^

Subanon, Western

Subanon, Western: Kitab Bogu Pasad talu' nog Mikpongon New Testament

copyright © 1996 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Subanon, Western
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.

All rights reserved.

2025-07-03

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 3 Jul 2025

04701be4-22cc-51ef-baf5-706018256e87

Matiu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog sinulat ni

Matiu

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog Sinulat ni Matiu

Og libru koni nog sinulat ni Matiu, iningolanan og Gombaꞌis nog Guksugan. Ion non ini og mokposun nog molongas nog guksugan nog si Isus, ion og pinasad kituꞌ nog Polonabang, bu bianan dianon, tinuman nog Mikpongon og pasadanan non kituꞌ nog pinasad non dia sog pigotowan non sog masa pa nog kobon nituꞌ. Si Isus, ion og Kristu. Og maꞌana non, ion donsamaꞌ na Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya. Og pogolongon ta koni nog Gombaꞌis nog Guksugan, konaꞌ tibua ini dia podongogoy sog bansa Hudyu, sugaꞌid non, pulonagon ini dia sog gliwag nog dunya koni.

Og sinulat ni Matiu koni, pigusoyusoyan non mokpaꞌatpaꞌat. Tinolipunan non moguksug paꞌali sog kobataꞌ dia ni Isus, mangoy sog kobunyag bu kopongyubaꞌ kituꞌ dianon, bu og gininang non kituꞌ nog mogustal, mokpanad, bu mokpokodag nog ain og diꞌ mokokodag dituꞌ sog Galili. Tubus nituꞌ, sinulat non dosop paꞌali sog piginang ni Isus sog kangoy non kituꞌ tidu dituꞌ sog Galili mangoy sog Jerusalem, bu kibianbianan non kituꞌ sog gimpusan nog simana non, tiduan sog kolansang dianon sog kudus asta sog kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy.

Dini kotongow sog sulat koni, nog si Isus dodaꞌ og motas nog Polopanad nog togo bayaꞌ mongmaꞌana nog botad kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bu ion og mokpanad paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Kodokolan nog pikponadan non kinumpung sog lima ginis nog pogonadan. Og tiganaꞌ, motongow sog kopituluanan 5-7 og gustalan non sog gotowanan dituꞌ sog bulud, paꞌali sog polomotadon, sog polosukuꞌan, sog kopogbayaꞌ, bu sog posunguꞌan nog ain og misakup na sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og koduaꞌ non, motongow sog kopitulu 10 og pomali non dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non paꞌali dia sog ginang nilan sog ain kongayan nilan mogustal. Og kotolu non, motongow dia sog kopitulu 15 og pononggiꞌan paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og kopat non, motongow dia sog kopitulu 18 og pianad non paꞌali sog maꞌana nog kopoksulangguꞌ. Og kolima non motongow dia sog kopituluanan nog 24-25 nog, ion non ion og pianad paꞌali sog doksuꞌan nog numun koni, bu og posunguꞌ kituꞌ matong nog pigdotuꞌan nog Mikpongon.

1. Og gusulan nog munaotowanan kituꞌ bu og kobataꞌ dia ni Isukristu, 1:1–2:23.

2. Og piginang ni Jan nog Polomunyag, 3:1-12.

3. Og kopogbunyag bu og kopongyubaꞌ dia ni Isus, 3:13–4:11.

4. Og piginang ni Isus sog kodokolan nog gotowanan dituꞌ sog Galili, 4:12–18:35.

5. Og piginang ni Isus sog kopanow non kituꞌ tidu sog Galili mangoy dituꞌ sog Jerusalem, 19:1–20:34.

6. Og gimpusan nog simana non dituꞌ sog Jerusalem bu sog glumibut nog gimbolayan koyon dion, 21:1–27:66.

7. Og kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy bu og kopokpotongow non sog gotowanan, 28:1-20

1

Pikpongkatan ni Isus

Luk 3:23-38

1 Ion non ini og sinulat paꞌali sog pikpongkatan ni Isukristu, nog ion tidu sog pangkat ni Datuꞌ Dabid. Bu si Datuꞌ Dabid tidu dosop sog pangkat ni Abraham. 2 Si Abraham og gamaꞌ ni Isak. Si Isak og gamaꞌ ni Jakub. Si Jakub og gamaꞌ ni loꞌ Juda bu pigilugananan non. 3 Si Juda og gamaꞌ ni loꞌ Peres bu Sera, bu og ginaꞌ nilan si Tamar. Si Peres og gamaꞌ ni Hesron. Bu si Hesron og gamaꞌ ni Ram. 4 Si Ram og gamaꞌ ni Aminadab. Si Aminadab og gamaꞌ ni Nason bu si Nason og gamaꞌ ni Salmun. 5 Si Salmun og gamaꞌ ni Buas. Og ginaꞌ ni Buas ion non si Rahab. Si Buas og gamaꞌ ni Obed bu og ginaꞌ ni Obed si Rut. Si Obed og gamaꞌ ni Jese. 6 Si Jese og gamaꞌ ni Datuꞌ Dabid. Si Datuꞌ Dabid og gamaꞌ ni Solomon. Og ginaꞌ ni Solomon og kiboluan ni Urias. 7 Si Solomon og gamaꞌ ni Rehobuam. Si Rehobuam og gamaꞌ ni Abidya bu si Abidya og gamaꞌ ni Asa. 8 Si Asa og gamaꞌ ni Jehosapat. Si Jehosapat og gamaꞌ ni Joram bu si Joram og gamaꞌ ni Usia. 9 Si Usia og gamaꞌ ni Jotam. Si Jotam og gamaꞌ ni Ahas bu si Ahas og gamaꞌ ni Hesekaya. 10 Si Hesekaya og gamaꞌ ni Manase. Si Manase og gamaꞌ ni Amon bu si Amon og gamaꞌ ni Josia. 11 Si Josia og gamaꞌ ni loꞌ Jekonia bu pigilugananan non. Ion non ituꞌ og masa nog kobihag dia sog gotow Israelanan nog pinitang ilan dituꞌ sog bonua nog Babilon.

12 Dangan mitubus bihagoy og gotow Israelanan sog Babilon, si Jekonia og gamaꞌ ni Salatiel bu si Salatiel ion og gamaꞌ ni Serubabel. 13 Si Serubabel og gamaꞌ ni Abiud. Si Abiud ion non og gamaꞌ ni Eliakim bu si Eliakim og gamaꞌ ni Asur. 14 Si Asur og gamaꞌ ni Saduk. Si Saduk og gamaꞌ ni Akim bu si Akim og gamaꞌ ni Eliud. 15 Si Eliud og gamaꞌ ni Eliesar bu si Eliesar og gamaꞌ ni Matan bu si Matan og gamaꞌ ni Jakub. 16 Si Jakub og gamaꞌ ni Jusep, og duoy ni Jusep si Maria og ginaꞌ ni Isus. Si Isus, ion non ion og iningolanan kituꞌ nog Kristu.*

17 Dadi, ongon sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dia ni Abraham mangoy dia ni Dabid. Bu ongon sop sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dia ni Dabid mangoy dia sog kobihag kituꞌ dia sog gotow Israelanan sog Babilon. Bu ongon dosop sopuluꞌ bu pat pangkat tidu dituꞌ mangoy sog kobataꞌ dia sog Kristu.

Og kobataꞌ dia ni Isukristu

Luk 2:1-7

18 Maꞌ nini og bianbian paꞌali sog kobataꞌ dia ni Isukristu. Si Maria, og ginaꞌ ni Isus, pigbayal ilan na ni Jusep. Tibua, sog daꞌ ilan pa pogampuꞌ ni Jusep, kisunan non na nog ion pogbogat bianan sog Bolakat nog Mikpongon. 19 Sabap nog si Jusep koni midulus, dangan kisunan non nog migbogat na si Maria, mipikil non nog diꞌ non na ion pogduoyon. Sugaꞌid non, pogudasan non na si Maria nog ilanilan da poꞌ ompok ion nog kosipogan si Maria.

20 Dadi, sintak non mokpikilpikil dun, mikotulug ion. Sog solian non koyon motulug, tinumuaꞌ dianon bianan sog toginopon og moloikat nog Mikpongon mangka poktaluꞌ nog, “Ika, Jusep, og pangkat a ni Dabid, naꞌ a mogalangalang mogduoy dia ni Maria. Poꞌ saꞌan ion migbogat poꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon. 21 Mogbataꞌ ion nog glaki bu ingolanoy mu ion nog Isus poꞌ tobangon non og pigotowanan non tidu sog dusaanan nilan.”

22 Og glam nog bianbian koni, ion non og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas nog taluꞌ non nog si Isaya nog, 23 “Ongon og sala kotow dolaga nog daꞌ sibon kotuyok, mogbodos mangka pogbataꞌ nog glaki. Og bataꞌ non koyon ingolanan nog Emanuel.”† Somoꞌ ita da, og Mikpongon dia na nita.

24 Dangan mitanud si Jusep, inunut non og tinaluꞌ nog moloikat kituꞌ nog Mikpongon dianon. Dadi, pigduoy non si Maria. 25 Tibua, daꞌ non tuyokoy si Maria taman da daꞌ non botaꞌoy og bataꞌ non koyon nog glaki. Dadi, iningolanan non og bataꞌ koyon nog Isus.

2

Kodatong nog polomitunanan tidu sog silangan

1 Dangan binataꞌ si Isus dituꞌ sog Betlehem nog sakup nog probinsia nog Judia sog masa nog kopogdatuꞌ ni Datuꞌ Herod, miobonobon golot non, ongon og polomitunanan nog miktidu sog silangan nog minangoy sog Jerusalem. 2 Dangan minatong ilan dituꞌ, miksak ilan sog gotowanan nog, “Ain noma og bataꞌ kituꞌ nog saꞌan ion binataꞌ poꞌ mogdatuꞌ sog bansa Hudyu? Poꞌ mitongow nami dituꞌ sog silangan og bitun non. Saꞌan minangoy ami dini poꞌ mangoy ami sumalam dianon.”

3 Dangan midongog ni Datuꞌ Herod og taluꞌ nilan koyon, misusa ion tokodoy dun. Bu konaꞌ non tibua, sugaꞌid non, asta og glam nog gotowanan sog Jerusalem. 4 Dadi, pilumpuk non og glam nog mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu mangka non sakoy dianilan nog, “Ain dodaꞌ dapit botaꞌoy og Kristu?”

5 Tinumabal ilan nog, “Sog Betlehem og sakup nog Judia. Kisunan nami ini poꞌ ion non ini og sinulat nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Mika, 6 ‘Ika, Betlehem, dia sog bonua nog Judia, ika og motas sog glam non poꞌ dianika poktidu og Kounutan nog mogipat nog pigotowan ku nog bansa Israel.’ ”*

7 Dadi, tinugun ni Herod og polomitunanan kituꞌ nog ilanilan da. Bu mitantu non tokodoy dianilan og tang nog kotongow nilan nog bitun kituꞌ. 8 Tubus nituꞌ, dinondag non ilan mangoy dituꞌ sog Betlehem. Bu tinoluꞌan non ilan nog, “Panow amu, mangka niu ponontong nog mahatul og bataꞌ kituꞌ. Bu bila motongow niu na ion, posun niu dianakon bagun da akon siꞌoy, mokangoy u dosop sumalam dianon.”

9 Puꞌun midongog nilan og taluꞌ nog datuꞌ koyon, miglandan ilan sog gongayan nilan. Bu og bitun kituꞌ nog mitongow nilan sog silangan, miguna dianilan bu dituꞌ mikpotondong sog bonua kituꞌ nog binotaꞌan dia sog bataꞌ koyon. 10 Dangan mitongow nilan og bitun kituꞌ, landuꞌ na og daꞌdaꞌan nilan dun. 11 Dangan minatong ilan sog baloy koyon, sinumolod ilan bu mitongow nilan og bataꞌ bu og ginaꞌ non nog si Maria. Dadi, mikpongingluꞌud mangka ilan salam sog bataꞌ koyon bu pingukad nilan og golotaꞌ kituꞌ nog inoit nilan bu uokiloy sog bataꞌ koyon og bulawan, bu og ginis nog komangyan nog landuꞌ kologan, bu og mira.

12 Dadi, dangan minuliꞌ ilan na, pigondiꞌan ilan nog Mikpongon bianan sog toginopon nog diꞌ ilan na mian dituꞌ ni Herod. Dadi, dia ilan minian sog len dalan posunguꞌ sog bonua nilan.

Og kopolaguy nilan posunguꞌ sog bonua nog Ihiptu

13 Dangan minuliꞌ na og polomitunanan kituꞌ, og moloikat nog Mikpongon mikpotongow dia ni Jusep bianan sog toginopon bu miktaluꞌ nog, “Pogbuat a. Oit mu molaguy og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non dituꞌ sog Ihiptu. Taman da diꞌ u ika dondagon mawaꞌ, dituꞌ amu pa pogonongonong. Poꞌ si Herod pokponontongon non og bataꞌ koyon poꞌ bunuꞌon non.”

14 Dadi, sog sododuꞌun og gobi koyon, migbuat mogdayun si Jusep mangka non oitoy og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non dituꞌ sog Ihiptu. 15 Bu dituꞌ ilan migonong asta minatoy si Herod. Bianan sog maꞌ nion koyon, mituman og tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas non nog, “Sinabi u og bataꞌ u nog mawaꞌ na sog Ihiptu.”†

16 Koni sop ni Herod, dangan kisunan non nog daꞌ pokokunut dianon og polomitunanan kituꞌ, linolingitan ion tokodoy dun. Dadi, dinondag non momunuꞌ og glam nog gombataꞌanan nog kolokian tidu sog kobotaꞌoy dun asta sog duaꞌ ton og tinonan non dituꞌ sog Betlehem bu asta sog glumibut nog bonua koyon. Poꞌ pigonaꞌonaꞌ non og tang nog kotaluꞌ nog polomitunanan kituꞌ dun dianon nog kotongow nilan nog bitun kituꞌ. 17 Dadi, og taluꞌ kituꞌ bianan dia sog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Jerimaya mituman nog,

18 “Midongog dituꞌ sog Rama og sogowanan bu og mikponglangos poꞌ piksogowan ni Rakel og gombataꞌanan non bu ondiꞌ ion kopongomuꞌan poꞌ mitipot na pomatoy og gombataꞌanan non.”‡

Og kopokpuliꞌ nilan sog Nasaret

19 Dangan minatoy na si Herod, mikpotongow nosop og moloikat nog Mikpongon dia ni Jusep dituꞌ sog Ihiptu bianan sog toginopon 20 bu poktaluꞌ nog, “Jusep, pogbuat a. Oit mu og bataꞌ koyon ilan nog ginaꞌ non mangka amu angoy sog bonua nog Israel. Poꞌ og gotow kituꞌ nog moksipi munuꞌ sog bataꞌ koyon minatoy na.”

21 Dadi, migbuat si Jusep mangka non ilan pitangoy dituꞌ sog bonua nog Israel. 22 Tibua, dangan kisunan ni Jusep nog si Arkelaus og mikosukli sog gamaꞌ non nog si Herod mogdatuꞌ sog Judia, miondok ion mangoy mogonong dituꞌ. Poꞌ pidonsamaꞌ tumaluꞌ dianon bianan sog toginopon. Saꞌan ituꞌ miglandan ion sog probinsia nog Galili. 23 Bu dituꞌ ilan migonong sog koliwagan bonua nog Nasaret. Ion non ini og kotumanan nog tinaluꞌ nog Mikpongon bianan sog polomolatas non kobon nituꞌ nog, “Ingolanan ion nog gotow Nasaret.”

3

Si Jan nog Polomunyag miktolipun momali

Mark 2:1-8, Luk 3:2-18, Jan 1:19-28

1 Minian og tinonan, ongon sala kotow gotow polomali ngalan non si Jan nog Polomunyag. Dituꞌ ion mimali sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog dituꞌ sog Judia. 2 Og pomali non maꞌ nini, “Poglilaꞌ amu nog dusaanan niu poꞌ mosompol na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianita.” 3 Si Jan, ion non ion og pigolong nog polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya,

“Ngon og moktawag sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog, ‘Simpan niu og bianan nog Pogbayaꞌ nog posunguꞌ matong bu pologdong niu og dalan non.’ ”*

4 Si Jan, og ponopoton non og bombul nog kamel nog inabol. Bu bagos non og panit nog potubuꞌon. Bu og pongonganon non og gapan bu tonob. 5 Modakol og gotowanan nog mikpogangoy dituꞌ non nog mikpoktidu sog Jerusalem bu sog gliwag nog probinsia nog Judia bu sog bonuaanan nog mingigbid sog glawas nog tubig nog Jurdan. 6 Mikpogangoy ilan moglilaꞌ nog dusaanan nilan sog Mikpongon mangka ilan pokpobunyag dia ni Jan dituꞌ sog glawas nog tubig nog Jurdan.

7 Tibua, dangan mitongow non og modakol parasiuanan bu og sadusiuanan mikpogangoy dituꞌ non mokpobunyag, tinoluꞌan non ilan nog, “Amu, og tupuꞌanan amu nog mamak kituꞌ nog molala! Sima miktaluꞌ dun dianiu nog mokopolaguy amu sog posunguꞌ koyon matong nog polihalaꞌ nog Mikpongon? 8 Sugaꞌid non, potongow niu nog miktantu amu tumolikud sog dusa niu bianan sog glangka niu. 9 Bu naꞌ amu sumalig nog dangan pa og pangkat amu ni Abraham nog motabang amu na. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, bila tibobaꞌon nog Mikpongon, minsan og batuanan koni moktimaluy nog pangkat ni Abraham. 10 Og bayuꞌ nog kopongukum nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog kapa nog pitom na dia sog pun nog kayu nog posunguꞌ na ponogaꞌon. Bu ain og kayu kituꞌ nog diꞌ mogbunga nog molongas, ponogaꞌon mangka tikpuꞌoy sog gapuy.”

11 Long sop ni Jan dun, “Akon, bunyagan ku amu bianan sog tubig ain moktantu tumolikud dia sog dusa non. Tibua, ongon sala kotow tumondug dianakon nog motas pa tokodoy dianakon poꞌ diꞌ u tanan patut minsan siꞌoy sagya kumeteng nog pongyapak non. Ion og momunyag dianiu bianan sog Bolakat nog Mikpongon bu og gapuy. 12 Poꞌ og bayuꞌ nog kopongukum non pinonggiꞌ dia sog gotow nog minangoy mokpalid nog paloy non. Ain og glinggas polenan non bu toguꞌoy dia sog komalig. Tibua, ain og pis doksulan non nog gapuy nog ondiꞌ ompalong somul non.”

Si Isus binunyagan ni Jan

Mark 1:9-11, Luk 3:21-22

13 Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus sog Galili mangka angoy sog glawas nog tubig nog Jurdan poꞌ mokpobunyag dia ni Jan. 14 Tibua, ondiꞌ bosia bunyagan ni Jan. Maꞌ long non dun, “Akon pa tanan og ombaꞌis mokpobunyag dianika, saka ika ma og mangoy mokpobunyag dianakon?”

15 Tibua, tinabal ion ni Isus nog, “Inang mu pa ion numun koni bagun munut og glam nog glegan nog Mikpongon.” Dadi, mioleg si Jan.

16 Ampun midoksuꞌ bunyagoy si Isus, ginumawon ion sog tubig. Sog sododuꞌun koyon, mibukaꞌ og glangit bu mitongow non og Bolakat nog Mikpongon mamaꞌ nog kolopati nog posunguꞌ tumonaꞌ bu mangka apun dianon. 17 Bu ngon og taluꞌ nog tidu sog glangit nog mamaꞌ nini, “Koni og bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianon.”

4

Og kopongyubaꞌ ni Kindagow dia ni Isus

Mark 1:12-13, Luk 4:1-13

1 Tubus nituꞌ, pinuluꞌan si Isus nog Bolakat nog Mikpongon mangoy dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan bagun ion pongyubaꞌan ni Kindagow. 2 Dangan mitubus si Isus mokpuasa sog solod nog pat puluꞌ gobi, migutom ion. 3 Tinuaꞌan ion nog Polongyubaꞌ kituꞌ mangka poktaluꞌ nog, “Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, dondag mu dow buan og batuanan koni nog moktimaluy pan.”

4 Tinumabal si Isus nog, “Sinulat dia sog Kitab nog konaꞌ sagya og pan og kotubuꞌan nog gotow, sugaꞌid non, bianan sog glam nog taluꞌ nog toluꞌon nog Mikpongon.”*

5 Tubus nituꞌ, inoit ion ni Kindagow dituꞌ sog Jerusalem mangka non ion popunoy dia sog kolowaan nog dibabow nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion poktaluꞌ nog, 6 “Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, okpu a! Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og Mikpongon, dondagon non og moloikatanan non mogipat dianika. Bu toyakon nilan ika bagun da minsan siꞌoy og botis mu ondiꞌ mosugat dia sog batu.’ ”†

7 Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Sinulat dosop dia sog Kitab nog, ‘Sumboy diꞌ mu sulayan og Mikpongon nog ion og Diwata mu.’ ”‡

8 Tubus nituꞌ, inoit nosop ni Kindagow si Isus sog motas kituꞌ tokodoy nog bulud mangka non potongowoy dianon og glam nog pigdotuꞌan dini sog dunya bu og kolongas non mangka poktaluꞌ nog, 9 “Og glam nog mitongow mu koni bogoyon ku dianika bila mombaꞌ a mangka a tamuy dianakon.”

10 Dadi, tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Awaꞌ a na dini, Kindagow! Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog tamuy mu og Mikpongon nog ion og Diwata mu bu ion tibua og pokokunutoy mu.” 11 Dadi, ginonatan ion ni Kindagow bu og moloikatanan nog Mikpongon minangoy dion non mangka nilan ion usibaꞌoy.

Miktolipun si Isus mogustal sog Galili

Mark 1:14-15, Luk 4:14-15

12 Dangan midongog ni Isus nog kinolobusu si Jan nog Polomunyag, mikpuliꞌ ion sog Galili. 13 Minawaꞌ ion sog Nasaret, mangka angoy pogonong dituꞌ sog Kapernaum, nog dia sog goksid nog danow nog Galili nog bakas bonua niloꞌ Sibulun ilan ni Naptali kobon nituꞌ. 14 Ion non ion og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog Mikpongon nog si Isaya nog,

15 “Og gotowanan sog bonua nog Sibulun bu Naptali nog dituꞌ dapit sog danow, bu sog dipag nog tubig nog Jurdan, dituꞌ sog Galili nog pigbonuaan nog konaꞌ Hudyu, 16 ilan og gotowanan koyon nog migonong sog modolom. Mitongow nilan na og dolag nog motilak tokodoy. Ilan koyon nog migonong dia sog bonua nog pigboyaꞌan nog patoy, kisilowan ilan nog dolag.”§

17 Tidu sog kangoy ni Isus kituꞌ sog Kapernaum, miktolipun ion momali nog, “Poglilaꞌ amu na nog dusaanan niu poꞌ mosompol na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianita.”

Og mikuna onggaton ni Isus nog sulangguꞌanan non

Mark 1:16-20, Luk 5:1-11

18 Tubus nituꞌ, sog solian ni Isus mokpopongoksid sog danow nog Galili koyon, mitongow non og duaꞌ kotow pogilug nog si Simun nog og koduaꞌ ngalan non si Piter bu og kongudan non nog si Andriu. Solian nilan monglaya sog danow koyon poꞌ og tolisodaꞌ ilan. 19 Dangan mitongow ilan ni Isus, tinoluꞌan non ilan nog, “Alung, pogunut amu dianakon poꞌ imungon ku amu nog moktolisodaꞌ nog gotow.” 20 Sododuꞌun ginonatan nilan og glayaanan nilan koyon mangka ilan pogunut dianon.

21 Miglandan ilan. Bu sog solian nilan ompanow, mikotongow ilan nosop nog duaꞌ kotow pogilug si loꞌ Jems bu si Jan nog gombataꞌ ni Sebedi. Ilan bu og gamaꞌ nilan, dion ilan sog bolangoy sanan nilan momunaꞌ nog pokot nilan. Inonggat ilan ni Isus. 22 Sododuꞌun ginonatan nilan og bolangoy nilan bu og gamaꞌ nilan mangka ilan pogunut dia ni Isus.

Kiuliꞌan ni Isus ain og diꞌ mokokodag

Luk 6:17-19

23 Tubus nituꞌ, miguliugan si Isus sog gliwag nog Galili. Mikpanad ion dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu pogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu pikodag non og glam nog diꞌ mokokodag bu ain og togo mosakit. 24 Og dongogan paꞌali dianon mipulonag dia sog gliwag nog bonua nog Siria. Bu pinitang nog gotowanan dituꞌ non og glam nog togo mosakit nog miglologinis og mokosakit nilan, bu ain miglogaga tokodoy nog mosakit, bu ain sinongonan nog glatdiwataanan, bu ain og bobuybobuyon, bu asta og dadayanan. Bu og glam non koyon kiuliꞌan ni Isus. 25 Sabap dion, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon, mikpoktidu sog Galili, sog Dikapolis*, sog Jerusalem, sog Judia, bu sog dipag nog Jurdan.

5

Og pomali ni Isus sog gotowanan sog bontud

Luk 6:20-23

1 Dadi, dangan mitongow ni Isus og modakol nog gotowanan nog migunut dianon, tinumukad ion mikaꞌan mangka ion ingkud. Pilonian ion nog sulangguꞌanan non 2 bu pionadan non ilan. Maꞌ long non dun,

3 “Pipia ain og kisunan nilan nog ngon pa og kulang nilan dia sog kinodiwata, poꞌ mikampuꞌ ilan sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.

4 “Pipia ain lumangos poꞌ pongomuꞌan ilan da nog Mikpongon.

5 “Pipia ain molumbang poꞌ motabuk nilan da og pinasad nog Mikpongon dianilan.

6 “Pipia ain mogapas nog kodulusan poꞌ malap nilan da.

7 “Pipia ain molilolatoy poꞌ kololatan ilan nog Mikpongon.

8 “Pipia ain ombaꞌis pikilan non, poꞌ motongow nilan og Mikpongon.

9 “Pipia ain og mogapas nog kopoglogomigus poꞌ ingolanan ilan nog gombataꞌ nog Mikpongon.

10 “Pipia ain pikposokitan sabap sog kopokokunut nilan dia sog kodulusan poꞌ mikampuꞌ ilan dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.

11 “Pipia amu bila tompolaꞌon amu, bu pokposokitan amu, bu ponoluꞌnoluꞌan amu nog mokolaton nog ponoluꞌon nog diꞌ motud sabap sog kopokokunut niu dianakon. 12 Pogloliag amu bu pogdaꞌdaꞌ amu poꞌ mosolag og sugda nog sinimpan dianiu dituꞌ sog glangit. Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og kopokposakit nilan nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon nog mikuna pa dianiu.”

Og masin bu og dolag

Mark 9:50, Luk 14:34-35

13 “Amu koyon, mamaꞌ amu nog masin dia sog gotowanan sog dunya koni. Tibua, bila molubas na og nanam non, daꞌidun nododaꞌ og pondayan dun bagun masin pa mokpuliꞌ. Dadi, daꞌidun na og potugyuan dun ual da sog pilakon na bu pogdogyakdogyakon tibua nog gotowanan.

14 “Bu mamaꞌ amu dosop nog tiow nog gotowanan dini sog dunya. Og koliwagan bonua nog dia sog bontud ondiꞌ ombuni. 15 Bu daꞌidun sop gotow nog tumutud nog suluꞌ mangka non dugbaꞌoy nog sibulan. Sugaꞌid non, dia non nododaꞌ botangoy sog motampal poꞌ bagun da kodolagan og glam nilan dion sog dialom nog baloy koyon. 16 Domikian nog maꞌ nituꞌ amu dosop. Dadi, silow amu dia sog gotowanan, bagun nilan motongow og molongas nog kohinangan niu bu kosonglitan dun og Gamaꞌ niu dituꞌ sog glangit.”

Og kotumanan nog Botad nog bansa Hudyu

17 “Naꞌ amu momikil nog saꞌan minangoy u dini sog dunya koni poꞌ owaꞌon ku og Botad nog sinulat ni Muses bu og pomali nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Sugaꞌid non, inangoy u tumanoy dianiu. 18 Toluꞌon ku dianiu, solian nog ongon pa og glangit bu og glupaꞌan, ondiꞌ sop kokulangan og Botad kituꞌ minsan mikaꞌan siꞌoy taman da ondiꞌ motuman og glam non koyon. 19 Dadi, simasima og ondiꞌ mokokunut dun minsan siꞌoy long niu dun diꞌ bololagaꞌ, bu ponadan non og dumaanan non nog ondiꞌ dosop mokokunut nog dondagananan kituꞌ, kingolanan ion nog ombabaꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, ain og mikokunut sog dondagananan koni bu ponadan non dosop og dumaanan non mokokunut dun, kingolanan ion nog motas dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 20 Toluꞌon ku dianiu, bog diꞌ amu da modulus labi pa sog kodulus nog parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, ondiꞌ amu nododaꞌ mokampuꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

Og pomali paꞌali dia sog glolingit

21 “Donsamaꞌ niu na midongog nog og mokogulanganan ta kobon nituꞌ pimolian ilan nog, ‘Naꞌ amu momunuꞌ poꞌ simasima og momunuꞌ, ukumon ion.’ 22 Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog simasima og sagya mokangit dia sog pakasi non, sumboy ukumon ion. Bu simasima og monompolaꞌ dia sog pakasi non dangon sog motas nog gukum nog bansa Hudyu. Bu simasima sop og moktaluꞌ sog pakasi non nog, ‘Daꞌ gatag mu!’ gomonsunoy mokangoy ion dia sog danow nog gapuy.”

23 “Dadi, bila dituꞌ a sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu posunguꞌ a muakil nog bogoy mu dianon, saka kilobotan mu nog ngon og duma mu nog miglolingit dianika, 24 naꞌ mu pa sokaliꞌ uokilon og bogoy mu koyon. Sugaꞌid non, bagak mu pa poguna mangka a angoy poglokopia dianon mangka mu na uakil og bogoy mu kituꞌ sog Mikpongon.”

25 “Bu bila dangon ka nog pakasi mu, mangka non ika pitangoy sog gukum, dia amu pa sog dalan, poksolikuna a na moglokopia dianon. Poꞌ bila diꞌ mu ilingon maꞌ nituꞌ, uokilon non ika dia sog gukum, bu og gukum sop muakil dianika dia sog pogbayaꞌ sog kolobusuan, bu ion na og kumolobusu dianika. 26 Toluꞌon ku dianika, nog bila mokolobusu a na, ondiꞌ a na dodaꞌ mokoluas bog diꞌ mu da koboyadan og glam nog kosolaꞌan mu.”

Og pomali sog ain momabal nog konaꞌ non duoy

27 “Midongog niu dosop og pomali tidu sog kobon nituꞌ nog, ‘Naꞌ amu momabal nog konaꞌ niu duoy.’ 28 Numun koni toluꞌon ku dianiu, nog simasima og glaki nog sagya tumontong dunut gimaan non dia sog glibun nog konaꞌ non og duoy, og gotow koyon itungan na nog milawas non na og glibun koyon. 29 Dadi, bila sabap sog mata mu nog dapit sog glintu mokodusa a dun, golom nika na uning mangka mu pilak. Poꞌ golom pa kowaꞌan ka nog sobolaꞌ mata, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu sog danow nog gapuy. 30 Bu bila sabap sog komot mu nog glintu mokodusa a dun, golom nika na putuk mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kowaꞌan ka nog sobolaꞌ komot, gabaꞌ nog mangoy og tibuk nog glawas mu sog danow nog gapuy.”

Og pomali paꞌali sog kopogbolong

Matiu 19:9, Mark 10:11-12, Luk 16:18

31 “Pimali dosop kobon nituꞌ nog, ‘Simasima og molong nog glibun non, sumboy tumulun nog gitas nog tandaꞌ nog ilan kituꞌ migbolong na.’* 32 Tibua, toluꞌon ku dianiu, simasima og glaki nog molong nog glibun non nog saka daꞌ da bosia koleg sog len glaki, mokodusa ion dun. Poꞌ sabap dituꞌ, mimung mokodusa dosop og glibun koyon dun bila mokopoglaki ion sog len glaki. Bu og glaki kituꞌ nog mokopogduoy dianon mokodusa dosop.”

Og sumapa

33 “Midongog niu dosop nog og gotowanan kituꞌ kobon nituꞌ, pimolian ilan nog bila sumapa ilan sumboy ondiꞌ nilan bolubaon, sugaꞌid non, tumanon nilan na dodaꞌ og sinopaan nilan kituꞌ dia sog Mikpongon. 34 Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog naꞌ amu tokodoy moksapasapa. Naꞌ niu lobiton og glangit, poꞌ ion non ion og gingkudan datuꞌ nog Mikpongon. 35 Otawaka naꞌ niu dosop lobiton og glupaꞌan, poꞌ ion non ion og guntulan nog botis non. Bu naꞌ niu dosop lobiton og koliwagan bonua nog Jerusalem, poꞌ ion non ion og koliwagan bonua nog motas kituꞌ nog Datuꞌ. 36 Naꞌ niu dosop lobiton og gulu niu, poꞌ og Mikpongon da og moto mogbayaꞌ bog pitomon non taꞌ otawaka poputiꞌon non taꞌ. 37 Sugaꞌid non, bila tumabal amu, taluꞌ niu tibua nog, oꞌo bila oꞌo. Bu bila sop ondiꞌ, taluꞌ niu nog ondiꞌ. Poꞌ bila polobian niu, og pilabi niu kituꞌ dia na miktidu ni Kindagow.”

Og pomali paꞌali sog moksuliꞌsuliꞌ

Luk 6:29-30

38 “Midongog niu na og pomali kobon nituꞌ nog bila mibuta og sala kotow poꞌ kingulanan nog pakasi non, og mikongulan koyon dianon sumboy butaon dosop. Bu domikian dosop maꞌ nituꞌ, bila mikolupuꞌ ion nog ngisi, sumboy ion siꞌoy lupuꞌan dosop nog ngisi. 39 Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog ain moginang koyon nog molaton dianiu, naꞌ niu na ontuan. Bila dopiꞌon muluꞌ niu nog dapit sog glintu, tan niu sop dianon og sobolaꞌ muluꞌ niu. 40 Bu bila dangon amu nog gotow mangka non amu oitoy sog gukum bagun non malap og glogdoy niu, naꞌ niu na pogondiꞌan dianon malap asta og sulagbon niu. 41 Bila ngon gotow tumogol dianiu mokpitang nog pitangon non lagaꞌ nog sala kilumitru, pitang niu pa og pitangon non koyon asta sog duaꞌ kilumitru. 42 Bila ongon og gotow nog mongoni dianiu, bogoyoy niu ilan. Bu bila ongon og gotow nog mogodam nog balan niu, podam niu.”

Kololat amu sog ain minanta dianiu

Luk 6:27-28,32-36, Matiu 7:12

43 “Midongog niu na og pomali kobon nituꞌ nog sumboy mololat a sog glokole mu bu kangit a sog banta mu. 44 Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog numun koni kololat amu sog ain minanta dianiu bu pogyokinoy og gotow nog ain mokposakit dianiu 45 bagun amu mimung nog gombataꞌanan nog Gamaꞌ sog glangit. Poꞌ ondiꞌ ion mogbigyaꞌ. Pisilowan non nog gondow og gotowanan kituꞌ nog mokobaꞌis otawaka og mokolaton. Bu pidupiꞌan non dosop og gotowanan kituꞌ nog midulus otawaka ain daꞌ kodulus. 46 Bila mololat amu tibua dia sog ain milolat kituꞌ dianiu, naꞌ amu mogdodama nog sugdaan amu nog Mikpongon. Poꞌ minsan og polongabat kituꞌ nog buis nog polonglimbung, mololat da sog ain mololat kituꞌ dianilan. 47 Bu bila og golunon niu og glokoleanan niu tibua, og duma gotowanan siꞌoy maꞌ nituꞌ dosop og ginangon nilan. Poꞌ minsan og gotowanan nog ondaꞌ poktamuy dia sog Mikpongon, mokopoginang ilan dosop ion dun. 48 Dadi, sumboy mohurup amu mamaꞌ nog Gamaꞌ niu sog glangit nog mihurup ion.”

6

Og pomali paꞌali sog moginang nog modulus

1 Maꞌ long sop ni Isus, “Naꞌ amu tokodoy moginang nog ginang niu dia sog kodulusan nog bagun tibua motongow nog gotowanan. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginangon niu, daꞌidun na og sugda nog motabuk niu nog miktidu sog Gamaꞌ niu sog glangit. 2 Dadi, bila mogbogoy amu dia sog miskinan, naꞌ niu pulonagon dia sog kodokolan nog gotow nog mamaꞌ nog poginangon nog gotowanan koyon nog mokpopotongow ilan tibua dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu dia dosop sog kosompagan nog gotowanan bagun ilan pogdongyaꞌan nog gotowanan dun. Toluꞌon ku dianiu nog mitabuk nilan na og glam nog sugda nilan. 3 Tibua, bila mogbogoy amu sog miskinan, naꞌ niu tokodoy posunon minsan dia sog duma, minsan siꞌoy og pakasibataꞌ niu 4 bagun da og bogoy niu koyon, daꞌidun mokosun dun lual da og Gamaꞌ niu sog glangit. Ion da og mokotongow nog ain ginang nog piglingod. Bu ion da sumugda dun dianiu.”

Og pomali paꞌali sog kopogyakin

Luk 11:2-4

5 Maꞌ long sop ni Isus, “Bu bila sop mogyakin amu, naꞌ amu moglogiling dia sog gotowanan koyon nog mokpopotongow tibua. Loliagon ilan mindog mogyakin dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu dia sog kosompagan bagun ilan tibua motongow nog gotowanan. Toluꞌon ku dianiu nog mitabuk nilan na og glam nog sugda nilan. 6 Tibua, bila mogyakin amu, solod amu sog dugu niu mangka amu pomintuꞌ bu pogyakin dia sog Gamaꞌ niu nog ondiꞌ motongow. Ion da og mokotongow nog ain ginang nog piglingod. Bu ion dosop og sumugda dun dianiu.

7 “Bu bila mogyakin amu, naꞌ amu moglogiling sog gotowanan koyon nog daꞌ poktamuy sog Mikpongon nog bila mogyakin ilan, maꞌ nog poktubodon bu pomulakmulakan nilan og gyakin nilan. Poꞌ baluꞌ nilan dun, sabap sog kodakol nog taluꞌ nilan koyon, motabal og gyakin nilan dun. 8 Naꞌ amu moglogiling dianilan poꞌ og Gamaꞌ niu sog glangit, donsamaꞌ non na kisunan bog olo og kulang niu sog daꞌ amu pa pongoni dianon.

9 Bu bila mogyakin amu, maꞌ nini og toluꞌon niu, ‘Amaꞌ nami sog glangit, pogodaban og ngalan mu poꞌ mosigda a. 10 Bu sabaꞌ nami dun matong na dini og kopogdatuꞌ mu. Bu og glegan mu motuman dini sog glupaꞌan mamaꞌ nog mituman dituꞌ sog glangit. 11 Bogoyoy mu ami nog ponganon nami gondow koni. 12 Bu ompunoy mu na og dusaanan nami poꞌ ami siꞌoy, inompunan nami na ain og mikosalaꞌ dianami. 13 Bu naꞌ mu ami potiangon koyubaꞌan, sugaꞌid non, ipat mu ami sog bayaꞌ ni Kindagow.’

14 “Bila ompunan niu og gotow nog mikosalaꞌ dianiu, og Gamaꞌ niu siꞌoy sog glangit, ompunan non dosop amu. 15 Tibua, bila ondiꞌ niu ompunan og salaꞌ nilan dianiu, amu siꞌoy, og dusaanan niu ondiꞌ dosop ompunan nog Gamaꞌ niu sog glangit.”

Og pomali paꞌali sog kopokpuasa

16 Maꞌ long sop ni Isus, “Bila mokpuasa amu, naꞌ niu potongowon sog glangkalangka niu nog misusa amu mamaꞌ nog gotowanan kituꞌ nog mokpopotongow tibua. Ilan koyon, sopon nilan og bayuꞌbayuꞌ nilan bagun ilan kilolaan nog mikpuasa ilan dodaꞌ. Toluꞌon ku dianiu, nog mitabuk nilan na og sugda nilan. 17 Tibua, bila mokpuasa amu, pongulaꞌup amu mangka amu ponundoy 18 bagun ondiꞌ kosunan nog len gotow nog mikpuasa amu. Bu solabuk da og mokosun dun, ion og Gamaꞌ niu sog glangit nog ondiꞌ niu motongow. Ion og mokotongow nog ginang koyon nog piglingod, og sumugda dun dianiu.”

Og daya dituꞌ sog glangit

Luk 12:33-34

19 Maꞌ long sop ni Isus, “Naꞌ amu mogomud nog daya niu dini sog dunya poꞌ kokoton da nog gangnay, bu moglogang da, bu modakow da nog polonakow. 20 Sugaꞌid non, pogomud amu nog daya niu dituꞌ sog glangit poꞌ dituꞌ ondiꞌ mokokut nog gangnay, bu diꞌ moglogang, bu daꞌidun na monakow dun. 21 Poꞌ minsan ain og daya niu, dituꞌ dosop og pomikilan niu.”

Og suluꞌ dia sog glawas nog gotow

Luk 11:34-36

22 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og mata niu mamaꞌ da nog suluꞌ nog glawas niu. Dadi, bila og mata niu daꞌidun og glaꞌat non, og tibuk nog glawas niu kodolagan. 23 Tibua, bila miglaꞌat og mata niu, og tibuk nog glawas niu molokop nog modolom. Dadi, bila maꞌ nituꞌ og dolag koyon dianiu modolom da, landuꞌ dodaꞌ kodolom.”

Tigbung niu pikilan niu dia sog Mikpongon

Luk 16:13

24 Maꞌ long ni Isus dun, “Ondiꞌ nododaꞌ mogusoy og gotow nog duaꞌ buk og kounutan non. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, mimung nog pokongitan non og sala kotow mangka non kololamoy og sala kotow. Otawaka, mokokunut sog sala kotow mangka pongantu sog sala kotow. Ondiꞌ mogusoy nog tigbungon niu og pikilan niu dia sog Mikpongon bu tigbungoy dosop dia sog pilak.”

Salig amu sog Mikpongon

Luk 12:22-31

25 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog naꞌ amu mosusa paꞌali sog kotubuꞌ niu bog olo og ponganon niu bu og ginumon niu, bu paꞌali sog glawas niu bog olo og koponapot niu. Konaꞌ taꞌ nog og kotubuꞌ bololagaꞌ pa dia sog ponganon bu og glawas bololagaꞌ pa sog ponopoton? 26 Tontong niu poloꞌma og manukmanukanan koyon nog mokponglayug sog gawang. Diꞌ ilan tanan momula otawaka gumani. Bu daꞌidun tanan og pogomudan nilan nog pongonganon nilan. Tibua, maꞌ nituꞌ siꞌoy, daꞌ ilan da potiangoy nog Gamaꞌ niu sog glangit. Sugaꞌid non, pinoꞌuban non potanan ilan. Konaꞌ taꞌ buan nog bololagaꞌ amu pa tokodoy dianilan? 27 Poꞌ sima buan dianiu nog bianan sog susaan non, kosukpatan non og kopayat nog kotubuꞌ non?

28 “Bu iduma mosusa amu ma buan nog koponapot niu? Tontong niu poloꞌma og kotubuꞌ nog bulakbulakanan. Daꞌ ilan tanan ponukat otawaka pongabol nog bagun ilan mokopoglogdoy. 29 Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog minsan si Datuꞌ Solomon kobon nituꞌ nog doyahan tokodoy, daꞌ pa sibon pokoponapot nog mokolongas nog maꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog bulakbulakanan koyon solabuk siꞌoy. 30 Bila maꞌ nituꞌ ma og ginandun nog Mikpongon og koponapot non dia sog sigbotanan nog motongow ta numun koni nog saka, mogbolomaꞌ imungon nog tagun, amu potaꞌ gidoy og polukason non nog daꞌidun og ponopoton niu? Kulang dodaꞌ og salig niu. 31 Dadi, naꞌ amu mosusa bog olo og kokan niu bu kinum niu, otawaka koponapot niu. 32 Poꞌ koyon og pigopasan nog gotowanan koyon nog daꞌ poktamuy dia sog Mikpongon. Bu og Gamaꞌ niu sog glangit, kosunan non nog og glam nini sumboy ngon nododaꞌ dianiu dun. 33 Sugaꞌid non, pogopasoy niu poguna og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu bu og kodulusan non, poꞌ og glam nini ponoꞌuban non da amu dun. 34 Poꞌ gondow gondow ngon susaan niu. Giap nog gondow ngon dili susaan nog gondow koyon. Dadi, naꞌ amu mosusa bog olo og matong bolomaꞌ poꞌ len da og susaan sog gondow koyon.”

7

Naꞌ amu mongukum nog pakasi niu

Luk 6:37-38,41-42

1 Maꞌ long ni Isus, “Naꞌ amu mongukum nog pakasi niu bagun amu ondiꞌ dosop ukumon nog Mikpongon. 2 Poꞌ bianan sog kopongukum niu dianilan maꞌ nituꞌ dosop og koukuman dianiu. Poꞌ og galan nog gomiton niu dia sog pakasi niu, maꞌ nituꞌ dosop og gomiton nog Mikpongon nog galan non dianiu.

3 “Iduma sokaliꞌ motongow niu og puling ma nog duma niu nog gahatgahat tanan kotongow, saka potiangon niu ma og puling nog migbolabag dia sog dili mata niu nog maꞌ nog glolosan kosolag? 4 Olo ma mogandun kotaluꞌ niu dia sog pakasi niu nog, ‘Takun dow, owaꞌon ta og puling mu,’ saka ngon og puling niu nog maꞌ nog glolosan kosolag migbolabag dia sog dili mata niu? 5 Mokpopotongow amu dodaꞌ tibua! Awaꞌ niu poguna og glolosan koyon nog migbolabag dia sog dili mata niu, bagun niu motongow mahatul bu mawaꞌ niu og bataꞌbataꞌ puling sog mata nog pakasi niu.

6 “Og mosigda nog balan nog tidu sog Mikpongon, naꞌ niu bogoyon dia sog gotowanan koyon nog mokolaton botad non. Poꞌ gomonsunoy mamaꞌ ilan nog gayam nog puliꞌon nilan amu gumupas. Og gustalan niu koyon bololagaꞌ tokodoy maꞌ nog mutiaꞌ. Dadi, naꞌ niu tikpuꞌon dia sog babuyanan poꞌ poglogekon nilan tibua nog daꞌ maꞌana non.”

Pongoni amu dia sog Mikpongon bagun amu kobogayan

Luk 6:31, 11:9-13

7 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pongoni amu poꞌ bogayan amu. Ponontong amu poꞌ motongow niu. Bu pokibukaꞌ amu poꞌ og bongawan bukaꞌon da dianiu. 8 Poꞌ simasima og mongoni, mokotabuk. Bu simasima og monontong, mokotongow. Bu simasima sop og mokibukaꞌ, og bongawan bukaꞌon dianon. 9 Poꞌ ngon taꞌ og gotow dianiu nog bila mongoni og bataꞌ non nog pan, tulunan non nog batu? 10 Otawaka bila mongoni ion nog sodaꞌ, bogayan niu taꞌ ion nog mamak? Ondiꞌ, le! 11 Poꞌ amu, moto amu tanan mogbogoy nog ain molongas dia sog gombataꞌ niu nog saka bolodusaon amu. Labi na og Gamaꞌ niu sog glangit mogbogoy nododaꞌ nog molongas sog ain og mingoni kituꞌ dianon. 12 Dadi, sog glam non, inang niu sog pakasi niu ain kolegan niu kituꞌ nog inangon non dianiu. Poꞌ mitigbung na dini og Dan Botad kituꞌ bu og pimali nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ.”

Og moliwag bu mosikut nog bongawan

Luk 13:24

13 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bian amu sog mosikut nog bongawan nog posunguꞌ sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Poꞌ og bongawan nog posunguꞌ sog glaꞌat, moliwag bu molomu bianan. Bu modakol og mokpomian dun. 14 Tibua, mosikut og bongawan bu mologon og dalan posunguꞌ sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu mikaꞌan da og mokotongow dun.”

Og kayu kilolaan dia sog bunga non

Luk 6:43-44, Matiu 12:34-35

15 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pongmohilat amu nog polomolatasanan koyon nog diꞌ motud. Tumuaꞌ ilan dion niu ompatong maꞌ nog bilibili. Tibua, og dialom pikilan nilan kondokondok mamaꞌ nog glimong. 16 Kilolaan niu ilan bianan sog kohinangan nilan. Poꞌ og bunga nog paras ondiꞌ mupuꞌ dia sog totulug. Bu og bunga nog igera ondiꞌ mupuꞌ dia sog bonganga. 17 Domikian dosop maꞌ nituꞌ, og kayu nog daꞌ mosakit non, molongas sop og bunga non. Tibua, og kayu nog togo mosakit, molaton sop og bunga non. 18 Og kayu nog daꞌ mosakit non, ondiꞌ na dodaꞌ mogbunga nog molaton. Bu og molaton nog kayu ondiꞌ na dodaꞌ mogbunga nog mokolongas. 19 Ain og kayu kituꞌ nog diꞌ mogbunga nog molongas, ponogaꞌon mangka tikpuꞌoy sog gapuy. 20 Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog og gotowanan koyon, kilolaan niu na dodaꞌ ilan bianan sog kohinangan nilan.”

Og tantu sulangguꞌanan ni Isus

Luk 13:25-27

21 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Konaꞌ og glam nog moksabi dianakon nog akon og kounutan non, nog mokampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Sugaꞌid non, ain da og mikokunut kituꞌ nog glegan nog Gamaꞌ u dituꞌ sog glangit. 22 Bu toluꞌon ku dianiu, nog ongon gondow matong nog modakol og gotowanan nog moksabi dianakon nog, ‘Kounutan! Kounutan! Mimitua ami, bu mimugow ami nog glatdiwataanan bianan sog ngalan mu, bu modakol pa og miinang nami nog kosobuꞌsobuꞌ!’ 23 Tibua, toluꞌan ku ilan nog, ‘Diꞌ u amu kilolaan. Sugaꞌid non, pokpolayuꞌ amu dianakon, amu koyon nog mokolaton og kohinangan non.’ ”

Og duaꞌ kotow polongimung nog baloy

Luk 6:47-49

24 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Dadi, simasima og mikodongog nog taluꞌ u koni mangka ion pokokunut dun, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog moto momikil nog dia non pinasok og baloy non sog dolonitan. 25 Dangan migdupiꞌ bonua mangka pogbaꞌ bu inoyupan nog molandos nog galuꞌ, og baloy non koyon daꞌ da kobuksak poꞌ ompagon og piingkudan non nog baloy non koyon. 26 Tibua, simasima og mikodongog nog taluꞌ u koni nog saka ondaꞌ non unutoy, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog gumowon. Sokaliꞌ non pinasok og baloy non sog pontadan. 27 Dangan migdupiꞌ bonua mangka pogbaꞌ, bu inoyupan nog molandos nog galuꞌ, mibuksak og baloy non koyon bu kologlag.”

28 Dangan midoksuꞌ ni Isus toluꞌoy og glam non koyon, kisobuꞌan tokodoy og gotowanan nog kopokpanad non koyon. 29 Poꞌ og kopokpanad non, ion og togo bayaꞌ. Ondiꞌ mamaꞌ nog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu.

8

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog gipulon

Mark 1:40-45, Luk 5:12-16

1 Dinumiksun si Isus tidu sog bontud koyon. Dangan minatong sog dotagan, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. 2 Bu ngon og sala kotow gipulon nog mikpolani dianon mangka ingluꞌud sog sunguꞌan non bu poktaluꞌ nog, “Polopanad, somoꞌ moleg a da, ompokodag mu akon.”

3 Dadi, dinoponan ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Moleg u da le. Kuliꞌan ka na!” Bu sododuꞌun miawaꞌ og mosakit nog gotow koyon. 4 Tubus nion, tinoluꞌan non og gotow koyon nog, “Naꞌ mu ini tokodoy posunon minsan sima. Sugaꞌid non, angoy mu potongow og glawas mu dituꞌ sog bolian mangka a pomalas maꞌ nog dinondag ni Muses kituꞌ kobon nituꞌ poꞌ bagun nilan kotoksiꞌan.”

Og kopongandol nog kounutan nog sundaluanan

Luk 7:1-10

5 Dangan minatong si Isus sog koliwagan bonua nog Kapernaum, linumpak ion nog kounutan nog sundaluanan mangka pokitabang dianon nog, 6 “Kounutan, og dodondagon ku ondiꞌ mokodag bu ondiꞌ tanan mokopoglilow dituꞌ sog baloy. Misinsa tokodoy nog mosakit non.”

7 Tinabal ion ni Isus nog, “Oꞌo, ongoyon ku da ion pokodagoy.”

8 Tibua, tinumabal og kounutan nog sundaluanan koyon nog, “Kounutan, konaꞌ u patut mokpodangan dianika sog baloy u. Sugaꞌid non, taluꞌ mu tibua nog kumodag na og dodondagon ku kituꞌ, poꞌ kumodag na dun. 9 Poꞌ akon siꞌoy, ngon dosop og kounutan nog mogbayaꞌ dianakon. Bu ongon dosop og sundaluanan nog bila dondagon ku ompanow, mokokunut da dianakon. Bu bila sop dondagon ku mokpolani dianakon, mokokunut ilan dosop. Bu bila dondagon ku og sosuguꞌon ku nog moginang nog ain kolegan ku, inangon non dosop.”

10 Dangan midongog ni Isus og tinaluꞌ nog gotow koyon, kisobuꞌan ion dun nog boyaꞌan tinoluꞌan non og gotowanan koyon nog mikpogunut dianon nog, “Totu da, daꞌ u pa sibon pokolumpak nog gotow nog maꞌ nini kopagon og kopongandol non, minsan siꞌoy sog bansa Israel. 11 Toluꞌon ku dianiu, nog modakol og gotowanan nog mokpoktidu sog silangan sindopan madap ilan kuman dia ni loꞌ Abraham, si Isak, bu si Jakub sog pigdotuꞌan dituꞌ sog glangit. 12 Tibua, og gotowanan kituꞌ nog mokampuꞌ bosia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, tikpuꞌon ilan sog glowasan dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”

13 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus sog kounutan nog sundaluanan koyon nog, “Uliꞌ a na. Poꞌ motuman da dianika og tud mu koyon.” Bu og tang koyon kiuliꞌan dodaꞌ og dodondagon non kituꞌ.

Modakol og diꞌ mokokodag nog kiuliꞌan ni Isus

Mark 1:29-34, Luk 4:38-41

14 Tubus nituꞌ, minangoy si Isus sog baloy ni Piter. Dangan sinumolod ion, mitongow non og ponugangan ni Piter nog glibun nog pogbolilid poꞌ mipanas. 15 Dadi, dinoponan ni Isus og komot non bu kiowasan ion. Dadi, migbuat ion mangka non tologadoy si Isus.

16 Dangan sinumindop na gondow, modakol og gotowanan nog pinosopan nog glatdiwataanan nog pingoit dituꞌ non. Pimugow non og glatdiwataanan kituꞌ bianan sog taluꞌ non. Bu og glam nog ondiꞌ mokokodag koyon dion kiuliꞌan non. 17 Ion non ini og kotumanan nog tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya kobon nituꞌ nog, “Kiuliꞌan non ita mangka non owaꞌoy og mokosakitanan ta.”*

Og kobianbianan nog gotow ain mokokunut dia ni Isus

Luk 9:57-62

18 Dangan mitongow ni Isus nog modakol og gotowanan nog miglibut dianon, tinoluꞌan non og sulangguꞌanan non koyon nog, “Tumolipag ita dituꞌ sog dipag nog danow koni.” 19 Sog daꞌ ilan pa gonat, mikpolani dianon og polopanad nog botad nog bansa Hudyu mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, mogunut u dianika minsan ain ka angoy.”

20 Tinumabal si Isus nog, “Og tinggalung togo pogonongan, bu og manukmanuk togo salag. Tibua, og Binataꞌ sog Kilawan, daꞌidun tanan og dolopaꞌan non.”

21 Og sala kotow sop nog sulangguꞌ non miktaluꞌ dianon nog, “Kounutan, ondiꞌ u pa mokodunut dianika poꞌ lobongon ku pa poguna og gamaꞌ u.”

22 Tinabal ion ni Isus nog, “Pogunut a dianakon. Potiang nika na ain og diꞌ bololagaꞌ dianilan og pigdotuꞌan nog Mikpongon nog ilan dona og lumobong nog bangkoy nilan.”

Pilotaꞌ ni Isus og goyup

Mark 4:35-41, Luk 8:22-25

23 Tubus nituꞌ, sinumakoy si Isus ilan nog sulangguꞌanan non koyon dia sog bolangoy mangka ilan tulak. 24 Gomonsunoy pa, tinumokow moglogoyup nog landuꞌ na kolandos dia sog danow koyon boyaꞌan nog kisigoban nog nabok og bolangoy nilan koyon. Tibua, si Isus poktulug. 25 Dadi, inangoy ion tonudoy nog sulangguꞌanan non koyon, “Kounutan, tabang! Moglaꞌat ita!”

26 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma kondokan amu ma? Kulang dodaꞌ og kopongandol niu!” Mangka ion pogbuat bu polotaꞌoy og galuꞌ koyon bu og nabok nog mokoluksang. Sododuꞌun tinumodoꞌ tokodoy og danow koyon.

27 Kisobuꞌan tokodoy og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan poktaluꞌ nog, “Sima gidoy og gotow koni nog minsan siꞌoy og galuꞌ bu og nabok mogbilang ma dianon!”

Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow nog tinosopannog glatdiwataanan

Mark 5:1-20, Luk 8:26-39

28 Sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ dituꞌ sog dipag nog danow koyon sog bonua nog ngalan non Gadarinis. Linumpak ion nog duaꞌ kotow nog tinosopan nog glatdiwata nog dituꞌ ilan miktidu sog kolobongan. Bu kondokondok ilan tokodoy nog boyaꞌan nog daꞌidun tanan og mokobian sog dalan koyon. 29 Bu mikpoktaluꞌ ilan nog mosikad nog, “Olo og dunon mu dianami, Ika og Bataꞌ a nog Mikpongon? Ongoyon mu taꞌ ami posinsaoy nog saka daꞌ pa datong og tang non?”

30 Sog molayuꞌlayuꞌ nilan koyon, ngon og panun nog babuy nog pokponungkal. 31 Og glatdiwataanan koyon, migbubut ilan dia ni Isus nog bila bugowon non ilan, dia ilan sangon sog babuyanan koyon.

32 Dadi, sinagda ilan ni Isus mokpongluas. Bu mikpongluas ilan tidu sog duaꞌ kotow koyon mangka ilan sangon sog babuyanan koyon. Bu og panun nog babuy koyon, mikponggobok ilan dumiksun mangka pokpongokpu sog danow koyon bu mitipot ilan pomoglaꞌat. 33 Dangan mitongow nog polongipat nog babuyanan koyon og maꞌ nion koyon, mikponggobok ilan mangka nilan poguksugoy dituꞌ sog koliwagan bonua og glam nion bu asta og kibianbianan nog duaꞌ kotow kituꞌ nog bakas tinosopan nog glatdiwataanan. 34 Dadi, og glam nog gotowanan dituꞌ sog koliwagan bonua kituꞌ, inangoy nilan lumpakoy si Isus bu pigbubut nilan nog mawaꞌ pa dion sog bonua nilan koyon.

9

Og daday kiuliꞌan ni Isus

Mark 2:1-12, Luk 5:17-26

1 Dadi, sinumakoy si Isus sog bolangoy mangka ion tolipag posunguꞌ dituꞌ sog dili bonua non. 2 Dangan minatong dituꞌ, ngon og daday nog inoyungan nog gotowanan sog pigbolilidan non posunguꞌ dituꞌ ni Isus. Dangan mitongow non og kopongandol nilan dianon, tinoluꞌan non og daday koyon nog, “Aki, pobaꞌis mu og pikilan mu, poꞌ og dusaanan mu inompunan na.”

3 Dangan ion midongog nog duma polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu, migdialominawa ilan nog, “Og gotow koni moglakaꞌlakaꞌ ma monaluꞌ dia sog Mikpongon!”

4 Tibua, kisunan ni Isus bog olo og pomikilan nilan koyon. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma molaton ma og pomikilan niu dianakon? 5 Ain gidoy og molomu toluꞌon, ‘Inompunan na og dusaanan mu,’ otawaka moktaluꞌ nog, ‘Pogbuat a mangka a panow?’ 6 Tibua, bagun niu kosunan, potongowon ku dianiu nog og Binataꞌ sog Kilawan togo bayaꞌ mongampun nog dusa nog gotowanan dini sog glupaꞌan.” Mangka non toluꞌoy og daday koyon nog, “Pogbuat a le. Imud mu og pigbolilidan mu koyon bu pitang mu muliꞌ.” 7 Dadi, migbuat dodaꞌ og gotow koyon mangka ion uliꞌ. 8 Dangan mitongow nog gotowanan og maꞌ nion koyon, kiondokan ilan dun bu piksonglitan nilan og Mikpongon dun nog ion migbogoy nog bayaꞌ nog maꞌ nion dia sog gotowanan.

Inonggat ni Isus si Matiu

Mark 2:13-17, Luk 5:27-32

9 Dangan miglandan si Isus, mitongow non og gotow nog ngalan non si Matiu pogingkud sog baloybaloy nog pokpongobatan non nog buis. Tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogunut a le dianakon.” Dadi, migbuat ion mogdayun mangka pogunut dia ni Isus.

10 Tubus nituꞌ, si Isus bu og sulangguꞌanan non, migadap ilan kuman dituꞌ ni Matiu. Modakol og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon* nog minangoy ilan madap kuman dia ni Isus bu sulangguꞌanan non. 11 Dangan mitongow nog parasiuanan og maꞌ nion koyon, sinakan nilan og sulangguꞌanan ni Isus nog, “Iduma og polopanad niu koyon mampuꞌ ma kuman dia sog polongabatanan nog buis bu sog bolodusaon?”

12 Dangan ion midongog ni Isus, tinoluꞌan non ilan nog, “Og gotow nog mokodag, daꞌidun na og balan non nog polomulung. Tibua, og gotow nog diꞌ mokodag, ngon kobalan non dun. 13 Dadi, angoy niu pogonadoy bog olo og maꞌana nog sinulat koni sog Kitab nog, ‘Og kolegan ku og mololat amu gabaꞌ nog pomalas niu dianakon.’ ”† Long sop ni Isus dun, “Poꞌ akon, konaꞌ gangoy u dini mangoy mongonggat sog ain mokpikil nog midulus ilan na. Sugaꞌid non, inangoy u onggatoy ain og gotow nog bolodusaon.”

Og sak paꞌali sog mokpuasa

Mark 2:18-22, Luk 5:33-39

14 Tubus nituꞌ, og sulangguꞌanan ni Jan nog Polomunyag minangoy dituꞌ ni Isus mangka poksak nog, “Ami bu og parasiuanan, mokpuasa ami. Saka, og sulangguꞌanan mu ondiꞌ ma?”

15 Tinabal ilan ni Isus nog, “Mogusoy taꞌ gidoy nog og pongantim mosusa nog kobon pa nog dion nilan og koingon koyon? Ondiꞌ na dodaꞌ. Tibua, ngon da gondow non nog bigdason dianilan og koingon koyon, mangka ilan pa pokpuasa.”‡

16 Long non sop dun, “Daꞌidun og gotow nog bila monilob, gumabas nog bogu ponopoton nog daꞌ pa koloꞌ mangka non tiloboy sog dan glogdoy. Poꞌ bila kumoloꞌ og tilob non koyon mogdungag lumiwag og bogyang nog dan glogdoy non koyon. 17 Bu domikian dosop nog daꞌidun og gotow nog tumaguꞌ nog bogu galak dia sog dan toguꞌan nog diꞌ lumagyat.§ Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, ombogdak og toguꞌan koyon dun poꞌ ondiꞌ na lumagyat. Dadi, moglaꞌat og toguꞌan non koyon bu mogulaꞌ og galak koyon. Og bogu galak sumboy dia na dodaꞌ toguꞌoy sog bogu toguꞌan nog lumagyat poꞌ bagun og galak koyon ondiꞌ mogasta bu og toguꞌan non koyon ondiꞌ dosop moglaꞌat.”

Kiuliꞌan og bataꞌlibun bu og glibun nog tinumuyoksog glogdoy ni Isus

Mark 5:21-43, Luk 8:40-56

18 Solian pa ni Isus moktaluꞌ dia sog gotowanan koyon, ngon og gotow dion og polongokbit nog solabuk baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Og gotow koyon mikpolani dia ni Isus mangka ingluꞌud dia sog sunguꞌan non, mangka ion poktaluꞌ nog, “Og bataꞌ u nog glibun kotoktusoy non pa. Tibua, amoyamoy dianika, angoy mu pa ion doponoy bagun da motubuꞌ mokpuliꞌ.” 19 Dadi, migbuat si Isus asta og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan pogunut dianon.

20 Sintak nilan ompanow, ngon og glibun nog sinumaꞌut dianilan. Og glibun koyon piglodasan nog duguꞌ sog solod nog sopuluꞌ bu duaꞌ ton. Mikpolani ion dia sog tolikudan ni Isus mangka non tuyokoy og sudung nog glogdoy ni Isus. 21 Poꞌ donsamaꞌ na migdialom pikilan og glibun koyon nog, “Minsan siꞌoy sagya motuyok u og glogdoy non kuliꞌan u na dun.”

22 Dadi, tinumolikud si Isus mangka sunguꞌ sog gotowanan bu mitongow non og glibun koyon. Dadi, tinoluꞌan non ion nog, “Ibun, pobaꞌis mu og pikilan mu, poꞌ sabap sog kopongandol mu kiuliꞌan ka.” Dadi, sododuꞌun kiuliꞌan dodaꞌ og glibun koyon.

23 Dangan minatong ilan sog baloy nog polongokbit kituꞌ, sinumolod ilan. Bu mitongow ni Isus og polomansiꞌanan* bu og gotowanan koyon dion mikponglangos ilan. 24 Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Pongawaꞌ amu dini! Poꞌ og bataꞌ koni ondaꞌ patoy, sugaꞌid non, sagya da ion mitulug.”

Dadi, pigwanwan nilan si Isus dun. 25 Tibua, dangan linumiu na og gotowanan kituꞌ, sinumolod si Isus sog dugu nog binotangan nog bataꞌlibun koyon mangka non pogoidoy sog komot bu og bataꞌ koyon migbuat.

26 Og dongogan koni mipulonag sog gliwag nog bonua koyon dion.

Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow buta

27 Dangan miglandan si Isus, ongon duaꞌ kotow og buta nog migunut dianon kobon nilan moktaluꞌ nog mosikad nog, “Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami!”

28 Dangan sinumolod na si Isus sog baloy, og butaanan koyon, mikpolani ilan dianon. Dadi, sinakan non ilan, “Tumud amu taꞌ da nog kuliꞌan ku amu?”

Tinumabal ilan nog, “Oꞌo Kounutan, tumud ami da!”

29 Dadi, tinuyok ni Isus og mataanan nilan mangka ion poktaluꞌ nog, “Motuman nion dianiu og tinud niu koyon.” 30 Bu mikotongow ilan na mogdayun mangka non pigondiꞌoy moguksug dianilan sog minsan sima. 31 Tibua, miguliugan ilan sog gliwag nog bonua koyon mangka nilan pulonagoy og guksugan koyon paꞌali dianon.

Kiuliꞌan ni Isus og bod

32 Dangan ginumonat tibua og bakas butaanan koyon, ongon sala kotow og tinosopan nog glatdiwata nog boyaꞌan migbod tanan ion dun nog pinitang dituꞌ ni Isus. 33 Midoksuꞌ non bugowoy og glatdiwata koyon, mikopoktaluꞌ na og bod koyon. Dadi, kisobuꞌan og gotowanan koyon dun mangka ilan poksitaluꞌ nog, “Daꞌ ita pa sibon pokotongow nog maꞌ nini koni dini sog bonua nog Israel!”

34 Tibua, miktaluꞌ og parasiuanan koyon nog, “Saꞌan nion kopogboyaꞌan non og glatdiwataanan koyon poꞌ og bayaꞌ non koyon dia miktidu sog kounutan nog glatdiwataanan.”

Milolat si Isus sog gotowanan

35 Tubus nituꞌ, miguliugan si Isus sog glam nog bonuaanan koyon dion. Mikpanad ion dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu pogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu pikodag non og glam nog diꞌ mokokodag bu ain togo mosakit. 36 Solian non mogbantoy sog gotowanan koyon nog modakol, nog kilogonan ilan bu daꞌidun og kogobokan nilan, mololat ion tokodoy dianilan poꞌ mamaꞌ ilan nog bilibilianan kituꞌ nog daꞌidun og polongipat dianilan. 37 Dadi, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Moliwag og gonion, tibua, mikaꞌan da og polonggani.† 38 Dadi, pongoningoni amu dia sog gapuꞌ nog gonion koyon nog mokpoit ion dumungag nog polonggani dia sog gonion non koyon.”

10

Og ginang nog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non

Mark 3:13-19, Luk 6:12-16

1 Ngon gondow non, sinabi ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non moglumpuk dianon bu binogayan non ilan nog bayaꞌ momugow nog glatdiwataanan bu mokpokodag nog ain og diꞌ mokokodag bu ain og togo mosakit nog minsan olo mosokitoy dun.

2 Koni og ngalananan nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow og sosuguꞌonanan non. Og tiganaꞌ si Simun (og koduaꞌ ngalan non si Piter) bu og putupusod non nog si Andriu, si Jems bu og putupusod non nog si Jan, og gombataꞌ ilan ni Sebedi. 3 Si Pilip, si Bartolomi, si Tomas, bu si Matiu nog og polongabat nog buis, bu si Jems og bataꞌ ni Alpius, bu si Tadius. 4 Bu si Simun og omboluꞌ kituꞌ tumindog nog salu bansa non, bu si Judas Iskariot og miguakil kituꞌ dia ni Isus sog glaꞌat.

Pipanow ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non

Mark 6:7-13, Luk 9:1-6

5 Og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow koni pipanow ni Isus bu pimolian non ilan nog, “Naꞌ amu mangoy sog konaꞌ bansa Hudyu otawaka sog bonua nog Samaria. 6 Sugaꞌid non, dituꞌ amu angoy sog gotow Israel kituꞌ nog pinonggiꞌ dia sog bilibilianan kituꞌ nog mikpogbolong. 7 Og panow niu koyon, mangoy amu mogustal nog, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mosompol na. 8 Bu pokodag niu ain og diꞌ mokokodag bu ain og gipulon, bu potubuꞌ niu puliꞌ ain og minatoy, bu pomugow niu og glatdiwataanan. Mikalap amu nog bayaꞌ koyon dia sog Mikpongon nog daꞌ bayad dun. Dadi, naꞌ niu dosop poboyadon og gotowanan kituꞌ nog kitobangan niu. 9 Naꞌ amu mogoit nog sin nog minsan andun. 10 Naꞌ amu mogoit nog toguꞌan nog balanbalan, otawaka og gimolaan niu, otawaka og pongyapak niu bu tagad niu. Poꞌ og gotow nog moginang, patut nododaꞌ pokpotubuꞌon.

11 “Bila mokodopot amu sog koliwagan bonua otawaka sog gimbolayan, ponontong niu og gotow kituꞌ nog pogodaban sog bonua koyon. Bu solian dion amu, dituꞌ amu non dukon. 12 Ampun sumolod amu, maꞌ nini og taluꞌ niu, ‘Og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu.’ 13 Bila og gotowanan sog baloy koyon patut toluꞌan dun, monugu dianilan og tinaluꞌ niu koyon. Tibua, bila ondiꞌ, muliꞌ da dianiu. 14 Bila daꞌidun og tumolimaꞌ dianiu otawaka og mokinongog dianiu, pokpasoy niu og glopug nog glupaꞌ nog minokot sog botis niu mangka amu siꞌoy gonat sog baloy otawaka sog bonua koyon. 15 Toluꞌon ku dianiu, bila matong og gondow nog polihalaꞌ, labi pa og posakit dia sog gotowanan koyon nog diꞌ tumolimaꞌ dianiu, gabaꞌ nog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Sodom bu Gomora.

Og sosuguꞌon ni Isus mokobian nog posakit

Mark 13:9-13, Luk 21:12-17

16 “Poponowon ku amu nog mamaꞌ nog bilibilianan nog mangoy tumimbul dia sog glimonganan. Dadi, sumboy molig amu mamaꞌ nog mamak bu molumbang amu mamaꞌ nog kolopati. 17 Pongmohilat amu dia sog gotowanan poꞌ pongukpaꞌan nilan amu mangka nilan amu uokiloy dia sog gukum bu pokposokitan amu dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 18 Sabap sog kopokokunut niu dianakon, oiton nilan amu dia sog sunguꞌan nog gubernadoranan bu sog kodotuꞌananan. Bu bianan sog kopoksumodia nilan dianiu, mokopoguksug amu dianilan nog Gombaꞌis nog Guksugan sog bansa Hudyu bu asta sog konaꞌ Hudyu. 19 Tibua, bila ukpaꞌan amu mangka amu poksumodiaoy, naꞌ amu mosusa bog olo og toluꞌon niu otawaka olo og kotaluꞌ niu dun. Poꞌ sog tang koyon bogayan amu da nog kotoan bog olo og poktoluꞌon niu. 20 Poꞌ og taluꞌ koyon konaꞌ niu dili taluꞌ, sugaꞌid non, og Bolakat nog Mikpongon og mokpotaluꞌ dun dianiu.

21 “Sog tang koyon pobunuꞌ nilan na og putupusod nilan. Bu maꞌ nituꞌ dosop og ginangon nog gamaꞌanan dia sog gombataꞌanan nilan. Bu og gombataꞌanan siꞌoy, mokpongantu ilan na sog mokogulanganan nilan mangka nilan pobunuꞌ. 22 Pokongitan amu nog glam nog gotowanan sabap sog kopokokunut niu dianakon. Tibua, simasima og mokogaga asta sog doksuꞌan, motabang ion. 23 Bila posokitan amu sog solabuk bonua, polaguy amu sog len bonua. Toluꞌon ku dianiu, mangka niu siꞌoy kulit pongongoyoy og bonua nog Israel koyon, matong na og Binataꞌ sog Kilawan.

24 “Og pikponadan ondiꞌ nododaꞌ motas dia sog mikpanad koyon dianon. Bu og sosoligan, ondiꞌ non dosop pogboyaꞌan og kounutan non. 25 Pada na bila og pikponadan, kilingan non og mikpanad koyon dianon. Bu domikian dosop maꞌ nituꞌ og sosoligan nog kilingan non og kounutan non. Bila iningolanan ma nog Belsibul* og kounutan sog baloy, labi na kingolanoy og glaꞌayatanan non nog molaton.

Sima og ombaꞌis kondokan?

Luk 12:2-9

26 “Dadi, naꞌ amu mondok sog gotowanan poꞌ daꞌidun og pigbuni nog ondiꞌ ompotongow. Bu daꞌidun dosop og piglingod nog ondiꞌ kosunan. 27 Ain og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu nog ita ita da, podongog niu na sog glam nog gotowanan. Bu ain og inilom u kituꞌ dianiu, pulonag niu na sog kodokolan. 28 Naꞌ amu mondok nog gotowanan koyon nog glawas niu da ombunuꞌ nilan nog ondiꞌ nilan ombunuꞌ og glimukud niu. Sugaꞌid non, kondok amu dia sog mokopongulaꞌat kituꞌ nog glawas bu asta glimukud niu dituꞌ sog danow nog gapuy. 29 Konaꞌ taꞌ duaꞌ buk og gloksayowanan solad sin da og golagaꞌ non? Tibua, daꞌidun og modogdag dianilan bog konaꞌ da og glegan nog Gamaꞌ niu sog glangit. 30 Tibua, amu, minsan siꞌoy sagya og binoluan nog buk niu, kosunan nog Mikpongon bog andun dakol non. 31 Dadi, naꞌ amu mondok, poꞌ bololagaꞌ amu pa tokodoy dia sog gloksayowanan koyon.

32 “Simasima og moktaluꞌ dia sog gotowanan nog ion mikokunut dianakon, akon siꞌoy, toluꞌon ku dosop dituꞌ sog Gamaꞌ u sog glangit nog ion og pigotowan ku. 33 Tibua, simasima og sonsingan non akon dia sog sunguꞌan nog gotowanan, sonsingan ku sop ion dituꞌ sog Gamaꞌ u sog glangit.

34 “Naꞌ amu momikil nog saꞌan minangoy u dini sog dunya poꞌ mokpitang u nog gomigus dia sog gotowanan, sugaꞌid non, og susian. 35 Poꞌ saꞌan minangoy u dini bagun og gamaꞌ susion nog gombataꞌanan nog kolokian, bu og ginaꞌ susion nog gombataꞌanan nog kolibunanan, bu og ponugangan nog glibun susion nog mimonugangan dianon nog glibun. 36 Og banta non og salu konglangan non da. 37 Dadi, simasima og mololat dia sog ginaꞌamaꞌ non nog labi pa sog glolatan non dianakon, ondiꞌ ion patut ingolanan nog sulangguꞌ u. Bu simasima og mololat dia sog gombataꞌanan non nog labi pa dia sog glolatan non dianakon, ondiꞌ ion dosop patut ingolanan nog sulangguꞌ u. 38 Simasima og ondiꞌ moleg mokpisan nog kudus non† mangka pogunut dianakon, ondiꞌ ilan patut ingolanan nog sulangguꞌ u. 39 Simasima og mogapas nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, kongonan ion dun.

40 “Simasima og tumolimaꞌ dianiu, tinolimaꞌ non dosop akon. Bu simasima og tumolimaꞌ dianakon, tinolimaꞌ non dosop og dinumondag kituꞌ dianakon mangoy dini sog dunya. 41 Simasima og tumolimaꞌ dia sog polomolatas, nog saꞌan tinolimaꞌ non poꞌ og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, mokalap ion nog sugda nog bogoyon dia sog polomolatasanan. Bu simasima og tumolimaꞌ nog gotow nog midulus nog saꞌan tinolimaꞌ non poꞌ og gotow koyon midulus dodaꞌ, mokotabuk ion nog sugda nog bogoyon sog ain midulus dia sog Mikpongon. 42 Simasima og mogbogoy nog minsan sala saguk siꞌoy nog tubig nog motigdow dia sog gotow nog minsan andun kobabaꞌ poꞌ og gotow koyon og sulangguꞌ u, toluꞌon ku dianiu, kobogayan nododaꞌ ion nog sugda.”

11

Og sak ni Jan nog Polomunyag dia ni Isus

Luk 7:18-35

1 Dangan mitubus tibua ni Isus pomolioy og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon, miglandan ion sog duma bonuaanan nog molani dion poꞌ mangoy ion mokpanad bu mogustal.

2 Dangan midongog ni Jan nog Polomunyag dituꞌ sog kolobusuan og paꞌali sog piginang ni Kristu, dinondag non og duma sulangguꞌanan non mangoy moksak dianon nog, 3 “Ika notaꞌ og pokpodotongon kituꞌ nog mangoy dini nog moktidu sog Mikpongon, otawaka mogbagad ami potaꞌ nog len?”

4 Tinabal ilan ni Isus nog, “Pokpuliꞌ amu dituꞌ ni Jan mangka niu pogobitoy dianon og midongog niu bu og mitongow niu. 5 Taluꞌ niu dianon nog og butaanan mikotongow na. Og dadayanan mikopanow na. Bu ain og gipulon kiuliꞌan na. Bu og bongolanan mikodongog na. Bu og minatoy mitubuꞌ puliꞌ. Bu ain og miskinan kisuksugan na nog Gombaꞌis nog Guksugan. 6 Bu ain daꞌ kituꞌ pogduaꞌduaꞌ nog pikilan non dianakon, popiaon na.”

7 Dangan poglogonat na og sulangguꞌanan ni Jan, miktolipun si Isus mogustal sog gotowanan paꞌali dia ni Jan. Long non dun, “Dangan minangoy amu dituꞌ ni Jan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, olo ma og pigdodomaan niu nog motongow niu dituꞌ? Migdodama amu taꞌ nog si Jan og gotow kituꞌ nog moguyaꞌ og pomikilan non mamaꞌ nog dawon nog timbolow nog diadia kopalid bila oyupan nog galuꞌ? Ondiꞌ le! 8 Bila maꞌ nituꞌ ondiꞌ ma, olo ma og pigdodomaan niu sog kangoy niu kituꞌ dituꞌ? Og gotow taꞌ kituꞌ nog ombaꞌis og ponopoton non? Konaꞌ le! Poꞌ og gotowanan koyon nog minapot nog mokologan, dia ilan migonong sog baloy nog datuꞌ. 9 Olo dodaꞌ buan og inangoy niu tontongoy dituꞌ? Og polomolatas taꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon? Oꞌo, motud ion. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og mitongow niu kituꞌ dituꞌ konaꞌ tibua og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, sugaꞌid non, labi pa ion dituꞌ. 10 Paꞌali dia ni Jan, ion og pigolong kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab nog, ‘Ngon og sosuguꞌon ku nog punaon ku dianika moksimpan nog bianan mu.’*

11 “Toluꞌon ku dianiu, og glam nog binataꞌ nog gotow sog dunya koni, daꞌidun og motas pa dia ni Jan nog Polomunyag. Tibua, og gotow kituꞌ nog ombabaꞌ sog glam non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, motas pa dia ni Jan. 12 Tidu sog kopoktolipun ni Jan momali asta sog numun koni, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon kobon non mogidud bu pogogowon nog gotowanan kituꞌ nog mokoboluꞌ. 13 Og glam nog polomolatasanan kituꞌ bu og Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses mikpodonsamaꞌ nog posunguꞌ kituꞌ matong asta tinumuaꞌ si Jan. 14 Bila tudon niu ituꞌ, ion og pogolongon nilan kituꞌ nog si Iladya nog mokpuliꞌ kituꞌ dini. 15 Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.”

16 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Ain gidoy kopononggiꞌ og gotowanan numun koni? Olo gidoy og kimaꞌmaꞌan nilan? Mamaꞌ ilan nog gombataꞌanan kituꞌ nog miglumpuklumpuk dia sog tobuꞌan nog moktotowagoy ilan nog, 17 ‘Miglami ami bosia saka ompok amu mongigal. Linumangos ami saka ondaꞌ amu ampuꞌ moksogow.’ 18 Dangan minangoy dini si Jan nog Polomunyag, mikpuasa ion bu daꞌ ion poginum nog ombisa. Tibua, mikpoktaluꞌ og gotowanan nog, ‘Tinosopan ion nog glatdiwata.’ 19 Bu dangan minangoy dini og Binataꞌ sog Kilawan, bu og piginang non kuman bu moginum, mikpoktaluꞌ og gotowanan nog, ‘Gibogon bu pololangu ion, bu og pakasibataꞌanan non og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon.’ Og kotoan nog Mikpongon kotoksiꞌan da nog motud bianan sog piginang non.”

Kosusasusa og gotowanan nog polomungyas

Luk 10:13-15

20 Tubus nituꞌ, miktolipun si Isus mogbinaꞌ sog gotowanan kituꞌ nog dia sog bonuaanan nog piginangan non og kodokolan nog gingyataꞌanan, poꞌ daꞌ ilan poglilaꞌ nog dusaanan nilan. 21 Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Kosusasusa amu, og gotowanan sog bonua nog Korasin bu sog bonua nog Betsaida. Poꞌ somoꞌ og dakol nog gingyataꞌanan kituꞌ nog ininang u dituꞌ niu, dia u pa ininang sog bonua nog Tair bu Sidon, miobon ilan na bosia moglilaꞌ nog dusaanan nilan bu ponapot nog saku mangka ingkud dia sog gobuan.† 22 Tibua, toluꞌon ku dianiu, bila matong na og gondow nog poliholaꞌon nog Mikpongon og gotowanan, labi pa og posakit dianiu sog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Tair bu Sidon. 23 Bu amu og gotowanan sog Kapernaum, moleg amu siꞌoy ompotas asta motingkuꞌ amu sog glangit, lobuꞌon amu da dia sog gapuy kituꞌ nog ondiꞌ ompalong. Poꞌ somoꞌ dituꞌ miinang sog koliwagan bonua nog Sodom og gingyataꞌanan kituꞌ nog ininang u dianiu, og Sodom kituꞌ dion pa bosia asta numun koni. 24 Tibua, toluꞌon ku dianiu, bila matong na og gondow nog poliholaꞌon nog Mikpongon og gotowanan, labi pa og posakit dianiu sog posakit dia sog gotowanan sog bonua nog Sodom.”

Pokpolani amu dianakon ain og milupug

Luk 10:21-22

25 Tubus nituꞌ, migyakin si Isus nog, “Amaꞌ, Ika og Pogbayaꞌ sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Mikposolamat u dianika poꞌ linimod mu og kohinangan kituꞌ dia sog ain gotowanan nog sabutbaꞌasa bu pitongow mu dia sog gotowanan kituꞌ nog kulang pa bosia og sabut non. 26 Oꞌo, Amaꞌ, ininang mu ituꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og kosuꞌatan ka dun.”

Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus dianilan nog, 27 “Og glam non inuakil na dianakon nog Gamaꞌ u. Daꞌidun og mokokilala bog sima og Bataꞌ lual da og Gamaꞌ. Bu daꞌidun dosop og mokokilala bog sima og Gamaꞌ lual da og Bataꞌ bu ain og kolegan nog Bataꞌ koyon potongowon dianon og Gamaꞌ non.

28 “Angoy amu dini nakon, ain og milupug bu kibogatan poꞌ pulolion ku amu. 29 Tabuk niu og pomali u nog popisanon ku dianiu bu poganad amu dianakon poꞌ moto u sumungod, bu ombabaꞌ og bolotabat u. Bu mokulali amu dun mahatul. 30 Poꞌ og pomali u molomu unuton bu ondiꞌ amu da kobogatan dun.”

12

Og sak paꞌali sog Gondow nog Pogulali

Mark 2:23-28, Luk 6:1-5

1 Ngon gondow non, og Gondow nog Pogulali, minian si Isus bu og sulangguꞌanan non dia sog polayan. Og sulangguꞌanan non koyon mingotuꞌ nog paloy mangka nilan pomoliasoy bu kanoy poꞌ mogutom ilan.

2 Dadi, dangan mitongow ilan nog parasiuanan koyon, miktaluꞌ ilan dia ni Isus nog, “Tontong nika poloꞌma og sulangguꞌanan mu koyon. Miginang ilan ma nog konaꞌ botad sog Gondow nog Pogulali.”

3 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali sog gininang ni Dabid kituꞌ kobon nituꞌ dangan kigutoman ilan nog dumaanan non? 4 Sinumolod ion sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu kinuman ion nog pan kituꞌ nog inuakil na dia sog Mikpongon mangka non dosop pomogoyoy dun og dumaanan non. Saka daꞌidun bosia og mokokan dun lual da og boliananan poꞌ maꞌ nituꞌ og bonduan dia sog Botad.* 5 Bu koduaꞌ sop, daꞌ niu taꞌ kobasta og sinulat kituꞌ dia sog Botad† nog, giap nog Gondow nog Pogulali, og boliananan moginang da sog Baloy nog Poktomuyan, tibua, daꞌ ilan da pokosalaꞌ dun. 6 Toluꞌon ku dianiu, nog numun kituꞌ ngon na dini bololagaꞌ pa dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. 7 Somoꞌ bosia mosabut niu og maꞌana nog sinulat koni sog Kitab nog, ‘Og kolegan ku og mololat amu, gabaꞌ nog pomalas niu dianakon.’‡ Somoꞌ misabut niu da, diꞌ niu bosia poliholaꞌon og gotow nog daꞌ pokodusa. 8 Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, ion og Pogbayaꞌ sog Gondow nog Pogulali.”

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog minguyomong komot non

Mark 3:1-6, Luk 6:6-11

9 Tidu ilan dion, sinumolod ilan dituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 10 Bu ongon og glaki dion nog minguyomong og komot non. Sabap sog pogolapsobapan nilan si Isus, sinakan nilan ion nog, “Og botad taꞌ gidoy mokpokodag nog diꞌ mokodag sog Gondow nog Pogulali?”

11 Tinabal ilan ni Isus bianan sog pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Bila ngon sala kotow dianiu nog ngon solabuk bilibili non nog saka milabuꞌ dia sog gluang nog mitang sog Gondow nog Pogulali, potiangon niu taꞌ gidoy dion. Ondiꞌ niu taꞌ owaꞌon dion? 12 Og gotow labi pa kobololagaꞌ dia sog bilibili. Dadi, saꞌan ituꞌ, og botad da og moginang nog molongas minsan og Gondow nog Pogulali.” 13 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non og gotow koyon nog minguyomong og komot non nog, “Ogot mu og komot mu koyon.” Dadi, inogot non dodaꞌ og komot non koyon bu mioksud na maꞌ nog dan, maꞌ da nog sobolaꞌ komot non koyon. 14 Tibua, linumuas og parasiuanan koyon mangka ilan pogupakat bog olo pondayan nilan bagun nilan ompongulaꞌat si Isus.

Og sosuguꞌon nog piniliꞌ nog Mikpongon

15 Tibua, kisunan ni Isus og pikilan nilan koyon. Dadi, minawaꞌ ion sog bonua koyon. Modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. Bu kiuliꞌan non og glam nog mosakitanan nilan 16 mangka non ilan pogondiꞌoy moguksug paꞌali dianon. 17 Saꞌan ion maꞌ nion poꞌ bagun motuman og tinaluꞌ kituꞌ nog polomolatas nog Mikpongon nog si Isaya kobon nituꞌ.

18 “Koni og sosuguꞌon ku kituꞌ nog piniliꞌ u. Ion non og kololaman ku, bu kisuꞌatan u tokodoy dianon. Bogoyon ku dianon og Bolakat u bu pulonagon non og kodulusan minsan sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. 19 Ondiꞌ ion moksusi, bu ondiꞌ ion moglogapis, bu diꞌ non posikadon og taluꞌ non dia sog kosompagan. 20 Og gotow nog moguyaꞌ og tud non pongdoloꞌisogan non. Bu tobangan non og gotow nog daꞌ na dodomaan non. Ondiꞌ ion lumotaꞌ asta popondagon non og kodulusan dia sog molaton. 21 Bu og glam nog gotowanan mogdodama dianon.”§

Si Isus bu si Belsibul

Mark 3:20-30, Luk 11:14-23

22 Tubus nituꞌ, inoit nilan dituꞌ ni Isus og gotow nog tinosopan nog glatdiwata nog boyaꞌan mibuta bu migbod tanan dun. Bu kiuliꞌan ni Isus og gotow koyon nog boyaꞌan mikotongow na bu mikopoktaluꞌ na. 23 Og glam nog gotowanan koyon dion, kisobuꞌan ilan dun bu miksitaluꞌ ilan nog, “Ion non taꞌ gidoy ini og pangkat kituꞌ ni Apuꞌ Dabid?”

24 Tibua, dangan midongog nog parasiuanan koyon, miktaluꞌ ilan nog, “Saꞌan ion kopogboyaꞌan non og glatdiwataanan koyon poꞌ sabap da sog bayaꞌ nog kounutan nog glatdiwataanan nog si Belsibul.”

25 Tibua, kisunan ni Isus og dialom pikilan nilan. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Bila og sala pigdotuꞌan ombahagiꞌ bu mangka ilan poksusi ilan bu ilan, moglaꞌat ilan nododaꞌ. Bu bila og sala kobonua otawaka og sala kobaloy moksusi ilan bu ilan, ondiꞌ ilan nododaꞌ mokindog. 26 Bila si Kindagow bugowon non og pakasi non Kindagow, ombahagiꞌ ion dun bu diꞌ nododaꞌ mokindog og pigdotuꞌan non. 27 Dadi, bog maꞌ nituꞌ buan nog long niu dun, nog og bayaꞌ u dia miktidu sog bayaꞌ ni Belsibul, ain ma gidoy buan miktidu og bayaꞌ nog glaꞌayatanan niu koyon momugow dun? Dili da og glaꞌayatanan niu og mokotaksiꞌ dianiu nog diꞌ motud og poktoluꞌon niu koyon. 28 Tibua, bila og bayaꞌ u koni momugow nog glatdiwataanan dia miktidu sog Bolakat nog Mikpongon, og maꞌana non minatong na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu.

29 “Bu doma maꞌ nini, olo gidoy mogandun kosolod nog gotow dia sog baloy nog gotow kituꞌ nog modasig* bu mangka non pongolapoy og balananan nog gotow koyon, lual da boludon non poguna og gotow koyon nog modasig? Ombalud non tibua, malap non na og balananan nog glaki koyon.

30 “Simasima og diꞌ sumolabuk dianakon, binanta non akon. Bu simasima diꞌ tumabang dianakon mokpolimud nog pigotowan ku, og maꞌana non, ion tanan og mogbinglag dun. 31 Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog minsan olo dusaoy dun bu minsan olo og kopoglakaꞌlakaꞌ non sog Mikpongon, og gotowanan koyon kompunan da. Tibua, ain og moglakaꞌlakaꞌ dia sog Bolakat nog Mikpongon ondiꞌ nododaꞌ kompunan. 32 Bu simasima og mantu dia sog Binataꞌ sog Kilawan bianan sog taluꞌ, kompunan da. Tibua, simasima og mantu dia sog Bolakat nog Mikpongon bianan sog taluꞌ, ondiꞌ nododaꞌ kompunan tidu sog numun koni asta sog gunan nog gondow.”

Og kayu kilolaan dia sog bunga non

Luk 6:43-45

33 Long sop ni Isus dun, “Og kayu nog molongas, molongas sop og bunga non. Bu og kayu nog togo mosakit, molaton sop og bunga non poꞌ og kayu, kilolaan bianan sog bunga non. 34 Og tupuꞌanan amu nog mamak kituꞌ nog molala! Olo og mogandun kopoktaluꞌ niu nog molongas nog saka molaton amu nog gotow? Poꞌ og taluꞌ nog gotow nog lumuas sog babaꞌ non, dia miktidu sog dialom pikilan non. 35 Poꞌ bila molongas og mitaguꞌ dia sog pomikilan nog gotow, molongas dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. Tibua, bila molaton og mitaguꞌ dia sog pomikilan nog gotow, molaton dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. 36 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, sog matong og gondow kituꞌ nog poliholaꞌon nog Mikpongon og glam nog gotowanan, og kokonia dianilan kosakan ilan nog minsan siꞌoy sotoktang og mitaluꞌ nilan nog daꞌidun sagnat non. 37 Poꞌ bianan sog tinaluꞌ niu kituꞌ, og taluꞌ niu kituꞌ og mukum dianiu bog kompunan amu taꞌ otawaka ondiꞌ.”

Og parasiuanan mingambat nog gingyataꞌ dia ni Isus

Mark 8:1-12, Luk 11:29-32

38 Tubus nituꞌ, og duma parasiuanan koyon dion bu og polopanadanan nog botad miktaluꞌ dia ni Isus nog, “Polopanad, potongowoy mu dow ami nog gingyataꞌ mu.”

39 Tinumabal si Isus nog, “Og gotowanan numun koni nog mongambat ilan nog gingyataꞌ, molaton ilan nog gotow bu mogbaluꞌbaluꞌ ilan tibua moktamuy dia sog Mikpongon. Mongambat ilan siꞌoy dun, daꞌidun og gingyataꞌ nog potongowon dianilan lual da og gingyataꞌ nog paꞌali dia ni Jona, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. 40 Domikian da maꞌ ni Jona nog tolu gobi tolu ondow ion sog dialom tian nog kosolagan nog sodaꞌ, maꞌ nituꞌ dosop og Binataꞌ sog Kilawan, tolu gobi bu tolu ondow dosop ion dia sog dialom nog glupaꞌ. 41 Poꞌ sog matong gondow nog polihalaꞌ og gotowanan sog koliwagan bonua nog Ninebe, mampuꞌ ilan mindog monusun sog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. Poꞌ ilan siꞌoy, dangan midongog nilan og gustalan ni Jona, miglilaꞌ ilan mogdayun nog dusaanan nilan. Saka numun koni ongon na dini og motas pa dia ni Jona. 42 Bu maꞌ nituꞌ dosop og baꞌi kituꞌ kobon nituꞌ nog tidu sog bonua nog Siba. Molayuꞌ siꞌoy tokodoy og piktiduan non, migapas da mangoy monginongog nog kotoan ni Datuꞌ Solomon. Ion siꞌoy, sog matong gondow nog polihalaꞌ, mindog dosop ion monusun sog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. Saka numun koni ongon na dini og motas pa dia ni Solomon.”

Og kopokpuliꞌ nog glatdiwata

Luk 11:24-26

43 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bila lumuas og glatdiwata tidu sog glawas nog gotow nog sinongonan non, ginangon non moglinsuaꞌan sog ainain nog kolukan monontong nog gulolian non. Tibua, ondiꞌ ion mokotongow dun. 44 Dadi, moktaluꞌ ion nog, ‘Mokpuliꞌ u dituꞌ sog bakas tiniduan ku.’ Bila matong ion dion, motongow non nog daꞌidun og migonong dun, bu molonuꞌ, bu migusoyusoy. 45 Mongonggat pa ion nog pitu buk glatdiwataanan nog duma non nog labi pa dianon kolaton mangka ilan sangon dia sog gotow koyon, bu pogonong dion. Dadi, og doksuꞌan nog gotow koyon, labi pa kolaton sog tiganaꞌ kituꞌ. Domikian da maꞌ nituꞌ og gotowanan numun koni nog mokolaton ilan.”

Og ginaꞌ bu og putupusodanan ni Isus nog kolokianan

Mark 3:31-35, Luk 8:19-21

46 Sog solian pa moktaluꞌ ni Isus sog gotowanan, minatong og ginaꞌ non bu og putupusodanan non nog kolokianan. Dituꞌ ilan pogindog sog glowasan poꞌ moleg ilan mogabitabit dianon. 47 Ongon sala kotow dion miktaluꞌ dianon nog, “Polopanad, og ginaꞌ mu bu putupusodanan mu nog kolokianan, dituꞌ ilan sog glowasan poꞌ moleg ilan mogabitabit dianika.”

48 Tinumabal si Isus nog, “Sima buan og ginaꞌ u bu og putupusodanan ku?” 49 Tinonduꞌ non og sulangguꞌanan non mangka poktaluꞌ nog, “Koni og ginaꞌ u bu og putupusodanan ku. 50 Poꞌ simasima og mokokunut nog glegan nog Gamaꞌ u sog glangit, ilan og putupusodanan ku bu og ginaꞌ u.”

13

Og pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag nog boniꞌ

Mark 4:1-9, Luk 8:4-8

1 Sog gondow koyon, linumuas si Isus sog baloy koyon mangka angoy ingkud sog goksid nog danow koyon poꞌ mokpanad ion. 2 Sabap sog kodakol nog gotowanan og linumumpuk dianon, sinumakoy ion sog bolangoy mangka ingkud dituꞌ. Bu og gotowanan koyon, dion ilan pogindog sog pontad. 3 Bu modakol og pinanad non dianilan bianan sog pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Ngon sala kotow minangoy sumigwag nog boniꞌ. 4 Dangan sinigwag non og boniꞌ non koyon, og duma dia mitonaꞌ sog dalan bu pingoktuk nog manukmanukanan. 5 Og duma sop dia mitonaꞌ sog dolonitan nog ombabow da og glupaꞌ non. Bu tinumubuꞌ mogdayun poꞌ ombabow og glupaꞌ non. 6 Tibua, dangan pinodosan, milanos og pomulan koyon poꞌ sabap sog ombabow da og tinonoman nog gamut non. 7 Og duma sop dia mitonaꞌ sog sompinitan. Dadi, dangan linumawa og sompinit koyon, miumos og pomulan koyon dun. 8 Og duma sop dia mitonaꞌ sog monapuꞌ nog glupaꞌ. Dadi, dangan tinumubuꞌ og pomulan koyon, mokosubuk bu pogbunga mangka songkuꞌ. Og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sop glinongowan. 9 Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.”

Og potugyuan nog pononggiꞌan ni Isus

Mark 4:10-12, Luk 8:9-10

10 Tubus nituꞌ, mikpolani og sulangguꞌanan non dianon mangka ilan poksak nog, “Iduma og gustalan mu dia sog gotowanan bianan ma sog pononggiꞌan?”

11 Tinabal ilan ni Isus nog, “Amu koyon, pisabut na dianiu og milimod kituꞌ nog paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, og duma gotowanan, ondaꞌ ilan bogoyoy dun. 12 Poꞌ ain og gotow nog ngon na sabut non, dungagan pa dianon bagun moksawadsawad og dianon. Tibua, simasima daꞌidun dianon, saka momikil nog ngon da dianon, owaꞌon dianon minsan siꞌoy og dakoldakol non na. 13 Saꞌan ituꞌ og gustalan ku dianilan bianan dia sog pononggiꞌan poꞌ minsan siꞌoy mokotongow ilan, ondiꞌ nilan da kosunan, bu mokinongog ilan siꞌoy, diꞌ nilan da modongog otawaka mosabut. 14 Bianan dianilan mituman og pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ ni Isaya,

‘Modongog niu siꞌoy kobon non, ondiꞌ niu da mosabut. Motongow niu siꞌoy kobon non, ondiꞌ niu da kosunan. 15 Poꞌ miglokobol og pikilan nilan. Bu tinimpong nilan og tolinga nilan, bu pinodong nilan og mataanan nilan. Somoꞌ bosia ondiꞌ ilan maꞌ nituꞌ, mokotongow ilan, bu mokodongog ilan, bu mokosabut ilan dosop nog boyaꞌan sumunguꞌ ilan dianakon poꞌ bagun ku ilan kuliꞌan.’*

16 “Tibua, amu, pipia amu poꞌ mokotongow og mataanan niu bu mokodongog og tolingaanan niu. 17 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, nog modakol og polomolatasanan bu og gotowanan nog midulus nog moksabaꞌ ilan bosia mokotongow nog mitongow niu koyon bu mokinongog nog midongog niu koyon. Tibua, daꞌ ilan dosop pokotongow bu pokodongog dun.”

