasalanan ya an-igwà nin Diyos ay impatandà ana ha tawtawoy alwan Hodiyo; hila ay manlengè.” 29 Hin nayarì baytin hinalità ni Pablo ay nog-alih baytoy kawkapariho nan Hodiyo ya masyadon ampididiskosyon.

30 Ha lo-ob nin loway ta-on, hi Pablo ay napa-iri bayro ha siyodad nin Roma ha bali ya an-abangan na. Maliga yay ampananggap nin hinoman ya tawoy ampako konan manibaw. 31 An-i-aral nay tongkol ha pamomo-on nin Diyos, boy an-itorò nay tongkol koni Pangino-on Hisokristo nin ma-in katapangan boy ayin ampakabawal kona.

Roma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

HAY HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

ROMA

1

1 Hiko hi Pablo ya magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo ay ampanolat komoyo. Diyos ya nangingat kongko emen ako mag-in hogò na boy pinilì na ko nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità.

2 Habayti ya Mahampat ya Balità ya impangakò nin Diyos hin hato et ay makit ha masagradoy Kaholatan ya impaholat na ha pawpropita na. 3 Habayti ay tongkol ha Anak na ya hi Pangino-on tamon Hisokristo. Nag-in yan tawo boy hiya ay alalak ni Dabid ya arì hin hato. 4 Piro natanda-an ya pagkaDiyos na ta ha kapangyariyan nin Diyos ay nabiyay yan oman. Pinangyari bayto nin ayin kapintasan ya Ispirito nin Diyos emen matanda-an ya hi Pangino-on tamon Hisokristo ay Anak nin Diyos. 5 Banà koni Pangino-on Hisokristo, hay Diyos ay nangingangalo nin nambin kahampatan kongko boy nambi kongko nin pribilihyo nin mag-in hogò na nin mangaral ha maski ayrin dogal. Ha ombayro, hay ngalan ni Pangino-on Hisokristo ay mapori ha panhohomonol kona nin tawtawoy ampipantompel kona. 6 Hikawo ay kabilang ana ha tawtawoy ampipantompel ha Diyos ta iningat na kawo nin pag-ikon ni Pangino-on Hisokristo.

7 Habayti ya holat ko ay para komoyon anlabiyen nin Diyos bahen ha siyodad nin Roma. Iningat na kawo emen kawo mag-in tawtawo na.

Hay Diyos ya Tatay tamo boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay kalabayan ni Pablo nin mako ha siyodad nin Roma

8 Onan-ona, banà koni Pangino-on Hisokristo, hikawoy kaganawan ay an-ipagpasalamat ko ha Diyos ta hay pantotompel moyo ay nabantog ana ha maski ayrin dogal. 9 Tandà nin Diyos ya ha pananalangin ko ay pirmi katawon an-ilamo. Matibolos ya nakem ko nin ampagsirbi ha Diyos ha pangangaral ko nin Mahampat ya Balità ya tongkol ha Anak na. 10 Hin hato et ay labay koynan mako bahen; kayà an-awoken ko ha Diyos ya no kalabayan na ay makalako ko bahen hapa-eg. 11 Banà ha lengew ko komoyo ay labay kon mako bahen emen katawo matambayan para ha ikatibay nin katetpel moyo ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos. 12 Hay labay kon totolen, hitamoy kaganawan ay mitatambay para ha ikatibay tamo. Hay makapakhaw komoyo ay pantotompel ko; pantotompel moyo itaman ya makapakhaw kongko.

13 Pawpatel, labay kon matanda-an moyo ya mabetbet akon ampag-ablikà nin mako bahen piro ahè ampitoloy ta ma-in ampakahadlang. Labay kon mako bahen emen kawo magkama-in pantotompel nin banà ha pamapteg ko ya bilang ombayro ha nangyari ha kanayon ya kapariho moyon alwan Hawhodiyo. 14 Hay obligasyon ko ay mangaral ha kaganawan tawo, nipag-aral man o ahè. 15 Kayà hay Mahampat ya Balità ay hay apeh kon i-aral itaman komoyo bahen ha siyodad nin Roma.

Hay Mahampat ya Balità ya tongkolkoni Pangino-on Hisokristo

16 Hay Mahampat ya Balità ay agko an-ikareng-ey nin i-aral, ta ha kapangyariyan nin Diyos, habayti ya Mahampat ya Balità ay makapilibri ha kasalanan nin hinoman ya tompel koni Pangino-on Hisokristo. Hay inona nin Diyos nin binyan kalibriyan ay Hawhodiyo, piro hapa-eg ay ampangilibri yayna nin alwan Hawhodiyo. 17 Habayti ya Mahampat ya Balità ya makapipatandà nin ha pantotompel nin tawo ay an-ibilang nin Diyos ya hiya ay mahampat. Talagan peteg ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos: “Hay tawoy nag-in mahampat nin banà ha pantotompel na ha Diyos ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan.”

Hay tongkol ha tawtawoy ahè ambomalay ha Diyos

18 Hay Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na ay an-ipakit nay pahang na ha pamarosa nin tawtawoy ampipanggawà nin kaganawan klasin kala-etan, ta habaytoy kala-etan ya ampakahadlang nin pangipatandà nin kaptegan ya tongkol ha Diyos. 19 Ha angkakit lay kaganawan pinalsa nin Diyos ta impakit na konla ay ma-arì lan matanda-an ya tongkol ha Diyos. 20 No pangnoy Diyos, hiya kateng kapangyariyan nay ayin anggawan boy pagkaDiyos na ay ahè angkakit. Piro hay babon lotà kateng kaganawan pinalsa nin Diyos ay habaytoy malinaw nin pakatanda-an nin tongkol kona. Kayà hay tawtawo ay ayin ma-ipagbara-nan nin agla mabalayan ya Diyos, boy ayin hila simprin ma-ipagbara-nan para agla ya honolen.

21 Tandà la ya ma-in Diyos piro agla amparangalan ha pagkaDiyos na boy agla ya ampasalamatan, no alwan ampangihip hila nin bawbagay ya ayin kowinta. Kayà hay nakem lay ayin pangingintindi ay andomeglem. 22 Anhalita-en la ya maronong hila piro alwa. Ha ombayro ay an-ipakit lan bongat ya katangahan la; 23 ta hay anhambawan la ay alwan Diyos ya ayin kamatyan, no alwan rawriboltoy kortin tawo ya ma-in kamatyan, o kortin mawmanokmanok, o kortin aw-ayop ya apat ya bitih, o kortin aw-ayop ya ampipandakap.

24 Ombayroy labaylabay lan gaw-en; kayà pina-olayan hila nin Diyos nin gomawà karemekan ya labaylabay lan gaw-en. Hay ma-alay ya gawgawà nin nawini ay pina-olayan nin Diyos nin gaw-en la ha miha ta miha. 25 Tandà lay kaptegan ya tongkol ha Diyos piro hay anhonolen la ay kabongkokan. Hay anhambawan la boy ampagsirbiyan la ay hatoy pinalsa; agla anhambawan ya Diyos ya namalsa ya nararapat poriyen anggan makakanoman. Amin.

26 Kayà ha ombayroy anggaw-en la ay pina-olayan hila nin Diyos nin gaw-en lay ka-alayan ha sarili lan nawini. Maski bawbabayi, hay anggaw-en la ay an-alihen lay natoral nin pagkababayi la ya mag-ahawa nin lalaki, ta hay ampakilamowan la nin bilang ahawa ay kapara lan babayi. 27 Ombayro simpri ya lawlalaki. An-alihen lay natoral nin pagkalalaki la ya mag-ahawa nin babayi, ta ha masyadoy karemekan nin kalabayan la ay ayin hilan kareng-eyan, ta kapara lan lalaki ya ampakilamowan lan bilang ahawa. Maski hapa-eg, hay nawini la ay ampananggap ana nin kaparosawan ya bonga nin gawgawà lay alwan nararapat nin gaw-en.

28 Banà ta agla labay bomalay ha Diyos ay pina-olayan hila nin Diyos nin mangihip kala-etan boy gomawà nin ka-alayan ya alwan nararapat gaw-en. 29 Kaganawan klasin kasalanan ay anti konla banà ha kala-etan la. Masyadoy kasakiman la, panggawà nin kala-etan ha kanayon, pami-i-inggit, pamipapati, pami-a-away, pamihaha-ol, pami-i-inakit, boy pamidadaldal. 30 Masyado hila et nin maghalità ikahirà nin miha ta miha, inakit ha Diyos, panoya-toyà, pagmalhay, pagmapori, pangihip no anya et ya kala-etan ya magawà la, boy panhohomombalang ha mawmato-antawo. 31 Hila ay emen ha tangah ya ayin kareng-eyan; hila ay alwan tapat, ayin panlalabi, boy ayin ingangalo. 32 Tandà lay an-ipanogò nin Diyos ya hay ampipanggawà nin ombayro ay dapat ha kamatyan, hatoy kaparosawan ya ayin anggawan. Piro maski tandà la bayti ay ansomigi hilan manggawà nin ombayro, boy an-awoyonan la et ya kanayon ya angkakit lay ampipanggomawà nin ombayro.

2

Matoynong ya panonosga nin Diyos

1 Mag-in hino ka man ay agka manosga ha kapara mo ta agmo ma-ipagkatoynongan ya ayin kan kasalanan. No hosgawan mo ya ha nagawà nay kala-etan ay kowinta sarili mo ya anhosgawan mo, ta hika ay ampanggawà simpri nin kala-etan nin bilang ombayro ha anggaw-en na.

2 Tandà tamo ya hay pamarosa nin Diyos ay kompormi ha kaptegan. Kayà parosawan na baytoy tawtawoy ampipanggawà nin kala-etan ya ombayro ha binanggit ko. 3 Hika ya tawoy ampanosga ha ampanggawà nin ombayroy kala-etan ya anggaw-en mo simpri, ha asa mo nayì ay mapa-alilihan moy panonosga nin Diyos? 4 O Maka an-ihipen mo nin ha masyadoy kahampatan boy kapasinsyawan nin Diyos ay agna ka parosawan. Warì agmo tandà ya hay bara-nan nin kahampatan nin Diyos komo ay emen ka maghehe?

5 Piro matyà ya nakem mo ta agka ampaghehe. Kayà lalò mon ampabyaten ya iparosa komo nin Diyos lano ha allo nin parosawan nay tawtawo. Ha allon habayto, hay matoynong ya panonosga na ay mipatnag; 6 ta no anyay ginawà nin tawo ay ombayro ya itaman gantiyen nin Diyos. 7 Hay tawtawoy ampipagpasinsya nin manggawà kahampatan nin banà ha kalabayan lan makapakilamo nin ma-in kagandawan lano koni Apo Hisos, boy makapakonsowilo ha Diyos, boy magkama-in nin biyay ya ayin kamatyan ay biyan hila nin Diyos nin biyay ya ayin anggawan ya ombayro ha biyay na. 8 Hato balè ya ampipangkomontra ha Diyos, ha masyadoy pahang konla nin Diyos ay parosawan na, ta aghila anhomonol ha kaptegan no alwan ansomigi hilan gomawà nin kala-etan. 9 Kaganawan ampipanggawà nin kala-etan, onan-onayna ya Hawhodiyo, ombayro simpri ya alwan Hawhodiyo ay ka-irapan boy kadya-dya-an ya ipatanam konla nin Diyos. 10 Piro kaganawan tawoy ampipanggawà nin kahampatan ay magkama-in kaporiyan, karangalan, boy katinekan. Hay an-onawen ay Hawhodiyo biha hatoy alwan Hawhodiyo, 11 ta hay tegteg nin Diyos ha kaganawan ay pariho.

12 Hay alwan Hawhodiyo ay ahè nakalengè nin kawkapanogo-an ni Moysis. Kayà hay panosgawan konla nin Diyos ay alwan kompormi ha kawkapanogo-an. Piro banà ta makasalanan hila, hay iparosa konla ay kaparosawan ya ayin anggawan. Hay Hawhodiyo ay nakalengè nin kawkapanogo-an ni Moysis. Kayà hay panosgawan konla nin Diyos ay kompormi ha kawkapanogo-an ta kateng hila ay makasalanan. 13 Hay tawtawoy an-ibilang nin Diyos nin mahampat ay alwan tawtawoy ampanlengè bongat nin kawkapanogo-an, no alwan hatoy ampipanhomonol ha kawkapanogo-an. 14 Hay kawkapanogo-an ay ahè inggawà ha alwan Hawhodiyo. Piro no minghan ay anhonolen lay kanayon ya bagay ya an-ipanogò ta tandà la ya tamà gaw-en bayto. Ampanggawà hila nin kahampatan, ta anti ha nakem la ya habayto ay tamà gaw-en nin bilang ha an-ipanogò konla. 15 Hay panggawà la nin kahampatan ay emen lan tandà ya kawkapanogo-an maski agla nalengè. Tandà la ha nakem la no anyay mahampat boy mala-et. Kayà no ampanggawà hila nin kahampatan ay tandà la ya mahampat bayto, boy no ampanggawà hila nin kala-etan ay tandà la ya habayto ay mala-et. 16 Ha lomateng ya allon panonosga nin Diyos ay hosgawan ni Pangino-on Hisokristo ya tawtawo. Ipatnag nay anti ha nakem la ya ahè pon impatnag peleg lan anti bayri ha babon lotà. Habayti ay matanda-an ha Mahampat ya Balità ya an-i-aral ko.

Tongkol ha Hawhodiyo ya ampipanhomonolha kawkapanogo-an

17 Hikawo, anhalita-en moyo nin Hawhodiyo kawo boy ampahimalà kawo ha kawkapanogo-an, boy an-ipagmalhay moyo no pangno kawo ha Diyos. 18 Natanda-an moyo no anyay labay nin Diyos nin gaw-en moyo, ta hay kawkapanogo-an ya nakapitoto komoyo no pangno kawo makapilì nin kahampatan ya gaw-en moyo. 19 Ha asa moyo ay ma-in kawon kakayawan nin mangaral ha tawtawo ya kowinta bowag ta ayin hilan tandà ya tongkol ha Diyos. Ha asa moyo et, hikawo ay emen hilag ya ampakahawang konlan kowinta anti ha karegleman. 20 Hay anhalita-en moyo et ay ma-itoto moyo ya tawtawoy porol ya pag-i-ihip boy tawtawoy kowinta aw-anak, ta hila ay babayo makatandà nin tongkol ha Halità nin Diyos. Anhalita-en moyo et ya hay kawkapanogo-an ya anhonolen moyo ay ampakab-i komoyo nin karonongan boy kaptegan. 21 Hikawo ya ampanorò ha kanayon, warì agmoyo matoro-an ya sarili moyo? Hikawo ya ampanorò nin ahè manakaw, warì agkawo ampanakaw? 22 Hikawo ya ampaghalità nin ahè mamabayi o ahè makilalaki, warì agkawo ampanggawà nin ombayro? Hikawo ya ampaghalità nin ma-inakit kawo ha alwan peteg diyos, piro warì agkawo ampakon manakaw do ha bali ya ampaghambawan ha alwan peteg diyos? 23 An-ipagmalhay moyoy kawkapanogo-an, piro warì alwan emen moyon an-insoltowen ya Diyos ha agmoyo panhomonol ha kawkapanogo-an? 24 Hay impaholat nin Diyos ay ombayri: “Hay alwan Hawhodiyo ay ampaghalità nin kala-etan ya tongkol ha ngalan nin Diyos banà komoyon Hawhodiyo ya ahè ampipanggawà nin kahampatan.”

25 Immanda nin Diyos ya hay Hawhodiyo ay toli-en ta habaytoy pananda-an nin hay Hawhodiyo ay pinilì nin Diyos. Piro no hikawo ya Hawhodiyo ay ahè anhomonol ha kawkapanogo-an ay ayin kowinta baytoy pagtotolì moyo ya pakatanda-an nin hikawo ay pinilì nin Diyos. 26 Hay alwan Hawhodiyo ay alwan tolì, piro no anhomonol hila ha kawkapanogo-an, ahè warì gaw-en nin Diyos nin hila ay kowinta tolì ta pagtawo na hila? 27 Alwa hilan tolì, piro hay makapipakit komoyon Hawhodiyo nin kala-etan moyo ay hay panhohomonol nin alwan Hawhodiyo ha kawkapanogo-an ya anlabagen moyo ya mismo komoyon tawtolì inggawà nin Diyos.

28-29 Malakè ya anggaw-en moyo emen moyo ma-ipatandà ya hikawo ay Hawhodiyo. Piro hay peteg Hodiyo ay alwan ombayro, ta hay peteg Hodiyo ay tawoy anhomonol ha hawhalità nin Diyos. Hay peteg ya pagtotolì ay alwan hatoy anggaw-en ha nawini nin banà ha panhohomonol ha kawkapanogo-an, no alwan panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ha nakem nin tawo. Hay tawoy ginaw-an nin ombayro nin Ispirito nin Diyos ay amporiyen nin Diyos maski agya amporiyen nin kapara nan tawo.

3

Hay katapatan nin Diyos

1 Hapa-eg awod, anyay angka-ibintahi nin Hawhodiyo ha alwan Hawhodiyo, o anyay ka-alaga-an nin pamagtolì nin Hawhodiyo? 2 Hay Hawhodiyo ay malakè ya bagay ya angka-ibintahi. Ona, hay Hawhodiyo ya pinangipahimala-an nin Diyos nin hawhalità na. 3 Peteg nin hay ongno ha Hawhodiyo ay alwan tapat ha panhohomonol ha Diyos. Ombayro man, mag-in warì nin ayin alagà ya pangakò nin Diyos konla? 4 Ahè! maski magbongkok ya kaganawan tawo, hay Diyos ay ahè magbongkok. No hinalità na ay petegen na; ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ya hinalità ni Arì Dabid ha Diyos ay ombayri:

“Hay hawhalità mo ay kaptegan; kayà mapatnag ya kahampatan mo. Maski hinoy tawo ay ahè makakit nin paminggawan komo.”

5 Ha ka-ihipan nin tawtawo ay ombayri ya katoynongan la: “Alwan tamà ya hitamoy Hawhodiyo ay parosawan nin Diyos, ta hay kala-etan tamo ya makapipakit nin kahampatan nin Diyos.” 6 Alwan ombayro! No alwan mahampat ya Diyos, pangno ya man awod makahosga lano nin tawtawo? 7 Maka hay an-ipagkatoynongan nin kanayon ay ombayri: “No ha kabongkokan ko ay lalò ampipatnag ya katapatan nin Diyos boy angkapori ya ay alwan tamà nin parosawan na ko ha kasalanan ko.” 8 No ombayro awod ay isigi tamoy pagkasalanan no habaytoy makapipakit nin kahampatan nin Diyos. Habayti ay an-itorò ko kano wanlan hatoy tawtawoy ampipanirà kongko. Hay bagay konla ay parosawan nin Diyos.

Ayin tawoy mahampat

9 Hikayi ya Hawhodiyo ay mas mahampat warì ha tegteg nin Diyos kisa ha alwan Hawhodiyo? Alwa! Pinaptegan koyna komoyo ya hay kasalanan ay makapangyayari ha kaganawan tawo mag-in Hodiyo o alwa. 10 Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

“Ayin tawoy mahampat; ayin ni miha. 11 Ayin ampaka-intindi no anyay kaptegan; ayin simprin ampag-apeh nin makatandà tongkol ha Diyos. 12 Kaganawan ay ahè labay pakarani ha Diyos ta ampagpakala-et hila. Ayin ampanggawà nin kahampatan; ayin ni miha. 13 Hay bebey la ay emen abirtoy tinabon ya anhomngaw, ta hay aw-ilgo la ay panay nin karemekan. Hay bebey la ay anggamiten la nin manloko nin kapara la. Hay aw-ilgo la ay emen dità nin otan ta ampakahirà nin kapara la. 14 Kaganawan anhalita-en la ay pawpanenebey boy aw-inakit ha kapara la. 15 Amò bongat ya dipirinsya ay pamatyan layna nin kapara la. 16 Maski ayri hila mako ay ampanirà hila nin kapara la, boy ampambi hila nin ikagolon nakem nin kapara la. 17 Agla tandà no pangno hila magkama-in nin katinekan. 18 Hay Diyos ay agla an-igalang.”

19 Tongkol bayri ha binanggit ko ya nakaholat ha Halità nin Diyos ay tandà tamo hapa-eg ya hay kawkapanogo-an ay ka-ilangan honolen nin tawtawoy anti ha hilong nin kawkapanogo-an ya ayin kanayon no alwan Hawhodiyo. Kayà ayin makapaghalità nin ayin yan kasalanan. Kaganawan ay mangamin nin hay kaganawan tawo ay makasalanan ya nararapat nin mananggap parosa nin Diyos. 20 Ahè an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan ya tawoy anhomonol ha kawkapanogo-an. Hay kawkapanogo-an ay makapipatandà bongat ha tawo nin hiya ay makasalanan.

Hay tawoy an-ibilang nin Diyos nin mahampat

21 Hin hato, ha kawkapanogo-an kateng ha hinolat nin pawpropita nin Diyos ay impatandà no pangno magkama-in nin kahampatan ya tawo. Hapa-eg ay impatnag nin Diyos ya hay pangibilang na nin mahampat ya tawo ay alwan ha panhohomonol ha kawkapanogo-an. 22 Kaganawan ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo mag-in Hodiyo o alwa ay an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan nin banà ha pantotompel la. Ha Diyos, kaganawan tawo ay paripariho, 23 ta kaganawan ay nagkasalanan boy alwan sapat ya kahampatan la para makapakonsowilo ha Diyos. 24 Ombayro man, hay pangingangalo nin Diyos nin mambin kahampatan ay alwan banà ha gawgawà nin tawtawo, no alwan hay tawtawo ay an-ibilang na nin ayin kasalanan nin banà koni Pangino-on Hisokristo ya nambeh konla para ha ikalibri la. 25 Hi Pangino-on Hisos ay inggawà nin Diyos nin mati emen hay kawkasalanan nin kaganawan tawo ay mapatawad. Hay dayà na ay nantolò ta pangalih nin kasalanan nin tawtawoy mipantompel kona. Kamatyan ni Pangino-on Hisos ya makapipatandà nin matoynong ya gawà nin Diyos. Hin hato ay emen alwan tamà ya gawà nin Diyos ha pama-olay na nin magkasalanan ya tawtawo, ta pinagpasinsyawan na hila nin ahè pinarosawan. 26 Piro hapa-eg, hay kamatyan ni Pangino-on Hisos ya makapapteg nin hay Diyos ay mahampat. Hay tawoy antompel koni Pangino-on Hisos ay an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan.

27 Anyaman awod ya ma-ipagmalhay tamo? Ayin! Ma-ipagmalhay tamo warì ya gawgawà tamo? Ahè! Imbilang nin Diyos nin hitamo ay ayin kasalanan banà ha pantotompel tamo. 28 Pagkalilinaw nin an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan ya tawo banà ha pantotompel na koni Pangino-on Hisos; alwan ha panhohomonol na ha kawkapanogo-an.

29 Maka an-ihipen moyo nin hay Diyos ay Diyos bongat nin Hawhodiyo, ta alwan Diyos nin alwan Hawhodiyo. Alwan ombayro ta hay Diyos ay Diyos simpri nin alwan Hawhodiyo. 30 Mimiha ya Diyos nin kaganawan tawo, mag-in Hodiyo o alwa. Maski hino ya ma-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo ay an-ibilang na nin ayin kasalanan. 31 Ombayro man, an-alihan nawen warì kowinta ya kawkapanogo-an? Ahè! Ha pantotompel nawen koni Pangino-on Hisos ay lalò nawen angkahonol ya kahampatan ya angka-itorò nin kawkapanogo-an.

4

Hi Abraham ay nag-in mahampat ninbanà ha pantotompel na

1 Ihipen tamo no pangnoy nag-in karanasan ni Abraham ya ka-apo-apowan nawen Hawhodiyo. 2 No banà ha panggawà nan kahampatan ay imbilang nin Diyos nin hiya ay mahampat ay ma-in yan katoynongan para magmalhay. Piro alwan ombayro ta ayin yan ma-ipagmalhay ha arapan nin Diyos, 3 ta ha Kaholatan nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: “Hi Abraham ay ninto-o ha impangakò kona nin Diyos; kayà imbilang nin Diyos nin hi Abraham ay mahampat.”

4 Tandà tamo ya hay tawoy ampaki-opà nin magtrabaho ay an-opa-an. Hatoy opà kona ay alwan rigalo kona ta pinagtrabahowan na. 5 Ma-in tawtawoy ampipanggawà nin kahampatan ta andap la no ha ombayro ay tanggapen hila nin Diyos; piro alwan ombayro, ta hay tawtawoy makasalanan ya nipantompel ha Diyos ay an-ibilang nin Diyos nin hila ay ayin kasalanan. Banà ha pantotompel la ay an-ibilang nin Diyos nin hila ay mahampat. 6 Hin hato, hinalità ni Arì Dabid ya makalmà ya tawoy an-ibilang nin Diyos nin ma-in kahampatan. Alwan banà ha gawgawà na no alwan banà ha katetpel na. 7 Nakaholat bayti ya hinalità ni Arì Dabid:

“Tongkol ha tawoy mala-et ya gawgawà ay makalmà ya no habaytoy gawgawà na ay pinatawad nin Diyos ta inalih nin Diyos ya kawkasalanan na. 8 Makalmà ya tawo ya ahè an-ibilang nin Pangino-on nin hiya ay ma-in nin kasalanan.”

9 Hato nayì ya pangyayari ya binanggit no pangno magkama-in nin kaligawan ay paran bongat ha tawtolì o kateng ha alwan tawtolì? Habayto ay para ha kaganawan ta ihipen tamo et ya tongkol koni Abraham. Banà ha pantotompel na ay imbilang nin Diyos nin hi Abraham ay ma-in kahampatan. 10 Nakano nangyari bayti koni Abraham? Hin agya et nayì tinolì o hin tolì yayna? Nangyari bayto kona hin alwa ya et tolì. 11 Hin agya et tinolì ay imbilang ana nin Diyos nin hi Abraham ay mahampat nin banà ha pantotompel na. Hay panolì kona ay pananda-an nin pinaptegan nin Diyos ya hiya ay imbilang ana nin mahampat. Ombayroy ginawà nin Diyos koni Abraham emen hay kaganawan nin ma-in katetpel ha Diyos ay hi Abraham ya pinagkatatay la. Hila ay an-ibilang nin Diyos nin ma-in kahampatan, maski alwa hilan tawtolì. 12 Hi Abraham et ya tatay nin tawtolì ya ayin kanayon no alwan Hawhodiyo. Nag-in la yan tatay, alwan banà ta tolì hila no alwan banà ta ma-in hilan katetpel nin emen ha katetpelni Abraham biha ya tinolì.

Hay pangakò nin Diyos banà ha pantotompel ni Abraham

13 Hay Diyos ay nangakò koni Abraham boy ha aw-inalalak na nin igwà na konla nin pag-ikon ya intiron babon lotà. Agna ya pinangako-an nin banà ha panhohomonol na ha kawkapanogo-an, ta hay kawkapanogo-an ay ahè et na-igwà hin habayto, no alwan pinangako-an ya nin Diyos banà ha pantotompel ni Abraham, ta ha ombayro ay imbilang nin Diyos nin hi Abraham ay mahampat. 14 Piro no hay nakapag-ikon bongat nin impangakò nin Diyos ay hatoy ampipanhomonol ha kawkapanogo-an ay ayin awod kowinta ya pantotompel boy ayin alagà ya pagpangakò nin Diyos. 15 Banà ha kawkapanogo-an ya ahè mahonol ay nagkama-in nin kaparosawan ya nangibat ha Diyos. No ayin kawkapanogo-an ay ayin panlolomabag boy ayin kaparosawan.

16 Hapa-eg banà ha pangingangalo nin Diyos nin mambin kahampatan, hay impangakò na ay sigoradon matanggap nin kaganawan ma-in katetpel. Habayto ay inggawà na ha kaganawan ma-in katetpel, alwan bongat do ha ampipanhomonol ha kawkapanogo-an ya ayin kanayon no alwan Hawhodiyo. Habayto ay matanggap nin kaganawan ma-in katetpel nin bilang koni Abraham, ta banà ha pantotompel tamo, hi Abraham ay nag-in tamon tatay. 17 Hay tongkol koni Abraham ay ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos: “Hika ya ginawà kon tatay nin tawtawo ha malakè ya nasyon.” Habaytoy impangakò ay sigoradon mangyari, ta hay nagpangakò ay Diyos ya ampinto-owen ni Abraham. Hiya ya Diyos ya ampamiyay oman nin nikati boy mamalsa nin hatoy ayin et.

18 Hi Abraham ay ayin anan pag-asa nin magka-anak ta mato-a yayna. Ombayro man, hay impangakò kona nin Diyos ya hiya ya pagtatay nin tawtawo ha malakè ya nasyon ay pininto-o na. Ombayri ya hinalità kona nin Diyos: “Hay ma-i-alalak mo ay lomakè.” 19 Hin hinalità bayto nin Diyos, hay idad ni Abraham ay magmamagatoyna; maski impalagay na nin agyayna ma-arì magka-anak banà ha kato-awan na boy tandà na ya ahè magka-anak hi Sara ay ahè kinomapey ya katetpel na. 20 Agna pinagdodawan baytoy impangakò nin Diyos no alwan pinori nay Diyos boy lalò tinomibay ya katetpel na. 21 Lobos ya pantotompel na ya kaya nin Diyos nin pangyariyen baytoy pangakò na. 22 Banà ha pantotompel ni Abraham ay imbilang nin Diyos nin hi Abraham ay mahampat.

23 Hatoy nakaholat ya tongkol koni Abraham ya imbilang nin Diyos nin hiya ay mahampat nin banà ha pantotompel na ay alwan bongat para koni Abraham, 24 no alwan para et kontamo. An-ibilang nin Diyos nin hitamo ay mahampat banà ha pantotompel tamo ha Diyos ya namiyay oman koni Pangino-on tamon Hisos. 25 Hi Pangino-on Hisos ay inggawà nin Diyos nin mati nin para ha kasalanan tamo, boy biniyay yan oman emen hitamo ay ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan.

5

Hitamo ay nag-in mahampat

1 Hapa-eg banà ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo ay an-ibilang ana nin Diyos nin hitamo ay ayin kasalanan, boy ma-in tamoynan pamakisondò ha Diyos banà ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo. 2 Banà et ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo ay ma-in tamoynan karapatan mananggap nin kahampatan ya ingangalo nin Diyos. Habayti ya kahampatan ya ingangalo ay ampamatibay kontamo. Ampagtowà tamo ta talagan ma-in tamon pag-asa ya lano ha anti tamoyna do koni Pangino-on Hisokristo ay bilang tamoyna kona ya ponò nin kagandawan. 3 Alwan bongat nin habayto; an-ikatowà tamo et ya kawkadya-dya-an tamo, ta tandà tamo ya ha pagdanas tamo nin kadya-dya-an ay angkatoto tamo nin magte-eh. 4 Banà ta natotowan tamo nin magte-eh, hay Diyos ay ampangonsowilo kontamo. Ha konsowilo na ay ma-asawan tamo ya impangakò na kontamo. 5 Agtamo ma-lihan gana ha pan-o-omasa tamo ta hay an-asawan tamo ay toparen nin Diyos. Tandà tamo bayti ta hay Ispirito nin Diyos ya inggawà na kontamo ay nangipatandà nin masyadoy panlalabi kontamo nin Diyos.

6 Hin ayin tamo et nin katetpel ay ayin tamon magawà ya para ha ikalibri tamo ha kasalanan. Piro ha tamà ya pana-on ya pinilì nin Diyos ay nati hi Pangino-on Hisokristo nin para kontamon mawmakasalanan. 7 Ma-irap ha maski hino ya mati nin para ha mahampat ya tawo. Ombayro man ay ma-in ampangyarin maghokaw nakem nin mati nin para ha mahampat ya tawo. 8 Piro hay Diyos ay impakit nay panlalabi na kontamo, ta maski makasalanan tamo, hi Pangino-on Hisokristo ay inhogò nan mati nin para ha kasalanan tamo.

9 Hapa-eg, banà ha pantolò nin dayà ni Pangino-on Hisos hin nati ya ha koroh ay an-ibilang nin Diyos nin hitamo ay ayin anan kasalanan. Ha ombayroy ginawà na hin makasalanan tamo et ay lalò ana nin ilibri tamo ni Pangino-on Hisokristo ha kaparosawan lano ha manosga ya Diyos. 10 Hin hato, hitamo ay ka-away nin Diyos. Piro pinagkasondò na tamo banà ha Anak na ya nati nin para ha kawkasalanan tamo. Hapa-eg ha pamakisondò kontamo nin Diyos ay lalò na tamon biyan nin kalibriyan ta nabiyay oman hi Pangino-on Hisos. 11 Piro alwan bongat habayti, no alwan angkatowà tamo et nin mamori ha Diyos banà koni Pangino-on Hisokristo, ta hiya ya bara-nan nin pamakisondò nin Diyos kontamo.

Tongkol koni Adan boy koni Pangino-on Hisokristo

12 Hay pangyayari ay ombayri. Banà ha ginawà nin mihay tawo ya hi Adan ay nagkama-in nin kasalanan ha babon lotà, boy banà ha pagkasalanan na ay nagkama-in nin kamatyan. Kayà kaganawan tawo ay ma-in kamatyan ta kaganawan ay nagkasalanan. 13 Maski hin ahè et inggawà ya kawkapanogo-an, hay tawtawo ay ampagkasalanan ana. Piro ayin hilan tobayen ha pagkasalanan la ta ayin et nin kawkapanogo-an. 14 Ombayro man, pa-ibat hin pana-on ni Adan angga hin pana-on ni Moysis, hay kamatyan ay makapangyayari ha kaganawan tawo hin habayto maski hay kawkasalanan la ay alwan bilang ha kasalanan ya ginawà ni Adan ha panlomabag na ha immanda kona nin Diyos.

Hi Adan ay ma-i-alimbawà do ha ampalatngen pon hin hato ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisos. 15 Piro kahalakoy gawgawà ni Adan ha gawgawà ni Pangino-on Hisos, ta hay masyadoy kahampatan ya ingangalo ya inggawà nin Diyos ay alwan bilang ombayro ha panlomabag ni Adan. Peteg nin banà ha kasalanan nin mihay tawo ay nagkama-in nin kamatyan ya kaganawan. Piro banà itaman ha mihay tawo ya hi Pangino-on Hisokristo ay igit ya kahampatan ingangalo ya inggawà nin Diyos ya para ha kaganawan tawo.

16 Hay ingangalo ya inggawà nin Diyos ay kahalako ha risolta nin kasalanan nin mihay tawo ya hi Adan. Maski minghan yan bongat nilomabag, hay risolta ay insintinsya nin Diyos ya magkama-in nin kaparosawan. Ombayro man, maski malakè ya nagawà ya kasalanan, hay Diyos ay nangingangalo nin mambin kapatawaran. Habaytoy bara-nan nin hay tawtawo ay an-ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan. 17 Banà ha panlomabag nin mihay tawo ya hi Adan, hay kamatyan ay nag-in makapangyayari ha kaganawan tawo. Piro banà itaman ha ginawà nin mihay tawo ya hi Pangino-on Hisokristo ay lalò nagkama-in nin masyadoy kahampatan. Kayà kaganawan mipananggap nin hatoy kahampatan ya ingangalo nin Diyos ay an-ibilang na nin mahampat boy hila ay ma-in anan biyay ya makapakilamo koni Pangino-on Hisokristo do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.

18 No pangno nin hay panlomabag nin mihay tawo ya hi Adan ay nagkama-in nin sintinsyay kaparosawan ha kaganawan, ha kahampatan itaman ya ginawà nin mihay tawo ya hi Pangino-on Hisokristo ay mag-in mahampat ya kaganawan tawo ta magkama-in hila nin biyay ya ayin anggawan. 19 Ha panlomabag ha Diyos nin mihay tawo ya hi Adan, kaganawan tawo ay nag-in makasalanan. Ombayro itaman, ha panhohomonol ha Diyos nin mihay tawo ya hi Pangino-on Hisokristo, hay kalak-an ay ibilang nin Diyos nin mahampat.

20 Biha inggawà nin Diyos ya kawkapanogo-an ay makasalanan ana ya tawtawo. Hay kawkapanogo-an ay inggawà na emen panlomabag nin tawtawo ay matanda-an la ya hila ay ampakapagkasalanan. Piro maski masyadoy kasalanan nin tawtawo ay lalò itaman ya kahampatan pangingangalo nin Diyos ha mawmakasalanan. 21 Hay kasalanan ay nag-in makapangyayari ha kaganawan; kayà ma-in kamatyan. Piro banà ha kahampatan pangingangalo nin Diyos, hay tawtawoy mipantompel kona ay ibilang na nin mahampat, ta ha pamakilamo la koni Pangino-on Hisokristo ay ma-in hila nin biyay ya ayin anggawan.

6

Mag-in mahampat nin banà ha pantotompel

1 Banà bayro ha hinalità ko ay ipagpatoloy tamo warì ya pagkasalanan emen hay Diyos ay lalò mangingangalo kontamo nin mambin kahampatan? 2 Alwan ombayro! Bilang ha tawoy nati ya agana makagawà nin kala-etan ay nag-in tamon ombayro hin tinanggap tamo hi Pangino-on Hisokristo. Kayà agtamoyna manggawà nin kala-etan ya anggaw-en tamo hin hato. 3 Warì agmoyo tandà ya hay paminyag kontamon ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo ay kaptegan nin ma-in tamon pamakilamo kona boy kowinta nati tamo hin nati ya? 4 Hay paminyag kontamo ay kowinta nati tamo nin kalamo ni Pangino-on Hisos boy kowinta intabon tamo nin kalamo na. Piro banà ha panggogomawà nin masyadoy kapangyariyan nin Tatay ya Diyos ay nabiyay yan oman. Ombayro itaman ya pangyayari kontamo. Hay da-an pagkatawo tamo ay nabayo ta kowinta nati tamo biha nabiyay oman.

5 Banà ta kowinta nati tamo nin kalamo ni Pangino-on Hisokristo, hitamo ay talagan nabayo, ta kowinta nabiyay tamon kalamo na hin nabiyay yan oman. 6 Tandà tamo ya hay da-an pagkatawo tamo ay kowinta kalamo ni Pangino-on Hisos nin nati ha koroh ya pinangipako-an kona. Hi Pangino-on Hisos ay nati ha koroh emen hay da-an pagkatawo tamo ay agana makapangyayari kontamo, boy emen agtamoyna mag-in honolhonolan nin gomawà nin kasalanan. 7 Hay tawoy nati ay nakalibri ana ha kasalanan ya makapangyayari kona. Hitamo ay dapat mag-in nin ombayro.

8 Banà ta kowinta nati tamo nin nakalamo ni Pangino-on Hisokristo hin nati ya ay ampinto-o tamo nin ma-in tamon bayoy biyay ya emen ha biyay na. 9 Tandà tamo ya hi Pangino-on Hisokristo ay nati biha nabiyay oman, piro hapa-eg ay agyayna mapatalon oman nin kamatyan. Kamatyan ay alwaynan makapangyayari kona. 10 Hi Pangino-on Hisokristo ay minghan bongat nati boy agyayna matin oman. Hay kamatyan na ya pinamatalo na nin kasalanan ya ampakapangyayari ha tawtawo. Hapa-eg ay angkabiyay ya boy kaganawan anggaw-en na ay ha ikapori nin Diyos. 11 Kayà hay sarili moyo ay dapat moyo itaman ibilang nin nati ya agana ampakapagkasalanan. Hapa-eg, ma-in kawoyna nin bayoy biyay nin makapagsirbi ha Diyos banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo.

12 Kayà agmoyoyna payagan nin mag-in makapangyayari komoyo ya kasalanan ya labaylabay gaw-en nin nawini moyo ya ma-in kamatyan. 13 Maski anyay parti nin nawini moyo ay agmoyo pa-olayan nin manggawà kasalanan, no alwan hay nawini moyo ay ipasakop moyo ha Diyos. Ombayroy gaw-en moyo ta hikawo ya kowinta nati ay nabiyay oman. Kayà hay sarili moyo ay ipasakop moyo ha Diyos emen kawo makagawà nin kahampatan. 14 Hay kasalanan ay alwaynan makapangyayari komoyo hapa-eg, ta nakalagan kawoyna ha kawkapanogo-an ya kowinta nane-el komoyo. Hay pagkama-in moyo hapa-eg nin kalibriyan ay banà ha pangingangalo nin Diyos ya mambi komoyo nin kahampatan.

Hay anhonolen tamo ay habaytoyampakapangyayari kontamo

15 Hapa-eg ha nakalagan tamoyna ha anhonolen tamoy kawkapanogo-an ya kowinta nane-el kontamo, boy nakalibri tamoyna nin banà ha kahampatan pangingangalo kontamo nin Diyos ay ma-in tamo warì kalaya-an nin manggawà kasalanan? Talagan ayin! 16 Warì agmoyo tandà ya no hinoy anhonolen moyo ay habaytoy makapangyayari komoyo? No ampagkasalanan ya tawo ay kasalanan ya makapangyayari kona, boy hay risolta kona nin habayto ay mipalako ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. Piro no Diyos ya anhonolen nin tawo ay Diyos ya makapangyayari kona, boy hay risolta ay ibilang nin Diyos nin hiya ay mahampat.

17 Hin hato ay kasalanan ya makapangyayari komoyo, piro salamat ha Diyos ta hapa-eg ay na-itorò ana komoyo ya peteg ya torò boy lobos anay kalabayan moyo nin honolen bayto. 18 Hapa-eg ha inlibri kawo nin Diyos ha kasalanan ya nakapangyayari komoyo, hay makapangyayari ana komoyo ay hi Pangino-on Hisos. Kayà ampakagawà kawo nin kahampatan. 19 Hay bara-nan nin pangi-alimbawà ko komoyo no hinoy makapangyayari komoyo bayri ha an-itorò ko ay emen moyo tampol ma-intindiyan. Hin hato, hay nawini moyo ay pina-olayan moyo ha gawgawà ya maremek boy ha kaganawan klasin kala-etan. Piro hapa-eg, hay nawini moyo ay ipasakop moyo ha Diyos emen kawo mag-in mahampat boy magkama-in malinis ya pagnanakem.

20 Hin hato, hay makapangyayari komoyo ay kasalanan; kayà agkawo makagawà nin kahampatan. 21 Warì ma-in kahampatan ya imbonga nin hatoy gawgawà moyo hin hato ya kala-etan ya an-ikareng-ey moyo hapa-eg ha tinompel kawo koni Pangino-on Hisokristo? Habaytoy mala-et ya gawgawà moyo hin hato ay makapipalako komoyo ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. 22 Piro hapa-eg ay nakalagan kawoyna ha kasalanan ya nakapangyayari komoyo. Diyos anay makapangyayari komoyo ta hiyayna ya anhonolen moyo. Kayà malinis anay pagnanakem moyo boy ma-in kawon biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 23 Hay kabayaran nin kasalanan ay kamatyan ya makapipalako ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. Balè hay ayin bayad ya an-i-ingalon an-igwà nin Diyos ay biyay ya ayin anggawan ya risolta nin pamakilamo nin tawo koni Pangino-on tamon Hisokristo.

7

Hay kawkapanogo-an ay alwaynan makapangyayari

1 Pawpatel, tandà koy angka-intindiyan moyon mahampat no anyay anhalita-en ko ya tongkol ha kawkapanogo-an. Peleg angkabiyay ya tawo ay kowinta nakahe-el ha kawkapanogo-an. 2 Alimbawà ha pag-ahawa nin babayi. Hay kapanogo-an ya kowinta nangihe-el kona ha ahawa na peleg angkabiyay ya ahawa na. Piro no nati anay ahawa na ay nakalagan yayna ha ombayroy kapanogo-an ya kowinta nakapihe-el kona ha ahawa na. 3 Piro no angkabiyay et ya ahawa na ta mag-ahawa ya nin kanayon ay ampakilalaki ya. Piro no nati ana balè ya ahawa na ay nakalagan yayna ha ombayroy kapanogo-an. Hay pag-ahawa nan oman ay alwan pamakilalaki.

4 Pawpatel ko, habaytoy babayi ya ka-alimbawa-an moyo, boy hay makapangyayari komoyo nin emen ha primiron ahawa na ay hay kawkapanogo-an. Hapa-eg ay nakalagan kawoyna ha kawkapanogo-an ya kowinta nane-el komoyo, ta kowinta nati kawon kalamo ni Pangino-on Hisokristo hin impakò ya ha koroh. Nabiyay yan oman boy hay ka-alimbawa-an na ay ikalwan ahawa nin habaytoy babayi, ta hi Pangino-on Hisokristo ya makapangyayari komoyo kisa hatoy kawkapanogo-an. Hay mag-in bonga komoyo nin habayto ay makagawà kawo nin kahampatan ya ikapori nin Diyos. 5 Hin ahè et nabayo ya nakem tamo, hay mala-et ya kalabayan tamo ya ampakagtan kontamo para magkasalanan. No pangno angka-ipatandà kontamo nin kawkapanogo-an ya mala-et ya magkasalanan ay lalò tamo itaman ampakagawà nin kasalanan ya hay risolta kontamo ay mipalako tamo ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. 6 Piro hapa-eg ay nakalagan tamoyna ha kawkapanogo-an ya kowinta nane-el kontamo, ta hin tinompel tamo koni Pangino-on Hisos ay kowinta nati tamo nin kalamo na. Hapa-eg hay panhohomonol tamo ha Diyos ay alwan bilang ha panhohomonol tamo ha da-an kawkapanogo-an, ta hay bayoy pamamaraan nin panhohomonol tamo ha Diyos ay panggogomawà kontamo nin Ispirito nin Diyos ya inggawà nin Diyos kontamo.

Tongkol ha kawkapanogo-an boy kasalanan

7 Anyaman awod, mala-et nayì ya kawkapanogo-an? Alwa! No ayin kawkapanogo-an ay agko natanda-an no pangno ko ampakapagkasalanan. No ahè impanogò ya ahè manakim ay agko natanda-an no pangno kala-et ya manakim. 8 Piro hin na-ipatandà nin pawpanogò ya mala-et ya manakim ay lalò ako itaman ampakagawà nin kasakiman. Ombayro man, no ayin kawkapanogo-an ay agko matanda-an no pangno ko ampakapagkasalanan. 9 Hin agko et tandà ya kawkapanogo-an ay agko tandà ya ma-in akon kasalanan; kayà andap ko no mahampat ako. Piro hin natanda-an koy an-ipanogò nin Diyos ay natanda-an ko ya angkalabag ko bayto; kayà hay dapat kongko ay ha ayin anggay kaparosawan. Ombayro man, lalò akon ampagkasalanan ya lalò makapipakarayò kongko ha Diyos. 10 Habayti ya pawpanogò ya dapat ko dayin honolen emen ako magkama-in nin biyay ya ayin anggawan ay lalò ampangipakarayò kongko ha Diyos ta agko angkahonol. 11 Andap ko no mahonol ko, piro ahè awod, ta maski labay kon honolen ya pawpanogò ay lalò akoyna ingat ampipakarayò ha Diyos.

12 Hay kawkapanogo-an nin Diyos ay mahampat boy tamà. Alwan mala-et ta hay Diyos ya nambi nin pawpanogò ay mahampat. 13 Habayti warì ya mahampat ya pawpanogò ya nakapipakarayò kongko ha Diyos? Alwa! Hay nakapipakarayò kongko ha Diyos ay kasalanan ko ya kontra ha mahampat ya pawpanogò. Hay pawpanogò ya nakapipakit no pangno kala-et ya kasalanan.

Ahè magawà nin tawo ya kahampatanya labay nan gaw-en

14 Tandà tamo ya hay kawkapanogo-an ay nangibat ha Ispirito nin Diyos, piro hay nag-in ogalì ko ay magkasalanan ta hiko ay tawon bongat. Hay kasalanan ya makapangyayari kongko. 15 Kayà hay mahampat ya labay kon gaw-en ay agko angkagawà, ta hay angkagawà ko ay hatoy angka-inakitan koy gawà. Agko tandà no antà ombayro ko! 16 No agko labay gaw-en ya angkagawà ko ay ampangahologan nin an-omawoyon ako nin hay kawkapanogo-an ay mahampat. 17 Hay bara-nan nin ampakagawà ako et nin kasalanan maski agko labay gaw-en ay alwan banà ha bayoy pagkatawo ko, no alwan banà ha da-an pagkatawo ko ya anti et kongko. 18 Tandà ko ya hay sarili ko ay ayin kahampatan, ta maski labay kon manggawà nin kahampatan ay agko magawà. 19 Hay mahampat ya labay kon gaw-en ay agko magawà, no alwan hay mala-et ya agko labay gaw-en ay angkagawà ko. 20 Hay panggawà ko nin mala-et ya agko labay gaw-en ay banà ta hay ampakapangyayari kongko ay kasalanan.

21 Hay ampangyari kongko ay ombayri: labay kon manggawà nin kahampatan piro hay angkagawà ko ay mala-et. 22 Matibolos ya nakem kon homonol ha an-ipanogò nin Diyos. 23 Piro angkatanam ko ya hay anti ha nakem ko ya labay kon manggawà nin kahampatan ay angkapatalo nin kalabayan nin nawini ko ya manggawà nin kala-etan, ta hay kasalanan ya ampakapangyayari kongko. 24 Ha ombayri ya ampangyari kongko ay ka-i-ingalo ko! Hinoy makapilibri kongko ha kala-etan ya anggaw-en nin nawini ko ya ampangipakarayò kongko ha Diyos? 25 Ampasalamat ako ha Diyos ta hiya ya nangilibri kongko banà ha pagkamati ni Pangino-on tamon Hisokristo.

Hiko hapa-eg ay ombayri: ma-in akon bayoy nakem ya matibolos nin homonol ha Diyos, piro no minghan ay ampakapagkasalanan ako ta anhonolen koy kalabayan nin da-an pagkatawo ko.

8

Hay bayoy pag-o-ogalì ay gawà nin Ispirito nin Diyos

(Galasya 5:16-18)

1 Hapa-eg hay mangama-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay ayin anan sintinsyay kaparosawan ya makapipalako konla ha impirno; 2 ta hay kasalanan ya ampangipakarayò kontamo ha Diyos ay alwaynan makapangyayari kontamo ta hin tinompel tamo koni Pangino-on Hisokristo, hay Ispirito nin Diyos ay nangilibri kontamo ha kasalanan, boy binyan na tamo nin bayoy biyay. 3 Hay kawkapanogo-an ay ahè makapilibri kontamo ta agtamo mahonol. Kayà hay ahè magawà nin kawkapanogo-an ay ginawà nin Diyos. Hay mismon Anak na ya inhogò na bayri ha babon lotà ay nag-in tawo piro hiya ay ayin kasalanan. Nati hi Pangino-on Hisokristo emen tamo malibri ha kasalanan ya ampakapangyayari kontamo. 4 Ombayroy ginawà nin Diyos emen hay kabo-o-an kahampatan nin kawkapanogo-an ay matopad kontamon ampipanggomawà kalabayan nin Ispirito nin Diyos, alwan kalabayan nin nawini.

5 Hay tawtawoy anggomawà nin kalabayan nawini la ay angkagawà la bayto ta ombayroy pirmin anti ha nakem la. Piro hay tawtawoy anggomawà nin kalabayan nin Ispirito nin Diyos ay angkagawà la bayto ta ombayroy pirmin anti ha nakem lan gaw-en. 6 Hay panggogomawà la nin habayto ya pirmin anti ha nakem la ya kalabayan nin nawini la ay lalò makapipakarayò konla ha Diyos ta mipalako hila ha kaparosawan ya ayin anggawan. Piro hay ampipanggomawà nin kalabayan nin Ispirito nin Diyos, ta habaytoy pirmin anti ha nakem lan gaw-en ay magkama-in hila nin pamakisondò ha Diyos boy magkama-in hilan biyay ya ayin anggawan ya mangibat ha Diyos. 7 Hay mangama-in pagnanakem nin gomawà kalabayan nin nawini la ay kawka-away nin Diyos. Agla anhonolen ya kawkapanogo-an nin Diyos ta talagan agla mahonol. 8 Kayà habaytoy tawtawo ya ampipanggomawà nin kalabayan nawini la ay ahè makapakonsowilo ha Diyos.

9 Piro hikawo, hay kalabayan nin nawini moyo ay alwaynan makapangyayari komoyo, ta hay makapangyayari ana komoyo ay Ispirito nin Diyos ya ampa-iri ha nakem moyo. Hay tawoy ayin Ispirito nin Diyos, hatoy Ispirito ni Pangino-on Hisokristo ay alwan ikon ni Pangino-on Hisokristo. 10 Piro banà ta ampa-iri ha nakem moyo hi Pangino-on Hisokristo, maski kowinta nati kawo nin banà ha kasalanan ay ma-in kawon biyay ya ayin anggawan ya inggawà komoyo nin Ispirito nin Diyos ta hikawo ay imbilang nin Diyos nin mahampat. 11 Ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos, hi Pangino-on Hisokristo ay biniyay oman nin Diyos. Hapa-eg, no hay Ispirito nin Diyos ay ampa-iri ha nakem moyo, hikawo ya ma-in kamatyan ay biyayen oman nin Diyos. Hay pamiyay nan oman komoyo ay pangyariyen nin Ispirito nin Diyos ya ampa-iri komoyo.

12 Kayà, pawpatel, agtamo mag-in honolhonolan ha kalabayan nin nawini tamo, ta alwan ogmà ha Ispirito nin Diyos ya ampa-iri ha nakem tamo; 13 ta no gaw-en moyoy kalabayan nin nawini moyo ay mipalako kawo ha impirno ya ayin anggay kaparosawan. Piro no Ispirito nin Diyos ya gomawà ha nakem moyo ay itegen moyoy panggogomawà nin katowà ya kalabayan nin nawini moyo. Ha ombayro ay mipalako kawon makilamo ha Diyos nin ayin angga.

14 Kaganawan ampomayag nin hay Ispirito nin Diyos ya mamo-on konla ay hila bayto ya aw-anak nin Diyos. 15 Inggawà nin Diyos ya Ispirito na komoyo; alwan para malimo kawo kona nin bilang pangalimo nin alilà ha amo, no alwan hay Ispirito nin Diyos ay inggawà na komoyo emen kawo mag-in aw-anak na. Ombayroy pangyayari no pangno kawo nagkama-in nin karapatan mangingat “Tatay” ha Diyos. 16 Mismon Ispirito nin Diyos ya ampamapteg ha nakem tamo nin hitamo ay aw-anak nin Diyos. 17 Banà ta aw-anak tamo nin Diyos ay hitamoy ma-in karapatan ha kahampatan ya an-igwà na. Hitamo ay emen ha aw-anak ya magmana nin kawkamama-in nin tatay la. Hitamo ay ka-atag et ni Pangino-on Hisokristo ha kaganawan inggawà kona nin Diyos, ta ha pagdanas tamo nin kadya-dya-an nin banà ha panhohomonol tamo koni Pangino-on Hisokristo ay kalamo na tamon parangalan.

Hay kagandawan tamo lano ay ahè makwan ihipen

18 Tandà ko ya hay pagdanas tamo nin kadya-dya-an hapa-eg ay ayin kakokowinta, ta hay masyadoy kagandawan ya i-igwà kontamo nin Diyos ay ahè makwan ihipen. 19 Kaganawan bagay ya pinalsa ay angkahabek ha pangantì nin ipatnag nin Diyos ya aw-anak nay ma-in kagandawan. 20 Hin hato, banà ha kasalanan, kaganawan bagay ya pinalsa ay ahè nagkama-in nin pangyayari ha talagan mangyari. Alwan ha kalabayan nin habaytoy pawpinalsa, no alwan kalabayan nin Diyos banà ha pagkasalanan ni Adan. Ombayro man, ma-in et pag-asa 21 ya kaganawan bagay ya pinalsa ay malibri lano ha pagkabolok ta ayin anan kamatyan. Ha pangyariyen nin Diyos bayto, hatoy pawpinalsa ay magkama-in nin kagandawan nin emen ha ahè makwan ihipen ya kagandawan nin aw-anak nin Diyos.

22 Tandà tamo ya pa-ibat hin hato angga hapa-eg, kaganawan bagay ya pinalsa ay kowinta andoma-ing ta angka-irapan nin bilang ha babayi ya ampananam ilab no manganak. 23 Alwan bongat habaytoy bawbagay ya pinalsa ya ampagka-ombayro, no alwan kateng hitamon mismo ya mangama-in ana nin Ispirito ya primiron inggawà kontamo nin Diyos ay andoma-ing. Hay anda-ingen tamo ya ampaka-a-anti-en tamo ay hay pamipatnag na nin hitamo ay pinag-anak nin Diyos, ta pangipatnag na nin hitamo ay aw-anak na ay bayowen na bayti ya nawini tamo hapa-eg, ta pahiliyan na nin nawini ya ayin pagkahirà. 24 Habayto ay an-asawan tamo pa-ibat hin nalibri tamo ha kasalanan. Ayin et kontamo bayto; kayà an-asawan tamo, ta no anti ana kontamo ay agtamoyna ka-ilangan asawan. Warì ma-in tawo ya an-omasa ha antina kona? 25 Piro banà ta ayin et kontamo baytoy an-asawan tamo ay ampagpasinsyawan tamon anti-en.

26 Hay Ispirito nin Diyos ay ampanambay kontamo ha kaganawan kakapeyan tamo. Maski ha panalangin ay agtamo tandà no pangno tamo manalangin nin mahampat. Piro hay awoken tamo ay mismon Ispirito nin Diyos ya mangawok para kontamo ha agtamo makwan awoken ha Diyos. 27 Hay Diyos ya magtandà nakem nin tawo ay hiya et ya magtandà nin labay halita-en nin Ispirito nin Diyos, ta hay an-awoken nin Ispirito nin Diyos ya para kontamon nag-in tawtawo na ay kompormi ha kalabayan na.

28 Tandà tamo ya kaganawan bagay ya ampangyari, hay Diyos ay anggomawà nin para ha ikahampat nin ampipanlabi kona. Hila bayto ya iningat nin Diyos nin homonol kona ta ombayroy plano na konla. 29 Pa-ibat hin ka-ona-onawan ay tandà ana nin Diyos no hinoy mipananggap kona, boy pinilì na hila nin mag-in emen ha Anak na ya hi Pangino-on Hisos. Ha ombayro, ha kalak-an mipapatel ay hi Pangino-on Hisos ya makapangyayari konla. 30 Kayà hatoy pinilì ana nin Diyos pa-ibat hin ompisa ay iningat na nin homonol kona. Hatoy iningat nan homonol kona ay imbilang na nin ayin kasalanan, boy hatoy imbilang na nin ayin kasalanan ay magkama-in nin kagandawan nin emen ha kagandawan ni Pangino-on Hisos.

Hay panlalabi nin Diyos ay makitkoni Pangino-on Hisokristo

31 Anyaman et ya mahalità tamo ya tongkol ha bawbagay ya habayto? Ma-in warì makapangno kontamo hapa-eg ha anti kontamo ya Diyos? 32 Agna iningaw-enan ya Anak na, no alwan intarmoli nan inggawà nin mati nin para kontamon kaganawan. Banà ta inggawà na kontamo ya Anak na, agna warì igwà kontamo nin leseb ha nakem na ya kaganawan bagay ya angka-ilanganen tamo? 33 Ma-in warì makapagriklamo nin hitamo ya pinilì nin Diyos ay makasalanan? Ayin! Mismon Diyos ya nangibilang kontamo nin hitamo ay ayin kasalanan. 34 Kayà ayin tawoy makasintinsya nin hitamo ay makasalanan ya igwà ha impirno, ta hi Pangino-on Hisokristo ay nati nin para kontamo boy nabiyay yan oman. Hapa-eg ay anti ya ha bandan wanan nin Diyos boy ampangawok ya ha Diyos nin para kontamo. 35 Ma-in warì maka-alih nin panlalabi kontamo ni Pangino-on Hisokristo? Ma-alih warì nin kawkagolowan, o pawpa-irap kontamo, o pagdanas tamo nin kadya-dya-an, o pagkakolang tamo nin pamamangan o pagdodolo? Ma-alih warì no ampamiligro tamo, o no hitamo ay ampagtangka-an nin patyen? 36 Habayti ya pawpangyayari ay hin hato et impaholat nin Diyos. Hay nakaholat ay ombayri:

“Hikayi ay naka-arap ha kamatyan ha kaganawan oras nin banà ha panhohomonol nawen komo, Pangino-on Diyos; bilang kayin tawtopa ya papatyen.”

37 Ombayro man ya ampangyari konnawen ay lalò ya panalo nawen nin banà ha panlalabi konnawen ni Pangino-on Hisokristo. 38 Angkapiho ko ya masyadoy panlalabi kontamo nin Diyos. Maski nati tamo o angkabiyay ay anlabiyen tamo nin Diyos. Hay panlalabi kontamo nin Diyos ay ahè ma-alih nin maski aw-anghil o maski anyay ampo-onpo-onen ya anti ha katatag-ayan. Maski anyay ampangyari kontamo boy maski anyay lomateng ya mangyari kontamo ay anlabiyen tamo nin Diyos. 39 Maski hinoy ma-in kapangyariyan ha katatag-ayan langit o ha kalale-lale-an lotà, o maski anyay pinalsa nin Diyos ay ahè maka-alih nin panlalabi nin Diyos kontamon ma-in pamakilamo koni Pangino-on tamon Hisokristo.

9

Hay Diyos boy tawtawoy pinilì na

1 Habayti ya halita-en ko ay kaptegan, ta hiko ay ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo. Agko ampagtotol nin kabongkokan, ta hay Ispirito nin Diyos ya ampamo-on kongko ay an-omawoyon ha anhalita-en ko. 2 Masyadoy kalele-an ko boy pirmi kon ikakhit nin nakem 3 ya tongkol ha Hawhodiyo ya kawkalahì ko. No ma-arì bongat ya mismon sarili ko ya mipahiyay koni Pangino-on Hisokristo, ta mipalako ko ha impirno ya ayin anggay kaparosawan ay labay ko basta malibri hila. 4 Malakè ya angka-ibintahi nin Hawhodiyo ta hila ya pinilì nin Diyos nin pag-ikon na, boy pinag-anak na hila. Impakit nin Diyos ya kagandawan nin hawang na konla. Hawhodiyo simpri ya pinangako-an nin Diyos, boy ha Hawhodiyo inggawà ya kawkapanogo-an. Intorò et konla no pangnoy tamà ya panhohomamba ha Diyos, boy malakè et ya bagay ya impangakò nin Diyos konla. 5 Hay kawka-apo-apowan nin Hawhodiyo ay mangarangal. Hi Pangino-on Hisokristo ya nag-in tawo ay in-anak nin Hodiyo. Hiya ya Diyos ya ampamo-on ha kaganawan boy hiya ya poriyen nin ayin angga. Amin.

6 Agko anhalita-en ya ahè matopad ya pangakò nin Diyos ya pagtawo nay Hawhodiyo ya aw-inalalak ni Israyil. Piro hapa-eg, alwan kaganawan inalalak ni Israyil ay pinilì nin Diyos, 7 boy alwan kaganawan inapopò ni Abraham ay an-ibilang nin talagan aw-anak ya impangakò nin Diyos koni Abraham; ta hinalità kona nin Diyos, “Hay ma-i-alalak ni Isak ay hilan bongat ya aw-inapopò mo.” 8 Hay labay totolen, hay an-ibilang nin aw-anak nin Diyos ay alwan kaganawan inapopò ni Abraham, no alwan haton bongat ya na-i-alalak kompormi ha pangakò nin Diyos ya hay ampipantompel ay hila baytoy talagan aw-inapopò ni Abraham; 9 ta ombayri ya hinalità nin Diyos hin nangakò ya koni Abraham: “Pangalabah nin mihay ta-on ay magbira ko, boy manganak hi Sara nin hay i-anak na ay lalaki.”

10 Hay kanayon et ya makapipalinaw kontamo ay pangyayari ha lambaw ya na-iboktot ni Ribika. Habaytoy lambaw ay mimihay tatay la ya ayin kanayon no alwan hi Isak ya ka-apo-apowan tamo. 11 Impakit nin Diyos ya hay pamilì na ay kompormi ha kalabayan na, alwan emen ha pamilì nin tawo ya ka-ilangan pon makakit nin gawgawà. Biha in-anak baytoy lambaw, boy biha hila nakagawà nin mahampat o mala-et 12 ay hinalità pon nin Diyos koni Ribika, “Hay kakà ay magsirbi ha ali.” 13 Hay nakaholat et ha Halità nin Diyos ay ombayri: “Hi Hakob ay nilabi ko, piro hi Isaw ay pinag-inakitan ko.”

14 No ombayro awod, mahalità tamo warì nin hay Diyos ay ma-in ampili-en ta anlabiyen nay miha, hay miha ay ahè? Hay Diyos ay alwan ombayro, 15 ta ombayri ya hinalità na koni Moysis: “Ampanlabi kon mangingangalo ha labay kon ingalowan.” 16 Kayà hay pamilì nin Diyos nin tawtawoy pag-ikon na ay banà ha ingangalo na konla, alwan banà ha kalabayan la o pagsikap lan manggawà nin kahampatan para mapalabi hila ha Diyos; 17 ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ya tongkol koni arì Para-on ay ombayri ya hinalità kona nin Diyos: “Ginawà kata nin arì emen mo padya-dya-an ya tawtawo ko emen ha matalo kata, hay kapangyariyan ko ay ma-ipakit ko boy hay ngalan ko ay mibantog ha intiron babon lotà.” 18 Kayà an-ingalowan nin Diyos ya labay nan ingalowan, boy ampatya-en nay nakem nin tawtawoy ampipagmatyà nin ahè tompel kona.

Tongkol ha pahang boy pangingangalo nin Diyos

19 Maka ma-in tawoy maghalità nin ombayri: “No ombayro awod, antà amparosawan nin Diyos ya ahè tompel kona? Ma-arì warì omanen nin tawo ya kalabayan nin Diyos?” 20 Alwan ombayro ya halita-en mo ha Diyos ta hika ay tawon bongat. Ipag-alimbawà ha manggagawà keren: hay keren ya ginawà na ay ma-arì nayì maghalità kona nin, “Antà ombayri ya pagkagawà mo kongko?” 21 Hay manggagawà nin keren ay ayin warì karapatan nin ha mihay bekley pità ya gagaw-en nan loway keren, hay miha ay gaw-en nan maganda piro hay miha ay gaw-en nan pangkaraniwan bongat gamit?

22 Bilang ombayro itaman ya Diyos. I-alimbawà tamoy tawtawo hin hato ya mawmakasalanan. Katongkolan nin Diyos nin mamahang konla ta ipakit nay kapangyariyan na, piro agna ginawà ta mapasinsya ya. Pinagpasinsyawan na hila maski dapat na hilayna dayin parosawan. 23 Hay bara-nan nin ombayro ya ginawà nin Diyos ay emen na ma-ipakit ya masyadoy kahampatan na do ha tawtawoy an-ingalowan na ya da-an naynan inhandà para mag-in karapatdapat nin magkama-in kagandawan do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 24 Hitamo baytoy tawtawoy pinilì na. Alwan bongat Hawhodiyo no alwan kateng alwan Hawhodiyo, 25 ta ha libro ya hinolat ni propita Osyas ay ma-in ombayri ya impaholat kona nin Diyos:

“Hay tawtawo ya alwa ko pon ikon ay hila ya ingaten kon tawtawo ko. Hila ya agko pon anlabiyen ay labiyen ko. 26 Do ha dogal ya pinaghalita-an ko hin hato nin alwa ko hilan tawo ay bayro hapa-eg nin hila ay ingaten nin aw-anak nin Diyos ya angkabiyay.”

27 Hi propita Isayas hin hato ay ombayri ya impahalità kona nin Diyos ya tongkol ha Hawhodiyo ya aw-inalalak ni Israyil: “Maski emen hilan kalakè kapati-an ha ambay dagat ay amò bongat konla ya malibri; 28 ta hay Pangino-on ay mahigpit manosga nin tawtawo ha babon lotà boy tampol nan gaw-en.” 29 Hay kanayon et ya holà hin hato ni propita Isayas ay ombayri: “No hay Pangino-on ya ampamo-on ha kaganawan ay ahè nangilibri nin ongno kontamon Hawhodiyo hin pinarosawan na tamo ay nag-in tamo dayi nin emen ha tawtawo ha banowan Sodoma boy banowan Gomora.”

Hay ahè pantompel nin Hawhodiyo

30 Anya hapa-eg ya mahalità tamo? Hin hato, hay alwan Hawhodiyo ay ahè ampipagsikap emen hila ay ibilang nin Diyos nin hila ay mahampat. Piro hapa-eg ay imbilang ana nin Diyos nin hila ay mahampat nin banà ha pantotompel la koni Pangino-on Hisos. 31 Hay Hawhodiyo balè ay ampipagsikap nin homonol ha kawkapanogo-an, ta andap la no ha ombayro ay ibilang hila nin Diyos nin hila ay mahampat piro ahè nangyari. 32 Antà nin hay Hawhodiyo ay ahè imbilang nin Diyos nin hila ay mahampat? Kayà aghila imbilang ta aghila antompel koni Pangino-on Hisos, no alwan hay ampagsikapan lan gaw-en ay sarili lan kalabayan ya mangahampat ya bawbagay. Hi Pangino-on Hisokristo ya agla labay pinto-owen ay kowinta bato ya pinibatolan la. 33 Talagan peteg ta hay impaholat nin Diyos ay ombayri:

“Ha dogal ya an-ingaten Siyon ay igwà koy bato ya pibatolan nin tawtawo. Habaytoy bato ay makapipatomba konla. Piro hay tawoy tompel kona ay ahè mareng-ey nin banà ha pantotompel na.”

10

1 Pawpatel, ampakahangaren ko boy an-ipanalangin ko ha Diyos ya hay Kawkahodiyo ko ay malibri dayi ha kasalanan emen aghila parosawan nin Diyos. 2 Ampaptegan ko ya masyadoy pagmalasakit lan makahonol ha Diyos, piro alwan tamà ya pangingintindi la nin tongkol ha panhohomonol kona; 3 ta agla labay intindiyen ya paraan nin Diyos no pangno ibilang nin Diyos nin hay tawo ay mahampat. Pinagsikapan lan gaw-en ha sarili lan pamamaraan ta agla labay honolen ya pamamaraan nin Diyos. 4 Hay kawkapanogo-an ay pina-anggawan ni Pangino-on Hisokristo, ta balang miha ya tompel kona ay ibilang nin Diyos nin ayin kasalanan.

Hay kalibriyan ay para ha kaganawan

5 Ombayri ya hinolat hin hato ni Moysis no pangno ibilang nin Diyos nin hay tawo ay mahampat: “Hay tawoy makahonol ha kawkapanogo-an ay homonol ya peleg nan angkabiyay, ta ha ombayro ay magkama-in yan biyay ya ayin anggawan.” 6 Piro hay pangibilang itaman nin Diyos nin mahampat ya tawo ay banà ha pantotompel. Kayà ma-in ombayri ya pagkahalità: “Agmo halita-en ha sarili mo ya, ‘Hinoy mako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos nin mangwa koni Pangino-on Hisokristo ta gitan ya bayri ha babon lotà?’ 7 Agmo simpri halita-en ha sarili mo ya, ‘Hinoy mako ha dogal nin nikati ha lalè lotà nin mangwa koni Pangino-on Hisokristo ta biyayen na yan oman?’ ” Ahè maghalità nin ombayro ta hi Pangino-on Hisokristo ay nakoyna bayri nin nag-in tawo biha nati boy nabiyay oman. 8 Tongkol bayri ay ma-in nakaholat ya ombayri: “Hay balità ya nangibat ha Diyos ay maparah mon ma-intindiyan boy pinto-owen ta anti ana ha nakem mo boy an-ibalità mo.” Habayti ya balità ya an-i-aral nawen ay balità ya tongkol ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo. 9 No itapat mon halita-en ya hi Apo Hisos ay Pangino-on boy leseb ya nakem mon ampinto-o nin biniyay yan oman nin Diyos ay malibri ka ha kaparosawan; 10 ta an-ibilang nin Diyos ya hay tawo ay ayin kasalanan nin banà ha pantotompel na ya ampangibat ha nakem na, boy malibri ya nin banà ha pamapteg na nin hi Pangino-on Hisos ay Pangino-on na. 11 Ombayri ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos: “Hinoman ya antompel kona ay ahè ma-lihan alagà ya pantotompel na.” 12 Hay Diyos ay ahè ampamilì nin tawtawo, mag-in Hodiyo o alwa, ta hiya ya Diyos ya Pangino-on nin kaganawan boy ampangingangalo yan mambin kahampatan ha kaganawan ampakirawat kona; 13 ta nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri: “Hinoman ya makirawat ha Pangino-on nin ilibri ya ha kasalanan ay malibri ya.”

14 Piro pangno ipakirawat nin tawtawo ha Pangino-on nin ilibri na hila no ayin hilan pantotompel kona? Pangno hila tompel kona no agla et nalengè ya tongkol kona, boy pangno la malengè no ayin mangibalità konla? 15 Pangno nin magkama-in mangibalità konla no ayin mangihogò nin makon mangibalità konla? Hay nakaholat ya Halità nin Diyos ay ombayri: “Pagkaliliga nin tawtawoy makapalateng nin ampangi-aral nin Mahampat ya Balità.”

16 Piro alwan kaganawan nakalengè nin Mahampat ya Balità ay ninto-o, ta maski hi propita Isayas ay ombayri ya hinalità hin hato: “Pangino-on, hinoy ninto-o ha an-i-aral nawen?” 17 Kayà ha panlelengè nin tawtawo ay ampagkama-in hila nin katetpel ha nalengè lay in-aral ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo.

18 Piro warì ahè nakalengè ya Hawhodiyo? Ahè ma-arì nin agla nalengè ta ombayri ya impaholat nin Diyos:

“Hay balità ya an-i-aral la ay na-i-abot ana ha kaganawan dogal ha babon lotà.”

19 Ombayri et ya mihay pastang ko: warì ahè na-intindiyan nin Hawhodiyo? Hin hato et ay ombayri ya hinolat ni Moysis ya hinalità nin Diyos konla:

“Mangilibri ko nin alwan Hawhodiyo emen manag-ilì kawoy Hawhodiyo. Manambay ako nin tawtawoy ayin tinandà emen kawo mamahang kongko.”

20 Hi Isayas ay makhaw ya nakem nin naghalità et nin ombayri ya hinalità nin Diyos ya tongkol ha alwan Hawhodiyo:

“Hiko ay natanda-an nin hatoy ahè ampipagsikap nin makatandà kongko. Hila ya ahè ampipagpastang no hino ko ay hila ya pinangipatanda-an ko no hino ko emen hila malibri.”

21 Piro hay hinalità nin Diyos ya tongkol ha Hawhodiyo ay ombayri: “Ampagsikapan kon papakaraniyen ya tawtawoy anhomombalang kongko boy mangatyà ya nakem, piro agla ko antanggapen.”

11

Hay pangingangalo nin Diyos ha aw-inalalak ni Israyil

1 Hay pastang ko ay ombayri: intakwil warì nin Diyos ya tawtawo na? Ahè! Hiko mismo ay Israylita ya inapopò ni Abraham ta lahì ako ni Binhamin ya miha ha Aw-israylita. 2 Hay Aw-israylita ya pinilì nin Diyos nin pagtawo na pa-ibat hin hato ay agna intakwil. Warì agmoyo tandà baytoy nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya tongkol koni propita Ilyas? Hi Ilyas ay naki-ilgo ha Diyos ta an-iriklamo na ya gawgawà nin Aw-israylita, ya wana, 3 “Pangino-on, hay pawpropita mo ay pinatipati la boy hay aw-altar mo ay hinira-hirà la. Ha kaganawan anhomonol komo ay hikon bongat ya natilà boy ampagsikapan la ko et nin patyen.” 4 Piro ombayri ya intobay nin Diyos koni Ilyas: “Alwa mon mimiha ya anhomonol kongko, ta maski malakè ya anhomamba ha ribolto ni Ba-al ay ma-in et piton libo katawo ya ahè anhomamba bayro, ta an-i-atap ko hila para hila ay pagtawo ko.”

5 Ombayro et simpri hapa-eg. Ma-in et ongnoy Israylita ya pinilì nin Diyos ya intilà na banà ha kahampatan ingangalo na konla. 6 Pinilì na hila nin banà ha kahampatan ingangalo na konla, alwan banà ha panggawà la nin kahampatan; ta no banà ha panggawà la nin kahampatan ya pamilì konla nin Diyos ay agana ka-ilanganen ya kahampatan ingangalo nin Diyos. Piro alwan ombayro.

7 Hapa-eg, anya awod ya mahalità tamo ya tongkol bayri? Hay aw-inalalak ni Israyil ya ayin kanayon no alwan Hawhodiyo ay ahè imbilang nin Diyos nin hila ay mahampat maski anhangaren lay mag-in hilan ombayro. Ahè nangyari konla ta banà ha katya-an nin nakem la ay pina-olayan hila nin Diyos. Piro ma-in ongno konla ya pinilì nin Diyos. Hila baytoy imbilang nin Diyos nin mahampat. 8 Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hay nakem la ay pinatyà nin Diyos emen aghila maka-intindi; kayà angga hapa-eg pana-on, maski mabaha la boy malengè lay kaptegan nin Mahampat ya Balità ay agla ma-intindiyan.”

9 Ha Halità nin Diyos ay ma-in et ombayri ya nakaholat ya hinalità ni Arì Dabid ya tongkol konla:

“Pangino-on, hay ampahimala-an la ay habayto dayi ya pakahagpan konla. Malì ya pangingintindi la ha kawkapanogo-an; kayà habaytoy pamarosawan konla. 10 Pareglemen mo dayi ya panenegteg la emen aghila makakit. Padya-dya-an mo hila nin emen pagdya-dyà nin tawoy ampamaba nin pagkabiyat.”

11 No ombayro awod, anyay mangyari ha Aw-israylita? Toloyan hilayna warì itakwil nin Diyos banà ha agla pantompel? Ahè! Banà ha kasalanan ya agla pantompel ay nagkama-in nin kalibriyan ya alwan Hawhodiyo. Ombayroy ginawà nin Diyos emen hay Hawhodiyo ay mipanag-ilì ha alwan Hawhodiyo emen hila mipantompel nin bilang ha alwan Hawhodiyo. 12 Hay kasalanan nin Hawhodiyo ay hay agla pantompel. Banà bayro, hay alwan Hawhodiyo ha maski ayrin dogal ha babon lotà ay nagkama-in nin kahampatan ya ikalibri la ha kasalanan. Piro lano ay malakè ya Hodiyo ya mipantompel; ha mangyari ana bayto ya ombayro ay lalò magkama-in nin kahampatan baytoy alwan Hawhodiyo.

Tongkol ha kalibriyan nin alwan Hawhodiyo

13 Habayti itaman ya labay kon halita-en komoyon alwan Hawhodiyo. Hiko ay pinilì nin Diyos nin mag-in hogò ya mangaral komoyo. Habayti ya ombayri ya sirbisyo ay inggawà kongko nin Diyos; kayà ampangataw-anan kon gaw-en. 14 Hay bara-nan nin panggawà ko nin ombayro ay emen mipanag-ilì ya kawkapara kon Hodiyo. Ha ombayro ay ma-in pag-asan malibri ya ongno konla. 15 Hay pangitakwil nin Diyos ha Hawhodiyo ay emen magkama-in nin pamakisondò ha Diyos ya alwan Hawhodiyo. Piro hay Hawhodiyo ay tanggapen oman nin Diyos ta mangoman hilan tompel kona. Habayto ay ahè makwan ihipen ta hay pangyayari konla ay emen ha nikati ya biniyay oman. 16 Hay ka-ogali-an tamon Hawhodiyo ay ombayri: ha nilotò ya tinapay ya mihay bekley ya minasay arina ay mihay getget tinapay ya an-igwà tamo ha Diyos. Ombayro man, hay natilà ay ikon et simpri nin Diyos. Hi Abraham ay ka-alimbawa-an nin hatoy mihay getget tinapay boy hay aw-inalalak na ay ka-alimbawa-an nin hatoy natilà ya pinangetgetan. Hi Abraham ay tawo nin Diyos; kayà hay aw-inalalak na ay ikon simpri nin Diyos. Alimbawà itaman ha mihay po-on kayo. Hi Abraham ya kowinta yamot ay ikon nin Diyos; kayà hay aw-inalalak na ya kowinta hawhanga ay ikon simpri nin Diyos.

17 Hapa-eg, no pinotoh ya ongno ha hawhangan tanaman ya kayoy olibo ya ayin kanayon no alwan aw-inalalak ni Abraham, ta hikawo ya alwan Hawhodiyo ya kowinta hawhanga nin kayoy olibo ya balang ay intompang nin pabiyayen do ha pinotoy hawhanga nin tanaman ya olibo ay tomibay kawo. Emen kawo ha peteg hawhanga ya ampagkama-in nin yatek ya ampangibat ha yamot. 18 Kayà agmoyo pagmalhayan ya Hawhodiyo ya kowinta peteg hawhanga ya pinotoh. Ihipen moyo ya alwan hikawo ya ampambin biyay ha kowinta yamot. Hay yamot ya ampambin biyay komoyo.

19 Piro maka ma-in alwan Hawhodiyo ya maghalità nin, “Mas kayin ma-alagà ta pinotoh hila biha hikayi ya intompang.” 20 Peteg pa bayto, piro kowinta pinotoh hila nin banà ha agla pantompel ha Diyos. Hikawo itaman ay manatili nin banà ha pantotompel moyo. Kayà agmoyo ipagmalhay ya sarili moyo no alwan paka-atap kawo; 21 ta maski nin Hawhodiyo ya talagan hanga ay ahè iningaw-enan nin Diyos nin pinotoh ha po-on. Kayà lalò na kawoynan ahè ingaw-enan nin potohen.

22 Bayri tamo makit no pangno mangingangalo ya Diyos boy no pangno ya kahigpit nin mamarosa. Mahigpit ya pamarosa na ha Hawhodiyo ya ahè ampipantompel kona. Mahampat ya itaman komoyo no manatili kawo ha kahampatan na, piro no ahè ay potohen na kawo itaman. 23 Hay Hawhodiyo ya kowinta hawhanga ya pinotoh nin Diyos ay tanggapen oman nin Diyos no agla patya-en ya nakem la nin ahè tompel kona, ta magawà nin Diyos nin kowinta ma-itompang na hilan oman do ha po-on ya pinamotohan na konla. 24 Hikawo ya alwan Hawhodiyo ay kowinta hawhanga nin kayoy olibo ya balang. Pinotoh kawo ha talagan po-on moyo biha ingkambyan intompang nin pabiyayen ha po-on nin peteg tanaman ya olibo. Piro hay Hawhodiyo ya peteg hawhanga ay lalò ma-itompang ha talagan po-on ya pinamotohan konla.

Tongkol ha pangingangalo nin Diyosha kaganawan tawo

25 Pawpatel koy alwan Hawhodiyo, labay kon ipatandà komoyo baytoy ahè pon impatandà hin hato emen hay sarili moyo ay agmoyo ipagmalhay ha Hawhodiyo. Ombayri bayto: ma-in ongno ha aw-inalalak ni Israyil ya ahè pon antompel banà ha katya-an nin nakem la. Piro magkama-in hilan katetpel lano ha mipantompel ana ya kaganawan alwan Hodiyo ya pinilì nin Diyos. 26 Kaganawan inalalak ni Israyil ay mikalibri ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

“Ma-in mangibat ha dogal ya an-ingaten Siyon ya Mapangilibri. Hay Hawhodiyo ya aw-inalalak ni Hakob ay patgenen na ha panggawà nin kala-etan. 27 Alihen koy kawkasalanan la ta habayto ay pangakò ko konla ya toparen ko.”

28 Hay ahè pananggap nin Hawhodiyo ha Mahampat ya Balità ay nag-in hilan ka-away nin Diyos. Banà bayro, hay Mahampat ya Balità ay na-i-aral komoyon alwan Hawhodiyo. Ombayro man, hay Hawhodiyo ya pinilì nin Diyos ay anlabiyen na banà ha pangakò na hin hato ha kawka-apo-apowan la; 29 ta ahè an-omanen nin Diyos ya nakem nan tongkol ha pangakò na konla boy pamilì na konla nin biyan kahampatan. 30 Hin hato, hikawoy alwan Hawhodiyo ay ahè pon ampipantompel ha Diyos. Piro hay ahè pantompel nin Hawhodiyo ay habaytoy paraan nin hikawo ay iningalowan nin Diyos. 31 Hikawoy alwan Hawhodiyo ay ma-in hapa-eg nin pantotompel ha Diyos. Hay Hawhodiyo itaman ay malakè ya panhomombalang ha Diyos. Piro no pangno kawo iningalowan nin Diyos ay ombayro hila itaman. Hila ay ingalowan nin Diyos pantompel la kona.

32 Pinaptegan nin Diyos ya kaganawan tawo mag-in Hodiyo o alwa ay makasalanan emen na ma-ipatanam konlan kaganawan ya pangingangalo na.

Hay pamoriyan ha Diyos

33 Hay kahampatan nin Diyos ha kaganawan tawo ay ahè mangaka-oboh, boy hay karonongan na boy tinandà na ay ahè makwan ihipen. Ayin tawoy magtandà no anyay labay gaw-en nin Diyos boy no pangno ya anggomawà. 34 Ombayri ya impaholat hin hato nin Diyos:

“Warì ma-in tawoy magtandà nin pangingihip nin Diyos? Warì ma-in ma-arì makawawali kona? 35 Warì ma-in tawoy makab-i ha Diyos nin anyaman ya pamalayan otang ya nakem kona nin Diyos?”

36 Piro anhalita-en ko komoyo, hay Diyos ya pinangibatan nin kaganawan, boy hiya ya makapangyayari ha kaganawan. Kaganawan ay pinalsa nin Diyos emen kaganawan ay mamori kona. Amin.

12

No pangno homonol ha Diyos

1 Pawpatel, nakit moyoyna ya masyadoy pangingangalo kontamo nin Diyos. Kayà andawaten ko komoyo ya hay sarili moyo ay igwà moyo nin bo-ò ha Diyos emen agkawo makagawà nin kala-etan, no alwan hay magawà moyo ay makapakonsowilo ha Diyos peleg angkabiyay kawo. Ha ombayro, hikawo ay anhomamba ha Diyos. 2 Agkawo maki-emen manggawà nin kala-etan ya anggaw-en nin tawtawoy ahè antompel ha Diyos bayri ha babon lotà, no alwan payagan moyo nin bayowen nin Diyos ya pangingihip moyo. Ha ombayro ay matanda-an moyo no anyay labay nin Diyos nin gaw-en moyo, hatoy mangahampat boy tamà ya gawgawà ya makapakonsowilo kona.

3 Banà ha kahampatan pangingangalo nin Diyos ay inggawà na kongko ya katongkolan nin manorò komoyo. Kayà an-awoken ko ha balang miha komoyo ya agmoyo ipagmatag-ay ya sarili moyo, no alwan ipagma-aypà moyo ya kakayawan ya inggawà komoyo nin Diyos banà ha pantotompel moyo kona. 4 Hay nawini tamo ay malakè ya parti, piro hay gawà nin balang mihay parti nin nawini ay kahalako ha kanayon. 5 Ombayro itaman kontamo; maski malakè tamo ay emen tamon mimiha banà ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo. Balang parti ay nakakabit ha mimihay nawini.

6 Hitamo ay ma-in kanyakanyan kakayawan ya inggawà nin Diyos. Anyaman ya kakayawan ya inggawà na ay gamiten tamo nin ma-in ka-ayosan. No hay kakayawan ya inggawà ha mihay tawo ay pangi-aral Halità nin Diyos ay gaw-en na kompormi ha pantotompel na. 7 No hay kakayawan ya inggawà kona ay pantotomambay ay tomambay ya. No hay kakayawan ya inggawà kona ay panonorò ay manorò ya. 8 No hay kakayawan ya inggawà kona ay mamakhaw nakem ay ombayroy gaw-en na. No hay kakayawan ya inggawà kona ay pananambay ha panganga-ilangan nin kanayon ay manambay ya ha abot kaya nan itambay. No hay kakayawan ya inggawà kona ay pamama-alà ay pagmalasakitan nan gaw-en. No hay kakayawan ya inggawà kona ay mangingangalon gomawà nin para ha kanayon ay pakaliga yay gomawà nin ombayro.

9 Pakatibolosen moyoy panlalabi moyo ha kanayon. Ka-inakitan moyoy kala-etan ta hay hangaren moyo ay kahampatan. 10 Milalabi kawo nin emen ha pamilalabi nin mipapatel. Gomalang kawo ha kanayon nin igit ha pangigalang la komoyo. 11 Pakahipeg kawo boy pakatibolosen moyoy nakem moyo nin magsirbi ha Pangino-on. 12 Pakaliga kawo ha an-asawan moyo koni Pangino-on Hisos. Pagte-ehan moyoy pamadya-dyà komoyo boy sigisigi kawon manalangin ha Diyos. 13 Tomambay kawo ha panganga-ilangan nin kapara moyon nag-in tawtawo nin Diyos, boy pakahampat kawon mangistima nin sawsang-ili moyo.

14 No ma-in ampamadya-dyà komoyo ay agmoyo awoken ha Diyos ya mipakala-et hila no alwan ipanalangin moyo ya ingalowan hila nin Diyos. 15 Makiligaliga kawo do ha mangama-in an-ikaliga; do itaman ha mangama-in kalele-an ay damayan moyo hila ha kalele-an la. 16 Mimamalasakit kawo. Agkawo magmalhay no alwan pakibagayan moyoy manga-aypà ya katayo-an. Agmoyo ipalagay nin hay sarili moyo ay pagkaroronong.

17 No ma-in nanggawà komoyo nin kala-etan ay agmoyo ya gantiyen nin kala-etan. Sikapen moyo nin hay gawgawà moyo ya makit komoyo nin tawtawo ay mahampat. 18 No ma-arì ay pakahampaten moyoy pamakilamo moyo ha kaganawan tawo. 19 Anlabiyen kon pawpatel, agkawo mangganti ha tawtawoy nanggawà komoyo nin kala-etan, no alwan pa-olayan moyoy Diyos nin manggantin mamarosa konla, ta ombayri ya nakaholat ya hinalità nin Diyos: “Hiko ya Pangino-on moyo ya gomanti nin mamarosa ha nipanggawà nin kala-etan.” 20 Hapa-eg, hay gaw-en moyo ay ombayri ya hinalità et nin Diyos: “No nabitil ya ka-away mo ay pakanen mo; no angka-angan ya ay pa-inomen mo. No ombayroy gaw-en moyo ay mareng-ey ya nin banà ha ginawà na komoyoy kala-etan ya ginanti moyo nin kahampatan.” 21 No ma-in nanggawà nin kala-etan ay agmoyo ipatalo ya nakem moyo nin manggawà ombayro, no alwan manggawà kawo nin kahampatan emen mapatalo ya kala-etan.

13

Pasakop ha mangama-in katongkolan

1 Balang tawo ay dapat pasakop ha ampipamo-on, ta aghila nagkama-in nin katongkolan ya ombayro no aghila pinayagan nin Diyos. Hay pagkama-in lan katongkolan ay gawà nin Diyos. 2 Kayà hinoman ya tawoy angkomontra ha mangama-in katongkolan ay ha Diyos ya angkomontra, ta Diyos ya nangigwà nin katongkolan. Hay ombayroy tawo ya angkomontra ay ka-ilangan biyan nin kaparosawan.

3 Hay ampipamo-on ay angkalimowan nin tawtawoy ampipanggawà nin kala-etan. Piro hay tawoy ampanggawà nin kahampatan ay ayin dapat ikalimo ha mangama-in katongkolan. No labay mon ahè malimo ha mangama-in katongkolan ay manggawà kan kahampatan emen la ka poriyen. 4 Honolen moyo hila ta hila ay ampagsirbi ha Diyos, boy anggomawà hila nin para ha ikahampat moyo. Piro no ampanggawà kawo nin kala-etan ay ma-in bara-nan nin malimo kawo konla, ta hila ay ma-in karapatan nin mamarosa. Mawmagsisirbi hila nin para ha Diyos; amparosawan lay ampipanggawà nin kala-etan. 5 Kayà dapat kawon pasakop konla. Alwan bongat nin hay pamasakop moyo ay banà ta labay moyon agkawo parosawan nin Diyos, no alwan habaytoy ombayro ay tamà gaw-en.

6 Ka-ilangan et nin mamayad kawon bo-ih ta hay ampipamo-on ya ampipagsirbi nin para ha Diyos ay ampama-alà nin para komoyo. 7 Igwà moyo ha balang miha ya dapat kona. Mamayad bo-ih ha dapat pamayaran, gomalang ha dapat galangen, boy parangalan ya dapat parangalan.

Hay dapat gaw-en ha kapara

8 Atapan moyon mangotang ha maski hino, piro no agmoyo ma-iwasan ay tampol moyon bayaran. Hay dapat moyon gaw-en ay manlabi kawo ha kapara moyo; ta hay tawoy ampanlabi nin kapara na ay kowinta ampakahonol ha kaganawan panogò nin Diyos. 9 No mahonol mo baytoy panogò ya labiyen moy kapara mo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo ay emen mon angkahonol baytoy pawpanogò ya, “Ahè mamabayi boy ahè makilalaki, ahè mamati nin kaparan tawo, ahè manakaw, boy ahè manakim.” Hay panlalabi ha kapara nin bilang panlalabi ha sarili ay kabo-o-an nin kaganawan panogò, 10 ta no anlabiyen moy kapara mo ay agmo ya mapanggaw-an nin kala-etan. Kayà ha panlalabi mo ay angkahonol moy kaganawan kapanogo-an.

11 Ombayroy gaw-en mo ta hay ka-anggawan nin kaganawan ay maranina. Hay katamlaran gomawà nin para ha Pangino-on ay emen tawoy makatoloy; kayà mimata kawoy kowinta makatoloy ta gomawà kawo nin para ha Pangino-on. Hay kalibriyan tamo ay maranina. Mas marani hapa-eg kisa hin babayo tamo tinompel. 12 No angkalabah anay yabi ta anhomawang ana ay tandà tamo ya maraninan homilà ya allo. No pangno angkalabah ya yabi ta anhomawang ana ay ombayro itaman nin malabah ya kadya-dya-an ya angkaranasan tamo. Kayà pakarayò tamo ha mala-et ya gawà ta manggawà tamon kahampatan. Ha ombayro ay kowinta anti tamo ha kahawangan ya dipinsa ha sarili tamo emen agtamo makagawà nin kala-etan ya kowinta karegleman. 13 Dapat tamon mag-in mahampat ta hay ihip tamo ay alwaynan emen ha karegleman ta nabayoyna. Kayà hay pana-on moyo ay agmoyoyna sayangen ha pamakiligaliga ya ma-in kagolowan boy pamakilahingan, panggogomawà kala-etan ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki, panggogomawà ka-alayan, pami-a-away, boy pami-i-inggit. 14 Hi Pangino-on Hisokristo ya payagan moyon mamo-on komoyo. Agmoyo payagan ya sarili moyo nin manggawà mala-et ya anhangaren nin da-an moyon pagkatawo.

14

No pangno makibagay ha tawoy makapey ya katetpel

(1 Korinto 8:1-10, 13)

1 Hay tawoy makapey ya katetpel ay tanggapen moyon pagkalamo. Agmoyo ya kolpyawen ha anyaman ya an-ipalagay nan tamà o alwa. 2 Alimbawà, hay tawoy makapey ya katetpel ay ampinto-o nin alwan tamà nin mangnà nin karni; kayà hay an-ikakan nan bongat ay golay. Piro hay tawoy makhaw ya katetpel ay alwan mala-et para kona ya mangnà nin maski anya. 3 Hay pangnà nin golay bongat nin hatoy makapey ya katetpel ay ahè pintasan nin hatoy ampangnà nin maski anya. Hato itaman ya ampangipalagay nin alwan mahampat ya mangnà nin karni ay agya mamintas ha pangnà nin maski anya nin hatoy ampinto-o nin alwan bawal ya mangnà nin maski anya; ta hay ampangnà nin karni o hatoy ahè ampangnà ay tinanggap nin Diyos nin banà ha pantotompel na. 4 Hino ka ya manosga ha alilà nin kanayon? Hay makapapteg no mahampat o alwa ya gawgawà nin alilà ay amo nan bongat. Ombayro ya Pangino-on boy aw-anak na. Kayan patibayen nin Pangino-on ya aw-anak na emen mag-in karapatdapat ya gawgawà la.

5 Hay kanayon ya ampipantompel ha Pangino-on ay ampaghalità nin ma-in allo ya mas matampà kisa ha kanayon ya allo. Hay kanayon itaman ay ampaghalità nin hay kaganawan allo ay pariparihon matampà. Hay dapat gaw-en ay ihipen tamon mahampat no anyay tamà ya gaw-en tamo; alwan hatoy pagdodawan tamo bayto ya ombayroy bagay. 6 Hay tawoy ma-in an-ingilin ya allo ay an-ipakit nay panggogomalang na ha Diyos. Ombayro et simpri ha tawoy ampangan nin maski anya ya pamamangan, ta hay pamangan nan habayto ay an-ipagpasalamat na ha Diyos. Maski hay tawoy ma-in ahè angkanen ya pamamangan ay anggomalang simpri ha Diyos ta ampasalamat ya kona. 7 Kaganawan tamon ampipantompel ha Pangino-on, maski mati tamo o mabiyay ay ma-alagà ya pakonsowilowen tamo ya Pangino-on kisa sarili tamo, ta hay Pangino-on ya ma-in karapatan kontamo. 8 Peleg tamon biyay ay angkabiyay tamo para ha ikapori nin Pangino-on. No mati tamo ay para et simpri ha ikapori nin Pangino-on. Kayà ha biyay tamo o ha kamatyan tamo, hitamo ay ikon nin Pangino-on. 9 Habaytoy bara-nan nin nati hi Pangino-on Hisokristo boy nabiyay yan oman emen hiya ya mamo-on ha nikati kateng ha ampikabiyay. 10 Antà ma-in komoyon ampanosga nin patel ha Pangino-on, boy hay kanayon komoyo ay ampanyamo-yamò nin patel ha Pangino-on? Hay makaba-alà nin manosga ay Diyos, ta kaganawan tamo ay omarap lano ha Diyos ta hosgawan na tamo. 11 Hay nakaholat ya hinalità nin Diyos ay ombayri:

“Hiko ya Diyos. Maski makakano ay angkabiyay ako. Kayà lano, kaganawan tawo ay manalimokod nin omarap kongko emen kaganawan ay mangamin nin hiko ya peteg Diyos.”

12 Ha mangyari ana bayto, balang miha kontamo ay omarap ha Diyos ta halita-en nay kaganawan ginawà na peleg angkabiyay ya ha babon lotà.

Agtamo mag-in bara-nan para makapagkasalananya patel tamo

13 Kayà agtamo manosga ha miha ta miha, no alwan anyaman ya gaw-en tamo ay ihipen tamo pon emen agtamo makagawà nin mag-in bara-nan nin magkasalanan ya patel tamo. 14 Banà ha pamakilamo ko koni Pangino-on Hisos ay tandà ko ya ayin pamamangan ya katowà kanen. Piro no an-ipalagay nin hinoman ya ma-in pamamangan ya bawal kanen ay kasalanan para kona no kanen na bayto. 15 Agmo anlabiyen ya patel mo no ampakakhitan moy nakem na ha pamangan mo nin pamamangan ya an-ipalagay na nin bawal kanen. No ikakapey pantotompel nin patel mo ya mangan ka nin pamamangan ya an-ipalagay na nin kasalanan ya mangan nin habayto ay agka mangan ta banà kona ay nati hi Pangino-on Hisokristo. 16 Maski an-ihipen mon tamà baytoy ginawà mo, piro pamintasan komo itaman nin kanayon ay agmo isigi nin gaw-en. 17 Kontamon angkasakopan nin pamomo-on nin Diyos ay alwan ma-alagà no anyay kanen tamo boy inomen tamo. Hay ma-alagà ay mag-in mahampat ya pag-o-ogalì tamo, ma-in pamisosondò, boy ma-in tamon kaligawan ha panggogomawà kontamo nin Ispirito nin Diyos. 18 No ombayro ya pagsisirbi tamo koni Pangino-on Hisokristo ay mapakonsowilo tamo ya Diyos boy galangen tamo nin tawtawo.

19 Kayà hay pagsikapan tamon gaw-en ay hatoy bawbagay ya makab-i nin katinekan boy makapatibay nin katetpel nin kawkalamowan tamo. 20 Hay inlibri nin Diyos ay agmoyo panggaw-an nin anyaman ya makahadlang nin ikakhaw katetpel na. Peteg nin ayin pamamangan ya an-ibawal kanen; piro no makapagkasalanan itaman ya patel tamo ay alwan mahampat no mangan tamo nin pamamangan ya para kona ay kasalanan kanen bayto. 21 Hay matampà tamon gaw-en ay agtamo mangnà nin karni, minom nin alak, o gomawà nin maski anyay mag-in bara-nan nin makapagkasalanan ya patel tamo.

22 Piro no an-ihipen mo nin alwan kasalanan ya mangan nin maski anya ay tamà bayto, piro agmoyna halita-en ha kanayon ta hikan bongat boy Diyos ya magtandà nin ombayro. Maliga ya tawo no ayin yan tobayen ha anggaw-en na, ta ha ka-ihipan na ay tamà gaw-en bayto. 23 Piro hinoman ya ampangan ta habaytoy angkanen na ay ampagdodawan na no mahampat o alwa ya pamangan na nin habayto ay alwan tamà, ta hay pamangan na ay agna angkasigoro ya tamà mangan nin habayto. Anyaman ya anggaw-en tamo ta agtamo angkasigoro nin tamà gaw-en bayto ay kasalanan ta ginawà nin alwan banà ha pantotompel.