Pingmaꞌana ni Isus og pononggiꞌan non koyon

Mark 4:13-20, Luk 8:11-15

18 Long pa ni Isus dun, “Dadi, pokinongogoy niu poloꞌma og maꞌana nog pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag kituꞌ nog boniꞌ. 19 Og gotow kituꞌ nog mikodongog nog gustalan paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon nog saka ondaꞌ non kosabut, domikian da mamaꞌ nog dalan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ. Inangoy nog Soitan pongowaꞌoy dianon og midongog non kituꞌ. 20 Og dolonitan kituꞌ nog ombabow da og glupaꞌ dun nog kitonaꞌan nog boniꞌ kituꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog, puꞌun midongog non og gustalan kituꞌ nog paꞌali sog Mikpongon, tinabuk non dunut landuꞌ og gloliag non dun. 21 Tibua, daꞌ non ungodoy mahatul dia sog dialom pikilan non. Tinumud siꞌoy ion, solianlian da. Poꞌ bila dotongan ion nog glogon otawaka og posakit sabap sog kotabuk non nog gustalan kituꞌ, bolongon non mogdayun. 22 Bu og sompinitan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog midongog non siꞌoy og gustalan kituꞌ, tibua, sabap sog susaan nog kotubuꞌ non bu og gloliag non nog daya, mimung ondaꞌ doksuꞌ nog gustalan kituꞌ dia sog kotubuꞌ non. 23 Bu og glupaꞌ kituꞌ nog monapuꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ, domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog mikodongog nog gustalan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon mangka non kosabut. Dadi, og gustalan kituꞌ sinumongkuꞌ sog kotubuꞌ nilan. Og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sop sinumongkuꞌ nog glinongowan.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sigbotanan

24 Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog mimula nog molongas nog boniꞌ sog binalan non. 25 Tibua, dangan mikponulug na gotowanan, minatong og banta non mangka sigwagoy nog boniꞌ nog sigbot mangka ion uliꞌ. 26 Dadi, dangan tinumubuꞌ mangka pomonsut og pomulan non koyon, og sigbot siꞌoy koyon tinumakin dosop lumawa. 27 Dadi, og sosoligananan nog gapuꞌ nog binalan kituꞌ, minangoy ilan moktaluꞌ dianon nog, ‘Kounutan, konaꞌ taꞌ og boniꞌ kituꞌ nog sinigwag mu sog binalan mu lunsan molongas? Ain gidoy miktidu og sigbotanan kituꞌ nog mikponubuꞌ dituꞌ?’ 28 Tinumabal og gotow kituꞌ nog, ‘Og banta ion, og miginang koyon nog maꞌ nion.’ Dadi, miksak ilan nosop nog, ‘Olo ma og kolegan mu? Ongoyon nami na pomogdutoy?’ 29 Tinabal non sop ilan nog, ‘Naꞌ niu pa sokaliꞌ pomogduton poꞌ gomonsunoy mosunuꞌ og pomulan koyon dun. 30 Potiangon ta pa ilan mokponubuꞌ asta sog matong gumani. Poꞌ bila matong na og gumani, dondagon ku poguna momogdut og sigbotanan koyon dia sog polonggani mangka nilan pomogbodoy bu doksuloy mangka nilan pa gonioy og pomulan koyon bu oitoy sog gantib u.’ ”

Og pononggiꞌan paꞌali sog bataꞌbataꞌ longow

Mark 4:30-32, Luk 13:18-19

31 Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog bataꞌbataꞌ longow nog pimulan nog gotow dia sog binalan non. 32 Minsan siꞌoy ion bataꞌbataꞌ sog glam nog glongowanan, dangan tinumubuꞌ ion miimung molabung sog glam nog pomulananan dion bu miktimaluy kayu nog boyaꞌan og pangaanan non pogopunan tanan nog manukmanukanan.”

33 Tubus nituꞌ, miguksug nosop ion nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog pokpotulin nog pan nog linimbual nog sala kotow glibun dia sog pitu gantang tapung asta miksagot ilan na nog tapung koyon boyaꞌan tinumulin dun.”

34 Og glam nog tinaluꞌ non dia sog gotowanan koyon pibian non dia sog pononggiꞌan. Bu daꞌidun gustalan non dianilan nog daꞌ non pobianoy sog pononggiꞌan. 35 Dadi, mituman og tinaluꞌ kituꞌ bianan dia sog polomolatas nog, “Toluꞌon ku dianilan bianan sog pononggiꞌan bu ustalon ku dianilan ain og mibuni kituꞌ nog tidu pa sog tolipunan.”†

Inustal non og pononggiꞌan kituꞌ paꞌali sog sigbotanan

36 Tubus nion, ginonatan ni Isus og gotowanan koyon mangka ion solod sog baloy. Bu mikpogunut dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Ustal mu pa dianami bog olo og maꞌana nog pononggiꞌan mu kituꞌ paꞌali sog sigbotanan sog binalan.”

37 Tinabal non ilan nog, “Og sinumigwag nog boniꞌ koyon nog molongas, ion non ion og Binataꞌ sog Kilawan. 38 Og binalan sop koyon, ion non ion og dunya. Bu og molongas sop kituꞌ nog boniꞌ, ion non ion og pigotowan nog Mikpongon. Og sigbotanan sop kituꞌ, ion non ion og pigotowan nog Soitan. 39 Og banta kituꞌ nog sinumigwag nog boniꞌ nog sigbot, ion non ion si Kindagow. Bu og tang nog gumani, ion non ion og bungkas. Bu og polonggani kituꞌ, ion non ion og moloikatanan. 40 Og sigbotanan koyon nog pomogduton nilan bu doksuloy, maꞌ nion og dunon dia sog pigotowan ni Kindagow sog doksuꞌan nog dunya. 41 Og Binataꞌ sog Kilawan, popongoyon non og moloikatanan non mongawaꞌ nog ain minampuꞌ kituꞌ dia sog pigotowan non nog mokoit dianilan dumusa bu og glam nog mokpoginang kituꞌ nog sinoitan. 42 Sigbuon nilan dia sog gapuy nog diꞌ ompalong. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan. 43 Tubus nituꞌ, ain og midulus, sumilow ilan mamaꞌ nog gondow dituꞌ sog pigdotuꞌan nog Gamaꞌ nilan nog ion og Mikpongon. Ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni!”

Og pononggiꞌan paꞌali sog bunian bu mutiaꞌ

44 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog daya nog binuni dia sog binalan. Dangan mitongow nog gotow, binuni non mokpuliꞌ. Bu sabap sog daꞌdaꞌan non inangoy non pomoksaluy og glam nog gakodanan non mangka non soluyoy og binalan koyon.”

45 Ngon dosop og pononggiꞌan non. “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog polonaluy nog mutiaꞌ nog monontong nog mokolongas nog mutiaꞌ. 46 Dangan mikotongow ion nog landuꞌ kologan nog mutiaꞌ, inangoy non pomoksaluy og glam nog gakodanan non mangka non soluyoy og solabuk mutiaꞌ kituꞌ.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog pokot

47 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon domikian dosop mamaꞌ nog pokot nog linabuꞌ dia sog danow nog mitaban nog miglologinis nog sodaꞌ. 48 Dangan mitaban nog modakol, linulut nilan sog goksid. Tubus nion, mikpongingkud ilan mangka nilan pomiliꞌoy. Ain og mokolongas dun pinginaguꞌ nilan dia sog tongkalanganan. Bu ain og mokolaton pimilak nilan. 49 Mamaꞌ nini dosop og ginangon dia sog gotowanan sog matong og bungkas. Poꞌ og moloikatanan, ongoyon nilan siboyoy og mokolaton dia sog midulus. 50 Bu ain og mokolaton kituꞌ, sigbuon nilan dia sog gapuy nog diꞌ ompalong. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”

51 Tubus nituꞌ, sinakan ilan ni Isus nog, “Misabut niu dotaꞌ da og piktaluꞌ u koni dianiu?”

Tinumabal ilan nog, “Oꞌo, misabut nami da.”

52 Tinoluꞌan non ilan, “Dadi, og polopanad nog Botad nog pilatas ni Muses nog pikponadan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog togo baloy nog ngon dugu nog daya non dun. Ngon og bogu kalap, bu ngon sop og dan kalap nog potongowon non.”

Si Isus daꞌ tolimaꞌoy sog dili bonua non

Mark 6:1-6, Luk 4:16-30

53 Dangan midoksuꞌ si Isus moguksug nog pononggiꞌananan koyon, ginumonat na ion sog bonua koyon 54 mangka ion uliꞌ sog dili bonua non. Dangan minatong ion dituꞌ, mikpanad ion dia sog gotowanan sog baloy nog poglumpukan nilan. Kisobuꞌan ilan nog pikpanad non koyon. Bu mikpoksitaluꞌ ilan nog, “Ain non gidoy ion mialap og kotoan non koyon bu og ginanganan non koyon nog kosobuꞌsobuꞌ? 55 Konaꞌ taꞌ ion og bataꞌ nog polongimung kituꞌ nog baloy? Bu konaꞌ non taꞌ ion og ginaꞌ si Maria? Og pigilugananan non si loꞌ Jems, si Jusep, si Simun, bu si Judas? 56 Bu konaꞌ taꞌ nog mikunul ita nog glam nog kongudananan non nog kolibunanan? Ain non gidoy ion mialap og glam nog maꞌ nion koyon?” 57 Sabap dion, kilotonan ilan dianon.

Tibua, tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon pogodaban minsan ain, lual da sog dili bonua non otawaka sog dili baloy non.” 58 Sabap sog kulang og tud nilan dianon, mikaꞌan da og gingyataꞌ nog pitongow non dion.

14

Og kobunuꞌ dia ni Jan nog Polomunyag

Mark 6:14-29, Luk 9:7-9

1 Sog tang koyon, midongog ni Datuꞌ Herod og dongogan paꞌali dia ni Isus. 2 Dadi, miktaluꞌ ion sog dodondagon non nog, “Og gotow koyon, ion non ion si Jan nog Polomunyag. Mitubuꞌ ion puliꞌ. Saꞌan mikopoginang ion nog kosobuꞌsobuꞌ.” 3 Saꞌan miktaluꞌ si Herod nog maꞌ nituꞌ poꞌ ion og minukpaꞌ, bu minalud, bu kinumolobusu dia ni Jan poꞌ sabap dia ni Herodias, og duoy nog kongudan non nog si Pilip. Poꞌ pigduoy ni Herod si Herodias. 4 Dadi, pigbinaꞌan ni Jan si Herod nog maꞌ long non dun, “Konaꞌ ion og botad nog pogduoyon mu ion.” 5 Sabap dituꞌ, si Herod moleg bosia munuꞌ dia ni Jan, tibua, mondok ion sog gotowanan poꞌ tinolimaꞌ nilan si Jan nog polomolatas ion nog taluꞌ nog Mikpongon.

6 Sog gondow nog binotaꞌan dia ni Herod, miglokologyaꞌan ion. Sog tang koyon, og bataꞌ ni Herodias nog glibun mingigal sog sunguꞌan nog gotowanan koyon dion. Bu linoliag tokodoy si Herod dun 7 boyaꞌan nog sinumapa ion dia sog dolaga koyon nog, minsan olo og pongonion non bogoyon non nododaꞌ dianon. 8 Og dolaga koyon, pimolian ion nog ginaꞌ non nog maꞌ nini og toluꞌon non, “Bogoy mu numun kituꞌ dianakon og gulu ni Jan nog Polomunyag nog dia toguꞌoy sog tabak.” 9 Miksonsol bosia og datuꞌ koyon nog taluꞌ non kituꞌ. Tibua, sabap sog kibulugan non na tumaluꞌ bu kitoksiꞌan noma og taluꞌ non kituꞌ nog gotowanan koyon dion nog pimosunan non, dinondag non gotow non bagun da motuman og pingoni nog dolaga koyon. 10 Dadi, pinutukan nog gulu si Jan dituꞌ sog kolobusuan, 11 mangka nilan toguꞌoy sog tabak og gulu non koyon bu oitoy sog datuꞌ mangka bogoyoy sog dolaga kituꞌ. Bu ion na og migoit dun dia sog ginaꞌ non. 12 Og sulangguꞌanan ni Jan, inangoy nilan olapoy og bangkoy non mangka nilan lobongoy. Tubus nituꞌ, inangoy nilan toluꞌoy dituꞌ ni Isus.

Piokan ni Isus og lima ngibu kotow

Mark 6:30-44, Luk 9:10-17, Jan 6:1-14

13 Dangan midongog ni Isus, migdoduoy ion sumakoy sog bolangoy mangka ion angoy sog bonua kituꞌ nog moliliꞌ. Tibua, dangan kisunan nog gotowanan koyon nog ginumonat ion, ilan siꞌoy ginumonat dosop bu poglondug dianon. Bigyaꞌ non, dia ilan minian sog kotasan. 14 Dangan dinumongguꞌ si Isus, mitongow non nog landuꞌ kodakol og gotowanan dion nog migbagad dianon. Milolat ion dianilan bu pikodag non ain og diꞌ mokokodag.

15 Dangan miglolabung na bonua, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Og bonua koni molayuꞌ sog gimbolayan saka glolabung na. Golom nika na ilan dondagoy ompanow monukat nog ponganon nilan dituꞌ sog gimbolayananan nog bonua koni.”

16 Tinabal ilan ni Isus nog, “Ondiꞌ ilan na sumboy ompanow poꞌ amu na pogbogoy nog ponganon dianilan.”

17 “Aba! Kulang bayuꞌ non ini, poꞌ lima buk da og pan bu duaꞌ buk da sodaꞌ dini!”

18 Long ni Isus dun, “Oit niu dow buan ion dini.”

19 Dadi, dinondag non og gotowanan mokpongingkud sog sigbotan koyon nog gombaꞌis ingkudan. Tubus nituꞌ, inimud non og lima buk pan bu duaꞌ buk sodaꞌ koyon mangka ion tongal sog glangit bu posolomatoy dia sog Mikpongon. Tubus nituꞌ, pimoti non og pan koyon mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non. Bu pimogoy dosop nog sulangguꞌanan non dia sog gotowanan koyon. 20 Dadi, mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan tanan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan kuman nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas og miomud nog sulangguꞌanan koyon dun. 21 Og dakol nog gotowanan koyon nog kinuman dun lima ngibu, daꞌ glakit nog kolibunanan bu gombataꞌanan.

Si Isus mipanow sog dibabow tubig

Mark 6:45-52, Jan 6:15-21

22 Tubus nituꞌ, piuna ni Isus og sulangguꞌanan non tumulak posunguꞌ sog dipag, poꞌ ion, pogonaton non pa poguna og gotowanan koyon. 23 Dangan miksuoy si Isus bu og gotowanan kituꞌ, migdoduoy ion tumukad sog bontud poꞌ mogyakin ion dituꞌ. Asta miglogobi salasala non da dion. 24 Og sulangguꞌanan non sop kituꞌ, modibabaꞌ na og bolangoy nilan. Pigdoksangan ilan nog nabok poꞌ misonsung nilan og galuꞌ.

25 Dangan migdaliꞌondow tibua og bonua, minangoy si Isus dituꞌ nilan nog mipanow dia sog dibabow nog tubig nog danow koyon. 26 Dangan ion mitongow nog sulangguꞌanan non nog pokpanow ion sog dibabow nog tubig, kiondokan ilan tokodoy dun. Dadi, mikpoktaluꞌ ilan kobon nilan moglosek nog, “Og mongondok!”

27 Tibua, pigdoyunan ni Isus tumaluꞌ dianilan nog, “Potiknaꞌ niu og pikilan niu! Akon ini! Naꞌ amu kondokan!”

28 Tibua, miktaluꞌ si Piter nog, “Kounutan, bila motud dodaꞌ nog ika ion, popangoy mu akon dion nika nog ompanow u dosop dia sog dibabow nog tubig.”

29 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Angoy a loꞌ buan dini.”

Dadi, tinumukpa dodaꞌ si Piter tidu sog bolangoy koyon mangka panow sog dibabow nog tubig posunguꞌ dituꞌ ni Isus. 30 Tibua, dangan mibatik non nog molandos og galuꞌ, kiondokan ion dun. Dadi, mingmayaꞌmayaꞌ ion molonod. Mikopoglosek ion mongintabang nog, “Kounutan ku, tobangoy mu akon!”

31 Pigdoyunan mogaid ni Isus si Piter kobon non moktaluꞌ nog, “Ika, kulang dodaꞌ og salig mu! Iduma ion mogduaꞌduaꞌ a ma?”

32 Dadi, dangan sinumakoy ilan tibua sog bolangoy nilan koyon, mipadok og galuꞌ koyon. 33 Tubus nituꞌ, og glam nilan koyon sog bolangoy, tinumamuy ilan dianon mangka poktaluꞌ nog, “Motud dodaꞌ nog ika, og Bataꞌ a nog Mikpongon!”

Kiuliꞌan ni Isus og gotowanan nog diꞌ mokodagdituꞌ sog Genesaret

Mark 6:53-56

34 Dangan mikotolipag ilan sog danow koyon, sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ sog bonua nog Genesaret. 35 Bu dangan kinilolaan nog gotowanan koyon dion si Isus, pinosunan nilan og glam nog gotowanan dion sog malugmalug nilan koyon, labi na ain og gotowanan kituꞌ nog togo mosakit pinitang nilan dituꞌ non. 36 Bu migbubut ilan dianon nog potuyokon ilan pa nog sagya siꞌoy og sudung nog ponopoton non. Bu og glam nog mikotuyok dun, kiuliꞌan ilan.

15

Sinilaꞌ nog parasiuanan og sulangguꞌanan ni Isus

Mark 7:1-23

1 Tubus nituꞌ, ongon og parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu nog tidu ilan sog Jerusalem, minangoy ilan moksak dituꞌ ni Isus. Maꞌ long nilan dun, 2 “Iduma ion, og sulangguꞌanan mu koyon, ondiꞌ nilan ma unuton og botad nog mokogulang paꞌali sog kopongugas nog komotanan nilan mangka ilan siꞌoy kan?”

3 Dadi, sinakan ilan ni Isus, “Amu sop buan, iduma ion ondaꞌ niu ma unutoy og dondagan nog Mikpongon sabap sog kitogadan niu koyon? 4 Poꞌ miktaluꞌ og Mikpongon nog, ‘Pogodaboy niu og ginaꞌamaꞌ niu.’* Bu taluꞌ non dosop, ‘Simasima og sumolap monaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non, sumboy bunuꞌon.’† 5 Tibua, amu, mokpanad amu nog og gotow bila moktaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non nog og tabang kituꞌ nog bogoyon non bosia dianilan, binogoy non na dia sog Mikpongon, 6 mogusoy nog diꞌ non na pogodaban og ginaꞌamaꞌ non. Dadi, bianan sog pogbotadon niu koyon sinop niu og taluꞌ nog Mikpongon. 7 Sagya amu tibua og mokpopotongow. Motud dodaꞌ og pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ ni Isaya nog paꞌali dianiu.

8 ‘Og gotowanan koni, og kopogadab nilan dianakon taman da nog babaꞌ nilan, tibua, og pomikilan nilan molayuꞌ tokodoy dianakon. 9 Daꞌidun og maꞌana nog kopoktamuy nilan dianakon poꞌ og pikpanad nilan koyon sagya da polomotadon nog pigimungimung nog sagyaotow.’ ”‡

10 Tubus nituꞌ, sinabi ni Isus og gotowanan koyon nog mokpolani ilan dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Pokinongog amu mahatul bagun niu mosabut og poktoluꞌon ku koni. 11 Ain og sumolod dia sog babaꞌ nog gotow ondiꞌ moglomuꞌ gotow dun dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, ain og lumuas nog molaton tidu sog babaꞌ non mimung moglomuꞌ og gotow dun.”

12 Tubus nituꞌ, mikpolani og sulangguꞌanan non koyon mangka ilan poksak dianon nog, “Polopanad, daꞌ mu taꞌ kosunoy nog milaton nog parasiuanan og tinaluꞌ mu kituꞌ?”

13 Tinumabal si Isus bianan sog pononggiꞌan nog, “Glam nog pomulan nog konaꞌ og gamaꞌ u sog glangit og mimula dun, bogduton da. 14 Potiang niu ilan poꞌ og polonuluꞌ ilan, nog saka mibuta ilan. Bila og buta og mogagak sog pakasi buta non, og duaꞌ ilan koyon molabuꞌ sog gluang.”

15 Miktaluꞌ si Piter nog, “Ustal mu pa dianami og pononggiꞌan mu kituꞌ.”

16 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Kobon non mamaꞌ amu nog duma gotow nog diꞌ mokosabut! 17 Daꞌ niu taꞌ ion kosunoy nog ain sumolod sog babaꞌ nog gotow mogdayun sog tibuka, mangka na luas? 18 Tibua, ain lumuas tidu sog babaꞌ, ion non ion og tidu sog dialom pikilan bu mimung nog moglomuꞌ og gotow dun dia sog Mikpongon. 19 Poꞌ tidu sog dialom pikilan nog gotow mimung nog mokopikil ion nog molaton bu mokinang nog molaton mamaꞌ nog momunuꞌ, bu momabal nog konaꞌ non duoy, bu duma pa nog ginang koyon nog sinoitan, bu monakow, bu monaksiꞌ nog diꞌ motud, bu bolotiboton. 20 Og maꞌ nion koyon nog kohinangan mimung moglomuꞌ og gotow dun. Tibua, og kuman nog diꞌ mongugas nog komot non, diꞌ ion mimung moglomuꞌ og gotow dun dia sog Mikpongon.”

Og kopongandol nog glibun nog gotow Kanaꞌan

Mark 7:24-30

21 Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus sog bonua koyon mangka angoy dituꞌ lambul sog koliwagan bonua nog Tair bu sog Sidon. 22 Dangan minatong ion dituꞌ, ngon sala kotow glibun, nog gotow Kanaꞌan migonong dion, mikpolani ion dianon. Mikilolat ion dia ni Isus, kobon non moktaluꞌ nog, “Kounutan, ika og pangkat ni Dabid, kololatoy mu akon poꞌ og bataꞌ u nog glibun tinosopan nog glatdiwata bu misinsa ion tokodoy dun.”

23 Tibua, ondaꞌ ion tobaloy ni Isus. Dadi, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Polopanad, dondag mu og glibun koyon mawaꞌ poꞌ mokosasow.”

24 Tinumabal si Isus nog, “Saꞌan pipangoy u dini poꞌ tumabang u tibua sog gotow Israel kituꞌ nog pinonggiꞌ dia sog bilibilianan nog mikpogbolong.”

25 Og glibun koyon miningluꞌud dia sog sunguꞌan ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, tobangan u pa, suꞌusa!”

26 Tinabal ion ni Isus nog, “Ondiꞌ pia nog olapon og ponganon nog gombataꞌanan koyon mangka tikpuꞌoy dia sog gayamanan.”§

27 Dadi, tinumabal og glibun koyon nog, “Motud ion, tibua, minsan og gayamanan mokokan da nog mumu nog mokpoglabuꞌ tidu sog glomisahan nog gapuꞌ nilan.”

28 Dadi, tinabal ni Isus og glibun koyon nog, “Ompagon dodaꞌ og kopongandol mu! Dadi, motuman na og pingoni mu koyon.” Bu sododuꞌun kinumodag og bataꞌ non kituꞌ.

Piokan ni Isus og pat ngibu kotow

Mark 8:1-10

29 Tubus nituꞌ, ginumonat si Isus dion mangka pongoksid sog danow nog Galili koyon. Tubus nituꞌ, tinumukad ion sog bontud koyon mangka ingkud. 30 Modakol og gotowanan nog minangoy dituꞌ non nog mikpokpitang nog dadayanan, og butaanan, og pingkaꞌanan, bu bodanan. Bu modakol pa og duma nog pingoit nilan dion mangka nilan botangoy sog sunguꞌan non. Bu og glam nilan koyon kiuliꞌan og mokosakitanan nilan. 31 Og gotowanan, kisobuꞌan ilan dun dangan mitongow nilan nog og bod mikopoktaluꞌ na, og dadayanan mikopanow na, og butaanan mikotongow na, bu og pingkaꞌanan kiuliꞌan na, mangka nilan poksonglitoy og Diwata nog poktomuyon nog bansa Israel.

32 Sinabi ni Isus og sulangguꞌanan non nog mokpolani dianon mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Milolat u nog gotowanan koni. Poꞌ sog solod nog tolu gobi bu toluondow ilan dini nakon, kinobus ilan na nog ponganon. Ondiꞌ u sop ilan kumboyon muliꞌ nog daꞌ pokanoy poꞌ gomonsunoy ombuksak ilan sog dalan sabap sog gutom nilan.”

33 Dadi, tinabal ion nog sulangguꞌanan non koyon nog, “Dadi, ain ita gidoy pokalap nog ponganon nog bagun ta ilan ompokan poꞌ og bonua koni molayuꞌ sog gimbolayan. Saka modakol ilan tokodoy?”

34 Dadi, miksak si Isus dianilan nog, “Sanu buk buan og pan niu dion?”

Tinumabal ilan nog, “Pitu buk da og pan bu ngon sop og mikaꞌan nog mokolintokon nog sodaꞌ.”

35 Dadi, dinondag ni Isus og gotowanan mokpongingkud. 36 Dangan mitabuk non og pitu buk pan kituꞌ bu og sodaꞌanan kituꞌ, pisolomatan non sog Mikpongon bu pomotioy og pan kituꞌ mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non koyon. Bu pimogoy sop nog sulangguꞌanan non dia sog gotowanan koyon. 37 Mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan tanan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan koyon kuman nog lagaꞌ nog pitu bogyas nog mikpokponuꞌ og miomud nog sulangguꞌanan non koyon. 38 Og dakol nog gotowanan koyon nog kinuman pat ngibu, daꞌ glakit nog kolibunanan bu gombataꞌanan.

39 Tubus nion, dangan pigonat ni Isus og gotowanan koyon, sinumakoy ilan nog sulangguꞌanan non sog bolangoy mangka ilan tulak posunguꞌ sog bonua nog Magadan.

16

Og parasiuanan mingambat nog gingyataꞌ

Mark 8:11-13, Luk 12:54-56

1 Og parasiuanan bu sadusiuanan minangoy dituꞌ ni Isus poꞌ poksulaysulayan nilan ion bianan sog kopongambat nilan dianon nog gingyataꞌ nog tidu sog Mikpongon.

2 Tinumabal ion nog, “Maꞌ long pa nog ponoluꞌon niu dun, bila og sindopondow saka ompula og sindopan, mogbolomaꞌ ion, molongas og bonua. 3 Bu sop, bila bukaꞌsiang bonua, saka ompulapula silangan bu mogdolom og bonua, posunguꞌ mogdupiꞌ. Moto amu mongmaꞌana nog ain motongow niu sog glangit, tibua, diꞌ amu moto mongmaꞌana nog gindanan nog posunguꞌ matong sog dunya. 4 Og gotowanan numun koni nog mongambat ilan nog gingyataꞌ, molaton ilan nog gotow bu mogbaluꞌbaluꞌ ilan tibua moktamuy dia sog Mikpongon. Daꞌidun og gingyataꞌ nog potongowon dianilan lual da og gingyataꞌ paꞌali dia ni Jona og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon.” Bu dunut doma, ginonatan ilan ni Isus.

Og pikpanad nog parasiuanan bu sadusiuanan pinonggiꞌ dia sog pokpotulin nog pan

Mark 8:14-21

5 Dangan tinumolipag ilan nog sulangguꞌanan non sog danow koyon, mikolingow og sulangguꞌanan non mogbalun. 6 Tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Pokpotubud amu bu pongandam amu bagun amu diꞌ moit nog pokpotulin nog pan nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.”

7 Dadi, migabitabit ilan, ilan bu ilan paꞌali sog tinaluꞌ non koyon. Maꞌ long nilan dun, “Saꞌan bayuꞌ tinaluꞌ non nog maꞌ nituꞌ poꞌ daꞌ ita pokopogoit nog ponganon ta.”

8 Tibua, kisunan da ni Isus og pigobitobitan nilan koyon. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Amu koyon, kulang salig niu. Iduma maꞌ nion ma og poktoluꞌon niu nog daꞌ amu pokpokpitang nog pan? 9 Diꞌ niu potaꞌ buan mosabut otawaka kolobotan nog lima buk da og pan saka lima ngibu og gotowanan kinuman dun? Bu sanu bogyas pa og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun? 10 Bu pitu buk sop pan kituꞌ nog saka pat ngibu kotow og mikokan dun, bu sanu bogyas sop og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun? 11 Dadi, iduma ion ondiꞌ niu poma mosabut nog saka konaꞌ paꞌali sog pan og poktoluꞌon ku koni? Sugaꞌid non, pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ moit nog pokpotulin nog pan nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.” 12 Ugat nilan pa kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ non nog konaꞌ dodaꞌ og pokpotulin nog pan, sugaꞌid non, sumboy mokpotubud ilan bagun ilan ondiꞌ moit nog pikpanad nog parasiuanan bu sadusiuanan koyon.

Og tinaluꞌ ni Piter paꞌali dia ni Isus

Mark 8:27-30, Luk 9:18-21

13 Dangan ion minangoy si Isus dituꞌ lambul sog molani nog Sisaria Pilipi. Minatong ilan dituꞌ, sinakan non og sulangguꞌanan non nog, “Sima gidoy long nog gotowanan dun og Binataꞌ sog Kilawan?”

14 Tinumabal ilan nog, “Og duma koyon mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jan nog Polomunyag. Og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Iladya, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Bu og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jerimaya otawaka og solabuk og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.”

15 Sinakan non sop ilan nog, “Bila buan amu, sima u gidoy?”

16 Tinumabal si Piter, “Ika og Kristu, og Bataꞌ nog Mikpongon nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non.”

17 Tinabal non si Piter nog, “Popiaon ka, ika, Simun, og bataꞌ ni Jona poꞌ og tinaluꞌ mu koyon konaꞌ sagyaotow og mikposun dun dianika, sugaꞌid non, og Gamaꞌ u sog glangit. 18 Bu toluꞌon ku dianika nog ika, si Piter*. Bu dia u pindogoy sog dolonitan koni og baloy u nog ion non ion og pigotowan ku. Bu ondiꞌ dagon nog minsan og patoy. 19 Bogoyon ku dianika og konsianan nog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu ain og pogbonduan mu dini sog glupaꞌan, maꞌ nituꞌ dosop og bonduan dituꞌ sog glangit. Bu ain og tinugdak mu dini sog glupaꞌan, tugdakon dosop dituꞌ sog glangit.” 20 Tubus nituꞌ, pidonsamaꞌ non tumaluꞌ dia sog sulangguꞌanan non koyon nog ondiꞌ nilan poguksugan minsan sima nog ion dodaꞌ og Kristu.

Pinosun ni Isus paꞌali sog kopatoy non

Mark 8:31–9:1, Luk 9:22-27

21 Tidu dion, tinolipun ni Isus mogustal dia sog sulangguꞌanan non nog sumboy mangoy ion sog Jerusalem bu posinsaon ion tokodoy nog kobogolalan nog bansa Hudyu, bu og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Bu sumboy ion bunuꞌon. Tibua, sog kotolu ondow non motubuꞌ da ion puliꞌ.

22 Dangan midongog ituꞌ ni Piter, inagak non ion sog molayuꞌlayuꞌ mangka non pomagoy. Long non dun, “Kounutan, polosili le, ondiꞌ mu nododaꞌ ion kobianan!”

23 Tibua, sinunguꞌ ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Soitan, awaꞌ a dini nakon! Ika og mokobagla dianakon poꞌ og pomikilan mu koyon dia miktidu sog sagyaotow, ondaꞌ dia miktidu sog Mikpongon.”

24 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ ion sog sulangguꞌanan non nog, “Simasima moleg mogunut dianakon, sumboy tolikudan non og dili glegan non mangka non pisanoy og kudus non bu pogunut dianakon. 25 Poꞌ simasima og landuꞌ kopogapas non nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, kongonan ion dun. 26 Poꞌ olo gidoy buan og glongas non nog makod nog gotow og daya sog tibuk nog dunya koni saka, ombolong og glimukud non? Kobolosan taꞌ nog gotow og dili glimukud non? 27 Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, mokpuliꞌ dini sog dunya dunut og silow nog kotas nog Gamaꞌ non, bu dunut og moloikatanan non. Tubus nituꞌ, og glam nog gotowanan, tumbasan non og monala kotow dianilan ain sog miinang nilan. 28 Toluꞌon ku dianiu, ngon og dumaanan ta dini nog ondiꞌ ilan pa tagad patoy taman da ondiꞌ nilan motongow og Binataꞌ sog Kilawan matong, bu og kopogdatuꞌ non.”

17

Miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus

Mark 9:2-13, Luk 9:28-36

1 Gonom gobi tidu dituꞌ, inoit ni Isus tumukad dituꞌ sog molawa nog bontud si Piter, si Jems, bu si Jan nog gilug ni Jems nog ilan da bu ilan. 2 Dangan minatong ilan dituꞌ, mitongow nilan nog miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus. Miglamag maꞌ nog gondow bu sinumilow og ponopoton non nog landuꞌ koputiꞌ. 3 Gomonsunoy pa, ngon duaꞌ kotow tinumuaꞌ, si Muses bu si Iladya. Migabitabit ilan ni Isus.

4 Dadi, miktaluꞌ si Piter dia ni Isus nog, “Ombaꞌis da nog mikodini ami, Kounutan. Bila moleg a da, imungan ku amu nog tolu buk glokowlokow dini, solabuk dianika, solabuk dia ni Muses, bu solabuk dia ni Iladya.”

5 Sog sonuk non koyon moktaluꞌ dun, og ginampol nog miglamag mikpotondong dianilan. Bu ongon og taluꞌ nog midongog nilan nog miktidu sog ginampol koyon nog maꞌ nini, “Koni og bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianon. Pokinongog amu dianon.”

6 Dangan midongog nog sulangguꞌanan koyon og taluꞌ kituꞌ, mikponglob ilan sog glupaꞌ kobal nog gondok nilan. 7 Tibua, pilonian ilan ni Isus mangka non ilan doponoy mangka ion poktaluꞌ nog, “Pogbuat amu na bu naꞌ amu na kondokan.” 8 Dangan tinumingag ilan, daꞌidun na og mitongow nilan lual da si Isus.

9 Tubus nituꞌ, sonuk nilan dumiksun tidu sog bontud koyon, pigondiꞌan ilan ni Isus nog, “Naꞌ niu tokodoy posunon minsan sima og mitongow niu koyon tontal da ondiꞌ motubuꞌ puliꞌ tidu matoy og Binataꞌ sog Kilawan.”

10 Sinakan ion nog sulangguꞌanan non nog, “Iduma og polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu, moktaluꞌ ilan ma nog mokuna pa tuaꞌ si Iladya mangka siꞌoy tuaꞌ og Tinonduꞌ kituꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ?”

11 Dadi, tinabal non ilan nog, “Oꞌo, motud ion nog mokuna si Iladya poꞌ oksudon non og glam non. 12 Tibua, toluꞌon ku dianiu nog minatong na si Iladya. Tibua, ondaꞌ ion kilolaoy nog gotowanan. Ininang nilan na dianon minsan olo og kolegan nilan moginang. Domikian da maꞌ nituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan nog posinsaon nilan dosop akon.” 13 Dadi, misabut nog sulangguꞌanan non og pigolong non kituꞌ nog si Iladya, ion non ion si Jan nog Polomunyag.

Kiuliꞌan ni Isus og bataꞌ nog pisinsa nog glatdiwata

Mark 9:14-29, Luk 9:37-43

14 Dangan minatong ilan dia sog piglumpukan nog gotowanan koyon, ongon sala kotow og mikpolani dia ni Isus mangka ingluꞌud bu poktaluꞌ nog, 15 “Kounutan, kololatoy mu pa og bataꞌ u poꞌ bobuybobuyon ion. Bu landuꞌ na og sinsaan non dun poꞌ bikaꞌbikaꞌ ombuksak na dia sog gapuy bu dia sog tubig. 16 Inoit u na ion sog sulangguꞌanan mu, tibua, daꞌ nilan da ion kuliꞌoy.”

17 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Amu, og gotowanan numun koni, ondiꞌ amu nododaꞌ tumud bu polongantu amu! Andun pa kopayat og gobon ku mokunul dianiu? Andun pa kopayat og gobon ku moglogaga dianiu? Oit niu dini og bataꞌ koyon.” 18 Dangan inoit nilan og bataꞌlaki koyon dion ni Isus, binugow non og glatdiwata koyon bu sododuꞌun linumuas og glatdiwata koyon bu kiuliꞌan og bataꞌlaki koyon dun.

19 Tubus nion, mikpolani og sulangguꞌanan non koyon dianon mangka ilan poksak dianon nog ilanilan da. “Iduma ondiꞌ nami ma ombugow og glatdiwata kituꞌ?”

20 Tinumabal si Isus nog, “Sabap loꞌ ion sog kulang og kopongandol niu. Toluꞌon ku dianiu, bila ongon og kopongandol niu nog minsan siꞌoy mamaꞌ nog glongow nog mustasa kobataꞌbataꞌ, kotoluꞌan niu og bulud koyon nog moglalin dioyo, bu moglalin nododaꞌ ion. Bu daꞌidun og mologon nog diꞌ niu minang. [ 21 Tibua, og glatdiwata koyon nog maꞌ nion, ondiꞌ nododaꞌ ion lumuas, bog diꞌ da bianan dia sog gyakin bu sog kopokpuasa.]”

Og koduaꞌ kali ni Isus mokposun dianilanpaꞌali sog kopatoy non

Mark 9:30-32, Luk 9:43-45

22 Tubus nituꞌ, dangan milumpuk si Isus ilan nog sulangguꞌanan non dituꞌ sog bonua nog Galili, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog bayaꞌ nog gotowanan 23 bu bunuꞌon nilan ion. Tibua, sog kotolu ondow non tidu nilan bunuꞌon, motubuꞌ da ion puliꞌ.” Dadi, misusa tokodoy og sulangguꞌanan non koyon dun.

Migbayad si Isus nog buis nog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon

24 Dangan minatong si loꞌ Isus dituꞌ sog Kapernaum, og polongabatanan nog buis nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mikpolani ilan dia ni Piter mangka ilan poksak nog, “Og kounutan niu koyon mogbayad dotaꞌ nog buis nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon?”

25 Tinumabal si Piter nog, “Mogbayad, le!”

Dadi, dangan sinumolod si Piter sog baloy koyon poꞌ pogobitan non bosia dia ni Isus, mikuna si Isus moksak dianon nog, “Olo gidoy bila ika, Piter? Ain gidoy pongabat nog buis og kodotuꞌananan dini sog dunya koni, dia taꞌ sog gombataꞌanan nilan otawaka sog len gotow?”

26 Tinumabal si Piter nog, “Sog len gotow nododaꞌ.”

Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, og maꞌana non, ita og gombataꞌ nog Mikpongon, diꞌ ita nobuan mogbayad nog buis kituꞌ. 27 Tibua, bagun ilan diꞌ kolotonan dianita, angoy a pa sog danow koyon bu pomonggit. Bu og tiganaꞌ mu malap nog sodaꞌ, bukaꞌ mu og babaꞌ non bu motongow mu og solad sinan. Og golagaꞌ non mokobayad nog buis nog duaꞌ kotow sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Alap mu og sin koyon mangka mu boyadoy og buis ta, duaꞌ ita.”

18

Sima og motas sog glam non?

Mark 9:33-37, Luk 9:46-48

1 Sog tang koyon, mikpolani og sulangguꞌanan ni Isus dianon mangka ilan poksak nog, “Kounutan, sima og motas sog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon?”

2 Sinabi ni Isus og sala kotow bataꞌ mangka non pindogoy sog titongaꞌ nilan koyon 3 mangka ion poktaluꞌ nog, “Toluꞌon ku dianiu, bila ondiꞌ niu da sopon og pomikilan niu mamaꞌ nog pomikilan nog gombataꞌ, ondiꞌ amu nododaꞌ mokampuꞌ dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 4 Dadi, simasima pobobaꞌon non og bolotabat non maꞌ nog bataꞌ koni, mimung ion nog motas sog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.

5 “Bu simasima og tumolimaꞌ dia sog mamaꞌ nog bataꞌ koni bianan sog ngalan ku, tinolimaꞌ non dosop akon.

Og kopogolig nog mokodusa

Mark 9:42-48, Luk 17:1-2

6 “Tibua, simasima og mokongulan sog sala kotow nog tinumud dianakon maꞌ nog bataꞌ koni nog boyaꞌan mokodusa ion dun, golom na lentengoy nog mosolag nog gilingan batu og glig non mangka lobuꞌoy sog dibabaꞌ dagat.

7 “Kosusasusa og gotowanan dini sog dunya poꞌ pongyubaꞌan ilan nododaꞌ! Tibua, sumboy nododaꞌ ini mian. Bu kondokondok og doksuꞌan sog gotow kituꞌ nog sabap dianon mokodusa og pakasiotow non dun. 8 Dadi, bila sabap sog komot mu otawaka sog botis mu mokodusa a dun, golom nika na putuk mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non minsan siꞌoy sobolaꞌ da og komot mu otawaka botis mu, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu dia sog danow nog gapuy. 9 Domikian dosop nog bila sabap sog mata mu mokodusa a dun, golom nika na uning mangka mu pilak. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non nog sobolaꞌ da og mata mu, gabaꞌ nog duaꞌ mogimpang mata mu saka sigbuon ka da dia sog gapuy nog diꞌ ompalong.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog bilibili nog mibolong

Luk 15:3-7

10 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pokpotubud amu bagun niu ondiꞌ kopoksudiꞌan og gombataꞌanan koni minsan sala kotow siꞌoy dianilan.* Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og tinumabang dianilan og moloikatanan nog Mikpongon. Bu kobon non, dituꞌ ilan sog sunguꞌan nog Gamaꞌ u, dituꞌ sog glangit. [ 11 Saꞌan minangoy dini sog dunya og Binataꞌ sog Kilawan poꞌ tobangan non ain og mibolong kobal nog dusaanan nilan.]

12 “Pomikil niu poloꞌma. Sopolati non, ngon og gotow nog og bilibilianan non sogatus kodakol, saka og solabuk dun misuoy dia sog dumaanan non bu mibolong. Olo ma gidoy og ginangon nog gotow koyon? Gonatan non nododaꞌ og siam puluꞌ bu siam bilibilianan non koyon dia sog pongoksaban nilan mangka non ponontongoy og mibolong kituꞌ. 13 Bu bila motongow non na, loliagon nododaꞌ tokodoy ion dun. Labi pa og gloliag non dun sog siam puluꞌ bu siam kituꞌ nog ondaꞌ da kobolong. 14 Domikian da mamaꞌ nion og Gamaꞌ niu sog glangit, nog ondiꞌ ion moleg nog ngon mangoy sog glaꞌat, sala kotow siꞌoy nog maꞌ nog bataꞌ koni.”

Og gilug niu nog mikosalaꞌ dianiu

15 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Bila mikosalaꞌ dianiu og gilug niu, angoy amu dituꞌ non mangka taluꞌ dianon og glopangan non kituꞌ nog amu amu da. Bila inongogan non ika, og maꞌana non, miglokopia amu na. 16 Tibua, bila diꞌ non ika inongogan, pogoit a nog sala kotow otawaka duaꞌ kotow og duma mu bagun niu da munut og tinaluꞌ kituꞌ dia sog Kitab nog, ‘Bila ngon sumbungan, sumboy duaꞌ kotow otawaka tolu kotow og mokotaksiꞌ dun.’† 17 Bila ondiꞌ non pa ilan inongogan, posun mu glam non dia sog glumpuk nog poktanudanan. Bu bila ondiꞌ non pa inongogan og glumpuk koyon, bibas niu na ion poꞌ mamaꞌ na ion nilan nog diꞌ moktamuy sog Mikpongon bu og polongabatanan nog buis.

18 “Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog ain og pogbonduan niu dini sog glupaꞌan, maꞌ nituꞌ dosop og bonduan dituꞌ sog glangit. Bu ain og tinugdak niu dini sog glupaꞌan, tugdakon dosop dituꞌ sog glangit.

19 “Bu toluꞌon ku pa dianiu, nog bila duaꞌ kotow dianiu moksolabuk nog pongonion nilan dia sog Mikpongon nog minsan olo, inangon nododaꞌ dianilan nog Gamaꞌ u sog glangit. 20 Poꞌ minsan duaꞌ kotow otawaka tolu kotow moglumpuk sabap nog ilan og pigotowan ku, dia u dosop nilan.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog dodondagonnog diꞌ molilolatoy

21 Tubus nituꞌ, mikpolani si Piter dia ni Isus mangka poksak nog, “Kounutan, sanu kali u ompunoy og gilug u bila mokosalaꞌ dianakon? Pitu kali taꞌ?”

22 Tinabal ion ni Isus nog, “Konaꞌ tibua pitu kali, sugaꞌid non, pitu puluꞌ kopitu kali.

23 “Dadi, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon sog gotowanan ompononggiꞌ dia sog solabuk datuꞌ nog moleg na boyadan nog sosuguꞌonanan non. 24 Dangan miktolipun na ion mongabat, ngon og sala kotow sosuguꞌon non nog inoit dituꞌ non nog og dakol nog gutang non linoksaꞌan na. 25 Sabap sog daꞌidun og pogbayad non dun, dinondag nog datuꞌ koyon nog poksaluy tidu sog glawas non mangoy sog duoy non asta pa og gombataꞌanan non bu og glam nog gakodanan non bagun non tibua koboyadan og gutang non. 26 Tibua, miningluꞌud og sosuguꞌon non koyon sog sunguꞌan nog datuꞌ koyon mangka pongapuꞌngapuꞌ dianon nog, ‘Kounutan, longgungoy mu pa suꞌusa akon poꞌ boyadan ku da og glam non koyon dianika.’ 27 Dadi, og datuꞌ koyon milolat dianon boyaꞌan nog piondaꞌ non na tanan og gutang non kituꞌ mangka non na ion dondagoy muliꞌ.

28 “Tubus nituꞌ, sonuk nog sosuguꞌon non koyon ompanow, milumpak non og pakasi sosuguꞌon non nog mikutang dianon mikaꞌan. Ginanggut non mogdayun mangka non longokoy bu poktaluꞌ nog, ‘Boyadoy mu na numun kituꞌ og gutang mu kituꞌ dianakon!’ 29 Miningluꞌud dosop og pakasi sosuguꞌon non kituꞌ mangka pongapuꞌngapuꞌ dianon nog, ‘Longgungoy mu pa akon! Poꞌ boyadan ku da og gutang u kituꞌ dianika.’ 30 Tibua, daꞌ non nododaꞌ ion longgungoy. Sugaꞌid non, inoit non sog gukum bagun ion kolobusuon asta ombayad non na og gutang non kituꞌ. 31 Dangan mitongow nog duma sosuguꞌonanan nog datuꞌ kituꞌ og kohinangan non koyon, ondaꞌ ilan tokodoy kosuꞌatoy dun. Dadi, inangoy nilan uksugoy dituꞌ sog datuꞌ og glam nog miinang non koyon. 32 Dadi, tinugun ion mogdayun nog datuꞌ kituꞌ. Dangan minatong ion dituꞌ, tinoluꞌan ion nog datuꞌ nog, ‘Ika, molaton ka nog gotow! Mikutang a dianakon nog mosolag tokodoy og golagaꞌ non. Tibua, sabap nog mingapuꞌngapuꞌ a dianakon, piondaꞌ u na og glam nog gutang mu kituꞌ. 33 Dumaꞌit bosia nog mololat a dosop dia sog pakasi sosuguꞌon mu mamaꞌ nog gininang u kituꞌ dianika!’ 34 Dadi, sabap sog glolingit nog datuꞌ nilan koyon, inoit non ion sog gukum bagun pokposokitan asta mokobayad ion nog glam nog gutang non kituꞌ.”

35 Dadi, long ni Isus dun, “Mamaꞌ nion dosop og ginangon nog Gamaꞌ u sog glangit dianiu bila ondiꞌ niu ompunan og pakasi niu nog gas nog pusung niu.”

19

Og pikpanad ni Isus paꞌali sog mogbolong

Mark 10:1-12, Luk 16:18

1 Dadi, dangan midoksuꞌ na si Isus mokpanad, ginumonat ion sog Galili mangka angoy sog bonua nog Judia nog dituꞌ sog dipag nog Jurdan. 2 Modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon. Bu dituꞌ kiuliꞌan non ain diꞌ mokokodag.

3 Ongon og parasiuanan mikpolani dianon poꞌ poksulaysulayan nilan ion mangka ilan poksak dianon nog, “Og botad dotaꞌ nog og gotow nog bolongon non og glibun non nog minsan olo og piksobapan non?”

4 Tinumabal si Isus nog, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta sog Kitab nog sog tolipunan, ‘Og Mikpongon, piongon non og glaki bu og glibun.’* 5 Bu ngon dosop og sinulat nog, ‘Saꞌan ituꞌ og glaki, gonatan non og ginaꞌamaꞌ non mangka ion ampuꞌ sog glibun non. Bu og duaꞌ ilan koyon mimung nog salulawas ilan na.’† 6 Dadi, konaꞌ na nog duaꞌ kotow, sugaꞌid non, miksolabuk ilan na. Dadi, ain og pigampuꞌ nog Mikpongon, sumboy ondiꞌ popogbolongon nog sagyaotow.”

7 Dadi, miksak nosop og parasiuanan koyon nog, “Saka buan dinondag ma ni Muses nog og glaki, bila bolongon non og glibun non, sumboy tumulun poguna nog gitas mangka non siꞌoy uokiloy og glibun non?”

8 Tinabal ilan ni Isus nog, “Saꞌan ituꞌ tinugdak dianiu ni Muses nog ombolong niu og glibun niu poꞌ sabap nog diꞌ amu moleg pomolian. Tibua, sog tolipunan, ondiꞌ bosia maꞌ nituꞌ og botad. 9 Dadi, toluꞌon ku dianiu, nog simasima og glaki nog bolongon non og glibun non nog saka ondaꞌ da bosia koleg sog len glaki, bu pogduoy ion sog len, mokodusa ion dun.”

10 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ og sulangguꞌanan non dianon nog, “Bila maꞌ nion og botangbotang nog kopogduoy, golom na buan og gotow ondiꞌ mogduoy!”

11 Tinumabal si Isus nog, “Og pikpanad u koni ondiꞌ tolimaꞌon nog glam nog gotow, sugaꞌid non, ain da kibogayan kituꞌ dun nog Mikpongon. 12 Ongon gotowanan nog ondiꞌ mogduoy poꞌ donsamaꞌ na daꞌ pongonoy nog glegan mogduoy tidu pa sog kobataꞌ dianilan. Bu og duma sop linosian nog duma non. Bu ongon dosop gotowanan ondiꞌ mogduoy poꞌ tinigbung nilan na og pikilan nilan dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Dadi, ain og gotow nog tumolimaꞌ nog pikpanad u koni sumboy inangon non.”

Pipia ni Isus og gombataꞌanan

Mark 10:13-16, Luk 18:15-17

13 Tubus nituꞌ, ongon og gotowanan nog mikpogoit nog gombataꞌanan nilan dituꞌ ni Isus bagun non ilan kodoponan bu kopogyokinan dia sog Mikpongon nog popiaon ilan. Tibua, pimag ilan nog sulangguꞌanan ni Isus.

14 Tibua, miktaluꞌ si Isus nog, “Potiang niu og gombataꞌanan koyon mokpolani dianakon. Naꞌ niu ilan pogondiꞌan. Poꞌ maꞌ nog gombataꞌanan koyon, og gotowanan nog misakup sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” 15 Dadi, pingdoponan non og gombataꞌanan koyon dion, mangka na ion poglandan.

Og sala kotow doyahan

Mark 10:17-30, Luk 18:18-30

16 Tubus nituꞌ, ongon sala kotow mikpolani dia ni Isus mangka poksak nog, “Polopanad, olo gidoy og ombaꞌis u inangon bagun ku malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non?”

17 Tinabal ion ni Isus nog, “Iduma moksak a ma dianakon bog olo og ombaꞌis? Solabuk da og ombaꞌis, ion og Mikpongon. Sugaꞌid non, bila moleg a mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, unut mu og dondagananan nog miktidu dianon.”

18 Dadi, miksak og glaki koyon nog, “Ain sog dondagananan koyon nog sumboy u unuton?”

Tinumabal si Isus nog, “Naꞌ a momunuꞌ, naꞌ a momabal nog konaꞌ mu duoy, naꞌ a monakow, bu naꞌ a tumaksiꞌ nog gloput. 19 Pogbotadoy mu og ginaꞌamaꞌ mu, bu kolalam a sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.”

20 Tinumabal og glaki koyon nog, “Piginang u na og glam non koyon. Dadi, olo poma og kulang nog sumboy u pa inangon?”

21 Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Bila moleg a dodaꞌ mohurup, angoy mu poksaluy og pogongonon mu mangka mu pomogoy og saluy non dia sog miskinananan poꞌ mogdaya a dun dituꞌ sog glangit. Tubus nituꞌ, pokpuliꞌ a mangka a pogunut dianakon.”

22 Dangan midongog nog glaki koyon og taluꞌ ni Isus koyon, mipanguꞌ ion dun mangka awaꞌ poꞌ doyahan ion tokodoy.

23 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus sog sulangguꞌanan non nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog mologon tokodoy og gotow nog doyahan nog mokampuꞌ ion dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 24 Bu toluꞌon ku dianiu, nog molomu pa kobian nog kamel dia sog gluang nog dialum, gabaꞌ nog doyahan, og kampuꞌ non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

25 Dangan midongog nog sulangguꞌanan non og taluꞌ non koyon, kisobuꞌan ilan tokodoy dun nog boyaꞌan miksak ilan nog, “Bila maꞌ nituꞌ buan, sima ma og motabang?”‡

26 Pigbontayan ilan ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Og maꞌ nion koyon ondiꞌ minang nog sagyaotow. Tibua, daꞌidun mologon dia sog Mikpongon.”

27 Tinumabal si Piter nog, “Dadi Kounutan, ami sop buan koni nog lamig nami na tanan binolong og glam non mangka ami pogunut dianika. Olo ma matong dun dianami?”

28 Tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, sog matong og pongimboguan nog Mikpongon og glam non, bu og Binataꞌ sog Kilawan mingkud na ion sog gingkudan datuꞌ dunut silow nog kotas nog bayaꞌ non, amu siꞌoy nog mikokunut koyon dianakon, pingkudon ku dosop amu dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ gingkudan datuꞌ, mongukum nog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat nog bansa Israel. 29 Bu ain ginonatan non og baloy non, og putupusodanan non, og mokogulanganan non, og gombataꞌanan non, otawaka glupaꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, mokotabuk ion nog labi pa tokodoy dituꞌ og sugda dun dianon, bu kongonan ion dosop nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 30 Tibua, modakol og gotow nog mikuna nog mimung ombinayaꞌ ilan. Bu modakol dosop og gotowanan nog mibinayaꞌ nog mimung mokuna ilan.”

20

Og pononggiꞌan paꞌali sog tinindanan moginangsog glupaꞌ nog gotow

1 Tubus nituꞌ, si Isus miguksug nog pononggiꞌan. Long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog gotow kituꞌ nog glupaꞌ non pimulanan nog bolagon nog molongas og bunga non, og ngalan non og paras. Daliꞌ ondow pa og bonua, minangoy na ion monontong nog gotow nog ain moleg tindanan moginang sog glupaꞌ non koyon. 2 Dangan ion mikotongow nog tindanan non, miglokoposadan nilan nog boyadan non dianilan solad dinari poꞌ maꞌ nituꞌ og golagaꞌ nog sondow. Dadi, minangoy ilan na moginang sog glupaꞌ non koyon. 3 Dangan miginongaꞌ monek gondow, minangoy ion puliꞌ sog tobuꞌan. Mitongow non og duma gotowanan nog daꞌ ginang nilan, daꞌ lual og mogindogindog ilan tibua. 4 Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, ‘Angoy amu poginang dituꞌ sog glupaꞌ u poꞌ boyadan ku da amu nog golagaꞌ nog ain og miinang niu.’ 5 Dadi, minangoy ilan moginang dituꞌ. Og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon, dangan minatong og tasondow bu miginongaꞌ monog gondow, mikpuliꞌ nosop sog tobuꞌan bu maꞌ nituꞌ dosop ininang non. 6 Dangan daliꞌ na sindop ondow, mikpuliꞌ nosop ion sog tobuꞌan bu mikotongow ion nosop nog gotowanan dituꞌ nog og duma daꞌ ginang nilan. Dadi, sinakan non ilan nog, ‘Iduma maꞌ nion amu ma, poloꞌ indogindog amu ma tibua? Ondiꞌ amu ma moginang?’ 7 Tinumabal ilan nog, ‘Daꞌidun buan og tumindan dianami.’ Dadi, tinumabal og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon nog, ‘Bila maꞌ nituꞌ, angoy amu poginang sog glupaꞌ u.’ Dadi, minangoy ilan moginang dituꞌ.

8 “Dangan sindop ondow na, miktaluꞌ og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dia sog sosoligan non. Long non dun, ‘Polumpuk mu og glam nog gotowanan koyon nog miginang sog glupaꞌ u gondow koni. Pogunaoy mu mogbayad ain og mibinayaꞌ, mangka mu siꞌoy boyadoy ain og mikuna kituꞌ.’ 9 Dadi, sinabi non og gotowanan kituꞌ nog miktolipun ilan moginang nog poksindop na og gondow bu binoyadan non ilan nog golagaꞌ nog sondow. 10 Dadi, dangan boyadan non na bosia og gotowanan kituꞌ nog mikuna moginang, migdodama ilan bosia nog modakoldakol og motabuk nilan dia sog mibinayaꞌ kituꞌ moginang. Tibua, migbatuk da kodakol og binayad non dianilan. 11 Tinabuk nilan notibua og boyadan koyon dianilan kobon nilan mokumodumod bu tinoluꞌan nilan og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon nog, 12 ‘Og mibinayaꞌ koyon, podaliꞌ ilan da miginang. Tibua ami, sumondow ami na moginang sog podosan saka pigbatuk mu ma og kodakol og boyadan mu dianami?’ 13 Dadi, tinumabal og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dia sog sala kotow dianilan. Long non dun, ‘Le, daꞌ u ika pogbigyaꞌoy. Mikpasad ita kopia nog boyadan ku amu nog golagaꞌ nog sondow. Dadi, saꞌan ion, maꞌ nion og binayad u dianiu. 14 Dadi, tabuk niu ion mangka amu siꞌoy uliꞌ. Poꞌ maꞌ nituꞌ og glegan ku mogbogoy dia sog gotowanan koyon nog mibinayaꞌ ilan siꞌoy moginang, mamaꞌ nog binayad u koyon dianiu. 15 Daꞌidun taꞌ buan og bayaꞌ u nog minsan olo og gondunon ku nog sin ku? Diꞌ amu bosia moksibok dun bila motawal u sog duma.’ ” 16 Dadi, maꞌ long pa ni Isus dun, “Og mibinayaꞌ mimung mokuna bu og mikuna ilan mimung ombinayaꞌ ilan.”

Pidonsamaꞌ nosop ni Isus tumaluꞌpaꞌali sog kopatoy non

Mark 10:32-34, Luk 18:31-34

17 Tubus nituꞌ, mipanow si Isus posunguꞌ sog Jerusalem. Sintak nilan koyon ompanow, pinitang non og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non ilan toluꞌoy nog, 18 “Posunguꞌ ita loꞌ ini sog Jerusalem. Matong ita dituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog mokokotas nog boliananan bu sog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Og gukuman nilan dianon bunuꞌon 19 mangka nilan ion uokiloy dia sog gongkoman nog gotowanan nog konaꞌ bansa Hudyu. Pogwanwanon nilan ion, pogdonogon nilan ion, bu lonsangon nilan ion sog kudus. Tibua, sog kotolu ondow non, motubuꞌ da ion mokpuliꞌ.”

Og pingoni bosia nog ginaꞌ ni Jems ilan ni Jan

Mark 10:35-45

20 Tubus nituꞌ, og duoy ni Sebedi bu og duaꞌ kotow gombataꞌ non kituꞌ nog glaki, migdunut ilan mangoy dituꞌ ni Isus mangka ion ingluꞌud sog sunguꞌan ni Isus poꞌ ongon kolegan non mongoni. 21 Dadi, sinakan ion ni Isus nog, “Olo og kolegan mu koyon?”

Tinumabal og glibun koyon nog, “Tugdak mu pa dianakon nog bila matong na mogdatuꞌ a, dia mu pa pingkud og sala kotow bataꞌ u koni dapit sog glintu mu bu og sala kotow sop koni dia dapit sog bibang mu.”

22 Tinabal ion ni Isus nog, “Daꞌ mu kosabut bog olo og pingoni niu koyon. Mogaga niu taꞌ gidoy og sinsaan nog posunguꞌ u poglogogaon?”

Tinumabal og duaꞌ kotow gombataꞌ nog glibun koyon nog, “Oꞌo, mogaga nami da ion.”

23 Miktaluꞌ si Isus nog, “Oꞌo, motud dodaꞌ nog mokinum amu sog ginuman ku. Tibua, konaꞌ u og momiliꞌ bog sima og mingkud sog dapit glintu u otawaka sog dapit bibang u. Poꞌ og gingkudananan koyon donsamaꞌ na piksimpan nog Gamaꞌ u.”

24 Dangan midongog ituꞌ nog sopuluꞌ sulangguꞌanan koyon, kodoluon ilan bosia dun og piginang nog pigilug koyon duaꞌ kotow. 25 Dadi, pilumpuk ilan ni Isus mangka non ilan toluꞌoy nog, “Kosunan niu nog og kodotuꞌan dini sog dunya pogboyaꞌan nilan og pigotowan nilan. Bu ain mokokotas dianilan pogboyaꞌan nilan dosop ain ombabaꞌ pa dianilan. 26 Tibua amu, sumboy ondiꞌ amu maꞌ nilan. Sugaꞌid non, ain og moleg nog ion og motas dianiu, sumboy ion mimung og sosuguꞌon niu. 27 Bu ain sop dianiu og moleg nog ion og mokuna, sumboy ion mimung nog gulipon niu. 28 Domikian da maꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan, ondaꞌ ion angoy dini sog dunya poꞌ bagun ion tobangan, sugaꞌid non, bagun ion og tumabang bu moguakil nog glawas non bunuꞌon bagun modakol og gotowanan og molokat tidu sog kouliponan nog dusa.”

Kiuliꞌan ni Isus og duaꞌ kotow buta

Mark 10:46-52, Luk 18:35-43

29 Dangan ginumonat si Isus ilan nog sulangguꞌanan non sog koliwagan bonua nog Jeriku, modakol og gotowanan nog mikpogunut dianilan. 30 Ongon og duaꞌ kotow buta, dia ilan pogingkud sog goksid nog dalan. Dangan kisunan nilan nog posunguꞌ mian dituꞌ si Isus, miglongag ilan moktawag, “Kounutan! Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami!” 31 Pomagon ilan siꞌoy nog gotowanan dion, posisayaꞌ ilan da poktawag nog, “Kounutan! Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa ami, suꞌusa!”

32 Dadi, migindog si Isus mangka non ilan sobioy bu poksak, “Olo og kolegan niu nog inangon ku dianiu?”

33 Tinumabal ilan nog, “Kounutan, moleg ami bosia mokotongow puliꞌ.” 34 Dadi, milolat si Isus dianilan mangka non tuyokoy og mataanan nilan. Sog sododuꞌun koyon mikotongow ilan bu migunut ilan dianon.

21

Og baꞌasa dia ni Isus kosolod non dituꞌ sog Jerusalem

Mark 11:1-11, Luk 19:28-40, Jan 20:12-19

1 Dangan molanilani ilan na sog Jerusalem, minatong ilan sog Betpage, dituꞌ sog pun bilid nog Olibu. Dinondag ni Isus moguna dituꞌ og duaꞌ kotow sulangguꞌanan koyon. 2 Bu miktaluꞌ ion dianilan nog, “Angoy amu sog gimbolayan koyon. Matong amu dituꞌ, mokotongow amu mogdayun nog inikotan og asnu bu og nati non. Ubad niu bu oit niu dini nakon. 3 Bu bila ongon og moksak dun dianiu bog iduma ubadon niu ma, tabal niu tibua nog ongon og kobalan nog Kounutan dun. Poꞌ tugdakon da dianiu.”

4 Saꞌan ini miinang poꞌ og kotumanan nog tinaluꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog,

5 “Taluꞌ niu sog gotowanan sog Sion, tontong niu og datuꞌ niu posunguꞌ na matong dianiu. Ombabaꞌ og bolotabat non bu poksakoy ion sog asnu, og sinokayan non koyon og nati nog asnu.”*

6 Dadi, mipanow og sulangguꞌanan kituꞌ bu inunut nilan og pimali ni Isus kituꞌ dianilan. 7 Inoit nilan og asnu kituꞌ, ilan nog nati non, dituꞌ ni Isus bu inonigan nilan nog glogdoyanan nilan mangka na sokoyoy ni Isus. 8 Og gotowanan koyon nog landuꞌ kodakol, pingdondam nilan og sulagbonanan nilan dia sog dalan koyon nog bianan ni Isus. Og duma sop mikpongalap ilan nog dawon mamaꞌ nog dawon nog bunga mangka nilan botangoy sog dalan.† 9 Og gotowanan koyon nog migunut dia ni Isus sog gunan binayaꞌ non, miglongag ilan mokpogekes nog, “Songlitan og pangkat ni Apuꞌ Dabid! Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon! Songlitan og Mikpongon!”

10 Dangan minatong si Isus sog Jerusalem, misasow og glam nog gotowanan koyon dion bu miksinaksakoy ilan nog, “Sima gidoy og gotow koyon?”

11 Tinumabal og gotowanan koyon nog mikpogunut dia ni Isus nog, “Ion non ini si Isus, og polomolatas nog miktidu sog Nasaret dituꞌ sog Galili.”

Si Isus minangoy sog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon

Mark 11:15-19, Luk 19:45-48, Jan 2:13-22

12 Tubus nituꞌ, si Isus sinumolod sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon dia sog Mikpongon mangka non pomugowoy og glam nog gotowanan koyon nog mikpogdagangdagang bu polonaluyanan. Bu pimolitukaꞌ non og glomisahananan nog polomolos nog sin asta og gingkudananan nog mikpogdagang nog kolopatianan. 13 Kobon non moktaluꞌ nog, “Sinulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog, ‘Og baloy u iningolanan og baloy nog pogyokinan.’‡ Tibua, inimung niu nog glihanan nog polonakowanan!”

14 Solian ni Isus sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan, og butaanan bu og gotowanan kituꞌ nog diꞌ mokopanow, mikpolani ilan dianon bu kiuliꞌan non ilan. 15 Tibua, og mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, miglolingit ilan dianon dangan mitongow nilan og kosobuꞌsobuꞌ nog gininang non bu midongog nilan og gekes nog gombataꞌanan dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon nog, “Songlitan og pangkat ni Apuꞌ Dabid!”

16 Miksak og mokokotas nog boliananan bu polopanadanan kituꞌ dia ni Isus nog, “Midongog mu dotaꞌ bog olo og pogekeson nilan koyon?”

Tinumabal ion nog, “Oꞌo, midongog u da. Ondaꞌ niu taꞌ buan sibon kobasta og sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og gombataꞌanan asta og populaanan, pikponadan mu moksanglit?’ ”§

17 Tubus nituꞌ, ginonatan non ilan mangka ion angoy sog bonua nog Betani bu dituꞌ ion kisogobian.

Og kayu nog pilotaꞌ ni Isus mogbunga

Mark 11:12-14,20-24

18 Migbolomaꞌ sisolom, mikpuliꞌ si Isus dituꞌ sog Jerusalem. Sonuk non ompanow kigutoman ion. 19 Mikotongow ion nog kayu sog goksid nog dalan og ngalan non igera. Dadi, pilonian non bosia, tibua, daꞌidun og mitongow non nog bunga non lual da lunsan dawon. Dadi, tinoluꞌan non kayu koyon nog, “Ondiꞌ a na nododaꞌ mogbunga mokpuliꞌ.” Bu sododuꞌun mibotug og kayu koyon.

20 Dangan mitongow nog sulangguꞌanan non nog sododuꞌun mibotug og kayu koyon, kisobuꞌan ilan dun kobon nilan moktaluꞌ nog, “Iduma ion gidoy mibotug ma mogdayun og kayu koyon?”

21 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog bila sumalig amu sog Mikpongon bu ondiꞌ amu mogduaꞌduaꞌ, konaꞌ tibua og minang niu mamaꞌ nog miinang u sog kayu koyon. Sugaꞌid non, minsan sagya toluꞌan niu og bulud koni nog, ‘Awaꞌ a dini bu poglalin ka sog dagat,’ motuman na dodaꞌ og taluꞌ niu koyon. 22 Bila tumud amu nog motabuk niu, minsan olo pongonion niu dia sog Mikpongon bianan dia sog gyakin, motabuk niu nododaꞌ.”

Sinak nilan og piktiduan nog bayaꞌ ni Isus

Mark 11:27-33, Luk 20:1-8

23 Tubus nion, sinumolod si Isus dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion pokpanad sog gotowanan. Sonuk non mokpanad, ongon mikpolani dianon nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog gotow Hudyu mangka ilan poksak nog, “Olo bayaꞌ mu moginang nog maꞌ nion koyon? Bu sima og migbogoy dianika nog bayaꞌ koyon?”

24 Tinabal non ilan nog, “Sakan ku dosop amu. Bila tobalon niu akon, posunon ku dosop dianiu bog ain ku tiniduan og bayaꞌ u koni moginang nog maꞌ nini koni. 25 Og sak u koni mamaꞌ nini, sima og migbogoy nog bayaꞌ dia ni Jan nog Polomunyag nog momunyag nog gotowanan? Og Mikpongon taꞌ otawaka og gotow?”

Dadi, miksinaksakoy ilan, nog ilan bu ilan, “Bila ini toluꞌon ta nog dia tidu sog Mikpongon og bayaꞌ ni Jan, tobalon non ita nog iduma buan daꞌ ita ma tud dianon? 26 Tibua, bila sop toluꞌon ta nog tidu dia sog gotow og bayaꞌ non, mondok ita sop nog gotowanan poꞌ og tud nilan si Jan, ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.” 27 Dadi, tinabal nilan si Isus nog, “Daꞌ a sunoy. Ondiꞌ nami kosunan.”

Dadi, miktaluꞌ sop si Isus dianilan nog, “Bila maꞌ nituꞌ, diꞌ u sop posunon dianiu bog sima migbogoy dianakon nog bayaꞌ nog mokopoginang u nog maꞌ nini koni.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog duaꞌ kotow pogilug

28 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Pomikil niu poloꞌma. Ongon og gotow nog duaꞌ kotow gombataꞌ non nog lunsan laki. Minangoy ion sog gulangbataꞌ mangka poktaluꞌ nog, ‘Nuꞌ, angoy a pa poginang sog binalan ta kituꞌ gondow koni.’ 29 Tinumabal og bataꞌ non koyon nog, ‘Ondiꞌ u.’ Tibua, sintak non mokpikilpikil dun, miksop og pikilan non bu minangoy da ion dituꞌ. 30 Tubus nituꞌ, og gamaꞌ nilan koyon minangoy sop sog bataꞌ non koyon nog kongudan mangka non sop dondagoy mangoy moginang sog binalan nilan koyon. Tinumabal og bataꞌ non koyon nog, ‘Oꞌo, Amaꞌ.’ Tibua, ondaꞌ da ion angoy dituꞌ.”

31 Long sop ni Isus dianilan, “Bila buan amu, sima ma sog duaꞌ kotow koyon og ininang non og glegan nog gamaꞌ non?”

Tinumabal ilan nog, “Og gulangbataꞌ kituꞌ.”

Dadi, miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog og polongabatanan nog buis bu og tungkagonanan mokuna pa dianiu numun kituꞌ mampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 32 Poꞌ saꞌan minangoy dini niu si Jan nog Polomunyag poꞌ potongowon non dianiu og bianan nog boyaꞌan mimung modulus amu dun. Tibua, ondaꞌ amu tud dianon. Bigyaꞌ non, og polongabatanan nog buis bu og tungkagonanan, tinumud ilan dianon nog boyaꞌan miksop og polomotadon nilan. Bu minsan mitongow niu na ilan nog maꞌ nion ilan, ondaꞌ amu da lotaꞌ moginang nog dusa bu tud dianon.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog gotowanannog minaksa nog glupaꞌ

Mark 12:1-12, Luk 20:9-19

33 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus nog, “Pokinongogoy niu nosop og solabuk pononggiꞌan koni. Ongon og gotow nog togo binalan nog pimulanan non nog bolagon nog ngalan non og paras. Inalad non og binalan non koyon mangka ion poglokukut nog pogdogyakan nog bunga nog bolagon non koyon. Bu inimungan non nog glokowlokow nog pogolungan. Tubus nituꞌ, piaksa non og binalan non koyon mangka ion panow sog len bonua.

34 “Dangan daliꞌ na pongupuꞌoy og bunga nog pomulan non koyon, dinondag non og sosuguꞌonanan non mangoy mongabat nog bahagiꞌ non dituꞌ sog gotowanan kituꞌ nog minaksa nog pomulan non koyon. 35 Tibua, dangan minatong ilan dituꞌ, ginanggut ilan nog minaksa koyon. Og sala kotow sosuguꞌon non koyon pigbadas nilan. Og sala kotow sop binunuꞌ nilan. Bu og kotolu non binatu nilan. 36 Tubus nituꞌ, dinumondag nosop ion nog len sosuguꞌonanan non nog labi pa kodakol sog dinondag non kituꞌ tiganaꞌ. Tibua, og minaksa koyon, maꞌ nituꞌ dosop og ginandun nilan sog sosuguꞌonanan non kituꞌ. 37 Bu sog gimpusan, dinondag non og dili bataꞌ non mangoy dituꞌ poꞌ long non dun, ‘Pogbotadan nilan ini og bataꞌ u koni.’ 38 Tibua, dangan mitongow nog minaksa kituꞌ og bataꞌ non koyon, mikpoksitaluꞌ ilan nog, ‘Koyon na, og bataꞌ nog gapuꞌ nog glupaꞌ koni. Alung, ongoyon ta ion bunuꞌoy poꞌ bagun da ita na og gapuꞌ nog glupaꞌ koni.’ 39 Dadi, ginanggut nilan og bataꞌ non koyon sog molayuꞌ mangka nilan bunuꞌoy.”

40 Dadi, long pa ni Isus dianilan, “Bila matong na og gapuꞌ nog binalan koyon, olo gidoy og gondunon non sog gotowanan kituꞌ nog minaksa koyon dianon?”

41 Tinumabal ilan nog, “Pomunuꞌon non nododaꞌ og gotowanan kituꞌ nog mokolaton mangka non poksaoy og pomulan non koyon sog len gotowanan nog ain mogbogoy dianon nog bahagiꞌ non giap matong og tang non.”

42 Dadi, long sop ni Isus dun dianilan, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Og batu kituꞌ nog mosolag, nog pigbongkis nog polongimung nog baloy, miimung tanan nog bololagaꞌ nog polongkapan sog glam non. Ion non da og gininang nog Mikpongon bu molongas ituꞌ tokodoy dia sog tinontongan ta.’ ”*

43 Long pa ni Isus dun, “Dadi, toluꞌon ku dianiu, og bahagiꞌ niu sog pigdotuꞌan nog Mikpongon owiꞌon dianiu bu bogoyon dia sog len gotowanan nog konaꞌ niu salu bansa poꞌ mokopoginang ilan nog ginang kituꞌ nog kosuꞌatan og Mikpongon dun. [ 44 Simasima og ombuksak sog batu koni, molupot nododaꞌ og glawas non. Bu ain sop og kolobuꞌan nog batu koyon, ompusat og glawas non dun.”]

45 Dangan midongog nog mokokotas nog boliananan bu parasiuanan og pononggiꞌananan ni Isus koyon, misabut nilan nog ilan og pigdolilan non koyon. 46 Dadi, minontong ilan nog pondayan nog bagun nilan ion kukpaꞌan. Tibua, miondok ilan sog gotowanan poꞌ tinumud ilan nog si Isus og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.

22

Og kopononggat nog Mikpongon diꞌ baꞌis bolibadan

Luk 14:15-24

1 Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan. 2 Maꞌ long non dun, “Og kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog sala kotow datuꞌ nog miksimpan nog kologyaꞌan poꞌ koingon og bataꞌ non nog glaki. 3 Dadi, dinumondag ion nog sosuguꞌonanan non mangoy mongonggat nog pimosobutan non kituꞌ sumakup sog kologyaꞌan non koyon. Tibua, migbolibad ilan. 4 Tubus nituꞌ, dinondag non nosop og duma sosuguꞌonanan non mangka ion poktaluꞌ nog, ‘Taluꞌ niu dia sog sosuku pimosobutan kituꞌ nog misimpan na og dulang, bu pinumbaliꞌ na og sapiꞌanan ku, asta og piglombuꞌ kituꞌ nog natianan ku, bu sagad na og glam non. Dadi, sumboy tumuaꞌ ilan na nog kologyaꞌan koni.’ 5 Tibua, daꞌ nilan ponglengleng, sugaꞌid non, mikpokpanow ilan tanan. Og sala kotow minangoy sog binalan non. Bu og sala kotow sop minangoy mogdagangdagang. 6 Bu og dumaanan ginanggut nilan og sosuguꞌonanan nog datuꞌ kituꞌ mangka nilan pokposokitoy bu og duma pomunuꞌoy. 7 Dadi, linolingitan tokodoy og datuꞌ koyon dun. Bu dinondag non og sundaluanan non nog ongoyon nilan pomunuꞌoy bu pondoksuloy og koliwagan bonua nog gotowanan koyon. 8 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non og duma sosuguꞌonanan non nog, ‘Misimpan na og kologyaꞌan koni, tibua, og pimosobutan ku kituꞌ, ondiꞌ ilan patut sumakup dun. 9 Dadi, angoy amu dia sog kosompagan nog gotowanan mangka niu onggat mangoy sumakup nog kologyaꞌan koni ain og motongow niu.’ 10 Dadi, minangoy og sosuguꞌonanan koyon dia sog dalananan mangka nilan polumpukoy og gotowanan nog ain mitongow nilan, molongas otawaka molaton nog gotow. Dadi, og baloy koyon miponuꞌ nog gotowanan nog sinumakup nog kologyaꞌan koyon.

11 “Dangan sinumolod og datuꞌ koyon poꞌ tontongon non og gotowanan koyon dion, mitongow non og sala kotow nog daꞌ posolugoy nog ponopoton kaing. 12 Miktaluꞌ og datuꞌ koyon nog, ‘Le, olo loꞌ ma kisolodoy mu koyon dini nog saka daꞌ a ponapot nog ponopoton kaing?’ Daꞌ pokotabal og gotow koyon. 13 Dadi, dinondag non og sosuguꞌonanan non nog, ‘Balud niu gotow koyon mangka niu tikpuꞌ sog glowasan, dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ion poglulad bu pongolongot og ngisianan non.’ ”

14 Bu linuksad ni Isus tumaluꞌ nog, “Modakol bosia og pimosunan nog Mikpongon, tibua, mikaꞌan da og mipiliꞌ non.”

Og sak paꞌali sog kopogbayad nog buis

Mark 12:13-17, Luk 20:20-26

15 Tubus nituꞌ, linumuas og parasiuanan koyon mangka ilan pogupakat bog olo pondayan nilan bagun nilan ion mosaꞌut bianan sog taluꞌ non. 16 Dadi, dinondag nilan og duma sulangguꞌanan nilan bu duma glaꞌayatanan ni Herod mangoy dituꞌ ni Isus poꞌ pogolapsobapan nilan ion. Dangan minatong ilan dituꞌ non, miktaluꞌ ilan nog, “Polopanad, kosunan nami nog ika, moktaluꞌ a nog motud bu dumalan og pikpanad mu koyon paꞌali sog polomotadon nog glegan nog Mikpongon. Bu kisunan nami dosop nog ika, ondiꞌ a mogbigyaꞌ nog gotow minsan andun kotas non. 17 Dadi buan, sog pikilan mu, mogusoy taꞌ nog mogbayad ita nog buis dia ni Sisar otawaka diꞌ?”

18 Tibua, kisunan ni Isus bog olo og punan nilan moksak dun. Dadi, tinabal non ilan nog, “Iduma poksulaysulayan niu ma akon? Amu koyon, sagya mokpopotongow amu! 19 Takun dow og sin koyon nog pogbayad nog buis.” Dadi, pitongow nilan dianon og sin koyon. 20 Sinakan non ilan nog, “Sima og glodawan nog mitaguꞌ dia sog sin koni? Bu sima og ngalan nog misulat koyon dini?”

21 Long nilan dun, “Si Sisar ma.”

Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, bogoy niu dia ni Sisar ain dianon. Bu bogoy niu dosop dia sog Mikpongon ain dianon.” 22 Dangan midongog nilan ituꞌ kisobuꞌan ilan tokodoy dun bu ginonatan nilan si Isus.

Og sak paꞌali sog kopokpotubuꞌnog gotowanan tidu matoy

Mark 12:18-27, Luk 20:27-40

23 Sog gondow koyon, ngon dosop sadusiuanan mikpolani dia ni Isus. Og gotowanan koyon, ondiꞌ ilan tumud nog ngon motubuꞌ puliꞌ tidu matoy. Dadi, miksak ilan dia ni Isus nog, 24 “Polopanad, maꞌ long pa nog sinulat kituꞌ ni Muses dianita nog bila og sala kopogduayan nog matoy og glaki non nog daꞌ ilan pogbataꞌ, sumboy og balulibun koyon pogduoyon nog pimikitan non bagun da bila mogbataꞌ ilan, mimung da maꞌ nog bataꞌ nilan nog glaki non kituꞌ tiganaꞌ. 25 Ati, ngon og pitu kotow dianami, pomogilug nog lunsan laki. Og gulangbataꞌ koyon dianilan migduoy nog saka minatoy nog daꞌ ilan pogbataꞌ. Tubus nion, pigduoy nosop nog dumapit sog gulangbataꞌ og balulibun koyon. 26 Saka minatoy dosop og glaki koyon nog daꞌ pa bataꞌ nilan. Tubus nituꞌ, pigduoy nosop ion nog kotolu. Asta og pitu kotow pomogilug koyon mikobian mogduoy dia sog balulibun koyon. Tibua, lunsan ilan mikpomatoy nog daꞌidun og bataꞌ nilan. 27 Daꞌ ion kobon, og balulibun koyon minatoy dosop. 28 Dadi, bila matong gondow nog potubuꞌon og gotowanan tidu matoy, sima ma gidoy sog pitu kotow kituꞌ nog pomogilug og kodumanan nog glibun koyon, nog saka og glam nilan koyon mikobian mogduoy dianon?”

29 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Milapang amu dodaꞌ tokodoy poꞌ ondaꞌidun sabut niu nog sinulat dia sog Kitab otawaka og dasig nog Mikpongon. 30 Poꞌ bila matong na potubuꞌon nog Mikpongon og gotowanan tidu matoy, ondiꞌ ilan na mokpogduoy poꞌ mamaꞌ ilan na nog moloikatanan sog glangit. 31 Bu paꞌali sop sog kopotubuꞌ nog gotowanan tidu matoy, ondaꞌ niu taꞌ kobasta og tinaluꞌ nog Mikpongon dianiu nog, 32 ‘Akon og Mikpongon nog ion non og poktomuyon kituꞌ ni Abraham, ni Isak, bu ni Jakub.’* Og maꞌana nog taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ, konaꞌ ion og poktomuyon nog ain minatoy, sugaꞌid non, ain totubuꞌ.”

33 Dangan midongog nog gotowanan og tabal ni Isus sog sadusiuanan koyon, kisobuꞌan ilan nog pikpanad non koyon.

Og bololagaꞌ sog glam nog dondagan

Mark 12:28-34, Luk 10:25-28

34 Dangan midongog nog parasiuanan nog dinag dia ni Isus og sadusiuanan koyon, linumpukan nilan si Isus. 35 Og sala kotow dianilan moto tokodoy nog botad, sinulayan non si Isus moksak nog, 36 “Polopanad, olo og dondagan kituꞌ nog bololagaꞌ sog glam non dia sog Botad?”

37 Tinabal ion ni Isus nog, “ ‘Sumboy potigbungon mu og glolaman mu sog Pogbayaꞌ nog ion og Diwata mu, tidu sog pusung mu, mangoy sog glimukud mu, asta sog glam nog pomikilan mu.’† 38 Ion non ini og mikuna nog bololagaꞌ sog glam nog dondagan. 39 Bu ngon dosop og koduaꞌ non nog maꞌ da nituꞌ. ‘Sumboy molalam a sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.’‡ 40 Bila miunut mu og duaꞌ buk koni, og glam nog dondagan dia sog Botad nog sinulat ni Muses bu tidu sog polomolatasanan kobon nituꞌ, miunut mu na og glam non.”

Og sak paꞌali sog Kristu

Mark 12:35-37, Luk 20:41-44

41 Sog solian pa moglumpuk nog parasiuanan koyon dion, sinakan ilan ni Isus nog, 42 “Olo pikilan niu paꞌali sog Kristu? Sima gidoy ion pangkat dun?”

Tinabal nilan si Isus nog, “Og pangkat le ni Apuꞌ Dabid.”

43 Dadi, miktaluꞌ si Isus, “Bila maꞌ nituꞌ, olo sabap non nog si Dabid, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, iningolanan non ion nog Kounutan non? Poꞌ long pa ni Dabid dun, 44 ‘Og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dia sog Kounutan ku, ingkud a sog dapit glintu u asta imungon ku og bantaanan mu nog gindogan nog botis mu?’§ 45 Dadi, bila si Dabid, iningolanan non na og Kristu nog Kounutan non, olo ma og kipongkatoy ni Dabid dianon?” 46 Daꞌidun, sala kotow siꞌoy dianilan, og mikotabal minsan sotoktang siꞌoy. Dadi, tidu dion, daꞌ ilan na giluꞌ moksak dianon.

23

Og pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ dia sog polopanadanan nog botad bu sog parasiuanan

Mark 12:38-39, Luk 11:43,46, 20:45-46

1 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dia sog gotowanan bu sulangguꞌanan non nog, 2 “Og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, binogayan ilan nog polosukuꞌan mokpanad nog botad nog pibian dia ni Muses. 3 Dadi, sumboy pokokunut amu sog glam nog pikpanad nilan koyon. Tibua, naꞌ niu poglogilingan og kohinangan nilan koyon poꞌ ondaꞌ nilan unutoy og dili pikpanad nilan koyon. 4 Poꞌ og dondagananan nilan sog gotowanan ompononggiꞌ dia sog ombogat nog gobotan nog pipisan nilan dia sog gotowanan. Tibua, minsan og kolongkenge nilan, diꞌ nilan tanan potobangon mokpitang dun. 5 Glam nog kohinangan nilan koyon inangon nilan bagun tibua motongow nog gotowanan. Tontong niu poloꞌma, pisolag nilan og toguꞌan nog pinulatan nilan nog taluꞌ nog Kitab nog pingogbod nilan dia sog bingkonanan nilan bu dia sog gangasanan nilan.* Bu pimoyabaꞌ nilan og gyambuyambu nog sudung nog ponopoton nilan. 6 Bu bila dia ilan sog kologyaꞌan, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog gotow kituꞌ nog pogodaban. Bu bila dia ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. 7 Bu moleg ilan dosop nog pogodaban bu golunon nog gotowanan bila dia ilan sog kosompagan, bu sobion ilan nog gotowanan nog Rabi.†

8 “Tibua, amu, naꞌ niu potiangon nog sobion amu nog Rabi poꞌ pomogilug amu glam niu bu solabuk da og polopanad niu. 9 Naꞌ amu dosop sumabi nog Amaꞌ sog minsan sima dini sog glupaꞌan poꞌ solabuk da og Gamaꞌ niu. Ion non og Mikpongon nog dituꞌ sog glangit. 10 Bu naꞌ niu potiangon nog sobion amu nog gotowanan nog kounutan poꞌ solabuk da og Kounutan niu nog ion non ion og Kristu. 11 Og motas sog glam niu sumboy mimung og sosuguꞌon niu. 12 Poꞌ simasima og mokpotas nog dili glawas non, pobobaꞌon da nog Mikpongon. Tibua, simasima og mokpobabaꞌ nog bolotabat non, potason sop ion nog Mikpongon.

13 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og parasiuanan koyon, mokpopotongow amu tibua! Pinintuꞌ niu og bianan mangoy sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Ompok amu mampuꞌ dun bu opaꞌon niu pa og gotowanan koyon nog moleg bosia mampuꞌ dun.

[ 14 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Og ginang niu moglimbung dia sog balulibunanan bagun niu malap og gakodanan nilan. Bu bila mogyakin amu, popoyaton niu tokodoy poꞌ baluꞌbaluꞌ molongas amu da nog gotow. Tibua, sog binayaꞌ nog gondow, ombogat tokodoy og polihalaꞌ nog Mikpongon dianiu.]

15 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Uliton niu og gliwag nog bonua bu tumolipag amu nog dagat monontong nog sala kotow siꞌoy nog moleg mokokunut dia sog pikpanad niu. Bila mokokunut na dianiu, imungon niu nog labi pa kolaton non dia sog kohinangan niu nog dituꞌ sigbuoy sog danow nog gapuy.

16 “Kosusasusa amu, nog amu og buta nog monuluꞌ dia sog gotowanan! Poꞌ long niu dun, bila og gotow moksapa dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mogusoy da nog diꞌ siꞌoy tumanon. Tibua, long niu dun, bila moksapa dia sog bulawan nog polongkapan nog Baloy nog Poktomuyan koyon, sumboy nododaꞌ tumanon non og sapa non koyon. 17 Buta amu dodaꞌ bu gumowon amu. Ain ma og bololagaꞌ? Og bulawan taꞌ otawaka og Baloy koyon nog Poktomuyan? Og Baloy nododaꞌ nog Poktomuyan poꞌ ain sog dialom non miimung og mosigda dun. 18 Bu long niu sop dun, bila og gotow moksapa dia sog pomolasan, mogusoy da nog diꞌ non siꞌoy tumanon. Tibua, long niu dun, bila moksapa dia sog binotang kituꞌ sog pomolasan, sumboy tumanon non nododaꞌ og sapa non koyon. 19 Og buta amu dodaꞌ! Ain ma og bololagaꞌ, og pimalas taꞌ otawaka og pomolasan taꞌ? Og pomolasan nododaꞌ poꞌ ain binotang sog pomolasan miimung mosigda dun. 20 Dadi, bila sumapa og gotow dia sog pomolasan, misunuꞌ dosop ain og binotang dion. 21 Bu bila sumapa og gotow dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, misunuꞌ dosop og Mikpongon nog ion migonong dion. 22 Bu bila sumapa og gotow dia sog glangit, misunuꞌ og gingkudan datuꞌ nog Mikpongon bu ion nog miningkud dion.

23 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Migbogoy amu nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog palapalaanan niu dia sog Mikpongon, tibua, ondaꞌ niu unutoy og bololagaꞌ dia sog botad, bu pigbigyaꞌ niu og gotowanan, bu diꞌ amu mololat dianilan, bu diꞌ amu kopongondolan. Ininang niu bosia ituꞌ poguna, nog diꞌ niu dosop lotaꞌan og donsamaꞌ kituꞌ. 24 Amu og buta nog minuluꞌ dia sog gotowanan! Og gininang niu domikian da maꞌ nog minum amu nog ginumon bila poliguꞌan nog kamel, tibua, bila sagya da opunan nog glangow, diꞌ amu minum dun.‡

25 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Bila mongugas amu nog saguk bu pinggan, lonuꞌan niu tibua og dibabow non, saka og dialom non kolomuꞌlomuꞌ da. Domikian da maꞌ nog dialom pikilan niu nog landuꞌ gabak bu lumobug amu sog dili glegan niu. 26 Amu parasiuanan, og buta amu dodaꞌ! Sumboy lonuꞌan niu pa poguna og dialom koyon. Poꞌ bila milonuꞌ na, og dibabow non siꞌoy molonuꞌ dosop.

27 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Mamaꞌ amu nog globonganan nog pinintaan nog putiꞌ. Molongas pogbontayan og dibabow non, tibua, sog dialom non miponuꞌ nog tulananan bu kolomuꞌlomuꞌ. 28 Domikian da maꞌ nion amu. Pogbontayan amu nog gotowanan mamaꞌ amu da nog midulus, tibua, sog dialom sagya amu da mokpopotongow bu landuꞌ amu tokodoy nog pokolaton nog gotow.

29 “Kosusasusa amu, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu parasiuanan, mokpopotongow amu tibua! Poꞌ pingimungan niu nog gindanan og globonganan nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon, bu pingdoꞌitdoꞌitan niu og globonganan nog gotowanan kituꞌ nog midulus dia sog Mikpongon. 30 Bu maꞌ long niu dun, ‘Somoꞌ totubuꞌ ami pa sog masa nilan kituꞌ kobon nituꞌ, ondiꞌ ami na dodaꞌ mampuꞌ dia sog mokogulanganan ta kituꞌ momunuꞌ nog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ.’ ” 31 Bu long pa ni Isus dun, “Amu tanan og tinumaksiꞌ nog dili glawas niu nog amu og pangkat nog mimunuꞌ kituꞌ dia sog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. 32 Dadi, doksuꞌ niu na og mokolaton kituꞌ nog kohinangan nog mokogulanganan niu kobon nituꞌ.

33 “Amu og mamakanan. Amu og tupuꞌanan nog mamak kituꞌ nog mokolala. Olo gidoy og pondayan niu bagun amu mokopolaguy sog polihalaꞌ kituꞌ dianiu sog danow nog gapuy? 34 Dadi, saꞌan ituꞌ popongoyon ku dini niu og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon, bu og gotowanan kituꞌ nog mokotalus, bu og polopanadanan nog motud. Tibua, og duma pomunuꞌon niu bu lonsangon niu sog kudus. Og duma sop pogbodason niu dia sog baloyanan nog poglumpukan niu, bu minsan ain ilan angoy nog bonuaanan losigon niu da ilan. 35 Sabap dituꞌ, amu da kosakan nog duguꞌ nog glam nog pimunuꞌ nog gotowanan kituꞌ nog midulus dini sog glupaꞌan. Miktolipun sog kobunuꞌ dia ni Abel nog daꞌ salaꞌ non, asta sog kobunuꞌ kituꞌ dia ni Sakaraya, og bataꞌ kituꞌ ni Barakaya. Binunuꞌ niu dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon sog golot nog dugu kituꞌ nog mosigda bu sog pomolasan. 36 Toluꞌon ku dianiu, og gotowanan numun koni, ilan da og kodotongan nog glam non koni.”

Milolat si Isus sog gotow Jerusalem

Luk 13:34-35

37 Maꞌ long sop ni Isus dun, “O Jerusalem, Jerusalem, og gotowanan mu, pimunuꞌ nilan og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu pimatu nilan ain og pipangoy non dion nika. Miobon u na bosia moleg lumumpuk nog gotowanan mu bagun ku ilan musibaꞌ, mamaꞌ nog dolukan nog dugbaꞌan non nog gokpak non og gititanan non. Tibua, ompok ilan dun. 38 Tontong mu numun kituꞌ, og baloy mu tinolikudan na nog Mikpongon. 39 Toluꞌon ku dianika, nog ondiꞌ mu nododaꞌ akon motongow mokpuliꞌ asta matong gondow kituꞌ nog mokpoktaluꞌ og gotowanan mu nog, ‘Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon!’ ”

24

Og gindanan sog gimpusan nog gondow

Mark 13:1-2, Luk 21:5-6

1 Tubus nituꞌ, linumiu si Isus tidu sog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Sonuk non ompanow, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non bu pigdolit nilan og Baloy nog Poktomuyan koyon bu og gimbolayan koyon sog glumibut non. 2 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og pigdolit niu koyon, toluꞌon ku dianiu nog ngon gondow non nog minsan solabuk siꞌoy og polongkapan non koyon nog batu nog mitongow niu, daꞌidun nododaꞌ mosamaꞌ dun dia sog kibotangan non koyon poꞌ glam non koyon motipot pomoktugban.”

3 Dangan minatong ilan dituꞌ sog bulud nog Olibu, miningkud si Isus bu mikpolani dianon og sulangguꞌanan non nog ilanilan da, mangka ilan poksak dianon nog, “Kounutan, taluꞌ mu pa dianami bog nanu gidoy ion kotuman. Bu olo og gindanan dun og tang nog kopokpuliꞌ mu dini bu og gimpusan nog gondow?”

4 Tinumabal si Isus nog, “Pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ kolimbungan. 5 Poꞌ modakol og matong nog gomiton nilan og ngalan ku. Toluꞌon nilan nog ilan dow og Kristu. Bu modakol og kolimbungan dun. 6 Bu bila mokodongog amu nog gonek nog mogbunuꞌ bu og dongogan nog mogbunuꞌ, naꞌ amu kiglaꞌan dun poꞌ og glam non koyon sumboy nododaꞌ ion mian. Tibua, konaꞌ pa ion og doksuꞌan. 7 Poꞌ og binonsaan mokpogbunuꞌ ilan bu ilan. Bu og pigdotuꞌan mantu dosop sog len pigdotuꞌan. Bu ngon dosop mian og gunus bu og glinug sog ainain nog bonua. 8 Og glam nini og tolipunan pa nog glogon nog ompononggiꞌ dia sog glibun nog pinokitan.

9 “Tubus nituꞌ, pongukpaꞌan amu mangka nilan amu pokposokitoy bu pomunuꞌoy. Bu pokongitan amu nog glam nog binonsaan sabap sog kopokokunut niu dianakon. 10 Sabap dituꞌ, modakol og lumotaꞌ mongandol dianakon mangka ilan pokinongitoy nog ilan bu ilan nog boyaꞌan uokilon ilan sog glaꞌat nog ain minanta dianilan. 11 Bu modakol mokponuaꞌ nog polomolatasanan nog diꞌ motud bu modakol nog gotowanan og moit nilan. 12 Bu sabap sog kopogloknat nog kohinangan nog mokolaton, og kodokolan tumigdow na og glolat nilan. 13 Tibua, simasima og mokogaga asta sog doksuꞌan, motabang ion. 14 Bu og Gombaꞌis koni nog Guksugan paꞌali sog kopogdatuꞌ nog Mikpongon ompulonag na sog tibuk nog dunya bu kosunan na nog glam nog gotow og motud. Tubus nituꞌ, mangka na datong og bungkas.”

Og posunguꞌ matong nog pihit sog gotowanan

Mark 13:14-23, Luk 21:20-24

15 Long sop ni Isus, “Og polomolatas kituꞌ nog si Daniel, pidonsamaꞌ non tumaluꞌ kobon nituꞌ nog ngon motongow niu nog pindogon dia sog dugu nog mosigda og landuꞌ kolaton nog mimung moglomuꞌ dun og Baloy kituꞌ nog Poktomuyan dia sog Mikpongon.* (Sumboy mosabut nog ain og mogbasta nini!) 16 Bila, motongow niu na nog mituman na og tinaluꞌ ni Daniel kituꞌ, ain og gotowanan dini sog Judia koni, sumboy mokpolaguy ilan na sog kobukidan. 17 Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dia ilan sog glowasan nog baloy nilan, ondiꞌ ilan na mokotagad mogdangan monolimpan. 18 Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dituꞌ ilan sog binalan, ondiꞌ ilan na dosop mokotagad muliꞌ malap nog sulagbon nilan. 19 Bu sog tang koyon, kololatlolat ain bodosanan bu ain og tigubataꞌ poꞌ ngon og kolumbeketan nilan. 20 Pogyokinoy niu nog og kopolaguy niu ondiꞌ motang sog timpu dupiꞌ bu sog Gondow nog Pogulali. 21 Poꞌ sog tang koyon, landuꞌ na og sinsaan nog gotowanan. Daꞌ sibon kobianoy og maꞌ nion koyon nog sinsaan tidu pa sog tolipunan nog dunya. Bu og sinsaan koyon ondiꞌ kobotukan. 22 Somoꞌ ondaꞌ kulangoy nog Mikpongon og ginondowan nog sinsaan nilan koyon posunguꞌ, motipot nododaꞌ pomatoy og gotowanan. Tibua, saꞌan ituꞌ kulangan non poꞌ sabap sog pigotowan non.

23 “Sog tang koyon, bila ngon moktaluꞌ dianiu nog, ‘Tontong niu, koni na og Kristu!’ otawaka, ‘Kituꞌ da ion!’ naꞌ amu tokodoy tumud dun. 24 Poꞌ modakol og mokponuaꞌ nog polomolatasanan nog diꞌ motud bu og gotowanan nog mogbaluꞌbaluꞌ nog ilan dow og Kristu. Bu poginangon nilan og gingyataꞌanan bu og kosobuꞌsobuꞌ bagun nilan moit og gotowanan, bu asta og pigotowan nog Mikpongon somoꞌ moit nilan da bosia. 25 Dadi, pongmohilat amu poꞌ saꞌan ini pidonsamaꞌ u tumaluꞌ dianiu bagun amu mosimpan.

26 “Dadi, bila ngon og moktaluꞌ dianiu nog, ‘Og Pipangoy kituꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ, dituꞌ ion sog bonua kituꞌ nog daꞌidun migonong dun,’ naꞌ amu mangoy dituꞌ. Otawaka, ‘Dion ion mimintuꞌ sog dialom baloy,’ naꞌ amu tumud dun. 27 Poꞌ bila matong na og gondow nog pogdatong nog Binataꞌ sog Kilawan, ompononggiꞌ sog kilat nog gomonsunoy pa diadia pogbusiat tidu sog silangan mangoy sog sindopan. 28 Maꞌ long pa nog ponoluꞌon dun, ‘Ain og kibotangan nog bangkoy, dituꞌ dosop pogdopuꞌoy kuman nog guakanan.’ ”

Og pokpuliꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan

Mark 13:24-27, Luk 21:25-28

29 Maꞌ long pa ni Isus, “Ampun modoksuꞌ og glogon koyon, mogdolom mogdayun og gondow, og bulan ondiꞌ na sumilow, og bitunanan sog glangit mokpogogdag, bu og glam nog dia sog glangit mokpoksop og botanganan nilan. 30 Sog tang koyon, motongow na sog glangit og gindanan nog Binataꞌ sog Kilawan. Bu og glam nog binonsaan sog glupaꞌan koni mokponglangos. Bu motongow nilan og Binataꞌ sog Kilawan posunguꞌ matong mogunut dia sog ginampol, bu dunut landuꞌ silow bu og kotas nog bayaꞌ non. 31 Bu bianan sog koponombuliꞌ non nog mosikad, og moloikatanan non mangoy ilan lumimud og pigotowan nog Mikpongon sog pat pigyulu nog dunya.”

Og gindanan nog kopokpuliꞌ non sog dunya

Mark 13:28-31, Luk 21:29-33

32 Maꞌ long pa ni Isus, “Maꞌ nini og manad niu dia sog kayu kituꞌ nog igera, bila lumoklag na bu pogbogudawon, kosunan niu nog daliꞌ na og timpu podos. 33 Domikian dosop nog bila motongow niu na og glam nog piktaluꞌ u koni mituman na, daliꞌ u na datong. 34 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, mangka siꞌoy kotipot pomatoy og gotowanan numun koni, motuman na og glam nog piktaluꞌ u koni dianiu. 35 Og glangit bu glupaꞌan solianlian da, tibua, og taluꞌ u moksampoyumul nododaꞌ.”

Daꞌidun og mokosun nog tang nog kopokpuliꞌnog Binataꞌ sog Kilawan

Mark 13:32-37, Luk 17:26-30,34-36

36 Maꞌ long pa ni Isus, “Daꞌidun og mokosun dun sala kotow siꞌoy og gondow otawaka og tang, minsan siꞌoy og moloikatanan sog glangit otawaka og Bataꞌ. Daꞌidun mokosun dun lual da og Gamaꞌ. 37 Dadi, bila daliꞌ na datong og Binataꞌ sog Kilawan, og glangkalangka nog gotowanan mamaꞌ dosop nog polomotadon nog gotowanan kituꞌ sog masa ni Nowa kobon nituꞌ. 38 Poꞌ sog daꞌ pa datong og glayas nog masa ni Nowa, og poginangon nog gotowanan mikpoglokanlokan, mikpoginuminum, bu mimogduoy, asta sog gondow nog sinumolod si Nowa sog gagyung kituꞌ nog inimung non. 39 Ondaꞌidun og sinisini nilan dun nog ngon posunguꞌ matong, asta minatong sog gondow kituꞌ nog miglayas, bu mitipot ilan kolomos. Domikian dosop maꞌ nituꞌ og kobianbianan nog gotowanan bila matong na og Binataꞌ sog Kilawan. 40 Sog tang koyon, duaꞌ kotow glaki dituꞌ sog binalan, og sala kotow oiton, bu og sala kotow sop ombagak. 41 Bu duaꞌ kotow glibun solian nilan gumiling, og sala kotow oiton, bu og sala kotow sop ombagak.

42 “Dadi, saꞌan sumboy kobon non pongmohilat amu poꞌ ondiꞌ niu kosunan bog olo ondowoy dun og pogdatong nog Kounutan niu. 43 Sabut niu og poktoluꞌon ku koni. Ibalat da sog gapuꞌ nog baloy nog pinokowan, somoꞌ kisunan non bosia bog andun kodalom nog gobi og pogdatong nog polonakow kituꞌ, oyanan non nododaꞌ bagun da ondiꞌ ion mokosolod. 44 Domikian da maꞌ nituꞌ, nog sumboy moksimpan amu kobon non, poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan matong sog tang nog daꞌ niu dodomaoy.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sosoligannog kosoligan bu ondiꞌ kosoligan

Luk 12:41-48

45 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Og sosoligan kituꞌ nog kosoligan bu moto momikil, ion og ginuokilan kituꞌ nog kounutan non nog bayaꞌ mogokbit bu mogusibaꞌ dia sog pakasi sosoligan non sog tang nog ngon kobalan nilan dun. 46 Kuntungan og sosoligan kituꞌ, nog kidotongan nog kounutan non sonuk non moginang nog dinondag kituꞌ moginang dianon. 47 Toluꞌon ku dianiu, og sosoligan koyon, uokilan nododaꞌ ion nog bayaꞌ mogokbit sog glam nog gakod nog kounutan non koyon. 48 Tibua, bila mamaꞌ nog sosoligan kituꞌ nog molaton, nog moktaluꞌ sog dialom pikilan non nog, ‘E! Mobon pa datong og kounutan ku,’ 49 bu mangka non tolipunoy mogdanog og pakasi sosoligananan non koyon, mangka ion poglokanlokan, bu dumuma moginuminum sog polonginumanan. 50 Kotokowan ion nog matong og kounutan non koyon sog gondow nog daꞌ non bibolaꞌoy bu sog tang nog daꞌ non dodomaoy. 51 Og sosoligan koyon pogoktadon dodaꞌ ion nog kounutan non koyon mangka non ion pompuꞌoy mosinsa sog gotowanan kituꞌ nog mokpopotongow tibua. Bu dituꞌ ilan poglulad bu mongolongot og ngisianan nilan.”

25

Og pononggiꞌan paꞌali sog sopuluꞌ kodologaan

1 Maꞌ long pa ni Isus, “Sog gondow nog mokpuliꞌ og Binataꞌ sog Kilawan dini sog glupaꞌan, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mamaꞌ nog kibianbianan nog sopuluꞌ kodologaanan. Og kodologaanan koyon, og monala kotow dianilan, mikpogoit ilan nog politaꞌan nilan lumumpak nog pongantim. 2 Og lima kotow dianilan gumowon bu og lima kotow sop moto momikil. 3 Og gumowon kituꞌ, mikpitang ilan siꞌoy nog politaꞌan, daꞌ ilan poksimpan nog dungag nog gas nilan. 4 Tibua, og duma nog lima kotow kituꞌ, miksimpan ilan nog dungag nog gas nilan dia sog politaꞌan nilan. 5 Miobon tokodoy og pongantim kituꞌ. Dadi, sintak nilan mogbagad dun, tulugon ilan tokodoy boyaꞌan nog mikotulug ilan.

6 “Dangan midopot tongaꞌ gobi, ngon og gekes nog, ‘Koni na og pongantim kituꞌ! Angoy niu na ion lumpak!’ 7 Dadi, mikpoktanud og glam nog kodologaanan kituꞌ mangka nilan sugioy og politaꞌan nilan. 8 Miktaluꞌ og lima kotow kituꞌ nog gumowon sog mokokoto kituꞌ momikil, ‘Bogayan ami pole nog gas niu koyon mikaꞌan siꞌoy poꞌ daliꞌ na kopalong og politaꞌan nami koni.’ 9 Tinumabal og lima kotow koyon, ‘Ondiꞌ amu na le kotulan dun poꞌ lomonlomon da dianami. Sugaꞌid non, angoy amu saluy dia sog ain og togo gas.’ 10 Dadi, minangoy og lima kotow koyon sumaluy nog gas nilan. Likud nilan koyon ompanow, minatong og pongantim kituꞌ. Og lima kotow kituꞌ nog misimpan, migunut ilan na dituꞌ sog poglokoingan kituꞌ. Dangan mikosolod ilan tibua, pinintuꞌ sop og bongawan kituꞌ.

11 “Ondaꞌ kobon golot non, minatong dosop og lima kotow kituꞌ. Bu mikibukaꞌ ilan bosia, ‘Kounutan! Kounutan! Bukaꞌoy niu pa ami suꞌusa!’ 12 Tibua, tinabal non ilan nog, ‘Toluꞌon ku dianiu, ondiꞌ u amu kilolaan.’ ”

13 Dadi, long ni Isus dun, “Pongmohilat amu poꞌ ondiꞌ niu kosunan bog olo ondowoy dun otawaka tangoy dun nog pokpuliꞌ u dini.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog tolu kotow sosoligananan

Luk 19:11-27

14 Maꞌ long pa ni Isus, “Sog gondow nog mokpuliꞌ og Binataꞌ sog Kilawan dini sog glupaꞌan, og kopogdatuꞌ nog Mikpongon mamaꞌ dosop nog gotow kituꞌ nog minangoy sog molayuꞌ nog bonua. Tibua, mangka siꞌoy ion gonat, pilimud non poguna og sosoligananan non mangka non pomilinoy dianilan og golotaꞌanan non. 15 Binogayan non og monala kotow dianilan ain og goktob nog ombaꞌug nilan. Og sala kotow binogayan non nog lima ngibu og pilak. Og sala kotow sop binogayan non nog duaꞌ ngibu. Bu og sala kotow sop binogayan non nog songibu, mangka na ion gonat. 16 Og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog lima ngibu, piglitu non mogdayun og sin kituꞌ. Dadi, mikuntung ion dun lagaꞌ nog lima ngibu pilak. 17 Maꞌ dosop nituꞌ og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog duaꞌ ngibu, bu mikuntung dosop ion dun lagaꞌ nog duaꞌ ngibu pilak. 18 Tibua, og gotow kituꞌ nog binogayan nog songibu, inangoy non lobutoy dia sog glupaꞌ og sin nog kounutan non kituꞌ.

19 “Dangan miobon ion, minuliꞌ og kounutan nilan kituꞌ mangka non polimudoy og sosoligananan non poꞌ mogbahagiꞌ ilan. 20 Og sosoligan kituꞌ nog binogayan non nog lima ngibu, pinitang non sog kounutan non koyon og guntung non kituꞌ mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, inuakil mu dianakon og lima ngibu. Tontong mu ini! Mikuntung u pa dun lagaꞌ nog lima ngibu sop og dakol non.’ 21 Dadi, tinoluꞌan ion nog kounutan non koyon nog, ‘Ombaꞌis a dodaꞌ nog sosoligan, kosoligan ka tokodoy. Kosoligan ka ma sog mikaꞌan, dadi, uokilan ku sop ika mogokbit nog modakol. Angoy a na dini bu duma a mogdaꞌdaꞌ sog kounutan mu koni!’ 22 Tubus nituꞌ, og sosoligan kituꞌ nog binogayan non nog duaꞌ ngibu, mikpolani dosop dianon mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, inuakil mu dianakon og duaꞌ ngibu. Tontong mu ini! Mikuntung u pa dun lagaꞌ nog duaꞌ ngibu sop og dakol non.’ 23 Dadi, tinoluꞌan ion nog kounutan non koyon nog, ‘Ombaꞌis a dodaꞌ nog sosoligan, kosoligan ka tokodoy. Kosoligan ka ma sog mikaꞌan, dadi, uokilan ku sop ika mogokbit nog modakol. Angoy a na dini bu duma a mogdaꞌdaꞌ sog kounutan mu koni!’ 24 Tibua, og sosoligan kituꞌ nog binogayan nog songibu mikpolani dosop dianon mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, kosunan ku nog ika lenlen ka nog gotow. Olapon mu minsan konaꞌ nika og misinsa dun. Poꞌ gumani a nog konaꞌ nika og mimula dun. 25 Miondok u dianika. Dadi, linobut u sog glupaꞌ og binogoy mu kituꞌ dianakon nog sin. Koni da og sin mu kituꞌ.’ 26 Tinumabal og kounutan non koyon nog, ‘Molaton ka dodaꞌ nog gotow bu mololaꞌ a nog sosoligan. Bila maꞌ nituꞌ og pikilan mu nog akon mongalap u minsan konaꞌ u moginang dun bu gumani u nog konaꞌ u mimula dun, 27 iduma ondaꞌ nika ma buan toguꞌoy sog bangku og sin ku koyon bagun mogbataꞌ? Bu bila mokpuliꞌ u na, motabuk u ituꞌ bosia asta og bataꞌ non?’ 28 Mangka poktaluꞌ og kounutan koyon dia sog duma sosoligananan koyon nog, ‘Alap niu og sin koyon dianon mangka niu bogoy dia sog sosoligan kituꞌ nog sopuluꞌ ngibu og sin non. 29 Poꞌ ain ngon na dianon, dungagan pa bagun ion kongonan. Tibua, ain daꞌidun dianon, minsan og dakoldakol non na, owaꞌon pa dianon. 30 Og sosoligan koni nog daꞌ sagnat non tikpuꞌ niu na sog glowasan, dituꞌ sog kodoloman. Bu dituꞌ ion poglulad bu pongolongot og ngisianan non.’ ”

Og pononggiꞌan paꞌali sog bilibiliananbu og kambinganan

31 Maꞌ long pa ni Isus dun, “Bila mokpuliꞌ na dini og Binataꞌ sog Kilawan, dunut kosilow nog bayaꞌ non, bu glam nog moloikatanan mogunut dianon, mingkud na ion dia sog gingkudan datuꞌ bu sumilow og kotas non. 32 Og glam nog binonsaan polimudon dianon mangka non ilan bohogiꞌoy duaꞌ bahagiꞌ mamaꞌ nog polongipat nog bilibilianan nog siboyon non og bilibilianan dia sog kambinganan. 33 Og Datuꞌ kituꞌ, siboyon non ain og midulus, bu dia non podopitoy sog glintu non. Bu ain sop og daꞌ kodulus, dia non podopitoy sog bibang non. 34 Tubus nituꞌ, moktaluꞌ og Datuꞌ koyon dia sog gotowanan nog dia dapit sog glintu non nog, ‘Angoy amu na dini, amu og pipia nog Gamaꞌ u. Tabuk niu na og pusakaꞌ niu nog ion non og pigdotuꞌan nog Mikpongon nog sinimpan kituꞌ dianiu tidu pa sog tolipunan nog kopokpongon nog dunya. 35 Poꞌ kobon nog mogutom u, piokan niu akon. Kobon nog kinuow u, piinum niu akon. Ondaꞌ niu siꞌoy akon kilolaoy, tinolimaꞌ niu da akon sog baloyanan niu. 36 Dangan kiondaꞌan u nog ponopoton, piponopotan niu akon. Kobon nog ondiꞌ u mokodag, inusibaꞌ niu akon. Bu kobon nog mikolobusu u, binontow niu akon.’

37 “Tubus nituꞌ, og gotowanan nog midulus, tumabal ilan nog, ‘Kounutan, nanu nami ika mitongow nog kigutoman ka nog piokan nami ika? Otawaka, kinuow a nog piinum nami ika? 38 Nanu nami sop ika tinolimaꞌ nog saka daꞌ nami ika kilolaoy? Otawaka, nanu a kiondaꞌan nog ponopoton nog piponopotan nami ika? 39 Bu nanu nami ika binontow nog ondiꞌ a mokodag otawaka mikolobusu a?’ 40 Tobalon ilan nog Datuꞌ koyon nog maꞌ nini, ‘Toluꞌon ku dianiu, nog minsan olo og miinang niu dia sog pigilugananan ku nog ombabaꞌ ilan nog gotow, og ginang niu koyon dia niu nakon ininang.’

41 “Tubus nituꞌ, moktaluꞌ ion dia sog gotowanan nog dia dapit sog bibang non nog, ‘Awaꞌ amu dini nakon, amu koyon pinolihalaꞌ amu na nog Mikpongon. Dituꞌ amu angoy sog danow nog gapuy kituꞌ nog diꞌ ompalong nog sinimpan dia ni Kindagow bu glam nog glaꞌayatanan non nog moloikatanan. 42 Poꞌ kobon nog migutom u, daꞌ niu akon pokanoy. Kinuow u, tibua, ondaꞌ niu akon pinumoy. 43 Dangan pa daꞌ niu akon kilolaoy, daꞌ niu tanan akon tolimaꞌoy sog baloyanan niu. Ondaꞌidun og ponopoton ku, tibua, ondaꞌ niu tanan akon poponopotoy. Kobon nog ondiꞌ u mokodag bu mikolobusu u, ondaꞌ niu tanan akon usibaꞌoy.’

44 “Tubus nituꞌ, tumabal ilan dianon nog, ‘Kounutan, nanu nami ika mitongow nog migutom a, otawaka kinuow a, otawaka daꞌ nami ika kilolaoy, otawaka daꞌidun ponopoton mu, otawaka ondiꞌ a mokodag, otawaka mikolobusu a, nog daꞌ nami ika tobangoy?’

45 “Tobalon non ilan nog, ‘Toluꞌon ku dianiu, nog og daꞌ niu inangoy nog molongas dianilan nog ombabaꞌ ilan nog gotow, ondaꞌ niu dosop ituꞌ inangoy dianakon.’

46 “Tubus nituꞌ, og gotowanan koyon, dituꞌ ilan popongoyoy sog posakit kituꞌ nog daꞌidun kopus non. Tibua, og gotowanan kituꞌ nog midulus, dituꞌ ilan popongoyoy sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

26

Migupakat Ilan paꞌali sog kobunuꞌ nilan dia ni Isus

Mark 14:1-2, Luk 22:1-2, Jan 11:45-53

1 Dangan linuksad na ni Isus og glam nog pikpanad non koyon, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non nog, 2 “Kisunan niu nog duaꞌ ondow dona moktolipun na og kologyaꞌan kituꞌ nog Liniusan. Bu matong kologyaꞌan koyon, og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog gukum. Og gukuman dianon kuduson asta matoy.”

3 Sog tang nog kopoktaluꞌ ni Isus koyon dun, og mokokotas nog boliananan, bu og kobogolalan nog bansa Hudyu, miglumpuk ilan dituꞌ sog baloy mosolag nog kounutan nog boliananan nog si Kaypas. 4 Pigisunisunan nilan bog olo bianan nilan mukpaꞌ dia ni Isus nog mondom daꞌidun og mokosun dun mangka nilan siꞌoy ion bunuꞌoy. 5 Tibua, long nilan dun, “Sumboy diꞌ ta ion ukpaꞌan nog motang sog gondow nog kologyaꞌan koyon nog Liniusan poꞌ gomonsunoy mokpogulek og gotowanan dun.”

Pimogomutan si Isus dituꞌ sog Betani

Mark 14:3-9, Jan 12:1-8

6 Kobon ni Isus sog Betani, dituꞌ sog baloy ni Simun nog bakas gipulon, 7 sonuk nilan mogadap kuman, ngon sala kotow glibun nog mikpolani dianon. Migoit ion nog glana momut nog landuꞌ kologan. Og pogomut koyon, tinaguꞌ non dia sog glolonan nog inimung tidu sog batu putiꞌ. Sokaliꞌ non tinuyung og pogomut koyon, dia sog glimpulu ni Isus. 8 Dangan mitongow ituꞌ nog sulangguꞌanan ni Isus, piglolingitan nilan og glibun koyon bu ininggulaꞌan nilan og pogomut kituꞌ. Mikpokundomundom ilan nog, “Pigostaan non og pogomut koyon! 9 Somoꞌ bosia ion piksaluy, modakol nododaꞌ nog sin og ombogoy dia sog miskinananan.”

10 Kisunan ni Isus og pikumodumod nilan koyon. Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Balan niu moksasow dia sog glibun koni. Og gininang non koni dianakon molongas tokodoy. 11 Amu, kobon non mokunul amu da nog miskinan. Tibua akon, ondiꞌ ita niu kobon non mokunul. 12 Saꞌan ini maꞌ nini og ininang non dianakon poꞌ og kopoksimpan non nog glawas u bila lobongon u na. 13 Dadi, toluꞌon ku dianiu, minsan ain ustaloy og Gombaꞌis nog Guksugan sog gliwag nog dunya koni, og gininang nog glibun koni dianakon mosuksug dosop poꞌ og pomondoman dianon.”

Minangoy si Judas mogupakat dia sog mokokotasnog boliananan

Mark 14:10-11, Luk 22:3-6

14 Tubus nituꞌ, sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non kituꞌ nog si Judas Iskariot, minangoy dituꞌ sog mokokotas nog boliananan 15 mangka ion poksak dituꞌ nog, “Andun ma og bogoyon niu dianakon, bila muakil u dianiu si Isus?” Dadi, binogayan nilan ion nog tolu puluꞌ lad og solapiꞌ. 16 Tidu dion, minamal si Judas monontong nog pondayan non bagun non muakil si Isus dianilan.

Og gimpusan ni Isus bu sulangguꞌanan nonmogadap moglobungan

Mark 14:12-21, Luk 22:7-14,21-23, Jan 13:21-30

17 Dangan minatong og tiganaꞌ ondow nog kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy, mikpolani og sulangguꞌanan ni Isus dianon mangka ilan poksak nog, “Kounutan, ain ka koleg simpanoy nog globungan mu nog Liniusan?”

18 Tinumabal si Isus nog, “Angoy amu sog koliwagan bonua koyon, dituꞌ sog baloy nog sala kotow kituꞌ. Bu taluꞌ niu dianon nog, ‘Og Polopanad miktaluꞌ nog, daliꞌ na datong og sosaꞌ kituꞌ dianon bu moleg ion moglobungan nog Liniusan dunut og sulangguꞌanan non dini sog baloy mu.’ ”

19 Dadi, ininang nilan maꞌ nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. Dadi, pigasip nilan dion og globungan koyon nog iningolanan og Liniusan.

20 Dangan miglogobi na, migadap si Isus bu og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon kuman. 21 Sonuk nilan koyon kuman, miktaluꞌ ion nog, “Toluꞌon ku dianiu, og sala kotow dianiu mongulaꞌat dianakon.”

22 Dadi, miglaꞌat og dialom pikilan nilan dun bu monala kotow dianilan mikpoksak nog, “Kounutan, konaꞌ u taꞌ gidoy ion?”

23 Tinumabal si Isus nog, “Og posunguꞌ kituꞌ mongulaꞌat dianakon, ion non og minabang kituꞌ kuman dia sog ponaksan ku. 24 Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, og bianan non matoy mamaꞌ nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab paꞌali dianon. Tibua, kondokondok tokodoy og doksuꞌan nog gotow koyon nog mongulaꞌat dianon. Golom pa bosia somoꞌ daꞌ na ion botaꞌoy.”

25 Tubus nituꞌ, si Judas og moksipi kituꞌ mongulaꞌat dianon, miksak nog, “Polopanad, konaꞌ u taꞌ gidoy ion?”

Tinabal ion ni Isus nog, “Ika, og pigolong u koni.”

Og globungan nog miimung ponondomansog kopatoy ni Isus

Mark 14:22-26, Luk 22:14-20, 1 Korintu 11:23-25

26 Sog sonuk nilan kuman, minalap si Isus nog pan mangka non posolomatoy sog Mikpongon, mangka non pomitakoy mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non kobon non moktaluꞌ nog, “Tabuk niu ini mangka niu kan poꞌ ion non ini og glawas u.”

27 Tubus nituꞌ, inimud non og saguk koyon dion bu posolomatoy sog Mikpongon mangka non tulunoy sog sulangguꞌanan non kobon non moktaluꞌ nog, “Inum amu nini glam niu. 28 Poꞌ ion non ini og duguꞌ u nog moglayas bagun kompunan og dusaanan nog modakol nog gotowanan. Ion non ini og pagon nog bogu pasad nog Mikpongon sog gotowanan. 29 Toluꞌon ku dianiu, nog ondiꞌ u na minum nini mokpuliꞌ asta mogadap ita mokpuliꞌ sog pigdotuꞌan nog Gamaꞌ u nog ion og Mikpongon.” 30 Tubus nituꞌ, mikpoksanglit ilan sog Mikpongon bianan sog bobat mangka ilan na angoy dituꞌ sog bulud nog Olibu.

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ nog sonsingan ion ni Piter

Mark 14:27-31, Luk 22:31-34, Jan 13:36-38

31 Sonuk nilan koyon ompanow posunguꞌ dituꞌ, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Gobi koni og glam niu koyon, bolongon niu akon. Poꞌ sinulat sog Kitab nog, ‘Bunuꞌon ku og polongipat nog bilibili bu mokpokpolaꞌ og bilibilianan non.’* 32 Tibua, bila motubuꞌ u na tidu matoy, moguna u dianiu dituꞌ sog Galili.”

33 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Piter dianon nog, “Kounutan, minsan glam nilan koyon molong dianika, akon, ondiꞌ u dodaꞌ ika bolongon!”

34 Tinabal ion ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianika, bombus, mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk, tolu kali mu na akon sonsingoy sog gotowanan nog diꞌ mu akon kilolaan.”

35 Tibua, tinumabal si Piter nog, “Kounutan, minsan siꞌoy sunuꞌon u munuꞌ dianika, ondiꞌ u nododaꞌ ika sonsingan!” Mamaꞌ dosop nituꞌ og tinaluꞌ nog duma sulangguꞌanan non.

Migyakin si Isus sog Getsemani

Mark 14:32-42, Luk 22:39-46

36 Tubus nituꞌ, minangoy si Isus bu og sulangguꞌanan non dituꞌ sog koyuan kituꞌ nog iningolanan og Getsemani. Miktaluꞌ ion dianilan nog, “Pogbagad amu pa dini poꞌ mangoy u pa dion sog gunanunan koyon mogyakin.” 37 Inoit non si Piter bu og duaꞌ kotow gombataꞌ ni Sebedi. Bu mibatik non na nog landuꞌ og susaan non bu ombogat og pikilan non. 38 Dadi, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Landuꞌ u na kobogatoy nog susaan ku nog boyaꞌan agonagon u na matoy dun. Pogbagad amu pa dini bu duma amu dianakon mogonduk mogyakin.”

39 Tubus nituꞌ, minangoy ion sog gunanunan kolongod mangka ion lob mogyakin. Long non dun, “Amaꞌ, somoꞌ bosia mogusoy dianika, awaꞌ mu pa dianakon og posunguꞌ u koni poglogogaon nog sinsaan. Tibua, sumboy konaꞌ og glegan ku og kunutan, sugaꞌid non, og glegan mu.”

40 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ ion dituꞌ sog tolu kotow sulangguꞌanan non koyon. Mitongow non ilan nog mikponulug ilan. Miktaluꞌ ion dia ni Piter nog, “Iduma ion ondiꞌ amu mokogaga dumuma mogonduk minsan sa oras siꞌoy? 41 Pogonduk amu mogyakin bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan. Moleg da bosia og pikilan niu, tibua, og glawas niu ondiꞌ mokogaga.”

42 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop si Isus mogyakin. Long non dun, “Amaꞌ, bila diꞌ mogusoy nog owaꞌon dianakon og sinsaan ku koni nog posunguꞌ u poglogogaon bog diꞌ u da kobianan, pobian mu na dianakon. Poꞌ sumboy og glegan mu og motuman, konaꞌ og glegan ku.”

43 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non bu kidotongan non nosop ilan nog mikponulug ilan poꞌ ondiꞌ nilan nododaꞌ kotigolan og tulug nilan. 44 Dadi, mikpuliꞌ ion dituꞌ mogyakin nog maꞌ nog gyakin non sog koduaꞌ kali non kituꞌ mogyakin.

45 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non mangka ion poktaluꞌ nog, “Abu! Mikpogbobolilid amu poma dion motulug? Daliꞌ na datong og tang nog uokilon na og Binataꞌ sog Kilawan dia sog gongkoman nog gotowanan kituꞌ nog bolodusaon. 46 Dadi, pogbuat amu na poꞌ koni na og gotow kituꞌ nog moguakil dianakon dia sog glaꞌat. Alung na.”

Og kukpaꞌ dia ni Isus

Mark 14:43-50, Luk 22:47-53, Jan 18:3-12

47 Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, minatong na si Judas, og duma nog sopuluꞌ bu duaꞌ og sulangguꞌanan non kituꞌ. Modakol nog gotowanan og dunutanan non nog migatul ilan nog kalisanan bu bobombalanan nilan. Pipangoy ilan nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog bansa Hudyu. 48 Og polonipu koyon nog si Judas bu og gotowanan koyon, ngon og koposadan nilan nog bagun nilan kilolaan si Isus. Long non dun, “Og gotow nog olokan ku, ion non ion og ponontongon niu kituꞌ. Dadi, ukpaꞌoy niu na ion.” 49 Dadi, mikpolani si Judas dia ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Polopanad, molongas gobi,” mangka non olokoy si Isus.

50 Tinumabal si Isus nog, “Inang mu na le mogdayun og gangoy mu koyon dini.”

Dadi, mikpolani og gotowanan mangka nilan si Isus ukpaꞌoy. 51 Sala kotow og duma ni Isus, sinintak non og kalis non mangka non tigbasoy og kisonggulan nog kounutan nog boliananan koyon boyaꞌan nog misikpoy tanan og tolinga non. 52 Dadi, miktaluꞌ si Isus dia sog duma non koyon nog, “Umaꞌ mu og kalis mu koyon poꞌ ain sumintak nog kalis non, kalis dosop og bianan non matoy. 53 Baluꞌ mu dun, bila mokitabang u dia sog Gamaꞌ u, sododuꞌun popongoyon non dini og glinoksaꞌan nog moloikatanan? 54 Tibua, bila ini mokitabang u, olo ma og kotuman nog pidonsamaꞌ kituꞌ tumaluꞌ nog Mikpongon dia sog Kitab nog sumboy nododaꞌ maꞌ nini og kobianbianan ku?”

55 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus sog gotowanan koyon dion nog, “Og polonglaꞌug u taꞌ nog bila ongoyon niu akon ukpaꞌoy mokpogoit amu poma nog kalisanan bu bobombalanan? Saka gondow gondow motongow niu akon mokpanad sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Saka ondaꞌ niu poma akon ukpaꞌoy dituꞌ? 56 Saꞌan miinang og glam non koni poꞌ og kotumanan nog sinulat nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ.” Tubus nituꞌ, binolong ion nog glam nog sulangguꞌanan non koyon poꞌ mikpokpolaguy ilan.

Si Isus piadap dia sog kobogolalan koyon

Mark 14:53-65, Luk 22:54-55,63-71, Jan 18:13-14,19-24

57 Tubus nituꞌ, inoit ion nog gotowanan kituꞌ nog minukpaꞌ dianon dituꞌ sog baloy ni Kaypas, og kounutan nog boliananan. Dituꞌ miglumpuk og polopanadanan nog botad bu og kobogolalan. 58 Tibua, si Piter, piguyukuyukan non si Isus asta sog glomalomaan nog kounutan nog boliananan koyon. Sinumolod ion mangka ampuꞌ mingkud dia sog polongipatanan koyon dion poꞌ bagun non kosunan bog olo og gondunon nilan dia ni Isus.

59 Og mokokotas nog boliananan bu og glam nog polongukumanan nog bansa Hudyu nog miglumpuk koyon dion, minontong ilan nog taksiꞌ nilan minsan siꞌoy diꞌ motud bagun nilan ombunuꞌ si Isus. 60 Tibua, modakol siꞌoy tinumaksiꞌ dianon, ondaꞌ da ion komotudoy dun. Poꞌ diꞌ motud og koponaksiꞌ nilan koyon. Tubus nituꞌ, ngon duaꞌ kotow nog minindog mangka poktaluꞌ nog, 61 “Midongog nami og gotow koni miktaluꞌ nog mogobaꞌ non dow og Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu ompindog non dow mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow.”

62 Dangan midongog ituꞌ nog kounutan nog boliananan, minindog ion mangka poksak dia ni Isus nog, “Olo ma og tabal mu dun og sumbunganan nilan koyon dianika?” 63 Tibua, si Isus ondaꞌ pogonekonek.

Dadi, miktaluꞌ nosop og kounutan nog boliananan koyon nog, “Bianan sog ngalan nog Diwata nog daꞌ kopus non, taluꞌ mu dianami bog ika taꞌ og Kristu, nog Bataꞌ nog Mikpongon?”

64 Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon. Tibua, toluꞌon ku dia sog glam niu. Sog gunanunan koyon, motongow niu da og Binataꞌ sog Kilawan pogingkud dia dapit sog glintu nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan bu posunguꞌ ion matong nog dia sog ginampol sog glangit.”

65 Puꞌun midongog nog kounutan nog boliananan koyon, linolingitan ion dun. Dadi, binogyang non og ponopoton non mangka ion poktaluꞌ nog, “Og gotow koni piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon. Daꞌidun na balan ta nog taksiꞌ poꞌ midongog niu na nog piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon. 66 Dadi, olo ma og koposadan niu dun?”

Tinumabal ilan nog, “Og gotow koyon patut nododaꞌ ion bunuꞌon.”

67 Tubus nituꞌ, pigdulaꞌan nilan og bayuꞌbayuꞌ non mangka nilan poksuntukoy bu og dumaanan pigdapiꞌ nilan ion 68 kobon nilan mogwanwan dun nog, “Bila motud nog ika og Kristu, atuk mu dow buan bog sima og sinumuntuk koyon dianika.”

Sinonsingan ni Piter si Isus

Mark 14:66-72, Luk 22:56-62, Jan 18:15-18,25-27

69 Si Piter, dituꞌ ion pogingkud sog glomalomaan. Sintak non mogingkudingkud dion, ngon og glibun og sosoligan nog mikpolani dianon bu poktaluꞌ nog, “Ika siꞌoy, og duma a dosop ni Isus nog gotow Galili.”

70 Tibua, minonsing si Piter dion sog kodokolan nog gotowanan. Long non dun, “Diꞌ u sunan bog olo og poktoluꞌon mu koyon.”

71 Tubus nituꞌ, minangoy ion sog bongawan nog glomalomaan kituꞌ bu ngon nosop og len glibun og mikotongow dianon nog miktaluꞌ sog gotowanan koyon dion nog, “Og gotow koni, ion non ini og duma kituꞌ ni Isus nog gotow Nasaret.”

72 Minonsing nosop si Piter dunut sinumapa nog, “Ondiꞌ u dodaꞌ kilolaan og gotow koyon.”

73 Daꞌ kobon golot non, og gotowanan koyon nog mipogindog dion, mikpolani dia ni Piter mangka poktaluꞌ nog, “Daꞌidun duaꞌduaꞌ non, ika siꞌoy og duma a dosop nog gotowanan koyon poꞌ kilolaan nami ika bianan sog kopoktaluꞌtaluꞌ mu.”

74 Tubus nituꞌ, miksumpasumpa tanan si Piter dun nog, “Bila diꞌ motud og piktaluꞌ u koni, ngon matong dun sog kotubuꞌ u. Ondiꞌ u kilolaan og gotow koyon!”

Puꞌun miluksad og taluꞌ non koyon, miktukalaꞌ og manuk. 75 Kilobotan non og tinaluꞌ kituꞌ ni Isus dianon nog, “Mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk, tolu kali mu na akon sonsingoy nog diꞌ mu akon kilolaan.” Tubus nituꞌ, linumiu si Piter mangka ion poglulad.

27

Si Isus piadap dia ni Pilatu

Mark 15:1, Luk 23:1-2, Jan 18:28-32

1 Dangan miksisolom bonua, og glam nog mokokotas nog boliananan bu kobogolalan nog bansa Hudyu miksolabuk og gupakat nilan nog bunuꞌon nilan si Isus. 2 Binalud nilan ion mangka nilan ogakoy dituꞌ sog gubernador kituꞌ nog si Pilatu mangka nilan uokiloy dianon.

Si Judas mingogotan

Piginang 1:18-19

3 Si Judas, og mingulaꞌat kituꞌ dia ni Isus, dangan kisunan non nog gukuman dia ni Isus bunuꞌon, landuꞌ og sonsolan non bu inuliꞌ non bosia og sin kituꞌ nog binayad nog mokokotas nog boliananan bu og bogolalanan dianon nog tolu puluꞌ lad og solapiꞌ. 4 Dangan minatong ion dituꞌ, miktaluꞌ ion nog, “Mikodusa u. Poꞌ sabap dianakon moglaꞌat og gotow koyon, saka daꞌ salaꞌ non.”

Tibua, tinabal nilan ion nog, “Daꞌ balan nami dun, sugaꞌid non, kosolasolaan mu na ion.”

5 Dadi, linabak ni Judas og sinanan kituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion panow. Tubus nituꞌ, mingogotan ion. Binitin non og glawas non.

6 Og mokokotas nog boliananan kituꞌ, pingimud nilan og sinanan kituꞌ nog pinglabak ni Judas, mangka ilan poktaluꞌ nog, “Konaꞌ og botad nog dituꞌ ta toguꞌoy og sin koni dia sog poktoguꞌan nog sin dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon poꞌ ion non ini og ginamit nog pogbunuꞌ dia sog sala kotow.” 7 Dadi, pigogupokatan nilan nog poksaluy nilan ituꞌ nog glupaꞌ kituꞌ nog molongas pondiunon. Dadi, sinumaluy ilan nog glupaꞌ mangka nilan imungoy nog kolobongan nog gotow nog konaꞌ Hudyu. 8 Saꞌan iningolanan nilan og glupaꞌ koyon nog Glupaꞌ nog Duguꞌ asta sog numun koni. 9 Ion non ion og kotumanan nog tinaluꞌ nog Mikpongon kituꞌ bianan dia sog polomolatas non nog si Jerimaya nog,

“Inalap nilan og tolu puluꞌ lad solapiꞌ nog ginologaꞌan dianon nog duma gotow Israel. 10 Bu ginamit nilan og solapiꞌ koyon mangka nilan poksaluy nog glupaꞌ nog molongas pondiunon. Ion non ini og dinondag nog Mikpongon dianakon.”

Si Isus piksumodiaan ni Pilatu

Mark 15:2-5, Luk 23:3-5, Jan 18:33-38

11 Dangan minatong ilan dituꞌ, piadap nilan si Isus dia sog gubernador mangka non sakoy si Isus nog, “Ika taꞌ og datuꞌ kituꞌ nog bansa Hudyu?”

Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon.”

12 Ondaꞌ non tobaloy og sumbungan nog mokokotas nog boliananan koyon bu og kobogolalan koyon. 13 Dadi, sinakan ion ni Pilatu nog, “Ondaꞌ mu taꞌ ion kodongog og glam nog sumbungan nilan koyon dianika?” 14 Tibua, ondaꞌ tabal si Isus dun minsan mikaꞌan siꞌoy. Saꞌan ituꞌ kisobuꞌan og gubernador koyon dun.

Og koukuman nilan dia ni Isus bunuꞌon

Mark 15:6-15, Luk 23:13-25, Jan 18:39–19:16

15 Giap matong og tang nog kologyaꞌan nog ngalan non og Liniusan, og botad nog gubernador, poluason non sala kotow nog kinolobusu, ain bubuton nog gotowanan. 16 Sog tang koyon ngon sala kotow nog kinolobusu nog mibantug kolaton og kohinangan non nog ngalan non si Barabas. 17 Dadi, dangan miglumpuk na og gotowanan, sinakan ilan ni Pilatu nog, “Sima og kolegan niu nog poluason ku? Si Barabas taꞌ, otawaka si Isus nog ion iningolanan nog Kristu?” 18 Poꞌ kosunan ni Pilatu nog saꞌan inukpaꞌan si Isus nog kounutananan nog Hudyu poꞌ miksibok ilan dianon.

19 Sog solian ni Pilatu pogingkud dituꞌ sog pongukuman non, pinoitan ion nog kodumanan non nog taluꞌ nog maꞌ nini, “Naꞌ a mogbabal nog gotow koyon nog daꞌ og salaꞌ non. Poꞌ kogobi misinsa u tokodoy nog toginopon ku paꞌali dianon.”

20 Tibua, og mokokotas nog boliananan bu kobogolalan koyon tinogol nilan sumolabuk og gotowanan koyon dion nog si Barabas poluason bu si Isus og bunuꞌon. 21 Tubus nituꞌ, miksak nosop si Pilatu dia sog gotowanan nog, “Sima sog duaꞌ kotow koni og kolegan niu nog poluason ku?”

Miglongag ilan tumabal nog, “Si Barabas!”

22 Tinabal ilan ni Pilatu nog, “Dadi buan, olo ma og gondunon ku dia ni Isus nog iningolanan nog Kristu?”

Miglongag ilan tumabal nog, “Kudus mu ion!”

23 “Iduma? Olo og salaꞌ nog miinang nog gotow koni?”

Tibua, posisayaꞌ nilan tanan posikadoy og gapis nilan nog, “Kudus mu ion!”

24 Dangan kisunan ni Pilatu nog daꞌidun na og minang non dun poꞌ og gotowanan moglamlam ilan na mokpoksasow, minalap ion nog tubig mangka ion pongugas nog komot non sog sunguꞌan nog gotowanan mangka ion poktaluꞌ nog, “Diꞌ u na kosakan nog duguꞌ bu og kopatoy nog gotow koni. Sugaꞌid non, amu na og kosakan dun.”

25 Tinumabal og glam nog gotowanan koyon nog, “Oꞌo, ami na bu asta og gombataꞌanan nami og kosakan dun.” 26 Tubus nituꞌ, piluas ni Pilatu si Barabas tidu sog kolobusuan mangka non dondagoy nog pogbodason si Isus, mangka non uokiloy dia sog sundaluanan nog kuduson nilan na ion.

Si Isus pigwanwan nog sundaluanan

Mark 15:16-20, Jan 19:2-3

27 Tubus nion, inoit nog sundaluanan ni Pilatu si Isus sog glomalomaan nog baloy non. Piglumpukan ion nog modakol nog sundaluanan. 28 Inowaꞌan nilan ion nog ponopoton bu posolugoy nog glogdoy nog ompula. 29 Tubus nituꞌ, linumikid ilan nog bolagon nog dugion mangka nilan posolugoy dia sog gulu non bu poponogadoy og komot non nog glintu mangka ilan pongingluꞌud sog sunguꞌan non bu mangka nilan pogwanwanoy. Long nilan dun, “Mololaki a ma le, og datuꞌ nog gotow Hudyu!” 30 Pigdulaꞌan nilan ion mangka nilan olapoy dianon og tagad non kituꞌ mangka nilan pogbombaloy sog gulu non. 31 Dangan midoksuꞌ nilan na pogwanwanoy, linuas nilan na og glogdoy kituꞌ nog pisolug nilan dianon mangka nilan posolugoy puliꞌ dianon og dili glogdoy non. Tubus nituꞌ, pinitang nilan na ion poꞌ kuduson nilan na.

Si Isus kinudus nilan

Mark 15:21-32, Luk 23:26-43, Jan 19:17-27

32 Sintak nilan ompanow posunguꞌ sog kudusan nilan kituꞌ dianon, milumpak nilan si Simun og gotow Sirini. Tinogol nilan mokpopisan dianon og kudus ni Isus. 33 Daꞌ kobon minatong ilan sog bonua nog iningolanan og Golgota. (Og maꞌana non, bakuk nog gulu.) 34 Piinum nilan bosia si Isus nog ginumon nog inompuꞌan nog podu. Tibua, dangan kiinaman non, ompok ion minum dun. 35 Tubus nilan tibua kudusoy si Isus, og ponopoton non kituꞌ nog linuas nilan dianon, pigbahagiꞌ nilan bianan sog moglogindanan. 36 Tubus nituꞌ, miningkud ilan kobon nilan mogipat dianon. 37 Og sumbungan kituꞌ dianon sinulat nog maꞌ nini, “Koni si Isus, og Datuꞌ nog Bansa Hudyu.” Pitapok nog sundaluanan sog kudus dia sog ditas nog gulu ni Isus.

38 Ngon duaꞌ kotow polonglaꞌug nog kinudus migimpang sog kilidan non. 39 Og gotowanan koyon nog mikpomian dion, pigundaundaan nilan si Isus kobon nilan mokisingising 40 bu mangka ilan poktaluꞌ nog, “Long nika dun, gobaꞌon mu dow og Baloy nog Poktomuyan mangka mu pindogoy mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow. Tobangoy mu dow buan og glawas mu! Tukpa a sog kudus mu koyon bila dodaꞌ motud nog Bataꞌ a nog Mikpongon!”

41 Bu maꞌ nituꞌ dosop og gininang nog mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan, pigwanwan nilan dosop ion. 42 Long nilan dun, “Og gotow koyon, mitabang non og duma gotow saka ondiꞌ non motabang og dili glawas non. Ion dow og Datuꞌ nog bansa Israel? Tontongon ta dow buan bog mokotukpa taꞌ dodaꞌ ion dia sog kudus non. Bila mokotukpa na ion, mangka ita pa tud dun. 43 Sinumalig ion sog Mikpongon. Tontongon ta dow buan bog moleg taꞌ og Mikpongon tumabang dianon numun kituꞌ poꞌ miktaluꞌ ion nog Bataꞌ dow ion nog Mikpongon.” 44 Bu og polonglaꞌuganan kituꞌ nog kinudus sog molani non, dinumuma dosop mogwanwan dianon.

Og kopatoy ni Isus

Mark 15:33-41, Luk 23:44-49, Jan 19:28-30

45 Tidu sog miglotuondow mangoy sog miginongaꞌ monog gondow, migdolom og tibuk nog bonua. 46 Bu dangan miginongaꞌ na monog gondow, miktaluꞌ si Isus nog mosikad, “Eli, Eli lama sabaktani?” Og maꞌana non, “Diwata u, Diwata u, iduma pitiang mu ma akon?”

47 Dangan midongog nog duma gotowanan koyon nog mikpogindog dion, miktaluꞌ ilan nog, “Sinabi non og polomolatas kituꞌ nog si Iladya.” 48 Bu ngon og sala kotow dianilan ginumobok mangka alap nog ponopoton nog kodikpol bu molamit mangka potosopoy nog glanggow mangka non tukogoy sog sosungit bu tokmoꞌoy dia sog babaꞌ ni Isus bagun non bosia mosoksop.

49 Tibua, og dumaanan dion miktaluꞌ nog, “Potiang mu ion poꞌ tontongon ta bog ongoyon taꞌ dodaꞌ ion tobangoy ni Iladya.” 50 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus nog mosikad mangka na ion kotoktus. 51 Sog tang koyon, og ponopoton kituꞌ nog modikpol og bolot sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, migbogyang poginongaꞌ tidu sog ditas mangoy sog silung. Miglinug og glupaꞌan bu og batuanan mikpogbolaꞌ. 52 Bu og kolobongan mikpogbukaꞌ bu modakol og pigotowan nog Mikpongon nog mikpomatoy na nog mitubuꞌ puliꞌ. 53 Mikpongluas ilan tidu sog globonganan nilan. Bu dangan mitubuꞌ puliꞌ si Isus tidu matoy, minangoy ilan sog Jerusalem. Bu modakol og gotowanan og mikotongow dianilan dituꞌ.

54 Og sundaluanan bu kounutan nilan nog migipat dia ni Isus sog kudus, dangan miglinug bu mitongow nilan og glam nog bianbian koyon, kiondokan ilan tokodoy dun mangka ilan poktaluꞌ nog, “Motud dodaꞌ nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon!”

55 Ngon dion og modakol dosop og kolibunanan nog mikpogbantoy sog molayuꞌlayuꞌ. Mikpogunut ilan dia ni Isus tidu sog Galili nog minaꞌub nog kulang ni Isus. 56 Og dumaanan nilan koyon dion, si Maria Magdalena. Bu si Maria nog og ginaꞌ ni Jems ilan ni Jusep, bu og ginaꞌ nog gombataꞌ ni Sebedi.

Og kolobong dia ni Isus

Mark 15:42-47, Luk 23:50-56, Jan 19:38-42

57 Dangan miksindopondow na, ngon minatong sala kotow nog doyahan nog gotow Arimatea og ngalan non si Jusep. Ion siꞌoy og sulangguꞌ dosop ni Isus. 58 Minangoy ion dituꞌ ni Pilatu mangka non pogbubutoy og bangkoy ni Isus. Dinondag ni Pilatu nog bogoyon na dianon og bangkoy ni Isus koyon. 59 Dadi, inangoy non og bangkoy koyon mangka non putusoy nog bulus 60 mangka non botangoy og bangkoy ni Isus koyon dituꞌ sog globong non nog bogu kodoksuꞌ luangoy dia sog pampang, mangka non lilidoy nog mosolag nog batu og totimpong nog bongawan nog globong koyon mangka ion uliꞌ. 61 Si Maria Magdalena bu sala kotow Maria kituꞌ, miningkud ilan sog sunguꞌan nog globong koyon.

Og migipat sog globong

62 Migbolomaꞌ ion og Gondow nog Pogulali. Og mokokotas nog boliananan bu parasiuanan minangoy dituꞌ ni Pilatu mangka pogabit nog, 63 “Gubernador, kolobotan nami nog kobon nog totubuꞌ pa og moloput kituꞌ, miktaluꞌ ion nog bila matoy dow ion, sog kotolu ondow non, motubuꞌ dow ion puliꞌ. 64 Dadi Gubernador, molongas bosia bila ngon og modondag mu mogipat nog globong non kituꞌ sog solod nog kotolu ondow. Poꞌ gomonsunoy ongoyon dokowoy nog sulangguꞌanan non og bangkoy non, mangka nilan toluꞌoy dia sog gotowanan nog mitubuꞌ ion puliꞌ tidu matoy. Bila maꞌ nituꞌ og ginangon nilan, labi pa kolaton og doksuꞌ nog gloput nilan koyon dia sog gloput non kituꞌ.”

65 Tinumabal si Pilatu nog, “Mokodyadi ion. Pokpitang amu nog sundaluanan dituꞌ bu amu na koto mogipat dun mahatul.” 66 Dadi, migoit ilan nog sundaluanan dituꞌ bu pidokotan nilan nog gindanan nilan dun og goksid nog batu koyon nog timpong nog globong non koyon mangka nilan dondagoy mogipat mahatul.

28

Mitubuꞌ si Isus tidu matoy

Mark 16:1-10, Luk 24:1-12, Jan 20:1-10

1 Milibuas og Gondow nog Pogulali, dangan migdaliꞌondow nog moglogondow Duminggu, si Maria Magdalena bu og sangoy non kituꞌ nog si Maria, inangoy nilan tontongoy og globong kituꞌ.

2 Gomonsunoy pa miglinug nog landuꞌ kosikad poꞌ og moloikat nog Mikpongon minonog tidu sog glangit mangka non ongoyoy lilidoy og batu nog timpong nog globong kituꞌ mangka non ingkudoy. 3 Og bayuꞌbayuꞌ non sinumilow mamaꞌ nog kilat, bu og ponopoton non putiꞌ maꞌ nog gabun. 4 Og pogipat nog globong koyon, kiondokan ilan tokodoy nog moloikat koyon boyaꞌan nog inubas ilan nog gondok nilan.

5 Tibua, miktaluꞌ og moloikat dia sog kolibunanan koyon nog, “Naꞌ amu kondokan poꞌ kosunan ku nog pokponontongon niu si Isus nog kinudus kituꞌ. 6 Ondaꞌ ion dini poꞌ mitubuꞌ na ion puliꞌ mamaꞌ nog tinaluꞌ non kituꞌ dianiu. Tontong niu poloꞌma og binolilidan kituꞌ dianon. 7 Tubus nituꞌ, mangka amu pogdaliꞌ mangoy mokposun sog sulangguꞌanan non nog mitubuꞌ ion puliꞌ tidu matoy, bu migunauna ion dianiu dituꞌ sog Galili. Dituꞌ amu na non poktongow. Koyon da og motaluꞌ u dianiu.”

8 Dadi, migdaliꞌdaliꞌ ilan mawaꞌ sog globong koyon. Bu miksagot og gondok nilan bu og daꞌdaꞌan nilan. Ginumobok ilan moguksug sog sulangguꞌanan non. 9 Gomonsunoy pa, linumpak ilan ni Isus mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Og kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianiu.” Dadi, mikpolani ilan dianon mangka ilan sugyut bu salam dianon kobon nilan mogaid sog botis non. 10 Miktaluꞌ si Isus nog, “Naꞌ amu kondokan. Sugaꞌid non, angoy amu dituꞌ sog pigilugan ku bu taluꞌ niu dianilan nog mangoy ilan dituꞌ sog Galili poꞌ dituꞌ ami na nilan poktongow.”

Og guksugan nog polongipatanan kituꞌ

11 Sonuk nog kolibunanan kituꞌ ompanow, og duma polongipatanan kituꞌ, minangoy ilan sog koliwagan bonua mangka ilan poguksug sog mokokotas nog boliananan nog glam nog bianbian koyon. 12 Dadi, og mokokotas nog boliananan, migupakat ilan nog kobogolalan koyon bog olo pondayan nilan. Og pondayan nilan dun, binogayan nilan og polongipatanan kituꞌ nog modakol nog sin 13 mangka nilan poktungioy nog, “Taluꞌ niu dia sog gotowanan nog, ‘Dangan tongaꞌ gobi, sonuk nami motulug, inangoy nog sulangguꞌanan non dokowoy og glawas ni Isus dituꞌ sog globong.’ 14 Bila modongog dituꞌ sog gubernador og dongogan koni, ami na og moto mogabitabit dun dianon nog bagun amu da ondiꞌ moglaꞌat dun.”

15 Dadi, tinabuk nog polongipatanan og sin koyon mangka nilan unutoy og tinaluꞌ kituꞌ dianilan. Bu guksugan koni mipulonag dia sog gotow Hudyu asta sog numun koni.

Mikpotongow si Isus dia sog sulangguꞌanan nonbu pigonat non ilan mangoy mogustal

Mark 16:14-18, Luk 24:36-49, Jan 20:19-23, Piginang 1:6-8

16 Og sopuluꞌ bu sala sulangguꞌanan ni Isus, minangoy ilan dituꞌ sog Galili sog bulud kituꞌ nog tinaluꞌ ni Isus dianilan nog gongayan nilan. 17 Bu dangan mitongow nilan si Isus dituꞌ, sinumugyut ilan dianon. Tibua, og duma dianilan migduaꞌduaꞌ. 18 Dadi, mikpolani si Isus dianilan mangka poktaluꞌ nog, “Og glam nog bayaꞌ sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan binogoy dianakon. 19 Dadi, panow amu sog glam nog binonsaan bu imung niu ilan nog sulangguꞌanan ku bu bunyagoy niu ilan bianan sog ngalan nog Gamaꞌ, bu og Bataꞌ, bu og mosigda nog Bolakat nog Mikpongon. 20 Bu ponadoy niu ilan mokokunut sog glam nog dinondag u dianiu. Bu poktitukoy niu nog kobon non dia u niu asta sog doksuꞌan nog dunya.”

* 1:16 1:16 Og Kristu koni og Ginirik. Og maꞌana non og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.

† 1:23 1:23 Isaya 7:14

* 2:6 2:6 Mika 5:2

† 2:15 2:15 Hosea 11:1

‡ 2:18 2:18 Jerimaya 31:15

* 3:3 3:3 Isaya 40:3. Somoꞌ ita da, simpanon nilan pikilan nilan tumabuk dianon.

* 4:4 4:4 Deuteronomy 8:3

† 4:6 4:6 Salmu 91:11-12

‡ 4:7 4:7 Deuteronomy 6:16

§ 4:16 4:16 Isaya 9:1-2

* 4:25 4:25 Og maꞌana nog Dikapolis koni, sopuluꞌ og koliwagan bonuaanan.

* 5:31 5:31 Deuteronomy 24:1-4

* 8:17 8:17 Isaya 53:4

* 9:10 9:10 Og pigolong koyon nog iningolanan og bolodusaon, og gotowanan kituꞌ nog long nog parasiuanan dun, sumboy ponumpilian poꞌ daꞌ pokokunut sog Botad nog bansa Hudyu.

† 9:13 9:13 Hosea 6:6

‡ 9:15 9:15 Og koingon koyon si Isus. Bu ngon gondow nog mokawaꞌ ion dianilan bianan sog kopatoy non.

§ 9:17 9:17 Og bansa Hudyu, og gomiton nilan nog toguꞌan galak og panit nog potubuꞌon. Og pononggiꞌan non koni paꞌali dia sog bogu pomali non bu og dan tud nog gotowanan kituꞌ ondiꞌ pia poglongkiton mogunut.

* 9:23 9:23 Og botad nilan, bila ngon og matoy dianilan, tumindan ilan nog gotow momansiꞌ bu lumangos.

† 9:37 9:37 Og maꞌana non, og gonion koni, og gotowanan koyon nog daꞌ pa tud. Og polonggani koni, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog tinumud bu pogustal nog taluꞌ nog Mikpongon.

* 10:25 10:25 Somoꞌ ita da, og Belsibul koni, ion non ion si Kindagow.

† 10:38 10:38 Og maꞌana nog taluꞌ koyon nog pisanon non kudus non, minit motigdow kobianbianan non, diꞌ nododaꞌ lumotaꞌ mokokunut dia ni Isus.

* 11:10 11:10 Malakai 3:1

† 11:21 11:21 Poꞌ maꞌ nituꞌ og kopoglilaꞌ nilan nog dusaanan nilan.

* 12:4 12:4 Og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og gininang ni loꞌ Dabid, daꞌ ilan da silaꞌoy dun sog Mikpongon.

† 12:5 12:5 Numbers 28:9-10

‡ 12:7 12:7 Hosea 6:6

§ 12:21 12:21 Isaya 42:1-4

* 12:29 12:29 Og pogolongon koni nog gotow nog modasig, ion non ion si Kindagow.

* 13:15 13:15 Isaya 6:9-10

† 13:35 13:35 Salmu 78:2

* 15:4 15:4 Exodus 20:12

† 15:4 15:4 Exodus 21:17

‡ 15:9 15:9 Isaya 29:13

§ 15:26 15:26 Og maꞌana nog taluꞌ non koyon, nog sumboy dia ion angoy poguna mogustal sog bansa Hudyu mangka siꞌoy sog len bansa.

* 16:18 16:18 Somoꞌ ita da, og maꞌana nog Piter koni, og batu.

* 18:10 18:10 Og pigolong koni nog gombataꞌanan, ain mikokunut kituꞌ dia ni Isus.

† 18:16 18:16 Deuteronomy 19:15

* 19:4 19:4 Genesis 1:27

† 19:5 19:5 Genesis 2:24

‡ 19:25 19:25 Baluꞌ nog gotowanan dun, saꞌan migdaya og gotow poꞌ kisuꞌatan og Mikpongon dianon.

* 21:5 21:5 Sakaraya 9:9. Og Sion koni og koduaꞌ ngalan nog Jerusalem.

† 21:8 21:8 Maꞌ nituꞌ og botad nog kopogbaꞌasa nilan dia sog datuꞌ.

‡ 21:13 21:13 Isaya 56:7

§ 21:16 21:16 Salmu 8:2

* 21:42 21:42 Salmu 118:22-23. Og batu kituꞌ nog pigbongkis, ion non ion og Kristu.

* 22:32 22:32 Exodus 3:6. Og pigolong ni Isus koni nog minatoy, og glawas nilan. Poꞌ og glimukud nilan totubuꞌ da dituꞌ sog glangit. Bu moktamuy ilan da dituꞌ.

† 22:37 22:37 Deuteronomy 6:5

‡ 22:39 22:39 Levitikus 19:18

§ 22:44 22:44 Salmu 110:1

* 23:5 23:5 Deuteronomy 6:8

† 23:7 23:7 Og Rabi koni, og maꞌana non, og polopanad kituꞌ nog modalom og sabut non nog sinulat dia sog Kitab.

‡ 23:24 23:24 Og maꞌana non, bila dondagan kituꞌ nog daꞌ doga maꞌana non, loliagon ilan mogunut dun. Tibua, ain og dondagan kituꞌ nog togo maꞌana, ompok ilan mogunut dun.

* 24:15 24:15 Daniel 9:27b

* 26:31 26:31 Sakaraya 13:7

Mark

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog sinulat ni

Mark

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog Sinulat ni Mark

Og libru koni nog sinulat ni Mark, og mikposun nog si Isukristu, ion og Bataꞌ nog Mikpongon. Og guksugan paꞌali dianon iningolanan og Gombaꞌis nog Guksugan. Si Isus pitongow nog ion motugos bu motas og bayaꞌ non. Og bayaꞌ non motongow dia sog kopokpanad non, sog bayaꞌ non momugow nog glatdiwataanan, bu sog kopongampun non nog dusaanan nog gotowanan. Iningolanan ni Isus og dili glawas non nog ion og Binataꞌ sog Kilawan, nog minangoy dini mogbogoy nog dili kotubuꞌ non bagun da molokat og gotowanan tidu sog kouliponan nog dusaanan nilan.

Pilogdong tokodoy ni Mark sumulat og guksugan koni paꞌali dia ni Isus. Bu migustal ion nog ain og ininang ni Isus kituꞌ gabaꞌ nog piktaluꞌ non bu og pikpanad non. Mitubus ni Mark uksugoy nog ompolok paꞌali dia ni Jan nog Polomunyag bu og kobunyag bu kopongyubaꞌ dia ni Isus, pigdoyunan non sumulat paꞌali sog kopokpanad ni Isus bu kopokpokodag non dia sog ain diꞌ mokokodag. Bu ain og sulangguꞌanan ni Isus, mongmayaꞌmayaꞌ mogdungag og sabut nilan paꞌali dianon. Tibua, ain og sinumusi kituꞌ dianon, migdungag og kangit nilan dianon.

Og doksuꞌan nog sulat ni Mark koni, og guksugan paꞌali sog kibianbianan ni Isus sog gimpusan nog simana non dini sog dunya, labi na og kokudus bu kopotubuꞌ dianon.

1. Og tolipunan nog Guksugan koni, 1:1-13.

2. Og piginang ni Isus dia sog kodokolan nog gotowanan dituꞌ sog Galili, 1:14–9:50.

3. Og piginang ni Isus sog kopanow non kituꞌ tidu sog Galili mangoy sog Jerusalem, 10:1-52.

4. Og gimpusan nog simana non dituꞌ sog Jerusalem bu sog glumibut nog gimbolayan koyon dion, 11:1–15:47.

5. Og kopokpotubuꞌ dia ni Isus tidu sog patoy, 16:1-8.

6. Og kopokpotongow bu og kiknat non tidu ion potubuꞌon tidu sog patoy, 16:9-20.

1

1 Koni og tolipunan nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu, og Bataꞌ nog Mikpongon.

Si Jan nog Polomunyag miktolipun momali

Matiu 3:1-11, Luk 3:2-16, Jan 1:19-28

2 Maꞌ nini og sinulat nog polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog si Isaya nog,

“Ngon og sosuguꞌon ku nog punaon ku dianika moksimpan nog bianan mu. 3 Ngon og moktawag sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog, ‘Simpan niu og bianan nog Pogbayaꞌ nog posunguꞌ matong bu pologdong niu og dalan non.’ ”*

4 Dadi, ngon og gotow ngalan non si Jan, mimunyag nog gotowanan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Mimali ion nog sumboy og gotow moglilaꞌ nog dusaanan non poꞌ kompunan ilan dun nog Mikpongon bu mangka ilan pokpobunyag. 5 Dadi, mikpogangoy dituꞌ ni Jan og gotowanan tidu sog ainain nog bonua sog Judia bu gotowanan tidu sog koliwagan bonua nog Jerusalem poꞌ mangoy ilan moglilaꞌ nog dusaanan nilan dia sog Mikpongon mangka ilan pokpobunyag dia ni Jan dituꞌ sog glawas nog tubig nog Jurdan.

6 Si Jan, og ponopoton non og bombul nog kamel nog inabol. Bu bagos non og panit nog potubuꞌon. Bu og pongonganon non og gapan bu og tonob. 7 Og pigustal non koyon maꞌ nini, “Ngon og gotow tumondug dianakon nog motas pa ion dianakon poꞌ minsan siꞌoy og gikot nog pongyapak non, ondiꞌ u tanan patut mingluꞌud mubad dun. 8 Akon, binunyagan ku amu bianan sog tubig. Tibua, ion og bunyagan non amu bianan sog Bolakat nog Mikpongon.”

Si Isus binunyagan ni Jan

Matiu 3:13-17, Luk 3:21-22

9 Dadi, sog tang koyon, minangoy si Isus dituꞌ ni Jan tidu sog Nasaret sog solod nog Galili bu binunyagan ion ni Jan dituꞌ sog glawas nog tubig nog Jurdan. 10 Sonuk ni Isus gumawon posunguꞌ sog kotasan, mitongow non mibukaꞌ og glangit bu og Bolakat nog Mikpongon mamaꞌ nog kolopati posunguꞌ tumonaꞌ dianon. 11 Bu ngon og taluꞌ nog tidu sog glangit nog maꞌ nini, “Ika og bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianika.”

Og kopongyubaꞌ ni Kindagow dia ni Isus

Matiu 4:1-11, Luk 4:1-13

12 Tubus nituꞌ, pigdoyunan mokpopanow si Isus nog Bolakat nog Mikpongon dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. 13 Sog solod nog pat puluꞌ gobi ion dituꞌ, pingyubaꞌan ion ni Kindagow. Bu migampuꞌ ilan na nog mokokaꞌidanan nog manusiaꞌanan dituꞌ. Tibua, inusibaꞌ da ion nog moloikatanan nog Mikpongon.

Og mikuna onggaton ni Isus nog sulangguꞌanan non

Matiu 4:12-22, Luk 4:14-15, 5:1-11

14 Dangan mikolobusu si Jan, minangoy sop si Isus dituꞌ sog Galili mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu sog Mikpongon. 15 Miktaluꞌ ion nog, “Mosompol na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dini sog glupaꞌan. Dadi, poglilaꞌ amu na nog dusaanan niu bu tud amu sog Gombaꞌis nog Guksugan koni.”

16 Sonuk ni Isus mokpopongoksid sog danow nog Galili koyon, mitongow non si Simun ilan nog kongudan non nog si Andriu solian nilan monglaya sog danow koyon poꞌ tolisodaꞌ ilan. 17 Miktaluꞌ si Isus dianilan, “Alung, pogunut amu dianakon poꞌ imungon ku amu nog moktolisodaꞌ nog gotow.” 18 Dadi, sododuꞌun ginonatan nilan og glayaanan nilan koyon mangka ilan pogunut dianon.

19 Dangan migdayun ilan sog gunanunan, mitongow non og gombataꞌ ni Sebedi nog si Jems bu kongudan non nog si Jan sonuk nilan momunaꞌ nog pokot nilan dia sog bolangoy nilan koyon. 20 Dadi, pigdoyunan ilan ni Isus monggat bu migunut ilan doma dianon. Dadi, ginonatan nilan og gamaꞌ nilan bu og gotowanan nog tinindanan nilan dia sog bolangoy koyon.

Binugow ni Isus og glatdiwata nog tinumosopdia sog gotow

Luk 4:31-34

21 Tubus nituꞌ, minangoy ilan sog koliwagan bonua nog Kapernaum. Bu dangan minatong og Gondow nog Pogulali, minangoy si Isus sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu mangka ion poktolipun mokpanad dion. 22 Kisobuꞌan tokodoy og gotowanan nog kopokpanad non koyon. Poꞌ og kopokpanad non, ion og togo bayaꞌ. Ondiꞌ maꞌ nog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu.

23 Gomonsunoy ngon og gotow nog tinosopan nog glatdiwata miglogapis dia sog dialom baloy koyon nog poglumpukan. Maꞌ long non dun, 24 “Ika Isus, og gotow Nasaret, olo og dunon mu dianami? Ongoyon mu notaꞌ ami loꞌatoy? Kilolaan ku da ika. Ika og Mosigda kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon!”

25 Tibua, pimag ni Isus og glatdiwata koyon nog, “Lotaꞌ a moktaluꞌ! Bu awaꞌ a dianon!” 26 Dadi, og glatdiwata koyon, pilede non og gotow koyon bu poglosek mangka na awaꞌ. 27 Dadi, kisobuꞌan og glam nog gotowanan dion bu miksinaksakoy ilan nog, “Olo maꞌ nini koni? Og bogu ma ini nog pomali! Bu motas ma og bayaꞌ non! Ampun binugow non og glatdiwataanan kituꞌ migbilang ma dianon.” 28 Dadi, og dongogan koyon paꞌali dianon mibantug mogdayun sog gliwag nog bonua koyon nog Galili.

Modakol og gotowanan nog diꞌ mokokodagnog kiuliꞌan ni Isus

Matiu 8:14-17, Luk 4:38-41

29 Dangan linumiu si Isus sog baloy koyon nog poglumpukan, migunut ion dia ni Jems bu si Jan mangoy dituꞌ sog baloy ni Simun ilan ni Andriu. 30 Dangan minatong ilan dion, piguksugan nilan dia ni Isus nog og ponugangan ni Simun nog glibun pogbolilid poꞌ mipanas. 31 Dadi, minangoy ion sog mogulang koyon mangka non pogoidoy sog komot bu mangka non buatoy. Dangan binuat non, kiowasan ion mangka piktologadan non ilan.

32 Dangan sinumindop na gondow, pingoit dion ni Isus glam nog diꞌ mokokodag bu glam nog pinosopan nog glatdiwataanan. 33 Og glam nog gotowanan sog gliwag nog koliwagan bonua koyon miglumpuk sog baloy koyon. 34 Bu modakol kiuliꞌan ni Isus nog miglologinis og mokosakitanan nilan. Bu modakol dosop pimugow ni Isus nog glatdiwataanan dia sog gotowanan koyon. Tibua, pigondiꞌan ni Isus moktaluꞌ og glatdiwataanan koyon poꞌ kisunan nilan bog sima ion.

Minangoy mogyakin si Isus sog moliliꞌ

Luk 4:42-44

35 Dangan miampiampi gobi, migbuat si Isus bu linumiu sog baloy koyon poꞌ mangoy ion mogyakin sog moliliꞌ. 36 Si Simun bu dumaanan non, inangoy nilan ponontongoy si Isus. 37 Dangan mitongow nilan ion, miktaluꞌ ilan nog, “Pinontong a nog glam nog gotowanan kituꞌ!”

38 Dadi, tinumabal si Isus, “Alung, mogdayun ita sog duma koliwagan bonuaanan sog glumibut nog bonua koni, poꞌ bagun u dosop mokopomali dituꞌ. Poꞌ maꞌ nituꞌ og gangoy u dini sog dunya.” 39 Dadi, miguliugan si Isus sog gliwag nog Galili mogustal dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu bu momugow nog glatdiwataanan dia sog ain tinosopan dun.

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog gipulon

Matiu 8:1-4, Luk 5:12-16

40 Tubus nituꞌ, ngon og glaki, og gipulon nog mikpolani dia ni Isus. Miningluꞌud bu mikilolat dianon nog, “Somoꞌ moleg a da, ompokodag mu akon.”

41 Milolat si Isus tokodoy dianon. Dadi, dinoponan ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Moleg u da le. Kuliꞌan ka na!” 42 Bu sododuꞌun miawaꞌ og gipul non kituꞌ bu kiuliꞌan. 43 Mangka siꞌoy ion poponowoy ni Isus, pigondiꞌan non tokodoy mokposun. Long non dun, 44 “Naꞌ mu ini tokodoy posunon minsan sima. Sugaꞌid non, angoy mu potongow og glawas mu dituꞌ sog bolian mangka a pomalas maꞌ nog dinondag ni Muses kituꞌ kobon nituꞌ poꞌ bagun nilan kotoksiꞌan.” 45 Kolele nog unuton non og pimali kituꞌ ni Isus dianon, diadia non tanan pinguksugan. Dadi og doksuꞌ non, ondiꞌ na tanan si Isus mokopokangiasangias dia sog koliwagan bonuaanan koyon dion. Sugaꞌid non, dia notibua ion pogonong sog bonua koyon nog moliang gotow dun. Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, modakol da og gotowanan nog mikpogangoy dituꞌ non nog mikpoktidu sog ainain nog bonua.

2

Og daday kiuliꞌan ni Isus

Matiu 9:1-8, Luk 5:17-26

1 Daꞌ kobon golot non, mikpuliꞌ si Isus sog Kapernaum. Dangan kisunan nog gotowanan nog minuliꞌ na ion dituꞌ, 2 landuꞌ kodakol nog gotow og miglumpuk dia sog baloy non koyon. Tiduanan sog ditas asta sog glonuꞌan milotok na nog gotow. Bu inustal ni Isus dianilan paꞌali sog Mikpongon. 3 Sintak non ion, minatong og gotowanan nog pogoit ilan nog daday. Og daday koyon inoyungan nog pat kotow. 4 Kobal nog gotowanan koyon nog landuꞌ na kodakol, diꞌ ilan mokopolani dia ni Isus. Dadi, mimonek ilan sog gatop mangka nilan lodutoy og gatop nog baloy koyon sog tondong ni Isus, mangka nilan tontunoy dituꞌ non og daday koyon. 5 Dadi, dangan mitongow ni Isus og kopongandol nilan, tinoluꞌan non og daday koyon, “Aki, og dusaanan mu inompunan na.”

6 Ngon og mikpogingkud dion nog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Migdialominawa ilan nog, 7 “Iduma gidoy mamaꞌ ma nion og toluꞌon nog glaki koyon? Moglakaꞌlakaꞌ ma monaluꞌ dia sog Mikpongon! Saka daꞌidun lual og mokampun nog dusa lual da og Mikpongon.”

8 Tibua, kisunan ni Isus mogdayun og pomikilan nilan. Dadi, tinoluꞌan non ilan, “Iduma pogdialominowaan niu ma akon nog maꞌ nion? 9 Ain gidoy og molomu toluꞌon sog daday koni, ‘Inompunan na og dusaanan mu,’ otawaka moktaluꞌ nog, ‘Pogbuat a, pitang mu og bolilidan mu mangka a panow?’ 10 Tibua, bagun niu kosunan, potongowon ku dianiu nog og Binataꞌ sog Kilawan togo bayaꞌ mongampun nog dusa nog gotowanan dini sog glupaꞌan.” 11 Mangka non toluꞌoy og daday koyon nog, “Aki, toluꞌon ku dianika, pogbuat a na, imud mu og pigbolilidan mu koyon bu pitang mu muliꞌ.”

12 Dadi, dia sog kodokolan koyon, migbuat dodaꞌ og gotow koyon mangka non imudoy og pigbolilidan non koyon mangka ion liu. Kisobuꞌan tokodoy glam nog gotowanan koyon dion bu piksonglitan nilan og Mikpongon. Mikpoktaluꞌ ilan nog, “Daꞌ ita sibon pokotongow nog kohinangan koni nog maꞌ nini!”

Inonggat ni Isus si Lebi

Matiu 9:9-13, Luk 9:27-32

13 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ si Isus sog goksid nog danow koyon nog Galili. Bu modakol nog gotowanan og linumumpak dianon. Dadi, miktolipun ion mokpanad dianilan. 14 Sog solian ni Isus ompanow, mitongow non si Lebi, og bataꞌ ni Alpius, pogingkud sog baloybaloy non nog pokpongobatan nog buis. Tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogunut a le dianakon.” Dadi, migbuat ion mogdayun mangka pogunut dia ni Isus.

15 Tubus nituꞌ, si Isus bu og sulangguꞌanan non, migadap ilan kuman dituꞌ ni loꞌ Lebi. Modakol og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon* minadap dianilan poꞌ modakol og gotowanan nog migunut dia ni Isus. 16 Og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu nog ilan siꞌoy og parasiuanan dosop, dangan mitongow nilan nog minadap ion kuman sog bolodusaon bu polongabatanan nog buis, miksak ilan sog sulangguꞌanan ni Isus nog, “Iduma mampuꞌ ma ion kuman sog gotowanan koyon nog polongabat nog buis bu sog bolodusaon?”

17 Dangan midongog ni Isus og taluꞌ nilan koyon, tinabal non ilan nog, “Og gotow nog mokodag, daꞌidun na og balan non nog polomulung. Tibua, og gotow nog diꞌ mokodag, ngon og kobalan non dun. Dadi, konaꞌ og gangoy u dini mangoy mogonggat sog ain mokpikil nog midulus ilan na. Sugaꞌid non, inangoy u onggatoy ain og gotow nog bolodusaon.”

Og sak paꞌali sog mokpuasa

Matiu 9:14-17, Luk 5:33-39

18 Ngon gondow non, nog mikpuasa og sulangguꞌanan ni Jan bu parasiuanan koyon. Dadi, ngon og minangoy moksak dia ni Isus bog iduma og sulangguꞌanan ni Jan bu sulangguꞌanan nog parasiuanan koyon, mokpuasa ilan ma saka og sulangguꞌanan non, diꞌ ilan mampuꞌ mokpuasa.

19 Tinabal ilan ni Isus bianan sog pononggiꞌan nog, “Mogusoy taꞌ gidoy nog og pongantim mokpuasa nog kobon dion pa nilan og koingon koyon? Ondiꞌ ilan nododaꞌ mokopuasa sog sonuk nog mikunul ilan pa. 20 Tibua, ongon da gondow non nog bigdason dianilan og koingon koyon, mangka ilan pa pokpuasa.”†

21 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop ion nog len pononggiꞌan. Long non dun, “Daꞌidun og gotow nog bila monilob, gumabas nog bogu ponopoton nog daꞌ pa koloꞌ mangka non tiloboy sog dan ponopoton. Poꞌ bila kumoloꞌ og tilob non koyon, mogdungag lumiwag og bogyang og dan logdoy non koyon. 22 Bu domikian dosop nog daꞌidun og gotow tumaguꞌ nog bogu galak dia sog dan toguꞌan nog diꞌ lumagyat. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, bila tumulin og bogu galak koyon, ombogdak og tinoguꞌan koyon dun. Dadi, doksuꞌ non, tidu sog toguꞌan koyon asta og galak koyon ombolong. Sugaꞌid non, og bogu galak dia na dodaꞌ toguꞌoy sog bogu toguꞌan nog lumagyat.”‡

Og sak paꞌali sog Gondow nog Pogulali

Matiu 12:1-8, Luk 6:1-5

23 Ngon gondow non, og Gondow nog Pogulali, minian si Isus bu og sulangguꞌanan non sog polayan. Solian nilan mian dion, og sulangguꞌanan non koyon mingotuꞌ ilan nog bunga nog paloy koyon. 24 Dadi, miktaluꞌ parasiuanan koyon dianon nog, “Tontong nika poloꞌma og sulangguꞌanan mu koyon. Iduma moginang ilan ma nog konaꞌ og botad sog Gondow nog Pogulali?”

25 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali sog gininang ni Dabid kituꞌ dangan kilogonan ilan bu kigutoman ilan nog dumaanan non? 26 Sog masa ni Abiatar nog ion og miglokounutan sog boliananan, sinumolod si Dabid sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mangka non olapoy og pan kituꞌ nog inuakil na dia sog Mikpongon, mangka non kanoy, bu mangka non dosop pomogoyoy dun og dumaanan non saka, daꞌidun bosia og mokokan dun lual da og boliananan poꞌ maꞌ nituꞌ og bonduan dia sog Botad.”§

27 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non nosop ilan nog, “Og Gondow nog Pogulali, binogoy sog kopianan nog gotow. Tibua, og gotow ondaꞌ pongonoy bagun pogboyaꞌan nog Gondow nog Pogulali. 28 Saꞌan da og Binataꞌ sog Kilawan, ion og Pogbayaꞌ minsan sog Gondow nog Pogulali.”

3

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog minguyomong og komot non

Matiu 12:9-14, Luk 6:6-11

1 Ngon gondow non, sinumolod nosop si Isus sog baloy nog poglumpukan. Ngon og glaki dion nog minguyomong og komot non. 2 Og duma gotowanan koyon dion, piktimaꞌanan nilan si Isus bog uliꞌan non taꞌ og komot nog glaki koyon nog saka Gondow nog Pogulali. Poꞌ bila uliꞌan non dodaꞌ, sumbungon nilan ion dun. 3 Dadi, miktaluꞌ si Isus dia sog glaki koyon nog minguyomong komot non nog, “Angoy a indog dini sog sunguꞌan nog gotowanan koni.” 4 Mangka sakoy ni Isus og gotowanan koyon nog, “Olo gidoy og tinugdak dia sog botad nog ginangon ta sog Gondow nog Pogulali? Moginang taꞌ nog molaton otawaka molongas? Tumabang sog ain gotow nog kilogonan otawaka posinsaon taꞌ?” Tibua, daꞌ ilan pokopogonekonek dun. 5 Liniboyan ilan ni Isus nog mata poꞌ miglolingit bu mosakit pikilan non dun nog daꞌidun glanggung nilan. Dadi, miktaluꞌ ion dia sog glaki koyon nog minguyomong komot non nog, “Ogot mu og komot mu koyon.” Dadi, inogot non dodaꞌ bu mioksud na maꞌ nog dan og komot non koyon. 6 Tibua, mikpongliu og parasiuanan koyon mangka ilan pogupakat mogdayun, ilan nog glaꞌayatanan ni Herod bog olo pondayan nilan bagun nilan ompongulaꞌat si Isus.

Modakol og gotowanan nog kiuliꞌan ni Isus

7 Dadi, minawaꞌ si Isus dituꞌ ilan nog sulangguꞌanan non mangka ilan angoy sog goksid nog danow koyon. Bu modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon tidu sog bonua nog Galili. 8 Dangan mibantug na og kohinangan non, og gotowanan koyon sog Judia, bu sog koliwagan bonua nog Jerusalem, bu sog Idumia, bu og bonuaanan dituꞌ sog dipag nog Jurdan, bu sog glumibut nog koliwagan bonua nog Tair, bu koliwagan bonua nog Sidon, mikpogangoy ilan dituꞌ ni Isus. 9 Sabap sog kodakol nog gotowanan koyon nog mikpogangoy dion nilan, dinondag ni Isus og sulangguꞌanan koyon lumidus nog bolangoy poꞌ sokayan non bagun da diꞌ molodis nog gotowanan koyon dion. 10 Poꞌ modakol og diꞌ mokokodag nog kiuliꞌan non. Dadi, glam nog gotowanan nog ain togo mosakit, migagow ilan mokpolani dia ni Isus bagun nilan da ion motuyok. 11 Giap ion motongow nog glatdiwataanan nog tinumosop dia sog gotowanan koyon dion, mokpogbuksak ilan dia sog sunguꞌan non kobon nilan moglosek nog, “Ika og Bataꞌ nog Mikpongon!”

12 Tibua, pigondiꞌan ilan ni Isus moguksug paꞌali dianon.

Si Isus mimiliꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan non

Matiu 10:1-4, Luk 6:12-16

13 Tubus nituꞌ, tinumukad si Isus sog bontud mangka non sobioy og gotowanan kituꞌ nog kolegan non momiliꞌ. Bu minangoy ilan doma dituꞌ non. 14 Mangka non na pomiliꞌoy og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow dianilan nog iningolanan non og sosuguꞌonanan non poꞌ dumuma ilan dianon, bu bagun non ilan modondag mangoy mogustal paꞌali sog Mikpongon. 15 Bu bogayan non dosop ilan nog bayaꞌ bagun ilan mokopomugow nog glatdiwataanan dia sog ain tinosopan dun. 16 Koni og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow kituꞌ nog pimiliꞌ non. Si Simun (nog iningolanan non dosop nog si Piter). 17 Tubus nion, og gombataꞌ ni Sebedi nog si Jems bu si Jan (nog iningolanan non dosop og duaꞌ ilan nog si Bardyonis. Somoꞌ ita da og gombataꞌ ilan nog glotiꞌ). 18 Tubus nion si Andriu, si Pilip, si Bartolomi, si Matiu, si Tomas, bu si Jems og bataꞌ ni Alpius. Tubus nion si Tadius, mangka si Simun og omboluꞌ kituꞌ tumindog nog salu bansa non. 19 Tubus nion si Judas Iskariot, og miguakil kituꞌ dia ni Isus sog glaꞌat.

Si Isus bu si Belsibul

Matiu 12:22-32, Luk 11:14-23, 12:10

20 Tubus nituꞌ, minuliꞌ si Isus sog baloy. Bu modakol nosop og gotowanan nog miglumpuk dianilan nog boyaꞌan ilan nog sulangguꞌanan non, daꞌ ilan na tanan pokosunguꞌ kuman kobal nog gotowanan koyon. 21 Dangan midongog nog putupusodanan non bu ginaꞌ non og mamaꞌ nion koyon, inangoy nilan ion usibaꞌoy poꞌ long nilan dun, “Konaꞌ non na ion og dan pikilan!”

22 Bu ngon og polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu nog miktidu sog Jerusalem, miktaluꞌ ilan dosop nog, “Si Isus sinongonan ni Belsibul.* Bianan sog kounutan nog glatdiwataanan, mokobugow ion nog glatdiwataanan!”

23 Dadi, sinabi non og gotowanan nog mokpolani dianon bu mangka non ilan uksugoy bianan sog pononggiꞌan nog, “Olo mogandun kobugow ni Kindagow sog pakasi Kindagow non? 24 Bila sala pigdotuꞌan diꞌ mosulut bu mokpoksusi ilan, ilan bu ilan, ondiꞌ ilan nododaꞌ mikindog. 25 Bu bila og sala kobaloy moksusi ilan, ilan bu ilan, ondiꞌ ilan nododaꞌ mokindog. 26 Bu bila si Kindagow ontuan non og dili glawas non, ombahagiꞌ ion dun. Olo ma mogandun kopindog non nog pigdotuꞌan non? Mimung moglaꞌat da ion dun.

27 “Bu doma maꞌ nini, olo gidoy mogandun kosolod nog gotow dia sog baloy nog gotow kituꞌ nog modasig† bu mangka non pongolapoy og balananan nog gotow koyon, lual da boludon non poguna og gotow koyon nog modasig? Ombalud non tibua, malap non na og balananan nog glaki koyon.

28 “Toluꞌon ku dianiu, minsan olo dusaoy dun bu og kopoglakaꞌlakaꞌ nog gotow, kompunan da nog Mikpongon. 29 Tibua, ain og moglakaꞌlakaꞌ dia sog Bolakat nog Mikpongon, ondiꞌ nododaꞌ kompunan. Poꞌ dusa nog gotow koyon diꞌ mokulog dianon asta sog daꞌ kopus non.” 30 Saꞌan miktaluꞌ si Isus nog maꞌ nituꞌ poꞌ tinaluꞌ nilan nog, “Si Isus sinongonan nog glatdiwata.”

Og ginaꞌ bu og putupusodanan ni Isus

Matiu 12:46-50, Luk 8:19-21

31 Tubus nituꞌ, minatong na og ginaꞌ non bu og putupusodanan non nog kolokian. Migindog ilan sog glowasan nog baloy bu dinumondag ilan nog gotow nog sumabi dianon. 32 Og gotowanan koyon nog mikpongingkud dia sog glumibut ni Isus miktaluꞌ ilan nog, “Polopanad, og ginaꞌ mu bu putupusodanan mu nog kolokian, dituꞌ ilan sog glowasan. Moleg ilan moktongow dianika.”

33 Tinumabal si Isus nog, “Sima buan og ginaꞌ u bu putupusodanan ku?” 34 Liniboyan non nog mata og miglibut koyon dianon mangka poktaluꞌ nog, “Koni og ginaꞌ u bu putupusodanan ku. 35 Poꞌ simasima og mokokunut nog glegan nog Mikpongon, ilan og putupusodanan ku bu og ginaꞌ u.”

4

Og pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag nog boniꞌ

Matiu 13:1-9, Luk 8:4-8

1 Ongon gondow non, mikpanad nosop si Isus sog gotowanan dion sog goksid nog danow koyon. Landuꞌ kodakol nog gotow linumpuk dianon. Dadi, sinumakoy ion sog bolangoy mangka ion ingkud dituꞌ. Bu og gotowanan koyon, dion ilan pogindog sog pontad. 2 Bu modakol og pinanad non dianilan bianan sog pononggiꞌan. Miktaluꞌ ion nog, 3 “Pokinongogoy niu. Ngon sala kotow minangoy sumigwag nog boniꞌ non. 4 Dangan sinigwag non og boniꞌ koyon, og duma dia mitonaꞌ sog dalan, bu pingoktuk mogdayun nog manukmanukanan. 5 Og duma sop, dia mitonaꞌ sog dolonitan nog ombabow da og glupaꞌ non. Tinumubuꞌ mogdayun poꞌ ombabow og glupaꞌ non. 6 Tibua, dangan pinodosan, milanos og pomulan koyon poꞌ ondaꞌ pokoponginggamut mahatul. 7 Og duma sop, dia mitonaꞌ sog sompinitan. Dadi, dangan linumawa og sompinit koyon, miumos og pomulan koyon dun nog boyaꞌan ondaꞌ notanan pokopogbunga. 8 Og duma sop, dia mitonaꞌ sog monapuꞌ nog glupaꞌ. Dadi, dangan tinumubuꞌ og pomulan koyon, mokosubuk bu pogbunga mangka sinumongkuꞌ. Og duma ginowoyan non sinumongkuꞌ nog glinongowan da, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan.

9 “Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.”

Og potugyuan nog pononggiꞌan ni Isus

Matiu 13:10-17, Luk 8:9-10

10 Tubus nituꞌ, dangan mikpoguliꞌ na og gotowanan, og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow kituꞌ sulangguꞌanan non bu og duma sulangguꞌanan non nog mibagak dion, miksak ilan dianon bog olo og maꞌana nog pononggiꞌananan non kituꞌ.

11 Tinumabal si Isus nog, “Amu koyon, pisabut na dianiu og milimod kituꞌ nog paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, ain og gotowanan kituꞌ nog konaꞌ niu sakup, og pomali u dianilan bianan sog pononggiꞌan. 12 Poꞌ sinulat sog Kitab nog,

‘Mokotongow ilan da bosia, tibua, diꞌ nilan kosunan. Mokinongog ilan da bosia, tibua, ondiꞌ nilan mosabut. Somoꞌ bosia diꞌ ilan maꞌ nituꞌ, mosop da og pikilan nilan dianakon boyaꞌan nog kompunan dusaanan nilan dun.’ ”*

Pingmaꞌana ni Isus og pononggiꞌan non koyon

Matiu 13:18-23, Luk 8:11-15

13 Dadi, long sop ni Isus dianilan, “Diꞌ niu taꞌ mosabut og pononggiꞌan ku koyon? Bila maꞌ nituꞌ nog ondiꞌ niu mosabut, olo ma mogandun kosabut niu nog duma pononggiꞌananan ku?”

14 “Og pononggiꞌan ku koyon, maꞌ nini og maꞌana non. Og polonigwag nog boniꞌ koyon, ion non ion og migustal nog taluꞌ nog Mikpongon. 15 Dadi, og dalan koyon, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog mikodongog nog gustalan paꞌali sog Mikpongon saka inangoy mogdayun owaꞌoy ni Kindagow dia sog dialom pikilan nilan. 16 Og duma gotowanan sop, mamaꞌ nog dolonitan kituꞌ nog ombabow da og glupaꞌ non nog kitonaꞌan nog boniꞌ. Puꞌun midongog nilan og gustalan kituꞌ nog paꞌali sog Mikpongon, tinabuk nilan dunut daꞌdaꞌan nilan dun. 17 Tibua, daꞌ nilan ungodoy mahatul dia sog pikilan nilan. Tinumud siꞌoy ilan, solianlian da. Poꞌ bila dotongan ilan nog glogon otawaka og posakit sabap sog kotabuk nilan nog gustalan kituꞌ, bolongon nilan mogdayun. 18 Og duma sop gotowanan, mamaꞌ ilan nog glupaꞌ kituꞌ nog sompinitan nog kitonaꞌan nog boniꞌ. Midongog nilan og gustalan paꞌali sog Mikpongon. 19 Tibua, kobal nog susaan nilan nog kotubuꞌ nilan, bu sabap sog gloliag nilan nog daya bu miglologinis og glegan nilan, ondaꞌ doksuꞌ nog gustalan kituꞌ dia sog kotubuꞌ nilan. 20 Tibua, og duma gotowanan kituꞌ, mamaꞌ ilan nog glupaꞌ kituꞌ nog monapuꞌ. Midongog nilan og gustalan paꞌali sog Mikpongon bu tinabuk nilan. Dadi, og gustalan kituꞌ sinumongkuꞌ nododaꞌ. Og duma sinumongkuꞌ nog glinongowan, og duma sop sinumongkuꞌ nog pinuluꞌan, bu og duma sinumongkuꞌ nog ginotusan.”

Og motud sumboy podolagon sog gotowanan

Luk 8:16-18

21 Dadi, miktaluꞌ nosop si Isus dianilan, “Bila tumutud amu nog suluꞌ sog baloy niu, dugbaꞌan niu taꞌ buan nog sibulan otawaka lingodon niu taꞌ og dolag non? Potompalon niu nododaꞌ! 22 Poꞌ daꞌidun og milingod nog ondiꞌ da ompodolag. Bu ain daꞌ kosabut posobuton dosop da. 23 Ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.

24 “Dadi, potubudoy niu monginongog og pomali u koni poꞌ og galun nog gomiton niu, maꞌ nituꞌ dosop og galun nog Mikpongon dianiu, bu dungagan non pa. 25 Poꞌ simasima ngon na og sabut non, dungagan pa. Tibua, ain og daꞌidun og balan non dun, minsan og dakoldakol non na, owaꞌon pa dianon.”

Og pononggiꞌan nog boniꞌ nog sonuk non pa tumubuꞌ

26 Dadi, long sop ni Isus, “Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog gotow kituꞌ nog sinumigwag nog boniꞌ. 27 Sog gobi gondow, totanud otawaka totulug ion, tumubuꞌ da og boniꞌ koyon minsan siꞌoy daꞌidun sini sabut non dun. 28 Og maꞌana non, sabap sog glupaꞌ, saꞌan da tinumubuꞌ og boniꞌ koyon. Sog tagnaꞌ bodos mangka pomunsut mangka na kinug. 29 Ampun minug, gonion na poꞌ minatong og timpu gumani.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog bataꞌbataꞌ longow

Matiu 13:31-34, Luk 13:18-19

30 Dadi, long sop ni Isus dun, “Olo bayuꞌbayuꞌ nog pigdotuꞌan nog Mikpongon? Otawaka, ain ta gidoy kopononggiꞌ? 31 Og pigdotuꞌan nog Mikpongon domikian da mamaꞌ nog bataꞌbataꞌ longow nog pimula dia sog binalan. 32 Minsan siꞌoy ion og bataꞌbataꞌ longow, dangan tinumubuꞌ na, ion og mosolag sog glam nog pomulananan dion. Bu og pangaanan non pogopunan nog manukmanukanan.”

33 Dadi, maꞌ nion og gustalan non dianilan paꞌali sog Mikpongon bianan sog pononggiꞌan sog goktob nog ain mosabut nilan. 34 Daꞌidun gustalan non dianilan nog daꞌ non pobianoy sog pononggiꞌan. Tibua, glam non koyon inustal non kopia dia sog sulangguꞌanan non dangan midoduoy ilan.

Pilotaꞌ ni Isus og goyup

Matiu 8:23-27, Luk 8:22-25

35 Dangan miglolabung tibua og bonua, miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non, “Alung, mangoy ita dituꞌ sog dipag nog danow koni.” 36 Dadi, sinumakoy ilan dia sog bolangoy koyon nog sinokayan non bu mangka ilan tulak. Ginonatan nilan og modakol nog gotowanan dia sog pontad. Bu ngon duma bolangoyanan nog tinumondug dianilan. 37 Sintak non ion, miglogoyup nog landuꞌ kolandos. Dadi, kisigoban nog tubig og bolangoy nilan koyon kobal nog nabok nog danow koyon. 38 Saka si Isus dituꞌ poktulug sog gikam dia sog gulinan nog bolangoy koyon. Dadi, tinanud nilan ion mangka ilan poktaluꞌ, “Polopanad! Potiangon mu taꞌ nog moglaꞌat ita?”

39 Dadi, migbuat ion mangka non polotaꞌoy og galuꞌ koyon bu og nabok mokoluksang. Maꞌ long non dun, “Kotodoꞌ a na.” Dadi, milotaꞌ og galuꞌ bu sododuꞌun tinumodoꞌ tokodoy og danow koyon. 40 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma kondokan amu ma? Daꞌidun potaꞌ og kopongandol niu?”

41 Dadi, kiondokan dunut kisobuꞌan ilan bu miksinaksakoy ilan nog, “Sima gidoy og gotow koni nog minsan siꞌoy og galuꞌ bu nabok mogbilang ma dianon!”

5

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog tinosopan nog glatdiwataanan

Matiu 8:28-34, Luk 8:26-39

1 Dangan tinumolipag ilan sog danow koyon, sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ sog bonua nog Gadarinis. 2 Dangan tinumukpa si Isus, linumpak ion nog gotow kituꞌ nog tinosopan nog glatdiwata nog dia miktidu sog kolobongan. 3 Poꞌ dia ion pogonong sog kolobongan. Ondiꞌ na ion ombalud nog minsan siꞌoy glantaylantay. 4 Poꞌ tatap na ion boludon nog glantaylantay, bu pusasan. Tibua, og glantaylantay koyon mogotus non bu og pusas non koyon mokpokpota poꞌ modasig ion tokodoy. 5 Gobi gondow, sog kolobongan otawaka sog gimbukidan, poginangon non moglosek sog ain kongayan non bu pongongolan non og glawas non nog mokokutong nog batu.

6 Dadi, dangan mitongow non si Isus sog molayuꞌ, ginumobok posunguꞌ dituꞌ non mangka ingluꞌud dia sog sunguꞌan non. 7 Bu pisikad non taluꞌ non nog, “Olo og dunon mu dianakon Isus, ika, og Bataꞌ a nog Mikpongon nog diꞌ kolobian? Olo gangoy mu dini nakon? Sapa a sog Mikpongon nog diꞌ mu pa akon posinsaon!” 8 Saꞌan tinaluꞌ non maꞌ nituꞌ poꞌ tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Ika og glatdiwata, awaꞌ a na dia sog gotow koyon!”

9 Sinakan ni Isus bog sima ngalan non. Tinumabal ion nog, “Og ngalan ku si Nginibuan poꞌ modakol ami.” 10 Dadi, mingapuꞌngapuꞌ og glatdiwataanan koyon dia ni Isus nog diꞌ ilan pa powaꞌon dia sog bonua koyon.

11 Sog molani nilan koyon, ngon og panun nog babuy nog solian nilan monungkal dia sog pun bilid koyon. 12 Migbubut og glatdiwataanan koyon dia ni Isus nog dia ilan sangon sog babuyanan koyon. 13 Kinumboy ilan ni Isus. Dadi, mikpongluas ilan tidu sog gotow koyon mangka ilan sangon dia sog babuyanan koyon. Dadi, og panun nog babuyanan koyon, mikponggobok ilan dumiksun mangka ilan pokpongokpu sog danow koyon bu mitipot ilan kolomos. Og dakol nog babuyanan koyon ngon bayuꞌ duaꞌ ngibu.

14 Dangan mitongow nog polongipat nog babuyanan koyon og maꞌ nion koyon, mikponggobok ilan mangka nilan poguksugoy dituꞌ sog koliwagan bonua koyon. Dadi, inangoy nog gotowanan tontongoy og bianbian koyon. 15 Dangan minatong ilan dituꞌ ni Isus, mitongow nilan og gotow kituꞌ nog bakas poktosopan nog glatdiwataanan pogingkud dion nog minapot na bu molongas na og pomikilan non. Dadi, kiondokan ilan dun. 16 Og gotowanan sop nog ain og mikotongow nog bianbian koyon, piguksugan nilan dosop og kibianbianan nog gotow kituꞌ bu babuyanan kituꞌ. 17 Dadi, og gotowanan koyon, pigbubut nilan si Isus nog mawaꞌ pa dion sog bonua nilan koyon.

18 Dadi, pinipini ni Isus sumakoy sog bolangoy nilan, og gotow koyon nog bakas tinosopan nog glatdiwataanan, miksabaꞌ mogunut dianon. 19 Tibua, ondaꞌ ion podunutoy ni Isus. Sugaꞌid non, tinoluꞌan non nog, “Uliꞌ a sog pigoloan mu mangka mu poguksugoy dianilan bog andun kosolag og miinang nog Pogbayaꞌ bu og glolat non dianika.” 20 Dadi, mipanow ion mangka non ulitoy moguksug og glam nog gininang kituꞌ ni Isus dianon dia sog bonua koyon nog iningolanan Sopuluꞌ Kobonua. Ain mikodongog nog guksugan non kituꞌ, kisobuꞌan ilan dun.

Og bataꞌ ni Jairus nog glibun bu og tinumuyok kituꞌdia sog glogdoy ni Isus

Matiu 9:18-26, Luk 8:40-56

21 Dangan tinumolipag nosop si Isus sog dipag, piglumpukan nosop ion nog landuꞌ kodakol nog gotowanan, dituꞌ sog goksid nog danow koyon. 22 Ngon sop sala kotow dion nog linumumpak dianon nog si Jairus ngalan non. Ion og polongokbit nog solabuk baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Minangoy ion mingluꞌud dia sog sunguꞌan ni Isus 23 mangka ion pongoningoni dianon nog, “Bataꞌ u nog bataꞌlibun, migagowinawa na. Dadi, angoy mu pa doponoy bagun da kumodag bu motubuꞌ.” 24 Dadi, migunut si Isus dianon. Bu landuꞌ kodakol nog gotowanan nog migunut dosop dianilan boyaꞌan nog miglotok ilan tanan.

25 Tubus nituꞌ, ngon sala kotow glibun dion nog poglodasan nog duguꞌ sog solod nog sopuluꞌ bu duaꞌ ton. 26 Binulung siꞌoy nog polomulunganan, misinsa tibua dun. Poꞌ mitipot non na pogbayad og golotaꞌ non saka pododungag tanan og mosakit non koyon. 27 Dangan, midongog non og dongogan paꞌali sog kohinangan ni Isus, migapas ion mokopolani sog tolikudan ni Isus poꞌ bagun non motuyok og glogdoy ni Isus koyon. 28 Poꞌ donsamaꞌ na migdialominawa ion nog minsan siꞌoy sagya motuyok non og glogdoy ni Isus, kuliꞌan na og mosakit non koyon. Dadi, saꞌan ituꞌ migapas ion mokpolani sog tolikudan ni Isus poꞌ bagun non motuyok glogdoy ni Isus koyon. 29 Puꞌun tinuyok non og glogdoy ni Isus, sododuꞌun milotaꞌ ion poglodasan nog duguꞌ bu mibatik non sog glawas non nog kiuliꞌan na ion.

30 Sododuꞌun, dangan mibatik ni Isus nog ngon linumuas dianon nog bayaꞌ, tinumolikud ion mangka sunguꞌ sog kodokolan nog gotowanan koyon dion, mangka non ilan sakoy bog sima tinumuyok nog glogdoy non.

31 Dadi, miktaluꞌ og sulangguꞌanan non dianon, “Motuyok a nododaꞌ, Polopanad, poꞌ kobal nog dakol nog gotowanan koni nog milodis dianika!”

32 Liniboyan non og gotowanan koyon nog mata poꞌ ponontongon non bog sima dodaꞌ og tinumuyok kituꞌ dianon. 33 Kisunan nog glibun koyon nog kiuliꞌan ion. Dadi, mikpolani ion dia ni Isus mangka sugyut dianon bu pinglukuban ion kobal nog gondok non mangka non suksugoy dia ni Isus glam nog kibianbianan non nog mosakit non koyon. 34 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Ibun, bianan sog kopongandol mu, kiuliꞌan ka. Sugaꞌid non, panow a na bu og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika poꞌ kiuliꞌan ka na.”

35 Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, ngon og minatong nog gobok nog tidu dituꞌ sog baloy ni Jairus. Miktaluꞌ ilan nog, “Og bataꞌ mu kituꞌ diꞌ nika na mosaꞌut. Dadi, diꞌ ta na pogonggaꞌon og polopanad koyon nog mangoy pa dituꞌ.”

36 Tibua, pitiang ni Isus og guksugan nilan koyon bu poktaluꞌ dia ni Jairus nog, “Naꞌ a mosusa. Sugaꞌid non, tud a.”

37 Dadi, pigondiꞌan non og gotowanan koyon mogunut dianilan lual da si Piter bu duaꞌ kotow kituꞌ nog pokputupusod nog si Jems bu si Jan og pidunut non. 38 Dangan minatong ilan sog baloy ni Jairus, mitongow nilan og gotowanan nog landuꞌ na og longosan nilan. 39 Sinumolod ilan sog baloy koyon bu tinoluꞌan ni Isus og gotowanan koyon nog, “Iduma ion, mamaꞌ ma nion og glangka niu? Og bataꞌ koni, ondaꞌ patoy, sugaꞌid non, sagya da ion mitulug.” 40 Dadi, pigwanwan nilan ion dun.