15

Alwan sarili tamo ya pakonsowilowen tamo

1 Hitamoy mangakhaw ya katetpel, pagpasinsyawan tamo baytoy mangakapey ya katetpel. Alwan sarili tamon ikakonsowilo ya ihipen tamo. 2 Gaw-en tamoy bawbagay ya makapakonsowilo ha kanayon emen tomibay ya pantotompel na. 3 Mahampat ya ombayroy gaw-en tamo ta hi Pangino-on Hisokristo ay ombayroy ginawà ya agna pinakonsowilo ya sarili na. Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ya hinalità ni Pangino-on Hisokristo ha Diyos ay ombayri: “Hay paghalità la komo nin kala-etan ay hiko ya ampaghalita-an la.” 4 Anyaman ya nakaholat hin hato ha Halità nin Diyos ay para ha ikatoto tamo; ta hay Halità nin Diyos ay ampakab-i kontamo nin kapasinsyawan magte-eh nin kadya-dya-an, ampakapakhaw nin nakem tamo, boy ampakab-i kontamo nin pag-asa ha an-ihandà kontamo nin Diyos. 5 Hay pagkama-in kapasinsyawan boy kakhawan nakem ay banà ha panggogomawà nin Diyos. Kayà an-awoken ko ha Diyos ya pagmimihawen nay kanakeman moyo nin manowad koni Pangino-on Hisokristo 6 emen mangapimimiha kawon mamori ha Diyos ya Tatay ni Pangino-on tamon Hisokristo.

Hay Mahampat ya Balità ya in-aralha alwan Hawhodiyo

7 No pangno kahampat ya pananggap komoyo ni Pangino-on Hisokristo ay ombayro kahampat ya gaw-en moyon pananggap ha miha ta miha emen mapori ya Diyos. 8 Anhalita-en ko komoyo ya hi Pangino-on Hisokristo ay nako bayri nin manambay konnawen Hawhodiyo emen ma-ipakit ya hay Diyos ay tapat nin tomopad ha impangakò na ha kawka-apo-apowan nawen Hawhodiyo. 9 Hay bara-nan et nin pamako bayri ni Pangino-on Hisokristo ay emen hay alwan Hawhodiyo ay mamori ha Diyos banà ha pangingangalo na konla; ta ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat ya hinalità ni Pangino-on Hisokristo ha Diyos:

“Hiko kateng alwan Hawhodiyo ay mamori komo. Magkanta ko nin pamomori ha ngalan mo.”

10 Ma-in et ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hikawoy alwan Hawhodiyo, makiligaliga kawo ha tawtawoy pinilì nin Diyos.”

11 Ombayri et ya pagkahalità:

“Hikawoy alwan Hawhodiyo, poriyen moyoy Diyos. Kaganawan tawo ay mamori kona.”

12 Ombayri simpri ya pagkahalità ni propita Isayas ya hay antokoyen na ay hi Pangino-on Hisos:

“Hi Dyisi ay makapi-alalak nin mama-alà ha alwan Hawhodiyo. Hiya ya pag-asa la nin mangilibri konla.”

13 Hay Diyos ya ampangibatan pag-asa tamo ay mamnò dayi komoyo nin kaligawan boy katinekan ha pantotompel moyo kona. Ha ombayro ay lalò kawon magkama-in nin pan-o-omasa kona banà ha kapangyariyan nin Ispirito nin Diyos komoyo.

No antà ombayri ya hinolat ni Pablo

14 Pawpatel ko, tandà ko ya hikawo ay ponò nin kahampatan, hostoy tinandà moyo ya tongkol ha pantotompel ha Diyos, boy ma-in kawon kakayawan mi-a-aral. 15 Ombayro man, bayri ha holat ko ay hinokaw koy nakem ko nin maghalità komoyo nin tongkol ha ongnoy bagay ya labay kon ipapanemteman komoyo. Ginawà ko bayti ta Diyos ya nambi kongko nin habayti ya pribilihyo 16 ya pagsisirbi koni Pangino-on Hisokristo nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ha alwan Hawhodiyo. Ha pangangaral ko konla ay emen akon parì ya ampagsirbin mangipakarani konla ha Diyos. Hay Diyos ay mangonsowilo konla ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ya nangibokod konla.

17 Banà ha pamakilamo ko koni Pangino-on Hisokristo ay ma-in akon katoynongan mangipagmalhay nin habayti ya sirbisyo ko ya para ha Diyos. 18 Ayin akoynan kanayon ya an-ipagparangalan no alwan hay pananambay kongko ni Pangino-on Hisokristo emen hay alwan Hawhodiyo ay homonol ha aw-aral nin Diyos. Hay anggamiten kon pamahonol konla ay paghahalità ko boy gawgawà ko, 19 boy hari-harì ya papag-ispantawan ya angkagawà ko. Hay kakayawan kon manggawà nin ombayri ay banà ha Ispirito nin Diyos ya anggomawà kongko. Kayà ha kaganawan dogal ya nilako ko pa-ibat ha siyodad nin Hirosalim angga ha Iliriko ay tapat kon an-i-aral ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 20 Hay Mahampat ya Balità ay ampagsikapan kon i-aral ha dawdogal ya ayin et nakalengè nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Agko labay mangaral ha dawdogal ya nilakoyna nin kanayon ya nangaral. Hay bara-nan nin ombayro ay agko labay mangibangon ha impondar nin kanayon. 21 Ha Halità nin Diyos ay ma-in ombayri ya nakaholat:

“Hatoy ahè et nakabalità nin tongkol kona ay makabalay kona. Hatoy ahè et nipampakalengè nin tongkol kona ay malengè layna boy ma-intindiyan ya tongkol kona.”

Balak ni Pablo nin manibaw ha siyodad nin Roma

22 Habaytoy pangaral ko ha kanayon ya dawdogal ya bara-nan no antà pirmi nin angka-antalà ya pamako ko bahen. 23 Piro hapa-eg ha nayarì anay pangangaral ko bayri ay makalako koyna bahen ta naboyot anay pana-on nin labay kon mako bahen. 24 Ha pamako ko ha nasyon Ispanya ay labay kon magdaan bahen emen ako makapakilengew komoyo nin amò ya pana-on boy matambayan moyo ko ha pamako ko bayro. 25 Piro hapa-eg ay mako ko pon ha siyodad nin Hirosalim nin mantan tambay ha pawpatel bayroy nag-in tawtawo nin Diyos. 26 Habayti ya tambay ay na-ibat ha ampipantompel ha Pangino-on do ha probinsyan Masidonya boy Akaya. Nangapikakayari-an lan igwà ha manga-irap ya Hawhodiyo ya nag-in tawtawo nin Diyos ya anti do ha Hirosalim. 27 Maski alwa hilan Hawhodiyo ay hay towà lan mambi ha Hawhodiyo, ta banà ha Hawhodiyo ay napalamo hila ha ingangalo ya inggawà nin Diyos ha Hawhodiyo. Kayà hapa-eg ay nararapat lan balayen otang ya nakem ha pawpatel lay Hawhodiyo ha pambi la nin tambay.

28 No na-i-atel koyna bayti ya tambay ha pawpatel bayro ha Hirosalim ay magdaan ako bahen komoyo pamako ko ha nasyon Ispanya. 29 Tandà ko ya panlomateng ko bahen ay maliga tamo ta hay gitan ko ya itorò ko komoyo ay kaganawan kahampatan ya nangibat koni Pangino-on Hisokristo.

30 Banà ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo boy banà ha panlalabi ya inggawà kontamo nin Ispirito nin Diyos ay an-awoken ko komoyo ya tambayan moyo ko ha panalangin. 31 Ipanalangin moyo ya malibri ko ha tawtawoy ahè ampipantompel ha Pangino-on do ha probinsyan Hodiya, boy ipanalangin moyo et ya habayti ya tambay ya gitan ko ay handà tanggapen nin bibiyan ko ya nag-in tawtawo nin Diyos do ha siyodad nin Hirosalim. 32 No kalabayan nin Pangino-on baytoy an-ipanalangin moyo kona ay maliga koy lomateng bahen boy ikaliga ko ya pamipipikit tamo. 33 Manatili dayi komoyo ya Diyos ya ampangibatan nin katinekan tamo. Amin.

16

Pangongomosta

1 Mako bahen hi Pibi ya patel tamoy babayi ya ampanambay ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Singkriya. Hiya ay an-irikominda ko komoyo. 2 Panlomateng na bahen ay tanggapen moyo yan mahampat ta ombayroy nararapat nin pananggap moyo ha nag-in tawtawo nin Diyos. Tambayan moyo ya ha angka-ilanganen na ta malakè anay natambayan na boy kateng hiko ay natambayan na.

3 Ikomosta moyo ko koni Prisila boy koni Akila ya mita-ahaway kalamowan kon ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo. 4 Ha pananambay la kongko ay hinomobò hila ha kamatyan nin mangilibri kongko ha tawtawoy labay mamati kongko. Masyadoy pasasalamat ko konla boy napasalamat et konla ya kaganawan gropon alwan Hawhodiyo ya mangama-in katetpel ha Pangino-on.

5 Ikomosta moyo ko et ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya ampititipon ha bali ni Prisila boy Akila. I-abot moyo et ya pangongomosta ko koni Ipinito ya anlabiyen ko. Hiya ya ka-ona-onawan nananggap koni Pangino-on Hisokristo do ha probinsyan Asya. 6 Angkomostawen ko et hi Mariya ya mahipeg gomawà nin para komoyon ampipantompel ha Pangino-on. 7 I-abot moyoy pangongomosta ko koli Androniko boy Honya ya Kawkahodiyo koy kapariho kon napiriso. Hila ay balaybalay nin hawhogò boy ona hila kongko nin tinompel koni Pangino-on Hisokristo.

8 Halita-en moyo koni Ampliyato ya angkomostawen ko ya. Anlabiyen ko ya banà ha pantotompel nawen ha Pangino-on. 9 Halita-en moyo et koni Orbano ya kalamowan kon ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo ya angkomostawen ko ya kateng hi Istakis ya anlabiyen ko. 10 Ipakihalità moyo et koni Apilis ya balaybalay ha katapatan koni Pangino-on Hisokristo ya hiya ay angkomostawen ko. Angkomostawen ko et ya pamilya ni Aristobolo. 11 Hi Hirodyon ya Kahodiyo ko ay angkomostawen ko simpri, boy angkomostawen ko baytoy ampipantompel ha Pangino-on ya pamilya ni Narsiso.

12 Ikomosta moyo ko et koni Tripina boy koni Triposa ya ampipanggomawà ya para ha Pangino-on. Hi Pirsida ya anlabiyen kon patel ya malakè anay nagawà ya para ha Pangino-on ay angkomostawen ko. 13 Hi Ropo ya talagan anhomonol ha Pangino-on ay angkomostawen ko kateng nanay na ya bilang kon sarilin nanay. 14 Angkomostawen ko et hi Asingkrito, Pligonti, Hirmis, Patrobas, Hirmas, kateng kawkalamowan lay pawpatel. 15 Komosta hi Pilologo, hi Holya, hi Niryo kateng patel nay babayi, boy hi Olimpas boy kaganawan kalamowan lay nag-in tawtawo nin Diyos.

16 No ampangapititipon kawo ay ipakit moyoy pamilalabi moyon ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo. Kaganawan bayrin gawgropon mangama-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo ay ampangomosta komoyo.

Tawtorò ni Pablo ha tawtaga Roma ya ampipantompel ha Pangino-on

17 Pawpatel ko, an-awoken ko komoyo ya pag-atapan moyo baytoy tawtawoy ampangibatan nin pamikakampiyan moyo. Ha ombayroy ampangyari komoyo ay angkomapey ya pantotompel moyo, ta ampagsikapan la kawon homalibokot ha intorò komoyo ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Atapan moyo hila 18 ta alwan hi Pangino-on Hisokristo ya ampagsirbiyan la, no alwan ampagsirbi hila emen mapasasà ya sarili la. Hay tawtawoy mapipinto-owen ay angkaloko la banà ha kagalingan lan mag-ilgo boy mangabor-abor. 19 Hay tongkol ha kahampatan nin panhohomonol moyo koni Pangino-on tamon Hisos ay nabalita-an nin kaganawan. Banà bayro ay angkatowà ako komoyo. Hay labay ko ay mag-in kawon maronong ha kahampatan piro mag-in kawon emen ayin tinandà ha kala-etan. 20 Diyos ya ampangibatan nin katinekan. Agana maboyot ay ipatalo nayna komoyo hi Satanas.

Hi Pangino-on tamon Hisos ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyo. 21 Hi Timotiyo ya kalamowan ko kateng Kawkahodiyo ko ya hili Losyo, Hason, boy hi Sosipatro ay ampangomosta komoyo.

22 Hiko hi Tirsyo ya pinaholat ni Pablo nin habayti ya holat ay ampangomosta simpri komoyo ta antompel ako itaman ha Pangino-on.

23 Angkomostawen kawo simpri ni Gayò. Hiko hi Pablo ay ampakipa-iri ha bali na boy bayri ampititipon ya gropo nin kaganawan mangama-in katetpel ha Pangino-on. Hi Irasto ya tisoriro bayri ha siyodad boy hi Kowarto ya patel tamo ay ampangomosta komoyo. 24 Hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyo. Amin.

25 Poriyen tamo ya Diyos. Hiya ya ampamakhaw nin pantotompel moyo ha Mahampat ya Balità ya an-i-aral koy tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Habayti ya Mahampat ya Balità ya ahè pon impatandà hin hato; 26 piro hapa-eg ay impatandà ana nin Diyos ta hay tongkol bayri ay impaholat nayna ha pawpropita na. Hay ayin kamatyan ya Diyos ya nangimanda nin habayti ya Mahampat ya Balità ay itorò ha tawtawo ha maski ayrin dogal emen kaganawan ay tompel boy homonol bayri. 27 Ayin anan kanayon ya maronong no alwan Diyos. Poriyen hi Pangino-on Hisokristo ta ha ombayro, mapori ya Diyos. Amin.

1 Korinto

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

HAY PRIMIRON HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

KORINTO

1

1 Hiko hi Pablo ya ha kalabayan nin Diyos ay iningat nin mag-in hogò ni Pangino-on Hisokristo. Hi Sostinis ya patel tamo ha Pangino-on ay 2 kalamo kon ampanolat nin habayti ya para komoyon gropon mangama-in katetpel ha Diyos bahen ha siyodad nin Korinto. Habayti ay para et ha kaganawan tawo ha maski ayrin dogal ya ma-in pamakilamo nin anhomamba nin mamori nin ngalan ni Pangino-on Hisokristo ya Pangino-on tamon kaganawan ampipantompel kona. Diyos ya nangingat komoyo emen kawo mag-in tawtawo na, boy hi Pangino-on Hisokristo ya nanlinis komoyo emen kawo mag-in nin ayin kapintasan. 3 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Kahampatan ya ampangibat koni Pangino-on Hisokristo

(Ipiso 1:3-14)

4 Pirmi katawon an-ipagpasalamat ha Diyos ta iningalowan na kawon binyan kahampatan banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. 5 Binyan na kawo nin kahampatan ha kaganawan bagay, kateng ana ha kaganawan panonorò moyo boy ha kaganawan pangingintindi moyo. 6 Hay imbalità nawen komoyo ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay biyay moyo ya ampamapteg. 7 Kayà agkawo ampagkakolang ha anyaman ya bagay ha kahampatan ingangalo nin Diyos mintras an-anti-en moyoy pamipatnag nin pagbira ni Pangino-on tamon Hisokristo. 8 Diyos ya mamatibay nin pantotompel moyo angga ha ka-anggawan emen ayin kawon kapintasan ha allon magbira hi Pangino-on tamon Hisokristo. 9 Mapahimala-an ya Diyos ya nangingat komoyo nin makilamo ha Anak na ya hi Pangino-on tamon Hisokristo.

Pamikokontra nin ampipantompel ha Pangino-on

10 Hapa-eg, andawaten ko komoyon pawpatel, alang-alang ha ngalan ni Pangino-on tamon Hisokristo, ya hikawoy kaganawan ay misosondò ha kaganawan anhalita-en moyo emen agkawo magkanyakanyan gropo boy emen malobos ya pagmimiha moyo ha pangingihip boy opinyon moyo. 11 Pawpatel ko, ma-in ongnoy tawo ha pamilya ni Klowi ya nangibalità kongko nin ma-in komoyo nin ampi-a-away. 12 Hay labay kon totolen ay ombayri: ma-in komoyon ampaghalità nin, “Hiko ay koni Pablo”; hay kanayon ay ampaghalità nin “Hiko ay koni Apolos”; hay kanayon ay ampaghalità nin “Hiko ay koni Pidro”; hay kanayon itaman ay ampaghalità nin “Hiko ay koni Pangino-on Hisokristo.” 13 Warì mapi-a-atag hi Pangino-on Hisokristo? Warì hiko hi Pablo ya impakò ha koroh nin para komoyo? Warì hay paminyag komoyo ay ha ngalan ko?

14 An-ipagpasalamat ko ha Diyos ya ayin akon bininyagan komoyo no alwan hi Krispo boy hi Gayò. 15 Kayà ayin makapaghalità nin hay paminyag ko komoyo ay ha ngalan ko. 16 (Ma-in ako et awod bininyagan: hi Istipanas kateng pamilya na, piro ayin akoynan ma-ihipan no ma-in ako et bininyagan ya kanayon.)

Hi Pangino-on Hisokristo ya kapangyariyan boy karonongan nin Diyos

17 Agko inhogò ni Pangino-on Hisokristo nin maminyag, no alwan inhogò na kon mangi-aral nin Mahampat ya Balità ya tongkol kona. Agko anggamiten ya sarili kon kagalingan ha pangangaral ko emen ahè ma-lihan alagà ya an-i-aral ko ya tongkol ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh. 18 Hay an-i-aral ya tongkol ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh ay kalokowan do ha tawtawoy mipalako ha kaparosawan; piro kontamon ma-in anan kalibriyan ha kasalanan, habayti ya an-i-aral ay kapangyariyan nin Diyos. 19 Nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri:

“Hira-en koy karonongan nin mawmangaronong, boy hay katalinowan nin mawmangatalino ay paptegan ko ya ayin kowinta.”

20 Anya awod ya kowinta nin mawmangaronong, o nipag-aral, o mawmandidibati? Warì ahè impakit nin Diyos ya hay karonongan nin tawtawo bayri ha babon lotà ay ayin kowinta? 21 Banà ta maronong ya Diyos ay agna pinayagan ya ha sarilin karonongan nin tawtawo ay mabalayan la ya. Hay labay nin Diyos ay ilibri nay tawtawo ya ampipantompel ha Mahampat ya Balità ya an-i-aral nawen konla. Piro hay pangi-aral nin habayti ay ayin kowinta do ha ayin pantotompel ya tawtawo bayri ha babon lotà. 22 An-awoken nin Hawhodiyo ya pakitan hila nin pawpapag-ispantawan ta aghila tompel no ayin ma-ipakit konla. Hay antikapen itaman nin Gawgrigo ay tawtawoy mangaronong mipaghalità. 23 Piro hay an-i-aral nawen ay hi Pangino-on Hisokristo ya impakò ha koroh. Habayti ya aral ay ampakapapahang ha Hawhodiyo; ha alwan Hawhodiyo balè, habayti ay kalokowan. 24 Piro do ha tawtawoy iningat nin Diyos, maski Hodiyo o alwa ay hi Pangino-on Hisokristo ya ampakapipatnag nin kapangyariyan boy karonongan nin Diyos; 25 ta hay tongkol ha Diyos ya an-ipalagay nin tawtawo nin ayin kowinta ay mas ma-alagà kisa ha karonongan nin tawtawo. Hay an-ipalagay nin tawtawo nin kakapeyan nin Diyos ay kakhawan ya igit ha kakhawan nin tawtawo.

26 Ihipen moyo, pawpatel, ya tongkol ha sarili moyo hin iningat kawo nin Diyos nin makilamo kona. Ha tegteg nin tawtawo ay a-amò komoyo ya maronong; a-amò simpri ya makapangyayari o mangatag-ay ya pagkatawo. 27 Piro hay pinilì nin Diyos ay hatoy ayin karonongan ha tegteg nin tawtawo emen mipareng-ey ya tawtawoy ampipaghalità nin hila ay mangaronong, boy pinilì na et ya mangakapey ha tegteg nin tawtawo emen mipareng-ey ya tawtawoy ampipaghalità nin hila ay mangakhaw. 28 Pinilì et nin Diyos ya tawtawoy manga-aypà ya pagkatawo, boy tawtawo ya ahè ampa-alaga-an nin kapara lan tawo bayri ha babon lotà, kateng tawtawoy an-ipalagay nin ayin kowinta. Ombayri ya ginawà nin Diyos emen hay mangatag-ay ya pagkatawo ay ma-lihan alagà, boy 29 emen ayin tawoy makapagmalhay ha arapan nin Diyos. 30 Hay pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo ay banà ha panggogomawà nin Diyos. Hi Pangino-on Hisokristo ay inggawà kontamo nin Diyos emen tamo mag-in maronong, mag-in mahampat, boy mag-in ayin kapintasan. Banà bayro ay natbeh na tamo ha kaparosawan. 31 Kayà angkapaptegan bayti ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hinoman ya labay magmalhay ay Pangino-on bongat ya dapat nan ipagmalhay.”

2

Hay Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristoya impakò ha koroh

1 Pawpatel, hin nako ko bahen komoyon nangi-aral nin Mahampat ya Balità nin Diyos ay agko ginawà ha kagalingan kon maghalità boy ha karonongan ko; 2 ta indisisyon ko ya hay ihipen ko boy halita-en ko ay tongkol bongat koni Pangino-on Hisokristo boy tongkol ha pangipakò kona ha koroh banà ha kasalanan tamo. 3 Peleg kon anti bahen komoyo ay kinomapey ya nakem ko boy angkalimo ko ta maka agko magawà ya impagawà kongko nin Diyos. 4 Ha paghahalità ko boy pangangaral ko ay agko ginamit ya kagalingan kon mangombinyo, no alwan hay namapteg nin pangangaral ko ay kapangyariyan nin Ispirito nin Diyos. 5 Ha ombayri, hay pantotompel moyo ay ahè na-ibat ha karonongan nin tawo no alwan nangibat ha kapangyariyan nin Diyos.

Hay karonongan nin Diyos

6 Balè hay tawtawo ya mangatibay ana ha pantotompel, hay an-itorò nawen konla ay karonongan ya nangibat ha Diyos; alwan karonongan ya na-ibat ha tawtawo bayri ha babon lotà, boy alwan karonongan nin ampipamo-on hapa-eg bayri ha babon lotà, ta hay pamomo-on la ay ahè manatili. 7 Hay karonongan ya anhalita-en ko ay ahè makwan ihipen ya karonongan nin Diyos ya ahè pon impatandà ha tawtawo. Habayto ay plano na para kontamo hin hato et hin agna et pinalsa bayti ya babon lotà emen tamo magkama-in pamakilamo kona angga do ha katatag-ayan ha kama-inan na. 8 Habayti ya karonongan ay ahè na-intindiyan nin maski hino ya nipamo-on bayri ha babon lotà. No na-intindiyan la, hi Pangino-on Hisos ya ahè mapantayan ay agla dayi impakò ha koroh. 9 Ombayro man ay nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri:

“Ayin nakakit, ayin nakalengè, boy ayin nakakwan mangihip nin bawbagay ya inhandà nin Diyos para ha ampipanlabi kona.”

10 Ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos, habayto ya bawbagay ya agtamo pon tandà ay impatandà kontamo nin Diyos. Ispirito nin Diyos ya magtandà nin kaganawan bagay, maski mangaldeg ya bawbagay ya anti ha ihip nin Diyos. 11 Ayin magtandà nin anti ha nakem nin mihay tawo no alwan mismon hiya ya magtandà nin an-ihipen na. Ombayro et ha Diyos; ayin magtandà nin nakem nin Diyos no alwan mismon Ispirito nin Diyos. 12 Agtamo tinanggap ya torò ya na-ibat ha ka-ihipan nin tawtawo bayri ha babon lotà, no alwan hay tinanggap tamo ay Ispirito ya nangibat ha Diyos emen tamo ma-intindiyan ya inggawà nay tambay kontamo.

13 Kayà hay an-itorò nawen ha tawtawoy ma-in Ispirito nin Diyos ay alwan karonongan ya natotowan nawen ya karonongan nin tawo, no alwan hawhalità ya intorò konnawen nin Ispirito nin Diyos. 14 Piro hay tawoy ayin Ispirito nin Diyos ay ahè labay mananggap nin bawbagay ya tongkol ha Ispirito nin Diyos. Para kona, habaytoy ombayro ya bawbagay ay kalokowan, boy talagan agna ma-intindiyan banà ta ayin yan Ispirito nin Diyos. 15 Piro hay tawoy ma-in Ispirito nin Diyos ya ampamo-on kona ay ampaka-intindi nin kaganawan bagay, balè hiya ay ahè angka-intindiyan nin tawoy ayin Ispirito nin Diyos, 16 ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hinoy magtandà pangingihip nin Pangino-on emen makapitorò kona?”

Piro anti kontamo ya pangingihip ni Pangino-on Hisokristo banà ta hay Ispirito nin Diyos ay ampa-iri ha nakem tamo.

3

Hay mawmagsisirbi ha Diyos

1 Pawpatel, hin anti ko bahen komoyo ay agko na-itorò komoyo ya bilang ha an-itorò ko ha tawtawoy anggomawà nin kalabayan nin Ispirito nin Diyos, ta hikawo ay kawkolaw et ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo. Kayà ka-ilangan katawon toro-an nin bilang ha tawtawoy anggomawà et nin sarili lan kalabayan. 2 Ha panonorò ko komoyo ay bilang katawon ampa-inomen nin gatas; agkatawo ampakanen nin mangatyà ya pamamangan ta agmoyo et kaya. Maski hapa-eg ay agmoyo et kaya, 3 ta hay ka-ihipan moyo ay bilang et ha ka-ihipan nin tawtawoy ayin katetpel ha Diyos. Ma-in et komoyon inggitan boy ampi-a-away kawo. Alwa nayì habayti ya makapapteg nin hikawo ay bilang et ha tawtawoy ayin katetpel ta hay ka-ogali-an moyo ay bilang konla? 4 No ma-in komoyon maghalità nin, “Hiko ay koni Pablo,” boy hay kanayon ay maghalità nin, “Hiko ay koni Apolos,” alwa nayì nin hay ka-ihipan moyo ay bilang ha ka-ihipan nin tawtawoy ayin katetpel ha Diyos?

5 Warì hino hi Apolos boy hino hi Pablo? Hikayi ay mawmagsisirbin bongat ya ginamit nin Diyos emen kawo tompel kona. Balang miha konnawen ay ampanggawà nin an-ipagawà konnawen nin Pangino-on. 6 Hiko ya kowinta nangitanem nin binì ha nakem moyo, biha hi Apolos ya kowinta namohboh, balè Diyos ya namatobò. 7 Kayà ayin kowinta ya tawoy ampananem o ampamohboh, no alwan Diyos bongat ya pinakama-alagà ta hiya ya ampamatobò. 8 Hay ampananem boy ampamohboh ay pariho; Diyos ya mambin kagantiyan ha balang miha kompormi ha pinagpagalan na. 9 Ha panggogomawà nin Diyos ay kalamo na kayi ni Apolos. Hikawo ya kowinta paliyan nin Diyos ya an-ipatrabaho na konnawen, boy hikawo ay kowinta et bali nin Diyos ya an-ipagawà na konnawen.

10 Kompormi ha pangingangalo nin Diyos kongko nin nambin kahampatan ay namondasyon ako nin bilang ha mihay magaling nin manggawà bali. Kanayon ya ampangipa-ireng piro balang manggagawà ay dapat paka-atap no pangno na ipa-ireng. 11 Ayin kanayon ya pondasyon ya ma-igwà no alwan hatoy na-igwà ana ya hi Pangino-on Hisokristo. 12 Piro do ha pondasyon ay hari-harì ya klasin anggamiten nin ipa-ireng. Hay kanayon ay ampanggamit nin kowinta gintò, pilak, o manga-alagà ya bawbato. Hay kanayon ay ampanggamit nin kowinta kawkayo, yawyabot, o aw-aray. 13 Hay gawgawà nin balang miha ay ipatnag nin Diyos lano ha allon manosga hi Pangino-on Hisos. Ha allon habayto, hay gawgawà nin balang miha ay hoboken ha apoy emen mapaptegan no hay gawgawà na ay talagan peteg. 14 Hinoman ya nangipa-ireng bayro ha impondasyon ta manatili ya gawgawà na ay makatanggap nin primyo. 15 Piro no hay gawgawà na ya hoboken lano ha apoy ay mapo-olan ay ayin yan tanggapen ya primyo. Hay sarili na balè ay makalibri piro bilang bongat ha tawoy nakalibri ha po-ol.

16 Warì agmoyo tandà ya hay kowinta bali nin Diyos ay hikawo ya ampipantompel kona, boy hay Ispirito nin Diyos ay ampa-iri ha nakem moyo? 17 Hinoman ya manirà nin bali nin Diyos ay parosawan nin Diyos; hikawo ya kowinta bali nin Diyos ay ikon nin Diyos ta ginawà na kawon malinis para pag-ikon na.

18 Agmoyo lokowen ya sarili moyo. Hinoman ya ampangihip nin ma-in yan karonongan, hatoy karonongan nin tawtawo bayri ha babon lotà ay mas mahampat no ihipen nay ayin yan tinandà emen hiya ay mag-in maronong; 19 ta hay karonongan nin tawtawo bayri ha babon lotà ay ayin kowinta ha Diyos. Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos, “Anhagpen nin Diyos ya mangaronong ha sarili lan taktika.” 20 Ombayri et ya nakaholat ha Halità nin Diyos, “Tandà nin Pangino-on ya hay sarilin kawkatoynongan nin mawmangaronong ay ayin kowinta.” 21 Kayà alwan gawà nin tawtawo ya ipagmalhay moyo. Kaganawan bagay ay anti ana komoyo. 22 Mag-in hi Pablo, hi Apolos, o hi Pidro, boy kaganawan bagay bayri ha babon lotà kateng biyay boy kamatyan, mag-in para hapa-eg o ha hoyot ya allo ay anti ana komoyo. 23 Hikawo balè ay anti ha podir ni Pangino-on Hisokristo; hi Pangino-on Hisokristo itaman ay anti ha podir nin Diyos.

4

Mawmagsisirbi ni Pangino-on Hisokristo

1 Hay dapat ipalagay konnawen nin tawtawo ay mawmagsisirbi ni Pangino-on Hisokristo, ta hay bawbagay ya ahè pon impatandà nin Diyos ay hikayi ya pinahimala-an nin mangi-aral ha tawtawo. 2 Ka-ilangan ha tawoy ampahimala-an ay tapat ha kaganawan an-ipagawà kona. 3 Alwan ma-alagà no anyaman ya ipalagay moyo kongko, o ipalagay kongko nin hinoman ya tawo ya tongkol ha impahimalà kongko nin Diyos. Maski hiko, anyaman ya ipalagay ko ha sarili ko ay alwan ma-alagà. 4 Ayin akon tandà ya ginawà koy alwan tamà, piro habayti ay ahè ampangahologan nin hiko ay ahè nagkasalanan. Pangino-on bongat ya makahosga nin pagnanakem ko. 5 Kayà agkawo manosga nin kapara moyo ha alwa et pana-on, no alwan anti-en moyoy panlomateng nin Pangino-on, ta hiyay mangipatnag nin sawsikritoy gawà boy mangibolgar nin mawmotibo nin tawtawo. Ha allon habayto nin lomateng ya, Diyos ya mambin kaporiyan ha balang miha kompormi ha ginawà nay kahampatan.

6 Pawpatel, hay sarili ko boy hi Apolos ay an-i-alimbawà ko komoyo para ha ikahampat moyo emen moyo matotowan ya labay totolen nin habayti ya ombayri ya pagkahalità: “Hay nakaholat ay agmoyo palampasan.” Hinoman komoyo ay ahè dapat mangipagmalhay nin mawmanonorò ha kanayon et ya mawmanonorò. 7 Warì ampaka-igit kawo ha kanayon? Alwa nayì Diyos ya nambi komoyo nin kaganawan bagay ya anti komoyo? No tinanggap moyo ba-in bilang impangiri komoyo, antà man awod an-ipagmalhay moyo?

8 Hostoyna awod ya pagbibiyay moyo! Biyay mayaman kawoyna awod! Bilang kawoyna awod nin aw-arì! Piro hikayi balè ay alwa. Ah! Mahampat dayi awod no peteg kawon aw-arì ta emen moyo kayi makalamo nin mag-arì. 9 Para kongko, hikayi ya hawhogò nin Diyos ay ginawà na nin pinaka-oltimo ha kaganawan tawo. Bilang kayin papatyen ya imparada ha intiron babon lotà nin impakit ha tawtawo kateng ha aw-anghil. 10 Banà ha panhohomonol nawen koni Pangino-on Hisokristo, hay palagay konnawen ay tawtangah. Piro hikawo ya ampakilamo itaman koni Pangino-on Hisokristo ay an-ipalagay moyo nin maronong kawo. Hikayi ay makapey, hikawo balè ay mangakhaw! Amparangalan kawo nin tawtawo; hikayi balè ay anyamo-yamo-en la! 11 Pa-ibat hin hato angga hapa-eg, hikayi ay angkabitlan boy angka-angan, boy hay dolo nawen ay gawgolot. Hikayi ay ampakakhitan boy ayin kayin sarilin dogal ya ampa-iriyan. 12 Hikayi ay ampagpagal magtrabaho nin ikabiyay nawen. Maski ma-in ampipanla-et konnawen ay an-ingalowan nawen. No hikayi ay ampadya-dya-an ay ampagpasinsya kayi. 13 No hikayi ay an-insoltowen ay mapanawa kayin antombay. Angga hapa-eg, hikayi ay bilang bongat basora boy ayin silbi bayri ha babon lotà.

14 Habayti ya ombayri ya bawbagay ay agko inholat komoyo emen kawo mipareng-ey, no alwan anlabiyen katawon toro-an ta hikawo ay bilang kon sarilin aw-anak. 15 Maski ma-in mapò ya liboy manonorò ya manorò komoyo nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay hiko ya pinagkatatay moyo ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo, ta hiko ya nangi-aral komoyo nin Mahampat ya Balità. 16 Hapa-eg, andawaten ko komoyo ya towaren moyoy anggaw-en ko. 17 Kayà an-ihogò ko komoyo hi Timotiyo ya anlabiyen ko. Ha pantotompel na ha Pangino-on ay bilang ko yan anak, boy mapahimala-an ya ha pagsisirbi na ha Pangino-on. Ipa-ihip na komoyo no pangnoy pamakilamo ko koni Pangino-on Hisokristo. Habayti ay an-itorò ko ha kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Diyos ha kaganawan dogal ya anlakwen ko.

18 Ma-in ongno komoyo ya ampagmalhay ta wanla sigoro no agko makalako bahen nin manibaw komoyo. 19 Piro no kalabayan nin Pangino-on ay tampol akon makalako bahen. Kayà panlomateng ko bahen, helken ko no anyay magawà nin hatoy ampipagmalhay ha kalak-an nin anhahalita-en la, 20 ta hay pag-arì nin Diyos ay alwan ha halità no alwan ha panggogomawà nin kapangyariyan nin Diyos. 21 Hapa-eg ay anyay labay moyo? Mako ko nayì bahen nin mandisiplinan makhit komoyo, o ha ma-in panlalabi boy ka-aypa-an nakem? Anti komoyo no anyay labay moyo.

5

Kala-etan nin kasalanan

1 Hapa-eg ay angkabalita-an ko ya bahen komoyo ay ma-in nin ampamabayi ta hay miha bahen ay ampakilamo ha ikalwan ahawa nin tatay na. Haba-in ya ombahen ya klasin gawà ay ahè anggaw-en nin maski hatoy ahè ampipantompel ha Pangino-on. 2 Piro ampagmalhay kawo et! Dapat moyo dayin ikalelè boy haba-in ya tawoy nanggawà nin ombahen ay agmoyoyna payagan makitipon komoyo. 3-4 Para kongko, maski ayin ako bahen komoyo ay bilang ako simprin anti bahen ta pirmi katawon an-ihipen. Kayà ha ngalan ni Pangino-on Hisos, haba-in ya tawoy ombahen ya anggaw-en ay hinosgawan koyna. Ha pamititipon moyo ay bilang akon anti komoyo. Ha kapangyariyan ni Pangino-on tamon Hisos, 5 habaytoy ombayroy tawo ay ipa-olay moyo koni Satanas, ta maka maghehe ya no makaranas ya nin kadya-dya-an boy hay kalolowa na ay malibri ha allon magbira hi Pangino-on Hisos.

6 Alwan mahampat ya magmalhay kawo. Agmoyo nayì tandà ya maski amò bongat ya pampalbag ya imasa ha arina ay anlombag ya arina? Ombayro itaman ha tawo, mihan bongat ya nakagawà nin kasalanan ay maramay ya kaganawan. 7 Dapat moyon alihen komoyo baytoy ma-in ombayroy klasin kasalanan emen kawo manatili nin malinis. Ha ombayro ay emen kawon arina ya ayin la-ok ya pampalbag, boy tandà ko ya ombayro kawo. Banà ha kasalanan tamo, hi Pangino-on Hisokristo ay pinati nin bilang ha oybon topa ya ayin dipirinsya ya ampatyen hin hato nin Hawhodiyo no Pistan Pamamanemtem. Anggaw-en la bayto banà ta ampanemtemen la ya pangilibri nin Diyos ha kawka-apo-apowan la. 8 Kayà, hapa-eg hitamoy ampipantompel ha Pangino-on ay dapat matowà nin bilang pagligaliga no Pistan Pamamanemtem. Ha pagligaliga tamo, hay kanen tamoy tinapay ay tinapay ya ayin pampalbag. Ombayro et ha biyay tamo, alihen tamoy da-an ogalì ya ma-i-inakiten boy mangala-et ta manggawà tamon kahampatan boy kaptegan.

9 Hin hato ay inholat ko komoyo ya agkawo makilamo ha tawtawoy mapamabayi o mamakilalaki. 10 Hin hinalità ko bayto ay agko antokoyen ya tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos, ta hila ay ampamabayi boy ampakilalaki, ampangamkam, ampanakaw, boy ampipanhomamba ha alwan peteg diyos. Piro hikawo, ha pama-iri moyo bayri ha babon lotà nin kalamo la ay agkawo maki-emen konla. 11 Hay labay kon totolen ay agkawo makilamo do ha ampagkakanwarì nin ampakipatel komoyo ha Pangino-on no hiya ay mapamabayi o mamakilalaki, makamkam, mapanhomamba ha alwan peteg diyos, maninirà kaparan tawo, maglalahing, o tolisan. Hay ombayroy tawo ay agmoyo pakilamowan ni pakipanganan. 12-13 Hitamo ay ayin karapatan manosga nin hatoy ahè ampipantompel ha Diyos. Diyos ya manosga konla. Piro hay ampipantompel ha Pangino-on ya ampakilamo komoyo ay dapat moyon hosgawan. Kayà habaytoy tawoy ampanggawà nin ombayroy kala-etan ay agmoyo payagan nin makitipon komoyo.

6

1 No ma-in riklamo ya hinoman komoyo nin kontra ha patel na ha Pangino-on, antà mako yan magriklamo ha ahè ampipantompel ha Pangino-on, kisa makon magriklamo ha nag-in tawtawo nin Diyos? 2 Warì agmoyo tandà ya hay manosga lano nin tawtawo bayri ha babon lotà ay hitamoy nag-in tawtawo nin Diyos? Kayà no hikawoy manosga nin tawtawo bayri ha babon lotà, agmoyo warì kaya nin ayosen ya an-iriklamo ya mangayamò ya bawbagay? 3 Warì agmoyo tandà ya kateng aw-anghil ay hitamoy ampipantompel ha Pangino-on ya manosga konla? Lalò tamon ma-i-ayos ya bawbagay ya tongkol ha pagbibiyay tamo bayri ha babon lotà. 4 No ma-in kawon kaso, antà mako kawon pahosga do ha agtamo dapat pamahosgawan nin gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on? 5 Anhalita-en ko bayti emen kawo mareng-eyan. Warì ayin bahen komoyo nin mihay tawoy maronong nin mami-ayos nin ahè ampangapisosondò ya mipapatel ha Pangino-on? 6 Hay ampangyari bahen komoyo no ma-in ampikontra ya mipatel, hay miha ay ampako ha hosgado nin magriklamo, ta bayro na ipahosgawan baytoy kaso la ha tawtawoy ahe ampipantompel ha Pangino-on.

7-8 Mapatnag ya ampagkamalì kawo ta hikawo ay ampi-a-asonto ya mipapatel. Mismon hikawo ay ampanla-et boy ampana-ol maski ha pawpatel moyo. Antà agmoyo pa-olayan ya la-eten kawo boy ha-olen kawo? 9 Agmoyo nayì tandà ya hay mangala-et ay ahè makapagmana lano ha ka-ari-an nin Diyos? Agmoyo lokowen ya sarili moyo: hay babayi boy lalaki ya ampanggawà nin ma-alay ya gawgawà, hay manhohomamba ha alwan peteg diyos, hay mamakilalaki boy mapamabayi, hay lalaki ya ampakilamon bilang ahawa ha kapariho nan lalaki, 10 hay mananakaw, hay makamkam, hay maglalahing, hay maninirà kaparan tawo, kateng tolisan ay ahè makapagmana ha ka-ari-an nin Diyos. 11 Hin hato ay ma-in pon ongno komoyo ya ombahen ya anggaw-en. Piro ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo boy ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos, hikawo ay nag-in anan malinis; hikawo ay nag-in ana nin ayin kapintasan; hikawo ay imbilang ana nin ayin kasalanan.

Gamiten moyoy nawini moyo para ha ikaporinin Diyos

12 Ma-arì halita-en nin mihay antompel ha Diyos ya ombayri: “Maski anyay bagay ay ma-in akon kalaya-an gomawà.” Piro anhalita-en ko ya alwan kaganawan bagay ay makab-in kahampatan kona. Para kongko, ma-in akon kalaya-an gomawà nin maski anya, piro agko payagan nin mag-in honolhonolan ako ha maski anyay bagay. 13 Ma-in ampaghalità nin hay pamamangan ay para ha tiyan, boy hay tiyan ay pangipalamnan nin pamamangan. Peteg! Piro hay pamamangan boy tiyan ay ma-in anggawan ta hay nawini tamo ay pahiliyan nin Diyos. Hay nawini ay ampanga-ilangan nin kaparan nawini, piro hay nawini ay ahè ginawà nin Diyos nin ipakilalaki o ipamabayi bilang ha an-ihipen nin kanayon, no alwan hay nawini ay ginawà nin Diyos nin isirbi kona, boy Diyos ya ampangi-atap nin nawini tamo emen tamo manggawà nin kahampatan. 14 Hi Pangino-on Hisokristo ay biniyay oman nin Diyos, boy ha kapangyariyan na ay biyayen na tamon oman.

15 Agmoyo nayì tandà ya hay nawini moyo ay parti nin nawini ni Pangino-on Hisokristo ta ikon na kawo? Hay nawini moyo ya ikon ni Pangino-on Hisokristo ay ilamo warì ha pota? Ahè dayi mangyari baytoy ombayro! 16 Agmoyo nayì tandà ya hay ampanlalay nin pota, hatoy nanlalay boy hatoy pota ay ampag-in mimiha? Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri: “Hay lowa ay ampag-in mimiha.” 17 Piro hinoman ya ma-in pamakilamo ha Pangino-on, ta hay Ispirito nin Diyos ay anggomawà ha nakem na, hiya boy hi Pangino-on, hay nakem la ay ampag-in mimiha.

18 Anhalita-en ko komoyo ya agkawo mamabayi o makilalaki. Alwan kaganawan kasalanan nin tawo ay ampakahirà nawini na, piro hay pamabayi boy pamakilalaki ay lalò ampakahirà nawini na ta ampagkasalanan ya ha sarili nan nawini. 19 Agmoyo nayì tandà ya hay nawini moyo ay bali nin Ispirito nin Diyos ya inggawà komoyo nin Diyos? Kayà hay Ispirito nin Diyos ay ampa-iri komoyo, boy hay nawini moyo ay alwa moyoynan ikon ta ikon ana nin Diyos. 20 Ma-alagà ya pinambeh nin Diyos komoyo ta dayà ni Pangino-on Hisos. Kayà hay nawini moyo ay gamiten moyo ha ikapori nin Diyos.

7

Hay tongkol ha pag-ahawa

1 Hapa-eg tongkol do ha pastang ya inholat moyo kongko ay ombayri ya mahalità ko: no agkawo mag-ahawa ay ikahampat moyo. 2 Piro banà ta bahen ha dogal moyo ay ma-in malakè ya ampipamabayi boy ampipampakilalaki ay mahampat no balang miha komoyo ay magkama-in sarilin ahawa. 3 Dapat geperan nin lalaki ya obligasyon na ha ahawa na. Ombayro simpri ha babayi. 4 Hay babayi ya ma-in anan ahawa ay ayin anan karapatan ha sarili nan nawini, ta hay ahawa na ya ma-in anan karapatan kona. Ombayro itaman ha lakaki. 5 Kayà agkawo pa-agko ha miha ta miha komoyon mita-ahawa anggan agmoyo mapisondo-an nin magkama-in kawon oras nin manalangin. Pangayarì ay gaw-en moyoy karapatan moyo nin pagkahabek ha ahawa, ta maka tokso-en kawo ni Satanas ha agmoyo pagpendan ha sarili moyo.

6 Habayti ya anhalita-en ko komoyo ay alwan manda: mag-ahawa kawo no labay moyo, piro no agmoyo labay ay anti komoyo. 7 Labay ko dayi ya balang miha ay ayin ahawa nin bilang kongko. Piro hay Diyos ay alwan pariparihoy kakayawan ya an-igwà ha tawtawo. Hay kanayon ay ambiyan nan kakayawan mag-ahawa; hay kanayon itaman ay ambiyan nan kakayawan nin ahè mag-ahawa.

8 Hapa-eg, habayti ya halita-en ko konlan ayin ahawa kateng ha bawbawoy babayi: mahampat no manatili kawo nin ayin ahawa nin bilang kongko. 9 Piro no agmoyo mapendanan ya sarili moyo ay mag-ahawa kawo. Mas mahampat ya mag-ahawa kawo kisa agmoyo mapendanan ya sarili moyon kalabayan.

10 Piro ha mangama-in ahawa ay ombayri ya an-imanda ko; alwan mismon hiko ya ampangimanda no alwan Pangino-on: hay babayi ya ma-in ahawa ay dapat ahè makihiyay ha ahawa na. 11 Piro no makihiyay ya ay manatili yan ahè mag-ahawa. No alwa man, makisondò ya ha ahawa na. Hay dapat itaman ha lalaki ay ahè mangihiyay nin ahawa.

12 Ha kanayon itaman ay ma-in akon halita-en ya ahè nangibat ha Pangino-on no alwan na-ibat ha sarili kon ihip. No hay lalaki ya patel ha Pangino-on ya ma-in ahawa nin ahè antompel ha Pangino-on ay agna ihiyay, basta labay nin babayi nin makilamo et kona. 13 No hay babayi itaman ya antompel ana ha Pangino-on ta hay ahawa na ay ahè et antompel ha Pangino-on ay agya makihiyay ha ahawa na no labay et makilamo kona nin hatoy ahawa na. 14 Banà ha pantotompel nin babayi, hay ahawa na ya ahè antompel ha Pangino-on ay biyan nin Diyos nin kahampatan. Banà itaman ha pantotompel nin lalaki, hay ahawa na ya ahè antompel ha Pangino-on ay biyan nin Diyos nin kahampatan. No ahè mangyari nin ombayri, hay aw-anak la ay mag-in bilang ha aw-anak nin ahè ampipantompel ha Diyos ta ayin mangitorò konla nin tongkol ha Diyos. Piro hapa-eg, hay aw-anak nin ombayroy mawmato-antawo ay ambiyan nin Diyos nin kahampatan.

15 Piro no hay ahawa ya ahè antompel ha Pangino-on ay labay makihiyay ha ahawa nay antompel ay pa-olayan ya nin hatoy antompel ha Pangino-on. No ombayro ay ayin anan tobayen ya ahaway antompel ha Pangino-on. Hay labay nin Diyos para komoyo ay mapisondò kawo. 16 Hikay ahawa ya babayi o lalaki ya antompel ha Pangino-on ay agmo tandà no hika ya gamiten nin Pangino-on para hay ahawa mo ay milibri ha kasalanan na.

Manatili kawo no pangno kawo hin agkawo et iningat nin Diyos

17 Balang miha, hay dapat nan ibiyay ay kalabayan nin Pangino-on kompormi ha kapapa-hal hin iningat ya nin Diyos nin makilamo kona. Habayti ay an-iwawali ko ha kaganawan gropon ampipantompel ha Pangino-on. 18 No ma-in tawoy napatolì ana pon nin hinomonol ha ka-ogali-an nin Hawhodiyo biha ya iningat nin Diyos ay agyayna magolon mangihip paraan no pangno na ma-ibira baytoy da-an ya alwa yan tolì. Piro no agya et napatolì ay agnayna gaw-en hapa-eg ha iningat ya nin Diyos. 19 Alwan ma-alagà no hinonol nin tawo o ahè baytoy ka-ogali-an nin Hawhodiyo, no alwan hay pinakama-alagà ay panhohomonol ha an-ipanogò nin Diyos. 20 Balang tawo ay dapat manatili no pangno ya hin iningat ya nin Diyos nin makilamo kona. 21 Alilà ka nayì hin iningat ka nin Diyos nin makilamo kona? Ayin bali no alilà ka, piro no ma-in paraan emen ka mag-in malayà ay gaw-en mo. 22 Hay alilà ya iningat nin Pangino-on nin makilamo kona ay malayà ya tegteg kona nin Pangino-on. Ombayro itaman ha tawoy alwan alilà ya iningat nin Pangino-on. Hiya ay nag-in alilà ya ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo ta ikon na ya. 23 Ma-alagà ya pinambeh nin Diyos komoyo ta dayà ni Pangino-on Hisos. Alwan tawo ya onawen moyon pagsirbiyan no alwan Pangino-on ya onawen moyon pagsirbiyan. 24 Pawpatel, anyaman ya kapapa-hal moyo hin iningat kawo nin Diyos ay mag-in kawon kontinto ha ombayro ta hiyay mangi-atap komoyo.

Hay dapat ha ayin ahawa boy ha bawbawoy babayi

25 Hapa-eg, do ha pastang moyo ya tongkol ha ahè et nipag-ahawa ay ayin akon an-ipanogò ya nangibat ha Pangino-on, piro biyan katawon sarili kon opinyon ta ha ingangalo nin Pangino-on ay mapahimala-an ako.

26 Banà ha ka-irapan ya andanasen moyo hapa-eg bahen ay mahampat ha lalaki no manatili yan ayin ahawa. 27 No ma-in kan ahawa ay agmo ihiyay ya ahawa mo. No ayin kan ahawa ay agka mag-ahog nin mag-ahawa. 28 Piro no mag-ahawa ka ay alwan kasalanan, boy no mag-ahawa ya dalaga ay alwan kasalanan. Labay kon bongat nin hikawo ay ahè makaranas nin kadya-dya-an ya bilang ha andanasen nin tawtawoy mangama-in ahawa.

29 Habayti ya labay kon matanda-an moyo, pawpatel: hay pana-on ay kapan-o-omipek; kayà pa-ibat hapa-eg, hay lawlalaki ya ma-in ahawa ay magsirbi ana koni Pangino-on Hisos nin bilang ha pagsisirbi nin ayin ahawa. 30 Maski malelè kawo o maliga kawo, maski ma-in kawon kamama-in o ayin ay isigi moyo ya pagsisirbi ha Diyos. 31 Kaganawan bagay ya ma-in kontamo boy anggaw-en tamo ay ma-in anggawan, ta paran bongat bayri ha babon lotà. Kayà ahè maliwid ha bawbagay ya habayto.

32 Hay labay ko ay agkawo magkama-in kagolowan nakem nin bilang ha mangama-in ahawa. Hay lalaki ya ayin ahawa ay ampagsikap gomawà para ha Pangino-on emen na mabiyan konsowilo ya Pangino-on. 33 Piro hay lalaki ya ma-in ahawa ay angkatarka ha bawbagay ya para bayri ha babon lotà ta ansikapen nan pakonsowilowen ya ahawa na. 34 Kayà hay nakem na ay angkapi-atag. Hay babayi itaman ya ayin ahawa ay ampagsikap nin gomawà para ha Pangino-on. Ansikapen na nin hay nawini na boy nakem na ay ma-ilobos nan isirbi nin ayin kapintasan ha Pangino-on. Piro hay ansikapen nin babayi ya ma-in ahawa ay bawbagay bayri ha babon lotà emen hay ahawa na ay mabiyan nan konsowilo.

35 Anhalita-en ko bayti komoyo ta ikahampat moyo. Agkatawo an-i-awà nin mag-ahawa, no alwan hay labay ko ay ayin nin maka-abalà komoyo emen mag-in ma-ayos ya pamimiyay moyo ha pagsisirbi ha Pangino-on.

36 Tongkol itaman ha mikaba-an ya napisondò nin aglayna itoloy ya pagkahal la: no hay lalaki ay ahè makapagpendan ha sarili na para ha kaba-an na, ta masyadoy kalabayan na ay ka-ilangan itoloy lay pagkahal la; alwan kasalanan ya pag-ahawa la. 37 Piro no leseb ha nakem nin lalaki ya agya mag-ahawa ay mahampat basta agya napilitan bongat. 38 Ombayro man, mahampat ya mapag-ahawa nay kaba-an na, piro mas mahampat no agyayna mag-ahawa.

39 Hay babayi ya ma-in ahawa ay kowinta nakahe-el ha ahawa na mintras angkabiyay et ya ahawa na. Piro no nati anay ahawa na ay ma-in yan kalaya-an mag-ahawan oman ha lalaki ya labay na basta kapariho nan antompel ha Pangino-on. 40 Ha palagay ko ay lalò yan maliga no agya mag-ahawan oman, boy ampinto-o kon habayti ya kalabayan itaman nin Ispirito nin Diyos ya ampangitorò kongko.

8

Hay tongkol ha pamamangan ya indologha alwan peteg diyos

(Roma 14:1-23)

1 Hapa-eg ay ipalinaw ko komoyo ya tongkol ha pamamangan ya indolog ha alwan peteg diyos. Peteg nin hitamoy kaganawan ay ma-in tinandà ya tongkol bayri ha alwan pawpeteg diyos. Piro ombayri ya tanda-an moyo: hay tinandà ay ampakapahambog ha tawo, piro hay panlalabi ay ampakatambay ha kaparan tawo. 2 Hinoman ya ampangihip nin ma-in yan tinandà ay agna et natanda-an ya dapat nan matanda-an. 3 Piro hinoman ya ampanlabi ha Diyos ay balay nin Diyos.

4 Hapa-eg, tongkol do ha pamamangan ya an-idolog ha alwan peteg diyos: tandà tamo ya hay alwan peteg diyos ay ayin silbi ta hay Diyos ay mimiha. 5 Hay tawtawo ay ma-in malakè ya an-ingaten lan diyos ya anti ha langit boy ha babon lotà, ta malakè ya andiyosen boy ampangino-onen la. 6 Piro para kontamo ay ma-in bongat mimihay Diyos ya Tatay tamo ya namalsa nin kaganawan bagay, boy kayà tamo angkabiyay ay para magsirbi kona. Tandà tamo et ya mimiha ya Pangino-on; ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo ya namalsa nin kaganawan bagay boy banà kona ay ma-in tamon biyay.

7 Piro alwan kaganawan kapariho tamon ma-in pantotompel ay ampakatandà nin habayti ya kaptegan. Ma-in ongno ya nasanay homamba ha alwan peteg diyos. Angga hapa-eg, no ampangan hila nin ombayroy pamamangan ay an-ihipen la ya habaytoy angkanen la ay talagan para ha alwan peteg diyos; kayà angkagolo ya nakem la ta andap la no ampagkasalanan hila. 8 Warì pamamangan ya makapipakarani kontamo ha Diyos? Warì mag-in tamon mahampat no mangan tamo o ahè nin ombayroy pamamangan?

9 Piro mag-atap kawo ta maka hay kalaya-an moyon mangan nin maski anyay pamamangan ay mag-in bara-nan nin makapagkasalanan ya patel moy makapey ya pantotompel. 10 No hika ya ma-in hosto ya tinandà ay ampangan nin hatoy pamamangan ya anti ha lo-ob bali ya ginawà nin para ha alwan peteg diyos biha ka makit nin hatoy makapey ya pantotompel, agya warì ma-ingganyo nin mangan nin habayto maski anti ha ihip na ya habayto ay indolog pon ha alwan peteg diyos? 11 Kayà hay tinandà mo ya bara-nan nin mahirà ya pantotompel nin patel moy makapey ya pantotompel. Alwan mahampat ya ginawà mo ta hi Pangino-on Hisokristo ay nati nin para bayro ha patel mo. 12 Ha ombayri, ampakapagkasalanan kawo koni Pangino-on Hisokristo, ta hikawo ya nambin bara-nan para magkasalanan ya pawpatel moyo, boy pinakhit moyoy nakem la. 13 Kayà no makapagkasalanan ya patel ko nin banà ha pamangnà ko nin habaytoy karni ya indolog ha alwan peteg diyos ay agkoyna mangnà nin habayto emen agya makapagkasalanan.

9

Hay karapatan boy katongkolan nin mihay hogònin Pangino-on

1 Warì hiko ay alwan malayà? Warì hiko ay alwan hogò nin Pangino-on? Warì agko nakit hi Pangino-on tamon Hisos? Warì alwan hikawoy bonga nin pagsisirbi ko kona? 2 Maski ahè balayen nin kanayon ya hiko ay hogò nin Pangino-on ay angkasigoro ko ya balayen moyo nin hiko ay hogò, ta hikawo ya kaptegan nin hiko ay hogò nin Pangino-on.

3 Habayti ya itobay ko ha ampipamintas kongko. 4 Warì ayin kayin karapatan nin hay pamamangan nawen ay igwà konnawen nin antoro-an nawen? 5 No ma-in akon ahawa ya antompel ha Pangino-on, ayin ako warì karapatan nin mantan kona ha maski ayri nin bilang ha anggaw-en ni Pidro, boy kanayon ya hawhogò nin Pangino-on, kateng pawpatel ni Pangino-on Hisos? 6 Warì hikayin bongat ni Birnabi ya ayin karapatan nin ahè magtrabaho nin para ikabiyay nawen? 7 Warì hay hondalò ay ka-ilangan et magkama-in kanayon ya kapanikapan para ha sarili nan kagastosan? Warì ma-in tawo ya no nananem yan obas ay agna matawayan ya bonga nin hatoy intanem na? Warì ma-in pastol ya ampangalagà nin aw-ayop ya ahè maka-inom nin gatas nin habaytoy an-alaga-an na?

8 Hay anhalita-en ko ay agko an-ibasi ha anhalita-en bongat nin tawtawo, ta habayti ay anti itaman ha kawkapanogo-an nin Diyos. 9 Ha kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis ay ma-in ombayri ya pagkahalità: “Agmo bosalan ya bakà mintras an-ipagi-ek.” Warì bawbakà bongat ya an-asiwa-en nin Diyos? 10 Alwa. In-alimbawà na kayi bayro ta hay ampangararo boy ampanggi-ek ay an-omasan ma-in atag ha alawah. 11 Hikayi ay kowinta ampangitanem komoyo nin Halità nin Diyos. Kayà makabyat warì komoyo no hay kabiyayen nawen ay ma-ibat komoyo? 12 No ma-in karapatan ya kanayon ya manonorò komoyo nin omasa ha an-igwà moyo ay lalò kayin ma-in karapatan.

Ombayro man, agnawen ginamit bayti ya karapatan nawen, no alwan antagalen nawen ya kaganawan emen ayin makahadlang komoyo nin tompel ha Mahampat ya Balità ya an-i-aral nawen komoyo ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 13 Warì agmoyo tandà ya hay ampagsirbi ha bali nin Diyos ay ampananggap nin pamamangan ya ampangibat bayro ha bali nin Diyos? Warì agmoyo simpri tandà ya hay ampipanambay para ha altar ya ampamo-olan nin aw-ayop ya pinati nin para ha Diyos ay ma-in hilan atag ya karni nin habaytoy aw-ayop ya pinati? 14 Ombayro itaman, impanogò nin Pangino-on ya hay ampipangi-aral nin Mahampat ya Balità ay mananggap nin pawpanganga-ilangan la nin banà ha pangi-aral la nin Mahampat ya Balità.

15 Piro maski anyay karapatan ko ay agko ginamit nin mananggap tambay ya ma-ibat komoyo. Agkatawo simpri anholatan hapa-eg para makikwa komoyo nin tambay. Mahampat et ya mati kon bitil kisan ma-alih ya karapatan kon magmalhay nin ahè makikwa nin tambay komoyo.

16 Ayin akon bara-nan mangipagmalhay nin pangi-aral ko nin Mahampat ya Balità ta obligasyon kon i-aral bayti. Ka-i-ingaloy mangyari kongko no agko i-aral ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisos. 17 No bolontad nin nakem ko ya pangi-aral ko ay ma-arì akon omasan mananggap nin primyo. Piro habayti ay obligasyon ko ya impahimalà kongko nin Diyos. 18 Anya awod ya tanggapen koy primyo? Hay primyo ko ay hay pribilihyo ko nin agko mananggap nin kabayaran ha pangi-aral ko nin Mahampat ya Balità maski ma-in akon karapatan ha ombayro.

19 Maski ma-in akon kalaya-an gomawà nin balang labay ko, hay sarili ko ay an-itoring kon alilà nin kaganawan emen lalò lomakè ya tompel koni Pangino-on Hisokristo nin banà kongko. 20 No anti ko ha Hawhodiyo ay ampakibagay ako konla emen hila magkama-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo nin banà simpri kongko. Maski ayin ako ha hilong nin kawkapanogo-an ya hinolat ni Moysis ay kowinta miha ko ha anti ha hilong kapangyariyan nin habayto, ta ampakibagay ako emen hila magkama-in katetpel nin banà kongko. 21 No anti ko itaman ha alwan Hawhodiyo ya ahè magtandà nin kawkapanogo-an nin Hawhodiyo ay ampakibagay ako simpri konla emen hila magkama-in itaman katetpel nin banà kongko. Piro ahè ampangahologan nin agko anhonolen ya kawkapanogo-an nin Diyos, ta hiko ay anhomonol ha an-ipanogò ni Pangino-on Hisokristo. 22 No kalamo koy mangakapey ya katetpel ay ampakibagayan ko hila ha kakapeyan la emen ko mapakhaw ya pantotompel la koni Pangino-on Hisos. Ha kaganawan bagay boy ha kaganawan tawo ay ampakibagay ako emen ha maski anyay paraan ay magkama-in katetpel ya maski ongno konla nin banà kongko. 23 Kaganawan nin habayti ay anggaw-en ko emen hay Mahampat ya Balità ay ma-ipatandà ko ha tawtawo boy emen ako makapaki-atag ha kahampatan ya matanggap ko nin banà bayro.

24 Tandà moyo ya maski malakè ya ampilolombà nin mowayo ay mihan bongat ya makatanggap nin primyo. Ombayro itaman kontamo. Kayà ha pagsisirbi moyo ha Pangino-on ay magsikap kawo emen moyo matanggap ya primyo. 25 Balang ampipampakilaban ya mawmagdadagaw ay ampipagsanay mandisiplina nin sarili ha kaganawan bagay. Ombayri ya anggaw-en la emen la matanggap ya primyo maski habayto ay ahè maboyot ta tampol mahirà. Piro hay ansikapen tamo ya primyo ay ayin pagkahirà. 26 Kayà hiko ay kowinta ampowayo nin mako ha sigoradoy ka-anggawan, boy hiko ay kowinta ampamontal nin angkasigoroy tama-an. 27 Ha kaganawan gawà ko ay ampa-irapan koy sarili ko boy andisiplinawan nin ahè gaw-en ya sarili kon kalabayan, ta agko labay ya maka pangayarì kon mangaral ha kanayon ay hiko ya mag-in alwan nararapat.

10

Hay pangyayari hin hato ha Aw-israylitaay pakakwawan tamo nin aral

1 Pawpatel, labay kon ipa-ihip komoyo ya nangyari ha kawka-apo-apowan tamo hin hato hin pana-on ni Moysis. Ha pamomowako la, hay Diyos ay nambin leem ya nangigiya konlan kaganawan, boy hay dagat ay pinihiyay na ta ha piha-etan ya kinomlang ay bayro na hila pinadaan. 2 Bayro ha dagat boy ha leem ay kowinta nabinyagan hilay kaganawan nin hinomono koni Moysis. 3 Hilay kaganawan ay nangan nin an-ingaten Mana ya inggawà nin Diyos, 4 boy Diyos ya nambi et konla nin ininom lay lanom ya ampangibat ha bato. Habaytoy bato ya ampangibatan lanom ay ka-alimbawa-an nin hi Pangino-on Hisokristo ay anti konla boy ampambi konla nin pawpanganga-ilangan la. 5 Piro maski nakit nin kaganawan ya pawpapag-ispantawan ya para konlay gawgawà nin Diyos ay agla hinonol ya kalabayan nin Diyos. Tandà tamo ya hay Diyos ay ahè nangonsowilo ha kalak-an konla; kayà nati hila boy hay bawbot-o la ay nikakatak bayro ha lawak.

6 Habayto ya ombayroy nangyari ha kawka-apo-apowan tamo ay aral kontamo emen agtamo maghangad nin mangala-et ya bawbagay nin bilang ha ginawà la. 7 Agkawo homamba ha alwan peteg diyos nin bilang ombayro konla nin hatoy ongnoy kawka-apo-apowan tamo. Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat ya tongkol ha panhohomamba la: “Hay tawtawo, hin nayarì hilan nangan ay tinomalek ha pagparangal la ha ginawà lay alwan peteg diyos.” 8 Dapat agtamo mamabayi o makilalaki bilang ombayro ha ginawà nin ongno konla, ta ha ombayroy pangyayari, ha lo-ob mihay allo ay lowampò boy tatlon libo (23,000) ya nati konla. 9 Agtamo hoboken ya Diyos nin papahangen ha panggawà tamon kasalanan nin bilang ombayro ha pagkasalanan nin ongno konla; hila ay pinatin impakayat ha aw-otan. 10 Agtamo simpri magriklamo nin bilang ombayro ha ongno konla; hila bayto ay pinarosawan nin pinati nin anghil ya inhogò nin Diyos nin mamati konla.

11 Habayti ya bawbagay ya nangyari ha kawka-apo-apowan tamo ya pangwanan tamon alimbawà, boy impaholat bayto nin Diyos para kontamon angkabiyay hapa-eg pana-on ha maraninay ka-anggawan nin babon lotà emen tamo matoro-an nin ahè gomawà nin ombayro.

12 Kayà mag-atap ya hinoman ya ampangihip nin hiya ay matibay nin ahè gomawà nin kasalanan, ta maka makapagkasalanan ya itaman. 13 Ayin panobok ya anlomateng komoyo ya ahè dinanas nin tawtawo. Hay Diyos ay tapat boy agna ampayagan nin hoboken kawo nin ma-igit et ha makaya moyo; no latngan kawo nin panobok, hay Diyos ay mambi komoyo nin paraan emen moyo mapagte-ehan.

Panemtemen ya kamatyan ni Pangino-on Hisokristo boy ahè homamba ha alwan peteg diyos

14 Kayà, pawpatel ya anlabiyen ko, agmoyo hambawan ya alwan peteg diyos. 15 Inholat ko bayti komoyo ta hikawo ay mangatalino. Paka-ihipen moyo no tamà bayti ya anhalita-en ko komoyo. 16 Hapa-eg no ampititipon tamon mamanemtem nin pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ay ampasalamatan tamoy Diyos. Ha pamanemtem tamo koni Pangino-on Hisokristo ay ampagkama-in tamon pagmimiha nin makilamo kona, ta hay an-inomen tamo ay kowinta dayà na ya nantolò hin nati ya. Hay tinapay ya ampibibi-hilan tamon kanen ya kowinta nawini na ay ampagkama-in tamon pagmimiha nin makilamo kona. 17 Kayà maski malakè tamoy ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo, ha mihay tinapay ya ampibibi-hilan tamon kanen ya kowinta nawini na ay ampag-in tamon mimiha.

18 Ihipen moyoy aw-inalalak ni Israyil: hin nangan hila nin hatoy inggawà ha altar nin para ha Diyos ay nangapimimihay nakem la ha Diyos. 19 Warì hay labay kon totolen ay ma-alagà ya alwan peteg diyos kateng pamamangan ya indolog ha alwan peteg diyos? 20 Alwan ombayro. Hay labay kon totolen ay hay ahè ampipantompel ha Diyos ay ampambin pamamangan ya para ha dawdimonyo, alwan ha Diyos. Agko simpri labay ya magkama-in kawon pamakilamo ha dawdimonyo. 21 Agkawo ma-arì minom nin kowinta dayà boy mangan nin kowinta nawini ni Pangino-on Hisos no hikawo ay ampangan boy ampinom et ha dogal ya ampaghambawan ha dawdimonyo. 22 Warì labay tamon papahangen et ya Pangino-on? Warì ma-in tamon kakayawan ya igit kona emen ayin mangyari kontamo maski maki-emen tamo ha ampipanhomamba ha dawdimonyo?

Atapan gomawà nin ikakhit nakem nin maski hino

23 Ma-in ampaghalità nin, “Ma-in akon kalaya-an gomawà nin anya paman.” Piro anhalita-en ko ya alwan kaganawan ay makab-in kahampatan. “Ma-in ako,” wanla, “nin kalaya-an gomawà nin anyaman.” Piro anhalita-en ko ya alwan kaganawan ay makatambay. 24 Dapat ha tawo ay alwan sarili nan ikahampat ya ihipen na, no alwan hay ihipen na ay ikahampat nin kanayon.

25 Ma-arì kawon mangnà nin anyaman ya karni ya an-itinda ha palingki. Emen ahè magolo ya konsinsya moyo ay agmoyoyna pastangen no habaytoy karni ay indolog pon ha alwan peteg diyos o ahè, 26 ta ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya ombayri: “Hay babon lotà boy kaganawan anti bayro ay ikon nin Pangino-on.”

27 No hikawo ay kombidawen nin ahè antompel ha Pangino-on ta labay moyon mako ay agkawoyna magpastang nin tongkol ha anyaman ya inhandà na komoyo emen ahè magolo ya konsinsya moyo. 28-29 Piro no ma-in maghalità komoyo nin habaytoy inhandà komoyo ay indolog pon ha alwan peteg diyos ay ombayri ya halita-en ko: maski ayin kowinta para komoyo ya mangan nin habayto ay agmoyo kanen alang-alang do ha naghalità komoyo emen ahè magolo ya konsinsya na.

Hay an-ikatoynongan nin kanayon ay ombayri: “Antà hay kalaya-an ko ay ma-alih nin banà ha konsinsya nin kanayon? 30 Antà paghalita-an ako nin banà ha pamangan ko nin pawpamamangan ya impagpasalamat ko itaman ha Diyos?”

31 Ombayri ya itobay ko: no ampangan kawo, o ampinom kawo, o anyaman ya anggaw-en moyo ay gaw-en moyoy kaganawan ha ikapori nin Diyos. 32 Agkawo gomawà nin ikakhit nakem nin hinoman ya tawo mag-in Hawhodiyo o alwa, boy agmoyo et pakapeyen ya nakem nin kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Diyos. 33 Hiko itaman, ha kaganawan gawà ko ay ampagsikapan kon mambin kaligawan ha kaganawan tawo. Agko antikapen ya para ha sarili kon ikahampat no alwan ha ikahampat nin kaganawan emen hila malibri ha kaparosawan.

11

1 Towaren moyo ko nin bilang itaman panowad ko koni Pangino-on Hisokristo.

Hay tolong ha olo nin tawtawo no anhomambaha Diyos

2 Amporiyen katawo ta ha kaganawan bagay ay pirmi moyo kon ampanemtemen boy anhonolen moyo ya tawtorò ko komoyo. 3 Piro labay kon ma-intindiyan moyo ya hi Pangino-on Hisokristo ay pinagka-olo nin kaganawan lalaki; lalaki itaman ya pinagka-olo nin babayi. Hay pinagka-olo ni Pangino-on Hisokristo ay Diyos. 4 Ha pamititipon moyo, no lalaki ya ampanalangin o ampangi-aral Halità nin Diyos ta ma-in tolong ya olo na ay an-ipareng-ey na hi Pangino-on Hisokristo ya ampangolo kona. 5 No babayi itaman ya ampanalangin o ampangi-aral Halità nin Diyos ta ayin tolong ya olo na ay an-ipareng-ey nay lalaki ya ampangolo kona. Hatoy babayi ay kowinta kalbo, 6 ta hay babayi ya ahè labay magtolong ay dapat magpakalbo. Piro no kapapareng-ey ha babayi ya magpakalbo ay dapat nan tolongan ya olo na.

7 Hay lalaki mintras ampanalangin o ampangi-aral ay dapat ahè magtolong ta hiya ay hawig ha Diyos ya namalsa kona, boy kaporiyan nin Diyos ya pamasakop kona nin lalaki. Hay ikapori itaman nin lalaki ay pamasakop kona nin ahawa na; 8 ta hay lalaki, hin pinalsa nin Diyos ay ahè nangibat ha babayi, no alwan babayi ya nangibat ha lalaki. 9 Hay lalaki ay ahè pinalsa nin para ha babayi, no alwan hay babayi ay pinalsa nin para ha lalaki. 10 Kayà hay babayi ay dapat ma-in tolong emen na ma-ipakit ha aw-anghil ya hiya ay ampasakop ha ahawa na.

11 Ombayro man, ha tegteg nin Pangino-on ay angka-ilanganen nin babayi ya tambay nin lalaki, boy angka-ilanganen itaman nin lalaki ya tambay nin babayi. 12 Maski hay babayi ay ginawà nin nangibat ha lalaki, hapa-eg itaman, hay lalaki ay an-i-anak nin babayi, piro kaganawan bagay ay ampangibat ha Diyos.

13 Mismon hikawo ya mangihip: tamà nayì ha mihay babayi ya ha pami-o-opong moyo ay ayin yan tolong no manalangin ya ha Diyos? 14 Ha ka-ogali-an nin tawtawo, hay lalaki ya makarà ya habot ay kapapareng-ey. 15 Piro ha babayi, hay habot nay makarà ay kaporiyan kona, ta hay makarà ya habot ya inggawà kona nin Diyos ay pinagkatolong na. 16 Piro no ma-in mandiskosyon tongkol bayri ha kapiyarì kon hinalità ay ombayri ya itobay ko kona: ha panhomamba nawen ay ombayro ya kina-ogali-an nawen gaw-en, kateng gawgropon mangama-in katetpel ha Diyos.

Hay pamangan ya pamanemtemankoni Pangino-on Hisos

17 Hay tongkol bayri ha banggiten ko et komoyo hapa-eg ay agkatawo amporiyen, ta hay pamititipon moyo ay ahè ampakab-in ikahampat no alwan ampakab-in ikala-et. 18 Ona, ha pamititipon moyo nin gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ay nabalita-an ko ya hikawo ay ampangapihihiyay ta agkawo ampangapisosondò, boy midyo ko ampinto-o bayro ha nabalita-an ko. 19 Habaytoy ginawà moyoy pamihihiyay ay alwan mahampat. Piro ka-ilangan mangyari bayto emen matanda-an no hino komoyo ya ampangonsowilowan nin Diyos. 20 No ampititipon kawon mangan, dayi hay panemtemen moyo ay pagkamati ni Pangino-on Hisos piro alwan ombayroy ampangyari, 21 ta balang miha komoyo ay angka-ona-onan mangan nin sarili nan gitan. Kayà hay kanayon komoyo ay nabitil et boy hay kanayon ay lahing. 22 Warì ayin kawon sarilin pamamali ya panganan moyo boy pinoman moyo? Habayti ya ombayri ya anggaw-en moyo ay alwan mahampat ta agmoyo an-igalang ya ampititipon ya gropon mangama-in katetpel ha Diyos, boy an-ipareng-ey moyo baytoy manga-irap ya ayin magitan ya pamamangan. Poriyen katawo warì ha ombayri ya anggaw-en moyo? Ahè! Agko an-ikaliga ya anggaw-en moyo.

23 Habayti ya aral ya tinanggap ko ya nangibat ha Pangino-on ay intorò ko itaman komoyo: hin yabi nin insapakat hi Pangino-on Hisos, hiya ay nandampot nin tinapay. 24 Hin nayarì na bayton pinasalamatan ha Diyos ay binibi-hil na biha na hinalità ya ombayri: “Habayti ay nawini ko ya igwà ha kamatyan para ha ikalibri moyo. Ombayri ya pamititipon ya gaw-en moyo nin pamanemteman kongko.” 25 Ombayro et, hin nayarì hilan nangapon ay kinwa nay baso biha na hinalità ya ombayri: “Habayti ay inomen moyo ta habayti ya katibayan nin bayoy kasondo-an nin Diyos ya hay dayà ko ay mantolò nin para komoyo. Tebe kawo minom nin ombayri ay panemtemen moyo ko.” 26 Hapa-eg maski makakano kawo mangan boy minom nin ombayri, hay pagkamati ni Pangino-on Hisos ay an-ipatandà moyo angga ha pagbira na.

27 Kayà hinoman ya mangan boy minom nin ombayri ha hinalità ko ta alwa yan karapatdapat ay ampagkasalanan ya koni Pangino-on Hisos, ta agna ampa-alaga-an ya pagkamati boy pantolò nin dayà ni Pangino-on Hisos hin impakò ya ha koroh. 28 Kayà balang tawo ay dapat na pon sori-en ya sarili na biha ya mangan nin ombayroy tinapay boy ombayroy i-inomen, 29 ta hinoman ya ampangan boy ampinom para ha pamamanemtem ta agna ampa-alaga-an ya nawini ni Pangino-on Hisokristo ay habaytoy pamarosawan kona nin Diyos. 30 Habayto ya bara-nan no antà malakè komoyo ya mangakapey boy mahahakiten, boy ma-in anan ongno ya nikati.

31 No pirmi tamon ampagsorì ha sarili tamo ta paghehean tamoy kasalanan tamo ay agtamo hosgawan nin parosawan nin Pangino-on. 32 Piro no hay Pangino-on ay ampangipatanam kontamo nin kadya-dya-an ay an-itorò na tamo ta aw-anak na tamo. Ha ombayro ay agna tamo parosawan nin bilang ha pamarosa na ha ahè ampipantompel kona.

33 Kayà, pawpatel ko, no ampititipon kawon mangan nin pamanemteman moyon pagkamati ni Pangino-on Hisos ay mitatagantan kawo biha kawo mangan nin habayto. 34 No ma-in komoyo nin nabitil ay dapat ya pon mangan ha bali na emen pamititipon moyo ay agna ihipen ya nabitil ya, no alwan hay ihipen nan bongat ay hi Pangino-on Hisokristo. Ha ombayri ya pamititipon moyo ay ayin ma-ihosga komoyo ya Diyos. Tongkol ha kanayon ya bagay ay lano koyna ayosen pamako ko bahen komoyo.

12

Hay an-igwà nin Ispirito nin Diyos

(Ipiso 4:7-16)

1 Hapa-eg, pawpatel, labay kon matanda-an moyoy kaptegan nin tongkol ha kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos. 2 Mismon hikawo ya magtandà nin hin agkawo et antompel ha Pangino-on ay maparah kawon magtan boy ma-itawon nin homamba ha alwan peteg diyos ya ahè ampakapaghalità. 3 Hapa-eg ay itorò ko komoyo no pangno matanda-an ya hay Ispirito nin Diyos ay ampamo-on ha tawo. Hay tawoy ampaghalità nin kala-etan ya tongkol koni Apo Hisos ay alwan peteg nin Ispirito nin Diyos ya ampamo-on kona. Piro hay tawoy ampaghalità nin hi Apo Hisos ay Pangino-on ay peteg nin hay Ispirito nin Diyos ay ampamo-on kona.

4 Hari-harì ya klasin kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos, piro mimihay Ispirito ya ampambi. 5 Hari-harì ya klasi nin sirbisyo ya an-igwà nin Diyos, piro mimiha ni Pangino-on Hisos ya ampagsirbiyan tamo. 6 Hari-harì simpri ya klasin gawgawà ya pagsisirbi ha Diyos, piro mimihay Diyos ya ampambin kakayawan ha kaganawan gawà nin balang miha.

7 Balang tawo ay ma-in kakayawan ya an-igwà kona nin Ispirito nin Diyos para ha ikahampat nin kaganawan. 8 Hay kanayon ay ambiyan karonongan mangi-aral nin Halità nin Diyos, boy hay kanayon ay ambiyan pangingintindi nin mangipalinaw nin habayto. Ispirito nin Diyos ya ampambi nin habayti ya kagalingan. 9 Habayto et ya Ispirito nin Diyos ya ampambi nin makhaw ya katetpel ha kanayon. Hay an-igwà itaman nin habaytoy Ispirito nin Diyos ha kanayon ay kakayawan mamakahampat nin ampipagmasakit. 10 Hay kanayon ay ambiyan kakayawan makagawà nin pawpapag-ispantawan, boy hay kanayon ay ambiyan kakayawan nin mangi-aral Halità nin Diyos. Hay kanayon ay ambiyan kakayawan makatandà no hay kakayawan ya tinanggap nin kanayon ya tawo ay nangibat ha Ispirito nin Diyos o ahè. Ma-in ambiyan nin kakayawan maghalità nin hari-harì ya klasin halità, boy hay kanayon ay ambiyan kakayawan nin mangipalinaw nin ombayroy hawhalità. 11 Kaganawan nin habayti ya kakayawan ay mimihay pinangibatan. Ayin kanayon no alwan Ispirito nin Diyos. Hiya ya ampambi ha balang antompel ha Pangino-on kompormi ha labay nan igwà.

Hay nawini ay mimiha piro malakè ya parti

12 No pangno nin hay mihay nawini ay angkabo-ò nin malakè ya parti ay ombayro hi Pangino-on Hisokristo. Hiya ay kowinta mimihay nawini ya kabo-o-an nin malakè ya parti. 13 Hitamoy kaganawan, mag-in Hodiyo o alwa, alilà man o alwa ay nag-in mimihay nawini ta nabinyagan tamo ha mimihay Ispirito nin Diyos ya inggawà kontamon kaganawan.

14 Hay nawini nin tawo ay nabo-ò nin malakè ya parti; alwan mimihay parti. 15 No halita-en nin bitih ya, “Alwa kon gamet; kayà hiko ay alwan parti nin nawini,” ha ombayro warì, hay bitih ay alwan parti nin nawini? 16 No halita-en itaman nin tolih ya, “Alwa kon mata; kayà hiko ay alwan parti nin nawini,” ha ombayro warì, hay tolih ay alwan parti nin nawini? 17 No matan bongat ya kabo-o-an nin nawini ay pangno man makalengè? No tolin bongat itaman ya kabo-o-an nin nawini ay pangno makara-ep? 18 Piro Diyos ya namalsa nin nawini kompormi ha kalabayan na. In-ayos nan mahampat ya pinangigwa-an na nin balang parti nin nawini. 19 No hay kaganawan parti ay mimihay klasi ay pangno mag-in nawini bayto? 20 Kayà hay nawini ay malakè ya parti piro mimihay nawini.

21 Hay mata ay ahè ma-arì maghalità ha gamet nin, “Alwa katan ka-ilangan.” Hay olo itaman ay ahè simpri ma-arì maghalità ha bitih nin, “Alwa katan ka-ilangan.” 22 Ha kaptegan, hay an-ibilang nin alwan ma-alagà ya parti nin nawini ay habayto ya mas ka-ilangan. 23 Hay parti nin nawini ya an-ipalagay tamo nin alwan masyadon kaporipori ay lalò tamon ampa-alaga-an, boy hay parti nin nawini ya alwan magandan tegtegen ay habaytoy an-asiwa-en tamon mahampat. 24 Piro hay parti nin nawini ya da-an anan maganda ay alwaynan ka-ilangan ayosen. Hay nawini ay in-ayos nin Diyos boy binyan dangal baytoy parti nin nawini ya an-ipalagay tamon alwan kaporipori. 25 Ombayri ya ginawà nin Diyos emen balang parti nin nawini ay ahè magkama-in sigalotan no alwan mimamalasakit. 26 No angkakhitan ya mihay parti nin nawini, hay kaganawan ay ampananam. No amparangalan ya mihay parti nin nawini, hay kaganawan ay angkatowà.

27 Hikawoy kaganawan ay pinagkanawini ni Pangino-on Hisokristo, boy balang miha komoyo ay parti nin nawini na. 28 Ha kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on, hay Diyos ay ma-in pinilì nin gaw-en ombayri. Hay ona ay hawhogò; ikalwa, mipangi-aral Halità nin Diyos; ikatlo, mipanorò. Ma-in et mipanggawà nin pawpapag-ispantawan, mipamakahampat nin ampipagmasakit, mipanambay, mipama-alà, boy mipaghalità nin hari-harì ya klasin halità.

29 Alwan kaganawan ay hawhogò, mipangi-aral Halità nin Diyos, o mipanorò; boy alwan kaganawan ay ambiyan kakayawan manggawà nin pawpapag-ispantawan, 30 mipamakahampat nin ampipagmasakit, mipaghalità nin hari-harì ya klasin halità boy mipangipalinaw nin habayto. 31 Kayà pakahangaren moyo ya lalò ma-alagà ya kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos. Hapa-eg ay ipatandà ko komoyo ya pinakamahampat ha kaganawan.

13

Hay panlalabi

1 Hay pinakamahampat ha kaganawan ay panlalabi. No ma-in ako man kakayawan makapaghalità nin kahalakoy hawhalità ya nangibat ha Ispirito nin Diyos boy maskin makapaghalità akon halità nin aw-anghil, ta agko ampanlabi ha kapara kon tawo ay bilang akon tonoy nin borakatag o tonoy kompanà ya nabahak. 2 No ma-in ako man kakayawan mangi-aral Halità nin Diyos, ma-in akon tinandà boy pangingintindi nin kaganawan bagay ya ahè pon impatandà nin Diyos, boy maski mapakambya ko ya bakil nin banà ha kakhawan katetpel ko, piro agko ampanlabi ay ayin akon silbi. 3 No ipangiri ko man ya kaganawan kamama-in ko ha manga-irap, boy no igwà ko man ya sarili ko nin po-olan emen ako mati nin banà ha panhohomonol ko koni Pangino-on Hisokristo, piro agko ampanlabi ay ayin akon mapakinabang.

4 Hay ampanlabi ay mapasinsya, maba-it, ahè angka-inggit, ahè ampaghambog, boy ahè ampagmalhay. 5 Hay ampanlabi ay alwan mala-et ya ogalì, agna an-ipilit ya labay na, alwan mapapahangen, boy alwan mapagtanem. 6 Ahè angkatowà ha mala-et ya gawgawà, no alwan hay an-ikatowà na ay panggawà nin kaptegan. 7 Hay ma-in ombayri ya panlalabi ay mapamatawad boy ma-in pamahimalà. Ma-in yan pan-o-omasa ya hay kapara nan tawo ay ma-in kahampatan. Hiya ay mapagte-eh ha kaganawan kadya-dya-an ya anlomateng kona.

8 Ma-in anggawan ya kakayawan mangi-aral Halità nin Diyos boy maghalità nin kahalakoy hawhalità kateng karonongan, ta lano, haba-in ay alwaynan ka-ilangan. Piro hay panlalabi ay ahè ma-anggawan. 9 Hay karonongan tamo boy kakayawan tamon mangi-aral Halità nin Diyos ay alwa et sapat. 10 Hay bawbagay ya habayto, lano ay mapahiliyan nin bawbagay ya ayin kakolangan.

11 Hin anak ako et ay ampaghalità ako, ampangihip, boy ampangatoynongan nin emen ha anak. Piro hin tinomo-a koyna ay agkoyna an-ogali-en ya ogalì nin anak. 12 Hay tongkol ha Diyos ay agtamo masyadon angka-intindiyan hapa-eg, ta bilang tamon bongat angka-aninag ha mabereg ya ispiho, piro lano ay arap-arapan tamon makit hi Apo Hisos. Hapa-eg ay amò bongat ya pagkatandà ko, piro lano ay ma-intindiyan koy kaganawan bilang pagkatandà kongko nin Diyos.

13 Ha biyay tamo hapa-eg ay ma-in tatloy ma-alagà ya bagay ya manatili: pantotompel, pag-asa, boy panlalabi; piro hay igit ha kaganawan ay panlalabi.

14

Hay tongkol et ha kakayawan ya nangibatha Ispirito nin Diyos

1 Panlalabi ya pakahabeken moyo, boy pakahangaren moyoy kakayawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos, lalo-lalò ana ya makapi-aral kawo nin Halità nin Diyos. 2 Hay ampaghalità nin kahalakoy halità ya nangibat ha Ispirito nin Diyos ay ha Diyos ampaki-ilgo, alwan ha tawo ta ayin tawoy maka-intindi nin habayto. Diyos bongat ya maka-intindi. Ha tambay nin Ispirito nin Diyos ay ampakapaghalità ya nin bawbagay ya ahè pon impatandà nin Diyos. 3 Piro hay ampangi-aral nin Halità nin Diyos ay ampakapaghalità ha tawtawo nin ikatibay nin pantotompel la, ikakhaw nin nakem, boy ikahahaliwa la. 4 Hay tawoy ampaghalità nin kahalakoy halità ya inggawà kona nin Ispirito nin Diyos ay ampatibayen nan bongat ya sarili nan katetpel. Piro hay tawoy ampangi-aral nin Halità nin Diyos ay ampamakhaw pantotompel nin gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

5 Labay ko dayi nin hikawoy kaganawan ay makapaghalità nin kahalakoy hawhalità, piro hay mas kon labay ay makapi-aral kawo nin Halità nin Diyos. Mas ma-alagà ya makapi-aral Halità nin Diyos kisa makapaghalità nin kahalakoy hawhalità. Piro no hatoy kahalakoy halità ay ma-ipalinaw nin habaytoy ampaghalità nin ombayro ay makapatibay yan pantotompel nin gropo nin kapara nan katetpel.

6 Kayà, pawpatel, no mako ko bahen komoyo ta maghalità akon bongat kahalakoy halità ay ayin akon ma-itambay komoyo. Matambayan katawo no hay itorò ko komoyo ay hatoy impatnag kongko nin Diyos, o tinandà ko ya tongkol kona, o aw-aral ya ikatibay nin pantotompel moyo.

7 Mag-in ha aw-istrominto ya antogtogen ya bilang ha palahota boy alpa ay ahè matanda-an no anyay antogtogen no mimihay nota. 8 No hay tamboyok ya ampatnoyen para pangipatandà nin ma-in gira ta alwan tamà ya pamatnoy ay ma-in warì makapaghandà nin makilaban? 9 Ombayro itaman komoyo, no maghalità kawo nin ahè ma-intindiyan ay pangno matanda-an nin hinoman ya anhalita-en moyo? Emen kawon bongat ampaki-ilgo ha angin. 10 Bayri ha babon lotà ay malakè ya klasin halità, boy balang halità ay ma-in labay totolen. 11 Piro no agko angka-intindiyan ya halità ya anggamiten nin ka-ilgo ko ay agkayi mapi-intindi; emen kayin bongat parihon dayowan ya ti-ihan ibatan. 12 Hikawo itaman, banà ta anhangaren moyoy kawkakayawan ya ampangibat ha Ispirito nin Diyos ay sikapen moyo nin hay kakayawan ya igwà komoyo nin Ispirito nin Diyos ay makapatibay nin gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

13 Ombayro man, hay tawoy ampaghalità nin kahalakoy halità ay ipanalangin nay biyan yan kakayawan mangipalinaw nin habaytoy anhalita-en na. 14 No ampanalangin ako ta kahalakoy halità ya anggamiten ko, hay anti kongkoy Ispirito nin Diyos ay ampanalangin, piro ayin ma-itambay ya ihip ko. 15 Hapa-eg ay anya awod ya gaw-en ko? Manalangin ako nin manggamit halità ya inggawà kongko nin Ispirito nin Diyos, boy manalangin ako nin panalangin ya nangibat ha nakem ko. Magkanta ko nin gamiten koy halità ya inggawà kongko nin Ispirito nin Diyos, boy magkanta ko nin kanta ya nangibat ha nakem ko. 16 No ampagpasalamat kawo ha Diyos ta kahalakoy halità ya anggamiten moyo, pangno omawoyon komoyo baytoy ayin ombayroy kakayawan no agla angka-intindiyan ya anhalita-en moyo? 17 Ma-arì mahampat baytoy ombayroy pamasalamat moyo ha Diyos, piro agkawo nakapakhaw katetpel nin nipampakalengè.

18 Ampasalamat ako ha Diyos ta igit komoyon kaganawan ay ampakapaghalità ako nin kahalakoy halità ya nangibat ha Ispirito nin Diyos, 19 piro ha pamititipon nin gropon ampipantompel ha Pangino-on ay mas mahampat et ya lilimay halità ya halita-en koy ma-intindiyan la ha panonorò ko konla kisa liboliboy halità ya agla ma-intindiyan.

20 Pawpatel, agkawo mag-in nin bilang anak ha pangingihip, no alwan pakatodyo-en moyoy pangingihip moyo. Piro no ha kala-etan ay mag-in kawon bilang ha kawkolaw ya ahè ampangihip nin manggawà kasalanan. 21 Ombayri ya nakaholat ha kawkapanogo-an:

“Wanan Pangino-on, konlan habayti ya tawtawo ay maghalità ako. Hay halita-en ko ay ipahalità ko ha dawdayowan ya ma-in kanayon ya hawhalità. Ombayro man ay agla ko leng-en.”

22 Kayà hay kakayawan maghalità nin kahalakoy hawhalità ay palatanda-an para do ha ahè ampipantompel ha Diyos; habayto ay alwan palatanda-an ha ampipantompel. Piro hay kakayawan ya mangi-aral Halità nin Diyos ay ampakatambay ha mangama-in katetpel ha Diyos; alwan tambay ha ayin katetpel ha Diyos.

23 Kayà no nititipon kawo ya gropon ampipantompel ha Pangino-on ta hikawoy kaganawan ay ampaghalità nin kahalakoy halità, biha ma-in nakalateng ya ahè magtandà nin tongkol bayri o tawtawoy ahè antompel ha Pangino-on, agla warì halita-en nin lokoloko kawo? 24 Piro no kaganawan moyon nititipon ay ampangi-aral Halità nin Diyos, ta lomateng bayro ya tawoy ahè antompel ha Diyos, o ayin tandà ya tongkol bayri ay matanda-an na ya hiya ay makasalanan. Nakem na ya makapipatandà nin hiya ay mala-et. 25 Matanda-an na et no anyay anti ha nakem na ta Diyos ya anggomawà kona. Kayà manalimokod yan homamba ha Diyos ta halita-en nay, “Hay Diyos ay talagan anti komoyo!”

Kaganawan bagay ay dapat gaw-ennin ma-in ka-ayosan

26 Hapa-eg, pawpatel, hay labay totolen nin habaytoy kaganawan hinalità ko komoyo ay ombayri: ha pamititipon moyo ay gaw-en moyoy kaganawan bagay ya makapatibay katetpel nin kapara moyo. Ma-in magkanta, hay kanayon ay manorò, hay kanayon ay mangibalità nin impatandà kona nin Diyos, hay kanayon ay maghalità nin kahalakoy halità, boy ma-in itaman mangipalinaw nin habayto. 27 No ma-in maghalità nin kahalakoy halità ay tamà ana ya manga lowa o tatlo katawo ya maghalità nin ombayro. Ha paghalità la nin ombayro ay mipapalbah hila, boy ka-ilangan nin ma-in mangipalinaw nin habaytoy anhalita-en la. 28 Piro no ha pamititipon la ay ayin makapipalinaw, balang miha ya ampaghalità nin ombayro ay pakatinek, ta ha sarili na tana maghalità nin ombayro boy maki-ilgo ha Diyos.

29 Dapat lowa o tatlo katawo ya mangi-aral Halità nin Diyos nin banà ha panggogomawà konla nin Ispirito nin Diyos. Hay kanayon ay manlengè ta ihipen la no habaytoy anhalita-en la ay tamà. 30 No hay Diyos ay ma-in impanakem ha miha do ha ampiknò ay tonggen baytoy ampag-ilgo emen makapaghalità baytoy miha; 31 ta ha panggogomawà komoyo nin Ispirito nin Diyos, hikawoy kaganawan ay mihamihan makapi-aral Halità nin Diyos emen hay kaganawan ay matoto boy homkaw ya pantotompel. 32 Hay ma-in ombayri ya kakayawan nin mangi-aral Halità nin Diyos ay ampamalabah no ma-in kanayon ya ampag-ilgo, 33 ta no ampititipon nin homamba, hay Diyos ay ahè angkatowà ha pamitotobaktobak no alwan ha ka-ayosan.

Hay kaganawan gropon mangama-in katetpel, hatoy nag-in tawtawo nin Diyos ay ma-in pamititipon 34 ya hay bawbabayi ay ka-ilangan pakatinek, ta aghila payagan maghalità ha ombayroy pamititipon nin gawgropon mangama-in katetpel ha Diyos. Ka-ilangan hilan pasakop bilang ombayro ha nakaholat ha kawkapanogo-an. 35 No hay babayi ay ma-in labay matanda-an ay ahawa nay pastangen na pamorong la ha bali la, ta alwan nararapat ha mihay babayi ya maghalità ha ombayroy pamititipon nin gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

36 Sigoro, hay kanayon bahen komoyo ay an-ipag-ayin ba-alà bayti ya an-itorò ko. Warì komoyo nangibat ya Halità nin Diyos? Warì hikawon bongat ya binalita-an? 37 Hinoman ya ampangihip nin hiya ay mangangaral o ma-in yan kakayawan ya nangibat ha Ispirito nin Diyos ay mahampat no balayen na ya hay an-iholat ko ay an-ipanogò nin Diyos. 38 Piro no agna balayen bayti ya inholat ko komoyo ay agmoyo ya itaman balayen.

39 Kayà, pawpatel ko, pakahangaren moyon makapi-aral nin Halità nin Diyos nin banà ha panggogomawà komoyo nin Ispirito nin Diyos, boy agmoyo ibawal ya maghalità nin kahalakoy halità ya nangibat ha Ispirito nin Diyos. 40 Balè kaganawan bagay ay gaw-en moyo ha tamà boy ma-ayos ya pamamaraan.

15

Hay pangabiyay oman ni Pangino-on Hisokristo

1 Hapa-eg, pawpatel, an-ipapanemteman ko komoyo ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ya in-aral ko komoyo. Habayti ya Mahampat ya Balità ay tinanggap moyo boy pinagkapondasyon nin katetpel moyo. 2 Ampangoligtanan moyo et nayì bayti ya in-aral ko komoyo ya Mahampat ya Balità ya ampakab-i nin kalibriyan? No ahè ay ayin anan alagà komoyo baytoy tineplan moyo.

3 Hay pinakama-alagà ya aral ya tinanggap ko itaman ay in-aral ko komoyo ya hi Pangino-on Hisokristo ay nati nin para ha kawkasalanan tamo kompormi ha impaholat nin Diyos. 4 Hiya ay intabon boy hin ikatlon allo ay biniyay yan oman kompormi et ha impaholat nin Diyos. 5 Hiya ay napakit pon koni Pidro, biha ha kanayon et ya aw-alagad ya kawkalamowan nan an-ingaten Labinlowa. 6 Hapa-eg, napakit ya simpri ha ma-igit liman gatoy nititipon ya pawpatel ha Pangino-on. Angga hapa-eg pana-on ay angkabiyay et ya kalak-an konla. 7 Hapa-eg ay napakit yayna et koni Santiyago biha ha kaganawan hogò ya ampititipon hin habayto.

8 Hin kahoyothoyotan ay napakit ya itaman kongko ha pangyayari ya ahè an-asawan. 9 Ha kaganawan hogò ay hikoyna ya pinaka-oltimo. Alwa kon karapatdapat ingaten hogò ta hay mangama-in katetpel ha Diyos ay pinadya-dya-an ko. 10 Piro ha kahampatan pangingangalo nin Diyos, hiko ay nag-in hogò nin bilang ombayri hapa-eg boy ahè na-lihan alagà bayti ya kahampatan pangingangalo ya inggawà kongko. Nagpagal ako et nin igit ha hinoman konlan kaganawan, piro habayti ya kakayawan ko ay ahè nangibat ha sarili ko, no alwan ha kahampatan pangingangalo kongko nin Diyos. 11 Kayà mag-in hiko o hilay kanayon ya hawhogò ay habayti ya an-i-aral nawen boy habayti ya tineplan moyo.

Hay pangabiyay oman nin nikati

12 Hap-eg hi Pangino-on Hisokristo ya an-i-aral nawen ay biniyay oman nin Diyos. Piro antà ma-in ongno komoyo ya ampaghalità nin hay tawoy nati ay ahè mabiyay oman? 13 No peteg nin ahè biyayen oman ya nikati ay ahè awod biniyay oman hi Pangino-on Hisokristo. 14 No hi Pangino-on Hisokristo ay ahè biniyay oman nin Diyos ay ayin kowintay pangangaral nawen kateng pantotompel moyo, 15 ta no ombayro ay lomwah nin mabongkok kayi ya ampamapteg nin tongkol ha Diyos, ta ampaptegan nawen ya hi Pangino-on Hisokristo ay biniyay oman nin Diyos. Piro no peteg ya anhalita-en moyo ya ahè mabiyay oman ya nikati, hi Pangino-on Hisokristo ay ahè dayi biniyay oman nin Diyos. 16 No ahè biyayen ya nikati ay ahè itaman awod nabiyay oman hi Pangino-on Hisokristo. 17 Habayti et, no hi Pangino-on Hisokristo ay ahè biniyay oman nin Diyos ay ayin kowintay pantotompel moyo, boy hay kasalanan moyo ay ahè napatawad. 18 No ahè nabiyay oman hi Pangino-on Hisokristo, hay mangama-in katetpel kona ya nikati ana ay nipalakoyna dayi ha kaparosawan. 19 No hay pag-asa tamo koni Pangino-on Hisokristo ay habayti ya biyay tamon bongat bayri, ha kaganawan tawo ay hitamoyna ya ka-i-ingalo.