Dadi, piliu non og glam nilan sog baloy koyon mangka non onggatoy sumolod og sulangguꞌanan non bu ginaꞌamaꞌ nog bataꞌ koyon, dion sog dugu nog pigbolilidan nog bataꞌ koyon. 41 Pigoidan ni Isus sog komot og bataꞌ koyon bu poktaluꞌ nog, “Talita koum.” Somoꞌ ita da, “Bataꞌlibun, toluꞌon ku dianika, pogbuat a na.” 42 Dadi, migbuat mogdayun og bataꞌ koyon mangka pokpanowpanow dion. Kisobuꞌan ilan tokodoy dun. (Og bataꞌ koyon sopuluꞌ na bu duaꞌ ton tinonan non.) 43 Tibua, pigondiꞌan tokodoy ni Isus mokposun dianilan minsan sima, mangka ion poktaluꞌ nog, “Pokan niu pa bataꞌ koyon.”

6

Si Isus daꞌ tolimaꞌoy sog dili bonua non

Matiu 13:53-58, Luk 4:16-30

1 Dadi, ginonatan ni Isus og bonua koyon, mangka ion uliꞌ sog dili bonua non. Migunut dianon og sulangguꞌanan non koyon. 2 Dangan minatong og Gondow nog Pogulali, minangoy nosop si Isus mokpanad sog baloy nog poglumpukan nilan. Bu modakol og gotowanan dion nog mikodongog nog gustalan non koyon bu kisobuꞌan ilan dun. Maꞌ long nilan dun, “Ain gidoy tiniduan nog gotow koni og pikpanad non koyon? Sima gidoy og migbogoy nog kotoan koyon dianon? Minsan siꞌoy og gingyataꞌanan mokopoginang ma dun! 3 Konaꞌ non taꞌ ion og bataꞌ nog polongimung kituꞌ nog baloy? Konaꞌ non taꞌ ion og bataꞌ kituꞌ ni Maria, nog putupusod ni Jems, bu ni Jusep, bu ni Judas, bu ni Simun? Bu konaꞌ taꞌ ion mikunul ita tanan nog putupusodanan non nog kolibunanan?” Sabap dion kilotonan ilan dianon.

4 Tibua, tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon pogbotadan minsan ain, lual da dia sog dili bonua non, bu sog dili pigoloan non, bu sog dili baloy non.” 5 Saꞌan ituꞌ mikaꞌan da og gingyataꞌ nog pitongow non dion lual da ngon mikaꞌan og dinoponan non nog gotowanan bu kiuliꞌan non ilan. 6 Bu kisobuꞌan tokodoy si Isus dun nog diꞌ ilan tumud dianon.

Pipanow ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non

Matiu 10:5-15, Luk 9:1-6

Dadi, miguliugan si Isus sog bonuaanan koyon dion mokpanad dia sog gotowanan. 7 Sinabi non og sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan non koyon nog mokpolani ilan dianon. Poꞌ poponowon non ilan nog doduaꞌ kotow. Bu binogayan non ilan nog bayaꞌ bagun nilan kopogboyaꞌan og glatdiwataanan. 8 Bu dinondag non ilan nog, “Naꞌ amu mokpitang nog balun niu otawaka og sin niu otawaka og toguꞌan niu. Daꞌ lual sog tagad niu da. 9 Bu solug amu nog pongyapak niu. Naꞌ amu mokpitang nog gimolaan niu. 10 Bu ain og baloy nog tumolimaꞌ dianiu, dion amu na dukon asta gumonat amu sog koliwagan bonua koyon. 11 Tibua, bila daꞌidun sog koliwagan bonua koyon og tumolimaꞌ dianiu bu ompok ilan mokinongog dianiu, bila gumonat amu, pokpasoy niu og glopug nog glupaꞌ nog minokot sog botis niu bagun nilan da kosunan og tandaꞌ nog diꞌ amu na kosakan nog minsan olo og matong dianilan.”

12 Dadi, mipanow ilan mogustal dia sog gotowanan nog sumboy moglilaꞌ bu lumotaꞌ ilan na moginang nog mokodusa. 13 Bu modakol og pimugow nilan nog glatdiwataanan nog tinumosop dia sog gotow. Bu modakol dosop nog gotowanan nog diꞌ mokokodag nog pingoklasan nilan nog glana bu kiuliꞌan ilan dun.

Og kobunuꞌ dia ni Jan nog Polomunyag

Matiu 14:1-12, Luk 9:7-9

14 Dadi, og piginang nilan koyon midongog ni Datuꞌ Herod poꞌ og ngalan ni Isus koyon mibantug sog ainain nog bonua. Dadi, kisobuꞌan og gotowanan dun bog iduma mokopoginang ma ion nog gingyataꞌanan. Ngon gotowanan moktaluꞌ nog si Jan nog Polomunyag, mitubuꞌ ion puliꞌ. Saꞌan mokopoginang ion nog kosobuꞌsobuꞌ. 15 Ngon sop moktaluꞌ nog si Isus, ion non dow og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Iladya. Bu ngon sop moktaluꞌ nog ion dow og polomolatas mamaꞌ nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ.

16 Tibua, dangan midongog ni Herod og dongogan kituꞌ paꞌali dia ni Isus, miktaluꞌ ion nog, “Ion non ion, si Jan nog Polomunyag nog sinuguꞌ u kituꞌ mutuk gulu non. Mitubuꞌ ion mokpuliꞌ.”

17 Saꞌan miktaluꞌ si Herod nog maꞌ nituꞌ poꞌ dinondag non mukpaꞌ si Jan mangka pusasoy, bu kolobusuoy. Saꞌan ininang non maꞌ nituꞌ poꞌ sabap dia ni Herodias, og duoy nog kongudan non nog si Pilip. Poꞌ pigduoy ni Herod si Herodias nog saka totubuꞌ pa si Pilip. 18 Dadi, pigbinaꞌan ni Jan si Herod nog maꞌ long non dun, “Konaꞌ ion og botad nog pogduoyon mu og duoy nog kongudan mu.” 19 Dadi, sabap dituꞌ, molaton ni Herodias dia ni Jan bu moleg na ion nog bunuꞌon si Jan. Tibua, mologon inangon 20 poꞌ si Herod miondok dia ni Jan poꞌ kisunan non si Jan midulus nog gotow bu molonuꞌ pikilan non dia sog Mikpongon. Dadi, inusibaꞌ non si Jan sog kolobusuan koyon. Loliagon siꞌoy si Herod mokinongog nog pomali ni Jan, tibua, mibabong dosop pikilan non dun.

21 Dangan minatong og gondow nog binotaꞌan dia ni Herod, miglokologyaꞌan ion bu pimosunan non og gotowanan nog mokokotas bu doyahananan bu og kounutananan nog sundaluanan tidu sog gliwag nog bonua nog Galili koyon. Dion mikalap si Herodias nog pondayan non. 22 Sonuk nog kologyaꞌan nilan koyon, sinumolod og bataꞌ ni Herodias nog dolaga mangka ion pongigal sog sunguꞌan nog gotowanan. Dadi, kisuꞌatan tokodoy si Herod bu og gotowanan koyon dion nog gigal nog dolaga koyon. Dadi, miktaluꞌ og datuꞌ koyon dia sog dolaga koyon, “Bila maꞌ nion, minsan olo pongonion mu, pongoni mu poꞌ bogoyon ku dianika.” 23 Bu pitaksiꞌ non sog gotowanan koyon dion og taluꞌ non koyon nog minsan olo pongonion non sopoginongaꞌ siꞌoy nog pigdotuꞌan non bogoyon non da sog dolaga koyon.

24 Dadi, linumiu og dolaga koyon mangka angoy poksak sog ginaꞌ non bog olo ombaꞌis pongonion. Tinumabal ginaꞌ non koyon, “Og pongoni mu og gulu ni Jan nog Polomunyag.”

25 Dadi, migdaliꞌ sumolod mokpuliꞌ og dolaga koyon dituꞌ sog datuꞌ koyon mangka poktaluꞌ nog, “Daꞌidun lual pongonion ku dianika numun kituꞌ lual da og gulu ni Jan nog Polomunyag nog dia botangoy sog tabak.”

26 Dadi, miksonsol tokodoy bosia og datuꞌ koyon nog taluꞌ non kituꞌ. Tibua, sabap sog kibulugan non na tumaluꞌ bu kitoksiꞌan noma og taluꞌ non kituꞌ nog gotowanan koyon dion nog pomosunan non, ondaꞌ non na bolibadoy og pingoni nog dolaga koyon. 27 Dadi, dinondag non mogdayun og sala kotow sundalu non mangoy dituꞌ sog kolobusuan mutuk nog gulu ni Jan. Dadi, minangoy sundalu koyon sog kolobusuan bu pinutuk non gulu ni Jan 28 mangka non botangoy sog tabak bu bogoyoy sog dolaga koyon. Ion non nion, tinabuk nog dolaga koyon mangka non bogoyoy sog ginaꞌ non.

29 Dangan midongog nog sulangguꞌanan ni Jan nog minatoy na ion, inangoy nilan olapoy og bangkoy non koyon mangka nilan lobongoy.

Piokan ni Isus og lima ngibu kotow

Matiu 14:13-21, Luk 9:10-17, Jan 6:1-14

30 Dangan minatong na og sosuguꞌonanan ni Isus kituꞌ tidu mangoy mogustal, piguksugan nilan dia ni Isus og glam nog piginang nilan bu pikpanad nilan. 31 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus nog, “Mangoy ita sog moliliꞌ nog ita ita tibua, poꞌ bagun amu mokulali.” Poꞌ saꞌan tinaluꞌ non maꞌ nituꞌ poꞌ kobon non og gotowanan mokpuliꞌpuliꞌ dituꞌ nilan. Dadi, minsan kokan nilan diꞌ nilan na tanan motayud.

32 Dadi, migbolangoy si Isus bu sulangguꞌanan non koyon posunguꞌ sog bonua nog moliliꞌ. 33 Tibua, mitongow ilan bu kinilolaan ilan nog modakol nog gotowanan sog koliwagan bonuaanan koyon sog goksid nog danow koyon. Dadi, migdaliꞌ og gotowanan koyon moguna dia sog posunguꞌan nilan. 34 Dangan dinumongguꞌ ilan, mitongow ni Isus nog landuꞌ kodakol og gotowanan dion nog migbagad dianon. Milolat ion dianilan poꞌ mamaꞌ ilan dow nog bilibilianan nog daꞌidun polongipat dun. Bu dion tinolipunan non ilan mokpanad nog gininisan nog pogonadan.

35 Dangan miglolabung na bonua, mikpolani dianon og sulangguꞌanan non mangka ilan poktaluꞌ nog, “Polopanad, og bonua koni molayuꞌ sog gimbolayan saka glolabung na. 36 Golom nika na ilan dondagoy ompanow bagun ilan mokoponukat nog ponganon nilan dituꞌ sog koliwagan bonua.”

37 Tibua, tinabal ilan ni Isus nog, “Amu na pogbogoy nog ponganon dianilan.”

Dadi, tinabal nilan si Isus nog, “Aba! Og dakol nog gotowanan koyon, og golagaꞌ nog pan nog pokanon dianilan bila soluyon, og golagaꞌ non sala tindanan sog sala kotow gotow bila moginang sog solod nog walu bulan! Mangoy ami taꞌ sumaluy dun mangka pokanoy dianilan?”

38 Sinak ni Isus dianilan nog, “Sanu buk buan pan niu? Angoy niu tontong.”

Dangan tinontong nilan, miktaluꞌ ilan nog, “Lima buk da og pan bu duaꞌ buk da og sodaꞌ.”

39 Tubus nituꞌ, dinondag non og sulangguꞌanan non koyon nog pingkudon nilan og glam nog gotowanan koyon sog sigbotan koyon nog ombaꞌis ingkudan. 40 Dadi, miglumpuklumpuk ilan mingkud. Ngon na dion sogatus, ngon na dion lima puluꞌ og piglumpuklumpukan nog gotowanan koyon. 41 Tubus nituꞌ, inimud ni Isus og lima buk pan bu duaꞌ buk sodaꞌ koyon mangka ion tongal sog glangit bu posolomatoy dia sog Mikpongon mangka non pomotioy og pan koyon bu pomogoyoy sog sulangguꞌanan non. Bu pimogoy dosop nog sulangguꞌanan non koyon dia sog gotowanan koyon. Bu pigbobahagiꞌ dosop ni Isus og duaꞌ buk sodaꞌ koyon dia sog glam nilan. 42 Dadi, mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan. 43 Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan koyon kuman nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas og miomud nog sulangguꞌanan koyon dun. 44 Og dakol nog kinuman nog kolokianan tibua, lima ngibu kotow.

Mipanow si Isus sog dibabow tubig

Matiu 14:22-33, Jan 6:15-21

45 Tubus nituꞌ, sododuꞌun pigonat ni Isus poguna og sulangguꞌanan non koyon tumulak posunguꞌ sog Betsaida poꞌ ion pogonaton non pa gotowanan koyon. 46 Dangan miksuoy si Isus ilan nog gotowanan koyon, tinumukad ion sog bontud poꞌ mogyakin ion dituꞌ.

47 Dangan miglogobi na, dia na sog titongaꞌ nog danow koyon og bolangoy nog sulangguꞌanan non, bu ion salasala non da sog bontud koyon. 48 Bu mitongow non og sulangguꞌanan non koyon nog kilogonan ilan momolula poꞌ misonsung nilan og galuꞌ. Dangan migdaliꞌondow tibua og bonua, minangoy si Isus dituꞌ nilan nog mipanow dia sog dibabow nog tubig nog danow koyon. Poꞌ moguna bosia ion dianilan. 49 Saka dangan mitongow ion nog sulangguꞌanan non nog pokpanow ion sog dibabow nog tubig, baluꞌ nilan dun og mongondok. Dadi, miglosek ilan. 50 Poꞌ glam nilan koyon mitongow nilan ion bu kiondokan ilan tokodoy dun.

Tibua, pigdoyunan ni Isus tumaluꞌ dianilan nog, “Potiknaꞌ niu og pikilan niu! Akon ini! Naꞌ amu kondokan!” 51 Ampun sinumakoy si Isus sog bolangoy nilan koyon mipadok og galuꞌ. Dadi, kisobuꞌan ilan tokodoy dia ni Isus. 52 Poꞌ daꞌ nilan pa kosabut og kopokpokan ni Isus kituꞌ dia sog gotowanan. Poꞌ daꞌ kadal nog pomikilan nilan.

Kiuliꞌan ni Isus og gotowanan nog diꞌ mokodag dituꞌ sog Genesaret

Matiu 14:34-36

53 Dangan mikotolipag ilan sog danow koyon, sokaliꞌ ilan dinumongguꞌ sog bonua nog Genesaret. Bu linabuꞌ nilan og sinipit nog bolangoy koyon dion. 54 Ampun tinumukpa ilan, kinilolaan si Isus nog gotowanan koyon dion. 55 Dadi, pigdoliꞌan nilan mongangoy og gotowanan sog gliwag nog bonua koyon nog sosuku diꞌ mokokodag bu inoyungan nilan posunguꞌ sog bonua kituꞌ nog kisunan nilan nog dituꞌ si Isus. 56 Bu minsan ainain ion angoy nog gimbolayananan koyon dion sog bukid dibabaꞌ, sosuku nog diꞌ mokokodag dianilan pimotang sog tobuꞌananan poꞌ aluꞌaluꞌ dituꞌ bian si Isus. Bu migbubut ilan dianon nog potuyokon ilan pa nog sagya siꞌoy og sudung nog ponopoton non. Bu glam nog mikotuyok dun, kiuliꞌan ilan.

7

Sinilaꞌ nog parasiuanan og sulangguꞌanan ni Isus

Matiu 15:1-9

1 Tubus nituꞌ, ngon og parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu miktidu sog Jerusalem, piglumpukan nilan nosop si Isus. 2 Mitongow nilan og duma sulangguꞌanan ni Isus kinuman nog saka daꞌ nilan unutoy og botad nog parasiuanan koyon nog kopongugas nilan nog komotanan nilan bila kuman ilan. Dadi, miimung nog kolomuꞌlomuꞌ ilan dow dia sog Mikpongon. 3 (Og parasiuanan koyon bu glam nog gotow Hudyu mangka ilan siꞌoy kan sumboy unuton nilan pa poguna og botad nog mokogulang nilan kituꞌ kobon nituꞌ nog kopongugas nilan nog komotanan nilan bila kuman ilan. 4 Bu ngon dosop og kitogadan nilan nog bila matong ilan tidu sog tobuꞌan, diꞌ ilan sokaliꞌ kuman, bila ondiꞌ ilan da mokopongugas poguna. Bu modakol pa duma nog pogbotadon nilan koyon mamaꞌ nog kopongugas nilan nog saguk, og toguꞌan ginumon, bu glangkapanan nog galang dia sog bolokanan.)

5 Dadi, sinakan si Isus nog parasiuanan koyon bu polopanadanan nog botad bog iduma og sulangguꞌanan non koyon, diꞌ ilan ma mokokunut nog botad nog mokogulang? Kuman ilan ma nog daꞌ ilan pongugas poguna nog komot nilan.

6 Tinabal ilan ni Isus nog, “Motud dodaꞌ og tinaluꞌ nog polomolatas kituꞌ nog si Isaya paꞌali dianiu nog mokpopotongow amu tibua. Sinulat sog Kitab nog,

‘Og gotowanan koni, og kopogadab nilan dianakon taman da nog babaꞌ nilan, tibua, og pomikilan nilan molayuꞌ tokodoy dianakon. 7 Daꞌidun og maꞌana nog kopoktamuy nilan dianakon poꞌ og pikpanad nilan koyon sagya da polomotadon nog pigimungimung nog sagyaotow.’ ”*

8 Bu long pa ni Isus dun, “Daꞌ niu tombaꞌoy og dondagan nog miktidu sog Mikpongon. Bu sokaliꞌ og pigunut niu og botad nog sagyaotow.

9 “Moto amu sumop nog dondagan nog Mikpongon bagun niu munut og dan nog botad niu. 10 Poꞌ miktaluꞌ si Muses kobon ituꞌ nog, ‘Pogodaboy niu ginaꞌamaꞌ niu.’† Bu taluꞌ non dosop, ‘Simasima og sumolap monaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non, sumboy bunuꞌon.’‡ 11 Tibua, amu, mokpanad amu nog mogusoy da bila og gotow moktaluꞌ dia sog ginaꞌamaꞌ non nog, og tabang non kituꞌ nog bogoyon non bosia dianilan, iningolanan non na nog Korban. Maꞌana non, og bogoy non kituꞌ inuakil na dia sog Mikpongon. 12 Dadi, minsan siꞌoy kilogonan og mokogulang nog gotow koyon, diꞌ niu na ion tugdakon tumabang dia sog ginaꞌamaꞌ non. 13 Dadi, bianan sog pogbotadon niu koyon nog polotason niu, pigusayusayan niu sumop og taluꞌ nog Mikpongon. Modakol pa og duma pogbotadon niu nog mamaꞌ nion.”

Og poktiduan nog kohinangan nog molaton

Matiu 15:10-20

14 Tubus nituꞌ, sinabi non nosop og gotowanan koyon dion nog mokpolani ilan dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Pokinongog amu tokodoy dianakon glam niu bagun niu mosabut og poktoluꞌon ku koni. 15 Daꞌidun og sumolod dia sog babaꞌ nog gotow nog boyaꞌan mimung moglomuꞌ ion dun. Sugaꞌid non, ain og lumuas dia sog gotow mimung nog moglomuꞌ ion dun. [ 16 Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni.]”

17 Dangan ginonatan ni Isus og gotowanan koyon dion, mangka ion solod sog baloy, sinakan ion nog sulangguꞌanan non koyon bog olo maꞌana nog pononggiꞌan non kituꞌ. 18 Tinumabal si Isus nog, “Mologon amu dodaꞌ posobutan! Daꞌ niu taꞌ ion kosunoy nog ain sumolod sog babaꞌ nog gotow diꞌ mimung nog moglomuꞌ ion dun? 19 Poꞌ diꞌ da dia angoy sog pikilan non, sugaꞌid non, dia angoy sog tibuka non mangka na luas.” (Bianan sog taluꞌ ni Isus koni, og maꞌana non daꞌidun og gliꞌinan nog ponganon.)

20 Bu miktaluꞌ pa ion nog, “Ain lumuas tidu sog gotow, ion non ion og moglomuꞌ dun. 21 Poꞌ tidu sog dialom pikilan nog gotow, ion non ion og poktiduan og pikilan kituꞌ nog molaton, og momabal, og monakow, og momunuꞌ, bu mogbabal nog konaꞌ non duoy, 22 og mogabak, og mogbolotibot, og moksoputi, og diꞌ na mosipog nog glawas non, og mima, og mogbolotibot, og motokabul, bu og moglogumow. 23 Dadi, glam nog kohinangan nog molaton dia da poktolipun sog pikilan nog gotow bu ion non nion mimung moglomuꞌ ion dun.”

Og kopongandol nog glibun nog konaꞌ gotow Hudyu

Matiu 15:21-28

24 Dangan ginumonat si Isus sog bonua koyon, sokaliꞌ ion minangoy dituꞌ lambul sog molani nog koliwagan bonua nog Tair. Dangan minatong ion dituꞌ, sinumolod sog solabuk baloy poꞌ ompok bosia ion kosunan nog gotowanan nog dion ion. Tibua, kisunan da ion nog gotowanan nog dion da ion.

25 Ngon og glibun dion nog og bataꞌ non nog glibun tinosopan nog glatdiwata. Dangan midongog non nog dion si Isus, minangoy ion dituꞌ bu ingluꞌud sog sunguꞌan non. 26 Og glibun koyon konaꞌ og gotow Hudyu bu dituꞌ ion binataꞌ sog bonua nog Ponisia nog misakup sog bonua nog Siria. Mikilolat ion dia ni Isus nog bugowon pa ni Isus og glatdiwata kituꞌ nog tinumosop dia sog bataꞌ non koyon.

27 Tinabal ion ni Isus nog, “Pokanon ta pa poguna og gombataꞌanan asta ombosug ilan poꞌ ondiꞌ pia nog olapon og ponganon nog gombataꞌanan koyon mangka tikpuꞌoy dia sog gayamanan.”§

28 Tinabal non si Isus, “Kounutan, motud ion. Tibua, minsan og gayamanan nog dia sog silung nog glomisahan, mokokan ilan da nog mumu nog gombataꞌanan koyon nog modogdag dia sog salog.”

29 Dadi, long ni Isus dun, “Sabap sog tabal mu koyon, mokodyadi a na muliꞌ poꞌ og glatdiwata kituꞌ minawaꞌ na sog glawas nog bataꞌ mu.”

30 Dadi, minuliꞌ glibun koyon. Dangan minatong ion, mitongow non og bataꞌ non koyon pogbobolilid sog dolopaꞌan non bu og glatdiwata kituꞌ daꞌ na dia.

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog bongol bu kugol pa

31 Dangan ginumonat si Isus sog bonua koyon nog Tair, dituꞌ ion minian sog Sidon posunguꞌ sog danow koyon nog Galili. Bu minian pa sog bonua kituꞌ nog iningolanan nog Sopuluꞌ Kobonua. 32 Dadi, dangan minatong ion dituꞌ sog bonua kituꞌ, ongon og gotow nog mibongol bu kugol pa nog inagak nog gotowanan dituꞌ ni Isus. Mikilolat ilan dianon nog doponan non pa og gotow koyon.

33 Dadi, inagak ni Isus og bongol koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non losukoy og duaꞌ mogimpang tolinga nog gotow koyon, mangka ion dulaꞌ sog komot non bu dulitoy sog dilaꞌ nog gotow koyon, 34 mangka ion tongal bu pogoksudinawa bu poktaluꞌ dianon nog, “Epata!” Somoꞌ ita da, kosuang a! 35 Sododuꞌun og gotow koyon mikodongog bu misuang na taluꞌ non. Bu mokopogabitabit na mahatul.

36 Bu pigondiꞌan ilan ni Isus nog diꞌ nilan poguksugan minsan sima otowoy. Tibua, pigondiꞌan non siꞌoy ilan, angkin nilan tanan poguksugoy dia sog gotowanan dion. 37 Landuꞌ ilan tokodoy kosobuꞌoy dun. Poꞌ maꞌ long nilan dun, “Og glam nog gininang ni Isus koyon, og kopoginang non dun ombaꞌis. Poꞌ minsan siꞌoy og gotow nog bongol bu og kugol, kuliꞌan non.”

8

Piokan ni Isus og pat ngibu kotow

Matiu 15:32-39

1 Ngon gondow non, piglumpukan nosop si Isus nog modakol nog gotowanan. Og gotowanan koyon, daꞌidun na og ponganon nilan. Dadi, sinabi ni Isus og sulangguꞌanan non koyon mangka ion poktaluꞌ dianilan, 2 “Milolat u nog gotowanan koni. Poꞌ sog solod nog tolu gobi bu tolu ondow ilan dini nakon, kinobus ilan na nog ponganon. 3 Bu bila dondagon ku ilan muliꞌ, gomonsunoy ombuksak ilan sog dalan kobal nog gutom nilan poꞌ og duma dianilan molayuꞌ og guliꞌan non.”

4 Tinabal ion nog sulangguꞌanan non koyon nog, “Dadi, olo ma ini pondayan ta? Daꞌidun ma og kolapan ta nog ponganon nog pokpokan ta dianilan dini sog bonua koni nog molayuꞌ sog gimbolayan.”

5 Dadi, miksak si Isus dianilan nog, “Sanu buk buan og pan niu dion?”

Tinumabal ilan nog, “Pitu buk da og pan dini.”

6 Dadi, dinondag ni Isus og gotowanan koyon mokpongingkud. Dangan mitabuk non og pitu buk pan kituꞌ, pisolomatan non dia sog Mikpongon bu pomotioy og pan kituꞌ mangka non pomogoyoy sog sulangguꞌanan non koyon. Bu pimogoy sop nog sulangguꞌanan non dia sog gotowanan koyon. 7 Bu ngon sop mikaꞌan og sodaꞌ nilan nog mokolintokon. Tubus ion mokposolamat dia sog Mikpongon, binogoy non dia sog sulangguꞌanan non og sodaꞌanan kituꞌ nog mokolintok mangka non dondagoy momogoy dia sog gotowanan. 8 Dadi, mikpongongan og glam nilan koyon bu mikpogbosug ilan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan koyon kuman nog lagaꞌ nog pitu bogyas nog mikpokponuꞌ og miomud nog sulangguꞌanan koyon. 9 Og dakol nog gotowanan koyon nog kinuman dun lagaꞌ nog pat ngibu. Tubus nituꞌ, dangan pigonat ni Isus og gotowanan koyon, 10 migdayun ilan nog sulangguꞌanan non sumakoy dia sog bolangoy bu tinumulak ilan posunguꞌ sog bonua nog Dalmanuta.

Og parasiuanan mingambat nog gingyataꞌ

Matiu 16:1-4

11 Dadi, dangan minatong ilan dituꞌ sog bonua koyon, linumpak ilan nog parasiuanan poꞌ poksulaysulayan nilan ion bianan sog kopongambat nilan nog gingyataꞌ dianon nog tidu dia sog Mikpongon. 12 Migoksudinawa si Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Iduma og gotowanan numun koni, mongambat ilan ma sop nog gingyataꞌ? Toluꞌon ku dianiu, daꞌidun og gingyataꞌ nog potongowon dia sog gotowanan numun koni.”

13 Dadi, ginonatan ilan ni Isus. Sinumakoy ilan nosop sog bolangoy, mangka ilan tulak posunguꞌ sog dipag nog danow koyon.

Og pikpanad nog parasiuanan bu og glaꞌayatananni Herod pinonggiꞌ dia sog pokpotulin nog pan

Matiu 16:5-12

14 Mikolingow og sulangguꞌanan non koyon mogbalun nog pan lual da sog solabuk og mioit nilan. 15 Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ dianilan nog, “Pokpotubud bu pongandam amu bagun amu ondiꞌ moit nog pokpotulin nog pan nog parasiuanan bu og pokpotulin dosop ni Herod.”*

16 Dadi, migabitabit sulangguꞌanan non koyon nog ilan da bu ilan paꞌali sog tinaluꞌ non kituꞌ. Maꞌ long nilan dun, “Saꞌan bayuꞌ tinaluꞌ non nog maꞌ nituꞌ poꞌ daꞌ ita pokopogoit nog ponganon ta.”

17 Tibua, kisunan da ni Isus og pigobitobitan nilan koyon. Dadi, tinoluꞌan non ilan nog, “Iduma maꞌ nion ma og poktoluꞌon niu? Og pigolong u koni, konaꞌ nog daꞌ amu pogoit nog ponganon. Daꞌ niu pa taꞌ sibon kotongow otawaka kosabut? Mologon amu dodaꞌ pokposobutan! 18 Togo mata amu bosia saka iduma ion diꞌ amu ma mokotongow? Togo tolinga amu bosia saka iduma ion diꞌ amu ma mokodongog? Diꞌ niu taꞌ buan kolobotan? 19 Tubus u kituꞌ pomotioy og lima buk pan nog mikokan dun og lima ngibu gotowanan, sanu bogyas ituꞌ og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun?”

Tinabal nilan ion, “Sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas.”

20 Sinakan ilan nosop ni Isus, “Dangan pimoti u og pitu buk pan kituꞌ nog saka pat ngibu gotowanan og kinuman dun, sanu bogyas og miomud niu nog samaꞌ nilan kuman dun?”

Tinabal nilan ion, “Pitu bogyas.”

21 Dadi, sinakan non ilan nog, “Dadi, ondaꞌ niu potaꞌ kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ u komun paꞌali sog pokpotulin nog pan?”

Si Isus kiuliꞌan non og buta sog Betsaida

22 Dadi, minatong ilan sog koliwagan bonua nog Betsaida. Ngon og buta dion nog pigagak nog gotowanan dituꞌ ni Isus. Mikilolat ilan dianon nog doponan non pa og buta koyon. 23 Dadi, inagak ni Isus og buta koyon sog gunanunan nog gimbolayan koyon. Tubus nituꞌ, dinulaꞌan non og mata nog buta koyon mangka non doponoy. Bu sinakan non ion bog mokotongow notaꞌ.

24 Dangan tinumingag og buta koyon, long non dun, “Mokotongow u na nog gotow, tibua, mamaꞌ nog kayu pokpanow.”

25 Dadi, dinoponan nosop ni Isus og duaꞌ mogimpang mata non koyon. Bu mioksud na maꞌ nog dan og tinontongan non bu mikotongow na mahatul. 26 Dinondag ni Isus og gotow koyon muliꞌ bu pigondiꞌan non mian sog koliwagan bonua koyon nog Betsaida.

Og tinaluꞌ ni Piter paꞌali dia ni Isus

Matiu 16:13-20, Luk 9:18-21

27 Dadi, migdayun si loꞌ Isus dituꞌ sog gimbolayananan sog glumibut nog koliwagan bonua nog Sisaria Pilipi. Sonuk nilan ompanow, sinakan ni Isus og sulangguꞌanan non koyon nog, “Sima u gidoy long nog gotowanan dun?”

28 Tinumabal ilan nog, “Og duma mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jan nog Polomunyag. Og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Iladya, og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Bu og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow og solabuk og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.”

29 Sinakan non sop ilan nog, “Bila buan amu, sima u gidoy?”

Tinumabal si Piter, “Ika og Kristu.”†

30 Dadi, pigondiꞌan non ilan moguksug paꞌali dianon sog minsan sima.

Pinosun ni Isus paꞌali sog kopatoy non

Matiu 16:21-28, Luk 9:22-27

31 Tubus nituꞌ, miktolipun si Isus mogustal dianilan nog sumboy og Binataꞌ sog Kilawan posinsaon ion tokodoy bu pogbongkison ion nog kobogolalan, og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Bu sumboy ion bunuꞌon. Tibua, sog kotolu ondow non, motubuꞌ da ion puliꞌ. 32 Pitampal non dianilan og posunguꞌan non koyon bagun nilan mosabut. Dadi si Piter, inagak non si Isus sog molayuꞌlayuꞌ mangka non bosia pomagoy moktaluꞌ dun og maꞌ nituꞌ kituꞌ.

33 Tibua, sinumunguꞌ si Isus sog duma sulangguꞌanan non koyon kobon non mogbantoy dianilan mangka non sop pogbinaꞌoy si Piter. Long non dun, “Soitan, awaꞌ a dini nakon! Poꞌ og pomikilan mu koyon dia miktidu sog sagyaotow, ondaꞌ dia miktidu sog Mikpongon.”

34 Dadi, sinabi ni Isus og gotowanan koyon dion bu og sulangguꞌanan non nog mokpolani pa dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Simasima moleg mogunut dianakon sumboy tolikudan non og dili glegan non mangka non pisanoy og kudus non bu pogunut dianakon.‡ 35 Poꞌ simasima og landuꞌ kopogapas non nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon bu sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog Mikpongon, kongonan ion nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 36 Poꞌ olo gidoy buan og glongas non nog makod nog gotow og daya sog tibuk nog dunya koni saka, ombolong og glimukud non? 37 Kobolosan taꞌ nog gotow og dili glimukud non? 38 Sog tang nog numun koni og gotowanan bolodusaon bu momungyas ilan dia sog Mikpongon. Dadi, simasima og mosipog dianakon bu dia sog pomali u, akon, og Binataꞌ sog Kilawan, mosipog u dosop dianon, sog tang nog kopokpuliꞌ u dunut silow nog kotas nog Gamaꞌ u nog ion og Mikpongon bu asta og moloikatanan non kituꞌ nog mosigda.”

9

1 Bu long pa ni Isus dianilan, “Toluꞌon ku dianiu, ngon og dumaanan ta dini nog ondiꞌ ilan pa tagad patoy taman da ondiꞌ nilan motongow og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dunut og bayaꞌ non nog diꞌ kolobian.”

Miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus

Matiu 17:1-13, Luk 9:28-36

2 Gonom gobi tidu dituꞌ, inoit ni Isus tumukad si loꞌ Piter, si Jems, bu si Jan dituꞌ sog molawa nog bontud nog ilan da bu ilan. Dangan minatong ilan dituꞌ, mitongow nilan nog miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus. 3 Bu sinumilow og ponopoton non nog landuꞌ koputiꞌ. Daꞌidun og gotow sog dunya og mokokula nog ponopoton nog maꞌ nog koputiꞌ nog ponopoton ni Isus koyon. 4 Gomonsunoy pa, ngon duaꞌ kotow tinumuaꞌ si Iladya bu si Muses. Migabitabit ilan ni Isus.

5 Dadi, miktaluꞌ si Piter dia ni Isus nog, “Polopanad, ombaꞌis da nog mikodini ami. Mogimung ami nog tolu buk glokowlokow, solabuk dianika, solabuk dia ni Muses, bu solabuk dia ni Iladya.” 6 (Ondiꞌ kosunan ni Piter bog olo poktoluꞌon non poꞌ kiondokan ilan tokodoy.)

7 Tubus nituꞌ, og ginampol mikpotondong dianilan bu ngon og taluꞌ nog midongog nilan miktidu sog ginampol koyon nog maꞌ nini, “Koni og bataꞌ u, nog kololaman ku. Pokinongog amu dianon.” 8 Gomonsunoy pa, dangan tinumontong ilan, sala dona ni Isus og mitongow nilan.

9 Sonuk nilan dumiksun tidu sog bontud koyon, pigondiꞌan ni Isus moguksug dianilan sog minsan sima og paꞌali dia sog mitongow nilan kituꞌ tontal da ondiꞌ motubuꞌ puliꞌ tidu matoy og Binataꞌ sog Kilawan. 10 Dadi, og tinaluꞌ non koyon tinaguꞌ nilan sog dialom pikilan nilan mangka ilan poksinaksakoy nog ilan bu ilan bog olo dodaꞌ og maꞌana nog poktoluꞌon non koyon nog motubuꞌ puliꞌ tidu matoy.

11 Bu sinakan nilan ion nog, “Iduma og polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu, moktaluꞌ ilan ma nog mokuna pa tuaꞌ si Iladya mangka siꞌoy tuaꞌ og Pipangoy kituꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ?”

12 Tinabal ilan ni Isus, “Oꞌo, motud ion nog mokuna si Iladya poꞌ oksudon non og glam non. Bu sinulat dosop sog Kitab nog og Binataꞌ sog Kilawan, sumboy posinsaon tokodoy bu pogbongkison. 13 Tibua, toluꞌon ku dianiu nog, si Iladya, minatong na. Bu ininang nilan na dianon minsan olo og kolegan nilan moginang. Mituman na og sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali dianon.”

Kiuliꞌan ni Isus og bataꞌ nog pisinsa nog glatdiwata

Matiu 17:14-21, Luk 9:37-43

14 Dadi, dangan minatong ilan sog duma sulangguꞌanan non koyon, kidotongan nilan nog modakol og gotowanan nog miglibut dia sog sulangguꞌanan non koyon sonuk nilan moktinobaloy nog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. 15 Dangan mitongow nog gotowanan koyon si Isus, migdaꞌdaꞌ ilan tokodoy bu mikponggobok ilan lumumpak dianon. 16 Tubus nituꞌ, sinakan ilan ni Isus bog olo og piktinobalan nilan koyon.

17 Ngon og sala kotow dion tinumabal dia ni Isus nog, “Polopanad, pinitang u bosia og bataꞌ u nog glaki dini nika poꞌ tinosopan ion nog glatdiwata boyaꞌan nog migbod tanan ion dun. 18 Giap nog matong dianon, ombuksak ion bu mogbulaꞌ babaꞌ non bu mokigot ngisi non mangka pongogel glawas non. Mikitabang u na bosia dia sog sulangguꞌanan mu koyon nog bugowon nilan pa, tibua, daꞌ da pogbilang dianilan.”

19 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Amu, og gotowanan numun koni, diꞌ amu dodaꞌ tumud. Andun pa kopayat og gobon ku mokunul dianiu? Andun kopayat og gobon ku moglogaga dianiu? Oit niu dini og bataꞌ koyon.”

20 Dadi, inoit nilan bataꞌ koyon dion ni Isus. Dangan mitongow nog glatdiwata koyon si Isus, binuksak non mogdayun bataꞌ koyon mangka non poledeoy bu pibulaꞌ non og babaꞌ nog bataꞌ koyon. 21 Sinakan ni Isus og gamaꞌ nog bataꞌ koyon bog nanu pa miktolipun dianon og maꞌ nion koyon.

Tinumabal ion nog, “Tidu pa sog kiikaꞌ non. 22 Bu tatap na buksakon bataꞌ u koni nog glatdiwata koyon dia sog gapuy bu dia sog tubig poꞌ bagun ion moglaꞌat. Dadi, bila ngon og minang mu sog bataꞌ u koni, lolatoy mu pa ami bu tobangoy mu pa ami.”

23 Tinabal ni Isus ion, “Iduma moktaluꞌ a ma maꞌ nion? Toluꞌon ku dianika, og glam non, minang nog Mikpongon sog ain og mongandol dianon.”

24 Dadi, tinumabal mogdayun og gamaꞌ nog bataꞌ koyon nog, “Mongandol u na! Sugaꞌid non, tobangoy mu akon bagun da ompagon og kopongandol u!”

25 Dangan mitongow ni Isus nog modakol gotowanan nog mikponggobok posunguꞌ dituꞌ non, binugow non og glatdiwata koyon. Maꞌ long non dun, “Ika, glatdiwata nog mokobongol bu mokopogbod, awaꞌ a na sog glawas nog bataꞌ koni bu naꞌ a na pokpuliꞌ dianon.”

26 Dadi, miglosek og glatdiwata koyon bu pilede non nosop og bataꞌ koyon mangka na awaꞌ. Og bataꞌ koyon mamaꞌ tanan nog bangkoy. Dadi, miktaluꞌ gotowanan koyon dion nog, “Minatoy na, suꞌusa bataꞌ koyon.” 27 Tibua, pigoidan ni Isus sog komot og bataꞌ koyon mangka non buatoy. Bu minindog doma og bataꞌ koyon.

28 Dangan miksuoy ilan tibua nog gotowanan koyon, si Isus bu og sulangguꞌanan non, sinumolod ilan dia sog baloy nog ilanilan da. Bu miksak og sulangguꞌanan non dianon nog, “Iduma, bila ami og mugow nog glatdiwata kituꞌ, ondiꞌ nami ma ombugow?”

29 Tinumabal si Isus nog, “Og glatdiwata nog maꞌ nion koyon ondiꞌ nododaꞌ lumuas, bog diꞌ da bianan sog gyakin.”

Og koduaꞌ kali ni Isus mokposun dianilanpaꞌali sog kopatoy non

Matiu 17:22-23, Luk 9:43-45

30 Minawaꞌ si Isus bu sulangguꞌanan non sog bonua koyon mangka ilan bian sog Galili. Ompok bosia si Isus nog kosunan nog gotowanan bog ain ilan dun. 31 Poꞌ solian non pa mokpanad sog sulangguꞌanan non. Bu miktaluꞌ ion dianilan nog, “Og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog bayaꞌ nog gotowanan bu bunuꞌon nilan ion. Tibua, sog kotolu ondow non tidu nilan bunuꞌon, motubuꞌ da ion puliꞌ.”

32 Tibua, daꞌ nilan kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon dianilan bu mondok ilan sumak dun.

Sima og motas sog glam non?

Matiu 18:1-5, Luk 9:46-48

33 Dadi, minatong ilan sog Kapernaum. Dangan sinumolod ilan dia sog baloy, sinakan ni Isus sulangguꞌanan non koyon bog olo og piksusian nilan kituꞌ sog dalan. 34 Daꞌ ilan pogonekonek poꞌ og piksusian nilan kituꞌ sog dalan paꞌali bog sima og motas dianilan.

35 Dadi, miningkud si Isus mangka non sobioy og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon nog mokpolani ilan pa dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Simasima moleg nog ion mokuna, sumboy moksolibinayaꞌ ion. Bu sumboy dosop ion og sosuguꞌon sog glam niu.”

36 Ngon og bataꞌ dion nog piindog ni Isus sog titongaꞌ nilan koyon. Kinokop non kobon non moktaluꞌ nog, 37 “Simasima og tumolimaꞌ dia sog mamaꞌ nog bataꞌ koni sabap sog kopokokunut non dianakon, tinolimaꞌ non dosop akon. Bu bila tinolimaꞌ non akon, konaꞌ u tinolimaꞌ non. Sugaꞌid non, og tinolimaꞌ non, og dinumondag kituꞌ dianakon mangoy dini.”

Ain ondiꞌ sumusi dianita sugutan non ita

Luk 9:49-50

38 Miktaluꞌ si Jan dia ni Isus nog, “Polopanad, mikotongow ami nog gotow nog mimugow nog glatdiwataanan bianan sog ngalan mu. Dadi, pigondiꞌan nami poꞌ konaꞌ ta ion og sakup poꞌ daꞌ ion pogunutunut dianita.”

39 Tinumabal si Isus nog, “Naꞌ niu ion pogondiꞌan poꞌ ondaꞌidun og moginang nog kosobuꞌsobuꞌ nog ginang bianan sog ngalan ku nog tubus nituꞌ solapon non akon monaluꞌ. 40 Poꞌ simasima diꞌ sumusi dianita sugutan non ita. 41 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, simasima mokpinum nog tubig dianiu sabap sog kopokokunut niu dia sog Kristu, ondiꞌ da ombolong og tumbas dun dianon.”

Og kopogolig nog mokodusa

Matiu 18:6-9, Luk 17:1-2

42 “Tibua,” long pa ni Isus dun, “simasima og mokongulan sog sala kotow nog tinumud dianakon maꞌ nog bataꞌ koni nog boyaꞌan mokodusa ion dun, golom na lentengoy nog mosolag nog gilingan batu og glig non mangka lobuꞌoy sog dibabaꞌ dagat.

43 “Dadi, bila sabap sog komot mu mokodusa a dun, golom nika na putuk. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non minsan siꞌoy sobolaꞌ da og komot mu, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu dia sog danow nog gapuy. [ 44 ‘Poꞌ og gulod dituꞌ diꞌ na matoy bu diꞌ na ompalong og gapuy dituꞌ.’] 45 Bu bila sabap sog botis mu mokodusa a dun, golom nika na putuk. Poꞌ golom pa nog kongonan ka nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non nog daꞌ siꞌoy og botis mu, gabaꞌ nog sigbuon og tibuk nog glawas mu dia sog danow nog gapuy. [ 46 ‘Poꞌ og gulod dituꞌ diꞌ na matoy bu diꞌ na ompalong og gapuy dituꞌ.’] 47 Bu bila sabap sog mata mu mokodusa a dun, golom nika na uning. Poꞌ golom pa nog mokampuꞌ a sog pigdotuꞌan nog Mikpongon nog sobolaꞌ da og mata mu, gabaꞌ nog duaꞌ mogimpang mata mu saka sigbuon ka dia sog danow nog gapuy. 48 ‘Poꞌ og gulod dituꞌ diꞌ na matoy bu diꞌ na ompalong og gapuy dituꞌ.’ ”*

49 Bu long sop ni Isus dianilan, “Glam nog gotow dini sog glupaꞌan kobianan da nog sinsaan nog ion non ion maꞌ nog gapuy.

50 “Bu og masin, ombaꞌis. Tibua, bila molubas na og kasin non, ondiꞌ nododaꞌ masin mokpuliꞌ. Amu siꞌoy sumboy kosinan og kotubuꞌ niu, somoꞌ ita da, mokpaꞌat og kotubuꞌ niu bagun amu da moglogomigus nog pakasi niu.”

10

Og pikpanad ni Isus paꞌali sog mogbolong

Matiu 19:1-12, Luk 16:18

1 Dadi, minawaꞌ si Isus sog koliwagan bonua koyon bu angoy dituꞌ sog Judia bu dituꞌ sog bonua nog sog dipag nog Jurdan. Dangan minatong ilan dituꞌ, piglumpukan nosop ion nog modakol nog gotowanan. Dadi, pikponadan non ilan poꞌ maꞌ nituꞌ og kiloyaman non.

2 Ngon og parasiuanan mikpolani dianon bu pigolapsobapan bu piksulaysulayan nilan og kotoan non bianan sog sak nilan nog, “Og botad dotaꞌ nog og gotow bolongon non og glibun non?”

3 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Olo buan og dondagan ni Muses dianiu?”

4 Tinumabal ilan nog, “Tinugdak ni Muses nog og glaki, bila bolongon non og glibun non, sumboy tumulun poguna nog gitas mangka non siꞌoy uokiloy og glibun non.”

5 Tibua, tinabal ilan ni Isus nog, “Saꞌan ituꞌ tinugdak dianiu bianan sog sinulat ni Muses poꞌ sabap sog kopongantu niu. 6 Tibua, sog tolipunan nog dunya, ‘Og Mikpongon, piongon non og glaki bu og glibun.’* 7 ‘Saꞌan ituꞌ og glaki, gonatan non og ginaꞌamaꞌ non mangka ion ampuꞌ sog glibun non. 8 Bu og duaꞌ ilan koyon mimung nog salulawas ilan na. Dadi, konaꞌ na nog duaꞌ kotow, sugaꞌid non, miksolabuk ilan na.’† 9 Dadi, ain og pigampuꞌ nog Mikpongon, sumboy ondiꞌ popogbolongon nog sagyaotow.”

10 Bu dangan minuliꞌ ilan na sog baloy, sinak nog sulangguꞌanan non dianon bog olo maꞌana nog tinaluꞌ non kituꞌ.

11 Dadi, tinabal non ilan nog, “Simasima og molong nog glibun non bu mogduoy sog len, mokodusa ion dun poꞌ mimabal ion nog konaꞌ non og duoy. 12 Bu domikian dosop sog glibun, bila bolongon non og glaki non bu mogduoy sog len, mokodusa ion dun poꞌ mimabal ion nog konaꞌ non og duoy.”

Pipia ni Isus og gombataꞌanan

Matiu 19:13-15, Luk 18:15-17

13 Tubus nituꞌ, ngon og gotowanan nog mikpogoit nog gombataꞌanan nilan dia ni Isus bagun non ilan kodoponan.‡ Tibua, pimag ilan nog sulangguꞌanan ni Isus. 14 Dangan ion mitongow ni Isus, milaton non bu tinoluꞌan non ilan nog, “Potiang niu og gombataꞌanan koyon mokpolani dianakon. Naꞌ niu ilan pogondiꞌan. Poꞌ maꞌ nog gombataꞌanan koyon, og gotowanan nog misakup sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 15 Toluꞌon ku dianiu, simasima ondiꞌ tumabuk nog kopogdatuꞌ nog Mikpongon mamaꞌ nog kotabuk nog bataꞌ koni dianakon, ondiꞌ nododaꞌ ion mokampuꞌ sog pigdotuꞌan non.” 16 Dadi, pingokop non og gombataꞌanan koyon mangka non ilan doponoy kobon non mokpopia dianilan.

Og sala kotow doyahan

Matiu 19:16-30, Luk 18:18-30

17 Tubus nituꞌ, sog daliꞌdaliꞌ na gonat si Isus, ngon og gotow ginumobok dituꞌ non mangka ingluꞌud sog sunguꞌan non bu poktaluꞌ nog, “Polopanad, ombaꞌis a tokodoy. Olo gidoy sumboy inangon ku bagun ku malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non?”

18 Tinumabal si Isus nog, “Iduma ingolanan mu ma akon nog ombaꞌis? Saka daꞌidun og ombaꞌis lual da og Mikpongon? 19 Kosunan mu da og dondagananan nog Mikpongon nog sinulat ni Muses nog, ‘Naꞌ a momunuꞌ, naꞌ a momabal nog konaꞌ mu duoy, naꞌ a monakow, naꞌ a tumaksiꞌ nog gloput, naꞌ a moglimbung, bu pogbotadoy mu ginaꞌamaꞌ mu.’ ”§

20 Tinumabal og glaki koyon nog, “Polopanad, glam non koyon pigunut u na tidu pa sog kikaꞌan ku.”

21 Dadi si Isus, pigbontayan non gotow koyon bu milolat ion dun. Bu long non dun, “Ngon pa solabuk kulang mu nog sumboy inangon mu. Angoy mu poksaluy og pogongonon mu mangka mu pomogoy og saluy non dia sog miskinananan poꞌ mogdaya a dun dituꞌ sog glangit. Tubus nituꞌ, pokpuliꞌ a mangka a pogunut dianakon.”

22 Dangan midongog nog glaki koyon og taluꞌ ni Isus koyon, mipanguꞌ ion dun mangka awaꞌ poꞌ doyahan ion tokodoy.

23 Liniboyan ni Isus nog mata og sulangguꞌanan non koyon mangka poktaluꞌ nog, “Mologon dodaꞌ tokodoy og gotow nog doyahan nog mokampuꞌ ion dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” 24 Dadi, kisobuꞌan ilan nog taluꞌ ni Isus koyon.

Tibua, miktaluꞌ nosop dianilan, “Gombataꞌanan ku, mologon dodaꞌ og kampuꞌ nog gotow dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon! 25 Molomu pa kobian nog kamel dia sog gluang nog dialum, gabaꞌ nog doyahan, og kampuꞌ non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

26 Kisobuꞌan ilan tokodoy mangka ilan poksinaksakoy nog, “Bila maꞌ nituꞌ buan, sima ma gidoy og motabang?”*

27 Pigbontayan ilan ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Og maꞌ nion koyon ondiꞌ minang nog sagyaotow. Tibua, daꞌidun og mologon dia sog Mikpongon.”

28 Dadi, miktaluꞌ si Piter dia ni Isus nog, “Dadi Kounutan, ami buan, nog lamig nami na tanan binolong og glam non mangka ami pogunut dianika?”

29 Tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, ain ginonatan non og baloy non, og putupusodanan non, og mokogulang non, og gombataꞌanan non, otawaka og glupaꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon bu sog Gombaꞌis nog Guksugan koyon, 30 minsan kobon non pa dini sog dunya, mokotabuk ion nog labi pa tokodoy dituꞌ og sugda non nog baloyanan, og putupusodanan non, og ginaꞌamaꞌ non, og gombataꞌanan, bu glupaꞌ, asta pa og pongulaꞌat sabap sog kopokokunut non dianakon. Bu sog binayaꞌ nog gondow kongonan ion nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 31 Tibua, modakol og gotow nog mikuna nog mimung ombinayaꞌ ilan. Bu modakol dosop og gotowanan nog mibinayaꞌ nog mimung mokuna ilan.”

Pidonsamaꞌ nosop ni isus tumaluꞌ paꞌali sog kopatoy non

Matiu 20:17-19, Luk 18:31-34

32 Tubus nituꞌ, mipanow ilan posunguꞌ sog Jerusalem. Sintak nilan ompanow mikuna si Isus. Og sulangguꞌanan non koyon misusa ilan bu og dumaanan nilan nog mibinayaꞌ, kiondokan.† Dadi, pinitang ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non puliꞌoy tumaluꞌ dianilan og posunguꞌ non koyon kobianbianan. 33 Maꞌ long non dun, “Posunguꞌ ita loꞌ ini sog Jerusalem. Matong ita dituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog mokokotas nog boliananan bu sog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Og gukuman nilan dianon bunuꞌon mangka nilan ion uokiloy dia sog gongkoman nog gotowanan nog konaꞌ bansa Hudyu. 34 Pogwanwanon nilan ion, bu pogdulaꞌan nilan ion, bu pogdonogon nilan ion, mangka nilan ion bunuꞌoy. Tibua, sog kotolu ondow non tidu bunuꞌon, motubuꞌ da ion mokpuliꞌ.”

Og pongoni ni Jems ilan ni Jan

Matiu 20:20-28

35 Tubus nituꞌ, mikpolani dia ni Isus si Jems bu si Jan og gombataꞌ ni Sebedi mangka ilan poktaluꞌ dianon nog, “Polopanad, ngon bosia og kolegan nami nog inangon mu dianami.”

36 Tinumabal si Isus, “Olo og kolegan niu nog inangon ku dianiu?”

37 Maꞌ long nilan dun, “Tugdak nika pa dianami mingkud dia sog glintu bibang nika bila matong mogdatuꞌ a na.”

38 Tibua, tinabal ilan ni Isus, “Daꞌ niu kosabut bog olo og pingoni niu koyon. Mogaga niu taꞌ gidoy og sinsaan nog posunguꞌ u poglogogaon? Otawaka mogaga niu taꞌ gidoy og kobianbianan ku posunguꞌ?”

39 Tinumabal ilan nog, “Oꞌo, mogaga nami da ion.”

Miktaluꞌ si Isus nog, “Oꞌo, motud dodaꞌ nog mokinum amu sog ginuman ku bu mokobian amu sog kobianbianan ku. 40 Tibua, konaꞌ u og momiliꞌ bog sima og mingkud sog glintu bibang u. Poꞌ og gingkudananan koyon donsamaꞌ na ngon piksimpanan dun.”

41 Dangan midongog ituꞌ nog sopuluꞌ sulangguꞌanan koyon, kodoluon ilan bosia dun og piginang ni Jems bu si Jan. 42 Dadi, sinabi ilan ni Isus nog mokpolani ilan dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Kosunan niu nog og kodotuꞌan dini sog dunya, pogboyaꞌan nilan og pigotowanan nilan. Bu ain mokokotas dianilan, pogboyaꞌan nilan dosop ain ombabaꞌ pa dianilan. 43 Tibua amu, sumboy ondiꞌ amu mamaꞌ nilan. Sugaꞌid non, ain og moleg nog ion og motas dianiu, sumboy ion mimung nog sosuguꞌon niu. 44 Bu ain sop dianiu og moleg nog ion og mokuna, sumboy ion mimung nog gulipon nog glam niu. 45 Poꞌ minsan og Binataꞌ sog Kilawan, ondaꞌ ion angoy dini sog dunya bagun ion tobangan, sugaꞌid non, bagun ion og tumabang, bu moguakil nog glawas non bunuꞌon bagun modakol og gotowanan og molokat tidu sog kouliponan nog dusa.”

Kiuliꞌan ni Isus si Bartimius

Matiu 20:29-34, Luk 18:35-43

46 Tubus nituꞌ, minatong ilan sog Jeriku. Bu dangan mikogonat ilan sog koliwagan bonua koyon, modakol og gotowanan nog mikpogunut dia ni Isus bu sog sulangguꞌanan non. Ngon sala kotow buta dia pogingkud sog goksid nog dalan moktayak. Og ngalan non si Bartimius, og bataꞌ ion ni Timius. 47 Dangan midongog non nog minian si Isus og gotow Nasaret, miktawag ion nog, “Isus! Og pangkat ni Apuꞌ Dabid, kololatoy mu pa akon!”

48 Pimag ion nog gotowanan nog diꞌ mokulekeꞌ.

Tibua, posisayaꞌ non tanan posikadoy og tawag nog, “Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa suꞌusa akon!”

49 Dadi, migindog si Isus mangka ion poktaluꞌ, “Sabi niu pa gotow koyon.”

Dadi, sinabi nilan buta koyon mangka ilan poktaluꞌ nog, “Pobogan mu pikilan mu bu pogbuat a na poꞌ sinabi non na ika.” 50 Dadi, pinilak non sulagbon non mangka pogdaliꞌ mogbuat mogapas mangoy dituꞌ ni Isus.

51 Sinakan ion ni Isus nog, “Olo og kolegan mu nog inangon ku dianika?”

Tinumabal og buta koyon nog, “Polopanad, moleg u nog mokotongow u mokpuliꞌ.”

52 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Panow a na, poꞌ kiuliꞌan ka na sabap sog kopongandol mu dianakon.” Bu sododuꞌun mikotongow na bu migunut na ion dia ni Isus.

11

Og baꞌasa dia ni Isus kosolod non dituꞌ sog Jerusalem

Matiu 21:1-11, Luk 19:28-40, Jan 12:12-19

1 Dangan molanilani ilan na sog Jerusalem, minatong ilan sog koliwagan bonua koyon nog Betani bu Betpage dia sog pun bilid nog Olibu. Dinondag ni Isus moguna dituꞌ og duaꞌ kotow sulangguꞌanan non mangka ion poktaluꞌ nog, 2 “Angoy amu sog gimbolayan koyon. Bu bila matong amu dion, mokotongow amu mogdayun nog nati nog asnu* koyon nog inikotan nog daꞌ pa sibon sokoyoy. Ubad niu bu oit niu dini. 3 Bu bila ngon moksak dianiu bog iduma ubadon niu ma og nati koyon, tabal niu tibua nog ngon og kobalan nog Kounutan dun. Uliꞌon da bombus.”

4 Dadi, mipanow ilan bu mitongow nilan og nati nog asnu dia sog dalan nog inikotan sog molani nog bongawan nog baloy. Solian nilan mubad dun, 5 sinakan ilan nog gotowanan nog migindog dion nog, “Olo balan niu mubad nion?”

6 Tinumabal ilan nog maꞌ nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. Dadi, pitiang na nog gotowanan koyon.

7 Inoit nilan nati koyon dituꞌ ni Isus mangka nilan onigoy og tolinting non nog glogdoy nilan mangka na sokoyoy ni Isus. 8 Modakol gotowanan nog pingdondam nilan og sulagbon nilan dia sog dalan koyon nog bianan ni Isus. Bu og duma sop mikpongalap ilan nog dawon mamaꞌ nog dawon nog bunga mangka nilan botangoy sog dalan.† 9 Og gotowanan koyon nog migunut dia ni Isus sog gunan binayaꞌ non, miglongag ilan mokpogekes nog, “Songlitan og Mikpongon! Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon! 10 Molongas og pigdotuꞌan nog gamaꞌ ta nog si Apuꞌ Dabid nog posunguꞌ na matong! Songlitan og Mikpongon sog glangit!”

11 Dadi, sinumolod ilan sog Jerusalem mangka pogdayun sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Dangan sinumolod ilan dituꞌ, diadia ion tinumontong. Tibua, sabap sog glolabung na, minuliꞌ ion sog Betani ilan nog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon.

Og kayu nog pilotaꞌ ni Isus mogbunga

Matiu 21:18-19

12 Dangan miksisolom bonua, ginumonat ilan sog Betani posunguꞌ sog Jerusalem. Sonuk nilan ompanow kigutoman si Isus. 13 Mikotongow ion nog kayu nog migbogudawon dia sog gunanunan nilan koyon og ngalan non igera. Dadi, pilonian non bosia. Tibua, daꞌidun mitongow non nog bunga non lual da lunsan dawon. Poꞌ konaꞌ non pa timpu. 14 Dadi, tinoluꞌan non kayu koyon nog, “Ondiꞌ a na, nododaꞌ mogbunga mokpuliꞌ.” Bu midongog nog sulangguꞌanan non koyon og taluꞌ ni Isus koyon.

Si Isus minangoy sog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon

Matiu 21:12-17, Luk 19:45-48, Jan 2:13-22

15 Dangan minatong ilan sog Jerusalem, sinumolod si Isus dia sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka non pomugowoy og gotowanan koyon nog mikpogdagangdagang bu og polonaluyanan. Bu pimolitukaꞌ non og glomisahananan nog polomolos nog sin asta og gingkudananan nog mikpogdagang nog kolopatianan. 16 Bu pigondiꞌan non og gotowanan koyon mian dion bila ngon pitangon nilan.

17 Pikponadan ni Isus og gotowanan mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Sinulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog, ‘Og baloy u iningolanan Baloy nog Pogyokinan nog glam nog binonsaan.’‡ Tibua, inimung niu nog glihanan nog polonakowanan!” 18 Tibua, og mokokotas nog boliananan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, dangan midongog nilan og taluꞌ non koyon, miktolipun ilan monontong nog bianan nilan lumaꞌat dia ni Isus poꞌ mondok ilan dianon. Saꞌan mondok ilan dianon poꞌ glam nog gotowanan kisobuꞌan ilan nog pikpanad non koyon.

19 Tubus nituꞌ, dangan sindopondow na, ginumonat ilan dion sog koliwagan bonua koyon.

Miimung nog pononggiꞌan og kayu kituꞌ nog mibotug

Matiu 21:20-22

20 Dangan miksisolom bonua, minian ilan nosop sog kayu kituꞌ nog igera bu mitongow nilan nog mibotug. 21 Bu kilobotan ni Piter og tinaluꞌ ni Isus kituꞌ sog kayu koyon. Dadi, maꞌ long non dun, “Polopanad! Tontong mu poloꞌma og kayu koyon nog tinoluꞌan mu nog diꞌ na mogbunga. Mibotug na tanan!”

22 Tinumabal si Isus nog, “Pongandol amu sog Mikpongon. 23 Toluꞌon ku dianiu, minsan sima moktaluꞌ sog bulud koyon nog mawaꞌ na dion bu poglalin sog dagat, inangon nododaꞌ dianon og tinaluꞌ non koyon, bila diꞌ da mogduaꞌduaꞌ og dialom pikilan non bu tumud da ion nog poktoluꞌon non koyon, tumanon nododaꞌ dianon. 24 Dadi, toluꞌon ku dianiu, minsan olo pongonion niu bianan sog gyakin niu sog Mikpongon, bila tudon niu nog mitabuk niu, bogoyon nododaꞌ ion dianiu.

25 “Bu bila mindog amu mogyakin saka ngon pa kangit niu sog duma niu, ompunoy niu ion bagun da amu siꞌoy, kompunan amu dosop nog dusaanan niu nog Gamaꞌ sog glangit. [ 26 Tibua, bila diꞌ niu ompunan og pakasiotow niu, ondiꞌ amu dosop kompunan nog Gamaꞌ sog glangit nog dusaanan niu.]”

Sinak nilan og piktiduan nog bayaꞌ ni Isus

Matiu 21:23-27, Luk 20:1-8

27 Dadi, mikpuliꞌ ilan sog Jerusalem mangka ilan nosop solod sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon. Sonuk non mogdundaan dion, mikpolani dianon og mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad, bu og kobogolalan nog bansa Hudyu. 28 Sinakan nilan ion nog, “Olo bayaꞌ mu moginang nog maꞌ nion koyon? Bu sima migbogoy nog bayaꞌ koyon dianika moginang dun?”

29 Miktaluꞌ si Isus dianilan, “Sakan ku dosop amu. Bila tobalon niu akon, posunon ku dosop dianiu bog ain ku tiniduan og bayaꞌ u koni moginang nog maꞌ nini koni. 30 Og sak u koni mamaꞌ nini, sima og migbogoy nog bayaꞌ dia ni Jan nog Polomunyag nog momunyag nog gotowanan? Og Mikpongon taꞌ otawaka og gotow?”

31 Dadi, miksinaksakoy ilan nog ilan bu ilan, “Bila ini toluꞌon ta nog dia tidu sog Mikpongon og bayaꞌ ni Jan, tobalon non ita nog iduma buan daꞌ ita ma tud dianon? 32 Tibua, diꞌ dosop mogusoy nog toluꞌon ta nog dia tidu sog gotow.” Poꞌ mondok ilan nog gotowanan. Poꞌ og tud nog gotowanan si Jan, ion og tantu polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.

33 Dadi, tinabal nilan si Isus nog, “Daꞌ a sunoy. Diꞌ nami kosunan.”

Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Bila maꞌ nituꞌ, diꞌ u sop posunon dianiu bog sima migbogoy dianakon nog bayaꞌ nog mokopoginang u nog maꞌ nini koni.”

12

Og pononggiꞌan paꞌali sog gotowanannog minaksa nog glupaꞌ

Matiu 21:33-46, Luk 20:9-19

1 Tubus nituꞌ, migustal nosop si Isus dianilan bianan sog pononggiꞌan. Long non dun, “Ngon og gotow nog togo lupaꞌ nog pimulanan nog bolagon nog ngalan non og paras. Inalad non og glupaꞌ non koyon mangka ion poglokukut nog pogdogyakan nog bunga nog bolagon non koyon. Bu inimungan non nog glokowlokow nog pogolungan. Tubus nituꞌ, piaksa non og binalan non koyon mangka ion panow sog len bonua. 2 Dangan daliꞌ na pongopuꞌoy og bunga nog pomulan non koyon, dinondag non og sala kotow sosuguꞌon non mangoy mongabat nog bahagiꞌ non sog gotowanan kituꞌ nog minaksa nog pomulan non koyon. 3 Tibua, dangan minatong ion dituꞌ, ginanggut nilan ion mangka nilan pogdonogoy mangka nilan bugowoy muliꞌ nog daꞌ pinitang non. 4 Tubus nituꞌ, dinondag non nosop og len sosuguꞌon non. Bu dangan minatong dituꞌ, binombal nilan ion sog gulu mangka nilan solapsolapoy. 5 Bu mikpuliꞌ pa ion dumondag nog len sosuguꞌon non mangoy dituꞌ. Dangan minatong ion dituꞌ, binunuꞌ nilan. Bu modakol pa og dinondag non mangoy dituꞌ. Og duma dianilan pigbadas, bu og duma pimunuꞌ nilan.

6 “Sala kotow dona og daꞌ non dondagoy mangoy dituꞌ, og bataꞌ non nog kololaman non tokodoy. Sog gimpusan, dinondag non og dili bataꞌ non koyon mangoy dituꞌ poꞌ, long non dun, ‘Pogbotadan nilan ini og bataꞌ u koni.’

7 “Tibua, dangan mitongow nilan og bataꞌ non koyon, mikpoksitaluꞌ ilan nog, ‘Koyon na, og bataꞌ nog gapuꞌ nog glupaꞌ koni. Alung, ongoyon ta ion bunuꞌoy poꞌ bagun ita na og gapuꞌ nog glupaꞌ koni.’ 8 Dadi, ginanggut nilan og bataꞌ nog gotow koyon mangka nilan bunuꞌoy mangka nilan pilakoy og bangkoy non sog molayuꞌ.”

9 Dadi, maꞌ long ni Isus dun dianilan, “Olo gidoy gondunon nog gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dianilan? Ongoyon non nododaꞌ pomunuꞌoy og gotowanan koyon nog minaksa dianon mangka non bogoyoy og glupaꞌ non koyon sog len gotowanan.

10 Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og batu kituꞌ nog mosolag, nog pigbongkis nog polongimung nog baloy, miimung tanan nog bololagaꞌ nog polongkapan sog glam non. 11 Ion non da og gininang nog Mikpongon bu molongas ituꞌ tokodoy dia sog tinontongan ta.’ ”*

12 Dangan midongog nog mokokotas nog boliananan bu parasiuanan koyon, minontong ilan nog pondayan bagun nilan kukpaꞌan si Isus poꞌ misabut nilan nog pigdolilan ni Isus ilan. Tibua, mondok ilan sog gotowanan koyon dion. Dadi, ginonatan nilan si Isus dion.

Og sak paꞌali sog kopogbayad nog buis

Matiu 22:15-22, Luk 20:20-26

13 Daꞌ kobon, dinondag nilan og duma parasiuanan bu og glaꞌayatanan ni Datuꞌ Herod mangoy dituꞌ ni Isus poꞌ pogolapsobapan nilan ion bianan sog taluꞌ non. 14 Mikpolani ilan dianon mangka ilan poktaluꞌ nog, “Polopanad, kosunan nami nog ika, moktaluꞌ a nog motud, bu diꞌ a mogbigyaꞌ nog gotow minsan andun kotas non. Bu og pikpanad mu dumalan dia sog polomotadon nog glegan nog Mikpongon. Dadi, buan, sog pikilan mu, mogusoy taꞌ nog mogbayad ita nog buis dia ni Sisar otawaka ondiꞌ? 15 Sumboy ita taꞌ nododaꞌ mogbayad otawaka ondiꞌ taꞌ?”

Tibua, kisunan ni Isus og punan nilan koyon moksak dun. Dadi, tinabal non ilan, “Iduma poksulaysulayan niu ma akon? Pitang niu dini og sin koyon poꞌ tontongon ku.” 16 Dadi, tinulun nilan dianon og sin koyon mangka non ilan sakoy bog sima og glodawan nog tinaguꞌ sog sin koni, bu sima og ngalan nog sinulat dini?

Tinabal nilan nog, “Si Sisar ma.”

17 Tinabal ilan ni Isus nog, “Dadi, bogoy niu dia ni Sisar ain dianon. Bu bogoy niu dosop dia sog Mikpongon ain dianon.” Dangan midongog nilan ituꞌ kisobuꞌan ilan dun dianon bu ginonatan nilan ion.

Og sak paꞌali sog kopokpotubuꞌ nog gotowanantidu matoy

Matiu 22:23-33, Luk 20:27-40

18 Tubus nituꞌ, og sadusiuanan mikpolani dia ni Isus. Og gotowanan koyon, ondiꞌ ilan tumud nog ngon motubuꞌ puliꞌ tidu matoy. Dadi, miksak ilan dia ni Isus nog, 19 “Polopanad, maꞌ long nog sinulat kituꞌ ni Muses dianita, nog bila og sala kopogduayan, matoy og glaki non nog saka ondaꞌidun og bataꞌ nilan, sumboy og balulibun koyon pogduoyon nog pimikitan non, bagun da bila mogbataꞌ ilan, mimung da maꞌ nog bataꞌ nilan nog glaki non kituꞌ tiganaꞌ. 20 Ati, ngon og pitu kotow mogilug nog lunsan laki. Og gulangbataꞌ koyon dianilan migduoy nog saka minatoy nog daꞌ ilan pa pogbataꞌ. 21 Tubus nituꞌ, pigduoy nosop nog dumapit sog gulangbataꞌ og balulibun koyon. Saka minatoy dosop nog daꞌ ilan pa pogbataꞌ. Tubus nituꞌ, pigduoy nosop ion nog kotolu bu daꞌidun dosop og bataꞌ nilan. 22 Asta mipogduoy non og pitu kotow pomogilug koyon nog mikpomatoy ilan saka daꞌ ilan pogbataꞌ. Sog gimpusan, asta og balulibun koyon minatoy dosop. 23 Dadi, bila matong gondow nog potubuꞌon og gotowanan tidu matoy, sima ma og glaki nog glibun koyon nog saka og pitu kotow koyon mikobian mogduoy dianon?”

24 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Saꞌan milapang amu poꞌ daꞌidun sabut niu nog sinulat dia sog Kitab otawaka og dasig nog Mikpongon. 25 Poꞌ bila matong na potubuꞌon nog Mikpongon og gotowanan tidu matoy, ondiꞌ ilan na mokpogduoy poꞌ mamaꞌ ilan na nog moloikatanan sog glangit. 26 Bu paꞌali sop sog kopotubuꞌ nog gotowanan tidu matoy, ondaꞌ niu taꞌ kobasta og sinulat ni Muses dia sog Kitab nog guksugan kituꞌ paꞌali dia sog polompung nog mitongow non mikpogligaꞌ? Maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon dianon, ‘Akon og Mikpongon nog ion non og poktomuyon kituꞌ ni Abraham, bu ni Isak, bu ni Jakub.’† 27 Konaꞌ ion og poktomuyon nog ain og minatoy, sugaꞌid non, ain og totubuꞌ. Dadi, miktantu amu dodaꞌ molapang.”‡

Og bololagaꞌ sog glam nog dondagan

Matiu 22:34-40, Luk 10:25-28

28 Dadi, ngon sala kotow og polopanad nog botad nog bansa Hudyu, midongog non ilan mogabitabit bu mitongow non nog si Isus moto tumabal. Dadi, sinakan non si Isus nog, “Olo og dondagan kituꞌ nog bololagaꞌ sog glam non, dia sog Botad?”

29 Tinabal ion ni Isus nog, “Og bololagaꞌ sog glam nog dondagan maꞌ nini, ‘Pokinongog amu gotow Israelanan, Og Pogbayaꞌ og Mikpongon bu sala non da og Kounutan ta! 30 Sumboy potigbungon mu og glolaman mu sog Pogbayaꞌ nog ion og Diwata mu, tidu sog pusung mu, mangoy sog glimukud mu, asta sog glam nog pomikilan mu, bu glam nog pagas mu.’§

31 “Bu og koduaꞌ non maꞌ nini, ‘Sumboy molalam a dia sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.’* Daꞌidun na og bololagaꞌ nog dondagan nog labi pa dini.”

32 Dadi, tinabal non si Isus, “Molongas og tabal mu koyon, Polopanad. Bu motud og taluꞌ mu nog og Mikpongon da og Pogbayaꞌ bu daꞌidun na Diwata lual pa dianon. 33 Bu moktidu sog pusung, bu sog glam nog pomikilan, bu sog glam nog pagas, sumboy molalam ita dianon. Bu sumboy molalam ita dosop sog sumbaloy ta nog maꞌ nog glolaman ta nog dili glawas ta. Og glam nion, bololagaꞌ pa dia sog glam nog pomalasanan ta kituꞌ dia sog Mikpongon nog tutungon.”

34 Dangan midongog ni Isus nog maꞌ nion og tabal non, tinoluꞌan non ion nog, “Molani a na sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” Tidu dion, daꞌidun na ginumiluꞌ moksak mokpuliꞌ dianon.

Og sak paꞌali sog Kristu

Matiu 22:14-41, Luk 20:41-44

35 Solian ni Isus mokpanad sog gotowanan dia sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, miktaluꞌ ion nog, “Olo gidoy og poktoluꞌon nog polopanandanan koyon nog botad nog bansa Hudyu nog, og Kristu nog ion og pangkat ni Dabid? 36 Poꞌ si Dabid, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, miktaluꞌ nog,

‘Og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dia sog Kounutan ku, Ingkud a sog dapit glintu u asta imungon ku og bantaanan mu nog gindogan nog botis mu.’†

37 “Dadi, bila si Dabid, iningolanan non ma og Kristu nog Kounutan non, olo ma og kipongkatoy ni Dabid dianon?” Bu modakol nog gotowanan og linoliag mokinongog nog taluꞌ ni Isus koyon.

Og pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ dia sog polopanadanan nog botad bu sog parasiuanan

Matiu 23:1-36, Luk 11:37, 20:45-47

38 Sog solian pa ni Isus mokpanad dia sog gotowanan koyon dion, miktaluꞌ ion nog, “Pokpotubud amu dia sog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu poꞌ loliagon ilan monapot nog ponopoton molambak bila mokpanowpanow ilan poꞌ moleg ilan pogodaban bu golunon nog gotowanan bila dia ilan sog kosompagan. 39 Bu bila dia ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. Bu maꞌ nituꞌ dosop bila dia ilan sog kologyaꞌan. 40 Bu ginang nilan moglimbung dia sog balulibunanan bagun nilan malap og gakodanan nilan. Tubus nituꞌ, bila mogyakin ilan, popoyaton nilan tokodoy poꞌ baluꞌbaluꞌ molongas ilan nog gotow. Tibua, sog binayaꞌ nog gondow, ombogat tokodoy og polihalaꞌ nog Mikpongon dia sog gotowanan koyon nog maꞌ nion.”

Og bogoy nog balulibun sog Mikpongon

Luk 21:1-4

41 Tubus nituꞌ, miningkud si Isus sog sunguꞌan nog poktoguꞌan koyon nog sin nog inuakil sog Mikpongon dia sog Baloy nog Poktomuyan koyon. Pigbontayan non og gotowanan monginulod nog sin nilan dion sog poktoguꞌan koyon. Modakol og doyahananan nog modakol og tinulod nilan nog sin nilan dion. 42 Tubus nituꞌ, mitongow non dosop og balulibun nog miskinan minangoy tumulod nog duaꞌ sin da dia sog poktoguꞌan koyon nog bogoy. 43 Dadi, sinabi ni Isus og sulangguꞌanan non koyon nog mokpolani ilan dianon mangka ion poktaluꞌ nog, “Toluꞌon ku dianiu, og binogoy nog balulibun koyon labi pa dia sog bogoy nog duma gotowanan koyon dion. 44 Poꞌ og doyahananan koyon, saꞌan mikobogoy ilan poꞌ ngon dianilan. Tibua, og balulibun koyon, tinipot non mogbogoy og glam nog sukatan non.”

13

Og gindanan nog gimpusan nog gondow

Matiu 24:1-35, Luk 21:5-33

1 Tubus nituꞌ, dangan linumiu si Isus tidu sog Baloy nog Poktomuyan koyon dia sog Mikpongon, miktaluꞌ og sulangguꞌ non dianon nog, “Tontong mu, Polopanad! Ombaꞌis tokodoy pogbontayan og polongkapan nog Baloy nog Poktomuyan koyon bu og gimbolayan koyon sog glumibut non.”

2 Tinumabal si Isus nog, “Og pigdolit mu koyon nog gimbolayan, ngon gondow non nog minsan solabuk og polongkapan non koyon nog batu nog mitongow mu, daꞌidun nododaꞌ mosamaꞌ dun dia sog kibotangan non koyon poꞌ glam non koyon motipot pomoktugban.”

3 Dangan minatong ilan dituꞌ sog bulud nog Olibu, miningkud si Isus bu pigbontayan nilan sog dipag og Baloy koyon nog Poktomuyan. Mikpolani si Piter, si Jems, si Jan, bu si Andriu dia ni Isus mangka ilan poksak dianon nog ilan bu ilan, 4 “Kounutan, taluꞌ mu pa dianami bog nanu gidoy ion kotuman. Bu olo og gindanan dun nog posunguꞌ na motuman og glam non koni?”

5 Tinabal ilan ni Isus nog, “Pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ kolimbungan. 6 Poꞌ modakol og matong nog gomiton nilan og ngalan ku. Toluꞌon nilan nog ilan dow og Kristu. Bu modakol og kolimbungan dun. 7 Bu bila mokodongog amu nog gonek nog mogbunuꞌ bu og dongogan nog mogbunuꞌ, naꞌ amu kiglaꞌan dun poꞌ glam non koyon sumboy nododaꞌ ion mian. Tibua, konaꞌ pa ion og doksuꞌan. 8 Poꞌ og binonsaan mokpogbunuꞌ ilan bu ilan. Bu og pigdotuꞌan mantu dosop sog len pigdotuꞌan. Bu ngon dosop mian nog glinuganan sog ainain nog bonua bu og gunus. Og glam nini og tolipunan pa nog glogon nog ompononggiꞌ dia sog glibun nog pinokitan.

9 “Pongmohilat amu poꞌ pongukpaꞌan nilan amu mangka amu nilan uokiloy dia sog gukum. Bu pogdonogon amu dion sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Bu sabap sog kopokokunut niu dianakon, oiton nilan amu dia sog sunguꞌan nog gubernadoranan bu sog sunguꞌan nog kodotuꞌananan mangka amu ukumoy sabap sog kopokokunut niu dianakon. Bu bianan dituꞌ, mokopoguksug amu nog Gombaꞌis nog Guksugan dianilan. 10 Poꞌ og Gombaꞌis koni nog Guksugan sumboy kuksugan pa poguna dia sog glam nog binonsaan. 11 Bila ukpaꞌan amu bu dia amu na sog sunguꞌan nog gukum, naꞌ amu mosusa dun bog olo og tabal niu dianilan. Sugaꞌid non, taluꞌ niu tibua ain bogoyon dianiu sog tang koyon. Poꞌ og taluꞌ koyon konaꞌ niu dili og taluꞌ, sugaꞌid non, og Bolakat nog Mikpongon og mokpotaluꞌ dun dianiu.

12 “Bu sog tang koyon pobunuꞌ nilan na og putupusod nilan. Bu maꞌ nituꞌ dosop og ginangon nog gamaꞌanan dia sog gombataꞌanan nilan. Bu og gombataꞌanan siꞌoy, mokpongantu ilan na sog mokogulanganan nilan mangka nilan pobunuꞌ. 13 Pokongitan amu nog glam nog gotowanan sabap sog kopokokunut niu dianakon. Tibua, simasima og mokogaga asta sog doksuꞌan, motabang ion.

14 “Ngon gondow non, motongow niu nog pindogon dia sog dugu nog mosigda nog dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon og landuꞌ kolaton nog miimung moglomuꞌ dun og Baloy kituꞌ nog Poktomuyan. (Sumboy mosabut nog ain og mogbasta nini!) Bila motongow niu ituꞌ nog piindog na, ain og gotowanan kituꞌ nog mikpogonong dini sog Judia koni, sumboy mokpolaguy ilan na sog kobukidan. 15 Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dia ilan sog glowasan nog baloy nilan, ondiꞌ ilan na mokotagad mogdangan monolimpan. 16 Bu ain sop og gotowanan nog kotangan nog dituꞌ ilan sog binalan nilan, ondiꞌ ilan na dosop mokotagad muliꞌ malap nog sulagbon nilan. 17 Bu sog tang koyon, kololatlolat ain bodosanan bu ain og tigubataꞌ poꞌ ngon og kolumbeketan nilan. 18 Pogyokinoy niu nog og kopolaguy niu ondiꞌ motang sog timpu dupiꞌ. 19 Poꞌ sog tang koyon, landuꞌ na og sinsaan nog gotowanan. Daꞌ sibon kobianoy og maꞌ nion koyon nog sinsaan tidu pa sog kopokpongon nog dunya asta sog numun koni, bu og sinsaan koyon diꞌ kobotukan. 20 Somoꞌ ondaꞌ kulangoy nog Mikpongon og ginondowan nog sinsaan nilan koyon posunguꞌ, motipot nododaꞌ pomatoy og gotowanan. Tibua, saꞌan kinulangan non poꞌ sabap sog pigotowan non nog piniliꞌ non. 21 Dadi, sog tang koyon, bila ngon mokpoktaluꞌ nog ‘Tontong niu! Koni na og Kristu!’ otawaka, ‘Kituꞌ da ion!’ naꞌ amu tokodoy tumud dun. 22 Poꞌ modakol og mokponuaꞌ nog polomolatasanan nog diꞌ motud bu og gotowanan nog mogbaluꞌbaluꞌ nog ilan dow og Kristu. Bu poginangon nilan og gingyataꞌanan bu og kosobuꞌsobuꞌ bagun nilan moit og gotowanan, bu asta og pigotowan nog Mikpongon, somoꞌ moit nilan da bosia. 23 Dadi, pongmohilat amu poꞌ saꞌan ini pidonsamaꞌ u tumaluꞌ dianiu bagun amu mosimpan.

24 “Bu bila modoksuꞌ og glogon koyon, sog tang koyon mogdolom og gondow. Bu og bulan ondiꞌ na sumilow. 25 Bu og bitunanan sog glangit mokpogogdag, bu og glam nog dia sog glangit mokpoksop og botanganan nilan.

26 “Dadi, sog tang koyon, motongow nilan og Binataꞌ sog Kilawan posunguꞌ matong dini sog glupaꞌan mogunut dia sog ginampol, bu dunut landuꞌ silow og kotas nog bayaꞌ non. 27 Tubus nion, popongoyon non og moloikatanan non poꞌ limudon nilan og pigotowan non sog pat pigyulu nog dunya.

28 “Maꞌ nini og manad niu dia sog kayu kituꞌ nog igera. Bila lumoklag na bu pogbogudawon, kosunan niu nog daliꞌ na og timpu podos. 29 Domikian dosop nog bila motongow niu na og glam nog piktaluꞌ u koni mituman na, kosunan niu nog daliꞌ na datong og Binataꞌ sog Kilawan. 30 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, mangka siꞌoy kotipot pomatoy og gotowanan numun koni, motuman na og glam nog piktaluꞌ u koni dianiu. 31 Og glangit bu glupaꞌan solianlian da, tibua, og taluꞌ u moksampoyumul nododaꞌ.”

Daꞌidun og mokosun nog tang nog kopokpuliꞌnog Binataꞌ sog Kilawan

Matiu 24:36-44

32 Maꞌ long pa ni Isus, “Daꞌidun og mokosun dun, sala kotow siꞌoy, og gondow otawaka og tang, minsan siꞌoy og moloikatanan sog glangit, otawaka og Bataꞌ. Daꞌidun mokosun dun lual da og Gamaꞌ. 33 Dadi, saꞌan sumboy kobon non poktimaꞌan bu pongmohilat amu poꞌ diꞌ niu kosunan bog olo ondowoy dun og kotuman og pogolongon ku koni. 34 Domikian da mamaꞌ nog gotow nog posunguꞌ ompanow sog len bonua. Mangka siꞌoy ion gonat, pomilinan non poguna og sosuguꞌonanan non nog ginangon nilan bu bogayan non ilan nog polosukuꞌan nilan. Bu dondagon non dosop og polongipat nog bongawan nog baloy non koyon nog sumboy mongmohilat ion, mangka na ion panow. 35 Dadi, amu siꞌoy, mamaꞌ amu dosop nituꞌ. Sumboy pongmohilat amu poꞌ diꞌ niu kosunan bog nanu og kopokpuliꞌ nog gapuꞌ nog baloy koyon, sog tolipun gobi, otawaka sog tungaꞌ gobi taꞌ, otawaka sog daliꞌ ondow taꞌ, otawaka sog bukaꞌsiang. 36 Dadi, saꞌan pongmohilat amu bagun non amu diꞌ kodotongan nog poktulug amu, bila tumokow ion matong. 37 Og tinaluꞌ u koni dianiu nog pongmohilat amu, toluꞌon ku dosop sog glam non.”

14

Migupakat ilan paꞌali sog kobunuꞌ nilan dia ni Isus

Matiu 26:1-5, Luk 22:1-2, Jan 11:45-53

1 Minatong duaꞌ ondow dona mangka siꞌoy poktolipun og kologyaꞌan kituꞌ nog Liniusan bu og kologyaꞌan nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy, og mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, kobon non monontong ilan nog pondayan bagun nilan kukpaꞌan si Isus nog mondom daꞌidun og mokosun dun mangka nilan siꞌoy ion bunuꞌoy. 2 Tibua, long nilan dun, “Sumboy diꞌ ta ion ukpaꞌan nog motang sog gondow nog kologyaꞌan koyon, poꞌ gomonsunoy mokpogulek og gotowanan dun.”

Pimogomutan si Isus dituꞌ sog Betani

Matiu 26:6-13, Jan 12:1-8

3 Sonuk nog dituꞌ si Isus sog baloy ni Simun og bakas gipulon kituꞌ nog dituꞌ sog Betani, solian nilan kuman, ngon sala kotow glibun mikpolani dianon. Migoit ion nog glana momut nog tinaguꞌ sog glolonan nog inimung tidu sog batu putiꞌ. Og ngalan nog glana momut koyon nog landuꞌ kologan og Nard. Dadi, sinokpoꞌ non og glolonan koyon mangka non tuyungoy og pogomut koyon sog glimpulu ni Isus. 4 Tibua, og duma gotowanan dion piglolingitan nilan og glibun koyon mangka ilan pokundomundom nog ilan bu ilan nog, “Iduma ma gidoy ion? Pogostaan non ma og glana momut koyon! 5 Somoꞌ bosia ion piksaluy, og tolu gatus dinari* koyon nog ombogoy pa bosia dia sog miskinananan.” Dadi, pigboluꞌan nilan ion.

6 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Polukas niu na glibun koni! Balan niu moksasow dianon? Og gininang non koni dianakon molongas tokodoy. 7 Amu, kobon non mokunul amu da nog miskinan. Bu bila ompikil niu tumabang amu dianilan, kotobangan niu da ilan. Tibua, akon, ondiꞌ ita niu kobon non mokunul. 8 Og gininang nog glibun koni og goktob nog ombaꞌug non. Og glana momut koyon nog tinuyung non sog glawas u, og kopoksimpan non ion nog kolobong dianakon. 9 Bu toluꞌon ku dianiu, minsan ain ustaloy og Gombaꞌis nog Guksugan sog gliwag nog dunya koni, og gininang nog glibun koni dianakon mosuksug dosop poꞌ og pomondoman dianon.”

Minangoy si Judas mogupakat dia sog mokokotasnog boliananan

Matiu 26:14-16, Luk 22:3-6

10 Tubus nituꞌ, og sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ni Isus koyon, nog si Judas Iskariot, minangoy sog mokokotas nog boliananan poꞌ uokilon non si Isus dianilan. 11 Dangan midongog nilan og gangoy ni Judas koyon, kisuꞌatan ilan tokodoy dun bu pinosadan nilan si Judas nog bogayan nilan nog sin. Dadi, tidu dituꞌ, minontong si Judas nog pondayan non nog bagun non muakil si Isus dianilan.

Og gimpusan ni Isus bu sulangguꞌanan nonmogadap moglobungan

Matiu 26:17-30, Luk 22:7-23, Jan 13:21-30

12 Dangan ion midopot og tiganaꞌ ondow nog kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan Pan Nog Daꞌ Potulinoy, og botad nilan sog gondow koyon, momalas ilan nog nati nog bilibilianan nilan nog simpan nilan kituꞌ nog pomalas nilan sog Liniusan. Dadi, miktaluꞌ sulangguꞌanan ni Isus dianon nog, “Polopanad, ain ka koleg simpanoy nog globungan nog Liniusan?”

13 Dadi, dinondag ni Isus og duaꞌ kotow sulangguꞌanan non koyon mangka non ilan toluꞌoy nog, “Angoy amu sog koliwagan bonua koyon bu ngon og lumumpak dianiu nog glaki nog pokpisan nog baꞌing. Pogunut amu dianon. 14 Bu ain baloy nog solodan non, taluꞌ niu sog gapuꞌ nog baloy koyon nog, ‘Og Polopanad miksak bog ain dow og dugu kituꞌ nog poglobunganan nilan nog sulangguꞌanan non sog gondow nog Liniusan?’ 15 Potongowon non dianiu og mosolag nog dugu dia sog ditas nog baloy koyon sog koduaꞌ lengkat non. Og dugu koyon misimpan na. Dituꞌ niu pogasip og glam non.” 16 Dadi, mipanow sulangguꞌanan non koyon sog koliwagan bonua kituꞌ bu mitongow nilan dodaꞌ og glam nog piktaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. Dadi, pigasip nilan dion og globungan koyon nog iningolanan og Liniusan.

17 Dangan miglogobi na, si Isus bu sulangguꞌanan non koyon nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow, minatong ilan sog baloy koyon. 18 Sonuk nilan mogadap kuman, miktaluꞌ si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, og sala kotow dianiu og mongulaꞌat dianakon. Og gadap u da dini kuman.”

19 Dadi, miglaꞌat og dialom pikilan nilan dun mangka og monala kotow dianilan miksak dianon nog, “Konaꞌ u taꞌ gidoy ion?”

20 Tinumabal si Isus nog, “Og moksipi kituꞌ muakil dianakon, og sala kotow dianiu sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ku, og minabang kituꞌ kuman dia sog ponaksan ku. 21 Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan, og bianan non matoy mamaꞌ nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab paꞌali dianon. Tibua, kondokondok tokodoy og doksuꞌan nog gotow koyon nog mongulaꞌat dianon. Golom pa bosia somoꞌ daꞌ na ion botaꞌoy.”

Og globungan nog miimung ponondomansog kopatoy ni Isus

Matiu 26:26-30, Luk 22:14-20, 1 Korintu 11:23-25

22 Sog sonuk nilan poglokan, minalap si Isus nog pan mangka non posolomatoy sog Mikpongon, mangka non pomitakoy bu pomogoyoy dianilan kobon non moktaluꞌ nog, “Tabuk niu ini poꞌ ion non ini og glawas u.”

23 Tubus nituꞌ, inimud non og saguk koyon dion bu posolomatoy sog Mikpongon mangka non tulunoy dianilan. Bu glam nilan koyon mininum dun. 24 Long sop ni Isus dun, “Ion non ini og duguꞌ u nog moglayas bagun kompunan og dusaanan nog modakol nog gotowanan. Ion non nion og pagon nog bogu pasad nog Mikpongon sog gotowanan. 25 Toluꞌon ku dianiu, diꞌ u na minum nini mokpuliꞌ asta mogadap ita mokpuliꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” 26 Tubus nituꞌ, mikpoksanglit ilan sog Mikpongon bianan sog bobat mangka ilan na angoy dituꞌ sog bulud nog Olibu.

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ nog sonsingan ion ni Piter

Matiu 26:31-35, Luk 22:31-34, Jan 13:36-38

27 Sonuk nilan koyon ompanow posunguꞌ dituꞌ, long ni Isus dianilan, “Bombus og glam niu koyon, bolongon niu akon. Poꞌ sinulat sog Kitab nog, ‘Bunuꞌon ku og polongipat nog bilibili bu mokpokpolaꞌ og bilibilianan non.’†

28 Tibua, bila motubuꞌ u na tidu matoy, moguna u dianiu dituꞌ sog Galili.”

29 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Piter dianon nog, “Kounutan, minsan glam nilan koyon molong dianika, akon, diꞌ u da ika bolongon!”

30 Tinabal ni Isus si Piter nog, “Toluꞌon ku dianika, bombus mangka siꞌoy poktukalaꞌ manuk sog koduaꞌ kali non, tolu kali mu na akon sonsingoy dia sog gotowanan nog diꞌ mu akon kilolaan.”

31 Tibua, posisayaꞌ tanan si Piter poktaluꞌ nog, “Kounutan, minsan siꞌoy sunuꞌon u munuꞌ dianika, diꞌ u nododaꞌ ika sonsingan!” Mamaꞌ dosop nituꞌ og tinaluꞌ nog duma sulangguꞌanan non.

Migyakin si Isus dituꞌ sog Getsemani

Matiu 26:36-46, Luk 22:39-46

32 Tubus nituꞌ, migdayun si Isus ilan nog sulangguꞌanan non sog dialom nog koyuan koyon nog iningolanan og Getsemani. Miktaluꞌ ion dianilan nog, “Pongingkud amu pa dini poꞌ mangoy u pa mogyakin.” 33 Bu inoit non si Piter, si Jems, bu si Jan. Landuꞌ tokodoy og susaan non poꞌ mibatik non na og posunguꞌ non kituꞌ kobianan. 34 Dadi, miktaluꞌ ion sog dumaanan non koyon nog, “Landuꞌ u na kobogatoy nog susaan ku nog boyaꞌan agonagon u na matoy dun. Pogbagad amu pa dini bu duma amu mogonduk mogyakin.” 35 Tubus nituꞌ, minangoy ion sog gunanunan kolongod mangka ion lob mogyakin nog, somoꞌ bosia mogusoy da, diꞌ na ombaluy og sinsaan non koyon. 36 Maꞌ long non dun, “O Amaꞌ u, Amaꞌ, daꞌidun og mologon dianika. Awaꞌ mu pa dianakon og posunguꞌ u koni poglogogaon nog sinsaan. Tibua, sumboy konaꞌ og glegan ku og kunutan, sugaꞌid non, og glegan mu.”

37 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non kituꞌ. Mitongow non ilan nog mikponulug ilan. Miktaluꞌ ion dia ni Piter, “Simun, mitulug a taꞌ? Diꞌ a ma mokogaga mogonduk podaliꞌ siꞌoy? 38 Pogonduk amu mogyakin bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan. Moleg da bosia og pikilan niu, tibua, og glawas niu ondiꞌ mokogaga.”

39 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop si Isus mogyakin mamaꞌ nog gyakin non kituꞌ 40 mangka nosop pokpuliꞌ dituꞌ sog sulangguꞌanan non koyon. Bu kidotongan non nosop ilan nog mikponulug poꞌ ondiꞌ nilan na dodaꞌ kotigolan og tulug nilan. Bu diꞌ ilan moto tumabal dia ni Isus.

41 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ nosop si Isus sog kotolu kali non, mangka ion poktaluꞌ nog, “Abu! Mikpogbobolilid amu poma dion motulug? Pada na poꞌ minatong na og tang nog uokilon na og Binataꞌ sog Kilawan dia sog gongkoman nog gotowanan kituꞌ nog bolodusaon. 42 Dadi, pogbuat amu na poꞌ koni na og gotow kituꞌ nog moguakil dianakon sog glaꞌat. Alung na.”

Og kukpaꞌ dia ni Isus

Matiu 26:47-56, Luk 22:47-52, Jan 18:3-12

43 Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, minatong na si Judas og duma nog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non kituꞌ. Modakol nog gotowanan og dunutanan non nog migatul ilan nog kalisanan bu bobombalanan nilan. Pipangoy ilan nog mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan nog bansa Hudyu koyon.

44 Og polonipu kituꞌ nog si Judas bu og gotowanan koyon, ngon og koposadan nilan nog bagun nilan kilolaan si Isus. Long non dun, “Og gotow nog olokan ku, ion non ion og ponontongon niu kituꞌ. Dadi, ukpaꞌoy niu na ion mangka niu oit bu ipat niu mahatul.” 45 Dadi, mikpolani si Judas dia ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Polopanad!” mangka non olokoy si Isus. 46 Dadi, og gotowanan koyon pigdoyunan nilan mogaid bu ukpaꞌoy si Isus. 47 Tibua, og sala kotow koyon nog pogindog dion, sinintak non og kalis non mangka non tigbasoy og kisonggulan nog kounutan nog boliananan koyon boyaꞌan nog misikpoy tanan og tolinga non.

48 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus sog gotowanan koyon nog, “Og polonglaꞌug u taꞌ nog mangoy amu dini nakon mokpogoit amu poma nog kalisanan bu bobombalanan? 49 Saka gondow gondow motongow niu akon mokpanad sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Saka daꞌ niu poma akon ukpaꞌoy dituꞌ. Tibua, sumboy dodaꞌ motuman og glam nog sinulat dia sog Kitab.”

50 Tubus nituꞌ, binolong ion nog glam nog sulangguꞌanan non koyon poꞌ mikpokpolaguy ilan. 51 Ngon sop sala kotow glitow dion nog migunut dia ni Isus nog daꞌ poglogdoy, sugaꞌid non, minapis tibua. Dangan inukpaꞌan ion bosia, 52 milaguy ion nog mibagak og tapis non.

Si Isus piadap dia sog kobogolalan

Matiu 26:57-68, Luk 22:54-55,63-71, Jan 18:13-14,19-24

53 Tubus nituꞌ, inoit nilan si Isus dituꞌ sog kounutan nog boliananan koyon. Dituꞌ miglumpuk og glam nog mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan. 54 Tibua, si Piter piguyukuyukan non si Isus asta sog glomalomaan nog kounutan nog boliananan koyon. Bu minampuꞌ ion mingkud dia sog polongipatanan koyon dion kobon non mokpoponalang sog gapuy.

55 Og mokokotas nog boliananan, bu glam nog polongukumanan sog gukum nog bansa Hudyu,‡ minontong ilan nog mondom komotudan si Isus bagun nilan ion ombunuꞌ. Tibua, daꞌ nilan ion kotongowoy nog mondom ombunuꞌ nilan ion dun. 56 Modakol og gotowanan migimungimung tumaksiꞌ dia ni Isus, tibua, diꞌ dumalan og koponaksiꞌ nilan koyon dianon.

57 Tubus nituꞌ, ngon gotowanan minindog dion mangka ilan dosop poktaluꞌ nog diꞌ motud. 58 “Midongog nami og gotow koni miktaluꞌ nog gobaꞌon non dow og Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon nog ginimung nog gotow bu, sog solod nog tolu ondow, mokpindog dow ion nog len nog konaꞌ kimungan nog gotow.” 59 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, diꞌ da dumalan og koponaksiꞌ nilan dianon.

60 Dadi, minindog og kounutan nog boliananan koyon sog titongaꞌ nog gukum mangka non sakoy si Isus nog, “Olo ma og tabal mu dun og sumbunganan nog gotowanan koyon dianika?” 61 Tibua, si Isus daꞌ pogonekonek.

Dadi, sinakan nosop nog kounutan nog boliananan koyon si Isus nog, “Ika taꞌ og Kristu nog og Bataꞌ nog Mikpongon?”

62 Tinumabal si Isus nog, “Akon ma. Bu motongow niu da og Binataꞌ sog Kilawan pogingkud dia dapit sog glintu nog Pogbayaꞌ posunguꞌ ion matong nog dia sog ginampol sog glangit.”

63 Puꞌun midongog nog kounutan nog boliananan koyon, linolingitan ion dun. Dadi, binogyang non og ponopoton non mangka ion poktaluꞌ nog, “Og gotow koni piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon! Daꞌidun na balan ta nog taksiꞌ poꞌ 64 midongog niu na nog piglokaꞌlokaꞌan non og Mikpongon. Dadi, olo ma og koposadan niu dun?”

Piksolobukan nilan tumaluꞌ nog sumboy bunuꞌon si Isus.

65 Tubus nituꞌ, og duma nilan dion, pigdulaꞌan nilan si Isus. Bu binunti nilan ion mangka nilan suntukoy kobon nilan mogwanwan dianon, “Atuk mu dow buan bog sima sinumuntuk koyon dianika!” Bu og polongipatanan koyon dianon piksuntuk nilan dosop si Isus.