20 Piro hay talagan peteg ay nabiyay oman hi Pangino-on Hisokristo. Hiya ya ka-ona-onawan nabiyay oman ya agana nati; kayà ma-in tamon pag-asa ya biyayen oman ya nikati, ta hin angkabiyay hila et ay antompel hila koni Pangino-on Hisokristo. 21 Banà ha kasalanan ya ginawà nin mihay tawo ya hi Adan ay nagkama-in nin kamatyan ya kaganawan tawo. Piro banà ha kahampatan ya ginawà nin mihay tawo ya hi Pangino-on Hisokristo ay nagkama-in nin pamiyay oman ha tawtawo. 22 No pangno nin hay kaganawan tawoy aw-inalalak ni Adan ay nagkama-in nin kamatyan ta nag-ompisa koni Adan ay ombayro itaman nin mabiyay oman ya tawtawoy ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo. 23 Hay pangabiyay oman ay ombayri: primiro, hi Pangino-on Hisokristo ya biniyay oman; ha pagbira na bayri, hay mangama-in katetpel ya nikati ana ay mabiyay oman. 24 Hapa-eg hay ka-anggawan ay lomateng pamakayarì hira-en ni Pangino-on Hisokristo ya kaganawan ampipamo-on, mangama-in katongkolan, boy kapangyariyan bilang ha dawdimonyo ta hila ay ampipangkomontra ha Diyos. Pangayarì, hay pag-arì ay igwà na ha Tatay ya Diyos, 25 ta hi Pangino-on Hisokristo ay mamo-on angga ha mapahokò nin Diyos ya kaganawan ka-away na. 26 Hay kalalampohan nin talowen ya ka-away ay kamatyan. Ha ombayro, hay tawtawo ay ayin anan kamatyan. 27 Tandà tamo ya hi Pangino-on Hisokristo ay mamo-on ha kaganawan, ta ombayri ya nakaholat ya Halità nin Diyos: “Kaganawan bagay ay ipahokò nin Diyos koni Pangino-on Hisokristo.” Piro ha hinalità ya kaganawan bagay ya pahoko-en ay malinaw ya pagkahalità ya ahè inlamo nin Diyos ya kateng sarili nay pahoko-en na koni Pangino-on Hisokristo. 28 No hay kaganawan bagay ay na-igwà ana nin Diyos ha hilong kapangyariyan nin pamomo-on ni Pangino-on Hisokristo, hi Pangino-on Hisokristo itaman ya Anak nin Diyos ay pasakop ha pamomo-on nin Diyos. Ha ombayro, Diyos ya mamo-on ha kaganawan.

29 Hay pamabinyag nin kanayon ay ginawà la para do ha nikati ya ahè nikabinyagan hin angkabiyay hila et. Hapa-eg no aghila ampinto-o nin mabiyay oman ya nikati ay antà ombayroy anggaw-en la? 30 Antà homobò kayi ha kadya-dya-an no agkayi ampinto-o nin biyayen oman nin Diyos ya nikati?

31 Pawpatel, allo-allo ay ma-in labay mamati kongko. Anhalita-en ko bayti komoyo ta hikawo ay an-ikarangal ko alang-alang ha pagsisirbi ko koni Pangino-on Hisokristo. 32 Hay tawtawo bayri ha siyodad nin Ipiso ay bilang mabangis ya aw-ayop ya ampangalaban kongko ha pagpilit ko nin manorò konla. Ma-in ako warì mapakinabang ha pagte-eh ko nin kadya-dya-an no ahè biyayen oman ya nikati? No ahè mangyarin ombayro ay gaw-en tamo bayti ya ombayri ya kahalita-an: “Magperà tamon mangan boy minom ta maka mati tamoyna nobokah.”

33 Pag-atapan moyo baytoy alwan tamà ya tawtorò; ta hay tawoy mahampat ya ogalì ay angkagtan ha kala-etan nin tawoy mala-et ya pag-o-ogalì. 34 Pakahampaten moyoy pangingihip moyo boy tonggen kawon manggawà nin kasalanan. Ma-in komoyo nin ahè magbalay ha Diyos. Hinalità ko bayti komoyo emen kawo mareng-eyan.

Hay klasin nawini nin tawo lano ha pangabiyay oman

35 Piro ma-in sigoron magpastang nin ombayri: “Pangno nin hay nikati ay mabiyay oman boy anyay klasin nawini nin hatoy mikabiyay oman?” 36 Haba-in ya ombahen ya pastang ay kalokowan! Hay ka-alimbawa-an ay binì; hay binì ya intaphon ay angkati pon biha mabiyay. 37 Alimbawà: no mananem kan trigo o maski anyay kanayon ya tanaman, hay itanem mo ay pahì bongat; alwan hatoy malhay anay po-on nin tanaman. 38 Hay binì ya intanem ay ampatobo-en nin Diyos emen magkama-in nin klasi ya kompormi ha kalabayan na. Balang binì ay ma-in sarilin klasi o itsora. 39 Ombayro simpri ha laman, piro alwan kaganawan laman ay alwan paripariho. Ma-in laman nin tawo, ma-in laman nin ayop, ma-in laman nin manokmanok, boy ma-in laman nin kawkonà. 40 Ma-in nawini ya para ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy ma-in nawini ya para bayri ha babon lotà, piro hay klasin kagandawan nin nawini bayro ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay kahalako ha kagandawan nin nawini bayri ha babon lotà. 41 Hay kanayon ya ka-alimbawa-an ay ombayri: hay kagandawan nin allo ay kahalako ha kagandawan nin bowan boy bawbito-en. Hay bawbito-en ay ma-in kanyakanyan kagandawan.

42 Ombayro itaman ha tawtawoy nati ya biyayen oman. Hay nawini nin tawo ya intabon ay mabolok. Piro ha biyayen oman nin Diyos ya tawo ay agana mabolok ya nawini. 43 Pangitabon nin tawo, hay nawini na ay mag-in anan katowà boy ayin anan kowinta, piro pamiyay oman ay maganda boy makhaw. 44 Habayti ya nawini tamo bayri ha babon lotà ay itabon pangati tamo. Piro pamiyay oman kontamo nin Diyos, hitamo ay ma-in bayoy nawini ya igwà na kontamo. Hay nawini tamo bayri ha babon lotà ay kahalako ha nawini ya igwà na kontamo lano. 45 Nakaholat ha Halità nin Diyos ya hi Adan ya ka-ona-onawan tawo ay nagkama-in nin biyay ya inggawà nin Diyos, balè hi Pangino-on Hisokristo ya an-ingaten hoyot ya Adan ay hiya ya ampambin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 46 Hay nawini ya ma-in kamatyan ay ni-ona pon. Piro lano ay mapahiliyan nin nawini ya ayin kamatyan. 47 Hi Adan ya ka-ona-onawan tawoy pinalsa ay yarì ha lotà. Piro hi Pangino-on Hisokristo ya an-ingaten ikalwan Adan ay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ta anti ya pon bayro. 48 Kaganawan tawo bayri ha babon lotà, hay nawini ay yarì ha lotà nin bilang ha nawini ni Adan ya yarì ha lotà; piro kaganawan mamako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, hatoy mangama-in katetpel ay ma-in nawini ya bilang ha nawini ni Pangino-on Hisokristo. 49 Hitamo ay yarì ha lotà nin bilang koni Adan, piro habayti ya nawini tamo hapa-eg ay mapahiliyan nin nawini ya bilang koni Pangino-on Hisokristo ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.

50 Ombayri ya labay kon totolen, pawpatel ko: habayti ya nawini tamo hapa-eg ay ka-ilangan mapahiliyan, ta habayti ya ombayri ya klasin nawini ay ahè mipalako ha ka-ari-an nin Diyos. Habayti ya nawini tamoy ma-in kamatyan ay ahè ma-arì pa-iri bayro. Hay nawini tamo bayro ay ayin anan kamatyan.

51-52 Hapa-eg, leng-en moyo ko! Hay ipatandà ko komoyo ay hay mangyari kontamo lano ya ahè pon impatandà kontamo nin Diyos. Hitamoy kaganawan ampipantompel ha Pangino-on ay ahè ma-obon mati, piro hitamoy kaganawan, no pangno kabilis ikirep ya mata, hitamo ay biglà ma-oman nin ombayro kabilis. Piro biha mangyari bayto ay ma-in pon tonoy tamboyok, hatoy patnoyen ha bandan hoyot. Pantomnoy nin habaytoy tamboyok, hay nikati ya biyayen oman, hatoy mangama-in katetpel ha Diyos ay magkama-in nin kahalakoy nawini emen agana mati anggan makakanoman. Hitamoy kaganawan ay ma-oman, 53 ta habayti ya nawini tamoy angkabolok ta angkati ay dapat mapahiliyan nin nawini ya ahè mabolok ta ayin kamatyan. 54 No habayti ya nawini tamoy angkabolok ta ma-in kamatyan ay mapahiliyan nin nawini ya ahè mabolok ta ayin kamatyan ay natopad ana bayti ya nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri:

“Ayin anan kamatyan ta tinaloyna nin Diyos. 55 Hay kamatyan ay ayin anan kapangyariyan ta tinaloyna. Hay kamatyan ay agana makapangno ta ayin anan mati.”

56 Hay bara-nan no antà nin hay kanayon ya tawo ay angkalimo ha kamatyan ay banà ha nagawà lay kasalanan; boy hay ampakapipatandà nin kasalanan ay kawkapanogo-an. 57 Hapa-eg, magpasalamat tamo ha Diyos ta ambiyan na tamon pananalo ha panggogomawà ni Pangino-on Hisokristo.

58 Kayà, anlabiyen kon pawpatel, pakatibay kawo emen agkawo matoksò. Pakahipeg kawon gomawà nin para ha Pangino-on ta tandà moyo ya ahè masayang ya pagpagal moyo para kona.

16

Tongkol ha pambin tambay ha kawkaparihon antompel ha Pangino-on

1 Hapa-eg, tongkol ha tambay ya an-igwà moyo ha ampipanga-ilangan ya nag-in tawtawo nin Diyos ay gaw-en moyoy bilang ombayro ha hinalità ko ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha probinsyan Galasya. 2 No allon Dominggo, balang miha komoyo ay mangipapawà nin kowalta kompormi ha natanggap nay alagà ya pinagtrabahowan na. Tiponen moyo bayto emen pamako ko bahen ay alwaynan ka-ilangan manipon ta nakahandà anan da-an. 3 Panlomateng ko bahen, hay tawtawoy mapahimala-an moyon mangi-atel nin tambay ha siyodad nin Hirosalim ay biyan kon holat ya mamapteg nin habaytoy inhogò moyon mangi-atel nin tambay ay talagan mapahimala-an. 4 No ma-in bara-nan nin mako ko bayro ay makilako hilayna kongko.

Hay plano ni Pablo

5 Mako ko bahen ha siyodad nin Korinto pamaka-ibat ko ha probinsyan Masidonya ta magdaan ako pon bayro. 6 Labay kon maboyot ako pon bahen komoyo, maka anggan malabah ya abagat emen moyo ko matambayan ha maski ayri ya lakwen ko. 7 Agkoyna pon magdaan bahen hapa-eg ta agko labay ya kadodomalì bongat ya panibaw ko komoyo. Pamako ko bahen ay labay kon maboyot ako bahen no kalabayan nin Pangino-on. 8 Piro bayri ko pon ha siyodad nin Ipiso angga ha Pistan Pintikostis, 9 ta bayri ay malakè ya malabay manlengè Halità nin Diyos maski malakè simpri ya angkomontra ha anggaw-en ko.

10 Panlomateng bahen komoyo ni Timotiyo ay pakilamowan moyo yan mahampat ta hiya ay kapariho kon ampagsirbi ha Pangino-on. 11 Agmoyo payagan nin ma-in manyamo-yamò kona, no alwan tambayan moyo ya emen ya ma-in kaligawan ya magbira bayri kongko. Hiya kateng kanayon ya pawpatel ha Pangino-on ay anti-en ko bayri.

12 Hapa-eg, tongkol koni Apolos ya patel tamo: mahigpit kon hinalità kona ya manibaw ya bahen nin kalamo nay kanayon ya pawpatel ha Pangino-on. Piro agna et labay mako hapa-eg. No ma-in yaynan pana-on ay mako yayna bahen.

Hay kalampohan halità ni Pablo

13 Mag-atap kawo emen agkawo mapahonol ha malì ya tawtorò; pakatibayen moyoy pantotompel moyo; hokawen moyoy nakem moyon omarap ha kadya-dya-an boy magpakatatag kawo. 14 Kaganawan gawà moyo ay gaw-en moyo nin ma-in panlalabi.

15 Pawpatel, tandà moyo ya do ha probinsyan Akaya, hi Istipanas kateng pamilya na ya ka-ona-onawan nagkama-in katetpel ha Pangino-on. Hay sarili la ay inggawà la nin magsirbi ha nag-in tawtawo nin Diyos. 16 An-ipaki-ilgo ko komoyo ya hay sarili moyo ay ipasakop moyo ha tawtawoy ombayri konla boy ha kaganawan nin kawkalamowan nin ampipanggomawà boy ampipagpagal. 17 Hay towà ko hin nilomateng bayri hili Istipanas, Portonato, boy hi Aka-iko, ta ha kalele-an ko nin banà ha agtamo pangapipikit ay ampaligawen la ko. 18 Pinaliga la ko nin bilang ha pamaliga la komoyo. Hay tawtawoy ombayri ay igalang moyo.

19 Hay gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya anti bayri ha probinsyan Asya ay ampangomosta komoyo, boy ha ngalan nin Pangino-on ay ampakakokomostawen kawo ni Akila boy Prisila kateng hatoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya ampititipon ha bali la. 20 Kaganawan patel ha Pangino-on bayri ay ampangomosta komoyo.

No mangapipikit kawo ay mi-i-ilaw kawo nin ma-in panlalabi.

21 Hapa-eg habayti ya pangomosta ko komoyo ay mismon hiko hi Pablo ya nanolat.

22 Parosawan nin Diyos ya hinoman ya ayin panlalabi koni Pangino-on Hisos.

Tampol dayin magbira hi Pangino-on tamon Hisos!

23 Hi Pangino-on tamon Hisos ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyo. 24 Anlabiyen katawo nin banà ha pamilalamo tamo koni Pangino-on Hisokristo.

2 Korinto

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HAW IKALWAN HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

KORINTO

1

1 Hiko hi Pablo ya hogò ni Pangino-on Hisokristo nin banà ha kalabayan nin Diyos. Hi Timotiyo ya patel tamo ha Pangino-on ay kalamo ko nin ampanolat nin habayti ya para komoyon gropon mangama-in katetpel ha Diyos bahen ha siyodad nin Korinto kateng ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos ha intiron probinsyan Akaya.

2 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay pasasalamat ni Pablo

3 Poriyen tamo ya Diyos ya Tatay ni Pangino-on tamon Hisokristo. Hiya ya Diyos ya ma-ingangalowen boy ampangibatan nin kaganawan ikahahaliwa. 4 Ha kaganawan kadya-dya-an ya andanasen nawen ay anhahaliwawen kayi nin Diyos emen no pangnoy panahaliwa na konnawen ay ombayro itaman mahahaliwa nawen ya kanayon ya ampipagdanas nin maski anyay kadya-dya-an. 5 Labis ya kadya-dya-an ya andanasen nawen banà ha pamakilamo nawen koni Pangino-on Hisokristo, piro labis itaman ya panahaliwa na konnawen. 6 Hay pananam nawen nin kadya-dya-an ay para ha ikahahaliwa moyo boy ha ikalibri moyo ha kasalanan. No hikayi ay angkahahaliwa nin Diyos ay hahaliwawen nawen kawo itaman emen kawo magkama-in nin kapasinsyawan magte-eh nin kadya-dya-an ya andanasen moyo nin bilang konnawen. 7 Angkasigoro nawen ta tandà nawen ya ha pamakiramay moyo konnawen ha kadya-dya-an ay mahahaliwa kawo itaman nin Diyos nin bilang konnawen.

8 Pawpatel, labay nawen matanda-an moyo ya tongkol ha kadya-dya-an ya dinanas nawen ha probinsyan Asya. Pagkadya-dyà nin dinanas nawen; kayà na-lihan kayin pag-asa nin mabiyay et. 9 Andap nawen no mati kayina hin habayton oras. Piro habayto ay nangyari emen agkayi pahimalà ha sarili nawen no alwan ha Diyos ya mamiyay oman nin nikati. 10 Hin habayto, hay Diyos ay nangilibri konnawen ha talagan kamatyan boy patoloy ya pangilibri na konnawen. Lobos ya pamahimalà nawen nin ilibri na kayi et banà 11 ha pananambay moyo nin mangipanalangin konnawen. Ha ombayro ay malakè ya magpasalamat ha Diyos, ta ha kahampatan na konnawen ay tinobay nay pawpanalangin nin kalak-an.

No antà na-oman ya plano ni Pablo

12 Hay ma-ipagparangalan nawen ya ampaptegan nin konsinsya nawen ay ombayri: hay pamakilamo nawen ha kaganawan, lalo-lalò ana komoyo ay ayin kapintasan boy ayin pagkakanwarì. Habayti ay ahè nangibat ha sarili nawen karonongan no alwan ha kahampatan pangingangalo nin Diyos. 13-14 Hay an-iholat nawen komoyo ay hatoy mabaha moyo boy ma-intindiyan moyon mahampat. Hiko ya agmoyo et masyadon angka-intindiyan hapa-eg ay an-omasa nin malobos ya pagka-intindi moyo kongko emen ha allon magbira hi Pangino-on Hisos, no pangno nawen kawo ma-ipagparangalan ay ombayro itaman nin ma-ipagparangalan moyo kayi.

15-16 Banà ta angkasigoro ko komoyoy ombayro ay inihip ko pon nin biha ko magdiritso bayri ha probinsyan Masidonya ay magdaan ako pon bahen komoyo ha siyodad nin Korinto. Pamaka-ibat ko bayri ay magdaan akoyna et nin manibaw bahen komoyo emen madobli ya ma-itambay ko komoyo, boy ha pagbira ko bahen ay matambayan moyo ko ha pamako ko ha probinsyan Hodiya. 17 Hapa-eg ta ahè nitoloy baytoy plano ko ay halita-en moyo warì nin orong solong ako? Ha asa moyo nayì, hay pagplano ko ay bilang ha anggaw-en nin tawo ya ayin katetpel ha Diyos? Hay tawoy ombayro ay pa-awò pon biha amò papa-inghan ay pa-ahè ana.

18 No pangno nin hay Diyos ay tapat ay ombayro kayi ha paghalità nawen komoyo. No napa-awò kayi ay agnawen ana omanen ya halità nawen, 19 ta hay Anak nin Diyos ya hi Pangino-on Hisokristo ya in-aral nawen komoyo nili Silas boy Timotiyo ay ahè ampangoman nin pa-ahè ya pama-awò na. No napa-awò ya ay agyayna pa-ahè. 20 Hiya ya antomopad nin kaganawan impangakò nin Diyos. Kayà banà koni Pangino-on Hisos ay ampaghalità tamon “Amin” ha Diyos ya hay labay totolen ay ma-in tamon pamahimalà kona ya toparen nay impangakò na. Ha ombayri, mapori ya Diyos. 21 Diyos ya ampamatibay kontamo banà ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo, boy hiya et ya namilì konnawen nin gomawà para kona. 22 Hay pambi na kontamo nin Ispirito na ya pa-iri ha nakem tamo ay palatanda-an nin hitamo ay ikon na, boy katibayan ya toparen na ya impangakò na.

23 Hapa-eg tongkol ha agko pamitoloy nin mako bahen ay ombayri ya bara-nan boy tandà nin Diyos no alwan peteg bayti ya halita-en ko komoyo. Hay agko pon pamako bahen komoyo ha siyodad nin Korinto ay emen agko makapaghalità nin ikakhit nakem moyo. 24 Tongkol ha katetpel moyo ay agkatawo labay pangonawan ta matibay ana ya katetpel moyo. Antomambay kayin bongat para ha ikaliga moyo.

2

1 Nagdisisyon ako ha sarili ko nin pamako ko bahen ay agkoyna omanen pakakhitan ya nakem moyo; 2 ta no mabiyan katawo nin ikalelè moyo ay ayin anan mamaliga kongko, ta maliga kon bongat no maliga kawo. 3 Kayà biha ko nako bahen ay pinagtanan katawo pon nin holat emen agmoyo ko mabiyan nin ikalelè ko ta hikawo ya dapat mamaliga kongko. Ampinto-o ko ya no maliga ko, hikawoy kaganawan ay maliga itaman. 4 Ha panolat ko komoyo nin habayto ay alwan a-amò ya lowà koy nantolò, ta masyado kon angkalelè boy angkagoloy ihip ko. Inholat ko bayto komoyo, alwan banà ta labay kon pakakhitan ya nakem moyo, no alwan labay kon ipatandà komoyo ya masyadoy panlalabi ko komoyo.

Patawaren ya nakapagkasalanan

5 Hapa-eg hatoy tawoy nanggawà nin kasalanan ya nakab-in kalele-an ay alwan bongat nin hiko ya pinakakhitan nay nakem nin palele-en no alwan kateng hikawo. Alwan sobra baytoy hinalità ko ya kateng hikawoy lomelè ta hay labay kon totolen ay maski hino komoyon kaganawan. 6 Sapat anay pamarosa moyo kona ya halos kaganawan moyo ya ma-in kagagaw-an. 7 Hapa-eg ay patawaren moyo ya boy hahaliwawen emen agya mapatalo nin masyadoy kalele-an na. 8 An-ipaki-ilgo ko komoyo ya ipakit moyo ya panlalabi moyo kona. 9 Hay bara-nan nin panolat ko komoyo nin habayto ay emen katawo mahobokan no anhonolen moyo ko ha kaganawan bagay. 10 Hinoman ya tawoy patawaren moyo ay patawaren ko itaman. Hay pinatawad ko no ma-in man, ha arapan ni Pangino-on Hisokristo ay pinatawad ko alang-alang komoyo. 11 Mamatawad tamo emen agtamo maloko ni Satanas, ta tandà tamoy kagalingan na nin manaktika.

Hi Pablo ay ahè mapalagay hin anti ya ha Trowas

12 Hin ni-abot ako ha siyodad nin Trowas nin mangi-aral Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay nakit ko ya habaytoy dogal ay inhandà nin Pangino-on nin pangi-aralan ko. 13 Piro agko mapalagay ta agko nakit bayro hi Titò ya patel tamo ya pakaleng-an kon balità ya tongkol komoyo. Kayà napatawo ko konla nin mako ha probinsyan Masidonya.

Pananalo banà koni Pangino-on Hisokristo

14 Ampasalamat ako ha Diyos, ta banà ha pamakilamo ko koni Pangino-on Hisokristo, hay Diyos ay ampambi kongko nin pananalo ha maski anya ya angkaranasan ko. Hitamo ya anggamiten nin Diyos emen hay pagkatandà ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay ma-ibalità ha kaganawan dogal. Ha ombayri, hitamo ay bilang ha bangoh ya anhomngaw. 15 Hitamo ya ampipantompel ha Diyos ay bilang ha bangoh ya ampakapakonsowilo ha Diyos ta an-ipatandà tamo ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Ha tawtawoy antoro-an tamo ay ma-in ongno ya ampikalibri. Piro hay kanayon ya ayin kalibriyan ay mipalako ha kaparosawan. 16 Do ha ahè ampipantompel, hay an-itorò tamo ay bilang bawò ya ampambin kamatyan ya ayin anggawan. Piro do ha mikalibri, habayti ya an-itorò tamo ay bilang bangoh ya ampambin biyay ya ayin anggawan. Ma-in warì makakayan gomawà nin ombayri ha anggaw-en tamo? 17 Banà ta inhogò kayi nin Diyos nin magsirbi koni Pangino-on Hisokristo ay tandà nin Diyos ya tapat kayin ampangi-aral nin Halità na. Alwa kayin mapagkakanwarì nin bilang ha kanayon ya hay bara-nan nin pangi-aral la ay emen hila makakwa nin kowalta.

3

Hay mawmagsisirbi

1 Ha asa moyo nayì ay an-itag-ay nawen anaman ya sarili nawen ha paghalità nawen komoyo hapa-eg? Biha moyo kayi nayì tanggapen ay ka-ilangan kayin mantan hawholat ya mamapteg nin mahampat ya gawgawà nawen bilang ombayro ha hawholat ya anggitan nin kanayon ya ampipanorò komoyo? Dapat nayì nin pagaw-en nawen kawo nin ombayroy hawholat emen ha lakwen nawen ay tanggapen la kayi nin banà ha kahampatan nin inholat moyo ya tongkol konnawen? 2-3 Piro hikayi ay agana manga-ilangan nin hawholat ya ombayro, ta hikawo mismo ya makapipakit ha kanayon ya hay an-itorò nawen ay mahampat. Tandà nawen et ya hay kahampatan moyo ay natanda-an nin kaganawan ta anhomonol kawo ha intorò nawen. Malinaw ya hikawo ay kowinta holat ya mabaha ya impaholat konnawen ni Pangino-on Hisokristo, ta hikayi ya nangi-aral komoyo nin tongkol kona. Habayti ya holat ay alwan tinta ya ginamit nin pinanolat, no alwan hay ma-in gawà ha nakem moyo ay Ispirito nin angkabiyay ya Diyos. Alwan bilang hin hato ya hay pawpanogò ay ha loway matampiyak ya bato nin inholat.

4 Habaytoy hinalità nawen ay ma-in kayin pamahimalà ha Diyos banà ha pantotompel nawen koni Pangino-on Hisokristo. 5 Agnawen anhalita-en ha sarili nawen ya sapat anay kakayawan nawen ha gawà ya habayti; hay kakayawan nawen ay nangibat ha Diyos. 6 Diyos ya nambi konnawen kakayawan nin mangi-aral nin tongkol ha bayoy pamisondo-an. Habayti ya bayoy pamisondo-an ay alwan holat no alwan angka-igwà nin Ispirito nin Diyos. Hay kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis ay makapipalako ha kamatyan. Hay Ispirito nin Diyos balè ay ampambin biyay ya ayin anggawan.

7-8 Hay pawpanogò ay inholat ha matampiyak ya bato, boy hin inggawà bayto nin Diyos, hay maganday hawang na ay impakit na koni Moysis. Hin nayarì, hay maganday kahawangan nin Diyos ay ha lopa ni Moysis nin nakit nin Aw-israylita. Aghila makategteg ha lopa ni Moysis ta angkapolag hila maski habaytoy maganday hawang ay angkalabah. No hay pawpanogò hin hato ya ampakagtan ha kamatyan ay nakapipakit nin kapangyariyan nin Diyos; hay panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay lalò makapipakit nin kapangyariyan nin Diyos. 9 No pangno nin hay pawpanogò ya an-ipahonol hin hato ha tawtawo ay ampakakitan nin kapangyariyan nin Diyos, maski ampakagtan ha kamatyan, hay pagsirbi ya an-ipagawà hapa-eg nin Diyos ay mas pakakitan nin kapangyariyan nin Diyos ta hay tawtawo ay ampag-in mahampat. 10 Hapa-eg hatoy da-an ya pawpanogò ya ampakapipakit nin kapangyariyan nin Diyos ay nalabah ana ta ma-in anan bayo ya lalò makapipakit nin kapangyariyan nin Diyos. 11 Maski ampakapipakit nin kapangyariyan baytoy ona ya ma-in anggawan ay mas baytoy bayo ta ayin anggawan.

12 Banà ta ampahimalà tamo nin manatili bayti ya bayoy an-i-aral tamo ay makhaw ya nakem tamon itorò bayti. 13 Hitamo ay alwan bilang koni Moysis ya nagtagpen lopa. Ginawà nan ombayro emen hay Aw-israylità ay agla makit baytoy maganday hawang nin Diyos mintras angkapanew ha lopa ni Moysis. 14 Ombayro man ay matyà et ya nakem la. Maski angga hapa-eg ay kowinta natagpenan ya pangingihip la ta no bahawen baytoy impaholat nin Diyos koni Moysis ay agla ma-intindiyan. Ahè ma-intindiyan nin tawtawo no aghila pon tompel boy makilamo koni Pangino-on Hisokristo. 15 Maski hapa-eg, no bahawen nin Hawhodiyo ya kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis ay kowinta natagpenan ya pangingihip la. 16 Piro pantompel nin tawo ha Pangino-on ay ma-alih ana baytoy kowinta nakatagpen nin pangingihip na. 17 Hay Pangino-on ya binanggit ay Ispirito nin Pangino-on Diyos. Hay tawoy ma-in nin habaytoy Ispirito ay libri ana. 18 Hitamoy kaganawan ampipantompel ha Pangino-on ay ayin anan hatoy kowinta nakatagpen ha pangingihip tamo. Bilang tamon ispiho ya mambin hawang nin kagandawan ni Pangino-on Hisokristo. Ha panggogomawà nin Ispirito nin Pangino-on ay lalò tamon angkabayo emen tamo mag-in nin bilang koni Pangino-on Hisos.

4

Hay katapatan ni Pablo nin mangi-aralMahampat ya Balità

1 Ha ingangalo nin Diyos, habayti ya gawà ay impahimalà na konnawen; kayà makhaw ya nakem nawen. 2 Binokotan nawen ya patagò ya gawgawà ya makapipareng-ey. Kayà ha panonorò nawen ay agkayi ampanloko boy agnawen an-itikò ya Halità nin Diyos. Tandà nin Diyos ya hay anhalita-en nawen ay kaptegan. Kaganawan ay magtandà nin hay anggaw-en nawen boy anhalita-en nawen ay kaptegan. 3 No ma-in et kowinta tagpen ha pangingihip nin kanayon ta agla labay intindiyen ya labay totolen nin Mahampat ya Balità ya an-i-aral ko ay hila bayto ya mipalako ha kaparosawan ya ayin anggawan. 4 Hay pangingihip nin habayti ya ahè ampipantompel ha Diyos ay kowinta binowag ni Satanas, ta hiya ya andiyosen la boy hiya ya ampakapangyayari konla. Ha kagagaw-an konla ni Satanas, hay Mahampat ya Balità ya ampangipatnag nin ayin kapantay ya kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo ay agla ma-intindiyan boy agla ampahimala-an. Hi Pangino-on Hisos ya pakakitan no pangno ya Diyos. 5 Alwan sarili nawen ya an-i-aral nawen no alwan hi Pangino-on Hisokristo. Alang-alang kona, hikayi ay ampagsirbi komoyo. 6 Hin pinalsa nin Diyos ya langit boy lotà ay hinalità na, ya wana, “Magkama-in hawang ha karegleman.” Kayà nagkama-in hawang. Hiya simpri ya Diyos ya hinomawang ha pagnanakem nawen. Inggawà na konnawen ya pagkatandà nin ayin kapantay ya kapangyariyan na ya makit koni Pangino-on Hisokristo.

Hikayi ay kowinta keren ya yarì ha pità

7 Hapa-eg hikayi ay kowinta keren ya pinangipalamnan nin ma-alagà ya bagay. Bayri matanda-an ya hay kakayawan nawen nin mangipatandà nin Mahampat ya Balità ay ahè na-ibat ha sarili nawen, no alwan nangibat ha ahè mapantayan ya kapangyariyan nin Diyos. 8 Maski ayri kayi ampipalako ay ampakaranas kayi nin kagipitan, piro agkayi angkapatalo. Angkagolo ya nakem nawen, piro agkayi angka-lihan nin pag-asa. 9 Antikapen kayi ta padya-dya-an, piro agkayi ampa-olayan nin Diyos. Ampadya-dya-an kayin patyen, piro agkayi et angkati. 10 Mabetbet nin ma-in labay mamati konnawen nin bilang ha naranasan ni Apo Hisos. Piro hikayi ay an-ilibri ni Apo Hisos emen ha sarili nawen ay makit nin tawtawo ya hi Apo Hisos ay angkabiyay boy ampanambay konnawen. 11 Mintras angkabiyay kayi, ha pagsisirbi nawen koni Apo Hisos ay pirmi kayin marani ha kamatyan nin banà kona emen hay biyay ni Apo Hisos ay makit konnawen ha panggogomawà na ha biyay nawen maski habayti ya nawini nawen ay ma-in kamatyan. 12 Ha pangi-aral nawen ay marani kayi ha kamatyan piro hay risolta itaman komoyo ay ma-in kawon biyay ya ayin anggawan.

13 Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: “Hay anhalita-en ko ay habaytoy ampinto-owen ko.” Ombayro itaman ya pantotompel nawen ha Diyos. No anyay ampinto-owen nawen ay habaytoy anhalita-en nawen ha kanayon. 14 Tandà nawen ya hay namiyay oman koni Pangino-on Hisos ay Diyos. Hikayi man ay biyayen nan oman ta ma-in kayin pamakilamo koni Apo Hisos. Habayti ay gaw-en nin Diyos emen hikayi kateng hikawo ay magtan na nin makilamo koni Apo Hisos bayro ha kama-inan nin Diyos. 15 Hay bara-nan nin pagte-eh nawen nin kadya-dya-an ya anlomateng konnawen ay emen kawo matambayan, ta no sigisigi ya panlomakè nin tawtawoy ampananggap nin kahampatan ya an-i-ingalon an-igwà nin Diyos ay sigisigi itaman ya panlomakè nin mipagpasalamat kona. Ha ombayri ay angkapori ya Diyos.

16 Kayà ahè angkomapey ya nakem nawen. Maski pakapey anan pakapey ya nawini nawen ay allo-allon anhomkaw ya nakem nawen. 17 Hay kadya-dya-an ya andanasen nawen hapa-eg ay alwan masyado boy ahè bomoyot. Hay kapahiliyan lano nin habayti ya andanasen nawen ay ayin anggay kaligawan ta no pangnoy kadya-dya-an hapa-eg ay mas et bayroy kaligawan. 18 Agkayi ampangihip nin bawbagay ya angkakit bayri ha babon lotà, ta hay bawbagay ya angkakit bayri ay ahè bomoyot. Hay an-ihipen nawen ay hatoy ahè angkakit ya ayin anggawan.

5

1 Tandà tamo ya no nati tamoyna, habayti ya ampa-iriyan tamoy kowinta bali ya nawini ya yarì ha lotà ay mahirà. Piro do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ma-in tamon pa-iriyan ya bayoy nawini ya kowinta bali. Habayto ya ginawà nin Diyos ay ayin pagkahirà ta alwan gawà nin tawo. 2 Habayti ya nawini ya anti et kontamo ay an-ida-ing tamo, ta hay labay tamo bayri ha nawini ya ampa-iriyan tamo hapa-eg ay mapahiliyan nin hatoy masyado tamon anhangaren ya nawini do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 3 Ha ombayro ay ma-in anan kapahiliyan ya pa-iriyan nin kalolowa tamo. 4 Mintras anti tamo et bayri ha kama-inan tamoy nawini ya angkahirà ay andoma-ing tamo; alwan ha labay tamoynan mati, no alwan habayti ya nawini tamo ay labay tamon mapahiliyan nin nawini ya para ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Ha ombayro, hay nawini tamoy ma-in kamatyan ay mapahiliyan nin nawini ya ayin kamatyan. 5 Diyos ya nangihandà kontamo para bayri ha pamamayo kontamo, ta inggawà na kontamo ya Ispirito na ya kaptegan nin bayowen na bayti ya nawini tamo.

6 Kayà pirmin makhaw ya nakem nawen boy tandà nawen ya mintras anti tamo et bayri ha nawini tamo hapa-eg ay agtamo et mi-abot ha orongan tamo ya kama-inan nin Pangino-on. 7 Hitamo ay angkabiyay nin ma-in katetpel ha Diyos maski agtamo ya angkakit. 8 Kayà makhaw ya nakem nawen maski ampadya-dya-an kayi, ta hay mas labay nawen ay alihan bayti ya nawini ya ampa-iriyan nawen hapa-eg emen do kayina ha Pangino-on ya orongan tamo. 9 Hay ampakahangaren nawen peleg nawen angkabiyay et o maski anti kayina ha Pangino-on ay mangonsowilo konnawen ya Diyos. 10 Kaganawan tamo ay omarap koni Pangino-on Hisokristo ta hosgawan na. Balang miha kontamo ay mananggap nin nararapat ha ginawà na mag-in mahampat o mala-et ya ginawà na peleg angkabiyay ya bayri ha babon lotà.

No pangno makapakisondò ha Diyos

11 Banà ta tandà nawen ya kapapalimo ya panosga nin Pangino-on ay ampagsikapan nawen nin hay tawtawo ay magkama-in katetpel emen aghila maparosawan. Diyos ya magtandà no pangno ya pagnanakem nawen, boy an-omasa ko nin tandà moyo itaman. 12 Anhalita-en nawen bayti komoyo, alwan ha an-itag-ay nawen anaman ya sarili nawen komoyo. Labay katawon bongat biyan bara-nan nin mangipagmalhay konnawen. Ha ombayro ay ma-in kawon ma-itobay ha tawtawoy ayin kanayon ya an-ipagmalhay no alwan hatoy angkakit la kisan hatoy anti ha nakem la. 13 No peteg baytoy anhalita-en la ya lokoloko kayi ay ayin bali no ha ombayro ay makagawà kayi nin para ha Diyos. No matinò ya pangingihip nawen ay para ha ikahampat moyo. 14 Hay anggomi-it konnawen ay panlalabi ni Pangino-on Hisokristo. Tandà nawen ya hin nati hi Pangino-on Hisos, kaganawan tawo ay kowinta nikati nin kalamo na ta hiyay nangakò nin kamatyan la. 15 Nati ya nin para ha kaganawan emen hay ma-in biyay ya ayin anggawan ay agana mabiyay nin para ha sarili la, no alwan para koni Pangino-on Hisokristo; ta alang-alang konla, hi Pangino-on Hisokristo ay nati biha biniyay oman.

16 Hapa-eg ay agnawen antegtegen ya pagkatawo nin maski hino. Maski ombayroy anggaw-en nawen hin hato koni Pangino-on Hisokristo, hapa-eg ay alwaynan ombayro. 17 Kayà hinoman ya ampakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay nabayoyna. Ayin anay da-an nan pag-o-ogalì ta hiya ay bayoyna. 18 Diyos ya ginomawà nin ombayro. Banà koni Pangino-on Hisokristo ay pinagkasondò na tamo, boy pinilì na kayin mangipakarani kona nin tawtawoy ahè et nakisondò kona. 19 Hay labay kon totolen ay ombayri: hay tawtawo ay pinagkasondò nin Diyos nin banà ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo. Banà bayri ay imbilang na hila nin ayin anan kawkasalanan. Hikayi ya pinahimala-an nan mangibalità nin ombayri.

20 Kayà hikayi ya hawhogò ni Pangino-on Hisokristo ay konnawen impatayà nin Diyos ya pamaki-ilgo komoyo. Hay an-ipaki-ilgo nawen komoyo ya kowinta hi Pangino-on Hisokristo ya ampaki-ilgo komoyo ay makisondò kawo ha Diyos. 21 Hi Pangino-on Hisokristo ay ayin kasalanan. Piro para ha ikahampat tamo, hay kasalanan nin kaganawan tawo ay impa-akò kona nin Diyos emen ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo ay magkama-in tamon kahampatan ya mangibat ha Diyos.

6

1 Hikayi ay anggomawà kalamo nin Diyos; kayà andawaten nawen komoyo ya agmoyo sayangen ya kahampatan ingangalo ya tinanggap moyo ya inggawà komoyo nin Diyos, 2 ta hay hinalità nin Diyos ay ombayri:

“Ha tamà ya pana-on ay nilengè kata, boy ha allon pangilibri ay tinambayan kata.”

Leng-en moyo! hapa-eg anay pana-on boy hapa-eg ya alloy inggawà komoyo nin Diyos para malibri kawo.

Pamadya-dyà koni Pablo

3 An-atapan nawen makagawà nin anyaman ya ikakapey nin pantotompel nin maski hino emen agkayi mapintasan ha pagsisirbi nawen ha Diyos. 4 Ha kaganawan bagay ay ampaptegan nawen ya hikayi ay mawmagsisirbi ha Diyos. Masyadoy pagpasinsya nawen ha kawkadya-dya-an, kawka-irapan, boy kawkagipitan. 5 Pinagbabarog kayi, impiriso, boy pinibobogbogan. Naranasan nawen ya ka-irapan nin magtrabaho boy no minghan ay ahè angkatoloy boy ahè ampangan. 6 An-ipakit nawen ya ha pagsisirbi nawen ha Diyos ay malinis ya gawgawà nawen, ma-in kayin tinandà ha kaptegan, ma-in kapasinsyawan, boy ma-in kahampatan. Mapatnag ya anti konnawen ya Ispirito nin Diyos boy ma-in kayin peteg ya panlalabi, 7 boy kaptegan ya an-i-aral nawen ta hay anggomawà konnawen ay kapangyariyan nin Diyos. Hay an-ipanlaban nawen boy an-ipandipinsa ay hay panggogomawà nawen nin kahampatan ha tegteg nin Diyos. 8 Angkaranasan nawen ya parangalan boy hira-an, la-eten boy poriyen. Intoring kayi nin mabongkok maski kaptegan ya anhalita-en nawen. 9 Ma-in ahè ampanisipano konnawen piro ha kanayon ay bantog kayi. Ampanga-ampoling kayin mati piro angkakit moyo ya makhaw kayi et angga hapa-eg. Maski amparosawan kayi nin Diyos nin banà ha panonorò na konnawen ay agkayi et angkati. 10 Malakè ya an-ikalelè nawen piro pirmi kayin maliga. Ma-irap kayi piro malhay ya tambay nawen ha kalak-an. Ayin kayi nin maski anya, piro ikon nawen ya kaganawan ikon nin Diyos.

11 Anlabiyen kon tawtaga Korinto, tapatan ako ya maghalità komoyo banà ha panlalabi ko komoyo. No anyay anti ha nakem ko ay habaytoy an-ibokà kon halita-en komoyo. 12 Nilabi katawon masyado piro matambangan kawo kongko. 13 Hiko ay bilang moyon tatay ya ampaghalità komoyo. Kayà ibokà moyon halita-en no anyay anti ha nakem moyo nin bilang ombayri kongko.

Ahè makilamo ha ahè ampipantompel ha Diyos

14 Agkawo makilamo ha ahè ampipantompel ha Diyos. Warì mapilamo ya kahampatan boy kala-etan? O warì mapi-agem ya kahawangan boy karegleman? 15 Ma-arì warì mapisondò hi Pangino-on Hisokristo boy hi Satanas? Ma-arì warì simprin mapisondò ya ampipantompel ha Diyos boy ahè ampipantompel kona? 16 Hay bali nin Diyos ay ma-arì warì pa-iriyan nin alwan peteg diyos? Hitamo ay bali nin angkabiyay ya Diyos, ta ombayri ya hinalità na:

“Hiko ay pa-iri konla boy manatili kon kalamo la. Hiko ya Diyos la boy hila ay mag-in tawtawo ko. 17 Kayà,” wana nin Pangino-on, “mog-alih kawo boy makihiyay kawo konla ha panhomamba la ha alwan peteg diyos. Agkawo maki-emen manggawà nin kala-etan emen katawo tanggapen. 18 Hiko ay pagtatay moyo, ta hikawo itaman ay pag-anak ko, wana nin Pinakamakapangyariyan ya Pangino-on.”

7

1 Anlabiyen kon pawpatel, banà bayri ha impangakò kontamo nin Diyos ay alihen tamoy kaganawan gawà ya ikaremek nin ihip tamo boy nakem tamo. Sikapen tamon gomalang ha Diyos nin mamiyay nin ayin kapintasan.

Hay an-ikaliga ni Pablo

2 Biyan moyo kayi itaman dogal ha nakem moyo ta maski hino komoyo ay agnawen ginaw-an nin kala-etan, agnawen hinira-an, ni binintahiyan. 3 Agko anhalita-en bayti para hosgawan katawo, ta hinalità koyna komoyo ya hikawo ay pirmi ha nakem ko, boy kalamo katawo ha biyay o ha kamatyan. 4 Masyadoy pamahimalà ko komoyo boy masyadoy pangipagmalhay ko komoyo. Ha kaganawan andanasen koy ka-irapan, hiko hapa-eg ay angkahahaliwa boy hay nakem ko ay pono-ponò nin kaligawan banà do ha nabalita-an ko ya tongkol komoyo.

5 Maski hin ni-abot kayi ha probinsyan Masidonya ay agkayi mapalagay, ta maski ayri kayi magpeyeh ay ma-in ampamadya-dyà boy ampipanggolo konnawen, boy angkahlak kayi nin banà komoyo. 6 Piro Diyos ya ahè ampama-olay ha ampikalelè ay nanahaliwa konnawen ha panlomateng ni Titò. 7 Alwan bongat panlomateng na ya nakahahaliwa konnawen, no alwan kateng hatoy imbalità na konnawen ya pamakhaw nin nakem moyo kona. Hinalità na konnawen ya angkalengew kawo kongko boy an-ikalelè moyo ya nagawà moyoy kasalanan boy no pangno moyo ko an-imalasakit. Banà bayri ay lalò akon angkatowà.

8 Maski nakablò nin nakem moyo baytoy inholat ko komoyo ay agko ampaghehean. Balè pinaghehean ko pon hin nakit koy nablò ya nakem moyo maski kadodomalì bongat. 9 Hapa-eg ay angkatowà ako; alwan banà ta nablò ya nakem moyo, no alwan banà ha kalele-an moyo ya ginamit komoyo nin Diyos emen paghehean moyo boy halibokotan ya kawkasalanan. Habaytoy hinalità ko komoyo ay ahè nakala-et komoyo. 10 Hay ma-ibonga nin kalele-an ha panggogomawà nin Diyos ay paghehehe ya ampakagtan ha kalibriyan ha kasalanan. Hay ombayro ay ahè mapaghehean. Piro hay tawtawoy ahè ampipanhomonol ha Diyos, hay kalele-an la ay makapipalako konla ha kaparosawan ya ayin angga banà ha agla paghehe. 11 Helken moyo no anyay nagawà komoyo nin habaytoy kalele-an ya ginawà komoyo nin Diyos. Lalò kawon nagsikap boy pinagmalasakitan moyo nin impakit ya hikawo ay ayin kasalanan tongkol ha bagay ya habayto. Angka-inakitan moyoy sarili moyo banà bayro ha nangyari. Nalimo kawo ta andap moyo no parosawan kawo. Angkahabekan moyo ya mapakonsowilo moyo ko ha panlomateng ko. Nagkama-in kawo et kalabayan nin alihen baytoy kasalanan. Ha kaganawan paraan ay an-ipakit moyo ya agmoyo labay baytoy kasalanan nin habaytoy kalamowan moyo.

12 Hay bara-nan nin panolat ko komoyon habayto ay alwan bongat banà do ha tawoy nagkasalanan o do ha pinanggaw-an nan kasalanan, no alwan labay kon ipatandà komoyo ya ha tegteg nin Diyos ay talagan ma-in kawon malasakit konnawen. 13 Hay ginawà moyo ay nakahahaliwa konnawen.

Alwan bongat nin habayto no alwan hay nakapaliga et konnawen ay hay ginawà moyo koni Titò hin anti ya bahen komoyo ta nagkama-in katinekan ha nakem na. 14 Impagmalhay katawo kona boy agko itaman nipareng-ey. Pirmin kaptegan ya anhalita-en nawen komoyo. Ombayro itaman, kaganawan hinalità koy tongkol komoyo ay napaptegan ni Titò. 15 Mintras an-ihipen na ya hikawo ay maronong homonol ay lalò kawon angkapalabi kona. Agna angkaliwawan ya kahampatan nin panananggap moyo boy pangigalang moyo kona. 16 Angkatowà ako ta talagan mapahimala-an katawo.

8

No pangno dapat mambi ya aw-anak nin Pangino-on

1 Pawpatel ko, labay kon ibalità komoyo no pangnoy kahampatan pangingangalo nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha probinsyan Masidonya. 2 Ha mahigpit ya panobok konla ay nagdanas hila nin masyadoy ka-irapan. Piro maski masyadoy ka-irapan ya andanasen la ay talagan maliga hila boy abirtoy gamet la nin mambi. 3 Ampagtarmoli hilan ampangaboloy nin alwan bongat ha abot kaya la, no alwan igit et ha makaya lan igwà. Habayti ay tandà ko 4 ta mahigpit lan an-ipaki-ilgo kongko ya biyan ko hilan pribilihyo nin makilamo ha kanayon nin manambay ha nag-in tawtawo nin Diyos. 5 Hay inggawà la ay ma-igit et ha an-asawan nawen. Alwan bongat nanambay hila no alwan hay sarili la ay in-ona lan inggawà para ha Pangino-on, boy ha kalabayan nin Diyos ay anti-en la no anyay labay nawen ipagawà konla.

6 Banà do ha nakit nawen ya kahampatan gawgawà nin tawtaga Masidonya ay impaki-ilgo nawen koni Titò ya mako yayna et bahen komoyo. Hiya ya mangipagpatoloy nin hatoy inompisawan nan impagawà komoyo ya manambay ha ampipanga-ilangan ya kapariho moyon katetpel. 7 Hikawo ay ma-in igit ya kakayawan ha kaganawan: ma-in kawon katetpel, ma-in kawon mahampat ya pangingintindi ha Halità nin Diyos boy an-ipalinaw moyo. Ma-in kawo et kalabayan nin homonol ha Diyos, boy masyado kawon malabi konnawen. Kayà dapat kawo itaman mag-in mabibi-iyen.

8 Agko an-imanda komoyo ya mambi kawo, no alwan labay kon bongat makit ya ka-apehan manambay nin kanayon emen mahobokan ya kaptegan nin panlalabi moyo. 9 Tandà moyo ya kahampatan pangingangalo ni Pangino-on Hisokristo, ta maski ikon nay kaganawan ha kama-inan nin Diyos, hiya ay nag-in tawo ya ayin nin maski anyay kamama-in boy timbeh nay kawkasalanan tamo. Ha ombayro ay ma-in tamo nin biyay ya ayin anggawan, boy makapaki-atag tamo ha kaganawan ikon na.

10 Ha palagay ko ay mahampat no yari-en moyoyna pon baytoy inompisawan moyo hin ta-on ya panipon nin kowalta ya i-igwà ha ampipantompel ha Pangino-on. Hikawoy nangona-ona nin nagkama-in ka-apehan boy ginomawà nin ombayri. 11 Kayà isigi moyo bayti ya ombayri ya gawà. Hay ka-apehan moyo ha gawà ya ombayri ya impakit moyo hin primiro ay panatiliyen moyo angga ha mayarì boy mambi kawo ha abot kaya moyo. 12 No matibolos ya nakem moyo nin mambi ay tanggapen nin Diyos baytoy igwà moyo; agna an-anti-en ya mambi kawo nin agmoyo makaya.

13 Agko labay ya mag-irap kawo ha pananambay moyo ha kanayon, 14 piro banà ta bastanti ya pagbibiyay moyo hapa-eg ay dapat kawon manambay ha kanayon ya ampipanga-ilangan. No hikawo ya manga-ilangan ta bastanti ya pagbibiyay la ay manambay hila itaman komoyo. Ha ombayro, hikawo ay mangapitatambay. 15 Ha pangyayari hin hato ha Aw-israylita ay ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hay nanipon nin malakè ay ahè nagkama-in nin sobra. Hay nanipon nin amò ay ahè nagkakolang.”

Hili Titò ay inhogò ha siyodad nin Korinto

16 Ampasalamat ako ha Diyos ta hi Titò ay binyan nan ka-ihipan nin mangimalasakit komoyo nin bilang ha pangimalasakit ko komoyo. 17 Alwan bongat nin hinonol nay pamaki-ilgo ko kona nin mako bahen komoyo, no alwan banà ta labay nan manambay komoyo ay kosà nakem nan mako bahen. 18 Hi Titò ay palamowan kon mihay patel tamo ha Pangino-on ya balaybalay nin kaganawan gropon mangama-in katetpel banà ta hiya ay mapangi-aral nin Mahampat ya Balità. 19 Alwan bongat nin habayto, no alwan hiya et ya pinilì nin gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on nin makilakon manambay konnawen ha pangangasiwà ha gawà ya habayti. Habayti ya ombayri ya pagsisirbi ay para ha ikapori nin Pangino-on boy emen nawen ma-ipakit ya kalabayan nawen nin magsirbi komoyo.

20 Ampag-atap kayi emen ayin mahalità konnawen ya maski hino nin tongkol ha pamama-alà nawen nin mangipatpel nin habayti ya malhay ya aboloy. 21 Ampagsikapan nawen nin mag-in ma-ayos bayti, alwan bongat ha tegteg nin Diyos no alwan ha tegteg nin tawtawo.

22 Hay an-ihogò nawen nin kalamo nili Titò ay mihay patel ha Pangino-on ya ha panonobok nawen kona ha malakè ya pangyayari ay nakit nawen ya kahipegan nan manambay. Hapa-eg ay lalò yan anhomipeg nin manambay banà ta ma-in yan masyadoy pamahimalà komoyo. 23 Tongkol koni Titò ay hiya ya kalamo ko boy katambay ko ha gawà ko bahen komoyo. Tongkol itaman ha pawpatel ya kalamo na ay hilay inhogò nin gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on boy hi Pangino-on Hisokristo ay angkapori banà ha kahampatan nin gawgawà la. 24 Kayà ipatanam moyo konlan habayti ya pawpatel ya kaptegan nin panlalabi moyo konla emen makit nin gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya agkayi nagkamalì ha pangipagmalhay nawen konla nin tongkol komoyo.

9

Tambay para ha pawpatel ha Pangino-on

1 Tongkol ha tambay ya igwà ha nag-in tawtawo nin Diyos ay alwa koynan ka-ilangan iholat komoyo, 2 ta tandà ko ya handà kawon manambay. Kayà an-ipagmalhay katawo itaman ha tawtaga probinsyan Masidonya. Hinalità ko ya hin ta-on et ay handà kawo ya tawtaga probinsyan Akaya nin mambin tambay. Banà ha ka-apehan moyon manambay, halos hilay kaganawan ay nagkama-in kalabayan nin manambay. 3 Hapa-eg ay ampa-onawen ko bahen bayti ya pawpatel emen agko mapola-an ha pangipagmalhay ko komoyo, boy emen ma-ihandà moyoyna ya itatambay moyo bilang ombayro ha hinalità ko ha tawtaga Masidonya; 4 ta no ma-in makilako kongko ya ongnoy ma-ibat ha Masidonya nin mako bahen komoyo ta makit lay alwan handà ya itambay moyo ay mipareng-ey ako nin banà ha pamahimalà ko komoyo boy hikawo ya lalò mipareng-ey. 5 Kayà pinaki-ilgowan ko bayti ya pawpatel nin ma-ona hilayna pon bahen emen ma-ihandà la ya tambay ya impangakò moyo. Ha ombayro ay makit komoyo ya pagtarmoli moyon mambi, alwan angkapilitan kawon bongat.

6 Ihipen moyo bayti: hay ampangitanem nin amò ay mangalawah nin amò, balè hay ampangitanem nin malakè ay mangalawah nin malakè. 7 Balang miha ay mambi no anyay anti ha ihip na no ongnoy labay nan igwà. Ka-ilangan mahawang ya nakem nan mambi, alwan ha angkapilitan yan bongat ta hay tawoy maligan ampambi ay anlabiyen nin Diyos. 8 Hay Diyos ay ma-in kakayawan nin mama-inomay komoyo ha kaganawan bagay boy igit et ha panganga-ilangan moyo ya igwà na komoyo emen pirmi kawon ma-in ma-itambay ha kanayon ya ampanga-ilangan. 9 Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat ya tongkol ha tawoy mabibi-iyen:

“Hay gamet na ay abirton mambi ha manga-irap; hay kahampatan na ay ayin angga.”

10 Hay Diyos ay ampambi nin binì boy hiyay ampamatobò emen ma-in ma-ekan. Hiya ya ampambi komoyo nin kowinta binì emen ma-in kawo nin ma-itambay ha kanayon. Kayà ha pambi moyo ay ampamalakè nin kowinta bonga ya risolta nin pananambay moyo. 11 Pakalak-en nin Diyos ya igwà na komoyo emen kaganawan bagay ay ma-in kawon ma-itambay ha maski anyay paraan. Ha ombayro ay malakè ya magpasalamat ha Diyos banà ha tambay ya tinanggap la konnawen ya na-ibat komoyo.

12 Hay panambay moyo ha nag-in tawtawo nin Diyos ay alwan bongat ma-igwà moyo ya panganga-ilangan la, no alwan habayto et ya mag-in bara-nan nin malakè ya mipagpasalamat ha Diyos. 13 Habayti ya pambi moyo konla ay kaptegan nin tapat moyon anhonolen ya Mahampat ya Balità ni Pangino-on Hisokristo. Banà bayri ay poriyen lay Diyos. Hay pamoriyan la et ha Diyos ay hay kahampatan nin panambay moyo konla boy pambi moyo ha kanayon. 14 Ha pangipanalangin la komoyo ay angkapalabi kawo konla banà ha masyadoy kahampatan ingangalo ya inggawà komoyo nin Diyos. 15 Magpasalamat tamo ha Diyos ta hay inggawà na kontamo ay ahè makwan ihipen boy halita-en.

10

Indipinsa ni Pablo ya gawà na

1 Anhalita-en kano nin kanayon ya hiko hi Pablo ay ma-amey ya nakem no ka-arap piro matapang no bokotan. No pangno ka-amey boy kahampat ya nakem ni Pangino-on Hisokristo ay ombayro hapa-eg ya nakem ko nin mag-ilgo komoyo. 2 An-ipaki-ilgo ko komoyo ya ha pamako ko bahen ay agkawo manggawà nin anyaman ya makapilit kongko nin pakatapang maghalità komoyo, ta talagan ombayro ya gaw-en ko do ha ongnoy ampipaghalità nin hiko ay angkabiyay et ha da-an kon pagkatawo nin bilang ha kanayon ya tawtawo bayri ha babon lotà. 3 Peteg nin hitamo ay tawon bongat boy angkatoksò tamo nin bilang ha kanayon. Piro agtamo an-omasa ha sarili tamon kakhawan nin makilaban ha kala-etan bayri ha babon lotà. 4 Hay an-ipanlaban tamo ay alwan bilang ha armas ya anggamiten bayri ha babon lotà, ta hay an-ipanlaban tamo ya ampangibat ha Diyos ay ma-in kapangyariyan manirà nin pawpowirsa ya anggamiten ni Satanas. 5 Ha panggamit nawen nin kakayawan ya inggawà konnawen nin Diyos ay angkapatalo nawen ya malì ya kawkatoynongan kateng pagmatag-ay nin tawtawoy ahè labay makatandà nin tongkol ha Diyos. Hato et ya tawtawo ya ma-in ihip ya kontra ha Diyos ay angkapatalo nawen simpri nin bayowen ya nakem la emen hila homonol koni Pangino-on Hisokristo. 6 Ma-in akon pamahimalà ya hikawo ay mag-in mahonol, piro pamako nawen bahen, hikayi ay handà mamarosa do ha tawtawoy ahè ampipanhomonol.

7 Hay angkakit moyon bongat ay bawbagay ya panlikol. No ma-in ampahimalà nin hiya ay ikon ni Pangino-on Hisokristo ay dapat nan ihipen ya hikayi man ay ikon ni Pangino-on Hisokristo nin bilang ombayro kona. 8 Hay Pangino-on ay nambi konnawen nin katongkolan nin gomawà para ha ikahampat moyo; alwan ha ikala-et moyo. Maski ansomobra ya pangipagmapori ko nin habayti ya katongkolan nawen ay agko angkareng-ey ta angkageperan nawen. 9 Agmoyo ihipen nin ha hawholat ko ay ampalimowen katawo, 10 ta wanlan kanayon, “Ha holat ay matapang ya boy makhit yan maghalità, piro ha arap-arapan ay matalaw ya boy ayin kawkakokowinta ya hawhalità na.” 11 Dapat matanda-an nin tawtawoy naghalità nin ombayro ya no anyay inholat nawen hapa-eg ha ayin kayi bahen ay ombayro ya gaw-en nawen no ka-arap moyo kayi.

12 Agnawen ipakipantay o ipakipariho ya sarili nawen ha ongnoy tawoy ampipagmapori. Ayin hilan pangingintindi, ta hilahila ya ampambin hohokatan boy pangiparihowan nin sarili la. 13 Piro para konnawen, no anyay an-ipagawà konnawen nin Diyos ay habayton bongat ya anggaw-en nawen. Kayà agnawen an-ipagmalhay ya tongkol ha anyaman ya lampas ha pinangihogo-an konnawen nin Diyos. Haba-in ya dogal moyo ay kalamo ha pinangihogo-an konnawen nin Diyos. 14 Banà ta kalamo kawo ha pinangihogo-an konnawen nin Diyos ay agkayi nilomampas hin ni-abot kayi komoyo nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 15 Agnawen ampalampasan ya pagmapori nawen, ta agnawen an-ipagmapori ya pinagpagalan nin kanayon. An-omasa kayi nin panhomkaw nin pantotompel moyo ay lalò homlay ya gawgawà nawen bahen komoyo ya pinangihogo-an konnawen nin Diyos. 16 Pangayarì, hay Mahampat ya Balità ay ma-i-aral nawen ha dawdogal bahen ha kagmang nin dogal moyo ya ahè nilako nin kanayon ya mangangaral. Ha ombayro ay agnawen ma-ipagmalhay ya ginawà nin kanayon.

17 Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat:

“Hinoman ya labay magmapori ay ipagmapori nay ginawà nin Pangino-on.”

18 Hay amparangalan nin Diyos ay hatoy karapatdapat kona; alwan hatoy ampangipagmapori nin sarili.

11

Alwan dapat minto-o ha alwan tamà ya torò

1 Dispinsawen moyo ko no ha pag-i-ilgo ko komoyo hapa-eg ay emen akon tangah ya ampagmapori. 2 An-i-imon katawo nin bilang pangi-imon komoyo nin Diyos no anhomonol kawo ha alwan peteg diyos. Hay ka-alimbawa-an moyo ay bilang ha mihay malinis ya dalaga ya impakisondò kon ipakikahal ha mihay lalaki. Habayti ya pinangipakisondo-an ko komoyo ay hi Pangino-on Hisokristo. 3 Piro angkahlak ako ta maka mangyari komoyo ya nangyari koni Iba ya naloko ni Satanas ya nagmalin otan hin tinoksò na hi Iba. Maka ma-alih ya katapatan moyo boy katibolosan nakem moyo nin manlabi koni Pangino-on Hisokristo; 4 ta maparah kawon papinto-owen no ma-in ampangi-aral komoyo nin kahalako ha tinanggap moyo ya an-i-aral nawen ya ayin kanayon no alwan hi Apo Hisos. Ampananggap kawo et nin ispirito ya kahalako ha tinanggap moyoy Ispirito nin Diyos, boy kahalako ha tinanggap moyo ya Mahampat ya Balità.

5 Ha palagay ko ay alwa kon dihado bayri ha ampipaggalinggaling ya hawhogò kanwarì. 6 Ma-arì alwa kon magaling ha paghahalità, piro agko itaman ampagkakolang ha tinandà. Ha kaganawan paraan ay an-ipakit ko komoyo ya hay an-itorò ko ay peteg.

7 Malì warì ya in-aypà koy sarili ko emen kawo omasinso hin in-aral ko komoyo ya Mahampat ya Balità ya agkatawo pinangwanan nin opà? 8 Emen kon ampanakawan ya kanayon ya gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on banà ha pananggap ko nin an-igwà lay panganga-ilangan ko emen katawo mapagsirbiyan. 9 Hin nagkakolang ako ha panganga-ilangan hin anti ko bahen komoyo ay agko nakabyat ha maski hino komoyo, ta hay panganga-ilangan ko ay inggawà kongko nin pawpatel ya taga probinsyan Masidonya. Pa-ibat hin hato ay an-atapan kon makabyat komoyo ha maski anya, boy ombahen ya patoloy kon gaw-en. 10 Ha tambay kongko ni Pangino-on Hisokristo ay kaptegan bayti ya halita-en ko komoyo ya maski ayri ko makon dogal ha probinsyan Akaya ay agko itegen ya pagmalhay ko nin ahè mananggap nin panganga-ilangan ko ya ma-ibat komoyo. 11 Antà ombayri ya hinalità ko? Agkatawo nayì anlabiyen? Alwan ombayro ta tandà nin Diyos no pangno katawo anlabiyen.

12 Piro isigi kon gaw-en baytoy ahè mananggap nin ma-ibat komoyo emen ahè magkama-in bara-nan nin magmalhay baytoy ampangibabalità nin hay pagsisirbi la ay bilang ha pagsisirbi ko. 13 Hila ay alwan peteg hawhogò, no alwan ampanloko hilan bongat boy ampagkakanwarì nin hila ay hawhogò ni Pangino-on Hisokristo. 14 Habayti ay alwan dapat pag-ispantawan ta mismon hi Satanas ay ampagkakanwarì nin hiya ay mahampat ya anghil ya ma-in kahawangan. 15 Kayà alwan kapapa-ispanta no hay mawmagsisirbi kona ay magkakanwarì itaman manggawà nin kahampatan. Lano ay tanggapen lay nararapat ha gawgawà la.

Hay kadya-dya-an ya tinanam ni Pablo

16 Anhalita-en kon oman komoyo ya agmoyo ihipen nin hiko ay tangah. Ombayro man, no ombayro ya palagay moyo kongko ay aminen koyna emen ako makapaghambog nin amò. 17 Habayti ya pagmapori ko ay alwan manda nin Pangino-on, no alwan ampagmapori ko nin bilang ha pagmapori nin mihay tangah. 18 Banà ta malakè ya tawoy ampangipagmapori nin nikagawà la ay ombayro itaman ya gaw-en ko. 19 Ha pagmamaronong moyo ay angkonsintiyen moyon mipaghambog ba-in ya tawtangah! 20 Angkonsintiyen moyo maski ampag-alilà la kawo, kowen lay kamama-in moyo, lokowen la kawo, yamo-yamo-en, boy maski tampalen la kawo ay ayin kowinta komoyo. 21 Kapapareng-ey ya anhalita-en la ya makapey ako. Piro talagan agko makayan gaw-en ba-in ya anggaw-en lay alwan tamà.

No makapagmapori ya kanayon, hiko man ay makapagmapori nin bilang ha mihay tangah. 22 An-ipagmalhay la nayì ya hila ay Hodiyo? Hiko man ay Hodiyo. Anhalita-en la nayì ya hila ay Israylita? Hiko man ay Israylita. Anhalita-en la nayì ya hila ay inalalak ni Abraham? Hiko man ay inalalak ni Abraham. 23 Anhalita-en la nayì ya hila ay magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo? Mas mahampat akoy magsisirbi kisa hila. Bilang akon lokoloko ya ampangipagmalhay nin sarili. Piro mas akon ampagpagal nin gomawà kisa hila. Ongnoy bisis akon napiriso, malakè ya bisis nin binarog, boy mabetbet akon angka-ampoling mati. 24 Limay bisis akoynan nananam nin tatlompò boy siyam ya barog. Hay namarog kongko ay Hawhodiyo. 25 Tatloy bisis akon pinahpah boy minghan akon binato. Tatloy bisis kon naranasan nin nilomdeg ya barkoy anhakyan ko, boy minghan ay managayabi boy managa-allo kon nabalbal ha dagat.

26 Ha pantomalà kon mangaral ay mabetbet akon ampamiligro ta angkalanaban ako boy anharangen ako nin tawtolisan. Hiko ay labay disgrasyawen nin kawkapariho kon Hodiyo boy alwan Hawhodiyo. Ampamiligro ko simpri ha sawsiyodad, ha powiray dawdogal, boy ha panlolomipay ha dagat, kateng ha ampipagkakanwarì nin hila ay patel ha Pangino-on. 27 Naranasan ko et ya pomagal nin banà ha sobray trabaho boy mabetbet mapoyat; nagkakolang ako ha pamamangan; kayà nabitlan ako boy na-angan; nalay-ep ako ta kolang ako ha doloy panlay-ep boy ayin akon pa-ihilongan. 28 Bokod bayro ay allo-allo kon angkagolon mamanemtem nin kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ta an-imalasakit ko hila. 29 No ma-in angkomapey ay andamayan kon tambayan. No ma-in napatoksò ay antanamen ko.

30 No ka-ilangan akon magmapori ay ipagmapori koy kakapeyan ko. 31 Diyos ya Tatay ni Pangino-on Hisos ya magtandà nin agko ampagbongkok. Poriyen ya anggan makakanoman. 32 Hin anti ko ha siyodad nin Damasko, hay ampagdanan lomo-ob ha siyodad ay impabantayan nin gobirnador ha hawhondalò na ta an-iparakep na ko. Habaytoy gobirnador ay sakop ni Arì Aritas. 33 Piro napa-ipalaman ako ha tiklis, ta ha abri nin padir ha bandan tag-ay ay bayro ko imparaan nin intohtoh ha kagmang; kayà nakapaglayas ako.

12

Hay impakit boy impatnag nin Pangino-on koni Pablo

1 Maski ayin mapapakinabang ay dapat akon magmapori. Hapa-eg hay ilgowen ko ay tongkol ha pawpangyayari ya impakit boy impatnag kongko nin Pangino-on. 2 Labin-apat anay ta-on ya nakaraan, hiko hin habayto ya ma-in anan katetpel koni Pangino-on Hisokristo ay gintan ha ikatlon langit ya katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Alwa kon sigorado no hin habayto ay kateng nawini ko ya anti bayro. Diyos ya magtandà nin habayto. 3 Tandà ko ya hiko ay gintan ha pinakamaganday dogal. Oman kon halita-en ya alwa kon sigorado no kateng nawini ko ya anti bayro hin habayto. Diyos ya magtandà nin habayto. 4 Bayro ay nakalengè ako nin bawbagay ya agko makwan ipalinaw boy agko dapat nin halita-en ha maski hino. 5 Hay tawoy nakaranas nin ombayro ay makapagmapori. Ombayro man ay agko an-ipagmapori ya sarili ko no alwan hay an-ipagmapori ko ay tongkol ha kawkakapeyan ko. 6 No magmapori ko man ay alwa kon tangah ta peteg ya anhalita-en ko. Piro an-atapan ko ta agko labay nin hay palagay kongko nin maski hino ay omigit ha angkakit na boy angkalengè nay an-itorò ko.

7 Hay Diyos ay ma-in ginawà kongko emen agko ihambog baytoy kapapa-ispantay kalak-an bagay ya impatnag na kongko. Hi Satanas ay pinayagan na nin mambin dipirinsya kongko. Hay an-ipatanam na kongko ay makhit ta hay nawini ko ay emen antotoyhoken. Nangyarin ombayro emen agko makapagmalhay. 8 Tatloy bisis kon impakirawat ha Pangino-on ya alihen na bayti ya dipirinsya ko. 9 Piro hay intobay na kongko ay ombayri: “Sapat ana ya tambayan kata bahen ha antanamen mo. Lalò mipatnag ya kapangyariyan ko no hika ay makapey.” Kayà an-ikaliga kon ipagmapori ya kawkakapeyan ko, ta banà ha kawkakapeyan ko ay angkatanam ko ya anti kongko hi Pangino-on Hisokristo nin ampamakhaw kongko. 10 Alang-alang koni Pangino-on Hisokristo ay angkatowà ako ya hiko ay makapey, toya-toya-en, pa-irapan, padya-dya-an, boy ma-irapan; ta no makapey ako, hay mamakhaw kongko ay hi Pangino-on Hisokristo.

Hay pangimalasakit ni Pablo ha tawtaga Korinto

11 Hiko ay kowinta nag-in tangah, piro hikawo ya ampakapilit kongko nin ipagmalhay koy sarili ko. Dapat dayi ay hikawo ya mangipagmalhay kongko, ta maski ayin akon silbi ay agla ko mada-eg nin hila ba-in ya mawmagaling ya kanwarì ay hawhogò. 12 Pinagte-ehan kon pinaptegan komoyo ya hiko ay peteg hogò nin Diyos, ta nakagawà ako nin bawbagay ya pawpalatanda-an boy kanayon et ya bawbagay ya pawpapag-ispantawan. 13 Ma-in ako nayì ginawà ha kanayon ya gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ya agko nagawà komoyo? Hay mihay bagay bongat ya agko nagawà komoyo ay agko nakabyat komoyo para ha panganga-ilangan ko. Patawaren moyo ko no malì baytoy ginawà ko.

14 Hapa-eg ay handà akoyna para ha ikatlon bisis nin pamako ko bahen komoyo, piro alwan para mabiyatan kawo kongko. Hay sadyà ko bahen komoyo ay hikawo, alwan kowalta moyo. Mawmato-antawo ya dapat manipon para ha aw-anak la; alwan aw-anak ya manipon nin para ha mawmato-antawo la. 15 Ikaliga kon igwà ya anyaman ya anti kongko kateng sarili ko ay igwà ko nin para ha ikahampat moyo. Amò bongat nayì ya ibaweh moyo ha masyadoy panlalabi ko komoyo?

16 Tandà moyo ya agko nakabyat komoyo. Piro ma-in ongno komoyo ya ampaghalità nin hikawo ay antaktikawen ko boy ambongkoken emen katawo mapangwanan nin kowalta. 17 Warì binintahiyan katawon pinangwanan nin kowalta ha pangihogò ko nin tawtawoy nako bahen komoyo? 18 Hin inhogò ko bahen hi Titò kateng mihay patel nin manibaw komoyo ay binintahiyan na kawo nayì emen na ko matambayan? Hi Titò ay kapariho kon pagnanakem boy pariho ya pag-o-ogalì nawen.

19 Maka an-ihipen moyon andipinsawan nawen ya sarili nawen komoyo. Ahè! Ombayroy angkahalità ko banà ha pamakilamo ko koni Pangino-on Hisokristo boy habayti ay tandà nin Diyos. Anlabiyen kon pawpatel, kaganawan anhalita-en ko ay ha ikakhaw nin pantotompel moyo. 20 Angkahlak ako ta maka pami-abot ko bahen komoyo ay makakit kawo kongko nin gaw-en koy agmoyo malabayan boy makakit ako itaman komoyo nin agko labay. Maka ma-in bahen komoyo nin ampi-a-away boy ampi-i-inggit, ampipapahang boy ampi-i-imot, ampihihirà pori boy ampidadaldalan, ampihahambog boy ampigogolo. 21 Angkahlak ako ta maka pamako ko bahen, ha arapan moyo ay ipareng-ey ako nin Diyos nin banà ha gawgawà moyo; boy lomelè ako ta malakè et komoyo ya ahè et nipaghehe ha kawkasalanan ya ginawà la hin hato. Habayto ya kawkasalanan la ay ombayri: karemekan nin pangingihip, pamakilalaki, pamabayi, boy kanayon et ya manga-alay ya gawgawà.

13

Kalalampohan bawbabalà boy pawpangomosta

1 Hay panlomateng ko bahen ay ikatlon bisis koynan panibaw komoyo. Hapa-eg, no ma-in ambinggawan nin nanggawà kala-etan ay ka-ilangan ma-in lowa o tatlo katawo ya mamapteg, ta ombayroy nakaholat ha Halità nin Diyos. 2 Hin ikalwan bisis akon nako bahen ay hinalità koyna do ha nipagkasalanan ya no agla itegen ya pagkasalanan la ay parosawan ko hila hapa-eg ha ikatlon bisis akon mako bahen. Mintras ayin ako et bahen ay anhalita-en kon oman konla boy do ha ampipampaki-emen konla nin magkasalanan ya hila ay ayin ingangalo kon parosawan. 3 Gaw-en ko bayti emen ko mapaptegan komoyo ya hay anhalita-en ko ay ampangibat koni Pangino-on Hisokristo. Hapa-eg ha pamarosa ko ha ansomigin magkasalanan ay makit moyo ya kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo ta hiya ay alwan makapey. 4 Peteg nin hiya ay kowinta kinomapey ta nag-in yan bilang ha tawtawo boy impakò ya ha koroh. Piro ha biyay na hapa-eg ay anti kona ya kapangyariyan nin Diyos. Ombayro itaman konnawen; banà ha pandomamay nawen kona ha pagdya-dyà na ay makapey kayi itaman nin bilang ombayro kona hin impakò ya ha koroh. Piro hapa-eg, ma-in kayi itaman kapangyariyan ya emen kapangyariyan nin Diyos nin mandisiplina komoyo banà ha pamakilamo nawen koni Pangino-on Hisokristo.

5 Sori-en moyoy sarili moyo no ma-in kawon katetpel koni Pangino-on Hisokristo. Hoboken moyoy sarili moyo. Masigoro moyo boy matanda-an moyo ya hi Pangino-on Hisokristo ay ampa-iri ha nakem moyo no talagan peteg nin antompel kawo ha Diyos. 6 An-omasa ko nin matanda-an moyo ya hikayi ay peteg antompel koni Pangino-on Hisokristo. 7 An-ipanalangin nawen ha Diyos ya agkawo dayi manggawà nin alwan tamà emen alwa nawen anan ka-ilangan paptegan ya karapatan nawen nin mamarosa. Alwan ha labay nawen papalwahen ya tamà kayi, no alwan emen kawo makagawà nin kahampatan maski lomwah nin hikayi ay bilang ayin karapatan. 8 Agkayi ma-arì homowawì ha kaptegan, no alwan awoyonan nawen. 9 Basta makhaw ya pantotompel moyo ay maliga kayi maski bilang makapey ha agnawen pangipakit nin karapatan nawen mamarosa. Kayà an-ipanalangin nawen ya hay pantotompel moyo ay lalò tomibay. 10 Mintras ayin ako et bahen ay da-an koynan an-iholat bayti komoyo emen pami-abot ko bahen ay alwa koynan ka-ilangan manigpit komoyo ha panggamit ko nin katongkolan ya inggawà kongko nin Pangino-on. Habayti ya katongkolan ko ay para ha ikatibay moyo, alwan ha ikahirà moyo.

11 Pawpatel ko, habayti tana pon. Pagsikapan moyon mag-in mahampat boy honolen moyoy tawtorò ko komoyo. Misosondò kawo boy mamiyay nin ma-in katinekan emen ma-in kawon panlalabi boy katinekan ya ampangibat ha Diyos.

12 No mangapipikit kawo ay mi-i-ilaw kawo nin ma-in panlalabi.

13 Kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos bayri ay ampangomosta komoyo.

14 Matanam moyo dayin kaganawan ya kahampatan pangingangalo ni Pangino-on Hisokristo boy panlalabi nin Diyos. Ma-in kawo dayi nin pamakilamo ha Ispirito nin Diyos.

Galasya

1

2

3

4

5

6

Hay holat ni Pablo ha tawtaga

Galasya

1

1 Hay ampanolat nin habayti ay hiko hi Pablo ya hogò nin Diyos. Alwan tawo ya namilì boy nangihogò kongko, no alwan hi Pangino-on Hisokristo boy Tatay ya Diyos ya namiyay oman koni Pangino-on Hisos. 2 Kaganawan kalamo ko bayri ya pawpatel ha Pangino-on ay ampangomosta komoyon gawgropon mangama-in katetpel ha Diyos bahen ha probinsyan Galasya.

3 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

4 Ha kalabayan nin Tatay tamoy Diyos ay inggawà ni Pangino-on Hisokristo ya sarili na nin mati nin banà ha kawkasalanan tamo emen hitamo ay ma-ilibri ha kawkala-etan ya makapangyayari hapa-eg bayri ha babon lotà. 5 Hay Diyos ay poriyen nin ayin angga. Amin.

Hay Mahampat boy peteg ya Balità

6 Ampag-ispanta ko komoyo ta hay Diyos ya nangingat komoyo nin banà ha kahampatan pangingangalo ni Pangino-on Hisokristo ay hay parah moyon binokotan, ta nagkambya kawo ha kahalakoy aral ya kanwarì ay mahampat ya balità. 7 Ha kaptegan ay ayin kanayon ya mahampat ya balità, no alwan hatoy imbalità nawen ana komoyo. Kayà bongat, ma-in ampanggolo nin nakem moyo, ta ampagsikapan lan itikò ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 8 Piro maski hikayi o maski mihay anghil ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ahè makalibri ha iparosa nin Diyos no hay i-aral nawen komoyo ay alwan ombayro ha Mahampat ya Balità ya in-aral nawen ana komoyo. 9 Omanen kon halita-en komoyo bayti ya hinalità koyna komoyo hin hato et: no ma-in mangaral komoyo ta hay an-i-aral na ay alwan ombayro ha Mahampat ya Balità ya tinanggap moyo ay agya makalibri ha iparosa nin Diyos.

10 An-ihipen moyo nayì nin anhangaren koy poriyen ako nin tawtawo? Agko anhangaren ya poriyen akon tawtawo. Hay anhangaren ko ay poriyen ako nin Diyos. Warì tawtawo ya ampagsikapan kon pakonsowilowen? No anhangaren ko et bayto ay agko nag-in magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo.

No pangno nag-in hogò nin Diyos hi Pablo

11 Pawpatel ko, labay kon matanda-an moyo ya hay Mahampat ya Balità ya in-aral ko ay alwan gawà nin tawo. 12 Habayti ay tinanggap ko nin ahè na-ibat ha tawo boy ahè intorò kongko nin tawo, no alwan mismon hi Pangino-on Hisokristo ya nangipatnag kongko.

13 Nabalita-an moyo no pangno ya biyay ko hin hato ha panhohomonol ko ha rilihyon nawen nin Hawhodiyo. Hay kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Diyos ay ayin ingangalo ya pamadya-dyà ko konla boy sinikap ko hilan hira-en. 14 Ha kalak-an katatawo ko ha kapara kon Hodiyo ay ayin maka-igit kongko ha panhohomonol ha rilihyon nawen nin Hawhodiyo, boy nagmalasakit akon hinomonol ha kawka-ogali-an nin kawka-apo-apowan nawen.

15 Piro banà ha kahampatan pangingangalo nin Diyos, pa-ibat hin nilomwah ako nin nangibat ha tiyan nin nanay ko ay pinilì na koyna ta gaw-en na kon magsisirbi na. 16 Hapa-eg, ha kalabayan na ay impatnag na kongko ya hi Pangino-on Hisokristo ay Anak na. Ombayri ya ginawà na emen hay Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay ma-i-aral ko ha alwan Hawhodiyo. Habayti ay agko impakipapano ha maski hino, 17 boy agko nako ha siyodad nin Hirosalim nin makibalay ha nika-ona kongko nin nag-in hogò nin Diyos, no alwan nako ko ha dogal nin Arabya biha ko nagbira ha siyodad nin Damasko.

18 Nalabah ya tatloy ta-on ay nako ko ha Hirosalim nin nakibalay koni Pidro. Nanatili ko bayro kona nin labinlimay allo. 19 Hin habayto ay ayin akoynan nakit bayro ya kanayon ya hogò nin Diyos no alwan hi Santiyagon bongat ya patel ni Pangino-on Hisos.

20 Kaganawan nin habayti ya an-iholat ko ay peteg. Tandà nin Diyos ya agko ampagbongkok.

21 Hapa-eg, nako ko ha dawdogal ya angkasakopan nin probinsyan Sirya boy probinsyan Silisya. 22 Hay gawgropon mangama-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo do ha probinsyan Hodiya ay ahè et nakakit kongko nin pirsonal. 23 Nabalita-an lan bongat ha ampipag-ilgo nin ombayri: “Hay ampamadya-dyà pon kontamo ay ampangi-aral ana hapa-eg nin tongkol ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo ya hin hato ay ampagsikapan nan hira-en.” 24 Kayà hay Diyos ay pinori la nin banà ha nangyari kongko ya nagkama-in akon katetpel nin bilang konla.

2

Hi Pablo kateng kanayon ya hawhogò

1 Hin nalabah ya labin-apat ya ta-on ay nagbira ko ha siyodad nin Hirosalim. Kalamo ko hi Birnabi boy hi Titò. 2 Nagbira ko bayro ta impatnag kongko nin Diyos ya dapat akon mako bayro. Hay gropo nin ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on bayro ay pinagka-ilgo ko nin hikayihikayin bongat ta impalinaw ko konla ya tongkol ha Mahampat ya Balità ya an-i-aral ko ha alwan Hawhodiyo. Ginawà ko bayto ta agko labay ma-lihan alagà ya pagpagal ko ha panggogomawà ko hin nakaraan ya pana-on boy kasalokoyan. 3 Hay kalamo ko ya hi Titò ay Grigo piro agya pinilit patolì, 4 maski labay yan ipatolì nin ongnoy tawoy ampipagkakanwarì nin hila ay pawpatel ha Pangino-on. Habayti ya tawtawo ay ampakilobanglobang bongat kontamo ta anhelken la no pangno nin hitamo ya ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo ay nagkama-in kalaya-an nin ahè homonol ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis. Labay la kayin mag-in honolhonolan ha kawkapanogo-an. 5 Piro maski kadodomalì ay agkayi hinomonol konla emen hay kaptegan nin Mahampat ya Balità ya in-aral komoyo para ikahampat moyo ay ahè mala-okan nin ayin kaptegan.

6 Alwan ma-alagà kongko maski ambalaybalayen ya ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on, ta hay Diyos ay ahè ampamilì nin tawo. Hila baytoy ampipama-alà ay ayin nahalità ya tongkol ha an-i-aral ko, 7 no alwan binalay la ya hiko ay pinilì nin Diyos nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ha alwan Hawhodiyo bilang ombayro koni Pidro ya pinilì nin Diyos nin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ha Hawhodiyo. 8 Diyos ya ginomawà koni Pidro emen ya makapagsirbi ha Hawhodiyo. Diyos simpri ya ginomawà kongko emen ako makapagsirbi ha alwan Hawhodiyo. 9 Hay ambalaybalayen ya ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ya hili Santiyago, Pidro, boy hi Howan ay binalay la ya hay Diyos ya nambi kongko nin habayti ya pinakama-alagà ya gawà. Kayà hikayi ni Birnabi ay tinanggap la nin mag-in lan kalamowan ha pangangaral. Nangapisosondo-an nawen ya hikayi ni Birnabi ay mangaral ha alwan Hawhodiyo. Hila itaman ay mangaral ha Hawhodiyo. 10 Hay impaki-ilgo lan bongat konnawen ay agnawen pa-olayan ya manga-irap, piro habayto ay da-an koynan ampagsikapan nin gaw-en.

Hi Pidro ay pinagtotolan ni Pablo

11 Hapa-eg hin hi Pidro ay anti ha siyodad nin Antiyokiya ay arap-arapan ko yan pinagtotolan banà do ha ginawà nay alwan mahampat; 12 ta hay pangyayari ay ombayri: biha nakalateng do baytoy ongnoy lalaki ya inhogò ni Santiyago, hi Pidro ay ampakipangan pon ha alwan Hawhodiyo. Piro hin nakalateng ana bayro baytoy ongnoy lalaki ay nog-alih ya boy agyayna nakipangan do ha alwan Hawhodiyo, ta angkalimo ya ha ma-arì ihipen nin ongnoy Hodiyo ya ampipantompel ana ha Pangino-on piro anhomonol et ha da-an lan kawka-ogali-an. 13 Hay kanayon ya Hawhodiyo bayro ya pawpatel ha Pangino-on ay naki-emen koni Pidro nin ahè ana nakipangan ha alwan Hawhodiyo. Kayà kateng hi Birnabi ay nagtan layna ha ombayroy gawà ya pagkakanwarì. 14 Hin nakit ko ya alwaynan tamà ya anggaw-en la ta ampipakarayò hila ha kaptegan nin Mahampat ya Balità ay hinalità ko koni Pidro ha arapan lan kaganawan, “Antà ampiliten mo nin hay alwan Hawhodiyo ay mamiyay nin bilang Hawhodiyo ya mismon hika ya Hodiyo ay ahè anhomonol ha kawka-ogali-an nin Hawhodiyo, ta hay anhonolen mo ay kawka-ogali-an nin alwan Hawhodiyo?”

Hay pantotompel koni Pangino-on Hisos

(Roma 6:5-6)

15 Hikayi ay Hodiyo ya in-anak; alwa kayin bilang ha alwan Hawhodiyo ya ahè anhomonol ha kawkapanogo-an nin Diyos. 16 Piro tandà nawen ya hay panhohomonol nin tawo ha kawkapanogo-an ay ahè makapilibri kona ha kaparosawan, no alwan hay makapilibri kona ay hay pantotompel na koni Pangino-on Hisokristo. Kateng hikayi ay ampinto-o itaman nin hay makapilibri konnawen ha kaparosawan ay hay pantotompel nawen koni Pangino-on Hisokristo, alwan panhohomonol ha kawkapanogo-an; ta ayin tawoy makalibri ha kaparosawan nin banà ha panhohomonol ha kawkapanogo-an.

17 Piro no ha pagsisikap nawen nin makalibri kayi ha kaparosawan nin banà ha pantotompel nawen koni Pangino-on Hisokristo, biha makit konnawen ya ampagkasalanan kayi et nin bilang ha alwan Hawhodiyo, ampangahologan nayì nin hi Pangino-on Hisokristo ya ampamagawà konnawen nin kasalanan? Alwa! 18 No birawen ko ya binokotan koyna ay hikoynan mismo ya ampamapteg nin hiko ay makasalanan. 19 Natanda-an ko ya ha panhohomonol ha kawkapanogo-an ay agko mag-in mahampat. Kayà integen koynay panhohomonol ko bayro emen ako mamiyay nin para ha Diyos. 20 Ha pantotompel ko koni Pangino-on Hisokristo ay kowinta kalamo na kon nati nin impakò ha koroh. Banà bayro ay agkoyna anhonolen ya sarili kon kalabayan, ta hi Pangino-on Hisokristoyna ya angkahonol ha biyay ko. Hapa-eg ay ma-in akoynan bayoy biyay banà ha pantotompel ko ha Anak nin Diyos. Hiko ay nilabi na boy hay sarili na ay inggawà na nin mati nin banà kongko. 21 Agko an-alihan alagà ya kahampatan ingangalo ya inggawà nin Diyos. No banà ha panhohomonol nin tawo ha kawkapanogo-an ay makalibri ya ha kaparosawan, hi Pangino-on Hisokristo ay ahè ana dayi awod nati.

3

Hay kawkapanogo-an ay ahè makapilibri

1 Hikawoy tawtaga Galasya, ayin kawo nayì pagnanakem? Warì hinoy nakagayoma komoyo nin homonol ha kanayon ya torò? Hay bara-nan nin pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh ay impalinaw nawen anan mahampat komoyo. 2 Ombayrin bongat ya pastangen ko komoyo: “Hay Ispirito nin Diyos ay tinanggap moyo nayì nin banà ha panhohomonol moyo ha kawkapanogo-an, o tinanggap moyo nin banà ha panlelengè moyo boy pantotompel moyo ha Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo?” 3 Antà emen kawon ayin pagnanakem? Hay pinag-ompisawan nin pantotompel moyo ay ha tambay nin Ispirito nin Diyos. Hapa-eg, warì an-ihipen moyo nin ha sarili moyon kakhawan ay pa-anggawan moyoyna bayto ha panhohomonol moyo ha kawkapanogo-an? 4 Ayin ana nayì alagà komoyo ya nag-in karanasan moyo ha panggogomawà komoyo nin Ispirito nin Diyos? Marahil ay ma-in et itaman. 5 Antà inggawà komoyo nin Diyos ya Ispirito na, boy antà nanggawà ya komoyo nin pawpapag-ispantawan? Banà nayì ta hinomonol kawo ha kawkapanogo-an, o banà ta nilengè moyo boy pininto-o moyo ya Mahampat ya Balità?

6 Hay pangwanan tamon alimbawà ay hatoy nangyari hin hato koni Abraham: hiya ay tinompel ha Diyos; kayà imbilang nin Diyos nin hiya ay ma-in kahampatan. 7 Bayri tamo makit ya hay mangama-in katetpel ha Diyos nin bilang ha katetpel ni Abraham ay kowinta aw-inalalak ni Abraham. 8 Hin hato et ay nakaholat ana ha Kaholatan nin Diyos ya maski alwan Hawhodiyo ya mipantompel ay makalibri ha iparosa nin Diyos. Tandà tamo bayti ta hay Mahampat ya Balità ya hinalità nin Diyos koni Abraham ay ombayri: “Ha pantotompel mo kongko ay biyan kon kahampatan ya kaganawan tawoy antompel kongko.” 9 Hi Abraham ay binyan nin Diyos nin kahampatan ta tinompel ya ha Diyos. Kayà kaganawan ampipantompel ay biyan nin Diyos nin kahampatan bilang ha inggawà na koni Abraham.

10 Kaganawan hatoy ampipan-omasa nin hay panhohomonol ha kawkapanogo-an ya makapilibri konla ay ahè makalibri ha pamarosa nin Diyos; ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos: “Hay ahè anhomonol ha kaganawan nakaholat ha libro nin kawkapanogo-an ay ahè makalibri ha kaparosawan.” 11 Kayà malinaw ya hay panhohomonol nin tawo ha kawkapanogo-an ay ahè makapilibri kona ha iparosa nin Diyos, ta nakaholat simpri ha Halità nin Diyos ya ombayri: “Hay tawoy nag-in mahampat nin banà ha pantotompel na ha Diyos ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan.” 12 Piro hay panhohomonol ha kawkapanogo-an ay ahè ampanga-ilangan nin katetpel, ta nakaholat ha Halità nin Diyos ya ombayri: “Hay anhomonol ha kawkapanogo-an ay ka-ilangan honolen nay kaganawan kapanogo-an emen ya magkama-in biyay ya ayin anggawan.”

13 Piro ayin tawoy makagawà nin ombayro. Agtamo makalibri ha kaparosawan ta agtamo makahonol ha kawkapanogo-an. Kaya hi Pangino-on Hisokristo ay nanggawà paraan emen tamo makalibri. Hiya ay nati ta timbeh na tamo emen agtamo mipalako ha kaparosawan. Ha Halità nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: “Hinoman ya tawoy pinati nin binitay ha tag-ay kayo ay agya nakalibri ha ombayroy kamatyan ya imparosa kona nin Diyos.” 14 Hitamoy kaganawan ay timbeh ni Pangino-on Hisokristo emen hay kahampatan ya impangakò nin Diyos koni Abraham ay ma-igwà ha alwan Hawhodiyo ya mipantompel koni Pangino-on Hisokristo. Kayà ha pantotompel tamo kona ay matanggap tamo ya Ispirito ya impangakò nin Diyos.

Kawkapanogo-an boy pangakò

15 Pawpatel ko, gamiten ko bayti ya ombayri ya pagkahalità: no loway tawo ya napisondò nin nagpirman namapteg nin kasondo-an ay ayin anan ma-arì maka-oman ni makapahan nin habayto. 16 Hin hato, hin ahè et inggawà nin Diyos ya kawkapanogo-an ay nagpangakò ya koni Abraham boy ha inalalak ni Abraham. Bayri ha Kaholatan ay ahè hinalità ya “aw-inalalak” no alwan “inalalak”. No “aw-inalalak” ay malakè piro “inalalak” ay mimiha. Habaytoy inalalak ay ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo. 17 Hay labay kon totolen ay ombayri: hay Diyos ay nanggawà nin kasondo-an koni Abraham boy impangakò nin Diyos ya toparen na baytoy kasondo-an. Pa-ibat hin habayto, nalabah ya apat gato boy tatlompò ya ta-on ay inggawà nin Diyos ya kawkapanogo-an. Piro habaytoy kawkapanogo-an ay ahè makahirà boy ahè maka-alin alagà nin hatoy impangakò nin Diyos ta talagan toparen na. 18 Hay mana ya impangakò nin Diyos koni Abraham ay kalibriyan ha kaparosawan. Inggawà na bayti ya kalibriyan banà ta impangakò na, alwan banà ha panhohomonol nin tawtawo ha kawkapanogo-an.

19 No ombayro awod ay antà inggawà ya kawkapanogo-an? Habayti ay inggawà emen matanda-an nin tawtawo no pangno hila ampakapagkasalanan. Habayti ya kawkapanogo-an ay inggawà peleg ayin et baytoy impangakò ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo ya inalalak ni Abraham. Inhogò nin Diyos ya aw-anghil na nin mangigwà kawkapanogo-an koni Moysis ta hi Moysis ya mangigwà ha tawtawo. 20 Piro mismon Diyos ya nagpangakò koni Abraham. Agya nanga-ilangan nin hinoman ya pahalita-en na nin hatoy pangakò na.

Hay bara-nan nin pambin kawkapanogo-an

21 Hay labay nayì totolen ay kontra ha pangakò nin Diyos bayti ya kawkapanogo-an? Alwa! Hay labay bongat totolen ay ombayri: no hay kawkapanogo-an ay makab-i nin biyay ya ayin anggawan, hay tawoy anhomonol ha kawkapanogo-an ay mag-in mahampat ha tegteg nin Diyos. 22 Piro nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya hay kasalanan ay makapangyayari ha kaganawan tawo; kayà mipalako hila ha kaparosawan. Ha pantotompel balè nin tawo koni Pangino-on Hisokristo ay makatanggap ya nin hatoy impangakò nin Diyos ya kalibriyan ha kaparosawan ya ayin angga.

23 Biha nagkama-in kalibriyan nin banà ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo ay honolhonolan kayi pon ha kawkapanogo-an. Bilang kayin pawpiriso nin hatoy kawkapanogo-an piro na-anggawan hin nilomateng hi Pangino-on Hisokristo, ta tinompel kayi kona boy hiya ya nangilibri konnawen. 24 Hay kawkapanogo-an ay ampangitoto konnawen angga hin nilomateng hi Pangino-on Hisokristo. Nako ya bayri emen no tompel kayi kona ay makalibri kayi ha kaparosawan. 25 Hapa-eg ha tinompel kayina koni Pangino-on Hisokristo ay alwa nawen anan ka-ilangan ya kawkapanogo-an ya mangitoto konnawen.

26 Ha pantotompel moyo koni Pangino-on Hisokristo, hikawoy kaganawan ay aw-anak ana nin Diyos. 27 No pangno hi Pangino-on Hisokristo ay ombayro kawoy kaganawan ampipantompel kona boy nikabinyagan nin banà ha panhohomonol moyo kona. 28 Hodiyo ka man o alwa, alilà ka man o alwa, lalaki man o babayi, hikawoy kaganawan ay mimiha banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. 29 No hikawo ay ikon ni Pangino-on Hisokristo ta ampakilamo kawo kona, hikawo ay peteg nin aw-inalalak ni Abraham, boy para et komoyo ya impangakò nin Diyos koni Abraham.

4

1 Hay labay kon totolen ay ombayri: tongkol ha anak ya magmana nin kamama-in nin tatay na, hay anak ya mayamò et ay emen pon ha mihay alilà ya ayin karapatan maski habaytoy anak ya ma-in ikon nin kaganawan impamana kona. 2 Mintras malagò et ya anak ay ma-in tawtawoy ampangasikaso kona boy ampama-alà nin kamama-in na angga ha ma-abot ya pana-on ya hinalità nin tatay na nin igwà konay karapatan. 3 Ombayro itaman kontamo biha nilomateng hi Pangino-on Hisokristo ay bilang tamon aw-anak ya honolhonolan ha kawkapanogo-an. 4 Piro hin na-abot ya pana-on ya intaning nin Diyos ay inhogò nay Anak na. Hiya ay in-anak nin mihay babayi boy napasakop ya ha kawkapanogo-an nin Hawhodiyo 5 emen na tamo matbeh nin alihen ha hilong kapangyariyan nin kawkapanogo-an. Ha ombayro, hitamo ay mag-in aw-anak nin Diyos.

6 Hay kaptegan nin hitamo ay aw-anak nin Diyos ay inggawà na kontamo ya Ispirito nin Anak na. Ha ombayro, hay Diyos ay ma-ingat tamo nin “Tatay”. 7 Hapa-eg ay alwa tamoynan alilà. Hitamo ay aw-anak ana nin Diyos; kayà igwà na kontamo ya kaganawan nin an-igwà na ha aw-anak na.

Hay pangimalasakit ni Pablo ha tawtagaprobinsyan Galasya

8 Hin agmoyo et balay ya Diyos ay kowinta nakahe-el kawo nin honolhonolan ha alwan peteg diyos. 9 Piro hapa-eg ha balay moyoyna ya Diyos o hapa-eg ha balay na kawo, antà ambirawen moyoyna et baytoy kawkapanogo-an ya ahè makapilibri komoyo? Antà ampangoman kawoyna et nin mag-in honolhonolan bayro? 10 Hay kawka-ogali-an nin Hawhodiyo ay anhonolen moyo ta kateng hikawo ay ma-in an-ingilin ya aw-allo, bawbowan, pawpana-on, boy tawta-on. 11 Angkahlak ako nin banà komoyo, ta maka masayang ya pagpagal ko komoyo.

12 Pawpatel ko, andawaten ko komoyo ya towaren moyo ko ta hiko, maski Hodiyo ako ay nakitowad akoyna itaman komoyon alwan Hawhodiyo. Hin anti ko bahen komoyo, hay hampat nin gawgawà moyo kongko. 13 Tandà moyo ya hay bara-nan no antà na-i-aral ko komoyo ya Mahampat ya Balità hin primiro ay banà ha dipirinsya ko. 14 Ombayro man ay agmoyo ko nila-et ni kinarami-ilan bayro ha masakit ko maski habayto ay nag-in panonobok komoyo, no alwan tinanggap moyo ko nin bilang ha mihay anghil nin Diyos o emen mismon hi Pangino-on Hisokristo. 15 Piro anyay nangyari ta alwaynan bilang da-an ya kaligawan nin pamilalamo tamo? Mismon hiko ya makapapteg ya hin hato, no ma-arì moyon bongat alihen ya mata moyo ay gaw-en moyo ta igwà moyo kongko. 16 Hapa-eg nayì ay nag-in akon ka-away moyo banà do ha imprangka kon hinalità komoyoy kaptegan?

17 Habaytoy tawtawo ya ampambin ikagolo nin nakem moyo ay ampangimalasakit komoyo ta labay la kawon kombinyowen, piro alwan mahampat ya intinsyon la komoyo. Labay lan bongat nin hay nakem moyo ay mipakarayò kongko emen hila ya imalasakit moyo. 18 Mahampat ya ma-in mangimalasakit komoyo no mahampat ya intinsyon la, alwan bongat no anti ko bahen komoyo no alwan ha kaganawan oras. 19 Anlabiyen kon aw-anak, bilang ha babayi ya ampananam nin ilab no manganak yayna ay ombayro ko angka-irapan mangantì nin payagan moyon mamo-on ha nakem moyo hi Pangino-on Hisokristo. 20 Angkagolo ya nakem ko nin banà komoyo. Kayà labay ko dayi ya anti ko bahen komoyo emen ha bosis kon maghalità ay tanamen moyo ya hawhalità ko.

Hay alimbawà ya tongkol koni Sara boy koni Agar

21 Habayti ya pastang ko komoyon labay mipampasakop ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis: angka-intindiyan moyo nayì ya labay totolen nin hatoy kawkapanogo-an? 22 Ha Halità nin Diyos ay binanggit ya hi Abraham ay nagka-anak nin loway lalaki. Hay miha ay anak na ha alilà na. Hay miha ay anak na ha talagan ahawa na. 23 Hay anak na ha alilà na ay in-anak ha natoral ya pangyayari; piro hay anak na ha talagan ahawa na ay na-i-anak nin banà ha pangakò nin Diyos. 24-25 Habayti ya loway babayi ay ka-alimbawa-an nin loway kasondo-an. Hay miha bayro ha kasondo-an ay nangibat ha bakil nin Sinay, ta bayro inggawà nin Diyos ya kawkapanogo-an koni Moysis. Habayti ya bakil ya anti ha dogal nin Arabya ay ampa-iriyan nin aw-inalalak ni Agar. Hay anhomonol ha kawkapanogo-an ay kowinta aw-alilà nin habaytoy kawkapanogo-an bilang ha aw-inalalak ni Agar ya nag-in aw-alilà, ta hi Agar ay alilà boy hiya ay kowinta et siyodad nin Hirosalim hapa-eg. 26 Piro hatoy talagan ahawa ni Abraham ay hiya ya ka-alimbawa-an tamo nin ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo. Hiya ya pinagkananay tamo ta alwa tamon alilà nin kawkapanogo-an, 27 ta hay nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ay ombayri:

“Magtowà kay babayi ya ahè nagka-anak; ibolyaw moy kaligawan mo, hika ya ahè nakaranas ilab nin panganganak; ta hika ya babayi ya pina-olayan pon ay makapi-alalak nin mas malakè kisa ha babayi ya pinakilamowan nin ahawa mo.”

28 Pawpatel ko, hi Isak ya anak ni Abraham koni Sara ay in-anak nin banà ha pangakò nin Diyos. Hitamo ay ombayro koni Isak ta impangakò nin Diyos ya mag-in tamon aw-anak nin Diyos. 29 Hi Isak ay in-anak nin banà ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos. Hi Ismayil ya in-anak nin emen ha pangi-anak nin kanayon ay namadya-dyà koni Isak. Ombayro itaman ya ampangyari kontamo hapa-eg. Hitamo ay ampadya-dya-an nin tawtawoy labay mamapanatili kontamo nin homonol ha kawkapanogo-an nin Hawhodiyo. 30 Piro nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri ya hinalità hin hato nin Diyos koni Abraham: “Palayasen moy babayi ya alilà kateng anak na, ta hay anak nin alilà ay ahè makapaki-atag ha mana nin anak ha talagan ahawa.” 31 Kayà, pawpatel ko, hitamo ay ahè nag-in kowinta aw-anak nin alilà ta agtamo anhomonol ha kawkapanogo-an, no alwan banà ha pantotompel tamo, hitamo ay nag-in kowinta aw-anak nin hatoy talagan ahawa ni Abraham.

5

Hay kalibriyan ya ampangibat koni Pangino-on Hisokristo

1 Hitamo ay alwaynan honolhonolan ha kawkapanogo-an ta inlibri tamoyna ni Pangino-on Hisokristo. Kayà pakatibay kawo emen agana mangoman nin mag-in honolhonolan ha kawkapanogo-an.

2 Leng-en moyo! Hiko hi Pablo ya maghalità komoyo nin ombayri: no pomayag kawon patolì ta an-ihipen moyo ya ombayroy makapilibri komoyo ha kasalanan ay agmoyo ampa-alaga-an hi Pangino-on Hisokristo kateng kalibriyan ya an-igwà na. 3 Oman ko et halita-en ha hinoman ya patolì ay ka-ilangan nan honolen ya kaganawan kapanogo-an. 4 Hikawo ya ampipagsikap makalibri ha kaparosawan ha panhohomonol ha kawkapanogo-an ay nipahiyay ana koni Pangino-on Hisokristo, boy hinalibokotan moyoy kahampatan ingangalo nin Diyos. 5 Para konnawen ay an-omasa kayi nin ha tambay nin Ispirito nin Diyos ay mag-in kayin mahampat nin banà ha pantotompel nawen. 6 Hikayi ya ma-in anan pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay alwan ma-alagà no tolì man o alwa. Hay ma-alagà konnawen ay pantotompel ya angkakit ha gawà ya ma-in panlalabi.

7 Hay hampat pon nin anggaw-en moyo. Hinoy nambin kagolowan komoyo ta tinonggen kawo nin homonol ha kaptegan? 8 Angkapiho ko nin alwan Diyos ya ma-in gawà, ta hiyay nangingat komoyo nin makilamo koni Pangino-on Hisokristo. 9 Ma-in kahalita-an ya, “Hay amò ya pampalbag ay makapalbag nin bo-ò ya minasay arina,” ya hay labay totolen ay mihan bongat ya torò ya alwan tamà ay apiktado ya kaganawan. 10 Piro ampahimalà ako ha Pangino-on ya hay ihip moyo ya tongkol ha kaptegan ya intorò komoyo ay ahè mangoman. Hinoman ya ampambin kagolowan nakem moyo ay angkasigoro ko ya hiya ay parosawan nin Diyos.

11 Pawpatel ko, ma-in tawtawoy ampaghalità nin an-i-aral ko et ya ka-ilangan patolì. No talagan an-i-aral ko bayti ay antà angga hapa-eg ay ampadya-dya-an ako? No peteg nin ombayroy an-i-aral ko, hay pangi-aral ko nin tongkol ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh ay ahè mambin kagolowan konla. 12 Mas labay ko dayi do ha ampipanggolo nin nakem moyo ya tongkol ha pamatolì ay pakapon hilayna ingat.

13 Pawpatel ko, hikawo ay iningat nin Diyos nin makilamo kona emen kawo mag-in malayà nin ahè homonol ha kawkapanogo-an. Piro hay kalaya-an moyo ay agmoyo gaw-en bara-nan nin honolen ya mala-et ya kalabayan nin nawini moyo, no alwan magsirbi kawo nin ma-in panlalabi ha miha ta miha. 14 Kaganawan kapanogo-an ay angkabo-ò ha mimiha ya ombayri ya pagkahalità: “Hay kapara mon tawo ay labiyen mo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.” 15 Piro no bilang kawo ha aw-aho ya ampibabakbak boy ampidadawohong nin banà ha pami-i-inakit moyo boy pami-i-irap nin nakem ay mag-atap kawo ta maka hikawoy ampipanhomonol koni Pangino-on Hisokristo ay ma-obon mangapihihirà.

Hay Ispirito nin Diyos ya honolen

(Roma 8:5-13)

16 Habayti ya halita-en ko komoyo: payagan moyo nin hay Ispirito nin Diyos ay mamo-on komoyo emen agmoyo gaw-en ya mala-et ya kalabayan nin nawini moyo. 17 Hay mala-et ya kalabayan nin nawini ay kontra ha kalabayan nin Ispirito nin Diyos, boy hay kalabayan nin Ispirito nin Diyos ay kontra ha mala-et ya kalabayan nin nawini. Habayti ya lowa ay ampikontra; kayà agmoyo magawà ya labay moyon gaw-en. 18 No Ispirito nin Diyos ya ampamo-on komoyo ay alwa kawoynan honolhonolan ha kawkapanogo-an.

19 Mapatnag bayti ya gawgawà ya angka-ibat ha mala-et ya kalabayan nin nawini: makilalaki boy mamabayi, mamiyay ha karemekan, gomawà nin ma-alay ya gawà ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki, 20 homamba ha alwan peteg diyos, mangolam, mag-inakit, mangaway, mangimon, mamahang, makasarili, mami-a-away, makikakampi, 21 mag-inggit, maglahing, magligaligan maki-inoman, boy kanayon et ya gawà ya bilang ombayro kala-et. Ambala-an katawo bilang hin hato: hay tawoy anggomawà nin ombayroy bawbagay ay ahè makapagmana ha ka-ari-an nin Diyos.

22 Piro no Ispirito nin Diyos ya ampamo-on kontamo ay ombayri ya makit ya mag-in bonga ha biyay tamo: panlalabi, kaligawan, katinekan nakem, kapasinsyawan, kaba-itan, kahampatan, katapatan, 23 ka-aypa-an nakem, boy pagpendan ha sarili. Hinoman ya ampakagawà nin ombayri ay ahè anlomabag ha kawkapanogo-an no alwan angkageperan na. 24 Hay tawtawoy ikon ni Pangino-on Hisokristo ay ahè labay gomawà nin mala-et ya kalabayan nin nawini la. Habaytoy mala-et ya kalabayan nin nawini la ay kowinta impakilamo layna ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo hin impakò ya ha koroh. 25 Ispirito nin Diyos ya ampambi kontamo nin bayoy biyay; kayà Ispirito nin Diyos ya dapat tamon payagan nin mamo-on kontamo. 26 Agtamoyna pakahambog, mipapara-egan, boy mi-i-inggit.

6

Pitatambayan ya pawproblima

1 Pawpatel ko, no ma-in komoyo nin makapagkasalanan ya agna an-asawan, hay mangitoto kona ha kahampatan ay hikawoy ampomayag nin hay Ispirito nin Diyos ay mamo-on komoyo. Dapat moyon gaw-en ha mapanawa ya pamamaraan boy mag-atap kawo ta maka hikawo itaman ya matoksò. 2 Pitatambayan moyon gitan ya pawproblima, ta ha ombayro ay mahonol moyoy panogò ni Pangino-on Hisokristo ya milalabi kawo. 3 No ma-in ampangihip nin ampaka-igit ya ha kanayon nin ahè magkasalanan ay anlokowen nay sarili na. Ha kaptegan ay ayin yan silbi. 4 Sori-en nin balang miha ya sarili nan gawà. No mahampat ay mag-in yan kontinto ha ginawà na boy agna ipakipariho ha ginawà nin kanayon. 5 Dapat balang miha ay matoton mantan nin sarili nan kakapeyan.

6 Hay ampangitorò nin Halità nin Diyos ay dapat tambayan nin biyan mangahampat ya bawbagay nin hatoy antoro-an na.

7 Agmoyo lokowen ya sarili moyo. Hay Diyos ay ahè maloko nin maski hino. No anyay intanem nin tawo ay habaytoy alawahanen na. 8 Hay tawoy anggomawà nin kalabayan nawini na ay mananggap nin kaparosawan ya ayin anggawan. Piro hay tawoy anggomawà nin kalabayan nin Ispirito nin Diyos ay mananggap nin biyay ya ayin anggawan ya an-igwà nin Ispirito nin Diyos. 9 Kayà agtamo homawà nin manggawà kahampatan, ta ha lomateng ya pana-on ya intaning nin Diyos ay ma-in tamon tanggapen no agtamo homawà. 10 Peleg tamon angkabiyay ay manggawà tamo nin kahampatan ha kaganawan tawo, lalo-lalò ana ha pawpatel ya kapariho tamon katetpel.

Kalampohan babalà boy pangomosta

11 Hapa-eg, habayti ya angkakit moyo ya mangalhay ya lawlitra ay mismon hiko hi Pablo ya nanolat. 12 Hay ampamilit komoyo nin patolì ay hila baytoy labaylabay nin mamakonsowilo ha tawtawo. Ombayroy anggaw-en la emen aghila padya-dya-an, ta no i-aral la ya hay makapilibri nin tawtawo ha kaparosawan ay pantotompel koni Pangino-on Hisokristo ya impakò ha koroh ay padya-dya-an hila. 13 Maski tolì hilayna baytoy ampamilit komoyo ay aghila anhomonol ha kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis. Hay labay lan bongat ay homonol kawo konla emen la ma-ipagmalhay ha kapara lan Hodiyo ya hikawo ay napahonol lan patolì. 14 Para kongko, hay ipagmalhay ko ay pagkamati ni Pangino-on Hisokristo hin impakò ya ha koroh, ta habaytoy nakapilibri kongko ha kasalanan. Banà et ha pagkamati na, hay bawbagay ya ampakapangyayari kongko ay na-alih ana, kateng kalabayan kon gomawà nin habaytoy ombayroy bawbagay. 15 Hapa-eg ay alwaynan ma-alagà ha Diyos no hay tawo ay tolì o alwa. Hay ma-alagà ha Diyos ay hay pagbayo nin tawo. 16 Kaganawan antompel ha Diyos boy anhomonol ha tawtorò ya habayti, Hodiyo o alwan Hodiyo, hay Diyos ay mambi dayi konla nin katinekan boy ingangalo.

17 Kayà pa-ibat hapa-eg ay an-ipaki-ilgo ko ya maski hino ay ahè ana dayi mambi nin ikagolo ko. Sapat ana bayti ya hiko ay nagkama-in pawpiyat ha nawini. Habayti ya nangyari kongko ay kaptegan nin hiko ay talagan magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo.

18 Pawpatel ko, hi Pangino-on tamon Hisokristo ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyo. Amin.

Ipiso

1

2

3

4

5

6

HAY HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

IPISO

1

1 Hiko hi Pablo ya hogò ni Pangino-on Hisokristo nin banà ha kalabayan nin Diyos. Habayti ya holat ko ay para komoyon nag-in tawtawo nin Diyos bahen ha siyodad nin Ipiso, komoyon mangatibay ana ha pantotompel nin banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. 2 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay plano nin Diyos

(1 Korinto 1:4-9)

3 Poriyen tamo ya Diyos ya Tatay ni Pangino-on tamon Hisokristo ta banà ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo, hay Diyos ay nambi kontamo nin kaganawan kahampatan ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, hatoy kahampatan ya gawà nin Ispirito nin Diyos. 4 Banà koni Pangino-on Hisokristo ay ombayri ya kahampatan ya ginawà kontamo nin Diyos. Hin hato et, biha pinalsa ya babon lotà, hitamo ay pinilì ana nin Diyos emen tamo mag-in malinis nin ayin kasalanan ya ma-ipintas kontamo nin Diyos. Ha panlalabi kontamo nin Diyos, 5 hin hato et ay pinilì na tamoynan mag-in aw-anak na nin banà koni Pangino-on Hisokristo. Ombayroy labay nan mangyari kontamo. 6 Kayà poriyen tamo ya Diyos ta banà ha kahampatan ingangalo na ya ahè makwan ihipen ay intarmoli nan inggawà kontamo hi Pangino-on Hisokristo ya pinakalabilabi na.

7 Hay pinambeh kontamo ni Pangino-on Hisokristo ay dayà nay nantolò hin nati ya, boy banà ha pantotompel tamo kona, hay kawkasalanan tamo ay pinatawad nin Diyos. Hay ahè mangaka-anggawan ya kahampatan pangingangalo nin Diyos 8 ay intarmoli nan impatnag kontamo. Ha kaganawan karonongan boy pangingintindi na, 9 hay plano na ya ahè pon impatandà ay impatandà na simpri kontamo. Habayti ya plano na hin hato et ya talagan gaw-en na ay gineperan ni Pangino-on Hisokristo; 10 ta ha tamà ya pana-on, kaganawan anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy anti ha babon lotà ay pimimihawen nin Diyos koni Pangino-on Hisokristo.

11 Kaganawan bagay ay ampangyari kompormi ha kalabayan nin Diyos. Kayà banà koni Pangino-on Hisokristo, hin hato et, hay Diyos ay nagdisisyon ana nin hikayi ya Hawhodiyo ay pili-en na nin pag-ikon na. 12 Hikayi ya ona nin inomasa koni Pangino-on Hisokristo emen nawen mapori ya Diyos nin banà ha masyadoy ingangalo na.

13 Hikawo man ya alwan Hawhodiyo, hin nalengè moyoy peteg ya torò ya Mahampat ya Balità ya makab-i nin kalibriyan ha mawmakasalanan ay koni Pangino-on Hisokristo kawo tinompel. Kayà hay Diyos ay nangigwà komoyo nin Ispirito nay impangakò na ya pananda-an nin hikawo ay ikon na. 14 Hay anti kontamo ya Ispirito nin Diyos ay kaptegan nin hay impangakò nin Diyos ay tanggapen tamo anggan hitamo ay mag-in nin talagan ikon na. Hay Diyos ay amporiyen tamo banà ha masyadoy ingangalo na.

Hay panalangin ni Pablo

15 Banà bayro ha nabalita-an ko ya tongkol ha pantotompel moyo koni Pangino-on Hisos kateng nin panlalabi moyo ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos 16 ay ayin tegen katawo nin an-ipagpasalamat ha Diyos. Pirmi katawon ampanemtemen nin ipanalangin. 17 Hay ampanalanginan ko ay Diyos ya nangihogò koni Pangino-on Hisokristo. Hiya ya Tatay tamo ya amporiyen tamo. Andawaten ko ya hay Ispirito na ay mambi dayi komoyo nin karonongan boy mangipatnag komoyo nin kaptegan ya tongkol ha Diyos emen moyo ya matanda-an mahampat.

18 Andawaten ko simpri ya hay pangingihip moyo ay pahawangen nin Diyos emen moyo matanda-an nin mahampat ya risolta nin pan-o-omasa moyo kona banà ha pangingat na komoyo nin makilamo kona anggan makakanoman. Andawaten ko et ya ipatandà komoyo nin Diyos ya masyadoy ingangalo na ya impangakò na ha nag-in tawtawo na. 19 Andawaten ko simpri ya matanda-an moyo ya hay ahè makwan ihipen boy ahè mapantayan ya kapangyariyan nin Diyos ay anggomawà kontamon ampipantompel kona. Habaytoy kapangyariyan nin Diyos ay impatnag na 20 hin hi Pangino-on Hisokristo ay biniyay nan oman boy gintan na ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ta ha bandan wanan nin Diyos ay bayro ya pina-iknò nin mamo-on ha kaganawan.

21 Kayà kaganawan ampipamo-on boy ampipama-alà bayro kateng bayri ha babon lotà ay inggawà nin Diyos ha hilong nin kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo. Hay ngalan na ay igit ha ngalan nin kaganawan; alwan bongat hapa-eg pana-on no alwan anggan makakanoman. 22 Kaganawan bagay ay inggawà nin Diyos ha hilong kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo, boy hiya ya pinilì nin Diyos nin mangolo ha kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. 23 Hay gawgropon mangama-in katetpel kona ay pinagkanawini na ta hilay kaganawan ay ikon na. Ha ombayro ay hiya ya ampamo-on ha kaganawan ha maski ayrin dogal.

2

Hay pangingangalo nin Diyos nin mangilibri kontamo

1 Hin agkawo et tinompel ha Diyos ta agmoyo et tandà ya tongkol kona ay kowinta nati kawo banà ha kawkala-etan boy kawkasalanan moyo. 2 Hin habayto, no anyay kala-etan ya anggaw-en nin tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos ay ombayro ya anggaw-en moyo. Hay anhonolen moyo pon ay hi Satanas ya po-on nin mangala-et ya aw-ispirito. Hiya ya makapangyayari ha ampipanhomombalang ha Diyos. 3 Kaganawan tamo ay ombayro hin hato ta anggaw-en tamon bongat ya labay tamo maski tandà tamo ya habayto ay mala-et. No anyay labay nin nawini boy ihip tamo ay habayto ya an-isigi tamon gaw-en. Kayà hin angkabiyay tamo et ha da-an tamon pagkatawo, hitamo ay kalamon parosawan nin Diyos nin bilang ha kaganawan tawoy ahè antompel ha Diyos.

4 Piro hay Diyos ay masyadon ma-ingangalowen ta masyado na tamon nilabi. 5 Maski kowinta nati tamo nin banà ha panggawà tamo nin kawkasalanan, hitamo ay biniyay oman nin Diyos nin emen koni Pangino-on Hisokristo ya nati biha biniyay yan oman nin Diyos. Banà ha kahampatan ingangalo kontamo nin Diyos ay inggawà na kontamo ya kalibriyan ha kasalanan. 6 Banà et ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo, hitamo ay kowinta kalamo ni Pangino-on Hisokristo nin biniyay oman nin Diyos, boy do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay kowinta kalamo na tamon ampiknò nin ampamo-on.

7 Kaganawan habayti ay ginawà nin Diyos emen ha lomateng ya pana-on ay ma-ipakit nay ahè makwan ihipen ya kahampatan ingangalo na kontamo nin banà ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo. 8 Banà ha kahampatan ingangalo nin Diyos ay inlibri na tamo hin tinompel tamo koni Pangino-on Hisokristo. Habayti ya kalibriyan ay inggawà kontamo nin Diyos; ahè na-ibat ha sarili tamo. 9 Kayà maskin hino ay ahè mangipagmalhay nin tongkol bayri ha kalibriyan tamo ta habayti ay ahè na-ibat ha sarili tamon gawgawà. 10 Diyos ya nangoman nin pagnanakem tamo, ta ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo ay inggawà na kontamo ya bayoy biyay. Ombayri ya ginawà na emen tamo manggawà hapa-eg nin mangahampat ya bawbagay ya hin hato et ay inhandà ana nin Diyos nin gaw-en tamo.

Nangapimimihay nakem nin ampipantompelkoni Pangino-on Hisokristo

11 Hikawo ya alwan Hawhodiyo, ihipen moyo no pangno kawo hin hato. Hikayi ya Hawhodiyo ay ampaghalità pon nin hikawo ay alwan tawtawo nin Diyos ta alwa kawon tolì. Piro habayti ya na-iknawan nin gaw-en ha nawini nawen ay ahè ampambi nin biyay konnawen. 12 Ihipen moyo ya hin habayton pana-on ay agkawo et antompel koni Pangino-on Hisokristo. Kayà marayò kawo kona ta alwa kawon Hodiyo ya aw-inalalak ni Israyil, hatoy pinilì nin Diyos nin mag-in tawtawo na. Banà bayri ay alwa kawon kalamo konnawen nin pinangako-an nin Diyos nin biyan biyay ya ayin anggawan. Hikawo ya angkabiyay nin kompormi ha da-an moyon pag-o-ogalì ay ayin kawon pag-asan malibri ta agmoyo et balay ya peteg Diyos. 13 Piro hapa-eg, hikawoy marayò ha Diyos hin hato ay nipakarani kona banà ha pantolò nin dayà ni Pangino-on Hisokristo hin nati ya, ta tinompel kawo kona.

14 Kayà hikayi ya Hawhodiyo boy hikawo ya alwan Hawhodiyo ay pinisosondò ni Pangino-on Hisokristo. Pinimimiha nay nawnakem tamo ta inalih nay ka-alaga-an nin kawkapanogo-an ya pinangibatan nin pamikokontra tamo. 15 Agana pina-alaga-an baytoy kawkapanogo-an ya makapangyayari konnawen Hawhodiyo ta na-alih nin pagkamati ni Pangino-on Hisokristo emen hikayi boy hikawo ay mangapisosondò. Kayà ha pamisosondò tamo, hay ka-alimbawa-an tamo ay emen ha loway tawo ya nag-in mimiha; 16 ta banà ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh, hikayi ya Hawhodiyo boy hikawo ya alwan Hawhodiyo ay pinisosondò na ta pina-anggawan nay sigalotan tamo. Hitamo ay nipabira ha Diyos boy ginawà na tamo nin bilang mimihay nawini. 17 Kayà hi Pangino-on Hisokristo ay nako bayrin nangi-aral kontamo nin tongkol ha pamakisondò ha Diyos. Habayti ay imbalità na komoyon marayò ha Diyos boy konnawen itaman marani kona. 18 Banà koni Pangino-on Hisokristo ay paripariho tamon makapakarani ha Tatay tamoy Diyos nin banà ha mimihay Ispirito nin Diyos ya anti kontamo.

19 Kayà hikawoy alwan Hawhodiyo ay alwaynan marayò o kanayon ha Diyos, ta kabilang kawoyna ha nag-in tawtawo nin Diyos, hatoy anti ha pamilya na. 20 Hay ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo ay bilang ha bali. Kayà hikawo ay ombayro hapa-eg. Hay hawhogò nin Diyos boy hay ampipangi-aral nin banà ha pangogomawà konla nin Ispirito nin Diyos ay pinagkapondasyon nin kowinta bali. Hi Pangino-on Hisokristo ya pinakama-alagà ya bato ya pampatibay nin habayti ya kowinta bali. 21 Habayti ya bali ay pinakatibay ni Pangino-on Hisokristo emen mag-in masagrado ya kowinta bali nin Diyos. 22 Banà ha pamakilamo moyo kona, hikawo man ay kalamo nin kanayon ya ginawà nin Diyos nin kowinta bali ya pa-iriyan nin Ispirito nin Diyos.

3

Hay pagsisirbi ni Pablo ha alwan Hawhodiyo

1 Hiko hi Pablo ay anti bayrin impiriso nin banà ha panhohomonol ko koni Pangino-on Hisokristo nin mangi-aral komoyon alwan Hawhodiyo nin tongkol kona. 2 Tandà ko ya nabalita-an moyoyna ya banà ha kahampatan pangingangalo kongko nin Diyos ay pinahimala-an na ko nin mangi-aral para ha ikahampat moyo. 3 Hay plano nin Diyos ya ahè pon impatandà ay impatnag na kongko. Ha ompisa nin habayti ya holat ko ay binanggit koynay amò ya tongkol bayri. 4 Kayà no pakabahawen moyo ay ma-intindiyan moyo bayti ya natotowan koy tongkol ha ahè pon impatandà ya plano nin Diyos ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 5 Hin nakaraan ya pana-on, habayti ya plano ay ahè impatandà ha tawtawo. Piro hapa-eg, ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay impatandà nin Diyos konnawen hawhogò na boy ha ampipangi-aral nin banà ha panggogomawà konla nin Ispirito nin Diyos. 6 Habayti ya impatandà na: alwan bongat hikayi ya Hawhodiyo ya ilibri nin Diyos no alwan kateng hikawo ya alwan Hawhodiyo. Ilibri na kawo nin banà ha pantotompel moyo boy pananggap moyo nin Mahampat ya Balità. Hikawo ya alwan Hawhodiyo ay kalamo nawen ana nin pinagkanawini ni Pangino-on Hisokristo boy ha impangakò nin Diyos.

7 Ha kahampatan ingangalo nin Diyos, hiko ay ginawà nan magsisirbi ya mangi-aral nin Mahampat ya Balità. Habayti ya kakayawan ya inggawà na kongko ay gawà nin kapangyariyan na. 8 Hiko ya pinaka-oltimo ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos. Ombayro man ay kongko inggawà nin Diyos ya pribilihyo nin mangibalità komoyon alwan Hawhodiyo nin tongkol ha ahè makwan ihipen ya kalibriyan ya ahè mangaka-anggawan ya anti koni Pangino-on Hisokristo, hatoy kalibriyan ha kasalanan. 9 Kayà hiko ya anggamiten nin Diyos nin mangipatandà ha kaganawan tawo no pangnoy plano na. Hay babon lotà ay naboyot anan pinalsa nin Diyos, piro hapa-eg nan bongat impatandà ya plano na; 10 ta no makit nin ampipamo-on boy ampipama-alà ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya panggogomawà nin Diyos kontamon kaganawan gropon mangama-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo ay matanda-an lan mahampat ya karonongan nin Diyos ya makit ha hari-harì ya paraan. 11 Pinangyari nin Diyos ya nati hi Pangino-on tamon Hisokristo ta hin hato et ay ombayroynay plano na.

12 Hapa-eg, banà ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo ta tinompel tamo kona ay ma-in tamon kakhawan nakem boy pamahimalà nin pakarani ha Diyos. 13 Kayà hay labay ko ay agmoyo ikakapey nakem ya kawkadya-dya-an ya andanasen ko nin para komoyo, ta habayto ay ikahampat moyo.

Hay an-ipakirawat ni Pablo para ha tawtaga Ipiso

14 Ha pangingihip ko nin habayti ya bawbagay ay ampagmaka-aypà akon makirawat ha Tatay tamoy Diyos 15 ya pinangibatan nin nagkama-in nin kaganawan anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy anti ha babon lotà. 16 Ahè mangaka-oboh ya an-itambay nin Diyos. Kayà andawaten ko kona ya ha panggogomawà nin Ispirito na ay lalò homkaw ya nakem moyo nin banà koni Pangino-on Hisokristo. 17 Banà ha pantotompel moyo kona, hi Pangino-on Hisokristo ay ampa-iri ha nakem moyo. Hay panlalabi moyo ha Diyos boy ha miha ta miha ay lalò dayin tomibay 18 emen hikawo kateng kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos ay maka-intindi nin tongkol ha panlalabi ni Pangino-on Hisokristo, hatoy panlalabi ya ahè makwan hokaten no pangno kalapad boy kakarà, boy no pangno katag-ay boy kalalè. 19 Habaytoy panlalabi ya ahè kayan intindiyen ay labay kon matanam moyo emen no pangno ya Diyos ay ombayro mabo-ò nin anti komoyo.

20 Poriyen tamoy Diyos ta magawà nay igit et ha ma-ihip tamo o pakirawaten tamo kona. Mangyari bayti nin banà ha panggogomawà kontamo nin makapangyariyan ya Ispirito nin Diyos. 21 Poriyen ya Diyos banà ha kalibriyan ya inggawà na ha kaganawan gropon mangama-in katetpel kona boy banà koni Pangino-on Hisokristo. Poriyen tamo ya anggan makakanoman. Amin.

4

Hay pagmimihan nakem nin ampipantompelha Pangino-on

(Kolosas 3:5, 12-15)

1 Hiko ay impiriso banà ha panhohomonol ko koni Pangino-on Hisokristo. Kayà andawaten ko komoyo ya mamiyay kawon nararapat kompormi ha pangingat komoyo nin Diyos nin makilamo kona. 2 Magmaka-aypà kawon nakem boy pakaba-it. Dapat moyo et pagpasinsyawan ya nakagawà komoyo nin alwan mahampat emen kawo mangapipapatawad banà ha pamilalabi moyo. 3 Dapat moyon sikapen ya hay pamilalamo moyo ay mahampat emen hay nakem moyo ay pimimihawen nin Ispirito nin Diyos. Ha ombayro ay magkama-in kawo nin katinekan. 4 Hapa-eg kaganawan tamon ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay kowinta mimihay nawini. Hay mimihay Ispirito nin Diyos ay anti kontamon kaganawan. Ha ombayro et ay nag-in mimiha ya pag-asa tamo ya pinangingatan kontamo nin Diyos nin makilamo kona. 5 Hay katetpel tamo ay mimiha; ayin kanayon ta mimihay Pangino-on tamo, boy hitamo ya kaganawan ay nabinyagan emen tamo mag-in mimiha. 6 Ma-in tamon mimihay Diyos ya Tatay tamon kaganawan. Ayin makapakipantay kona ta hiyay ampamo-on ha kaganawan, boy pirmi yan anti kontamo nin manambay.

7 Piro maski mimihay pagnanakem tamo ay alwa tamon pariparihon kakayawan; ta hay kakayawan ya an-igwà ni Pangino-on Hisokristo ha balang miha kontamo ay hatoy makaya tamon gaw-en ya labay nan igwà kontamo. 8 Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo:

“Hin tinalo nay kawka-away na ay norong ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, boy malakè ya kowinta pawpiriso ya gintan na bayro biha ya nambin kakayawan ha tawtawo.”

9 Anya awod ya labay totolen nin norong ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos? Hay labay totolen ay ombayri: hi Pangino-on Hisokristo ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay nag-aypà pon bayri ha babon lotà. 10 Hay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay hiya et ya norong bayro emen hiyay mangakopa nin mamo-on ha kaganawan.

11 Hapa-eg hi Pangino-on Hisokristo ya ampambin kakayawan ha tawtawo na. Hay kanayon ay ginawà nan hawhogò na. Hay kanayon ay ginawà nan mipangi-aral Halità nin Diyos banà ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos konla. Hay kanayon ay ginawà nan tomalà nin mipangi-aral. Hay kanayon ay ginawà nan pawpastor ya mipangasiwà boy mipanorò. 12 Hay bara-nan nin ombayro ya ginawà ni Pangino-on Hisokristo ay emen hitamo ya nag-in tawtawo nin Diyos ay mangapitatambay ha an-ipagawà na kontamo. Ha ombayro ay homkaw ya pantotompel nin pinagkanawini na. 13 Hapa-eg, mapahanan ya pagkatandà tamon kaganawan nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo ya Anak nin Diyos boy homkaw ya pantotompel tamo kona. Banà bayro, hay nakem tamon kaganawan ay mag-in mimiha. Mag-in tamo et nin bilang ha mihay tawo ya matodyò ta mag-in tamo nin bilang koni Pangino-on Hisokristo ya ayin pagkokolang.

14 No matibay ya pantotompel tamo ay alwa tamon emen dawoyon ya itolak kabigen nin angin; boy hay nakem tamo ay alwan emen nakem nin aw-anak ya maparan magtan nin tawtawoy magaling manaktika ha pangitorò la nin alwan peteg. 15 Alwa tamon ombayro ta hay gaw-en tamo boy halita-en tamo ay kaptegan, boy milalabi tamo emen tomibay ya pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo. Ha ombayro ay mag-in tamon bilang kona. Hiya ya pinagka-olo tamo, 16 boy hitamo ya pinagkanawini na. Hiya ya ampamo-on kontamo emen hay nakem tamo ay mangapimimiha nin mitatambay. No kaganawan parti nin nawini ay anggomawà, balang an-ipagawà nin pinagka-olo ay homlay boy homkaw ya pinagkanawini. Ombayro tamo no ampilalabi tamo.

Hay ka-ihipan nin ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo

(Kolosas 1:21; 3:5-9, 12-15)

17 Hapa-eg ay halita-en ko komoyo bayti ya labay ni Pangino-on Hisokristo nin halita-en komoyo. Agmoyoyna towaren ya gawgawà nin tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos. Ayin silbi ya ka-ihipan la 18 ta agla ampi-awengen ya kahampatan boy kala-etan banà ha karegleman nin pagnanakem la. Kayà aghila magkama-in nin biyay ya ampangibat ha Diyos, ta agla tandà ya Diyos banà ha katya-an nin nakem la. 19 Hila ay ayin anan kareng-eyan ta hay pirmi lan anggaw-en boy an-ihipen ay kaganawan klasin ka-alayan boy karemekan ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki.

20 Piro hikawo, alwan ombayroy natotowan moyo ha tawtorò ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo hin tinanggap moyo ya. 21 Talagan nalengè moyoyna ya kaptegan ya tongkol koni Pangino-on Hisos boy natoro-an kawoyna. 22 Kayà alihen moyoy da-an moyon ogalì ya mangihip nin kala-etan emen agkawo makagawà nin kalabayan nin nawini moyo boy ahè makagawà nin ikahirà moyo. 23 Hay pagnanakem boy ka-ihipan moyo ay ipabayo moyo ha Diyos 24 emen no nabayo kawoyna ay mag-in kawon mahampat boy ayin kapintasan nin bilang ha Diyos.

No pangno tamo towaren ya kahampatan nin Diyos

25 Kayà hitamo ay agana magbongkok, no alwan balang miha kontamo ay maghalità nin kaptegan ta hitamoy kaganawan ay kowinta parti nin mimihay nawini ni Pangino-on Hisokristo. 26 No mamahang tamo man ay atapan tamon makapagkasalanan. Hay pahang ha nakem tamo ay alihen tamon tampol 27 emen hi Satanas ay ahè magkama-in dogal nin manoksò kontamo. 28 No ma-in kontamo nin matakaw ay agyayna manakaw, no alwan pakahipeg ya ta itrabaho nay sarili nan gamet. No ombayroy gaw-en na ay magkama-in yan angka-ilanganen na boy makatambay ya ha panganga-ilangan nin kanayon.

29 Agtamo maghalità nin mangala-et ya hawhalità. Sikapen tamon pirmi nin hay anhalita-en tamo ay hatoy nararapat ya makapakhaw nin pantotompel nin ampipanlengè. 30 Agtamo palele-en ya Ispirito ya inggawà nin Diyos kontamo, ta hiya ya katibayan nin hitamo ay ikon nin Diyos. Ispirito et nin Diyos ya ampangipatandà kontamo nin hi Pangino-on Hisokristo ay lomateng nin mangilibri kontamon lobosan ha kasalanan. 31 Itegen tamoy pami-i-irap nakem boy pamipapahang. Itegen tamo et ya pamibobonghawan boy paghalità nin ikahirà nin kanayon. Itegen tamo simpri ya pami-i-inakit. 32 Itegen tamoynay kaganawan nin habayto, ta paka-osay tamo boy mangingangalo tamo ha miha ta miha. Mipapatawad tamo et nin bilang pamatawad kontamo nin Diyos ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo.

5

Wawwawali ha ampipantompel ha Pangino-on

1 Hapa-eg banà ta hitamo ay aw-anak nin Diyos ya ampanlabi kontamo ay dapat tamon manowad kona. 2 Dapat tamo et manlabi nin bilang ha panlalabi kontamo ni Pangino-on Hisokristo. Intarmoli nan inggawà ya sarili na nin mati nin para kontamo. Hay pagkamati na ay bilang bangoh ya nakapakonsowilo ha Diyos.

3 Hitamo ay nag-in tawtawo nin Diyos; kayà agtamo manggawà ni mamanggit nin anyaman ya kala-etan boy karemekan gawgawà ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki, boy agtamo pakasakim ta alwan tamà kontamo nin manggawà ombayro. 4 Dapat tamon mag-atap ha an-ilgowen tamo, ta alwan nararapat kontamo ya maghalità nin katowà. Agtamo magkowinto nin kala-etan ya tongkol ha pamilabayan nin babayi boy lalaki. Agtamo simpri mag-ilgo nin hawhalità ya ayin kawkakokowinta boy hawhalità ya kapapareng-ey, no alwan dapat tamo nin magpasalamat ha Diyos. 5 Masigoro moyo ya hay tawoy ampamabayi o ampakilalaki, ampanggawà nin manga-alay ya gawgawà, o makamkam ta labay nan pag-ikon ya kaganawan bagay ya andiyosen na ay ahè makapagmana ha ka-ari-an ni Pangino-on Hisokristo ya ka-ari-an et nin Diyos.

6 Agkawo paloko ha tawoy ampaghalità nin ayin kabalikahan ta habaytoy ombayro ay kasalanan. Hay ampipanggomawà nin ombayroy kasalanan ay ampahangan nin Diyos ta ampipanhomombalang hila kona; banà bayro ay parosawan na hila. 7 Kayà agkawo maki-emen ha ombayroy tawtawo.

8 Hikawo hin hato ay anti pon ha kowinta karegleman ta agmoyo et tandà ya Diyos. Piro hapa-eg ay anti kawoyna ha kowinta kahawangan ta antompel kawoyna koni Pangino-on Hisokristo. Kayà hay biyay moyo ay mag-in nararapat ha tawtawoy anti ha kahawangan ni Pangino-on Hisokristo. 9 No ombayro tamo, hay makit kontamo ya bonga nin kahawangan ay panay kahampatan, katoynongan, boy kaptegan. 10 Pag-aralan moyo no anyay makapakonsowilo ha Pangino-on. 11-12 Agkawo maki-emen manggawà nin bawbagay ya ayin kowinta ya anggaw-en nin tawtawoy anti et ha kowinta karegleman. Para kontamon ampipantompel ha Diyos, hatoy bawbagay ya anggaw-en lan patagò ay kapapareng-ey banggiten. Ipakit moyo konla ya kahampatan ha biyay moyo ta maka habaytoy makapatgen konla nin gomawà kala-etan. 13 Hay kahampatan ha biyay tamo ay kowinta hawang ya no homawang konla ay matanda-an lay mala-et ya anggaw-en la. Ha ombayro ay itegen lay panggawà lan kala-etan, 14 ta kaganawan angkahawangan ay ampag-in mahawang. Kayà ma-in ombayri ya kahalita-an:

“Mimata ka ya makakatoloyen. Hika ya kowinta nati, mibangon ka ta hi Pangino-on Hisokristo ay mambin kahawangan ha nakem mo.”

15 Kayà mag-atap kawo no pangno kawo mamiyay. Mamiyay kawo nin bilang ha mawmangaronong, alwan emen ha ayin nakem. 16 Hay an-omiral ha tawtawo hapa-eg pana-on ay kala-etan; kayà mintras ma-in kawo et pana-on nin manggawà kahampatan ay agmoyo sayangen ya pana-on. 17 Agkawo pakatangah, no alwan intindiyen moyo no anyay labay nin Pangino-on nin gaw-en moyo.

18 Hay paglalahing ay makahirà komoyo. Kayà agkawo maglahing, no alwan hay sikapen moyo ay mapnò kawo nin Ispirito nin Diyos. 19 Pamititipon moyo, hay pi-i-ilgowan moyo ay tongkol haPangino-on. Hay kantawen moyo ay kantay panhohomamba boy pamomori kona. Kantawen moyo bayti nin leseb ha nakem moyo. 20 Kaganawan bagay ya ampangyari komoyo ay pirmi moyon pasalamatan ha Tatay ya Diyos ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo.

21 Pasakop kawo ha miha ta miha ha panggogomalang moyo koni Pangino-on Hisokristo.

Wawali ha mita-ahawa

22 Hikawoy bawbabayi ya mangama-in ahawa, pasakop kawo ha ahawa moyo, ta ombayroy kalabayan nin Pangino-on nin gaw-en moyo; 23 ta hay lalaki ay pinagka-olo nin ahawa na ya bilang koni Pangino-on Hisokristo ya pinagka-olo nin kaganawan gropon mangama-in katetpel kona. Hitamo ya pinagkanawini ni Pangino-on Hisokristo boy hiya mismo ya Mapangilibri kontamo. 24 Kayà ha kaganawan bagay, hay bawbabayi ay dapat pasakop ha ahawa la nin bilang ombayro kontamon kaganawan gropon mangama-in katetpel koni Pangino-on Hisokristo ay ampasakop kona.

25 Hikawoy lawlalaki, no pangnoy panlalabi ni Pangino-on Hisokristo kontamon kaganawan gropon mangama-in katetpel kona ay ombayroy gaw-en moyon panlalabi ha ahawa moyo. Inggawà ni Pangino-on Hisokristo ya sarili na nin magdya-dyà para ha ikahampat tamo 26 emen hitamo ya pinatawad na ha kawkasalanan ay mag-in tawtawo na. Hin tinompel tamo koni Pangino-on Hisokristo, hay Halità na ya kowinta lanom ya pinangoyah kontamo. 27 Ombayro ya ginawà na emen ha pagbira na bayri nin mangwa kontamon kaganawan gropon mangama-in katetpel kona ay makit nay kagandawan nin kahampatan ya anti kontamo boy ayin anyaman ya mansa o maski anya ya ma-ipintas na kontamo.

28-29 Kayà no pangno tamo anlabiyen ni Pangino-on Hisokristo ay dapat ombayro itaman ya panlalabi nin lalaki ha ahawa na. Hay ahawa na ay itoring na nin nawini na, ta ayin lalaki ya ahè malabay ha sarili nan nawini, no alwan hay nawini na ay an-asiwa-en na. Kayà no anlabiyen nin lalaki ya ahawa na ay kowinta an-asiwa-en nay sarili nan nawini. Ombayro hi Pangino-on Hisokristo ya ampangasiwà kontamon kaganawan gropon mangama-in katetpel kona, 30 ta hitamo ay pinagkanawini ni Pangino-on Hisokristo. 31 Ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya hay lalaki ay mog-alih ha mawmato-antawo na, ta makilamo ya ha ahawa na boy hilay lowa ay mag-in mimiha. 32 Maldeg ya labay totolen nin habayti, piro hay antokoyen ko ha ombayro ya in-alimbawà ko ha mita-ahawa ay hi Pangino-on Hisokristo boy kaganawan gropon mangama-in katetpel kona. 33 Ombayro et komoyon mawmitata-ahawa: hikawoy lawlalaki, balang miha komoyo ay manlabi nin ahawa bilang panlalabi moyo ha sarili moyo; hikawo man ya bawbabayi, igalang moyoy ahawa moyo.

6

Tawtorò ha mitata-anak

(Kolosas 3:20-21)

1 Hikawoy aw-anak, dapat moyon honolen ya mawmato-antawo moyo ta ombayroy kalabayan nin Pangino-on. 2 Hay Diyos ay ma-in an-ipanogò ya onan panogò ya ombayri ya kalamo ha pangakò: “Igalang mo ya tatay mo boy nanay mo 3 emen ka mag-inomay boy emen komarà ya biyay mo bayri ha babon lotà.”

4 Hikawoy mawmato-antawo, hay aw-anak moyo ay agmoyo pakahigpitan emen aghila matoto nin lomaban komoyo, no alwan ha pamakalhay moyo konla ay sohitosen moyo hila boy itorò moyo konla ya labay nin Pangino-on nin itorò konla.

Wawali ha aw-alilà boy ha aw-amo

(Kolosas 3:22–4:1)

5 Hikawo ya ampaki-amo, pakahonol kawo ha aw-amo moyo. Pakagalang kawo konla boy pakatapat nin bilang hi Pangino-on Hisokristo ya ampagsirbiyan moyo. 6 Ombayroy gaw-en moyo maski ma-in o ayin nin ampakakit komoyo. Agmoyo gaw-en nin banà ha kalabayan moyon mamakonsowilo nin tawo, no alwan banà ta hikawo ya magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo ay gaw-en moyoy kalabayan nin Diyos nin leseb ha nakem moyo. 7 Magsirbi kawo nin ma-in mahampat ya kanakeman nin bilang ha Pangino-on kawo ampagsirbi, alwan ha tawon bongat; 8 ta tandà moyo ya hay mahampat ya anggaw-en nin maski hino mag-in alilà o alwa ay kahampatan ya iganti kona nin Pangino-on.

9 Hikawoy aw-amo, pakahampat kawo ha aw-alilà moyo. Agmoyo hila pahangan nin palimowen, ta tandà moyo ya hikawo boy hila ay pariho ha tegteg nin mimihay Pangino-on moyo ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, boy ayin yan ampili-en.

Hay gamiten moyon panlaban koni Satanas

10 Hapa-eg, habayti ya kalampohan torò ko komoyo. Banà ha pamakilamo moyo ha Pangino-on ay dawaten moyo ya pakhawen nay pantotompel moyo kona. Magawà na bayto ta ahè mapantayan ya kapangyariyan na. 11 Diyos ya nambi kontamo nin pandipinsa tamo emen agtamo matalo ni Satanas. Kayà gamiten moyo baytoy kaganawan pandipinsa ya inggawà nin Diyos emen agkawo maloko ha pawparaan ni Satanas; 12 ta hay kalaban tamo ay alwan tawtawo, no alwan hi Satanas kateng kawkalamowan na ya dawdimonyo boy kaganawan mala-et ya ispirito ya ahè angkakit ya ampipantomalà ha maski ayrin dogal. Ampamo-on hila ha tawtawoy ampipampinto-o konla ya kowinta anti ha karegleman. 13 Kayà gamiten moyoy kaganawan pandipinsa ya inggawà komoyo nin Diyos emen kawo makalaban koni Satanas ya biglà nin mandawohong komoyo. Ha ombayro, maski makhaw nin manoksò hi Satanas ay agna kawo mapatalo.

14 Hapa-eg ha pagdipinsa moyo ay ombayri ya gaw-en moyo: pirmi kawon magtotol nin kaptegan, ta habayto ay kowinta tagkeh nin emen ha hawhondalò ya ma-in armas ya nakatatagkeh ha pamakilaban la. Pakahampaten moyoy pag-o-ogalì moyo, ta habayto ay kowinta protiksyon nebneb nin emen ha hawhondalò ya ha pamakilaban la ay ma-in hilan holot ya makaprotiksyon nin nebneb la. 15 Hay pangi-aral moyo nin Mahampat ya Balità ya makab-i nin katinekan ha tawtawo ay habaytoy kowinta gamit ha bitih nin emen ha hawhondalò ya ma-in sapatos ya protiksyon nin bitih la. 16 Bokod et bayri, hay pantotompel moyo koni Pangino-on Hisokristo ay gamiten moyon halanggà ha kala-etan ya an-idawohong ni Satanas; ta hay anggamiten ni Satanas ay emen yawyawò ya pinabaya. 17 Hay hawhondalò ay ampanggamit hilmit ya protiksyon nin olo la. Piro komoyo ay alwan ombayro, ta hay protiksyon moyo ya nangibat ha Diyos ay kalibriyan ha kasalanan, boy hay pinagka-armas moyo ay Halità nin Diyos. Habaytoy an-ipagamit kontamo nin Ispirito nin Diyos nin ipanlaban koni Satanas. 18 Ha panggogomawà moyo nin kaganawan habayto ay manalangin kawo ha Diyos. Pirmi kawon manalangin ta dawaten moyo kona ya tambayan na kawo. Ha pananalangin moyo ay pirmi moyon payagan nin mamo-on komoyo ya Ispirito nin Diyos. Sikapen moyo nin pakapasinsyan manalangin boy agmoyo liwawan ipanalangin ya kaganawan kapariho moyon nag-in tawtawo nin Diyos.

19 Hiko ay ipanalangin moyo itaman emen ha pangangaral ko, Diyos ya mangitorò kongko nin dapat kon halita-en. Ipanalangin moyo et ya homkaw ya nakem ko nin mangi-aral emen ma-ipatandà hapa-eg baytoy ahè pon impatandà hin hato ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 20 Diyos ya nangihogò kongko nin mangi-aral nin tongkol kona, boy habayti ya pangangaral ko ya bara-nan nin pagkapiriso ko hapa-eg. Kayà ipanalangin moyo ko emen homkaw ya nakem kon mangi-aral nin Halità nin Diyos. Habayti ya gawà ya impahimalà na kongko.

Hay kalampohan halità ya inholat ni Pabloha tawtaga Ipiso

(Kolosas 4:7-8)

21 Hapa-eg ay an-ihogò ko bahen hi Tikiko nin mangibalità komoyo nin kaganawan pangyayari ya tongkol kongko. Hiya ya miha ha pawpatel tamo ya anlabiyen tamo boy tapat yay katambay ko nin anggomawà para koni Pangino-on Hisos. 22 An-ihogò ko ya bahen komoyo emen moyo matanda-an ya kapapa-hal nawen boy emen homkaw ya nakem moyo.

23 Komoyon pawpatel ha Pangino-on bahen, hay Tatay ya Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ya mambin katinekan komoyo. Hay pamilalabi moyo ay konla ampangibat banà ha pantotompel moyo. 24 Diyos et ya mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyon kaganawan banà ha ayin anggay panlalabi moyo koni Pangino-on Hisokristo.

Pilipos

1

2

3

4

HAY HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

PILIPOS

1

1 Hiko hi Pablo boy hi Timotiyo ya ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo ay ampanolat komoyon kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos bahen ha siyodad nin Pilipos kateng ha ampipama-alà komoyo boy ha ampipampanambay konla. Hikawoy kaganawan ay ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo.

2 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

An-ipanalangin ya tawtaga Pilipos

3 Tebe katawo ma-ihipan ay an-ipagpasalamat katawo ha Diyos. 4-5 Pa-ibat hin babayo kawo tinompel angga hapa-eg ay ampanambay kawo kongko emen ma-i-aral ya Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Kayà pirmi kon ma-in kaligawan nin mangipanalangin komoyo. 6 Angkasigoro ko ya hay kahampatan ya inompisawan nin Diyos nin gaw-en ha nakem moyo ay patoloy nan gaw-en angga ha mayarì na ha allon magbira hi Pangino-on Hisokristo. 7 Hikawo ay pirmi ha nakem ko. Nararapat katawon pa-alaga-an nin ombayri, ta hitamoy kaganawan ay nangapilalamon nakaranas nin kahampatan pangingangalo nin Diyos maski hin an-ipaglaban koy Mahampat ya Balità ya an-i-aral ko boy hapa-eg ha anti ko bayri ha pirisowan. 8 Tandà nin Diyos ya masyado kon angkalengew komoyon kaganawan, ta no pangno kawo anlabiyen ni Pangino-on Hisokristo ay ombayro itaman ya panlalabi ko komoyo.

9 An-ipanalangin ko ya lalò kawon milalabi ya ma-in pagkatandà boy pami-i-intindi ha kaganawan 10 emen moyo mapilì ya pinakamahampat. Ha ombayro ay mag-in malinis ya nakem moyo boy ayin ma-ipintas komoyo ha allon magbira hi Pangino-on Hisokristo. 11 Dayi hay biyay moyo ay ponò nin kahampatan gawgawà ya an-ipagawà komoyo ni Pangino-on Hisokristo, ta habayti ya ikarangal boy ikapori nin Diyos.

Hay kapapa-hal ni Pablo

12 Pawpatel ko, labay kon matanda-an moyo ya hay nangyari kongko ay talagan nakatambay ha ikasolong nin pangi-aral nin Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 13 Ha ombayroy nangyari, kaganawan hondalò ya ampipagbantay bayri ha palasyo boy maski hino bayri ay nakatandà nin kayà ako napiriso ay banà ha pagsisirbi ko koni Pangino-on Hisokristo. 14 Banà ha pagkapiriso ko, halos kaganawan patel ay tinomibay ya pamahimalà ha Pangino-on. Kayà aghila angkalimo no alwan lalò hilan antomapang nin mangi-aral Halità nin Diyos.

15 Ma-in ongno ya ampangi-aral nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo banà bongat ha inggit la boy labay lan maka-igit, piro hay kanayon ay leseb ya nakem nin mangi-aral. 16 Ha pangi-aral la ay ma-in hilan panlalabi kongko, ta tandà la ya Diyos ya nambi kongko nin gawà ya ipaglaban koy Mahampat ya Balità. 17 Piro hatoy ampipangi-aral nin banà ha inggit boy labay nin maka-igit ha kanayon ay sarili lay an-ipagmalhay la ha pangi-aral la nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Alwan leseb ya nakem la nin mangi-aral, ta an-ihipen la ya habayti ya anggaw-en la ay makapahan nin kadya-dya-an ko mintras anti ko bayri ha pirisowan. 18 Piro leseb man o alwa ya nakem la nin mangi-aral ay ayin bali. Maliga ko basta ma-i-aral ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo.

19 Hay an-ikaliga ko et ay tandà ko ya ha pangipanalangin moyo kongko boy ha tambay kongko nin Ispirito ni Pangino-on Hisokristo, ha pagdanas ko nin kadya-dya-an, habayti ay mambin kalaya-an kongko. 20 Hay an-asawan ko ya labay kon mangyari ay agko makagawà nin anyaman ya makapipareng-ey kongko. Hay labay ko, hapa-eg boy ha kaganawan oras ay ma-in akon kakhawan nakem nin maghalità emen ha biyay ko, o ha kamatyan ko man ay mabiyan kon karangalan hi Pangino-on Hisokristo. 21 Hi Pangino-on Hisokristo ya kaganawan ha biyay ko. No mati ko ay ikahampat ko ta bayro koyna kona. 22 Piro no mabiyay ako et ay makagawà ako nin mangahampat ya bawbagay ya bonga nin pagsisirbi ko ha Pangino-on. Ha pamilì ko ay ampagloway nakem ko ta agko tandà no anyay dapat kon pili-en, bomoyot ya biyay ko o mati koyna. 23 Angka-irapan akon mamilì ta labaylabay koynan mati emen bayro koyna koni Pangino-on Hisokristo ta habayto ay mas mahampat. 24 Piro mas ka-ilangan ya mabiyay ako et emen katawo matambayan. 25 Banà ta angkasigoro ko bayti ay tandà koy manatili ako et bayri ha babon lotà emen katawo matambayan nin makapagpatoloy nin ma-in kaligawan ha pantotompel moyo ha Pangino-on. 26 Kayà ha oman akon mako bahen komoyo ay lalò kawon magkama-in bara-nan nin mamori koni Pangino-on Hisokristo banà ha gawà na kongko.

27 Piro maski anyay mangyari kongko, hay sikapen moyon gaw-en ay mamiyay kawon nararapat ha Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Maski makalako kon oman bahen komoyo emen katawo makit o no ahè ana ay labay kon mabalita-an ya ampanatili kawon matibay ha pagmimihan nakem nin ampangipaglaban nin katetpel moyo ha Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 28 Agkawo malimo ha kawka-away moyo ta hay agmoyo pangalimo konla ay habaytoy makapapteg konla nin hila ay parosawan nin Diyos, piro hikawo ay ilibri nin Diyos. 29 Hay pribilihyo nin magsirbi koni Pangino-on Hisokristo ay inggawà komoyo; alwan bongat tompel kawo kona no alwan magdya-dyà kawo itaman nin para kona. 30 Kayà magte-eh kawo bilang pagte-eh ko ya nakit moyoyna hin hato boy angkabalita-an moyo et angga hapa-eg ha anti ko bayri ha pirisowan.

2

Pagmaka-aypa boy kahampatan ni Pangino-on Hisokristo

1 Ampakapakhaw nayì nin nakem moyo ya pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo? Ampakahahaliwa nayì komoyo ya panlalabi na? Ma-in kawo nayì nin pamakilamo ha Ispirito nin Diyos? Mahampat nayì ya nakem moyo nin mangingangalo ha miha ta miha? 2 No ombayro, pimimihawen moyoy ihip, panlalabi, boy nakem moyo emen moyo malobos ya kaligawan ko. 3 Anyaman ya bagay ya gaw-en moyo ay agmoyo gaw-en nin banà ha kalabayan moyo nin maka-igit ha kanayon, o banà et ha kahambogan moyo, no alwan magmaka-aypà kawo nin nakem ha miha ta miha. Agmoyo ihipen nin hikawo ay mas mahampat kisa ha kanayon. 4 Alwan bongat sarili moyon ikahampat ya ihipen moyo, no alwan ihipen moyo et ya ikahampat nin kanayon. 5 Magkama-in kawo nin ka-ihipan ya bilang ha ka-ihipan ni Pangino-on Hisokristo.

6 Hiya, maski Diyos ya katayo-an na ay agna pinangoligtanan ya pagkapantay na ha Diyos, 7 no alwan hay pagkaDiyos na ay agna inihip. Hay sarili na ay intowad nan tawo, boy hiya ay nagsirbi nin emen alilà. 8 Hin nag-in yan tawo ay nagmaka-aypà ya boy hinomonol ha Diyos angga ha kamatyan, maski hatoy kamatyan ya ipakò ha koroh ya kamatyan nin tawo ya sobray kala-etan. 9 Banà ha kahonolan na ay pinarangalan ya nin Diyos, boy binyan ya nin ngalan ya igit ha kaganawan ngalan 10 emen ha ngalan ni Apo Hisos, kaganawan anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ha babon lotà kateng ha kalale-lale-an lotà ay mipanalimokod nin homamba kona. 11 Kaganawan tawo ay maghalità nin hi Hisokristo ya Pangino-on. Habayto ay ikapori nin Tatay ya Diyos.

Hay anggomawà komoyo ay mismon Diyos

12 Anlabiyen kon pawpatel, no pangnoy panhohomonol moyo ha Diyos hin anti ko bahen komoyo ay mas kawo dayin homonol hapa-eg ha ayin ako bahen. Ipagpatoloy moyoy panggogomalang moyo ha Diyos emen agkawo makagawà nin anyaman ya bagay ya agna pangonsowilowan angga ha malobos ya kalibriyan ya anti ana komoyo. 13 Diyos ya anggomawà nin mambi komoyo nin kalabayan boy kakayawan gomawà nin sarili nan kalabayan.

14 Kaganawan bagay ya an-ipagawà komoyo nin Diyos ay gaw-en moyo nin ayin riklamo boy agkawo mikokolpya 15 emen hikawo ya aw-anak nin Diyos ay mag-in malinis boy mag-in nin ayin kala-etan. Ha ombayro, hikawo ay ahè mapintasan ha pama-iri moyo ha tawtawoy mangala-et ya ahè anggomalang ha Diyos. Bilang ha bawbito-en ya anhomawang ha langit ay ombayro kawo mag-in hawang konla 16 mintras an-ibalità moyo konla ya Halità ya ampangibatan nin magkama-in biyay ya ayin anggawan. No ombayroy gaw-en moyo ay ma-in akon kaligawan nin mangipagmalhay komoyo lano ha allon magbira hi Pangino-on Hisokristo, ta hay pagpagal ko komoyo ay ahè nasayang.

17 Hin hato, no ampagpati nin ayop ya an-idolog nin para ha Diyos, habaytoy pinati ya ayop ay ambollogan nin i-inomen. Ombayro itaman, no hay katetpel moyo ha Diyos ay angka-ilanganen et ya dayà ko nin idolog ay ikaliga ko maski patyen ako boy makiliga ko komoyon kaganawan. 18 Ha ombayro itaman ay dapat kawon magtowà boy makiligaliga kongko.

Hi Timotiyo boy hi Ipaprodito

19 An-omasa ko ya no kalabayan ni Pangino-on Hisos ay tampol kon palakwen bahen hi Timotiyo emen lomiga ya nakem ko pamakatandà ko kona nin kapapa-hal moyo. 20 Ayin anan kanayon ya bilang kona ya ampakimimiha kongkon pagnanakem nin mangimalasakit para ha ikahampat moyo, 21 ta hay kanayon ay ampangihip bongat nin para ha sarili la; agla an-ihipen ya para koni Pangino-on Hisokristo. 22 Piro tandà moyoyna ya hi Timotiyo ay napaptegan ya hiya ay mapahimala-an. Ha pananambay na kongko nin magsirbin mangi-aral nin Mahampat ya Balità ay bilang ya ha anak ya ampanambay ha tatay. 23 An-omasa ko nin tampol ko yan ma-ihogò bahen pamakatandà ko no anyay mangyari kongko bayri ha pirisowan, 24 boy an-omasa ko ya no kalabayan nin Pangino-on ay tampol ako itaman makalako bahen.

25 An-ihipen ko ya ka-ilangan kon pa-orongen bahen hi Ipaprodito ya patel tamoy inhogò moyon manambay bayri kongko. Hiya ay kapara kon ampagsirbi boy kapara kon pinagkahondalò nin Diyos. 26 Pa-orongen ko ya bahen ta angkalengew yayna komoyon kaganawan. Agya mapalagay banà do ha balità ya ni-abot komoyo ya tongkol ha pagmasakit na. 27 Peteg nagmasakit ya nin grabi boy na-ampoling yan nati. Piro iningalowan ya nin Diyos kateng hiko emen agko magkama-in nin masyadoy kalele-an. 28 Hapa-eg ay labay kon maka-orong yayna bahen emen kawo lomiga pamakakit moyo konan oman. Ha ombayro ay ma-alih itaman ya halak ko ya tongkol komoyo. 29 Kayà pakaliga kawoy mananggap kona ta hiya ay patel ha Pangino-on. Igalang moyoy tawtawo ya bilang kona 30 ta ha panggogomawà na nin para koni Pangino-on Hisokristo ay na-ampoling yan nati. Inhobò nay biyay na ha kamatyan emen na magawà kongko ya tambay ya agmoyo nagawà.

3

No pangno mag-in mahampat

(Roma 6:5-6; Galasya 2:20)

1 Hapa-eg, habayti ya mahalità ko, pawpatel ko: pakaliga kawo ha Pangino-on. Agko anhomawà iholat bayti ya inholat koyna komoyo hin hato ta habayti ay ikahampat moyo. 2 Atapan moyo baytoy bilang aw-aho ya tawtawoy manga-ilig nin manggawà kala-etan. Ha panonorò la ay an-ipilit lan patolì ya tawtawo ta andap ko no ha ombayroy pamamaraan para mag-in anak nin Diyos. 3 Hitamo ay ayin pamahimalà ha ombayroy pamamaraan ya kina-ogali-an gaw-en ha nawini. Para kontamo, nag-in tamon anak nin Diyos ta ma-in nangyari ha nakem tamo, boy ha tambay nin Ispirito nin Diyos ay ampakahamba tamo ha Diyos, boy hay amporiyen tamo ay hi Pangino-on Hisokristo.

4 No ha bagay, ma-in akon sapat ya bara-nan nin pahimala-an baytoy kina-ogali-an ya kawkapanogo-an nin Hawhodiyo. No an-ihipen nin hinoman ya ma-in yan katoynongan nin pahimalà ha ombayroy gawà ay lalò akoyna, 5 ta hiko ay tinolì hin ikawalon allo ko ha kahawangan. Hiko ay Israylita ya na-ibat ha lipì ni Binhamin, boy hiko ay talagan Hodiyo. Tongkol ha panhohomonol ko ha kawkapanogo-an nawen Hawhodiyo ay miha ko ha Pawparisiyo. 6 Ha kahipegan kon homonol ay ampadya-dya-an koy kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. Hiko ay ahè mapintasan ha kahampatan kon homonol ha kawkapanogo-an nin Hawhodiyo.

7 Piro hin tinompel ako koni Pangino-on Hisokristo, kaganawan bagay ya andap ko pon no ma-in pakinabang ay imbilang koynan ayin silbi. 8 Talagan kaganawan bagay ay imbilang kon ayin silbi ta pinahiliyan ko nin lalò ma-alagà ya pagkatandà koni Pangino-on kon Hisokristo. Alang-alang kona ay impalagay koyna nin alwan ma-alagà ya kaganawan bagay. Habayto ay kowinta imbasora koyna emen ako makapakilamo kona. 9 Ha ombayro ay magkama-in akon kahampatan ya mangibat kona. Agko ampaghangad nin ya magkama-in kahampatan nin banà ha panhohomonol ko ha kawkapanogo-an no alwan ha pantotompel ko koni Pangino-on Hisokristo. Ha pantotompel ko kona ay ginawà nin Diyos nin hiko ay mahampat. 10 Hay anhangaren ko tana hapa-eg ay malobos ya pagkatandà ko koni Pangino-on Hisokristo, boy maranasan ko ya hay biyay ko ay angkabayo nin banà ha kapangyariyan nin pangabiyay nan oman. Anhangaren ko et ya mag-in ako nin emen kona ha pagdanas na nin kadya-dya-an, boy hay da-an pagkatawo ko ya anhomonol ha sarilin kalabayan ay agana makit kongko, ta hin nati hi Pangino-on Hisokristo ay kowinta nati ko itaman. 11 Ha ombayri, hiko ay an-omasa nin maski mati ko ay biyayen akon oman.

Magpatoloy anggan mi-abot ha katatag-ayanha kama-inan nin Diyos

12 Tongkol bayro ha anhangaren ko ya pagkatandà koni Pangino-on Hisokristo ay agko an-ipalagay nin nagawà koyna bayto o lobos anay kahampatan ko, no alwan ampagsikapan kon mag-in ombayro, ta habaytoy bara-nan nin hiko ay pinag-ikon ni Pangino-on Hisokristo. 13 Pawpatel ko, agko an-ihipen nin nag-in akoynan ombayro, piro habayti ya mihay bagay ya anggaw-en ko: anliwawan koynay nakaraan ta ampagsikapan kon aboten baytoy bawbagay ya an-arapen. 14 Kayà bilang akon ampowayo nin mabilis anggan mi-abot ako ha anggawan emen ko matanggap ya primyo. Ha panggogomawà ni Pangino-on Hisokristo ay pinilì ako nin Diyos emen ko matanggap ya iprimyo na kongko do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.

15 Habaytoy kaganawan hinalità ko ya dapat mag-in ka-ihipan tamon mangatibay ana ha pantotompel, piro no kahalako ya pangingintindi moyo ha maski anyay bagay ay ipalinaw nin Diyos komoyo. 16 Hay ka-ilangan bongat ay ipagpatoloy tamo nin honolen baytoy natotowan tamo.

17 Pawpatel ko, manowad kawo kongko, boy obsirbawan moyoy biyay nin tawtawoy nipampanowad ana kongko. 18 Hay betbet kon hinalità komoyo hin hato, boy an-itangihtangih ko et nin halita-en komoyo hapa-eg ya ma-in malakè ya tawo ya kawka-away ni Pangino-on Hisokristo ta angkakit ha biyay la ya hila ay salongat ha an-itorò ya tongkol ha pagkamati na hin impakò ya ha koroh. 19 Hila ay mipalako ha kaparosawan ya ayin anggawan, ta hay andiyosen la ay mangala-et ya kalabayan nin nawini la, boy hay an-ipagmalhay la ay bawbagay ya dapat ikareng-ey. An-ihipen lan bongat ya bawbagay bayri ha babon lotà. 20 Piro hitamo ay alwan ombayro, ta hay talagan dogal tamo ay ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Bayro mangibat ya Mapangilibri ya hi Pangino-on Hisokristo ya an-anti-en tamo ya lomateng. 21 Bayowen nay nawini tamo ya ma-in kamatyan, ta gaw-en na nin ayin kamatyan nin bilang ha nawini na ya ma-in maganday kahawangan. Hay gamiten na nin pamayon nawini tamo ay kapangyariyan na ya pinamahokò na nin kaganawan bagay.

4

Bawbibilin

1 Anlabiyen kon pawpatel ya angkalengewan ko, hikawo ya kaligawan ko boy primyo ko ha panggogomawà ko. Panatiliyen moyo nin hikawo ay matibay ha Pangino-on.

2 Andawaten ko komoyo, Iyodiya boy Sintiki, ya misondò kawoyna ta hikawo ay mipatel ha Pangino-on. 3 An-ipaki-ilgo ko komo, tapat kon kalamo, tambayan mo bayti ya loway babayi ta hila ay kalamo kon nagpagal nin nangibahwag nin Mahampat ya Balità. Kalamo nawen hi Kliminti boy kanayon et ya kawkalamowan ko ya hay ngawngalan ay nakaholat ha libro nin Diyos. Bayro nakaholat ya ngawngalan nin tawtawoy ma-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos.

4 Pirmi kawon magtowà ha Pangino-on. Anhalita-en kon oman komoyo ya magtowà kawo.

5 Ipakit moyoy kahampatan nakem moyo ha kaganawan tawo. Hay Pangino-on ay marani anan lomateng. 6 Agkawo magolo nin tongkol ha anyaman ya bagay, no alwan ha panalangin moyo ay awoken moyo ha Diyos ya kaganawan panganga-ilangan moyo nin ma-in lamoy pasasalamat. 7 No ombayri ya gaw-en moyo, Diyos ya ampambin katinekan ya ahè makwan intindiyen nin tawo ay hiyay mambin katinekan nin nakem boy pangingihip moyo banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo.

8 Hapa-eg, pawpatel ko, hay kalampohan kon halita-en komoyo bayri ha holat ko ay ihipen moyoy anyaman ya bagay ya pinakamahampat boy kaporipori. Ihipen moyo et ya bawbagay ya kaptegan, matampà, matoynong, malinis, kalabaylabay, boy kagalanggalang. 9 Gaw-en moyoy kaganawan bagay ya natotowan moyo kongko, kateng hatoy tinanggap, nalengè, boy nakit moyo kongko. Ha ombayro ay anti komoyo ya Diyos ya ampambi nin katinekan.

Pasasalamat ha intambay

10 Masyadoy kaligawan ko ha Pangino-on ta hapa-eg ha nalabah ya malakè ya pana-on ay lalò kon natanam ya pangimalasakit moyo kongko. Tandà ko ya agmoyo ko anliwawan. Kayà bongat ay ayin kawon mapangipagtanan nin itambay moyo kongko. 11 Agko anhalita-en bayti nin banà ta ampagkakolang ako, ta natotowan ko nin mag-in akon kontinto ha anyaman ya kapapa-hal ko. 12 Naranasan ko ya ka-irapan boy ka-inomayan. Ha anyaman ya kapapa-hal ya an-arapen ko ay natotowan kon mag-in kontinto, bohoy ako man o mabitil, ka-inomayan man o maskin ka-irapan. 13 Maski anyay kapapa-hal ko ay ma-in akon kakhawan nin gomawà nin anyaman ya bagay, ta hi Pangino-on Hisokristo ya ampamakhaw kongko.

14 Ombayro man ay mahampat ya pamakiramay moyo kongko ha pagdanas ko nin kadya-dya-an. 15 Mismon hikawoy tawtaga Pilipos ya magtandà nin hin nog-alih ako ha Masidonya ta ompisawan ko nin i-aral ya Mahampat ya Balità, ha kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ay hikawon bongat ya nambi kongko nin tambay. 16 Maski hin anti koyna ha siyodad nin Tisalonika ay alwan bongat miminghan moyo kon pinagtanan nin tambay. 17 Alwan ha labay kon mananggap nin igwà moyo kongko, ta hay talagan an-ikaliga ko ay hay kapakinabangan ya tanggapen moyo nin banà ha panggawà moyon kahampatan. 18 Anti ana kongkoy kaganawan ka-ilangan ko boy mas et ha angka-ilanganen ko. Nag-in akon bastanti banà ha impagtan moyo ya gintan kongko ni Ipaprodito. Habayti ya impagtan moyo nin para ha Pangino-on ay bilang bangoh ya labaylabay nan tanggapen boy ampakapakonsowilo kona. 19 Ha ahè mangaka-oboh ya kayamanan nin Diyos ay igwà na komoyo ya kaganawan angka-ilanganen moyo nin banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. 20 Hay Tatay tamoy Diyos ay poriyen nin ayin angga. Amin.

21 I-abot moyo ya pangongomosta nawen ha kaganawan ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo, hatoy nag-in tawtawo nin Diyos. Hay kalamo koy pawpatel bayri ay ampangomosta komoyo. 22 Kaganawan anti bayri ya nag-in tawtawo nin Diyos ay ampangomosta komoyo, lalo-lalò ana bayti ya ampipagtrabaho ha palasyo nin pinakapo-on ya an-ingaten Sisar.

23 Hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayin mambi nin kahampatan komoyon kaganawan.

Kolosas

1

2

3

4

HAY HOLAT NI PABLO HA TAWGAGA

KOLOSAS

1

1 Hiko hi Pablo ya hogò ni Pangino-on Hisokristo nin banà ha kalabayan nin Diyos. Hi Timotiyo ya patel tamo ha Pangino-on ay kalamo ko nin ampanolat nin habayti 2 ya para komoyon nag-in tawtawo nin Diyos bahen ha siyodad nin Kolosas, komoyon pawpatel ya mangatibay ana ha pantotompel nin banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. Hay Tatay tamoy Diyos ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Panalangin boy pamasalamat

3 Ha pangipanalangin nawen komoyo ay pirmi kayin ampasalamat ha Diyos ya Tatay ni Pangino-on tamon Hisokristo 4 banà do ha nabalita-an nawen ya tongkol ha pantotompel moyo koni Pangino-on Hisokristo boy panlalabi moyo ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos. 5 Angkagawà moyo bayti ta ma-in kawon an-asawan tanggapen lano ya inhandà anan para komoyo do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habayti ya an-asawan moyo ay nalengè moyoyna pa-ibat et hin primiron in-aral komoyo ya kaptegan ya Mahampat ya Balità. 6 Habayti ya Mahampat ya Balità ay ampibahwag ana ha kaganawan dogal bayri ha babon lotà, boy ampamayo nin biyay nin tawtawo bilang ombayro komoyo pa-ibat hin nalengè boy na-intindiyan moyo ya kaptegan ya tongkol ha kahampatan pangingangalo nin Diyos ha mawmakasalanan. 7 Hay nangitorò komoyo nin habayti ay hi Ipapras ya anlabiyen nawen. Hiya ay kalamowan nawen nin ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo boy angkapahimala-an ya. Gineperan nay gawà nawen bahen komoyo. 8 Hiya ya nangibalità konnawen nin tongkol ha panlalabi moyo ha kanayon banà ha panggogomawà komoyo nin Ispirito nin Diyos.

9 Kayà pa-ibat hin nalengè nawen bayti ya tongkol komoyo ay pirmi nawen kawon an-ipanalangin. Andawaten nawen ha Diyos ya ipatandà na komoyo ya kalabayan na emen kawo magkama-in karonongan mangintindi nin an-itorò komoyo nin Ispirito nin Diyos. 10 Ombayro ya an-ipanalangin nawen emen hay biyay moyo ay mag-in karapatdapat ha Pangino-on, boy emen ha kaganawan paraan ay mapakonsowilo moyo ya, boy emen pirmi kawon makagawà nin kawkahampatan, boy emen mapahanan et ya pagkatandà moyo ha Diyos. 11 Andawaten nawen et ya hay ahè makwan ihipen ya kapangyariyan nin Diyos ay patoloy mamakhaw komoyo emen ha kaganawan bagay ay maliga kawon makapagte-eh nin ma-in kapasinsyawan. 12 Hikawo dayi ay pasalamat ha Tatay ya Diyos ya ginomawà komoyo emen kawo mag-in karapatdapat nin makapaki-atag ha mana ya an-i-antì nan igwà ha nag-in tawtawo na lano do ha kahawangan ha ka-ari-an na. 13 Inlibri na tamon inalih ha karegleman ya angkasakopan ni Satanas boy ingkambya na tamo ha angkasakopan nin pinakalabilabi nay Anak na 14 ya nantolò ya dayà nin nambeh kontamo boy namatawad nin kawkasalanan tamo.

Ayin maka-igit koni Pangino-on Hisokristo

15 Hay Diyos ay ahè angkakit, piro no pangno hi Pangino-on Hisokristo ay ombayro ya Diyos. Ha kaganawan pinalsa ay ayin maka-igit koni Pangino-on Hisokristo ta biha pinalsay kaganawan, hiya ay hiyayna. 16 Ha panggogomawà kona nin Diyos ay pinalsa nay kaganawan anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy kaganawan anti bayri ha babon lotà, kaganawan angkakit boy ahè angkakit, mag-in aw-anghil ya mangahampat kateng aw-anghil ya nipanloma-et, ompisa ha kapo-onpo-onan angga ha ka-o-oltimowan. Kaganawan nin habayti ay pinalsa na ha panggogomawà kona nin Diyos boy habayti ay para et kona. 17 Biha pinalsa ya kaganawan, hiya ay hiyayna; boy ha kapangyariyan na, kaganawan bagay ay ampanatili nin anti ha ayos. 18 Hiya ya ampamo-on ha kaganawan gropon mangama-in katetpel ha Diyos, ta hiya ya pinagka-olo la boy hila itaman ya pinagkanawini na. Hay biyay nin habayti ya pinagkanawini na ay kona ampangibat. Hiya ya ka-ona-onawan nabiyay oman ya agana nati. Bayro matanda-an ya ayin maka-igit kona ha maski anyay bagay. 19 Labay nin Diyos nin ma-ipatandà ya lobos ya pagkaDiyos ni Pangino-on Hisokristo, 20 boy nilabay na ya banà koni Pangino-on Hisokristo ay pakarani kona ya tawtawo. Kayà banà ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo ha koroh boy pantolò nin dayà na, kaganawan pinalsa ha langit boy ha babon lotà ay nagkama-in nin pamakisondò ha Diyos.

21 Hin hato, hikawo ay marayò ha Diyos boy ka-away na kawo pon nin banà ha kala-etan nin pangingihip boy gawgawà moyo. 22 Piro hapa-eg, hikawo ay kasondò nin Diyos. Hay nangipakisondò komoyo ha Diyos ay hay pangyayari ya nag-in tawo hi Pangino-on Hisokristo boy nati ya emen kawo maka-arap ha Diyos nin hikawo ay malinis ta ayin kasalanan ya ma-ipintas komoyo. 23 Ka-ilangan balè nin hikawo ay manatilin mapteg boy matibay ha katetpel moyo. Agmoyo pa-olayan nin ma-alih ya pag-asa moyo ha nalengè moyoy Mahampat ya Balità. Habayti ya Mahampat ya Balità ay na-i-aral ana ha maski ayrin dogal bayri ha babon lotà. Hiko hi Pablo ay nag-in magsisirbi ya mangi-aral nin habayti.

Hay pagsisirbi ni Pablo ha ampipantompelha Pangino-on

(Ipiso 3:1-13)

24 Hapa-eg ay ma-in akon kaligawan ha pagdanas ko nin kadya-dya-an nin banà komoyo. Habayti ya antanamen ko ha nawini ko ay kapopon-an nin kadya-dya-an ya dinanas ni Pangino-on Hisokristo alang-alang ha kaganawan gropon mangama-in katetpel kona ya kowinta nawini na. 25 Hiko ay ginawà nin Diyos nin magsisirbi na ha ampipantompel kona lalo-lalò komoyon alwan Hawhodiyo emen hay Halità na ay ma-ipatandà nin lobosan. 26 Pa-ibat hin hato, habayti ay ahè impatandà nin Diyos ha ka-ona-onawan lawlipì angga ha nipanhomonoy lawlipì, piro hapa-eg ay impatandà na kontamon nag-in tawtawo na. 27 Inihip nin Diyos ya hay agna pon impatandà ya pinakamahampat boy papag-ispantawan ay ipatnag na ha kaganawan kateng komoyon alwan Hawhodiyo. Habayti ay hay pama-iri ni Pangino-on Hisokristo ha nakem moyo. Banà bayri ay ma-in kawon pag-asa ya lano ay anti kawo ha katatag-ayan do ha kama-inan nay dogal ya ahè makwan ihipen ya kagandawan. 28 Kayà hi Pangino-on Hisokristo ya an-i-aral nawen ha kaganawan tawo boy ampanoro-an nawen hila emen aghila magkamalì. Hay karonongan nawen nin mangi-aral konla ay gawà nin Diyos emen tomibay ya pantotompel la koni Pangino-on Hisokristo anggan lano ha omarap hila ha Diyos. 29 Banà ha panggogomawà kongko ni Pangino-on Hisokristo ay ma-in akon kakhawan ya ampagsikap gomawà nin habayti.

2

1 Labay kon matanda-an moyo no pangnoy pangimalasakit ko komoyon ampipantompel ha Pangino-on bahen ha Kolosas kateng ha Lawdisya boy ha kaganawan nin ahè et nakakit kongko nin pirsonal. 2 Anggaw-en ko bayti emen homkaw ya nakem moyo boy emen mag-in mahene ya pamilalabi moyo. Paka-intindiyen moyoy kaptegan ya natotowan moyo emen lalò moyon matanda-an ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ya hin hato ay ahè pon impatandà ha tawtawo, piro hapa-eg, hiya ay impatandà ana kontamo nin Diyos. 3 Hiya ya magtandà nin kaganawan bagay ta hay karonongan nin Diyos ay anti kona. Kayà kaganawan bagay ay hiya ya makapipatandà ha tawtawo.

4 Anhalita-en ko bayti komoyo emen agkawo maloko nin hinoman ya ampaghalità nin kabongkokan ya ampakarahoyò. 5 Maski ayin ako bahen komoyo ay anti komoyo ya nakem ko. Angkatowà ako ha kahampatan nin pamilalamo moyo boy ha katibayan nin katetpel moyo koni Pangino-on Hisokristo.

Hi Pangino-on Hisokristo ya towaren tamo

6 Banà ta tinanggap moyo hi Pangino-on Hisokristo nin Pangino-on moyo ay manowad kawo kona ha pamakilamo moyo kona. 7 Hay katetpel moyo koni Pangino-on Hisokristo ay payamoten moyo ha nakem moyo emen homkaw boy tomibay bilang ombayro ha intorò komoyo, boy lalò kawon magpasalamat ha Diyos.

8 Mag-atap kawo emen agkawo magtan ha alwan peteg ya tawtorò boy ha na-iknawan ya aw-aral ya ayin kawkakokowinta, ta habayto ay kagagaw-an nin mangala-et ya aw-ispirito; alwan torò ya nangibat koni Pangino-on Hisokristo. 9 Hi Pangino-on Hisokristo ay talagan Diyos. Lobos ya pagkaDiyos na maski nag-in yan tawo. 10 Kayà banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo ay lobos ana komoyo ya biyay ya bilang biyay nin Diyos. Hiya ya makapangyariyan ha kaganawan ampipamo-on ya ahè ampikakit, mag-in mangahampat o mangala-et. 11 Ha kawkapanogo-an, hay Hawhodiyo ay ka-ilangan patolì emen hila tanggapen nin Diyos. Piro komoyo ay alwan ombayro, ta ha pamahimalà moyo koni Pangino-on Hisokristo ay nilinisan nay nakem moyo emen hikawo ay ahè magkama-in nin kalabayan nin manggawà kala-etan. 12 Hay paminyag komoyo ay ombayri ya labay totolen: hin intabon hi Pangino-on Hisokristo ay kowinta nakalamo na kawo nin intabon boy kowinta nakalamo na kawo et nin nabiyay oman. Ombayroy pangyayari komoyo ta hay kapangyariyan nin Diyos ay anteplan moyo banà ha pamiyay nan oman koni Pangino-on Hisokristo.

13 Ha tegteg nin Diyos, hikawo hin hato ay kowinta nati nin banà ha kawkasalanan boy ha agmoyo panhomonol ha kawkapanogo-an nin Diyos ta alwa kawon Hodiyo. Piro hapa-eg, hay Diyos ay nambi komoyo nin bayoy biyay banà ha pantotompel moyo koni Pangino-on Hisokristo. Hapa-eg ay pinatawad ana nin Diyos ya kaganawan kasalanan tamo. 14 Hay ka-alaga-an nin kaganawan kapanogo-an ya nakaholat ya kowinta ampane-el kontamo ay inalih nin Diyos. Habayto ay na-alih hin hi Pangino-on Hisokristo ay nati nin impakò ha koroh. Kayà tandà tamo ya hitamo ay agana maparosawan. 15 Hin nati hi Pangino-on Hisokristo ha koroh ay tinalo nin Diyos hi Satanas kateng kawkalamowan ni Satanas, boy impatnag nin Diyos ha kaganawan ya hi Pangino-on Hisokristo ya nanalo.

16 Kayà agkawo mag-in honolhonolan ha tawtawo ya mipaghalità komoyo no anyay dapat moyon kanen o inomen, o tongkol ha pawpista, o no anyay dapat gaw-en no bayoy bowan, o no anyay allo ya dapat pa-inawa ya tawtawo. 17 Habaytoy kawka-ogali-an ay kowinta aninon bongat nin hatoy ampalatngen. Hiya ay napalateng ana ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo. 18 Ma-in et nin tawtawoy mawmanonorò ya ampipaghalità nin nakakit hila nin pawpapag-ispantawan. Hay an-itorò la et ay magmaka-aypà kanwarì nin nakem boy homamba ha aw-anghil. Piro agkawo minto-o konla ta habaytoy anhalita-en la ay na-ibat ha kala-etan nin pagnanakem la ta hila ay ampipagmalhay. 19 Haba-in ya ombahen ya tawtawo ay ayin anan koniksyon ha kowinta olo ya hi Pangino-on Hisokristo. Hiya ay kowinta olo nin kowinta nawini na ya ampipantompel kona. No pangno angka-ibat ha olo ya ikakhaw boy ikapa-hey nin pawpilpo-an boy lawlamad ay ombayro itaman nin ampangibat koni Pangino-on Hisokristo ya ikakhaw boy ikapa-hey nin kaganawan parti nin nawini na emen hila magkama-in nin pagmimiha kompormi ha kalabayan nin Diyos.

Hikawo ay kowinta nati hin nati hi Pangino-on Hisokristo

20 Hapa-eg, banà ta kowinta nati kawo nin kalamo ni Pangino-on Hisokristo hin nati ya, hay mangala-et ya aw-ispirito ay alwaynan makapangyayari komoyo. Piro antà ansomigi kawo et homonol ha na-iknawan ya kawka-ogali-an ya anggaw-en nin ayin katetpel ha Diyos? 21 Alimbawà, ma-in maghalità nin, “Alwan dapat mangoligtan nin habayti,” o maghalità nin, “Alwan dapat mangan nin haba-in ni manggapà”. 22 Hay labay totolen ay hatoy bawbagay ya angka-oboh no anggamiten. Kagagaw-an bongat ihip nin tawo baytoy ombayroy an-ipanogò boy an-i-aral. 23 Andap tamo no ma-in hilan karonongan ta hay hampat nin gawgawà la boy ampagmaka-aypà hila. Ampadya-dya-an la et ya sarili lan nawini ta andap la no ha ombayro ay aghila maka-ihip kala-etan. Piro ha kaptegan, habaytoy an-itorò la ay ahè makapendan ha tawo nin maghangad nin kala-etan.

3

Banà ha pangabiyay oman ni Pangino-on Hisosay magkama-in tamon bayoy biyay

1 Hapa-eg ay ma-in kawoyna nin biyay ya bilang biyay nin Diyos ta kowinta nabiyay kawon oman nin kalamo ni Pangino-on Hisokristo hin nabiyay yan oman. Kayà pagmalasakitan moyo ha nakem moyo ya bawbagay ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ta anti bayro hi Pangino-on Hisokristo ya ampiknò ha bandan wanan nin Diyos nin ampamo-on. 2 Nakemen moyoy bawbagay ya anti bayro, alwan hatoy bawbagay ya an-ikaliga bayri ha babon lotà; 3 ta hikawo ya kowinta nati hin hato ay ma-in anan biyay hapa-eg ya bilang biyay nin Diyos, ta banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo ay kalamo na kawon anti ha Diyos. 4 Hi Pangino-on Hisokristo ya nambi kontamo nin bayoy biyay. Pagbira na bayri ay makilamo tamo kona boy magkama-in tamon kagandawan nin emen ha kagandawan na ya ahè makwan ihipen.

5 Kayà sopilen moyoy kalabayan nin nawini moyo ha gawgawà ya ombayri: panggogomawà nin ka-alayan ya bilang ha pamabayi boy pamakilalaki, pangihip nin karemekan, boy panggawà nin kala-etan. Agkawo pakakamkam ta no mangamkam kawo, hay bawbagay ya angkamkamen moyo ay habaytoy andiyosen moyo. 6 Hay ampipanggawà nin ombayro ay parosawan nin Diyos ta anhomombalang hila kona. 7 Hin agkawo et tinompel ha Diyos ay ombayroy anggaw-en moyo ta kala-etan ya makapangyayari komoyo.

8 Piro hapa-eg ay alihen moyo bayti ya ombayri ha biyay moyo: mapahang, mabayani, mangihip boy maghalità ikala-et nin kapara, boy maghalità nin kawkaremekan. 9 Agkawo magbongkok ha miha ta miha, ta hay gawì nin da-an moyon pagkatawo ya ma-ilig gomawà nin kala-etan ay inalih moyoyna. 10 Habaytoy da-an moyon pagkatawo ay nabayoyna. Hay Diyos ay sigisigin ampamayo komoyo emen lalò kawon mag-in nin bilang kona ya namalsa komoyo, boy emen moyo ya matanda-an nin mahampat. 11 Hapa-eg ha bayo kawoyna ay ayin bali no Hodiyo kawo man o alwa, no anhomonol kawo man o ahè ha kawkapanogo-an, no ma-in kawo man o ayin pinag-aralan, boy no alilà kawo man o alwa. Ayin bali maski hino kawo man ta hay pinakama-alagà ha kaganawan ay hi Pangino-on Hisokristo, boy hiya ay anti ha kaganawan antompel kona.

12 Hikawo ay nilabi nin Diyos boy pinilì na kawo nin para kona; kayà hikawo ay magbayo nin pag-o-ogalì. Hikawo ay dapat mag-in ma-ingangalowen, ma-osay, mapagmaka-aypà, ma-amey ya nakem, boy mapasinsya. 13 Mididispinsa kawo boy mipapatawad. No pangno kawo pinatawad nin Pangino-on ay ombayro itaman ya pamatawad moyo. 14 Hay igit ha kaganawan ay milalabi kawo emen mag-in mahampat ya pamilalamo moyo. 15 Payagan moyo nin hi Pangino-on Hisokristo ya mamo-on ha nakem moyo emen kawo magkama-in nin katinekan. Hay bara-nan nin pamilì komoyo ni Pangino-on Hisokristo ay emen kawo mangapimimiha nin mahampat, ta hikawo ay kowinta nawini ni Pangino-on Hisokristo. Pirmi kawon pasalamat ha Diyos. 16 Hay aral ni Pangino-on Hisokristo ay pakapapanatiliyen moyo ha nakem moyo. Paka-osayen moyoy pamitotorò moyo, mipapangaralan kawo, boy magkanta kawo nin pamomori ha Diyos boy pamasalamat ya ampangibat ha nakem moyo. 17 Anyaman ya anggaw-en moyo, ampaghalità man o anggomawà ay ikapori dayi nin ngalan ni Pangino-on Hisos, boy iparaan moyo kona ya pasasalamat moyo ha Diyos.

Hay pamilalamo

(Ipiso 5:22; 6:1-9; 1 Pidro 2:18; 3:1-7)

18 Hikawoy bawbabayi, pasakop kawo ha ahawa moyo, ta ombayroy nararapat ogali-en nin ampipantompel ha Pangino-on. 19 Hikawo itaman ya lawlalaki, labiyen moyoy ahawa moyo boy agkawo pakabagsit konla. 20 Hikawoy aw-anak, ha kaganawan bagay ay honolen moyoy mawmato-antawo moyo emen mangonsowilo komoyo ya Pangino-on. 21 Hikawoy tawtatay, hay aw-anak moyo ay agmoyo pakahigpitan emen aghila ma-lihan ganan gomawà nin kahampatan. 22 Hikawoy aw-alilà, pakahonol kawo ha aw-amo moyo. Ha pagsisirbi moyo konla ay gomawà kawo maski angkakit la kawo o ahè. Pakatibolosen moyo ya nakem moyo nin homonol konla nin alwan banà ha kalabayan moyo nin mapakonsowilo hila. Ha ombayroy pagsisirbi moyo, hikawo ay anggomalang ha Pangino-on. 23 Anyaman ya gaw-en moyo ay pakatibolosen moyoy nakem moyo nin gomawà. Ha ombayro ay ampakapagsirbi kawo ha Pangino-on, alwan ha tawo. 24 Agmoyo liwawan ya lano, hay Pangino-on ay ma-in igwà komoyo ya inhandà nan para ha aw-anak na, ta hi Pangino-on Hisokristo ay ampagsirbiyan moyo. 25 Kayà tanda-an moyo ya hay tawoy nanggawà nin kala-etan ay gantiyen nin Pangino-on. Hay iganti kona ay kompormi ha nagawà nay kala-etan, ta hay Pangino-on ay ayin ampili-en ya tawo.

4

1 Hikawo itaman ya mangama-in aw-alilà, paka-osay kawo ha aw-alilà moyo boy gaw-en moyo konla ya nararapat. Ihipen moyo ya hikawo man ay ma-in Pangino-on ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na.

Wawali

(Ipiso 6:18-20)

2 Agkawo homawà manalangin no alwan pakatibolosen moyoy nakem moyo ha panalangin moyo, boy agmoyo liwawan nin magpasalamat ha Diyos. 3 Kateng hikayi ay ipanalangin moyo emen kayi ihandà nin Diyos nin mangi-aral nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo ya hin hato ay ahè pon impatandà. Hiko ay anti bayri ha pirisowan nin banà ha pangi-aral ko ha tawtawo nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 4 Ka-ilangan ipanalangin moyo ya mag-in malinaw ya pangi-aral ko ha tawtawo, ta hay gawà ya habayti ay impahimalà kongko nin Diyos. 5 Mag-in kawon maronong ha pamakilamo moyo ha tawtawoy ahè ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo. Agmoyo sayangen ya pana-on nin ahè i-aral konla hi Pangino-on Hisos. 6 Pakahampaten moyoy pamaki-ilgo moyo konla emen hila gomana nin manlengè komoyo, ta hay mahampat ya pag-i-ilgo ay emen ahin ya ampamalahap nin pamamangan. Ha kahampatan nin pag-i-ilgo moyo ay matanda-an moyo no pangno kawo tombay ha pawpastang la komoyo.

Kalampohan pangongomosta

(Ipiso 6:21-22)

7 Hapa-eg, kaganawan bagay ya tongkol kongko ay hi Tikiko ya mangibalità komoyo. Hiya ay patel ha Pangino-on ya anlabiyen ko. Kalamowan ko yan ampagsirbi ha Pangino-on boy angkapahimala-an ya ha pagsisirbi na. 8 Hay bara-nan nin pangihogò ko koni Tikiko nin mako bahen komoyo ay ibalità na ya kapapa-hal nawen bayri emen mapaligha ya nakem moyo. 9 Hay taga bahen ya kalamo nan mako komoyo ay hi Onisimo ya tapat ya patel ya anlabiyen. Hilay lowa ay mangibalità komoyo nin kaganawan ampangyari bayri. 10 Hi Aristarko ya kapariho kon nakapiriso ay ampangomosta komoyo. Hi Markos ya pinghan ni Birnabi ay ampangomosta simpri komoyo. Hin hato ay hinalità koyna komoyo ya tongkol ha pamako bahen ni Markos. No lomateng ya bahen ay tanggapen moyo yan mahampat. 11 Hi Hisos ya an-ingaten et Hosto ay ampangomosta simpri komoyo. Ha kaganawan Hodiyoy ampipantompel ha Pangino-on ay hilan bongat bayti hili Aristarko, Markos, boy Hosto ya Hawhodiyoy ampanambay kongko ha pangangaral ko nin tongkol ha ka-ari-an nin Diyos. Angkahahaliwa la ko banà ha masyadoy tambay la kongko. 12 Hi Ipapras ya kabanowa moyo ay ampangomosta simpri komoyo. Hiya ay magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo. An-ipakapapanalangin na ya hay pantotompel moyo ay homkaw boy tomibay emen agkawo magtan ha tawtorò ya alwan peteg boy emen moyo mahonol ya an-ipagawà komoyo nin Diyos. 13 Ampaptegan ko komoyo ya tongkol koni Ipapras, ta masyadoy pangimalasakit nan magtrabaho nin para bahen komoyo, boy para ha tawtaga Lawdisya boy Hirapolis. 14 Hi Lokas ya anlabiyen tamoy doktor kateng hi Dimas ay ampangomosta simpri komoyo. 15 Ikomosta moyo ko ha pawpatel ya taga Lawdisya. Ikomosta moyo ko et koni Nimpas kateng do ha ampititipon ha bali na, hatoy gropon ampipantompel ha Pangino-on.

16 Pangayarì nin ibaha komoyo bayti ya holat ay ipagtan moyo itaman ha Lawdisya emen ma-ibaha bayro ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. Hato itaman ya holat ya impagtan ko konla ay bahawen moyo. 17 Halita-en moyo koni Arkipo ya geperan nay gawà na ya impahimalà kona nin Pangino-on. 18 Hapa-eg habayti ya pangongomosta ko komoyo ay mismon hiko hi Pablo ya nanolat. Ihipen moyoy pagkapiriso ko boy ipanalangin moyo ko. Hay Diyos ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyo.

1 Tisalonika

1

2

3

4

5

HAY PRIMIRON HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

TISALONIKA

1

1 Hiko hi Pablo, kalamo hi Silas, boy hi Timotiyo ya ma-in holat nin habayti ya para komoyon gropon mangama-in katetpel ha Tatay ya Diyos boy koni Pangino-on Hisokristo bahen ha siyodad nin Tisalonika. Hay Diyos ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay pantotompel nin tawtaga Tisalonika

2 Hikawoy kaganawan ay pirmi nawen an-ipagpasalamat boy an-ipanalangin ha Diyos. 3 Ha pangipanalangin nawen komoyo ha Tatay tamoy Diyos ay pirmi nawen angkapanemteman ya kahampatan nin gawgawà moyo nin banà ha pantotompel, kateng pawpagal moyo nin magtrabaho nin banà ha panlalabi moyo ha Diyos, boy matibay ya pan-o-omasa moyo koni Pangino-on Hisokristo.

4 Pawpatel ya anlabiyen nin Diyos, tandà nawen ya hikawo ay pinilì nin Diyos. 5 Hay pangi-aral nawen komoyo nin Mahampat ya Balità ay alwan ha halità bongat, no alwan pinaptegan et komoyo nin Makapangyariyan ya Ispirito nin Diyos. Tandà moyo ya hin anti kayi bahen komoyo, habayti ya an-i-aral nawen ay pinaptegan nawen komoyo ha biyay nawen para ha ikahampat moyo. 6 Hikawo ay nanowad konnawen boy ha Pangino-on; kayà maski nagdanas kawo nin kawkadya-dya-an, hay in-aral nawen komoyo ay tinanggap moyo nin ma-in kaligawan ya nangibat ha Ispirito nin Diyos. 7 Kayà hikawo itaman ay nag-in alimbawà ha kaganawan ampipantompel ha Pangino-on bahen ha probinsyan Masidonya kateng ha probinsyan Akaya. 8 Hay halità nin Pangino-on ay komoyo na-ibat ya pamibahwag. Hay pinibahwagan ay alwan bongat ha probinsiyan Masidonya boy ha probinsyan Akaya, no alwan maski ayri kayi makon dogal ay angkabalita-an nawen ha tawtawo ya tongkol ha pantotompel moyo ha Diyos. Kayà alwaynan ka-ilangan nin maghalità kayi nin anyaman ya tongkol komoyo. 9 Hilaynay tawtawo ya ampangibalità konnawen nin tongkol ha kahampatan nin pananggap moyo konnawen hin anti kayi bahen komoyo. An-ibalità la et konnawen no pangno moyo inalih ya pantotompel moyo ha alwan peteg diyos, ta ampagsirbi kawoyna ha peteg Diyos ya angkabiyay. 10 An-ibalità la et konnawen no pangno moyo an-anti-en ya panlomateng nin Anak nin Diyos ya hi Apo Hisos ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Mismon hi Apo Hisos ya nati ya biniyay oman nin Diyos, ta hiyay mangilibri kontamo ha kaparosawan ya iparosa nin Diyos.