Sinonsingan ni Piter si Isus

Matiu 26:69-75, Luk 22:56-62, Jan 18:15-18,25-27

66 Solian nog dion pa si Piter sog glomalomaan koyon, ngon sala kotow og glibun dion, og sosoligan nog kounutan nog boliananan koyon, minangoy sog glomalomaan koyon. 67 Dangan mitongow non si Piter sonuk non monalang, pigimotimot non ion mangka poktaluꞌ nog, “Ika siꞌoy og duma a dosop ni Isus nog gotow Nasaret.”

68 Tibua, minonsing si Piter nog, “Diꞌ u sunan bog olo poktoluꞌon mu koyon otawaka bog sima pogolongon mu koyon!” Bu minangoy si Piter sog bongawan nog glomalomaan kituꞌ [mangka poktukalaꞌ manuk].

69 Dadi, dangan mitongow nosop nog glibun kituꞌ si Piter, miktaluꞌ ion sog gotowanan koyon nog pogindog dion, “Og gotow koni og duma ni Isus.” 70 Tibua, pinonsingan nosop ni Piter.

Daꞌ kobon golot non og gotowanan koyon nog mikpogindog dion miktaluꞌ dia ni Piter nog, “Daꞌidun og duaꞌduaꞌ non, ika, og duma a dosop ni Isus poꞌ ika siꞌoy miktidu a dosop sog Galili.”

71 Dadi, miksumpasumpa tanan si Piter dun nog, “Bila diꞌ motud piktaluꞌ u koni, ngon matong dun sog kotubuꞌ u. Diꞌ u sunan bog sima og pogolongon mu koyon!”

72 Puꞌun miluksad og taluꞌ ni Piter koyon, miktukalaꞌ nosop og manuk [nog koduaꞌ kali non]. Kilobotan ni Piter og tinaluꞌ kituꞌ ni Isus dianon nog, “Mangka siꞌoy poktukalaꞌ manuk [sog koduaꞌ kali non] tolu kali mu na akon pononsingoy.” Dadi, miglulad si Piter.

15

Piadap si Isus dia ni Pilatu

Matiu 27:1-2,11-14, Luk 23:1-5, Jan 18:28-37

1 Dangan miksisolom bonua, og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan koyon, bu glam nog polongukumanan dion, miksolabuk ilan na nog pikilan. Dadi, binalud nilan si Isus mangka nilan ogakoy dituꞌ ni Pilatu mangka nilan uokiloy dianon.

2 Sinak ni Pilatu dia ni Isus nog, “Ika taꞌ og datuꞌ nog bansa Hudyu?”

Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon.” 3 Tubus nion, modakol og tinaluꞌ nog mokokotas nog boliananan koyon nog sumbungan nilan dia ni Isus.

4 Dadi, sinakan nosop ion ni Pilatu nog, “Tontong mu dow, modakol ma og sumbungan nilan koyon dianika. Olo nion, daꞌidun taꞌ og tobalan mu dun?” 5 Bigyaꞌ non, si Isus daꞌ tabal. Dadi, kisobuꞌan si Pilatu dun.

Og koukuman nilan dia ni Isus bunuꞌon

Matiu 27:15-26, Luk 23:13-25, Jan 18:38–19:16

6 Giap matong og tang nog kologyaꞌan nog ngalan non Liniusan, og botad ni Pilatu, poluason non sala kotow nog kinolobusu, ain bubuton nog gotowanan. 7 Ngon sala kotow nog kinolobusu, og ngalan non si Barabas. Si Barabas koni bu og dumaanan non, mingantu ilan sog polinta nog bansa Roma nog boyaꞌan mikobunuꞌ ilan tanan nog gotow. 8 Dadi, modakol nog gotowanan mikpolani sog sunguꞌan ni Pilatu poꞌ pongonion nilan dianon nog inangon non mamaꞌ nog pogbotadon non kituꞌ nog tonton.

9 Dadi, tinabal ilan ni Pilatu nog, “Moleg amu taꞌ nog poluason ku dianiu og Datuꞌ koni nog bansa Hudyu?” 10 Poꞌ kosunan ni Pilatu nog saꞌan og mokokotas nog boliananan, inuakil nilan si Isus dianon poꞌ miksibok ilan dia ni Isus.

11 Tibua, og mokokotas nog boliananan koyon, tinogol nilan og gotowanan koyon dion nog bubuton nilan si Barabas nog poluason, konaꞌ ni Isus.

12 Tinabal ni Pilatu ilan nog, “Dadi buan, olo ma og gondunon ku dia sog gotow koni nog iningolanan niu og Datuꞌ nog Bansa Hudyu?”

13 Miglongag ilan mogekes nog, “Kudus mu ion!”

14 Tinabal ni Pilatu ilan nog, “Iduma? Olo og salaꞌ nog miinang nog gotow koni?”

Tibua, posisayaꞌ nilan tanan posikadoy og gapis nilan nog, “Kudus mu ion!”

15 Dadi, si Pilatu, sabap sog kolegan non ombaꞌis pikilan nog gotowanan koyon dianon, piluas non si Barabas tidu sog kolobusuan mangka non na dondagoy nog pogbodason nilan si Isus mangka non uokiloy dia sog sundaluanan koyon nog kuduson nilan ion.

Si Isus pigwanwan nog sundaluanan

Matiu 27:27-31, Jan 19:2-3

16 Dadi, og sundaluanan koyon inoit nilan si Isus sog glomalomaan nog baloy nog gubernador koyon. Bu piglumpukan ion nog modakol nog sundaluanan. 17 Pisolugan nilan ion nog glogdoy datuꞌ nog ompula. Tubus nituꞌ linumikid ilan nog bolagon nog dugion mangka nilan posolugoy dia sog gulu non 18 mangka ilan pogbaluꞌbaluꞌ mogadab dianon. Long nilan dun, “Mololaki a ma le, og datuꞌ nog bansa Hudyu!” 19 Tubus nituꞌ, pigbombal nilan ion sog gulu nog tagad nilan mangka nilan ion pogdulaꞌoy. Mikpongingluꞌud ilan sog sunguꞌan non poꞌ migbaluꞌbaluꞌ ilan sumugyut dianon. 20 Tubus nilan pogwanwanoy si Isus, linuas nilan og glogdoy datuꞌ kituꞌ nog gompula nog pisolug nilan dianon mangka nilan posolugoy puliꞌ dianon og dili glogdoy non kituꞌ mangka nilan na pitangoy si Isus lumiu poꞌ kuduson nilan na.

Si Isus linansang sog kudus

Matiu 27:32-44, Luk 23:26-43, Jan 19:17-27

21 Sintak nilan ompanow, milumpak nilan si Simun tidu sog bukid. Ion og gotow Sirini. Bu ion og gamaꞌ ni Aleksander ilan ni Rupus. Tinogol nog sundaluanan koyon mokpopisan dianon og kudus ni Isus. 22 Dadi, inoit nilan si Isus sog bonua nog ngalan non, Golgota. (Og maꞌana non, bakuk nog gulu.) 23 Dangan minatong ilan dituꞌ, piinum nilan bosia si Isus nog ginumon nog inompuꞌan nog bulung nog ngalan non Mira. Tibua, ompok ion minum dun. 24 Tubus nituꞌ, mangka nilan na ion kudusoy. Og ponopoton non kituꞌ nog linuas nilan dianon, pigbahagiꞌ nilan bianan sog moglogindanan.

25 Og kolansang nilan koyon dia ni Isus sog kudus, og ginongaꞌ monek gondow. 26 Og sumbungan kituꞌ dia ni Isus sinulat nilan maꞌ nini, “Koni og Datuꞌ nog Bansa Hudyu.” 27 Ngon duaꞌ kotow polonglaꞌug nog kinudus migimpang sog kilidan ni Isus. [ 28 Og kibianbian non koni, og kotuman nog sinulat kituꞌ sog Kitab nog maꞌ nini, “Piitungan nilan dianon mamaꞌ nog og gotowanan kituꞌ nog diꞌ mokokunut sog botad.”]* 29 Og gotowanan koyon nog mikpomian dion, pigundaundaan nilan si Isus kobon nilan mokisingising bu mangka ilan poktaluꞌ nog, “Long nika dun, gobaꞌon mu dow og Baloy nog Poktomuyan mangka mu pindogoy mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow. 30 Tobangoy mu dow buan og glawas mu bu tukpa a na sog kudus mu koyon.”

31 Bu maꞌ nituꞌ dosop og gininang nog mokokotas nog boliananan koyon, ilan nog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Mikpoksitaluꞌ ilan nog wanwanan nilan dianon. Long nilan dun, “Mitabang non og duma gotow saka diꞌ non motabang og dili glawas non. 32 Ion dow og Kristu, og Datuꞌ sog bansa Israel. Tontongon ta dow buan bog mokotukpa taꞌ dodaꞌ ion dia sog kudus non koyon. Bog mokotukpa dodaꞌ, mangka ita tud dianon.” Bu og polonglaꞌuganan kituꞌ nog kinudus sog molani non, pigwanwan nilan dosop si Isus.

Og kopatoy ni Isus

Matiu 27:45-56, Luk 23:44-49, Jan 19:28-30

33 Dangan midopot tasondow, migdolom og tibuk nog bonua asta ginongaꞌ na monog gondow. 34 Dangan miginongaꞌ monog gondow, miktaluꞌ si Isus nog mosikad, “Iloy, Iloy, lama sabaktani?” Og maꞌana non, “Diwata u, Diwata u, iduma pitiang mu ma akon?”

35 Dangan midongog nog duma gotowanan koyon nog mikpogindog sog molani non koyon, baluꞌ nilan dun, og piktaluꞌ non kituꞌ, sinabi non si Iladya. 36 Sala kotow dion ginumobok mangka alap nog ponopoton nog kodikpol bu molamit mangka potosopoy nog glanggow bu tukogoy sog sosungit, mangka non tokmoꞌoy dia sog babaꞌ ni Isus bagun non bosia mosoksop mangka ion poktaluꞌ nog, “Potiangon ta ion poꞌ tontongon ta bog ongoyon taꞌ dodaꞌ ion tobangoy ni Iladya.” 37 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus nog mosikad, mangka na ion kotoktus.

38 Sog tang koyon, og ponopoton kituꞌ nog modikpol og bolot dia sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, migbogyang poginongaꞌ tidu sog ditas mangoy sog silung. 39 Bu og kounutan nog sundaluanan nog migindog sog sunguꞌan ni Isus koyon, dangan modongog non og taluꞌ ni Isus kituꞌ bu mitongow non bog olo og migandun mitoktus non, miktaluꞌ ion nog, “Motud dodaꞌ nog og gotow koni og Bataꞌ nog Mikpongon!”

40 Ngon dosop dion kolibunanan nog mikpogbantoy sog molayuꞌlayuꞌ. Og dumaanan nilan dion si Maria Magdalena, si Salumi, bu si Maria og ginaꞌ ni Jems ilan ni Joses. Si Jems og koduaꞌ ngalan non, si Jems nog kongudan. 41 Mikpogunut ilan dia ni Isus tidu sog Galili bu ilan og minaꞌub nog kulang ni Isus. Ngon pa modakol og kolibunanan nog migunut dianon mangoy sog Jerusalem.

Og kolobong dia ni Isus

Matiu 27:57-61, Luk 23:50-56, Jan 19:38-42

42 Dangan ion miksindopondow na bonua, og gondow nog Poksimpan, poꞌ mogbolomaꞌ ion, og Gondow nog Pogulali. 43 Ngon og sala kotow nog gotow Arimatea nog ngalan non si Jusep. Ion siꞌoy og polongukum dosop og sakup nog gukum nog bansa Hudyu nog pogodaban. Bu migdodama ion dosop nog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Miksiboluꞌ ion mangoy mogbubut nog bangkoy ni Isus dituꞌ ni Pilatu. 44 Dadi, kisobuꞌan si Pilatu nog misompun patoy si Isus. Dadi, sinabi non og kounutan nog sundaluanan kituꞌ mangka non sakoy dianon bog motud taꞌ nog minatoy dodaꞌ si Isus. 45 Dangan midongog non nog minatoy na si Isus, tinugdak non na malap dia ni Jusep og bangkoy koyon.

46 Dadi, sinumaluy si Jusep nog bulus mangka non polusoy og bangkoy ni Isus koyon bu putusoy nog bulus koyon mangka non botangoy sog kukut kituꞌ sog pampang. Tubus nituꞌ, mangka non lilidoy nog mosolag nog batu og totimpong nog bongawan nog globong koyon. 47 Si Maria Magdalena, bu si Maria og ginaꞌ ni Joses, mitongow nilan og binotangan nog bangkoy ni Isus koyon.

16

Si Isus mitubuꞌ tidu matoy

Matiu 28:1-8, Luk 24:1-12, Jan 20:1-10

1 Dangan milibuas og Gondow nog Pogulali, si Maria Magdalena, bu si Salumi, bu si Maria og ginaꞌ ni Jems, minangoy ilan sumaluy nog glana momut bu pogomut poꞌ ongoyon nilan lonaoy og bangkoy ni Isus. 2 Dangan miksisolom bonua nog gondow Duminggu, bukaꞌsiang pa, mipanow ilan na sog binotangan nog bangkoy ni Isus kituꞌ. 3 Sonuk nilan koyon ompanow, miksinaksakoy ilan bog sima gidoy tumabang dianilan lumilid nog batu kituꞌ nog piktimpong nog globong ni Isus. 4 Tibua, dangan minatong ilan dituꞌ, mitongow nilan nog og batu kituꞌ nog mosolag linilid na. 5 Dadi, sinumolod ilan sog dialom nog kukut koyon bu mitongow nilan og glaki nog bogu bataꞌ pa pogingkud dapit sog glintu bu og glogdoy non omputiꞌ. Kiondokan og kolibunanan koyon dun. 6 Dadi, miktaluꞌ og glaki koyon dianilan nog, “Naꞌ amu kondokan. Og ponontongon niu koyon nog si Isus nog ion og gotow Nasaret, nog kinudus, daꞌ na ion dini poꞌ mitubuꞌ na ion puliꞌ. Tontong niu poloꞌma og binotangan koyon dianon. 7 Dadi, angoy niu taluꞌ dia sog sulangguꞌanan non kituꞌ asta dia ni Piter nog migunauna na ion dianilan dituꞌ sog Galili poꞌ dituꞌ ilan dona poktongow nog maꞌ nog tinaluꞌ non kituꞌ dianilan.”

8 Dadi, ginumobok ilan mawaꞌ sog globong koyon dunut glukub nilan bu mibabong pikilan nilan. Daꞌ ilan pokopoguksug mogdayun nog kibianbianan nilan koyon kobal nog kiondokan ilan tokodoy.

Mikpotongow si Isus dia ni Maria Magdalena

Matiu 28:9-10, Jan 20:11-18

[ 9 Dangan miksisolom bonua nog gondow Duminggu, mitubuꞌ si Isus tidu matoy. Sog tiganaꞌ, mikpotongow ion dia ni Maria Magdalena. Ion non glibun kituꞌ nog sibon tosopan nog pitu buk glatdiwata nog inawaꞌ ni Isus dianon. 10 Dadi, minangoy si Maria moguksug sog dumaanan ni Isus koyon nog solian nilan lumangos, nog mitubuꞌ na ion mokpuliꞌ. 11 Dangan midongog nilan nog si Isus mitubuꞌ mokpuliꞌ bu mitongow ion ni Maria, daꞌ ilan tud dun.

Mikpotongow si Isus sog duaꞌ kotow sulangguꞌ non

Luk 24:13-35

12 Tubus nituꞌ, sonuk ompanow og duaꞌ kotow koyon sulangguꞌanan non, mikpotongow ion dianilan nog miksop bayuꞌbayuꞌ non. 13 Dadi, minuliꞌ ilan moguksug sog dumaanan nilan. Tibua, minsan maꞌ nituꞌ siꞌoy, daꞌ ilan pa tud dun.

Pigonat ni Isus og sulangguꞌanan non mangoy mogustal

Matiu 28:16-20, Luk 24:36-49, Jan 20:19-23, Piginang 1:6-8

14 Tubus nituꞌ, tinumuaꞌ si Isus dituꞌ sog sopuluꞌ bu sala sulangguꞌanan non nog sonuk nilan poglokan. Pigbobaꞌan non ilan poꞌ daꞌidun kopongandol nilan bu ompok ilan tumud nog guksugan nog dumaanan nilan koyon nog mikotongow dianon tidu ion motubuꞌ puliꞌ. 15 Maꞌ long ni Isus dun dianilan, “Angoy amu sog glam nog binonsaan sog gliwag nog dunya bu ustal niu dianilan og Gombaꞌis nog Guksugan koni. 16 Ain tumud bu pokpobunyag, motabang ion dia sog dusaanan non. Tibua, ain diꞌ tumud, poliholaꞌon ion sabap sog dusaanan non. 17 Bu ain tinumud, mokopoginang ilan nog gingyataꞌanan nog maꞌ nini, bianan sog ngalan ku, mokopomugow ilan nog glatdiwataanan sog ain tinosopan dun. Bu moto ilan moktaluꞌ nog taluꞌ nog daꞌ nilan konadoy. 18 Bu mokimud ilan nog mamak, bu bila mokinum ilan nog salod, diꞌ ilan da moglaꞌat dun. Bu bila doponan nilan og gotowanan nog diꞌ mokokodag, kuliꞌan ilan.”

Miktolabang si Isus sog glangit

Luk 24:50-53, Piginang 1:9-11

19 Dadi, mitubus tibua toluꞌoy dianilan nog Kounutan nog si Isus, piiknat ion sog glangit. Bu dituꞌ ion miningkud sog dapit glintu nog Mikpongon. 20 Tubus nituꞌ, og sulangguꞌanan non koyon, minangoy ilan sog ainain nog bonua mogustal sog gotowanan nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog Mikpongon. Bu si Isus og Kounutan, ion og dinumuma dianilan. Bu bianan sog gininang nilan nog kosobuꞌsobuꞌ, miimung og pagon nog og guksugan nilan kituꞌ paꞌali dia ni Isus motud.]

* 1:3 1:3 Isaya 40:3. Somoꞌ ita da, simpanon nilan og pikilan nilan tumabuk dianon.

* 2:15 2:15 Og pigolong koyon nog iningolanan og bolodusaon, og gotowanan kituꞌ nog long nog parasiuanan dun, sumboy ponumpilian poꞌ daꞌ pokokunut sog Botad nog bansa Hudyu.

† 2:20 2:20 Og koingon koyon si Isus. Bu ngon gondow nog mokawaꞌ ion dianilan bianan sog kopatoy non.

‡ 2:22 2:22 Og pononggiꞌan non koni paꞌali dia sog bogu pomali non bu og dan tud nog gotowanan kituꞌ ondiꞌ pia poglongkiton mogunut. Og bansa Hudyu, og gomiton nilan nog toguꞌan galak og panit nog potubuꞌon.

§ 2:26 2:26 I Samuel 21:1-7. Og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og gininang nilan, daꞌ ilan da silaꞌoy dun nog Mikpongon.

* 3:22 3:22 Somoꞌ ita da, si Kindagow.

† 3:27 3:27 Og pogolongon koni nog gotow nog modasig, ion non ion si Kindagow.

* 4:12 4:12 Isaya 6:9-10

* 7:7 7:7 Isaya 29:13

† 7:10 7:10 Exodus 20:12

‡ 7:10 7:10 Exodus 21:17

§ 7:27 7:27 Og maꞌana nog taluꞌ non koyon, nog sumboy dia ion angoy poguna mogustal sog bansa Hudyu mangka siꞌoy sog len bansa.

* 8:15 8:15 Og maꞌana nog pokpotulin nog pan koni, og polomotadon nilan bu og pokponadon nilan.

† 8:29 8:29 Og Kristu koni og Ginirik. Og maꞌana non, og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.

‡ 8:34 8:34 Og maꞌana nog taluꞌ koyon nog pisanon non kudus non, minit motigdow kobiabianan non, diꞌ nododaꞌ lumotaꞌ mokokunut dia ni Isus.

* 9:48 9:48 Isaya 66:24. Og maꞌana non, og posakit bu og sinsaan nog gotowanan nog mingantu dia sog Mikpongon asta sog daꞌ kopus non.

* 10:6 10:6 Genesis 1:27

† 10:8 10:8 Genesis 2:24

‡ 10:13 10:13 Og maꞌana nog dopon ni Isus koyon, mogunut og popia non dianilan.

§ 10:19 10:19 Exodus 20:12-16

* 10:26 10:26 Baluꞌ nog gotowanan dun, saꞌan mogdaya og gotow poꞌ kisuꞌatan og Mikpongon dianilan.

† 10:32 10:32 Poꞌ og gotowanan sog koliwagan bonua nog Jerusalem koyon, minanta ilan dia ni Isus.

* 11:2 11:2 Og asnu koni mamaꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog kudaꞌ.

† 11:8 11:8 Maꞌ nituꞌ og botad nog kopogbaꞌasa nilan dia sog datuꞌ.

‡ 11:17 11:17 Isaya 56:7

* 12:11 12:11 Salmu 118:22-23. Og batu kituꞌ nog pigbongkis, ion non ion og Kristu.

† 12:26 12:26 Exodus 3:6

‡ 12:27 12:27 Og pigolong ni Isus koni nog minatoy, og glawas nilan. Poꞌ og glimukud nilan totubuꞌ da dituꞌ sog glangit. Bu moktamuy ilan da dituꞌ.

§ 12:30 12:30 Deuteronomy 6:4-5

* 12:31 12:31 Levitikus 19:18

† 12:36 12:36 Salmu 110:1

* 14:5 14:5 Og golagaꞌ nog sala dinari koyon, mokotindan lagaꞌ sondow nog sala kotow.

† 14:27 14:27 Sakaraya 13:7

‡ 14:55 14:55 Og gukum nog bansa Hudyu solabuk da bu ngalan non og Sanhedrin. Pitu puluꞌ bu sala kotow mipiliꞌ nog polongukum mingkud sog gukum nilan koyon.

* 15:28 15:28 Isaya 53:12

Luk

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog sinulat ni

Luk

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog Sinulat ni Luk

Og libru koni nog sinulat ni Luk, og mikposun paꞌali dia ni Isus nog ion og pinasad kituꞌ nog Polonabang nog bansa Israel, bu ion dosop og Polonabang sog glam nog gotowanan. Saꞌan ini iningolanan nog Gombaꞌis nog Guksugan. Sinulat dosop ni Luk nog si Isus, bianan dia sog Bolakat nog Mikpongon, dinondag ion mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog ain miskinan. Bu motongow sog guksugan koni, og ponaꞌub nog Mikpongon sog glam nog ginis nog kulang kobus nog gotowanan. Motongow dosop sog guksugan koni, nog kololiag, labi na sog tolipunan paꞌali sog kodatong ni Isus dini, bu dia dosop sog doksuꞌan, dangan miktolabang na si Isus dituꞌ sog glangit.

Og piguksugan sog kopituluanan 1-2 bu sog kopituluanan 9-19, diꞌ motongow dia sog guksugan nog sinulat ni Matiu, ni Mark, otawaka ni Jan. Mamaꞌ nog guksugan kituꞌ paꞌali sog sanglit nog moloikatanan bu og kangoy tumontong nog polongipat nog bilibilianan dia ni Isus nog bogu pa ion botaꞌoy. Bu og kobon pa nog bataꞌ pa si Isus dun, dituꞌ ion sog dialom Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, bu og pononggiꞌan paꞌali sog kolongas nog gotow Samaria, bu og gotow nog minawaꞌ dia sog mokogulang non. Sog sinulat ni Luk koni, motongow bog andun kobololagaꞌ og kopogyakin, bu paꞌali sog Bolakat nog Mikpongon. Motongow dosop og ponginangon nog kolibunanan dia sog ginang ni Isus, bu og kopogampun nog Mikpongon dia sog dusaanan.

1. Og bokna nog guksugan ni Luk, 1:1-4.

2. Og kobataꞌ bu masa nog bataꞌbataꞌ pa si Jan nog Polomunyag bu si Isus, 1:5–2:52.

3. Og piginang ni Jan nog Polomunyag, 3:1-20.

4. Og kobunyag bu kopongyubaꞌ dia ni Isus, 3:21–4:13.

5. Og piginang ni Isus dia sog kodokolan nog gotowanan dituꞌ sog Galili, 4:14–9:50.

6. Og piginang ni Isus sog kopanow non kituꞌ tidu sog Galili mangoy dituꞌ sog Jerusalem, 9:51–19:27.

7. Og gimpusan nog simana non sog Jerusalem bu sog glumibut nog gimbolayan koyon dion, 19:28–23:56.

8. Og kopokpotubuꞌ dianon tidu sog patoy, og kopokpotongow non sog gotowanan, bu og kopoktolabang non sog glangit, 24:1-53.

1

1 Og sulat koni tidu dia ni Luk posunguꞌ dia ni Teopilus.*

Modakol og gotow nog migapas sumulat nog guksugan paꞌali sog piginang ni Isukristu kobon nog dini pa ion nita. 2 Og sinulat nilan kituꞌ ion non og piguksugan nog gotowanan kituꞌ dianami nog mikotaksiꞌ nog ginang non tidu pa sog tolipunan. Bu ilan dosop og mikpulonag nog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan paꞌali sog ginang nog Mikpongon dia sog gotowanan. 3 Dadi, akon, pigonadan ku dosop mahatul og glam non kituꞌ tidu pa sog tolipunan non. Mipikil u dosop nog pokpolaspolason ku sumulat og guksugan paꞌali dianon bu poiton ku dianika, Pogodaban Teopilus, 4 bagun mu da kosunan nog motud dodaꞌ og pianad kituꞌ dianika nog sakup ni Isus.

Pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog moloikat nog Mikpongon og kobataꞌ dia ni Jan nog Polomunyag

5 Kobon pa nog si Herod og migdatuꞌ sog probinsia nog Judia, ngon sala kotow bolian nog bansa Hudyu og ngalan non si Sakaraya. Ion og sakup nog sala kampung nog boliananan kituꞌ nog dia sog pangkat ni Apuꞌ Abidya. Bu og ngalan nog duoy non si Elisabet. Ion siꞌoy miktidu dosop dia sog pangkat ni Apuꞌ Aron.† 6 Og pogduoy koyon midulus og kotubuꞌ nilan dia sog motaan nog Mikpongon bu ondaꞌ ilan kosimoy dia sog glam nog dondagan bu glam nog poꞌatan nog Mikpongon. 7 Tibua, daꞌidun og bataꞌ nilan poꞌ si Elisabet, asta mogulang na, ondiꞌ mogbataꞌ.

8 Dadi, dangan minatong na og tang nog sakup nog kampung ni Apuꞌ Abidya og mogokbit sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, si Sakaraya og bolian dun. 9 Poꞌ og botad nog boliananan, moglogindanan ilan bog sima tumutung nog komangyan dia sog poktutungan nilan kituꞌ sog dugu kituꞌ nog mosigda. Bu si Sakaraya og mipiliꞌ nilan. 10 Sonuk ni Sakaraya moktutung nog komangyan, glam nog gotowanan dion, sosuku og miktamuy, migyakin ilan sog glowasan. 11 Sonuk ni Sakaraya tumutung, gomonsunoy pa, og moloikat nog Mikpongon mikpotongow dianon nog dia pogindog sog dapit glintu nog poktutungan nog komangyan koyon. 12 Dadi, kitokowan ion bu kiondokan dun dangan mitongow non. 13 Tibua, miktaluꞌ og moloikat koyon nog, “Naꞌ a kondokan Sakaraya poꞌ og gyakin mu midongog nog Mikpongon. Og duoy mu nog si Elisabet mogbataꞌ nog glaki bu sumboy ingolanan mu ion nog Jan. 14 Bu bila botaꞌon og bataꞌ koyon, landuꞌ gloliag mu dun bu modakol dosop og gotowanan og mogdaꞌdaꞌ dun. 15 Og bataꞌ niu koyon mimung motas dia sog motaan nog Mikpongon. Bu sumboy diꞌ ion minum nog sosuku mokobisa. Bu tidu sog kobataꞌ dianon, dia non na og Bolakat nog Mikpongon. 16 Bu bianan dianon modakol og pangkat ni Apuꞌ Israel og motiguliꞌ dia sog Mikpongon nog Kounutan nilan. 17 Bu ion moguna dia sog Kounutan. Mongon dianon og bolakat bu og bayaꞌ mamaꞌ nog bolakat kituꞌ bu og bayaꞌ nog dia ni Iladya, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. Bu sabap sog pomali nog bataꞌ mu koyon, og mokogulanganan bu og gombataꞌanan nilan nog daꞌ pomoksulut, motiguliꞌ ilan dun. Bu og gotowanan kituꞌ nog ondaꞌ pokokunut sog glegan nog Mikpongon, mokpuliꞌ na dia sog Mikpongon bu mokopikil ilan na moginang nog kodulusan. Bianan dianon, og gotowanan mosimpan sog kodatong nog Kounutan nilan.”

18 Tubus nion, miktaluꞌ si Sakaraya dia sog moloikat koyon nog, “Olo ma kisunoy u dun nog og taluꞌ nika koyon motuman dodaꞌ? Poꞌ mogulang ami na!”

19 Dadi, tinumabal og moloikat koyon nog, “Akon si Gabriel nog miktidu dituꞌ sog sunguꞌan nog Mikpongon. Ion og dinumondag dianakon mangoy dini nika mangoy mogabit nog molongas nog guksugan koni. 20 Tibua, sabap nog ondiꞌ a ma tumud nog tinaluꞌ u koni nog saka motud bosia, moktimaluy a bod. Moktolipun numun kituꞌ diꞌ a mokopoktaluꞌ asta sog gondow nog motuman na og piktaluꞌ u koni dianika.”

21 Og gotowanan sop kituꞌ nog migbagad dia ni Sakaraya dia sog glowasan nog Baloy nog Poktomuyan koyon, kisobuꞌan ilan bog olo og kiobon non sog dialom. 22 Dangan linumiu si Sakaraya, ondiꞌ na ion mokopoktaluꞌ. Dadi, misabut nilan nog ongon pitongow nog Mikpongon dianon sonuk nog dituꞌ ion sog dialom. Dadi, sabap nog diꞌ ma ion mokopoktaluꞌ, mikpopononggiꞌ tibua ion dia sog gotowanan koyon dion.

23 Dangan midoksuꞌ na og polosukuꞌan ni Sakaraya dia sog Baloy nog Poktomuyan koyon, minuliꞌ ion dituꞌ sog bonua nilan. 24 Tubus nituꞌ, si Elisabet migbogat dodaꞌ, bu lima bulan nog daꞌ ion pogliuliu sog baloy. 25 Bu miktaluꞌ ion nog, “Kilolatan u dodaꞌ tokodoy nog Pogbayaꞌ poꞌ bianan sog gininang non koni dianakon, miawaꞌ og sipogan ku dun dia sog gotowanan.”

Pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog moloikat nog Mikpongonpaꞌali sog kobataꞌ dia ni Isus

Matiu 1:18-21

26 Dangan midopot na gonom bulan og tian ni Elisabet, og moloikat kituꞌ nog si Gabriel dinondag nosop nog Mikpongon mangoy dituꞌ sog Nasaret nog sakup nog probinsia nog Galili, 27 mangoy moguksug dia sog sala kotow dolaga nog daꞌ sibon kotuyok, og ngalan non si Maria. Si Maria koni, pigbayal ilan na ni Jusep og pangkat ni Apuꞌ Dabid. 28 Bu og moloikat koyon mikpolani dianon mangka poktaluꞌ nog, “Og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika, poꞌ pipia a nog Mikpongon bu Ion dion nika.” 29 Dadi, kiondokan dun si Maria dangan midongog non og piktaluꞌ nog moloikat koyon, bu pikpikilpikil non bog olo og maꞌana nog kogolun kituꞌ dianon. 30 Bu miktaluꞌ nosop og moloikat koyon dianon nog, “Naꞌ a kondokan Maria, poꞌ kisuꞌatan dianika og Mikpongon. 31 Poꞌ diꞌ mobon mogbogat a. Bu bila mogbataꞌ a na, og bataꞌ mu og glaki bu ingolanoy mu ion nog Isus. 32 Bu ion mimung nog motas bu og pogingalan dianon nog Bataꞌ nog Mikpongon. Og Mikpongon diꞌ kolobian. Bu ion og Pogbayaꞌ. Tugdakon non dianon og kopogdatuꞌ nog pangkat non kituꞌ nog si Dabid. 33 Bu ion og mogdatuꞌ dia sog pikpongkatan ni Jakub. Og kopogdatuꞌ non daꞌidun kopus non.”

34 Dadi, miktaluꞌ si Maria dia sog moloikat koyon nog, “Olo mogandun kopogbogat u nog daꞌ u pa tanan sibon kotuyok?”

35 Tinumabal og moloikat koyon nog, “Og Bolakat nog Mikpongon tumonaꞌ dianika. Bu kotindungan ka nog bayaꞌ nog Mikpongon nog diꞌ kolobian. Dadi, og bataꞌ mu koyon daꞌ dusa non bu og pogingalan dianon og Bataꞌ nog Mikpongon. 36 Midongog mu taꞌ og goguapuꞌ mu kituꞌ nog si Elisabet, taluꞌ nog gotowanan dun, ondiꞌ na dow ion mogbataꞌ? Tibua, tontong mu, minsan siꞌoy mogulang na, numun koni gonom bulan na og tian non. 37 Poꞌ daꞌidun og mologon dia sog Mikpongon.”

38 Tinumabal si Maria nog, “Akon koni, sagya u da og sosoligan nog Mikpongon. Dadi, molongas u da bila motuman dianakon og poktoluꞌon mu koyon.” Tubus nituꞌ, ginonatan ion nog moloikat koyon.

Minumbaloy si Maria dituꞌ ni Elisabet

39 Dadi, migulikos si Maria mangka pogdaliꞌ dituꞌ sog kobukidan nog probinsia nog Judia, sog bonua ni loꞌ Sakaraya. 40 Dangan minatong ion dituꞌ sog baloy ni loꞌ Sakaraya, sinumolod ion bu ginolun non si Elisabet. 41 Dangan midongog ni Elisabet og taluꞌ ni Maria, migdodial mogdayun og bataꞌ dia sog dialom tian non. Bu og Bolakat nog Mikpongon minuluꞌ mogdayun dia ni Elisabet 42 bu mangka ion poktaluꞌ nog mosikad nog, “Sog glam nog kolibunanan, ika og pipia nog Mikpongon. Bu popiaon dosop og bataꞌ koyon dia sog dialom tian mu. 43 Ondaꞌ u tokodoy bibolaꞌoy nog og ginaꞌ nog Kounutan ku mokoponumbaloy dini nakon. 44 Saꞌan kisunan ku nog ika og ginaꞌ non, poꞌ dangan mibatik u ika, og bataꞌ koni sog dialom tian ku, migdayun mogdodial dun. 45 Pipia a nog Mikpongon poꞌ sabap sog tud mu nog glam nog piktaluꞌ nog Mikpongon dianika, motuman nododaꞌ.”

Og bobat ni Maria

46 Dadi, tinumabal si Maria,

“Landuꞌ og sanglit u sog Pogbayaꞌ 47 bu landuꞌ og daꞌdaꞌan ku poꞌ ion og Polonabang u. 48 Poꞌ daꞌ non akon suꞌusa kolingowoy minsan siꞌoy sagya u da ombabaꞌ nog sosoligan non. Dadi, moktolipun sog numun koni, og glam nog gotowanan moktaluꞌ nog akon pipia u nog Mikpongon 49 poꞌ ion og diꞌ kontuan, mosolag og tabang nog miinang non dianakon. Mosigda og ngalan non. 50 Tidu sog tiganaꞌ nog pangkat momangkat pitongow nog Mikpongon og glolat non dia sog glam nog gotowanan nog ain mogadab dianon. 51 Bianan sog Bolakat non, pikpolaꞌ non og mokpotaspotas kituꞌ sog dialom pikilan non, 52 mangka non pobobaꞌoy og mokokosog nog kodotuꞌan, bu potasoy og mikpobabaꞌ nog bolotabat non. 53 Piokan non og kigutoman nog sosuku mokobaꞌis, tibua, binugow non og pongdoyahan kituꞌ, nog daꞌidun og binogoy non dun. 54 Ita og sosoligan non nog bansa Israel, tinobangan non ita. Bu daꞌ non kolingowoy og glolat non 55 dia ni Apuꞌ Abraham bu glam nog pangkatanan non. Poꞌ tinuman non og pasad non dia sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ asta sog pangkatanan nilan kituꞌ asta nog daꞌ kopus non.”

56 Tubus nion, minguliꞌan si Maria dituꞌ ni Elisabet goktob nog tolu bulan mangka ion uliꞌ.

Og kobataꞌ dia ni Jan nog Polomunyag

57 Dadi, dangan minatong og tang nog pogbotaꞌan ni Elisabet, migbataꞌ ion nog glaki. 58 Bu glam nog sumbaloyanan non bu og pigoloanan non, mikpogdaꞌdaꞌ ilan dosop dangan midongog nilan nog kololatan tokodoy ion nog Mikpongon.

59 Dangan og bataꞌ koyon midopot walu ondow tidu botaꞌon, inangoy nilan tukoy ion.‡ Bu songoyon nilan bosia og ngalan nog bataꞌ koyon dia sog ngalan nog gamaꞌ non nog si Sakaraya. 60 Tibua, si Elisabet miktaluꞌ nog, “Diꞌ mogusoy! Poꞌ sumboy og ngalan non si Jan.”

61 Dadi, mikpoktaluꞌ sala duaꞌ nog, “Oꞌo ma, tibua, sog glam nog pigilugananan nika daꞌidun pa maꞌ nion og ngalan non.” 62 Mangka ilan pononggiꞌ dia ni Sakaraya bog sima og kolegan non og ngalan nog bataꞌ non koyon.

63 Dadi, minonggiꞌ si Sakaraya nog bogayan ion nog ponulatan non mangka ion sulat nog, “Og ngalan non si Jan.” Dangan mitongow nog gotowanan og sinulat non koyon, kisobuꞌan ilan dun. 64 Tubus non tibua sulatoy og ngalan koyon, miglandan ion mokopoktaluꞌ puliꞌ. Bu miksanglit ion mangka pokposolamat sog Mikpongon. 65 Og sumbaloyanan nilan, kisobuꞌan ilan dun dunut gondok nilan. Bu og dongogan koyon mipulonag mogdayun sog kobukidan nog probinsia nog Judia sabap sog guksugan nog gotowanan koyon. 66 Dadi, ain mikodongog dun, mikpikilpikil ilan bog olo gidoy og bataꞌ koyon bila sumolag na poꞌ motampal tokodoy nog dianon og Bolakat nog Mikpongon.

Og bobat ni Sakaraya

67 Tubus nituꞌ, si Sakaraya og gamaꞌ nog bataꞌ koyon tinosopan nog Bolakat nog Mikpongon mangka pomitua nog taluꞌ nog Mikpongon nog,

68 “Sanglit sog Mikpongon, og piktamuy nog bansa Israel poꞌ inangoy non tobangoy og pigotowan non. 69 Bu pituaꞌ non dianita og bolokatan nog Polonabang nog ion tidu dia sog pangkat nog sosoligan kituꞌ nog Mikpongon nog si Apuꞌ Dabid. 70 Kobon nituꞌ pa bianan sog polomolatasanan non kituꞌ nog midulus, 71 pinasad non na nog tobangan non nododaꞌ ita tidu sog bantaanan ta bu tidu sog bayaꞌ nog ain mokangit dianita. 72 Bu miktaluꞌ ion nog potongowon non og glolat non dia sog mokogulanganan ta kituꞌ bu ondiꞌ non nododaꞌ poksolingawan og pasad non dianilan. 73 Og pasad kituꞌ, ion non og pinasad non kituꞌ dia ni Apuꞌ Abraham nog tobangan non ita tidu sog bayaꞌ nog bantaanan ta 74 bagun ita da mokokunut dianon bu ondiꞌ ita mondok dia sog bantaanan ta, 75 bu bagun dosop modulus og kotubuꞌ ta bu molonuꞌ og pikilan ta dia sog motaan non solian totubuꞌ ita pa.

76 Bu ika sop bataꞌ u, sog gunanunan koyon, ingolanan ka nog polomolatas nog Mikpongon nog ion ondiꞌ kolobian. Moguna a dia sog kounutan ta moksimpan nog bianan non. 77 Poꞌ posunon mu dia sog pigotowan nog Mikpongon paꞌali sog tabang non dianilan bianan sog kopongampun nog dusaanan nilan 78 sabap sog landuꞌ tokodoy og glolatan non dianilan. Og bayuꞌ nog kotabang non dianita ompononggiꞌ sog gondow nog mimolaꞌas dia sog silangan nog posunguꞌ na sumilow dianita. 79 Poꞌ ampun matong ion dini nita, ain dia sog kodoloman otawaka sog kopotayan, kosilowan ilan na nog dolag non bagun ilan da koponuluꞌan dia sog kotiknaꞌ nog kopoglokotubuꞌ.”

80 Bu og bataꞌ koyon sinumolag bu mipagon og pikilan non dia sog Mikpongon. Bu dituꞌ ion migonong sog bonua nog mologon pogonongan asta minatong og gondow nog mangoy ion mokpulonag nog pomali sog gotow Israelanan.

2

Og kobataꞌ dia ni Isus

Matiu 1:18-25

1 Sog tang koyon, si Datuꞌ Agustu og migdatuꞌ dia sog glam nog bonuaanan nog mikaum nog bansa Roma. Dinondag non ain og misakup dia sog pigdotuꞌan non nog sumboy mangoy ilan mokpolista. 2 Og ginang koni nog monglista nog ngalan nog gotowanan ugat pa ini kinang dia sog bonua nog Siria masa nog kopoglogubernador ni Kirinius. 3 Dadi, kokonia dianilan sumboy mangoy ilan mokpolista dia sog dili bonua nog ganakapuꞌanan nilan.

4 Dadi, si Jusep tidu sog koliwagan bonua nog Nasaret nog misakup sog probinsia nog Galili tinumukad dosop dituꞌ sog koliwagan bonua ni Datuꞌ Dabid sog Betlehem nog dia misakup sog probinsia nog Judia poꞌ ion og pangkat ni Dabid. 5 Bu si Maria, og posunguꞌ non kituꞌ pogduoyon, migunut dosop dianon mangoy mokpolista. Sog tang koyon mosolag na og tian ni Maria. 6 Kobon nilan dituꞌ sog Betlehem, kisoꞌutan nog migbataꞌ si Maria. 7 Og bataꞌ non koyon og glaki. Tiganaꞌ non pa ion mogbataꞌ. Pilimumuꞌan non mangka non bolilidoy sog bogan poꞌ mitipot na og duguanan dion botukoy nog gotowanan.

Og polongipat nog bilibilianan bu moloikatanan

8 Bu ngon og polongipatanan nog bilibilianan sog bukidbukid nog koliwagan bonua koyon nog migonduk ilan mogipat nog bilibilianan nilan. 9 Sintak nilan mogonduk, mikpotongow dianilan og moloikat nog Mikpongon bu og dolag tidu sog Mikpongon sinumilow dianilan. Dadi, kiondokan ilan tokodoy dun. 10 Tibua, miktaluꞌ og moloikat koyon dianilan nog, “Naꞌ amu mondok poꞌ ngon og molongas nog guksugan nog toluꞌon ku dianiu nog mimung landuꞌ daꞌdaꞌan nog glam nog gotowanan sog dunya. 11 Poꞌ gondow koni, og Polonabang niu, nog ion og Kristu,* og Kounutan, binataꞌ na dituꞌ sog koliwagan bonua ni Dabid. 12 Og gindanan niu nog ion non dodaꞌ og bataꞌ koyon nog pogolongon ku, motongow niu ion pinutus nog glimumuꞌ bu binolilid dia sog bogan.”

13 Gomonsunoy pa mikponuaꞌ og landuꞌ kodakol nog moloikatanan tidu sog glangit minangoy mampuꞌ dia sog solabuk moloikat koyon mangka ilan poksanglit sog Mikpongon. 14 Long nilan dun, “Sanglit sog Mikpongon dituꞌ sog glangit, bu mongon og gomigus dia sog gotowanan kituꞌ dini sog dunya, ain kisuꞌatan og Mikpongon dun.”

15 Dangan ginonatan ilan nog moloikatanan koyon bu minuliꞌ ilan na dituꞌ sog glangit, miksitaluꞌ og polongipatanan koyon nog bilibilianan nog, “Alung, mangoy ita sog Betlehem! Ongoyon ta tontongoy bog olo miinang koyon dituꞌ, nog pinosun nog Mikpongon dianita.”

16 Dadi, mikpogdaliꞌdaliꞌ ilan mangoy dituꞌ sog Betlehem. Minatong ilan dituꞌ, mitongow nilan dion si Maria bu si Jusep, bu mitongow nilan dosop og popula nog binolilid dia sog bogan. 17 Dangan mitongow nilan, piguksugan nilan dion og paꞌali dia sog bataꞌ koyon nog piosun nog moloikat dianilan. 18 Bu glam nog mikodongog nog bitan nilan koyon, kisobuꞌan ilan dun. 19 Tibua, piktitukan ni Maria og glam nog midongog non koyon bu tinaguꞌ non sog dialom pikilan non. 20 Tubus nion, minuliꞌ og polongipatanan nog bilibilianan koyon dunut mikpogdaꞌdaꞌ ilan kobon nilan moksanglit sog Mikpongon sabap sog glam nog midongog bu mitongow nilan poꞌ motud dodaꞌ og glam nog tinaluꞌ nog moloikat kituꞌ dianilan.

Iningolanan nilan og bataꞌ koyon nog Isus

21 Dangan midopot na og gondow nog sumboy ion tukon, og kowalu ondow non tidu ion botaꞌon, tinuk nilan ion mangka nilan ingolanoy nog Isus. Ion non ion og ngalan nog binogoy nog moloikat kituꞌ nog kobon nog daꞌ pa si Maria pogbogat dun.

Inuakil nilan si Isus sog Mikpongondia sog Baloy nog Poktomuyan

22 Dangan mitoktub na og ginondowan nog inangon og poꞌatan kituꞌ nog sinulat ni Muses kobon nituꞌ nog ngalan non og poglonuꞌ tidu mogbataꞌ, minangoy si Maria bu si Jusep dituꞌ sog Jerusalem, sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon poꞌ momalas ilan dituꞌ. Bu pinitang nilan og bataꞌ nilan koyon poꞌ uokilon nilan ion dia sog Mikpongon. 23 Poꞌ tinaluꞌ dosop dia sog poꞌatan nog sinulat ni Muses nog og glam nog tiganaꞌ nog bataꞌ bila glaki, sumboy nododaꞌ uokilon sog Mikpongon.† 24 Dadi, inunut nilan og pogbotadon kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dia ni Muses nog sumboy momalas ilan nog duaꞌ buk kolopati dokoꞌ bu dolukan otawaka duaꞌ buk kolopati nog mokolobud pa.‡

25 Tubus nion, ngon sala kotow ngalan non si Simiun nog dion sog Jerusalem. Midulus ion bu polotamuy sog Mikpongon, bu dia non dosop og Bolakat nog Mikpongon. Migbagad ion nog tabang nog Mikpongon dia sog bansa Israel. 26 Bu pisabut nog Bolakat nog Mikpongon dianon nog ondiꞌ ion matag matoy taman da ondiꞌ non motongow poguna og Kristu nog miktidu sog Mikpongon. 27 Dadi, pinuluꞌan ion nog Bolakat nog Mikpongon mangoy dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Daꞌ kobon, minatong si Maria bu si Jusep dion sog Baloy nog Poktomuyan koyon bu pinitang nilan og bataꞌ nilan koyon mangoy tumuman dianon nog poꞌatan kituꞌ nog sinulat ni Muses kobon nituꞌ. 28 Dangan mitongow ni Simiun og bataꞌ koyon, pigdoyunan non sumipit mangka ion pokposolamat sog Mikpongon nog,

29 “Mikpongon, songlitan ku ika, poꞌ ika og Pogbayaꞌ sog glam non. Bu tinuman mu og pasad mu. Dadi, numun kituꞌ minsan siꞌoy matoy u na, ombaꞌis na pikilan ku 30 poꞌ mitongow u na og polonabang tidu dianika 31 nog sinimpan mu dia sog tinontongan nog glam nog gotow 32 nog miimung ion nog dolag sumilow dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu bagun nilan mosabut bog olo og glegan mu dianilan, bu bagun da kodongyaꞌan og bansa Israel, og pigotowan mu.”

33 Dangan miluksad og taluꞌ ni Simiun koyon, kisobuꞌan si Jusep ilan ni Maria nog glam nog piktaluꞌ nog mogulang koyon paꞌali sog bataꞌ koyon. 34 Tubus nituꞌ, pigyokinan ilan ni Simiun mangka ion poktaluꞌ dia ni Maria nog, “Og bataꞌ koni og piniliꞌ nog Mikpongon. Sabap dianon, modakol gotow Israel og moglaꞌat. Bu modakol dosop og motabang. Bu mimung dosop ion nog gindanan tidu sog Mikpongon nog susion nilan ion. 35 Bianan dion mitampal og doksuꞌan nog dialom pikilan nog modakol nog gotowanan. Bu ika siꞌoy, og ginaꞌ non, miimung kosokitan pusung mu dun maꞌ nog kodoksoꞌan nog kalis.”

36 Bu ongon og mogulang glibun sog bonua koyon, og mokosun bu og ngalan non si Ana. Ion og bataꞌ ni Panuel bu og pangkat ion ni Apuꞌ Aser. Og mogulang koyon mikobian na mogduoy goktob nog pitu ton. 37 Tibua, asta sog numun koni, balulibun pa bu ngon na tanan walu puluꞌ bu pat og tinonan non. Bu kobon non dia ion sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, moktamuy ion gobi gondow bianan sog mogyakin bu mokpuasa. 38 Linumpak non si loꞌ Jusep mangka pokposolamat sog Mikpongon bu mangka non ustaloy dia sog gotowanan paꞌali sog bataꞌ koyon, sog ain og migdodama kituꞌ nog tabang nog Mikpongon dia sog Jerusalem.

39 Dangan midoksuꞌ ni loꞌ Jusep inangoy og polosukuꞌan nilan koyon nog botad tidu sog Mikpongon, minuliꞌ ilan na dituꞌ sog koliwagan bonua nog Nasaret nog dia sog sakup nog Galili. 40 Bu og bataꞌ koyon sinumolag bu modasig. Bu ompantas og pomikilan non, bu og popia nog Mikpongon dianon kobon non.

Si Isus dia sog Baloy nog Poktomuyan

41 Giap nog ton, og mokogulang ni Isus, mangoy ilan sog Jerusalem sumakup nog kologyaꞌan nog Hudyuanan nog iningolanan og Liniusan. 42 Dangan midopot na sopuluꞌ bu duaꞌ og tinonan non, minangoy ilan nosop sumakup sog kologyaꞌan poꞌ maꞌ nituꞌ og kiloyaman nilan. 43 Dangan midoksuꞌ na og kologyaꞌan koyon, og glam nog gotowanan mikponguliꞌ na sog konia konia bonuaanan nilan. Bigyaꞌ non, si Isus ondaꞌ dion sog gluyud koyon poꞌ mibagak dituꞌ sog Jerusalem. Tibua, daꞌ ion kosunoy nog mokogulang non 44 poꞌ baluꞌ nilan dun, og bataꞌ nilan koyon dion da sog gluyud nilan koyon. Dadi, mipanow ilan sumondow koyon mangka nilan pa tolipunoy monontong dia sog pigoloan nilan bu sog pakasibataꞌanan nilan. 45 Tibua, daꞌ nilan kotongow dion. Dadi, pinuliꞌ nilan monontong dituꞌ sog Jerusalem. 46 Sog kotolu ondow non, sokaliꞌ nilan mitongow si Isus dituꞌ sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia nog Mikpongon mikpogadapadap ilan nog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Og piginang ni Isus monginongog nog glam nog bitan nog gotowanan koyon bu moksak dosop dianilan. 47 Dadi, og glam nog mikodongog nog taluꞌ ni Isus koyon, kisobuꞌan ilan poꞌ bianan sog tabal non motongow nilan ompantas og sabut non. 48 Bu og mokogulang non, kisobuꞌan ilan dosop dianon dangan mitongow nilan ion sog Baloy koyon nog Poktomuyan. Dadi, sinabi ion nog ginaꞌ non bu toluꞌoy nog, “Nuꞌ, iduma maꞌ nion ma og piginang mu dianami? Saka misusa ami monontong dianika?”

49 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Daꞌ niu na bosia akon ponontongoy sog ainain nog bonua, poꞌ ondaꞌ niu taꞌ kosunoy nog dini u nododaꞌ sog baloy nog Gamaꞌ u?” 50 Tibua, og mokogulang non koyon, ondaꞌ nilan kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon.

51 Tubus nion, si Isus migunut na dia sog mokogulang non koyon muliꞌ dituꞌ sog Nasaret bu mikokunut ion sog glam nog glegan nog mokogulang non koyon. Tibua, og glam nini tinaguꞌ nog ginaꞌ non dia sog dialom pikilan non. 52 Bu og bataꞌ koyon tinumulin bu pododungag og kotoan non, bu pododungag kosuꞌatoy dianon og Mikpongon bu og gotowanan.

3

Si Jan nog Polomunyag miktolipun momali

Matiu 3:1-12, Mark 1:2-8, Jan 1:19-28

1 Sog kosopuluꞌ bu lima ton nog kopogdatuꞌ ni Datuꞌ Tiberias, si Puntus Pilatu og gubernador dia sog Judia. Si Herod, og miglokounutan dia sog bonua nog Galili, bu og gilug non kituꞌ nog si Pilip miglokounutan dia sog bonua nog Iturea bu Trankonitis, bu og miglokounutan dia sog bonua nog Abilen si Lisinas. 2 Og tang koni si Anas bu si Kaypas og kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu. Bu si Jan, og bataꞌ kituꞌ ni Sakaraya, dituꞌ migonong sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Bu ongon og tinaluꞌ nog Mikpongon dianon. 3 Dadi, minangoy ion momali dia sog glam nog bonuaanan nog mingigbid sog glawas nog tubig nog Jurdan. Og pomali non koyon paꞌali dia sog kopoglilaꞌ nog dusa mangka pokpobunyag bagun ilan kompunan nog Mikpongon. 4 Ion non ini og kotumanan nog taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat nog polomolatas non nog si Isaya kobon nituꞌ nog,

“Ngon og moktawag sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog, ‘Simpan niu og bianan nog Pogbayaꞌ nog posunguꞌ matong bu pologdong niu og dalan non.* 5 Glam nog kobuludbuludan bu globaklobakanan sumboy potagon, glam nog molikuꞌ nog dalan sumboy pologdongon, bu ain og mikpoglaꞌat sumboy pogusayan. 6 Bianan dion, motongow nog glam nog gotow og tabang nog Mikpongon.’ ”†

7 Dadi, modakol nog gotowanan og mikpogangoy dituꞌ non poꞌ mangoy ilan mokpobunyag dianon. Tibua, maꞌ long ni Jan dia sog duma gotowanan koyon dion, “Amu, og tupuꞌanan amu nog mamak kituꞌ nog molala! Sima og miktaluꞌ dun dianiu nog mokopolaguy amu sog posunguꞌ koyon matong nog polihalaꞌ nog Mikpongon? 8 Sumboy potongowon niu nog miktantu amu tumolikud dia sog dusa niu bianan sog glangkalangka niu. Bu naꞌ amu sumalig nog dangan pa pangkat amu ni Abraham nog motabang amu na. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, bila tibobaꞌon nog Mikpongon, minsan og batuanan koni moktimaluy nog pangkat ni Abraham. 9 Og bayuꞌ nog kopongukum nog Mikpongon ompononggiꞌ dia sog kapa nog pitom na dia sog pun nog kayu nog posunguꞌ na ponogaꞌon. Bu ain og kayu kituꞌ nog ondiꞌ mogbunga nog molongas, ponogaꞌon mangka tikpuꞌoy sog gapuy.”

10 “Dadi, olo ma buan og ginangon nami dun?” Maꞌ long nog gotowanan koyon dun.

11 Tinabal non ilan nog, “Bila ongon dianiu og togo logdoy duaꞌ buk, bogoy niu og solabuk koyon dia sog ain daꞌidun glogdoy non. Bu bila ongon ponganon niu, otuloy niu og daꞌidun kituꞌ og ponganon non.”

12 Ongon dosop og polongabatanan nog buis minangoy mokpobunyag dion. Miksak ilan dia ni Jan nog, “Polopanad, ami sop buan, olo ma sumboy inangon nami?”

13 Tinabal non ilan, “Bila mongabat amu nog buis, naꞌ niu posowadan.”

14 Bu ongon og sundaluanan dion nog miksak ilan dosop dianon nog, “Ami sop buan, olo sop sumboy inangon nami?”

Tinabal ilan sop ni Jan nog, “Naꞌ niu na pongondokon otawaka pongimungan og gotow bagun amu mokosin dun. Sugaꞌid non, tolimaꞌ niu ain tindanan kituꞌ dianiu.”

15 Dangan ion maꞌ nion, og gotowanan koyon nog migdodama nog pasad nog Mikpongon kituꞌ, mikpikilpikil ilan bog konaꞌ taꞌ gidoy ni Jan og Kristu? 16 Tibua, dangan kisunan ni Jan nog maꞌ nion og pomikilan nog gotowanan koyon, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Akon, bunyagan ku amu bianan sog tubig. Tibua, ongon sala kotow posunguꞌ matong nog motas pa tokodoy dianakon nog minsan og gikot nog pongyapak non, diꞌ u tanan patut mubad dun. Ion og momunyag dianiu bianan sog Bolakat nog Mikpongon bu og gapuy. 17 Poꞌ og bayuꞌ nog kopongukum non pinonggiꞌ dia sog gotow nog minangoy mokpalid nog paloy non. Ain og glinggas polenan non bu toguꞌoy sog komalig. Tibua, ain og pis, doksulan non nog gapuy nog ondiꞌ ompalong somul non.”

18 Bu modakol pa pomali ni Jan dia sog gotowanan bu gustalan non dianilan paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan.

19 Bu pigbinaꞌan ni Jan si Herod, og kounutan dia sog bonua koyon sabap sog pigduoyduoy non og pimikitan non nog si Herodias, bu sabap dosop sog modakol pa lumual og kohinangan ni Herod nog molaton. 20 Dadi, og dungag nog kohinangan ni Herod koyon nog molaton, kinolobusu non si Jan.

Si Isus binunyagan ni Jan

Matiu 3:13-17, Mark 1:9-11

21 Kobon nog daꞌ pa kolobusuoy si Jan, bu kobon non pa momunyag nog modakol nog gotow, si Isus siꞌoy binunyagan non dosop. Dangan midoksuꞌ na si Isus bunyagoy, migyakin ion. Sonuk non mogyakin mibukaꞌ glangit 22 bu og Bolakat nog Mikpongon nog maꞌ nog bantuk nog kolopati tinumonaꞌ dianon. Bu ngon og taluꞌ nog tidu sog glangit nog maꞌ nini, “Ika og bataꞌ u, nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianika.”

Og pikpongkatan ni Isus

Matiu 1:1-17

23 Si Isus miktolipun nog ginang non momali dangan midopot na ion tolu puluꞌ ton. Bu dia sog pomikilan nog gotowanan koyon si Isus og bataꞌ ni Jusep. Si Jusep og bataꞌ ni Heli. 24 Si Heli og bataꞌ ni Matat. Si Matat og bataꞌ ni Lebi. Si Lebi og bataꞌ ni Melki. Si Melki og bataꞌ ni Hanai. Si Hanai og bataꞌ ni Jusep. 25 Og Jusep koni og bataꞌ ni Matatias. Si Matatias og bataꞌ ni Amos. Si Amos og bataꞌ ni Nahum. Si Nahum og bataꞌ ni Esli. Si Esli og bataꞌ ni Nagai. 26 Si Nagai og bataꞌ ni Maat. Si Maat og bataꞌ ni Matatias. Og Matatias koni og bataꞌ ni Semein. Si Semein og bataꞌ ni Josek. Si Josek og bataꞌ ni Joda. 27 Si Joda og bataꞌ ni Joanan. Si Joanan og bataꞌ ni Resa. Si Resa og bataꞌ ni Serubabel. Si Serubabel og bataꞌ ni Seltiel. Si Seltiel og bataꞌ ni Neri. 28 Si Neri og bataꞌ ni Melki. Og Melki koni og bataꞌ ni Adi. Si Adi og bataꞌ ni Kosam. Si Kosam og bataꞌ ni Elmadam. Si Elmadam og bataꞌ ni Er. 29 Si Er og bataꞌ ni Josua. Si Josua og bataꞌ ni Eliesar. Si Eliesar og bataꞌ ni Jorim. Si Jorim og bataꞌ ni Matat. Og Matat koni og bataꞌ ni Lebi. 30 Og Lebi koni og bataꞌ ni Simiun. Si Simiun og bataꞌ ni Juda. Si Juda og bataꞌ ni Jusep. Og Jusep koni og bataꞌ ni Jonam. Si Jonam og bataꞌ ni Eliakim. 31 Si Eliakim og bataꞌ ni Melia. Si Melia og bataꞌ ni Mina. Si Mina og bataꞌ ni Matata. Si Matata og bataꞌ ni Natan. Si Natan og bataꞌ ni Dabid. 32 Si Dabid og bataꞌ ni Jese. Si Jese og bataꞌ ni Obed. Si Obed og bataꞌ ni Boas. Si Boas og bataꞌ ni Salmun. Si Salmun og bataꞌ ni Nason. 33 Si Nason og bataꞌ ni Aminadab. Si Aminadab og bataꞌ ni Ram. Si Ram og bataꞌ ni Hesron. Si Hesron og bataꞌ ni Peres. Si Peres og bataꞌ ni Juda. 34 Og Juda koni og bataꞌ ni Jakub. Si Jakub og bataꞌ ni Isak. Si Isak og bataꞌ ni Abraham. Si Abraham og bataꞌ ni Tera. Si Tera og bataꞌ ni Nahor. 35 Si Nahor og bataꞌ ni Serug. Si Serug og bataꞌ ni Reu. Si Reu og bataꞌ ni Peleg. Si Peleg og bataꞌ ni Eber. Si Eber og bataꞌ ni Sela. 36 Si Sela og bataꞌ ni Kainan. Si Kainan og bataꞌ ni Arpaksad. Si Arpaksad og bataꞌ ni Sem. Si Sem og bataꞌ ni Nowa. Si Nowa og bataꞌ ni Lamek. 37 Si Lamek og bataꞌ ni Metusela. Si Metusela og bataꞌ ni Inok. Si Inok og bataꞌ ni Jared. Si Jared og bataꞌ ni Mahalel. Si Mahalel og bataꞌ ni Kainan. 38 Og Kainan koni og bataꞌ ni Inos. Si Inos og bataꞌ ni Set. Si Set og bataꞌ ni Adan. Bu si Adan, og gamaꞌ non og Mikpongon.

4

Og kopongyubaꞌ ni Kindagow dia ni Isus

Matiu 4:1-11, Mark 1:12-13

1 Dangan midoksuꞌ bunyagoy si Isus sog glawas nog tubig nog Jurdan, bu tinosopan ion nog Bolakat nog Mikpongon, pinuluꞌan ion nog Bolakat mangoy sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. 2 Sog solod nog pat puluꞌ gobi ion dituꞌ, pingyubaꞌan ion ni Kindagow. Bu sog tang koyon daꞌ ion poglokanlokan. Bu dangan mitimpus og pat puluꞌ gobi, migutom ion.

3 Dadi, miktaluꞌ si Kindagow dia ni Isus. Long non dun, “Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, dondag mu dow buan og batu koni nog moktimaluy pan.”

4 Tinumabal si Isus nog, “Sinulat dia sog Kitab nog konaꞌ sagya og pan og kotubuꞌan nog gotow.”*

5 Tubus nituꞌ, inoit nosop ion ni Kindagow dituꞌ sog ditas bu pigdoliꞌan non mokpotongow dia ni Isus og glam nog pigdotuꞌan dini sog dunya 6 mangka non ion toluꞌoy nog, “Binogoy na dianakon og bayaꞌ mogdatuꞌ sog glam nion bu glam nog pogongonon dion. Bu ombogoy u dia sog ain og glegan ku kituꞌ nog bogayan ku dun. Dadi, bogoyon ku dianika og bayaꞌ bu glam nog pogongonon dion 7 bila tomuyon mu akon. Og glam nini mimung ika na dun.”

8 Tibua, tinabal ion ni Isus nog, “Sinulat dia sog Kitab nog tamuy mu og Mikpongon nog ion og Diwata mu bu ion da tibua og pokokunutoy mu.”†

9 Tubus nituꞌ, inoit ion ni Kindagow dituꞌ sog Jerusalem mangka non ion popunoy dia sog kolowaan nog dibabow nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion poktaluꞌ nog, “Bila motud nog Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon, okpu a! 10 Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog, ‘Og Mikpongon, dondagon non og moloikatanan non mogipat dianika mahatul. 11 Bu toyakon nilan ika bagun da minsan siꞌoy og botis mu ondiꞌ mosugat dia sog batu.’ ”‡

12 Tibua, tinumabal si Isus nog, “Tinaluꞌ dosop dia sog Kitab nog, ‘Sumboy diꞌ mu sulayan og Mikpongon nog ion og Diwata mu.’ ”§

13 Dangan mitaman si Kindagow mongyubaꞌ dia ni Isus nog saka ondiꞌ non ion dagon, ginonatan non ion solianlian.

Miktolipun si Isus mogustal sog Galili

Matiu 4:12-17, Mark 1:14-15

14 Tubus nion, mikpuliꞌ si Isus sog Galili dunut og pagas nog Bolakat nog Mikpongon. Bu og dongogan non mipulonag dia sog gliwag nog bonua koyon. 15 Bu mikpanad ion sog gotowanan dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Bu pigdongyaꞌan ion nog glam nog gotowanan.

Minangoy si Isus dituꞌ sog Nasaret

Matiu 13:53-58, Mark 6:1-6

16 Tubus nituꞌ, minangoy si Isus dituꞌ sog Nasaret, og bonua koyon, dion ion sinumolag. Og kiloyaman non, giap matong og Gondow nog Pogulali, mangoy ion sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Dadi, sog gondow koyon minangoy ion dituꞌ. Tubus nituꞌ, minindog ion dia sog sunguꞌan nilan poꞌ mogbasta ion nog Kitab. 17 Dadi, tinulun dianon og sinulat ni Isaya kituꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ, mangka non bokladoy, bu mitongow non og taluꞌ dion mangka non bostaoy nog,

18 “Og Bolakat nog Mikpongon dini nakon poꞌ tinonduꞌ non akon mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog ain miskinan. Pipangoy non akon mokpulonag sog ain miulipon nog bianan nilan mokoluas, bu ain og diꞌ mokotongow mokotongow ilan na, bu mangoy tumabang nog ain pibian dianon og glogon. 19 Bu mangoy mokpulonag nog tang nog kogawon nog Mikpongon dia sog pigotowan non.”*

20 Dangan midoksuꞌ ni Isus bostaoy og sinulat koyon, inuliꞌ non dia sog polongusibaꞌ koyon mangka ion ingkud sog sunguꞌan nilan mogustal nog maꞌana nog binasta non kituꞌ. Dadi, og glam nog mata nog gotowanan koyon dion mibunag dianon. 21 Mangka ion poktaluꞌ nog, “Og taluꞌ koni sog Kitab mituman na bianan sog kobasta u dun dianiu gondow koni.”

22 Dadi, kisuꞌatan og glam nog gotowanan koyon dianon. Bu kisobuꞌan ilan nog kolongas nog gustalan non. Tibua, mikpoktaluꞌ ilan nog, “Konaꞌ non taꞌ ion og bataꞌ ni Jusep kituꞌ?”

23 Maꞌ long ni Isus dianilan, “Sog daꞌidun duaꞌduaꞌ non, toluꞌan niu akon nog maꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog mokogulang nog, ‘Ika polomulung, bulung nika glawas mu.’ Bu long niu dosop dun, sumboy inangon ku dosop dini sog dili bonua u og gingyataꞌ nog midongog niu nog ininang u dituꞌ sog Kapernaum. 24 Tibua, toluꞌon ku dianiu nog og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon ondiꞌ tolimaꞌon sog dili bonua non. 25 Motud ion, poꞌ toluꞌon ku dianiu nog masa pa ni Iladya, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon, minian nog daꞌ pogdupiꞌ sog solod nog tolu ton bu gonom bulan. Dadi, ginutom og gotowanan sog gliwag nog bonua. Sog tang koyon modakol og balulibunanan sog bonua ta nog Israel nog pingunusan. 26 Tibua, si Iladya ondaꞌ dondagoy nog Mikpongon mangoy tumabang dianilan, sugaꞌid non, dituꞌ ion dinondag mangoy tumabang sog balulibun kituꞌ nog len bansa nog dituꞌ migonong sog Sarepat dia sog sakup nog bonua nog Sidon. 27 Bu sog masa ni Elisiu, og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, modakol dosop og gotow sog bonua ta nog Israel og tinubuꞌan nog gipul. Tibua, minsan sala kotow siꞌoy dianilan, daꞌidun og kiuliꞌan dun lual dia ni Naaman nog gotow Siria nog saka konaꞌ tanan ion og Hudyu.”

28 Dangan midongog nog gotowanan koyon dion sog baloy koyon nog poglumpukan og tinaluꞌ ni Isus koyon, linolingitan ilan dun. 29 Dadi, mikpogbuat ilan mangka nilan gonggutoy si Isus posunguꞌ sog glowasan nog koliwagan bonua koyon. Poꞌ poksipian nilan bosia ion lumabuꞌ sog pampang poꞌ og koliwagan bonua koyon dia sog dibabow nog bontud. 30 Tibua, mingoklok notibua ion ompanow sog titongaꞌ nog kodokolan nog gotowanan koyon.

Binugow ni Isus og glatdiwata nog tinumosop sog gotow

Mark 1:21-28

31 Tubus nituꞌ, dinumiksun si Isus posunguꞌ sog Kapernaum nog sakup nog Galili. Bu sog Gondow koyon nog Pogulali, mikpanad ion sog gotowanan. 32 Glam nog gotowanan nog mikodongog nog pikpanad non koyon, kisobuꞌan ilan dun poꞌ og kopokpanad non, ion og togo bayaꞌ. 33 Sog baloy koyon nog poglumpukan, ongon og gotow dion nog tinosopan nog glatdiwata. Dangan mitongow non si Isus, ginumapis nog mosikad. Long non dun, 34 “Hoy! Ika Isus, og gotow Nasaret, olo og dunon mu dianami? Ongoyon mu notaꞌ ami loꞌatoy? Kilolaan ku ika. Ika og Mosigda kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon!”

35 Tibua, pimag ni Isus og glatdiwata koyon nog, “Lotaꞌ a moktaluꞌ! Awaꞌ a na dianon!” Bu mangka siꞌoy awaꞌ, binuksak non pa poguna dia sog sunguꞌan nilan og gotow koyon nog sinongonan non, tibua, daꞌ da supisupi non.

36 Dadi, og glam nog gotowanan koyon dion, kisobuꞌan ilan dun bu miksinaksakoy ilan nog, “Olo gidoy og piktaluꞌ non koni? Togo bayaꞌ bu togo dasig poꞌ momugow ion nog glatdiwataanan bu momilang ma dianon!” 37 Bu og dongogan paꞌali dia ni Isus, mipulonag na sog glam nog bonua dia sog glumibut nilan koyon.

Modakol og diꞌ mokokodag nog kiuliꞌan ni Isus

Matiu 8:14-17, Mark 1:29-34

38 Tubus nion, ginonatan ni Isus ilan sog baloy koyon nog poglumpukan mangka poglandan sog baloy ni Simun. Sog tang koyon og ponugangan ni Simun nog glibun, ompatok tokodoy og panas non. Dadi, mikitabang ilan dia ni Isus. 39 Dadi, pilonian ni Isus og diꞌ koyon mokodag mangka non dondagoy mawaꞌ og panas non koyon. Bu sododuꞌun kinumodag og mogulang koyon bu pogbuat mangka non ilan poktologadoy.

40 Dangan poksindop na og gondow, og glam nog gotowanan kituꞌ nog ngon og pakasibataꞌanan nilan nog miglologinis og mosakit non, pingoit nilan dituꞌ ni Isus. Dadi, pingdoponan ni Isus og monala kotow dianilan bu kiuliꞌan ilan. 41 Bu og glatdiwataanan kituꞌ nog pimugow ni Isus mikpoglosek bu mangka pongluas kobon nilan moktaluꞌ, “Ika og Bataꞌ a dodaꞌ nog Mikpongon!”

Tibua, pimag non ilan bu daꞌ non ilan tugdakoy moktaluꞌ dun. Poꞌ ilan koni, kisunan nilan nog si Isus ion og Kristu.

Minangoy si Isus mogyakin sog moliliꞌ

Mark 1:35-39

42 Dangan migdaliꞌondow bonua, minangoy si Isus mogyakin sog moliliꞌ. Dadi, pinontong ion nog gotowanan. Dangan mitongow nilan ion, pigondiꞌan nilan bosia ion gumonat. 43 Tibua, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Saꞌan ini pipangoy u dini poꞌ ustalon ku og Gombaꞌis nog Guksugan koni paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Saꞌan naꞌ niu akon pogondiꞌan mogustal dun sog len bonuaan.”

44 Dadi, gininang ni Isus moguliugan sog bonua nog Hudyu mogustal dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu.

5

Og mikuna onggaton ni Isus nog sulangguꞌanan non

Matiu 4:18-22, Mark 1:16-20

1 Ongon gondow non, solian ni Isus mogindogindog sog goksid nog danow nog Genesaret, modakol og gotowanan nog mikpogagow mokpolani dianon mangoy monginongog nog taluꞌ nog Mikpongon. 2 Ngon duaꞌ buk bolangoy nog mitongow non nog dia sog posaꞌan nabok nog danow koyon nog ginonatan nog gapuꞌanan non poꞌ mingugas ilan nog pokot nilan. 3 Dadi, sinumakoy si Isus sog solabuk bolangoy koyon nog og gapuꞌ non si Simun, mangka non dondagoy sumindoꞌ dia ni Simun mangka ion ingkud dia sog bolangoy koyon momali dia sog gotowanan koyon dion.

4 Dangan midoksuꞌ si Isus momali, dinondag non si Simun mokpodibabaꞌ bu mangka nilan lobuꞌoy og pokot nilan.

5 Dadi, miktaluꞌ si Simun nog, “Polopanad, sogobi gobi ami na ini momokot, tibua, ondaꞌ ami pokalap. Bigyaꞌ non, og dondagan mu ma, inangon ku.” 6 Dadi, linabuꞌ ni loꞌ Simun og pokot nilan koyon. Bu dangan binalut nilan, landuꞌ kodakol og taban non nog sodaꞌ nog boyaꞌan moksipi tanan ombogyang og pokot nilan koyon. 7 Dadi, kinopayan nilan og dumaanan nilan sog solabuk bolangoy kituꞌ mangoy tumabang dianilan. Bu mikpolani ilan doma mangka nilan ponuꞌoy og duaꞌ buk bolangoy koyon nog sodaꞌ nog boyaꞌan agonagon ilan notanan molonod. 8 Dangan mitongow na ni Simun Piter og gininang ni Isus koyon, miningluꞌud ion dia sog sunguꞌan ni Isus mangka poktaluꞌ, “Kounutan, pokpolayuꞌ a dianakon poꞌ akon og gotow nog bolodusaon!” 9 Poꞌ si Simun bu og dumaanan non dion sog bolangoy koyon, kisobuꞌan ilan tokodoy nog landuꞌ kodakol og sodaꞌ nog mialap nilan. 10 Bu og dumaanan non siꞌoy nog si loꞌ Jems bu si Jan nog gombataꞌ ni Sebedi, kisobuꞌan ilan dosop tokodoy dun.

Dadi, si Isus miktaluꞌ dia ni Simun. Long non dun, “Naꞌ a mondok poꞌ moktolipun numun kituꞌ konaꞌ na og sodaꞌ og pogolapon mu, sugaꞌid non, og gotow na.” 11 Tubus nion mikpongdongguꞌ ilan mangka nilan pongdekoy og bolangoyanan nilan koyon, bu gonatoy og glam non mangka ilan pogunut dia ni Isus.

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog gipulon

Matiu 8:1-4, Mark 1:40-45

12 Solian ni Isus dia sog solabuk bonua, ongon og gotow dion nog milokop nog gipul og glawas non. Dangan mitongow non si Isus, mikpolani ion mangka ion ingluꞌud bu pokilolat dianon kobon non moktaluꞌ nog, “Polopanad, somoꞌ moleg a da, ompokodag mu akon.”

13 Dadi, dinoponan ion ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Moleg u da, le. Kuliꞌan ka na!” Bu sododuꞌun og gotow koyon kiuliꞌan dodaꞌ.

14 Bu mangka ni Isus ion dondagoy nog, “Naꞌ mu ini posunoy og minsan sima. Sugaꞌid non, angoy a dituꞌ sog bolian bu potongow mu dianon og glawas mu mangka a pomalas sog Mikpongon nog maꞌ nog dinondag ni Muses kituꞌ kobon nituꞌ, bagun kotoksiꞌan nog gotowanan nog kiuliꞌan ka nododaꞌ.”

15 Tibua, og dongogan koyon paꞌali dia ni Isus migdungag tanan ompulonag nog boyaꞌan modakol og gotowanan mikpogangoy dituꞌ non mokinongog nog pomali non bu bagun kuliꞌan og mokosakitanan nilan. 16 Tibua, si Isus aluꞌaluꞌ mangoy ion dia sog bonua kituꞌ nog moliliꞌliliꞌ mogyakin sog Mikpongon.

Og daday kiuliꞌan ni Isus

Matiu 9:1-8, Mark 2:1-12

17 Ongon gondow non, sonuk ni Isus mokpanad sog baloy, ongon og parasiuanan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu nog mikpongingkud dion. Dituꞌ ilan miktidu sog bonuaanan nog sakup nog Galili, bu Judia, bu og koliwagan bonua nog Jerusalem. Minangoy ilan monginongog dia ni Isus. Poꞌ si Isus, dia non og pagas nog Bolakat nog Mikpongon mokokuliꞌ nog glam nog gininisan nog mosakit. 18 Dadi, ongon og gotowanan minatong nog inoyungan nilan og daday sog pigbolilidan non. Bu mogapas ilan bosia sumolod sog baloy koyon, poꞌ botangon nilan sog sunguꞌan ni Isus og daday koyon. 19 Tibua, daꞌ ilan pokosolod kobal nog gotowanan koyon dion. Dadi, mimonek ilan sog gatop mangka nilan lodutoy mangka nilan tontunoy og daday koyon dunut og pigbolilidan non koyon dia sog sunguꞌan ni Isus sog titongaꞌ nog piglumpukan nog gotowanan koyon. 20 Dangan mitongow ni Isus og kopongandol nilan, tinoluꞌan non og diꞌ koyon mokodag, “Aki, og dusaanan mu inompunan na.”

21 Dangan midongog nog parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu og tinaluꞌ ni Isus koyon, migdialominawa ilan nog, “Sima gidoy og gotow koni nog moglakaꞌlakaꞌ monaluꞌ dia sog Mikpongon? Poꞌ ondaꞌidun ma lual og mokampun nog dusa lual da og Mikpongon.”

22 Tibua, kisunan ni Isus og pomikilan nog gotowanan koyon. Dadi, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Iduma pogdialominowaan niu ma akon nog maꞌ nion? 23 Ain gidoy og molomu toluꞌon, ‘Og dusaanan mu inompunan na,’ otawaka moktaluꞌ nog, ‘Pogbuat a mangka a panow?’ 24 Tibua, bagun niu kosunan, potongowon ku dianiu nog og Binataꞌ sog Kilawan togo bayaꞌ mongampun nog dusa nog gotowanan dini sog glupaꞌan.” Mangka non toluꞌoy og daday koyon nog, “Aki, toluꞌon ku dianika, pogbuat a na, imud mu og pigbolilidan mu koyon bu pitang mu muliꞌ.” 25 Dadi, sododuꞌun migbuat ion sog sunguꞌan nog glam nog gotowanan koyon dion, mangka non imudoy og pigbolilidan non koyon mangka uliꞌ kobon non moksanglit sog Mikpongon. 26 Dadi, glam nilan koyon dion kisobuꞌan tokodoy dun bu miksanglit ilan dia sog Mikpongon dunut og gondok nilan kobon nilan moktaluꞌ nog, “Kosobuꞌsobuꞌ tokodoy og pitongow nog Mikpongon dianita gondow koni!”

Inonggat ni Isus si Lebi

Matiu 9:9-13, Mark 2:13-17

27 Tubus nituꞌ, dangan linumuas si Isus, mitongow non og polongabat nog buis nog ngalan non si Lebi pogingkud sog baloybaloy nog pokpongobatan non nog buis. Tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogunut a le dianakon.” 28 Dadi, migbuat ion mogdayun mangka non gonatoy og glam nog ginang non koyon bu pogunut dia ni Isus.

29 Dadi, sabap dion miglokologyaꞌan si Lebi dia sog baloy non bu modakol og polongabatanan nog buis bu duma gotowanan minadap ilan kuman dianilan. 30 Tibua, og parasiuanan bu polopanadanan nog botad nilan, mitongow nilan si Isus, migadap ilan kuman nog gotowanan koyon. Dadi, sinilaꞌ nilan og sulangguꞌanan ni Isus nog, long nilan dun, “Iduma mampuꞌ amu ma kuman bu minum dia sog polongabatanan nog buis koyon bu sog bolodusaon?”*

31 Dadi, tinabal ilan ni Isus. Long non dun, “Og gotow nog mokodag daꞌidun na og balan non nog polomulung. Tibua, og gotow nog diꞌ mokodag, ngon og kobalan non dun. 32 Dadi, konaꞌ og gangoy u dini mangoy mongonggat sog ain mokpikil nog ilan midulus na. Sugaꞌid non, inangoy u onggatoy ain og gotow nog bolodusaon nog moglilaꞌ ilan na nog dusa nilan.”

Og sak paꞌali sog mokpuasa

Matiu 9:14-17, Mark 2:18-22

33 Dadi, ongon gotowanan nog miksak dia ni Isus nog, “Og sulangguꞌanan ni Jan nog Polomunyag mokpokpuasa bu mokpogyakin bu maꞌ nituꞌ dosop og sulangguꞌanan nog parasiuanan koyon. Iduma og sulangguꞌanan mu koyon, ginangon nilan ma tibua og kuman bu minum?”

34 Dadi, tinumabal si Isus bianan sog pononggiꞌan nog, “Mogusoy taꞌ gidoy nog og pongantim mokpuasa nog kobon nog dion pa nilan og koingon koyon? Ondiꞌ nododaꞌ. 35 Tibua, ongon da gondow non nog bigdason dianilan og koingon koyon, mangka ilan pa pokpuasa.”†

36 Tubus nion, inuksugan non nosop ilan nog len nog pononggiꞌan. Long non dun, “Daꞌidun og gotow nog bila monilob, gobason non og bogu logdoy non mangka non tiloboy nog danul. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, pigloꞌatan non tibua og bogu logdoy non koyon. Bu og bogu gabas koyon ondiꞌ dumaꞌit tilobon dia sog danul. 37 Bu domikian dosop nog daꞌidun og gotow tumaguꞌ nog bogu galak dia sog dan toguꞌan nog diꞌ na lumagyat.‡ Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, bila tumulin og bogu galak koyon, ombogdak og toguꞌan koyon dun. Dadi, doksuꞌ non moglaꞌat og tinoguꞌan non koyon bu mogulaꞌ og galak koyon. 38 Sugaꞌid non, og bogu galak dia nododaꞌ toguꞌoy sog bogu toguꞌan nog lumagyat. 39 Bu og gotow nog milayam na moginum nog galak nog migbatiꞌ ompok na minum nog bogu galak. Poꞌ long non dun, ombaꞌis og galak nog migbatiꞌ na.”

6

Og sak paꞌali sog Gondow nog Pogulali

Matiu 12:1-8, Mark 2:23-28

1 Ongon gondow non, og Gondow nog Pogulali, minian si Isus bu sulangguꞌanan non sog polayan. Og sulangguꞌanan non koyon, mingotuꞌ ilan dun bu pomuliasoy mangka nilan kanoy. 2 Dadi, ngon parasiuanan miksak dianilan nog, “Iduma moginang amu ma nog konaꞌ botad sog Gondow nog Pogulali?”

3 Dadi, tinabal ilan ni Isus, “Daꞌ niu taꞌ buan kobasta og sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali sog gininang ni Dabid kituꞌ nog dangan kigutoman ilan nog dumaanan non? 4 Sinumolod ion sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka non olapoy og pan kituꞌ nog inuakil na dia sog Mikpongon mangka non kanoy bu mangka non dosop pomogoyoy dun og dumaanan non. Saka daꞌidun bosia og mokokan dun lual da og boliananan poꞌ maꞌ nituꞌ og bonduan dia sog Botad.* 5 Og Binataꞌ sog Kilawan, ion og Pogbayaꞌ sog Gondow nog Pogulali.”

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog minguyomong komot non

Matiu 12:9-14, Mark 3:1-6

6 Dangan minatong nosop og Gondow nog Pogulali, sinumolod bu mikpanad nosop si Isus sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Sog tang koyon ngon og glaki dion minguyomong og komot non nog glintu. 7 Og duma polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og duma parasiuanan koyon, piktimaꞌanan nilan si Isus bog uliꞌan non taꞌ og komot nog glaki koyon nog saka og Gondow nog Pogulali. Poꞌ bila uliꞌan non dodaꞌ, kituꞌ og gimungon nilan nog sumbungan dianon. 8 Tibua, kisunan ni Isus og pomikilan nilan. Dadi, tinoluꞌan non og gotow koyon nog minguyomong komot non nog, “Le, pogbuat a, bu indog a sog sunguꞌan nog gotowanan koni.” Dadi, minindog gotow koyon dion sog sunguꞌan nilan. 9 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus sog gotowanan koyon nog, “Sakan ku poloꞌma amu. Olo gidoy og tinugdak dia sog botad nog ginangon ta sog Gondow nog Pogulali? Moginang taꞌ nog molaton otawaka og molongas, tumabang taꞌ otawaka lumaꞌat taꞌ?” 10 Liniboyan non nog mata og glam nog gotowanan koyon sog glumibut non mangka ion poktaluꞌ sog minguyomong koyon og komot non nog, “Ogot mu og komot mu koyon.” Dadi, inunut non og tinaluꞌ ni Isus koyon dianon bu mioksud na maꞌ nog dan og komot non koyon. 11 Tibua, linolingitan ilan tokodoy dun dianon mangka ilan pogupakat bog olo og gondunon nilan dia ni Isus.

Si Isus mimiliꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan non

Matiu 10:1-4, Mark 3:13-19

12 Ongon gondow non, tinumukad si Isus dituꞌ sog bontud bu miglokondawan ion mogyakin dia sog Mikpongon. 13 Dangan miksisolom bonua, pilumpuk non og glaꞌayatanan non mangka non pomiliꞌoy og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow dianilan nog iningolanan non dosop nog sosuguꞌonanan non. 14 Og pimiliꞌ non koyon, ion non ion si Simun (nog iningolanan non si Piter) bu og putupusod non nog si Andriu. Tubus nituꞌ si Jems, si Jan, si Pilip, si Bartolomi, 15 si Matiu, si Tomas, si Jems dosop og bataꞌ ni Alpius, bu si Simun og omboluꞌ kituꞌ tumindog nog salu bansa non, 16 si Judas og bataꞌ ni Jems, bu si Judas Iskariot, og mongulaꞌat kituꞌ dia ni Isus.

Kiuliꞌan ni Isus ain og diꞌ mokokodag

Matiu 4:23-25

17 Tubus nion, migdunut ilan dumiksun dituꞌ sog dotagan. Bu dituꞌ modakol tokodoy og sulangguꞌanan non, bu duma gotowanan nog mikpoktidu ilan dia sog ainain nog bonua nog Judia, sog koliwagan bonua nog Jerusalem, bu tidu dosop dituꞌ sog goksid dagat nog koliwagan bonua nog Tair bu Sidon. 18 Miglumpuk ilan dion mangoy monginongog nog pomali ni Isus bu bagun non kuliꞌan og mokosakitanan nilan. Bu ain og gotowanan kituꞌ nog pisinsa nog glatdiwataanan, kiuliꞌan ilan dosop. 19 Bu og glam nog gotowanan dion migapas tumuyok dianon poꞌ og pagas nog miktidu koyon dianon ion non da og mikokuliꞌ koyon dia sog glam nilan.

Og gloliag bu og susaan

Matiu 5:1-12

20 Tubus nituꞌ, pigbontayan ni Isus og sulangguꞌanan non koyon mangka poktaluꞌ dianilan, “Pipia amu, amu og miskinan poꞌ mikampuꞌ amu na sog pigdotuꞌan nog Mikpongon!

21 “Pipia amu, amu og kigutoman solian numun koni poꞌ ongon gondow non nog pobosugon amu nog Mikpongon! Pipia amu, amu og mikpoksogow solian numun koni poꞌ ongon da og gondow non nog mogloliag amu!

22 “Pipia amu bila pokongitan amu, bu pogbongkis amu, bu tompolaꞌon amu, bu toluꞌan amu nog molaton amu nog gotow, sabap sog kopogunut niu dia sog Binataꞌ sog Kilawan!

23 “Pogloliag amu bu pogloksuloksu amu nog daꞌdaꞌan niu bila kobianan niu og maꞌ nion koyon poꞌ mosolag og sugda nog sinimpan dianiu dituꞌ sog glangit. Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og piginang nog mokogulanganan nilan kituꞌ dia sog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon.

24 “Tibua, kosusasusa amu og pongdoyahan poꞌ mialap niu na og sugda dianiu sog solian niu pa dini sog dunya!

25 “Kosusasusa amu dosop ain mibosug solian numun koni poꞌ matong da og gondow nog mogutom amu! Bu kosusasusa amu ain og mikpogloliag solian numun koni poꞌ ongon da og gondow nog mosusa amu bu moksogow amu!

26 “Kosusasusa amu bila pogdongyaꞌan amu nog glam nog gotow poꞌ maꞌ nituꞌ og piginang nog mokogulanganan nilan dia sog polomolatasanan kituꞌ nog diꞌ motud.

Kololat amu sog ain minanta dianiu

Matiu 5:38-48, 7:12

27 “Tibua, toluꞌon ku dianiu sosuku og mikinongog dianakon, kololat amu sog ain minanta dianiu. Ain og mangit kituꞌ dianiu, inangoy niu ilan nog molongas. 28 Ain monuyud dianiu popia niu. Bu ain og sumolap dianiu pogyokinoy niu. 29 Bila dopiꞌon og sobolaꞌ muluꞌ niu, tan niu og sobolaꞌ muluꞌ niu dianon. Bila olapon dianiu og sulagbon niu, naꞌ niu ion pogondiꞌan malap minsan siꞌoy og glogdoy niu. 30 Bogoyoy niu ain mongoni dianiu. Bu bila olapon nog gotow og balan niu, naꞌ niu na owiꞌon. 31 Inang niu dia sog pakasi niu ain og kolegan niu kituꞌ nog inangon non dianiu.

32 “Bila mololat amu tibua sog ain og milolat kituꞌ dianiu, naꞌ amu mogdodama nog popiaon amu nog Mikpongon. Poꞌ minsan siꞌoy og bolodusaon, mololat ilan dosop dia sog ain mololat kituꞌ dianilan. 33 Tubus nituꞌ, bila mokpolongas amu tibua sog ain molongas kituꞌ dianiu, naꞌ amu mogdodama nog popiaon amu nog Mikpongon. Poꞌ minsan og bolodusaon moginang ilan dosop nog maꞌ nion koyon. 34 Bu bila og poboloson niu ain tibua og mokobayad kituꞌ dianiu, naꞌ amu mogdodama nog popiaon amu nog Mikpongon. Poꞌ minsan og bolodusaon mokpobolos ilan dosop sog maꞌ nilan, sog ain kituꞌ og motoktub og kopogbayad non dianilan. 35 Tibua amu, kololat amu nog ain minanta dianiu bu inangoy niu ilan nog molongas mangka niu ilan pobolosoy nog diꞌ amu mogdodama nog boyadan nilan amu nog minsan olo. Bila maꞌ nituꞌ og ginangon niu, motas nog sugda dun dianiu bu mimung amu nog gombataꞌanan nog Mikpongon nog ion ondiꞌ kolobian. Poꞌ molongas ion dia sog ain mokolaton kituꞌ bu dia sog ain diꞌ kituꞌ moto mokposolamat. 36 Sumboy molilolatoy amu dosop mamaꞌ nog Gamaꞌ niu sog glangit nog og Mikpongon nog ion molilolatoy.

Naꞌ amu mongukum nog pakasi niu

Matiu 7:1-5

37 “Bu bila diꞌ amu mongukum nog pakasiotow niu, diꞌ amu dosop ukumon nog Mikpongon. Bu bila diꞌ amu momolihalaꞌ nog pakasiotow niu, diꞌ amu dosop poliholaꞌon nog Mikpongon. Bu bila ompunan niu og pakasiotow niu, ompunan amu dosop nog Mikpongon. 38 Bila mogbogoy amu, bogayan amu dosop nog Mikpongon. Bu og bogoy non dianiu modakol tokodoy poꞌ kongkugon non pa, dosokon non pa, bu dungagoy boyaꞌan nog moglipuas sog toguꞌan niu dun. Poꞌ og galan nog gomiton niu dia sog pakasi niu, maꞌ nituꞌ dosop og gomiton nog Mikpongon nog galan non dianiu.”

39 Bu inuksug non dosop dianilan og gibolatan nog maꞌ nini, “Mogusoy taꞌ buan og gotow nog buta, mogagak sog pakasi non buta? Ondiꞌ le! Poꞌ og duaꞌ ilan koyon, molabuꞌ ilan sog gluang. 40 Og pikponadan ondiꞌ nododaꞌ motas dia sog mikpanad koyon dianon. Sugaꞌid non, bila mitoktub na og kopoganad non og pikponadan non koyon, og kotoan non mimung dosop mamaꞌ nog polopanad kituꞌ dianon.

41 “Iduma sokaliꞌ motongow niu og puling ma nog duma niu nog gahatgahat tanan kotongow, saka potiangon niu ma og puling nog migbolabag dia sog dili mata niu nog maꞌ nog glolosan kosolag? 42 Olo ma mogandun kotaluꞌ niu dia sog duma niu nog, ‘Takun dow, owaꞌon ta og puling mu,’ saka daꞌ niu tanan kotongow og dili puling nog mibolabag sog mata niu? Mokpopotongow amu dodaꞌ tibua! Awaꞌ niu poguna og puling nog migbolabag dia sog dili mata niu bagun niu motongow mahatul bu mawaꞌ niu og bataꞌbataꞌ puling sog mata nog pakasi niu.”

Og kayu kilolaan dia sog bunga non

Matiu 7:17-20, 12:34-35

43 Bu maꞌ long sop ni Isus dun, “Og kayu nog molongas ondiꞌ mogbunga nog molaton, otawaka og kayu nog molaton ondiꞌ mogbunga nog molongas. 44 Og ginis nog kayu kilolaan bianan sog bunga non. Poꞌ og bunga nog paras ondiꞌ mupuꞌ dia sog totulug, bu og bunga nog igera ondiꞌ mupuꞌ dia sog bonganga. 45 Domikian dosop dia sog gotow. Poꞌ bila molongas og mitaguꞌ dia sog pomikilan non, molongas dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. Tibua, bila molaton og mitaguꞌ dia sog pomikilan non, molaton dosop og polomotadon non bu ponoluꞌon non. Poꞌ og taluꞌ nog gotow nog lumuas sog babaꞌ non, dia miktidu sog dialom pikilan non.”

Og duaꞌ kotow og polongimung nog baloy

Matiu 7:24-27

46 Bu maꞌ long sop ni Isus dun, “Iduma moksabi amu ma dianakon nog Kounutan, saka diꞌ niu tanan inangon ain og dondagan ku dianiu. 47 Simasima og mangoy mokinongog dianakon mangka non unutoy ain poktoluꞌon ku, suksugan ku dianiu bog olo og kimaꞌmaꞌan non. 48 Mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog mikpasok nog baloy non. Kinukutan non nog modalom mangka non pingkudoy og gugdokanan non dia sog dolonitan. Dangan binianan nog baꞌ nog modalom, og baloy non koyon, ondaꞌ kokunduꞌ poꞌ ompagon og kopasok non dun. 49 Tibua, og gotow kituꞌ nog pikinongogan non og taluꞌ u saka daꞌ non unutoy, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog migimung nog baloy non nog sagya non tibua inuntul dia sog dibabow nog glupaꞌ. Dadi, dangan linudusan nog baꞌ, mibuksak og baloy non koyon boyaꞌan nog miloglag mahatul.”

7

Og kopongandol nog kounutan nog sundaluanan

Matiu 8:5-13

1 Dangan midoksuꞌ ni Isus toluꞌoy og glam non koyon dia sog gotowanan, minangoy ion sog Kapernaum. 2 Bu sog koliwagan bonua koyon, ngon sala kotow dion og kounutan nog sundalu nog Roma. Ongon sala kotow dodondagon non nog kisuꞌatan ion tokodoy dun nog diꞌ mokodag nog moglamlam na matoy. 3 Midongog nog kounutan nog sundalu koyon paꞌali dia sog kohinangan ni Isus. Dadi, ongon og kobogolalan nog Hudyuanan pigobok non dituꞌ ni Isus poꞌ ongoyon non pa pokodagoy og dodondagon non koyon. 4 Dangan minatong og gobokanan koyon dituꞌ ni Isus, mikilolat ilan tokodoy dianon nog, “Polopanad, og gotow kituꞌ ombaꞌis tokodoy tobangan. 5 Poꞌ milolat ion dia sog bansa ta koni. Ion tanan og mikpimung nog baloy nog poglumpukan nami nog bansa Hudyu.” 6 Dadi, si Isus migunut dianilan.

Dangan daliꞌ ilan na datong dia sog baloy nog kounutan nog sundaluanan koyon, og kounutan nog sundaluanan kituꞌ sinuguꞌ non og glokoleanan non lumumpak dia ni Isus mangka poktaluꞌ dianon nog, “Polopanad, long nog glokole nami kituꞌ nog naꞌ a na dow mogdayun poꞌ diꞌ dow ion patut mokpodangan dianika dia sog baloy non 7 bu diꞌ dow ion ompatut nog minsan lumumpak dianika. Sugaꞌid non, toluꞌon mu dow tibua nog kumodag na og dodondagon non kituꞌ poꞌ kumodag na ion dun. 8 Poꞌ ion siꞌoy dow ngon dosop og kounutan nog mogbayaꞌ dianon. Bu ongon dosop dow og sundaluanan nog bila dondagon non ompanow mokokunut da dianon. Bu bila sop dondagon non mokpolani dianon mokokunut dosop. Bu bila dondagon non og sosuguꞌon non moginang nog ain kolegan non, inangon non dosop.”

9 Dangan midongog ni Isus og tinaluꞌ nog linumumpak koyon dianon, kisobuꞌan ion dun nog boyaꞌan sinunguꞌ non og gotowanan nog migunutunut dianon bu poktaluꞌ nog, “Totu da, daꞌ u pa sibon pokolumpak nog gotow nog maꞌ nini kopagon og kopongandol non, minsan siꞌoy sog bansa Israel.” 10 Dadi, mikpuliꞌ na og linumumpak koyon dianon, dituꞌ sog baloy nog kounutan nog sundaluanan koyon bu kidotongan nilan og dodondagon non koyon mikodag na.

Pitubuꞌ puliꞌ ni Isus og bataꞌ nog balulibun nog glaki

11 Daꞌ ion kobon, si Isus minangoy dituꞌ sog koliwagan bonua nog Nain dunut og sulangguꞌanan non bu modakol dosop og gotowanan nog migunut dianon. 12 Dangan daliꞌ ilan na datong sog koliwagan bonua koyon, milumpak nilan og gluyud nog gotowanan mian tidu sog bongawan nog koliwagan bonua koyon mangoy lumobut nog minatoy. Og minatoy koyon og bataꞌ nog balulibun nog boktung. Modakol og gotowanan dion migunut dianon. 13 Dangan mitongow ni Isus og balulibun koyon nog linumangos, milolat ion dun mangka poktaluꞌ dianon, “Naꞌ a na moksogow.”

14 Tubus nion, mikpolani si Isus mangka non doponoy og pigbolilidan nog bangkoy koyon bu migindog og gotowanan koyon nog mikpisan dun mangka toluꞌoy ni Isus nog, “Aki, toluꞌon ku dianika, pogbuat a.” 15 Dadi, miningkud doma dodaꞌ og minatoy koyon mangka poktaluꞌ bu uokiloy ni Isus dia sog ginaꞌ non.

16 Dadi, og glam nog gotowanan koyon dion, kisobuꞌan ilan bu kiondokan ilan. Bu miksanglit ilan sog Mikpongon mangka ilan poksitaluꞌ, “Og polomolatas nog molinggas minangoy na dini nita!” Bu miktaluꞌ ilan dosop, “Og Mikpongon minangoy na dini nita tumabang sog pigotowan non!” 17 Bu og dongogan koni nog paꞌali dia ni Isus mipulonag na dia sog gliwag nog bonua nog Judia bu sog bonuaanan dion sog glumibut koyon.

Og sak ni Jan nog Polomunyag dia ni Isus

Matiu 11:1-19

18 Dangan tinaluꞌ nog sulangguꞌanan ni Jan dianon paꞌali sog glam nog gininang ni Isus koyon, sinabi non og duaꞌ kotow dianilan 19 mangka non ilan dondagoy mangoy dituꞌ ni Isus moksak nog, “Ika notaꞌ og pokpodotongon kituꞌ nog mangoy dini nog moktidu sog Mikpongon, otawaka mogbagad ami potaꞌ nog len?”

20 Dadi, dangan minatong ilan dituꞌ ni Isus miksak ilan. Long nilan dun, “Si Jan nog Polomunyag, dinondag non ami mangoy moksak dianika bog ika taꞌ dow og pokpodotongon kituꞌ nog popongoyon dini otawaka mogdodama ami potaꞌ nog len?”