2

Gawgawà ni Pablo hin anti ya ha Tisalonika

1 Pawpatel, tandà moyo ya hay pamako nawen bahen komoyo ay nagkama-in nin kahampatan. 2 Tandà moyo et ya biha kayi nako bahen ay nagdanas kayi nin kawkadya-dya-an boy kawkakareng-eyan hin anti kayi ha siyodad nin Pilipos. Ombayro man, hay Diyos ay nambi konnawen nin hokaw nakem emen hay Mahampat ya Balità nin Diyos ay ma-ibalità nawen komoyo maski malakè ya tawo ya ansomalongat konnawen. 3 Hay pangangaral nawen komoyo ay ahè na-ibat ha kamali-an, ha karemekan nin motibo, o ha panloloko, 4 no alwan napaptegan nin Diyos ya karapatdapat nan ipahimalà konnawen bayti ya Mahampat ya Balità na. Hay ampakonsowilowen nawen ay alwan tawo no alwan Diyos ya ampakatandà nin pagnanakem nawen. 5 Tandà moyo ya agkayi ampangabor-abor komoyo boy tandà nin Diyos ya hikayi ay ahè ampagkakanwarì. Ayin ha ihip nawen ya magkakanwarì kayi para makakwa komoyo nin kowalta.

6 Agnawen anghangaren ya poriyen moyo kayi o poriyen nin kanayon 7 maski ma-in kayi nin karapatan ha ombayro ta hikayi ay hawhogò ni Pangino-on Hisokristo. Ombayro man, hikawo ay pinapakanawa nawen nin bilang kayi ha nanay ya ampangasiwà nin sarili nan anak. 8 Banà ha panlalabi nawen komoyo ay alwan bongat Mahampat ya Balità ya nangibat ha Diyos ya inggawà nawen komoyo no alwan kateng sarili nawen. Hikawo ay talagan ampakalalabiyen nawen! 9 Warì agmoyo angkapanemteman, pawpatel, ya hin anti kayi bahen komoyon ampangi-aral nin Mahampat ya Balità ay nagpagal kayi nin nagtrabaho? Allo yabi kayin ampagtrabaho emen agkayi makabyat komoyo.

10 Mismon hikawo boy Diyos ya makapapteg nin hay pamakilamo nawen komoyon ampipantompel ha Pangino-on ay tapat, mahampat, boy ayin kapintasan. 11 Tandà moyo et no pangno nawen anwawaliyan ya balang miha komoyo boy ampakhawen ya nakem. Emen moyo kayin tatay ta an-itowad nawen kawo nin bilang sarilin aw-anak. 12 Kayà dinawat nawen komoyo ya manggawà kawo nin kahampatan boy mamiyay kawon karapatdapat ha Diyos, ta hiya ya nangingat komoyo nin makilamo kona do ha dogal ya ampag-ari-an na emen kawo magkama-in kagandawan ya ayin kapara ya mangibat kona.

13 Pirmi kayin ampagpasalamat ha Diyos ta hay in-aral nawen komoyo ya Halità nin Diyos ay tinanggap moyo. Habayto ya tinanggap moyo ay tandà moyo ya alwan halità nin tawo, no alwan peteg ya halità ya Halità nin Diyos. Talagan peteg ta anggomawà ha biyay moyon ampipantompel ha Pangino-on. 14 Pawpatel, hikawo man ay nagdanas nin kawkadya-dya-an nin bilang ombayro ha nangyari ha tawtawoy ampakilamo koni Pangino-on Hisokristo, hatoy gawgropon mangama-in katetpel ha Diyos do ha probinsyan Hodiya. Hay namadya-dyà konla ay Kawkahodiyo la. Ombayro itaman komoyo ta hikawo ay pinadya-dya-an nin sarili moyon kawkabanowa. 15 Hawhodiyo ya namati koni Pangino-on Hisos boy ha pawpropita nin Diyos, boy hila et ya nangipataboy konnawen. Hay Diyos ay ahè ampangonsowilo konla boy hila ay kontra ha kaganawan tawo. 16 Hay tongkol ha kalibriyan ya an-i-aral nawen ay an-ibawal lan i-aral nawen ha alwan Hawhodiyo emen hay alwan Hawhodiyo ay ahè malibri. Kayà sobrayna ya panggawà la nin kasalanan. Banà bayri ay tanggapen laynay kaparosawan ya iparosa konla nin Diyos.

Labay tibawen ni Pablo ya pawpatel na ha Pangino-on ha siyodad nin Tisalonika

17 Anlabiyen nawen pawpatel, maskin amò bongat ya pana-on nin hitamo ay nangapihihiyay ay pirmi nawen kawon an-ihipen. Ampagsikapan nawen nin makabira bahen ta angkahabek kayi nin makit nawen kawo nin pirsonal. 18 Labaylabay nawen makalako bahen. Hiko hi Pablo ay ongnoy bisis anan ampag-ablikà nin mako bahen piro ahè ampitoloy banà ha kagagaw-an ni Satanas. 19 Anyay pag-asa boy kaligawan boy primyo ya ma-ipagmalhay nawen ha arapan ni Pangino-on tamon Hisokristo ha lomateng ya? Warì alwan hikawo? 20 Talagan hikawo ya karangalan boy kaligawan nawen!

3

1-2 Kayà hin agnawen ana mate-eh ya kalabayan nawen nin makit kawo ay inhogò nawen hi Timotiyo nin mako bahen. Hiko balè ay nagkabalag ha siyodad nin Atinas. Hi Timotiyo ay patel tamo ya ampagsirbi ha Pangino-on ha pangi-aral na nin Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Inhogò nawen ya nin mako bahen nin mamatibay nin katetpel moyo boy mamakhaw nin nakem moyo 3 emen agkawo komapey nin banà ha kawkadya-dya-an ya andanasen moyo. Tandà moyo ya hitamoy ampipantompel ha Pangino-on ay talagan magdanas nin kawkadya-dya-an. 4 Maski hin anti kayi et bahen komoyo ay hinalità nawen ana komoyo ya hitamo ay magdanas nin kawkadya-dya-an. Hapa-eg ay tandà moyoyna ya ombayroy nangyari. 5 Kayà hin agkoyna mate-eh ay inhogò ko hi Timotiyo nin mako bahen komoyo emen ko matanda-an no makhaw et ya katetpel moyo. Angkahlak ako ta maka matoksò kawo ni Satanas boy ma-lihan alagà ya pangangaral nawen komoyo.

Hay imbalità ni Timotiyo

6 Hapa-eg ay kapilateng bongat ni Timotiyo nin na-ibat bahen. Mahampat ya imbalità na konnawen ya tongkol ha katetpel boy panlalabi moyo. Imbalità na et konnawen ya agmoyo kayi anliwawan, boy angkalengew kawo konnawen nin bilang konnawen ya angkalengew itaman komoyo. 7 Kayà pawpatel nawen, maski ampagdanas kayi nin kawka-irapan boy kawkadya-dya-an, hay pantotompel moyo ay ampakapapatowà konnawen. 8 Lalò kayin anlomigha ta pirmi awod matibay ya pantotompel moyo ha Pangino-on. 9 Ayin angga ya pasasalamat nawen ha Diyos banà ha pamaliga moyo konnawen. 10 Allo yabi ay an-ipakapapanalangin nawen ya makit nawen kawon oman emen kawo matambayan ha anyaman ya kakolangan et nin pantotompel moyo.

11 Andawaten nawen ya mismon Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on tamon Hisos ay mangipabira konnawen bahen komoyo. 12 Andawaten nawen et ya lalò pahanan nin Pangino-on ya panlalabi moyo ha miha ta miha boy ha kaganawan tawo bilang panlalabi nawen komoyo. 13 Hay Pangino-on ay mamakhaw et dayi nin nakem moyo emen agkawo makagawà nin kasalanan, boy emen kawo manatili nin ayin kapintasan ha arapan nin Tatay tamoy Diyos lano ha magbira hi Pangino-on Hisos ya kalamo nay aw-anghil boy kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos.

4

No pangno tamo mapakonswilo ya Diyos

1 Habayti et, pawpatel, ya labay kon ibalità komoyo: natoto kawoyna ha intorò nawen komoyo; kayà tandà moyoyna no anyay dapat moyon gaw-en ya makapakonswilo ha Diyos. Ha ngalan ni Pangino-on Hisos ay andawaten ko komoyo ya lalò kawon manggawà nin kahampatan, 2 ta tandà moyo ya hay inwawali nawen komoyo ay nangibat koni Pangino-on Hisos.

3 Labay nin Diyos ya hikawo ay mag-in nin ayin kapintasan; kayà atapan moyoy pamakilalaki boy pamabayi. 4 Dapat hikawoy lawlalaki ay mag-in marangal boy ayin kapintasan ha pamamaraan nin pag-a-ahawa moyo. 5 Alwan ha panhohomonol ha mala-et ya kalabayan nin nawini nin bilang ha anggaw-en nin tawtawoy ahè ampakabalay ha Diyos. 6 Ha ombayri ay ayin lalaki ya manggawà nin alwan tamà o mamintahi ha kapara na nin bilang ha pamabayi, ta hay Pangino-on ay anggomanti nin mamarosa ha tawoy ampanggawà nin ombayro. Habayti ay inhigpit nawen anan imbalità komoyo hin hato et. 7 Hay pinangingatan kontamo nin Diyos ay alwa nin para mag-in maremek ya pangingihip, no alwan para nin mag-in tamo nin ayin kapintasan. 8 Kayà hinoman ya ahè labay homonol ha tawtorò ay alwan tawoy agna anhonolen, no alwan Diyos ya nangigwà komoyo nin Ispirito na.

9 Tongkol ha pamilalabi moyon mipapatel ha Pangino-on ay alwa koynan ka-ilangan iholat komoyo, ta intorò ana komoyo nin Diyos ya hikawo ay milalabi. 10 Talaga itaman anlabiyen moyoy kaganawan patel moyo bahen ha probinsyan Masidonya. Ombayro man, andawaten nawen komoyo ya lalò moyo hilan pakalalabiyen.

11 Ha kaganawan gawà moyo ay dapat moyon ogali-en ya pakatinek. Agkawo maki-emen ha biyay nin ma-in biyay, no alwan iga-od moyoy sarili moyon gamet nin magtrabaho bilang ombayro ha imbibilin nawen komoyo hin hato. 12 No ombayri ya pag-o-ogalì moyo ay galangen kawo nin hatoy ahè ampipantompel ha Pangino-on, boy hay panganga-ilangan moyo ay agmoyo ipahimalà ha kanayon.

Hay mangyari ha nikati boy ha ampikabiyay panlomateng ni Pangino-on Hisos

13 Hapa-eg, pawpatel, tongkol ha nikati ya pawpatel ha Pangino-on ay labay nawen matanda-an moyo ya kaptegan emen agkawo maglelè nin bilang ha tawtawoy ayin pag-asa nin mipalako do koni Pangino-on Hisos. 14 Ampinto-o tamo ya hiPangino-on Hisos ay nati biha nabiyay oman; kayà ampinto-o tamo simpri nin ombayroy mangyari ha nikati ya nipantompel ha Pangino-on. Hila ay biyayen oman nin Diyos nin bilang koni Apo Hisos ya biniyay nan oman, ta lano ha magbira hi Apo Hisos ay makilamo hila kona.

15 An-ibalità nawen komoyo bayti ya torò nin Pangino-on: hitamoy ampikabiyay et ha allon lomateng hi Pangino-on Hisos ay ahè ma-ona ha nikati nin homakbat kona. 16 Ha allon habayto, ma-in makhaw ya manda, ma-in bosis nin anghil, ma-in tonoy tamboyok nin Diyos, boy mismon hiPangino-on Hisos ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay mag-aypà, biha hay nikati ya nipantompel koni Pangino-on Hisokristo ay hila bayto ya mika-ona nin mabiyay oman. 17 Hapa-eg hitamoy ampikabiyay ay kalamo lan magtan nin leem mamalakon tag-ay nin homakbat koni Pangino-on Hisos, ta hitamoy kaganawan ay makilamo kona nin ayin anggawan. 18 Kayà habayti ya torò ay agmoyo alihen ha nakem moyo emen kawo mangapihahaliwa.

5

Homandà ha panlomateng ni Pangino-on Hisos

1 Pawpatel, alwa nawen anan ka-ilangan iholat komoyo no makano boy no pangno mangyari bayti, 2 ta talagan tandà moyoyna ya hay panlomateng nin Pangino-on ay bilang ha mananakaw ya ahè an-asawan no makanon yabi ya biglà yan lomateng nin manakaw. 3 No an-ipalagay nin tawtawo nin ayin anan kagolowan boy ayin anan kakalimowan ay biglà lomateng konla ya kaparosawan nin bilang pangyayari ha babayi ya naboktot ya ampananam pon nin ilab biha manganak. Hay tawtawoy ombayro ay ahè makalibri ha kaparosawan.

4 Piro hikawo, pawpatel ko ay alwan bilang ha tawtawoy anti ha kowinta karegleman nin banà ha panggawà nin kala-etan. Kayà hay panlomateng nin Pangino-on ya bilang ha panlomateng nin mananakaw ay alwan biglà para komoyo. 5 Hikawoy kaganawan ay anti ha kahawangan nin bilang ha hawang nin allo, ta hikawo ay aw-anak nin Diyos. Ayin tamo ha karegleman nin bilang ha deglem nin yabi, ta ayin ana ya ka-iligan tamo nin gomawà nin kala-etan. 6 Kayà agtamo magkakatoloyan nin bilang ha kanayon, no alwan mag-in tamon pirmin handà boy magpendan ha sarili. 7 Hay yabi ay oras pangatoloy boy oras paglahing nin mawmamiminom alak. 8 Piro hitamoy anti ha kahawangan nin bilang ha hawang nin allo ay pendanan tamo ya sarili tamo. Lalò tamon tompel ha Diyos boy lalò tamon manlabi, ta habaytoy kowinta protiksyon nin nebneb tamo. Hay kowinta protiksyon itaman nin olo tamo ay hay pag-asa tamo ha kalibriyan ha kasalanan, hatoy kalibriyan ya an-asawan tamo ha Diyos. 9 Hitamo ay ahè pinilì nin Diyos para parosawan, no alwan hay pamilì na kontamo ay emen tamo ilibri ni Pangino-on Hisokristo. 10 Nati ya nin banà kontamo emen maskin nati tamoyna o angkabiyay tamo et lano ha lomateng ya ay makilamo tamo kona. 11 Kayà mipapakhaw kawon nakem boy mitatambay kawo nin bilang ombahen ha anggaw-en moyoyna.

Tawtorò boy pangongomosta nili Pablo

12 Pawpatel, andawaten nawen komoyo ya igalang moyoy ampipama-alà komoyon ampipantompel ha Pangino-on, ta hila ay pinilì nin Diyos nin manambay boy manorò komoyo. 13 Hila ay pakalabiyen moyo boy galangen nin mahampat ta ampagtrabaho hila nin para komoyo. Milalamo kawo nin ma-in katinekan.

14 Pawpatel, andawaten nawen komoyo yapanoro-an moyoy mangatamlad. Hay ampikahlak ay hahaliwawen moyo, hay mangakapey ya pantotompel ay pakhawen moyo, boy pakapasinsya kawo ha kaganawan tawo. 15 Agmoyo gantiyan nin mala-et ya ampanggawà komoyo nin kala-etan, boy hay kanayon ay agmoyo payagan nin gomawà nin ombayro, no alwan hay pirmi moyon gaw-en ay ikahampat nin miha ta miha boy ha maski hino.

16 Pirmi kawo nin pakaliga. 17 Pirmi kawo nin manalangin. 18 Ha kaganawan ampangyari komoyo ay magpasalamat kawo ta hay ampangyari komoyo ay kalabayan nin Diyos banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo.

19 Agkawo gomawà nin anyaman ya makapategen nin panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ha nakem moyo. 20 Agmoyo ipag-ayin ba-alà ya pangangaral nin Halità nin Diyos, 21 no alwan sori-en moyo ya kaganawan ta hay mahampat ay ipalaman moyo ha nakem moyo. 22 Atapan moyo ya kaganawan gawà ya mala-et.

23 Dayi hay Diyos mismo ya ampangibatan nin katinekan ay gaw-en na kawo nin lobos nin malinis, hatoy ayin kala-etan. Hay ispirito moyo, kalolowa, boy nawini moyo ay panatiliyen na dayin mahampat, hatoy ayin kapintasan anggan magbira hi Pangino-on tamon Hisokristo. 24 Tapat ya Diyos ya nangingat komoyo; kayà ombayroy gaw-en na komoyo.

25 Pawpatel nawen, ipanalangin moyo kayi.

26 Ha pamipipikit moyo ay ikomosta moyo kayi nin ma-in panlalabi ha kaganawan patel bahen.

27 Pawpatel, ha ngalan nin Pangino-on ay andawaten ko komoyo ya habayti ya holat ay ibaha moyo ha kaganawan patel ha Pangino-on bahen.

28 Hi Pangino-on tamon Hisokristo ay mangingangalo dayin mambi nin kahampatan komoyo.

2 Tisalonika

1

2

3

HAY IKALWAN HOLAT NI PABLO HA TAWTAGA

TISALONIKA

1

1 Hiko hi Pablo, kalamo hi Silas, boy hi Timotiyo ya ma-in holat nin habayti ya para komoyon gropon mangama-in katetpel ha Tatay tamoy Diyos boy koni Pangino-on Hisokristo bahen ha siyodad nin Tisalonika. 2 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Panlomateng ni Pangino-on Hisos ay hosgawannay tawtawo

3 Pawpatel, hikawo ay dapat nawen nin pirmin ipagpasalamat ha Diyos. Nararapat nawen gaw-en bayto ta anhomkaw ya pantotompel moyo boy mas antomindi ya pamilalabi moyo. 4 Kayà an-ipagmalhay nawen kawo ha kanayon ya gawgropo ninmangama-in katetpel ha Diyos banà ha pagte-eh moyo, boy banà et ha patoloy nin matibay ya pantotompel moyo maski ampagdanas kawo nin kaganawan anlomateng komoyo ya kawkadya-dya-an boy pawpa-irap.

5 Habayti ay kaptegan nin matoynong ya panonosga nin Diyos, ta banà ha pangiparanas na komoyo nin ombayro ay ampag-in kawo nin karapatdapat ha dogal ya ampag-ari-an nin Diyos. Habayto ya bara-nan nin pagte-eh moyo nin kadya-dya-an. 6 Matoynong ya gawà nin Diyos. Kayà nararapat nan gantiyen nin pa-irapan baytoy ampipama-irap komoyo, 7 boy hikawo ya ampa-irapan ay biyan nin ka-inawawan. Diyos ya mambi komoyo kateng konnawen nin habaytoy ka-inawawan. Gaw-en na bayti lano ha mipatnag hi Pangino-on Hisos ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos kalamo nay makapangyariyan ya aw-anghil boy manliyobliyob ya apoy, 8 ta parosawan na baytoy tawtawoy ahè labay bomalay ha Diyos boy ahè anhomonol ha Mahampat ya Balità ya tongkol koni Pangino-on Hisos. 9 Ayin angga ya pamamarosa konla ha impirno; kayà agla makit ya Pangino-on, boy agla makit ya kagandawan nin kapangyariyan na 10 ha lomateng ya. Piro ha allon habayto, kaganawan ampipantompel ha Pangino-on ya nag-in tawtawo nin Diyos ay mamori kona, boy mamarangal kona, kateng anan hikawo ta tinompel kawoyna ha imbalità nawen komoyo.

11 Kayà, pirmi nawen kawo nin an-ipanalangin emen hay Diyos ay gaw-en na kawon nararapat ha pinangingatan na komoyo. An-ipanalangin nawen et ya ha kapangyariyan nin Diyos ay tambayan na kawo ha kaganawan kalabayan moyo nin manggawà kahampatan nin banà ha pantotompel moyo kona. 12 Ha ombayro, hay ngalan ni Pangino-on Hisos ay mapori ha biyay moyo, boy kateng hikawo ay poriyen nin banà ha kahampatan pangingangalo nin Diyos tamo boy hi Pangino-on tamon Hisokristo.

2

Hay pamipatnag nin tawo ya po-on nin kala-etan

1 Hapa-eg, tongkol ha panlomateng ni Pangino-on tamon Hisokristo boy ha pamititipon tamo kona ay habayti ya an-ipaki-ilgo nawen komoyo, pawpatel. 2 Agkawo mataranta o magolo no ma-in nanolà, o no ma-in pabalità, o holat ya anhalita-en la nin na-ibat kongko ya hay anhalita-en ay nilomateng ana ya Pangino-on. 3 Agkawo paloko ha kabongkokan ya anhalita-en nin maski hino, ta hi Pangino-on Hisokristo ay ahè lomateng anggan ahè pon mangyari ya panhohomombalang ha Diyos, boy no ahè pon mipatnag ya mala-et ya tawoy kontraryo nin Diyos, hatoy tawo ya po-on nin kala-etan ya parosawan ha impirno. 4 Komontra ya ha kaganawan anhambawan boy andiyosen nin tawtawo, ta hay sarili na ay an-itag-ay na nin igit ha kaganawan. Kateng bali nin Diyos ay pahoken na, ta bayro ya miknò nin pahamba ha tawtawo ta halita-en na ya hiya ay Diyos.

5 Warì agmoyo angka-ihipan ya hin anti ko bahen ay hinalità koyna komoyo ya kaganawan nin habayti? 6 Tandà moyo no anya ya bara-nan nin ahè pon lomwah baytoy po-on nin kala-etan. Lomwah ya no ka-orasan ana. 7 Hay mala-et ya gawgawà ay ampangyari ana. Ombayro man ay ahè et lomwah baytoy po-on nin kala-etan anggan ahè alihen baytoy ampakaharang kona. 8 No na-alih ana ay mipatnag bayti ya tawoy mala-et. Hiya ay patyen boy hay pamati kona ay inanawah ya mangibat ha bebey ni Pangino-on Hisos. Habayti ya tawoy po-on nin kala-etan ay ma-anggawan ta ma-alih ya nin kagandawan hawang ni Pangino-on Hisokristo ha lomateng ya. 9 Hay panlomwah nin habaytoy tawoy po-on nin kala-etan ay kagagaw-an ni Satanas. Habayto ay manggawà nin malakè ya kabongkokan ya mawmilagro, pawpapag-ispantawan, boy pawpalatanda-an, 10 ta ha hari-harì ya mala-et ya paraan ay mapapinto-o na ha kabongkokan baytoy tawtawoy mipalako ha kaparosawan, ta agla labay pa-alaga-an ya kaptegan nin Diyos, hatoy kaptegan ya makapilibri dayi konla. 11 Kayà pa-olayan hila nin Diyos nin papinto-owen ha kabongkokan 12 emen kaganawan nin ahè labay minto-o ha kaptegan, ta angkaligawan hila ha panggawà la nin kala-etan ay sintinsyawan.

Hitamo ay pinilì nin Diyos nin ilibri

13 Hikawo ay dapat nawen nin pirmin ipagpasalamat ha Diyos, pawpatel nawen ya anlabiyen nin Pangino-on; ta pa-ibat hin primiro, Diyos ya namilì komoyo emen ha panlilinis komoyo nin Ispirito nin Diyos boy ha pantotompel moyo ha kaptegan nin Diyos ay malibri kawo. 14 Hay Mahampat ya Balità ya in-aral nawen komoyo ay habaytoy ginamit nin Diyos nin pinangingat komoyo emen kawo makapaki-atag ha kagandawan ni Pangino-on Hisokristo. 15 Kayà pakatibay kawo, pawpatel nawen. Pangoligtanan moyo ya kaptegan ya intorò nawen komoyo maski hatoy in-aral o inholat nawen komoyo.

16 Mismon hi Pangino-on tamon Hisokristo boy Tatay tamoy Diyos ya nanlabi kontamo boy nangingangalo nin nambin kahampatan ya ayin anggay ikakhaw nin nakem tamo boy ikatibay nin pag-asa 17 ay mamakhaw dayi nin nakem moyo boy mamatibay komoyo. Ha ombayro ay panay kahampatan ya gaw-en moyo boy halita-en moyo.

3

Dapat ipanalangin ya pawpatel ha Pangino-on

1 Hapa-eg, pawpatel nawen, biha ko yari-en bayti ya holat ko ay andawaten ko ya ipanalangin moyo kayi emen hay Halità nin Diyos ay tampol mibahwag ha ayri paman ya dogal boy tanggapen nin tawtawo nin bilang pananggap moyo. 2 Ipanalangin moyo et ha Diyos ya ilibri na kayi ha tawtawoy ampipanggawà nin kala-etan, ta alwan kaganawan tawo ay ma-in katetpel ha Diyos.

3 Piro hay Pangino-on ay tapat; patibayen na kawo boy i-atap ha kaganawan gawà ni Satanas. 4 Ma-in kayi nin pamahimalà ha Pangino-on ha anggaw-en moyo, boy tandà nawen ya patoloy moyo nin gaw-en ya kaganawan bagay ya an-ipanogò nawen komoyo.

5 Toro-an kawo dayi nin Pangino-on emen moyo ma-intindiyan ya panlalabi nin Diyos boy pagpasinsya ni Pangino-on Hisokristo.

Dapat magtrabaho

6 Hapa-eg, pawpatel, ha ngalan ni Pangino-on tamon Hisokristo ay an-imanda nawen komoyo ya pa-alilihan moyo ya mangatamlad ya pawpatel ya ahè labay magtrabaho boy ahè anhomonol ha aw-aral ya intorò nawen konla. 7 Tandà moyoyna ya dapat moyo kayi nin towaren. Agmoyo kayi et nakit ya ahè ampagtrabaho hin anti kayi bahen komoyo. 8 Ha hinoman ya tawo ay agkayi nananggap nin pamamangan nin ayin bayad, no alwan allo yabi kayin nagpagal nin nagtrabaho emen agkayi makabyat ha maski hino komoyo. 9 Ma-in kayin karapatan mamastang komoyo, piro labay nawen bongat mag-in alimbawà komoyo no pangno kawo magtrabaho nin para ha panganga-ilangan moyo. 10 Hin anti kayi et bahen komoyo ay hinalità nawen komoyo ya ombayri: “Hinoman ya tawoy ahè labay magtrabaho ay ahè pakanen.”

11 Angkabalita-an nawen ya bahen komoyo ayma-in mangatamlad ta ahè labay magtrabaho, no alwan ampaki-emen bongat ha biyay nin ma-in biyay. 12 Ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo ay an-imanda nawen boy an-ipaki-ilgo bahen ha mangatamlad ya hila ay magtrabaho nin ma-in katinekan. Mangan hila nin ma-ibat ha pinagpagalan la.

13 Pawpatel nawen, agkawo homawà nin manggawà nin kahampatan. 14 Hinoman ya ahè homonol bayri ha halità ya inholat nawen komoyo ay tanda-an moyo ya boy agkawo makilamo kona emen ya mipareng-ey. 15 Piro agmoyo ya itowad nin ka-away moyo no alwan wawaliyan moyo ya nin bilang patel.

Kalampohan halità ni Pablo ha tawtaga Tisalonika

16 Hay Pangino-on ya ampangibatan nin katinekan ay pirmi dayin mambi komoyo nin katinekan ha maski anya ya kapapa-hal moyo. Hay Pangino-on ay anti komoyon kaganawan.

17 Hapa-eg habayti ya pangomosta ko komoyo ay mismon hiko hi Pablo ya nanolat. Ombayri ya pirmi kon anggaw-en emen moyo mapaptegan ya habayti ay talagan na-ibat kongko. Habayti ay sarili kon holat.

18 Hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayin mambi nin kahampatan komoyon kaganawan.

1 Timotiyo

1

2

3

4

5

6

HAY PRIMIRON HOLAT NI PABLO KONI

TIMOTIYO

1

1 Hiko hi Pablo ay hogò ni Pangino-on Hisokristo. Nag-in akon hogò na nin banà ha manda nin Diyos ya Mapangilibri kontamo boy hi Pangino-on Hisokristo ya pag-asa tamo.

2 Hika Timotiyo ya bilang kon sarilin anak nin banà ha pantotompel mo ha Diyos ay anholatan ko. Hay Tatay ya Diyos boy hi Pangino-on tamon Hisokristo ay mangingangalo dayi komo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Ha-aren ya ampipangitorò nin kabongkokan

3 Hin ampibowat akon mako ha probinsyan Masidonya ay binibilinan kata. Hapa-eg ayanhalita-en kon oman komo ya manatili ka bahen ha siyodad nin Ipiso ta ha-aren mo baytoy ongnoy ampipangitorò nin kabongkokan. 4 Halita-en mo konla ya alihen layna ya ka-iligan la ha aw-istorya ya pinigawa-gawà bongat, boy agla sayangen ya pana-on la ha lawlistawan ya tongkol ha kawka-apo-apowan la ya pinangibatan la. Habayto ay pangibatan bongat nin pamikokolpya, boy ahè makatambay ha ikakhaw nin pantotompel ha Diyos. 5 Hay bara-nan no antà ha-aren hila ay emen hila magkama-in nin panlalabi ya gawà nin malinis boy mahampat ya nakem boy peteg ya katetpel. 6 Hay kanayon ya tawtawo ay ahè anhomonol bayri; kayà hapa-eg ay ampididiskosyonan lay bawbagay ya ayin kowinta. 7 Labay la nin hila ya mangitorò nin kawkapanogo-an ya inggawà nin Diyos koni Moysis, piro mismon hila ay ahè ampaka-intindi nin anhalita-en la o bawbagay ya anhalita-en la nin talagan peteg.

8 Tandà tamo ya hay kawkapanogo-an nin Diyos ay mahampat no tamà ya panggamit. 9 Dapat tamo et ihipen ya hay kawkapanogo-an ay inggawà nin alwan para ha tawtawoy mangahampat no alwan para ha mangala-et boy ampipanhomombalang, para ha ahè anggomalang ha Diyos boy para ha mawmakasalanan, para ha ahè malabay ha kalinisan boy ha kahampatan, para ha mawmapamati nin tatay boy nanay, para ha mapamati nin tawtawo, 10 para et ha mawmamabayi boy ha mawmamakilalaki, para ha lalaki boy babayi ya ampakilamo nin bilang ahawa ha kapariho la, para ha ampipanakaw nin kapara lan tawo, para ha mangabongkok boy ha ampipamapteg nin kabongkokan ha hosgado, boy para ha ahè ampipantompel ha peteg ya torò ya tongkol ha Diyos. 11 Habayti ya peteg ya torò ya kompormi ha ahè makwan ihipen ya Mahampat ya Balità nin pinakamahampat ya Diyos ay impahimalà kongko nin Diyos.

Pasasalamat ni Pablo ha ingangalo nin Diyos

12 Ampasalamat ako koni Pangino-on tamon Hisokristo ya ampambi kongko nin kakhawan emen ko magawà ya impahimalà na kongko. Pinilì na ko nin magsirbi kona. Intoring na nin hiko ay mapahimala-an 13 maski anla-eten ko ya hin hato, boy ampadya-dya-an koy ampipantompel kona, boy an-i-insoltowen ko ya. Maski ombayroy ginawà ko ay iningalowan ako nin Diyos ta andap ko no tamà baytoy anggaw-en ko hin agko et antompel kona. 14 Labis ya kahampatan nin pangingangalo kongko nin Pangino-on, ta hiko ay binyan na nin katetpel boy panlalabi ya ampangibat koni Pangino-on Hisokristo.

15 Peteg bayti ya ombayri ya pagkahalità boy dapat pangoligtanan nin kaganawan tawo: hi Pangino-on Hisokristo ay nako bayri ha babon lotà nin mangilibri nin mawmakasalanan. Hiko ya pinakamala-et ha kaganawan. 16 Ombayro man, hiko ay iningalowan nin Diyos emen hay lobos ya kapasinsyawan ni Pangino-on Hisokristo ay makit kongko. Ha ombayro, hiko ya pinakamala-et ay mag-in alimbawà ha mipantompel kona emen hila magkama-in nin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. 17 Parangalan boy poriyen ya Diyos nin anggan makakanoman. Hiya ya Arì ya ayin anggawan boy ayin kamatyan. Hiya simpri ya mimihay Diyos boy ahè angkakit. Amin.

Ipaglaban ya kahampatan

18 Anak kon Timotiyo, an-ipambilin ko komo ya hay pantotompel mo ay ipaglaban mo nin mahampat kompormi ha holà hin hato ya tongkol komo. 19 Hay pantotompel mo boy kalinisan nin nakem mo ay panatiliyen mo. Ma-in tawtawoy ahè malabay ha ombayro; kayà hay pantotompel la ay hinirà la. 20 Hi Himiniyo boy hi Alihandro ay kabilang ana ha ombayroy tawtawo. Kayà impa-olay ko hila koni Satanas emen hila mategen maghalità nin kontra ha Diyos.

2

Tongkol ha panalangin

1 Hay gaw-en tamo, ona ha kaganawan ay ida-ing tamo ha Diyos ya kaganawan tawo boy ipanalangin tamo hila. Ipakirawat tamo hila et boy ipagpasalamat ha Diyos. 2 Ipanalangin tamo et ya aw-arì kateng kaganawan anti ha gobirno ya ampipamo-on kontamo. Ha ombayro ay magkama-in tamo nin katinekan, mag-in mahampat ya panggomalang tamo ha Diyos, boy hitamoy kaganawan ay mag-in marangal. 3 Hay panalangin ay mahampat ta makab-in konsowilo ha Diyos ya Mapangilibri kontamo. 4 Hay labay na, kaganawan tawo ay malibri ha kawkasalanan la boy makatandà nin kaptegan. 5 Mimiha ya Diyos, boy hay ampangipakisondò nin tawo ha Diyos ay mimiha ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo ya nag-in tawo. 6 Intarmoli nan inggawà ya sarili na nin mati emen hay kaganawan tawo ay matbeh ha kasalanan. Haba-in ya kaptegan ya ha tamà ya pana-on ay impatnag nin Diyos ya pangilibri na ha tawtawo. 7 Bana ha kaptegan ya haba-in, hiko ay pinilì nin Diyos nin mag-in mangangaral boy hogò. Hiko ay manonorò ha tawtawoy alwan Hodiyo. Hay an-itorò ko ay tongkol ha katetpel boy kaptegan. Hiko ay ampaghalità nin kaptegan; agko ampaghalità nin kabongkokan.

8 Kayà hay labay ko, maski ayri mititipon nin manalangin, hay lawlalaki ya manalangin ay malinis ya nakem, boy ayin pahang o irap nakem ha kanayon.

Tawtorò ni Pablo para ha bawbabayi

9 Hay bawbabayi itaman ay dapat pakateptep, boy dapat nin ma-ayos ya pagdodolo, alwan lampas ya ayos nin habot boy panggamit nin aw-alahas, boy hay holot ya dolo ay alwan labis ya kabliyan. 10 Hila ay pakahipeg gomawà nin kahampatan, ta ombayroy nararapat ha babayi no hila ay talagan ma-in pantotompel ha Diyos.

11 Hay bawbabayi ay dapat manlengè no ma-in ampanorò konla. Ha panonorò konla ay dapat hilan pakatinek boy pasakop. 12 Agko payagan ya hay bawbabayi ay manorò boy mamo-on ha lawlalaki. Hay bawbabayi ay dapat matinek, 13 ta hay ona nin pinalsa ay hi Adan biha hi Iba. 14 Hi Adan ay ahè naloko ni Satanas, no alwan hay babayi ya naloko na; kayà hi Iba ay nagkama-in nin kasalanan. 15 Piro hay babayi ay malibri yay manganak basta pirmi yan tompel ha Diyos, pakalabi, pakahampat, boy pakateptep ya.

3

Hay dapat ogali-en nin ampipama-alà ha mangama-in katetpel ha Pangino-on

1 Peteg bayti ya ombayri ya pagkahalità: hinoman ya labay mama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on ay mahampat ya an-ihipen na nin gaw-en. 2 Hay ampama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on ay nararapat nin makit kona ya ombayri: ahè ampanggawà nin anyaman ya mapamintasan kona, mimihay ahawa, mapagpendan, kagalanggalang, mahampat ya nin mangistima nin tawtawoy ampako ha bali na, boy ma-osay manorò. 3 Dapat et nin hiya ay alwan maminom nin alak, hiya ay ma-amey ya nakem, alwa yan pala-away, boy hiya ay alwan lopan kowalta. 4 Dapat ma-osay ya et nin mama-alà ha sarili nan pamilya, boy hay aw-anak na ay angkapahonol na nin gomalang; 5 ta no agna tandà mama-alà ha sarili nan pamilya ay pangno ya mama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Diyos? 6 Hay dapat ha mama-alà ay alwan babayo tinompel ha Pangino-on, ta magmalhay ya no ay hosgawan ya nin Diyos nin bilang koni Satanas ya hinosgawan nin banà ha pagmalhay na. 7 Hay mama-alà ay dapat et an-igalang nin ahè ampipantompel ha Pangino-on emen alwan kala-etan ya halita-en la ya tongkol kona, boy emen agya magtan nin pawpamamaraan ya anggamiten ni Satanas.

Hay dapat ogali-en nin tawtawoy pinilìnin manambay mama-alà

8 Ombayri itaman ya nararapat nin makit ha biyay nin tawtawoy pinilì nin manambay mama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on: kagalanggalang, leseb ya nakem, alwan maminom nin alak, boy alwan sakim. 9 Dapat matibay ya katetpel la ha kaptegan nin Diyos boy malinis ya pagnanakem la. 10 Biha hila pili-en ay hoboken pon no karapatdapat hilan pagkatambay nin magsirbi.

11 Hay dapat itaman makit ha biyay nin ahawa la ay ombayri: kagalanggalang, alwan masalità nin tongkol ha ikahirà nin kanayon, mapagpendan, boy mapahimala-an ha kaganawan bagay.

12 Hay lawlalaki ya dapat pagkatambay nin mama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on ay mimihay ahawa, ma-osay mama-alà ha aw-anak la boy ha pamilya la. 13 Hay ampakapagsirbin mahampat ya kawkatambay nin ampama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on ay an-igalang, boy makhaw ya nakem nin maghalità nin tongkol ha pantotompel la koni Pangino-on Hisokristo.

Hay pantotompel tamo

14 An-omasa ko nin tampol akoynan makalako bahen komo. Ombayro man ay hinolatan kata simpri 15 emen no ma-antalà man ya pamako ko bahen ay matanda-an mo bayti ya iholat ko komo no anyay nararapat ogali-en nin tawtawoy kabilang ha kapamilyawan nin Diyos, hatoy kaganawan gropo nin mangama-in katetpel ha Diyos ya angkabiyay. Hila ya pinagkapondasyon nin kaptegan. 16 Talagan kapapa-ispanta ya pantotompel tamo ya ombayri:

Hi Pangino-on Hisokristo ay nag-in tawo, boy pinaptegan nin Ispirito nin Diyos ya hiya ay ayin kapintasan, boy nakit ya nin aw-anghil. Hay tongkol koni Pangino-on Hisos ay intorò ha tawtawo ha maski ayrin dogal. Bayri ha babon lotà ay malakè ya nipantompel kona, boy hiya ay gintan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos.

4

Tawtorò ni Pablo koni Timotiyo

1 Malinaw ya hinalità nin Ispirito nin Diyos ya ha hoyot ya allo ay ma-in ongnoy tawo ya hay pantotompel la koni Pangino-on Hisos ay alihen la, ta hay honolen la ay hatoy mawmagkakanwarì ya mawmanonorò ya hay an-itorò ay impanakem konla nin dawdimonyo. 2 Maloko hila ha tawtorò nin tawtawoy mangabongkok boy lanang ya pagnanakem. 3 An-itorò la ya bawal ya mag-ahawa, boy ma-in pamamangan ya an-ibawal la nin kanen maskin habayto ay inggawà nin Diyos. Inggawà na bayto ta kanen nin ma-in pasasalamat nin hatoy ampipantompel kona ya ampakatandà nin kaptegan. 4 Kaganawan bagay ya pinalsa nin Diyos ay mahampat boy ahè dapat tanggi-an no alwan habayto ay dapat ipagpasalamat, 5 ta hay pamamangan ay ampag-in mahampat nin banà ha Halità nin Diyos boy ha panalangin.

6 No itorò mo bayti ha pawpatel ha Pangino-on ay mag-in kan mahampat ya magsisirbi koni Pangino-on Hisokristo ta ha pagsisirbi mo, hay nakem mo ay kowinta ampakanen mo nin kaptegan ya tongkol ha pantotompel boy matoynong ya aral ya anhonolen mo. 7 Pa-alilihan mo ya manga-alay ya aw-istorya ya pinigawa-gawà bongat boy alwan tongkol ha Diyos. Sanayen moy sarili mo nin gomawà kahampatan, hatoy ayin kala-etan. 8 Hay pag-i-irsisyo ay ma-in simprin amò ya pakinabang. Piro hay pinakama-alagà ha kaganawan ay panhohomonol ha kalabayan nin Diyos, ta hay pakinabang ya ma-igwà nin habayto ay alwan bongat para ha biyay tamo bayri ha babon lotà no alwan para et ha biyay ya miha, hatoy biyay do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 9 Habayti ya kaptegan ay nararapat pinto-owen boy tanggapen nin leseb ha nakem. 10 Kayà hikayi ay ampagmalasakit boy ampagsikap nin homonol ha kalabayan nin Diyos ta hay an-asawan nawen ay Diyos ya angkabiyay. Hiya ya Diyos ya Mapangilibri ha kaganawan tawo, lalo-lalò ana ha ampipantompel kona. 11 Habayto ya ipanogò mo boy itorò mo.

12 Banà ha kalago-an mo ay agka manggawà nin anyaman ya panyamo-yamo-an komo nin maski hino, no alwan mag-in kan alimbawà ha kapariho mon antompel ha Pangino-on. Mag-in la kan alimbawà ha kahampatan ha pag-i-ilgo, pag-o-ogalì, panlalabi, pantotompel ha Diyos, boy ha kalinisan nin pagnanakem. 13 Angga ha lomateng ako bahen, hay Halità nin Diyos ay patoloy mon ibaha, i-aral, boy itorò ha tawtawoy ampititipon. 14 Agmo sayangen ya kakayawan ya inggawà komo nin Diyos hin hika ay pinababowan gamet nin impanalangin nin ampipama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on. Hin habayto, hay holà komo ay impahalità konla nin Ispirito nin Diyos. 15 Geperan moy katongkolan mo boy pangataw-anan mo emen makit nin kaganawan ya lalò kan ampagkama-in nin kahampatan. 16 Sigorowen mon mahampat ya sarili mo boy an-itorò mo. Panatiliyen mo ya panggawà mo nin kahampatan emen alwan bongat sarili mo ya malibri no alwan kateng hatoy ampipanlengè komo.

5

Hay mahampat ya panonorò

1 Hay lawlalaki ya mato-a komo ay agmo paghalita-an nin makhit, no alwan paki-ilgowan mo hila nin bilang ha sarili mon tatay; boy hay lawlalaki ya malagò komo ay itowad mo nin sarili mon patel. 2 Hay bawbabayi ya mato-a komo ay itowad mo nin sarili mon nanay; boy hay bawbabayi ya malagò komo ay agmo pag-ihipan nin alwan mahampat, no alwan itowad mo hila simpri nin sarili mon patel.

Torò ya tongkol ha bawbawoy babayi

3 Hay bawbawo itaman ya babayi ya talagan ayin ampanambay ay dapat mon igalang boy tambayan. 4 Piro no hay bawbawoy babayi ay ma-in aw-anak o aw-apò ay hila bayto ya dapat pon matoto nin manambay ha pamilya la, ta ha ombayro ay angka-ipakit la ya panhohomonol la ha Diyos. Ha pamalay la nin otang ya nakem nin mangasiwà ha mawmato-antawo la boy pawpapò la, hay Diyos ay ampagkama-in konsowilo konla. 5 Hay bawoy babayi ya talagan mimiha na tana ha biyay ay an-omasan bongat ha Diyos. Kayà yabi allo yan ampanalangin ta andomawat nin tambay. 6 Piro hay bawoy babayi ya ma-ilig gomawà nin ikapdà nin sarili na ay ayin silbi. Maski angkabiyay ya ay emen yaynan nati. 7 Habayti ya tawtorò ay ipahonol mo konla emen ayin makapintas konlan gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. 8 Hinoman ya ahè mangasiwà nin pawpartidos na, lalo-lalò ana ha sarili nan pamilya ay agna an-aminen ya pantotompel na. Mala-et ya nin igit et ha tawoy ayin katetpel ha Diyos.

9 Hay karapatdapat ya bawoy babayi ya ma-arì pili-en nin miha ha bawbawoy magsirbi ha himba-an ay ombayri: ahè kolangen ha anemapò ya idad, hay napag-ahawa na ay mimiha ya ayin kanayon no alwan hatoy kinabawowan na, 10 katanda-an ya hiya ay mapanggawà nin kahampatan, hiya ay ma-osay mangasiwà boy manorò nin aw-anak na, hiya ay mahampat mangistima nin tawtawoy ampako ha bali na, hiya ay ampagmaka-aypà nin mangoyah nin bitih nin nag-in tawtawo nin Diyos, hiya ay matatambayen ha ampipanga-ilangan, boy hiya ay mapanggawà nin kaganawan klasin gawà ya mahampat.

11 Hay mangalagò ya bawbawoy babayi ay agmo pili-en, ta no magtan hila nin gawgawà ya ikapdà nin sarili la ay mag-ahawa hilan oman. No mangyarin ombayro ay aghilayna makapagsirbi koni Pangino-on Hisokristo, 12 boy ampakapagkasalanan hila nin banà ha panirà la nin pangakò la hin hato ya magsirbi hila ha Diyos. 13 Matoto hilan bongat tomamlad hilan ta ayin kanayon ya anggaw-en no alwan manambali ta magdaldal boy maki-emen ha biyay nin ma-in biyay, boy mipag-ilgo nin hatoy alwan dapat halita-en. 14 Kayà ha palagay ko, mas mahampat ya hay mangalagò ya bawbawoy babayi ay mag-ahawan oman emen hila manganak boy asiwa-en lay sarili lan pamamali. Ha ombayro, hay angkomontra kontamon mangama-in katetpel ha Pangino-on ay ayin bara-nan nin mamintas kontamo. 15 Anhalita-en ko bayti ta ma-in anan ongnoy bawoy babayi ya agana anhomonol koni Pangino-on Hisos ta hay anhonolen layna ay hi Satanas. 16 Hinoman ya babayi ya antompel ha Pangino-on ta ma-in yan partidos ya bawbawoy babayi ay dapat na bayton tambayan emen ahè makapabyat ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. Ha ombayro, hay gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ay makatambay ha bawbawo ya talagan ayin kapapartidos ya an-asawan.

Tongkol ha ampipama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on

17 Hay ampipama-alà ha gropo nin mangama-in katetpel ha Pangino-on, hatoy ampagsirbin mahampat ay karapatdapat parangalan, lalo-lalò ana baytoy mangahipeg mangi-aral boy mangitorò nin Halità nin Diyos, 18 ta ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya ombayri: “Ahè bosalan ya bakà mintras an-ipagi-ek,” boy ma-in et kanayon ya nakaholat ya ombayri: “Hay ampagtrabaho ay nararapat opa-an.”

19 No ma-in hombong komo ya kontra ha tawoy ampama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on ay agmo pon pinto-owen anggan ma-in lowa o tatlo katawoy manistigos ha riklamo ya tongkol kona. 20 No ma-in ampanadyà nin manggawà nin kasalanan ay pagtotolan mo ya ha arapan nin nititipon ya ampipantompel ha Pangino-on. Ha ombayro, hilay kaganawan ay malimon manowad nin manggawà kasalanan. 21 Timotiyo, ha arapan nin Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo, boy ha arapan nin mangahampat ya aw-anghil ay an-ipakamamanda ko komo ya honolen mo nin ma-in katapatan bayti ya anhalita-en ko komo boy parihowen mo ya tegteg mo ha maski hino. 22 Paka-atap ka ha pamilì mo nin gaw-en mon mama-alà. Agka magpabongatbongat mangipababo nin gamet mo ha pamilì mo. Atapan mo nin masangkot ha kasalanan nin kanayon. Sikapen mo nin hika ay mag-in malini, hatoy ayin kala-etan.

23 Alwan bongat lanom ya inomen mo, no alwan ma-arì kan minom nin amò ya alak ya makatambal nin hakit lohok mo boy ha kanayon ya mawmasakit moy ansomompong.

24 Ma-in tawtawo ya maski aghila et mahosgawan ay nipatnag ana pon ya kasalanan la. Piro hay kanayon itaman ay nahosgawan ana pon biha mipatnag ya kasalanan la. 25 Ombayro itaman, hay mangahampat ya gawgawà ay maparan mipatnag, boy maski ahè ampipatnag ay ahè ma-itagò.

6

Torò ya tongkol ha hinaliw ya aw-alilà

1 Hay hinaliw ya aw-alilà ya ampipantompel ha Pangino-on ay nararapat gomalang ha aw-amo la emen ayin mahalità ya kontra ha ngalan nin Diyos boy ha an-itorò tamo. 2 No hay amo la ay kapariho lan antompel ha Pangino-on ay aghila mangihip nin hay amo la ay agla igalang ta patel la man ha Pangino-on. Alwan ombayro no alwan lalò lan pakasirbiyan ya amo la, ta tandà la ya hay makinabang ha pagsisirbi la ay hay anlabiyen lay amo la ya antompel itaman ha Pangino-on.

Hay ampangitorò nin kahalakoy torò

Habayti ya bawbagay ya dapat mon pagsikapan itorò. 3 Hinoman ya ampangitorò nin kahalakoy torò boy ahè an-omawoyon ha mahampat ya aral ya tongkol koni Pangino-on tamon Hisokristo boy ha peteg ya torò 4 ay mahambog boy ayin pangingintindi. Ma-ilig ya ha dawdibati boy dawdiskosyonan ya ampangibatan nin magkama-in inggitan, awayan, la-etan, boy mangola-lem nin kala-etan. 5 Ampangibatan et nin ayin anggay pamikokontra nin tawtawoy mala-et ya pangingihip boy ahè ampakatandà nin kaptegan. Ha asa la ay yomaman hila nin banà ha pagkarilihyoso la.

Hay pamabli nin kayamanan

6 Hay tawoy mapanhomonol ha kalabayan nin Diyos ay ma-in malhay ya pakinabang no kontinto ya ha kapapa-hal na. 7 No pangno tamo lo-hok ya in-anak boy ayin anyaman bayri ha babon lotà ay ombayro itaman nin ayin tamon magtan ya anyaman ha mati tamo. 8 Kayà dapat tamon mag-in kontinto no ma-in tamon angkanen boy no ma-in tamon angkapagdolo. 9 Hinoman ya labaylabay nin yomaman ay angkatoksò boy angka-ingganyo ha malakè ya gawà ya ayin silbi boy ha mala-et ya kalabayan nin nawini ya makab-i ha tawo nin kahira-an boy kaparosawan; 10 ta hay masyadoy pama-alagà ha kowalta ay ampangibatan nin kaganawan kala-etan. Ma-in nin tawtawo ya banà ha ka-apehan la nin magkama-in kowalta ay na-alih ya pantotompel la ha Diyos boy masyadoy kalele-an ya andanasen la.

Bibilin koni Timotiyo

11 Piro hika, Timotiyo, ya magsisirbi nin Diyos ay dapat mag-atap ha bawbagay ya haba-in. Pirmi mon sikapen nin gomawà kahampatan boy kalinisan, hatoy ayin kala-etan. Pa-alaga-an mo ya pantotompel mo boy pirmi kan manlabi, pakapasinsya ka, boy magmaka-aypà kan nakem. 12 Ipaglaban mon mahampat ya pantotompel mo ha Diyos. Pangoligtanan mo ya hika ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan ya bilang ha biyay nin Diyos. Banà bayro ha biyay ya anti ana komo ay iningat ka nin Diyos hin hay pantotompel mo ay pinaptegan mo ha arapan nin kalak-an tawo. 13 Ha arapan nin Diyos ya ampangibatan nin kaganawan biyay, boy ha arapan ni Pangino-on Hisokristo ya mahampat ya naghalità nin kaptegan ha arapan ni Ponsyo Pilato 14 ay an-ipanogò ko komo ya honolen mo ya an-itorò ko komo. Pakahampat kan homonol, hatoy ayin ma-ipintas komo angga ha lomateng hi Pangino-on Hisokristo. 15 Lomateng ya ha tamà ya pana-on ya hiya ay ipatnag nin Diyos. Hay Diyos ay pinakamahampat boy hiyan bongat ya Pinakamakapangyariyan. Hiya ya pinakamatag-ay ha kaganawan ampag-arì boy pinakamatag-ay ha kaganawan ampangino-onen. 16 Hiyan bongat ya ayin kamatyan boy anti ha kahawangan ya ahè makayan pakaraniyan nin maski hino, boy hiya ay ahè nakit nin maski hino boy maski makakano ay ayin makakit kona. Anti kona ya karangalan boy kapangyariyan anggan makakanoman. Amin.

Torò ha tawtawoy mangayaman

17 Hay mangayaman bayri ha babon lotà aytoro-an mo nin ahè pakahambog boy ahè omasa ha kayamanan la ya ahè manatili, no alwan omasa hila ha Diyos ya mabibi-iyen ya ampambi kontamo nin kaganawan angka-ilanganen tamo emen tamo lomiga. 18 Toro-an mo hila nin gomawà nin kahampatan boy lalò manggawà nin mangahampat, boy mag-in mabibi-iyen boy handà nin mambi ha ampipanga-ilangan. 19 Ha ombayro ay makatipon hila nin kayamanan ya para ha sarili la, hatoy matibay ya pondasyon ya para lano ha biyay ya miha, boyhapa-eg et ay matanggap laynay peteg ya biyay.

Torò ni Pablo koni Timotiyo

20 Timotiyo, pakahampat ka ha pangi-aral mo nin Mahampat ya Balità ya impahimalà komo nin Diyos. Pakarayò ka ha aw-ilgowan ya manga-alay boy ayin silbi boy pakarayò ka ha pamakidiskosyon ha ampipagmamaronong. 21 Hay kanayon ya ampipagmamaronong ay na-alih ana ya pantotompel la ha Diyos.

Hay Diyos ay mangingangalo komo nin mambin kahampatan.

2 Timotiyo

1

2

3

4

HAY IKALWAN HOLAT NI PABLO KONI

TIMOTIYO

1

1 Hiko hi Pablo ya hogò ni Pangino-on Hisokristo nin banà ha kalabayan nin Diyos. Inhogò na ko nin mangi-aral nin tongkol ha biyay ya impangakò nin Diyos ha tawtawo ya ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo. 2 Timotiyo, hika ya anlabiyen ko nin bilang sarili kon anak ay anholatan ko. Hay Tatay ya Diyos boy hi Pangino-on tamon Hisokristo ay mangingangalo dayi komo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay an-ipagpasalamat ni Pablo boy hay pamakhawnan nakem ni Timotiyo

3 Allo yabi ay pirmi katan an-ipanalangin boy hika ay ampasalamatan ko ha Diyos ya ampagsirbiyan ko nin malinis ya nakem nin bilang pagsisirbi hin hato nin kawka-apo-apowan ko. 4 Angkapanemteman ko ya hin nihiyay ta ay nantolò ya lowà mo banà ha kalele-an mo. Kayà talagan labay katayna dayi nin makit emen ako mapnò nin kaligawan. 5 Angkapanemteman ko et ya katibolosan nin pantotompel mo ha Diyos, hatoy ombayro ha pantotompel ni Loyda ya papò mo boy hi Iyonis ya nanay mo. Angkasigoro ko ya hay pantotompel mo ay ombayro ha pantotompel la.

6 Kayà an-ibibilin ko komo hapa-eg ya lalò mon pakhawen ya kakayawan ya inggawà komo nin Diyos hin impababo ko komo ya gamet ko nin nangipanalangin komo. 7 Hay pangigwà kontamo nin Diyos nin Ispirito na ay alwan para tomalaw tamo, no alwan emen homkaw ya nakem tamo, magkama-in tamo nin panlalabi, boy emen tamo mapendanan ya sarili tamo.

8 Agmo ikareng-ey ya pamapteg mo nin tongkol ha Pangino-on tamo. Agmo simpri ikareng-ey ya hiko ay impiriso nin banà ha panonorò ko nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo, no alwan ha kapangyariyan nin Diyos ay makimiha ka kongko nin magdanas nin kadya-dya-an nin banà ha Mahampat ya Balità. 9 Inlibri na tamo boy iningat emen tamo mag-in malinis, hatoy ayin kapintasan. Ginawà na bayti, alwan banà ha anyaman ya nagawà tamo, no alwan banà ta talagan da-an naynan plano bayti boy banà ha kahampatan pangingangalo na. Hin ahè et pinalsa nin Diyos bayti ya babon lotà, hay Diyos ay nangingangalo kontamo nin nambin kahampatan nin banà koni Pangino-on Hisokristo. 10 Hapa-eg bongat nin impatnag nin Diyos bayti ya da-an plano na hin hi Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo ay nako bayri ha babon lotà. Hay Mahampat ya Balità ya hi Pangino-on Hisokristo ay nati biha nabiyay oman ay habaytoy pinamatalo na nin kapangyariyan nin kamatyan boy pagkabolok nin nawini, ta nagkama-in nin biyay ya ayin kamatyan.

11 Pinilì ako nin Diyos nin mag-in nan mangangaral, hogò, boy mangitorò nin habayti ya Mahampat ya Balità. 12 Kayà ampagte-ehan ko ya hiko ay anti bayri nin nakapiriso. Agko angkareng-ey ta tandà ko no hino ya anteplan ko, boy angkasigoro ko ya hay impahimalà ko kona ay magawà nan i-atap angga ha allon magbira hi Pangino-on Hisokristo.

13 Hay kaptegan ya intorò ko komo ay pangoligtanan mo. Banà ha pamakilamo mo koni Pangino-on Hisokristo ay panatiliyen mo ya pantotompel mo boy panlalabi mo kona. 14 Ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ya ampa-iri ha nakem tamo ay agmo pa-olayan ya kaptegan ya impahimalà komo.

Hay katapatan ni Onisiporo

15 Tandà mo ya pina-olayan ako nin kaganawan ampipantompel ha Pangino-on do ha probinsyan Asya. Kateng hi Pigilo boy hi Hirmohinis ay nama-olay kongko.

16 Hiko ay pinaligha ni Onisiporo; kayà hay pamilya na ay ingalowan dayi nin Pangino-on. Agna an-ikareng-ey ya pagkapiriso ko, 17 no alwan hin ni-abot ya ha siyodad nin Roma ay agna ko tinegnan tinikap anggan agna ko nakit. 18 Tandà mo no pangno kahampat ya ginawà na kongko hin anti ko ha siyodad nin Ipiso. Hay Pangino-on ay mangingangalo dayi kona ha allon magbira hi Pangino-on Hisokristo.

2

Wawali ni Pablo koni Timotiyo

1 Anak kon Timotiyo, pakakhaw ka nin banà ha kahampatan pangingangalo ni Pangino-on Hisokristo. 2 Hay nalengè mo kongko ha arapan nin kalak-an ay ipahimalà mo ha tawtawoy tapat nin makapi-aral itaman ha kanayon.

Pagte-ehan ya ka-irapan

3 Makidamaydamay kan magte-eh nin bilang mahampat ya hondalò ni Pangino-on Hisokristo. 4 Hay mihay hondalò ay ahè angkatarka nin mangihip nin trabahoy ayin koniksyon ha pagkahondalò na. Ha ombayro ay mapakonsowilo na ya ampakatag-ay kona. 5 Hay magdadagaw ay ahè ampakatanggap nin primyo no agna honolen ya riglaminto nin dagaw. 6 Hay masikap ya mamaliyan ay karapatdapat ma-onan makinabang ha alawah na. 7 Paka-ihipen mo bayti ya hinalità ko komo, ta hay Pangino-on ya mambi komo nin pangingintindi ha kaganawan bagay ya habayti.

8 Panemtemen mo hi Pangino-on Hisokristo ya biniyay oman nin Diyos. Hiyay alalak ni Arì Dabid ya binanggit ha Mahampat ya Balità nin Diyos ya an-i-aral ko. 9 Banà ha pangangaral ko ay ampagdanas ako nin kadya-dya-an. Tinikala-an ako et nin intowad ha mapamatin tawo. Ombayro man, hay Halità nin Diyos ay ahè mategen nin i-aral. 10 Kayà alang-alang ha tawtawo ya pinilì nin Diyos ay mat-eh ko ya kaganawan ampangyari kongko emen hila magkama-in nin kalibriyan ya ampangibat koni Pangino-on Hisokristo, ta ha biyay ya miha ay ma-in hila nin ahè makwan ihipen ya kagandawan ya ahè ma-anggawan. 11 Peteg bayti ya ombayri ya pagkahalità:

“No nati tamo nin kalamo ni Pangino-on Hisokristo ay kalamo na tamo simpri nin nabiyay. 12 No ampagte-eh tamo ay kalamo na tamo simpri nin mamo-on. No ipogla-oh tamo ya ay ipogla-oh na tamo itaman. 13 Maski alwa tamon tapat, hiya ay ampanatilin tapat, ta agna ma-arì hira-en ya hinalità na.”

Atapan ya pamikokolpya ya tongkol ha bawbagayya ayin silbi

14 Habaytoy kaptegan ay ipa-ihip mo ha tawtawoy antoro-an mo. Pakabibibilinan mo hila ha arapan nin Diyos ya ampakakit kontamo ya itegen layna ya pamikokolpya la ta ayin silbi. Habayto ay ahè makab-i nin kahampatan no alwan ikahirà bongat nin tawtawoy ampakalengè. 15 Pagmalasakitan mo nin hika ay mag-in mahampat ya makapakonsowilo ha Diyos. Ha panggogomawà mo ay hatoy ayin kan dapat ikareng-ey, boy angka-i-aral mon mahampat ya kaptegan ya Halità nin Diyos. 16 Atapan mo ya aw-ilgowan ya manga-alay boy ayin silbi ya lalò makapipakarayò nin tawo ha Diyos. 17 Habaytoy klasin aw-ilgowan ay bilang ha kating ya kapannanaknak nin magdonot. Kabilang ha pangyayari ya habayto ay hili Himiniyo boy hi Pilito 18 ya nipa-alilih ana ha kaptegan. Anhalita-en lay nalabah ana ya pangabiyay oman boy anhira-en lay pantotompel nin kanayon ya tawo. 19 Piro hay matibay ya kaptegan ya pondasyon nin Diyos ay ombayri ya nakaholat: “Tandà nin Pangino-on baytoy tawtawoy talagan ikon na.” Hay kanayon itaman ay ombayri ya nakaholat: “Hinoman ya ampaghalità nin hiya ay ikon ni Pangino-on Hisokristo ay dapat pakarayò ha kala-etan.”

20 Ha malhay ya bali ay malakè boy hari-harì ya kahangkapan. Ma-in kawkahangkapan ya yarì ha gintò boy pilak, boy ma-in simprin yarì ha kayo boy pità. Hay mangabli ya kahangkapan ay anggamiten ha aw-okasyon. Hay kahangkapan ya momorawen ay gamit bongat nin pan-allo-allo. 21 Hinoman ya pakarayò ha kasalanan, hay ka-alimbawa-an na ay emen ha ma-alagà ya kahangkapan ya nilinis, hatoy ayin kapintasan, boy handà gamiten nin pakinabangan nin Pangino-on ha maski anyay mahampat ya gawà.

22 Pa-alilihan mo ya kala-etan ya angka-iligan gaw-en nin mangalagò ya tawtawo. Sikapen mo nin hika ay patoloy nin ma-in kahampatan, patoloy nin tompel, manlabi, boy ma-in katinekan. Sikapen mon mag-in ka nin ombayro nin kalamo mo ya kaganawan ma-in malinis ya nakem nin andomawat haPangino-on. 23 Atapan mo et ya dawdiskosyon ya ayin kabalikahan boy ayin silbi ta tandà mo ya haba-in ay ampangibatan bongat nin away. 24 Hay magsisirbi ha Pangino-on ay dapat alwan pala-away, no alwan hiya ay dapat ma-osay ha kaganawan, ampakatorò nin mahampat, boy mapasinsya nin mandisiplina. 25 Dapat mapanawah yan mangitoynong nin ansomalongat kona, ta ha ombayro ay maka biyan hila nin Diyos nin pana-on nin paghehean lay kawkasalanan la boy matanda-an lay kaptegan. 26 Ha ombayro ay makapag-ihip-ihip hila boy maka-alih ha hilò ni Satanas ya nanagep nin mamahonol konla.

3

Kadya-dya-an ha hoyot ya allo

1 Dapat mon matanda-an ya ha hoyot ya allo ay magkama-in nin masyadoy kadya-dya-an. 2 Hay tawtawo ay mag-in malabi ha sarili, mag-in lopan kowalta, mahambog, mapagmalhay, mala-et maghalità, ahè anhomonol ha mawmato-antawo, ayin otang ya nakem, boy ayin galang ha Diyos. 3 Hila ay mag-in et nin ayin panlalabi, ayin ingangalo, mapanirà pori, mabayani, mabagsit, boy ma-inakit ha anyaman ya kahampatan; 4 traydor, ayin pi-aweng, mapagmatag-ay, boy malabi ha ampakab-i konla nin ikapdà nin sarili la kisa labiyen lay Diyos. 5 Kanwarì, hila ay rilihyoso piro ayin silbi ta ahè angkakit ha biyay la ya kapangyariyan nin pagkarilihyoso la. Kayà atapan mo ya ombayroy tawtawo.

6 Hila ay ampako ha bawbinali ta ampanloko nin bawbabayi ya tawtarantada boy ma-in mangabyat ya kasalanan boy maparan magtan ha hari-harì yamala-et ya kalabayan nin sarili. 7 Hay ombayroy bawbabayi ay pirmin ampanlengè ha aral nin maski hino, piro aghila maka-intindi nin kaptegan. 8 No pangno sinomalongat hi Hanis boy hi Hambris koni Moysis hin hato ay ombayro itaman hapa-eg nin ansomalongat ha kaptegan ba-in ya lawlalaki ya mawmanloloko. Hay la-et nin pangingihip la boy palso ya pantotompel la ha Diyos. 9 Piro aghila makapagpatoloy ha ombayroy gawà ya mala-et, ta hay kalokowan la ay mipatnag ha kaganawan tawo bilang ombayro ha nangyari koni Hanis boy koni Hambris.

Bawbibilin ni Pablo koni Timotiyo

10 Piro hika, Timotiyo ay kahalako. Hiko ya ampakahonolhonolen mo ya ampangwanan mo nin alimbawà ha pangangaral, pamimiyay, anhangaren ha biyay, pantotompel, kapasinsyawan, panlalabi, pagte-eh, 11 boy ha pagdanas ko nin kadya-dya-an boy ka-irapan. Tandà mo ya kaganawan nangyari kongko hin anti ko ha siyodad nin Antiyokiya, Ikonyo, boy Listra. Tandà mo simpri ya pinadya-dya-an ako bayro, piro ha kaganawan habaytoy nangyari kongko ay inlibri ako nin Pangino-on. 12 Kaganawan tawo ya labay mamiyay nin malinis, hatoy ayin kala-etan nin banà ha pamakilamo la koni Pangino-on Hisokristo ay talagan padya-dya-an. 13 Piro hay mangala-et boy ampipanorò nin alwan peteg ay lalò loma-et. Patoloy hilan manloko boy mismon hila ay angkaloko.

14 Piro hika, magpatoloy kan homonol ha kaptegan ya natotowan mo boy talagan ampinto-owen mo. Tandà mo no hinoy nangitorò komo, 15 boy tandà mo pa-ibat hin anak ka, hay masagradoy Kaholatan ya Halità nin Diyos ay intorò komo. Habayto ay ampambin hawang ha ihip nin tawtawo emen la ma-intindiyan ya tongkol ha kalibriyan ya mangibat koni Pangino-on Hisokristo banà ha pantotompel la kona. 16 Kaganawan Kaholatan ay ha Diyos nangibat, boy mapakinabangan ha panonorò nin kaptegan, panana-ad nin manggawà kamali-an, pangitoynong nin tawtawoy ampipa-alilih ha katoynongan, boy ha pangitorò nin kahampatan. 17 Ha ombayro, hay magsisirbi ha Diyos ay ahè magkama-in nin pagkokolang, no alwan handà yan gomawà nin kaganawan kahampatan.

4

Kalalampohan bibilin

1 Ha arapan nin Diyos boy ni Pangino-on Hisokristo ya manosga nin ampikabiyay kateng nikati, boy banà ha panlomateng na boy pamomo-on na ay an-ipakabibibilin ko komo ya 2 i-aral moy Halità nin Diyos boy pirmi kan handà nin mangi-aral nin habayto ha maski anyay oras. Mamapinto-o ka, mana-ad, mamakhaw nakem, boy pirmi kan pakapasinsya nin manorò; 3 ta lomateng ya pana-on ya hay tawtawo ay agana manlengè ha peteg ya torò, no alwan hay gaw-en la emen la mapdà ya sarili lan kalabayan ay tiponen lay mawmanonorò ya hay an-itorò ay hatoy labaylabay la nin leng-en. 4 Hay peteg ya torò ay aglayna leng-en no alwan mas labay la nin leng-en ya aw-istorya ya pinigawa-gawà bongat. 5 Piro hika ay mag-in pirmin mapagpendan boy te-ehen moy kawka-irapan. Hay Mahampat ya Balità ay i-aral mo boy geperan moy katongkolan mo nin magsirbi ha Diyos.

6 Hiko ay i-igwà ana ha kamatyan. Nilomateng ana ya oras nin ka-anggawan nin biyay ko bayri ha babon lotà. 7 Hiko ay kowinta nakilaban nin mahampat boy na-abot ko ya kowinta ampowayowen ko boy nag-in akon tapat ha katetpel ko. 8 Kayà ma-in anan an-i-antì nin igwà kongko ya korona nin banà ha kahampatan ko. Hay mangigwà kongko ay hi Pangino-on Hisokristo ya mahampat ya manonosga. Igwà na kongko ha allon magbira ya, boy alwan bongat kongko no alwan kateng ha kaganawan ampanlabi kona boy ampipangantì nin pagbira na.

Sarilin panganga-ilangan ni Pablo boy hay hawhalità na koni Timotiyo

9 Pagmalasakitan mon tampol makalako bayri kongko, 10 ta hiko ay inalihan ana ni Dimas. Mas nan pina-alaga-an ya bawbagay bayri ha babon lotà. Hiya ay nako ha siyodad nin Tisalonika. Hi Krisinti itaman ay nako ha probinsyan Galasya, boy hi Titò ay nako ha probinsyan Dalmasya. 11 Hi Lokas bongat ya anti bayri kongko. Pamako mo bayri ay gitan mo hi Markos, ta hiya ay matatambayen ha pagsisirbi ha Diyos. 12 Hi Tikiko ay inhogò kon mako ha siyodad nin Ipiso. 13 Pamako mo bayri ay gitan moy panlay-ep koy imbalag ko koni Karpo do ha siyodad nin Trowas; gitan mo et ya lawlibro ko, lalo-lalò ana baytoy ma-alagà ya dawdokominto ko.

14 Hi Alihandro ya panday nin tangsò ay nanggawà kongko nin masyadoy kala-etan. Banà ha ginawà na kongko ay gantiyen ya nin Pangino-on. 15 Atapan mo ya ta talagan salongat ya ha an-itorò tamo.

16 Hin primiro akon nilitis ay ayin nanambay kongko. Hilay kaganawan ay nama-olay kongko. Habayti ay ahè dayi ipakasalanan konla nin Diyos. 17 Maski pina-olayan la ko, hay Pangino-on ay pirmin anti kongko, boy binyan na ko nin kakhawan emen hay Mahampat ya Balità ay ma-i-aral kon lobosan ha kaganawan tawoy alwan Hodiyo. Inlibri na ko ha tawtawoy inogalì liyon. 18 Ilibri ko et nin Pangino-on ha kaganawan kala-etan. Ha ombayro, hiko ay libri ya gitan na ha katatag-ayan ha ka-ari-an na. Poriyen ya anggan makakanoman. Amin.

Kalalampohan pangongomosta

19 Halita-en mo koni Prisila boy koni Akila kateng ha pamilya ni Onisiporo ya angkomostawen ko hila. 20 Hi Irasto ay nabalag ha siyodad nin Korinto; hi Tropimo ay imbalag ko ha banowan Milito ta ma-in yan masakit. 21 Pagmalasakitan mon makalako bayri biha lomateng ya pana-on ya malay-ep. Angkomostawen ka nili Iyobolo, Podinti, Lino, boy Klawdya kateng kaganawan patel ha Pangino-on ya anti bayri.

22 Pirmi dayi ha nakem mo ya Pangino-on. Hay Diyos ay mangingangalo komoyon kaganawan nin mambin kahampatan.

Tito

1

2

3

HAY HOLAT NI PABLO KONI

TITO

1

1 Hiko hi Pablo ya magsisirbi nin Diyos boy hogò ni Pangino-on Hisokristo ya ma-in holat nin habayti. Inhogò ako nin mamakhaw katetpel nin tawtawoy pinilì nin Diyos boy mangipatandà konla nin kaptegan ya makapagawà konla nin kalabayan nin Diyos. 2 Habayti ya katetpel la boy kaptegan ay ampambi konla nin pag-asa ya hila ay magkama-in biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Hin ahè et pinalsa bayti ya babon lotà, hay Diyos ya ahè ampagbongkok ay nagpangakò nin habayti ya biyay. 3 Kayà ha tama-tamà ya pana-on ay impatnag nin Diyos ya Halità na ya impahimalà na kongko nin i-aral kompormi ha an-ipanogò kongko nin Diyos ya Mapangilibri kontamo.

4 Anholatan kata, Titò ya bilang kon sarilin anak nin banà ha katetpel ta.

Hay Tatay ya Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo ay mangingangalo dayi komo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay an-ipagawà koni Titò ha islan Krita

5 Hika ay imbalag ko ha islan Krita para manyarì nin bawbagay ya ka-ilangan yari-en, boy ha mangama-in katetpel ha balang banowa ay mamilì ka nin mama-alà konla bilang ombayro ha imbibilin koyna komo. 6 Hay pili-en mon mama-alà ay ombayri ya dapat angkakit ha biyay na: ahè anggomawà nin mapamintasan kona boy mimihay ahawa na. Hay aw-anak na ay dapat antompel ha Diyos, ahè anggomawà nin kala-etan, boy ahè anhomombalang ha mawmato-antawo la. 7 Hay ampama-alà ha mangama-in katetpel ay dapat ayin mapamintasan kona, ta hiya ya pinaba-alà nin trabaho ya para ha Diyos. Dapat hiya ay alwan hambog, alwan mapahang, alwan mapaminom nin alak, alwan mapanggolo, boy alwan sakim; 8 no alwan hiya ay dapat mahampat mangistima nin sawsang-ili, labaylabay ya kahampatan, mapagpendan, mahampat, malinis, hatoy ayin kapintasan, boy maronong mandisiplina nin sarili na. 9 Hay kaptegan ya in-aral kona ay dapat nan pangoligtanan nin mahampat. Ha ombayro, hay tawtawo ay mapakhaw nay nakem ha tamà ya aral, boy ma-ipatandà nay kamali-an nin ansomalongat ha peteg ya torò.

10 Ma-in malakè ya ahè labay homonol, lalo-lalò ana baytoy Hawhodiyo ya ampipagkakanwarì nin hila ay anak nin Pangino-on. Hila ay ampipanloko boy ampagtotol nin ayin silbi. 11 Kayà habaytoy ampipagkakanwarì ay dapat pategenen nin manorò, ta ma-in anan ongnoy kapamilyawan ya angkagoloy nakem banà ha pangitorò la nin alwan dapat itorò. Ombayroy anggaw-en la emen hila ay makakwa nin kowalta ya para ha sarili la. 12 Mismon mihay propita ya kapariho lan taga Krita ya naghalità nin ombayri: “Hay tawtaga Krita ay pirmin ampagbongkok; hila ay emen aw-ayop ya ganid; mangahibà hila boy mangatamlad.” 13 Habayti ya hinalità na ay peteg. Kayà paghalita-an mo hila nin makhit emen mag-in mahampat ya pantotompel la, 14 boy emen ma-alih ya ka-iligan la ha aw-istorya nin Hawhodiyo ya pinigawa-gawà bongat, boy ha an-ipanogò nin tawtawoy ahè labay ya kaptegan.

15 Hay tawoy ma-in malinis ya ka-ihipan ay ampangipalagay nin kaganawan bagay ay malinis, piro hay tawoy mala-et ya pangingihip boy ayin katetpel ay ayin malinis para kona, ta hay ihip na boy konsinsya na ay maremek. 16 Anhalita-en nin habaytoy tawtawo ya balay lay Diyos piro angkakit ha gawgawà la ya an-ipogla-oh la ya; ta mabayani hila, aghila anhomonol, boy aghila ampakagawà nin kahampatan.

2

Kahampatan ya dapat itorò

1 Hapa-eg, hay dapat mon itorò ay hatoy kompormi ha peteg ya aral. 2 Hay mawmato-antawoy lalaki ay toro-an mon ahè minom alak, mag-in kagalanggalang, mag-in mapagpendan, magkama-in katetpel ha kaptegan, magkama-in panlalabi, boy mag-in mapasinsya. 3 Ombayro simpri ya mawmato-antawoy babayi: toro-an mo hila nin pakatinek emen hila igalang. Aghila magdaldal nin paninirà nin kanayon boy aghila minom nin alak, no alwan mangitorò hila nin kahampatan. 4 Ha ombayro, hay mawmato-antawoy babayi ay makatorò ha mawmalagò ya babayi nin manlabi nin ahawa boy aw-anak la, 5 mag-in mapagpendan, mag-in malinis ya nakem, pakahipeg ha pamamali, pakaba-it, boy pasakop ha ahawa. No ombayroy gaw-en la, hay Halità nin Diyos ay ahè mapola-an.

6 Ombayro itaman ha mawmalagò ya lalaki, iwawali mo konla ya mag-in hilan mapagpendan. 7 Ha kaganawan bagay ay ipakit mo ya hika ay ampanggawà nin kahampatan. Agmo gaw-en alina no alwan gaw-en mon matibolos ha nakem mo ya pangitorò mo konla nin kaptegan. 8 Pakahampat ka nin mangitorò konla emen agla ka pintasan, boy emen mipareng-ey ya ansomalongat komo, boy emen ayin hilan mahalità ya anyaman ya tongkol kontamo.

9 Hay aw-alilà ya hinaliw ay toro-an mo nin hay aw-amo la ay pakahonolen la, pakonsowilowen, boy agla tobaytobayen. 10 Hay amo la ay agla panakawan nin anyaman ya bagay, no alwan ipakit la ya hila ay talagan mapahimala-an. No ombayro ya gaw-en la ay malabayan nin tawtawo ya torò ya tongkol ha Diyos ya Mapangilibri kontamo.

11 Hay kahampatan nin pangingangalo nin Diyos ay impatnag para ha ikalibri nin kaganawan tawo. 12 Habayti ya kahampatan pangingangalo nin Diyos ay makapi-akay kontamo nin halibokotan ya kala-etan kateng kalabayan nin nawini tamo. Ha ombayro, ha kasalokoyan pana-on, hitamo ay makapagpendan, mag-in mahampat, boy mag-in malinis, hatoy ayin kapintasan, 13 peleg tamon an-anti-en ya kaligawan ya an-asawan tamoy ahè makwan ihipen, hatoy panlomateng nin Diyos tamo ya ahè mapantayan boy Mapangilibri ya ayin kanayon no alwan hiPangino-on Hisokristo. 14 Intarmoli ni Apo Hisos nin inggawà ya sarili na nin mati emen tamo matbeh ha kaganawan kala-etan. Linisan na et ya kawkasalanan tamo emen na tamo mapagsarili nin pag-ikon boy emen tamo homipeg nin manggawà nin kahampatan.

15 Habayti ya bawbagay ay i-aral mo ha tawtawo. Gamiten moy kaganawan karapatan mo nin mamakhaw konla boy mana-ad konla. Agmo hila payagan nin manyamo-yamò komo.

3

Hay dapat ogali-en nin aw-anak Pangino-on

1 Ipa-ihip mo ha tawtawo bahen ya pasakop hila ha ampipamo-on boy ha mangama-in katongkolan ha gobirno. Pakahonol hila boy mag-in handà nin gomawà kahampatan. 2 Aghila maghalità nin ikahirà nin maski hinoy tawo boy aghila mag-in pala-away, no alwan pakaba-it hila boy pakagalang ha kaganawan tawo.

3 Hitamo, hin hato ay ayin simprin tandà ya tongkol ha Diyos, ta agtamo anhomonol boy maparah tamon magtan ha alwan kahampatan boy honolhonolan tamo ha kaganawan mala-et ya kalabayan ya ikapdà nin nawini tamo. Hay angkakit pon ha biyay tamo ay mala-et ya pangingihip, inggit, boy pami-i-inakit. 4 Piro hin nipatnag kontamo ya kahampatan boy panlalabi nin Diyos ya Mapangilibri kontamo 5 ay inlibri na tamo ha kaparosawan. Inlibri na tamo, alwan banà ha panggawà tamo nin kahampatan, no alwan banà ha ingangalo na. Hitamo ay na-i-anak nin oman banà ha panlinis na kontamo, boy hay Ispirito nin Diyos ay nambi kontamo nin bayoy biyay. 6 Banà koni Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo ay lobosan nin inggawà nin Diyos kontamo ya Ispirito na. 7 Ombayroy ginawà na emen ha kahampatan pangingangalo na, hitamo ay imbilang na nin ayin kasalanan, boy nagkama-in tamo nin pag-asa ha biyay ya ayin anggawan ya kowinta manawen tamo. 8 Habayti ya ombayri ya pagkahalità ay peteg.

Labay kon hokawen moy nakem mon itorò bayti ha tawtawo bahen emen hay mangama-in anan pantotompel ha Diyos ay talagan gomawà nin kahampatan. Mahampat ba-in boy ikahampat nin tawtawo. 9 Pa-alilihan mo ya pamididiskosyon ya ayin silbi, kateng aw-ilgowan ya tongkol hapawpinanlipi-an, kateng pamaki-away boy pamakikolpya ya tongkol ha kawkapanogo-an nin Hawhodiyo, ta habayti ay ayin pakinabang boy ayin kowinta. 10 Maskin hino ya ampanggawà nin kagolowan ay panoro-an mo. No kaloway bisis mo yaynan tinoro-an ta agya manlengè ay ayin anan magawà kona no alwan pa-olayan yayna. 11 Tandà mo ya hay tawoy ombahen ay mala-et boy ampagkasalanan. Hiyayna mismo ya ampambin ihosga ha sarili na.

Kalalampohan bibilin

12 Pami-abot bahen ni Artimas o Tikiko ya ihogò kon mako komo ay pagsikapan mon homakbat kongko ha Nikopolis, ta hay disisyon ko ay bayro ko peleg abagat. 13 Pamibwat ni Sinas ya abogado boy hi Apolos ay igwà moy kaya mo nin itambay konla. Sigorowen mo ya kaganawan angka-ilanganen la ay anti konla. 14 Hay pawpatel tamo ha Pangino-on ay toro-an mon pirmin manggawà nin kahampatan boy mag-in matatambayen ha ampipanga-ilangan emen hay biyay la ay ma-in ma-ibonga.

15 Angkomostawen ka nin kaganawan kalamowan ko. Ikomosta mo kayi ha kaganawan ampanlabi konnawen ya pawpatel bahen ya mangama-in katetpel.

Hay Diyos ay mangingangalon mambin kahampatan komoyon kaganawan.

Pilimon

HAY HOLAT NI PABLO KONI

PILIMON

1

1 Hay ma-in holat nin habayti ay hiko hi Pablo ya impiriso nin banà ha pangi-aral ko nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo. Hi Timotiyo ya patel tamo ha Pangino-on ay kalamo ko nin ampanolat nin habayti ya para komo, Pilimon, ya anlabiyen nawen ya kalamowan nin mangangaral. 2 Habayti ya holat ay para et ha babayi ya hi Apyà ya patel nawen ha Pangino-on, boy para koni Arkipo ya kapara nawen pinagkahondalò ni Pangino-on Hisokristo, boy para ha gropon mangama-in katetpel ha Diyos, hatoy ampititipon ha bali mo, Pilimon.

3 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan.

Hay panlalabi boy katetpel ni Pilimon

4 Ha panalangin ko, hika ay an-ilamo kon pirmi nin magpasalamat ha Diyos, 5 ta angkabalita-an koy tongkol ha katetpel mo koni Pangino-on Hisos, boy tongkol ha panlalabi mo ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos. 6 An-ipanalangin ko ya hay pamapteg mo nin katetpel mo ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay magkama-in nin lobos ya pangingintindi ha kaganawan kahampatan ya anti kontamo nin banà ha pamakilamo tamo koniPangino-on Hisokristo. 7 Hiko man, patel ay labis nin angkaligawan boy angkahahaliwa nin banà ha panlalabi mo, ta pinaligha moy nakem nin nag-in tawtawo nin Diyos.

Hay an-ipaki-ilgo ni Pablo koni Pilimon ya tongkol koni Onisimo

8 Banà ha pamakilamo ta koni Pangino-on Hisokristo ay ma-arì homkaw ya nakem ko nin imanda komo ya nararapat mon gaw-en. 9 Ombayro man, banà ha panlalabi ko komo, hiko ya mato-ayna ya ayin kanayon no alwan hi Pablo ya piriso nin banà koni Pangino-on Hisokristo ay maki-ilgo tana komo. 10 Hay ipaki-ilgo ko komo ay tongkol koni Onisimo ya peleg anti ko bayri ha pirisowan ay nag-in ko yan bilang sarilin anak nin banà ha pantompel na koni Pangino-on Hisokristo. 11 Hin hato ay ayin kan kapapakinabang kona maski hay labay totolen nin ngalan nay Onisimo ay mapakinabangan. Piro hapa-eg, hiya ay pakinabangan tayna.

12 An-ihogò ko yan magbira bahen komo boy hay nakem ko ay pirmin anti kona. 13 Labay ko dayi nin panatiliyen ya bayri kongko nin pinagkanawini mo nin manambay kongko peleg anti ko bayri nin impiriso nin banà ha pangi-aral ko nin Mahampat ya Balità. 14 Piro agko labay gomawà no agko pon ma-i-pakipapano komo. Agko labay ya angkapilitan kan bongat, no alwan hay panggawà mo nin kahampatan ay hatoy tarmolin nakem mo.

15 Maka kayà nipahiyay komo hi Onisimo nin amò ya pana-on ay emen pirmiyan yayna komo pagbira na bahen. 16 Hin hato hi Onisimo ay alilà mon bongat; piro hapa-eg ay alwa yaynan alilà no alwan patel yayna ha Pangino-on. Hiya ay anlabiyen ko, piro lalò mo yan anlabiyen, ta alilà mo ya boy patel mo ha Pangino-on.

17 Kayà no an-itoring mo ko nin talagan kalamowan mo ay tanggapen mo ya nin emen ha panananggap mo kongko. 18 No nakagawà ya komo nin alwan tamà, o no nagka-otang ya komo ay kongko mo hinowen. 19 Hikon mismo hi Pablo ya ampanolat nin habayti. Hiko ya mamayad komo. No ha bagay, alwa kon dapat banggiten ya hay kalibriyan nin kalolowa mo ay kowinta otang mo kongko ta hikoy nangipakarani komo ha Pangino-on. 20 Kayà, patel, an-ipaki-ilgo ko komo ya banà ha pamakilamo ta ha Pangino-on ay gaw-en moy an-ipaki-ilgo ko komo. Banà ha pamipatel ta koni Pangino-on Hisokristo ay pakonsowilowen mo ko bayri ha an-ipaki-ilgo ko komo. 21 Makhaw ya nakem ko nin nangiholat komo nin habayti ta angkasigoro ko ya honolen mo ko, boy tandà ko ya igit et ya gaw-en mo ha an-awoken ko komo. 22 Ma-in ako et awod ipaki-ilgo komo ya mihay bagay. Mangihandà ka nin mihay kowarto ya para kongko, ta an-omasa ko nin banà ha pawpanalangin moyo ay makabira ko bahen komoyo.

Kalalampohan pangomosta

23 Angkomostawen ka ni Ipapras ya kalamo kon impiriso nin banà ha pangangaral nin tongkol koni Pangino-on Hisokristo. 24 Hi Markos, hi Aristarko, hi Dimas, boy hi Lokas ya kawkalamowan kon mangangaral ay ampangomosta simpri komo.

25 Hi Pangino-on Hisokristo ay mangingangalo dayi nin mambin kahampatan komoyon kaganawan.

Hibriyo

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

HAY HOLAT HA TAWTAWOY

HIBRIYO

1

Hay pinahalità nin Diyos nin halità na ay Anak na

1 Hin hato, hay Diyos ay naghalità ha kawka-apo-apowan tamo nin malakè ya bisis boy ha hari-harì ya paraan ya hay pinahalità na ay pawpropita na. 2 Piro hapa-eg ha kalampohan ana nin pana-on, naghalità ya kontamo ya hay pinahalità na ay Anak na. Hay babon lotà ay pinalsa nin Diyos ya hay ginomawà ay Anak na, boy pinilì nin Diyos ya Anak na nin mag-ikon nin kaganawan bagay. 3 Bayri ha Anak ay makit ya kagandawan kahampatan boy kahawangan nin Diyos, boy no pangno ya Diyos ay ombayro itaman ya Anak na. Hiya ya Anak ya ampakaba-alà ha kaganawan pinalsa nin Diyos, ta maski anyay halita-en na ay ampangyari. Nati ya emen na ma-alih ya kawkasalanan tamo, biha ya nako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos nin niknò ha bandan wanan nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos.

Hay aw-anghil ay ahè maka-igit ha Anak nin Diyos

4 Hay an-ingaten Anak nin Diyos ay igit ha aw-anghil, ta hay katongkolan ya inggawà kona nin Diyos ay igit ha katongkolan la. 5 Alwan anghil no alwan Anak na ya pinag-ilgowan na nin ombayri:

“Hika ya Anak ko. Hapa-eg ay impatnag ko ya hiko ya Tatay mo.”

Ombayri et ya hinalità nin Diyos ya tongkol ha Anak na:

“Hiko ya Tatay na boy hiya ya Anak ko.”

6 Hin ihogò nin Diyos ya mimihay Anak na nin mako bayri ha babon lotà ay ombayri ya hinalità na:

“Kaganawan anghil nin Diyos ay dapat homamba kona.”

7 Tongkol ha aw-anghil ay ombayri itaman ya hinalità nin Diyos:

“Hila ay mawmagsisirbi ko ya no labay ko ay magawà ko nin hila ay mag-in angin boy mag-in apoy.”

8 Piro hay hinalità nin Diyos ya tongkol ha Anak na ay kahalako ta ombayri ya hinalità na kona:

“Hay pamomo-on mo, O Diyos ay anggan makakanoman. Hay pag-a-arì mo ay ma-in kahampatan. 9 Angkatowà ka ha gawgawà ya mahampat, piro angka-inakit ka ha gawgawà ya mala-et. Kayà pinonò kata nin kaligawan, ta hika ay ginawà kon igit ha kawkalamowan mo.”

10 Hinalità et nin Diyos ha Anak na:

“Hin ka-ona-onawan, hika ya Pangino-on ay pinalsa moy lotà, boy gamet mo ya nanggawà nan langit. 11 Kaganawan nin habayti ay ma-in anggan makakanoman. Habaytoy pawpinalsa mo ay doma-an nin bilang ha dolo 12 ya no ayin anan kowinta ay topi-en ana ta pahiliyan nin bayo. Piro hika ay ahè ampangoman; agka tomo-a boy agka mati.”

13 Habayti et ya hinalità nin Diyos ha Anak na:

“Miknò ka ha bandan wanan ko anggan hay kawka-away mo ay talowen ko boy igwà ko hila ha hilong kapangyariyan mo.”

Maski nakakano ay ayin ombayroy hinalità nin Diyos ha aw-anghil na. 14 Warì alwan kaganawan anghil ay aw-ispirito ya mawmagsisirbi ha Diyos? An-ihogò hila nin Diyos nin magsirbi do ha tawtawoy biyan na nin kalibriyan ha kasalanan.

2

Hay kalibriyan ya ahè makwan ihipen

1 Banà ta hi Pangino-on Hisos ya ampaka-igit ha kaganawan ay dapat tamon pangoligtanan nin mahampat ya kaptegan ya nalengè tamo ya tongkol kona emen agtamo mipakarayò ha kaptegan. 2 Hay kawkapanogo-an ay inggawà nin Diyos ha aw-anghil, ta hila ya mangibalità nin habayto koni Moysis. Napaptegan ya hay kawkapanogo-an ay talagan peteg ta hinoman ya hinomombalang o ahè hinomonol bayro ay nakatanggap nin parosa ya nararapat kona. 3 Mas et bayroy mangyari kontamo. Hitamo ay ahè maka-iwas ha kaparosawan ha impirno no agtamo ampa-alaga-an bayti ya kalibriyan ya ahè makwan ihipen. Hi Pangino-on Hisos ya ona nin nangibalità nin habayti ya kalibriyan, boy hay nipampakalengè kona ya namapteg kontamo nin habayti ay peteg. 4 Habayti ay pinaptegan et nin Diyos ha pangipakit na nin pawpalatanda-an boy hari-harì ya papag-ispantawan, boy ha pambi na nin kawkakayawan ya nangibat ha Ispirito nin Diyos. Habayto ay an-igwà nin Diyos kompormi ha kalabayan na.

Hay kalibriyan ya inggawà nin Diyos ay ahè nangibat ha aw-anghil, no alwan nangibat koni Pangino-on Hisokristo

5 Alwan ha aw-anghil inggawà nin Diyos ya katongkolan mamo-on no alwan inggawà na koni Pangino-on Hisokristo. Hay an-ilgowen nawen ay alwan tongkol bayri ha babon lotà hapa-eg, no alwan hatoy kapahiliyan nin habayti. 6 Ha Halità nin Diyos ay nakaholat ya ombayri ya hinalità hin hato ni Arì Dabid:

“Anya ya tawo ta ampanemtemen mo ya boy ampa-alaga-en mo? 7 Hiya ay ginawà mon ma-aypà ha aw-anghil nin amò ya pana-on. Intag-ay mo ya nin pinarangalan nin emen ha arì, 8 balè kaganawan bagay ay inggawà mo ha hilong kapangyariyan na.”

Hin inggawà nin Diyos ha hilong kapangyariyan nin tawtawo ya kaganawan bagay ay ayin anan bagay ya ayin ha hilong kapangyariyan la. Piro agtamo et angkakit hapa-eg ya kaganawan bagay ya anti ha hilong kapangyariyan nin tawtawo. 9 Hi Apo Hisos balè ay tandà tamoy ginawà ya nin Diyos nin ma-aypà ha aw-anghil nin amò ya pana-on. Ombayro man, banà ha pagkamati ni Apo Hisos hin nagdanas ya nin kadya-dya-an, hay Diyos ay nangitag-ay nin namarangal kona. Banà ha kahampatan ingangalo kontamo nin Diyos ay nilabay na ya hi Apo Hisos ay magdanas nin kamatyan para kontamon kaganawan.

10 Hay Diyos ay ma-in karapatan nanggawà nin ombayro ta hiyay namalsa nin kaganawan, boy kaganawan bagay ay para ha ikapori na. Lano do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay labay na nin hay malakè ya anak na ay magkama-in kagandawan ya emen ha kagandawan na. Hi Apo Hisos ya mantan bayro kontamo ay ka-ilangan pon magdanas nin kadya-dya-an, ta hay pagdanas na nin kadya-dya-an ay kabo-o-an nin kalibriyan nin aw-anak nin Diyos.

11 Hi Apo Hisos ya ampangalih nin kawkasalanan emen hay tawtawo ay mag-in nin ayin kasalanan. Hapa-eg, hiya kateng hatoy tawtawoy inalih nay kawkasalanan ay mimihay tatay la ya ayin kanayon no alwan Diyos. Kayà ahè an-ikareng-ey ni Apo Hisos nin ingaten hila nin pawpatel, 12 ta hin hato ay ombayri ya hinalità ni Apo Hisos ha Diyos:

“Hay ngalan mo ay ibabalità ko ha pawpatel ko. Ha pamititipon nin kaganawan ay magkanta ko nin pamomori komo.”

13 Hinalità et ni Apo Hisos,

“Pahimalà ako ha Diyos.”

Ombayri et ya hinalità na:

“Anti ko bayri kateng aw-anak nin Diyos ya impahimalà na kongko.”

14 Hay aw-anak ya antokoyen na bayri ay tawtawo ya ma-in laman boy dayà. Hi Apo Hisos itaman ay nag-in tawo nin bilang konla emen ya mati. Hay pagkamati na ya pinamatalo na koni Satanas, ta hi Satanas ya ma-in kapangyariyan ha kamatyan. 15 Hay tawtawo, leleg angkabiyay ay angkalimo ha kamatyan. Piro hi Satanas ay tinalo ni Apo Hisos emen hila malibri do ha ahè mangaka-alih konlay pangalimo ha kamatyan. 16 Malinaw ya alwan aw-anghil ya antambayan ni Apo Hisos, no alwan hay antambayan na ay tawtawoy inalalak ni Abraham. 17 Kayà emen matambayan ni Apo Hisos ya pawpatel na ay ka-ilangan mag-in yan tawo emen na maranasan ya andanasen nin tawtawo. Ha ombayro, hi Apo Hisos ay nag-in pinakamatag-ay ya parì ya ma-ingangalowen boy tapat ha sirbisyo ya mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos bilang ombayro ha sirbisyo hin hato nin pawparì nin Aw-israylita; ta banà ha pagkamati ni Apo Hisos ay natbeh ya tawtawo ha kawkasalanan. 18 Mismon hi Apo Hisos ay nagdanas nin kadya-dya-an hin tinoksò ya ni Satanas, piro agya natoksò. Kayà matambayan nay ampipagdanas nin toksò.

3

Hi Apo Hisos ay igit et koni Moysis

1 Hapa-eg, pawpatel ya kapara kon iningat nin Diyos, ihipen tamo hi Apo Hisos ya inhogò nin Diyos emen ya mag-in pinakamatag-ay ya parì ya mangipakisondò kontamo ha Diyos, ta hiya hi Apo Hisos ya ampahimala-an tamo. 2 Tapat ya ha impagawà kona nin Diyos ya nangihogò kona bilang itaman koni Moysis hin hato ya tapat ha pamama-alà ha kapamilyawan nin Diyos, hatoy Aw-israylita ya impaba-alà kona nin Diyos. 3 Piro hi Apo Hisos ay ampaka-igit koni Moysis ta hiyay namalsa nin tawtawo. Hay ka-alimbawa-an ay tawoy nangipa-ireng bali: hay mas amparangalan ay hatoy tawo kisa bali, piro hi Pangino-on Hisos ya ka-alimbawa-an nin nangipa-ireng bali ay hiyay mas amparangalan kisa hi Moysis ya pinaba-alà bongat. 4 Balang bali ay ma-in nangipa-ireng, piro Diyos ya namalsa nin kaganawan bagay. 5 Hi Moysis ay bilang ha mihay alilà ya tapat ha pagsisirbi ha Diyos, ta hiya ay anhomonol ha an-ipagawà kona nin Diyos ya asiwa-en nay Aw-israylita ya tawtawo nin Diyos. Hay bawbagay ya halita-en lano nin Diyos ay imbalità ni Moysis. 6 Balè hi Pangino-on Hisokristo ay alwan alilà, ta hiya ay Anak nin Diyos. Tapat ya ha pangangasiwà ha aw-anak nin Diyos bilang ombayro ha pangangasiwà hin hato ni Moysis. Hitamo ay aw-anak nin Diyos no hay pamahimalà tamo kona ay matibay angga ha anggawan, boy no an-omasa tamo kona.

Hay babalà ya tongkol ha ahè pantompel ha Diyos

7 Hay Ispirito nin Diyos ay naghalità nin ombayri:

“No angkalengè moyo hapa-eg ya hawhalità nin Diyos 8 ay agmoyo patya-en ya nakem moyo nin bilang ha kawka-apo-apowan moyo ya kinomontra ha Diyos hin hato hinpana-on ni Moysis. Pirmi la kon anhoboken hin anti hila ha powiray dogal, wana nin Diyos. 9 Lo-ob apatapò ya ta-on nin angkakit lay pawpapag-ispantawan ya anggaw-en ko konla, piro aghila antonggen nin manobok kongko. 10 Kayà habaytoy tawtawo ay pinamahangan ko. Hinalità ko, ‘Pirmi hilan ampakihowawì kongko ta angkomontra hila ha labay ko.’ 11 Ha kapahangan ko konla ay ombayri ya pinanompa-an kon hinalità: ‘Talagan aghila makapahok nin pa-inawa do kongko ha dogal ya inhandà kon pa-iriyan la.’ ”

12 Pawpatel, mag-atap kawo emen agkawo mag-in mala-et ya ayin pantotompel ha Diyos, ta no mangyari komoyo bayto ay anhalibokotan moyo ya Diyos ya angkabiyay. 13 Hay dapat moyon gaw-en emen agkawo maloko para gomawà nin kasalanan ay agmoyo patya-en ya nakem moyo, boy allo-allo kawon mipapangaralan mintras ma-in et pana-on nin mangapitatambay kawo. 14 Hay pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo ay ayin angga no pangoligtanan tamon mahampat ya pamahimalà tamo kona hin ompisa nin hitamo ay tinompel kona. 15 Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“No angkalengè moyo hapa-eg ya hawhalità nin Diyos ay agmoyo patya-en ya nakem moyo nin bilang ha kawka-apo-apowan moyo ya kinomontra kona hin hato.”

16 Hino baytoy nipankomontra ha Diyos maski nalengè lay bosis na ya ampaghalità konla? Warì alwan hila baytoy kaganawan nin hatoy pinangonawan ni Moysis nin in-alih ha nasyon Ihipto? 17 Ha lo-ob apatapò ya ta-on, hinoy ampamahangan nin Diyos? Warì alwan hatoy nipagkasalanan ya nikati ha powiray dogal? 18 Hinoy inhompà nin Diyos nin talagan ahè makapahok nin pa-inawa do kona ha dogal ya inhandà nan pa-iriyan la? Warì alwan hatoy ahè nipanhomonol kona? 19 Tandà tamo ya aghila nakapahok banà ha agla pantompel ha Diyos.

4

Hay tongkol ha pampomahok nin pa-inawa ha dogalya inhandà nin Diyos

1 Hitamo ay kalamo do ha tawtawoypinangako-an nin Diyos nin makapahok nin pa-inawa do kona ha dogal ya inhandà nan pa-iriyan tamo. Kayà mag-atap tamo emen ayin kontamo nin mapabilang do ha tawtawoy ayin katetpel ya ahè makapahok ha dogal ya impangakò nin Diyos. 2 Nakalengè tamo itaman nin Mahampat ya Balità ya tongkol ha pama-inawawan ya nalengè nin hatoy kawkalamowan ni Moysis. Ombayro man, maski nalengè la bayto ay aghila tinompel; kayà ahè nakab-i nin kahampatan konla. 3 Hitamoy ampipantompel ha Diyos ay talagan makapahok bayro nin pa-inawa, piro hay ahè ampipantompel ay ahè makapahok bayro ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Ha kapahangan ko konla ay inhompà ko nin hinalità ya ombayri: ‘Talagan aghila makapahok nin pa-inawa do kongko ha dogal ya inhandà kon pa-iriyan la.’ ”

Hatoy dogal ya pama-inawawan ay nayarì ana nin Diyos pa-ibat et hin pinalsa nay kaganawan. 4 Tandà tamo ya nayarì ana bayto ta nakaholat ha Halità nin Diyos ya tongkol ha ikapiton allo. Ombayri ya pagkahalità:

“Ikapiton allo, hay Diyos ay napa-inawa ta nayarì nayna ya gawgawà na.”

5 Hinalità nayna et,

“Talagan aghila makapahok nin pa-inawa do kongko ha dogal ya inhandà kon pa-iriyan la.”

6 Hatoy nika-onan nakalengè nin Mahampat ya Balità ay ahè nakapahok bayro banà ha agla panhomonol. Piro ma-in kanayon ya makapahok bayro nin pa-inawa kalamo nin Diyos. 7 Matanda-an bayto ta hay Diyos ay nangitaning nin mihay allo ya an-ingaten “Hapa-eg”; ta hin nalabah ya malakè ya ta-on pa-ibat hin ahè nakapahok nin pa-inawa baytoy kawkalamowan ni Moysis ay impahalità nin Diyos koni Arì Dabid bayti ya hinalità koyna komoyo,

“No angkalengè moyo hapa-eg ya anhalita-en nin Diyos ay agmoyo patya-en ya nakem moyo.”

8 Hay dogal ya pinantanan hin hato ni Hoswi ha Aw-israylita ay alwan habaytoy talagan dogal ya pama-inawawan la nin kalamo la ya Diyos, ta no habaytoy talagan dogal ya pama-inawawan nin kalamoy Diyos, nalabah ya ongnoy pana-on, hay Diyos ay agana dayi namanggit nin tongkol ha kanayon ya alloy pama-inawa. 9 Kayà hay Diyos ay ma-in inhandà ya dogal para pama-inawawan nin tawtawo na nin bilang ombayro ha pama-inawa na hin nayarì nan pinalsa ya kaganawan. 10 Hinoman ya makapahok ha dogal ya pama-inawawan nin kalamo na ya Diyos ay makapa-inawa ya ha gawgawà na nin bilang ha Diyos ya napa-inawa hin nayarì yan namalsa. 11 Kayà pagsikapan tamon makapahok nin pa-inawa kalamo nin Diyos. Agtamo towaren ya tawtawo hin hato ya ahè nakapahok ha dogal ya pangipalakwan konla, ta aghila hinomonol.

12 Hay Halità nin Diyos ay anggomawà boy makapangyayari. Matarem nin igit ha hondang ya mitaligmang ya tarem. No pangno nin hay hondang ay ampakataloh ha pawpilpo-an kateng ha bawbot-o ay ombayro itaman ya Halità nin Diyos, ta anggomawà ha nakem boy ha ka-ihipan nin tawtawo boy ampakatandà no anyay an-ihipen la boy amplanowen la. 13 Ayin pinalsa ya ma-arì magtagò ya ahè makit nin Diyos. Tandà nay kaganawan pinalsa na boy angkakit nay kaganawan gawà la. Lano ay omarap tamo kona ta kaganawan ginawà tamo ay tobayen tamo kona.

Hi Apo Hisos ya pinakamatag-ay ya parì

14 Pangoligtanan tamo ya katetpel tamo ta ma-in tamoynan pinakamatag-ay ya parì ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos. Hiya ya nako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisos ya Anak nin Diyos. 15 Habayti ya ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos ay andomamay kontamo nin mananam nin kaganawan an-ikakapey nin pantotompel tamo. Ha pagdadanas tamo nin toksò ay an-ingalowan na tamo, ta hin anti ya bayri ha babon lotà ay tinoksò ya ha kaganawan paraan. Nagdanas ya itaman nin tawtoksò nin bilang ha pagdanas tamo, piro maski tinoksò ya ay agya nakagawà nin kasalanan. 16 Banà ta ma-in ampangipakisondò kontamo ha Diyos ay agtamo mag-alangan nin pakarani ha Diyos ya ampambin kahampatan ingangalo kontamo. Ha pangingangalo na, anyaman ya oras nin ka-ilanganen tamoy tambay na ay igwà na kontamo no pakarani tamo kona.

5

1 Hin hato, ha kawka-apo-apowan tamo ay ma-in pinilì konla para mag-in pinakamatag-ay ya parì ya anggomawà nin sirbisyo ha Diyos nin para ha tawtawo. Balang pinilì ay hiya ya mangidolog ha Diyos nin aw-ayop ya pinati nin para ha ikapatawad nin kawkasalanan boy ma-in et kanayon ya an-igwà ya para ha Diyos. 2 Habaytoy tawoy pinakamatag-ay ya parì ya ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos ay ma-in itaman kakapeyan. Kayà tandà na no pangno na mapagpasinsyawan nin pakilamowan ya tawtawoy ampitawon ya anggomawà nin alwan mahampat. 3 Banà ta ma-in yan kakapeyan, hay an-igwà na ha Diyos ya para ha ikapatawad nin kawkasalanan ay alwan bongat para ha kawkasalanan nin tawtawo, no alwan para et ha sarili nan kawkasalanan.

4 Hay tawoy nag-in pinakamatag-ay ya parì ya mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos ay ampagkama-in karangalan, piro ahè ma-arì pili-en nin tawo ya sarili na nin mag-in nin ombayro. Hiya ay ka-ilangan pili-en nin Diyos nin bilang koni Aron hin hato ya pinilì na nin mag-in ka-ona-onawan pinakamatag-ay ya parì. 5 Ombayro itaman koni Pangino-on Hisokristo. Agna pinarangalan ya sarili na ya mag-in yan pinakamatag-ay ya parì ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos, no alwan hay Diyos ya namarangal kona, ta Diyos ya nangigwà kona nin ombayroy sirbisyo ta wana kona,

“Hika ya Anak ko; hapa-eg ay impatnag ko ya hiko ya Tatay mo.”

6 Hay kanayon et ya hinalità nin Diyos koni Apo Hisos ay ombayri:

“Hika ay parì anggan makakanoman nin bilang ombayro koni Milkisidik hin hato.”

7 Hin anti et bayri hi Apo Hisos ha babon lotà ay nanalangin ya ha Diyos ya makapilibri kona ha kamatyan. Ha pamakirawat na ay ampantolò ya lowà na boy makhaw ya tangih na. Hay andawaten na ay nilengè nin Diyos banà ta hi Apo Hisos ay nagmaka-aypà nin hinomonol ha Diyos. 8 Ha pagdanas ni Apo Hisos nin kadya-dya-an, maski Anak ya nin Diyos ay natoto yan lalò homonol ha Diyos. 9 Habaytoy ginawà na ya kabo-o-an nin hiya ay ayin pagkokolang. Kayà kaganawan ampipanhomonol kona ay ma-ilibri na ha kasalanan, boy biyan na hilan biyay ya ayin anggawan. 10 Diyos ya ginomawà emen hi Apo Hisos ay mag-in pinakamatag-ay ya parì ya mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos bilang ombayro hin hato koni Milkisidik.

Wawali ha ampipangkomapey ya pantotompel

11 Malakè ya labay nawen halita-en ya tongkol ha pagkaparì ni Milkisidik boy pagkaparì ni Apo Hisos, piro ma-irap nawen ipalinaw komoyo ta makapey ya pangingintindi moyo. 12 Hikawo ay naboyot anan antompel ha Pangino-on; kayà dapat dayi ay ampanorò kawoyna ha kanayon. Piro angga hapa-eg ay ka-ilangan itorò komoyon oman baytoy Halità nin Diyos, hatoy maparan intindiyen ya intorò komoyo hin primiro. No ha pamamangan ay bagay ana dayi komoyo ya mangatyà ya pamamangan, piro angga hapa-eg ay gatas et ya ka-ilangan moyo ta bilang kawo et kolaw. 13 Banà ta emen kawo et kolaw ya ayin kanayon ya angkabiyayen no alwan gatas ay agmoyo et kayan intindiyen ya tongkol ha kahampatan, ta hikawo ay emen babayo tinompel. 14 Piro hay mangato-ayna ay mangatyà ana ya pamamangan la. Ombayro itaman ya tawtawoy ma-in anan matibay ya pantotompel. Nasanay hilaynan gomawà nin kahampatan ta tandà layna no anyay kala-etan.

6

1 Hapa-eg, hay dapat tamon pag-aralan ay hatoy makapatibay kontamo ha panhohomonol ha Diyos. Ha aw-aral ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo ay agtamoyna pi-oman-oman aralen baytoy pinag-aralan tamoyna hin primiro ya tongkol ha paghehe ha panggawà nin anyaman ya ayin kowinta boy tongkol ha pantotompel ha Diyos. 2 Agtamoyna simpri aralen oman baytoy tongkol ha pamiminyag, tongkol ha pangipababon gamet ha tawoy an-ipanalangin, tongkol ha pamiyay oman lano ha tawtawoy nikati, boy tongkol ha panonosga nin Diyos, hatoy ihosga na ya ayin anggawan ya kaparosawan. 3 Hay dapat tamon gaw-en ay pag-aralan tamo baytoy agtamo et napag-aralan emen tamo tomibay ha panhohomonol ha Diyos. Gaw-en tamo bayto ha tambay nin Pangino-on ta kalabayan na.

4 No ma-in tawtawo ya nagkama-in pon hawang ya ka-ihipan boy nakatanggap nin kalibriyan ya ampangibat koni Pangino-on Hisokristo, boy no habaytoy tawtawo ay nakatanam nin ginomawà konla ya Ispirito nin Diyos, 5 boy nahobokan la et no pangno kahampat ya Halità nin Diyos, boy natanam lay kapangyariyan nin Diyos, hatoy kapangyariyan ya mipatnag ha lomateng ya pana-on, 6 biha halibokotan la baytoy naranasan la ay aghilayna mapapaghehe nin oman. Hay bara-nan nin aghilayna mapapaghehe nin oman, hi Pangino-on Hisokristo ya Anak nin Diyos ay emen lan impakò nin oman ha koroh, boy emen la yan impareng-ey ha kalak-an tawo.

7 Hay ka-alimbawa-an nin tawtawo ay emen ha lotà ya tinamnan. No pirmin an-oranen baytoy lotà ya tinamnan ay tomobò baytoy intanem. Hay tawoy nangitanem nin habayto ay makinabang ta ma-in yan ma-ekan. Ombayroy tawtawoy nangipagpatoloy nin pantotompel, ta ma-in hilan matanggap ya kahampatan ya mangibat ha Diyos. 8 Piro no hay lotà ay tinobo-an nin nipagdowih boy kawkatowà ya dikot, habaytoy lotà ay ayin kowinta. Habayto ay ihohompà nin Diyos boy ka-ilangan po-olan. Ombayro itaman ya tawtawoy bilang ha lotà ya tinobo-an nin katowà ya dawdikot ay parosawan nin Diyos.

9 Piro maski ombayro ya nahalità nawen, anlabiyen nawen pawpatel ay angkasigoro nawen ya alwa kawon ombayro ha ahè nangipagpatoloy nin pantotompel. Ampahimalà kayi nin ipagpatoloy moyo ya pantotompel moyo, ta mahampat ya gawgawà moyo ya bonga nin kalibriyan moyo ha kasalanan. 10 Banà ha kahampatan nin Diyos ay agna anliwawan ya kahampatan ya anggaw-en moyo kateng panlalabi ya angka-ipakit moyo ha pananambay moyo ha kapariho moyon katetpel, hatoy nag-in tawtawo nin Diyos ya patoloy moyon antambayan. 11 Hay labay nawen ha balang miha komoyo ay magmalasakit nin ipagpatoloy ya pantotompel moyo leleg biyay moyo emen lano ha lomateng hi Pangino-on Hisokristo ay matanggap moyo baytoy an-asawan moyo. 12 Agnawen labay ya magtamlad kawo ha panhohomonol ha Diyos, no alwan towaren moyo baytoy ampipantompel ha Diyos, hatoy tawtawo hin hato ya nipagpasinsyan nangantì anggan tinanggap lay impangakò konla nin Diyos.

Hay impangakò nin Diyos ay sigorado

13 Hin hato, hay Diyos ay nangakò koni Abraham. Habaytoy pangakò ay pinanompa-an nin Diyos ha sarili na, ta ayin kanayon ya igit kona ya ma-arì nan panompa-an. 14 Hay hinalità nin Diyos koni Abraham ay ombayri:

“An-ipangakò ko komo ya talagan biyan katan masyadoy kahampatan boy pakalak-en koy ma-i-alalak mo.”

15 Banà ha pagpasinsya ni Abraham nin nangantì ay nangyari kona baytoy impangakò kona nin Diyos.

16 Hay tawtawo, no ampangakò hila ay ampanompa-an la ha ampakatag-ay konla ya ayin kanayon no alwan Diyos. Hay pagpangakò la nin ombayro ay ampaka-ariglo ha pamikokontra la. 17 Ombayro itaman, labay nin Diyos ya hay tawtawoy makatanggap nin impangakò na ay maka-intindi nin hay disisyon na ay ahè ma-oman. Kayà pinanompa-an na et baytoy impangakò na konla. 18 Ma-in loway bagay ya panigorowan tamo ha pangakò nin Diyos. Ona, hay Diyos ay ahè ampagbongkok; ikalwa ay ampanompa-an nay pangakò na. Kayà hitamoy nakatanggap kona nin kalibriyan ha kasalanan ay masyadon ampahimalà ha pan-o-omasa tamo ya hay impangakò kontamo ay matanggap tamo lano. 19 Habayti ya pan-o-omasa tamo ay ampakapatibay kontamo boy ampakab-i kontamo nin kasigorowan ya lano ay makapahok tamo ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Alwan bilang hin hato ya hay ampakapahok bongat ha kagmang kortina ya pinakamasagradon kowarto ay pinakamatag-ay ya parì. 20 Hi Pangino-on Hisos ay na-ona kontamo nin nako bayro boy hiya ay anggomawà nin para kontamo. Hiya ya nag-in pinakamatag-ay ya parì hapa-eg boy anggan makakanoman. No pangno ya sirbisyo hin hato ni Milkisidik ay ombayro hapa-eg ya anggaw-en ni Pangino-on Hisos.

7

Hi Milkisidik ya ampangipakisondò hin hatonin tawtawo ha Diyos

1 Habayti hi Milkisidik ay arì ha banowa ya an-ingaten Salim boy parì nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos. Hin hato hi Abraham ay nakilaban ha ongnoy aw-arì emen mi-orong ya kawkamama-in nin pawpartidos na ya nakwa nin kawka-away la. Hin nagbirayna hi Abraham nin na-ibat ha pamakilaban na ha kawka-away ya nikapati na ay hinakbat ya ni Milkisidik. Hi Abraham ay binindisyonan ni Milkisidik emen hi Abraham ay magkama-in nin kahampatan ya mangibat ha Diyos. 2 Hi Milkisidik ay binyan ni Abraham nin ikamapò parti ha kaganawan nakwa na ha kawka-away. Hay kahologan nin ngalan ni Milkisidik ay “Arì nin kahampatan”. Banà ta arì ya ha Salim, hay ingat et kona ay “Arì nin katinekan” ta hay labay totolen nin Salim ay katinekan. 3 Ayin binanggit ya tongkol ha tatay o nanay ni Milkisidik o tongkol ha kawka-apo-apowan na. Ayin simprin binanggit ya tongkol ha pangi-anak kona o tongkol ha kamatyan na. Ayin anggawan ya pagkaparì ni Milkisidik, hatoy sirbisyo ya bilang sirbisyo nin Anak nin Diyos.

4 Ihipen moyo no pangno ka-alagà hi Milkisidik, ta maski hi Abraham ya ka-apo-apowan nin Aw-israylita ay nambi koni Milkisidik nin ikamapò parti ha kaganawan nakwa na ha kawka-away. 5 Ha kalak-an na-i-alalak ni Abraham ay mihayna hi Libi. Hay aw-inalalak ni Libi ay hila baytoy pawparì ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin Aw-israylita ha Diyos. Kompormi ha kawkapanogo-an, hila ay minandawan nin mangwan ikamapò parti ha kawkamama-in nin Kawka-israylita lay aw-inalalak simpri ni Abraham. 6 Hi Milkisidik ay alwan miha ha aw-inalalak ni Libi. Ombayro man, nananggap ya nin ikamapò parti ya inggawà ni Abraham, boy impaki-ilgo na ha Diyos ya hi Abraham ya pinangako-an nin Diyos ay biyan nin kahampatan. 7 Bayri tamo matanda-an ya hi Milkisidik ay ampaka-igit koni Abraham, ta hi Milkisidik ya nakirawat ha Diyos nin hi Abraham ay biyan nin kahampatan. 8 Hi Milkisidik ay ampaka-igit ha aw-inalalak ni Libi ya nipananggap nin ikamapò parti nin natikapan nin Kawka-israylita la ta hila bayto ay nikati. Piro hi Milkisidik ya nananggap nin ikamapò parti ya inggawà ni Abraham ay ayin mabaha ha Halità nin Diyos ya hiya ay nati. 9-10 Hay aw-inalalak ni Libi ay nangwan ikamapò parti ha kawkamama-in nin tawtawo. Piro hi Libi ya ka-apo-apowan la, maski agya et in-anak hin nambi hi Abraham nin ikamapò parti koni Milkisidik, hi Libi ay kowinta kalamo ni Abraham ha pambi hin habayto, ta inalalak ya ni Abraham.

Hi Pangino-on Hisos ay bilang koni Milkisidik

11 Hay kawkapanogo-an ya ampakapitorò ha Aw-israylita no pangno homonol ha Diyos ay impahimalà ha aw-inalalak ni Libi. Hila ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos bilang koni Aron ya ona nin anggomawà nin ombayroy sirbisyo. Ombayro man, habayto ay ahè makapipakarani nin tawtawo ha Diyos ta ahè maka-alih nin kasalanan, ta no habaytoy maka-alih nin kasalanan ay agana dayi nanga-ilangan nin kanayon ya gomawà nin ombayroy sirbisyo. Habaytoy sirbisyo ay bilang ha sirbisyo ni Milkisidik, alwan bilang ha sirbisyo ni Aron. 12 Hin pinahiliyan nin Diyos baytoy ampangipakisondò nin tawtawo kona ay ka-ilangan simpri ya kanayon ya kawkapanogo-an ya ipahonol nin Diyos ha tawtawo. 13-14 Hay antokoyen bayri ya impahili nin Diyos ay hi Pangino-on tamon Hisos. Hiya ay alwan inalalak ni Libi no alwan inalalak ya ni Hoda. Ha aw-inalalak ni Hoda ay hiyan bongat ya anggomawà nin ombayroy sirbisyo ha Diyos. Tandà tamo ya hi Pangino-on Hisos ay inalalak ni Hoda. Piro hay aw-inalalak ni Hoda ay ahè binanggit ni Moysis hin hinalità nay tongkol ha pawparì ya anggomawà nin sirbisyoy para ha Diyos. 15 Hapa-eg ay lalò anan malinaw baytoy binanggit nawen ya kawkapanogo-an ya napahiliyan ana kateng hatoy ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos, ta hi Pangino-on Hisokristo ya bilang koni Milkisidik ay hiyayna hapa-eg ya ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos. 16 Hay ginawà nin Diyos nin parì tamo ay alwan bilang ha aw-inalalak ni Libi ya kompormi ha lahì la ay nag-in hilan parì ta ombayro ya riglaminto konla. Piro hila ay ma-in kamatyan. Hi Pangino-on Hisos balè, banà ha kapangyariyan nin biyay na ya ayin kamatyan ay ayin anggawan ya sirbisyo na; 17 ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos ya tongkol kona:

“Hika ay parì anggan makakanoman ya gomawà nin sirbisyo ya bilang ombayro ha sirbisyo ni Milkisidik hin hato.”

18 Hay kawkapanogo-an ya inggawà koni Moysis hin hato ay pinahiliyan. Habayto ay ayin kowinta ta ahè makapilibri nin tawtawo ha kasalanan. 19 Habaytoy kawkapanogo-an ay ayin ma-igwà ha tawtawo para mag-in ayin kakolangan. Kayà pinahiliyan nin Diyos. Hay impahili na ay mas mahampat boy ma-asawan tamo, ta habaytoy paraan ya makapipakarani kona nin tawtawo.

20-21 Hay Diyos ay ahè nanompà nin nangakò ha pamilì na hin hato do ha nipag-in pawparì ya gomawà nin sirbisyoy para kona. Piro ha pamilì na koni Apo Hisos ay impangakò na boy pinanompa-an na ha sarili na, ta ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos ya hinalità nin Diyos koni Apo Hisos:

“Hiko ya Pangino-on, an-ipangakò ko komo boy ampanompa-an ko ha sarili ko ya hay pagkaparì mo ay ayin anggawan. Habayti ya hinalità ko ay talagan ahè ma-oman.”

22 Banà bayri ha pangakò nin Diyos koni Apo Hisos ay angkasigoro tamo ya mas mahampat ya pamisondo-an nin Diyos boy tawo kisa panhohomonol hin hato ha kawkapanogo-an.

23 Hin hato, malakè ya parì ya ampipapahili, ta no angkati hila ay agla ma-ipagpatoloy ya sirbisyo la. 24 Hi Apo Hisos balè, banà ta hay biyay na ay anggan makakanoman ay manatili ya pagkaparì na. 25 Kayà balang tawoy ampakarani ha Diyos nin banà ha pamahimalà na koni Pangino-on Hisos ay mabo-ò ya kalibriyan na ha ayin anggay kaparosawan ha impirno, ta hi Pangino-on Hisos ya makapilibri kona. Hi Pangino-on Hisos ay angkabiyay anggan makakanoman nin ampakirawat ha Diyos nin para ha tawtawo.

26 Hi Pangino-on Hisos ya pinakamatag-ay ya parì ya ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos ay hiyay ka-ilangan tamo nin makatambay kontamo. Hiya ay ahè nakagawà nin maski anyay kasalanan boy ayin yan kapintasan. Hi Pangino-on Hisos ay alwan bilang ha tawtawoy makasalanan. Ayin maka-igit kona ta hiya ay bilang ha katatag-ayan ya ahè mangaka-abot. 27 Hiya ay alwan bilang ha pinakamatag-ay ya pawparì hin hato. Alwa yaynan ka-ilangan allo-allon mangidolog ha Diyos nin pinati ya aw-ayop para makapatawad nin sarili na pon kawkasalanan biha kawkasalanan nin tawtawo. Hi Pangino-on Hisos ay minghan bongat nambi nin para ha Diyos. Hay inggawà na ay sarili na ta hiya mismo ya nati nin para ha ikapatawad nin kawkasalanan nin kaganawan. 28 Hin kawkapanogo-an et ya an-ipahonol ay ma-in tawtawoy ampili-en nin mag-in pinakamatag-ay ya parì. Piro banà ta tawo hilan bongat bayto ay ma-in hilan pagkokolang. Kayà hin bandan hoyot, hay impangakò nin Diyos ya inggawà na nin para ha ombayroy sirbisyo ay hay Anak na ya maski makakanoman ay ayin kakolangan.

8

Hay tongkol koni Apo Hisos ya pinakamatag-ayya parì

1 Hay labay totolen nin hatoy hinalità ko komoyo ay ma-in tamon pinakamatag-ay ya parì ya ampangipakisondò kontamo ha Diyos. Hiya ay hi Apo Hisos ya naka-iknò ha bandan wanan nin trono nin Makapangyariyan ya Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 2 Hi Apo Hisos ay ampagsirbi ha Pinakamasagradoy Kowarto do ha peteg ya tabirnakolo ya ahè ginawà nin tawo no alwan ginawà nin Pangino-on Diyos.

3 Hay bara-nan nin pamilì ha balang tawoy para mag-in pinakamatag-ay ya parì ay emen hilay mangidolog ha Diyos nin hatoy an-igwà nin tawtawo ya para ha Diyos. Hay an-idolog la ay aw-ayop ya pinati boy ma-in et kanayon ya bawbagay. Ombayro itaman hi Apo Hisos; ka-ilangan ma-in yan idolog ha Diyos. 4 No anti et bayri ha babon lotà hi Apo Hisos ay agya ma-arì mag-in parì, ta ma-in anan pawparì ya ampangidolog ha Diyos nin bawbagay ya para ha Diyos. Habaytoy sirbisyo nin pawparì ay kompormi ha kawkapanogo-an hin hato ya inggawà ni Moysis. 5 Hay pagsisirbi la ha Diyos ay anggaw-en la ha tabirnakolo bayri ha babon lotà, piro hay tabirnakolo bayri ay ka-alimbawa-an nin hatoy peteg ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Kayà tandà tamo ya ma-in nin tabirnakolo bayro ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay banà ta hin an-ipapa-ireng nin Diyos koni Moysis ya tabirnakolo hin hato ay hinalità na kona ya ombayri: “No pangno baytoy kaganawan impakit ko komo do ha bakil ya pinangigwa-an ko komo nin kawkapanogo-an ay ombayro ya sigorowen moyon gaw-en.” 6 Piro hatoy sirbisyo ni Pangino-on Hisos ay mas ma-alagà kisa do ha sirbisyo nin ampipagsirbi hin hato ha tabirnakolo. Hay sirbisyo ni Apo Hisos, hatoy an-ipakisondò nay tawtawo ha Diyos ay mas mahampat, ta habayti ay nangibat ha lalò ma-alagà ya bagay ya pawpangakò nin Diyos.

7 No tamà baytoy primiron kasondo-an ya anhonolen nin tawtawo hin hato emen hila mipakarani ha Diyos ay agana dayi pinahiliyan nin ikalwan kasondo-an. 8 Piro nakit nin Diyos ya alwan tamà ya panhohomonol nin tawtawo ha kawkapanogo-an; kayà hinalità na konla,

“Ha kanayon ya alloy lomateng, wanan Pangino-on ay bayowen koy kasondo-an ko ha aw-inalalak ni Israyil kateng ha aw-inalalak ni Hoda. 9 Habayti ya kasondo-an ko konla ay alwan bilang ha kasondo-an ko ha kawka-apo-apowan la. Hin in-alih ko hila ha nasyon Ihipto ay alwa hilan tapat ha kasondo-an ko konla; kayà pina-olayan ko hila, wanan Pangino-on. 10 Ha lomateng baytoy allo, wanan Pangino-on ay ombayri ya kasondo-an ko konlan aw-inalalak ni Israyil: hay kawkapanogo-an ko ay ipapanemtem ko konla boy itanem ko ha nakem la emen la matanda-an ya labay kon gaw-en la. Hiko ya mag-in Diyos la ya honolen la boy hila ay mag-in tawtawo ko. 11 Habayton allo ay alwaynan ka-ilangan itorò ha kawkabanowa la o ha pawpatel la ya hiko ya Pangino-on ay balayen la, ta kaganawan pa-ibat ha tawtawoy pinaka-oltimo angga ha pinakamatag-ay, hiko ay balayen la nin Pangino-on la. 12 Ingalowan ko hilan patawaren ha panggawà la nin kala-etan boy liwawan koynay kawkasalanan la.”

13 Ha inilgo nin Diyos ya tongkol ha bayoy kasondo-an ya makapipakarani kona nin tawtawo ay an-ipatandà na ya ayin anan alagà baytoy ona. Banà ta ayin anan alagà bayto ay ma-alih ana.

9

No pangnoy panhohomamba hin hato

1 Ha onay kasondo-an ya ginawà nin Diyos emen mipakarani kona ya tawtawo ay malakè ya kawkapanogo-an ya ka-ilangan lan gaw-en ha panhohomamba la, boy nangipa-ireng hila nin paghambawan ha Diyos. 2 Habaytoy impa-ireng la ay an-ingaten tabirnakolo. Hay tabirnakolo ay ma-in loway kowarto. Hay primiron kowarto ha kagmang kortina ya pagdanan lomo-ob ay an-ingaten Masagradoy Kowarto. Anti bayroy kandiliro boy lamisita ya ampangipababowan tinapay ya indolog nin para ha Diyos. 3 Ha kagmang itaman nin ikalwan kortina ya anti ha lo-ob ay an-ingaten Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos. 4 Ha kowartoy habayto ay ma-in altar ya gintò ya ampamo-olan nin kamanyang ya mabangoh no angkapo-olan. Anti simpri bayro ya ba-ol nin kasondo-an ta nakalimpeh bayro ya pawpanogò. Habaytoy ba-ol ay kinalopkopan nin gintò. Ha lalè et nin habaytoyba-ol ay ma-in an-ingaten Mana ya nakapalaman ha pambiyanan ya gintò. Ha lalè simpri nin habaytoy ba-ol ay anti bayro baytoy namolaklak ya baston ni Aron kateng hatoy matampiyak ya bato ya pinangiholatan nin pawpanogò. 5 Ha mitaligmang apal ha babon hakeb nin habaytoy ba-ol ay ma-in kortin anghil ya an-ingaten kirobin ya makapipatandà nin anti bayroy Diyos. Napahilongan nin pawpakpak la ya hakeb nin hatoy ba-ol ya tinohikan dayà nin ayop ya pinati nin para ha Diyos emen mapatawad ya kawkasalanan nin tawtawo. Piro alwan hapa-eg ya pana-on nin mihamihawen ipalinaw komoyo bayti ya bawbagay.

6 Ombayroy sistima do ha lo-ob tabirnakolo. Hay pawparì ay allo-allon anlomo-ob ha primiron kowarto ta bayro la gaw-en ya sirbisyo la. 7 Piro do ha ikalwan kowarto, hay makapahok bongat bayro ay pinakamatag-ay ya parì ya ha lo-ob mihay ta-on ay minghan yan bongat makapahok bayro. Hay ka-ilangan nan gitan bayro ya idolog na ha Diyos ay dayà nin pinati ya ayop ya para ha ikapatawad nin sarili nan kawkasalanan boy ha kawkasalanan nin tawtawoy nakapagkasalanan nin agla sinadyà gitan nin ka-ayinan tinandà. 8 Hay tongkol bayro ha an-itorò nin Ispirito nin Diyos ay ombayri: hin pana-on nin an-ipahonol et ya kawkapanogo-an ay ayin tawoy basta makalo-ob ha Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos. Banà ta ma-in et hatoy primiron kowartoy masagrado ay tandà la ya bawal lomo-ob bayro ha Pinakamasagradoy Kowarto. 9 Habayto ya pangwanan tamon alimbawà hapa-eg pana-on ta habaytoy bawbagay ya anggaw-en la ha panhohomamba la ha Diyos, boy hatoy pambi la ha Diyos ay ahè makalinis nin nakem nin tawtawo, ta tandà la ya ma-in hila et kasalanan. 10 Hay riglaminto nin panhohomamba la ay ombayri. Ma-in pamamangan boy inomen ya bawal konla, boy ma-in hilan ka-ilangan gaw-en ya panlinis ha nawini la. Piro hay pana-on nin panhohomonol bayro ay anggan bongat ha ipahili nin Diyos bayto ya bayoy sistima nin panhohomamba kona.

11 Hapa-eg ay bayoynay sistima nin panhohomamba, ta anti ana hi Pangino-on Hisokristo ya pinakamatag-ay ya parì ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos. Habaytoy sirbisyo na ay anggaw-en na do ha tabirnakolo ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habaytoy tabirnakolo ay mas mahampat kisa ha tabirnakolo bayri ha babon lotà, ta hay tabirnakolo bayri ay gawà nin tawtawo. 12 Hi Apo Hisos ay minghan bongat nako ha Pinakamasagradoy Dogal ha kama-inan nin Diyos. Hatoy pamako nan minghan bayro ay sapat ana. Hay dayà ya indolog na bayro ha Diyos ay alwan dayà nin kawkanding o dayà nin aw-oybon bakà, no alwan mismon sarili nan dayà ya nantolò hin nati ya para ha ikapatawad nin kawkasalanan tamo emen tamo magkama-in nin kalibriyan ya ayin anggawan. 13 Hin kawkapanogo-an et ya an-ipahonol, hay tawtawoy nakagawà nin labag ha kawkapanogo-an ay an-ipalagay nin maremek. Banà bayro ay aghila makahamba ha Diyos no aghila pon matohikan dayà nin kawkanding boy dayà nin bawbakà boy lanom ya nila-okan aboh nin oybon bakà ya impo-ol. No nagawà ana bayto konla ay malinis hilayna. Kayà ma-arì hilaynan makahamba ha Diyos. 14 No ombayro ka-alagà ya dayà nin aw-ayop ay lalò ma-alagà ya dayà ni Pangino-on Hisokristo, ta ha panggogomawà kona nin ayin anggay Ispirito nin Diyos, hay sarili na ya indolog na ha Diyos ay ayin kapintasan. Hay dayà na itaman ay manlinis nin pagnanakem tamo ha panggawà nin bawbagay ya ayin kowinta emen tamo makapagsirbi ha Diyos ya angkabiyay.

15 Hay bayoy kasondo-an ay hi Pangino-on Hisokristo ya ampangipakisondò nin tawtawo ha Diyos. Banà bayro, hay iningat nin Diyos ay makatanggap nin impangakò nin Diyos, hatoy kalibriyan ya ayin anggawan. Mangyari bayto ta hi Pangino-on Hisokristo ay nati nin para ha tawtawo emen hila matbeh ha kaparosawan, ta nagkama-in hila nin kaparosawan banà ha kasalanan ya nagawà la hin an-ipahonol et konla ya primiron kasondo-an ya kawkapanogo-an.

16 No ma-in kaholatan ya ginawà nin mihay tawo ya hay kawkamama-in na ay ipamana na ay ka-ilangan mapaptegan pon ya nati ana baytoy nangipamana biha hatoy mamanawen ay matanggap nin hatoy pinamanawan. 17 Hatoy anti ha kaholatan ya ipamana ay ahè pon matanggap nin hatoy pinamanawan no ahè et nati baytoy nangipamana. 18 Ombayro simpri do ha primiron kasondo-an. Habayto ay ayin katibayan no ayin dayà ya indolog ha Diyos. 19 Kaganawan an-ipahonol ya kompormi ha kawkapanogo-an ay an-i-ispilikar ni Moysis ha tawtawo. Hin nayarì nan in-ispilikar ay nangwa yan dayà nin pinati ya aw-oybon bakà boy kanding. Hatoy dayà ay nila-okan lanom boy nangwa ya nin dikot ya pineteh na nin ma-orit ya pisì ya yarì ha habot nin topa, ta insawsaw na do ha dayà ya nila-okan na nin lanom. Habayto ay intohik na ha libroy pinangiholatan kawkapanogo-an boy intohik na et ha kaganawan tawo, 20 ya wana, “Habayti ya dayà ya ampamapteg nin kasondo-an ya an-ipahonol komoyo nin Diyos.” 21 Hay tabirnakolo kateng kaganawan anggamiten la nin homamba ay tinohikan simpri ni Moysis nin dayà bilang ombayro ha panohik nan dayà ha libro boy ha tawtawo. 22 Hin kawkapanogo-an et ya an-ipahonol ha tawtawo, halos kaganawan bagay ay dayà talaga ya makalinis, boy ahè patawaren nin Diyos ya kasalanan nin tawtawo no ayin idolog kona ya dayà ya nantolò.

Nagkama-in kapatawaran ya kasalanan banà ha pagkamati ni Pangino-on Hisokristo

23 Hatoy tabirnakolo boy hatoy kawkagamitan ya anti bayro ay tinohikan nin dayà emen mag-in karapatdapat ha Diyos. No pangno nin ma-in bayri ha babon lotà nin tabirnakolo ay ma-in itaman bayro ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Piro ka-ilangan ma-in bayron idolog ya mas ma-alagà ha an-idolog nin pawparì bayri ha babon lotà. 24 Kayà hi Pangino-on Hisokristo ay anti ana ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay pinahok na bayroy Pinakamasagradoy Kowarto ay alwan gawà nin tawo. Hay Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos ya gawà nin tawo ay makapipatandà bongat nin talagan ma-in nin ombayro do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hi Pangino-on Hisokristo ay anti bayron an-omarap ha Diyos ta ampamiha-etan ya kontamo. 25 Hay pinakamatag-ay ya parì ya ampangipakisondò nin Aw-israylita ha Diyos ay ta-onta-on ampomahok do ha Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos, boy hay an-idolog na ha Diyos ay alwa nan dayà no alwan dayà nin ayop. Hi Pangino-on Hisokristo balè, hay pangidolog na nin sarili na ha Diyos ay alwan pa-oman-oman. 26 No ombayroy ginawà na, pa-ibat hin pinalsay lotà angga hapa-eg ay pa-oman-oman ya dayin nati nin nagdya-dyà. Piro ahè, ta hapa-eg ha marani anay ka-anggawan nin kaganawan ay minghan yan bongat nako bayri nin mati para mangalih nin kasalanan nin tawtawo, boy habayto ay ahè pi-oman-oman. 27 Intakdà ana ha tawtawo ya hila ay mati nin minghan biha hila hosgawan nin Diyos. 28 Hi Pangino-on Hisokristo itaman ay minghan bongat nati, boy hay pagkamati na ya pangalih nin kasalanan nin kalak-an tawo. Mangoman yan mako bayri; alwan banà ha kasalanan nin tawtawo, no alwan kowen na baytoy ampamaka-a-antì kona emen la matanggap kona ya kabo-o-an nin kalibriyan la.

10

1 Hay kawkapanogo-an ya an-ipahonol hin hato nin Diyos ay alimbawà bongat nin mangahampat ya bawbagay ya ampalatngen. Kayà hatoy ta-onta-on la nin anggaw-en ya ampangidolog ha Diyos nin pinati ya aw-ayop ay talagan ahè maka-alih nin kasalanan nin tawtawoy ampakaranin homamba ha Diyos boy hila ay ahè mag-in nin ayin kakolangan. 2 No maka-alih nin kasalanan la baytoy anggaw-en lay ampangidolog hila ha Diyos nin pinati ya aw-ayop ay antà agla integen bayto? No maka-alih nin kasalanan la baytoy ombayroy anggaw-en la ay ayin hilayna dayin ihipen ya kasalanan, boy aglayna dayi pi-oman-oman gaw-en baytoy ampangidolog hila nin pinati ya aw-ayop nin banà ha kasalanan la. 3 Piro ha ombayroy anggaw-en la ay ahè maka-alih nin kasalanan la, ta hay pangidolog la nin pinati ya aw-ayop ta-onta-on para ikapatawad kasalanan la ay lalò bongat ampakapipa-ihip konla nin kawkasalanan la. 4 Hay an-idolog ha Diyos ya dayà nin bawbakà boy kawkanding ay talagan ahè maka-alih nin kasalanan.

5 Kayà hin makoyna bayri hi Apo Hisos ha babon lotà ta magkama-in ya nin nawini nin emen ha tawtawo ay ombayri ya hinalità na ha Diyos:

“Hika ay ahè ampangonsowilo ha pambi komon tawtawo nin pinati ya aw-ayop o maski anyay bagay ya idolog komo. Kayà hay nawini ko ay ginawà mo emen mati ta habaytoy idolog ko komo. 6 Habaytoy aw-ayop ya ipo-ol nin idolog komo boy kanayon et ya bawbagay ya an-igwà komo nin banà ha kasalanan ay ahè ampakapakonsowilo komo. 7 Kayà hinalità ko komo, ‘Anti ko bayri; O Diyos; gaw-en ko ya kalabayan mo.’ Habayti ya hinalità ko komo ay kompormi ha nakaholat ya tongkol kongko, hatoy nakaholat ha libroy pinangiholatan nin kawkapanogo-an.”

8 Habaytoy onan hinalità ni Pangino-on Hisos ay matanda-an bayro ya hay pambi ha Diyos nin aw-ayop ya pinati boy pambi et nin kanayon ya bawbagay nin banà ha kawkasalanan ay ahè labay boy ahè ampangonsowilowan nin Diyos. Maski ombayroy an-ipagawà boy habayto ay kompormi ha kawkapanogo-an ay hinalità ni Pangino-on Hisokristo ya habayto ay ahè makapakonsowilo ha Diyos. 9 Hay hinalità et ni Pangino-on Hisokristo ay ombayri: “Anti ko bayrin gomawà nin kalabayan mo.” Kayà hatoy pinati ya aw-ayop ya an-idolog ha Diyos hin kawkapanogo-an et ya an-ipahonol ay pinahiliyan nin Diyos. Hay kapahiliyan ay mismon hi Pangino-on Hisokristo ya nangigwà nin sarili na nin mati. 10 Banà ha panhohomonol ni Pangino-on Hisokristo ha kalabayan nin Diyos, hitamo ay nilominis ha kawkasalanan ha pangigwà nan sarili na nin mati. Habaytoy minghan nan pangigwà nin sarili na nin mati ay alwaynan ka-ilangan pi-oman-oman.

11 Balang parì nin Aw-israylita ay allo-allon ampireng nin gomawà nin sirbisyo lay para ha Diyos. Piro maski allo-allo lan anggaw-en baytoy pambi ha Diyos nin aw-ayop ya pinati ay talagan ahè maka-alih nin kawkasalanan nin tawtawo. 12 Piro kahalako koni Pangino-on Hisokristo ta minghan nan bongat inggawà ya sarili na nin mati para ha kawkasalanan nin tawtawo. Hin nayarì na bayto ay nako yaynan niknò ha bandan wanan nin Diyos. 13 Bayro na an-anti-en ya pana-on nin hay kawka-away na ay talowen nin Diyos boy igwà hila nin Diyos ha hilong nin kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo. 14 Hay minghan bongat pangigwà ni Pangino-on Hisokristo nin biyay na ay ginawà na nin ayin pagkokolang anggan makakanoman baytoy tawtawoy anlinisan na. 15 Habayti ya hinalità ko komoyo ay talagan peteg ta hay tongkol bayri ay pinaptegan et nin Ispirito nin Diyos ta ombayri ya hinalità na:

16 “Habayti ya kasondo-an ko konla ha lomateng ya allo, wana nin Diyos: hay kawkapanogo-an ko ay ipapanemteman ko konla boy itanem ko ha nakem la emen la matanda-an no anyay labay ko nin gaw-en la.”

17 Ombayri et ya hinalità nin Ispirito nin Diyos,

“Hay kasalanan la boy kaganawan gawà la ya mangala-et ay liwawan koyna.”

18 Hapa-eg ha pinatawad ana ya kawkasalanan tamo ay alwaynan ka-ilangan gaw-en baytoy mambi ha Diyos nin pinati ya aw-ayop o maski anyaman ya bagay ya an-igwà nin banà ha kasalanan.

Hitamo ay makapakarani ana ha Diyos

19 Pawpatel ko, hapa-eg ay ma-in tamoynan karapatan pakarani nin homamba ha Diyos. Ha ombayro ay kowinta ampakalo-ob tamoyna ha Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos. Makapaki-ilgo tamoyna kona banà ha pantolò dayà ni Pangino-on Hisos hin nati ya. 20 Hay makodpaw ya doloy pinagkortina ya ampakaharang hin hato nin lomo-ob ha Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos ay napigitnà nin nawakwak hin hay nawini ni Pangino-on Hisos ay nangahohogatan hin impakò ya ha koroh. Habayto ya pangyayari ay bayoy paraan emen tamomagkama-in biyay ya ayin anggawan, ta hi Pangino-on Hisokristo ay angkabiyay hapa-eg do ha katatag-ayan. 21 Hi Pangino-on Hisos ya pinakamatag-ay ya parì ya anggomawà nin sirbisyoy mangipakisondò kontamo ha Diyos. Hiya ya ampama-alà ha kaganawan tawo nin Diyos. 22 Kayà agtamo mag-alangan nin pakarani ha Diyos, no alwan hay nakem tamo ay pakatibolosen tamo boy magkama-in tamon pamahimalà boy pantotompel nin pakarani kona. Pakarani tamo kona nin hay nakem tamo ay nalinisan ana ha kala-etan, boy hay nawini tamo ay kowinta nalinisan nin pagkalilinaw lanom. Ha ombayro ay mapaptegan ya na-alih ana ya kasalanan tamo. 23 Pakapapangoligtanan tamo ya an-asawan tamo, ta hay Diyos ay tapat ya nagpangakò kontamo. 24 Sikapen tamon mangapilalabi boy sikapen tamo et manggawà nin kahampatan. 25 Hatoy pamititipon ya naka-ogali-an tamon ampipantompel ha Pangino-on ay agtamo itegen gaw-en emen agtamo matowad do ha kanayon ya integen laynay pamakitipon kontamo. Ka-ilangan pakhawen tamoy pantotompel nin miha ta miha, lalò ana hapa-eg ha angkakit tamoynay marani anay panlomateng ni Pangino-on Hisos.

26 Hi Apo Hisos ay nati emen ma-alih ya kasalanan tamo. No natanda-an tamoyna boy natanggap baytoy kaptegan biha somigi tamon magkasalanan ay ayin kanayon ya paraan ya ikapatawad kasalanan. 27 No ma-in tawoy ombayro ay ayin anan kanayon ya para kona, no alwan hatoy lomateng ya kapapalimoy panonosga nin Diyos boy manliyobliyob ya apoy ya pangigwa-an nin kawka-away nin Diyos. 28 Hin an-ipahonol et ya kawkapanogo-an ya inggawà ni Moysis, hinoman ya nilomabag ha kawkapanogo-an ta hay panlomabag na ay pinaptegan nin lowa o tatlo katawo ay ayin ingangalon patyen baytoy tawoy nilomabag. 29 Hapa-eg, no ombayroy nangyari ha tawoy nilomabag ha kawkapanogo-an ay igit et bayroy kaparosawan ya tanggapen nin tawoy ahè nangipagpatoloy nin pantotompel na ha Anak nin Diyos. Habaytoy agna pagpatoloy nin pantotompel na ay emen nan niyabok hi Pangino-on Hisos, boy agna ampa-alaga-an ya nanlinis kona ha kasalanan ya dayà ni Pangino-on Hisos ya kaptegan nin sondo-an. Ha ombayroy ginawà nin habaytoy tawo ay ininsolto na ya Ispirito nin Diyos ya ampangingangalon mambin kahampatan. 30 Tandà tamo ya Pangino-on ya naghalità nin ombayri:

“Hiko ya gomanti nin mamarosa ha nipanggawà kala-etan.”

Tandà tamo simpri no hinoy naghalità nin ombayri:

“Pangino-on ya manosga nin tawtawo na.”

31 Kapapalimo ya ihosga nin makapangyariyan ya Diyos ya angkabiyay.

32 Hapa-eg ay ihipen moyo hin babayo kawo tinompel koni Apo Hisos ta nahawangan kawo nin kaptegan. Maski nagdanas kawo ninkawkadya-dya-an ay napagte-ehan moyo. 33 Paminghanminghan, hikawo ay an-ipareng-ey nin tawtawoy ahè ampipantompel koni Pangino-on Hisos boy ampakakhitan la kawo ha arapan nin kalak-an tawo. Ha kanayon ya oras ta anggaw-en baytoy ombayro ha kawkalamowan moyo ay andamayan moyo hila. 34 An-ingalowan moyon damayan baytoy nikapiriso ya kawkapariho moyo nin katetpel; boy maliga kawo maski kinamkam ya kamama-in moyo, ta tandà moyo ya do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ma-in an-i-antì komoyo ya kayamanan ya ampanatili anggan makakanoman. 35 Kayà agmoyo alihen ya pamahimalà moyo ha Diyos ta ha ombayro, hikawo ay magkama-in nin malhay ya primyo. 36 Ka-ilangan magpasinsya kawon magte-eh emen moyo magawà ya kalabayan nin Diyos, boy emen moyo matanggap ya impangakò na; 37 ta ma-in ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Agana maboyot, hatoy mako bayri ya an-anti-en ay lomateng ana. Hiya ay agana mi-antalà. 38 Hay tawoy nag-in mahampat nin banà ha pantotompel na ha Diyos ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan. Piro no halibokotan nay Diyos, hay Diyos ay ahè matowà kona.”

39 Hitamo ay alwan kabilang ha tawtawoy anhomalibokot ha Diyos, hatoy mipalako ha kaparosawan ya ayin angga, no alwan hitamo ay kabilang ha mangama-in katetpel, hatoy ma-in anan kalibriyan boy biyay ya ayin anggawan.

11

Hay pantotompel ha Diyos

1 Hay pantotompel ay ombayri: ampahimalà tamo nin mangyari ya an-asawan tamo ya pangyariyen nin Diyos ya bawbagay ya agtamo angkakit. 2 Hay pantotompel ha Diyos nin kawka-apo-apowan tamo hin hato ay ampangonsowilowan nin Diyos. 3 Banà ha pantotompel tamo ha Diyos ay angkatanda-an tamo ya ha Halità bongat nin Diyos ay napalsa ya babon lotà. Kayà kaganawan bagay ya angkakit hapa-eg ay nangibat ha ahè angkakit.

4 Ha katetpel ni Abil hin hato, hay indolog na ha Diyos ay mas mahampat kisan hatoy indolog nin kakà na ya hi Ka-in. Habaytoy indolog ni Abil ay pinangonsowilowan nin Diyos, boy habayto ya kaptegan nin hi Abil ay imbilang nin Diyos nin mahampat ya tawo. Maski nati ana hi Abil ay ma-in tamon matotowan kona ya tongkol ha ketetpel ha Diyos.

5 Ha katetpel simpri ni Inok hin hato ay agya nati, ta hiya ay gintan nin Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos; kayà hi Inok ay agana nakit nin tawtawo. Nakaholat ha Halità nin Diyos ya hi Inok, biha ya gintan ha katatag-ayan ay nakapakonsowilo ya ha Diyos. 6 Hay Diyos ay ahè ampangonsowilo ha hinoman ya ayin katetpel kona, ta hinoman ya ampakarani ha Diyos ay ka-ilangan tompel nin talagan ma-in Diyos. Ka-ilangan ya et tompel nin hay kalabayan na nin mabalayan ya Diyos ay pangyariyen kona nin Diyos.

7 Ha katetpel itaman ni Nowi hin hato, hay hinalità nin Diyos ya ma-in katowà ya mangyari ya ahè et nakit ay ninto-o ya. Hinomonol yan nanggawà nin barko ya hakyan na kateng pamilya na; kayà aghila nakalamon nati nin nalemeh hin nangyari bayto ya hay babon lotà ay nahalipawan nin lanom. Ha panhohomonol ni Nowi ha Diyos ay imbilang nin Diyos nin hiya ay mahampat, boy ha ginawà ni Nowi ay nipatnag ya hatoy tawtawoy nikati bayro ha lanom ay nagkasalanan banà ha agla paminto-o kona. 8 Ha katetpel simpri ni Abraham hin hato, hin inhogò ya nin Diyos nin mako ha dogal ya impangakò kona para pag-ikon na ay hinomonol ya banà ta antompel ya. Nanigè ya maski agna tandà no ayri ya lakwen na. 9 Banà ha pantotompel ni Abraham ay pakambyakambya ya bayro ha dogal ya impangakò kona nin Diyos nin pa-iriyan na. Hiya ay emen dayowan ta agya ampagpirmaminti ha mihay dogal. Hay ampa-iriyan na ay tawtolda ya ingkanà. Ombayro simpri hi Isak ya anak ni Abraham boy hi Hakob ya apò ni Abraham. Konlan kaganawan impangakò nin Diyos baytoy dogal ya pina-iriyan la. 10 Hi Abraham ay nakat-eh nin pakambyakambyan pa-iriyan, tama-in yan an-asawan ya dogal ya hay nagplano boy nanggawà ay Diyos, boy habaytoy dogal ay ahè mangaka-anggawan.

11 Ha katetpel itaman ni Sara hin hato, maski pagkatoto-a nayna ay namoktot ya, ta ninto-o ya nin hay impangakò nin Diyos ay pangyariyen nin Diyos. 12 Hi Abraham ay ahè ana simpri magka-anak ta mas yan mato-a ha ahawa na. Ombayro man, hi Abraham ay nagka-anak koni Sara boy nakapi-alalak nin emen kalakè bito-en boy emen kalakè kapati-an ha ambay dagat ya ha kalak-an ay ahè mabilang.

13 Kaganawan habayti ya kapibanggit ko komoyo ya tawtawoy mangama-in katetpel ha Diyos, angga hin nati hila ay agla napag-ikon baytoy dogal ya impangakò konla nin Diyos. Piro hin angkabiyay hila ay ahè na-alih ya katetpel la ha Diyos. Maliga hila ta tandà la ya sigoradon pangyariyen konla nin Diyos baytoy impangakò na konla. Tandà la ya hila ay alwan pirmaminti bayri ha babon lotà, ta hila ay kowinta dawdayowan bongat bayri. 14 An-ipatnag nin habaytoy tawtawo ya ma-in hilan talagan dogal ya antikapen lan pag-ikon. 15 No anhangaren la et baytoy dogal ya inibatan la ay makabira hila bayro no labay la. 16 Piro alwan ombayroy anhangaren la, ta hay anhangaren lan pa-iriyan ay dogal ya igit et bayri ha babon lotà, hatoy anti do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Banà bayri, hay Diyos ay ahè ampangikareng-ey konla ha paghalità la nin hiya ya Diyos ya anhonolen la, ta pinangihandà na hila nin dogal ya pa-iriyan la.

17-18 Hi Abraham ya ma-in pantotompel ha Diyos ay hinomonol ha pinanobokan kona nin Diyos ya hi Isak ay patyen na nin idolog ha Diyos. Ampinto-o hi Abraham nin maski mati hi Isak ya mimihay anak na ay pangyariyen nin Diyos baytoy impangakò na kona ya hiya ay magkama-in alalak ya mangibat koni Isak. 19 Ampinto-o ya et nin maski patyen na hi Isak nin idolog ha Diyos ay kaya nin Diyos nin biyayen oman hi Isak. Kowinta nangyari bayto ya nabiyay oman hi Isak, ta hin patyen ana dayi ni Abraham hi Isak ay hina-ad ya nin Diyos. 20 Ha katetpel simpri ni Isak, hin mato-a yayna, hay loway anak na ya hi Hakob boy hi Isaw ay binindisyonan na. Hinalità na konla ya ha an-arapen ya pana-on, hay Diyos ay mangingangalo nin mambin kahampatan konla.

21 Ha katetpel itaman ni Hakob hin hato, hin marani yaynan mati nin banà ha kato-awan na ay nagbaston yay nireng biha ya hinomamba ha Diyos. Hin nayarì ay binindisyonan nay loway apò nay aw-anak ni Hosi. 22 Ha katetpel simpri ni Hosi, hin marani yaynan mati ay hinalità na ha Kawka-israylita na ya mog-alih hila bayro ha ampa-iriyan lay nasyon Ihipto. Imbibilin et konla ni Hosi ya ha pamog-alih la nin mako ha dogal ya impangakò konla nin Diyos nin pag-ikon la ay gitan lay bawbot-o na ta itabon la do ha dogal ya lakwen la.

23 Ha katetpel itaman nin mawmato-antawo ni Moysis hin hato ay aghila nalimon nilomabag ha panogò nin arì ya kaganawan kapi-anak ya lalaki ay dapat patyen. Hin in-anak hi Moysis ya maganda ha tegteg nin mawmato-antawo na ay agla ya ingkalimon intagò nin lo-ob tatloy bowan. 24 Ha katetpel simpri ni Moysis hin hato, hin matodtod yayna ay agna tinanggap nin pagnanay baytoy namakalhay kona ya prinsisay anak ni Arì Para-on. 25 Maski ma-inomay hi Moysis bayro ha nasyon Ihipto ay mas nan nilabay ya magdanas ya nin panginginsolto nin kalamo nay tawtawo nin Diyos kisa makilamo ya nin magperà nin amò ya pana-on nin kaligawan ya ikapagkasalanan. 26 Inihip ni Moysis ya mas mahampat ya magdanas ya nin panginginsolto nin banà ha pan-o-omasa na nin lomateng ya impangakò nin Diyos kisa yomaman ya bayro ha Ihipto. Hay anhangaren na ay mag-in primyo na lano ha katatag-ayan do ha kama-inan nin Diyos. 27 Ha katetpel ni Moysis ay agya nalimon nog-alih ha Ihipto maski hay pahang nin arì. Maski anyay dya-dyà ya dinanas ni Moysis ay an-isigi nay panhohomonol na ha Diyos ya ahè angkakit, ta angkakit nay tawtambay kona nin Diyos. 28 Banà et ha pantotompel ni Moysis ay hinonol nay kaganawan hinalità nin Diyos. Immanda na ha Kawka-israylita na ya magpati hila nin tawtopa ta hay dayà ay ipolapol la ha mamapingit polta nin bali la. No gaw-en la bayto ay ahè mati ya pawponganay ya aw-anak la pagdaan bayro nin anghil ya mamati nin pawponganay nin ma-in bali ya ayin nakapolapol ya dayà ha polta.

29 Banà ha katetpel nin Aw-israylita ay nakadaan hila ha an-ingaten Dagat ya Ma-orit, ta habaytoy lipayan lan pagdanan ay kinomlang. Piro hay tawtaga Ihipto ya hinomono konla nin nagdaan bayro ay nikalemeh ta ni-orong ya lanom hin nakalakat anay Aw-israylita.

30 Banà et ha pantotompel la ay nilibot lay siyodad nin Hiriko. Ha panhohomonol la ha Diyos nin liboten la baytoy siyodad ay na-aybà ya alal ya padir ya nakapalibot bayro hin nayarì lan nilibot nin pitoy allo. 31 Miha ha tawtaga siyodad nin Hiriko ay hi Rahab ya pota. Hiya ya nanambay lowa katawo ya sikriton inhogò nin manlek nin habaytoy siyodad. Kayà banà ha pantotompel na ha Diyos nin manambay nin hatoy lowa ay agya pinati nin Aw-israylita ya pinomahok bayro ha Hiriko nin mamati nin tawtawo bayro ya ahè ampipanhomonol ha Diyos. 32 Alwan bongat hila baytoy ma-in katetpel ta ma-in et kanayon ya bilang koli Gidyon, Barak, Samson, Dyipti, Dabid, boy bilang et koni Samwil boy ha kanayon ya kapara na hin hato nin propita nin Diyos. Piro ayin akoynan pana-on nin isalaysay komoyo no pangno hila tinompel ha Diyos. 33 Ha katetpel nin habaytoy tawtawo, hay ongno konla ya nakilaban ay nanalo nin banà ha katetpel la. Hay kanayon konla ya nipamo-on ay mahampat ya pamomo-on, boy hay kanayon ya ma-in katetpel ay binyan nin Diyos nin kahampatan ya impangakò na konla. Hay ongno konla ay ahè napangno nin lawliyon ya mangnà dayi konla, ta hay bebey nin lawliyon ay intikom nin Diyos. 34 Hay ongno konla ay ahè napangno ha manliyobliyob ya apoy ta ma-in hilan katetpel, boy hay ongno konla ya tatabtaben ta patyen ay nakalibri. Hay ongno konla ya mangakapey ay anhomkaw nin banà ha pantotompel la. Hay ongno ya nakilaban ay ma-in katapangan; kayà angka-ilibri lay dogal la, ta hay andomayo nin makilaban konla ay angkatalo la. 35 Ma-in simprin bawbabayi ya banà ha pantotompel la ay ma-in ha pamilya la nin nati ya biniyay oman nin Diyos.

Ma-in ongno ha tawtawoy ma-in katetpel ha Diyos ay dinakep ta pinadya-dya-an. Ombayro man, maski tandà la ya malibri hila no alihen la ya katetpel la ay agla inalih; kayà pinati hila. Hay bara-nan nin agla pangalih nin pantotompel la ay tandà la ya hila ay biyayen oman nin Diyos. Hay biyay ya igwà konla ay mas mahampat kisa ha biyay la bayri ha babon lotà. 36 Ma-in tinoya-toyà boy binarog, boy ma-in binalol nin tikalà boy impiriso. 37 Hay kanayon ay pinatin binato; hay kanayon ay pinigitnà nin nilagarì; hay kanayon ay pinatin tinabtab. Hay kanayon ay ayin doloy ma-iholot no alwan katat nin tawtopa boy katat nin kawkanding. Nagdanas hila nin ka-irapan. Masyado hilan ka-i-ingalo ha pama-irap boy pamadya-dyà konla. 38 Ma-in pina-alih ha sarili lan dogal; kayà pa-alsa-alsa hilan pa-iri ha powiray dogal, bawbakil, ha yawyokib, kawkowiba, boy ha lawlobot ha lotà. Banà ta ma-in hilan katetpel ha Diyos, hay babon lotà ay alwan nababagay nin pa-iriyan la.

39 Hay kahampatan lan kaganawan nin banà ha pantotompel la ha Diyos ay ahè maliwawan anggan makakanoman. Ombayro man, agla et natanggap ya impangakò nin Diyos, 40 ta hin hato et, hay Diyos ay ma-in anan plano ya mas tamon ikahampat. Agla natanggap hin hato ya impangakò nin Diyos, ta ka-ilangan kalamo la tamo nin mananggap nin habayto emen hila mag-in ayin kakolangan.

12

Diyos ya ampandisiplina ha aw-anak na

1 Banà ta hitamo ay anlonglongan nin ambiliwen nin habaytoy kalak-an tawo hin hato ya mangama-in katetpel ay alihen tamoy kaganawan ampakahadlang kontamo kateng kasalanan ya kowinta ampakabalalot kontamon kowinta ampilolombà ya hay an-ipakilombà ay katetpel tamo. Pagpasinsyawan tamon powayowen ya an-arapen tamon lakwen. 2 Pirmi tamon ihipen hi Apo Hisos ta hiya ya pinangibatan nin katetpel tamo boy hiya et ya manlobos nin habayto. Impakit na kontamo no pangno ya nagte-eh hin impakò ya ha koroh; boy maski kapapareng-ey ya mati nin ipakò ha koroh ay agna inihip bayto, ta hay anti ha nakem na ay hatoy towà ya naka-a-anti kona. Hapa-eg ay anti yayna ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos nin ampiknò ha bandan wanan nin trono nin Diyos.

3 Ihipen tamo et no pangno nagte-eh hi Apo Hisos ha pag-inakit kona nin mawmakasalanan. No ihipen tamo bayto ay ahè komapey ya nakem tamo ha pagdanas tamo nin kadya-dya-an boy hitamo ay ahè ma-lihan pag-asa. 4 Ha agmoyo pampomayag nin gomawà nin kala-etan ay ahè pinatolò ya dayà moyo nin pinati. 5 Warì naliwawan moyoyna baytoy hinalità nin Diyos komoyo, hatoy tawtorò ya pamakhaw nakem nin aw-anak na? Ombayri ya pagkahalità:

“Anak ko, agmo ipag-ayin ba-alà no hika ay amparosawan nin Diyos nin toro-an, boy no makhit ya hawhalità nan mana-ad komo ay agmo ikablò nakem. 6 Hay anlabiyen nin Diyos ay ambiyan nan disiplina, boy amparosawan nay an-itoring na nin anak na.”

7 Pagte-ehan moyoy kawkadya-dya-an, ta hay pagdanas moyo nin kadya-dya-an ay kaptegan nin hikawo ay aw-anak nin Diyos; kayà amparosawan na kawo. Warì ma-in anak ya ahè amparosawan nin tatay na? 8 Amparosawan nin Diyos ya kaganawan anak na. No agna kawo parosawan ay ampangahologan nin talagan alwa na kawon anak. Kanayon ya tatay moyo. 9 Hay mawmato-antawo tamo ay an-igalang tamo maski amparosawan la tamo. Piro dapat tamon lalò pasakop ha Tatay tamoy Diyos emen tamo magkama-in biyay lano do kona. 10 Hay pamamarosa kontamo nin mawmato-antawo tamo ay kompormi ha an-ihipen lay tamà, boy ma-ipek bongat ya pana-on ta peleg ampakalhayen la tamo. Piro hay pamarosa nin Diyos kontamo ay para ha ikahampat tamo emen hay pag-o-ogalì tamo ay mag-in emen ha ogalì na ya ayin kapintasan. 11 No angkaparosawan tamo ay agtamo angkatowà no alwan an-ikakhit tamon nakem. Piro pangalabah nin habayto ay mahampat ya angka-ibonga ha biyay tamo, ta ampitoto tamo ha kahampatan boy ampagkama-in tamo nin katinekan nakem.

Hay mahampat ya tawtorò ya para kontamo

12 Kayà hokawen moyoy nakem moyo emen kawo manatili ha tamà ya katetpel. 13 Ha ombayro ay makatambay kawon mamakhaw nakem nin kawkalamowan moyoy angkomapey ya katetpel. 14 Sikapen moyo nin mamiyay kawo nin mapagkasondò kawo nin kanayon. I-oboh moyoy kakayawan moyon mamiyay nin ayin kapintasan, ta hay tawoy ahè ampamiyay nin ayin kapintasan ay agna makit lano ya Pangino-on Diyos. 15 Mag-atap kawo emen hinoman komoyo ay ahè ma-alih ya pamahimalà ha kahampatan ingangalo nin Diyos, boy emen kawo alwan mapagtanem ya makab-in kagolowan ya ikala-et nin malakè. 16 Mag-atap kawo et emen hinoman komoyo ay ahè mamabayi o makilalaki boy emen agkawo matowad koni Isaw ya ahè nama-alagà ha pantotompel ha Diyos. Impag-ayin ba-alà nay karapatan ya inggawà kona nin Diyos bilang pagkaponganay, ta hin binomitil ya, habaytoy karapatan ha pagkaponganay na ay impahili na ha mihay platoy pamamangan. 17 Tandà moyo ya hin nalabah ya ongnoy pana-on ay inawok na ha tatay na ya ibindisyon kona baytoy nararapat nan tanggapen bilang pagkaponganay. Piro maski nanangih yay nangawok nin habayto ay agna natanggap, ta agnayna mapi-orong baytoy ma-in yan karapatan mananggap nin hatoy tatanggapen na bilang pagkaponganay na ya impahili nan pamamangan.

18 Tongkol ha pamakarani nin homamba ha Diyos ay mas mahampat hapa-eg ya pangyayari kontamo kisa do ha pangyayari hin hato ha Aw-israylita. Hila ay nako ha danin bakil nin Sinay. Hapa-eg, nalimo hila ta bayro ha bakil ay nakakit hila nin manliyobliyob ya apoy boy ahok ya hay deglem. Ma-in et nin pagkahokaw angin. 19 Bayro ay nakalengè hila nin tonoy tamboyok boy nalengè la et ya bosis nin Diyos. Hin nalengè la baytoy bosis ay masyado hilan nalimo; kayà naki-i-ingalo hilan tonggen ana baytoy ampag-ilgo konla, 20 ta agla mat-eh nin leng-en ya bosis ya ampagmanda konla nin ombayri: “Maski ayop ya pakarani ha bakil ay pagbabato anggan ahè mati.” 21 Habaytoy nakit la ay masyadon kapapalimo; kayà kateng hi Moysis ay nalimo, ya wana, “Ampamegpeg ako ha kalimowan ko.”

22 Piro hay pamakarani tamo hapa-eg ha Diyos ay alwan ombayro ha pangyayari ha tawtawo hin hato. Hay kowinta pinakaraniyan tamo ya kama-inan nin Diyos ya ayin kamatyan ay bakil ya an-ingaten Siyon. Habayto ay do ha bayoy Hirosalim ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Anti bayron ampipagtowà ya liboliboy anghil ya ahè mabilang ha kalak-an. 23 Hitamo ay kalamo et do ha mangaligay aw-anak nin Diyos, hatoy ma-in ngawngalan ya nakalista ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay kalamo tamo et ay Diyos ya manosga nin kaganawan tawo, boy hitamo ay kalamo et nin hatoy nikati ya hay kawkalolowa ay anti ana hapa-eg ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ta imbilang nin Diyos nin hila ay mahampat boy ayin kakolangan. 24 Hay pinakaraniyan tamo ay hi Apo Hisos ya ampangipakisondò kontamo ha Diyos. Hay pamakarani tamo kona ay bayoy kasondo-an ya ginawà nin Diyos para mipakarani tamo ha Diyos, ta hay dayà ni Apo Hisos ay nantolò nin para kontamo. Hay dayà na ay kowinta intohik na kontamo emen tamo makapakisondò ha Diyos. Hay ka-alaga-an nin dayà na ay kahalako ha ka-alaga-an nin dayà ni Abil ya pinati nin patel na ya nag-inggit kona.

25 Agtamo pagteekteekan ya an-ipalengè kontamo ya Halità nin Diyos, ta hin hato ay pinarosawan ya tawtawoy ahè nipanlengè ha inhogò nin Diyos nin mangi-aral bayri ha babon lotà nin Hawhalità na. Kayà lalò tamon ma-in kaparosawan no agtamo honolen ya ampaghalità kontamoy Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. 26 Hin nag-ilgo ya Diyos ha tawtawo hin hato ay nayegyè ya lotà ya kama-inan la. Piro ma-in ya et impangakò hapa-eg, ya wana, “Minghan ko et yegye-en ya lotà, boy alwan bongat lotà no alwan kaganawan dogal ha katatag-ayan.” 27 Hay labay totolen nin habaytoy hinalità na ay alihen nay kaganawan bagay ya mikahirà ta panatiliyen nay kaganawan bagay ya ayin pagkahirà.

28 Kayà magpasalamat tamo ha Diyos ta hay pamomo-on na kontamo ay ayin anggawan boy ayin pagkahirà. Ha panhohomamba tamo kona ay pakonsowilowen tamo ya, igalang, boy malimo tamon ahè homonol kona; 29 ta hay Diyos tamo ay mamarosa do ha ahè ampipanhomonol kona. Hay ipatanam na konla ay emen hilan anti ha apoy ya ahè angkaparè.

13

No pangno tamo mapakonsowilo ya Diyos

1 Hitamoy mipapatel nin banà ha pantotompel koni Pangino-on Hisokristo ay ipagpatoloy tamo ya pamilalabi tamo. 2 Pakahampat tamon mangistima nin dawdayowan. Hin hato ay ma-in ongno katawoy nangistiman mahampat nin dawdayowan, piro agla tandà ya habaytoy dawdayowan ay aw-anghil ta andap la no hila bayto ay tawtawon bongat. 3 Panemtemen moyo ya kawkalamowan moyo ya anti ha pirisowan nin bilang anti kawo bayro nin kalamo lan nakapiriso. Panemtemen moyo et ya kawkalamowan moyoy ampadya-dya-an. Ipa-hal moyo nin hay sarili moyo ay kalamo lan ampadya-dya-an.

4 Hay mangama-in ahawa ay dapat lan pa-alaga-an ya pag-ahawa la. Hay mita-ahawa ay ka-ilanganmag-in tapat ha miha ta miha, ta hay mamabayi o mamakilalaki ay talagan parosawan nin Diyos. 5 Alwan kowalta ya pa-alaga-an moyo, no alwanmag-in kawon kontinto ha anyaman ya anti komoyo, ta hinalità nin Diyos,

“Hikawo ay agko alihan boy agkatawo pa-olayan.”

6 Kayà makhaw ya nakem tamon maghalità nin ombayri:

“Hay Pangino-on ay ampanambay kongko; kayà agko malimo ta warì ma-in tawoy makagawà kongko

nin kala-etan?”

7 Panemtemen tamo baytoy onan nipangitorò kontamo nin Halità nin Diyos. Towaren tamoy kakhawan nin pantotompel la hin angkabiyay hila, ta hay pantotompel la ay insigi la anggan nati hila. 8 Hi Pangino-on Hisokristo ay ahè ampangoman. No pangno ya hin hato ay ombayro ya et hapa-eg boy anggan makakanoman. 9 Agtamo pagtan nin minto-o ha kahalakoy tawtorò ya kabongkokan emen ahè mahirà ya pantotompel tamo. Mahampat no hay pantotompel tamo ay anhomkaw nin banà ha kahampatan ingangalo kontamo nin Diyos. Hay panhomkaw nin pantotompel tamo ay alwan banà ha panhohomonol ha tawtorò ya tongkol ha pamamangan no ma-arì kanen o ahè, ta hay panhohomonol bayro ay ahè ampakab-in ikahampat.

10 Ma-in anan nati ya inggawà ha Diyos nin para kontamo. Hiya ay hi Pangino-on Hisokristo. Piro hay tawtawoy anhomonol et ha kawkapanogo-an ay alwan kalamo ha ginawà ni Pangino-on Hisos ya para kontamo ya hay sarili na ay inggawà na ha Diyos nin mati. 11 Hay anggaw-en nin pinakamatag-ay ya parì hin hato ay anlomo-ob ha Pinakamasagradoy Kowarto nin Diyos nin mangidolog ha Diyos nin dayà nin aw-ayop ya pinati. Piro hay nawini nin habaytoy aw-ayop ay an-ipo-ol ha likol nin dogal ya ampa-iriyan nin tawtawo. 12 Ombayro itaman, hi Pangino-on Hisos ay gintan ha likol nin siyodad ta bayro ya pinati nin pinadya-dya-an. Hay dayà na ya nantolò bayro ay panlinis kasalanan nin tawtawo. 13 Kayà ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisos ay dapat tamon alihen baytoy panhohomonol tamo ha da-an kawkapanogo-an boy ka-ilangan tamo itaman mat-eh ya kadya-dya-an boy kakareng-eyan nin bilang ombayro ha pagte-eh ni Pangino-on Hisokristo hin gintan la yan pinati ha likol nin siyodad. 14 Hay pama-iri tamo bayri ha babon lotà ay alwan pirmiyan. Ma-in tamon an-asawan ya dogal ya talagan pa-iriyan tamo lano. 15 Hitamo hapa-eg ay ma-in ma-idolog ha Diyos banà ha ginawà ni Pangino-on Hisokristo. Hay pirmi tamon ma-idolog ay hay pamomori tamo ha Diyos ha pangipatandà nin ngalan na. 16 Agtamo liwawan manggawà nin kahampatan boy manambay ha kanayon, ta no nagawà tamo bayti ay habayti ya ma-arì tamon ma-i-dolog ha Diyos ya ampakapakonsowilo kona.

17 Pasakop tamo boy homonol ha ampipangasiwà nin mamakhaw pantotompel tamo, ta hay pangangasiwà la kontamo ay tobayen la lano ha Diyos. Ha panhohomonol tamo konla ay an-ikaliga la ya sirbisyo la kontamo, piro no agtamo hila honolen ay lomelè hila boy masayang ya pagsisirbi la kontamo.

18 Ipanalangin moyo kayi. Angkapiho nawen ya hay anggaw-en nawen ay tamà boy ombayroy labay nawen gaw-en ha kaganawan bagay. 19 Andawaten ko komoyo ya ipakapapanalangin moyo nin makabira kon tampol bahen komoyo.

20 Diyos ya ampangibatan nin kaganawan katinekan, boy hiya ya namiyay oman koniPangino-on Hisokristo ya pinakamatag-ay ya pastol ya ampangasiwà kontamon kowinta tawtopa. Kayànag-in ya nin pastol ay banà ha dayà nay nantolò. Ha ombayro ay natopad ya kasondo-an nin Diyos boy tawo boy habaytoy kasondo-an ay ayin anggawan. 21 Hapa-eg ay an-awoken ko ha Diyos ya kaganawan kahampatan ay igwà na komoyo emen moyo magawà ya kalabayan na; boy an-awoken ko et ya hay gaw-en na kontamo, hatoy gaw-en ni Pangino-on Hisokristo ha biyay tamo ay hatoy ikakonsowilo nin Diyos. Hi Pangino-on Hisokristo ya poriyen tamo anggan makakanoman. Amin.

22 Pawpatel ko, ma-ipek bongat bayti ya holat ko komoyo. Kayà an-awoken ko komoyo yapakaleleng-en moyo ya tawtorò ko komoyo. 23 Labay ko et nin ipatandà komoyo ya hi Timotiyo ya impirisoy patel tamo ha Pangino-on ay pinalwahan ana. No tampol yan makalateng bayri ay lowa kayi ya mako bahen nin manibaw komoyo. 24 Ikomosta moyo kayi ha ampipama-alà komoyo boy ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos ya anti bahen. Angkomostawen kawo itaman nin ampipantompel ha Pangino-on ya tawtaga nasyon Italya. 25 Hay Diyos ay mangingangalo dayin mambin kahampatan komoyon kaganawan. Amin.

Santiyago

1

2

3

4

5

HAY HOLAT NI

SANTIYAGO

1

1 Hiko hi Santiyago ya magsisirbi nin Diyos boy magsisirbi et ni Pangino-on Hisokristo ay ampangomosta komoyon pawpatel ha Pangino-on ya aw-inalalak nin labinloway alalak ni Israyil ya nangapikakatak nin nipalakon napa-iri ha hari-harì ya dogal bayri ha babon lotà.

Pantotompel boy karonongan

2 Pawpatel, ibilang moyo nin talagan kaligawan ya anlomateng komoyo ya hari-harì ya klasi nin panonobok; 3 ta tandà moyo ya ha pagdanas moyo nin pawpanobok ay lalò nin antomibay ya katetpel moyo ha Diyos. 4 Panatiliyen moyon matibay ya katetpel moyo emen kawo mag-in nin ayin kapintasan boy ayin kakolangan. 5 Hinoman komoyo ya ampagkakolang ha karonongan ay makirawat ha Diyos nin biyan yan karonongan, ta hay Diyos ay mabibi-iyen; alwa yan mahiblet ta ampambi ya ha kaganawan ampakirawat kona. 6 Piro hay tawoy makirawat ha Diyos ay ka-ilangan ma-in pantotompel boy ayin pagdododa, ta hay tawoy ampagdoda ay bilang ha dawoyon ya itolak kabigen nin angin. 7 Ahè ihipen nin hatoy ombayroy tawo ya makatanggap ya nin anyaman ya bagay ya mangibat ha Pangino-on. 8 Hiya ay ampagloway nakem ta ayin kinapirmiyan ya pag-i-ihip na.

Ka-irapan boy kayamanan

9 Hay tawoy ma-irap ya patel ha Pangino-on ay dapat magtowà, ta maski ma-irap ya ay matag-ay ya panenegteg kona nin Diyos. 10 Piro hay tawoy mayaman ya patel ha Pangino-on ay dapat magtowà ha pagmaka-aypà na, ta hiya ay bilang ha bolaklak nin dikot ya balang ya ahè ampanatili. 11 Hay dawdikot ay angkayangoh no angka-amotan nin hilà allo; hay bawbolaklak ay angkalaglag boy angka-alihan nin ganda. Ombayroy tawoy mayaman; maski ongnoy pamagmalasakit na ay mati ya et bongat boy hay kawkapanikapan na ay ma-alihan nayna.

Pawpanobok boy pawpanoksò

12 Makalmà ya tawoy ampakapagte-eh ha pawpanobok, ta no napagte-ehan na ya pawpanobok kona ay makatanggap ya nin an-ingaten korona nin biyay ya ayin anggawan ya impangakò nin Diyos ha tawtawoy ampipanlabi kona.

13 No ma-in tawoy natoksò ay agna halita-en nin Diyos ya nanoksò kona, ta hay Diyos ay ahè ampanoksò nin maski hino boy agya matoksò para gomawà nin kala-etan. 14 Hay tawo ay angkatoksò no hay ihip na ay angkapatalo nin mala-et ya sarili nan kalabayan. 15 Hay kalabayan ya mala-et, noangkabo-ò, hay ampag-in bonga ay kasalanan ya makagtan ha kaparosawan.

16 Tongkol bayri, anlabiyen kon pawpatel, agmoyo lokowen ya sarili moyo. 17 Kaganawan bagay ya mangahampat boy ayin kapintasan ay ampangibat ha Diyos ya anti ha katatag-ayan. Hiya ya namalsa nin allo, bowan, boy bawbito-en. Agya angka-oman boy hiya ay ahè ampangibatan nin anyaman ya ampakab-i nin karegleman. 18 Ha sarilin kalabayan nin Diyos, hitamo ay nag-in aw-anak na ha panlelengè tamon Halità nay peteg; kayà hitamo ay nag-in kowinta primiron bonga ha kaganawan pinalsa na.

Dapat leng-en boy honolen ya Halità nin Diyos

19 Kayà anlabiyen kon pawpatel, dapat kawon mag-in alisto ha panlelengè nin Halità nin Diyos. Agkawo magpabigla-biglà maghalità boy hay dapat komoyo ay alwan mapapahangen; 20 ta hay tawoy mapahang ay ahè makagawà nin kahampatan ya labay nin Diyos nin ipagawà kona. 21 Kayà alihen moyo ya kaganawan karemekan nin pag-i-ihip moyo boy gawgawà ya mangala-et, ta tanggapen moyo nin ma-in ka-aypa-an nakem ya Halità nin Diyos, boy etpanan moyo ya nalengè moyo ya makapilibri komoyo ha kaparosawan ya ayin anggawan.

22 Honolen moyo ya Halità nin Diyos, ta no basta kapanlenge-lengè moyon bongat ta agmoyo anhonolen ay anlokowen moyo ya sarili moyo. 23 Hinoman ya tawoy ampanlengè nin Halità nin Diyos piro agna anhonolen ay bilang ya ha tawoy ampangispiho; 24 no nog-alih yayna ha ispiho ay naliwawan nayna no anyay itsora na. 25 Piro hay tawo, no pinangataw-anan na nin mahampat nin hinomonol ha Halità nin Diyos ya makapilibri kona, ta alwan kapanlenge-lengè nan bongat, no alwan anhonolen nay Halità nin Diyos ay biyan ya nin Diyos nin ka-inomayan ha kaganawan nin anggaw-en na.

26 Hay tawoy ampangipalagay nin hiya ay rilihyoso, piro agna ampendanan ya dilà na nin maghalità kala-etan ay anlokowen nan bongat ya sarili na, boy hay rilihyon na ay ayin kowinta. 27 Hay mapteg boy ayin kapintasan ya rilihyon ya ambalayen nin Tatay tamoy Diyos ay makit ha tawoy ma-in ombayri ya gawgawà: mapanambay ha aw-olila boy ha bawbawoy babayi ya anti ha panganga-ilangan, boy mapag-atap nin manggawà nin anyaman ya bagay ya makapipakala-et ha sarili.

2

Dapat pantay ya tegteg ha tawo

1 Pawpatel ko, agmoyo mahalità nin hikawo ay antompel koni Pangino-on Hisokristo yaampamo-on ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos no alwan pantay ya tegteg moyo ha tawtawo. 2 Alimbawà: anti kawo ha pamititiponan moyo nin magsimba. Hapa-eg, ma-in nilomateng ya mihay lalaki ya nakahinghing nin gintò boy nakadolo nin maganda. Ma-in simpri nin nakalateng ya mihay lalaki ya ma-irap ya hay dolo na ay golot. 3 Hapa-eg, no maganday pananggap moyo do ha tawoy ma-in maganday holot tapa-ikno-en moyo ya et ha maganday pamikno-an, balè ta no hatoy tawoy ma-irap ay halita-en moyo kona ya, “Mireng ka tana bahen o miknò ka ha hi-il di ha danin bitih ko,” 4 ay alwan pantay ya tegteg moyo ha tawo boy ampanosga kawo nin banà ha kala-etan pangingihip moyo.

5 Anlabiyen kon pawpatel, leng-en moyo ya halita-en ko. Alwa nayì pinilì nin Diyos ya tawtawoy manga-irap bayri ha babon lotà ya maski ma-irap hila ha tegteg nin tawtawo ay mayaman hila nin banà ha katetpel la ha Diyos? Alwa nayì simpri nin lano do ha ka-ari-an nin Diyos ay pamanawan na hila nin kaganawan impangakò na ha tawtawoy ampipanlabi kona? 6 Piro anyamo-yamo-en moyo ya tawtawoy manga-irap. Warì alwan tawtawoy mangayaman ya ampangapih komoyo boy ampantan komoyo nin mangi-arap ha hosgado? 7 Warì alwan hila simpri ya mangayaman ya ampanla-et nin ngalan ni Pangino-on Hisos ya ma-in ikon komoyo?

8 Talagan kahampatan ya anggaw-en moyo no anhonolen moyo bayti ya pinakama-alagà ya panogò ya nakaholat ha Kaholatan nin Diyos, “Labiyen moy kapara mon tawo nin bilang panlalabi mo ha sarili mo.” 9 Piro kompormi ha kawkapanogo-an, no alwan pantay ya tegteg moyo ha tawtawo ay ampakapagkasalanan kawo. 10 Hinoman ya tawoy ampakageped ha kawkapanogo-an nin Diyos, piroma-in miha ya agna angkageperan ay nakapagkasalanan ya banà ha agna panggogomeped ha kaganawan kapanogo-an; 11 ta ombayri ya hinalità nin Diyos, “Agka mamabayi boy agka makilalaki,” boy hinalità na et ya, “Agka mamatin tawo”. Hapa-eg, no agka man ampamabayi o ampakilalaki, balè ta namati kan tawo ay nakapagkasalanan ka simpri ta agmo gineperan ya kawkapanogo-an.

12 Kayà mag-atap kawo ha kaganawan anhalita-en moyo boy anggaw-en moyo, ta hay panosgawan komoyo ay kompormi ha kawkapanogo-an ya mamalayà komoyo. 13 Hay tawoy ahè ampangingangalo ay ahè itaman ingalowan hosgawan nin Diyos, piro hay tawoy ma-ingangalowen ay ingalowan itaman hosgawan nin Diyos.

Hay pantotompel boy gawgawà

14 Pawpatel ko, warì ma-in kowinta no halita-en nin mihay tawo ya ma-in ya nin pantotompel ha Diyos no agna paptegan ha gawgawà na? Habayti ya ombayri ya katetpel na, makapilibri warì kona ha kaparosawan? 15 Alimbawà: no ma-in mako komo ya patel ha Pangino-on ya ampanga-ilangan nin dolo boy pamamangan 16 ta halita-en mo kona, “Pakaligha kan morong boy ingalowan ka nin Diyos. Mangwa kan dolo mo boy pakagana kan mangan.” Hapa-eg, no agmo inggawà kona baytoy panganga-ilangan na, mahampat warì ya ginawà mo? 17 Ombayro itaman, ayin kowinta ya katetpel mo ha Diyos no ahè paptegan ha gawgawà.

18 Ma-arì nin ma-in tawoy maghalità nin ombayri: “Hika ay ma-in katetpel; hiko itaman ay anggomawà.” Hay itobay ko kona, “Ipakit mo paraw kongko ya katetpel moy ayin lamoy gawgawà, ta ipakit ko itaman komo ya katetpel koy ma-in lamoy gawgawà.” 19 Ampinto-o ka nayì nin ma-in mimihay Diyos? Mahampat! Piro maski dawdimonyo ay ombahen simpri ya pamiminto-o, balè ta ampipampamegpeg hila ha kalimowan la ha Diyos.

20 Hikay tawo ya tangah! Warì agmo nayì tandà ya ayin kowinta ya katetpel no ayin lamoy gawà? 21 Alwa nayì hi Abraham ya ka-apo-apowan tamo ya imbilang nin Diyos nin mahampat? Imbilang ya nin mahampat ta patyen na dayi ya anak na ya hi Isak nin ipababo ha insalansan nay bawbato ya ginawà nan altar ta idolog na dayi ha Diyos. 22 Banà bayri ay makit ya katetpel ni Abraham ha Diyos: antompel ya boy kasabay et ya panggogomawà na. Nag-in lobos ya katetpel ni Abraham banà ha gawgawà na. 23 Nagkapeteg baytoy anti ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri: “Hi Abraham ay tinompel ha Diyos, boy banà ha pantotompel na ay imbilang nin Diyos nin hiya ay mahampat.” Kayà hay ingat koni Abraham ay “Nilabi nin Diyos”. 24 Bayri makit ya hay tawo ay an-ibilang nin Diyos nin mahampat; alwan banà bongat ha pantotompel na no alwan banà simpri ha gawgawà na.

25 Ha ombayroy paraan, alwa nayì hi Rahab, maskin miha yay pota ay imbilang yan mahampat ya tawo nin banà ha ginawà na ya intagò na baytoy inhogò ya loway Israylita ya aw-ispiya boy pinaraan na hila ha kanayon ya daan emen aghila marakep? 26 Hay tawoy agana ampanginanawa ay nati ana. Ombayro itaman ya katetpel nin tawo ha Diyos: no ayin gawgawà ay ayin kowinta ya katetpel na.

3

Hay angkagawà nin dilà

1 Pawpatel ko, alwan dapat nin malakè komoyo ya mag-in manonorò, ta tandà moyo et bongat ya hikayi ya ampangitorò nin Halità nin Diyos, no ampanggawà kayi nin alwan tamà ay mas mahigpit ya panosga konnawen kisa ha kanayon. 2 Kaganawan tamo ay mabetbet magkamalì ha hari-harì ya paraan. Hinoman ya ahè ampagkamalì ha pag-i-ilgo ay ayin kapintasan, boy angkapendanan nay sarili na. 3 Hay kabayo, no ambosalan ay angkapahonol tamon ipitik. 4 Helken moyoy barko ya ma-in pagkayamò timon. Maski anyay kalhayan barko boy maski angka-itolak nin pagkahokaw angin ay angka-ibawit nin magtitimon ha labay nan pangipalakwan. 5 Ombayro itaman ya dilà; maski mamayamò ya parti nin nawini ay ampakagawà nin malhay ya bagay ta mahambog.

Ihipen moyo ya hay malawang ya binagbag ay angkapo-olan nin ampangibat ha mayamò bongat ya apoy. 6 Hay dilà ay bilang ha apoy ta maski mihay partin bongat nin nawini ay ampambin masyadoy kala-etan ha intiron nawini. Ampakahirà bayti nin pagkatawo ta hay apoy nin habayti ay angka-ibat ha impirno.

7 Kaganawan klasin aw-ayop kateng mawmanokmanok, boy kaganawan pinalsa ya ampipandakap kateng kawkonà ha dagat ay angkapa-amò boy na-amò nin tawtawo. 8 Piro hay dilà ay ahè angkapa-amò nin maski hinoy tawo, ta ahè antonggen ha paghalità nin kala-etan boy pono-ponò nin lason ya ampakamati.

9 Hay dilà ay anggamiten tamon mamori ha Pangino-on Diyos ya Tatay tamo. Dilà et simpri ya anggamiten tamon manahalità ha kapara tamon pinalsa ya ma-in nin nakem ya kahawig nin nakem nin Diyos. 10 Ha mimihay bebey ampangibat ya pamomori boy panahalità. Pawpatel ko, habayti ay ahè dayi mangyari. 11 Warì ma-arì nin hay matab-ang boy ma-alat ya lanom ay lomwah ha hobol ya mimihay ampangibatan? 12 Pawpatel ko, warì ma-arì nin hay tanaman ya igos ay mamonga nin aw-olibo, o hay tanaman ya obas ay mamonga nin aw-igos? Ahè simpri ma-arì ha ma-alat ya hobol nin lomwah ya matab-ang ya lanom.

Hay karonongan ya nangibat ha Diyos

13 Hino komoyoy maronong boy ampaka-intindi? Hay malinis ya pagbibiyay moyo ay paptegan moyo ha gawgawà moyo nin ma-in ka-aypa-an nakem ya palatanda-an nin hikawo ay maronong. 14 No ma-in kawon irap nakem banà ha inggit moyo boy no hay intris moyo ay pansarilin bongat ay agmoyo ipaghambog, boy agkawo magbongkok no alwan aminen moyoy kaptegan. 15 Hay ombahen ya klasin karonongan ay ahè nangibat ha Diyos, no alwan na-ibat ha sarili moyon makadimonyoy ka-ihipan bayri ha babon lotà. 16 No ayri ya ma-in nin pami-i-inggitan boy pag-i-intris nin pansarilin bongat ay bayroy ma-in kagolowan boy kaganawan klasi nin kala-etan.

17 Balè hay karonongan ya ampangibat ha Diyos, ona ha kaganawan ay malinis ya pagnanakem. Ombayri et: ma-in katinekan, ma-in konsidirasyon, mapangabot, ma-ingangalowen, mapanggawà kahampatan, ayin an-ayonan, boy ahè ampagkakanwarì. 18 Hay tawtawoy ampamatinek nin kagolowan ay tawtawoy mangatinek emen hay mag-in risolta ay kahampatan.

4

Pasakop ha Diyos emen ahè mangapi-a-away

1 Anyay ampangibatan nin ampi-a-awayan moyo boy ampikokolpyawan moyo? Alwa nayì nin angka-ibat ha kala-etan nin pagnanakem moyo ya sarili moyon kalabayan? 2 Ampag-intrisan moyon kowen ya alwa moyon ikon, bayo no agmoyo nin makwa ay ampamatyan moyo. Angka-inggit kawo piro agmoyo makwa ya labay moyo. Ampikokolpyawan moyo boy ampi-a-awayan moyo. Agkawo ampagkama-in ta agkawo ampakirawat nin makikwa ha Diyos. 3 No ampakikwa kawo man ay ayin kawon angkatanggap ta alwan tamà ya ampakikwawen moyo. Hay ampakikwawen moyo ay haton bongat ya makapdà nin sarili moyo.

4 Hikawo ay alwan tapat ha Diyos. Agmoyo nayì tandà ya hay ampanggawà nin mangala-et ya gawgawà ay ka-away nin Diyos? Hinoman ya labaylabay makilamo ha ampanggawà nin mala-et ay ampag-in ka-away nin Diyos. 5 Ha ihip moyo nayì ay ayin kowinta baytoy hinalità nin Diyos ha Kaholatan na? Hay hinalità na ay ombayri: “Hay ka-ihipan ya inggawà komoyo nin Diyos ay maparan magtan ha kala-etan.” 6 Ombayro man ay binyan tamo nin Diyos nin igit ya ingangalo na, ta nakaholat simpri ha Kaholatan nin Diyos ya ombayri: “Ansalongaten nin Diyos ya tawoy mahambog, piro hay tawoy ma-in ma-aypà ya nakem ay an-ingalowan nan biyan kahampatan.”

7 Kayà ipasakop moyoy sarili moyo ha Diyos. Labanan moyo hi Satanas emen ya pakarayò komoyo. 8 Pakarani kawo ha Diyos emen ya itaman pakarani komoyo. Hikawoy mawmakasalanan, maghehe kawo ha ginawà moyoy kala-etan. Hikawo ya ampagloway nakem ay pakalinisen moyoy pagnanakem moyo. 9 Panangihan moyoy kasalanan ya ginawà moyo boy paghehean. Pakatibolosen moyoy nakem moyo nin maghehe. Imbis mangka-ili kawon magtowà, hay dapat ay ikalelè moyo. 10 Magmaka-aypà kawon nakem ha arapan nin Pangino-on emen kawo mag-in matag-ay ha tegteg na.

Agkawo dapat manosga

11 Pawpatel, agkawo maghalità nin kontra ha miha ta miha, ta hinoman ya ampaghalità nin kontra ha patel na o ampanosga ay ampaghalità nin kontra ha kawkapanogo-an nin Diyos boy anhosgawan na et bayto. No anhosgawan moy kawkapanogo-an nin Diyos ay agkayna anhomonol ha kawkapanogo-an no alwan anhosgawan moyna. 12 Mimihay Diyos ya nambin kawkapanogo-an boy hiyan bongat ya makahosga. Diyos bongat ya makapilibri nin tawo ha kaparosawan, boy hiya et ya ma-in karapatan nin mamarosa. Kayà hino ka ya manosga nin kapara mon tawo?

Agkawo pakahambog

13 Leng-en moyo, hikawo ya ampipaghalità nin, “Hapa-eg o nobokah ay mako kayi ha kanayon ya dogal. Pa-iri kayi bayro nin lo-ob mihay ta-on ta mangomirsyo emen malakè ya mapakinabang.” 14 Hay biyay moyo ay bilang ginem ya anlomwah balè kadodomalì ta tampol angkapanew; kayà pangno moyo tandà no anyay mangyari nobokah? 15 Hay dapat moyon halita-en ay ombayri: “No kalabayan nin Pangino-on ta angkabiyay kayi et ay ma-arì nawen gaw-en bayti o gaw-en nawen simpri bayto.” 16 Piro ha kahambogan moyo ay an-ipagmalhay moyoy sarili moyo; haba-in ya anggaw-en moyoy kahambogan ay alwan tamà. 17 Hinoman ya tawoy ampakatandà nin kahampatan, balè ta agna anggaw-en ay ampagkasalanan ya.

5

Hay tawtawo ya mangayaman

1 Hikawoy mangayaman, leng-en moyo bayti. Mi-o-onggok kawo nin mi-angaw-angaw ha lomateng komoyoy kaparosawan. 2 Hay kayamanan moyo ay ayin anan alagà boy hay dolo moyo ay kinan anag. 3 Hay gintò boy pilak moyo ay bilang anan kinalawang ta ayin anan alagà. Habaytoy ampamapteg nin kontra komoyo, boy hay risolta nin habayto ay bilang anan angka-opoh nin apoy ya laman moyo. Ombahen ya kayamanan ya tinipon moyon para ha hoyot ya allo. 4 Leng-en moyo! Agmoyo nin inopa-an ya tawtawoy nipagtrabaho ha paliyan moyo. Haba-in ya an-i-angaw la nin kontra komoyo. Hay an-i-angaw la nin habaytoy mawmangalawah ya agmoyo inopa-an ay an-omabot ha panlelengè nin Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan. 5 Hikawo ay nagpasasà ha biyay boy nagperà nin kaligawan bayri ha babon lotà. Hikawo ay bilang pinatabà ya bakà ya papatyen ha intaning ya allo nin kaparosawan. 6 Sinintisyawan moyon pinati ya mangahampat ya tawtawo ya hila ay ahè itaman angkomontra komoyo.

Magpasinsya kawo boy manalangin

7 Pawpatel, magpasinsya kawon mangantì angga ha lomateng hi Pangino-on Hisos. Helken moyoy mawmamaliyan: ampagpasinsyawan lan an-anti-en ya a-alawahanen la ya ma-alagà. Ampagpasinsya hila pa-ibat ha ompisa angga ha malabah ya pana-on nin oran. 8 Hikawo itaman ay magpasinsya nin mangantì, boy hokawen moyoy nakem moyo ta hi Pangino-on Hisos ay maraninan lomateng. 9 Pawpatel, agkawo magriklamo nin laban ha miha ta miha emen agkawo mahosgawan, ta hay Manonosga ya Pangino-on Diyos ay maraninan lomateng ta bilang yaynan anti ha polta.

10 Pawpatel, hay pangwanan tamo nin alimbawà ha pagtete-eh boy pagpapasinsya ay pawpropita hin hato ya nangaral ha ngalan nin Pangino-on Diyos. 11 Alwa nayì an-ibilang tamo nin maliga ya tawoy ampakapagte-eh ha kawkadya-dya-an? Nalengè moyo no pangno nagte-eh hi Hob boy no pangno ya iningalowan nin Pangino-on Diyos hin bandan hoyot. Hay Pangino-on ay pono-ponò nin kaba-itan boy ingangalo.

12 Igit ha kaganawan, pawpatel ko, no magpangakò kawo ay agkawo maghompà nin manggamit langit boy lotà, o anya paman ya bagay. No hay labay moyon totolen ay awò, “Awò” ya halita-en moyo; no hay labay moyo itaman totolen ay ahè, “Ahè” ya halita-en moyo. Ombayri ya gaw-en moyo emen agkawo hosgawan nin Diyos.

13 Ma-in nayì komoyo nin ampagdanaskadya-dya-an? No ma-in ay dapat yan manalangin nin makirawat ha Diyos. Ma-in nayì komoyo nin ampakatanam kaligawan? No ma-in ay dapat yan magkanta nin pamomori ha Diyos. 14 Ma-in nayì nin ampagmasakit komoyo? No ma-in ay ipa-ingat nay tawtawoy ampipama-alà ha gropo ya mangama-in katetpel ha Diyos nin mangipanalangin boy mangiponah nin asiti kona ha ngalan nin Pangino-on. 15 No hay ampangipanalangin ay talagan ma-in katetpel ha Diyos ay homampat baytoy tawoy ma-in masakit. Pangino-on Diyos ya mamakahampat kona boy no ma-in yan nagawà ya kasalanan, hiya ay ma-in kapatawaran. 16 Kayà itapat moyoy kasalanan ya nagawà moyo ha miha ta miha, boy manalangin kawo para ha miha ta miha emen ma-alih ya mawmasakit moyo. Hay panalangin nin mahampat ya tawo ay malhay ya angkagawà.

17 Hi Ilyas ya propita hin hato ay tawo nin bilang kontamo. An-ipakapapanalangin na nin ahè mangoran. Kayà ahè nangoran nin lo-ob tatloy ta-on boy kagitnà. 18 Hapa-eg, nangoman yayna et nanalangin ya hay impanalangin na ay mangoran; kayà nangoran. Banà bayro, hay tawtanaman ha lotà ay tinomobò boy nipamonga.

19 Pawpatel ko, no ma-in komoyo nin ampipakarayò ha kaptegan ta ma-in nakapipabira kona 20 ay tanda-an moyo bayti: habaytoy tawo ya nakapipabira ha Diyos nin tawoy nagkasalanan ay nakapilibri ya nin kalolowa ha kaparosawan, ta na-ipakarani na ya ha Diyos emen ya mapatawad ha kawkasalanan na.