21 Sog tang koyon sonuk ni Isus monguliꞌ nog modakol nog mokosakitanan nog gotowanan, bu ain diꞌ mokokodag, asta dosop og ain pingtosopan kituꞌ nog glatdiwataanan. Bu ain og butaanan kituꞌ kiuliꞌan non dosop. 22 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Pokpuliꞌ amu dituꞌ ni Jan mangka niu pogobitoy bog olo og mitongow niu bu midongog niu. Taluꞌ niu dianon nog og butaanan mikotongow na. Og dadayanan mikopanow na. Bu ain og gipulon kiuliꞌan na. Bu og bongolanan mikodongog na. Bu og minatoy mitubuꞌ puliꞌ. Bu ain og miskinan kisuksugan na nog Gombaꞌis nog Guksugan. 23 Ain daꞌ kituꞌ pogduaꞌduaꞌ nog pikilan non dianakon, popiaon na.”

24 Dangan mikogonat na og dinondag ni Jan koyon, miktolipun si Isus mogustal sog gotowanan paꞌali dia ni Jan. Long non dun, “Dangan minangoy amu dituꞌ ni Jan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, olo ma og pigdodomaan niu nog motongow niu dituꞌ? Migdodama amu taꞌ nog si Jan og gotow kituꞌ nog moguyaꞌ og pomikilan non mamaꞌ nog dawon nog timbolow nog diadia kopalid bila oyupan nog galuꞌ? Ondiꞌ le! 25 Bila maꞌ nituꞌ ondiꞌ ma, olo ma og pigdodomaan niu sog kangoy niu kituꞌ dituꞌ? Og gotow taꞌ kituꞌ nog ombaꞌis og ponopoton non? Konaꞌ le! Poꞌ og gotowanan koyon nog minapot nog mokologan bu molongas kibotangan non, dia migonong sog baloy nog datuꞌ. 26 Olo dodaꞌ buan og inangoy niu tontongoy dituꞌ? Og polomolatas taꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon? Oꞌo, motud ion. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og mitongow niu kituꞌ dituꞌ konaꞌ tibua og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, sugaꞌid non, labi pa ion dituꞌ. 27 Paꞌali dia ni Jan, ion og pigolong kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab nog, ‘Ongon og sosuguꞌon ku nog punaon ku dianika moksimpan nog bianan mu.’ ”*

28 Bu maꞌ long sop ni Isus dun, “Toluꞌon ku dianiu, og glam nog binataꞌ nog gotow sog dunya koni, daꞌidun og motas pa dia ni Jan. Tibua, og gotow kituꞌ nog ombabaꞌ sog glam non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, motas pa dia ni Jan.”

29 Dangan midongog nog glam nog gotowanan asta og polongabatanan nog buis og piktaluꞌ ni Isus koyon, mikopoktaluꞌ ilan nog motud dodaꞌ og gininang nog Mikpongon poꞌ binunyagan ilan buan ni Jan. 30 Tibua, og parasiuanan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, daꞌ ilan pokokunut nog glegan nog Mikpongon dianilan. Dadi, daꞌ ilan pokpobunyag dia ni Jan.

31 Bu maꞌ long sop ni Isus dun, “Ain gidoy kopononggiꞌ og gotowanan numun koni? Olo gidoy kimaꞌmaꞌan nilan? 32 Mamaꞌ ilan nog gombataꞌanan kituꞌ nog miglumpuklumpuk dia sog tobuꞌan nog moktotowagoy ilan nog, ‘Miglami ami bosia saka ompok amu mongigal. Linumangos ami saka ondaꞌ amu ampuꞌ moksogow.’ 33 Dangan minangoy dini si Jan nog Polomunyag nog og piginang non mokpuasa bu daꞌ poginum nog gombisa, tinoluꞌan niu ion nog tinosopan nog glatdiwata! 34 Bu dangan minangoy dini og Binataꞌ sog Kilawan bu og piginang non kuman bu moginum, tinoluꞌan niu dosop ion nog gibogon bu pololangu, bu og glokoleanan non og polongabatanan nog buis bu og bolodusaon. 35 Tibua, kotoksiꞌan og kotoan nog miktidu sog Mikpongon og motud sog ain mikokunut dun.”

Si Isus dia sog baloy ni Simun nog parasiu

36 Ongon gondow non, inonggat si Isus nog sala kotow parasiu mangoy kuman dituꞌ non. Dadi, migunut si Isus dituꞌ mangka ilan pogadap kuman. 37 Sog bonua koyon ngon og glibun dion nog bolodusaon tokodoy. Dangan kisunan non nog si Isus dituꞌ sog baloy nog parasiu koyon, minangoy ion dituꞌ bu mikpitang ion nog bataꞌbataꞌ gunsuꞌ nog miponuꞌ nog pogomut. 38 Bu minangoy ion mindog sog molani nog botis ni Isus, kobon non moksogow nog boyaꞌan mibasaꞌ og botis ni Isus nog gluaꞌ non. Tubus nion, pinunasan non nog buk non og botis ni Isus koyon mangka non pongolokoy bu mangka non ududoy nog pogomut non koyon.

39 Dangan mitongow nog parasiu koyon nog migonggat kituꞌ dianon og piginang nog glibun koyon dia ni Isus, migdialominawa ion nog, “Somoꞌ motud dodaꞌ og gotow koni nog ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, kosunan non bosia bog sima og glibun koni bu olo og tantu polomotadon non.”

40 Tibua, kisunan ni Isus bog olo sog dialom pikilan nog parasiu koyon. Dadi, miktaluꞌ ion dianon nog, “Simun, ongon og toluꞌon ku dianika.”

Tinumabal si Simun, “Olo nion, Polopanad?”

41 Long ni Isus dun, “Ongon og duaꞌ kotow nog mikutang nog sin dia sog sala kotow doyahan. Og sala kotow koyon, lima gatus dinari† 42 Tibua, daꞌidun og mikobayad dianilan. Dadi, piondaꞌ na nog doyahan koyon og gutang nog duaꞌ kotow kituꞌ. Dadi, sima gidoy sog duaꞌ ilan koyon og mololat tokodoy dia sog doyahan koyon?”

43 Tinumabal si Simun, “Intoman ku dun, ain bayuꞌ og mikutang kituꞌ nog modakol poꞌ mosolag og gampun dianon.”

Tinabal ion ni Isus, “Motud og tabal nika koyon, Simun.” 44 Tubus nion, liningoy non og glibun koyon mangka ion poktaluꞌ dia ni Simun, “Mitongow mu og piginang nog glibun koni. Inonggat mu akon dini sog baloy mu koni, tibua, daꞌ mu tanan akon bogoyoy nog tubig nog pongugas u nog botis u saka maꞌ nituꞌ bosia og botad. Tibua, og glibun koni, inugasan non og botis u nog gluaꞌ non mangka non punasoy nog buk non. 45 Bu dosop, daꞌ nika akon olokoy saka maꞌ nituꞌ bosia og botad. Tibua, og glibun koni, daꞌ non lotaꞌoy mongalok og botisanan ku dangan pa minatong ion dini. 46 Bu daꞌ nika tanan lonaoy og gulu u nog saka maꞌ nituꞌ bosia og molongas nog botad. Tibua, og glibun koni, inududan non og botis u nog pogomut. 47 Toluꞌon ku dianika, minsan siꞌoy miinang nog glibun koni og modakol tokodoy nog dusa, mitampal dia sog glangka non nog kiompunan na ion poꞌ pitongow non nog landuꞌ og glolaman non dianakon. Tibua, ain mikaꞌan da og dusa non nog kiompunan nog Mikpongon, mikaꞌan dosop og glolaman non.” 48 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dia sog glibun koyon, “Ibun, og glam nog dusa nika inompunan na.”

49 Dangan midongog nog gadap nilan koyon kuman og piktaluꞌ ni Isus koyon, mikpokumodumod ilan. Long nilan dun, “Sima gidoy ini nog minsan og dusa kompunan non ma?”

50 Tibua, miktaluꞌ si Isus sog glibun koyon nog, “Bianan dia sog kopongandol mu mitabang a. Dadi, panow a na bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika.”

8

Miguliugan si Isus mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan

1 Tubus nituꞌ, miguliugan si Isus dia sog bonuaanan koyon dion mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu migunut dianon og sopuluꞌ kituꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non, 2 bu og duma kolibunanan kituꞌ nog kiuliꞌan og mosakit nilan, bu og binugowan non kituꞌ nog glatdiwata, mamaꞌ ni loꞌ Maria nog og koduaꞌ ngalan non si Magdalena. Ion non og tinosopan kituꞌ nog pitu ginis glatdiwataanan nog pimugow ni Isus. 3 Migunut dosop si Jana og kodumanan ni Kusa og binogayan nog bayaꞌ ni Datuꞌ Herod, bu si Susana, bu modakol pa duma kolibunanan nog tinumabang monaꞌub dia ni Isus ilan nog sulangguꞌanan non bianan sog kopogbogoy nilan nog duma gakod nilan.

Og pononggiꞌan paꞌali sog sinumigwag nog boniꞌ

Matiu 13:1-9, Mark 4:1-9

4 Mikpogdatong na dituꞌ ni Isus og gotowanan nog miktidu sog ainain nog bonuaanan nog boyaꞌan modakol tokodoy miglumpuk dianon. Dadi, inuksugan non ilan nog solabuk pononggiꞌan. 5 Long non dun, “Ngon sala kotow minangoy sumigwag nog boniꞌ. Dangan sinigwag non og boniꞌ non koyon, og duma, dia mitonaꞌ sog dalan nog boyaꞌan midogyak nog gotowanan bu pingoktuk nog manukmanukanan. 6 Og duma sop, dia mitonaꞌ sog dolonitan. Dadi, dangan linumawa, milanos poꞌ og glupaꞌ koyon modaliꞌ pomala. 7 Og duma sop, dia mitonaꞌ sog sompinitan. Dadi, dangan linumawa og sompinitan koyon, miumos og pomulan koyon dun. 8 Bu og duma sop, dia mitonaꞌ sog monapuꞌ nog glupaꞌ. Dadi, dangan tinumubuꞌ, mokosubuk bu migbunga nog molongas mangka songkuꞌ.” Tubus nituꞌ, pisikad ni Isus og taluꞌ non, “Ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni!”

Og potugyuan nog pononggiꞌan ni Isus

Matiu 13:10-17, Mark 4:10-12

9 Tubus nion, miksak dia ni Isus og sulangguꞌanan non bog olo og maꞌana nog pononggiꞌan non koyon. 10 Dadi, tinabal non ilan nog, “Amu koyon, pisabut na dianiu og milimod kituꞌ nog paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, podongogon ku dia sog duma gotowanan bianan sog pononggiꞌan nog minsan mokotongow ilan da bosia, tibua, ondiꞌ nilan kosunan. Bu minsan siꞌoy mokinongog ilan, ondiꞌ nilan mosabut.”

Pingmaꞌana ni Isus og pononggiꞌan non koyon

Matiu 13:18-23, Mark 4:13-20

11 Tubus nion, long ni Isus dun, “Maꞌ nini og maꞌana nog pononggiꞌan ku koyon. Og boniꞌ koyon, ion non og taluꞌ nog Mikpongon. 12 Og dalan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ domikian da maꞌ nog gotowanan kituꞌ nog mikodongog siꞌoy nog taluꞌ nog Mikpongon, tibua, inangoy owaꞌoy ni Kindagow dia sog pikilan nilan bagun ilan da diꞌ tumud boyaꞌan diꞌ ilan motabang dun. 13 Og dolonitan kituꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ domikian da maꞌ nog gotowanan kituꞌ nog puꞌun midongog nilan og gustalan kituꞌ nog paꞌali sog Mikpongon tinabuk nilan dunut landuꞌ og gloliag nilan dun. Tibua, daꞌ nilan ungodoy mahatul dia sog pikilan nilan. Tinumud ilan solianlian tibua dangan dinotongan ilan nog suloy sog kotubuꞌ nilan, binolong nilan og tud nilan. 14 Og glupaꞌ kituꞌ nog sompinitan nog kitonaꞌan nog boniꞌ domikian da maꞌ nog gotowanan kituꞌ nog mikodongog nog taluꞌ nog Mikpongon. Tibua, dinag ilan nog susaan nilan bu kopogapas nilan nog daya, bu og gloliag nilan nog dinunya. Dadi, og tud nilan miimung daꞌ doksuꞌ non. 15 Bu og glupaꞌ kituꞌ nog monapuꞌ nog kitonaꞌan nog boniꞌ domikian da maꞌ nog gotowanan kituꞌ nog molongas nog mikodongog nog taluꞌ nog Mikpongon nog inungod nilan dia sog pikilan nilan, bu kobon non potubudan nilan og glangka nilan bagun motongow og bunga nog tud nilan.”

Og suluꞌ sumboy untulon dia sog guntulan dun

Mark 4:21-25

16 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Daꞌidun og tumutud nog suluꞌ nog dia non toguꞌoy sog dialom sibulan otawaka lingodon non og dolag non. Sugaꞌid non, dia non nododaꞌ botangoy sog motampal bagun da simasima sumolod dion kodolagan ilan dun. 17 Poꞌ daꞌidun og pigbuni nog ondiꞌ ompolantaꞌ. Bu og glam nog daꞌ niu kosabut posobuton da dianiu sog binayaꞌ nog gondow. 18 Saꞌan pokpotubud amu sog koponginongog niu nog pomali u koni poꞌ simasima ongon dianon dungagan pa. Tibua, ain baluꞌ non dun nog ongon na dianon, owaꞌon pa dianon, minsan siꞌoy dakoldakol non na.”*

Og ginaꞌ bu og putupusodanan ni Isus nog kolokian

Matiu 12:46-50, Mark 3:31-35

19 Tubus nion, minangoy dituꞌ ni Isus og ginaꞌ non bu og putupusodanan non nog kolokian. Tibua, daꞌ ilan pokopokpolani dianon poꞌ modakol og gotowanan nog linumumpuk dianon. 20 Dadi, ongon sala kotow dion nog miktaluꞌ dianon nog, “Polopanad, og ginaꞌ mu bu og putupusodanan mu nog kolokian, dituꞌ ilan sog glowasan poꞌ moleg ilan bosia moktongow dianika.”

21 Tinumabal si Isus nog, “Og ginaꞌ u bu og putupusodanan ku, ion non og gotowanan kituꞌ nog mikinongog nog taluꞌ nog Mikpongon mangka ilan pokokunut dun.”

Pilotaꞌ ni Isus og goyup

Matiu 8:23-27, Mark 4:35-41

22 Ongon gondow non miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non nog, “Alung, tumolipag ita dituꞌ sog dipag nog danow koni.” Dadi, sinumakoy ilan sog bolangoy koyon mangka ilan tulak. 23 Sonuk nilan koyon lumayag mikotulug si Isus. Gomonsunoy pa miglogoyup nog mosikad nog boyaꞌan kisigoban nog nabok og bolangoy nilan koyon. Dadi, kondokondok og kibotangan nilan koyon. 24 Dadi, inangoy ion tonudoy nog sulangguꞌanan non. Long nilan dun, “Kounutan! Kounutan! Moglaꞌat ita!”

Dadi, si Isus migbuat mangka non polotaꞌoy og galuꞌ koyon nog molandos bu og nabok koyon nog moluksang. Dadi, sododuꞌun tinumodoꞌ og danow koyon. 25 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan non ilan nog, “Ain noma og kopongandol niu?” Tibua, og sulangguꞌanan non koyon, kisobuꞌan bu kiondokan ilan mangka ilan poksinaksakoy nog, “Sima gidoy og gotow koni? Kopogboyaꞌan non ma og goyup bu nabok, bu mogbilang ma dianon!”

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog tinosopan nog glatdiwataanan

Matiu 8:28-34, Mark 5:1-20

26 Dadi, dituꞌ ilan dinumongguꞌ sog bonua nog ngalan non Gadarinis, migdipag ilan nog bonua nog Galili. 27 Dangan tinumukpa si Isus sog pontad, linumpak ion nog gotow nog tinosopan nog glatdiwataanan nog tidu ion sog bonua koyon. Miobon na ion daꞌ ponapot bu daꞌ pogonong sog baloy. Sugaꞌid non, dia na migonong sog kolobongan. 28 Dangan mitongow non si Isus, miglosek ion mangka kobuksak sog sunguꞌan ni Isus mangka poktaluꞌ nog mosikad nog, “Olo og dunon mu dianakon Isus, ika og Bataꞌ a nog Mikpongon nog diꞌ kolobian? Suꞌusa, naꞌ mu pa akon posinsaon.” 29 Saꞌan maꞌ nituꞌ poꞌ dinondag ni Isus og glatdiwataanan kituꞌ mawaꞌ dia sog glawas nog gotow koyon. Poꞌ tatap na ion posinsaon nog glatdiwataanan koyon mangka ion oitoy nog glatdiwataanan koyon dituꞌ sog bonua kituꞌ nog daꞌidun og migonong dun. Bu minsan siꞌoy pusasan og komot non bu botis non nog glantaylantay bu mangka ion pogipatoy, ponggotuson non da og glantaylantay non koyon.

30 Dadi, sinakan ion ni Isus nog, “Sima og ngalan mu?”

Tinumabal og gotow koyon nog, “Og ngalan ku si Nginibuan.” Poꞌ landuꞌ kodakol og glatdiwataanan nog tinumosop dianon. 31 Dadi, mingapuꞌngapuꞌ og glatdiwataanan koyon dia ni Isus nog diꞌ ilan na popongoyon dituꞌ sog dialom nog Abis.†

32 Sog molani nilan koyon, ongon og panun nog babuy nog solian nilan monungkal dia sog pun bilid koyon. Migbubut og glatdiwataanan koyon nog dia ilan pa sangon sog babuyanan koyon. Dadi, kinumboy ilan ni Isus. 33 Dadi, mikpongluas og glatdiwataanan koyon tidu sog gotow koyon mangka ilan sangon sog babuyanan koyon. Bu og panun nog babuy koyon, mikponggobok ilan dumiksun mangka pokpongokpu sog danow bu mitipot ilan kolomos.

34 Dangan mitongow nog polongipat nog babuyanan koyon og maꞌ nion koyon, mikponggobok ilan mangka nilan poguksugoy dituꞌ sog koliwagan bonua koyon og glam nog mitongow nilan koyon. 35 Dadi, inangoy nog gotowanan koyon tontongoy og bianbian koyon. Dangan minatong ilan dituꞌ ni Isus, mitongow nilan og gotow kituꞌ nog bakas poktosopan nog glatdiwataanan pogingkud dia sog sunguꞌan ni Isus nog minapot na bu molongas na og pomikilan non. Dadi, kiondokan ilan dun. 36 Og gotowanan sop nog ain mikotongow nog bianbian koyon, miguksug ilan dosop sog duma gotow bog olo bianbian nog gotow koyon nog boyaꞌan kiuliꞌan. 37 Dadi, og glam nog gotow nog miktidu sog bonua nog Gadarinis, pigbubut nilan si Isus nog mawaꞌ pa dion sog bonua nilan koyon poꞌ kiondokan ilan tokodoy. Dadi, sinumakoy si Isus dia sog bolangoy poꞌ daliꞌ na tulak.

38 Tibua, og gotow koyon nog kiuliꞌan, migbubut bosia mogunut dia ni Isus. Tibua, dinondag ni Isus muliꞌ mangka non toluꞌoy nog, 39 “Uliꞌ a mangka mu uksugoy bog andun kosolag og miinang nog Mikpongon dianika.” Dadi, minuliꞌ og gotow koyon bu migdundaan dia sog koliwagan bonua koyon kobon non moguksug nog gininang ni Isus kituꞌ dianon.

Og bataꞌ ni Jairus nog glibun bu og glibunnog tinumuyok sog glogdoy ni Isus

Matiu 9:18-26, Mark 5:21-43

40 Dangan mikpuliꞌ na si Isus sog dipag nog danow koyon, pigdodial ion nog modakol nog gotowanan poꞌ pigdodomaan nilan ion. 41 Tubus nion, ongon minatong sala kotow ngalan non si Jairus og polongokbit nog solabuk baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Sinumugyut ion dia ni Isus mangka non pogbubutoy nog mogunut pa si Isus dianon dituꞌ sog baloy nilan. 42 Poꞌ dakoldakol nog bataꞌ non nog glibun nog sopuluꞌ pa bu duaꞌ og tinonan non pokpatoy na.

Dadi, migunut si Isus dianon. Bu sonuk nilan ompanow, linumpukan ion nog gotowanan nog landuꞌ na kodakol. 43 Bu ongon sala kotow glibun dion nog poglodasan nog duguꞌ sog solod nog sopuluꞌ bu duaꞌ ton. Diadia na ion mikpobulung nog polomulunganan, tibua, daꞌ da ion kuliꞌoy. 44 Bu migapas ion mokopolani dia ni Isus. Dangan dia na ion sog tolikudan ni Isus, pigdoyunan non tumuyok og sudung nog glogdoy ni Isus bu sododuꞌun milotaꞌ ion poglodasan.

45 Dadi, miksak si Isus nog, “Sima og tinumuyok kituꞌ dianakon?”

Dangan minonsing og glam nog gotowanan koyon dion, miktaluꞌ si Piter nog, “Motuyok a nododaꞌ, Kounutan, kobal nog glumpuk nog gotowanan koni nog milodis dianika.”

46 Tibua, long ni Isus dun, “Ongon nododaꞌ og tinumuyok dianakon poꞌ mibatik u sog glawas u nog ongon sala kotow dianiu og kiuliꞌan nog pagas u kobal non tumuyok dianakon.”

47 Dangan kisunan nog glibun koyon nog kisunan ion ni Isus, linukuban ion kobon non mokpolani dituꞌ ni Isus mangka sugyut dianon. Sog glumpuk nog gotowanan koyon dion, inustal non dia ni Isus bog iduma tinuyok non ma ion bu olo og migandun nog kokodag non sododuꞌun.

48 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Ibun, bianan sog kopongandol mu, kiuliꞌan ka. Sugaꞌid non, panow a na bu og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika.”

49 Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, ongon og minatong og gobok tidu dituꞌ sog baloy ni Jairus. Long nog gotow koyon dia ni Jairus, “Og bataꞌ mu kituꞌ diꞌ nika na mosaꞌut. Dadi, diꞌ ta na pogonggaꞌon og polopanad koyon nog mangoy pa dituꞌ.”

50 Tibua, midongog ni Isus og guksugan non koyon. Dadi, miktaluꞌ ion dia ni Jairus, “Naꞌ a mosusa. Sugaꞌid non, tud a tibua poꞌ og bataꞌ nika kituꞌ kuliꞌan da.”

51 Dangan minatong si Isus sog baloy ni Jairus koyon, pigondiꞌan non og duma gotowanan koyon mogunut sumolod lual da si Piter, si Jan, si Jems, bu og ginaꞌamaꞌ nog bataꞌ koyon. 52 Glam nog gotowanan dion sog baloy koyon mikponglangos ilan sabap dia sog bataꞌ koyon. Tibua, long ni Isus dianilan, “Naꞌ amu lumangos poꞌ og bataꞌ koni ondaꞌ patoy, sugaꞌid non, sagya da ion mitulug.”

53 Dadi, pigwanwan nilan si Isus dun poꞌ mitintu dianilan nog og bataꞌ koyon minatoy nododaꞌ. 54 Tibua, pilonian ni Isus og bataꞌ koyon mangka non pogoidoy sog komot bu toluꞌoy nog, “Ibun, pogbuat a.” 55 Dadi, og bataꞌ koyon mitubuꞌ mokpuliꞌ mangka pogbuat mogdayun. Tubus nion, dinondag ni Isus nog bogayan og bataꞌ koyon nog ponganon. 56 Dadi, kisobuꞌan tokodoy mokogulang nog bataꞌ koyon dun. Tibua, pigondiꞌan ilan ni Isus moguksug nog glam nog bianbian koyon.

9

Pipanow ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non

Matiu 10:5-15, Mark 6:7-13

1 Pilumpuk ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon mangka non ilan bogoyoy nog pagas bu bayaꞌ momugow nog glam nog glatdiwataanan bu monguliꞌ nog gininisan nog mokosakit, 2 mangka non ilan dondagoy mangoy momali paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon bu monguliꞌ nog ain kituꞌ diꞌ mokokodag. 3 Bu mangka non ilan toluꞌoy nog, “Sog panow niu koyon, naꞌ amu mogoit nog minsan olo, mamaꞌ nog tagad, og toguꞌan nog balan, og ponganon, og sin, bu minsan og gimolaan niu. 4 Dituꞌ amu batuk sog baloy nog ain og tumolimaꞌ dianiu, asta sog gumonat amu sog koliwagan bonua koyon. 5 Tibua, bila ngon og koliwagan bonua nog ondiꞌ tumolimaꞌ dianiu, pokpasoy niu og glopug nog glupaꞌ nog minokot sog botis niu bagun nilan da kosunan og tandaꞌ nog diꞌ amu na kosakan nog minsan olo og matong dianilan.”

6 Dadi, ginumonat og sulangguꞌanan non koyon bu miguliugan ilan sog bonuaanan koyon mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan bu mokpokodag nog diꞌ mokokodag sog bonuaanan nog kodopotan nilan.

Mibabong si Herod

Matiu 14:1-12, Mark 6:14-29

7 Tubus nituꞌ, si Herod, og datuꞌ dia sog bonua nog Galili, midongog non og glam nog miinang ni Isus kituꞌ. Dadi, mibabong og pikilan non poꞌ mokpoktaluꞌ og duma gotowanan nog si Isus dow ion non na si Jan nog Polomunyag nog mitubuꞌ puliꞌ. 8 Bu dumaanan sop mokpoktaluꞌ ilan nog ion dow si Iladya og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ mikpuliꞌ dow ion dini. Bu ongon sop moktaluꞌ nog ion dow og sala kotow polomolatas dosop nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog mitubuꞌ puliꞌ. 9 Dadi, miktaluꞌ si Herod nog, “Si Jan og Polomunyag kituꞌ, piputuk u na og gulu non. Dadi, sima gidoy ion buan og gotow koyon nog kobon non modongog u og dongogan non?” Saꞌan ion moleg tokodoy bosia si Herod moktongow dia ni Isus.

Piokan ni Isus lima ngibu kotow

Matiu 14:13-21, Mark 6:30-44, Jan 6:1-14

10 Dangan mikponguliꞌ og sosuguꞌonanan ni Isus, piguksugan nilan dianon og glam nog miinang nilan. Tubus nituꞌ, inoit non ilan posunguꞌ sog bonua kituꞌ nog ngalan non og Betsaida nog ilanilan da. 11 Dangan kisunan nog gotowanan koyon nog ginumonat ilan na, miglondug ilan. Dadi, tinolimaꞌ ilan ni Isus mangka non suksugoy dianilan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon bu pikodag non ain diꞌ mokokodag.

12 Dangan daliꞌ na sindop ondow, minangoy dituꞌ non og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon mangka ilan poktaluꞌ nog, “Golom nika na ilan dondagoy ompanow poꞌ bagun ilan mokoponukat nog ponganon nilan bu mokoponontong nog kobotukan nilan sog gimbolayananan sog bonua. Poꞌ molayuꞌ ita pa sog gimbolayan.”

13 Tibua, tinabal ilan ni Isus nog, “Amu na pogbogoy nog ponganon dianilan.”

Dadi, tinumabal ilan, “Lima buk da pan bu duaꞌ buk da og sodaꞌ nami! Lual da mangoy ami poguna sumaluy nog ponganon nog gotowanan koni.” 14 Og dakol nog kolokian tibua koyon dion, lima ngibu kotow.

Bu miktaluꞌ si Isus dianilan, “Pingkud niu og gotowanan koyon nog limalima puluꞌ kotow og solumpuk dun.” 15 Dadi, ininang nog sulangguꞌanan non koyon og dinondag non koyon dianilan bu mikpongingkud ilan glam nilan. 16 Tubus nituꞌ, inimud ni Isus og lima buk pan bu duaꞌ buk sodaꞌ koyon mangka ion tongal sog glangit bu posolomatoy dia sog Mikpongon mangka non pomotioy og pan bu sodaꞌ koyon bu pomogoyoy sog sulangguꞌanan non koyon mangka nilan pomogoyoy dia sog gotowanan koyon. 17 Dadi, mikpongongan og glam nilan bu mikpogbosug ilan. Ngon pa og samaꞌ nog gotowanan koyon kuman nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas og miomud nog sulangguꞌanan koyon dun.

Og tinaluꞌ ni Piter paꞌali dia ni Isus

Matiu 16:13-19, Mark 8:27-29

18 Ongon tang non migyakin si Isus salasala non. Og sulangguꞌanan non kituꞌ, dion ilan da sog molani non. Sinakan non ilan nog, “Sima u gidoy long nog gotowanan dun?”

19 Tinumabal ilan nog, “Og duma mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Jan nog Polomunyag. Og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow si Iladya. Bu og duma sop mokpoktaluꞌ ilan nog ika dow og solabuk polomolatas dosop nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog mitubuꞌ a puliꞌ.”

20 Dadi, sinakan non sop ilan nog, “Bila buan amu, sima u gidoy?”

Tinumabal si Piter, “Ika og Kristu.”

21 Tubus nion, pidonsamaꞌ non tumaluꞌ dianilan nog diꞌ nilan tokodoy posunon dia sog minsan sima bog sima ion. 22 Bu maꞌ long non dun, “Og Binataꞌ sog Kilawan sumboy mosinsa tokodoy bu pogbongkison ion nog bogolalanan, bu og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Bu sumboy ion bunuꞌon. Tibua, sog kotolu ondow non motubuꞌ da ion puliꞌ.”

23 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus sog glam nilan koyon dion nog, “Simasima moleg mogunut dianakon sumboy tolikudan non og dili glegan non mangka non pisanoy og kudus non gondow gondow* bu pogunut dianakon. 24 Poꞌ simasima og landuꞌ kopogapas non nog dili kotubuꞌ non, kobolongan da ion dun. Tibua, simasima og lamig non na bolongon og dili kotubuꞌ non sabap sog kopokokunut non dianakon, kongonan ion dun. 25 Poꞌ olo gidoy buan og glongas non nog makod nog gotow og daya sog tibuk nog dunya koni saka, ombolong og glimukud non? 26 Poꞌ simasima og mosipog dianakon bu dia sog pomali u, akon, og Binataꞌ sog Kilawan mosipog u dosop dianon sog tang nog kopokpuliꞌ u, dunut silow nog kotas u dunut dosop silow nog kotas nog Gamaꞌ u nog ion og Mikpongon, bu asta og moloikatanan non kituꞌ nog mosigda. 27 Toluꞌon ku dianiu, ongon dumaanan ta dini nog diꞌ ilan pa tagad patoy taman da ondiꞌ nilan motongow og kopogdatuꞌ nog Mikpongon.”

Miksop og bayuꞌbayuꞌ ni Isus

Matiu 17:1-8, Mark 9:2-8

28 Ngon na bayuꞌ walu gobi tidu toluꞌon ni Isus, inoit non si Piter, si Jan, bu si Jems tumukad sog bontud mangoy mogyakin. 29 Sonuk ni Isus mogyakin, gomonsunoy pa miksop og bayuꞌbayuꞌ non bu sinumilow og ponopoton non. Miglamag maꞌ nog kilat. 30 Gomonsunoy pa mitongow nilan duaꞌ kotow dosop dion nog si Muses bu si Iladya. 31 Bu ilan siꞌoy mikpoglamag ilan dosop. Migabitabit ilan ni Isus paꞌali sog glegan nog Mikpongon nog daliꞌ na kotuman ni Isus bianan sog kopatoy non dituꞌ sog Jerusalem. 32 Si Piter bu dumaanan non koyon, mikotulug ilan. Tibua, mitanud ilan bu mitongow nilan si Isus nog miglamag bu og duaꞌ kotow koyon nog sindog non. 33 Dangan poglogonat na og duaꞌ kotow koyon, miktaluꞌ si Piter dia ni Isus. Long non dun, “Kounutan, ombaꞌis da nog mikodini ami. Mogimung ami nog tolu buk glokowlokow. Solabuk dianika, solabuk dia ni Muses, bu solabuk dia ni Iladya.” (Tibua, daꞌ kosunoy ni Piter bog olo piktaluꞌ non koyon.)

34 Sonuk non koyon moktaluꞌ, gomonsunoy pa og ginampol mikpotondong dianilan. Bu kiondokan ilan dangan liniputusan ilan nog ginampol koyon. 35 Tubus nion, ngon og taluꞌ nog midongog nilan miktidu sog ginampol koyon nog maꞌ nini, “Koni og bataꞌ u nog piniliꞌ u. Pokinongog amu dianon.” 36 Dangan miluksad tibua og taluꞌ koyon, mitongow nilan sala dona ni Isus og pogindog dion. Tibua, og glam nog mitongow nog sulangguꞌanan koyon, daꞌ nilan pogobitoy sog gotowanan, minsan sala kotow siꞌoy.

Kiuliꞌan ni Isus og bataꞌ nog pisinsa nog glatdiwata

Matiu 17:14-18, Mark 9:14-29

37 Dangan miglen gondow, si Isus bu og dumaanan non koyon, dinumiksun ilan tidu sog bontud bu modakol og gotowanan linumumpak dianilan. 38 Ongon sala kotow tidu sog glumpuk nog gotowanan koyon miktawag. Long non dun, “Polopanad, tontong nika pa suꞌusa og bataꞌ u koni nog glaki nog boktung. 39 Pikposinsa ion nog glatdiwata. Bu gomonsunoy pa moglosek na ion mangka lakus bu pogbulaꞌ og babaꞌ non. Dadi, ilakad na og sinsaan non dun poꞌ diꞌ na mokulog dianon og glatdiwata koyon. 40 Mikitabang u na bosia dia sog sulangguꞌanan mu koyon nog bugowon nilan pa. Tibua, ondiꞌ nilan ombugow.”

41 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Amu, og gotowanan numun koni, diꞌ amu nododaꞌ tumud bu polongantu amu! Andun pa kopayat og gobon ku mokunul dianiu bu moglogaga dianiu? Oit mu dini og bataꞌ mu koyon.”

42 Dangan molani na og bataꞌ koyon dia ni Isus, mibuksak nosop sog glupaꞌ mangka lakus poꞌ maꞌ nion og kopokposinsa nog glatdiwata koyon dianon. Dadi, binugow ni Isus og glatdiwata koyon bu kiuliꞌan og bataꞌ koyon bu mangka non uokiloy dia sog gamaꞌ non. 43 Glam nog gotowanan koyon dion kisobuꞌan nog kokosog nog bayaꞌ nog Mikpongon.

Og koduaꞌ ni Isus mokposun dianilanpaꞌali sog kopatoy non

Matiu 17:22-23, Mark 9:30-32

Sonuk nilan koyon kosobuꞌan nog glam nog kohinangan ni Isus koyon, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non nog, 44 “Poktitukoy niu og toluꞌon ku koni dianiu. Og Binataꞌ sog Kilawan uokilon dia sog bayaꞌ nog gotowanan bagun moglaꞌat ion.” 45 Tibua, og sulangguꞌanan non koyon, daꞌ nilan kosabut og maꞌana nog piktaluꞌ non koyon poꞌ daꞌ non pa posobutoy dianilan nog boyaꞌan daꞌ kadal nog pikilan nilan. Bu mondok ilan dosop moksak dia ni Isus bog olo og maꞌana nog piktaluꞌ non kituꞌ.

Sima og motas sog glam non?

Matiu 18:1-5, Mark 9:33-37

46 Mikpoksusi og sulangguꞌanan koyon bog sima og motas dianilan. 47 Tibua, kisunan ni Isus og dialom pikilan nilan. Dadi, minalap ion nog bataꞌ mangka non pindogoy sog molani non 48 mangka poktaluꞌ dianilan, “Simasima og tumolimaꞌ sog bataꞌ koni bianan sog ngalan ku, tinolimaꞌ non dosop akon. Bu simasima og tumolimaꞌ dianakon, tinolimaꞌ non dosop og dinumondag dianakon mangoy dini. Poꞌ simasima dianiu og mokpobabaꞌ sog glam niu, ion sop og motas dia sog glam niu.”

Ain ondiꞌ sumusi dianiu, sugutan non amu

Mark 9:38-40

49 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Jan dia ni Isus. Long non dun, “Kounutan, mikotongow ami nog gotow nog mimugow nog glatdiwataanan bianan sog ngalan mu. Dadi, pigondiꞌan nami poꞌ konaꞌ ta ion og sakup.”

50 Tinumabal si Isus nog, “Naꞌ niu ion pogondiꞌan poꞌ simasima diꞌ sumusi dianiu, sugutan non amu.”

Ongon bonua sog Samaria nog daꞌ nilan tobukoy si Isus

51 Dangan daliꞌ na og tang nog kopokpuliꞌ ni Isus sog glangit, migapas ion mangoy sog Jerusalem. 52 Bu ongon piuna non dituꞌ sog solabuk koliwagan bonua kituꞌ nog dituꞌ sog Samaria mangoy monolimpan nog kapit non dituꞌ. 53 Tibua, og gotowanan sog koliwagan bonua koyon ompok nog mapit si Isus dion nilan poꞌ kisunan nilan nog si Isus posunguꞌ mangoy sog Jerusalem.† 54 Dangan midongog ni Jems bu si Jan og maꞌ nion koyon, miksak ilan dia ni Isus nog, “Kounutan, moleg a taꞌ nog mongoningoni ami nog kolobuꞌan pa nog gapuy tidu sog glangit og gotowanan koyon bagun ilan moglaꞌat dun?”

55 Liningoy ilan ni Isus mangka non ilan pomagoy. 56 Bu miglandan ilan ompanow posunguꞌ dituꞌ sog len bonua.

Og kobianbianan nog gotow ain mokokunut dia ni Isus

Matiu 8:18-22

57 Sonuk nilan koyon ompanow, ongon sala kotow miktaluꞌ dia ni Isus. Long non dun, “Mogunut u dianika minsan ain ka angoy.”

58 Tinumabal si Isus nog, “Og tinggalung togo pogonongan bu og manukmanuk togo salag. Tibua, og Binataꞌ sog Kilawan, daꞌidun tanan og dolopaꞌan non.”

59 Miktaluꞌ si Isus sog len gotow sop nog, “Ika, pogunut a dianakon.”

Tibua, tinumabal og gotow koyon nog, “Kounutan, ondiꞌ u pa mokodunut dianika poꞌ lobongon ku pa poguna og gamaꞌ u.”

60 Dadi, tinabal ion ni Isus, “Potiang nika na ain og diꞌ bololagaꞌ dianilan og pigdotuꞌan nog Mikpongon nog ilan dona og lumobong nog bangkoy nilan. Sugaꞌid non, ika, panow a mangka nika suksugoy paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

61 Bu ongon dosop sala kotow miktaluꞌ, “Kounutan, mogunut u dianika. Tibua, mangoy pa poguna momuhun dituꞌ sog ginonglangan ku.”

62 Dadi, tinabal ion ni Isus, “Simasima og mikopoktolipun na mogbagyaꞌ saka kobon non da lumingoy, diꞌ ion ombaꞌis tumabang moginang dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

10

Pipanow ni Isus og pitu puluꞌ bu duaꞌ kotow

1 Tubus nituꞌ, og Kounutan mimiliꞌ dosop nog pitu puluꞌ bu duaꞌ kotow bu piuna non doduaꞌ kotow sog bonuaanan kituꞌ nog posunguꞌ non ongoyan. 2 Bu tinaluꞌ non dianilan nog, “Moliwag og gonion. Tibua, mikaꞌan da og polonggani. Dadi, pongoningoni amu sog gapuꞌ nog gonion nog mokpoit ion dumungag nog polonggani dia sog gonion non koni.* 3 Dadi, panow amu na. Tibua, pongmayaꞌ amu poꞌ poponowon ku amu nog mamaꞌ nog nati nog bilibilianan nog mangoy tumimbul dia sog glimonganan. 4 Bu naꞌ amu mokpitang nog sin, bu og toguꞌan nog balanbalan, otawaka og pongyapak. Naꞌ amu dosop manggaꞌ mogabitabit nog gotowanan dia sog dalan. 5 Bu bila mogdangan amu sog baloy, og tiganaꞌ toluꞌon niu maꞌ nini, ‘Popiaon og gotow sog baloy koni.’ 6 Bila ongon gotow dion nog ombaꞌis pikilan non, og popia niu koyon mongon da dianon. Tibua, bila diꞌ, muliꞌ da dianiu. 7 Dion amu batuk sog baloy koyon. Bu kan niu ain pokanon dianiu bu inum niu ain pinumon dianiu. Poꞌ og gotow nog moginang, patut nododaꞌ tumbasan. Bu naꞌ amu moktolopasan nog gimbolayan nog botukan niu.

8 “Bila sop matong amu sog solabuk koliwagan bonua bu tolimaꞌon nilan amu, kan niu ain goktob nog sinimpan dianiu. 9 Tubus nituꞌ, ponguliꞌoy niu ain diꞌ mokokodag sog bonua koyon. Bu taluꞌ niu sog gotowanan dion nog, ‘Og kopogbayaꞌ nog Mikpongon molani na dianiu.’ 10 Tibua, bila sumolod amu sog koliwagan bonua saka diꞌ nilan amu tolimaꞌon, angoy amu sog tobuꞌan nog bonua koyon mangka niu toluꞌoy nog, 11 ‘Minsan siꞌoy og glopug nog glupaꞌ sog bonua niu koni nog minokot sog botisanan nami, pokpason nami poꞌ kituꞌ og mokotaksiꞌ dianiu. Tibua, ilingon nami maꞌ nini bagun niu kosunan og kopogbayaꞌ nog Mikpongon molani na.’ 12 Toluꞌon ku dianiu, sog gondow nog polihalaꞌ nog Mikpongon, labi pa og posakit dia sog gotowanan koyon nog diꞌ tumolimaꞌ dianiu, gabaꞌ nog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Sodom.

Kosusasusa og gotowanan nog polomungyas

Matiu 11:20-24

13 “Dadi, kosusasusa amu og gotowanan sog bonua nog Korasin bu sog bonua nog Betsaida. Poꞌ somoꞌ og dakol nog gingyataꞌanan kituꞌ nog ininang u dituꞌ niu, dia u pa ininang sog bonua nog Tair bu Sidon, miobon ilan na bosia moglilaꞌ nog dusaanan nilan bu ponapot nog saku mangka ingkud dia sog gobuan.† 14 Tibua, bila matong na gondow nog poliholaꞌon nog Mikpongon og gotowanan, labi pa og posakit dianiu sog posakit dia sog gotowanan kituꞌ sog bonua nog Tair bu bonua koyon nog Sidon. 15 Bu amu og gotowanan sog Kapernaum, moleg amu siꞌoy ompotas asta motingkuꞌ amu sog glangit, lobuꞌon amu da dia sog gapuy kituꞌ nog ondiꞌ ompalong.”

16 Bu maꞌ long sop ni Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon, “Simasima og monginongog dianiu, maꞌana non minginongog ilan dosop dianakon. Tibua, ain diꞌ tumolimaꞌ dianiu, maꞌana non diꞌ nilan dosop akon tolimaꞌon. Bu simasima og diꞌ non akon tolimaꞌon, maꞌana non diꞌ non dosop tolimaꞌon og dinumondag kituꞌ dianakon mangoy dini.”

Og kopokpuliꞌ nog pitu puluꞌ bu duaꞌ kotow

17 Dangan mikpuliꞌ na og pitu puluꞌ bu duaꞌ kotow koyon nog pipanow ni Isus, landuꞌ tokodoy og daꞌdaꞌan nilan kobon nilan moguksug dia ni Isus. Long nilan dun, “Kounutan, minsan og glatdiwataanan migbilang ilan dianami bianan sog ngalan mu!”

18 Dadi, tinabal ilan ni Isus, “Oꞌo dodaꞌ poꞌ mitongow u tanan si Kindagow nog midogdag maꞌ nog kilat tidu sog glangit. 19 Binogayan ku amu nog bayaꞌ mondogyak nog mamak bu gulasulas. Bu binogayan ku dosop amu nog bayaꞌ momondag dia sog glam nog bayaꞌ nog minanta kituꞌ dianiu bu daꞌidun og mogandun dianiu. 20 Tibua, naꞌ amu mogdaꞌdaꞌ dun nog migbilang dianiu og glatdiwataanan. Sugaꞌid non, pogdaꞌdaꞌ amu nog og ngalananan niu sinulat na dituꞌ sog glangit.”

Migdaꞌdaꞌ si Isus

Matiu 11:25-27, 13:16-17

21 Sog tang koyon, si Isus migdaꞌdaꞌ tokodoy sabap sog Bolakat nog Mikpongon bu miktaluꞌ ion nog, “Amaꞌ, ika og Pogbayaꞌ sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Mikposolamat u dianika poꞌ linimod mu og kohinangan kituꞌ dia sog gotowanan nog sabutbaꞌasa bu pitongow mu dia sog gotowanan kituꞌ nog kulang pa bosia og sabut non. Oꞌo, Amaꞌ, ininang mu ituꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og kosuꞌatan ka dun.”

22 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus dianilan nog, “Og glam non inuakil na dianakon nog Gamaꞌ u. Daꞌidun og mokokilala bog sima og Bataꞌ lual da og Gamaꞌ. Bu daꞌidun dosop mokokilala bog sima og Gamaꞌ lual da og Bataꞌ, bu ain og kolegan nog Bataꞌ koyon potongowon dianon og Gamaꞌ non.”

23 Tubus nion, sinunguꞌ ni Isus og sulangguꞌanan non bu tinoluꞌan non ilan, “Popiaon og gotow kituꞌ nog motongow nilan ain og mitongow niu. 24 Poꞌ dini kituꞌ modakol og polomolatasanan bu datuꞌanan mogapas bosia mokotongow nog mitongow niu koyon bu mokinongog nog midongog niu koyon. Tibua, daꞌ ilan pokotongow bu pokodongog dun.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog gotow Samarianog molongas botad non

25 Ongon gondow non, ongon sala kotow polopanad nog botad nog bansa Hudyu minangoy dituꞌ ni Isus poꞌ pogolapsobapan non ion. Long non dun dia ni Isus, “Polopanad, olo gidoy sumboy inangon ku bagun ku malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non?”

26 Dadi, tinumabal si Isus, “Olo buan og tinaguꞌ dia sog botad nog sinulat kituꞌ ni Muses? Olo buan og sabut nika dun?”

27 Tinumabal og gotow koyon, “ ‘Sumboy potigbungon mu og glolaman mu sog Pogbayaꞌ nog ion og Diwata mu, tidu sog pusung mu, mangoy sog glimukud mu, bu sog pagas mu, bu asta sog pomikilan mu.’‡ Bu koduaꞌ non maꞌ nini, ‘Sumboy molalam a sog sumbaloy mu mamaꞌ da nog glolaman mu sog dili glawas mu.’ ”§

28 Maꞌ long ni Isus dun, “Motud og tabal mu koyon. Dadi, inang nika og maꞌ nion koyon bagun mu malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

29 Tibua, og gotow koyon minontong nog pondayan non bagun da diꞌ kosipogan. Dadi, sinakan non si Isus nog, “Sima buan og pogolongon koyon nog sumbaloy u?”

30 Dadi, tinumabal si Isus bianan sog pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Ati, ongon gondow, ongon sala kotow dinumiksun tidu sog bonua nog Jerusalem posunguꞌ sog Jeriku. Sonuk non ompanow, inapaꞌ ion nog polonglaꞌug mangka olapoy og glam nog golotaꞌ non bu linobasan ion, mangka pogbombaloy bu gonatoy sog goksid nog dalan koyon nog moglamlam na matoy. 31 Tubus nion, kibianan nog sala kotow bolian nog bansa Hudyu. Dangan mitongow non gotow koyon, pigliow non bu dituꞌ ion minian sog dipag nog dalan. 32 Tubus nion, ongon nosop minian dion sala kotow nog pangkat ni Lebi.* Maꞌ nituꞌ dosop ininang non. Poꞌ dangan mitongow non gotow koyon, pigliow non dosop bu dituꞌ ion minian sog dipag nog dalan. 33 Tubus nituꞌ, ongon sala kotow nog gotow Samaria minian dion. Dangan mitongow non gotow koyon, inangoy non tontongoy. Bu dangan miimotimot non og kimaꞌmaꞌan nog gotow koyon, milolat tokodoy ion dun. 34 Dadi, inududan non nog glana bu galak og gangol nog gotow koyon mangka non bogbodoy. Tubus nituꞌ, linulan non sog kudaꞌ non og gotow koyon mangka non pitangoy sog baloy nog pogdukonan bagun non musibaꞌ dituꞌ. 35 Dangan migbolomaꞌ ion, tinulunan non nog duaꞌ dinari og gapuꞌ nog baloy koyon nog pogdukonan kobon non moktaluꞌ nog, ‘Usibaꞌ mu pa og gotow koni solian daꞌ u dini. Poꞌ bila mokpuliꞌ dini, boyadan ku da dianika ain og kipoktulaꞌan mu nog sin mu dia sog gotow koni.’ ”

36 Tubus ni Isus suksugoy og pononggiꞌan koyon, sinakan non og polopanad nog botad koyon nog bansa Hudyu nog, “Dadi, sog pikilan mu dun, sog tolu ilan koyon, sima gidoy og milalam sog sumbaloy non?”

37 Tinumabal gotow koyon nog, “Og gotow kituꞌ nog milolat bu tinumabang dianon.”

Tinabal ion ni Isus, “Dadi, bog maꞌ nituꞌ, angoy mu poglogilingoy og piginang nog gotow kituꞌ.”

Minumbaloy si Isus dituꞌ ni loꞌ Marta bu si Maria

38 Dangan miglandan si Isus ilan nog sulangguꞌanan non koyon, minatong ilan sog gimbolayan. Ongon glibun dion ngalan non si Marta. Tinolimaꞌ non si Isus dia sog baloy non. 39 Bu si Marta, ongon gilug non nog glibun ngalan non si Maria. Si Maria minadap dia sog Kounutan poꞌ mokinongog ion nog pomali non. 40 Tibua, si Marta kitopakan ion moksimpan nog ponganon. Dadi, minangoy ion dia ni Isus mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, potiangon nika ma og gilug u koni nog gonatan non akon, saka moligot ginang u, poꞌ ion mogingkudingkud tibua? Taluꞌ mu pa dianon nog ongoyon non pa akon tobangoy.”

41 Dadi, tinabal ion nog Kounutan nog, “Marta, Marta, mosompun ka kosusa bu kosasow nog asaasa pa. 42 Tibua, soginis da og bololagaꞌ. Si Maria, ininang non ain baꞌis inangon. Bu og mialap non koyon, ondaꞌidun nododaꞌ og mokalap dun dianon.”

11

Og pomali ni Isus paꞌali sog kopogyakin

Matiu 6:9-15, 7:7-11

1 Ongon og gondow non, si Isus minangoy mogyakin. Dangan midoksuꞌ ion mogyakin, og sala kotow dia sog sulangguꞌanan non koyon mikpolani mangka poktaluꞌ dianon nog, “Kounutan, ponadoy mu pa ami mogyakin mamaꞌ ni Jan nog pionadan non og sulangguꞌanan non mogyakin.”

2 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Bila mogyakin amu, maꞌ nini og toluꞌon niu,

‘Amaꞌ nami, pogodaban og ngalan mu poꞌ mosigda a.

Bu sabaꞌ nami dun matong na dini og kopogdatuꞌ mu.

3 Pogbogoyoy mu ami nog ponganon nami gondow gondow,

4 Bu ompunoy mu na og dusaanan nami poꞌ ami siꞌoy, ompunan nami dosop ain og mikosalaꞌ dianami.

Bu naꞌ mu ami potiangon koyubaꞌan.’ ”

5 Tubus nion, long ni Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon, “Sopolati non ongon sala kotow dianiu mangoy mogbubut molos nog bogas dituꞌ sog pakasibataꞌ non nog tongaꞌ gobi mangka ion poktaluꞌ nog, 6 ‘Poboloson u pa nog bogas poꞌ mogutom og pakasibataꞌ u nog minatong tidu sog molayuꞌ nog saka daꞌidun tanan og ompokan nami dianon.’ 7 Saka tinumabal og pakasibataꞌ non koyon sog dialom baloy nog, ‘Naꞌ mu ami poksosowon poꞌ mimintuꞌ ami na bu mikponulug na og gombataꞌanan nami. Dadi, ondiꞌ u na mogbuat mangka u ika bogoyoy nog pogbubuton mu koyon.’ ”

8 Bu maꞌ long sop ni Isus, “Toluꞌon ku dianiu, minsan siꞌoy og pakasibataꞌ ilan ion, diꞌ ion mogbuat mogbogoy nog ponganon dianon. Tibua, sabap sog ondiꞌ ion motonop moguliꞌuliꞌ mongoni, kotogolan da mogbuat og gotow koyon bu tulunoy dianon ain og kulang non koyon.

9 “Dadi, toluꞌon ku dianiu, pongoni amu poꞌ bogayan amu. Ponontong amu poꞌ motongow niu. Bu pokibukaꞌ amu poꞌ og bongawan bukaꞌon da dianiu. 10 Poꞌ simasima og mongoni, mokotabuk. Bu simasima og monontong, mokotongow. Bu simasima sop og mokibukaꞌ, og bongawan bukaꞌon dianon.

11 “Sima gidoy dianiu, amu og gamaꞌ, nog bila mongoni dianiu og bataꞌ niu nog sodaꞌ, bogayan niu taꞌ gidoy ion nog mamak? 12 Otawaka bila mongoni ion nog bulinga dianiu, tulunan niu taꞌ ion nog gulasulas? Ondiꞌ, le! 13 Poꞌ amu, moto amu tanan mogbogoy nog ain molongas dia sog gombataꞌ niu nog saka bolodusaon amu. Labi na og Gamaꞌ niu sog glangit bogoyon non nododaꞌ og Bolakat non sog ain kituꞌ mongoni dianon.”

Si Isus bu si Belsibul

Matiu 12:22-30, Mark 3:20-27

14 Ongon og gondow non, binugow ni Isus og glatdiwata nog tinumosop dia sog gotow koyon nog migbod dun. Dangan minawaꞌ og glatdiwata koyon, mikopoktaluꞌ sop moglandan og gotow koyon. Dadi, og glam nog gotowanan nog mikotongow dun kisobuꞌan tokodoy. 15 Tibua, og duma gotowanan dion miktaluꞌ ilan nog, “Saꞌan ion kopogboyaꞌan non og glatdiwataanan koyon poꞌ og bayaꞌ non koyon dia miktidu sog bayaꞌ nog kounutan nog glatdiwataanan nog si Belsibul.”* 16 Bu og duma gotowanan dion pigolapsobapan nilan si Isus. Mingoni ilan nog gingyataꞌ poꞌ tontongon nilan bog dia dotaꞌ miktidu sog Mikpongon og bayaꞌ non koyon.

17 Tibua, kisunan ni Isus og dialom pikilan nilan. Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Bila og sala pigdotuꞌan diꞌ moksulut, bu mokpoksusi ilan, ilan bu ilan, moglaꞌat ilan nododaꞌ. Bu mamaꞌ dosop nog sala konglangan nog mokpoksual ilan bu ilan, ombinglag ilan nododaꞌ. 18 Dadi, bila og pigdotuꞌan ni Kindagow diꞌ moksulut mangka poksusi ilan bu ilan, olo ma og mogandun nog kindog non? Saꞌan tinaluꞌ u ini poꞌ bila amu og moktaluꞌ, saꞌan dow mokopomugow u nog glatdiwataanan poꞌ long niu dun, binogayan u ni Belsibul nog bayaꞌ. 19 Dadi, bog maꞌ nituꞌ buan nog long niu dun, og bayaꞌ u dia miktidu sog bayaꞌ ni Belsibul, ain ma gidoy buan miktidu og bayaꞌ nog glaꞌayatanan niu koyon momugow dun? Dili da og glaꞌayatanan niu og mokotaksiꞌ dianiu nog diꞌ motud og poktoluꞌon niu koyon. 20 Tibua, bila og bayaꞌ u koni momugow nog glatdiwataanan dia miktidu sog Bolakat nog Mikpongon, og maꞌana non minatong na og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu.

21 “Bila ongon glaki nog modasig bu misukup ion nog bosi mangka non pogipatoy og baloy non, ondaꞌidun nododaꞌ og mokalap nog pogongonon non. 22 Tibua, bila gubaton ion nog len glaki nog modasig pa dianon† mangka ion dagoy, og glam nog bosianan non nog sinoligan non koyon malap dianon bu og glam nog gakod non motipot nilan pogbobohogiꞌoy.”

23 Dadi, maꞌ long ni Isus dun dianilan, “Simasima og diꞌ sumolabuk dianakon, binanta non akon. Bu simasima og diꞌ tumabang dianakon mokpolimud nog pigotowan ku, og maꞌana non, ion tanan og mogbinglag dun.”

Og kopokpuliꞌ nog glatdiwata

Matiu 12:43-45

24 Miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Bila lumuas og glatdiwata tidu sog glawas nog gotow nog sinongonan non, ginangon non moglinsuaꞌan sog ainain nog kolukan monontong nog gulolian non. Tubus nion, bila diꞌ mokobalak, moktaluꞌ ion nog, ‘Mokpuliꞌ u dituꞌ sog bakas tiniduan ku.’ 25 Dadi, bila matong ion dion bu motongow non og tiniduan non koyon nog molonuꞌ bu migusoyusoy, 26 mongonggat pa ion nog pitu buk glatdiwataanan og duma non mogonong dion nog labi pa dianon kolaton mangka ilan sangon dia sog gotow koyon. Dadi, og doksuꞌan nog gotow koyon labi pa kolaton sog tiganaꞌ kituꞌ.”

Og motud nog gloliag

27 Dangan miluksad og piktaluꞌ ni Isus koyon, ongon og sala kotow glibun sog glumpuk koyon miktaluꞌ nog mosikad dia ni Isus. Long non dun, “Mogloliag og ginaꞌ nog migbataꞌ dianika bu mikpoduduꞌ dianika.”

28 Tinumabal si Isus nog, “Labi pa og gloliag nog ain minginongog kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon bu mangka ion pokokunut dun.”

Mingambat og gotowanan nog gingyataꞌ

Matiu 12:38-42, Mark 8:12

29 Dangan dinumakol og gotowanan koyon nog mikpoglumpuk dia ni Isus, miktaluꞌ ion nog, “Og gotowanan numun koni molaton ilan nog gotow. Mongambat ilan nog gingyataꞌ, tibua, daꞌidun lual og gingyataꞌ nog potongowon dianilan lual da og gingyataꞌ paꞌali dia ni Jona, og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon. 30 Poꞌ kobon nituꞌ si Jona miimung maꞌ nog tandaꞌ dia sog gotowanan sog koliwagan bonua nog Ninebe. Domikian dosop maꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan, nog miimung dosop ion nog tandaꞌ dia sog gotowanan numun koni. 31 Bu kobon nituꞌ, ngon og baꞌi tidu sog bonua nog Siba. Molayuꞌ siꞌoy tokodoy og piktiduan non, migapas da mangoy monginongog dituꞌ ni Datuꞌ Solomon nog kotoan non. Saka numun koni, ongon na dini motas pa dia ni Datuꞌ Solomon. Dadi, sog gondow nog polihalaꞌ nog glam nog gotowanan, og baꞌi kituꞌ mindog ion monusun nog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. 32 Bu maꞌ nituꞌ dosop og gotowanan sog koliwagan bonua nog Ninebe. Sog gondow nog polihalaꞌ, mindog ilan dosop monusun sog gotowanan numun koni nog sumboy ukumon. Poꞌ ilan siꞌoy, dangan midongog nilan og gustalan ni Jona kobon nituꞌ, miglilaꞌ ilan mogdayun nog dusaanan nilan. Saka numun koni, ongon na dini og motas pa dia ni Jona.

Og suluꞌ dia sog glawas nog gotow

Matiu 5:15, 6:22-23

33 “Daꞌidun og tumutud nog suluꞌ mangka non bunioy otawaka dugbaꞌoy nog polonggana. Sugaꞌid non, dia non nododaꞌ botangoy sog motampal bagun da bila sumolod og gotowanan kodolagan ilan dun. 34 Domikian dosop nog maꞌ nituꞌ og mata niu, og suluꞌ dia sog glawas niu. Bila og mata niu daꞌidun og glaꞌat non, kosilowan nog dolag og tibuk nog glawas niu. Tibua, bila miglaꞌat og mata niu, og tibuk nog glawas niu molokop nog modolom. 35 Dadi, potubudoy niu og dolag koyon dianiu nog bagun ondiꞌ mimung nog modolom. 36 Poꞌ bila milokop og tibuk nog glawas niu nog dolag, daꞌidun nododaꞌ og modolom dun. Sumilow nododaꞌ og dolag non mamaꞌ nog dolag nog suluꞌ kituꞌ nog sinumilow dianiu.”

Pigbinaꞌan ni Isus og parasiuanan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu

Matiu 23:1-36, Mark 12:38-40, Luk 20:45-47

37 Dangan miluksad og piktaluꞌ ni Isus koyon, ongon sala kotow parasiu, inonggat non si Isus mangoy kuman dituꞌ sog baloy non. Dadi, migunut si Isus dianon. Dangan minadap si Isus kuman, 38 kisobuꞌan og parasiu koyon dianon poꞌ daꞌ non unutoy og botad nog bansa Hudyu nog mangka siꞌoy kan sumboy mongugas poguna. 39 Tibua, tinoluꞌan ion nog Kounutan nog, “Amu og parasiuanan, bila mongugas nog saguk bu pinggan, dia da sog dibabow og ugasan niu. Tibua, og pomikilan niu miponuꞌ nog gabak bu kolaton. 40 Gumowon amu dodaꞌ nog gotow. Daꞌ niu taꞌ kosunoy nog ion og mikpongon nog dibabow non koyon, piongon non dosop ain tinaguꞌ kituꞌ sog dialom non? 41 Dadi, bogoy niu dia sog miskinan ain sog dialom bagun da glam non mimung molonuꞌ dianiu.

42 “Kosusasusa amu, amu og parasiuanan, poꞌ binogoy niu og kosopuluꞌ bahagiꞌ nog palapalaanan niu dia sog Mikpongon, tibua, pigbigyaꞌ niu og gotowanan bu diꞌ amu molalam dia sog Mikpongon. Ininang niu bosia ituꞌ poguna nog diꞌ niu dosop lotaꞌan og donsamaꞌ kituꞌ.

43 “Kosusasusa amu, amu og parasiuanan, poꞌ bila dia amu sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu koyon, og kolegan niu dia amu pingkudoy sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. Bu bila sog kodokolan nog gotow, kolegan niu pogodaban amu tokodoy.

44 “Bu kosusasusa amu dosop poꞌ mamaꞌ amu nog globonganan kituꞌ nog daꞌ kilolaoy nog boyaꞌan kidogyakan nog gotowanan nog daꞌ nilan tibobaꞌoy.”

45 Tubus nion, og sala kotow polopanad nog botad koyon nog bansa Hudyu miktaluꞌ dia ni Isus, “Polopanad, bila maꞌ nion buan og taluꞌ mu, misunuꞌ nika buan ami tompolaꞌoy.”

46 Dadi, tinabal ion ni Isus, “Olo pa buan dun. Poꞌ amu siꞌoy og polopanad amu nog botad nog bansa Hudyu, kosusasusa dosop og kodoksuꞌan niu poꞌ sabap sog modakol nog bonduan dia sog poꞌatan niu, kibogatan og gotowanan dun saka minsan og kolongkenge, diꞌ niu tanan potobangon mokpitang dun.

47 “Bu kosusasusa amu dosop poꞌ pibaꞌis niu og globonganan nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog pimunuꞌ nog mokogulang niu kobon nituꞌ. 48 Dadi, bianan sog kopokpobaꞌis niu nog globonganan nilan kituꞌ, motampal dianiu nog kisuꞌatan amu nog kohinangan nog mokogulanganan niu kituꞌ nog mimunuꞌ dianilan. 49 Dadi, saꞌan ituꞌ bianan sog kotalus non, miktaluꞌ og Mikpongon nog, ‘Popongoyon ku dianilan og polomolatasanan nog taluꞌ u bu sosuguꞌonanan ku. Tibua, og duma pomunuꞌon nilan bu og duma sop pokposokitan nilan.’ 50 Dadi, amu og gotow numun koni, kosakan amu nog duguꞌ nog glam nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon nog pimunuꞌ tidu pa sog kopokpongon nog dunya. 51 Miktolipun sog kobunuꞌ dia ni Abel asta sog kobunuꞌ kituꞌ dia ni Sakaraya dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon sog golot nog pomolasan bu dugu kituꞌ nog mosigda. Dadi, toluꞌon ku dianiu, og gotowanan numun koni, ilan nododaꞌ og kosakan nog glam non koni.

52 “Bu kosusasusa amu dosop, amu nog polopanad nog botad nog bansa Hudyu, poꞌ inawaꞌ niu og kunsi nog mokobukaꞌ nog kotoan bu inapaꞌ niu og dalan dun nog saka amu siꞌoy, daꞌ amu dosop gomitoy og kotoan kituꞌ.”

53 Pinipini ni Isus mawaꞌ dion, og parasiuanan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu koyon, minamal ilan sumusi dianon mangka nilan ion pogolapsobapoy, 54 poꞌ bagun bila ongon og motaluꞌ ni Isus nog diꞌ dumalan sog pogbotadon nog gotow Hudyu, ongon og soꞌutan nilan dianon.

12

Diꞌ baꞌis ilingan og botad nog gotow nog mokpopotongow

1 Dangan mimali si Isus, nginibuan nog gotowanan og mikpogbudoybudoy nog boyaꞌan kindogan nilan notanan og dumaanan nilan. Dadi, pimolian ni Isus poguna og sulangguꞌanan non nog, “Pongandam amu bagun amu ondiꞌ moit nog pokpotulin nog parasiuanan koyon, poꞌ og polomotadon nilan mokpopotongow tibua. 2 Poꞌ daꞌidun og pigbuni nog ondiꞌ ompotongow. Bu daꞌidun dosop og piglingod nog ondiꞌ kosunan. 3 Bu ain og tinaluꞌ niu nog amu amu da, modongog da nog glam nog gotowanan. Bu ain og ginilom dia sog dialom nog dugu, ompulonag da dia sog kodokolan.

Sima og ombaꞌis kondokan?

Matiu 10:28-31

4 “Glokoleanan ku, toluꞌon ku dianiu, naꞌ amu mondok nog gotowanan koyon nog glawas niu da og ombunuꞌ nilan, tubus nituꞌ daꞌidun na. 5 Sugaꞌid non, toluꞌon ku dianiu bog sima dodaꞌ og baꞌis niu kondokan. Kondok amu sog Mikpongon. Poꞌ ion konaꞌ tibua togo bayaꞌ mongulaꞌat nog glawas niu, sugaꞌid non, minsan og glimukud niu kopogboyaꞌan non nog sigbuon non dia sog danow nog gapuy. Saꞌan kondok amu dianon. 6 Pikil niu poloꞌma, konaꞌ taꞌ lima buk gloksayowanan nog duaꞌ sin da golagaꞌ non, daꞌidun nododaꞌ solabuk siꞌoy dianilan, og pitiang nog Mikpongon. 7 Minsan og binoluan nog buk niu, kosunan nog Mikpongon bog andun dakol non. Dadi, naꞌ amu mondok, poꞌ bololagaꞌ amu pa tokodoy dia sog gloksayowanan koyon.

Og kopokposun bu kopononsing dia ni Isus

Matiu 10:19-20, 10:32-33, 12:32

8 “Toluꞌon ku dianiu, simasima og moktaluꞌ dia sog gotowanan nog ion mikokunut dianakon, toluꞌon dosop nog Binataꞌ sog Kilawan dia sog sunguꞌan nog moloikatanan nog Mikpongon nog ion og pigotowan ku. 9 Tibua, simasima og sonsingan non akon dia sog sunguꞌan nog gotowanan, maꞌ nituꞌ dosop og inangon ku dianilan dia sog sunguꞌan nog moloikatanan nog Mikpongon. 10 Bu simasima og mantu dia sog Binataꞌ sog Kilawan bianan sog taluꞌ, kompunan da. Tibua, simasima og moglakaꞌlakaꞌ dia sog Bolakat nog Mikpongon, mologon nododaꞌ kompunoy.

11 “Bila pitangon amu sog baloy nog poglumpukananan nog bansa Hudyu mangka amu ukumoy dion otawaka dia sog kounutananan bu duma mokotas nog gotow sabap sog kopokokunut niu dianakon, naꞌ amu mosusa bog olo og tabal niu dianilan. 12 Poꞌ sog tang koyon, og Bolakat nog Mikpongon og mokpanad dianiu bog olo og toluꞌon niu.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sala kotow doyahan nog gumowon

13 Ongon sala kotow tidu sog glumpuk koyon miktaluꞌ dia ni Isus nog, “Polopanad, botaꞌbotaꞌoy nika pa tumaluꞌ dia sog gilug u nog bohogiꞌan non na akon nog pusakaꞌ nami.”

14 Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Le, daꞌidun og bayaꞌ u dun poꞌ konaꞌ u ginang og momasad nog maꞌ nion koyon.” 15 Mangka poktaluꞌ si Isus dia sog kodokolan nog gotowanan koyon nog, “Pongmohilat amu bu pokpotubud amu bagun amu ondiꞌ motaban nog gininisan nog gabak. Poꞌ og kotubuꞌ nog gotow daꞌ dia poktidu sog kodakol nog daya non.”

16 Tubus nion, sinuksugan non ilan nog solabuk pononggiꞌan nog, “Ongon sala kotow doyahan nog sinongkuꞌan. 17 Bu mikpikilpikil gotow koyon bog olo og pondayan non, poꞌ kulang og toguꞌan non nog songkuꞌ non koyon. 18 Dadi, mipikil non nog loglagon non og dan komaliganan non koyon mangka pogimung nog mosolag nog komaliganan bagun mugat dituꞌ og songkuꞌ non koyon asta pa og duma pogongonon non. 19 Bu long non dun dia sog pikilan non, ‘Ondaꞌ na pogondaꞌon ku minsan sanu ton, bu daꞌ na lual ginangon ku lumual sog kuman, moginuminum, bu mogloliag.’

20 “Tibua, maꞌ long nog Mikpongon dianon nog, ‘Gumowon ka nog gotow! Matong na gumul mu gobi koni. Dadi, sima noma og mokakod nog piksimpan mu koyon dia sog kotubuꞌ mu?’ ”

21 Dadi, long ni Isus dun dia sog gotowanan koyon, “Maꞌ nituꞌ og bianan nog gotow nog ain og mogomud nog daya non nog dia da sog glawas non dini sog kilawan, tibua, daꞌidun og daya non sog motaan nog Mikpongon.”

Salig amu sog Mikpongon

Matiu 6:25-34

22 Dadi, miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog naꞌ amu mosusa paꞌali sog kotubuꞌ niu bog olo og ponganon niu, bu paꞌali sog glawas niu bog olo og koponapot niu. 23 Poꞌ og kotubuꞌ, labi pa dia sog kokan. Bu og glawas niu koyon, labi pa dia sog ponopoton. 24 Tontong niu poloꞌma og guakanan koyon. Diꞌ ilan tanan momula otawaka gumani. Bu daꞌidun tanan og ponginoguꞌan nilan somoꞌ ngon og songkuꞌ nilan. Tibua, daꞌ ilan da potiangoy nog Mikpongon. Bu bololagaꞌ amu pa tokodoy dia sog manukmanukanan koyon. 25 Poꞌ sima buan dianiu nog bianan sog susaan non, kosukpatan non og kopayat nog kotubuꞌ non? 26 Bila diꞌ niu ma minang og maꞌ nion koyon nog molomu da bosia, iduma mosusa amu ma sog duma kituꞌ?

27 “Tontong niu poloꞌma og kotubuꞌ nog bulakbulakanan koyon. Daꞌ ilan tanan ponukat otawaka pongabol nog bagun ilan mokopoglogdoy. Tibua, toluꞌon ku dianiu, nog minsan si Datuꞌ Solomon kobon nituꞌ nog doyahan tokodoy, daꞌ pa sibon pokoponapot nog mokolongas maꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog bulakbulakanan koyon. 28 Bila maꞌ nituꞌ ma og ginandun nog Mikpongon og koponapot non dia sog sigbotanan nog mitongow ta numun koni nog bolomaꞌ imungon nog tagun, labi pa dituꞌ og kopogusibaꞌ nog Mikpongon dianiu. Kulang dodaꞌ og salig niu. 29 Dadi, naꞌ niu potigbungon og pikilan niu dia sog kokan niu bu ginumon niu. Naꞌ amu mosusa dun. 30 Poꞌ og gotowanan koyon nog daꞌ poktamuy dia sog Mikpongon, koyon og pigopasan nilan. Tibua, og Gamaꞌ niu sog glangit, kosunan non nog sumboy ngon nododaꞌ dianiu dun. 31 Sugaꞌid non, pogopasoy niu og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dianiu poꞌ ponoꞌuban non da amu dun.”

Og daya dituꞌ sog glangit

Matiu 6:19-21

32 Bu maꞌ long ni Isus dun dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Naꞌ amu mondok mikaꞌan amu siꞌoy, poꞌ og Gamaꞌ niu sog glangit, kisuꞌatan ion mogbogoy dianiu nog glam non nog dia sog pigdotuꞌan non. 33 Dadi, poksaluy niu og pogongonon niu mangka niu bogoy og saluy non dia sog miskinananan. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginang niu, mokalap amu nog daya kituꞌ nog ondiꞌ moglaꞌat. Mamaꞌ amu mikomud nog daya kituꞌ sog glangit nog diꞌ motipot, bu diꞌ kongayan nog polonakow, bu diꞌ kokoton nog gangnay. 34 Poꞌ minsan ain og daya niu, dituꞌ dosop og pomikilan niu.

Poksimpan amu

35 “Dadi, poksimpan amu, bu poglogdoy amu nog mahatul, bu poligaꞌ niu somul non og suluꞌ niu! 36 Ilingoy niu mamaꞌ nog sosoligananan kituꞌ nog migbagad ilan nog kopokpuliꞌ nog kounutan nilan nog miktidu dituꞌ sog kaing bagun nilan da kobukaꞌan mogdayun og kounutan nilan kituꞌ. 37 Poꞌ mogloliag og sosoligananan koyon nog kodotongan ilan nog kounutan nog totanud ilan pa bu misimpan ilan nog kodatong non koyon. Poꞌ toluꞌon ku dianiu nog imungon non og dili glawas non maꞌ nog sosoligan mangka non ilan pingkudoy dia sog glomisahan, mangka non ilan poktologadoy. 38 Bu kuntungan ilan bila misimpan ilan sog kodatong nog kounutan nilan minsan siꞌoy og tongaꞌ gobi otawaka daliꞌondow. 39 Sabut niu og poktoluꞌon ku koni. Somoꞌ kisunan nog gapuꞌ nog baloy og tang nog kangoy nog polonakow dia sog baloy non, oyanan non nododaꞌ bagun da ondiꞌ ion mokosolod. 40 Bu amu siꞌoy, sumboy moksimpan amu dosop poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan matong sog tang nog daꞌ niu dodomaoy.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sosoligan nog kosoliganbu ondiꞌ kosoligan

Matiu 24:45-51

41 Tubus nion, miksak si Piter dia ni Isus, “Kounutan, ami taꞌ tibua og tinoluꞌan mu nog pononggiꞌan mu koyon otawaka sinunuꞌ mu taꞌ og glam non?”

42 Tinumabal si Isus nog, “Og sosoligan nog mokokunut bu moto momikil, ion og guokilan nog kounutan non nog bayaꞌ mogokbit bu mogusibaꞌ dia sog pakasi sosoligananan non sog tang nog ngon kobolanon nilan dun. 43 Kuntungan og sosoligan kituꞌ nog kidotongan nog kounutan nog sonuk non moginang nog dinondag kituꞌ moginang dianon. 44 Toluꞌon ku dianiu, og sosoligan koyon, uokilan nododaꞌ ion nog bayaꞌ mogokbit sog glam nog gakod nog kounutan non koyon. 45 Tibua, bila mamaꞌ nog sosoligan kituꞌ nog moktaluꞌ sog dialom pikilan non, ‘E! Mobon pa datong og kounutan ku,’ mangka non ponglokposoy og pakasi sosoligananan non nog glibun laki mangka ion poglokanlokan bu poginuminum asta molangu, 46 kotokowan ion nog matong og kounutan non sog gondow nog daꞌ non bibolaꞌoy, bu sog tang nog daꞌ non dodomaoy. Pogoktadon nododaꞌ nog kounutan non koyon mangka non ion pompuꞌoy mosinsa sog gotowanan kituꞌ nog diꞌ tumud.”

47 Maꞌ long sop ni Isus, “Ain og sosoligan kituꞌ nog kisunan non bog olo og glegan nog kounutan non, saka daꞌ poksimpan bu daꞌ non ponglenglengoy moginang, podokolon nododaꞌ og badas dianon. 48 Tibua, og sosoligan kituꞌ nog diꞌ non sunan og glegan nog kounutan non, saka mokinang nog ginang kituꞌ nog koposokitan dun, bodason siꞌoy mikaꞌan da. Poꞌ bila og gotow binogayan nog modakol, pongombatan dosop ion nog modakol. Bu og gotow nog inuokilan nog mosolag nog bayaꞌ, mosolag dosop og dodomaan dianon.”

Mikokonia gotow sabap sog tud nilan dia ni Isus

Matiu 10:34-36

49 Tubus nion, miktaluꞌ nosop si Isus. Long non dun, “Minangoy u mokpitang nog gapuy dini sog dunya. Bu sabaꞌ u dun tutudan na. 50 Tibua, mangka siꞌoy datong, ongon pa poguna og bunyag nog kobianan ku. Ombogat pikilan ku solian nog daꞌ u pa kobianoy. 51 Baluꞌ niu dun, minangoy u taꞌ dini mokpitang nog gomigus sog dunya? Konaꞌ. Sugaꞌid non, og gotowanan mimung nog diꞌ ilan mokpoksulut dun. 52 Moktidu sog numun kituꞌ, ongon og lima kotow sog sala konglangan ondiꞌ moksulut. Og duaꞌ kotow diꞌ sumulut sog tolu kotow bu og tolu kotow diꞌ sumulut sog duaꞌ kotow. 53 Bu og gamaꞌ bu og gombataꞌ non nog glaki, ondiꞌ ilan dosop moksulut. Bu og ginaꞌ ilan nog gombataꞌanan non nog glibun, diꞌ ilan dosop moksulut. Bu ongon dosop og kolibunanan nog ondiꞌ ilan moksulut nog ponugangan nilan nog glibun.”

Og gindanan posunguꞌ matong

Matiu 16:2-3

54 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dia sog gotowanan nog, “Amu koyon, bila motongow niu nog mongitoman sog bukid, kosunan niu nog mogdupiꞌ posunguꞌ, bu mogdupiꞌ doma. 55 Bu bila sop moyup gutalaꞌ, moktaluꞌ amu dosop nog posunguꞌ na mokpodos, bu motuman doma. 56 Amu og gotow nog sagya tibua mokpopotongow! Kosunan niu mogustal og gindanan sog glangit bu sog glupaꞌan, saka diꞌ niu ma sunan mogustal og mitongow niu numun kituꞌ!

Poglokopia amu nog minanta dianiu

Matiu 5:25-26

57 “Iduma ondiꞌ niu ma inangon og dili pikilan niu kituꞌ nog ombaꞌis inangon?

58 “Bila mikosalaꞌ a sog pakasi mu saka pitangon non ika dituꞌ sog gukum, dia amu pa sog dalan, sumboy pogopasan mu na nog moglokopia amu. Poꞌ bila muakil non na ika sog gukum, og gukum og muakil dianika sog pogaid nog kolobusuan. Tubus nituꞌ, ion na kumolobusu dianika. 59 Toluꞌon ku dianika, ondiꞌ a nododaꞌ mokoluas bog diꞌ mu da koboyadan og glam nog kosolaꞌan mu.”

13

Sumboy moglilaꞌ amu nog dusaanan niu

1 Sog tang koyon, ongon gotowanan miguksug dia ni Isus paꞌali dia sog gotow Galilianan nog pimunuꞌ ni Pilatu (og gubernador dia sog bonua nog Judia) sonuk nilan momalas dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon.

2 Tinumabal si Isus nog, “Olo ma og pikilan niu dun? Saꞌan maꞌ nituꞌ og kibianbianan nilan poꞌ bolodusaon ilan potaꞌ gabaꞌ nog duma gotow Galilianan? 3 Toluꞌon ku dianiu, ondiꞌ! Poꞌ tontal da diꞌ amu moglilaꞌ nog dusaanan niu, matoy amu dosop mamaꞌ nilan. 4 Bu kituꞌ sop buan og sopuluꞌ bu walu kotow kituꞌ nog mikpomatoy kobal nog kibuksakan ilan nog baloy nog molawa dituꞌ sog Siloam. Saꞌan maꞌ nituꞌ og kibianbianan nilan poꞌ bolodusaon ilan potaꞌ gidoy gabaꞌ nog duma gotowanan dituꞌ sog Jerusalem? 5 Ondiꞌ dosop! Poꞌ toluꞌon ku dianiu, tontal da ondiꞌ amu moglilaꞌ nog dusaanan niu, amu siꞌoy matoy dosop maꞌ nilan.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog kayu nog daꞌ pogbunga

6 Tubus nituꞌ, sinuksugan non ilan nog solabuk pononggiꞌan. “Ongon sala kotow mimula nog kayu dia sog binalan non, ngalan non igera. Ongon gondow non, inangoy non tontongoy bog migbunga notaꞌ og pomulan non koyon. Saka ondaꞌ pa pogbunga. 7 Dadi, sinakan non og polongusibaꞌ nog pomulan non koyon nog, ‘Iduma? Olo gidoy og migandun nog kayu koyon nog daꞌ ma sibon pogbunga saka midopot na tolu ton? Pigdodomaan ku bosia nog mogbunga na.’ Dadi, dinondag non monagaꞌ dia sog migusibaꞌ koyon dun, poꞌ bagun da diꞌ mogasta og glupaꞌ nog pigindogan nog kayu koyon. 8 Tibua, tinumabal og polongusibaꞌ koyon nog, ‘Diꞌ ta pa sokaliꞌ ponogaꞌon poꞌ usibaꞌon ku pa soton siꞌoy bu toguꞌan ku nog ponglombuꞌ nog pomulan bagun mogbunga. 9 Tibua, bila matong sog len ton diꞌ pa mogbunga, ombaꞌis na ponogaꞌon.’ ”

Kuliꞌan non og boktut nog glibunsog Gondow nog Pogulali

10 Sog tang nog Gondow nog Pogulali, mikpanad si Isus dituꞌ sog solabuk baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 11 Ongon sala kotow glibun dion nog diꞌ mokodag solod nog sopuluꞌ bu walu ton poꞌ kobal nog glatdiwata. Dadi, migboktut tanan ion dun nog boyaꞌan ondiꞌ non mologdong og glawas non. 12 Dangan mitongow ion ni Isus, sinabi non ion nog mokpolani pa dianon mangka non ion toluꞌoy nog, “Dadaꞌ, kiuliꞌan na og diꞌ mu koyon kokodag.” 13 Dunut dinoponan non og glibun koyon, bu sododuꞌun milogdong non na og boktut non. Dadi, og glibun koyon miksanglit dia sog Mikpongon.

14 Tibua, og kounutan kituꞌ sog baloy nog poglumpukan nilan koyon, miglolingit ion poꞌ ngon pikodag ni Isus saka og Gondow nog Pogulali. Dadi, tinaluꞌ non dia sog gotowanan koyon nog, “Sog pitu ondow, binogayan ita gonom ondow moginang nog ginang ta. Bu bila moleg amu kumodag angoy amu dini sog solod nog gonom ondow koyon, konaꞌ sog Gondow nog Pogulali!”

15 Tibua, tinabal ion ni Isus nog, “Amu, mokpopotongow amu tibua! Minsan amu, ongoyon niu da ubadoy og kudaꞌ niu otawaka sapiꞌ niu mangka niu pinumoy sog Gondow nog Pogulali. 16 Dadi, minsan siꞌoy og Gondow nog Pogulali, ondiꞌ taꞌ gidoy mogusoy nog tobangan og glibun koni nog ion og pangkat ni Apuꞌ Abraham nog pisinsa ni Kindagow sog solod nog sopuluꞌ bu walu ton?”

17 Dadi, kisipogan og glam nog sinumusi koyon dianon dion. Tibua, og duma gotowanan dion migloliag ilan sog glam nog kohinangan ni Isus koyon nog kosobuꞌsobuꞌ.

Og pononggiꞌananan paꞌali sog glongow bu pokpotulin

Matiu 13:31-33, Mark 4:30-32

18 Tubus nituꞌ, miksak si Isus nog, “Olo bayuꞌbayuꞌ nog pigdotuꞌan nog Mikpongon bu olo kopononggiꞌan ku dun? 19 Dia u kopononggiꞌ sog bataꞌbataꞌ longow nog pimula nog gotow dia sog binalan non, nog dangan tinumubuꞌ miimung nog kayu boyaꞌan og pangaanan non pogopunan tanan nog manukmanukanan.”

20 Bu miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Ain pa kopononggiꞌ og pigdotuꞌan nog Mikpongon? 21 Ompononggiꞌ u dosop dia sog mikaꞌan nog pokpotulin nog pan nog linimbual nog sala kotow glibun dia sog pitu gantang tapung asta miksagot ilan na nog tapung koyon boyaꞌan tinumulin dun.”

Og mosikut nog bongawan

Matiu 7:13-14,21-23

22 Solian ni Isus ompanow posunguꞌ sog Jerusalem, minian ion dia sog modakol nog bonuaanan bu gimbolayan mokpanad dia sog gotowanan. 23 Sintak nion, ongon sala kotow miksak dia ni Isus nog, “Kounutan, mikaꞌan taꞌ da og gotowanan nog mogawon tidu sog dusa nilan?”

24 Tinumabal si Isus nog, “Pogapas amu tokodoy sumolod sog mosikut nog bongawan poꞌ toluꞌon ku dianiu nog modakol og sumuloy sumolod, tibua, ondiꞌ ilan mokosolod. 25 Poꞌ bila migbuat bu pinintuꞌ na nog gapuꞌ nog baloy koyon og bongawan non koyon, matag amu tibua mogindog sog glowasan mokibukaꞌ dianon nog ondiꞌ non amu bukaꞌan poꞌ long non dun, ondiꞌ non amu kilolaan bu ondiꞌ non kosunan bog ain amu mikpoktidu. 26 Dadi, tumabal amu nog, ‘Kounutan, migadap ita potanan kuman bu minum bu mikpanad a pa tanan dituꞌ sog bonua nami!’ 27 Tibua, tobalon non amu nog ondiꞌ non amu kilolaan bu ondiꞌ non kosunan bog ain amu mikpoktidu. Sugaꞌid non, toluꞌan non amu nog, ‘Pokpolayuꞌ amu dianakon, glam niu koyon nog bolodusaon!’ ”

28 Bu long sop ni Isus dun, “Moglulad amu bu mongolongot og ngisianan niu sog gondow kituꞌ nog motongow niu dion si Apuꞌ Abraham, si Apuꞌ Isak, si Apuꞌ Jakub, bu og glam nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon nog dituꞌ ilan sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Saka amu, dituꞌ amu sog glowasan. 29 Bu modakol dosop og gotowanan nog mikpoktidu sog pat pigyulu nog dunya madap kuman dituꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 30 Bu toluꞌon ku dianiu nog ongon gotowanan nog mibinayaꞌ nog mimung mokuna ilan, bu ongon sop og mikuna nog mimung ombinayaꞌ ilan.”

Milolat si Isus sog gotowanan dia sog Jerusalem

Matiu 23:37-39

31 Sog tang koyon, ongon og parasiuanan minangoy dia ni Isus mangka ilan poktaluꞌ nog, “Sumboy mawaꞌ a dini sog bonua koni poꞌ si Datuꞌ Herod moleg munuꞌ dianika.”

32 Tibua, tinumabal si Isus nog, “Angoy niu taluꞌ dia sog gotow kituꞌ nog modolut nog akon, momugow nododaꞌ nog glatdiwataanan bu pokodagon ku ain diꞌ kituꞌ mokokodag gondow koni bu bolomaꞌ. Bu sog kotoluondow non, modopot u na og pogdopoton ku kituꞌ. 33 Saꞌan sumboy nododaꞌ mogdayun u gondow koni, bu bolomaꞌ, asta dinglag, poꞌ sumboy dituꞌ nododaꞌ bunuꞌoy og polomolatas nog Mikpongon sog Jerusalem.”

34 Maꞌ long sop ni Isus dun, “O Jerusalem, Jerusalem, og gotowanan mu, pimunuꞌ nilan og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu pimatu nilan ain og dinondag non mangoy dion nika. Miobon u na bosia moleg lumumpuk nog gotowanan mu bagun ku ilan musibaꞌ, mamaꞌ nog dolukan nog dugbaꞌan non nog gokpak non og gititanan non. Tibua, ompok ilan dun. 35 Tontong mu numun kituꞌ, og baloy mu tinolikudan na nog Mikpongon. Toluꞌon ku dianika nog ondiꞌ mu nododaꞌ akon motongow mokpuliꞌ asta matong gondow kituꞌ nog mokpoktaluꞌ og gotowanan mu nog, ‘Pipia og minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon!’ ”

14

Kiuliꞌan ni Isus og gotow nog diꞌ mokodagsog Gondow nog Pogulali

1 Sog tang nog Gondow nog Pogulali, si Isus inonggat nog sala kotow nog motas sog parasiuanan mangoy kuman sog baloy non. Bu ongon gotowanan dion, piktimaꞌanan nilan mahatul og poginangon ni Isus. 2 Bu sog sunguꞌan non koyon, ongon sala kotow dion nog diꞌ mokodag nog mimagaꞌ og botis bu komot non. 3 Dadi, miksak si Isus dia sog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu bu sog parasiuanan koyon dion nog, “Dia sog Botad nog sinulat, pigondiꞌan ita taꞌ momulung bila og Gondow nog Pogulali?” 4 Tibua, daꞌ pogonekonek og gotowanan koyon. Dadi, pigoidan ni Isus og gotow koyon nog diꞌ mokodag mangka non poboiꞌoy mosakit non bu dondagoy ompanow.

5 Tubus nion, miksak si Isus dianilan, “Bila gidoy ongon og bataꞌ niu otawaka potubuꞌon niu molabuꞌ sog gluang nog modalom, saka motang sog Gondow nog Pogulali, ondiꞌ niu taꞌ pogdoyunan tumabang?” 6 Og gotowanan koyon ondaꞌ nosop pokotabal.

Diꞌ pia og mokpolabilabi

7 Dangan mitongow ni Isus og gotowanan koyon dion nog migunauna ilan mingkud dia sog gingkudan nog mokotas nog gotow, pimolian non ilan bianan sog pononggiꞌan. 8 Long non dun, “Bila pinosunan amu nog kaing, saka matong amu na dia sog baloy koyon nog piglokologyaꞌan, naꞌ amu mogunauna mingkud dia sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. Poꞌ bila gomonsunoy ongon pa lumual gotow matong nog motas pa dianiu, 9 og miglokologyaꞌan koyon nog mikposabut sog duaꞌ amu, mangoy ion moktaluꞌ dianiu nog, ‘Pingkudon ta pole og gotow konia sog pigingkudan mu koyon.’ Dadi, kosipogan amu dun bu dia amu pingkudoy sog gingkudan nog sempelsempel nog gingkudan. 10 Sugaꞌid non, bila posobutan amu nog kaing, dia amu pongingkud sog sempelsempel nog gingkudan bagun amu ongoyon nog miglokologyaꞌan koyon mangka non amu toluꞌoy, ‘Le, dinian ka ingkud sog gingkudan nog mokokotas nog gotow.’ Dadi, kolele kosipogan amu dun, pogodaban amu tanan nog gotowanan dun. 11 Poꞌ ain og mokpotas nog dili glawas non, pobobaꞌon nog Mikpongon. Tibua, ain og gotow nog pobobaꞌon non og bolotabat non, potason ion.”

12 Tubus nituꞌ, tinaluꞌ ni Isus dia sog parasiu koyon nog migonggat dianon nog, “Bila mongonggat a moktasondowan otawaka moglobungan nog ain tibua og pakasibataꞌanan mu, otawaka og pigilugananan mu, bu og pigoloan mu, otawaka pongdoyahan kituꞌ nog sumbaloyanan mu, bila maꞌ nion og ginangon mu, onggaton nilan dosop ika mangoy kuman sog baloy nilan. Bu kosuliꞌan nilan dosop ika nog miinang mu koyon dianilan. 13 Tibua, bila moglokologyaꞌan ka, og posunan mu ain og miskinananan, bu og dadayanan, bu og pingkaꞌanan, bu og butaanan kituꞌ. 14 Bu popiaon ka nog Mikpongon dun. Poꞌ minsan siꞌoy diꞌ nilan ika kotumbasan, kotumbasan ka da bog matong gondow kituꞌ nog potubuꞌon puliꞌ nog Mikpongon og gotowanan kituꞌ nog midulus.”

Og kopogonggat nog Mikpongon ondiꞌ baꞌis bolibadan

Matiu 22:1-10

15 Dangan midongog nog sala kotow gadap nilan koyon kuman, miktaluꞌ ion dia ni Isus nog, “Kuntungan og gotowanan koyon nog mokadap dia sog kologyaꞌan nog Mikpongon dituꞌ sog pigdotuꞌan non.”

16 Tinumabal si Isus nog, “Ongon sala kotow og miksimpan nog mosolag nog kologyaꞌan bu modakol og pimosunan non nog gotow. 17 Dangan minatong na og gondow nog kologyaꞌan non koyon, dinondag non og kisonggulan non nog ongoyon na og gotowanan kituꞌ nog pimosunan non mangoy moktaluꞌ nog misimpan na og binolokan. Dadi, mipanow og kisonggulan non koyon. 18 Tibua, dangan pigobitan nog kisonggulan koyon dia sog gotowanan og taluꞌ nog kounutan non koyon, glam nilan, minontong ilan nog daꞌawa nilan nog maꞌ long nog sala kotow koyon dun, ‘Ongon misaluy u nog glupaꞌ nog sumboy ongoyon ku pa tontongoy. Dadi, taluꞌ mu pa dituꞌ non nog diꞌ u da mokangoy dituꞌ.’ 19 Tubus nion, miktaluꞌ sop og sala kotow koyon nog, ‘Ongoyon ku pa suloyoy mokpoguyud nog bagyaꞌ og sopuluꞌ buk sapiꞌ koyon nog sinaluy u bogu koni. Dadi, taluꞌ mu pa dituꞌ non nog diꞌ u da mokangoy dituꞌ.’ 20 Bu ngon dosop og miktaluꞌ nog, ‘Ondiꞌ u nododaꞌ mokotuaꞌ sog kologyaꞌan koyon poꞌ bogu ami da koingoy nog duoy u.’ 21 Dadi, og kisonggulan koyon minuliꞌ bu mangka non pogobitoy dia sog kounutan non koyon og glam nog daꞌawaanan nog gotowanan kituꞌ.

“Dangan midongog nog gapuꞌ nog baloy koyon og gustalan nog kisonggulan non koyon, miglolingit ion dun. Dadi, dinondag non nosop og kisonggulan non koyon mogdaliꞌ mangoy sog dalananan bu sog ain mokoliliꞌ kituꞌ sog koliwagan bonua koyon bu oitoy dini og sosuku motongow non nog miskinan, og daday, og buta, bu og pingkaꞌ.

22 “Dangan minatong ion tidu mangoy nog gotowanan kituꞌ, miktaluꞌ ion nog, ‘Kounutan, dini na og dinondag nika kituꞌ nog ongoyon ku. Tibua, modakol pa og samaꞌ gingkudananan nog daꞌ kingkudoy nog gotow.’

23 “Dadi, dinondag non nosop og kisonggulan non koyon nog, ‘Panow a pa mokpuliꞌ mangka a angoy dituꞌ sog dalananan bu kobukidan, mangka mu togol monggat og gotowanan nog molumpak nika bagun omponuꞌ nog gotow og baloy u koni. 24 Poꞌ toluꞌon ku dianiu nog og gotowanan kituꞌ nog pisobutan ku moguna, daꞌidun minsan sala kotow siꞌoy dianilan, og mokinam nog piksimpan ku koni nog ponganon!’ ”

Og bianbian nog moksulangguꞌ dia ni Isus

Matiu 10:37-38

25 Tubus nion, dangan mipanow si Isus, landuꞌ kodakol nog gotowanan og migunut dianon. Dadi, sinunguꞌ non ilan mangka ion poktaluꞌ nog, 26 “Ain og moleg mogunut dianakon, ondiꞌ ion mimung nog sulangguꞌ u taman da ondiꞌ non potongowon og glolaman non dianakon nog labilabi pa sog glolaman non sog mokogulang non, bu sog duoy non, bu sog gombataꞌ non, bu sog pigilugan non, bu minsan sog dili glawas non. 27 Bu ain ondiꞌ mokpisan nog kudus non bu pogunut dianakon, diꞌ dosop mimung nog sulangguꞌ u.

28 “Poꞌ sopolati non, ongon dianiu og moleg mokpasok nog molawa nog baloy. Mokpikilpikil pa poguna ion mangka non gontaꞌoy bog andun og golagaꞌ non, bagun non kosunan bog andun og golagaꞌ nog baloy non koyon bila modoksuꞌ. 29 Poꞌ bila posokon non og baloy non koyon saka diꞌ non modoksuꞌ, pogundaundaan ion nog gotowanan ain og mokotongow nog ganglag non koyon. 30 Kobon nilan moktaluꞌ nog, ‘Og gotow koni, gumaꞌusgaꞌus pa mokpasok nog baloy non saka diꞌ non dosop ombaꞌug.’

31 “Otawaka mamaꞌ dosop nog datuꞌ nog posunguꞌ ilan mogbunuꞌ nog pakasi datuꞌ non. Og sala kotow datuꞌ koyon sopuluꞌ ngibu da og dakol nog sundalu non. Saka og pakasi datuꞌ non sop koyon duaꞌ puluꞌ ngibu dakol nog dianon. Mangka siꞌoy antu mogbunuꞌ og sala kotow datuꞌ koyon, mokpikilpikil pa ion poguna bog mokantu dotaꞌ og sundaluanan non koyon nog sopuluꞌ ngibu da dakol non. 32 Bu bila mogantaꞌ non nog ondiꞌ dodaꞌ ion mokantu mogbunuꞌ, sumboy ongon og dondagon non lumumpak dia sog pakasi datuꞌ non koyon, mangoy mongoni nog kopoglogomigus nog dituꞌ ilan pa sog molayuꞌ. 33 Domikian dosop maꞌ nituꞌ amu, bila ondiꞌ niu bolongon og glam nog dili dianiu, ondiꞌ amu dosop mimung nog sulangguꞌ u.

Og masin

Matiu 5:13, Mark 9:50

34 “Og masin, ombaꞌis. Tibua, bila molubas na og nanam non, daꞌidun nododaꞌ og pondayan dun bagun masin pa mokpuliꞌ. 35 Dadi, daꞌidun na og potugyuan dun minsan siꞌoy sog glupaꞌ, lual da lobakon na. Dadi, ain togo tolinga, sumboy pokinongogan non og piktaluꞌ u koni!”

15

Og pononggiꞌan paꞌali sog bilibili nog mibolong

Matiu 18:12-14

1 Ongon gondow non, sonuk ni Isus momali, modakol og polongabatanan nog buis bu og gotowanan kituꞌ nog iningolanan nilan nog bolodusaon, miglumpuk ilan monginongog nog gustalan ni Isus. 2 Tibua, og parasiuanan bu polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, mikpokumodumod ilan nog, “Og gotow koni tumolimaꞌ ma nog gotow nog bolodusaon bu madap ma kuman dianilan!”

3 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan binianan sog pononggiꞌan. 4 “Sopolati non, og sala kotow dianiu, ngon og bilibilianan non sogatus kodakol, saka mibolong og solabuk dun. Olo ma gidoy og ginangon non? Gonatan non nododaꞌ og siam puluꞌ bu siam bilibilianan non koyon sog pongoksaban nilan mangka non ponontongoy og solabuk bilibili non kituꞌ asta motongow non. 5 Bu bila mitongow non na, loliagon nododaꞌ tokodoy ion dun 6 mangka non bolungoy muliꞌ. Bila matong ion sog baloy, polumpukon non og pakasibataꞌanan non bu sumbaloyanan non mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, ‘Moksamasama ita niu mogloliag poꞌ mitongow u na og bilibili u kituꞌ nog mibolong.’

7 “Toluꞌon ku dianiu, domikian dosop nog maꞌ nituꞌ landuꞌ og daꞌdaꞌan dituꞌ sog glangit sabap sog sala kotow og bolodusaon moglilaꞌ nog dusa non, gabaꞌ nog siam puluꞌ bu siam kotow kituꞌ nog baluꞌ nilan midulus ilan na nog daꞌidun na balan nilan moglilaꞌ nog dusa nilan.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sin nog mibolong

8 Tubus nion, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan nog, “Ongon og sala kotow glibun nog togo sin nog sopuluꞌ lad, mibolong og solad sin dun. Olo ma gidoy og ginangon nog glibun koyon? Tumutud ion nog suluꞌ mangka non siligoy og baloy non koyon bu ponontongoy mahatul og sin non koyon asta motongow non. 9 Bu bila mitongow non na, mangka non polumpukoy og pakasibataꞌanan non bu sumbaloyanan non mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, ‘Moksamasama ita niu mogloliag poꞌ mitongow u na og sin ku kituꞌ nog mibolong.’

10 “Toluꞌon ku dianiu nog, domikian dosop nog maꞌ nituꞌ ongon daꞌdaꞌan dia sog sunguꞌan nog moloikatanan nog Mikpongon nog sala kotow bolodusaon og moglilaꞌ nog dusa non.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog glolaman nog gamaꞌ

11 Tubus nion, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan nog, “Ongon gotow nog togo bataꞌ duaꞌ kotow nog lunsan laki. 12 Ongon gondow non, og kongudan koyon, pingambat non bahagiꞌ non dia sog gamaꞌ non. Dadi, pigbahagiꞌ nog gamaꞌ non koyon dianilan og pogongonon nilan. 13 Daꞌ ion kobon, og kongudan koyon piksaluy non og glam nog bahagiꞌ non koyon mangka ion awaꞌ. Minangoy ion dituꞌ sog molayuꞌ nog bonua mangka non solapoy moktulaꞌ og sin non koyon.

14 “Dangan mitipot non na poktulaꞌoy og glam nog sin non koyon, og bonua koyon nog dinotongan non, misugat nog minit nog gutom. Dadi, kilogonan ion. 15 Migbubut ion mogonong dia sog sala kotow sog bonua koyon. Dadi, dinondag ion mangoy dituꞌ sog kudal nog babuyanan. Bu og ginangon non dituꞌ og mokpokanpokan nog babuyanan koyon. 16 Kobal nog kigutoman ion tokodoy, moleg na tanan ion bosia kuman nog kan nog babuyanan koyon asta ombosug. Poꞌ daꞌidun mogbogoy dianon nog ponganon nog minsan mikaꞌan siꞌoy.