1 Pidro

1

2

3

4

5

HAY PRIMIRON HOLAT NI

PIDRO

1

1 Hiko hi Pidro ya hogò ni Pangino-on Hisokristo ay ampanolat komoyon pinilì nin Diyos ya ayin kanayon no alwan hatoy nangapikakatak nin nipalako ha probinsyan Ponto, Galasya, Kapadosya, Asya, boy Bitinya. 2 Hin hato et ay pinilì kawoyna nin Tatay ya Diyos ta tandà na ya hikawo ay mag-in anak na. Hay Ispirito nin Diyos ay anggomawà komoyo emen kawo mag-in ayin kapintasan. Pinilì na kawo nin homonol koni Pangino-on Hisokristo emen hay kaganawan kasalanan moyo ay malinisan nin dayà na.

Hikawo ay lalò dayin ingalowan nin Diyos nin biyan kahampatan boy katinekan.

Hay an-asawan nin ampipantompel ha Pangino-on

3 Poriyen tamoy Diyos ya Tatay ni Pangino-on tamon Hisoskristo. Banà ha masyadoy ingangalo na ay ma-in tamon an-asawan ya bayoy biyay ya ayin anggawan, ta hi Pangino-on Hisokristo ay biniyay oman nin Diyos. 4 Ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay ma-in tamon an-asawan ya nakahandà ana ya ayin pangahirà, ayin kapintasan, boy ayin pangongoman ya ipamana kontamo nin Diyos. 5 Banà ta ma-in tamon pantotompel kona ay kapangyariyan nin Diyos ya ampangi-atap kontamo mintrasan-anti-en tamo baytoy manay kalibriyan ya handà nin ipatnag kontamo ha hoyot ya allo.

6 Kayà tongkol bayri ay lalò tamon magtowà maski hapa-eg ay ma-arì tamon magkama-in ikalelè, ta ha amò ya pana-on ay makaranas tamo nin hari-harì ya panonobok. 7 Hay bara-nan nin pawpanobok kontamo nin Diyos ay emen mapaptegan ya hay pantotompel tamo kona ay talagan peteg. Maski gintò ya ma-arì mahirà ay anhoboken ha apoy no talagan peteg gintò. Hay pantotompel tamo itaman ya mas ma-alagà kisa ha gintò ay anhoboken no manatili tamo ha peteg ya pantotompel. No peteg, lano ha panlomateng ni Pangino-on Hisokristo, hitamo ay poriyen boy magkama-in tamon kagandawan boy karangalan. 8 Maski agtamo et nakit hi Pangino-on Hisoskristo ay anlabiyen tamo ya; antompel tamo kona maski agtamo ya et nin angkakit hapa-eg; boy ampagtowà tamon masyado ha kaligawan ya ahè makwan ihipen boy halita-en. 9 Nagkama-in tamon ombayroy kaligawan ta ma-in tamon kalibriyan ha kasalanan banà ha pantotompel tamo koni Pangino-on Hisokristo.

10 Hin hato, tongkol bayri ha kalibriyan ya inggawà nin Diyos kontamo ay ampag-aralan mahampat nin pawpropita; boy hinola-an lay tongkol ha igwà nin Diyos ya ingangalo banà ha kahampatan na. 11 Ispirito nin Diyos ya nangipaholà do ha pawpropita ya hi Pangino-on Hisokristo ay magdanas nin kadya-dya-an biha lano ay magkama-in yan kagandawan. Ahè tandà nin habayti ya pawpropita no hino bayto ya impaholà konla. Kayà ampagsikapan la nin matanda-an no hino baytoy magdanas nin ombayro boy no makanoy pana-on nin mangyari bayto. 12 Impatandà nin Diyos do ha pawpropita ya hay tawtorò la ay alwan para ha sarili lan kapakinabangan no alwan para kontamo. Ma-inhapa-eg nin ampangitorò kontamo nin Mahampat ya Balità nin Diyos. Hay ampanambay konla ay Ispirito nin Diyos ya inhogò na ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hay an-itorò la kontamo ay bilang ombayro ha intorò nin pawpropita hin hato, boy maski aw-anghil ay labay lan ma-intindiyan bayti ya bawbagay ya habayti.

Hay dapat tanda-an boy honolen nin ampipantompelha Pangino-on

13 Ha ombayro, pakahampaten tamoy pangingihip tamo. Ha kaganawan bagay ay pendanan tamoy sarili tamo emen hay gawgawà tamo ay pawà kahampatan. Pakatibolosen tamo ya nakem tamo ha an-asawan tamoy kahampatan ingangalo ya igwà kontamo ha panlomateng ni Pangino-on Hisokristo. 14 Pakahonol tamo ha Diyos. Agtamo gaw-en ya da-an tamon ogalì ya anhonolen ya sarili tamon kalabayan ya mala-et hin agtamo et balay ya Diyos. 15 Hapa-eg ay manowad tamo ha Diyos ya nangingat kontamo. Hiya ay ayin kapintasan; kayà gaw-en tamoy sarili tamo nin ayin kapintasan; 16 ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

“Dapat ayin kawon kapintasan ta hiko ay ayin kapintasan.”

17 Ha panalangin tamo ay an-ingaten tamon Tatay ya Diyos. Hiya ay ahè ampamilì ha panonosga, no alwan ampanosga ya kompormi ha gawà nin balang miha. Kayà mintras anti tamo bayri ha babon lotà ay dapat tamon gamiten ya pana-on tamo nin ma-in panggogomalang ha Diyos; 18 ta tandà tamo ya hitamo ay timbeh ha ayin kowintay biyay ya minana tamo ha kawka-apo-apowan tamo. Agtamo natbeh ha kasalanan nin anya paman ya bagay ya angka-alihan alagà ya bilang ha pilak boy gintò, 19 no alwan hay pinambeh kontamo ay hay ma-alagà ya dayà ni Pangino-on Hisokristo ya nantolò hin nati ya ha koroh, boy hiya ya nangakò kawkasalanan nin kaganawan tawo. Hiya ay bilang ha oybon topa ya ayin dipirinsyay ampatyen nin Hawhodiyo hin hato, ta ayin yan kakakasalanan boy ayin yan kapintasan. 20 Ahè et pinalsa bayti ya babon lotà, hi Pangino-on Hisokristo ay da-an anan pinilì nin Diyos, piro hiya ay impatnag ha pamako na bayri nin mangilibri kontamo hapa-eg nin hoyot ya pana-on ya habayti. 21 Banà koni Pangino-on Hisokristo ay ampahimalà tamo ha Diyos ya namiyay oman kona boy nambi kona nin kagandawan; kayà antompel tamo ha Diyos boy an-omasa tamo kona.

22 Banà ha panhohomonol tamo ha kaptegan nin Halità nin Diyos ay nalinisan anay nakem tamo, boy ma-in tamoynan peteg ya panlalabi ha kapariho tamon ampipantompel ha Pangino-on. Kayà lalò tamon pakatibolosen ya nakem tamon milalabi. 23 Hitamo ay nag-in anan aw-anak nin Diyos ta hay ampanatili boy ayin anggay Halità nin Diyos ya ampahimala-an tamo ay nambi kontamon biyay ya bilang biyay nin Diyos; 24 ta ha Halità nin Diyos ay ombayri ya pagkahalità:

“Kaganawan tawo ay bilang dawdikot ya balang; boy kaganawan karangalan la ay bilang ha bawbolaklak nin dawdikot. Hay dawdikot ay angkati boy hay bawbolaklak ay angkalaglag. Ombayro itaman, angkati ya kaganawan tawo. 25 Piro hay Halità nin Diyos ay manatili anggan makakanoman.”

Habayti ya Halità nin Diyos ay Mahampat ya Balità ya in-aral kontamo.

2

Hay bibilin ha ampipantompel ha Pangino-on

1 Kayà hapa-eg, kaganawan kala-etan ay agtamoyna gaw-en ya bilang ha magbongkok, magkakanwarì, mag-inggit, boy manirà nin kaparan tawo. 2-3 Banà ta naranasan tamo ya kahampatan nin Pangino-on ay mahabek tamo nin bilang ha kolaw ya angkahabek ha gatas. Hay kahabekan tamo ay Mahampat ya Halità nin Diyos emen homkaw ya pantotompel tamo ya ampambi kontamo nin kalibriyan.

Hi Pangino-on Hisokristo ay bilang batoya pinakama-alagà

4 Pirmi tamon pakarani koni Pangino-on Hisokristo ya kowinta bato ya angkabiyay ta ampambi kontamo nin biyay. Hiya ay intapon nin manggagawà bali; boy maski agya tinanggap nin tawtawo, hiya ay ma-alagà ha Diyos ya namilì kona. 5 Hitamoy ampipantompel ha Pangino-on ay ma-in biyay ya ayin anggawan, ta hitamo ay kowinta bawbatoy angkabiyay. Hitamo ya anggaw-en nin Diyos nin bali na. Mag-in tamon ayin kapintasan ha pamomori tamo ha Diyos, boy banà ta tinompel tamoyna koni Pangino-on Hisokristo ay ihokò tamo ya sarili tamo ha Diyos. Ombayri ya labay nin Diyos nin gaw-en tamo, 6 ta hay nakaholat ha Kaholatan nin Diyos ay ombayri:

“Ma-in akon pinilì ya ma-alagà ya bato ya igwà ko nin mamo-on ha siyodad nin Siyon. Hinoman ya tompel kona ay ahè ma-lihan nin pag-asa.”

7 Habayti ya bato ya pinilì nin Diyos nin mamo-on ay pinakama-alagà ya bato ha ampipantompel kona, piro hay ayin pantotompel kona ay ahè mananggap kona, ta ombayri et ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“Hay batoy intapon nin manggagawà balì ay nag-in pinakama-alagà ya bato.”

8 Ma-in et kanayon ya nakaholat ya ombayri:

“Habayti ya bato ya makapibatol nin tawtawo boy makapipatomba konla.”

Mibatol ya tawtawo ta aghila antompel ha Halità nin Diyos. Hin hato et ay tandà ana nin Diyos ya ombayri ya mangyari konla banà ha agla pantompel kona.

9 Hitamo balè ya ampipantompel ha Diyos ay pinilì na boy kalamo na tamo ha pamomo-on na. Hitamo ay ayin kapintasan boy mismon Diyos ya ma-in ikon kontamo. Pinilì tamon mangibalità nin kaporipori ya gawgawà nin Diyos ya nangingat kontamo. Inlibri na tamo ha mala-et ya gawgawà ha karegleman, ta inggawà na tamo ha masyadoy kahawangan ya hay gawgawà tamo ay kawkahampatan. 10 Hin hato ay alwa tamo et ikon nin Diyos, piro hapa-eg ay ikon na tamoyna; hin hato ay agtamo et natanggap ya ingangalo nin Diyos, piro hapa-eg ay natanggap tamoyna ya ingangalo na.

Hay dapat ogali-en nin aw-anak Pangino-on

11 Anlabiyen kon pawpatel, hitamo ay bilang bongat dawdayowan bayri ha babon lotà. Kayà andawaten ko komoyo ya agtamo manggawà nin mala-et ya kalabayan nin nawini tamo, ta habayti ay makahirà nin pantotompel tamo ha Pangino-on. 12 Hay dapat kontamo ay ayin kapintasan ha arapan nin tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos; ta maski halita-en la nin hitamo ay ampanggawà nin mala-et, no makit lay mahampat ya gawgawà ha biyay tamo ay poriyen lay Diyos lano ha allon panlomateng ni Pangino-on Hisokristo nin manosga ha tawtawo.

13 Alang-alang ha Pangino-on, pasakop tamo ha kaganawan tawoy mangama-in katongkolan bayri ha babon lotà, lalò ana ha pinakamatag-ay yaampamo-on, 14 o mag-in ha gawgobirnador ya inhogò nin hatoy pinakamatag-ay ya ampamo-on. Inhogò na hila nin mamarosa ha ampipanggawà nin mala-et boy mamori ha ampipanggawà nin mahampat. 15 Hay labay nin Diyos ay manggawà tamon kahampatan emen mategen ana ya paghalità nin tawtawoy ampipaghalità nin kalokowan gitan kakapeyan pag-i-ihip la. 16 Hay sarili tamo ay itowad tamo nin malayà. Piro hay kalaya-an tamo ay agtamo gamiten nin mangitagò kala-etan, no alwan ipakit tamo ya hitamo ay ampagsirbi ha Diyos. 17 Gomalang tamo ha kaganawan tawo, boy labiyen tamoy kapariho tamon ampipantompel ha Diyos. Igalang tamoy Diyos boy parangalan tamo ya pinakamatag-ay ya ampamo-on ha gobirno bayri ha babon lotà.

Hay alimbawà nin kadya-dya-an ni Pangino-on Hisokristo

18 Hikawoy aw-alilà, pasakop kawo ha aw-amo moyo boy igalang moyo hila nin mahampat, alwan bongat do ha aw-amo ya mangahampat boy mawma-ingangalowen no alwan kateng do ha aw-amo ya mangabagsit; 19 ta no mapagte-ehan tamo nin danasen ya kadya-dya-an ya alwan nararapat kontamo ta ayin tamon anggaw-en ya kala-etan, hay Diyos ay magkama-in konsowilo kontamo. Tandà tamo ya habayti ya andanasen tamo ay kalabayan nin Diyos. 20 Ma-ipagmalhay tamo warì ya pagte-eh tamo no ampakakhitan tamon banà ha panggawà tamon kasalanan? No ha panggawà tamon kahampatan ay angkat-eh tamo boy angkapagpasinsyawan tamo ya pamakakhit kontamo ay matowà kontamo ya Diyos. 21 Hitamo ay iningat nin Diyos emen tamomagdya-dyà, ta mismon hi Pangino-on Hisokristo aynagdya-dyà nin banà kontamo. Hiya ya nag-in alimbawà kontamo ha pagdya-dyà emen tamo ya towaren. 22 Hiya ay ahè nagkasalanan boy ahè nagtotol kabongkokan. 23 Hin pinaghalita-an yan mala-et ay agya namaweh nin naghalità nin mala-et. Hin nagdya-dyà ya ay agya nangihip mamaweh, no alwan impa-olay na ha Diyos ya mahampat ya manonosga. 24 Mismon hi Apo Hisos ya nagdya-dyà ha pangakò na nin kasalanan tamo hin impakò ya ha koroh emen agtamo patoloy magkasalanan, no alwan manggawà tamon kahampatan. Hiya ay nangahohogatan; banà ha pagkahogat na, hitamo ay hinomampat. 25 Hitamo ay bilang tawtopa ya nipampitawon, piro hapa-eg ay nagbira tamo ha ampagpastol kontamo ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisos ya ampangasiwà kontamo.

3

Wawali ha mita-ahawa

(Ipiso 5:22; Kolosas 3:18-19)

1 Hikawoy bawbabayi ya mangama-in ahawa, pasakop kawo ha ahawa moyo emen no ma-in konlan ahè labay tompel ha Halità nin Diyos ay magkama-in hilan katetpel nin banà ha pag-o-ogalì moyo. Alwa moyoynan ka-ilangan mag-ilgo konla nin tongkol ha pantotompel moyo, 2 ta makit lay kahampatan pagkatawo moyo boy panggalang moyo ha Diyos. 3 Hay kagandawan moyo ay alwan ha paraan nin pag-ayos nin habot, o panggamit aw-alahas ya gintò, o pagholot nin mangabli ya dawdolo, 4 no alwan hay kagandawan ya ma-alagà ha Diyos ay ka-aypa-an nakem boy kahampatan, ta habayti ay ahè ampangopah. 5 Hin nakaraan ya pana-on ay ombayri ya kagandawan nin mangahampat ya bawbabayi ya an-omasa ha Diyos boy ampasakop ha aw-ahawa la. 6 Bilang koni Sara hin hato, hi Abraham ya ahawa na ay hinonol na boy iningat na nin pangino-on bilang panggogomalang na kona. Hikawo hapa-eg ya bawbabayi ay kowinta aw-anak ni Sara no kahampatan ya anggaw-en moyo boy no ayin kawon angkalimowan.

7 Ombayro itaman komoyon lawlalaki, pakilamowan moyo ya aw-ahawa moyo nin mahampat. Dapat moyo hilan igalang ta mas makapey ya nawini la kisa hikawo, boy hila itaman ay kalamo moyo nin mananggap nin biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos. Gaw-en moyo bayti emen ayin maka-abalà ha pamakirawat moyo ha Diyos.

Pagdya-dyà banà ha panggawà nin kahampatan

8 Habayti hapa-eg ya halita-en ko ay para komoyon kaganawan ampipantompel ha Diyos. Dapat kawon milalamo nin mahampat boy midadamay kawo; milalabi kawo nin bilang mipapatel. Magkama-in kawon ogalì ya ma-ingangalowen boy magma-aypà kawon nakem ha miha ta miha. 9 Hay ampanggawà komoyon kala-etan ay agmoyo gantiyen nin kala-etan, boy agkawo maghalità mala-et ha ampaghalità komoyon kala-etan; no alwan manggawà kawon kahampatan ha ampanla-et komoyo, ta hin iningat kawo nin Diyos ay impangakò nay biyan na kawon kahampatan. 10 Hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

“Hinoman ya ampagpa-alagà ha biyay na boy labay magkama-in kaligawan ha bandan hoyot ay tonggen yan maghalità nin kala-etan boy kabongkokan. 11 Atapan nay panggawà nin kala-etan ta manggawà yan kahampatan. Lalò nan pagsikapan nin magkama-in katinekan. 12 Hay tawtawoy mangahampat ay pirmin an-asikasowen nin Pangino-on, boy anleng-en nay pawpanalangin la. Hay tawtawo balè ya ampipanggawà nin kala-etan ay kalaban nin Pangino-on.”

13 Ma-in warì mamakakhit komoyo no hay ampagsikapan moyo nin gaw-en ay kahampatan? 14 Maski ampagdya-dyà kawo nin banà ha panggawà moyon kahampatan ay makalmà kawo, ta hay ingangalo nin Diyos ay anti komoyo. Agkawo malimo ha tawtawoy mamakakhit komoyo boy ahè magoloy nakem moyo; 15 no alwan pakatibolosen moyoy nakem moyo nin gomalang koni Pangino-on Hisokristo, boy payagan moyo yan mamo-on komoyo ta hiya ya Pangino-on moyo. Ha kaganawan oras ay pirmi kawon handà nin tombay ha maskin hino ya magpastang komoyo nin tongkol ha pag-asa moyo ha Diyos. 16 Piro hay pantombay moyo konla ay mapanawa boy mag-in kawon magalang. Panatiliyen moyon malinis ya nakem moyo; ta no ayin kawon anggaw-en ya mala-et, hay ampipaghalità nin mala-et tongkol ha anggaw-en moyo nin banà ha panhohomonol moyo koni Pangino-on Hisokristo ay mareng-eyan ha paghalità la.

17 Mas mahampat no kalabayan nin Diyos ya magdanas tamon kadya-dya-an banà ha panggawà tamon kahampatan kisa ha panggawà tamon kala-etan. 18 Mismon hi Pangino-on Hisokristo ay nati banà ha kasalanan nin kaganawan tawo. Minghan yan bongat nati boy agyayna matin oman. Ayin yan kasalanan piro nati ya para kontamon mawmakasalanan emen na tamo ma-ipakarani ha Diyos. Piro maski pinati ya ay nanatilin angkabiyay ya kalolowa na. 19-20 Hiya ay nako ha dogal nin nikati ha kowinta panangipirisowan nin kawkalolowa nin tawtawoy nikati hin pana-on ni Nowi, ta nangaral ya konla. Hila ay ahè hinomonol ha Diyos ya ampagpasinsya nin mangantì konla emen hila makapaghehe ha kasalanan la mintras ampanggawà hi Nowi nin barko. Ha barko ay o-ongnoy tawo ya nalibri; wawalo hila ya nalibri ha pagkalemeh ha lanom. 21 Habayti ya lanom ay alimbawà ha pamabinyag tamo. Hay pagbinyag ay alwan panlinis yangat nin nawini tamo, no alwan an-ipakit ya nalibri tamoyna ha kasalanan, ta tinompel tamo koni Pangino-on Hisokristo ya nabiyay oman, boy nakirawat tamo konan linisan nay nakem tamo. 22 Hin nabiyay oman hi Pangino-on Hisokristo ay nagbira ya ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos boy niknò ya ha bandan wanan nin Diyos, ta inggawà kona ya karapatan nin sakopen ya aw-anghil boy kaganawan makapangyariyan ya anti bayro.

4

Magdanas kadya-dya-an ya anhomonolkoni Pangino-on Hisokristo

1 Hapa-eg banà ta nagdanas kadya-dya-an hi Pangino-on Hisokristo ay dapat tamo itaman ihandà ya sarili tamo ha pagdanas nin kadya-dya-an, ta no magdanas tamo nin kadya-dya-an nin banà ha pamakilamo tamo koni Pangino-on Hisokristo ay mategen tamon manggawà kasalanan. 2 Banà bayro ha pagdanas tamo nin kadya-dya-an, pa-ibat hapa-eg ay anhonolen tamo ya kalabayan nin Diyos, alwanmala-et ya kalabayan nin nawini tamo. 3 Tamà ana baytoy ginawà moyo hin hato ya bilang ombayro ha labay gaw-en nin ahè ampipantompel ha Diyos. Ampanggawà kawon manga-alay ya gawgawà boy mala-et ya kalabayan nin nawini; ampaglahing kawo boy ampakilahing. Anhomamba kawo et ha alwan peteg diyos ya alwan nararapat hambawan. 4 Hapa-eg hay ahè ampipantompel ha Diyos ay ampipag-ispanta ta agkawoyna ampakilamo konlan manggawà nin sobray kawkala-etan nin bilang ha anggaw-en la; kayà ampaghalita-an la kawon mala-et. 5 Piro lano ay omarap hila ha Diyos ya manosga ha kaganawan tawoy angkabiyay kateng ha nikati. Balang ginawà la ay tobayen la ha Diyos. 6 Kayà hin angkabiyay et ya nikati ay in-aral konlay Mahampat ya Balità nin Diyos, ta hapa-eg maski nati ana ya nawini la ya ampangyari ha kaganawan tawo ay angkabiyay ya kalolowa la nin bilang ha Diyos ya angkabiyay.

Hay kakayawan ya an-igwà nin Diyos ay dapat gamiten ha ikahampat

(1 Korinto 12:4-11)

7 Hay kalampohan nin kaganawan bagay ay maranina. Kayà agkawo mataranta boy pendanan moyo ya sarili moyo emen kawo makapanalangin. 8 Igit ha kaganawan, milalabi kawon mahampat, ta no ampanlabi kawo, hikawo ay ampamatawad. 9 Pakaligha kawon mananggap ha makihandà komoyo. 10 No pangnoy inggawà nin Diyos ha balang miha kontamo ya kakayawan ay gamiten tamo ha ikahampat nin miha ta miha, ta hay hari-harì ya kakayawan ay impahimalà kontamo nin Diyos. 11 Hinoman kontamo ya ampangaral ay dapat mangi-aral nin Halità nin Diyos; hinoman kontamo ya ampagsirbi ay dapat magsirbi nin ma-in kakhawan ya inggawà kona nin Diyos emen ha kaganawan bagay, ha pagsisirbi na ay mapori ya Diyos banà ha ginawà ni Pangino-on Hisokristo. Anti konay kaporiyan boy kapangyariyan anggan makakanoman. Amin.

Pagdya-dyà nin ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo

12 Anlabiyen kon pawpatel, agkawo mag-ispanta ha masyadoy kadya-dya-an nin panobok ya andanasen moyo, ta habayti ay talagan ampangyari ha ampipantompel koni Pangino-on Hisokristo. 13 Hay gaw-en moyo ay magtowà kawo, ta banà bayri ha panobok ya andanasen moyo ay ampakapakiramay kawo ha pag-irap ni Pangino-on Hisokristo. Ha ombayro, lano ha lomateng ya ay magkama-in kawon masyadoy kaligawan pamakakit moyon kagandawan na. 14 No an-insoltowen kawo nin banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo ay makalmà kawo, ta hay labay totolen nin habayto ay anti komoyoy Makapangyariyan ya Ispirito ya Ispirito nin Diyos. 15 Alwan dapat nin hay pagdanas moyon kadya-dya-an ay banà ha pamati nin tawo, pananakaw, panggawà kala-etan, o pamaki-emen ha biyay nin ma-in biyay. 16 Piro no magdanas kawon kadya-dya-an nin banà ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo ay agmoyo ikareng-ey, no alwan poriyen moyoy Diyos ha pamahimalà moyo ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo.

17 Nilomateng anay pana-on nin panonosga nin Diyos; habayti ay mag-ompisa pon ha ampipantompel kona. No hosgawan tamo man maski anhomonol tamo koni Pangino-on Hisokristo ay anya kalì ya mangyari ha tawtawoy ahè tinompel ha Mahampat ya Balità nin Diyos? 18 Ombayri ya nakaholat ha Halità nin Diyos:

“No hay tawtawoy nag-in mahampat nin banà ha pantotompel la ha Diyos ay ma-irap et makalibri, anyay mangyari ha mawmangala-et boy mawmakasalanan?”

19 Kayà no ampagdanas kawo nin kadya-dya-an kompormi ha kalabayan nin Diyos ay isigi moyoy panggawà nin kahampatan boy ipahimalà moyoy sarili moyo ha Diyos ya namalsa komoyo ta agna kawo pa-olayan.

5

Tawtorò ha ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on

1 Hapa-eg, leng-en moyo ya halita-en ko komoyon kapariho kon ampama-alà ha ampipantompel ha Diyos. Ampaptegan koy nakit ko ya pagdya-dyà ni Pangino-on Hisokristo. Lano, panlomateng na ay kalamo katawon magkama-in nin kagandawan ya mangibat kona ya mipatnag ana. 2 Hay tawtawoy impahimalà komoyo nin Diyos ay asiwa-en moyo nin bilang ha pangasiwà moyo nin tawtopa. Agmoyo gaw-en nin angkapilitan kawon bongat o ambayaran kawo, no alwan banà ta labay moyo nin makapagsirbi ta habayto ya labay nin Diyos. 3 Agmoyo gaw-en amo ya sarili moyo ha tawtawoy an-asiwa-en moyo, no alwan mag-in kawon alimbawà konla ya kowinta tawtopa nin Diyos. 4 Panlomateng ni Pangino-on Hisokristo ya kowinta pinakapo-on pastol ya ampangasiwà kontamo ay biyan na kawon korona ya ma-in kagandawan ya ayin pangahirà.

5 Hikawoy mangalagò ya lawlalaki, hay sarili moyo ay ipasakop moyo ha aw-onantawoy ampipama-alà ha ampipantompel ha Pangino-on. Hikawoy kaganawan ay magpaka-aypà nakem nin magsirbi ha miha ta miha, ta hay nakaholat ha Halità nin Diyos ay ombayri:

“Hay tawtawoy mangahambog ay ahè labay nin Diyos, piro hay magpaka-aypà nin nakem ay an-ingalowan na.”

6 Kayà magpaka-aypà kawon nakem ha Makapangyariyan ya Diyos emen na kawo biyan karangalan ha tamà ya pana-on. 7 Ipahimalà moyo kona ya kaganawan ampakagolo nin ihip moyo ta an-imalasakit na kawo.

8 Pendanan moyoy sarili moyo boy mag-atap kawo! Hi Satanas ya ka-away moyo ay bilang liyon ya ampamayani nin ampan-aglem ha pantomalà nan manikap nin makonà na. 9 Labanan moyo ya nin matibay ya pantotompel, ta tandà moyo ya bayri ha babon lotà, kaganawan patel moyo ha Pangino-on ay ampagdanas et nin ombayri ya kadya-dya-an. 10 Hay Diyos ya nangingat komoyo ay anti konay kaganawan ingangaloy kahampatan. Kayà na kawo iningat ay emen kawo magkama-in nin ayin anggawan ya kagandawan ha pamakilamo moyo koni Pangino-on Hisokristo. Pangayarì moyon magdanas kadya-dya-an nin amò ya pana-on, Diyos mismo ya gomawà komoyo emen kawo mag-in nin ayin kapintasan boy hay katetpel moyo ay mag-in makhaw boy matibay. 11 Ayin anggawan ya kapangyariyan nin Diyos. Amin.

Kalalampohan pangomosta

12 Hinolatan katawo nin habayti ya ma-ipek ya holat ha tambay ni Silas ya ha palagay ko ay tapat ya patel ha Pangino-on. Labay kon pakhawen ya nakem moyo boy paptegan ya habayti ya hinalità ko komoyo ay peteg nin kahampatan ingangalo nin Diyos. Panatiliyen moyo bayti ya kahampatan ya habayti. 13 Hay pawpatel moyo ha Pangino-on ya anti ha dogal nin Babilonya ay ampangipa-abot nin pangongomosta komoyo. Hila ay pinilì itaman nin Diyos. Kateng hi Markos ya bilang kon sarilin anak ay ampangomosta komoyo. 14 No mangapipikit kawo ay mi-i-ilaw kawo nin ma-in panlalabi. Hikawo ya ampakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay magkama-in dayi nin katinekan.

2 Pidro

1

2

3

HAY IKALWAN HOLAT NI

PIDRO

1

1 Hiko hi Simon Pidro ya magsisirbi boy hogò ni Pangino-on Hisokristo ay ampanolat komoyo nin kawkapariho nawen ampipantompel ha Diyos. Habayti ya pantotompel tamo ay tinanggap tamo banà ha kahampatan nin Diyos tamo boy ha kahampatan ni Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo.

2 Banà ha pagkatandà moyo ha Diyos boy koni Pangino-on tamon Hisos ay lalò kawon biyan kahampatan ingangalo boy katinekan.

No pangno homkaw ya pantotompel nin aw-anaknin Diyos

3 Hapa-eg, banà ha pagkatandà tamo ha Diyos, ha kapangyariyan na ay nambi ya kontamo nin kaganawan panganga-ilangan tamo ha biyay emen tamo manowad kona. Iningat na tamo emen tamo mag-in nin bilang kona ya ma-in kagandawan boy kahampatan. 4 Inlibri tamo nin Diyos ha kala-etan ya makahirà kontamo bayri ha babon lotà emen tamo makapaki-atag ha ayin anggawan ya biyay ya bilang biyay nin Diyos. Ombayri ya anggaw-en nin Diyos banà ha pawpangakò na kontamo ya pagka-alagà. 5 Banà bayri ay pagsikapan tamon pahanan ya kahampatan ha pantotompel tamo, boy ha kahampatan tamo ay pahanan ya tinandà tamo. 6 Ha tinandà tamo ay pahanan ya pagpependan ha sarili tamo; boy ha pagpependan ha sarili tamo ay pahanan ya pagpapasinsya tamo; boy ha pagpapasinsya tamo ay pahanan ya panonowad ha Diyos; 7 boy ha panonowad tamo ha Diyos ay pahanan ya pamilalabi nin bilang ha mipapatel; boy ha pamilalabi tamo ay pahanan ya panlalabi ha kaganawan. 8 No anti kontamo bayti ya pag-o-ogalì ya ombayri boy no mas et bayri ay agtamo ma-lihan alagà boy ahè ma-lihan bonga nin banà ha pamakatandà tamo koniPangino-on Hisokristo. 9 Piro hay ayin nin ombayri ya pag-o-ogalì ay bilang yan mabereg ya tegteg ya ahè ampakakit, ta naliwawan na ya hay kasalanan na hin hato ay nalinisan ana.

10 Kayà, anlabiyen kon pawpatel, lalò tamon pagsikapan nin manggawà kahampatan emen mapaptegan ya hitamo ay iningat nin Diyos nin para kona; ta no gaw-en tamo bayti ya ombayri ay ahè ma-lih ya pantotompel tamo. 11 Ha ombayro ay talagan igwà kontamo ya karapatan nin pasakop ha ayin anggay pamomo-on ni Pangino-on tamon Hisokristo ya Mapangilibri kontamo.

12 Banà bayri, pirmi kon an-ipa-ihip komoyo bayti ya bawbagay maski da-an moyoynan tandà boy matibay ana ya pantotompel moyo ha kaptegan ya tinanggap moyo. 13-14 Impatandà kongko niPangino-on Hisokristo ya marani koynan mati; kayà mintras angkabiyay ako et, mahampat nin ipapanemtem ko komoyo bayti ya bawbagay ya habayti. 15 Pagsikapan kon ma-ihipan moyon pirmi bayti ya bawbagay ya habayti angga lano maski nati koyna.

Pinaptegan ni Pidro ya nakit lay kagandawanni Pangino-on Hisokristo

(Matiyo 17:1-13; Markos 9:2-10; Lokas 9:28-36)

16 Hay tongkol ha impalinaw nawen komoyo ya kapangyariyan ni Pangino-on Hisokristo boy panlomateng na bayrin oman ay alwan gawa-gawà ihip nin hinoman, no alwan mismon sarili nawen mata ya nakakit nin kagandawan na; 17-18 ta hikayi ay kalamo ni Pangino-on Hisokristo bayro ha masagradoy bakil hin binyan ya nin Tatay nay Diyos nin karangalan boy kaporiyan. Nakit nawen ya kahawangan nin Diyos boy nalengè nawen ya bosis nay nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan na ya naghalità ha Anak na nin ombayri: “Habayti ya mimihay Anak ko ya pinakalabilabi ko boy hiya ay masyado kon ampagtowa-an.” 19 Kaganawan nin habayti ay makapipatandà kontamo nin peteg ya hinalità nin pawpropita hin hato. Hay mahampat ay paka-intindiyen bayto ya halità la, ta hay hawhalità la ay bilang hilag ya anhomawang ha mareglem ya dogal. Kabontatalà ya pakatanda-an nin maraninan homilà ya allo. Ombayro itaman bayti ya hawhalità nin pawpropita, ta ampakab-in hawang ha nakem tamo anggan ha lomateng hi Pangino-on Hisokristo. 20 Igit ha kaganawan ay paka-intindiyen tamo bayti: hay impaholat nin Diyos ya Halità na ay ahè ma-intindiyan nin maski hino no ayin mangipalinaw kona. 21 Hay Halità nin Diyos ya hinolat nin pawpropita ay ahè nangibat ha sarili lan ihip, no alwan hay nangipanakem konla ha paghalità la nin balità ya nangibat ha Diyos ay Ispirito nin Diyos.

2

Hay alwan peteg ya mawmanonorò

(1 Korinto 10:1-12; Hibriyo 3:12-18; Hodas 1:4-13)

1 Hin hato ay ma-in alwan peteg ya pawpropita. Ombayro simpri komoyo hapa-eg ta ma-in mawmanonorò ya alwan peteg boy hay tawtorò la ay makahirà nin peteg ya pantotompel. Talagan magaling hilan magtotol kabongkokan, boy banà ha mala-et ya gawgawà la ay an-ipogla-oh lay Pangino-on ya nantolò ya dayà nin nambeh konla ha kasalanan. Kayà mismon hila ya makagtan nin sarili la ha kaparosawan ha maparah ya pana-on. 2 Malakè ya manowad konla ha gawgawà la ya manga-alay, boy banà ha gawgawà nin hatoy ampanowad konla ay halita-en nin kanayon ya hay panhohomonol koni Pangino-on Hisokristo ay alwan mahampat. 3 Banà ha kasakiman nin habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay makinabang hila komoyo nin kowalta ha paghalità lan aw-istorya ya pinigawa-gawà lan bongat. Piro hin hato et ay sinintinsyawan hilayna nin Diyos banà ha kawkasalanan la, boy hay kaparosawan ay nakahandà anan para konla.

4 Hay Diyos ay ahè nangingangalo ha aw-anghil ya nipagkasalanan hin hato. Habaytoy aw-anghil ay intapon ha impirno ya dogal ya mareglem boy malalè, ta bayro la anti-en ya allon panonosga. 5 Banà ha masyadoy kala-etan nin tawtawo bayri ha babon lotà hin hato ay aghila iningalowan nin Diyos, no alwan hay babon lotà ay ginonaw na nin lanom. Hay inlibri na ay hi Nowi boy ma-in et kanayon ya pito katawoy kalamowan na. 6 Banà et simpri ha kala-etan nin tawtawo ha siyodad nin Sodoma boy Gomora ay aghila iningalowan nin Diyos. Hila ay sinintinsyawan nin ginonaw nin apoy. Kayà habaytoy loway siyodad ay nag-in aboh. Ha ombayroy pangyayari ay ginawà nin Diyos nin alimbawà ya mangyari lano ha tawtawoy mangala-et. 7 Piro hin habayto, hay inlibri nin Diyos ay hi Lot ya mahampat ya tawo ya angkagoloy ihip nin banà ha manga-alay ya gawgawà nin tawtawoy mangala-et. 8 Habayti hi Lot ya mahampat ya tawo ay ampa-iri bayron kalamo nin mangala-et ya tawtawo. Allo-allo ay angkakit ni Lot ya kala-etan la boy angkalengè na hilay ampaghalità nin mangala-et ya bawbagay. Banà ha kahampatan na ay angkagoloy ihip na ha panggawà lan kala-etan.

9 Bayri ha nangyari hin onay pana-on ay nakit tamo ya tandà nin Pangino-on no pangno na an-ilibri ya tawtawoy mangahampat ha andanasen lay pawpanobok; boy tandà na et no pangno na an-i-antì ha kaparosawan ya tawtawoy mangala-et angga ha allon panonosga. 10 Hay mangala-et ya tawtawo ay an-i-antì na ha kaparosawan, lalo-lalò ana baytoy ampipanggawà nin mala-et ya kalabayan nin nawini la boy ahè labay pasakop ha ma-in katongkolan.

Habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay makhaw ya nakem gomawà para ha sarili la, boy aghila angkalimon maghalità nin mangala-et ha mangama-in kapangyariyan ya pinalsa nin Diyos ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan na. 11 Ha arapan nin Diyos, maski aw-anghil ya mas makhaw boy makapangyariyan kisa habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay ahè ampaghalità nin mala-et ha mangama-in kapangyariyan. 12 Hay aw-ayop ya balang ay ahè ampangihip no alwan hay malabayan la ay habaytoy anggaw-en la. In-anak hilan bongat emen dakpen ta patyen. Hay alwan peteg ya mawmanonorò ay bilang ombayro ha aw-ayop, ta hay bawbagay ya agla angka-intindiyan ay anhalita-en la nin kala-etan, boy anhonolen lan bongat ya sarili lan kalabayan ya mala-et ya makagtan konla ha kaparosawan.

13 Hay kaparosawan la nin banà ha panggawà la nin kala-etan ay kadya-dya-an. Maski allo ay hay gana lan gomawà nin kala-etan ya an-ikapdà nin sarili la. Ha pamakilamo la komoyo nin mangan, hila ay makapipareng-ey komoyo ta hila ay kowinta mansa komoyo banà ha pagkakanwarì la. 14 Ayin hilan kanayon ya antikapen no alwan mababayi la; aghila anhomawà nin gomawà kasalanan. Hay mangakapey ya pantotompel ay an-ingganyowen la para magkasalanan. Hila ay sanay ha kasakiman. Banà bayri, hila ay inhompà nin Diyos. 15 Bilang hilan nitawon ta inalihan lay matoynong ya daan; tinowad la baytoy ginawà ni Balam ya anak ni Bosor, hatoy ginawà ni Balam ya pinomayag yan manggawà kala-etan para magkama-in yan kowalta. 16 Piro hi Balam, banà ha kasalanan na ay hina-ad ya nin asno na ya bilang tawoy naghalità emen ya mategen ha ombayroy gawà ya ayin kabalikahan.

17 Habayti ya tawtawo ay bilang hobol ya kinomlang, boy bilang hila ha leem ya angkagtan nin angin piro ayin angka-i-oran. Ma-in dogal ya pagkareglem ya inrisilba nin Diyos nin para konla. 18 Ampipaghalità hilan kahambogan, boy hay mala-et ya kalabayan nin nawini la ay anggamiten lan pangingganyo nin kanayon ya tawtawo para somigi nin manggawà kasalanan. Hay tawtawoy an-ingganyowen la ay hatoy ampipagsikap nin ahè ana magbiran manggawà kasalanan. 19 Hay an-ipangakò la bayri ha tawtawoy antokso-en la ay kalaya-an maski mismon hila ay honolhonolan gomawà nin kala-etan, ta hay tawo ay honolhonolan ha maski anyay bagay ya agna mapaglabanan nin ahè gaw-en.

20 Hay tawtawoy nakabalay ana koni Pangino-on tamon Hisokristo ya Mapangilibri ha kaparosawan nin kasalanan ay napa-alilihan layna ya kala-etan. Piro no ma-ingganyo hilan oman nin manggawà kala-etan ay lalò hilan loma-et kisa hin primiro. 21 Mas mahampat et ya agla natanda-an ya kahampatan ya tongkol ha panhohomonol koni Pangino-on Hisokristo kisa natanda-an la, biha agla hinonol ya masagradoy panogò ya intorò konla. 22 Hay nangyari konla ay napaptegan ya ombayri ya kawkahalita-an: “Hay aho, mayarì nan ihoka ya kinan na ay kanen nan oman,” boy “Hay baboy itaman ya pinaliyò ana ay magbiran oman ha pagbalbalan nay pità”.

3

Hay pangakò ya tongkol ha panlomateng omanni Pangino-on Hisokristo

1 Anlabiyen kon pawpatel, habayti ay ikalwa kon holat komoyo. Bayri ha loway holat ko ay ampagsikapan kon ipapanemtem komoyo bayti ya bawbagay emen hay nakem moyo ay mag-in matibolos. 2 Labay kon ma-ihipan moyo baytoy hawhalità nin mangahampat ya pawpropita hin hato, boy labay kon ma-ihipan moyo baytoy panogò ya inggawà nawen komoyo nin hikayi ya hawhogò. Habayto ya panogò ay nangibat koni Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo.

3 Dapat moyon matanda-an ya ha hoyot ya allo ay toya-toya-en kawo nin tawtawoy ampipanggawà nin mala-et ya kalabayan nin nawini la. 4 Ombayri ya halita-en la komoyo: “Alwa nayì impangakò ni Pangino-on Hisos ya magbira ya? Piro ayri ya? Hay kawka-apo-apowan tamo ay nikati ana, piro pa-ibat hin pinalsa ya babon lotà ay ahè na-oman ya kaganawan bagay.” 5 Ha paghalità la nin ombayro ay talagan labay lan liwawan bayti ya kaptegan ya hin hato, ha halità bongat nin Diyos ay nagkama-in langit, boy nagkama-in et nin babon lotà ya nangibat ha lanom, boy poro lanom ya mamalibot. 6 Piro nalabah ya ongnoy pana-on, banà ha pahang nin Diyos ha tawtawo, hay lotà ay hinalipawan nin lanom; kayà nagonaw ya kaganawan. 7 Ma-in lomateng ya allo, hay langit boy babon lotà, apoy ya gamiten nin Diyos nin panggonaw. Hay mangala-et ya tawtawo ay hosgawan na biha na hila parosawan. Piro habayti ya langit ya angkakit tamo hapa-eg boy habayti ya babon lotà ya ampa-iriyan tamo hapa-eg ay manatilin angga ha gonawen nin apoy nin bilang ha hinalità nin Diyos.

8 Anlabiyen kon pawpatel, agmoyo liwawan bayti: ha Pangino-on, hay mihay allo ay bilang kaboyot maliboy ta-on, boy hay maliboy ta-on ay bilang bongat mihay allo para kona. 9 Hay Pangino-on ay alwan makalà ha pantomopad ha pangakò na nin bilang ha an-ihipen nin kanayon. Ampagpasinsya yan bongat komoyo, ta agna labay ya maski miha ay mananggap kaparosawan. Hay labay na ay maghehe ya kaganawan ha nagawà lay kasalanan.

Hay babon lotà, langit, boy kaganawan ay magonaw

10 Hay panlomateng nin Pangino-on ay bilang ha panlomateng nin mananakaw ya ahè an-asawan. Ha allon habayto, hay langit ay ma-anam ya masabayan nin pagkahokaw heneg. Hay allo, bowan, boy bawbito-en ay mapo-olan kateng babon lotà boy kaganawan anti ha babon lotà. 11 Banà ta ha ombayroy paraan nin mahirà ya kaganawan bagay ay dapat tamon manowad ha Diyos emen hay sarili tamo ay mag-in nin ayin kapintasan. 12 Paka-a-anti-en tamo ya allon lomateng ya Pangino-on Diyos, boy magsikap tamo emen ya tampol lomateng. Ha allon panlomateng na, hay langit ay mahirà nin apoy, boy hay allo, bowan, boy bawbito-en ay mangatotonaw nin banà ha ka-amotan. 13 Piro hay bayoy langit boy bayoy babon lotà ya impangakò nin Diyos kontamo ay ampaka-a-anti-en tamo ta anti bayroy kaganawan kahampatan.

14 Kayà, anlabiyen kon pawpatel, mintrasan-anti-en moyo ya panlomateng nin Pangino-on ay pagsikapan moyo ya hikawo ay latngan nin Diyos nin malinis ya pagnanakem, ayin kapintasan, boy ma-in kawo nin katinekan. 15 Ihipen moyo ya kayà ampagpasinsya ya Pangino-on ay ambiyan na kawon oportonidad nin malibri ha kaparosawan. Ombayri itaman ya binanggit nin anlabiyen tamon patel ya hi Pablo ya hin nanolat ya komoyo ay ma-in yan karonongan ya nangibat ha Diyos. 16 Ha kaganawan hinolat na ay binanggit na bayti ya ombayri ya bawbagay. Ma-in et ongnoy bagay ha hawholat ni Pablo ya ma-irap intindiyen; kayà kanayon ya an-ipakahologan nin tawtawoy ayin tandà boy ayin pirmiyan ya ihip. Ombayro et ya anggaw-en la ha kanayon ya Kaholatan nin Diyos. Banà bayri ay mismon kagagaw-an la ya makapipalako konla ha kaparosawan.

17 Hapa-eg, ha tandà moyoyna bayti, pawpatel koy anlabiyen ko ay mag-atap kawo emen hay mangala-et ya tawtawo ay ahè makapitawon komoyo ha kawkamali-an, ta no mangyari bayto ya ombayro, hikawo ay ma-lihan kasigorowan ha sarili moyo. 18 Balè lalò moyon pahanan ya kahampatan ingangalo boy pagkatandà moyo koni Pangino-on Hisokristo ya Mapangilibri kontamo. Hiya ya dapat tamon biyan kaporiyan hapa-eg boy anggan makakanoman! Amin.

1 Howan

1

2

3

4

5

HAY PRIMIRON HOLAT NI

HOWAN

1

Hay Halità ya ampakab-in biyay

1 Habayti ya an-iholat nawen komoyo ay tongkol ha ayin pinangibatan. Hiya ay nalengè nawen boy mismon mata nawen ya nakakit kona. Pinakalilili-o nawen ya boy nagap-an nawen ya et. Hiya ya Halità ya ampakab-i nin biyay. 2 Habayti ya biyay ya nipatnag ay nakit nawen boy ampaptegan nawen. Hiya ya an-ibalità nawen ya biyay ya ayin anggawan ya kalamo pon nin Tatay ya Diyos biha nipatnag konnawen. 3 An-ibalità nawen bayti komoyo ya nakit nawen boy nalengè nawen emen kawo itaman magkama-in nin pamakilamo konnawen nin makilamo ha Tatay ya Diyos boy koni Pangino-on Hisokristo ya Anak na. 4 Inholat nawen bayti komoyo emen lalò tamon lomiga.

Hay Diyos ay hawang

5 Habayti ya balità ya nalengè nawen koni Apo Hisos ya an-ibalità nawen komoyo: hay Diyos ay hawang boy kona ay ayin anyaman ya karegleman. 6 Kayà no anhalita-en tamo ya ma-in tamon pamakilamo ha Diyos, piro anti tamo ha karegleman ta ampanggawà tamon kala-etan ay ampagbongkok tamo, boy agtamo ampanggawà nin kaptegan. 7 Hay Diyos ay hawang ta anti konay kahampatan. No anti tamo ha kahawangan na ay ma-in tamon pamakilamo ha miha ta miha, boy hay nantolò ya dayà ni Apo Hisos ya Anak nin Diyos ay ampanlinis nin kaganawan kasalanan tamo.

8 No anhalita-en tamo ya ayin tamon kasalanan ay anlokowen tamoy sarili tamo boy hay kaptegan ay ayin kontamo. 9 Hay Diyos ay mapahimala-an boy hay gawgawà na ay matoynong. Kayà no itapat tamo kona ya kawkasalanan tamo ay patawaren na tamo boy linisan na tamo ha kaganawan kala-etan tamo. 10 Noanhalita-en tamo ya agtamo nagkasalanan ay anggaw-en tamon mabongkok ya Diyos boy agtamo anhonolen ya Halità na.

2

Hi Apo Hisos ya mangipaki-i-ingalo kontamo ha Diyos

1 Aw-anak ko, habayti ya bawbagay ay inholat ko komoyo emen agkawo magkasalanan. Piro no ma-in makapagkasalanan ay ma-in mangipaki-i-ingalo kontamo ha Tatay tamoy Diyos. Hiya ay hiPangino-on Hisokristo ya pinakamahampat, 2 boy hiya ya nangakò nin kasalanan tamo, alwan bongat kasalanan tamo no alwan kasalanan nin kaganawan tawo.

3 Masigoro tamo ya talagan ambomalay tamo ha Diyos no anhonolen tamo ya pawpanogò na. 4 Hay tawoy ampaghalità nin ambomalay ya ha Diyos, piro agna anhonolen ya pawpanogò nin Diyos ay mabongkok boy hay kaptegan ay ayin kona. 5 Piro hinoman ya anhomonol ha Halità nin Diyos ay angkakit konay lobos ya panlalabi ha Diyos. Ha ombayri ay angkatanda-an tamo ya hitamo ay ma-in pamakilamo ha Diyos. 6 Hay tawoy ampaghalità nin ma-in yan pamakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay ka-ilangan gaw-en nay kahampatan nin bilang ha ginawà ni Pangino-on Hisokristo.

Hay bayoy panogò

7 Anlabiyen kon pawpatel, ayin akon an-iholat komoyo ya bayoy panogò no alwan hatoy da-an et ya panogò. Nalengè moyoyna bayti hin babayo kawo tinompel ha Pangino-on. 8 Habayti ya panogò ya an-iholat ko komoyo ay pirmi et bayo. Hay kaptegan nin habayti ay nakit koni Apo Hisos boy angkakit simpri komoyo. Hay karegleman ay na-alih ana komoyo, ta hay ampakahawang ana komoyo ay peteg ya hawang ya ayin kanayon no alwan hi Apo Hisos.

9 Hinoman ya ampaghalità nin hiya ay anti ha kahawangan, piro ma-inakit ya ha patel na ay anti ya et ha karegleman. 10 Hay tawoy ampanlabi nin patel na ay ampanatili ha kahawangan boy ampag-atap makagawà nin kala-etan ya mag-in bara-nan nin ikapagkasalanan. 11 Piro hay tawoy ma-inakit ha patel na ay anti ha karegleman boy ampanatili ya et bayro ta agna tandà ya lakwen na. Hiya ay bilang ha tawoy bowag ta hay pagnanakem na ay binowag nin karegleman.

12 Aw-anak, an-iholat ko bayti komoyo banà ta pinatawad kawoyna ha kawkasalanan moyo alang-alang koni Apo Hisos. 13 Anholatan katawoy tawtatay ta hikawoy magtandà nin habayti ya ayin pinangibatan ya pa-ibat hin ibat, hiya ay hiyayna. Hikawo man ya lawlalaki ya mangalagò ay anholatan ko itaman banà ta hi Satanas ya ampanoksò komoyo ay napatalo moyo.

14 Hikawo man ya aw-anak ay anholatan ko simpri banà ta nabalayan moyo ya Tatay ya Diyos. Anholatan katawoy tawtatay ta hikawoy magtandà nin habayti ya ayin pinangibatan ya pa-ibat hin ibat, hiya ay hiyayna. Anholatan katawoy lawlalaki ya mangalagò ta banà ha kakhawan nin pantotompel moyo ha Halità nin Diyos ya ampanatili ha ihip moyo ay napatalo moyo hi Satanas.

15 Agmoyo pa-alaga-an ya anyaman ya bagay ya anti bayri ha babon lotà, ta no pa-alaga-an moyo ay ayin komoyo ya panlalabi nin Tatay ya Diyos. 16 Alwan mahampat ya an-ogali-en nin tawtawo bayri ha babon lotà, ta ombayri yaanggaw-en la: kaganawan bagay ya labaylabay nin nawini ay anhonolen la, kaganawan ampikakit lay mangaganda ay labay la nin mapag-ikon, boy kaganawan anti konla ay an-ipaghambog la. Kaganawan gawà ya ombayri ay ahè nangibat ha Tatay ya Diyos no alwan ha sarili lan kalabayan. 17 Hay babon lotà boy kaganawan bagay ya anti bayri ya masyadon ampa-alaga-an nin tawtawo ay ma-in anggawan; balè hay tawoy anhomonol ha kalabayan nin Diyos ay ma-in biyay ya ayin anggawan.

Hay kontraryo ni Pangino-on Hisokristo

18 Aw-anak, anlomateng anay ka-anggawan nin kaganawan bagay. Nalengè moyoynay lomateng ya kontraryo ni Pangino-on Hisokristo, boy hapa-eg, nilomwaynay malakè ya kontraryo na. Kayà tandà tamo ya maraninay ka-anggawan nin babon lotà. 19 Habayti ya kawkontraryo ni Pangino-on Hisokristo ay da-an tamon kalamowan, piro talagan alwa hilan anak nin Diyos ta aghila nanatili kontamo. Napaptegan ya alwa tamo hilan kalamowan hin hilay kaganawan ay nog-alih kontamo.

20 Piro hikawo ay alwan ombayro, ta hiPangino-on Hisos ya ayin kapintasan ay nambi komoyo nin Ispirito nin Diyos; kayà hay kaptegan ay tandà moyon kaganawan. 21 Hinolatan katawo, alwan banà ta agmoyo tandà ya kaptegan no alwan banà ta tandà moyo, boy hay kaptegan ay ahè ma-arì nin pangibatan nin kabongkokan.

22 Hinoy mabongkok? Hay mabongkok ay tawoy ahè labay bomalay nin hi Apo Hisos ay Kristo ya impangakò nin Diyos. Hay ombayroy tawo ay kontraryo ni Pangino-on Hisokristo ta agna labay bomalay ha Tatay tamoy Diyos boy ha Anak nin Diyos. 23 Hay tawoy ahè ambomalay ha Anak nin Diyos ay ahè simpri ambomalay ha Diyos. Piro hinoman ya ampaghalità nin ma-in yan pamakilamo ha Anak nin Diyos ay ma-in ya simpri nin pamakilamo ha Diyos.

24 Hay Mahampat ya Balità nin Diyos ya nalengè moyo pa-ibat hin tinompel kawo ay panatiliyen moyo ha nakem moyo. No ombayro ya gaw-en moyo ay ampanatili kawon ma-in pamakilamo ha Tatay ya Diyos boy ha Anak na ya ayin kanayon no alwan hi Apo Hisos. 25 Hay impangakò ni Apo Hisos ya igwà kontamo ay biyay ya ayin anggawan.

26 An-iholat ko bayti komoyo ya tongkol ha tawtawoy labay mangitawon komoyo ha kaptegan. 27 Hay Ispirito nin Diyos ya inggawà komoyo ni Apo Hisos ay tinanggap moyoyna. Hiya ay ampanatili ha nakem moyo; kayà alwa moyoynan ka-ilangan nin ma-in et manorò komoyo, ta hay Ispirito nin Diyos ya ampanorò komoyo nin tongkol ha kaganawan bagay, boy hay an-itorò na komoyo ay kaptegan, alwan kabongkokan. Manatili kawo koni Pangino-on Hisokristo emen kawo makahonol ha an-itorò komoyo nin Ispirito nin Diyos.

28 Kayà, aw-anak, manatili tamo nin ma-in pamakilamo koni Pangino-on Hisos emen tamo magkama-in nin hokaw nakem, boy emen agtamo mareng-ey nin omarap kona panlomateng na bayri ha babon lotà. 29 Tandà tamon kaganawan ya hay Diyos ay talagan mahampat. Kayà matanda-an tamo ya maski hinoy tawo ya ampanggawà nin kahampatan ay nag-in anak nin Diyos.

3

Hay aw-anak nin Diyos

1 Ihipen moyo no pangno ya panlalabi kontamo nin Tatay tamoy Diyos. Hitamo ay an-ingaten aw-anak nin Diyos boy peteg itaman nin hitamo ay talagan aw-anak na. Hay kanayon ya tawo bayri ha babon lotà ay ahè ampinto-o nin hitamo ay anak nin Diyos ta agla et balay ya Diyos. 2 Anlabiyen kon aw-anak, hitamo hapa-eg ay anak ana nin Diyos. Agtamo et makwan ihipen no anyay klasi tamo lano, piro tandà tamo ya ha pagbira ni Apo Hisos ay mag-in tamon bilang kona ta makit tamo no pangno ya. 3 Hinoman ya an-omasa nin mag-in bilang koni Apo Hisos ay ka-ilangan pirmi yan malinis nin bilang koni Apo Hisos ya malinis ta ayin yan kapintasan.

4 Hinoman ya ampagkasalanan ay ahè anhomonol ha kawkapanogo-an nin Diyos, ta balang kasalanan ya angkagawà ay kontra ha kawkapanogo-an. 5 Tandà moyo ya hi Apo Hisos ay nako bayri ha babon lotà ta alihen nay kawkasalanan tamo, boy tandà moyo et ya hi Apo Hisos, nakakanoman ay ahè nakapagkasalanan. 6 Hinoman ya pirmin ampakilamo koni Pangino-on Hisokristo ay ahè ampanadyà nin manggawà kasalanan. Hinoman ya pirmin ampanggawà kasalanan ay angkapaptegan ya hiya ay ahè ambomalay koni Pangino-on Hisokristo boy ayin yan pamakilamo kona.

7 Aw-anak ko, agkawo paloko ha hinoman ya tawo. Hay ampanggawà kahampatan ay mahampat nin bilang koni Apo Hisos ya ma-in kahampatan. 8 Piro hay pirmin ampanggawà kasalanan ay ikon ni Satanas, ta pa-ibat et hin ka-ona-onawan, hi Satanas ay ampagkasalanan ana. Hay bara-nan nin pamako bayri ni Apo Hisos ya Anak nin Diyos ay hira-en nay gawgawà ni Satanas.

9 Hay tawoy nag-in anak ana nin Diyos ay ahè ampanadyà nin manggawà kasalanan, ta ma-in yaynan biyay ya bilang biyay nin Diyos. Agyayna ampanggawà kasalanan ta nag-in yaynan anak nin Diyos. 10 Bayri tamo makit no hinoy anak nin Diyos boy no hinoy anak ni Satanas. Hinoman ya ahè ampanggawà kahampatan boy ahè ampanlabi nin patel na ay alwan anak nin Diyos.

Hay tongkol ha pamilalabi

11 Hay balità ya nalengè tamo hin babayo nalengè ya Halità nin Diyos ay ombayri: milalabi tamo. 12 Agtamo towaren hi Ka-in ya namati nin patel na, ta hi Ka-in ay ikon ni Satanas. Antà pinati nay patel na? Banà ta hay sarilin gawgawà ni Ka-in ay mala-et, piro hay gawgawà nin patel na ay mahampat.

13 Pawpatel ko, agmoyo pag-ispantawan no pag-inakitan kawo nin tawtawoy ahè ampipantompel ha Diyos. 14 Tandà tamo ya nakalibri tamo ha kaparosawan boy ma-in tamoynan biyay ya ayin anggawan ya bilang biyay nin Diyos, ta ampanlabi tamo ha pawpatel ha Pangino-on. Hay tawoy ahè ampanlabi nin pawpatel na ay ampanatili ha kaparosawan ya ayin anggawan. 15 Hinoman ya ampag-inakit ha patel na ay bilang et bongat namatin tawo, boy tandà tamo ya hay mapamati nin tawo ay ayin biyay ya ayin anggawan.

16 Ombayri ya tandà tamoy panlalabi: hi Apo Hisos ay nati nin banà kontamo; kayà maski ikamati tamo ay dapat tamo itaman pakatibolosen ya nakem tamon manambay ha pawpatel tamo. 17 No ma-in tawoy antompel ha Pangino-on ya bastanti ya kamama-in piro agya ampanambay ha patel na ya ampanga-ilangan, pinto-owen ya warì nin anti konay panlalabi nin Diyos? 18 Aw-anak ko, hay panlalabi tamo ha pawpatel tamo ay alwan bongat ha halità, no alwan ipakit tamo konla nin leseb ha nakem ya gawgawà tamo.

19 No ombayri ya panlalabi tamo ay matanda-an tamo ya hitamo ay anti ha kaptegan boy ha ombayri tamo ampagkama-in hokaw nakem nin omarap ha Diyos. 20 No ma-in anlomateng ha nakem tamo ya pagdododa ay ma-in Diyos ya mas magtandà nin kaganawan bagay. Hiya ya makapipatandà kontamo. 21 Kayà, pawpatel ko, no hay nakem tamo ay ayin pagdododa ay makhaw ya nakem tamon omarap ha Diyos, 22 boy anyaman ya dawaten tamo kona ay matanggap tamo, ta anhomonol tamo ha pawpanogò na boy ampanggawà tamo nin ampakapakonsowilo kona. 23 Habayti ya an-ipanogò nin Diyos: tompel tamo ha ngalan ni Pangino-on Hisokristo ya Anak nin Diyos, boy milalabi tamo ta ombayri ya immanda kontamo ni Pangino-on Hisos. 24 Hinoman ya anhomonol ha pawpanogò nin Diyos ay ma-in pamakilamo ha Diyos, boy hay Diyos ay pirmin anti ha nakem na. Ha ombayri ay angkatanda-an tamo ya hay Diyos ay pirmin anti kontamo. Tandà tamo bayti ta inggawà nin Diyos kontamo ya Ispirito na.

4

No pangno mabalayan ya tawtawoy ampangitorò kaptegan boy tawtawoy ampangitorò kabongkokan

1 Anlabiyen kon pawpatel, agkawo antimano nin minto-o ha kaganawan manonorò ya ampaghalità nin anti konla ya Ispirito nin Diyos, no alwan hoboken moyo pon no habaytoy an-itorò la ay nangibat ha Diyos, ta malakè ana ya ampipangitorò nin kabongkokan. 2 Ha ombayri ay mabalayan moyo ya tawoy ma-in Ispirito nin Diyos: an-itorò na ya hi Pangino-on Hisokristo ay nag-in tawo. 3 Hinoman ya ampangitorò nin hi Pangino-on Hisos ay alwan Diyos boy ahè in-anak nin tawo bayri ha babon lotà ay hiya bayti ya nalengè moyoynay lomateng ya kontraryo ni Pangino-on Hisokristo, boy anti yayna bayri hapa-eg ha babon lotà.

4 Aw-anak ko, hikawo ay anak nin Diyos. Natalo moyo baytoy mawmangitorò nin kabongkokan, ta mas makapangyariyan ya Ispirito nin Diyos ya anti komoyo kisa hi Satanas ya ampamo-on konla. 5 Hila ay intirisadon bongat ha bawbagay bayri ha babon lotà, ta hila ay anti ha hilong kapangyariyan ni Satanas. Hay anhalita-en la ay ampakaleleng-en nin kapariho la. 6 Piro hitamo ay anak nin Diyos. Hinoman ya ampakabalay ha Diyos ay ampanlengè ha an-itorò tamo. Hay alwan anak nin Diyos ay ahè ampanlengè ha an-itorò tamo. Ha ombayri ay matanda-an no hay an-itorò ay kaptegan o kabongkokan.

Hay Diyos ay labi

7 Anlabiyen kon pawpatel, milalabi tamo ta hay panlalabi ay ampangibat ha Diyos. Hinoman ya ampanlabi ay anak nin Diyos boy hiya ay ambomalay ha Diyos. 8 Piro hinoman ya ahè ampanlabi ay an-ipakit nan bongat ya alwan peteg ya pamakabalay na ha Diyos, ta hay Diyos ay labi. Hiya ya ampangibatan nin panlalabi. 9 Impakit nin Diyos ya masyadoy panlalabi na kontamo, ta hay Anak na ya mimiha ay inhogò na bayri ha babon lotà nin mati emen na tamo mabiyan nin biyay ya ayin anggawan. 10 Hay peteg ya panlalabi ay natanda-an tamo; alwan hitamo ya nanlabi ha Diyos, no alwan Diyos ya nanlabi kontamo ta inhogò nay Anak na nin mangakò kasalanan tamo.

11 Anlabiyen kon pawpatel, no ombayroy panlalabi nin Diyos kontamo ay dapat tamon milalabi. 12 Ayin et tawoy nakakit nin Diyos, piro no ampilalabi tamo ay angkapaptegan ya hay Diyos ay anti kontamo boy hay panlalabi na ya angkakit kontamo ay ahè ampagkakolang.

13 Hay kaptegan nin hitamo ay anti ha Diyos boy hay Diyos ay anti itaman kontamo ay hay pangigwà na kontamo nin Ispirito na ya pa-iri ha nakem tamo. 14 Nakit nawen boy ampaptegan nawen ya hay Anak nin Diyos ya Mapangilibri ay inhogò nan mangilibri nin kaganawan tawo. 15 Hinoman ya ampinto-o boy ampamapteg nin hi Apo Hisos ay Anak nin Diyos, hay Diyos ay anti ha nakem na boy hiya itaman ay anti ha Diyos. 16 Hay panlalabi nin Diyos kontamo ay natanda-an tamo boy ampinto-owen tamo.

Hay Diyos ay labi. Hinoman ya pirmin ampanlabi ay anti ha Diyos, boy hay Diyos ay anti itaman kona. 17 No ahè ampagkakolang ya panlalabi tamo ha Diyos ay agtamo malimon omarap kona lano ha allon panonosga, ta parihoy tegteg nin Diyos kontamo boy koni Apo Hisos maski anti tamo et bayri ha babon lotà. 18 No leseb ya nakem tamon ampanlabi ha Diyos ay agtamo dapat malimo, ta tandà tamo ya agna tamo parosawan. No angkalimo tamo ay angkapaptegan ya alwan leseb ya nakem tamon ampanlabi ha Diyos.

19 Ampanlabi tamo ta Diyos ya onan nanlabi kontamo. 20 Mabongkok ya tawoy ampaghalità nin hiya ay ampanlabi ha Diyos no ma-inakit ya ha patel na; ta no agna anlabiyen ya patel na ya mismon angkakit na, pangno na labiyen ya Diyos ya agna angkakit? 21 Mismon hi Apo Hisos ya nambi nin ombayri ya panogò: hay tawoy ampanlabi ha Diyos ay ka-ilangan labiyen na itaman ya patel na.

5

No pangno mapatalo ya mawmangala-et

1 Peteg nin hika ay anak nin Diyos no ampinto-o ka nin hi Apo Hisos ay hi Kristo ya impangakò nin Diyos. Hinoman ya ampanlabi ha mawmato-antawo ya ma-in anak ay anlabiyen na simpri ya anak nin hatoy mawmato-antawo. 2 Ombayro itaman kontamo. No anlabiyen tamo ya Diyos boy no anhonolen tamo ya pawpanogò na ay anlabiyen tamo ya aw-anak nin Diyos. 3 Ombayri ya panlalabi tamo ha Diyos: honolen tamo ya pawpanogò na. Hay pawpanogò na ya an-ipahonol na kontamo ay alwan ma-irap honolen. 4 Hinoman ya nag-in anak nin Diyos ay angkapatalo nay mawmangala-et bayri ha babon lotà. Angkapatalo nay mawmangala-et bayri ha babon lotà ta hiya ay ma-in pantotompel ha Diyos. 5 Hinoy makapatalo nin mawmangala-et bayri ha babon lotà? Hay makapatalo nin mawmangala-et bayri ha babon lotà ay tawoy ampinto-o nin hi Apo Hisos ay Anak nin Diyos.

Hay pamapteg ya tongkol koni Pangino-on Hisokristo

6 Hi Pangino-on Hisoskristo ay nako bayri ha babon lotà. Bininyagan ya ha lanom boy nantolò ya dayà na biha ya nati. Agya nako bayri nin pabinyag bongat no alwan nako ya bayri emen mantolò ya dayà na boy emen ya mati. Ispirito nin Diyos ya ampamapteg nin habayti, ta hay Ispirito nin Diyos ay kaptegan. 7 Ma-in tatlo ya ampamapteg: 8 Ispirito nin Diyos, pamiminyag koni Apo Hisos ha lanom, boy dayà nay nantolò. Habayti ya tatlo ay mimihay ampaptegan la ya hi Pangino-on Hisos ay Anak nin Diyos. 9 No antanggapen tamo ya pamapteg nin tawo ay lalò tamon tanggapen ya pamapteg nin Diyos, ta hay inggawà nin Diyos ya pamapteg ay tongkol ha Anak na. 10 Hinoman ya antompel ha Anak nin Diyos ay ampakasigoro ya ha nakem na ya hay kaptegan ay anti kona. Piro hay ahè antompel ha Anak nin Diyos ay anggaw-en nan mabongkok ya Diyos, ta hay inggawà nin Diyos ya pamapteg ya tongkol ha Anak na ay agna ampinto-owen. 11 Hay pamapteg nin Diyos ay ombayri: hay biyay ya ayin anggawan ay inggawà na kontamo. Habayti ya biyay ya ayin anggawan ay nangibat koni Pangino-on Hisos ya Anak nin Diyos. 12 Hay tawoy antompel ha Anak nin Diyos ay ma-in biyay ya ayin anggawan; piro hay tawoy ahè antompel ha Anak nin Diyos ay ahè magkama-in nin biyay ya ayin anggawan.

Hay biyay ya ayin anggawan

13 Habayti ay inholat ko komoyon ampipantompel ha ngalan nin Anak nin Diyos emen moyomatanda-an ya hikawo ay ma-in anan biyay ya ayin anggawan. 14 Agtamo mag-alangan nin pakarani ha Diyos ta anyaman ya dawaten tamo kona nin kompormi ha kalabayan na ay angkasigoro tamo nin leng-en na tamo. 15 No tandà tamo ya anleng-en nin Diyos ya andawaten tamo kona ay angkasigoro tamo ya hay andawaten tamo ay an-igwà na kontamo.

16 No makakit tamo nin patel tamo ya ampanggawà nin kasalanan ya ahè makapipalako kona ha impirno ay ipakirawat tamo ya emen ya mipabira ha Diyos. Piro no ma-in talagan labaylabay manggawà nin kala-etan ay agtamo yayna ipakirawat ha Diyos. Hay kasalanan ya anggaw-en na ay habaytoy makapipalako kona ha impirno. 17 Kaganawan gawà ya alwan mahampat ay kasalanan, piro ma-in kasalanan ya ahè makapipalako ha impirno.

18 Tandà tamo ya hinoman ya anak nin Diyos ay ahè ansomigi nin manggawà kasalanan, ta hay ampangi-atap kona ay hi Apo Hisos ya Anak nin Diyos. Kayà hi Satanas ay ahè makapangno ha anak nin Diyos.

19 Tandà tamo ya hitamo ay anak nin Diyos. Piro kaganawan tawoy ampangihip bongat nin bawbagay bayri ha babon lotà ay anti ha hilong kapangyariyan ni Satanas.

20 Tandà tamo ya hi Apo Hisos ya Anak nin Diyos ay nako bayri ha babon lotà nin nambin pangingintindi kontamo emen tamo mabalayan ya peteg ya Diyos. Hay Diyos ay anti ha nakem tamo, ta anti tamo ha Anak na ya hi Pangino-on Hisokristo. Hay peteg ya Diyos ya nambi kontamo nin biyay ya ayin anggawan.

21 Aw-anak ko, agkawo homamba ha alwan peteg diyos.

2 Howan

IKALWAN HOLAT NI

HOWAN

1

1 Hiko hi Howan ya mato-ayna ay ampanolat komo, babayi ya pinilì nin Diyos, kateng ha aw-anak mo. Hikawo ay anlabiyen ko. Alwan bongat hikoy ampanlabi komoyo no alwan kaganawan tawoy ampakatandà nin kaptegan. 2 Anlabiyen nawen kawo banà ta anti kontamo ya kaptegan boy hay kaptegan ay ampanatili kontamo.

3 Hay Tatay tamoy Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo ya Anak na ay mambi dayi kontamo nin kahampatan ingangalo boy katinekan. Biyan la tamo et dayi nin mapteg ya panlalabi.

Kaptegan boy panlalabi

4 Maliga ko ta nakit ko ya hay kanayon ya aw-anak mo ay anhomonol ha kaptegan kompormi ha immanda kontamo nin Tatay tamoy Diyos. 5 Hapa-eg, anlabiyen kon patel ya babayi, alwan bayo bayti ya panogò ya an-iholat ko komo ta habayti, hin hato et ay anti ana kontamo. Hay an-ipakitotol ko komoyo ay milalabi tamo. 6 No talagan anlabiyen tamoy Diyos ay honolen tamoy pawpanogò na. Hay an-ipanogò na kontamo pa-ibat et hin hato ay milalabi tamo.

7 Malakè ya tawoy manloloko ya nipanlomwah bayri ha babon lotà. Aghila ampinto-o nin hiPangino-on Hisokristo ay nako bayri ha babon lotà nin nag-in tawo. Hay ombahen ya tawo ay manloloko boy kontraryo ni Pangino-on Hisokristo. 8 I-atap moyo ya sarili moyo konla emen ahè mapa-ayin bali ya pinagpagalan moyo, boy emen moyo matanggap ya kaganawan pakinabang nin hatoy pinagpagalan moyo.

9 Hinoman ya tawoy anlomampas ha panonorò ta ahè ampanatili ha intorò ni Pangino-on Hisokristo ay ayin kona ya Diyos. Piro hinoman ya ampanatili ha intorò ni Pangino-on Hisokristo, hay Tatay ya Diyos boy Anak na ay parihon anti kona. 10 No ma-in lomateng ya tawoy manorò komoyo ta alwan torò ni Pangino-on Hisokristo ya an-itorò na ay agmoyo tanggapen ni palo-oben ha bali moyo, 11 ta no mahampat ya ipakit moyo kona ay kalamo na kawo ha mangala-et ya gawgawà na.

Kalampohan hawhalità

12 Malakè et ya labay kon halita-en komoyo, piro agko labay banggiten bayri ha holat ta an-omasa ko nin manibaw ako bahen komoyo emen habayti ya bawbagay ay mapi-i-ilgowan tamo nin arap-arapan. Ha ombayri ay mapnò tamon kaligawan.

13 Hay aw-anak nin hatoy patel moy babayi ya kapariho mon pinilì nin Diyos ay ampangomosta komo.

3 Howan

HAY IKATLON HOLAT NI

HOWAN

1

1 Hiko hi Howan ya mato-ayna ay ampanolat komo, Gayò, ta hika ay talagan anlabiyen ko.

2 Anlabiyen kon patel, an-ipanalangin ko ha Diyos ya hika ay biyan nan kalighawan boy ka-inomayan ha kaganawan bagay. No pangno kakhaw ya pantotompel mo ha Pangino-on ay ombayro ka dayi kaligha. 3 Maliga ko nin banà komo, ta hay kanayon ya pawpatel ya na-ibat bahen ay imbalità la kongko ya tongkol ha katapatan nin panhohomonol mo ha peteg ya Halità nin Diyos. 4 Ayin kanayon ya bagay ya makab-i kongkon masyadoy kaligawan, no alwan malengè kon bongat ya hay aw-anak ko haPangino-on ay anhomonol ha kaptegan.

Pamomori koni Gayò

5 Anlabiyen kon patel, hika ay ma-in katapatan ta hay pawpatel ha Pangino-on ay antambayan mo maski alwa mo hilan kabalay. 6 Ha pamititipon nawen bayri nin gropon mangama-in katetpel ha Diyos ay imbalità konnawen nin hatoy nika-ibat bahen ya hika ay malabi. Pagbira la bahen ay asiwa-en mo hilan mahampat boy biyan mo hilan pawpanganga-ilangan la, ta no ampanambay tamo konla ay ampakatambay tamo ha gawà ya para ha Diyos. 7 Nako hilan mangi-aral alang-alang koni Pangino-on Hisokristo, boy aghila ampananggap nin anyaman ya tambay ya ma-ibat ha tawtawoy ahè antompel ha Diyos. 8 Kayà dapat tamo hilan tambayan ha pawpanganga-ilangan ba-in ya ombahen ya tawtawo ya ampangi-aral Halità nin Diyos ta emen tamo makatambay konla ha pangi-aral la nin kaptegan.

Hay gawgawà ni Diyotripis boy Dimitriyo

9 Hiko ay nanolat ana bahen ha groponmangama-in katetpel ha Diyos, piro labay ni Diyotripis ya hiyay mamo-on komoyo; kayà agya ampanlengè ha anhalita-en ko. 10 Pamako ko bahen, ha pamititipon moyo ay ibalità ko komoyoy ginawà ni Diyotripis ya kawkabongkokan boy mangala-et ya hinalità na ya tongkol konnawen. Alwan bongat nin habayto ya ginawà na. Hay ginawà na et ay agna antanggapen ya pawpatel ya ampipampako bahen, boy hay labay mipananggap nin habaytoy pawpatel ay anha-aren na boy an-alihen na et ya pagkamimbro la.

11 Anlabiyen kon patel, agka maki-emen nin manggawà kala-etan no alwan manggawà kan kahampatan. Hay tawoy ampanggawà kahampatan ay anak nin Diyos, piro hay tawoy ampanggawà kala-etan ay ahè ambomalay ha Diyos.

12 Maski hinoy tawo ay ampamori koni Dimitriyo, ta tandà lay anhomonol ya ha kaptegan. Hikayi man ay ampamori kona, boy tandà moyo itaman ya hay anhalita-en nawen ay kaptegan.

Kalampohan pangomosta

13 Malakè et ya labay kon ibalità komo, piro agko labay banggiten bayri ha holat. 14 An-omasa kon mapikit tan tampol emen ta mapi-ilgo nin arap-arapan.

15 Magkama-in ka nin katinekan. Hay pawpatel ha Pangino-on bayri ay ampangomosta komo. Ikomosta mo ko itaman bahen ha kaganawan patel haPangino-on.

Hodas

HAY HOLAT NI

HODAS

1

1 Hiko hi Hodas ya magsisirbi ni Pangino-on Hisokristo boy hiko ay patel ni Santiyago.

An-iholat ko bayti komoyon nipanhomonol ha ingat nin Tatay ya Diyos. Hikawo ay nilabi na boy hikawo ay an-i-atap itaman ni Pangino-on Hisokristo.

2 Hay Diyos ay lalò dayin mangingangalo komoyo boy biyan na kawo dayi nin katinekan boy panlalabi.

Hay alwan peteg ya mawmanonorò

(2 Pidro 2)

3 Anlabiyen kon pawpatel, hay labay ko dayin iholat komoyo ay tongkol ha inggawà kontamo nin Diyos ya kalibriyan ha kaparosawan nin kawkasalanan. Piro nakit ko ya igit moyon ka-ilangan ya hay iholat ko komoyo hapa-eg ay ikakhaw nin nakem moyo nin ipaglaban ya katetpel tamo ha Diyos ya impahimalà na kontamon nag-in tawtawo na. Impahimalà na et baytin minghan kontamo boy anggan makakanoman, 4 ta ma-in alwan peteg ya mawmanonorò ya ampakilamo kontamo, piro agtamo tandà ya ampagpanggap hilan bongat. Agla an-igalang ya Diyos, boy hay kahampatan ingangalo nin Diyos ay agla ampa-alaga-an. Hila ay ampamabayi boy ampakilalaki, ta anhalita-en la nin hay Diyos ay mapamatawad. Agla ambalayen hi Pangino-on Hisokristo ya mimiha ya ampamo-on kontamo. Hin hato et ay impaholat ana nin Diyos ya hila bayti ya alwan peteg mawmanonorò ay mananggap nin kaparosawan.

Hay nangyari ha mawmangala-et hin hato

5 Maski kaganawan nin habayti ay da-an moyoynan tandà ay labay kon ipapanemtem komoyon oman ya hay Aw-israylita ay inlibri nin Diyos nin inalih ha nasyon Ihipto, balè hay ahè nipantompel kona, hin bandan hoyot ay pinati na. 6 Hay aw-anghil ay ampagsirbi ha Diyos do ha katatag-ayan ha kama-inan na. Piro ihipen moyo ya ma-in kanayon ya aw-anghil ya ahè nanatili bayro ha pamomo-on ya impahimalà konla nin Diyos, no alwan nog-alih hila ha dogal ya habayto ya inggawà konlan pa-iriyan la. Hapa-eg ay inggawà hila nin Diyos ha malalè boy mareglem ya dogal. Binalol hila nin tikalà ya ahè mahirà, boy bayro hila angga ha allon panonosga nin Diyos ta sintinsyawan hila.

7 Ihipen moyo et baytoy nangyari ha siyodad nin Sodoma boy Gomora kateng hatoy bawbanowa ya anti ha dani nin habaytoy dogal. Hay tawtawo bayro ay masyadon mangala-et ta hay anggaw-en la ay ombayro kala-et ha ginawà nin hatoy aw-anghil. Hila ay ampamabayi boy ampakilalaki, boy hay lawlalaki ay ampakilamon bilang ahawa ha kapariho lan lalaki. Kayà hay Diyos ay nama-oran nin apoy konla ta pinarosawan na hila. Hay ka-alimbawa-an nin habayto ay hay mawmakasalanan ay ma-in kaparosawan.

No pangnoy alwan peteg ya mawmanonorò

8 Ombayro itaman ya anggaw-en lan habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò. Banà ha taynep la ay anggaw-en lay mala-et ya kalabayan nin nawini la. Agla an-igalang ya Diyos ya ampamo-on, boy kala-etan ya anhalita-en la ya kontra ha aw-anghil ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. 9 Hi Migil ya pinakapo-on nin aw-anghil ay nakidiskosyon koni Satanas nin tongkol ha pangwan bangkay ni Moysis. Piro agya nakapaghalità nin mala-et koni Satanas, no alwan hay hinalità na kona ay ombayri: “Pangino-on ya mana-ad komo.” 10 Piro habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay ampaghalità nin mala-et ya tongkol ha anyaman ya bawbagay ya agla angka-intindiyan. Bilang hilan aw-ayop ya ayin pangingintindi ta hay anggaw-en la ay natoral lan ogalì. Habayti ya bawbagay ya mantan konla ha kaparosawan. 11 Ka-i-ingalo ya mangyari konla! Hila ay nanowad koni Ka-in ya ma-i-inggiten boy ahè hinomonol ha Diyos. Hay paraan yaanggaw-en la emen hila makakwa nin kowalta ay ombayro ha panloloko ya ginawà ni Balam. Hay parosa konla ay patyen nin bilang koni Kori ya kinomontra hin hato ha ampipamo-on.

12 Ha pamititipon moyon mangan banà ha pamipapatel moyo ha Pangino-on, habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay pinagkamansa komoyo, ta hila ay ayin kareng-eyan. Aghila ampanambay ha kanayon no alwan an-ihipen lan bongat ya sarili la. Bilang hilan leem ya angkagtan nin angin ya ahè ampambin oran, boy bilang po-on kayo ya maski pana-on pamonga ay ahè ampamonga ta natina boy inolot ana. 13 Hila ay bilang mangalhay ya dawoyon, ta hay gawgawà la ya kapapareng-ey ay bilang maremek ya bolà lanom ha ambay. Hila ay bilang ha bawbito-en ya ayin kowinta ta ayin kinapirmiyan. Hay Diyos ay nangihandà nin pinakamareglem ya dogal ya para konla ta bayro hila anggan makakanoman.

14 Hi Inok ya ikapiton lipì pa-ibat koni Adan ay nanolà itaman tongkol bayri ha alwan peteg ya mawmanonorò, ya wana, “Hay Pangino-on ay lomateng nin ma-in lamoy liboliboy mangahampat ya aw-anghil, 15 ta hosgawan nay kaganawan tawo. Sintinsyawan nan parosawan ya kaganawan mala-et nin banà ha kawkala-etan ya ginawà la, boy banà ha kaganawan mala-et ya hinalità lay kontra ha Diyos.” 16 Habayti ya alwan peteg ya mawmanonorò ay mangariklamo boy mapanehe nin kanayon. Anhonolen lay sarili lan kalabayan ya mala-et. Masyadoy kahambogan la, boy an-ipakit lay ma-in hilan panggogomalang ha tawtawo emen hila makakwa nin sarili lan kapakinabangan.

Hay bibilin ha ampipantompel ha Pangino-on

17 Anlabiyen kon pawpatel, dapat moyon ihipen baytoy hawholà komoyo hin hato nin hawhogò ni Pangino-on tamon Hisokristo. 18 Hinola-an la ya ha hoyot ya allo ay ma-in tawtawoy manoya-toyà komoyo, ta labaylabay lan manggawà mala-et ya sarili lan kalabayan. 19 Habayti ya tawtawo ay ampipanggawà kagolowan emen hay kanayon ya ampipantompel ay mangapihihiyay. Anggaw-en lay kalabayan nin natoral ya pag-o-ogalì la, ta hay Ispirito nin Diyos ay ahè ampamo-on konla.

20 Kayà, anlabiyen kon pawpatel, pakakhawen moyoy pantotompel moyo ya ampangibat ha Diyos. Ha pananalangin moyo ay tambayan kawo nin Ispirito nin Diyos. 21 Manatili kawo ha panlalabi ninPangino-on Diyos mintras an-anti-en moyo ya ingangalo ni Pangino-on Hisokristo ya igwà na komoyo ya biyay ya ayin anggawan. 22 Hay ampagdoda ay ingalowan moyon toro-an emen aghila manatili ha kamali-an. 23 Ilibri moyoy kanayon nin ayowen ha panggawà kasalanan nin bilang pangilibri moyon tawoy ipa-alilih ha apoy. Ma-in et kanayon ya masyadon makasalanan. Ingalowan moyo hila, piro mag-atap kawo ta maka magtan la kawo ha pagkasalanan la.

Pamomori ha Diyos

24 Diyos ya mangi-atap komoyo emen ahè ma-lih ya pantotompel moyo kona. Hiya ya mantan komoyo nin ma-in kaligawan boy ayin kapintasan ha pan-omarap moyo kona ya hiya ay ma-in kagandawan. 25 Diyos bongat ya Mapangilibri ya mangilibri kontamo ha kaparosawan nin kasalanan banà koni Pangino-on Hisokristo. Anti konay kagandawan, karangalan, karapatan mamo-on, boy kapangyariyan manggawà nin kaganawan bagay. Habayti ya kaganawan ay da-an anan anti kona biha pinalsa ya babon lotà. Anti et kona hapa-eg boy anggan makakanoman! Amin.

Impatnag

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

HAY IMPATNAG

NIN DIYOS KONI HOWAN

1

1 Habayti ya an-iholat ko ay tongkol ha bawbagay ya maraninan mangyari ya impatnag ni Pangino-on Hisokristo. Habayti ya bawbagay ay impatnag kona nin Diyos emen na ma-ipatandà ha mawmagsisirbi ha Diyos. Ginawà bayti ni Pangino-on Hisokristo ha pangihogò na nin anghil na nin makon mangipatnag koni Howan ya ayin kanayon no alwan hiko ya ampagsirbi koni Pangino-on Hisokristo. 2 Kaganawan habaytoy nakit ko ya inholat ko ay tongkol ha hinalità nin Diyos, hatoy kaptegan ya impatandà kongko ni Pangino-on Hisokristo. 3 Makalmà ya tawoy mamaha nin habayti ya mangyari lano; boy makalmà et ya tawtawoy manlengè boy homonol bayri ha nakaholat ha libroy habayti, ta marani anay pana-on nin mangyari ya kaganawan nin habayti.

Hay hinalità ni Howan ha pitoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on

4-5 Hiko hi Howan ya ampanolat nin habayti ya para komoyon pitoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on bahen ha probinsyan Asya.

Hay Diyos boy hi Pangino-on Hisokristo boy hay Ispirito nin Diyos ay mangingangalo dayi komoyo nin mambin kahampatan boy katinekan. Hiya ya Diyos pa-ibat hin hato boy hapa-eg boy anggan makakanoman. Hay anti ha arapan nin trono nin Diyos ay pitoy ispirito ya Ispirito nin Diyos. Hi Pangino-on Hisokristo ay mapahimala-an ha pamapteg na. Ha kaganawan mikabiyay oman ya agana mati ay hiya ya ka-ona-onawan nabiyay oman ya agana mati. Hiya ya makapangyayari ha pinakamatag-ay ya ampipamo-on ha babon lotà.

Malabi ya kontamo ta inlibri na tamo ha kaparosawan nin kawkasalanan tamo. Hay pinangilibri na kontamo ay dayà nay nantolò. 6 Ombayroy ginawà ni Pangino-on Hisokristo emen ya mamo-on nin mag-arì kontamo boy emen hitamo ay makapagsirbi ha Tatay nay Diyos nin mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos. Hay pamomo-on ni Pangino-on Hisokristo ay ayin anggawan; poriyen ya anggan makakanoman. Amin.

7 Habayti ya tanda-an moyo: hi Pangino-on Hisokristo ay lomateng, boy ha panlomateng na ay anti ya ha leem. Kaganawan tawo kateng hatoy nipamati kona ay makakit kona. Banà kona, kaganawan tawo ha babon lotà ay mi-o-onggok nin banà ha kalimowan la ha kaparosawan. Talagan mangyari bayti. Amin.

8 “Biha nagkama-in nin kaganawan bagay, hiko ay hikoyna,” wanan Pangino-on Diyos, “boy angga ha ma-anggawan ya kaganawan bagay, hiko ay hiko et, ta pa-ibat hin ibat anggan hapa-eg boy anggan makakanoman ay hiko ya Pinakamakapangyariyan.”

Hay impakit koni Howan

9 Hiko hi Howan ya patel moyoy karamay moyon ampagdanas kadya-dya-an nin banà ha pamakilamo koni Pangino-on Hisos. Kalamo moyo kon ampagpasinsya boy kalamo moyo ko ha ka-ari-an na. Banà ha pangi-aral kon Halità nin Diyos boy pamapteg kon tongkol koni Pangino-on Hisokristo, hiko ay inggawà ha isla ya an-ingaten Patmos. 10 Mihay allon Dominggo ya allon para ha Pangino-on ay ma-in pangyayari kongko ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos. Ha bokotan ko ay nakalengè ako nin ampag-ilgo ya hay bosis ay makhaw ya emen tonoy tamboyok. 11 Hay hinalità ay ombayri: “Kaganawan makit mo ay iholat mo ta ipagtan mo ha pitoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on ha banowan Ipiso, Ismirna, Pirgamo, Tiyatira, Sardis, Piladilpiya, boy ha banowan Lawdisya.”

12 Nagpeyeh ako ta hinlek ko no hino baytoy ampag-ilgo kongko. Hay nakit ko ay pitoy kandiliro ya gintò. 13 Hay naka-ireng ha pibonakan nin habayto ay emen hatoy an-ingaten Anak nin Tawo. Hay holot nin habayto ay makarà boy hay balabal ya nakabelebel ha nebneb na ay gintò. 14 Hay habot na ay emen kapotì kapa. Hay mata na ay emen deket apoy. 15 Hay bitih na ay emen ha tangsò ya pinalinò nin imparaan ha apoy biha pinalay-ep. Hay bosis na ay emen makhaw ya tonoy nin lanom ya ampagtata ha behay. 16 Hay wanan gamet na ay ma-in an-oligtanan ya pitoy bito-en, boy hay bebey na ay anlowahan nin hondang ya ma-in mitaligmang tarem ya pagkatatarem. Hay lopa na ay pagkahahawang nin emen hilà kalalantakan ogtoy-allo.

17 Hin nakit ko ya ay nipalokob ako ha danin bitih na boy bilang akon nati. Hapa-eg, in-aptoh na kongko ya wanan gamet na boy hinalità na kongko, “Agka malimo,” wana. “Hiko ya ayin pinangibatan boy ayin anggawan. 18 Hiko ya angkabiyay! Hiko ay nati piro hapa-eg ay angkabiyay ako anggan makakanoman. Hikoy ampakapangyayari ha nikati kateng ha dogal lay an-ingaten Hadis. 19 Hapa-eg ay iholat mo baytoy nikakit moyna kateng angkakit mo hapa-eg boy hatoy mikakit mo et. 20 Hay ahè impatandà ya kahologan nin hatoy pitoy bito-en ya nakit mo ha wanan gamet ko boy hatoy pitoy kandiliro ya gintò ay ipatandà ko komo. Hatoy pitoy bito-en, hay kahologan nin habayto ay aw-anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha pitoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on. Hato itaman ya pitoy kandiliro ya gintò, hay kahologan nin habayto ay hatoy pitoy gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.”

2

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Ipiso

1 Hapa-eg, naghalità yayna et, ya wana, “Ombayri ya hawhalità ko ya iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Ipiso: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya ampakaba-alà nin hatoy pitoy bito-en ya anti ha wanan gamet ko, boy antala-en ko baytoy pitoy kandiliro ya gintò. 2 Tandà koy kaganawan bagay ya anggaw-en moyo; tandà ko simpri ya ampagmalasakit kawon magtrabaho boy ampagte-eh kawo nin kadya-dya-an nin banà ha pantotompel moyo. Tandà ko et ya agmoyo ampayagan ya mangala-et ya tawtawo nin makilamo komoyo. Tandà ko simpri ya anhoboken moyoy tawtawoy ampipaghalità nin hila ay hawhogò nin Diyos, piro napaptegan moyo ya hila ay alwan peteg hawhogò. 3 Ampagpasinsya kawon magte-eh nin kadya-dya-an nin banà ha pantotompel moyo ha ngalan ko. Ombayro man ay agkawo antonggen nin homonol kongko.

4 “Piro ma-in akon ahè nalabayan komoyo; hay panlalabi moyo kongko hapa-eg ay alwaynan bilang ombayro ha panlalabi moyo kongko hin ona. 5 Ihipen moyo no pangno ya panlalabi moyo kongko hin hato ta itegen moyoy panggawà nin kala-etan. Maghehe kawo boy manggawà kawo nin kahampatan ya da-an moyon anggaw-en, ta no agkawo maghehe ay mako ko bahen komoyo, ta hay kandiliro moyo ay alihen ko ha pinangigwa-an. 6 Piro ombayri itaman ya nagawà moyoy kahampatan: angka-inakitan moyoy mangala-et ya gawgawà nin gropon tawtawoy an-ingaten Nikola-ita ya angka-inakitan ko simpri.

7 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

“Hinoman ya makatalo koni Satanas ay biyan kon karapatan nin mangan bongan kayoy ampakab-in biyay ya ayin anggawan do ha pinakamaganday dogal ya kama-inan nin Diyos.”

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Ismirna

8 Hapa-eg ay naghalità yayna et, ya wana, “Ombayri ya halità ko ya iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Ismirna: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya ayin pinangibatan boy ayin anggawan. Hiko ay nati boy nabiyay oman. 9 Tandà koy pagte-eh moyo nin kawkadya-dya-an. Tandà ko et ya masyadoy ka-irapan moyo; piro hay peteg ay mayaman kawo. Tandà ko et ya hay mangala-et ya hawhalità ya paninirà komoyo nin tawtawoy ampaghalità nin hila ay Hodiyo ay alwan peteg, ta ha kaptegan ay mapatnag ya hila ay tawtawowan ni Satanas. 10 Agmoyo kalimowan ya kadya-dya-an ya marani moyoynan maranasan. Leng-en moyo bayti: hi Satanas ay maraninan mangigwà nin ongno komoyo ha pirisowan ta ha ombayro na kawo hoboken. Ha lo-ob nin mapò ya allo ay magdanas kawo nin kadya-dya-an. Pakatapat kawon homonol kongko angga ha kamatyan, ta biyan katawon korona ya an-ingaten korona nin biyay.

11 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

“Hinoman ya tawoy makatalo koni Satanas ay ahè malamo nin parosawan ha impirno. Habaytoy an-ingaten ikalwan kamatyan.”

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Pirgamo

12 Hapa-eg, naghalità yayna et, ya wana, “Ombayri ya hawhalità ko ya iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Pirgamo: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya ma-in hondang ya ma-in mitaligmang tarem ya pagkatatarem. 13 Tandà ko ya hay ampag-arì bahen ha banowa moyo ay hi Satanas. Balè ta ampanatili ya pantotompel moyo kongko ta ahè na-lih maski hin hi Antipas ya tapat nin ampamapteg nin tongkol kongko ay pinati bahen ha banowa moyoyampag-ari-an ni Satanas.

14 “Piro ma-in ongnoy bagay ya anggaw-en moyo ya agko labay, ta hay ongno bahen komoyo ay anhomonol ha intorò hin hato ni Balam. Hi Balam ya nangitorò hin hato koni Balak no pangno matoksò ya Aw-israylita nin mangnà nin karnin ayop ya pinatin indolog ha alwan peteg diyos, boy intorò na et ya mamabayi boy makilalaki. 15 Ma-in et bahen komoyo nin anhomonol ha torò nin gropon tawtawoy an-ingaten Nikola-ita. Habaytoy an-itorò la ay emen ha intorò ni Balam. 16 Kayà hay ampipanhomonol ha ombayroy tawtorò ay paghehean layna ya panggawà la nin kala-etan, ta no ahè ay tampol akon mako bahen ta kalabanen ko hila. Hay armas ya gamiten ko konla ay hatoy hondang ha bebey ko ya ayin kanayon no alwan halità ko.

17 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.

“Hinoman ya makatalo koni Satanas ay biyan kon pamamangan ya nakatagò, hatoy pamamangan ya an-ingaten Mana ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Balang miha konla ay biyan ko nin mapotì ya bato ya pinangiholatan nin bayoy ngalan. Hay makatandà bongat nin habaytoy ngalan ay hatoy mipampakatanggap nin habaytoy mapotì ya bato.”

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Tiyatira

18 Hapa-eg, naghalità yayna et, ya wana, “Ombayri ya hawhalità ko ya iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Tiyatira. Ombayri ya iholat mo: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya Anak nin Diyos ya hay mata ko ay emen deket apoy boy hay bitih ko ay emen tangsò ya malinò. 19 Tandà koy gawgawà moyo kateng panlalabi moyo kongko boy pantotompel moyo. Tapat kawon ampagsirbi kongko boy ante-ehen moyoy kawkadya-dya-an. Tandà ko ya mas mahampat ya anggaw-en moyo hapa-eg kisa ha kahampatan ya anggaw-en moyo hin babayo kawo tinompel kongko.

20 “Ombayro man, ma-in kawon gawgawà ya agko labay, ta hi Dyisabil ya babayi ya ampagpanggap propita nin Diyos ay pinayagan moyon manorò nin kala-etan ha mawmagsisirbi ko. An-itorò na konla ya alwan kontra ha Diyos ya pamabayi boy pamakilalaki boy pamangnà nin karnin ayop ya pinatin indolog ha alwan peteg diyos. 21 Hi Dyisabil ay binyan kon sapat ya pana-on nin paghehean nay gawgawà nay mangala-et ya bilang ha pamakilalaki, piro agya naghehe.

22 “Hapa-eg ay biyan ko yan masakit ya parosa ko kona kateng nin hatoy ampipampakilamo kona ha ombayro kala-et ya gawgawà. Padya-dya-an ko hila nin hatoy masakit no agla paghehean ya panggawà nin ombayro ha anggaw-en na. 23 Patyen ko ya ampipanhomonol kona ha gawgawà ya ombayro emen kaganawan gropon mangama-in katetpel haPangino-on ay makatandà nin hiko ya magtandà nin anti ha ihip boy nakem nin tawtawo. Hay gawà nin balang miha komoyo ay biyan kon nararapat ya ka-eteban kompormi ha nagawà moyo. 24 Hapa-eg, tongkol komoyo bahen ha banowan Tiyatira ya ahè ampipanhomonol ha torò nin habayti ya babayi ya ampangitorò nin maldeg ya tawtorò ya kagagaw-an ni Satanas ay ayin akoynan ma-iwawali komoyo. 25 Balè hatoy natotowan moyo ay pangoligtanan moyo angga ha lomateng ako.

26-27 “Hinoman ya makatalo koni Satanas boy homonol ha kalabayan ko angga ha kamatyan ay biyan kon katongkolan ya impahimalà kongko nin Tatay ko. Ipaba-alà ko konla ya kaganawan nasyon bayri ha babon lotà. Mamo-on hila ha kaganawan boy ayin makatalo konla. Hay karapatan la ay bilang ha karapatan ya inggawà kongko nin Tatay koy Diyos, boy hay tawtawoy ampag-ari-an la ya sigisigin ampanggawà nin kala-etan ay matamek la nin emen pagkatamek keren. 28 Igwà ko et konla ya an-ingaten kabontatalà.

29 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.”

3

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Sardis

1 Hapa-eg, naghalità yayna et, ya wana, “Ombayri ya hawhalità ko ya iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Sardis: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya ampakaba-alà ha pitoy ispirito boy pitoybito-en. Hatoy pitoy ispirito ya Ispirito nin Diyos. Tandà ko no anyay anggaw-en moyo. Katanda-an ya ma-in kawon biyay piro ha kaptegan ay nati kawoyna. 2 Mangalikagkag kawo ta patibayen moyoy pantotompel moyo ya malagayna ma-lih komoyo. Tandà ko ya hay gawgawà moyo ay ma-in kawkakolangan ha tegteg nin Diyos. 3 Agmoyo liwawan baytoy tinanggap moyoy intorò komoyo hin hato. Honolen moyo bayto boy maghehe kawo, ta no ahè ay mako ko bahen nin manosga komoyo ha oras ya agmoyo an-asawan. Hay pamako ko bahen ay emen ha mananakaw ya ahè tandà no makano manakaw.

4 “Ombayro man, maski ma-in kawo nin kawkakolangan ha tegteg nin Diyos ay ma-in bahen komoyo ha Sardis nin ongno ya ahè nagdolo nin ma-in mansa ya hay labay totolen ay aghila naki-emen nanggawà nin kasalanan. Makilako hila kongko ya hay holot la ay mapotì ta karapatdapat hila. 5 Hinoman ya makatalo koni Satanas ay paholotan nin ombayroy holot ya mapotì, boy hay ngalan la ay agko borawen ha libro ya an-ingaten libro nin biyay, hatoy libro ya pinangiholatan ko nin ngawngalan nin tawtawoy binyan biyay ya ayin anggawan. Ha arapan nin Tatay koy Diyos boy ha aw-anghil na ayhalita-en ko ya habaytoy ombayro ya tawtawo ay ikon ko.

6 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.”

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Piladilpya

7 Hapa-eg, wanayna et kongko, “Hay hawhalità koy iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Piladilpya ay ombayri: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya ayin kapintasan boy mapahimala-an. Ma-in akon katongkolan nin mamo-on nin bilang ha katongkolan hin hato ni Arì Dabid. Habaytoy katongkolan ay kowinta sosì boy kowinta impamana na kongko. No ma-in akon inabriyan ay ahè ma-iharà nin maski hino, boy no ma-in akon inharà ay ahè simpri ma-abriyan nin maski hino. 8 Tandà ko no anyayanggaw-en moyo. Tandà ko ya alwa kawon masyadon makhaw, piro insigi moyoy panhohomonol moyo kongko boy agmoyo impogla-oh ya ngalan ko ha pamakilamo moyo kongko. Ma-in polta ya nilo-at ko nin para komoyo boy habayto ay ahè ma-iharà nin maski hino. 9 Manlengè kawon mahampat! Hay tawtawoy ikon ni Satanas ay mangabongkok. An-ipagmalhay lay pagkaHodiyo la piro alwan tamà ya an-ogali-en la. Gitan ko hila bahen nin omarap komoyo ta patalimokoren ko hila nin gomalang komoyo, boy ipa-amin ko konla ya hikawo ay anlabiyen ko. 10 Banà ha kapasinsyawan moyon hinomonol kongko maski nagdanas kawo nin kadya-dya-an ay i-atap katawo emen agmoyo maranasan ya masyadoy kadya-dya-an ya iparanas nin panobok ha kaganawan tawo ha babon lotà.

11 “Tampol akon lomateng; kayà pangoligtanan moyon mahampat ya tandà moyoy peteg ya torò emen hay korona ya iprimyo ko komoyo ay ahè ma-ayo nin kanayon. 12 Hinoman ya makatalo koni Satanas ay gaw-en kon pampatibay nin bilang tarek ha bali ya paghambawan ha Diyos ko. Hiya ay agana ma-alih bayro, boy hiya ya pangiholatan ko nin ngalan nin Diyos ko boy ngalan nin siyodad nin Diyos ko ya ayin kanayon no alwan hatoy bayoy Hirosalim ya mag-aypà nin mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ko. Hiya et ya pangiholatan ko nin bayoy ngalan ko.

13 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.”

Hay holat ya tongkol ha ampipantompel ha Pangino-on ha banowan Lawdisya

14 Hapa-eg, insigi na ya paghalità na kongko, ya wana, “Ombayri ya hawhalità koy iholat mo ha anghil nin Diyos ya ampangasiwà ha gropon mangama-in katetpel ha Pangino-on do ha banowan Lawdisya: hay ma-in halità nin habayti ay ayin kanayon no alwan hiko ya an-ingaten Amin, hatoy tapat boy mapahimala-an ta kaptegan ya anhalita-en ko. Kongko nangibat ya pamalsa nin Diyos nin kaganawan bagay. 15 Kaganawan anggaw-en moyo ay tandà ko. Hikawo ay alwan malay-ep boy alwan ma-amot ya hay labay totolen ay alwa kawon kontra kongko boy agkawo anhomonol kongko. Dayi hikawo ay malay-ep o ma-amot. 16 Piro alwa ta hikawo ay emen ha lanom ya ma-eme-em. Alwan malay-ep; alwan ma-amot. Hay ombayro ay kapapahoka; kayà ihoka katawo. 17 Hay halità moyo ay ombayri: ‘Mayaman kayi boy ampag-inomay; ayin kayin angka-ilanganen.’ Piro agmoyo tandà ya hikawo ay pobri boy ka-i-ingalo ta ayin kawo nin anya paman; bilang kawon bowag boy lo-hok. 18 Kayà hay ma-iwawali ko komoyo ay manaliw kawo kongko nin gintò ya inhobok ha apoy emen hikawo ay talagan mag-in mayaman. Banà ta bilang kawon lo-hok ay manaliw kawo et kongko nin doloy mapotì emen ma-alih ya kareng-eyan moyo. Manaliw kawo et kongko nin tambal ya pampahawang nin mata emen kawo makakit.

19 “Kaganawan tawoy anlabiyen ko ayansawata-en ko boy amparosawan emen mitoto. Kayà magmalasakit kawo boy paghehean moyoy kawkasalanan moyo. 20 Tanda-an moyo! Hiko ay kowinta naka-ireng ya ampangatoktok polta. Hinoman ya makalengè nin bosis ko ta mamapahok kongko ay makilamo ko kona boy hiya itaman ay makilamo kongko. 21 Hinoman ya makatalo koni Satanas ay biyan kon karapatan nin miknò ha danin trono ya ampikno-an ko nin mamo-on bilang itaman kongko ya ha pananalo ko koni Satanas ay ma-in akon karapatan nin miknò ha danin trono ya ampikno-an nin Tatay ko.

22 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en nin Ispirito nin Diyos ha gawgropon mangama-in katetpel ha Pangino-on.”

4

Hay trono ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

1 Hapa-eg, hin nangoman akon nanegteg ay nakakit akon nakalo-at ya polta ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hatoy bosis ya nalengè ko hin ona ya bilang tonoy nin tamboyok ay naghalità ana et kongko, ya wana, “Molì ka bayri ta ipakit ko komo ya dapat mangyari ha an-arapen.” 2 Hapa-eg ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay nakit ko bayro ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya trono boy ma-in naka-iknò bayro. 3 Habayto ya ampiknò bayro ay ma-in kagandawan nin emen ha pinakama-alagà ya angkomislap ya batoy an-ingaten haspi boy batoy an-ingaten kornalina. Habaytoy trono ay napalibotan nin kabollalangaw ya hay kolor ay birdi ya bilang kolor nin bato ya an-ingaten ismiralda. 4 Napalibotan et bayto nin lowampò boy apat ya trono ya ampikno-an nin lowampò boy apat ya ma-in katongkolan ya nakaholot nin mangapotì ya dolo, boy balang miha konla ay nakakorona nin gintò. 5 Hapa-eg, ma-in kilat boy makhaw ya heneg nin korol ya nangibat bayro ha trono. Ha arapan nin habaytoy trono ay ma-in pitoy hilag. Habayto ay hatoy pitoy ispirito ya Ispirito nin Diyos. 6 Ha arapan et nin habaytoy trono ay ma-in bilang salaming ya emen kalawang dagat. Habayto ay emen kalinaw kristal.

Ha tronoy habayto ay ma-in et nakapalibot ya apat ya pinalsa ya ma-in biyay ya nipagmata ya arapan boy bokotan. 7 Hay primiro do ha apat ay bilang liyon; hay ikalwa ay bilang oybon bakà; hay lopa nin hatoy ikatlo ay bilang lopan tawo; hay ika-apat ay bilang agila ya anlompad. 8 Balang miha konla ay ma-in anem ya pakpak boy ponò nin mata kateng ha pawpakpak la. Allo yabi ay ombayri ya ayin tegen lan anhalita-en:

“Hay Diyos ay ayin kapintasan. Hiya ya Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan. Hiya ya Diyos hin hato boy hapa-eg boy anggan makakanoman.”

9 Hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay, mintras ampamori boy anggomalang boy ampagpasalamat do ha angkabiyay anggan makakanoman ya ampiknò ha trono, 10 hatoy lowampò boy apat ya ma-in katongkolan ay ampipanlokob nin homamba bayro ha angkabiyay anggan makakanoman. Hay kawkorona nin hatoy lowampò boy apat ay an-igwà la ha arapan nin habaytoy trono boy hay anhalita-en la ay ombayri:

11 “Pangino-on nawen Diyos, hika ay karapatdapat nin mananggap kaporiyan, karangalan, boy kapangyariyan ta pinalsa moy kaganawan. Kalabayan mo ya pamalsa mo; kayà nangyari ya kaganawan.”

5

Hay nilolon ya papil ya ma-in pitoy silyo

1 Hapa-eg, nakakit akon nakalolon ya papil ya oligtan wanan gamet nin hatoy ampiknò ha trono. Ha mitaligmang nin habaytoy papil ay ma-in holat boy ma-in pitoy silyo. 2 Nakakit ako nin mihay makhaw ya anghil ya ampangibolyaw ya ampagpastang nin ombayri: “Hinoy karapatdapat mangalih nin habaytoy silyo boy mamoklat nin habaytoy papil?” 3 Piro hinoman ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, o anti ha babon lotà, o anti ha kalale-lale-an lotà ay ahè ma-arì mamoklat boy manlek nin habayto. 4 Hapa-eg, hiko ay nanangih nin masyado, ta ayin makit ya karapatdapat mamoklat nin habaytoy lolon papil ni mangelew ha lalè nin habayto. 5 Hapa-eg, miha do ha lowampò boy apat ya ma-in katongkolan ay naghalità kongko, ya wana, “Agka manangih, ta hay an-ingaten Liyon ya lipì ni Hoda boy inalalak ni Arì Dabid ay hiya ya nakatalo koni Satanas; kayà hiya ya karapatdapat mangalih nin hatoy pitoy silyo bayro ha lolon papil boy mamoklat nin habayto.”

6 Hapa-eg, ha arapan nin hatoy trono ay nakit koy mihay Oybon Topa ya napalibotan nin hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay boy hatoy mangama-in katongkolan. Hatoy Oybon Topa ay naka-ireng boy ma-in pawpiyat nin hogat ya nakamati kona hin hato. Ma-in yan pitoy hongay boy pitoy mata. Hatoy pitoy mata ay pitoy ispirito ya inhogò nin Diyos ha babon lotà. (Habaytoy pitoy ispirito ya Ispirito nin Diyos.) 7 Hapa-eg, napakarani ya do ha ampiknò ha trono ta kinwa na baytoy nilolon ya papil ya anti ha wanan gamet nin hatoy ampiknò. 8 Hin nakwa na baytoy nilolon ya papil, hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay boy hatoy lowampò boy apat ya ma-in katongkolan ay nipanlokob nin hinomamba do ha Oybon Topa. Balang miha konla ay ma-in alpa ya anggamiten panogtog, boy ma-in yawong ya gintò ya ponò nin kamanyang ya ampa-ahoken emen bomangoh. Hay labay totolen nin habaytoy kamanyang ya ampa-ahoken ay pawpanalangin nin nag-in tawtawo nin Diyos. 9 Ampipagkanta hila nin bayoy kanta ya ombayri ya pagkahalità:

“Hika ya karapatdapat mangwa nin haba-in ya nilolon ya papil boy mangalin sawsilyo nin haba-in, ta pinati ka boy dayà mo ya pinambeh nin tawtawo emen hila mag-in ikon nin Diyos. Hila bayto ya tawtawo ya nangibat ha balang lahì, balang klasi nin halità, balang lipì, boy ha balang nasyon. 10 Ginawà mo nin hila ya pag-ari-an mo, boy hila ya gomawà nin sirbisyoy mangipakisondò nin tawtawo ha Diyos tamo, boy hila ya mamo-on ha babon lotà.”

11 Hapa-eg, nangoman akon nanegteg boy nalengè ko ya hay aw-anghil nin Diyos ay ampipagkanta. Habaytoy liboliboy anghil ya ahè mabilang banà ha kalak-an ay ampipampireng ha mamalibot nin hatoy trono ya napalibotan itaman nin hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay boy hatoy lowampò boy apat ya ma-in katongkolan. 12 Kaganawan habaytoy aw-anghil ay ampipagkanta nin pagkahokaw, ya wanla,

“Hay Oybon Topa ya pinati ay karapatdapat mananggap nin kapangyariyan, kayamanan, karonongan, boy kakhawan. Karapatdapat ya et nin parangalan, igalang, boy poriyen!”

13 Hapa-eg, kaganawan pinalsa ya anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, boy anti ha babon lotà, boy anti ha kalale-lale-an lotà, boy hatoy anti ha dagat ay nalengè koy nipaghalità nin ombayri:

“Hatoy naka-iknò ha trono boy hatoy Oybon Topa ay anti konla ya kaporiyan, karangalan, kagalanggalang, boy kapangyariyan anggan makakanoman!”

14 Hapa-eg hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay ay naghalità, ya wanla, “Amin!” ya hay labay totolen ay ombayroy dapat mangyari. Hapa-eg hatoymangama-in katongkolan ay nipanlokob nin hinomamba.

6

Oybon Topa ya nangalih nin hatoy pitoy silyo

1 Hapa-eg, nakit ko ya inalih nin hatoy Oybon Topa ya primiro ha pitoy silyo ha primiron lolon nin hatoy papil, boy nalengè koy emen korol ya bosis nin miha do ha apat ya pinalsa ya ma-in biyay, ya wana, “Mako ka bayri.” 2 Hin nanegteg akoyna et ay ma-in akon nakit ya kabayoy mapotì ya hay nakahakay bayro ay naka-oligtan nin bayì, boy hiya ay binyan nin korona. Sigisigi ya pananalo na; kayà nilako nan talowen nin labanan baytoy kawkalaban.

3 Hapa-eg, nakit koyna et ya inalih nin hatoy Oybon Topa ya ikalwan silyo ha ikalwan lolon nin habaytoy papil, boy nalengè koy naghalità ya ikalwan pinalsa ya ma-in biyay, ya wana, “Mako ka bayri.” 4 Hapa-eg, nakakit akoyna et nin nilomway kanayon ya kabayo ya pagka-o-orit. Hay nakahakay bayro ya binyan nin malhay ya hondang ay pinayagan mamilalaban nin tawtawo emen ahè magkama-in katinekan. Ha ombayro ay mipapati hila.

5 Hin inalih nin hatoy Oybon Topa ya ikatlon silyo ha ikatlon lolon nin habaytoy papil ay nalengè koy naghalità ya ikatlon pinalsa ya ma-in biyay, ya wana, “Mako ka bayri.” Hapa-eg, nakakit ako nin kabayoy mangitit, boy hay nakahakay bayro ay ma-in oligtan ya titimbangan. 6 Nakalengè ako nin emen bosis ya ampangibat ha pibonakan nin hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay, ya wana, “Ha mihay allon pagtrabaho ay makapaki-opà nin mihay kiloy trigo, boy hay tatloy kiloy ma-ih ay mapaki-opa-an et ha mihay allo. Piro ahè hira-hira-en ya tabà boy alak.”

7 Hapa-eg hatoy Oybon Topa ay inalih nay ika-apat silyo ha ika-apat lolon nin habaytoy papil, boy nalengè koy naghalità baytoy ika-apat pinalsa ya ma-in biyay, ya wana, “Mako ka bayri.” 8 Hin nanegteg ako ay ma-in akon nakit ya kabayoy mapotlà. Hay nakahakay bayro ay an-ingaten Kamatyan, boy hay anhomono bayro ay an-ingaten Hadis ya dogal nin nikati. Hilay lowa ay binyan katongkolan mamati nin kakapat parti nin tawtawo ha babon lotà ya hay pamati la ay gira, bitil, masakit, boy aw-ayop ya mangabangis.

9 Hapa-eg hatoy Oybon Topa, hin inalih nay ikaliman silyo ha ikaliman lolon nin habaytoy papil ay ma-in akon nakit ya altar ya emen hatoy anggamiten hin hato nin pangipo-olan ayop ya pinatin idolog ha Diyos. Ha hilong nin hatoy altar ay anti bayroy kawkalolowa nin tawtawoy pinati nin banà ha pangi-aral lan Halità nin Diyos boy banà ha katapatan lan mamapteg. 10 Hay hokaw bosis lan ampaki-i-ingalo, ya wanla, “Pangino-on ya Makapangyariyan, hika ay tapat boy ayin kapintasan. Pangno kaboyot ya pangantì nawen nin gantiyen mon parosawan ya tawtawo ha babon lotà ya namati konnawen?” 11 Hapa-eg balang miha konla nin hatoy pinati hin hato ay binyan makarà ya doloy mapotì ya ihoholot la boy hinalità konla ya pa-inawa hila pon nin amò ya pana-on anggan mabo-ò ana ya kalak-an nin papatyen et nin bilang konla ya pawpatel ya ayin kanayon no alwan hatoy kapara lan magsisirbi ha Diyos.

12 Hapa-eg, nakit koyna et ya inalih nin hatoy Oybon Topa ya ika-anem silyo ha ika-anem lolon nin habaytoy papil. Hin inalih na bayto ay nanlayon nin pagkahokaw, boy hay allo ay nginomitit nin bilang kangitit nin makodpaw ya doloy mangitit, boy hay bowan ay inomorit nin bilang ka-orit nin dayà. 13 Haybawbito-en ay nikatata ha lotà nin bilang pangalaglag nin nika-aley ya bawbongan igos no angkayegyeg nin pagkahokaw angin. 14 Hay langit ay napanew ya hay pagkapanew ay bilang ha panlolon papil. Balang bakil boy balang isla ha dagat ay nipampikambya.

15 Hapa-eg hay aw-arì ha babon lotà, hay mangama-in matag-ay ya katongkolan, hay pawpo-on nin hawhondalò, hay mangayaman, hay mawmakapangyariyan, boy kaganawan tawo, aw-alilà man o alwa ay nipampakon nagtagò ha yawyokib boy ha hilong mangalhay ya bawbato ha bawbakil. 16 Ampambo-angaw hila do ha bawbakil boy ha bawbato, ya wanla, “Taphonan moyo kayi emen agkayi makit nin hatoy naka-iknò ha trono boy emen agkayi abotan pahang nin hatoy Oybon Topa; 17 ta nilomateng anay allo nin pamahang la ha kaganawan tawo ha babon lotà boy ma-in warì makalibri ha iparosa la?”

7

Hay magato boy apatapò boy apat ya liboy Israylita

1 Hin nayarì bayto ay nakit koy apat ya anghil ya naka-ireng ha apat ya parti nin babon lotà ta ampendanan lay apat ya ampangibatan angin emen ahè ma-anginan ya babon lotà, dagat, boy maski anyay kayo. 2 Hapa-eg, nakakit akon kanayon ya anghil ya na-ibat ha bandan baytan. Hay gitan na ay papammarka ya ikon nin Diyos ya angkabiyay. Impakakhaw nay bosis na nin naghalità do ha apat ya anghil ya binyan kapangyariyan nin manirà lotà boy dagat. 3 Ombayri ya hinalità na konla: “Agkawo pon gomawà nin ikahirà nin lotà, dagat, o kawkayo anggan agtamo mabiyan marka ya waweng nin mawmagsisirbi nin Diyos tamo.” 4 Hapa-eg, nalengè koy kalak-an bilang nin tawtawoy binyan marka. Hilay kaganawan ay magato boy apatapò boy apat ya libo, boy hila ay lawlipì nin labinloway inalalak ni Israyil.

5 Ha inalalak ni Hoda ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Robin ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Gad ay labinlowan libo;

6 ha inalalak ni Asir ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Niptali ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Manasis ay labinlowan libo;

7 ha inalalak ni Simyon ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Libi ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Isakar ay labinlowan libo;

8 ha inalalak ni Sabolon ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Hosi ay labinlowan libo;

ha inalalak ni Binhamin ay labinlowan libo.

Hay tawtawoy ahè mabilang ha kalak-an

9 Hapa-eg, hin nanegteg akoyna et ay nakakit akon pagkalalakè tawo ya ahè mabilang nin maski hino. Hay inibatan nin habaytoy kalak-an tawo ay ha balang nasyon, balang lahì, balang lipì, boy ha balang klasi nin halità. Naka-ireng hila ha arapan nin hatoy trono boy ha arapan nin hatoy Oybon Topa ya hay dawdolo la ay mangapotì boy naka-oligtan hila nin bawbagaybay. 10 Impakakhaw lay bosis lan naghalità, ya wanla, “Hay kalibriyan ay ampangibat ha Diyos ya naka-iknò ha trono boy ampangibat ha Oybon Topa.” 11 Kaganawan anghil ay naka-ireng ha mamalibot nin hatoy trono, hatoy mangama-in katongkolan boy hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay. Hapa-eg habaytoy aw-anghil ay nipanlokob ha arapan nin hatoy trono ta anhomamba hila ha Diyos, 12 ya wanla, “Amin! Hay kaporiyan, kagalanggalang, karonongan, pasasalamat, karangalan, kapangyariyan, boy kakhawan ay anggan makakanoman nin anti ha Diyos. Amin!”

13 Hapa-eg miha do ha mangama-in katongkolan ay nagpastang kongko, ya wana, “Hino hila ba-in ya nipagholot nin mangapotì boy ayri hila nangibat?”

14 Tinombay ako, “Ayin kanayon ya magtandà no alwan hikan bongat.”

Hinalità na kongko, “Haba-in ya tawtawo ay na-ibat nin nagdanas nin masyadoy kadya-dya-an. Napapotì lay hawholot la nin dayà nin Oybon Topa. 15 Kayà hila ay anti ha arapan nin trono nin Diyos. Allo yabi ay anti hila ha bali nin Diyos ta ampagsirbi hila kona. Hay ampangasiwà konla ay Diyos ya naka-iknò ha trono. 16 Hila ay agana bomitil, agana ma-angan, agana manangnang amot nin allo o maski anyay ma-amot; 17 ta hay kowinta pastol ya mangasiwà konla ay hatoy Oybon Topa ya anti ha botlay nin trono. Gintan na hila ha anhombol ya lanom ya ampakab-in biyay, boy hay lowà la ay ponahan nin Diyos ta alihen nay kalele-an la.”

8

Hay ikapiton silyo

1 Hin inalih nin hatoy Oybon Topa ya ikapiton silyo ha ikapiton lolon nin habaytoy papil, ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay tinominek nin mangakagitnà oras. 2 Hapa-eg, nakakit akon pitoy anghil ya naka-ireng ha arapan nin Diyos boy konla inggawà ya pitoy tamboyok.

3 Hin nangoman akon nanegteg ay nakakit akon kanayon ya anghil ya nakon nireng ha danin altar. Naka-oligtan ya nin mihay yawong ya yarì ha gintò ya pamo-olan nin kamanyang. Binyan ya nin malakè ya kamanyang ya igwà ha altar, kalamo bayro ya pawpanalangin nin kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos. Habaytoy altar ya gintò ay anti ha arapan nin hatoy trono. 4 Hay ahok nin hatoy kamanyang ya anti ha yawong ya oligtan nin hatoy anghil ay nagpalako ha arapan nin Diyos nin lamo ya pawpanalangin nin hatoy nag-in tawtawo nin Diyos. 5 Hapa-eg, hay ginawà nin hatoy anghil, hatoy yawong ay pinnò na nin apoy ya nangibat do ha altar ya pinamo-olan, bayo hatoy yawong ay imbahiba na ha lotà. Hapa-eg, nangorol, nagkama-in nin mangakhaw ya tawtelek, nangilat, boy nanlayon.

Hay pitoy anghil ya nipagtamboyok

6 Hato itaman ya pitoy anghil ay nipaghandà ana nin mamatnoy nin tamboyok.

7 Hin ineyepan nin hatoy onan anghil ya tamboyok na ay nangoran nin yilo ya kalamoy apoy boy dayà. Kayà hay kakatlon parti nin babon lotà ay napo-olan kateng kakatlon parti nin kawkayo bayro boy kaganawan hariwà ya dikot.

8 Hinomonon namatnoy nin tamboyok baytoy ikalwan anghil. Hapa-eg, ma-in emen bakil ya pagkaholay ya andongket ya nitapon ha dagat. Kayà hay kakatlon parti nin dagat ay nag-in dayà. 9 Hay kakatlon parti ya mangama-in biyay ya anti bayro ay nikati, boy hay hawhahakyan ya anti bayro, hay kakatlon parti ay nangahihirà.

10 Hapa-eg hatoy ikatlon anghil ay namatnoy nin tamboyok. Hin tinomnoy ay ma-in malhay ya bito-en ya manliyobliyob ya nangibat ha langit ya nihabwag nin natata ha kakatlon parti nin bawbalah boy hawhobol. 11 Hay ingat bayro ha bito-en ay Mapa-it. Hay kakatlon parti nin lanom ha babon lotà ay pinoma-it. Ha kapa-itan ay malakè ya tawoy nati ya ninom nin habayto.

12 Hay ika-apat nin anghil ay namatnoy nin tamboyok. Hapa-eg hay kakatlon parti nin allo, kakatlon parti nin bowan, boy kakatlon parti nin bawbito-en ay nahirà. Banà bayro ay ayin hawang ha kakatlon parti nin allo boy ha kakatlon parti nin yabi.

13 Hapa-eg, hin nanegteg akoyna et ay nakakit akon agila ya ampilopadlopad ha ogto ha bandan langit ya ampangibolyaw nin ombayri: “Hapa-eg ha homonon mamatnoy nin tamboyok baytoy tatlo et ya anghil ay magkama-in nin masyadoy kadya-dya-an ya tawtawo ya ampa-iri ha babon lotà.”

9

1 Hapa-eg, namatnoy nin tamboyok baytoy ikaliman anghil biha ma-in emen bito-en ya nakit ko ya nagtata ha lotà ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hiya ay binyan sosì nin dogal ya ayin anggay kalale-an. 2 Nilo-atan nay polta nin hatoy dogal ya ayin anggay kalale-an. Hin nalo-atan na ay masyadoy ahok ya nilomwah nin emen nangibat ha pagkaholay pogon. Hay allo kateng langit ay dinomeglem nin banà bayro ha ahok. 3 Hapa-eg, do ha ahok ay ma-in nilomway dawdoron ya inomogpà ha lotà. Binyan hilan kakayawan nin mamakakhit nin bilang pamakakhit nin aw-alakdan. 4 Immanda konla ya agla hira-en ya dawdikot, kawkayo, o maski anyay tanaman, no alwan hay pakakhitan lan bongat ay hatoy tawtawo ya hay waweng ay ayin marka nin Diyos. 5 Pinayagan hila nin hay tawtawo ay padya-dya-an la nin lo-ob limay bowan, piro aghila pinayagan mamati. Hay pama-irap ya gaw-en la ha tawtawo ay emen kakhit nin kinyat alakdan. 6 Ha pana-on ya habayto, hay tawtawo ay labay anan mati piro ahè mangyari. Anhangaren lan mati hila piro aghila mati ha habayton pana-on.

7 Hato itaman ya dawdoron, hay anyò la ay emen ha kawkabayoy handà anan ipakilaban. Ha aw-olo la ay ma-in emen kawkorona ya gintò, boy hay lawlopa la ay emen lopan tawo. 8 Hay habot la ay emen ha habot babayi. Hay ngawngipen la ay emen ngipen liyon. 9 Hay nebneb la ay ma-in protiksyon ya emen pahak, boy no anlompad hila, hay tonoy nin pakpak la ay emen tonoy nin malakè ya karwahi ya anggoloyen nin kawkabayoy ampipampowayon makon makilaban. 10 Hay aw-ikoy la ay emen ikoy alakdan ta ma-in timid. Habaytoy timid la ya pamadya-dyà la nin tawtawo ha lo-ob nin limay bowan. 11 Ma-in nin ampamo-on konla. Hay po-on la ay hatoy anghil ya ampakaba-alà nin hatoy dogal ya ayin anggay kalale-an. Ha halità nin Hawhodiyo, hay ngalan nin habaytoy anghil ay Abadon; ha halità nin Gawgrigo ay Apolyon. Hay labay totolen nin habaytoy ngalan ay hiya ya manirà.

12 Habaytoy primiron pawpangyayari ya kapapalimo ay nalabah ana. Ma-in et loway pangyayari ya kapapalimo ya ampalatngen.

13 Hapa-eg hatoy ika-anem anghil, hin pinatnoy nay tamboyok na ay nakalengè ako nin bosis ya ampangibat ha apat ya hongay ya anti ha apat ya doyo nin altar ya gintò ya anti ha arapan nin Diyos. 14 Hatoy bosis ya nalengè ko ay ombayri ya hinalità do ha ika-anem anghil ya ma-in tamboyok: “Kalagan mo baytoy apat ya nakabalol ya anghil do ha malhay ya balah nin Iyopratis.” 15 Hapa-eg hatoy apat ya anghil ay kinalagan, ta hila ya inhandà para ha habaytin oras, allo, bowan, boy ta-on nin mamati nin kakatlon parti nin tawtawo ha babon lotà. 16 Nalengè ko no ongno ya hawhondalò ya nakahakay ha kawkabayo. Habayto ay lowanggatoy milyon (200,000,000).

17 Ha panggogomawà kongko nin Ispirito nin Diyos ay nakit ko baytoy kawkabayo kateng hawhondalò ya nakahakay bayro. Hay protiksyon ha nebneb nin hatoy hawhondalò ay kolor ma-orit ya emen apoy, boy kolor asol ya mangetnget ya emen bato ya an-ingaten sapira, boy kolor maholyaw ya emen asopri. Hay aw-olo nin hatoy kawkabayo ay emen olon liyon. Hay bebey la ay anlowahan nin apoy, ahok, boy asopri. 18 Habaytoy tatloy bagay ya apoy, ahok, boy asopri ya nipanlomwah ha bebey nin kawkabayo ay habaytoy pinamati nin kakatlon parti nin tawtawo ha babon lotà. 19 Hay kapangyariyan ya an-ipamati nin habaytoy kawkabayo ay anti ha bebey la boy ha ikoy. Hay aw-ikoy la ya nipag-olo ya emen aw-otan ay habaytoy an-ipandisgrasya la nin tawtawo.

20 Hay tawtawoy tilà pinati nin hatoy kawkabayo ay ahè nipantonggen ha panhohomamba la ha dawdimonyo, boy agla pinaghehean ya panggawà la nin kala-etan, hatoy ginawà lay alwan peteg diyos ya yarì ha gintò, pilak, tangsò, bato, boy kayo. Habaytoy alwan peteg diyos ay ahè makakit ni makalengè boy ahè maka-owako. 21 Hay agla pinaghehean ya gawgawà la ay hay pamati la nin kapara lan tawo, pangongolam, pamakilalaki, pamabayi, boy pananakaw.

10

Hay anghil ya makapangyariyan boymayamò ya lolon papil

1 Hapa-eg, nakakit akon kanayon ya makapangyariyan ya anghil ya ampag-aypà nin nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Hiya ay napotot leem, boy hay kabollalangaw ay nakapalibot ha bandan tag-ay nin olo na. Hay lopa na ay emen hilà nin allo, boy hay bawbitih na ay emen ha andongket ya tawtarek. 2 Ma-in yan oligtan ya mayamò ya lolon papil balè ta nakalo-at ana. Hay wanan bitih na ay intokloh na ha dagat, boy hay oki nin bitih na ay intokloh na ha lotà. 3 Nambolyaw ya nin pagkahokaw ya hay bosis na ay emen aglem nin liyon ya ampamahang. Hin nambolyaw ya ay tinobay ya nin pitoy tonoy nin korol ya pagkahokaw. 4 Hin tinomnoy baytoy pitoy tonoy nin korol ay iholat ko dayi ya nalengè ko. Piro nakalengè akon ampag-ilgo ya hay bosis ay ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ya wana, “Panatiliyen mon sikrito ya hinalità nin habaytoy pitoy tonoy nin korol. Agmo iholat!”

5 Hapa-eg hatoy anghil ya nakit ko ya nakatokloh ha dagat boy ha lotà ay intag-ay nay wanan gamet na, 6 ta ha ngalan nin Diyos ya angkabiyay anggan makakanoman ya namalsa nin langit, lotà, dagat, boy kaganawan bagay ya anti bayro, hatoy anghil ay nanompà, ya wana, “Ahè mi-antalà! 7 Piro pamatnoy tamboyok nin habaytoy ikapiton anghil ay mangyari ana baytoy ahè pon impatandà nin Diyos ya tongkol ha hinalità na hin hato ha pawpropita ya mawmagsisirbi na.”

8 Hapa-eg hatoy bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay nalengè kon oman ya naghalità kongko, ya wana, “Mako ka do ha anghil ya nakatokloy mitaligmang bitih ha dagat boy ha lotà, ta kowen mo kona baytoy lolon papil ya an-oligtanan nay nakalo-at.”

9 Kayà nako ko bayro ha anghil ta pinastang kon igwà na kongko baytoy mayamò ya lolon papil. Hinalità na kongko, “Kowen mo bayti,” wana, “ta kanen mo. Pangihobò mo ay mapilahap mo ya emen katam-in polot piro pami-abot ha tiyan mo aypoma-it.” 10 Hapa-eg hatoy mayamò ya lolon papil ya oligtan nin hatoy anghil ay kinwa ko biha ko inhobò. Napilahap ko ya habayto ay emen katam-in polot piro mapa-it hin anti ana ha tiyan ko.

11 Hapa-eg, ombayri ya nalengè koy hinalità kongko: “Dapat moyna et hola-an ya tongkol ha malakè ya tawo, nawnasyon, klasin hawhalità, boy tongkol ha aw-arì.”

11

Hay loway mamapteg

1 Hapa-eg hiko ay binyan hohokat ya emen baston, boy ma-in naghalità kongko, ya wana, “Mireng ka ta hokaten moy bali nin Diyos kateng altar ya anti bayro boy bilangen mo ya tawtawoy anti bayron anhomamba. 2 Piro hay dogal ya anti ha likol bali nin Diyos ay agmo hokaten ta habayto ay inggawà ha alwan Hawhodiyo. Hay siyodad ya dogal ya anlakwen nin paghambawan ha Diyos ay yarakyaraken la nin lo-ob apatapò boy loway bowan. 3 Ma-in akon loway mamapteg ya ihogò ko bayro nin mangaral. Hay holot la ay mihay klasin doloy makodpaw. Hay halità ko ay i-aral la nin lo-ob malibo boy lowanggato boy anemapò (1,260) ya allo.”

4 Hatoy loway mamapteg ya ihogò ko nin mangaral ay hila baytoy kowinta loway kayoy olibo boy loway kandiliro ya anti ha arapan nin Pangino-on ya ma-in kapangyariyan ha kaganawan nin anti ha babon lotà. 5 No ma-in labay mamakakhit konla ay ma-in apoy ya lomwah ha bebey la ta habaytoy pamo-ol la ha kawka-away la. Habaytoy pamati la ha hinoman ya labay mamakakhit konla. 6 Ma-in hilan kapangyariyan nin mamatgen oran emen ahè mangoran mintras ampangi-aral hila nin Halità nin Diyos. Ma-in hila et kapangyariyan nin hay lanom ay gaw-en la nin dayà, boy maski makano la malabayan ay mabiyan la nin maski anyay klasin ikadya-dyà nin kaganawan ha babon lotà.

7 Pangayarì mangaral nin habaytoy lowa ay ma-in lomway kapapalimoy ayop ya ma-ibat ha dogal ya ayin anggay kalale-an ta lomaban konla. Hila ay matalo nin habaytoy ayop boy patyen hila. 8 Hay bangkay la ay bastaynan bongat anti bayro ha kalsara nin malhay ya siyodad ha pinangipako-an nin Pangino-on la. Banà ha kala-etan nin tawtawo bayro ha siyodad, hay ingat bayro nin mangama-in pangingintindi ha kahampatan ay Sodoma boy Ihipto. 9 Ha lo-ob tatloy allo boy kagitnà, hay bangkay la ay pibibiliwan nin tawtawo ha balang lipì, balang lahì, balang halità, boy ha balang nasyon. Habaytoy tawtawo ay ahè pomayag nin itabon baytoy loway bangkay. 10 Hay pagkamati nin habayti ya loway tawo ay ikaliga nin tawtawo ha babon lotà. Ha kaligawan la ay miririgalo hila, ta nati ana baytoy loway ma-in kagagaw-an nin pagkama-in lan kagolowan ha nakem la nin banà ha an-i-aral nin habaytoy lowa. 11 Malabah ya tatloy allo boy kagitnà ay biyayen hilan oman nin Diyos boy mireng hila. Kaganawan tawo ya makakit konla ay malimon masyado. 12 Hapa-eg habaytoy lowa ya mabiyay oman ay makalengè nin pagkahokaw bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità: “Mako kawo bayri ha katatag-ayan!” Hapa-eg, hilay lowa ya magtan nin leem nin magpalako ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay makit nin kawka-away la.

13 Habayto et oras ay manlayon nin pagkahokaw. Hay ikamapò parti nin siyodad ay mahirà, boy piton libo katawo ya mikati nin banà bayro ha layon. Hay tawtawo ya ahè mati ay mikalimo boy mamori ha Diyos ya anti ha kama-inan na ha katatag-ayan.

14 Hapa-eg, nayarì bayto ya ikalwan pangyayari ya kapapalimo, piro hay ikatlo ay tampol ana nin homonon mangyari.

Ikapiton tamboyok

15 Hapa-eg hay ikapiton anghil ay namatnoy nin tamboyok. Hin tinomnoy ay ma-in pagkahokaw bawbosis ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità: “Hay mamo-on ana hapa-eg ha kaganawan ha babon lotà ay hay Pangino-on ya Diyos tamo, boy hay impangakò na ya hi Pangino-on Hisokristo. Hiya ya mag-arì nin anggan makakanoman.” 16 Hapa-eg, hatoy lowampò boy apat ya ma-in katongkolan ya naka-iknò ha tawtrono la ya anti ha arapan nin Diyos ay nipanlokob nin hinomamba ha Diyos, 17 ya wanla,

“Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, hika ya Diyos ya ayin pinangibatan boy ayin anggawan. Ampasalamat kayi komo ta impakit moy kapangyariyan mo boy nag-ompisa kaynan mamo-on. 18 Masyadoy pahang nin hatoy ahè ampipantompel komo piro nilomateng anay allo nin pamarosa mo konla boy panonosga mo ha nikati. Hapa-eg anay pana-on nin pambi mon primyo do ha pawpropitay mawmagsisirbi mo kateng ha nag-in tawtawo mo, boy ha kaganawan anggomalang komo, mag-in ha pinakama-aypà boy mag-in ha pinakamatag-ay ya pagkatawo. Pana-on ana nin parosawan mo ya tawtawoy ampipama-irap ha babon lotà.”

19 Hapa-eg, do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, hay anti bayroy bali nin Diyos ay nalo-atan, boy nakit bayro ya ba-ol ya pinangigwa-an nin pinangiholatan kasondo-an nin Diyos. Hapa-eg, nagkama-in nin kilat boy makhaw ya tawtelek, nangorol, nanlayon, boy nangoran nin yilo.

12

Hay babayi boy hay malhay ya ayop ya an-ingaten dragon

1 Hapa-eg hay hinomonoy pangyayari ay nagkama-in nin masyadoy papag-ispantawan ha langit. Bayro ay ma-in mihay babayi ya hay holot na ay allo boy nakatokloh ya ha bowan. Hay olo na ay ma-in korona ya labinloway bito-en. 2 Hiya ay naboktot ya lolomwaynay anak na; kayà ampangaleng-eng ya ha kakhitan nin manganak. 3 Hapa-eg bayro et ha langit ay ma-in nilomwah ya kanayon ya papag-ispantawan. Ma-in pagkaholay ayop ya emen bo-aya. Habayto ya an-ingaten dragon. Hay kolor na ay ma-orit; ma-in yan pitoy olo boy mapò ya hongay. Habaytoy aw-olo na ay ma-in pitoy korona. 4 Hay ikoy na ay pinangalehkeh na nin kakatlon parti nin bawbito-en ha langit ta imbahiba na ha lotà. Hin nayarì, hatoy dragon ay nakon nireng ha dani nin hatoy babayi ya maraninan manganak emen panlomwah nin anak na ay i-amon nin hatoy dragon. 5 Hapa-eg, nanganak baytoy babayi nin lalaki. Antimano, habaytoy anak ay kinwa ta gintan ha trono nin Diyos ha katatag-ayan. Hiya ya mamo-on ha kaganawan boy ayin makatalo kona. 6 Hato itaman ya babayi ay nowayon nagpalako ha powiray dogal ya inhandà nin Diyos nin para kona, ta bayro yaasiwa-en nin lo-ob malibo boy lowanggato boy anemapò (1,260) ya allo.

7 Hapa-eg ha langit ay nagkama-in labanan. Hay po-on nin aw-anghil ya hi Migil kateng kawkalamowan na ya kapara nan anghil nin Diyos ay ampakilaban ha dragon ya malhay ya ayop kateng ha kawkalamowan nin habaytoy dragon. 8 Piro natalo ya dragon kateng kawkalamowan na. Hila ay agana pinayagan nin pa-iri bayro ha langit. 9 Hay pinangitaponan nin hatoy dragon boy kawkalamowan na ay ha babon lotà. Habayto ya dragon ay hiya simpri bayto ya mato-an otan ya manloloko nin kaganawan tawo. Hiya ay ayin kanayon no alwan hi Satanas ya Dyablo. Hiya kateng aw-anghil na ay bayro ha babon lotà intapon.

10 Hapa-eg, nakalengè akon pagkahokaw bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ya hay pagkahalità ay ombayri:

“Hapa-eg anay pana-on nin pangilibri nin Diyos ha kaganawan tawo ha babon lotà. Impakit nin Diyos ya kapangyariyan nan mamo-on. Hay Arì ya ayin kanayon no alwan hi Pangino-on Hisokristo ya pinilì nin Diyos ay hiya hapa-eg ya ma-in karapatan mamo-on. Hatoy allo yabi nin an-omarap ha Diyos nin mamingga ha pawpatel tamo ay impataplag ha babon lotà. 11 Habayti ya mapamingga ay tinalo nin pawpatel banà ha pantolò dayà nin hatoy Oybon Topa ya pinati boy banà ha pamapteg la nin Halità nin Diyos. Hay biyay la ay agla iningaw-enan maski mati hila. 12 Kayà kaganawan anti ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay magtowà. Piro hikawoy anti ha babon lotà boy ha dagat ay magdya-dyà nin masyado, ta hi Satanas ay inomaypà ana bahen komoyo. Masyadoynay pahang na ta tandà nay tampol yaynan ma-lihan nin kapangyariyan banà ha gawgawà nay mangala-et.”

13 Hin na-asikaso nin hatoy dragon ya intapon yayna ha lotà ay kinalimot na baytoy babayi ya nanganak nin lalaki. 14 Piro hatoy babayi ay binyan loway malhay ya pakpak ya emen pakpak nin agila emen ya makalpad nin mako ha powiray dogal. Bayro ya asiwa-en nin lo-ob tatloy ta-on boy kagitnà ta bayro ay agya mapangno nin hatoy otan ya ayin kanayon no alwan hatoy an-ingaten dragon. 15 Hapa-eg hay ginawà nin hatoy otan ay binogahan nan lanom baytoy babayi. Hay imbogah nay lanom ya emen balah ya ma-agoh ay pangi-anol na nin habaytoy babayi. 16 Piro nagpakah ya lotà nin nanambay do ha babayi; hatoy lanom ya emen balah ya imbogah nin habaytoy dragon ay nakamihan nin nan-agoh do ha nagpakah ya lotà. 17 Hapa-eg hatoy dragon ay namahang do ha babayi. Kayà nog-alih ya ta lakwen nan labanan ya kanayon ya aw-inalalak nin hatoy babayi. Hila bayto ay hatoy anhomonol ha pawpanogò nin Diyos boy tapat ha intorò niPangino-on Hisos. 18 Habaytoy dragon ay nireng ha ambay dagat.

13

Hay loway kapapalimoy ayop

1 Hapa-eg do ha dagat ay nakakit akon nilomakat ya kapapalimoy ayop ya ma-in pitoy olo boy ma-in mapò ya hongay. Hay hawhongay na ay ma-in mapò ya korona. Balang olo nin habayto ay nakaholat ya ngalan ya panla-et ha Diyos. 2 Habaytoy ayop ya nakit ko ay emen tigri. Hay bawbitih na ay emen bitin oso boy hay bebey na ay emen bebey liyon. Hapa-eg hay ginawà nin hatoy dragon, hay powirsa na boy katongkolan nan mamo-on boy kapangyariyan nan manohitos ay inggawà na do ha ayop ya kapapalimo. 3 Nakit ko ya bilang nati ya miha ha aw-olo nin habaytoy ayop ta ma-in hogat ya ikamati, piro hinomampat baytoy hogat. Kaganawan tawo ha babon lotà ay nag-ispanta bayro ha ayop ya kapapalimo boy hinomonol hila kona. 4 Hatoy dragon ay hinambawan nin tawtawo banà ha pambi nan kapangyariyan do ha kapapalimoy ayop; hinomamba hila et do ha kapapalimoy ayop, ya wanla, “Ma-in warì makara-eg bayri ha kapapalimoy ayop? Ma-in warì makalaban kona?”

5 Habaytoy kapapalimoy ayop ya ampaghambog boy ampaghalità nin kala-etan ya kontra ha Diyos ay ahè ampangnowen nin Diyos, ta pinayagan nin Diyos ya habaytoy ayop ay mamo-on ha lo-ob nin apatapò boy loway bowan. 6 Kala-etan ya anhalita-en na ya tongkol ha Diyos, boy ha ngalan nin Diyos, kateng ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, boy ha kaganawan ampa-iri bayro. 7 Habaytoy kapapalimoy ayop ay pinayagan nin mangalaban nin nag-in tawtawo nin Diyos boy pinayagan ya et nin talowen na hila. Binyan ya et katongkolan nin mamo-on ha balang lahì, balang lipì, balang klasi nin halità, boy ha balang nasyon. 8 Kaganawan tawoy ampa-iri ha babon lotà ay anhomamba kona, hatoy tawtawo ya hay ngawngalan ay ahè nakaholat ha libro ya an-ingaten libro nin biyay ya pinangiholatan ngawngalan nin tawtawoy binyan biyay ya ayin anggawan. Habaytoy ngawngalan ya anti bayro ha libro ay nakaholat ana pa-ibat hin ahè et pinalsa ya kaganawan. Hay ma-in ikon nin habaytoy libro ay hatoy Oybon Topa ya pinati.

9 “Hay ka-ilangan moyo ay manlengè mahampat nin habayti ya anhalita-en ko. 10 Hay tawoy pipirisowen ay talagan mapiriso. Hay tawoy namatin nanggamit hondang ay mati itaman ha hondang. Ha ombayro, makit ya pagte-eh ha kadya-dya-an boy pantotompel nin nag-in tawtawo nin Diyos.”

11 Hapa-eg, nakakit akoyna et nin kanayon ya kapapalimoy ayop ya nilomwah ya na-ibat ha lalè lotà. Loway hongay na ya emen hongay nin oybon topa. Hay pag-ilgo na ay emen ha pag-i-ilgo nin dragon. 12 Kaganawan kapangyariyan nin hatoy primiron ayop ya kapapalimo ay hiyay ampangigosar. Hay tawtawo ha babon lotà ay ampiliten nan homamba do ha primiron kapapalimoy ayop ya ma-in hogat ya ikamati dayi nin miha ha aw-olo nin habayto, piro hinomampat. 13 Habayti ya ikalwan kapapalimoy ayop ay ampakagawà nin masyadoy pawpapag-ispantawan. Nakapi-aypà yan apoy ya nangibat ha langit. Habaytoy apoy ya in-aypà na ha lotà ay nakit nin tawtawo. 14 Banà ha pawpapag-ispantawan ya impayag kona nin gaw-en na ya nakit nin hatoy primiron kapapalimoy ayop ay naloko nay kaganawan tawo ha babon lotà. Hapa-eg, immanda na ha tawtawo ya manggawà hila nin hambawan lay ribolto nin hatoy primiron kapapalimoy ayop ya nahogatan nin tinabtab hondang piro nabiyay.

15 Habayti ya ikalwan kapapalimoy ayop ay pinayagan nin makab-in inawawen do ha ribolto nin hatoy primiron kapapalimoy ayop. Banà bayro, hay ribolto nin hatoy primiron ayop ay ampakapaghalità boy ampangipapati nin hinoman ya ahè homamba ha riboltoy habayto. 16 Hapa-eg, habayti ya ikalwan kapapalimoy ayop ay pinilit na ya hay kaganawan tawo mag-in manga-aypà boy mangatag-ay ya pagkatawo, mangayaman boy manga-irap, tawtawoy mangalayà boy aw-alilà ay markawan ha wanan gamet o no ahè man ay ha waweng. 17 Hinoman ya ahè napamarka nin ngalan o nomiro nin ngalan nin hatoy primiron kapapalimoy ayop ay ahè ma-arì manaliw ni maglakò.

18 Hay ma-in karonongan ya nangibat ha Diyos ay maka-intindi nin labay totolen nin nomiro nin hatoy kapapalimoy ayop ta habayto ay nomiro nin tawo. Hay nomiro ay anem gato boy anemapò boy anem.

14

Hay oybon topa boy kawkalamo na

1 Hapa-eg, hin nanegteg akoyna et ay nakit koy bakil ya an-ingaten Siyon, boy anti bayron naka-ireng baytoy Oybon Topa kalamo nay magato boy apatapò boy apat ya libo (144,000) katawo. Ha balang waweng nin habaytoy tawtawo ay ma-in nakaholat ya ngalan nin habaytoy Oybon Topa boy ngalan nin Tatay nay Diyos. 2 Hapa-eg, nakalengè ako nin bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habaytoy bosis ay emen tonoy nin lanom ya ampagtata ha behay, boy emen tonoy nin makhaw ya korol, boy emen et tonoy alpa ya antogtogen nin tawtawo. 3 Hatoy magato boy apatapò boy apat ya libo (144,000) katawo ay ampipagkanta nin bayoy kanta. An-omarap hila ha trono nin Diyos, boy do ha apat ya pinalsa ya ma-in biyay, boy do ha mangama-in katongkolan. Ayin kanayon ya makatoto nin hatoy angkantawen la, no alwan hilan bongat baytoy magato boy apatapò boy apat ya libo (144,000) katawo ya timbeh nin hatoy Oybon Topa bayri ha babon lotà. 4 Habayti ya tawtawo ay ahè nakagawà nin kasalanan ha bawbabayi boy aghila nipag-ahawa. Aghila ampakihiyay do ha Oybon Topa maski ayri ya mako. Hila ya timbeh ha kasalanan boy pinilì nin pag-ikon nin Diyos boy pag-ikon nin hatoy Oybon Topa. Hila et ya ka-ona-onawan ha kanayon ya tawtawoy mikalibri. 5 Aghila nakapagtotol nin kabongkokan boy ayin hilan nagawà ya maski anyay kapintasan.

Hay tatloy anghil

6 Hapa-eg, nakakit akoyna et nin kanayon ya anghil ya anlompad ha ogto ha bandan langit. Anti konay Mahampat ya Balità ya ayin angga. Hatoy Mahampat ya Balità ay ibabalità na ha kaganawan tawo ha babon lotà; ha balang nasyon, balang lahì, balang klasin halità, boy ha balang lipì. 7 Inhokaw nay bosis nan naghalità, ya wana, “Hay Diyos ay igalang moyo boy parangalan, ta nilomateng anay pana-on nin panonosga na ha tawtawo. Hambawan moyoy Diyos ya namalsa nin langit, babon lotà, dagat, boy kaganawan ampangibatan nin lanom.”

8 Hapa-eg, hinomonoy ikalwan anghil nin naghalità, ya wana, “Nahirà ana! Masyadoy pagkahirà nin malhay ya siyodad nin Babilonya! Hay gawgawà ha siyodad ya habayto ay panay ka-alayan. Hay tawtawo bayro ay emen babayi ya nama-inom nin alak ya pinanlahing nin tawtawo, taantoro-an lay kanayon nin manggawà ka-alayan nin emen konla.”

9 Hapa-eg, hinomonoy ikatlon anghil ya makhaw ya bosis nin naghalità, ya wana, “Kaganawan hatoy ampipanhomamba bayro ha ayop ya kapapalimo, boy ha ribolto nin habayto, boy napamarka ha waweng la o ha gamet la nin ngalan nin habayto, 10 hay pahang nin Diyos ay kowinta ipa-inom konla nin emen alak. Habaytoy masyadoy pahang nin Diyos ay kowinta mapa-it ya alak ya ibollog ha losa, ta ipa-inom na ha tawtawo ya hay labay totolen ay igwà na hilan padya-dya-an ha apoy boy asopri. Habaytoy pangyayari ay makit nin aw-anghil nin Diyos boy makit nin hatoy Oybon Topa. 11 Ahè ma-anggawan ya ahok nin apoy ya ampama-irap konla. Ayin hilan ka-inawawan ta hay pama-irap konla ay ayin tegen allo yabi banà ha panhomamba la bayro ha kapapalimoy ayop boy ha ribolto nin habayto, boy ha hinoman ya napamarka nin ngalan nin habaytoy ayop.”

12 Kayà hay nag-in tawtawo nin Diyos ay pagte-ehan lay kadya-dya-an ha panhohomonol la ha pawpanogò nin Diyos boy ha pantotompel la koni Pangino-on Hisos.

13 Hapa-eg, nalengè koy bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ya wana, “Iholat mo bayti: pa-ibat hapa-eg, makalmà ya tawtawoy mati nin ma-in pantotompel haPangino-on”.

“Talagan makalmà hila,” wanan Ispirito nin Diyos, “ta makapa-inawa hilayna ha pagsikap lan gomawà nin para ha Diyos, boy ma-in hilan matanggap banà ha kahampatan nin gawgawà la.”

Hay a-alawahanen ha babon lotà

14 Hapa-eg, hin nanegteg akoyna et ay nakakit akon mapotì ya leem ya bayro ay ma-in naka-iknò ya bilang tawo. Habayto ay nakakoronan gintò boy naka-oligtan nin gagapah ya pagkatarem. 15 Hapa-eg, ma-in kanayon ya anghil ya nilomwah nin nangibat ha bali nin Diyos. Hay an-ibolyaw na do ha anti ha leem ya naka-iknò ay ombayri: “Gamiten moyna ya gagapah mo ta pana-on ana para manggapah. Hay a-alawahanen ha babon lotà ay nawotò ana.”

16 Hapa-eg hatoy anti bayro ha leem ya naka-iknò ay ginamit nayna ya gagapah na; inalawah naya-alawahanen ha babon lotà. 17 Mihayna et ya anghil ya nilomwah nin nangibat ha lo-ob bali nin Diyos do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habaytoy anghil ay ma-in itaman nin gagapah ya matarem.

18 Hapa-eg, ma-in nilomway kanayon ya anghil ya nangibat ha altar do ha lo-ob bali nin Diyos. Habaytoy anghil ya ampama-alà ha apoy ay nambolyaw nin naghalità do ha anghil ya ma-in matarem ya gagapah, ya wana, “Gamiten moynay gagapah mo nin mangalawan aw-obas ha babon lotà ta hay aw-obas ay nikawotò ana.” 19 Kayà hatoy anghil, hay gagapah na ay ginamit na ha babon lotà ta inalawah nay aw-obas. Hay inalawah na ay intapon na ha pamehpehan nin aw-obas ya hay labay totolen ay ipatanam nin Diyos ya pahang na ha tawtawoy kontra kona. 20 Hatoy pamehpehan ay anti ha likol nin siyodad. Hapa-eg, pinehpeh baytoy aw-obas. Hay habaw ya nilomwah ya ayin kanayon no alwan dayà nin hatoy in-alimbawà ha aw-obas ay nandanoh nin inomabot ha tatlonggato boy lowampò ya kilomitroy dayò boy mihay mitro boy kagitnà ya lalè.

15

Hay pamadya-dyà ya gitan nin pitoy anghil

1 Hapa-eg, nakakit akon kanayon ya masyadoy papag-ispantawan ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Ma-in bayron pitoy anghil ya balang miha konla ay ma-in gitan ya pamadya-dyà nin tawtawo ha babon lotà. Habayti ya pamadya-dyà ya kalalampohan pahang nin Diyos ya iparosa na ha tawtawo.

2 Hapa-eg, nakit ko et bayro ya bilang salaming ya emen kalawang dagat boy ma-in lamoy apoy. Nakit ko et baytoy tawtawo ya nakatalo do ha kapapalimoy ayop boy ha ribolto nin habayto, boy habaytoy tawtawo ay ahè napatalon napamarka nin nomiron ngalan nin habayto. Hila baytoy tawtawo ay anti ha dani nin hatoy salaming ya emen kalawang dagat boy ma-in hilan alpa ya anggamiten nin panogtog ya inggawà konla nin Diyos. 3 Ampipagkanta hila ya hay angkantawen la ay kanta ni Moysis ya magsisirbi nin Diyos boy kanta nin hatoy Oybon Topa. Ombayri ya kanta la:

“Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, kaganawan gawà mo ay ahè mapantayan boy kapapa-ispanta. Hika ya Arì ha kaganawan nasyon. Kaganawan pamamaraan mo ay matoynong boy tamà. 4 Kaganawan tawo ay anggomalang komo boy ampambin dangal ha ngalan mo. Ayin kanayon ya ayin kapintasan no alwan hikan bongat, Pangino-on. Kaganawan tawo ha balang nasyon ay mako komo; homamba hila komo ta nipatnag konla ya kahampatan nin gawgawà mo.”

5 Hin nayarì bayto ay nakit ko ya do ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ay nalo-atan ya bali nin Diyos, boy ha lo-ob nin habayto ay nakit ko ya pinangigwa-an nin kasondo-an nin Diyos ha tawtawo. 6 Ha bali nin Diyos ay ma-in nilomwah ya pitoy anghil ya ma-in kakayawan nin mambin pitoy klasin pamadya-dyà ha tawtawo ha babon lotà. Hay hawholot nin habaytoy aw-anghil ay maganday klasin doloy mapotì boy hay balabal ya nakabelebel ha nebneb la ay gintò. 7 Hapa-eg miha do ha apat ya pinalsa ya ma-in biyay ay nambi ha balang miha do ha pitoy anghil nin yawong ya gintò ya ponò nin pahang nin Diyos ya angkabiyay anggan makakanoman. 8 Hatoy bali nin Diyos ay napnò nin ahok ya nangibat ha kagandawan kahawangan boy ha kapangyariyan nin Diyos. Ayin makapahok bayro anggan ahè malabah baytoy pitoy bagay yapamadya-dyà ya anggitan nin hatoy pitoy anghil.

16

Hay pitoy yawong ya hay laman ay pahang nin Diyos

1 Hapa-eg, nakalengè akon pagkahokaw bosis ya ampangibat do ha bali nin Diyos ya ombayri ya pagkahalità do ha pitoy anghil: “Manigè kawo ta hay laman nin haba-in ya pitoy yawong ya ma-in pahang nin Diyos ay ibollog moyo ha babon lotà!”

2 Kayà nanigè baytoy primiron anghil ta hay laman nin yawong na ay imbollog na ha lotà. Banà bayro, hay tawtawo ya hinomamba do ha ribolto nin hatoy kapapalimoy ayop boy napamarka nin ngalan nin habayto ay nagkama-in kating ya kapaparami-il boy pagka-aplì.

3 Hapa-eg hay ikalwan anghil ay nangibollog ha dagat nin laman yawong na. Ha pangyayari ya habayto, hay lanom ay nag-in emen dayà nin tawoy nati. Kayà kaganawan angkabiyay ya anti bayro ha dagat ay nikati.

4 Hay ikatlon anghil, hay laman nin yawong na ay imbollog na ha lanom nin bawbalah boy ha hawhobol. Kayà hay lawlanom bayro ay nag-in dayà.

5 Hapa-eg hay anghil ya ampakaba-alà ha lanom ay nalengè koy naghalità, ya wana,

“Pangino-on Diyos, hikan bongat ya ayin kapintasan. Hika ay angkabiyay pa-ibat hin hato anggan hapa-eg. Tamà bayti ya pamarosa mo ha tawtawo, 6 ta pinaraya-an lan pinati ya tawtawo mo kateng pawpropita mo. Kayà bagay itaman konla hapa-eg ya binyan mo hila nin dayà ya inomen la.”

7 Hapa-eg, nakalengè ako nin ampaghalità ya hay bosis ay ampangibat ha altar, ya wana,

“Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan, talagan matoynong boy tamà ya pamarosa mo ha tawtawo.”

8 Hapa-eg hatoy ika-apat anghil, hay laman nin yawong na ay imbollog na ha allo emen omamot masyado ta pannangnang nin tawtawo. 9 Ha masyadoy ka-amotan ay nanangnang ya tawtawo. Piro imbis maghehe hila ta halibokotan lay kasalanan la boy poriyen lay Diyos ay kala-etan ya hinalità la ha ngalan nin Diyos ya makapangyayari ninmamadya-dyà konla.

10 Hapa-eg hay ikaliman anghil, hay laman nin yawong na ay imbollog na ha trono nin hatoy kapapalimoy ayop. Kayà dinomeglem ya ka-ari-an nin habaytoy ayop. Hay anti bayroy tawtawoy ampadya-dya-an ay ampipangyat nin labì banà ha kakhitan. 11 Piro agla pinaghehean ya panggawà la nin kala-etan, no alwan hay Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na ay lalò lan pinaghalita-an nin kala-etan banà ha ka-irapan ya andanasen la, boy banà ha hakit nin kawkating ya dinomapò konla.

12 Hapa-eg hay ika-anem anghil, hay laman nin yawong na ay imbollog na ha malhay ya balah ya an-ingaten Iyopratis. Kayà habaytoy balah ay kinomlang ta handà pagdanan nin aw-arì ya mika-ibat ha dogal ha bandan baytan. 13 Hapa-eg, nakakit akon tatloy mala-et ya ispirito ya hay klasi ay emen pawpahingà. Hay miha ay anlomwah ha bebey nin hatoy dragon; hay miha ay anlomwah ha bebey nin hatoy primiron kapapalimoy ayop; hay miha ay anlomwah ha bebey nin alwan peteg propita ya ayin kanayon no alwan hatoy ikalwan ayop ya kapapalimo. 14 Habayti ya tatloy mangala-et ya ispirito ya dawdimonyo ay ampakagawà nin pawpapag-ispantawan. Anlakwen lay kaganawan arì ha babon lotà ta tiponen la hila para ha labanan ya mangyari ha allon pamarosa nin Pinakamakapangyariyan ya Diyos.

15 “Manlengè kawo,” wani Apo Hisos. “Hay panlomateng ko ay emen ha panlomateng nin mananakaw ya ahè tandà no makano ya manakaw. Makalmà ya tawoy ahè angkatoloy ha pangangantì na kongko, boy hay ihoholot na ay nakahandà ha dani na. Ha ombayro ay agya mipareng-ey nin emen ha tawoy lo-hok.”

16 Hapa-eg hay aw-arì ay nilako nin hatoy mangala-et ya aw-ispirito, ta tinipon hila ha dogal ya an-ingaten Armagidon ha halità Hibriyo.

17 Hapa-eg hay ikapiton anghil, hay laman nin yawong na ay imbollog na ha angin, boy ma-in akon nalengè ya pagkahokaw bosis ya ampangibat ha trono ha bali nin Diyos. Ombayri ya hinalità: “Nayarì ana!” 18 Hapa-eg, nangilat, ma-in makhaw ya telek, nangorol, boy nanlayon nin pagkahokaw. Ha kaganawan layon pa-ibat hin pinalsa ya tawtawo ay habaytina ya pinakamakhaw. 19 Hay malhay ya siyodad ay nangapihihiyay ha tatloy parti, boy hay sawsiyodad ha nawnasyon ay nangahihirà. Hay kala-etan nin habaytoy malhay ya siyodad nin Babilonya ay ahè niliwawan nin Diyos. Kayà habayto ay ahè nakalibri ha parosa nin Diyos banà ha masyadoy pahang na bayro. 20 Kaganawan isla ha dagat ay nika-anam boy hay bawbakil ay agana makit. 21 Hay in-oran ay mangalhay ya yilo ya hay biyat ay mangalimampò ya kilo. Kayà hay tawtawo ay ampaghalità nin kala-etan ha Diyos banà ha masyadoy kadya-dya-an ya andanasen la ta kapapalimo bayto ya angkatata konla.

17

Hay mala-et ya babayi

1 Hapa-eg hay miha do ha pitoy anghil ya ma-in gitan mihay yawong ay napakarani kongko ta naghalità, ya wana, “Mako ka bayri ta ipakit ko komo ya kaparosawan nin babayi ya bantog ha kapotawan. Hay kahologan nin habaytoy babayi ay malhay ya siyodad ya anti ha dani nin malakè ya balah. 2 Hay kawkalalaki na ay aw-arì ha babon lotà. Habaytoy manga-alay ya gawgawà na ay kowinta alak ya impa-inom nan pinanlahing nin tawtawoy ampa-iri ha babon lotà.”

3 Hapa-eg ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos ay gintan ako nin hatoy anghil ha powiray dogal. Nakakit ako bayro nin babayi ya nakahakay ha ma-orit ya ayop ya hay nawini ay ma-in nakaholat ya ngawngalan ya pawpanla-et ha Diyos. Hay olo nin habaytoy ayop ay pito boy hay hongay ay mapò. 4 Hay holot nin habaytoy babayi ya nakahakay bayro ay kolor obi boy ma-orit. Hay aw-alahas ha nawini na ay gawgintò, manga-alagà ya bawbato, boy pawpirlas. Oligtan nay losa ya gintò ya ponò nin kala-etan boy karemekan gawgawà nin pamakilalaki na. 5 Hay waweng na ay ma-in nakaholat ya ngalan ya maldeg ya labay totolen. Ombayri ya nakaholat: “Hay malhay ya siyodad nin Babilonya ay kowinta nanay nin ampangibatan nin kaganawan pamakilalaki boy kaganawan klasin ka-alayan boy karemekan ya anggaw-en nin tawtawo ha babon lotà.” 6 Nakit ko ya habaytoy babayi ay lahing ha dayà nin pinatipati ya tawtawo nin Diyos, hatoy pinati nin banà ha pamapteg nin pantotompel la koni Pangino-on Hisos.

Hay ispanta ko hin nakit ko ya. 7 Piro hinalità kongko nin hatoy anghil, “Antà ampag-ispanta ka?” wana. “Ipalinaw ko komo ya kahologan nin hatoy babayi boy hatoy anhakyan nay kapapalimoy ayop ya pitoy olo boy mapò ya hongay. 8 Hatoy kapapalimoy ayop ya nakit mo ay anti pon ha babon lotà biha na-alih. Piro lomwah yan oman nin ma-ibat ha dogal ya ayin anggay kalale-an. Panlomwah na ay mipalako ya ha impirno ya kaparosawan. Hay tawtawo ha babon lotà ay mipag-ispanta ha makit la baytoy kapapalimoy ayop, ta anti pon bayto ha babon lotà biha ya na-alih piro lomwah yan oman. Ha libroy pinangiholatan ngawngalan nin tawtawoy binyan biyay ya ayin anggawan, hatoy hinolat ana pa-ibat et hin biha pinalsa ya babon lotà, hay ngawngalan nin habaytoy tawtawoy mipag-ispanta ay ahè nakaholat ha libroy habayto.

9 “Ayin maka-intindi nin kahologan nin habayti no ayin yan karonongan boy pangingintindi. Hay labay totolen nin pitoy olo nin hatoy kapapalimoy ayop ay pitoy bakil ya ampikno-an nin hatoy babayi. 10 Hay kahologan et nin hatoy pitoy olo ay pitoy arì. Hay lima bayro ha aw-arì ay nati ana. Hay miha ay kasalokoyan nin ampamo-on. Hay miha ay ahè et nag-ompisan mamo-on boy ampalatngen et. Panlomateng na ay kadodomalì yan bongat nin mamo-on. 11 Hatoy kapapalimoy ayop ya anti pon ha babon lotà biha na-alih ay hiya ya ikawaloy arì, piro kalamo ya do ha pitoy arì. Hiya ay mipalako ha impirno ya kaparosawan.

12 “Hapa-eg hatoy mapò ya hongay ya nakit mo, hay mapò ya arì ya kahologan nin habayto ay ahè et nag-ompisan mamo-on. Hatoy mapò ya mag-arì kateng hatoy kapapalimoy ayop ay biyan katongkolan mamo-on nin amò bongat ya pana-on. 13 Mimihay hangad nin hatoy mapò ya arì. Hay kapangyariyan la boy katongkolan la ay igwà la ha hilong kapangyariyan nin hatoy kapapalimoy ayop. 14 Lomaban hila do ha Oybon Topa piro talowen hila nin hatoy Oybon Topa, ta hiyay Pangino-on nin kaganawan ampangino-onen boy Arì ya nin kaganawan ampipag-arì. Kalamo na ha pananalo na ay hatoy tawtawoy iningat na nin para pag-ikon na. Hila ya pinilì na boy hila ay tapat nin anhomonol kona.”

15 Hinalità et kongko nin hatoy anghil, ya wana, “Hatoy nakit moy bawbalah ha dani nin ampikno-an nin hatoy babayi ya pota, hay kahologan nin habayto ay tawtawoy ahè mangakabilang, nawnasyon, boy hari-harì ya halità. 16 Hatoy nakit moy kapapalimoy ayop boy hatoy mapò ya hongay ay mag-inakit bayro ha babayi ya pota. Ayowen la kona ya kawkamama-in na ta alihan la yay lo-hok. Alwan bongat nin habayto ya gaw-en la kona, no alwan kona-en lay laman na boy po-olan la ya. 17 Pinangyari konla nin Diyos ya ombayro ta impabalay konla nin Diyos ya gaw-en lay kalabayan nin Diyos. Ha ombayro ay mangapimimiha hila nin pag-i-ihip nin hay kapangyariyan la ay igwà la ha hilong kapangyariyan nin hatoy kapapalimoy ayop angga ha mangyari ana baytoy hawhalità nin Diyos.

18 “Hapa-eg hato itaman ya babayi ya nakit mo, hay kahologan nin habayto ay hatoy malhay ya siyodad ya makapangyayari ha aw-arì ha babon lotà.”

18

Hay pagkahirà siyodad nin Babilonya

1 Hin nayarì bayto ay nakakit akon kanayon ya anghil ya ampag-aypà ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habaytoy anghil ay ma-in masyadoy kapangyariyan boy hay babon lotà ay nahawangan nin masyadoy kahawangan na. 2 Nambo-angaw yan naghalità, ya wana, “Nahirà ana! Hay malhay ya siyodad nin Babilonya ay nahirà ana! Ampa-iriyan ana hapa-eg nin dawdimonyo boy mangala-et ya aw-ispirito. Habayto hapa-eg ya siyodad ay kama-inan ana nin kaganawan klasin manokmanok ya katowà boy maremek. 3 Habaytoy siyodad ya kowinta babayi ya pota ya ma-in kagagaw-an ha tawtawo ha kaganawan nasyon nin manggawà nin kala-etan ya bilang ha anggaw-en na ya kowinta alak ya impa-inom na konla. Hay aw-arì ha babon lotà ay namabayi kona, boy hay mawmagninigosyo ay niyomaman nin banà ha ka-alayan nin gawgawà na.”

4 Hapa-eg, nakalengè akoyna et nin ampag-ilgo ya hay bosis ay ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, ya wana,

“Hikawoy tawtawo ko, mog-alih kawo ha siyodad ya haba-in ya kowinta mala-et ya babayi emen agkawo makapaki-emen kona nin manggawà kawkasalanan, boy emen agna kawo makalamo nin parosawan. 5 No pibabantowen ya kawkala-etan ya nagawà na ay mi-abot anggan langit banà ha kalak-an kasalanan ya nagawà na, boy ahè angkaliwawan nin Diyos baytoy kawkala-etan na. 6 No pangnoy pamadya-dyà na ay ombayro itaman ya pamadya-dyà kona, piro dobli ya pamadya-dyà ya gaw-en kona nin banà ha gawgawà na. No pangno kadya-dyà ya impadya-dyà nay kowinta matapang ya alak ya impa-inom na ay dobliyen ya katapangan ya ipa-inom kona. 7 Nagpasasà ya boy nagmalhay. Hay ka-eteban nin habayto ay kadya-dya-an boy kalele-an ya ipatanam kona, ta hay anhalita-en na ha sarili na ay ombayri: ‘Hiko ay rayna boy alwa kon bawo. Maski makakano ay agko lomelè!’ 8 Banà ta ombayroy anti ha ihip na, ha mihay allo, lomateng konay pamadya-dyà ya masakit, kalele-an, bitil, boy apoy ya mangapò kona; ta makapangyariyan ya Pangino-on Diyos ya mamarosa kona.”

9 Hay aw-arì ha babon lotà ya namabayi kona boy nanggawà nin ka-alayan kona ay mipanangih nin mi-a-anito pamakakit la nin ampan-ahok baytoy babayi ya ayin kanayon no alwan hatoy siyodad nin Babilonya ya angkapo-olan. 10 Pa-iri hila ha marayò nin mamatag, ta angkalimo hilan maramay ha kaparosawan ya danasen nin habaytoy babayi, ya wanla, “Kapapakereh ya nangyari bahen ha malhay boy makapangyariyan ya siyodad nin Babilonya! Ha mihay oras bongat ay nangyari ya kaparosawan!”

11 Hay nawnigosyanti ha babon lotà ay mipanangih nin mi-a-anito banà bayro ha siyodad ya habayto, ta ayin anan manaliw nin lawlakò la. 12 Ayin anan manaliw nin lawlakò lay gawgintò, pawpilak, ma-alagà ya bawbato, pawpirlas, maganday klasin dawdoloy mapotì, kawkolor obi, sida boy kawkolor ma-orit, kaganawan klasin kayoy mabangoh, kaganawan yarì ha kahika, boy kaganawan bagay ya yarì ha kawkayoy ma-alagà, tangsò, pahak, boy marmol. 13 Ayin anan manaliw nin lawlakò lay kanila, pampalahap nin pamamangan, kamanyang, mira, boy kanayon et ya bagay ya mabangoh no ampo-olan, boy lawlakò lay alak, asiti, arina, trigo, bawbakà, tawtopa, kawkabayo, kawkarwahi, boy ayin anan manaliw nin an-ilakò ya tawtawo. 14 Hatoy nawnigosyanti ay ombayri ya halita-en la do ha babayi ya ayin kanayon no alwan hatoy siyodad:

“Kaganawan bagay ya anhangaren mo ay ayin ana boy hay kayamanan mo kateng kagandawan mo ay ahè ana makit oman!”

15 Habaytoy mawmagninigosyo ya binanggit ya nipanyomaman nin banà bayro ha siyodad ay mireng ha marayò nin mamatag. Angkalimo hilan pakarani ta maka maramay hila ha kadya-dya-an ya an-iparosa bayro ha siyodad. Habaytoy nipanyomaman ay mipanangih nin mi-a-anito, ya wanla,

16 “Kapapakereh ya nangyari bahen ha malhay ya siyodad ya kowinta babayi ya mala-et. Hin hato, hay holot na ay mangabli ya dawdolo ya mapotì boy kolor obi boy ma-orit. Hay aw-adorno na ay gawgintò, manga-alagà ya bawbato, boy pawpirlas. 17 Piro ha mihay oras bongat, kaganawan hatoy kayamanan ay nahirà!”

Hay kaganawan kapitan nin hawhahakyan ha dagat kateng pawpasahiro boy tawtripolanti nin hahakyan pandagat kateng hatoy ma-in kapanikapan ha dagat ay mireng ha marayò nin mamatag. 18 Man-angaw hilay mamatag bayro ha ampan-ahok ya siyodad ya angkapo-olan, ya wanla,

“Warì ma-in makapantay bahen ha malhay ya siyodad?”

19 Ha kalele-an la, hay olo la ay boroboran la nin aboh, boy manangih hila nin mi-a-anito, ya wanla,

“Kapapakereh ya nangyari ha malhay ya siyodad. Hay nawnigosyanti ya mangama-in sarilin bawbarko ay nipanyomaman ya hay kayamanan la ay na-ibat ha siyodad ya haba-in. Piro ha mihay oras bongat ay nahirà ya kaganawan anti bahen!”

20 Hikawo bahen ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos, magtowà kawo ha nangyari ha siyodad ya haba-in. Magtowà kawoy nag-in tawtawo nin Diyos kateng hikawoy hawhogò na boy hikawoy pawpropita na, ta banà ha ginawà komoyo nin haba-in ya siyodad ay pinarosawan ba-in nin Diyos.

21 Hapa-eg, ma-in makhaw ya anghil ya nanapwat nin bato ya emen gigilingan ya malhay, biha na impakatapon ha dagat, ya wana,

“Ombayro ya mangyari ha malhay ya siyodad nin Babilonya ta talagan mahirà ba-in boy agana makit oman. 22 Haba-in ya siyodad ay agana pakaleng-an nin togtog ya gawà nin manonogtog nin alpa, palahota, boy tamboyok; boy agana pakaleng-an kawkanta nin mawmagkakanta; boy haba-in ya siyodad ay agana pakakitan nin hari-harì ya klasin trabaho; boy agana pakaleng-an tawtonoy nin ampipambayo. 23 Haba-in ya siyodad ay agana mahawangan oman nin maski anyay klasin ma-arì makab-in hawang; boy agana pakaleng-an oman pamige-gè nin bayon kahal. Hay nawnigosyanti bahen ha siyodad ay bantog ha babon lotà. Angkagayoma nay kaganawan nasyon; kayà angkaha-ol na hila.”

24 Ombahen ya ginawà ha siyodad ya haba-in ta bahen nantolò ya dayà nin pawpropitay pinati boy hatoy nag-in tawtawo nin Diyos. Kaganawan pinati ha babon lotà ay haba-in ya ma-in kagagaw-an.

19

Pamomori ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos

1 Hin nayarì bayto ay nakalengè ako nin makhaw ya bosis ya ampangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habayto ay emen pagkalalakè tawoy ampangibolyaw nin ombayri:

“Poriyen ya Pangino-on tamon Diyos! Hay kalibriyan, pamomori, boy kapangyariyan ay anti ha Diyos tamo. 2 Matoynong boy tamà ya panonosga na. Sinintinsyawan nay malhay ya siyodad nin Babilonya ya kowinta babayi ya pota, ta banà ha pamakilalaki na ayniloma-et ya babon lotà. Pinarosawan ya nin Diyos ta hiyay ma-in kagagaw-an nin pagkamati nin mawmagsisirbi ha Diyos.”

3 Imbolyaw layna et ya ombayri:

“Poriyen ya Pangino-on Diyos! Banà ha pamo-ol nin haba-in ya siyodad, hay ahok ay mamalako ha tag-ay anggan makakanoman.”

4 Hapa-eg, hatoy lowampò boy apat ya ma-in katongkolan kateng hatoy apat ya pinalsa ya ma-in biyay ay nipanlokob nin hinomamba ha Diyos ya naka-iknò ha trono, ya wanla,

“Amin! Poriyen ya Pangino-on Diyos!”

5 Hapa-eg, ma-in akon nalengè ya ampaghalità ya hay bosis ay ampangibat ha trono nin Diyos, ya wana,

“Hikawoy kaganawan magsisirbi nin Diyos tamo, boy hikawoy ampipanggomalang kona, mag-in ha pinakama-aypà boy mag-in ha pinakamatag-ay ya pagkatawo, poriyen moyo ya Diyos tamo!”

6 Hapa-eg, nakalengè ako nin emen pagkalalakè tawoy sabaysabay nag-ilgo. Hay bawbosis ay emen tonoy nin lanom ya ampagtata ha behay boy emen tonoy nin makhaw ya korol, ya wanla,

“Poriyen ya Pangino-on Diyos! Hay Pinakamakapangyariyan ya Diyos ya Pangino-on tamo ay ampamo-on. 7 Dapat tamon magtowà boy pakaliga boy poriyen tamo ya, ta pana-on anan pagkahal nin hatoy Oybon Topa, boy hay kakahal na ay nakahandà ana. 8 Pinaholotan ana nin maganday klasin doloy angkomintab ha kapoti-an.”

Hay kahologan nin pagkapopotì dolo ay mangahampat ya gawgawà nin hatoy nag-in tawtawo nin Diyos.

9 Hapa-eg, hinalità kongko nin anghil, “Iholat mo bayti,” wana. “Makalmà ya tawtawoy nakombida ha malhay ya handa-an ha kahal nin hatoy Oybon Topa.” Hinalità et nin hatoy anghil, “Habayti ya peteg ya hawhalità nin Diyos.”

10 Hapa-eg, nanlokob ako ha arapan nin hatoy anghil ta homamba ko kona. Piro hina-ad na ko, ya wana, “Agmo ko hambawan ta hiko ay kapariho mon magsisirbi ha Diyos nin bilang ombahen ha pawpatel mo ya ampamapteg nin tongkol koni Apo Hisos. Diyos ya hambawan mo!” Kaganawan ampipamapteg nin tongkol koni Apo Hisos ay Ispirito nin Diyos ya ampangitorò konla no anyay dapat lan halita-en.

Hay nakahakay ha kabayoy mapotì

11 Hapa-eg, nakit koy nakalo-at ya katatag-ayan ya kama-inan nin Diyos. Bayro ay ma-in akon nakit ya kabayoy mapotì. Hay nakahakay bayro ay hatoy an-ingaten Mapahimala-an boy Tapat ta matoynong ya gawgawà na ha panonosga na boy pamakigira na. 12 Hay mata na ay emen deket apoy, boy malakè ya korona ha olo na. Nakaholat kona ya ngalan ya ayin kanayon ya magtandà nin labay totolen no alwan mismon hiya. 13 Hay holot na ay napnò nin dayà, boy hay ngalan ya an-i-ingat kona ay Halità nin Diyos. 14 Anhonowen ya nin malakè ya hondalò ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Nakahakay hila simpri ha kawkabayoy mangapotì boy hay hawholot la ay maganday klasin doloy mapotì. 15 Ma-in matarem ya hondang ya anlomwah ha bebey nin hatoy nakahakay ha kabayoy mapotì. Habaytoy gamiten nan pamatalo ha kaganawan nasyon ha babon lotà. Masyadoy higpit nin pamomo-on na konla, boy ipakit na konla no pangno kahigpit ya pamahang nin Diyos ya Pinakamakapangyariyan. Hiya ya mamarosa konla nin emen ha tawoy ampamehpeh nin bawbongan obas. 16 Hay holot na boy hay pa-a na ay ma-in nakaholat ya ngalan ya ombayri: “Arì nin kaganawan ampipag-arì boy Pangino-on nin kaganawan ampangino-onen.”

17 Hapa-eg, nakakit akon anghil ya naka-ireng ha allo. Binolyawan nay kaganawan manokmanok ya ampipanlompad, ya wana, “Mako kawo bayrin mititipon ha malhay ya handà ya inhandà nin Diyos. 18 Mako kawo bayri ta kona-en moyoy laman nin aw-arì, hawhiniral, boy hawhondalò. Kona-en moyo et ya laman nin kawkabayo kateng hawhakay nin habayto. Kona-en moyoy laman nin kaganawan, alilà boy alwan alilà, manga-aypà boy mangatag-ay ya pagkatawo.”

19 Hapa-eg, nakit ko ya hatoy kapapalimoy ayop ay nakitipon ha aw-arì ha babon lotà kateng kaganawan hondalò lay malakè. Nititipon hilan lomaban do ha nakahakay ha kabayoy mapotì boy ha hawhondalò nin habayto. 20 Hatoy primiron ayop ya kapapalimo ay narakep kateng hatoy kapapalimo et ya ayop ya ayin kanayon no alwan hatoy alwan peteg propita ya ampakagawà nin pawpapag-ispantawan no kalamo na baytoy primiron ayop. Habaytoy pawpapag-ispantawan ya ginawà na ya pinanloko na nin kaganawan tawoy napamarka nin marka nin hatoy kapapalimoy ayop boy ampipanhomamba ha ribolto na. Hapa-eg habaytoy loway ayop ay angkabiyay ya intapon ha manliyobliyob ya deket apoy asopri ya emen kalawang dagat. 21 Hay hawhondalò nin hatoy loway kapapalimoy ayop ay pinati nin hatoy nakahakay ha kabayoy mapotì. Hay ginamit nan pinamati ay hatoy hondang ya anlomwah ha bebey na. Hapa-eg, hay mawmanokmanok ay nipaghawà nin nangnà bawbangkay nin habaytoy hawhondalò.

20

Maliboy ta-on

1 Hapa-eg, ma-in akon nakit ya mihay anghil ya ampag-aypà ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Oligtan nay mihay malhay ya tikalà kateng sosì nin poltan palako ha dogal ya ayin anggay kalale-an. 2 Dinakep na baytoy dragon biha na binalol. Habaytoy dragon ay ayin kanayon no alwan hatoy mato-an otan ya hi Satanas ya Dyablo. Hiya ay nakabalol nin lo-ob maliboy ta-on. 3 Hatoy anghil ay intapon na hi Satanas do ha dogal ya ayin anggay kalale-an biha na hinar-an, boy hay pinanarà na nin habayto ay impadtah na emen ahè malo-atan. Ha ombayro, hi Satanas ay ahè makaloko nin tawtawo ha nawnasyon nin lo-ob maliboy ta-on. Pangalabah nin maliboy ta-on, hi Satanas ay ka-ilangan palwahan nin amò ya pana-on.

4 Hapa-eg, nakakit ako nin tawtrono ya hay naka-iknò bayro ay binyan nin karapatan manosga nin tawtawo. Hay nakit ko et ay kawkalolowa nin tawtawoy pinati nin banà ha pamapteg la nin tongkol koni Pangino-on Hisos boy pangi-aral la nin Halità nin Diyos. Hila bayto ay ahè nipanhomamba do ha kapapalimoy ayop o ha ribolto nin habayto. Hay waweng la o gamet la ay agla impamarkawan nin markan habaytoy kapapalimoy ayop. Habaytoy tawtawo ay biniyay oman ta mamo-on hila nin lo-ob maliboy ta-on kalamo la hi Pangino-on Hisokristo. 5 Hay pamiyay oman konla ay habaytoy ka-ona-onawan pamiyay oman nin tawtawoy nikati. Hay kanayon ya nikati ay ahè biyayen oman anggan ahè malabah ya maliboy ta-on. 6 Hay makalamo do ha ka-ona-onawan biyayen oman ay makalmà boy hila ay ginawà nin Diyos nin ayin kapintasan. Aghilayna mapalamo ha tawtawoy mipalako ha ayin anggay kaparosawan ya an-ingaten ikalwan kamatyan. Hila ay pawparì nin Diyos boy ni Pangino-on Hisokristo. Mamo-on hila nin maliboy ta-on nin kalamo ni Pangino-on Hisokristo.

Hay pagkatalo ni Satanas

7 Pangalabah nin maliboy ta-on, hi Satanas ay palwahan. 8 Lomwah ya pon bayro ha pinangipirisowan kona, ta hay gaw-en na ay lokowen nay Gog boy Magog ya hay labay totolen ay tawtawo ha kaganawan nasyon ha apat ya parti nin babon lotà. Tiponen hila ni Satanas ta kalamowen na hilan makilaban ha Diyos. Hay kalak-an la ay bilang kalakè kapati-an ha ambay dagat. 9 Mikakatak hila ha babon lotà ta palibotan lay siyodad ya anlabiyen nin Diyos, hatoy siyodad ha kama-inan nin hatoy nag-in tawtawo na. Piro ma-in apoy ya mag-aypà ya mangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos ta habaytoy apoy ya mangapò konla. 10 Hapa-eg hi Satanas ya nanloko konla ay itapon ha manliyobliyob ya deket nin apoy asopri ya emen kalawang dagat. Habayto simpri ya dogal ya pinangitaponan nin hatoy kapapalimoy ayop kateng hatoy alwan peteg propita. Bayro hila pa-irapan allo yabi anggan makakanoman.

Kalalampohan panonosga

11 Hapa-eg, nakit koy malhay ya mapotì ya trono boy hatoy naka-iknò bayro. Hay langit boy lotà ay napanew ha arapan na boy agana makit. 12 Ha arapan nin habaytoy trono ay nakit koy naka-ireng ya nikati hin hato, mag-in mangalhay ya pagkatawo boy alwa. Ma-in lawlibroy nilo-atan kateng hatoy libroy an-ingaten libro nin biyay ya pinangiholatan ngawngalan nin tawtawoy binyan biyay ya ayin anggawan. Bayro ha lawlibro ay nakaholat ya gawgawà nin tawtawo hin angkabiyay hila ha babon lotà. Habaytoy gawgawà la ya nakaholat ya panosgawan konla. 13 Hapa-eg hatoy nikati ha dagat kateng ha lotà ya hay kawkalolowa ay anti ha an-ingaten Hadis ya dogal nin nikati ay nipanlomwah. Balang miha konla ay hinosgawan kompormi ha ginawà la hin angkabiyay hila ha babon lotà. 14 Hapa-eg hay kamatyan boy hatoy an-ingaten Hadis ya dogal nin nikati ay intapon ha manliyobliyob ya deket apoy ya emen kalawang dagat. Habayti ya an-ingaten ikalwan kamatyan. 15 Hinoman ya hay ngalan na ay ahè nakaholat ha libroy an-ingaten libro nin biyay ya pinangiholatan ngawngalan nin tawtawoy ma-in biyay ya ayin anggawan ay intapon ha manliyobliyob ya deket apoy ya emen kalawang dagat.

21

Hay bayoy langit boy bayoy lotà

1 Hapa-eg, nakit koy bayoy langit boy bayoy lotà ta hatoy primiron langit boy primiron lotà ay napanew ana boy kateng dagat ay ayin ana. 2 Nakit ko ya masagradoy siyodad ya ayin kanayon no alwan hay nangibat ha Diyos ya bayoy Hirosalim ya ampag-aypà ya nangibat ha katatag-ayan ha kama-inan nin Diyos. Habaytoy siyodad ay emen ha ikakahal ya babayi ya nakaholot nin pagkaganda ta handà homakbat ha lalaki ya pagkakahal na. 3 Hapa-eg, ma-in akon nalengè ya pagkahokaw nin bosis ya ampangibat ha trono, ya wana, “Hapa-eg hay Diyos ay pa-iri ana ha tawtawo. Pa-iri yaynan kalamo la ta hila ay pagtawo nayna. Hay mismon Diyos ay makalamo layna nin pirmiyan boy hiya ay mag-in Diyos la. 4 Ponahan nay lawlowà la, ayin anan kamatyan, ayin anan kalele-an, ayin anan man-angaw, boy ayin anan tanamen ya hakit ta hay kaganawan bagay hin hato ay nalabah ana.”

5 Hapa-eg hatoy naka-iknò ha trono ay naghalità, ya wana, “Hapa-eg ay bayowen koy kaganawan bagay!” Hinalità na et kongko, “Iholat mo bayti ya malengè mo, ta habayti ya hawhalità ay ma-asawan boy peteg.” 6 Ombayri et ya hinalità na kongko: “Kaganawan bagay ay nayarì ana. Biha nagkama-in nin kaganawan bagay, hiko ay hikoyna. Ayin akon pinangibatan boy ayin anggawan. Hinoman ya angka-angan ay pa-inomen ko nin anhombol ya lanom ya ampakab-in biyay ya ayin anggawan boy agko ipabayaran kona. 7 Habayto ay tanggapen nin hatoy ma-in pananalo. Hiko ay pagDiyos la boy hila itaman ay pag-anak ko. 8 Piro ka-i-ingaloy mangyari ha mangatalaw ya ayin pamahimalà ha Diyos, alwan tapat, mapanggawà ka-alayan, mapamatin tawo, mamakilalaki o mamabayi, mawmagkokolam, mawmapanhomamba ha alwan peteg diyos, boy kaganawan mangabongkok. Hila ay igwà ha manliyobliyob ya deket nin apoy asopri ya emen kalawang dagat. Habaytoy ikalwan kamatyan.”

Hay bayoy Hirosalim

9 Hapa-eg, ma-in pitoy anghil ya balang miha konla ay ma-in gitan ya yawong ya hay laman nin balang yawong ay kalalampohan pawpamadya-dyà. Miha do ha pitoy anghil ay napakarani kongko ta naghalità, ya wana, “Mako ka bayri ta ipakit ko komo ya kakahal nin hatoy Oybon Topa.” 10 Ha panggogomawà nin Ispirito nin Diyos, habaytoy anghil ay nantan kongko ha malhay ya pagkatatag-ay bakil. Impakit na kongko ya masagradoy siyodad ya ayin kanayon no alwan Hirosalim ya ampag-aypà nin nangibat ha Diyos ha katatag-ayan ha kama-inan na. 11 Habaytoy siyodad ay angkahawangan nin kagandawan nin Diyos. Hay kahawangan ay emen pinakama-alagà ya bato ya an-ingaten haspi ya emen kalinaw kristal. 12 Habayto ay ma-in alal ya padir ya pagkatatag-ay boy ma-in labinloway polta ya ha balang polta ay ma-in ampagbantay ya anghil nin Diyos. Hay nakaholat ha pawpolta ay ngawngalan nin labinloway anak ni Israyil. 13 Ha balang hampad nin padir ay ma-in tatloy polta. Tatloy polta ha padir ha bandan baytan, tatlo ha bandan mayanan, tatlo ha bandan bagatan, boy tatlo ha bandan babà. 14 Hay padir ya alal nin habaytoy siyodad ay nakapondasyon nin labinloway bato ya mangalhay. Bayro ha pondasyon ay nakaholat ya ngawngalan nin labinloway hogò nin hatoy Oybon Topa.

15 Hatoy anghil ya nag-ilgo kongko ay ma-in gitan ya mitroy hohokat ya gintò ya panokat nin habaytoy siyodad kateng pawpolta boy pawpadir nin habayto. 16 Habaytoy siyodad ay kowadrado. No pangnoy karà ay ombayroy lawang. Hinokat nin hatoy anghil baytoy siyodad. Hay karà boy lawang ay lowan libo boy apat gato (2,400) ya kilomitro; ombayro et ya hokat nin patag-ay. 17 Hinokat na et ya padir. Habayto ay anemapò boy limay (65) mitro ya tag-ay. Habaytoy hohokat ya ginamit nin hatoy anghil ay emen hohokat ya anggamiten nin tawo.

18 Hay alal ya padir ay yarì ha ma-alagà ya bawbato ya an-ingaten haspi, boy hay siyodad ay yarì ha gintò ya emen kalinaw salaming. 19 Hay pawpondasyon nin habaytoy alal ya padir ay na-adornowan nin kaganawan klasin manga-alagà ya bato. Hay primiron pondasyon ay bato ya an-ingaten haspi; hay ikalwa ay batoy sapiro; hay ikatlo ay batoy kalsidonya; hay ika-apat ay batoy ismiralda; 20 hay ikalima ay batoy onisi; hay ika-anem ay batoy kornalina; hay ikapito ay batoy krisolito; hay ikawalo ay batoy birilo; hay ikasiyam ay batoy topasyo; hay ikamapò ay batoy krisopraso; hay ikalabimmiha ay batoy hasinto; boy hay ikalabinlowa ay batoy amatista. 21 Hay labinloway polta ay pawpirlas ta balang mihay polta ay yarì ha mimihay pirlas. Hay daan bayro ha siyodad ay yarì ha gintò ya emen kalinaw salaming.

22 Na-asikaso ko ya bayro ha siyodad ay ayin bali nin Diyos ya paghambawan, ta hay bali nin Diyos bayro ay mismon Pangino-on Diyos ya Pinakamakapangyariyan boy hatoy Oybon Topa. 23 Alwaynan ka-ilangan bayro ha siyodad ya hawang nin allo o bowan, ta hay anhomawang bayro ay mismon kagandawan nin Diyos boy hatoy Oybon Topa ya hawang bayro. 24 Hay nawnasyon ay mahawangan nin habaytoy siyodad, boy hay aw-arì ha babon lotà ay gitan lay kagandawan la bayro ha siyodad. 25 Hay pawpolta nin habaytoy siyodad ay manatilin nakalo-at ta ahè magkama-in bayro nin yabi. 26 Hay kagandawan boy karangalan nin nawnasyon ha babon lotà ay gitan ha siyodad ya habayto. 27 Piro ahè payagan pomahok bayro ya anyaman ya mala-et, o tawoy anggomawà nin ikareng-ey, o tawoy ampagtotol nin kabongkokan. Hay makapahok bongat bayro ay hatoy tawtawo ya hay ngawngalan la ay nakaholat ha libro nin hatoy Oybon Topa, hatoy libro ya an-ingaten libro nin biyay. Bayro nakaholat ya ngawngalan nin tawtawoy binyan biyay ya ayin anggawan.

22

1 Hapa-eg hay lanom nin balah ya ampakab-in biyay ya ayin anggawan ay impakit et kongko nin hatoy anghil. Habaytoy lanom ya emen kalinaw kristal ay ampangibat do ha trono nin Diyos ya trono simpri nin hatoy Oybon Topa. 2 Habayto ya lanom ay ampan-agoh ha botlay kalsara nin siyodad. Ha mitaligmang nin habaytoy lanom ya ampan-agoh ay bayro makit ya po-on kayoy ampakab-in biyay ya ayin anggawan. Ampamonga bayto boy balang bowan ay kahalakoy klasin an-ibonga. Hay bawbolong nin habaytoy kayo ay tambal ya makapakahampat mawmasakit nin tawtawo ha nawnasyon. 3 Ha siyodad ya habayto ay ayin makit ya ahè labay nin Diyos, hatoy maski anyay kala-etan.

Anti bayro ya trono nin Diyos ya trono et simpri nin hatoy Oybon Topa. Ha siyodad et ya habayto, hay Diyos ay anhambawan nin mawmagsisirbi na. 4 Hay lopa na ay makit la boy hay ngalan na ay nakaholat ha waweng la. 5 Bayro ay ahè anyomabi boy alwan ka-ilangan bayro ya kingki o hilà nin allo, ta hay mismon hawang la ay Pangino-on Diyos; boy kateng hila ya magsisirbi ay mamo-on anggan makakanoman.

Hay panlomateng ni Pangino-on Hisos

6 Hapa-eg, hinalità kongko nin hatoy anghil, “Habayti ya hawhalità ya angkalengè mo ay ma-asawan boy peteg. Hay Pangino-on Diyos ya nangihogò nin Ispirito na ha pawpropita na hin hato ay hiya et ya nangihogò ha anghil na nin mako ha tawtawoy mawmagsisirbi na ta ipatandà konla ya bawbagay ya maraninan mangyari.”

7 Hinalità ni Apo Hisos, ya wana, “Manlengè kawo! Hiko ay tampol anan lomateng! Makalmà ya ampipanhomonol ha hawhalità ko ya nakaholat ha libroy habayti ya mipatnag ya maraninan mangyari.”

8 Hiko hi Howan ya nakalengè boy nakakit nin habayti ya bawbagay ya nakaholat bayri. Hin nalengè ko boy nakit bayto ay nanlokob akon homamba do ha anghil ya nangipakit kongko nin habaytoy bawbagay. 9 Piro hina-ad na ko, ya wana, “Agmo ko hambawan, ta hiko ay kapariho mon magsisirbi, boy emen ha pawpropitay pawpatel mo ha Pangino-on, boy ha kaganawan ampipanhomonol ha nakaholat ha impatnag nin habayti ya libro. Diyos ya hambawan mo!”

10 Hinalità na et kongko, “Habayti ya impatnag komoy hawhalità ya nakaholat bayri ay agmo gaw-en sikrito ta maraninan mangyari. 11 Hay mala-et ay somigin magpakala-et boy hay maremek ay somigin magpakaremek. Hay mahampat ay somigin magpakahampat boy hay ayin kapintasan ay somigi ha pag-in ayin kapintasan.”

12 “Manlengè kawo,” wani Apo Hisos. “Hiko ay tampol anan lomateng! Balang miha ay primyowan ko kompormi ha ginawà na. 13 Biha nagkama-in kaganawan bagay, hiko ay hikoyna. Ayin akon pinangibatan boy ayin anggawan.”

14 Hapa-eg ay makalmà ya tawtawoy naglinis nin holot, ta binyan hilan karapatan ha po-on kayoy ampakab-in biyay boy karapatan lomo-ob ha pawpolta nin habaytoy siyodad. 15 Piro hay tawtawoy ahè angkareng-ey nin manggawà kala-etan, mawmagkokolam, mawmapamabayi boy mawmamakilalaki, mawmamatin tawo, mawmanhomamba ha alwan peteg diyos, boy kaganawan ampipangitorò boy ampipanggawà nin ayin kaptegan ay do hila ha likol nin habaytoy siyodad.

16 “Hiko hi Hisos ay nangihogò nin anghil ko komo, Howan, ta habayti ay ibalità mo ha gawgropon mangama-in katetpel kongko. Hiko ay inalalak ni Dabid ya arì hin hato. Hiko ya an-ingaten kabontatalà ya mahawang.”

17 Hay Ispirito nin Diyos kateng hatoy kakahal nin Oybon Topa ay ampanagyat. “Mako ka bayri,” wanla. Kaganawan makalengè nin habayti ya hagyat ay maghalità simpri nin, “Mako ka bayri.”

Hinoman komoyo ya angka-angan ay mako bayri; hay malabay ay minom nin lanom ya ampakab-in biyay ya ayin anggawan. Habayto ay ayin bayad nin igwà kona.

Hay hinalità ni Howan ya tongkol ha libroy habayti

18 Hiko hi Howan. Hinoman ya nakalengè nin habayti ya impatnag kongko ya nakaholat bayri ha libro ay an-ihigpit kon halita-en kona ya hay mamahan ha nakaholat ha libroy habayti ay pahanan ya kaparosawan na. Hay kaparosawan ya ipahan kona nin Diyos ay bilang ombayri ha kadya-dya-an ya nakaholat ha libroy habayti. 19 Hay mamaw-ah itaman nin anyaman ya nakaholat ha libroy habayti ya mipatnag ya maraninan mangyari ay alihen kona nin Diyos ya karapatan nan magkama-in parti ha po-on kayoy ampakab-in biyay ya ayin anggawan, boy karapatan nan pa-iri ha masagradoy siyodad ya ingkowinto ha libroy habayti.

20 Hi Pangino-on Hisos ya ampamapteg nin habayti ya bawbagay ay naghalità, ya wana, “Talagan tampol akoynan lomateng!”

Hiko hi Howan ay tinombay, ya wangko, “Amin. Pangino-on Hisos! Lomateng kayna!”

21 Hi Pangino-on Hisos ay mangingangalo dayin mambin kahampatan ha kaganawan nag-in tawtawo nin Diyos. Amin.