17 “Sintak non nion, mipikil non og glopangan non bu kilobotan non nog og glam nog sosoligan nog gamaꞌ non mikpoksawadsawad tanan og ponganon nilan. Saka ion agonagon na unusan. 18 Dadi, long non dun, ‘Golom u na ini uliꞌ dituꞌ sog gamaꞌ u mangka u poktaluꞌ nog, Amaꞌ, mikodusa u tidu dianika bu kosolag non sog Mikpongon. 19 Dadi, diꞌ u na patut nog ingolanan u pa nog bataꞌ mu. Sugaꞌid non, imung mu na akon mamaꞌ nog sosuguꞌon mu koyon.’ 20 Dadi, migbuat ion mangka uliꞌ dituꞌ sog gamaꞌ non.

“Dangan minatong ion sog bonua non, molayuꞌ pa, kinilolaan na ion nog gamaꞌ non. Bu sabap sog landuꞌ tokodoy og glolatan non dia sog bataꞌ non koyon, ginobok non kumokop dunut pingolokan non. 21 Tibua, miktaluꞌ og bataꞌ non koyon, ‘Amaꞌ mikodusa u dianika kosolag non sog Mikpongon. Dadi, ondiꞌ u na patut nog ingolanan u pa nog bataꞌ mu akon.’

22 “Tibua, ondaꞌ ion tobaloy nog gamaꞌ non. Sugaꞌid non, dinondag non og sosoligananan non mangoy nog molongas nog gimolaan non mangka posolugoy dianon, mangka posolugoy nog pinolok, ilan nog pongyapak. 23 Tubus nituꞌ, dinondag non ilan mangoy malap nog nati nog sapiꞌ kituꞌ nog piglombuꞌ nilan mangka nilan sumboliꞌoy poꞌ moglokologyaꞌan ilan. 24 Poꞌ long nog gamaꞌ non koyon, ‘Og bataꞌ u koni minatoy na, tibua, mitubuꞌ. Bu miobon na ion ombolong, tibua, numun kituꞌ mitongow na.’ Dadi, miktolipun ilan dodaꞌ mokpogloliag.

25 “Solian nilan koyon moglamilami, og bataꞌ non kituꞌ nog gulangbataꞌ dituꞌ pa sog binalan. Dangan minuliꞌ ion, pinipini non matong sog baloy nilan koyon, kisobuꞌan ion nog midongog non og glomian bu og mogigal. 26 Dadi, sinabi non og sala kotow kisonggulan nilan mangka ion ponginongogan bog olo og piginang nilan koyon dion. 27 Tinumabal og kisonggulan nilan koyon, ‘Og kongudan mu kituꞌ minuliꞌ na dion. Dadi, sabap sog daꞌdaꞌan nog gamaꞌ mu nog minuliꞌ bu ombaꞌis da glawas non, dinondag non ami moksumbaliꞌ nog nati nog sapiꞌ kituꞌ nog pikpolombuꞌ mangka poglokologyaꞌan.’

28 “Dadi, linolingitan tokodoy dun og bataꞌ non koyon nog gulangbataꞌ bu ompok na tanan ion mogdangan sog baloy nilan koyon. Tibua, inangoy ion pogomuꞌomuꞌoy nog gamaꞌ non nog sumolod na. 29 Sokaliꞌ miktaluꞌ og bataꞌ non koyon, ‘Tontong mu poloꞌma, Amaꞌ. Daꞌ a sunoy bog sanu ton u na mokpulipon dianika. Bu ondaꞌ u sibon ponusi sog glam nog glegan mu. Tibua, daꞌ nika tanan akon sibon bogoyoy nog minsan siꞌoy og nati nog kambing bagun ami mokopogloliag nog pakasibataꞌanan ku. 30 Tibua, og bataꞌ nika koyon nog pigbusaꞌ non og gakod nika dia sog kolibunanan kituꞌ nog ponungkagon, dangan minuliꞌ ion dini, kododaliꞌ mu tanan monumbaliꞌ nog nati nog sapiꞌ nog pikpolombuꞌ mu!’

31 “Dadi, tinumabal og gamaꞌ non koyon, ‘Ika, og bataꞌ u, ondaꞌ a sibon pokulog dianakon. Bu og glam nog pogongonon ku ika dosop og gapuꞌ non. 32 Saꞌan sumboy ita moglokologyaꞌan bu poglololiag poꞌ sabap sog kongudan mu koyon nog minatoy na, tibua, numun kituꞌ mitubuꞌ. Bu miobon na ion ombolong, tibua, numun koni mitongow na.’ ”

16

Og pononggiꞌan paꞌali sog sosoligan nog bolopondayan

1 Bu miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Ongon sala kotow og doyahan nog sinumbung dianon og sosoligan non nog pigbusaꞌ non og sin nog kounutan non koyon. 2 Dadi, tinugun non ion mangka non sakoy nog, ‘Olo og midongog u koni paꞌali dianika? Bila maꞌ nion, tulun mu dianakon og glam nog dinondag u kituꞌ mogusibaꞌ dianika. Poꞌ moktidu sog gondow koni, diꞌ u na ika imungon nog sosoligan ku.’

3 “Dadi, migdialominawa og glaki koyon, ‘Olo noma gidoy ini og pondayan ku? Piawaꞌ u noma nog kounutan ku. Diꞌ u posop mokogaga moginang nog ombogat. Bu mosipog u dosop monontoliꞌ. 4 Tibua, maꞌ nini og pondayan ku dun poꞌ bagun da minsan daꞌidun siꞌoy og ginangon ku, tolimaꞌon u da nog gotowanan dia sog baloy nilan.’ 5 Dadi, pinugun non og glam nog togo gutang kituꞌ dia sog kounutan non koyon mangka non sakoy monala kotow dianilan bog andun og gutanganan nilan dia sog kounutan non. Dadi, sinakan non og mikuna koyon bog andun og gutang non, 6 ‘Akon, mikutang u sogatus bu nom puluꞌ lata nog glana.’ Dadi, long nog glaki koyon, ‘Koni og dakol nog gutang mu nog misulat. Ingkud a pa podaliꞌ mangka nika sop og dakol non mangka mu boyadoy tibua walu puluꞌ lata.’ 7 Tubus nituꞌ, sinakan non nosop sala kotow bog andun og gutang non. Dadi, tinumabal ion nog, ‘Sogatus saku og bogas.’ Tinumabal sosoligan koyon nog, ‘Koni og dakol nog gutang mu nog misulat. Ingkud a pa podaliꞌ mangka nika sop og dakol non bu boyadoy mu tibua walu puluꞌ saku.’ ”

8 Dadi, long sop ni Isus dun, “Og sosoligan koyon nog diꞌ kosoligan, pigdongyaꞌan ion nog kounutan non koyon sabap sog kopondayan non. Poꞌ og gotowanan nog kinilawan koni, moto ilan sumuꞌat nog batuk nilan pikilan, gabaꞌ nog gotowanan dia sog kodolagan. 9 Dadi, toluꞌon ku dianiu, gamit niu og gakod niu dini sog dunya koni tumabang sog pakasiotow niu nog kilogonan bagun da bila motipot na og gakod niu koyon, motolimaꞌ amu dituꞌ sog pogonongan nog daꞌidun kopus non.

10 “Simasima og kosoligan sog mikaꞌan, kosoligan dosop sog modakol. Bu simasima og moto monglimbung nog mikaꞌan, moto dosop monglimbung nog modakol. 11 Dadi, bila ondiꞌ amu kosoligan mogusibaꞌ nog gakod dini sog dunya, ondiꞌ amu dosop kosoligan nog Mikpongon mogusibaꞌ nog tantu daya dituꞌ sog glangit. 12 Bu bila ondiꞌ amu kosoligan mogusibaꞌ nog balan nog duma niu dini, sima ma mogbogoy dianiu nog tantu gakod niu kituꞌ?

13 “Toluꞌon ku dianiu, ondiꞌ nododaꞌ mogusoy og gulipon nog duaꞌ buk og gapuꞌ non. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, mimung nog pokongitan non og sala kotow mangka non kololamoy og sala kotow. Otawaka, mokokunut sog sala kotow mangka pongantu sog sala kotow. Diꞌ mogusoy nog tigbungon niu og pikilan niu dia sog Mikpongon bu tigbungoy dosop dia sog pilak.”

Ondiꞌ nododaꞌ moksop og taluꞌ nog Mikpongon

Matiu 11:12-13, 5:31-32, Mark 10:11-12

14 Dangan midongog nog parasiuanan nog maꞌ nion koyon, pigwanwanan nilan si Isus poꞌ bololagaꞌ tokodoy dianilan og sin. 15 Dadi, tinoluꞌan ilan ni Isus nog, “Bila dia amu sog sunguꞌan nog gotowanan, baluꞌbaluꞌ mokolongas amu. Tibua, og Mikpongon, kosunan non da og dialom pikilan niu. Poꞌ og glam nog bololagaꞌ tokodoy dia sog sagyaotow, molomuꞌ dun og Mikpongon.

16 “Og Botad kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dia ni Muses asta sog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ, inustal ituꞌ taman da dia ni Jan nog Polomunyag. Tidu dituꞌ, og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon inustal na bu sala duaꞌ og gotowanan mogagow mampuꞌ dun. 17 Tibua, og Botad kituꞌ, daꞌ nododaꞌ og piksopan non sotoktang siꞌoy. Molomu pa pondaꞌon og glangit bu glupaꞌan, tibua, og Botad kituꞌ ondiꞌ nododaꞌ kokulangan mikaꞌan siꞌoy.

18 “Poꞌ bigyaꞌ pa og botad nog maꞌ nini, nog simasima og glaki molong nog glibun non mangka pogduoy sog len, mokodusa ion dun poꞌ maꞌana non mimabal ion nog len glibun. Bu og glaki siꞌoy kituꞌ nog migduoy dia sog bituanon koyon mokodusa dosop ion dun.”

Og doyahan bu si Lasarus

19 Miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan non nog, “Ongon sala kotow doyahan nog minapot nog landuꞌ pokologan nog ponopoton bu molongas tokodoy og kotubuꞌ non. 20 Bu ongon sala kotow og sontoliꞌ dion, og ngalan non si Lasarus. Milokop og glawas non nog nuka. Bu dia ion pigbotang sog molani nog bongawan nog baloy nog doyahan koyon. 21 Miksabaꞌ ion bosia kuman nog momu siꞌoy nog mokpogdogdag tidu sog glomisahan nog doyahan koyon. Bu pokponilaꞌan tanan nog gayamanan og nuka non koyon. 22 Sintak non, minatoy og miskinan koyon. Dadi, inangoy nog moloikatanan mangka nilan oitoy dituꞌ sog molani ni Abraham. Daꞌ kobon golot non, minatoy dosop og doyahan koyon mangka lobongoy. 23 Dituꞌ ion mikangoy sog kosinsaan nog pogonongan nog mikpomatoy. Dangan tinumingag, mitongow non sog molayuꞌ si Abraham nog dia sog molani non si Lasarus. 24 Dadi, mikilolat ion dia ni Abraham nog, ‘Apuꞌ Abraham, kololatoy mu pa suꞌusa akon. Bu dondag mu pa si Lasarus nog tokmoꞌon non pa og sung siꞌoy nog tonduꞌ non dia sog tubig mangka non potolongoy dia sog dilaꞌ u bagun u pa kotigdowan dun. Poꞌ diꞌ u na mogaga og gapuy koni nog landuꞌ kinit.’

25 “Tibua, tinabal ion ni Abraham nog, ‘Bataꞌ u, pikil nika poloꞌma nog kinobon pa nog dituꞌ a pa sog glupaꞌan. Glam nog momis molombuꞌ nog kotubuꞌ sog glupaꞌan miakod mu. Tibua, si Lasarus, miglogaga ion nog glam nog sinsaan kobon non sog glupaꞌan. Dadi, numun kituꞌ si Lasarus, ombaꞌis na og kibotangan non dini bu ika nosop og moglogaga nog sinsaan. 26 Bu koduaꞌ non, ondiꞌ nododaꞌ mokobian ain og moleg tumolipag posunguꞌ dion otawaka posunguꞌ dini, poꞌ moliwag bu kodalom nog glikpa sog golot ta koyon.’

27 “Tinumabal og doyahan koyon nog, ‘Bog maꞌ nituꞌ buan Apuꞌ Abraham, pongonion ku pa suꞌusa dianika nog dondag mu pa si Lasarus mangoy dituꞌ nami. 28 Poꞌ ongon pa lima kotow pigilugananan ku dituꞌ. Bu sumboy kopomolian non pa ilan poꞌ bagun ilan pa suꞌusa ondiꞌ mokangoy dini sog kibonaꞌan ku koni nog sinsaan.’

29 “Tinumabal si Abraham nog, ‘Dituꞌ na og Botad nog sinulat ni Muses bu og polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, dituꞌ ilan na ponginongog.’

30 “Tibua, og doyahan koyon tinumabal nog, ‘Ondiꞌ ilan nododaꞌ tumud bu mokokunut dun Apuꞌ, lual da ngon mogbuat tidu sog patoy mangoy mogustal dianilan mangka ilan pa poglilaꞌ nog dusaanan nilan.’

31 “Tibua, tinumabal si Abraham nog, ‘Bila ondiꞌ ilan mokinongog bu pomilang sog pomali nog sinulat ni Muses bu duma polomolatasanan kituꞌ, ion non da, ondiꞌ ilan dosop tumud nog minsan siꞌoy ongon mogbuat tidu sog patoy.’ ”

17

Og kopogolig nog dusa

Matiu 18:6-7,21-22, Mark 9:42

1 Miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Mologon nog diꞌ pongyubaꞌan og gotow. Tibua, kondokondok tokodoy og doksuꞌan sog ain mikongulan kituꞌ sog duma non nog boyaꞌan mokodusa dun. 2 Golom na lentengoy nog gilingan batu og glig non mangka lobuꞌoy sog dibabaꞌ dagat, gabaꞌ nog moit non mokodusa og sala kotow gombataꞌanan koni.* 3 Dadi, pokpotubud amu nog kohinangan niu!

“Bu bila ongon pakasi tanud niu nog mokosalaꞌ dianiu, pomag niu. Tubus nituꞌ, bila moglilaꞌ ion, ompunoy niu. 4 Bu bila mikosalaꞌ ion dianiu pitu kali sondow, tubus nituꞌ mangoy moglilaꞌ dosop kobon non, sumboy ompunan niu dosop.”

Og kopongandol

5 Dadi, miktaluꞌ nosop og sosuguꞌonanan non koyon nog, “Kounutan, popagon mu pa og kopongandol nami.”

6 Tinumabal si Isus nog, “Bila ongon kopongandol niu nog minsan siꞌoy nog mamaꞌ nog glongow nog mustasa kobataꞌ, kotoluꞌan niu og kayu koni nog, ‘Kolungad a bu kopasok dituꞌ sog dagat,’ bu mogbilang da dianiu.”

Og polosukuꞌan nog sosuguꞌon

7 Bu long sop ni Isus dianilan, “Bila ongon sala kotow dianiu togo sosuguꞌon mogbagyaꞌ otawaka mogipat nog bilibilianan, bila matong sosuguꞌon niu koyon tidu sog ginang non, ondiꞌ mu nododaꞌ onggaton ion mangoy kuman. 8 Sugaꞌid non, toluꞌan mu pa tanan ion nog, ‘Imala a na bu poksimpan ka nog globungan ku mangka mu akon tologadoy, tubus nituꞌ, mangka a pa sukli kuman.’ 9 Bu og sosuguꞌon ondiꞌ doꞌitan nog posolomatan nog miinang non poꞌ koyon nododaꞌ og polosukuꞌan non dia sog kounutan non. 10 Domikian dosop dianiu nog bila modoksuꞌ niu inangoy og ain dinondag dianiu, sumboy toluꞌon niu, ‘Sagya ami da nog sosuguꞌon, ininang nami tibua ain og polosukuꞌan nami.’ ”

Og sopuluꞌ kotow gipulon nog kiuliꞌan ni Isus

11 Dangan posunguꞌ si Isus sog Jerusalem, dituꞌ ion minian sog tigad nog bonua nog Samaria bu Galili. 12 Pinipini non matong sog gimbolayan koyon, linumpak ion nog sopuluꞌ kotow nog gipulon. Mikpogindog ilan dia sog molayuꞌ 13 mangka ilan poktaluꞌ nog mosikad nog, “Kounutan Isus! Kololat a pa suꞌusa dianami!”

14 Dangan mitongow ni Isus og gotowanan koyon, tinoluꞌan non ilan nog, “Angoy niu potongow og glawas niu sog boliananan.” Dadi, mipanow ilan. Bu sonuk nilan ompanow, kiuliꞌan ilan. 15 Sala kotow dianilan, dangan mibatik non nog kiuliꞌan gipul non, mikpuliꞌ ion dituꞌ ni Isus kobon non moksanglit nog mosikad sog Mikpongon. 16 Bu minombaꞌ ion sog sunguꞌan ni Isus mangka pokposolamat dianon. Og gotow koyon og gotow Samaria. 17 Dadi, sinakan ion ni Isus nog, “Konaꞌ taꞌ nog sopuluꞌ kotow amu og kiuliꞌan kituꞌ? Ain noma og siam kotow dun? 18 Iduma sala mu doma og mikopikil mokpuliꞌ dini mokposolamat dia sog Mikpongon, saka konaꞌ a tanan og Hudyu?” 19 Tubus nion, tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogbuat a le, mangka a uliꞌ. Saꞌan kiuliꞌan ka poꞌ sabap sog kopongandol mu.”

Og kodatong nog kopogdatuꞌ nog Mikpongon

Matiu 24:23-28,37-41

20 Si Isus sinakan nog parasiuanan koyon dion bog nanu dodaꞌ datong og kopogdatuꞌ nog Mikpongon. Dadi, tinumabal si Isus nog, “Bila matong og kopogdatuꞌ nog Mikpongon, diꞌ motongow nog gotow. 21 Dadi, daꞌidun mokopoktaluꞌ nog, ‘Dini na’, otawaka, ‘Kituꞌ na!’ Poꞌ og kopogdatuꞌ nog Mikpongon dion na niu.”

22 Tubus nion, miktaluꞌ nosop si Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Matong da og gondow nog sabaꞌ niu dun, motongow niu na bosia og sondow siꞌoy og Binataꞌ sog Kilawan mogdatuꞌ na. Tibua, ondiꞌ niu pa ion motongow. 23 Bu ongon moktaluꞌ dianiu nog, ‘Dion na ion!’ otawaka, ‘Dini na ion!’ Tibua, naꞌ amu mogbilang mangoy tumontong dun. 24 Poꞌ bila matong na og gondow nog pogdatong nog Binataꞌ sog Kilawan, ompononggiꞌ sog kilat nog gomonsunoy pa diadia pogbusiat tidu sog silangan mangoy sog sindopan. 25 Tibua, mangka siꞌoy og maꞌ nion koyon, mokobian poguna ion posinsaon tokodoy bu pogbongkison ion nog gotowanan numun koni.

26 “Sog kodatong nog Binataꞌ sog Kilawan, og glangkalangka nog gotowanan mamaꞌ dosop nog polomotadon nog gotowanan kituꞌ sog masa ni Nowa kobon nituꞌ. 27 Poꞌ og poginangon nilan, mikpoglokanlokan, mikpoginuminum, bu mimogduoy, asta sog gondow nog sinumolod si Nowa sog gagyung kituꞌ nog inimung non. Dadi, dangan minatong og glayas, og gotowanan koyon sog glowasan, mitipot ilan pomoglaꞌat. 28 Bu maꞌ nituꞌ dosop og masa ni Lot kobon nituꞌ. Og poginangon nog gotowanan mikpoglokanlokan bu mikpoginuminum, mikpogdagangdagang, mikpogimula, bu mimogimung ilan nog baloy. 29 Tibua, sog gondow kituꞌ nog ginumonat si Lot sog bonua koyon nog Sodom, gomonsunoy pa migdupiꞌ na nog gapuy bu asupri boyaꞌan og glam nog gotowanan dion sog bonua koyon mitipot ilan pomatoy. 30 Bu domikian dosop maꞌ nituꞌ og gondow nog potongowon na og Binataꞌ sog Kilawan.

31 “Bu sog gondow koyon, og gotow, bila kotangan nog dia ion sog glowasan nog baloy non, ondiꞌ na mokotagad sumolod mangoy mongalap nog balan non. Domikian dosop nog ain dia sog binalan non, diꞌ na dosop mokotagad muliꞌ sog baloy non. 32 Poktitukoy niu tibua og kibianbianan nog duoy ni Lot.† 33 Dadi, simasima og mogapas nog dili kotubuꞌ non, kobolongan ion dun. Tibua, simasima lamig non bolongon og dili kotubuꞌ non, kongonan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 34 Toluꞌon ku dianiu, ongon duaꞌ kotow miguboy sog glonsuan non, og gobi koyon sala kotow oiton bu og sala kotow ombagak. 35 Bu duaꞌ kotow glibun, solian nilan gumiling, og sala kotow oiton bu og sala kotow sop ombagak. [ 36 Bu ongon dosop duaꞌ kotow glaki, dituꞌ ilan sog binalan, og sala kotow oiton bu og sala kotow sop ombagak.]”

37 Dadi, og sulangguꞌanan ni Isus koyon miksak nog, “Kounutan, ain mobuan ion kinang?”

Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Ain og kibotangan nog bangkoy, dituꞌ dosop pogdopuꞌoy kuman nog guakanan.”

18

Og pononggiꞌan paꞌali sog balulibun bu og polomasad

1 Tubus nituꞌ, migustal nosop si Isus sog sulangguꞌanan non koyon bianan sog pononggiꞌan bagun ilan ondiꞌ modaliꞌ kotonop mogyakin bu diꞌ ombolong og dodomaan nilan. 2 Long non dun, “Sog solabuk bonua ongon og sala kotow polomasad dion nog ondiꞌ mondok sog Mikpongon bu daꞌidun og baꞌasa non sog pakasiotow non. 3 Bu ongon sop og balulibun dion nog kobon non mokpuliꞌpuliꞌ na dia sog polomasad koyon moktaluꞌ nog, ‘Naꞌ mu akon pogulaban nog botad nog pigdang u koyon dianika.’ 4 Og sumbungan nog balulibun koyon miobon na. Tibua, og polomasad koyon ondiꞌ non ponglenglengan masad. Sintak non, og polomasad koyon mikpikilpikil nog minsan na ondiꞌ ion mondok sog Mikpongon otawaka ondaꞌidun og baꞌasa non sog pakasiotow non, 5 sumboy tobangan non da og balulibun koyon poꞌ gomonsunoy kowaꞌan ion nog ponutus sabap nog mosasow ion nog kopokpuliꞌpuliꞌ notibua og glibun koyon dianon.”

6 Maꞌ long nog Kounutan dun dia sog sulangguꞌanan non koyon, “Tontong niu poloꞌma og piginang nog polomasad koyon nog mogbigyaꞌ nog gotow, 7 labi pa dituꞌ og Mikpongon nog sumugut dia sog pigotowan non nog mingoningoni dianon gobi gondow. Diꞌ ilan nododaꞌ potiangon, 8 sugaꞌid non, tobangan non nododaꞌ ilan mogdayun. Tibua, sog tang nog kopokpuliꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan dini sog dunya, ongon dotaꞌ gidoy og kodotongan non nog gotowanan nog mingandol dia sog Mikpongon?”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sala kotow parasiu bu og sala kotow polongabat nog buis

9 Bu miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan non dia sog gotowanan kituꞌ nog baluꞌ nilan dun midulus ilan na bu mokpotaspotas ilan dia sog pakasiotow nilan. 10 “Ongon duaꞌ kotow og minangoy mogyakin sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Og sala kotow koyon og parasiu, bu og sala kotow sop koyon og polongabat nog buis. 11 Og parasiu koyon minindog mangka ion pogyakin nog, ‘Mikpongon, mikposolamat u poꞌ diꞌ u mamaꞌ nog duma gotow nog mabak, otawaka molimbung, otawaka momabal nog konaꞌ non duoy. Solamat poꞌ diꞌ u dosop mamaꞌ nog polongabat nog buis koyon. 12 Bu duaꞌ kali u tanan pokpuasa sog sala semana. Bu migbogoy u nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog glam nog sukatan ku.’

13 “Tibua, og polongabat nog buis koyon, dangan migyakin, dituꞌ ion minangoy sog goksukoksuk bu diꞌ tanan tumongal sog glangit kobon non moksampak nog gigdob non mangka poktaluꞌ nog, ‘Mikpongon, kololatoy mu pa akon poꞌ akon og gotow nog bolodusaon.’ ”

14 Maꞌ long ni Isus dun dianilan, “Toluꞌon ku dianiu nog og polongabat koyon nog buis, minuliꞌ ion nog midulus, konaꞌ og parasiu kituꞌ. Poꞌ ain og mokpotas nog bolotabat non, pobobaꞌon ion. Tibua, ain og mokpobabaꞌ nog bolotabat non, potason ion.”

Pipia ni Isus og gombataꞌanan

Matiu 19:13-15, Mark 10:13-16

15 Tubus nituꞌ, ongon og gotowanan nog mikpogoit nog gombataꞌanan nilan dia ni Isus bagun non ilan kodoponan.* Tibua, dangan mitongow nog sulangguꞌanan ni Isus og maꞌ nion koyon, pimag nilan og gotowanan koyon. 16 Tibua, sinabi ni Isus og gombataꞌanan koyon mangoy dianon mangka ion poktaluꞌ sog gotowanan koyon nog, “Potiang niu og gombataꞌanan koyon mokpolani dianakon. Naꞌ niu ilan pogondiꞌan. Poꞌ maꞌ nog gombataꞌanan koyon, og gotowanan nog misakup sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 17 Toluꞌon ku dianiu, nog simasima og diꞌ mamaꞌ nog bataꞌ og kotabuk non nog kopogdatuꞌ nog Mikpongon, ondiꞌ nododaꞌ mokampuꞌ sog pigdotuꞌan non.”

Og sala kotow doyahan

Matiu 19:16-30, Mark 10:17-31

18 Tubus nituꞌ, ongon sala kotow glaki og kounutan nog Hudyu minangoy moksak dia ni Isus nog, “Polopanad, ombaꞌis a tokodoy. Olo gidoy sumboy inangon ku bagun ku malap og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non?”

19 Tinumabal si Isus nog, “Iduma ingolanan mu ma akon nog ombaꞌis? Saka daꞌidun og ombaꞌis lual da og Mikpongon? 20 Kosunan mu da og dondagananan nog Mikpongon nog sinulat ni Muses nog, ‘Naꞌ a momabal nog konaꞌ mu duoy, bu naꞌ a momunuꞌ, bu naꞌ a monakow, bu naꞌ a tumaksiꞌ nog gloput, bu pogbotadoy mu og ginaꞌamaꞌ mu.’ ”†

21 Tinumabal og glaki koyon nog, “Glam non koyon pigunut u na tidu pa sog kikaꞌan ku.”

22 Dangan midongog ni Isus og tabal non koyon, tinoluꞌan non og gotow koyon nog, “Ngon pa solabuk kulang mu nog sumboy inangon mu. Angoy mu poksaluy og glam nog pogongonon mu mangka mu pomogoy og saluy non dia sog miskinananan poꞌ mogdaya a dun dituꞌ sog glangit. Tubus nituꞌ, pokpuliꞌ a mangka a pogunut dianakon.”

23 Tibua, dangan midongog nog glaki koyon og taluꞌ ni Isus koyon, mipanguꞌ ion dun poꞌ doyahan ion tokodoy. 24 Dadi, pigbontayan ni Isus glaki koyon bu poktaluꞌ nog, “Mologon dodaꞌ tokodoy og gotow nog doyahan nog mokampuꞌ ion dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 25 Molomu pa kobian nog kamel dia sog gluang nog dialum, gabaꞌ nog doyahan, og kampuꞌ non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

26 Dadi, og gotowanan nog mikodongog nog taluꞌ ni Isus koyon, miksak ilan dianon nog, “Bila maꞌ nituꞌ, sima ma buan og motabang?”‡

27 Tinumabal si Isus nog, “Ain og diꞌ minang nog gotow, inangon da nog Mikpongon.”

28 Tubus nion, miksak si Piter dianon nog, “Dadi, ami buan nog lamig nami na tanan binolong og glam nog pogongonon nami bu pogunut dianika.”

29 Tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, ain ginonatan non og baloy non, og duoy non, og pigilugan non, og mokogulang non, otawaka minsan gombataꞌanan non sabap sog kampuꞌ non dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, 30 mokotabuk ion nog labi pa tokodoy dituꞌ og sugda dun dianon minsan siꞌoy solian non pa dini sog dunya. Bu sog binayaꞌ nog gondow, mokalap ion nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

Pidonsamaꞌ nosop ni Isus tumaluꞌ paꞌali sog kopatoy non

Matiu 20:17-19, Mark 10:32-34

31 Tubus nituꞌ, pinitang ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan non koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non ilan toluꞌoy nog, “Posunguꞌ ita loꞌ ini sog Jerusalem bu glam nog sinulat nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog paꞌali dia sog Binataꞌ sog Kilawan posunguꞌ na motuman dituꞌ. 32 Poꞌ uokilon ion dia sog gongkoman nog gotowanan nog konaꞌ bansa Hudyu bu mangka nilan ion pogwanwanoy bu solapsolapoy, bu mangka nilan pogdulaꞌoy. 33 Bu tubus nion, pogdonogon nilan ion mangka nilan bunuꞌoy. Tibua, sog kotolu ondow non, motubuꞌ da ion mokpuliꞌ.”

34 Tibua, og glam nog piktaluꞌ ni Isus koyon, ondaꞌ kosabut nog sulangguꞌanan non koyon poꞌ og maꞌana non milingod pa dianilan. Saꞌan da ondaꞌ nilan kosabut og piktaluꞌ non kituꞌ.

Kiuliꞌan ni Isus og buta

Matiu 20:29-34, Mark 10:46-52

35 Dangan daliꞌdaliꞌ ilan na datong sog bonua nog Jeriku, ongon og buta dion pogingkud dia sog goksid nog dalan kobon non monontoliꞌ. 36 Dangan mibatik non nog modakol og mikpomian, miksak ion bog olo nituꞌ. 37 Dadi, ongon tinumabal nog, “Og minian koyon si Isus, og gotow Nasaret.”

38 Dadi, miktaluꞌ og buta koyon nog mosikad nog, “Isus! Pangkat ni Apuꞌ Dabid. Kololatoy mu pa akon!” 39 Dadi, pimag ion nog gotowanan mokulekeꞌ, ain sog gunan ni Isus. Tibua, posisayaꞌ non tanan posikadoy og tawag non nog, “Pangkat ni Apuꞌ Dabid! Kololatoy mu pa suꞌusa akon!”

40 Dadi, migindog si Isus mangka non dondagoy mokpitang dituꞌ non og gotow koyon. Dangan milani tibua dianon, sinakan ion ni Isus nog, 41 “Olo og kolegan mu nog inangon ku dianika?”

Tinumabal og gotow koyon nog, “Kounutan, moleg u nog mokotongow u mokpuliꞌ.”

42 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Bog maꞌ nituꞌ buan, mokotongow a na. Sabap sog kopongandol mu kiuliꞌan ka na dun.” 43 Bu sododuꞌun og gotow koyon mikotongow. Tubus nion, migunut ion dia ni Isus, kobon non mokposolamat bu moksanglit sog Mikpongon. Dangan mitongow ion nog kodokolan nog gotowanan koyon dion, miksanglit ilan dosop dia sog Mikpongon.

19

Si Isus bu si Sakius

1 Dangan minatong na si Isus ilan nog sulangguꞌanan non sog koliwagan bonua nog Jeriku, minian ilan tibua dion, 2 ongon og gotow dion ngalan non si Sakius, og kounutan nog polongabatanan nog buis bu doyahan ion. 3 Bu moleg ion tumontong dia ni Isus. Tibua, sabap sog kodakol nog gotow, ondiꞌ non motongow si Isus poꞌ ompandak ion. 4 Dadi, ginumobok ion sog gunan nog gotowanan koyon mangka pomonek sog ditas nog kayu nog ngalan non Sikamur, bagun non motongow si Isus poꞌ posunguꞌ ion mian dion. 5 Dangan mitondong si Isus dianon, tinongalan non si Sakius mangka poktaluꞌ dianon nog, “Sakius, pogdaliꞌ a monog dini poꞌ gondow koni, sumboy monguliꞌan u sog baloy mu.” 6 Dadi, migdaliꞌ lumoklus si Sakius mangka non tolimaꞌoy si Isus dituꞌ sog baloy non dunut landuꞌ og daꞌdaꞌan non. 7 Dangan mitongow nog gotowanan sog glumibut og maꞌ nion koyon, mikpokumodumod ilan nog, “Og gotow koni tumibabaꞌ ma monumbaloy sog gotow nog bolodusaon.”

8 Tibua, si Sakius, minindog ion mangka poktaluꞌ dia sog Kounutan nog, “Kounutan, moktolipun numun kituꞌ, og glam nog pogongonon ku sopoginongaꞌ dun bogoyon ku dia sog miskinananan. Bu bila mikolimbung u dia sog gotowanan, uliꞌon ku dianilan pat kali nog maꞌ nituꞌ golagaꞌ non.”

9 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Og gondow koni minatong na og tabang nog Mikpongon dia sog solod nog baloy koni. Poꞌ maꞌ nini siꞌoy og gotow koni, og pangkat da ni Apuꞌ Abraham. 10 Poꞌ saꞌan minangoy dini sog dunya og Binataꞌ sog Kilawan poꞌ monontong ion nog ain mibolong kobal nog dusa nilan bagun ilan da mogawon.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog sin nog bulawan

Matiu 25:14-30

11 Sonuk nog gotowanan mokinongog dia ni Isus, miguksug ion nog pononggiꞌan poꞌ molani ilan na sog Jerusalem. Bu baluꞌ nog gotowanan koyon dun og kopogdatuꞌ nog Mikpongon daliꞌ na datong. 12 Dadi, long ni Isus dun, “Ongon og motas nog gotow nog minangoy sog molayuꞌ nog bonua bagun ion motonduꞌ mogdatuꞌ mangka siꞌoy ion uliꞌ. 13 Tibua, mangka siꞌoy ion gonat, pilimud non poguna og sopuluꞌ kotow nog sosoligananan non mangka non ilan pomogoyoy monolabuk nog sin nog bulawan sog monala kotow dianilan kobon non momilin dianilan nog sin koyon gomiton nilan poꞌ bagun mogbataꞌ solian nog daꞌ pa ion datong. 14 Tibua, pikongitan ion nog salu bonua non. Dadi, dangan mikolikudlikud tibua ion, ongon pilondug nilan nog gotowanan nog moktaluꞌ dituꞌ nog ompok ilan nog ion og mogdatuꞌ dianilan. 15 Tibua, miimung da ion nog datuꞌ mangka ion uliꞌ. Dangan minatong ion dia sog bonua non koyon, tinugun non og pimogayan non kituꞌ nog sin nog bulawan poꞌ bagun non kosunan bog andun og guntung nog monala kotow dianilan.

16 “Og tiganaꞌ matong nog sosoligan non miktaluꞌ nog, ‘Kounutan, og solabuk sin nog bulawan nog binogoy mu kituꞌ dianakon, mikuntung u dun lagaꞌ sopuluꞌ sin nog bulawan.’

17 “Dadi, tinumabal og kounutan non koyon nog, ‘Kisuꞌatan u tokodoy nog ginang mu koyon. Ombaꞌis a dodaꞌ nog sosuguꞌon. Dadi, kosoligan ka ma sog bataꞌbataꞌ balan, uokilon ku dianika og mogokbit dia sog sopuluꞌ koliwagan bonua.’

18 “Tubus nion, minatong dosop og koduaꞌ sosoligan non mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, og solabuk sin nog bulawan nog binogoy mu kituꞌ dianakon, mikuntung u dun lagaꞌ lima sin nog bulawan.’

19 “Tinumabal sop og kounutan non koyon nog, ‘Dadi, uokilon ku dianika og mogokbit dia sog lima buk koliwag bonua.’

20 “Tubus nion, minatong dosop og sala kotow sosoligan non mangka poktaluꞌ nog, ‘Kounutan, koni og sin kituꞌ nog tinulun mu dianakon. Pinutus u ini mahatul nog munsala mangka u bunioy 21 sabap sog gondok u dianika. Poꞌ kosunan ku nog ika lenlen a nog gotow. Mongalap a minsan konaꞌ nika dili gapuꞌ non. Bu gumani a nog konaꞌ nika og mimula dun.’

22 “Tinumabal og kounutan non koyon nog, ‘Ika, molaton ka nog sosuguꞌon! Og taluꞌ mu koyon muliꞌ dianika. Long mu pa dun nog akon lenlen u nog gotow nog mongalap u nog konaꞌ u gapuꞌ non bu gumani u nog konaꞌ u og mimula dun. 23 Iduma daꞌ nika mobuan toguꞌoy sog bangku og sin koyon bagun mogbataꞌ mangka u siꞌoy olapoy dianika bila matong u na?’ 24 Mangka og kounutan non koyon poktaluꞌ dianilan nog pogindog dion nog, ‘Alap niu og sin koyon dianon mangka niu bogoyoy dia sog sosoligan kituꞌ nog mikuntung nog sopuluꞌ sin og bulawan.’

25 “Tibua, tinumabal og gotowanan koyon, ‘Kounutan, iduma maꞌ nion ma nog saka, ongon na tanan sopuluꞌ sin bulawan non?’

26 “Dadi, tinumabal og kounutan nilan koyon nog, ‘Toluꞌon ku dianiu, ain ongon dianon, dungagan pa dianon. Tibua, ain daꞌidun dianon, minsan og dakoldakol non na owaꞌon pa dianon. 27 Bu kituꞌ siꞌoy og minanta dianakon nog ompok kituꞌ pogdotuꞌan dianakon, oit niu dini mangka niu bunuꞌ dini sog sunguꞌan ku.’ ”

Og baꞌasa dia ni Isus kosolod non dituꞌ sog Jerusalem

Matiu 21:1-11, Mark 11:1-11, Jan 12:12-19

28 Dangan midoksuꞌ ni Isus suksugoy og pononggiꞌan non koyon, miguna ion ompanow posunguꞌ dituꞌ sog Jerusalem sog gunan nog glumpuk nog gotowanan koyon. 29 Dangan daliꞌ na ion sog Betpage nog molani sog bonua nog Betani, dia sog pun bilid nog bulud nog Olibu, dinondag non moguna dituꞌ og duaꞌ kotow sulangguꞌanan non koyon. Bu miktaluꞌ ion nog, 30 “Angoy amu sog gimbolayan koyon. Bu bila matong amu dion, mokotongow amu nog nati nog asnu* inikotan nog ondaꞌ pa sibon sokoyoy. Ubad niu bu oit niu dini. 31 Bu bila ongon og moksak dianiu bog iduma ubadon niu ma og nati koyon, tabal niu nog ongon og kobalan nog Kounutan dun.”

32 Dadi, mipanow og duaꞌ kotow koyon bu mitongow nilan dodaꞌ og glam nog piktaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. 33 Dadi, inubad nilan og gikot nog nati koyon. Solian nilan mubad dun, miktaluꞌ og gapuꞌ non nog, “Olo og balan niu mubad nog nati nami koyon?”

34 Tinumabal ilan nog, “Ngon og kobalan nog Kounutan dun.”

35 Dadi, inoit nilan og nati koyon dituꞌ ni Isus, mangka nilan onigoy nog glogdoy nilan og tolinting non mangka nilan posokoyoy si Isus dion. 36 Dangan pipanow na ni Isus og nati koyon, og gotowanan koyon dion, pingdondam nilan og sulagbon nilan dia sog dalan koyon nog bianan ni Isus. 37 Dangan daliꞌdaliꞌ na datong si Isus sog koliwagan bonua nog Jerusalem dia sog diksunan sog bulud nog Olibu, landuꞌ kodakol og sulangguꞌanan non, og glam nilan mikpoksanglit ilan nog mosikad sog Mikpongon dunut daꞌdaꞌan nilan sabap sog glam nog kosobuꞌsobuꞌ nog piginang ni Isus nog mitongow nilan. 38 Long nilan dun, “Pipia og datuꞌ nog minangoy na dini bianan sog ngalan nog Mikpongon! Ongon gomigus sog glangit bu kotas nog gadab dia sog Mikpongon!” 39 Bu ongon og parasiuanan dion sog glumpuk koyon. Miktaluꞌ ilan dia ni Isus nog, “Polopanad, pomag mu pa mokulekeꞌ og pigotowan mu koyon!”

40 Tibua, tinabal ilan ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, bila ondiꞌ ilan mokulekeꞌ, og batuanan og sumukli mogekes.”

Piksogowan ni Isus og gotowanan sog Jerusalem

41 Pinipini nilan matong sog Jerusalem, dangan mitongow ni Isus og koliwagan bonua koyon, miksogow ion, 42 kobon non moktaluꞌ nog, “Ombaꞌis bosia somoꞌ misabut niu gondow koni bog olo bianan dun bagun matong og kotiknaꞌ sog bonua niu koni. Tibua, numun kituꞌ milingod na dia sog mata niu. 43 Poꞌ matong gondow nog gubaton amu nog banta niu, poglibutan nilan amu mahatul sog bonua niu koni bagun daꞌidun mokopolaguy dianiu 44 mangka nilan amu ponguloꞌatoy bataꞌ mogulang dianiu. Bu asta og baloyanan sog bonua niu koni, tipoton monggobaꞌ nog bantaanan niu. Saꞌan maꞌ nion og kobianbianan niu kobal nog daꞌ niu kilolaoy og kodatong nog Mikpongon dianiu.”

Si Isus minangoy sog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon

Matiu 21:12-17, Mark 11:15-19, Jan 2:13-22

45 Dangan minatong si Isus sog Jerusalem, sinumolod ion sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka non pomugowoy og gotowanan koyon nog mikpogdagangdagang dion 46 kobon non moktaluꞌ dianilan nog, “Sinulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon, nog og baloy non, og baloy nog pogyokinan.† Tibua, inimung niu nog glihanan nog polonakowanan.”

47 Gondow gondow og poginangon ni Isus momali dion sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Bu og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu og kobogolalan dion sog bonua koyon, piksipian nilan bosia munuꞌ si Isus. 48 Tibua, daꞌidun og bianan nilan dun poꞌ glam nog gotowanan koyon dion minginongog mahatul dia sog gustalan non.

20

Sinak nilan og piktiduan nog bayaꞌ ni Isus

Matiu 21:23-27, Mark 11:27-33

1 Ongon gondow non, si Isus mikpanad dia sog gotowanan sog Baloy nog Poktomuyan koyon dia sog Mikpongon bu migustal paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan. Solian non mokpanad, og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, asta og kobogolalan dion, minangoy ilan dion ni Isus 2 mangka ilan poksak nog, “Olo og bayaꞌ mu moginang nog maꞌ nion koyon? Bu sima migbogoy nog bayaꞌ koyon dianika?”

3 Tinabal non ilan nog, “Sakan ku dosop amu. Taluꞌ niu dianakon 4 sima og migbogoy nog bayaꞌ dia ni Jan nog Polomunyag nog momunyag nog gotowanan? Og Mikpongon taꞌ otawaka og gotow?”

5 Dadi, miksinaksakoy ilan, nog ilan bu ilan bog olo og tabal nilan sog sak ni Isus koyon. Maꞌ long nilan dun, “Bila ini toluꞌon ta nog dia tidu sog Mikpongon og bayaꞌ ni Jan, tobalon non ita nog iduma buan ondaꞌ ita ma tud dianon? 6 Tibua, bila sop toluꞌon ta nog tidu dia sog gotow og bayaꞌ non koyon, gomonsunoy og gotowanan koni dini mokpogbuat ilan mangka nilan ita botuoy. Poꞌ og tud nilan si Jan, ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.” 7 Dadi, tinumabal ilan nog ondiꞌ nilan kosunan bog ain miktidu og bayaꞌ non koyon.

8 Dadi, miktaluꞌ sop si Isus nog, “Bila maꞌ nituꞌ, ondiꞌ u sop posunon dianiu bog sima og migbogoy dianakon nog bayaꞌ nog mokopoginang u nog maꞌ nini koni.”

Og pononggiꞌan paꞌali sog gotowanannog minaksa nog glupaꞌ

Matiu 21:33-46, Mark 12:1-12

9 Tubus nion, miguksug nosop si Isus nog len pononggiꞌan sog gotowanan koyon dion. Maꞌ long non dun, “Ongon og gotow nog togo lupaꞌ nog pimulanan non nog bolagon nog ngalan non og paras. Tubus nituꞌ, piaksa non sog gotowanan, mangka ion panow sog len bonua. 10 Dangan minatong na og tang nog pongupuꞌon na og bunga nog pomulan non koyon, dinondag non sala kotow sosoligan non mangoy mongabat nog bahagiꞌ non dituꞌ sog gotowanan kituꞌ nog minaksa nog pomulan non koyon. Tibua, dangan ion minatong dituꞌ, pigdanog nog gotowanan koyon mangka nilan dondagoy muliꞌ nog daꞌidun tanan og mipitang non. 11 Tubus nituꞌ, dinondag non nosop og len sosoligan non mangoy mongabat. Tibua, pigdanog nilan dosop ion bu solapsolapoy mangka nilan dondagoy muliꞌ nog daꞌidun mipitang non. 12 Dadi, dinondag non nosop og kotolu mangoy mongabat. Tibua, maꞌ nituꞌ dosop og piginang nilan dianon mangka nilan ion bugowoy.

13 “Dadi, miktaluꞌ og gapuꞌ nog glupaꞌ koyon nog, ‘Olo gidoy og pondayan ku? Maꞌ nini og pondayan ku! Popongoyon ku og bataꞌ u dituꞌ nog kololaman ku poꞌ tingala pogodaban nilan pa ion.’

14 “Tibua, dangan mitongow nilan og bataꞌ non koyon, mikpoksitaluꞌ ilan nog, ‘Koyon na, og bataꞌ nog gapuꞌ nog glupaꞌ koni. Bunuꞌon ta ion bagun da ita na og mokakod nog glupaꞌ non koni.’ 15 Dadi, pigloguyud nilan dituꞌ sog molayuꞌ mangka nilan bunuꞌoy.”

Dadi, maꞌ long ni Isus dun, “Olo gidoy og gondunon nog gapuꞌ nog glupaꞌ koyon dianilan? 16 Ongoyon non pomunuꞌoy og minaksa koyon mangka non bogoyoy og glupaꞌ non koyon dia sog len gotowanan.”

Og gotowanan koyon nog minginongog dia ni Isus, dangan midongog nilan og taluꞌ non koyon, mikponabal ilan nog, “Polosili le og maꞌ nion koyon!”

17 Dadi, pigbontayan ilan ni Isus mangka non ilan sakoy nog, “Dadi, bila maꞌ nituꞌ buan, olo ma gidoy og poksabut niu sog sinulat kituꞌ dia sog Kitab nog, ‘Og batu kituꞌ nog mosolag nog pigbongkis nog polongimung nog baloy, miimung tanan nog bololagaꞌ nog polongkapan sog glam non.’* 18 Simasima og ombuksak sog batu koyon molupot nododaꞌ og glawas non. Bu ain sop og kolobuꞌan nog batu koyon, ompusat og glawas non dun.”

Og sak paꞌali sog kopogbayad nog buis

Matiu 22:15-22, Mark 12:13-17

19 Dangan ion maꞌ nion, og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og mokokotas nog boliananan koyon, moleg ilan bosia mukpaꞌ dia ni Isus nog sododuꞌun poꞌ misabut nilan nog ilan pigdolilan ni Isus koyon. Tibua, ondiꞌ nilan dosop minang poꞌ mondok ilan sog kodokolan nog gotowanan koyon dion. 20 Dadi, piktimaꞌanan nilan si Isus bu tinumindan ilan nog gotow nog baluꞌbaluꞌ moktantu ilan, poꞌ og pondayan nilan bagun nilan mosaꞌut si Isus bianan sog taluꞌ non mangka nilan ion uokiloy dia sog bayaꞌ nog gubernador. 21 Dadi, miksak og gotowanan koyon dia ni Isus nog, “Polopanad, kosunan nami nog og piktaluꞌ mu koyon bu og pokponadon mu koyon dianami modulus. Bu kisunan nami dosop nog ondiꞌ a mogbigyaꞌ nog gotow. Bu og pikpanad mu dumalan dia sog polomotadon nog glegan nog Mikpongon. 22 Dadi buan, mogbayad ita taꞌ nog buis dia ni Sisar otawaka ondiꞌ?”

23 Tibua, kisunan ni Isus bog olo og punan nilan koyon moksak. Dadi, tinabal non ilan nog, 24 “Potongowoy niu dow akon nog sin. Sima og glodawan nog tinaguꞌ dia sog sin koyon? Bu sima og ngalan nog sinulat koyon dion?”

25 Long nilan dun, “Si Sisar ma.”

Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, bogoy niu dia ni Sisar ain dianon. Bu bogoy niu dosop dia sog Mikpongon ain dianon.”

26 Dadi, og gotowanan koyon, ondiꞌ nilan kopogolapsobapan si Isus dia sog kodokolan nog gotowanan bianan sog taluꞌ non. Bu sabap sog kisobuꞌan ilan dun, daꞌ ilan pokopogonekonek nog tabal ni Isus koyon.

Og sak paꞌali sog kopokpotubuꞌ nog gotowanan tidu matoy

Matiu 22:23-33, Mark 12:18-27

27 Ongon sadusiuanan dion minangoy moksak dituꞌ ni Isus. Og gotowanan koyon ondiꞌ ilan tumud nog ongon motubuꞌ tidu matoy. Dadi, miksak ilan dia ni Isus nog, 28 “Polopanad, maꞌ long nog sinulat kituꞌ ni Muses dianita nog bila sala kopogduayan nog matoy og glaki non nog saka daꞌidun og bataꞌ nilan, sumboy og balulibun koyon pogduoyon nog pimikitan non bagun da bila mogbataꞌ ilan, mimung da maꞌ nog bataꞌ nilan nog glaki non kituꞌ tiganaꞌ. 29 Ati, ongon pitu kotow mogilug nog lunsan laki. Og gulangbataꞌ koyon dianilan migduoy nog saka minatoy nog daꞌ ilan pa pogbataꞌ. 30 Tubus nituꞌ, pigduoy nosop nog dumapit sog gulangbataꞌ 31 og balulibun koyon saka minatoy nosop nog daꞌ ilan pa pogbataꞌ. Tubus nituꞌ, pigduoy nosop ion nog kotolu. Asta mipogduoy non og pitu kotow pomogilug koyon nog mikpomatoy ilan saka daꞌ ilan pogbataꞌ. 32 Daꞌ ion kobon, og balulibun koyon minatoy dosop. 33 Dadi, bila matong gondow nog potubuꞌon og gotowanan tidu matoy, sima ma og glaki nog glibun koyon saka og pitu kotow koyon mikobian mogduoy dianon?”

34 Tinumabal si Isus nog, “Og gotowanan numun koni dini sog dunya glibun laki mokpogduoy. 35 Tibua, sog binayaꞌ nog gondow, ain og patut potubuꞌon nog Mikpongon tidu matoy, ondiꞌ ilan na mokpogduoy 36 poꞌ mamaꞌ ilan na nog moloikatanan nog Mikpongon poꞌ ondiꞌ ilan na matoy. Bu sabap nog pitubuꞌ ilan na nog Mikpongon tidu matoy, miimung ilan na nog gombataꞌanan nog Mikpongon. 37 Poꞌ minsan si Muses mokotaksiꞌ nog ngon og motubuꞌ tidu matoy. Poꞌ kobon nituꞌ, sinulat non og taluꞌ nog Mikpongon nog midongog non dia sog polompung nog mitongow non mikpogligaꞌ. Iningolanan ni Muses og Pogbayaꞌ nog ion og poktomuyon kituꞌ ni Abraham, ni Isak, bu ni Jakub.

38 “Og maꞌana nog tinaluꞌ non kituꞌ, og Mikpongon, konaꞌ ion og poktomuyon nog ain minatoy, sugaꞌid non, ain og totubuꞌ. Poꞌ ain og gotow nog dia non, og glam nilan totubuꞌ.”

39 Dadi, og duma polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu mikpoktaluꞌ nog, “Polopanad, misugat tokodoy og tabal nika koyon!” 40 Bu daꞌidun na ginumiluꞌ moksak mokpuliꞌ dianon.

Og sak paꞌali sog Kristu

Matiu 22:41-46, Mark 12:35-37

41 Tubus nion, miksak si Isus dia sog polopanadanan koyon nog botad nog bansa Hudyu nog, “Olo gidoy og poktoluꞌon koyon nog og Kristu nog ion og pangkat ni Dabid? 42 Saka dia sog bobatan nog sinulat ni Dabid maꞌ nini og tinaluꞌ dun, ‘Og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dia sog Kounutan ku, ingkud a sog dapit glintu u 43 asta imungon ku og bantaanan mu nog gindogan nog botis mu.’†

44 Dadi, bila si Dabid, iningolanan non ma og Kristu nog Kounutan non, olo ma og kipongkatoy ni Dabid dianon?”

Og gustalan paꞌali sog polopanadanan nog botadnog bansa Hudyu

Matiu 23:1-36, Mark 12:38-40

45 Sonuk nog glam nog gotowanan mokinongog dia ni Isus, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌanan non nog, 46 “Pokpotubud amu dia sog polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu poꞌ loliagon ilan monapot nog ponopoton nog molambak bila mokpanowpanow ilan poꞌ moleg ilan pogodaban bu golunon nog gotowanan bila dia ilan sog kosompagan. Bu bila dia ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, kolegan nilan dia ilan pingkudoy sog gingkudan nog mokokotas nog gotow. Bu maꞌ nituꞌ dosop bila dia ilan sog kologyaꞌan. 47 Bu ginang nilan moglimbung dia sog balulibunanan bagun nilan malap og gakodanan nilan. Tubus nituꞌ, bila mogyakin ilan, popoyaton nilan tokodoy poꞌ baluꞌbaluꞌ molongas ilan da nog gotow. Tibua, sog gunan nog gondow, ombogat tokodoy og polihalaꞌ nog Mikpongon dia sog gotowanan koyon nog maꞌ nion.”

21

Og bogoy nog balulibun sog Mikpongon

Mark 12:41-44

1 Dangan tinumingag si Isus, mitongow non og doyahananan solian nilan mokponulod nog bogoy nilan dia sog poktoguꞌan nog bogoy sog Mikpongon nog dia sog Baloy nog Poktomuyon koyon. 2 Bu mitongow non dosop og balulibun nog miskinan tinumulod nog bogoy non dia sog Mikpongon golagaꞌ nog duaꞌ lad sin. 3 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, og binogoy nog balulibun koyon labi pa dia sog bogoy nog duma gotowanan koyon dion. 4 Poꞌ og doyahananan koyon, saꞌan mikobogoy ilan poꞌ ngon dianilan. Tibua, og balulibun koyon, tinipot non mogbogoy og glam nog sukatan non.”

Og gindanan nog gimpusan nog gondow

Matiu 24:1-14, Mark 13:1-13

5 Ongon dumaanan ni Isus dion nog pigdolit nilan og Baloy koyon nog Poktomuyan nog landuꞌ na kolongas og bantuk non poꞌ pimotangan nog batu koyon nog mokpogdilapdilap bu pingdoꞌitdoꞌitan nog pimogoy nog gotowanan dia sog Mikpongon. 6 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Og glam nog mitongow niu koyon, ngon gondow non, minsan solabuk siꞌoy og polongkapan non koyon nog batu, daꞌidun nododaꞌ mosamaꞌ dun dia sog kibotangan koyon poꞌ glam non koyon motipot pomoktugban.”

7 Dadi, miksak og gotowanan koyon dia ni Isus nog, “Polopanad, nanu gidoy ion kotuman? Bu olo og gindanan dun nog posunguꞌ na motuman og pigolong mu koyon?”

8 Tinumabal si Isus nog, “Pokpotubud amu bagun amu diꞌ kolimbungan. Poꞌ modakol og matong nog gomiton nilan og ngalan ku. Toluꞌon nilan nog ilan dow og Kristu. Bu moktaluꞌ ilan dosop nog minatong na og tang nog daliꞌ na bungkas. Tibua, naꞌ amu tokodoy mogunut dun. 9 Bu bila ongon og modongog niu nog mogbunuꞌ bu og sasow, naꞌ amu kondokan dun poꞌ og glam non koyon sumboy nododaꞌ mian pa poguna. Tibua, konaꞌ pa ion og doksuꞌan.”

10 Bu long pa ni Isus dun, “Og binonsaan mokpogbunuꞌ ilan bu ilan. Bu og pigdotuꞌan mantu dosop sog len pigdotuꞌan. 11 Bu ongon dosop mian nog mosikad nog glinug, bu og gunus, bu og mosakit sog ainain nog bonua. Bu modakol og kosobuꞌsobuꞌ bu kondokondok nog gindanan nog motongow tidu sog glangit.

12 “Tibua, mangka siꞌoy datong og glam nog pogolongon ku koni, pongukpaꞌan amu mangka solapsolapoy. Tubus nituꞌ, mangka nilan amu pitangoy sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu poꞌ ukumon nilan amu bu kolobusuoy. Pitangon nilan dosop amu dia sog kodotuꞌananan bu gubernadoranan sabap sog kopokokunut niu dianakon. 13 Bu koyon og bianan niu mokopoguksug nog Gombaꞌis nog Guksugan dianilan. 14 Tibua, sog daꞌ pa datong og tang koyon, popagon niu og pomikilan niu. Bu naꞌ amu mosusa bog olo og tabal niu dianilan. 15 Poꞌ bogayan ku da amu nog kotoan bagun amu moto tumabal dianilan, bagun da og minanta kituꞌ dianiu, diꞌ nilan amu kontuan. 16 Bu sog tang koyon, minsan og mokogulang niu, bu og putupusodanan niu, bu og pigoloanan niu, bu og pakasibataꞌanan niu, ilan tanan og mogdang dianiu dia sog gukum. Bu og duma dianiu pomunuꞌon nilan tanan. 17 Bu pokongitan amu nog glam nog gotowanan sabap sog kopokokunut niu dianakon. 18 Tibua, ondaꞌidun da minsan sobalu siꞌoy og buk niu og moglaꞌat.* 19 Saꞌan popagon niu og kopongandol niu poꞌ bila mokogaga amu, malap niu og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ og kopoglaꞌatnog koliwagan bonua nog Jerusalem

Matiu 24:15-21, Mark 13:14-19

20 Bu maꞌ long sop ni Isus dun, “Bila motongow niu na nog og Jerusalem poglibutan na nog sundaluanan nog banta nilan, dion kosunan niu na nog og bonua koyon daliꞌ na loꞌatoy. 21 Bu sog tang koyon, ain og mikpogonong kituꞌ sog bonua nog Judia, sumboy mokpolaguy ilan na sog kobukidan. Bu ain og mikpogonong sog koliwagan bonua nog Jerusalem, sumboy lumuas ilan na. Bu ain sop dia sog glowasan, sumboy diꞌ ilan na sumolod puliꞌ. 22 Poꞌ ion non ion og pigolong kituꞌ nog posinsa og kotumanan nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab. 23 Sog tang koyon, kololatlolat ain bodosanan bu ain og tigubataꞌ poꞌ ngon og kolumbeketan nilan. Poꞌ landuꞌ og sinsaan dia sog bonua koni sabap sog polihalaꞌ nog Mikpongon dia sog gotowanan koyon. 24 Bu og duma dianilan pomunuꞌon bianan sog kalis. Bu og duma pomihagon mangka pitangoy sog glam nog bonuaanan sog gliwag nog dunya. Bu og Jerusalem poglogekon na nog gotowanan nog konaꞌ Hudyu, asta motoktub na og kopogbayaꞌ nilan sog bonua koyon.”

Og kopokpuliꞌ nog Binataꞌ sog Kilawan

Matiu 24:29-35, Mark 13:24-31

25 Maꞌ long sop ni Isus, “Bu ongon og gindanananan nog kosobuꞌsobuꞌ dia sog gondow, dia sog bulan, bu dia sog bitunanan. Bu ain dia sog glupaꞌan, ngon og binonsaan nog mosusa bu kondokan sabap sog doguk nog nabok sog dagat nog landuꞌ na koluksang. 26 Bu og gotowanan sog tang koyon, kowaꞌan ilan nog tulik sabap sog gondok nilan poꞌ mosusa ilan bog olo gidoy og kodoksuꞌan nog mokpogdatong koni sog dunya. Poꞌ minsan og gondow bu og bulan bu og bitunanan, moksop na og botang nilan. 27 Sog tang koyon, motongow nilan og Binataꞌ sog Kilawan posunguꞌ matong mogunut dia sog ginampol, bu dunut landuꞌ silow og kotas nog bayaꞌ non. 28 Dadi, bila moktolipun na motuman og glam nog piktaluꞌ u koni dianiu, simpan niu og pomikilan niu bu pogloliag amu poꞌ daliꞌ amu na gowonoy nog Mikpongon.”

29 Tubus nituꞌ, miguksug nosop si Isus nog pononggiꞌan dianilan, “Pikil niu poloꞌma og kayu koyon nog ngalan non og igera, bu asta glam nog kayuanan. 30 Bila motongow niu nog migbogudawon na, kosunan niu na nog daliꞌ na og timpu podos. 31 Domikian dosop nog bila motongow niu na og glam nog piktaluꞌ u koni mituman na, kosunan niu nog daliꞌ na datong og kopogdatuꞌ nog Mikpongon.

32 “Poꞌ toluꞌon ku dianiu, mangka siꞌoy kotipot pomatoy og gotowanan numun koni, motuman na og glam nog piktaluꞌ u koni dianiu. 33 Og glangit bu glupaꞌan solianlian da, tibua, og taluꞌ u moksampoyumul nododaꞌ.”

Sumboy mongmohilat

34 Bu miktaluꞌ sop si Isus nog, “Pokpotubud amu tokodoy bagun og pikilan niu diꞌ moit sog gloliag nog dinunya, mamaꞌ nog moglangulangu, otawaka kosusa nog kotubuꞌ niu. Poꞌ bila matong og gondow nog matong u, gomonsunoy kotokowan amu dun, mamaꞌ nog mitaban amu nog giman. 35 Poꞌ og gondow koyon matong nododaꞌ sog glam nog gotowanan sog gliwag nog dunya koni. 36 Saꞌan sumboy kobon non pongmohilat amu mangka amu pogyakin bagun amu bogayan nog Mikpongon nog pagas moglogaga nog glam nog posunguꞌ koyon matong, bu bagun amu dosop mokopongadap dia sog Binataꞌ sog Kilawan.”

37 Dadi, gondow gondow si Isus mokpanad dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Bu bila gobi, dituꞌ ion pogonong sog bulud nog Olibu. 38 Bu og gotowanan sop, mosolom ilan dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan mangoy monginongog nog gustalan ni Isus.

22

Migupakat ilan paꞌali sog kobunuꞌ nilan dia ni Isus

Matiu 26:1-5, Mark 14:1-2, Jan 11:45-53

1 Sog tang koyon, daliꞌ na datong og kologyaꞌan nog bansa Hudyu nog ngalan non Pan Nog Daꞌ Potulinoy bu og koduaꞌ ngalan non og Liniusan. 2 Og mokokotas nog boliananan bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, kobon non monontong ilan nog pondayan nilan bagun nilan ombunuꞌ si Isus poꞌ mondok ilan mokpogulek og gotowanan.

Minangoy si Judas mogupakat dituꞌ sog mokokotasnog boliananan

Matiu 26:14-16, Mark 14:10-11

3 Tubus nituꞌ, og sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ni Isus koyon nog si Judas Iskariot, sinongonan ni Kindagow. 4 Dadi, minangoy si Judas sog mokokotas nog boliananan bu dia sog kounutananan nog polongipat nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Inangoy non ilan upokatoy bog olo og bianan non muakil dia ni Isus dianilan. 5 Dadi, dangan midongog nog gotowanan koyon og taluꞌ ni Judas, mikpogdaꞌdaꞌ ilan, bu piksolobukan nilan nog tindanan nilan ion. 6 Bu dangan sinumanguꞌ na si Judas dun, pingontongan non nog pondayan bagun non muakil si Isus dianilan nog mondom diꞌ kosunan nog gotowanan.

Og gimpusan ni Isus bu og sulangguꞌanan nonmogadap moglobungan

Matiu 26:17-25, Mark 14:12-21, Jan 13:21-30

7 Dadi, minatong og gondow nog kologyaꞌan nilan koyon nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy. Bu og gondow koyon, momalas ilan dosop nog nati nog bilibili nog sinimpan dia sog ginang nilan koyon nog ngalan non Liniusan. 8 Dadi, sinuguꞌ ni Isus og duaꞌ kotow sulangguꞌ non nog si Piter bu si Jan, nog mangoy ilan moksimpan nog globungan nilan nog iningolanan nilan Liniusan.

9 Dadi, miksak ilan nog, “Ain nika ma ami dondagoy moksimpan nog globungan koyon?”

10 Tinumabal si Isus nog, “Bila matong amu sog koliwagan bonua koyon, ongon lumumpak dianiu nog glaki pokpisan nog baꞌing. Bu pogunut amu sog baloy nog ain solodan non. 11 Bu mangka niu taluꞌ sog gapuꞌ nog baloy koyon nog, ‘Og Polopanad miksak bog ain dow og dugu kituꞌ nog poglobunganan nilan nog sulangguꞌanan non sog gondow nog Liniusan?’ 12 Bu potongowon non da dianiu og mosolag nog dugu dia sog ditas nog baloy koyon sog koduaꞌ lengkat non. Sagad na og glam non dituꞌ og botangan niu nog globungan. Dituꞌ niu pogasip og glam non.”

13 Dadi, mipanow og sulangguꞌanan koyon bu mitongow nilan dodaꞌ og glam nog piktaluꞌ ni Isus kituꞌ dianilan. Dadi, pigasip nilan og globungan koyon nog iningolanan nog Liniusan.

Miglobungan na si Isus ilan nog sulangguꞌanan non

Matiu 26:26-30, Mark 14:22-26, 1 Korintu 11:23-25

14 Dangan miglobungan ilan na, si Isus ilan nog sosuguꞌonanan non, mikpongadap ilan na dia sog dulang koyon. 15 Miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Maꞌ nini loꞌ og glegan ku tokodoy nog mangka u siꞌoy kosinsa, mogadap ita pa poguna kuman nog dulang koni nog Liniusan. 16 Toluꞌon ku dianiu, nog ondiꞌ u na kuman dun mokpuliꞌ tontal da nog diꞌ motuman og tantu maꞌana nini dituꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

17 Inimud ni Isus og saguk koyon dion bu posolomatoy sog Mikpongon mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Tabuk niu ini mangka niu pogbobahagiꞌ. 18 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, nog ondiꞌ u na minum nini mokpuliꞌ tontal da diꞌ matong og pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

19 Mangka non nosop imudoy og pan koyon bu posolomatoy sog Mikpongon mangka non pomitakoy bu pomogoyoy dianilan kobon non moktaluꞌ nog, “Koni og glawas u nog bogoyon ku nog poglokat dianiu. Inang niu ini nog pomondoman niu dianakon.”

20 Bu maꞌ nituꞌ dosop, dangan mitubus ilan moglobungan, inimud non nosop og saguk kituꞌ mangka poktaluꞌ nog, “Og saguk koni og tandaꞌ nog bogu pasad nog Mikpongon dianiu bu og duguꞌ u nog ombuyus miimung og pagon non dia sog koboꞌisan niu. 21 Tibua, og gotow kituꞌ nog posunguꞌ muakil dianakon sog glaꞌat, migadap ami kuman numun kituꞌ! 22 Poꞌ og Binataꞌ sog Kilawan matoy nododaꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og bayaꞌ nog Mikpongon. Tibua, kondokondok tokodoy og doksuꞌan nog gotow koyon nog mongulaꞌat dianon.”

23 Dadi, mikpoksinaksakoy ilan bu ilan bog sima gidoy ion og pogolongon non koyon.

Migagow ilan bog sima motas dianilan

24 Tubus nituꞌ, mikpoksusi og sulangguꞌanan non koyon bog sima dianilan mimung og motas. 25 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og kodotuꞌan nog konaꞌ Hudyu, pogboyaꞌan nilan og pigotowan nilan. Bu ain og mikpogbayaꞌ kituꞌ, ginolal nilan og dili glawas nilan nog Musibaꞌ nog Pakasi non. 26 Tibua amu, naꞌ amu moglogiling dianilan. Sugaꞌid non, ain og motas dianiu, sumboy ion maꞌ nog kongudan sog glam non. Bu ain og moglokounutan, sumboy ion maꞌ nog sosuguꞌon. 27 Poꞌ sima buan og motas, og kinuman otawaka og migdulang koyon dianon? Motas nododaꞌ ain og kinuman. Tibua akon, dini u nog mikologad u dianiu. 28 Poꞌ amu og minunung dianakon sog glam nog glogon nog kibianbianan ku. 29 Dadi, bogayan ku amu nog bayaꞌ moglokounutan mamaꞌ dosop nog binogoy nog Gamaꞌ u dianakon nog bayaꞌ moglokounutan 30 bagun amu da mokadap dianakon kuman bu minum dia sog pigdotuꞌan ku. Bu mingkud amu dosop sog gingkudan datuꞌ mongukum dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat ni Apuꞌ Israel.”

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ nog sonsingan ion ni Piter

Matiu 26:31-35, Mark 14:27-31, Jan 13:36-38

31 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus dia ni Piter nog, “Simun, pokinongog a. Si Kindagow tinugdak nog Mikpongon sumisig dianiu poꞌ bagun kosunan bog sima og mosiboy. 32 Tibua, pigyokinan ku ika Simun, dia sog Mikpongon nog ondiꞌ ombolong og tud mu. Tibua, gumuyaꞌ siꞌoy og kopongandol mu, sog tang nog mokpuliꞌ a dianakon, pongimogonoy mu og kopongandol nog pigilugananan mu koni.”

33 Tinumabal si Piter nog, “Kounutan ku, unungan ku nododaꞌ ika minsan siꞌoy sog kolobusuan asta sog kopotayan.”

34 Tinabal ion ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianika Piter, mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk bombus, tolu kali mu na akon sonsingoy nog diꞌ mu akon kilolaan.”

35 Tubus nion, sinakan ni Isus og sulangguꞌanan non koyon nog, “Sog dinondag u kituꞌ amu ompanow nog pigondiꞌan ku amu mokpitang nog sin, bu og toguꞌan nog balan, bu og pongyapak, kiondaꞌan amu taꞌ nog minsan olo?”

Sokaliꞌ ilan tinumabal, “Ondaꞌ ma!”

36 Dadi, miktaluꞌ si Isus, “Motud ion. Tibua, numun koni miksop na. Dadi, ain dianiu nog togo sin otawaka togo toguꞌan nog balan, sumboy pitangon non bila ompanow. Bu ain dianiu nog daꞌidun og kalis non, sumboy poksaluy non og glogdoy non bagun pa mokosaluy nog kalis. 37 Poꞌ toluꞌon ku dianiu nog sumboy motuman dianakon og sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Sinunuꞌ ion dia sog mokolaton nog gotow.’* Poꞌ og sinulat kituꞌ paꞌali dianakon, posunguꞌ na motuman.”

38 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ og sulangguꞌanan koyon nog, “Kounutan, ongon og duaꞌ buk kalis nami dini.”

Dadi, tinumabal si Isus, “Pada na!”

Minangoy mogyakin si Isus sog bulud nog Olibu

Matiu 26:36-46, Mark 14:32-42

39 Tubus nituꞌ, linumuas si Isus mangka angoy sog bulud nog Olibu poꞌ maꞌ nituꞌ og kiloyaman non. Bu og sulangguꞌanan non migunut dianon. 40 Dangan minatong ilan sog bulud koyon, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Pogyakin amu bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan.” 41 Mangka ion angoy sog molayuꞌlayuꞌ lomon lomon mosampot lobakoy nog batu mangka ingluꞌud mogyakin nog, 42 “Amaꞌ, somoꞌ mosuꞌat da dianika, naꞌ mu na akon pobianon sog sinsaan ku koni posunguꞌ. Tibua, sumboy konaꞌ og glegan ku og motuman, sugaꞌid non, og glegan mu.” 43 Bu og moloikat tidu sog Mikpongon tinumuaꞌ dion mongimagon dianon. 44 Sabap sog kobogat nog susaan non koyon, posisayaꞌ ion ponamal mogyakin boyaꞌan mikpoktolong tanan og gulas non mamaꞌ nog duguꞌ. 45 Dangan migbuat ion tidu mogyakin, mikpuliꞌ ion dituꞌ sog sulangguꞌanan non bu mitongow non ilan nog mikponulug sabap sog glupugan nilan momikil nog susaan nilan koyon. 46 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Iduma ion mokponulug amu ma? Pogbuat amu na mangka amu pogyakin bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan.”

Og kukpaꞌ dia ni Isus

Matiu 26:47-56, Mark 14:43-52, Jan 18:3-12

47 Sonuk pa ni Isus moktaluꞌ, mikponuaꞌ na og modakol nog gotowanan. Bu og sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ni Isus nog ngalan non si Judas, og minuluꞌ dia sog gotowanan koyon. Bu miglandan ion mokpolani dia ni Isus mangka non olokoy. 48 Tibua, sinakan ion ni Isus nog, “Judas, bianan taꞌ sog galok mu koyon og kopongulaꞌat mu dia sog Binataꞌ sog Kilawan?”

49 Dangan mitongow nog dumaanan ni Isus og posunguꞌ koyon inangon dianon, miksitaluꞌ ilan nog, “Kounutan, olo maꞌ nini, ponigbason nami na ilan nog kalis nami koni?” 50 Bu og sala kotow dianilan tinigbas non og sosoligan koyon nog kounutan nog boliananan dion boyaꞌan misikpoy tanan og tolinga non dapit sog glintu.

51 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Pada na!” Bu kobon ni Isus mikap nog tolinga nog glaki koyon, bu kiuliꞌan doma.

52 Tubus nion, tinoluꞌan ni Isus og mokokotas nog boliananan, bu og kounutananan nog polongipat nog Baloy nog Poktomuyan, bu og kobogolalan koyon dion nog minangoy mukpaꞌ dianon nog, “Og polonglaꞌug u taꞌ nog mangoy amu dini nakon nog mokpogoit amu poma nog kalisanan bu og bobombalanan? 53 Gondow gondow mokunul ita dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, saka daꞌ niu poma akon ukpaꞌoy dituꞌ? Tibua, koni minatong na dodaꞌ og tang poꞌ mogbayaꞌ pa og bayaꞌ nog kodoloman.”

Sinonsingan ni Piter si Isus

Matiu 26:57-58,69-75, Mark 14:53-54,66-72, Jan 18:12-18,25-27

54 Tubus nion, inukpaꞌan nilan na si Isus mangka nilan pitangoy dituꞌ sog baloy nog kounutan nog boliananan. Bu miguyukuyuk si Piter dia sog binayaꞌ non. 55 Dangan minatong ilan sog glomalomaan nog baloy koyon, miktagun og gotowanan sog titongaꞌ mangka ilan pongingkud dion poꞌ minalang ilan. Si Piter sop koni mikpolani dion mangka ampuꞌ mingkud monalang dianilan. 56 Ongon og sala kotow glibun og sosoligan dion. Dangan mitongow non si Piter nog minampuꞌ dion, pigimotimot non ion mangka poktaluꞌ nog, “Og gotow koni, og duma dosop nog inukpaꞌan koyon.”

57 Tibua, si Piter minonsing nog, “Konaꞌ bole! Diꞌ u tanan ion kilolaan.”

58 Daꞌ kobon, mitongow nosop ion nog len gotow bu tinoluꞌan dosop ion nog, “Ika siꞌoy, og duma a modosop nilan!”

Tibua, tinumabal si Piter nog, “Konaꞌ u bole!”

59 Daꞌ nosop ion kobon, ongon nosop gotow nog dinoksol non tumaluꞌ dia ni Piter nog, “Ain sog motud, og gotow koni, og duma non nododaꞌ poꞌ salu bonua ilan nog gotow Galili!”

60 Tibua, tinumabal nosop si Piter nog, “Toluꞌon ku dianika, daꞌidun tokodoy og sinisabut u nog poktoluꞌon mu koyon!” Sintak non, sonuk pa ni Piter moktaluꞌ, gomonsunoy miktukalaꞌ og manuk. 61 Dadi, tinontong mogdayun ni Isus si Piter bu migbangmata ilan. Bu kilobotan mogdayun ni Piter og glam nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ dianon nog, “Mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk bombus, tolu kali mu na akon sonsingoy nog diꞌ mu akon kilolaan.” 62 Dadi, linumiu si Piter mangka poglulad.

Sinolapsolap nilan si Isus

Matiu 26:67-68, Mark 14:65

63 Og gotowanan koyon nog migipat dia ni Isus, sinolapsolap nilan ion mangka nilan pokposokitoy. 64 Bu binunti nilan ion mangka nilan sakoy, “Atuk mu dow buan bog sima og sinumuntuk koyon dianika!” 65 Bu miglologinis pa nog tompolaꞌ og gininang nilan dia ni Isus.

Si Isus piadap dia sog polongukumanan

Matiu 26:59-66, Mark 14:55-64, Jan 18:19-24

66 Dangan migbolomaꞌ ion, og kobogolalan nog bansa Hudyu, bu og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, miglumpuk ilan. Bu si Isus pinitang sog sunguꞌan nilan, mangka nilan ion poksumodiaoy nog, 67 “Taluꞌ mu bog motud taꞌ dodaꞌ nog ika og Kristu!”

Tinumabal si Isus nog, “Bila toluꞌon ku dianiu, ondiꞌ amu da tumud dun. 68 Bu bila sakan ku amu, ondiꞌ niu dosop akon tobalon. 69 Tibua, moktolipun numun kituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan pingkudon na ion dia dapit sog glintu nog Pogbayaꞌ nog ion diꞌ kobotukan.”

70 Dadi, og gotowanan koyon mikpoglongag ilan moksak nog, “Bila maꞌ nituꞌ buan, og Bataꞌ a buan nog Mikpongon?”

Tinumabal si Isus nog, “Maꞌ nog tinaluꞌ niu koyon.”

71 Dadi, mikpoktaluꞌ og gotowanan koyon nog, “Ondaꞌidun na kobalan ta nog duma pa taksiꞌ poꞌ midongog ta na og dili taluꞌ non!”

23

Si Isus piadap dia ni Pilatu

Matiu 27:1-2,11-14, Mark 15:1-5, Jan 18:28-37

1 Tubus nituꞌ, og glam nog mikpoglumpuk koyon dion mikpogbuat ilan mangka nilan pitangoy si Isus dituꞌ ni Pilatu. 2 Dangan minatong ilan dituꞌ, sinumbung nilan ion. Maꞌ long nilan dun, “Inukpaꞌan nami og gotow koni poꞌ pinuluꞌan non og gotowanan sumimoy dia sog botad nami bu pigondiꞌan non ilan mogbayad nog buis dia ni Datuꞌ Sisar. Bu long non dun, ion dow og Kristu nog Tinonduꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ.”

3 Dadi, sinakan ni Pilatu si Isus nog, “Motud taꞌ nog ika og datuꞌ nog bansa Hudyu?”

Tinumabal si Isus nog, “Mamaꞌ nog tinaluꞌ mu koyon.”

4 Dadi, si Pilatu miktaluꞌ dia sog mokokotas nog boliananan koyon bu dia sog kodokolan nog gotow nog, “Daꞌidun mitongow u nog motud og sumbungan niu koyon dianon.”

5 Tibua, tinogol nilan da ituꞌ dianon nog, “Og gotowanan sog gliwag nog Judia misasow sabap sog pikpanad non. Miktolipun ion dituꞌ sog Galili asta midopot dini sog Jerusalem koni.”

Si Isus piadap dia ni Datuꞌ Herod

6 Dangan midongog ni Pilatu og maꞌ nion koyon, sinak non dianilan nog si Isus og gotow Galili taꞌ. 7 Dadi, dangan kisunan non nog si Isus dia misakup sog pigdotuꞌan ni Herod, dinondag non mogoit si Isus dituꞌ ni Herod. Poꞌ kitangan nog dituꞌ dosop ion sog Jerusalem.

8 Dangan mitongow ni Herod si Isus, kisuꞌatan tokodoy ion dun poꞌ miobon na nog pongosamon non ion nog moktongow ilan ni Isus. Poꞌ sabap sog midongog non paꞌali dia ni Isus, dodomaan non nog motongow non ion moginang nog ginang nog kosobuꞌsobuꞌ. 9 Dadi, modakol og sak ni Herod dia ni Isus. Tibua, daꞌ ion tabal. 10 Bu dion dosop og mokokotas nog boliananan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu, bu minamal ilan moksumbung paꞌali dia ni Isus. 11 Dadi, si Herod bu og sundaluanan non, pigwanwan nilan si Isus bu pogundaundaoy mangka nilan posolugoy nog ponopoton nog datuꞌ mangka non dondagoy nog pitangon nilan mokpuliꞌ si Isus dituꞌ ni Pilatu. 12 Bu miktolipun sog gondow koyon, si Herod ilan ni Pilatu nog migbanta bosia, miglokopia na.

Si Isus piadap nosop dia ni Pilatu

Matiu 27:15-26, Mark 15:6-15, Jan 18:38–19:16

13 Dangan minatong ilan dituꞌ ni Pilatu, pilumpuk non og mokokotas nog boliananan, bu og kobogolalan nog bansa Hudyu, bu og gotowanan, 14 mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Koni, inoit niu dini nakon og gotow koni mangka amu poktaluꞌ nog ion dow og piksobapan nog saꞌan misasow og gotowanan dun. Dadi, sinakan ku ion kopia sog sunguꞌan niu. Tibua, ondaꞌidun motongow u sog sumbungan niu dianon nog komotudan ion dun. 15 Bu minsan si Herod maꞌ nituꞌ dosop. Saꞌan pipuliꞌ non dini nami og gotow koni. Dadi, og gotow koni, daꞌidun miinang non nog patut ion bunuꞌon. 16 Sugaꞌid non, tugdakon ku ion nog pogdonogon ion tibua mangka u ion na poluasoy.”

[ 17 Giap matong og kologyaꞌan koyon nog iningolanan nog Liniusan, ongon sala kotow og kinolobusu nog poluason.] 18 Tibua, og gotowanan koyon mikpoglongag ilan moglogapis nog, “Bunuꞌ mu ion! Poluas mu si Barabas dianami!” 19 (Si Barabas, saꞌan ion mikolobusu poꞌ ion og miglokounutan moksasow sog koliwagan bonua koyon bu mikobunuꞌ.)

20 Tibua, si Pilatu, og kolegan non bosia nog poluason si Isus. Dadi, pinuliꞌan non mogbubut dianilan. 21 Tibua, posisayaꞌ nilan tanan posikadoy og kopoglogapis nilan nog, “Kudus mu ion! Kudus mu ion!”

22 Tubus nion, sog kotolu kali non, miktaluꞌ nosop si Pilatu nog, “Iduma? Olo buan og salaꞌ nog miinang nog gotow koni? Akon, ondiꞌ u ion tokodoy kotongowan nog salaꞌ nog boyaꞌan patut ion bunuꞌon dun. Dadi, tugdakon ku nog pogdonogon ion mangka ion poluasoy.”

23 Tibua, og gotowanan koyon posisayaꞌ nilan tanan posikadoy og gapis nilan nog sumboy ion kuduson. Dadi, sabap sog daꞌ ilan na lotaꞌ moglogapis 24 mipikil ni Pilatu nog tugdakon non na dianilan og glegan nilan koyon. 25 Dadi, piluas non dianilan og gotow kituꞌ nog kounutan moksasow sog bonua koyon bu mikobunuꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og pigbubut nilan, mangka non uokiloy si Isus dia sog ain glegan nilan kituꞌ dianon.

Si Isus linansang sog kudus

Matiu 27:32-44, Mark 15:21-32, Jan 19:17-27

26 Dadi, pinitang nilan lumiu si Isus posunguꞌ sog glowasan nog koliwagan bonua koyon. Sintak nilan ompanow, mitongow nilan si Simun nog gotow Sirini tidu sog bukid posunguꞌ sog Jerusalem. Ginanggut nilan mangka nilan popisanoy nog kudus bu podunutoy dia sog binayaꞌ ni Isus. 27 Bu modakol og gotowanan mikpogunut dianon, bu asta og kolibunanan nog mikponglangos dianon. 28 Bu liningoy ni Isus og kolibunanan koyon mangka non ilan toluꞌoy nog, “Amu, kolibunanan dini sog Jerusalem, naꞌ niu akon longosan. Sugaꞌid non, kosusa amu nog glawas niu bu gombataꞌanan niu. 29 Poꞌ ongon gondow non, mokpoktaluꞌ amu nog mogdaꞌdaꞌ og kolibunanan kituꞌ nog daꞌ sibon pogbataꞌ bu daꞌ sibon pogduduꞌoy. 30 Sog gondow koyon, mokpoktaluꞌ og gotowanan dia sog kodungusan nog, ‘kodigbun amu dianami!’* 31 Bila ininang ma nog gotowanan og maꞌ nini koni sog sonuk nog kayu milow pa, olo gidoy og mogandun dun sog gunanunan koyon bila migangu na.”

32 Ngon dosop duaꞌ kotow og mokolaton og kohinangan non nog sunuꞌon nilan munuꞌ dia ni Isus. 33 Dangan minatong ilan sog bonua koyon nog iningolanan og Bakuk nog Gulu, dion nilan kinudus si Isus, bu asta og duaꞌ kotow kituꞌ nog mokolaton og kohinangan nilan. Og sala kotow dia dapit sog glintu, sala kotow sop dia dapit sog bibang.

34 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus nog maꞌ nini, “Amaꞌ, ompunoy mu ilan poꞌ ondaꞌ nilan kosunoy og gininang nilan koni.”

Tubus nion, pigbobahagiꞌ nilan og ponopoton non koyon bianan sog moglogindanan.

35 Bu og kodokolan nog gotowanan koyon dion, mikpogindog ilan mogbantoy bu og kobogolalan koyon pigwanwan nilan ion. Maꞌ long nilan dun, “Mitabang non og duma gotow. Dadi, bila motud nog ion dodaꞌ og piniliꞌ kituꞌ nog Mikpongon nog Kristu, tontongon ta bog kotobangan non taꞌ dodaꞌ og dili glawas non!”

36 Bu mikpolani dianon og sundaluanan koyon mangka nilan ion pogwanwanoy bu tinulunan nilan ion nog glanggow 37 kobon nilan moktaluꞌ nog, “Bila motud nog ika dodaꞌ og datuꞌ nog bansa Hudyu, tobangoy mu dow buan og glawas mu!”

38 Bu ongon sinulat nog pitapok sog kudus dia sog ditas nog gulu non nog maꞌ nini, “Koni og Datuꞌ nog Bansa Hudyu.”

39 Tubus nion, og sala kotow kituꞌ molaton og kohinangan non nog pidopa sog kudus, pigwanwan non si Isus. Long non dun, “Konaꞌ taꞌ nog ika dow og Kristu? Bila motud, tobangoy mu dow buan og dili glawas mu asta ami.”

40 Tibua, og sala kotow koyon, pimag non og duma non koyon nog, “Iduma moktaluꞌ a ma nog maꞌ nion? Diꞌ a taꞌ mondok dia sog Mikpongon nog ita migbatuk og koukuman dianita? 41 Saka ion, daꞌidun tokodoy og miinang non nog molaton. Tibua ita, og gininang koni dianita og tumbas ini nog kohinangan ta.”

42 Tubus nion, miktaluꞌ og gotow koyon dia ni Isus nog, “Isus, pikil nika da akon suꞌusa bila matong a na dituꞌ sog pigdotuꞌan mu.”

43 Dadi, tinabal ion ni Isus, “Toluꞌon ku dianika, gondow koni mokunul ita dituꞌ sog pogonongan kituꞌ nog landuꞌ kolongas.”

Og kopatoy ni Isus

Matiu 27:45-56, Mark 15:33-41, Jan 19:28-30

44 Midopot tasondow, migdolom og tibuk nog bonua asta ginongaꞌ monog gondow. 45 Poꞌ og gondow ondaꞌ silow. Bu og ponopoton kituꞌ nog modikpol nog bolot sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mibogyang poginongaꞌ. 46 Bu si Isus miktaluꞌ nog mosikad nog, “Amaꞌ, uokilon ku na dianika og glimukud u!” Miluksad tibua og taluꞌ non koyon, mitoktus ion.

47 Og kounutan sop nog sundaluanan koyon, dangan mitongow non og bianbian nog kopatoy ni Isus koyon, mikopoksanglit ion dia sog Mikpongon, mangka ion poktaluꞌ nog, “Motud dodaꞌ midulus og gotow koni!” 48 Dangan mitongow nog glam nog gotowanan koyon nog miglumpuk mogbantoy dion og bianbian koyon, mikponguliꞌ ilan kobon nilan moksampak nog gigdob nilan kobal nog susaan nilan. 49 Tibua, og glam nog gotowanan nog mikosun dia ni Isus asta og kolibunanan kituꞌ nog mikpogunutunut dianon tidu pa sog Galili, mikpogindog ilan sog molayuꞌlayuꞌ mogbantoy nog glam nog bianbian koyon.

Og kolobong dia ni Isus

Matiu 27:57-61, Mark 15:42-47, Jan 19:38-42

50 Bu ongon sala kotow dion og ngalan non si Jusep. Ion siꞌoy og polongukum dosop og sakup nog gukum nog bansa Hudyu. Ombaꞌis ion nog gotow bu midulus. 51 Daꞌ ion solabuk nog gupakat nilan koyon bu kohinangan nilan koyon. Bu migdodama ion nog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Dituꞌ ion miktidu sog Arimatea nog sakup nog bonua nog Judia. 52 Inangoy non pogbubutoy dituꞌ ni Pilatu og bangkoy ni Isus. 53 Dadi, inangoy non polusoy og bangkoy ni Isus koyon dia sog kudus bu putusoy nog bulus, mangka non botangoy og bangkoy koyon sog globong kituꞌ nog donsamaꞌ na linuangan nilan dia sog pampang nog daꞌidun pa linobong dun. 54 Og gondow koyon gondow Dyomaꞌat. Mogbolomaꞌ ion og Gondow nog Pogulali.

55 Bu og kolibunanan koyon nog mikpogunut dia ni Isus tidu sog Galili, mikpogunut ilan dosop dia ni Jusep mangoy lumobong dia ni Isus. Dadi, mitongow nilan ain ion tinaguꞌ bu og bayuꞌbayuꞌ nog kolobong dianon. 56 Tubus nituꞌ, minuliꞌ ilan mangka ilan poksimpan nog pogomut bu og glana momut. Tibua, dangan minatong og Gondow nog Pogulali, minulali ilan poꞌ inunut nilan og botad.

24

Mitubuꞌ si Isus tidu matoy

Matiu 28:1-8, Mark 16:1-8, Jan 20:1-10

1 Dangan migdaliꞌondow nog moglogondow Duminggu, og kolibunanan koyon, minangoy ilan dituꞌ sog binotangan nog bangkoy ni Isus. Bu pinitang nilan og piksimpan nilan kituꞌ nog pogomut. 2 Dangan minatong ilan dion, mitongow nilan og batu kituꞌ nog piktimpong nog globong ni Isus, nog linilid na. 3 Bu dangan sinumolod ilan, mitongow nilan nog daꞌ na dia og bangkoy ni Isus kituꞌ. 4 Dadi, sonuk nilan koyon mogindog nog kisobuꞌan ilan, gomonsunoy pa ongon duaꞌ kotow kolokian nog mikpoglamag og ponopoton nilan nog minindog sog molani nilan. 5 Dadi, sabap sog gondok nilan koyon dun, mikpongombaꞌ ilan sog glupaꞌ. Tibua, og kolokian koyon miktaluꞌ nog, “Iduma ponontongon niu ma og gotow nog totubuꞌ sog globong? 6 Ondaꞌ ion dini poꞌ mitubuꞌ ion puliꞌ. Poktitukoy niu og taluꞌ non kituꞌ dianiu kobon nog dituꞌ pa ion niu sog Galili nog, 7 og Binataꞌ sog Kilawan, sumboy uokilon dia sog gongkoman nog gotowanan nog bolodusaon bu kudusoy asta matoy. Tibua, sog kotolu ondow non motubuꞌ da ion mokpuliꞌ.”

8 Dadi, ugat nilan pa kolobotoy og tinaluꞌ non kituꞌ. 9 Bu dangan minuliꞌ ilan tidu sog globong ni Isus, inuksugan nilan og glam nog kibianbianan nilan koyon dia sog sopuluꞌ bu sala bu sog duma sulangguꞌanan non. 10 Og miguksug koni dun dia sog sosuguꞌonanan non si Maria Magdalena, si Jana, bu si Maria nog ginaꞌ ni Jems, bu asta og duma nilan pa nog kolibunanan. 11 Tibua, og gotowanan koyon, ondaꞌ ilan tud dun poꞌ og guksugan nilan koyon, baluꞌ nog gotowanan koyon dun, sagya da pigimungimung. 12 Tibua, si Piter, dangan midongog non og guksugan koyon, migdayun ion mogbuat mangka gobok posunguꞌ sog linobongan kituꞌ dia ni Isus. Bu dangan minatong ion dituꞌ, sinolip non mogdayun. Tibua, daꞌidun og mitongow non, lual da og saput kituꞌ nog putus nog glawas ni Isus. Dadi, minuliꞌ ion nog kisobuꞌan bog olo og bianbian koyon.

Dia sog dalan posunguꞌ sog Emaus

Mark 16:12-13

13 Og gondow koyon, ngon og duaꞌ kotow dianilan mipanow posunguꞌ sog bonua nog Emaus. Og bonua koni moglamlam sopuluꞌ bu sala kilumitru og glayuꞌ non tidu sog Jerusalem. 14 Solian nilan koyon ompanow, og pigobitobitan nilan paꞌali sog glam nog bianbian ni Isus. 15 Sintak nilan koyon mogabitabit, sinaꞌut ilan ni Isus mangka dolagan dianilan. 16 Tibua, ondaꞌ ion pokpokilala dianilan.

17 Minginongogan ion dianilan nog, “Olo loꞌ ma og bitan niu koyon nog solian niu ompanow?”

Dadi, migindog ilan nog bayuꞌbayuꞌanan nilan misusa. 18 Og sala kotow koyon nog og ngalan non si Kleopas miktaluꞌ dianon nog, “Sala mu da bayuꞌ og doksaꞌ sog Jerusalem nog ondaꞌ pokosun paꞌali sog bianbian kituꞌ sog timpu koni.”

19 Long sop ni Isus dun, “Iduma? Olo buan og pogolongon niu koyon?”

Dadi, tinumabal ilan nog, “Og paꞌali dia ni Isus nog ion og gotow Nasaret. Ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog og taluꞌ non bu ginang non bolokatan dia sog motaan nog Mikpongon bu sog glam nog gotowanan. 20 Tibua, og mokokotas nog boliananan bu og bogolalanan nami, pigdang nilan ion dia sog gukum nog bagun og koukuman dianon bunuꞌon. Bu kinudus nilan ion asta matoy. 21 Tibua, migdodama ami bosia dianon nog ion og tumabang dia sog bansa Israel. Bu doma, og gondow koni kotolu ondow non na tidu minang og glam non koyon. 22 Bu ngon pa doma og kisobuꞌan ami dun paꞌali sog guksugan nog dumaanan nami nog kolibunanan. Poꞌ dangan minangoy ilan dituꞌ sog linobongan dia ni Isus komun daliꞌondow, 23 daꞌ nilan na kotongow og bangkoy non. Minangoy ilan moguksug dianami nog, ongon duaꞌ buk moloikat nog Mikpongon nog mikpotongow dianilan bu miktaluꞌ nog si Isus mitubuꞌ na puliꞌ. 24 Dadi, ongon dumaanan nami nog minangoy sog globong kituꞌ bu mitongow nilan nog mamaꞌ dodaꞌ nog guksugan nog kolibunanan kituꞌ. Tibua, daꞌ nilan ion kotongow dituꞌ.”

25 Miktaluꞌ si Isus nog, “Astaga! Landuꞌ amu dodaꞌ kologon posobutan bu diꞌ amu mosompun tud nog piktaluꞌ nog glam nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ. 26 Poꞌ og Kristu koni, sumboy nododaꞌ ion mosinsa poguna mangka non siꞌoy kotabuk og kotas nog bayaꞌ mogdatuꞌ sog glam nog gotow.” 27 Tubus nion, inustal ni Isus dianilan og glam nog sinulat sog Kitab paꞌali dianon nog tinolipunan dia sog sinulat ni Muses bu sog glam nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon.

28 Bu dangan daliꞌ ilan na datong dia sog gongayan nilan koyon, si Isus migbaluꞌbaluꞌ nog moglandan pa sog gunan. 29 Tibua, tinogol nilan ion monggat. Long nilan dun, “Dini a na nami poꞌ gobi na.” Dadi, migunut ion dianilan.

30 Dangan migadap ilan na kuman, inimud ni Isus og pan mangka non posolomatoy sog Mikpongon, mangka non pomotioy bu bogoyoy dianilan. 31 Dadi, mibukaꞌ og tinontongan nilan bu ugat nilan pa ion kilolaoy. Tubus nituꞌ, mibolong na ion dia sog tinontongan nilan. 32 Bu migabitabit ilan nog, “Saꞌan poma landuꞌ og daꞌdaꞌan ta kobon non kituꞌ mogabitabit dianita sog dalan bu mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon dia sog Kitab.”

33 Dadi, migbuat ilan mangka ilan pokpuliꞌ mogdayun sog Jerusalem. Bu kidotongan nilan dituꞌ og sopuluꞌ bu sala bu duma gotowanan nog mikpoglumpuk dion. 34 Bu og gotowanan koyon, mikpoktaluꞌ ilan sog duaꞌ kotow koni nog, “Motud dodaꞌ nog mitubuꞌ puliꞌ og Kounutan ta kituꞌ poꞌ mikpotongow tanan ion dia ni Simun.” 35 Dadi, og duaꞌ kotow koni piguksugan nilan dosop sog glam nilan koyon dion og kibianbianan nilan sog dalan bog olo migandun kokilala nilan dia ni Isus. Poꞌ kinilala nilan ion bianan sog kopomoti non nog pan.

Mikpotongow si Isus dia sog sulangguꞌanan non

Matiu 28:16-20, Mark 16:14-18, Jan 20:19-23, Piginang 1:6-8

36 Sonuk nilan koyon moguksug paꞌali sog bianbian nilan kituꞌ, gomonsunoy pa, dion na ion pogindog sog titongaꞌ nilan bu miktaluꞌ ion nog, “Kotiknaꞌ mongon dianiu.”

37 Tibua, kiondokan ilan tokodoy poꞌ baluꞌ nilan dun og mitongow nilan koni og molimatoy non. 38 Dadi, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Iduma kondokan amu ma bu mogduaꞌduaꞌ ma og pikilan niu? 39 Tontong niu poloꞌma og komotanan ku bu og botisanan ku. Ion non ini, akon! Tuyok niu poloꞌma bagun niu kosunan nog akon, konaꞌ u dodaꞌ og molimatoy. Poꞌ og molimatoy, daꞌidun og gungod non bu og tulan non. Diꞌ maꞌ nog mitongow niu koni dianakon.”

40 Solian non koyon moktaluꞌ dun, pitongow non og komotanan non bu og botisanan non. 41 Tibua, daꞌ ilan pa tud dun poꞌ sabap sog miksagot og pikilan nilan nog gloliag bu kisobuꞌan ilan. Dadi, miksak si Isus dianilan nog, “Ongon taꞌ misimpan niu dini nog ponganon?” 42 Bu binogayan nilan doma ion nog sodaꞌ nog milutuꞌ. 43 Dadi, tinabuk ni Isus mangka non kanoy dia sog sunguꞌan nilan koyon.

44 Tubus nion, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og kibianbianan ku koni, ion non og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu kobon nog kopokunul ta pa, nog sumboy motuman og glam nog sinulat kituꞌ paꞌali dianakon nog sinulat ni Muses kituꞌ, bu og sinulat nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon, bu asta og sinulat ni Dabid dia sog Salmu paꞌali dianakon.”

45 Mangka ni Isus bukaꞌoy og pomikilan nilan bagun nilan mosabut og maꞌana nog glam nog tinaluꞌ nog Mikpongon kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab. 46 Maꞌ long non dun dianilan, “Sinulat dia sog Kitab nog og Kristu, sumboy nododaꞌ mosinsa. Tibua, sog kotolu ondow non, motubuꞌ ion mokpuliꞌ tidu matoy. 47 Bu sumboy ustalon bianan sog ngalan non dia sog glam nog binonsaan moktolipun dini sog Jerusalem, og kopoglilaꞌ bu og kopongampun nog dusaanan. 48 Amu og monaksiꞌ nog glam nini. 49 Bu popongoyon ku dianiu og pinasad nog Gamaꞌ u nog bogoyon non dianiu. Dadi, pogbagad amu dini sog koliwagan bonua nog Jerusalem koni asta tumonaꞌ dianiu og Bolakat nog Mikpongon.”

Miktolabang si Isus sog glangit

Mark 16:19-20, Piginang 1:9-11

50 Tubus nituꞌ, inoit ni Isus og sulangguꞌanan non koyon dituꞌ sog molani nog Betani mangka non ogotoy og komot non dianilan poꞌ popiaon non ilan. 51 Sonuk non koyon mokpopia dianilan, ginonatan non ilan poꞌ piiknat na ion sog glangit. 52 Tubus nion, tinamuy nilan ion mangka ilan uliꞌ sog Jerusalem nog landuꞌ og daꞌdaꞌan nilan. 53 Bu kobon non mangoy ilan dia sog Baloy nog Poktomuyan poꞌ moksanglit ilan dia sog Mikpongon.

* 1:1 1:1 Og Teopilus koni og Ginirik. Og maꞌana non, og gotow kituꞌ nog molalam sog Mikpongon.

† 1:5 1:5 Si Aron koni, og piktolipunan nog glam nog boliananan nog bansa Hudyu.

‡ 1:59 1:59 Poꞌ maꞌ nituꞌ og botad nog bansa Hudyu nog og bataꞌ nilan nog glaki, walu ondow tidu botaꞌon sumboy nododaꞌ tukon.

* 2:11 2:11 Og Kristu koni og Ginirik. Og maꞌana non og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.

† 2:23 2:23 Exodus 13:2

‡ 2:24 2:24 Levitikus 12:8

* 3:4 3:4 Somoꞌ ita da, simpanon nilan pikilan nilan tumabuk dianon.

† 3:6 3:6 Isaya 40:3-5

* 4:4 4:4 Deuteronomy 8:3

† 4:8 4:8 Deuteronomy 6:13

‡ 4:11 4:11 Salmu 91:11-12

§ 4:12 4:12 Deuteronomy 6:16

* 4:19 4:19 Isaya 16:1-2

* 5:30 5:30 Og pigolong koyon nog iningolanan og bolodusaon, og gotowanan kituꞌ nog long nog parasiuanan dun, sumboy ponumpilian poꞌ daꞌ pokokunut sog Botad nog bansa Hudyu.

† 5:35 5:35 Og Koingon koyon si Isus. Bu ngon gondow nog mokawaꞌ ion dianilan bianan sog kopatoy non.

‡ 5:37 5:37 Og pononggiꞌan non koni paꞌali dia sog bogu pomali non bu og dan tud nog gotowanan kituꞌ ondiꞌ pia poglongkiton mogunut. Og bansa Hudyu, og gomiton nilan nog toguꞌan galak og panit nog potubuꞌon.

* 6:4 6:4 Og maꞌana nog piktaluꞌ ni Isus koyon, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og gininang nilan, daꞌ ilan da silaꞌoy dun nog Mikpongon.

* 7:27 7:27 Malakai 3:1

† 7:41 7:41 Og glagaꞌ nog sala dinari koyon, mokotindan lagaꞌ son dow nog sala kotow.

* 8:18 8:18 Somoꞌ ita da, simasima og monginongog dun dungagan pa nog Mikpongon og sabut non. Tibua, ain og ompok monginongog dun owaꞌon pa dianon minsan og dakoldakol na nog sabut non.

† 8:31 8:31 Og Abis koni, ion non ini og bonua kituꞌ nog sinimpan nog posinsaan nog gotowanan kituꞌ nog mingantu sog Mikpongon bu og posinsa dosop dia ni Kindagow.

* 9:23 9:23 Og maꞌana nog taluꞌ koyon nog pisanon non kudus non gondow gondow, minit motigdow kobianbianan non, diꞌ nododaꞌ lumotaꞌ mokokunut dia ni Isus.

† 9:53 9:53 Og gotow Samaria bu og bansa Hudyu miglokonggit ilan.

* 10:2 10:2 Og maꞌana non, og gonion koni og gotowanan koyon nog daꞌ pa tud. Og polonggani koni, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog tinumud bu pogustal nog taluꞌ nog Mikpongon.

† 10:13 10:13 Poꞌ maꞌ nituꞌ og kopoglilaꞌ nilan nog dusaanan nilan.

‡ 10:27 10:27 Deuteronomy 6:5

§ 10:27 10:27 Levitikus 19:18

* 10:32 10:32 Tidu sog kobon nituꞌ og polosukuꞌan nog pangkatanan ni Lebi tumabang mogingang sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon.

* 11:15 11:15 Somoꞌ ita da, og Belsibul koni, ion non ion si Kindagow.

† 11:22 11:22 Og pogolongon koni nog gotow nog modasig, ion non ion si Kindagow. Bu og gotow kituꞌ nog modasig pa dianon, ion non ion si Isus.

* 17:2 17:2 Og pigolong koni ni Isus nog gombataꞌanan, ion non og gotowanan kituꞌ nog moguyaꞌ pa og kopongandol nilan.

† 17:32 17:32 Sog kopolaguy nilan tidu sog Sodom, pigondiꞌan ilan lumingoy nog Mikpongon. Tibua, daꞌ pogbilang og duoy ni Lot nog boyaꞌan miktimaloy ion masin nog tinumogas.

* 18:15 18:15 Og maꞌana nog dopon ni Isus koyon, mogunut og popia non dianilan.

† 18:20 18:20 Exodus 20:12-16

‡ 18:26 18:26 Baluꞌ nog gotowanan dun, saꞌan mogdaya og gotow poꞌ kisuꞌatan og Mikpongon dianilan.

* 19:30 19:30 Og asnu koni mamaꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog kudaꞌ.

† 19:46 19:46 Isaya 56:7

* 20:17 20:17 Salmu 118:22

† 20:43 20:43 Salmu 110:1

* 21:18 21:18 Og maꞌana non, matoy ilan siꞌoy, og glimukud nilan motabang da.

* 22:37 22:37 Isaya 53:12

* 23:30 23:30 Hosea 10:8

Jan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog sinulat ni

Jan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog Sinulat ni Jan

Og libru koni nog sinulat ni Jan, og mokposun nog si Isus, iningolanan ion nog Taluꞌ nog Mikpongon nog daꞌ kopus non nog miktimaluy gotow mangka ion duma mogonog dini nita. Saꞌan sinulat ni Jan og guksugan koni, bagun ain og mogbasta dun, tumud ilan nog si Isus og pinasad kituꞌ nog Polonabang. Ion og Bataꞌ nog Mikpongon, bu bianan sog tud nilan dianon kobogayan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

Tidu ni Jan toluꞌon nog si Isus og Taluꞌ nog Mikpongon, piguksugan non og gininisan nog piginang ni Isus nog kosobuꞌsobuꞌ boyaꞌan mitantu nog si Isus dodaꞌ og pinasad kituꞌ nog Polonabang sog gotowanan, bu ion og Bataꞌ nog Mikpongon. Tubus nituꞌ, piguksugan non dosop bog olo dodaꞌ og pilantaꞌ dia sog gininang non kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ. Bu tinaluꞌ dosop dini nog ngon gotowanan nog tinumud dianon, bu ngon dosop og duma sinumusi bu ompok ilan tumud dianon. Sog kopituluanan 13-17, mikuksug paꞌali sog glolaman ni Isus dia sog sulangguꞌanan non, bu og pondoloꞌisogan non dianilan sog gobi kituꞌ nog kukpaꞌ dianon. Sog gimpusan, sinulat ni Jan paꞌali sog koukuman dia ni Isus, og kopatoy non, og kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy, bu og kopokpotongow non dia sog sulangguꞌanan non tidu ion motubuꞌ puliꞌ.

Migustal si Jan nog og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, og bogoy da nog Mikpongon bianan dia ni Isukristu nog ion og Dalan, og Motud, bu og Kotubuꞌ. Ain tumolimaꞌ dia ni Isus, kobogayan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

1. Og bokna nog gustalan non, 1:1-18.

2. Si Jan nog Polomunyag bu og mikuna nog sulangguꞌanan ni Isus, 1:19-51.

3. Og piginang ni Isus dia sog kodokolan nog gotowanan, 2:1–12:50.

4. Og gimpusan nog tang non dituꞌ sog Jerusalem bu sog glumibut nog gimbolayan koyon dion, 13:1–19:42.

5. Og kopotubuꞌ dia ni Isus tidu sog patoy bu og kopokpotongow non sog gotowanan, 20:1-31.

6. Og gimpusan nog gustalan non, og kopokpotongow ni Isus sog sulangguꞌanan non dituꞌ sog Galili, 21:1-25.

1

Og Taluꞌ miktimaluy gotow

1 Sog tolipunan nog dunya, donsamaꞌ na og Taluꞌ*. Og Taluꞌ koni, ilan nog Mikpongon. Bu ion non nion og Mikpongon. 2 Tidu pa sog tolipunan, og Taluꞌ koyon miksolabuk ilan na nog Mikpongon.

3 Og glam nog piongon miongon bianan dianon bu daꞌidun og miongon nog konaꞌ bianan dianon. 4 Dia non poktidu og kotubuꞌ bu og kotubuꞌ koyon og mokpodolag dia sog gotowanan. 5 Og Dolag koyon nog sinumilow dia sog modolom, ondiꞌ nododaꞌ dagon sog modolom.

6 Ongon gotow nog pipangoy nog Mikpongon, ngalan non si Jan. 7 Saꞌan ion pipangoy nog Mikpongon poꞌ ustalon non dia sog gotowanan paꞌali sog Dolag koyon bagun da, bianan sog gustalan non, tumud na bosia og glam nog gotowanan dun. 8 Si Jan, konaꞌ non og pogolongon kituꞌ nog og Dolag. Sugaꞌid non, ion sagya da minangoy mogustal paꞌali sog Dolag koyon. 9 Og tantu nog Dolag, ion non ion og minangoy dini sog dunya, og mokpodolag dia sog pomikilan nog glam nog gotowanan.

10 Dadi, og Taluꞌ koyon migonong dini. Bu minsan siꞌoy og dunya miongon bianan dianon, og gotowanan dini sog dunya, ondaꞌ nilan ion kilolaoy. 11 Minangoy siꞌoy ion sog dili bonua non, daꞌ ion tobukoy nog salu bansa non. 12 Tibua, glam nog ain tinumabuk dianon bu tinumud dia sog ngalan non, binogayan non ilan nog kopatut bagun ilan mimung nog gombataꞌ nog Mikpongon. 13 Og kopogbataꞌ dianilan ondiꞌ mamaꞌ nog kopogbataꞌ nog pogduoy, otawaka sagya glegan nog gotow, sugaꞌid non, bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon.

14 Og Taluꞌ kituꞌ miktimaluy gotow bu minampuꞌ mogonong dianita solianlian. Molitulungoy bu dia non og motud. Bu mitongow nami dosop og silow nog kotas nog bayaꞌ non nog mitabuk non nog tidu sog Gamaꞌ non, ion og Bataꞌ nog Mikpongon nog Boktung.

15 Si Jan og migustal dia sog gotowanan paꞌali dianon. Pisikad non og taluꞌ non nog, “Ion non ini og pigolong u kituꞌ nog tumondug dianakon nog labi pa kotas dianakon. Poꞌ ion donsamaꞌ na sog ondaꞌ u pa botaꞌoy.”

16 Ondiꞌ moglokobus og tulung non bu bianan dituꞌ miksawadsawad tanan og popia non dianita. 17 Kobon nituꞌ, bianan dia ni Muses, mitabuk ta og botad nog Mikpongon. Tibua numun koni, og tulung nog Mikpongon bu og motud nog pomali, motabuk ta bianan dia ni Isukristu. 18 Daꞌidun pa sibon og mikotongow nog Mikpongon lual da og Bataꞌ non nog Boktung nog miksolabuk ilan nog Gamaꞌ sog glangit. Ion og mikposun sog gotowanan paꞌali dianon.

Og pomali ni Jan nog Polomunyag

Matiu 3:1-12, Mark 1:2-8, Luk 3:1-18

19 Ongon gondow non og kobogolalan nog bansa Hudyu sog Jerusalem, dinondag nilan og boliananan bu duma pangkatanan ni Apuꞌ Lebi mangoy moksak dituꞌ ni Jan bog sima dodaꞌ ion.

20 Daꞌ pogalangalang tumabal si Jan bu pilogdong non tumaluꞌ nog, “Konaꞌ u og Kristu.”†

21 Dadi, miksak ilan nosop nog, “Bila konaꞌ a og Kristu, si Iladya a taꞌ?”

Tibua, tinabal non ilan nog, “Konaꞌ u dosop.”

“Dadi, bila maꞌ nituꞌ, ika taꞌ buan og pogdodomaan nami kituꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon?”

Tinabal non ilan nog, “Konaꞌ u dosop.”

22 Dadi, sog gimpusan miktaluꞌ ilan, “Sima a ma buan? Posun mu dianami bagun nami dosop omposun dituꞌ sog dinumondag kituꞌ dianami mangoy dini. Olo buan motaluꞌ mu paꞌali dianika?”

23 Dadi, dangan tinumabal si Jan, ginamit non og tinaluꞌ nog polomolatas kituꞌ nog si Isaya nog sinulat sog Kitab nog,

“Akon og moktawag dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog, ‘Pologdong niu og bianan nog Pogbayaꞌ nog posunguꞌ matong.’ ”‡

24 Ongon sop dumaanan nilan nog parasiuanan nog pipangoy moksak dianon. 25 Long nilan dun, “Bila konaꞌ a og Kristu, bu konaꞌ a dosop ni Iladya, otawaka og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ, iduma buan momunyag a ma?”

26 Dadi, tinumabal si Jan nog, “Akon, momunyag u nog gotow bianan sog tubig. Tibua, ongon sala kotow dion niu nog daꞌ niu pa kilolaoy. 27 Ion non ion og tumondug kituꞌ dianakon nog minsan og gikot nog pongyapak non, diꞌ u tanan patut mubad dun.”

28 Og glam nini dituꞌ miinang sog koliwagan bonua nog Betani, dituꞌ sog dipag nog tubig nog Jurdan, dia sog pimunyagan ni Jan nog gotowanan.

Og Nati nog Bilibili tidu sog Mikpongon

29 Dangan migbolomaꞌ ion, mitongow ni Jan si Isus posunguꞌ dianon. Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Kituꞌ da og pinonggiꞌ kituꞌ sog Nati nog Bilibili nog binogoy nog Mikpongon nog pomolason sog dusaanan nog glam nog gotow sog dunya. 30 Ion non na ini og pigolong u kituꞌ nog tumondug dianakon nog motas pa dianakon. Poꞌ donsamaꞌ na ion sog daꞌ u pa botaꞌoy. 31 Sog tiganaꞌ, daꞌ u ion kosunoy. Tibua, saꞌan mimunyag u bianan sog tubig poꞌ bagun pa ion kosunan nog bansa Israel.”

32 Maꞌ nini og gustalan ni Jan dun, “Mitongow u og Bolakat nog Mikpongon nog tidu sog glangit mamaꞌ nog kolopati tinumonaꞌ dianon bu daꞌ na pokulog dianon. 33 Ondaꞌ u ion kosunoy taman da daꞌ u kotongow og gindanan kituꞌ nog tinaluꞌ nog dinumondag kituꞌ dianakon momunyag bianan sog tubig nog, og gotow koyon nog momunyag bianan sog Bolakat nog Mikpongon, motongow mu tumonaꞌ dianon og Bolakat nog Mikpongon nog diꞌ na mokulog dianon. 34 Dadi, mitongow u na bu kitoksiꞌan ku na nog ion non ini og Bataꞌ nog Mikpongon.”

Og tiganaꞌ nog sulangguꞌanan ni Isus

35 Dangan migbolomaꞌ ion, si Jan bu og duaꞌ kotow sulangguꞌ non, dituꞌ ilan nosop. 36 Dangan mitongow non mian si Isus, miktaluꞌ si Jan nog, “Kituꞌ da! Og Nati nog Bilibili kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon.”

37 Dadi, dangan midongog nog duaꞌ kotow sulangguꞌanan non koyon, migunut ilan dia ni Isus. 38 Dangan linumingoy si Isus, mitongow non og duaꞌ kotow koyon. Miksak ion nog, “Olo pokponontongon niu koyon?”

Tinabal nilan si Isus nog, “Rabi, ain ka migonong?” (Og maꞌana nog Rabi koni, Polopanad.)

39 Tinabal ilan ni Isus nog, “Alung, pogunut amu dianakon bagun niu motongow.” Dadi, migunut ilan dianon bu mitongow nilan og pigonongan non koyon. Og kodatong nilan dituꞌ miliu na ginongaꞌ monog gondow. Dadi, dituꞌ ilan na non minatuk solianlian.

40 Og sala kotow sog duaꞌ kotow kituꞌ nog mikodongog nog taluꞌ ni Jan bu pogunut dia ni Isus, ion non si Andriu, og gilug ni Simun Piter. 41 Sododuꞌun pinongow non og gilug non nog si Simun mangka non toluꞌoy nog, “Mitongow nami na og Mesayas!” (Somoꞌ ita da, og Kristu.) 42 Dadi, inoit non si Simun mangoy dituꞌ ni Isus. Dangan minatong ilan dituꞌ ni Isus, tinontong non si Piter mangka poktaluꞌ nog, “Ika Simun, og bataꞌ ni Jan, ingolanan ku ika nog Sipas.” (Og Sipas koni sog Inaramaik, ion non da og Piter.)§

Inonggat ni Isus si Pilip bu si Nataniel

43 Dangan migbolomaꞌ ion, ininang na ni Isus og pikilan non kituꞌ nog mangoy ion sog probinsia nog Galili. Dangan minatong dituꞌ, mitongow non si Pilip. Dadi, tinoluꞌan non nog, “Alung, pogunut a dianakon.”

44 Si Pilip og gotow Betsaida og salu bonua ni loꞌ Andriu bu si Piter. 45 Dadi, pinontong ni Pilip si Nataniel. Dangan mitongow non, pigobitan non dianon nog, “Mitongow nami og gotow kituꞌ nog sinulat ni Apuꞌ Muses dia sog Botad og paꞌali dianon. Bu sinulat dosop nog polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon. Og ngalan non si Isus, og bataꞌ ni Jusep nog gotow Nasaret.”

46 Dadi, miktaluꞌ si Nataniel, “E! Nasaret? Ongon taꞌ og molongas nog moktidu sog Nasaret?”

Dadi, maꞌ long ni Pilip dun, “Alung poloꞌma, ongoyon ta tontongoy.”

47 Dangan mitongow ni Isus si Nataniel posunguꞌ dituꞌ non, miktaluꞌ ion nog, “Koni og tantu pangkat nog bansa Israel nog diꞌ kotongowan nog diꞌ motud.”

48 Dadi, miksak si Nataniel. “Olo loꞌ ma kisunoy mu dianakon?”

Tinabal ion ni Isus nog, “Mitongow u ika sog silung nog kayu kituꞌ nog igera sog daꞌ a pa onggatoy ni Pilip dun.”

49 Dadi, miktaluꞌ si Nataniel, “Rabi, motud dodaꞌ nog ika og Bataꞌ nog Mikpongon bu og Datuꞌ nog bansa Israel!”

50 Miktaluꞌ si Isus nog, “Tinumud a taꞌ sabap sog taluꞌ u nog mitongow u ika sog tondong nog kayu kituꞌ? Toluꞌon ku dianika, mokotongow a pa nog labi pa dion nog kosobuꞌsobuꞌ. 51 Toluꞌon ku dianiu, nog motongow niu og glangit ombukaꞌ bu og moloikatanan nog Mikpongon mongmonog monek ilan dianakon, og Binataꞌ sog Kilawan.”

2

Og kaing dituꞌ sog Kana

1 Tolu ondow golot non, ongon og kaing dituꞌ sog koliwagan bonua nog Kana, og sakup nog Galili. Og ginaꞌ ni Isus tinumuaꞌ sog kaing koyon. 2 Si Isus bu sulangguꞌanan non, pinosunan ilan dosop nog kaing koyon. 3 Dangan kinobus ilan nog ginumon, og ginaꞌ ni Isus miktaluꞌ dianon nog, “Kinobus ilan nog galak.”

4 Tinabal ion ni Isus nog, “Potiang mu pa akon bog olo ginangon ku poꞌ daꞌ pa datong og tang u.”

5 Dadi, og ginaꞌ non miktaluꞌ dia sog sosoligananan nog miglokologyaꞌan koyon nog, “Ain toluꞌon non dianiu inang niu.”

6 Ongon gonom buk mokoluksang nog sibulan dia sog molani nilan koyon nog gomiton nog gotowanan dion bila moginang ilan nog pogbotadon nog gotow Hudyu kituꞌ nog mongugas. Og sibulananan koyon kugatan mogliu sog pat otawaka gonom lata og solabuk dun. 7 Dinondag ni Isus og sosoligananan koyon nog pomonuꞌon nilan nog tubig og glam non. Dadi, pimonuꞌ nilan nog tubig dia sog goktob nog babaꞌ nog sibulananan koyon. 8 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus nog, “Saguk amu dun bu oit niu sog gotow nog migokbit nog kologyaꞌan koni.”

Dadi, migoit ilan nog tubig koyon 9 mangka nilan bogoyoy dia sog migokbit nog kologyaꞌan koyon. Dangan kiinaman non og tubig koyon nog miktimaluy galak, ondaꞌ non kosunoy bog ain miktidu og galak koyon. Tibua, kisunan da nog ain sinumaguk kituꞌ dun. Dadi, dangan ininaman non og galak koyon, sinabi non moglandan og glaki kituꞌ nog kinaing 10 mangka non toluꞌoy nog, “Konaꞌ taꞌ nog bila ongon og kologyaꞌan mamaꞌ nini, unanan ta dumulang dia sog gotowanan og galak kituꞌ nog ombaꞌis, bu bila mokinum na glam nilan nog mahatul, mangka pa dulangoy nog galak kituꞌ nog diꞌ tantu ombaꞌis? Tibua ika, pibinayaꞌ mu ma dumulang og ombaꞌis koni tokodoy nog galak.”

11 Koyon og tiganaꞌ gingyataꞌ nog ininang ni Isus. Dituꞌ non ininang sog Kana, og sakup nog Galili. Bianan sog gininang non kituꞌ, pitongow non na og kotas nog bayaꞌ non nog boyaꞌan tinumud og sulangguꞌanan non dianon. 12 Tubus nituꞌ, dinumiksun si Isus bu ginaꞌ non, ilan nog pigilugananan non asta og sulangguꞌanan non, dituꞌ sog Kapernaum. Bu minguliꞌan ilan dituꞌ podaliꞌ.

Si Isus minangoy sog Baloy nog Poktomuyandia sog Mikpongon

Matiu 21:12-13, Mark 11:15-17, Luk 19:45-46

13 Dangan daliꞌ na datong og kologyaꞌan kituꞌ nog gotow Hudyu nog ngalan non Liniusan, tinumukad si Isus sog Jerusalem. 14 Dangan minangoy ion dia sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan koyon dia sog Mikpongon, dinotongan non dion og gotowanan nog mikpogdagangdagang nog sapiꞌanan, og bilibilianan, bu og kolopatianan, asta og polomolosanan nog sin nog mikpongingkud ilan sog glomisahananan nilan. 15 Dadi, minalap si Isus nog tali. Inimung non nog bobadas mangka non pomugowoy og glam nog sapiꞌanan bu bilibilianan, bu pimolitukaꞌ og glomisahananan nog boyaꞌan mikpogwalak og sinanan nilan, 16 mangka non toluꞌoy og gotowanan kituꞌ nog mikpogdagang nog kolopati nog, “Awaꞌ niu dini og dogangananan niu koyon bu naꞌ niu imungon nog tobuꞌan og Baloy nog Gamaꞌ u!” 17 Mipondom nog sulangguꞌanan non koyon og sinulat kobon nituꞌ nog, “Landuꞌ kopogastol u mogipat nog baloy mu asta moglaꞌat u dun.”*

18 Dadi, og kounutananan nog bansa Hudyu koyon, linompang nilan mongambat nog gingyataꞌ. Maꞌ long nilan dun, “Olo og ginggyataꞌ nog ompotongow mu dianami nog togo bayaꞌ a dodaꞌ moginang nog mamaꞌ nini koni?”

19 Sokaliꞌ tinumabal si Isus nog, “Gobaꞌ niu og Baloy nog Poktomuyan koni dia sog Mikpongon poꞌ sog solod nog tolu ondow pindogon ku mokpuliꞌ.”

20 Tinabal nilan si Isus, “Pat puluꞌ bu nom ton pogimungon og Baloy nog Poktomuyan koni mangka siꞌoy kodoksuꞌ, saka, moktaluꞌ a nog pindogon mu ini mokpuliꞌ sog solod nog tolu ondow?” 21 Tibua, og pigolong ni Isus koyon nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, ion non og dili glawas non. 22 Dadi, dangan mitubuꞌ si Isus tidu matoy, mipondom nog sulangguꞌanan non og taluꞌ non kituꞌ. Sabap dituꞌ, tinumud ilan sog sinulat kobon nituꞌ dia sog Kitab paꞌali dianon bu tinumud ilan dosop nog tinaluꞌ non.

23 Dadi, kobon non pa dituꞌ sog Jerusalem sog tang nog ginang nilan kituꞌ nog iningolanan Liniusan, modakol gotow og tinumud dianon sabap sog gingyataꞌanan nog ininang non. 24 Tibua, si Isus daꞌ salig non dianilan poꞌ kisunan non na og polomotadon nog glam nog gotow. 25 Diꞌ siꞌoy toluꞌon dianon nog gotow, donsamaꞌ non na kisunan bog olo og dia sog pomikilan nog gotowanan.

3

Migabitabit si Nikudimus ilan ni Isus

1 Ongon og sala kotow parasiu og sakup nog kobogolalan nog bansa Hudyu, ngalan non si Nikudimus. 2 Ongon gobi, minangoy ion dituꞌ ni Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Rabi,* kisunan nami nog ika og polopanad nog dinondag nog Mikpongon mangoy dini, poꞌ daꞌidun gotow og mokopoginang nog gingyataꞌanan mamaꞌ nog pinginang mu somoꞌ daꞌ ion dumaoy nog Mikpongon.”

3 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Toluꞌon ku dianika, taman da og gotow ondiꞌ botaꞌon mokpuliꞌ, ondiꞌ non nododaꞌ motongow og pigdotuꞌan nog Mikpongon.”

4 Dadi, miksak si Nikudimus nog, “Olo og mogandun kobataꞌ mokpuliꞌ dia sog gotow nog saka mogulang na? Mokosolod potaꞌ buan ion puliꞌ sog tian nog ginaꞌ non?”

5 Tinabal ion ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianika, nog daꞌidun gotow og mokampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon bog daꞌ da ion botaꞌoy bianan sog tubig bu Bolakat nog Mikpongon. 6 Ain og binataꞌ nog gotow, og gotow da. Bu ain og binataꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon, ion mimung nog bataꞌ nog Mikpongon. 7 Dadi, naꞌ a mosobuꞌ bila toluꞌon ku nog sumboy botaꞌon amu mokpuliꞌ. 8 Poꞌ ibalat da sog galuꞌ, og galuꞌ koyon moyup sog ain glegan non. Modongog mu tibua og dogus non nog diꞌ mu sunan bog ain miktidu bu ain posunguꞌ. Maꞌ nituꞌ dosop og gotow bila botaꞌon bianan sog Bolakat nog Mikpongon. Ondiꞌ non kosunan bog olo og ginandun dianon.”

9 Dadi, miksak nosop si Nikudimus nog, “Olo ma og gondunon dun?”

10 Tinumabal si Isus nog, “Diꞌ mu tanan kosunan saka motas a bosia nog polopanad sog bansa Israel? 11 Toluꞌon ku dianika, miguksug ami nog ain kisunan nami bu tinumaksiꞌ ami nog ain mitongow nami. Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, diꞌ amu pa tumud nog gustalan nami. 12 Olo ma mogandun kotud niu bila ustalan ku amu paꞌali sog kinodiwata nog minsan og gustalan ku dianiu nog paꞌali sog kinilawan, ondiꞌ niu tanan tudon? 13 Daꞌidun mikangoy dituꞌ sog glangit, lual da og sala kotow nog miktidu sog glangit. Ion og Binataꞌ sog Kilawan.

14 “Kobon nituꞌ, dituꞌ sog bonua nog mologon pogonongan, si Muses, tinumunag nog galang, binantuk non maꞌ nog mamak mangka non tundokoy sog ditas bagun da, ain tinoktuk nog mamak, bila tumontong ilan dia sog tinundok kituꞌ, kuliꞌan ilan dun. Domikian dosop maꞌ nituꞌ, og Binataꞌ sog Kilawan, sumboy dosop tundokon sog kudus mangka patoy 15 bagun da, ain og tumud dianon mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 16 Poꞌ sabap sog landuꞌ kosolag og glolaman nog Mikpongon sog glam nog gotow sog dunya, binogoy non og Bataꞌ non nog Boktung matoy bagun ain og tumud dianon, ondiꞌ ion mokangoy sog kopatoy nog daꞌ kopus non, sugaꞌid non, mokalap ion nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 17 Poꞌ og Mikpongon, daꞌ non dondagoy og Bataꞌ non mangoy momolihalaꞌ dini sog dunya. Sugaꞌid non, inangoy non ilan gowonoy tidu sog dusaanan nilan. 18 Dadi, og gotowanan nog ain tumud dia sog Bataꞌ non, ondiꞌ ilan poliholaꞌon. Tibua, og gotowanan nog ondiꞌ tumud dianon, pinolihalaꞌ ilan na poꞌ ondaꞌ ilan tud dia sog Bataꞌ nog Mikpongon nog Boktung. 19 Mamaꞌ nini og kopomolihalaꞌ nog Mikpongon. Og Bataꞌ non minangoy sog dunya poꞌ mogbogoy nog dolag dia sog pikilan nog gotowanan. Tibua, ompok og gotowanan dun. Og kolegan nilan og dolom poꞌ mokolaton og kohinangan nilan. 20 Poꞌ og gotowanan kituꞌ nog moginang nog molaton, mangit dia sog dolag bu ompok mokpolani dun bagun ondiꞌ ompolantaꞌ og kohinangan nilan nog molaton. 21 Tibua, ain og gotow nog pinuluꞌan nog motud, mangoy na dodaꞌ ion dia sog kodolagan bagun motongow nog og kohinangan non koyon, miunut non og glegan nog Mikpongon.”

Og gustalan ni Jan paꞌali dia ni Isus

22 Tubus nituꞌ, si Isus bu og sulangguꞌanan non koyon minangoy ilan sog kobukidan nog Judia. Bu dituꞌ ilan pa migonongonong. Bu pimunyagan non pa og gotowanan dituꞌ. 23 Bu si Jan siꞌoy mimunyag dosop dituꞌ sog bonua nog Ainon, sog molani nog koliwagan bonua nog Salem poꞌ modalom og tubig dituꞌ. Bu modakol og mikpogangoy nog gotowanan dion mokpogbunyag dia ni Jan. 24 (Og tang koni daꞌ pa kolobusuoy si Jan dun.)

25 Bu duma sulangguꞌanan ni Jan, mikpoksusisusi ilan nog sala kotow Hudyu paꞌali dia sog botad nog bansa Hudyu nog ginang nilan nog gugas. 26 Dadi, minangoy ilan dituꞌ ni Jan mangka ilan pogabit nog, “Rabi, kolobotan mu taꞌ og gotow kituꞌ nog duma mu nog pigolong mu dianami dituꞌ sog dipag nog tubig nog Jurdan? Numun koni ion mimunyag dosop bu modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon.”

27 Tinumabal si Jan nog, “Daꞌidun og gotow mokinang nini bog daꞌ da bogoyoy nog Mikpongon dianon. 28 Minsan amu, kitoksiꞌan niu og tinaluꞌ u kituꞌ nog konaꞌ u og Kristu. Sugaꞌid non, akon og piuna mokposun paꞌali dianon. 29 Ibalat da sog moglokaing, og glaki, ion og gapuꞌ nog koingon kituꞌ dianon. Tibua, og gunung nog glaki koyon mogumatiꞌ tibua ion nog taluꞌ nog glaki koyon. Bila modongog non og taluꞌ non, loliagon ion dun. Akon siꞌoy, maꞌ nituꞌ u dosop nog mitoktub na og gloliag u. 30 Poꞌ sumboy kobon non mogdungag og bontugan non. Bu og gianakon sumboy nododaꞌ moglokulang.”

31 “Ion og miktidu sog glangit, og motas sog glam non. Og gotowanan nog tidu dini sog dunya koni, dini ilan da goktob sog dunya koni. Bu og poglobiton nilan paꞌali dosop dini sog dunya koni. Tibua, ion og miktidu sog glangit, ion nododaꞌ og motas sog glam non. 32 Bu mogustal ion paꞌali sog ain mitongow non bu midongog non. Tibua, daꞌ nilan tobukoy og gustalan non. 33 Tibua, ain og gotow nog tinumabuk nog gustalan non, miimung ion nog tandaꞌ nog og taluꞌ nog Mikpongon motud dodaꞌ. 34 Poꞌ og dinondag koyon nog Mikpongon mangoy dini, ion og moktaluꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon poꞌ binogayan ion nog Mikpongon nog Bolakat nog diꞌ moglokobus. 35 Og Gamaꞌ molalam sog Bataꞌ non bu inuakil non dia sog gongkoman non og glam non. 36 Dadi, simasima og tumud dia sog Bataꞌ non, ion mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Tibua, simasima ompok mokokunut dianon, ondiꞌ ion mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non bu ondiꞌ mokawaꞌ dia sog polihalaꞌ nog Mikpongon.”

4

Og gotow Samaria nog glibun migabitabit ilan ni Isus

1 Dadi, midongog nog parasiuanan nog og pimunyagan ni Isus modakol pa dia sog pimunyagan ni Jan bu modakol dosop og mikpogunut dianon. 2 (Tibua og mimunyag koyon konaꞌ ni Isus, sugaꞌid non, og sulangguꞌanan non.) 3 Dangan kisunan ni Isus og dongogan nog maꞌ nion, ginumonat ilan sog Judia mangka ilan pokpuliꞌ sog Galili. 4 Mangka ilan siꞌoy pokodatong sog Galili, sumboy mian ilan pa sog probinsia nog Samaria.

5 Dangan midopot ilan sog Samaria, minapit ilan sog bonua nog Sikar. Og Sikar koni molani sog glupaꞌ nog binogoy ni Jakub kobon nituꞌ dia sog bataꞌ non nog si Jusep. 6 Dituꞌ dosop og timbaꞌ ni Jakub. Dangan miglotuondow bonua, sabap sog glupugan non ompanow, miningkud si Isus sog molani nog timbaꞌ koyon. 7-8 Likud nog sulangguꞌanan non koyon mangoy sumaluy nog tasondowan nilan, gomonsunoy pa ongon og glibun minangoy sumigob. Og glibun koyon og gotow Samaria. Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Pinum nika pa akon.”

9 Tinumabal og glibun koyon, “Iduma mongoni a ma nog tubig dianakon nog saka ika og Hudyu a bu akon og gotow Samaria u?” (Poꞌ og gotow Hudyu ompok ilan mogampuꞌ nog gotow Samaria.)

10 Tinumabal si Isus nog, “Somoꞌ kisunan mu da bosia og bogoy nog Mikpongon, bu kilolaan mu og migbubut koni minum dianika, ika pa tanan bosia og baꞌis mongoni dianon nog tubig. Bu ion og mokobogoy dianika nog tubig nog moksologan nog kotubuꞌ dun.”

11 Maꞌ long nog glibun koyon dun, “Polopanad, ain ka ma pokalap nog tubig koyon nog moksologan nog kotubuꞌ dun? Poꞌ og timbaꞌ koni landuꞌ kodalom, bu daꞌidun og saguk mu dun. 12 Labi a potaꞌ dia sog mogulang nami kituꞌ nog si Jakub, og migbogoy nog timbaꞌ koni? Ion, asta gombataꞌanan non, bu potubuꞌonanan non, dini da pokponginum.”

13 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Simasima og minum nog tubig koni kuowon da mokpuliꞌ. 14 Tibua, simasima og mokinum nog tubig koni nog bogoyon ku, ondiꞌ nododaꞌ kuowon. Poꞌ og tubig koni nog bogoyon ku mimung nog moktobud dianon og sologan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

15 Sokaliꞌ tinumabal og glibun koyon nog, “Polopanad, bila mogusoy da dianika, bogoyoy mu pa akon dun bagun u na diꞌ kuowon, bu bagun u na ondiꞌ mokpuliꞌpuliꞌ mangoy malap nog tubig dini.”

16 Dadi, tinoluꞌan non og glibun koyon, “Angoy mu sabi og kodumanan mu mangka pokpuliꞌ dini.”

17 Tibua, tinumabal og glibun koyon nog, “Ondaꞌidun og kodumanan ku.”

Miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Motud og taluꞌ mu koyon nog daꞌidun og kodumanan mu. 18 Tibua, lima buk na tanan og glaki mu bu og glaki koyon nog duma mu mogampuꞌ numun koni, konaꞌ mu tanan og duoy. Saꞌan motud dodaꞌ og taluꞌ mu koyon.”

19 Miktaluꞌ dosop og glibun koyon, “Polopanad, kisunan ku na nog ika dodaꞌ og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon! 20 Og mokogulanganan nami, dini sog bulud koni miktamuy dia sog Mikpongon. Tibua, amu gotow Hudyu, long niu dun, sumboy dituꞌ tomuyoy sog Jerusalem og Mikpongon.”

21 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Toluꞌon ku dianika nog tud a dianakon, ongon gondow non, bila og Gamaꞌ ta poktomuyon, ondaꞌ na dini sog bulud koni otawaka dituꞌ sog Jerusalem. 22 Amu og gotow Samaria, miktamuy amu nog diꞌ niu sunan. Tibua, ami gotow Hudyu, kosunan nami og piktamuy nami poꞌ og tabang sog gotowanan dia poktidu sog bansa Hudyu. 23 Tibua, posunguꞌ na matong, bu minatong na tanan, nog og tantu nog polotamuy moktamuy sog Gamaꞌ bianan sog Bolakat non bu sog motud. Poꞌ maꞌ nituꞌ og kolegan nog Gamaꞌ sog glangit nog ain moktamuy dianon. 24 Poꞌ og Mikpongon, ondiꞌ motongow. Dadi, ain og tumamuy dianon, sumboy moktamuy bianan sog Bolakat non bu og motud.”

25 Dadi, miktaluꞌ og glibun koyon nog, “Kosunan ku nog ongon gondow non, matong og Tinonduꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌ nog iningolanan og Kristu. Bila matong ion, ustalon non og glam non dianita.”

26 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Og pogolongon mu koyon, akon, og duma mu koni mogabitabit.”

Mikpuliꞌ na og sulangguꞌanan dituꞌ ni Isus

27 Sog tang koyon, minatong og sulangguꞌanan non. Bu kisobuꞌan ilan nog migabitabit si Isus ilan nog glibun koyon. Tibua, ondaꞌidun mikogonop moksak dia sog glibun koyon nog, “Olo og kolegan mu?” Bu daꞌ nilan dosop kosak dia ni Isus nog, “Iduma mogabitabit a ma dia sog glibun koyon?”

28 Dadi, ginonatan nog glibun koyon og toguꞌan tubig non koyon mangka angoy sog gimbolayan koyon mangka non toluꞌoy dia sog gotowanan nog, 29 “Pogunut amu poloꞌma dianakon. Ongoyon ta tontongoy og gotow kituꞌ nog tinaluꞌ non dianakon og glam nog kohinangan ku. Konaꞌ non taꞌ gidoy ion og pogolongon kituꞌ nog Kristu?” 30 Dangan midongog nog gotowanan og taluꞌ nog glibun koyon, migdaliꞌdaliꞌ ilan mangoy dituꞌ ni Isus.

31 Og likud nog glibun koyon nog daꞌ dion, inonggat ion kuman nog sulangguꞌanan non. Maꞌ long nilan dun, “Rabi, kan ka na.”

32 Tibua, tinabal non ilan nog, “Ongon da ponganon ku nog ondiꞌ niu kosunan.”

33 Dadi, miksinaksakoy ilan nog, “Ongon taꞌ gidoy og minatod nog ponganon non dini?”

34 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Og ponganon ku og moginang nog glegan nog mikpopangoy kituꞌ dianakon bu dumoksuꞌ nog ginang non. 35 Konaꞌ taꞌ long niu pa dun nog pat bulan dona, matong na og timpu gumani? Tibua, toluꞌon ku dianiu, tontong niu poloꞌma og binalananan koyon. Ombaꞌis ilan na gonion. 36 Og gotow koyon nog gumani, ion non ion og mokposabut kituꞌ dia sog gotowanan bagun ilan tumabuk dianakon. Og polonggani koyon mokotabuk da nog sugda non tidu sog Mikpongon. Bu ain gotow nog ginani non, mokotabuk nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Dadi, tiduan sog polomula asta sog polonggani, mansing ilan mokpogdaꞌdaꞌ. 37 Motud og ponoluꞌon kituꞌ nog, ‘Ongon og polomula bu len dosop gumani dun.’ 38 Dinondag u amu gumani sog polayan nog konaꞌ niu mimula dun, sugaꞌid non, og len gotow. Bu numun koni, amu og mikogani nog pigulas sinsolaꞌan nilan.”

Modakol og gotow Samaria nog tinumud dia ni Isus

39 Dadi, modakol gotow Samaria sog koliwagan bonua koyon nog tinumud dia ni Isus sabap sog guksugan nog glibun kituꞌ nog kisunan dow ni Isus og glam nog kohinangan non. 40 Dangan minatong ilan dituꞌ ni Isus, sinosaꞌan nilan ion nog monguliꞌan pa dituꞌ nilan. Dadi, migonongonong ilan pa dituꞌ lagaꞌ duaꞌ gobi. 41 Dinumungag pa kodakol og tinumabuk dianon sabap sog gustalan non koyon. 42 Dadi, miktaluꞌ og gotowanan koyon dia sog glibun koyon nog, “Numun kituꞌ konaꞌ poꞌ tinumud ami sabap sog tinaluꞌ mu kituꞌ dianami, sugaꞌid non, sabap sog ami siꞌoy, midongog nog dili tolinga nami. Bu kisunan nami nog ion dodaꞌ og Polonabang nog glam nog gotow dini sog dunya.”

Pikodag ni Isus og bataꞌ nog gotow nog togo golal

43 Midopot duaꞌ ondow golot non, miglandan si Isus dituꞌ sog Galili. 44 Tinaluꞌ non na donsamaꞌ nog, “Og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon ondiꞌ pogodaban sog dili bonua non.” 45 Tibua, dangan minatong ion sog Galili, modakol og gotowanan nog tinumolimaꞌ dianon poꞌ mitongow nilan og glam nog gininang non kituꞌ sog Jerusalem sog tang nog kologyaꞌan kituꞌ nog Liniusan. Poꞌ ilan siꞌoy, tinumuaꞌ ilan dosop dituꞌ.

46 Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ si Isus dituꞌ sog Kana nog sakup nog Galili, nog dituꞌ non pitimaluy og tubig kituꞌ dia sog galak. Ongon og bogolal dion, og bataꞌ non nog glaki ondiꞌ mokodag dituꞌ sog Kapernaum. 47 Dangan midongog non nog si Isus minatong na sog Galili tidu sog Judia, linumpak non ion mangka ion pokilolat dia ni Isus nog ongoyon non pa pokodagoy og bataꞌ non kituꞌ dituꞌ sog Kapernaum nog pokpatoy na.

48 Sokaliꞌ miktaluꞌ si Isus, “Taman da ondiꞌ amu mokotongow nog gingyataꞌanan bu og kosobuꞌsobuꞌ nog kohinangan, ondiꞌ amu nododaꞌ tumud!”

49 Tibua, tinumabal og bogolal koyon nog, “Sir, pogunut a pa dianakon solian nog totubuꞌ pa og bataꞌ u kituꞌ.”

50 Miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Panow a na poꞌ og bataꞌ mu kituꞌ motubuꞌ da.”

Dadi, og gotow kituꞌ tinumud dia ni Isus mangka panow. 51 Dia pa ion sog dalan, linumpak na nog sosoligananan non mangka poktaluꞌ nog, “Og bataꞌ mu kituꞌ mokodag na.” 52 Dadi, miksak ion bog nanu kinumodag og bataꞌ non kituꞌ. Tinabal nilan ion nog, “Kolabung mipuaspuas tasondow miawaꞌ og panas non.” 53 Dadi, sododuꞌun kisunan non nog og tang koyon, og tang sop nog kotaluꞌ ni Isus kituꞌ dianon nog, “Og bataꞌ mu motubuꞌ da.” Dadi, ion bu og glam nog glaꞌayatanan non tinumud dia ni Isus.

54 Koni og koduaꞌ nog gingyataꞌ ni Isus nog ininang non nog kangoy non sog Galili tidu sog Judia.

5

Pikodag ni Isus og daday

1 Tubus nituꞌ, ongon og kologyaꞌan nog gotow Hudyu dituꞌ sog Jerusalem nog tinumuaꞌ si Isus dun. 2 Sog galad nog koliwagan bonua koyon nog Jerusalem, ongon og bongawan dion nog ngalan non Bongawan nog Bilibilianan. Sog molani nog bongawan koyon, ongon og tobud dion nog ngalan non dia sog Hinibru Betesda. Bu sog glumibut nog tobud koyon ngon lima buk glokowlokow. 3 Modakol og mikpobobolilid nog gotowanan dion nog diꞌ mokokodag mamaꞌ nog buta, og pingkaꞌ, bu og daday. [Pigbogadan nilan moglimbual og tubig koyon. 4 Poꞌ sumolingka og moloikat nog Mikpongon mangoy dion mangka non limbualoy og tubig koyon. Ain og mokuna sumigbu dia sog tobud koyon, kuliꞌan og mosakit non minsan olo mosokitoy dun.]

5 Ongon sala kotow dituꞌ, og daday. Tolu puluꞌ bu walu ton non na pogbotikon og mosakit non koyon. 6 Dangan mitongow ni Isus og gotow koyon nog pogbolilid dion, kisunan non nog miobon na nog daday koyon poglogogaan og mosakit non koyon. Dadi, sinakan non ion nog, “Moleg a taꞌ kuliꞌan?”

7 Tinumabal og daday koyon nog, “Ondaꞌidun tanan og sumikwat dianakon sog tobud koyon bila limbualon na. Dadi, solian ku mogapas mangoy dion, ngon na og mokuna sumigbu dianakon.”

8 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Pogbuat a bu imud mu og gikam nika koyon mangka a panow.”

9 Sododuꞌun kiuliꞌan og gotow koyon. Inimud non og gikam non koyon mangka panow.

Og gondow kituꞌ mibonaꞌ sog Gondow nog Pogulali. 10 Dadi, dangan mitongow nog kounutananan nog gotow Hudyu og gotow koyon nog kiuliꞌan nog migoitoit nog gikam non, tinoluꞌan nilan ion nog, “Iduma mogoitoit a ma nog gikam nika koyon nog saka og gondow koni, og Gondow nog Pogulali? Og bonduan ion dia sog pogbotadon ta!”

11 Dadi, tinumabal ion nog, “Og gotow nog mikpokodag dianakon miktaluꞌ dianakon nog, ‘Imud mu og gikam nika koyon mangka a panow.’ ”

12 Dadi, sinakan nilan ion nog, “Sima otowoy og miktaluꞌ nion dianika?” 13 Tibua, og kiuliꞌan koyon, daꞌ non kilolaoy bog sima og mikpokodag kituꞌ dianon poꞌ si Isus miksolingod na dia sog kodokolan nog gotowanan koyon.

14 Tubus nituꞌ, mitongow ni Isus og gotow kituꞌ nog kiuliꞌan dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu tinoluꞌan non nog, “Tontong mu, kiuliꞌan ka noma. Dadi, lotaꞌ a na moginang nog dusa bagun ka ondiꞌ kodotongan nog labi pa sog sinsaan mu kituꞌ.” 15 Dangan kisunan non bog sima og mikpokodag dianon, inangoy non pogobitoy dia sog kounutananan nog gotow Hudyu.

Og kotubuꞌ bianan sog Bataꞌ nog Mikpongon

16 Dadi, sabap sog piginang ni Isus koyon sog Gondow nog Pogulali, og kounutananan nog bansa Hudyu koyon, pikongitan nilan si Isus. 17 Tibua, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og Gamaꞌ u ondiꞌ mulali moginang gobi gondow. Bu akon siꞌoy maꞌ nituꞌ u dosop.” 18 Saꞌan ituꞌ migdungag og pokangit nilan dia ni Isus nog boyaꞌan poksipian nilan tanan ion munuꞌ dun. Poꞌ konaꞌ tibua nog daꞌ non unutoy og botad paꞌali sog Gondow nog Pogulali, sugaꞌid non, miktaluꞌ pa ion nog og dili Gamaꞌ non og Mikpongon. Og maꞌana non, pibatuk non og glawas non dia sog Mikpongon.

Og bayaꞌ nog Bataꞌ nog Mikpongon

19 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu nog og Bataꞌ, daꞌidun og minang non bila ion da. Sugaꞌid non, og minang non ain da og mitongow non dia sog Gamaꞌ non. Poꞌ ain og ginangon nog Gamaꞌ non, kituꞌ dosop og ginangon nog Bataꞌ. 20 Og Gamaꞌ molalam dia sog Bataꞌ non, bu potongowon non og glam nog kohinangan non. Bu labi pa dini og kosobuꞌsobuꞌ nog potongowon non dianon bu kosobuꞌan amu tokodoy dun. 21 Poꞌ og Gamaꞌ, ompotubuꞌ non og minatoy. Bu og Bataꞌ non siꞌoy mokopotubuꞌ dosop sog ain kolegan non. 22 Og Gamaꞌ, ondiꞌ na mongukum minsan sala kotow. Sugaꞌid non, inuakil non na og bayaꞌ mongukum dia sog Bataꞌ non 23 bagun pogodaban ion nog gotowanan mamaꞌ nog kopogadab nilan dia sog Gamaꞌ non. Bila og gotow nog ondiꞌ mogadab dia sog Bataꞌ, ondiꞌ non dosop godaban og Gamaꞌ, nog ion non ion og mikpopangoy dia sog Bataꞌ non dini sog dunya.

24 “Toluꞌon ku dianiu, simasima og mokodongog nog taluꞌ u bu tumud dia sog mikpopangoy kituꞌ dianakon, ondiꞌ na ion poliholaꞌon. Sugaꞌid non, migawon na tidu sog patoy bu mikalap na ion nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 25 Toluꞌon ku dianiu, ongon gondow matong, bu numun kituꞌ dini notanan, nog ain og mikpomatoy, modongog nilan og taluꞌ nog Bataꞌ nog Mikpongon. Bu ain gotow nog mokodongog dun, motubuꞌ ion. 26 Og Gamaꞌ u, ion non nion og poktiduan nog kotubuꞌ. Dadi, og Bataꞌ non siꞌoy, inimung non dosop nog poktiduan nog kotubuꞌ. 27 Bu binogayan dosop ion nog Gamaꞌ non nog bayaꞌ mongukum poꞌ ion og Binataꞌ sog Kilawan.

28 “Naꞌ amu mosobuꞌ dun poꞌ ongon gondow matong nog glam nog ain mikpomatoy, modongog nilan og sowalan ku 29 mangka ilan pogbuat tidu sog globong. Ain og molongas og kohinangan non, mogbuat ilan poꞌ motubuꞌ ilan asta sog daꞌ kopus non. Tibua, ain molaton kituꞌ og kohinangan non, mogbuat ilan poꞌ poliholaꞌon ilan. 30 Daꞌidun og minang u, bila akon da. Og kopongukum u ain da og toluꞌon nog Gamaꞌ u. Bu bila mongukum u, diꞌ u mogbigyaꞌ. Og pogopasan ku moginang, ain kosuꞌatan dun og mikpopangoy kituꞌ dianakon, konaꞌ og dili glawas u.

Og mikotaksiꞌ paꞌali dia ni Isus

31 “Bila akon da og monaksiꞌ paꞌali dianakon, diꞌ baꞌis tudon. Tibua, ongon pa lual og tumaksiꞌ paꞌali dianakon. 32 Bu kisunan ku nog og koponaksiꞌ non koyon paꞌali dianakon motud.

33 “Pipangoy niu tanan og dodondagon niu dituꞌ ni Jan nog Polomunyag. Ion tinumaksiꞌ nog motud paꞌali dianakon. 34 Konaꞌ poꞌ sumboy nog ongon og gotow tumaksiꞌ paꞌali dianakon. Tibua, saꞌan ini tinaluꞌ u poꞌ bagun amu motabang tidu sog dusaanan niu. 35 Si Jan mamaꞌ nog tiow. Ion migbogoy nog dolag dianiu bu kisuꞌatan amu dun solianlian. 36 Ongon pa lual og mokosog nog taksiꞌ lual dia ni Jan. Ion non ion og piginang u, og dinondag nog Gamaꞌ u dumoksuꞌ dianakon. Og piginang u numun koni, og mokotaksiꞌ nog ion dodaꞌ og mikpopangoy dianakon dini. 37 Og Gamaꞌ u nog ion mikpopangoy dianakon, ion dosop og dili tumaksiꞌ paꞌali dianakon. Amu koyon, daꞌ niu sibon kodongog og sowalan non bu daꞌ niu sibon kotongow og bayuꞌbayuꞌ non. 38 Bu ondaꞌ niu dosop ungodoy og taluꞌ non dianiu poꞌ ondiꞌ amu tumud dia sog pipangoy non kituꞌ dini. 39 Gobi gondow moganad amu nog Kitab poꞌ baluꞌ niu, bianan dion, mokalap amu dun nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. Tibua, ion non ion og Kitab kituꞌ nog tumaksiꞌ dianakon! 40 Tibua, ompok amu mangoy dianakon malap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

41 “Bu konaꞌ og ponontongon ku og dongyaꞌ nog sagyaotow. 42 Tibua, kosunan ku amu nog ondiꞌ amu molalam dia sog Mikpongon. 43 Minangoy u dini bianan dia sog bayaꞌ nog ngalan nog Gamaꞌ u. Tibua, daꞌ niu akon tolimaꞌoy. Bigyaꞌ non, bila og len gotow mangoy dini bianan sog bayaꞌ nog dili ngalan non, tolimaꞌon niu da ion. 44 Loliagon amu tokodoy pogdongyaꞌan nog pakasiotow niu. Tibua, ondiꞌ amu loliagon mogapas moginang nog ginang kituꞌ nog mondom kodongyaꞌan dun og Mikpongon. Bila maꞌ nituꞌ, olo ma mogandun kotud niu dianakon?

45 “Tibua, naꞌ amu momikil nog sumbungon ku amu dia sog Gamaꞌ u. Sugaꞌid non, si Muses og moksumbung dianiu, og dodomaan niu kituꞌ bosia nog tumabang dianiu. 46 Somoꞌ tinumud amu dia ni Muses, tumud amu dosop bosia dianakon poꞌ sinulat non kituꞌ og paꞌali dianakon. 47 Dadi, sabap sog ondiꞌ amu tumud dia sog sinulat non kituꞌ, olo ma og mogandun og kotud niu dia sog piktaluꞌ u koni?”

6

Piokan ni Isus og lima ngibu kotow

Matiu 14:13-21, Mark 6:30-44, Luk 9:10-17

1 Tubus nituꞌ, ongon gondow non, tinumolipag ilan sog danow nog Galili. Og koduaꞌ ngalan non og danow koyon og Tiberias. 2 Modakol og gotowanan nog mikpogunut dianon sabap sog gingyataꞌanan nog mitongow nilan nog kinumodag og gotowanan dun. 3 Bu tinumukad si Isus ilan nog sulangguꞌanan non sog buntud mangka ilan ingkud dion. 4 Bu daliꞌ na datong og tang nog kologyaꞌan nog gotow Hudyu nog iningolanan Liniusan.

5 Dangan mibontow ni Isus nog modakol og gotowanan posunguꞌ dituꞌ non, sinakan non si Pilip nog, “Ain ita gidoy pokosaluy nog ponganon bagun kokanan og gotowanan koni dun?” 6 Sinak non ini poꞌ og tontongan non dia ni Pilip. Tibua, sunan non na bog olo og inangon non.

7 Tinumabal si Pilip nog, “Minsan siꞌoy tipoton ta moksaluy og duaꞌ gatus dinari,* ondiꞌ ilan pa mogatul dun monopoti siꞌoy.”

8 Tibua, si Andriu, og gilug ni Simun Piter bu solabuk dosop sulangguꞌ ni Isus, miktaluꞌ nog, 9 “Koni og bataꞌ laki koni, migbalun nog lima buk mokolintokon nog pan nog barli† bu duaꞌ buk sodaꞌ nog mokolintokon dosop. Tibua, olo ma mogandun kopogbonad dun dia sog dakol nog gotowanan koni?”

10 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Pingkud niu og gotowanan koyon dion.” (Og bonua koyon og kan kolobowan.) Dadi, mikpongingkud og glam nog gotowanan koyon. Og dakol nog kolokianan tibua, ongon lima ngibu kotow. 11 Tubus nion, inalap ni Isus og pan kituꞌ mangka non posolomatoy sog Mikpongon mangka non pogotuloy dia sog gotowanan koyon nog mikpongingkud dion sog goktob nog glegan nilan. Bu maꞌ nituꞌ dosop og kopogbahagiꞌ non nog sodaꞌ kituꞌ.

12 Dangan mibosug ilan na, og glam nilan, miktaluꞌ si Isus sog sulangguꞌanan non nog, “Angoy niu pogalap og samaꞌ nilan koyon kuman bagun ondiꞌ mogasta.” 13 Dadi, pingalap nilan og samaꞌ nilan koyon kuman nog pan nog barli. Og miomud nilan dun sopuluꞌ bu duaꞌ bogyas nog lunsan mikpokponuꞌ.

14 Og gotowanan nog mikotongow nog gingyataꞌ kituꞌ nog ininang ni Isus, miktaluꞌ ilan nog, “Ion non na bayuꞌ ini og Polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog pokpodotongon ta dini sog dunya!” 15 Kisunan ni Isus nog poksipian nilan ion tumogol mimung nog datuꞌ nilan. Dadi, migdoduoy ion milaguy dituꞌ posunguꞌ sog bontud.

Mipanow si Isus sog dibabow tubig

Matiu 14:22-33, Mark 6:45-52

16 Dangan miksindopondow na, minangoy og sulangguꞌanan non koyon sog goksid nog danow. 17 Sinumakoy ilan sog bolangoy nilan mangka ilan tulak posunguꞌ sog Kapernaum. Modolom na saka, ondaꞌ pa si Isus datong dituꞌ nilan. 18 Bu linumandos og galuꞌ bu linumuksang og nabok. 19 Dangan mikpomolula ilan na lagaꞌ nog gonom kilumitru bu moginongaꞌ kumontas nog danow koyon, mitongow nilan si Isus pokpanow sog dibabow nog danow koyon posunguꞌ dituꞌ nilan. Dadi, kiondokan ilan tokodoy dun. 20 Tibua, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Naꞌ amu kondokan poꞌ akon da ini!” 21 Dadi, daꞌ ilan da kondok mokposakoy dianon dia sog bolangoy nilan koyon bu sododuꞌun minatong ilan dituꞌ sog posunguꞌan nilan koyon.

Pinontong nog gotowanan si Isus

22 Migbolomaꞌ ion, og gotowanan kituꞌ nog piokan ni Isus nog dituꞌ da mibagak sog dipag nog danow, kilobotan nilan nog kolabung solabuk da og bolangoy dion. Bu dangan tinumulak og sulangguꞌanan ni Isus, migdoduoy ilan tumulak nog ilanilan da poꞌ si Isus ondaꞌ pogunut dianilan. 23 Tubus nituꞌ, ongon og bolangoyanan nog tidu sog Tiberias nog mikpongdongguꞌ ilan dituꞌ sog molani nog bonua kituꞌ nog piokanan ni Isus sog gotowanan nog pan mitubus non posolomatoy sog Mikpongon. 24 Dangan mitintu nog gotowanan koyon nog daꞌ dia si Isus bu og sulangguꞌanan non, mikponakoy ilan dia sog bolangoyanan kituꞌ mangka tulak posunguꞌ sog Kapernaum poꞌ ponontongon nilan ion dituꞌ.

Si Isus og poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non

25 Dangan mitongow nilan si Isus dituꞌ sog dipag, sinakan nilan ion nog, “Rabi, nanu a pa minatong dini?”

26 Tinabal non ilan nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog saꞌan ion pokponontongon niu akon, konaꞌ poꞌ sabap sog mitongow niu og gingyataꞌanan nog gininang u, sugaꞌid non, sabap sog mikokan amu nog boyaꞌan mikpogbosug amu tanan. 27 Naꞌ amu monukat nog ponganon nog monglos da. Sugaꞌid non, ponomaloy niu moksukat og ponganon kituꞌ nog diꞌ monglos nog mokobogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Og mokobogoy nog ponganon koni dianiu og Binataꞌ sog Kilawan. Poꞌ og tandaꞌ nog ion togo bayaꞌ, binogoy na dianon nog Gamaꞌ nog ion og Mikpongon.”

28 Dadi, miksak ilan dianon nog, “Olo ma og ginangon nami bagun nami minang og glegan nog Mikpongon?”

29 Tinumabal si Isus nog, “Og glegan nog Mikpongon nog inangon niu maꞌ nini, sumboy tumud amu dia sog pipangoy non kituꞌ dini sog dunya.”

30 Dadi, miksak ilan nosop nog, “Olo ma og ompotongow mu nog gingyataꞌ dianami bagun ami tumud dianika? 31 Og mokogulanganan ta kobon nituꞌ, masa ni Muses nog dituꞌ ilan pa sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, og piglokan nilan og mana. Maꞌ nog sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Binogayan non ilan nog ponganon nog miktidu sog glangit.’ ”‡

32 Dadi, maꞌ long ni Isus dun, “Toluꞌon ku dianiu nog konaꞌ ituꞌ ni Muses og migbogoy nog ponganon kituꞌ nog miktidu sog glangit. Sugaꞌid non, og Gamaꞌ u, ion og mogbogoy dun dianiu og tantu nog ponganon nog miktidu sog glangit. 33 Poꞌ og ponganon nog miktidu sog Mikpongon, ion non ion og tinumonaꞌ kituꞌ tidu sog glangit nog ion og mogbogoy nog kotubuꞌ dia sog gotowanan dini sog dunya.”

34 Dadi, miktaluꞌ ilan nog, “Polopanad, tidu numun kituꞌ, bogoyoy mu pa ami nog ponganon koyon.”

35 Miktaluꞌ si Isus nog, “Akon, ion non ion og ponganon koyon nog mogbogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Ain og gotow nog mangoy dini nakon, ondiꞌ nododaꞌ ion kogutoman. Bu ain og tumud dianakon, ondiꞌ nododaꞌ ion kuowon. 36 Tibua, tinaluꞌ u na, nog minsan siꞌoy mitongow niu na akon, ondiꞌ amu nododaꞌ tumud dianakon. 37 Og glam nog binogoy nog Gamaꞌ u dianakon nog gotowanan, mangoy ilan dini nakon. Bu simasima og mangoy dini nakon, ondiꞌ u ilan bugowon. 38 Poꞌ saꞌan minangoy u dini tidu sog glangit, konaꞌ poꞌ inangon ku og dili glegan ku, sugaꞌid non, og moginang nog glegan nog mikpopangoy kituꞌ dianakon. 39 Bu maꞌ nini og glegan nog mikpopangoy kituꞌ dianakon nog ondiꞌ u kobolongan nog glam nog binogoy non dianakon, minsan sala kotow siꞌoy. Sugaꞌid non, potubuꞌon ku da ilan puliꞌ sog matong og gimpusan nog gondow. 40 Poꞌ og glegan nog Gamaꞌ u nog simasima og mikotongow sog Bataꞌ non bu tinumud dianon, kongonan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, bu potubuꞌon ku ilan puliꞌ sog gimpusan nog gondow.”

41 Tubus nituꞌ, og kounutananan nog gotow Hudyu koyon, mikpokumodumod ilan sabap sog taluꞌ ni Isus kituꞌ nog ion og ponganon tinumonaꞌ tidu sog glangit. 42 Dadi, mikpoktaluꞌ ilan nog, “Konaꞌ taꞌ ion ni Isus nog og bataꞌ ni Jusep? Kilolaan ta og ginaꞌamaꞌ non. Saka moktaluꞌ ma nog ion og tinumonaꞌ kituꞌ tidu sog glangit?”

43 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Naꞌ amu mokpokumodumod dion. 44 Ondaꞌidun og mokangoy dini nakon taman da diꞌ ion ponuluꞌan nog Gamaꞌ u nog ion og mikpopangoy dianakon. Bu potubuꞌon ku ion puliꞌ sog gimpusan nog gondow. 45 Poꞌ sinulat nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog, ‘Og glam nog gotow ponadan nog Mikpongon.’§ Dadi, ain og monginongog dia sog Gamaꞌ bu moganad dianon, mangoy dini nakon. 46 Ondaꞌidun og mikotongow nog Gamaꞌ lual da ion nog miktidu sog Mikpongon. Sala non da og mikotongow nog Gamaꞌ. 47 Poꞌ toluꞌon ku dianiu nog simasima og tumud dianakon, mialap non na og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 48 Akon og ponganon nog poktiduan nog kotubuꞌ. 49 Og mokogulanganan niu kituꞌ kobon nituꞌ, masa pa nog dituꞌ ilan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, piglokan nilan og mana. Mamaꞌ nituꞌ siꞌoy, mikpomatoy ilan da. 50 Tibua, og pogolongon ku koni nog ponganon, ion non og tinumonaꞌ tidu sog glangit. Simasima kuman dun ondiꞌ na matoy. 51 Akon og ponganon kituꞌ nog tinumonaꞌ tidu sog glangit nog mogbogoy nog kotubuꞌ. Simasima og kuman dun, ondiꞌ ion matoy, sugaꞌid non, motubuꞌ ion asta sog daꞌ kopus non. Og ponganon koni, ion non og gungod u nog bogoyon ku bagun mimung nog kotubuꞌ nog gotowanan dini sog dunya.”

52 Dangan midongog nog kounutananan kituꞌ nog Hudyu og tinaluꞌ ni Isus koyon, miglanduꞌ og susian nilan ilan bu ilan. “Olo og mogandun kopokan nog gotow koyon dianita nog gungod non?”

53 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu nog taman da ondiꞌ amu kuman nog gungod nog Binataꞌ sog Kilawan bu minum nog duguꞌ non, ondaꞌidun kotubuꞌ dianiu. 54 Poꞌ simasima og kuman nog gungod u bu minum nog duguꞌ u, ion og mokalap nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non bu potubuꞌon ku ion puliꞌ sog gimpusan nog gondow. 55 Poꞌ og gungod u og tantu nog ponganon, bu og duguꞌ u og tantu nog ginumon. 56 Simasima og kuman nog gungod u bu minum nog duguꞌ u, ion sinumolabuk dianakon bu akon dia u non. 57 Og Gamaꞌ u nog og piktiduan nog kotubuꞌ, og mikpopangoy dianakon dini sog dunya. Bu saꞌan mitubuꞌ u poꞌ sabap dianon. Dadi, simasima og kuman dianakon, motubuꞌ ilan sabap dianakon. 58 Ion non ion og pogolongon ku koyon nog ponganon nog tinumonaꞌ tidu sog glangit. Og mokogulanganan niu kobon nituꞌ, mikokan ilan siꞌoy nog mana, mikpomatoy ilan da. Tibua, ain og gotow kituꞌ nog kuman nog ponganon koni nog pigolong u, motubuꞌ asta sog daꞌ kopus non.”

59 Og glam nini tinaluꞌ ni Isus solian non mokpanad dituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu dituꞌ sog Kapernaum.

Modakol og sulangguꞌanan ni Isusog mikpongawaꞌ dianon

60 Dangan midongog nilan ini, modakol og sulangguꞌanan non og mikpoktaluꞌ nog, “Og pikpanad non koyon mologon tokodoy. Sima gidoy og moleg tumabuk dun?”

61 Kisunan da ni Isus og pikumodumod nilan koyon. Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Sabap dini ombagla taꞌ og tud niu dun dianakon? 62 Labi na bayuꞌ bila motongow niu nog og Binataꞌ sog Kilawan moktolabang posunguꞌ dituꞌ sog piktiduan non! 63 Og mokobogoy nog kotubuꞌ, og Bolakat da nog Mikpongon. Ondiꞌ ini minang nog sagyaotow. Og taluꞌ u kituꞌ nog tinaluꞌ u dianiu, mogokbit dianiu sog Bolakat nog Mikpongon nog ion mogbogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 64 Tibua, og duma dianiu ondiꞌ tumud dun.” (Poꞌ donsamaꞌ na ni Isus kisunan bog sima dodaꞌ dianilan og ondiꞌ kituꞌ tumud bu sima dosop og moguakil kituꞌ dianon sog glaꞌat.) 65 Bu miktaluꞌ pa si Isus nog, “Saꞌan ini tinaluꞌ u dianiu nog daꞌidun mokangoy dini nakon, bog diꞌ da ion kumboyon nog Gamaꞌ u.”

66 Sabap dituꞌ, modakol mikpogawaꞌ nog sulangguꞌanan non bu daꞌ ilan na pogunutunut dianon. 67 Dadi, tinoluꞌan ni Isus og sopuluꞌ bu duaꞌ kotow sulangguꞌanan non koyon nog, “Amu buan, gonatan niu taꞌ dosop akon?”

68 Tinabal ion ni Simun Piter nog, “Kounutan, sima ma doga buan og pogunutan nami? Dia doma nika og taluꞌ kituꞌ nog mokobogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 69 Dadi, tinumud ami bu mitintu na dianami nog ika dodaꞌ og Mosigda kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon.”

70 Tubus nituꞌ, tinumabal si Isus nog, “Amu koyon, nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow, akon og mimiliꞌ dianiu. Tibua, maꞌ nituꞌ siꞌoy, ongon pa dianiu og pogboyaꞌan ni Kindagow.” 71 Og pigolong non koyon si Judas, og bataꞌ ni Simun Iskariot. Poꞌ minsan siꞌoy misunuꞌ na ion sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguꞌanan ni Isus, ion da og miguakil dia ni Isus sog glaꞌat.

7

Tinumuaꞌ si Isus nog kologyaꞌan

1 Tubus nituꞌ, migdundaan si Isus sog bonua nog Galili poꞌ migolig ion mangoy sog Judia poꞌ poksipian ion munuꞌ nog kounutananan nog bansa Hudyu. 2 Tibua, dangan daliꞌ na datong og kologyaꞌan nog bansa Hudyu nog iningolanan Og Ginang sog Kolokowan, 3 miktaluꞌ og putupusodanan non dianon nog, “Gonatoy mu og bonua koni bu angoy a dituꞌ sog Judia bagun da motongow nog sulangguꞌanan mu dituꞌ og gingyataꞌanan mu. 4 Poꞌ og gotow nog moleg ompulonag og bontugan non, sumboy ondiꞌ non bunion og ginang non koyon. Dadi, bila ininang mu noma og maꞌ nion koyon, sumboy potongowon mu na og glawas mu sog glam nog gotowanan.” 5 Saꞌan ituꞌ maꞌ nituꞌ og tinaluꞌ nog putupusodanan non koyon dianon poꞌ ilan siꞌoy, daꞌ ilan pa tud dianon.

6 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Ondaꞌ pa datong og tang nog bagun u kilolaan nog gotowanan. Tibua amu, minsan olo tangoy dun, mogusoy da dianiu. 7 Poꞌ ondiꞌ amu da kopokongitan nog gotowanan dini sog dunya. Tibua akon, pokongitan nilan akon poꞌ sabap sog kobon non poktoluꞌon ku dianilan og kohinangan nilan nog molaton. 8 Dadi, angoy amu na tuaꞌ sog ginang kituꞌ. Akon, ondiꞌ u pa sokaliꞌ poꞌ konaꞌ pa og tang nog mokpotongow u.” 9 Dadi, migonongonong pa ion sog Galili.

10 Dangan mikogonat og putupusodanan non koyon posunguꞌ sog kologyaꞌan kituꞌ sog Jerusalem, ion siꞌoy minangoy dosop dituꞌ. Tibua, ondaꞌ ion pokpotampal dia sog gotowanan. 11 Og kounutananan nog bansa Hudyu, pikponontong nilan ion dion sog kologyaꞌan koyon bu kobon nilan moksak dun nog, “Ain gidoy og gotow kituꞌ dun?”

12 Bu og gotowanan koyon dion, mikpogilomilom ilan paꞌali dianon. Og dumaanan mokpoktaluꞌ ilan nog, “Molongas ion nog gotow.” Tibua, og dumaanan sop mokpoktaluꞌ nog, “E, ondiꞌ le, sugaꞌid non, og gotow koyon poglimbungan non tibua og gotowanan.” 13 Tibua, daꞌ nilan toluꞌoy dia sog kodokolan poꞌ mondok ilan dia sog kounutananan nog bansa Hudyu.

Mikpanad si Isus dion sog kologyaꞌan koyon

14 Dangan migoginongaꞌ na og kologyaꞌan koyon, minangoy si Isus sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion poktolipun mokpanad dituꞌ. 15 Dangan midongog nog kounutananan nog bansa Hudyu og pikpanad non koyon, kisobuꞌan ilan tokodoy dun. Miksinaksakoy ilan nog, “Ain non gidoy mialap og kotoan non koyon saka ondaꞌidun og mikpanad dun dianon?”

16 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Og pikpanad u koni, ondaꞌ poktidu sog dili kotoan ku, sugaꞌid non, dituꞌ miktidu sog mikpopangoy kituꞌ dianakon dini. 17 Ain og moleg mokokunut dia sog glegan nog Mikpongon, kosunan non bog ain miktidu og pikpanad u koni bog dia taꞌ sog Mikpongon otawaka dia taꞌ sog dili pomikilan ku. 18 Bila og gotow mokpanad nog dia da tidu sog dili pomikilan non, og pogopason non bagun tibua pogdongyaꞌan nog gotowanan. Tibua, og gotow kituꞌ nog mogapas moginang bagun ompotas dun og mikpopangoy kituꞌ dianon, ondiꞌ ion kotongowan nog diꞌ motud. 19 Konaꞌ taꞌ nog binogayan amu ni Muses nog pogbotadon niu? Saka daꞌidun motanan, sala kotow siꞌoy, og mikokunut dun! Iduma poksipian niu ma akon munuꞌ?”

20 Tinumabal og gotowanan nog, “Tinosopan ka bayuꞌ nog glatdiwata! Sima moleg munuꞌ dianika?”

21 Tinumabal si Isus nog, “Saka buan mosobuꞌ amu ma dun bu pogokaꞌon niu ma akon dun dangan ininang u nog solabuk ginang kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ sog Gondow nog Pogulali? 22 Si Muses dinumondag kobon nituꞌ nog og gombataꞌ niu nog glaki sumboy tukon. (Og botad kituꞌ ondaꞌ dianon miktidu, sugaꞌid non, dia pa miktidu sog mokogulanganan kituꞌ nog mikuna pa dianon.) Bu bila ombonaꞌ og kopoktuk nog gombataꞌ niu sog Gondow nog Pogulali, tukon niu da. 23 Dadi, bila tukon niu og gombataꞌ niu sog Gondow nog Pogulali bagun niu munut og pogbotadon ni Muses, iduma lolingitan amu ma dianakon bila pokodagon ku og gotow sog Gondow nog Pogulali? 24 Naꞌ niu ukumon og gotow nog sagya tibua motongow niu dianon. Sugaꞌid non, liling niu nog mahatul og kohinangan non bianan sog motud.”

Si Isus og Tinonduꞌ nog Mikpongon Mogdatuꞌdia sog gotowanan

25 Tubus nituꞌ, ongon og duma gotowanan sog Jerusalem miksak nog, “Konaꞌ non taꞌ gidoy ion og gotow kituꞌ nog poksipian nilan munuꞌ? 26 Tontong niu poloꞌma ion, dion ion mimali sog kodokolan nog gotow, saka, daꞌ nilan ma ion pomagoy dun. Og kounutananan koyon, mimikil ilan taꞌ gidoy nog ion non na ion og Kristu kituꞌ? 27 Tibua, og gotow koni, kisunan ta na ini bog ain ion miktidu. Saka, og Kristu kituꞌ, bila matong na ion, ondaꞌidun og mokosun dun bog ain poktidu.”

28 Sog solian pa ni Isus mokpanad dion sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, miktaluꞌ ion nog mosikad nog, “Oꞌo! Bila amu, long niu dun, kisunan niu akon bu kosunan niu dosop bog ain u miktidu. Tibua, ondaꞌ u angoy dini nog dili bayaꞌ u. Sugaꞌid non, ngon og mikpopangoy dianakon dini bu ion motud. Ondaꞌ niu ion kilolaoy. 29 Tibua akon, kilolaan ku ion poꞌ dituꞌ u non miktidu bu ion og mikpopangoy dianakon.”

30 Dadi, sabap dituꞌ, inangoy nilan bosia ukpaꞌoy. Tibua, ondaꞌidun mokogonop mukpaꞌ dianon poꞌ daꞌ pa datong og tang non. 31 Tibua, modakol da og gotowanan og tinumud dianon. Bu long nilan dun, “Bila matong na og Kristu, mokinang taꞌ gidoy ion nog gingyataꞌanan nog labi pa sog gininang nog gotow koni?”

Dinondag nilan mukpaꞌ si Isus dia sog polongipatanansog Baloy nog Poktomuyan

32 Og parasiuanan koyon, midongog nilan og gilom nog gotowanan koyon paꞌali dia ni Isus. Dadi, ilan bu og mokokotas nog boliananan koyon, dinumondag ilan nog polongipatanan koyon nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon nog ongoyon nilan ukpaꞌoy si Isus.

33 Miktaluꞌ si Isus dia sog gotowanan nog, “Mokunul ita pa niu podaliꞌdaliꞌ. Tubus nituꞌ, mokpuliꞌ u na dituꞌ sog mikpopangoy kituꞌ dianakon. 34 Pokponontongon niu akon, tibua, ondiꞌ niu akon motongow poꞌ og gongayan ku ondiꞌ amu mokangoy dun.”

35 Dangan midongog nog kounutananan nog bansa Hudyu og tinaluꞌ ni Isus kituꞌ, miksinaksakoy ilan nog, “Ain gidoy poksipi mangoy og gotow koyon nog ondiꞌ ta ion motongow dun? Mangoy taꞌ gidoy ion sog bonuaanan nog Girik nog ain pigonongan nog pakasi Hudyuanan ta bu pokpanad ion dia sog gotow Girik? 36 Olo gidoy og maꞌana nog piktaluꞌ non koyon nog pokponontongon ta ion, tibua, ondiꞌ ta ion motongow bu ondiꞌ ita mokangoy sog ain gongayan non?”

37 Og gimpusan nog gondow nog kologyaꞌan koyon, ion non og bololagaꞌ tokodoy. Sog tang koyon minindog si Isus mangka poktaluꞌ nog mosikad nog, “Simasima og kuowon dianiu, mangoy ion dini nakon mangka inum! 38 Simasima og tumud dianakon, mimung maꞌ nog sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Moglayas tidu sog dialom non og tubig nog mogbogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.’ ”* 39 Og pigolong non koyon, ion non og Bolakat nog Mikpongon nog motabuk nog gotowanan sog gunanunan koyon nog ain tinumud kituꞌ dia ni Isus. Sog tang kituꞌ, ondaꞌ pa bogoyoy og Bolakat nog Mikpongon poꞌ ondaꞌ pa si Isus potasoy dituꞌ sog glangit.

40 Dangan midongog nilan og piktaluꞌ ni Isus koyon, ongon miktaluꞌ nog, “Og gotow koni, ion non dodaꞌ og Polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog pokpodotongon ta.”

41 Miktaluꞌ sop og dumaanan nog, “Ion non ini og Kristu!”

Ongon dosop miktaluꞌ nog, “Og Kristu, ondaꞌ ion dituꞌ poktidu sog Galili. 42 Poꞌ long pa nog sinulat nog taluꞌ nog Mikpongon, og Kristu kituꞌ dituꞌ poktidu sog pangkat ni Apuꞌ Dabid bu dituꞌ ion botaꞌoy sog Betlehem, og bonua nog pigonongan ni Apuꞌ Dabid kobon nituꞌ.” 43 Sabap sog maꞌ nituꞌ og pikilan nilan paꞌali dia ni Isus, mibahagiꞌ og gotowanan dun. 44 Og duma dianilan, moleg mukpaꞌ dianon. Tibua, daꞌ nilan kinang.

Og kounutananan nog bansa Hudyu momungyas dianon

45 Dadi, og polongipatanan nog Baloy nog Poktomuyan koyon mikpuliꞌ sog parasiuanan bu mokokotas kituꞌ nog boliananan. Sinakan ilan nog, “Olo nion? Daꞌ niu ma ion oitoy dini!”

46 Dadi, tinumabal og polongipatanan koyon nog, “Ondaꞌidun pa sibon gotow nog mikopoktaluꞌ mamaꞌ nog kopoktaluꞌ non.”

47 Sokaliꞌ tinumabal og parasiuanan koyon nog, “Aba, amu siꞌoy, kibigyakan non dosop bayuꞌ amu? 48 Daꞌidun tanan sala kotow siꞌoy nog kounutananan nog bansa ta bu og parasiuanan koni og tinumud dianon. 49 Og gotowanan koyon, og sobuꞌ ilan nog botad nog pilatas ni Muses. Saꞌan da poliholaꞌon ilan nog Mikpongon.”

50 Ongon sala kotow dianilan dion si Nikudimus. Ion non og parasiu kituꞌ nog sibon mangoy dituꞌ ni Isus nog gobi. Miktaluꞌ ion dianilan nog, 51 “Long pa nog Botad ta, ondiꞌ ita mokopongdodaliꞌ mongukum nog gotow tontal da diꞌ ta inongogan mahatul bagun ta kosunan bog olo dodaꞌ og kohinangan non.”

52 Sokaliꞌ tinumabal og duma parasiuanan koyon nog, “Tidu a taꞌ dosop sog Galili? Liling mu mahatul bog olo og sinulat sog Kitab poꞌ dion nika kotongow nog daꞌidun og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog moktidu sog Galili.”† [ 53 Tubus nion og glam nilan dion, mikpoguliꞌ ilan na.

8

Og glibun nog kibuyaꞌan monglaki

1 Tibua, si Isus, minangoy ion sog bulud nog ngalan non Olibu. 2 Migbolomaꞌ ion, daliꞌondow pa bonua, minangoy ion puliꞌ sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Modakol nog gotowanan og miglibut dianon. Dia ion pogingkud sog titongaꞌ nilan mokpanad dianilan. 3 Solian non mokpanad, minatong og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu bu og parasiuanan. Migoit ilan nog glibun nog kibuyaꞌan nilan monglaki mangka nilan pindogoy og glibun koyon sog sunguꞌan nog gotowanan koyon 4 mangka ilan poktaluꞌ dia ni Isus nog, “Polopanad, og glibun koni kibuyaꞌan nami monglaki. 5 Long pa nog Botad ta dun, og dinondag ni Muses nog og gotow nog mokohinang mamaꞌ nog gininang nog glibun koni, sumboy botuon ion asta matoy. Bila buan ika, olo ma og motaluꞌ mu dun?” 6 Saꞌan ion sinakan nilan si Isus nog maꞌ nion poꞌ pogolapsobapan nilan ion bagun ongon og dalan nilan sumumbung dianon. Tibua, minakung si Isus mangka ponulat nog tonduꞌ non dia sog glupaꞌ. 7 Sintak nilan koyon moksak dianon, minindog si Isus mangka ion poktaluꞌ nog, “Sima og daꞌidun dusa non dianiu, ion og moguna matu sog glibun koni.” 8 Tubus nituꞌ, minakung nosop ion mangka sulat mokpuliꞌ dia sog glupaꞌ.

9 Dangan midongog nilan og taluꞌ ni Isus koyon, piksigonatan nilan ion miguna og mokogulanganan asta og mibagak dion si Isus bu og glibun koyon nog pogindog dion. 10 Dadi, minindog si Isus mangka ion poksak dia sog glibun koyon nog, “Ibun, ain ilan noma dun? Ondaꞌidun noma og misamaꞌ dianilan, og moleg mukum dianika?”

11 “Ondaꞌidun na, Polopanad,” long nog glibun koyon dun.

Miktaluꞌ si Isus nog, “Bila maꞌ nituꞌ, ondiꞌ u dosop ika ukumon. Uliꞌ a na bu naꞌ mu na inangon puliꞌ og kohinangan mu kituꞌ.”]

Si Isus og dolag nog gotowanan

12 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus sog gotowanan nog, “Akon og dolag dia sog glam nog gotowanan dini sog dunya. Simasima og mogunut dianakon, ondiꞌ na ompanow dia sog kodoloman. Sugaꞌid non, og pomikilan non kodolagan nog dolag nog mokobogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.”

13 Dadi, tinoluꞌan ion nog parasiuanan koyon nog, “Ika, og pinoksiꞌan mu koyon og dili glawas mu da. Dadi, og tinaluꞌ mu koyon ondiꞌ baꞌis tudon.”

14 Sokaliꞌ tinumabal si Isus nog, “Minsan siꞌoy tinoksiꞌan ku og dili glawas u, og piktaluꞌ u ombaꞌis tudon. Poꞌ kosunan ku ain og piktiduan ku bu ain sop og posunguꞌan ku. Tibua amu, ondiꞌ niu kosunan bog ain og piktiduan ku bu ain og posunguꞌan ku. 15 Amu, bila mongukum amu, dianiu da pobianoy sog kotoan nog sagyaotow. Tibua akon, ondiꞌ u mongukum. 16 Tibua, somoꞌ mongukum u, og koukuman ku motud poꞌ konaꞌ u tibua sala, sugaꞌid non, duaꞌ ami nog Gamaꞌ u, og mikpopangoy kituꞌ dianakon. 17 Sinulat dia sog botad niu nog bila og koponaksiꞌ nog duaꞌ kotow mogbatuk, og koponaksiꞌ nilan koyon motud. 18 Tiganaꞌ, akon og mokotaksiꞌ nog dili glawas u bu koduaꞌ non, og Gamaꞌ u, og mikpopangoy kituꞌ dianakon.”

19 Dadi, sinakan nilan ion nog, “Ain noma buan dun og Gamaꞌ mu kituꞌ nog pogolongon mu nog tumaksiꞌ dianika?”

Tinabal ilan ni Isus nog, “Daꞌ niu akon kilolaoy bog sima u. Bu daꞌ niu dosop kilolaoy og Gamaꞌ u. Somoꞌ kilolaan niu akon, kilolaan niu dosop bosia og Gamaꞌ u.” 20 Og glam nini tinaluꞌ ni Isus solian non mokpanad dia sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, sog molani nog poktoguꞌan nilan nog sin nog bogoy nog gotowanan dia sog Mikpongon. Tibua, daꞌidun og mikogonop mukpaꞌ dianon poꞌ ondaꞌ pa datong og tang nog mokpukpaꞌ ion dianilan.

Ondiꞌ amu mokangoy sog gongayan ku

21 Miktaluꞌ nosop si Isus dianilan nog, “Gumonat u na dini bu minsan siꞌoy ponontongon niu siꞌoy akon, ondiꞌ niu da akon motongow. Bu matag amu na matoy nog dia amu pa sog dusa niu. Ain og gongayan ku ondiꞌ amu mokangoy dun.”

22 Dadi, mikpoktaluꞌ og kounutananan nog bansa Hudyu koyon nog, “Taluꞌ non, ondiꞌ ita mokangoy sog gongayan non. Olo gidoy og maꞌana nog tinaluꞌ non koyon? Mongogotan taꞌ gidoy ion?”

23 Tibua, maꞌ long ni Isus dun, “Gotow lupaꞌan amu da. Tibua akon, miktidu u sog glangit. Bu amu, gotow amu da dini sog dunya koni. Tibua akon, konaꞌ u gotow dini. 24 Tinaluꞌ u na dianiu nog matoy amu nog dia amu pa sog dusaanan niu. Bila ondiꞌ amu tumud dun nog Akon, ion non u na ini, matoy amu nododaꞌ nog dia amu pa sog dusaanan niu.”

25 Dadi, sinakan nilan ion nog, “Sima a dodaꞌ buan?”

Tinumabal ion nog, “Maꞌ da nog piktaluꞌ u kituꞌ dianiu tidu pa sog donsamaꞌ. 26 Modakol pa og motaluꞌ u paꞌali sog kohinangan niu nog mimung mukum dianiu. Tibua akon, og poktoluꞌon ku dia sog gotowanan ain og midongog u kituꞌ sog mikpopangoy dianakon poꞌ og poktoluꞌon non motud. Dadi, og piktaluꞌ u kituꞌ dianiu motud.”

27 Ondaꞌ nilan kosabut nog og piktaluꞌ non koyon, ion non og Gamaꞌ non sog glangit. 28 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Bila motundok niu na og Binataꞌ sog Kilawan, dion kosunan niu na nog Akon, ion non u na ini. Bu kosunan niu dosop nog daꞌ u poginang nog dili bayaꞌ u. Sugaꞌid non, miktaluꞌ u tibua nog ain pinanad nog Gamaꞌ u dianakon. 29 Ion og mikpopangoy bu dinumuma dianakon. Bu daꞌ non akon potiangoy. Poꞌ moginang u somul non nog ain mosuꞌat kituꞌ dianon.” 30 Dadi, modakol og mikodongog nog piktaluꞌ non koyon nog boyaꞌan tinumud ilan dianon.

Og pangkat ni Abraham

31 Dadi, miktaluꞌ si Isus dia sog Hudyuanan kituꞌ nog tinumud dianon nog, “Bila mokokunut amu dia sog pomali u, amu og tantu nog sulangguꞌanan ku. 32 Bu bianan dituꞌ kosunan niu bog olo og motud. Bu bianan sog motud koyon, mogawon amu dun tidu sog kouliponan.”

33 Tinabal nilan ion nog, “Iduma moktaluꞌ a ma nog gowonon ami saka og pangkat ami ni Apuꞌ Abraham bu ondaꞌ ami sibon kulipon?”

34 Tinabal ilan ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, ain og gotow nog ondiꞌ lumotaꞌ moginang nog dusa, ion miulipon nog dusa. 35 Og gulipon konaꞌ sakup sog konglangan. Tibua, og bataꞌ sakup nododaꞌ nog konglangan kobon non. 36 Dadi, bila gowonon amu nog Bataꞌ nog Mikpongon, mogawon amu na dodaꞌ tidu sog kouliponan. 37 Kosunan ku nog amu, pangkat amu ni Abraham. Tibua, pangkat non siꞌoy amu, poksipian niu akon munuꞌ poꞌ diꞌ niu tolimaꞌon og pomali u koni dianiu. 38 Og tinaluꞌ u koni dianiu ain og mitongow u kobon ku dia sog Gamaꞌ u. Tibua, og piginang niu koyon ain og midongog niu dia sog gamaꞌ niu.”

39 Tinumabal ilan nog, “Og gamaꞌ nami si Abraham.”

Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Somoꞌ og tantu amu gombataꞌanan ni Abraham, ilingan niu bosia og ginang ni Abraham. 40 Tibua, poksipian niu ma tanan akon munuꞌ. Saka akon og mikposampot dianiu nog motud nog midongog u sog Mikpongon. Si Abraham ondaꞌ poginang nog mamaꞌ nog kohinangan niu koyon. 41 Og piglogilingan niu koyon og kohinangan nog dili gamaꞌ niu.”

Dadi, tinumabal ilan nog, “Konaꞌ ami og kolombiadaꞌ. Solabuk da og gamaꞌ nami, ion non og Mikpongon.”

42 Miktaluꞌ si Isus nog, “Somoꞌ motud nog gamaꞌ niu og Mikpongon, mololat amu bosia dianakon. Poꞌ saꞌan dini u poꞌ dituꞌ u non miktidu. Konaꞌ u og dili bayaꞌ og kangoy u koni dini, sugaꞌid non, pipangoy non akon dini. 43 Iduma ondiꞌ niu ma mosabut og poktoluꞌon ku koni? Saꞌan ondiꞌ niu mosabut poꞌ diꞌ niu pokinongogan og taluꞌ u. 44 Mingunut amu dodaꞌ sog dili gamaꞌ niu nog si Kindagow bu moleg amu moginang nog ain glegan non. Ion donsamaꞌ na polomunuꞌ bu daꞌidun og balan non nog motud poꞌ glam nog kohinangan non ondiꞌ motud. Og tantu ponoluꞌon non og gloput poꞌ moloput nododaꞌ ion. Bu ion og poktiduan nog gloput. 45 Saꞌan poma, dangan miktaluꞌ u nog motud, ondiꞌ amu tumud dianakon. 46 Sima og mikotaksiꞌ dianiu dion nog akon togo dusa u? Bila moktaluꞌ u nog motud dianiu, iduma ondiꞌ amu ma tumud dun? 47 Og gombataꞌanan nog Mikpongon monginongog nog taluꞌ non. Saꞌan ondiꞌ amu mokinongog dianakon poꞌ sabap sog konaꞌ amu og gombataꞌanan nog Mikpongon.”

Og taluꞌ ni Isus paꞌali sog dili glawas non

48 Tinabal si Isus nog kounutananan nog bansa Hudyu nog, “Ondiꞌ taꞌ motud og poktoluꞌon nami koni nog ika og gotow Samaria bu sinongonan ka nog glatdiwata?”

49 Tinumabal si Isus nog, “Daꞌ u songonoy nog glatdiwata. Sugaꞌid non, pigodaban ku og Gamaꞌ u, saka tinompolaꞌ niu akon. 50 Ondaꞌ u pogapas nog dili dongog u. Tibua, ongon og mogapas dun bu ion mongukum bianan sog motud. 51 Toluꞌon ku dianiu, simasima og mokokunut dia sog pomali u, ondiꞌ na dodaꞌ matoy.”

52 Miktaluꞌ og Hudyuanan koyon dianon nog, “Na! Bila maꞌ nion, kisunan nami na nog tinosopan ka dodaꞌ nog glatdiwata. Si Abraham minatoy. Bu og polomolatasanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon, mikpomatoy ilan dosop. Saka, moktaluꞌ a nog bila ngon og mokokunut dia sog taluꞌ mu, ondiꞌ na dodaꞌ ion matoy? 53 Labi a potaꞌ kotas sog mokogulanganan ta kituꞌ nog si Abraham bu og polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog mikpomatoy na? Poꞌ baluꞌ mu dun, sima a buan!”

54 Tinabal ilan ni Isus nog, “Bila potason ku og dili glawas u, og bontugan ku daꞌ sagnat non. Og mokpotas dianakon og Gamaꞌ u. Ion non ion og pogolongon niu nog Diwata niu. 55 Daꞌ niu ion sibon kilolaoy. Tibua akon, kilolaan ku ion. Bila toluꞌon ku nog diꞌ u ion kilolaan, moloput u buan mamaꞌ niu. Tibua, kilolaan ku ion bu mikokunut u dia sog pomali non. 56 Og mogulang niu kituꞌ nog si Abraham linoliag tokodoy mogdodama nog gondow nog matong u. Bu og gondow koyon mitongow non na bu migdaꞌdaꞌ ion tokodoy dun.”

57 Og Hudyuanan kituꞌ miktaluꞌ dianon nog, “Aba! Daꞌ pa tanan kodopot lima puluꞌ og tinonan mu saka moktaluꞌ a nog mitongow nika si Abraham?”

58 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, sog daꞌ pa si Abraham botaꞌoy, Akon, ion non u na ini!”

59 Dadi, mikpongimud ilan nog batu poꞌ botuon nilan bosia ion. Tibua, miksolingod na si Isus mangka awaꞌ sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon.

9

Og gotow nog buta tidu pa sog kobataꞌ dianonkiuliꞌan ni Isus

1 Solian nilan ompanow, si Isus bu og sulangguꞌanan non, mitongow nilan og gotow nog buta tidu pa sog kobataꞌ dianon. 2 Dadi, miksak dianon og sulangguꞌanan non koyon nog, “Rabi, iduma ion gidoy mibuta ma og gotow koyon nog dangan pa binataꞌ? Sabap taꞌ gidoy sog dusa nog mokogulang non, otawaka sabap taꞌ sog dusa non?”

3 Tinabal ilan ni Isus nog, “Konaꞌ sabap sog dusa non otawaka sog dusa nog mokogulang non. Saꞌan ion mibuta poꞌ bagun da bianan dianon motongow og dasig nog Mikpongon. 4 Solian nog gondow pa, sumboy inangon ta og ginang nog mikpopangoy kituꞌ dianakon dini. Poꞌ bila moglogobi na, daꞌidun na og mokopoginang. 5 Sog solian nog dini pa sog dunya, akon og dolag nog dunya nog mokpodolag nog pomikilan nog gotow.”

6 Dangan miluksad og taluꞌ ni Isus koyon, dinumulaꞌ ion sog glupaꞌ mangka non loklasoy og glupaꞌ kituꞌ nog dinulaꞌan non dia sog mata nog buta koyon 7 mangka non toluꞌoy og buta koyon nog, “Angoy a pongulaꞌup dituꞌ sog glibosung nog Siloam.” (Og maꞌana nog Siloam koni, Pipangoy.) Dadi, minangoy og buta koyon dituꞌ mangka pongulaꞌup. Dangan mikpuliꞌ ion, mikotongow na.

8 Og sumbaloyanan non bu ain og mikotongow dianon monontoliꞌ, mikpoktaluꞌ ilan nog, “Konaꞌ non taꞌ gidoy ion og gotow kituꞌ nog mogingkud bu poktayak mongoni nog sin?”

9 Og duma mikpoktaluꞌ nog ion non og buta kituꞌ. Og duma sop moktaluꞌ nog, “E! konaꞌ non, le. Og ganggid non tibua.” Dadi, miktaluꞌ og bakas buta kituꞌ nog, “Akon le, og buta kituꞌ!”

10 Dadi, sinakan nilan ion nog, “Olo ma og migandun dun nog mokotongow a na ma?”

11 Tinumabal ion nog, “Og gotow nog og ngalan non si Isus, ion dinumulaꞌ sog glupaꞌ mangka non loklasoy sog mata u og glupaꞌ kituꞌ nog dinulaꞌan non mangka ion poktaluꞌ nog, ‘Angoy a pongulaꞌup dituꞌ sog Siloam.’ Dadi, minangoy u mongulaꞌup dituꞌ. Dangan mitubus u mongulaꞌup, mokotongow u na.”

12 Dadi, miksak ilan nosop nog, “Ain noma ion dun?”

Tinumabal ion nog, “Daꞌ a sunoy. Ondiꞌ u kosunan.”

Piksumodiaan nog parasiuanan og buta koyonbog olo og bianbian non mokotongow

13 Dadi, inoit nilan dituꞌ sog parasiuanan og gotow kituꞌ nog bakas buta. 14 Og gondow kituꞌ nog koloklas ni Isus nog basak dia sog mata nog gotow kituꞌ mibonaꞌ sog Gondow nog Pogulali. 15 Dadi, sinakan ion nog parasiuanan koyon bog olo og migandun nog kopokotongow non. Tinabal non ilan nog, “Linoklasan non nog basak og mata u mangka u pongulaꞌup. Dadi, mokotongow u na numun kituꞌ.”

16 Mikpoktaluꞌ og duma parasiuanan nog, “Og gotow kituꞌ nog mikokuliꞌ dianon konaꞌ gonat sog Mikpongon poꞌ daꞌ non pogbotadoy og Gondow nog Pogulali.”

Tibua, og duma mikpoktaluꞌ nog, “Ngon taꞌ og bolodusaon* nog mokopoginang nog gingyataꞌanan mamaꞌ nog gininang non koyon?” Dadi, ondaꞌ ilan poksolabuk nog pomikilan.

17 Sinakan nilan nosop ion mokpuliꞌ nog, “Bila ika buan, sima gidoy og gotow koyon nog long mu dun nog ion og mikokuliꞌ dianika?”

Tinabal non ilan nog, “Ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.”

18 Og kounutananan nog bansa Hudyu kituꞌ ondaꞌ tud nog og gotow kituꞌ, ion tantu nog bakas buta kituꞌ. Dadi, sinabi nilan og mokogulang non mangka nilan sakoy nog, 19 “Og bataꞌ niu taꞌ ini? Bila og bataꞌ niu, motud taꞌ nog donsamaꞌ na og buta tidu pa sog kobataꞌ dianon? Bila motud, olo ma og migandun nog kopokotongow non?”

20 Tinumabal og mokogulang non koyon nog, “Kisunan nami nog ion non ini og bataꞌ nami kituꞌ bu donsamaꞌ na ion og buta. 21 Tibua, diꞌ nami kosunan bog olo og migandun nog iduma mokotongow noma ion otawaka bog sima og mikokuliꞌ dianon. Sugaꞌid non, sakoy niu ion poꞌ mosolag na ion bu moto da ion tumabal.” 22 Saꞌan maꞌ nituꞌ og tabal nilan dun poꞌ mondok ilan sog kounutananan kituꞌ nog Hudyu. Poꞌ og kounutananan kituꞌ, mikpodonsamaꞌ na moktaluꞌ nog minsan sima og moktaluꞌ nog si Isus, ion og Kristu, og gotow koyon ondiꞌ na kumboyon sumolod sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 23 Saꞌan tinumabal og mokogulang non koyon nog, “Sakoy niu ion poꞌ moto da ion tumabal.”

24 Dadi, sinabi nilan puliꞌ og bakas buta kituꞌ mangka nilan toluꞌoy dianon nog, “Sapa a sog sunguꞌan nog Mikpongon bu posun mu ain og motud. Kisunan nami nog og gotow kituꞌ, ion og bolodusaon.”

25 Tinumabal og gotow koyon nog, “Ondiꞌ u kosunan bog bolodusaon taꞌ ion otawaka konaꞌ taꞌ. Sokot da og kosunan ku nog akon, dini kituꞌ og buta u, tibua, numun koni mokotongow u na.”

26 Sinakan nilan ion mokpuliꞌ nog, “Olo og ginandun non dianika? Olo ginandun non kobulung non nog mata mu?”

27 Tinabal non ilan nog, “Tinaluꞌ u na dianiu. Tibua, daꞌ amu pokinongog dun. Iduma moleg amu ma nosop mokinongog dun mokpuliꞌ? Amu siꞌoy, moleg amu taꞌ moksulangguꞌ dianon?”

28 Piglolingitan nilan ion dun bu sinolap nilan ion monaluꞌ. Long nilan dun, “Ika, og sulangguꞌ a nog gotow kituꞌ. Tibua ami, sulangguꞌ ami ni Apuꞌ Muses! 29 Kisunan nami nog og Mikpongon, ion miktaluꞌ dia ni Apuꞌ Muses. Tibua, og gotow koyon nog pogolongon mu nog mikokuliꞌ dianika, minsan siꞌoy og piktiduan non, ondiꞌ nami tanan kosunan.”

30 Dadi, og gotow kituꞌ nog kiuliꞌan miktaluꞌ nog, “Mosobuꞌ u tokodoy dun nog iduma ondiꞌ niu motanan kosunan og piktiduan non nog saka ion og mikobukaꞌ nog tinontongan ku. 31 Kisunan ta nog og Mikpongon ondiꞌ monombaꞌ sog gotow nog bolodusaon. Sugaꞌid non, tumabang ion sog gotow nog mogadab dianon bu moginang nog glegan non. 32 Tidu pa sog kopokpongon nog dunya asta sog numun koni, daꞌidun pa og midongog ta nog gotow nog mikokuliꞌ nog buta nog tidu pa sog kobataꞌ dianon. 33 Dadi, somoꞌ og gotow kituꞌ nog ondaꞌ gonat sog Mikpongon, ondiꞌ ion bosia mokopoginang dun.”

34 Tinabal nilan ion nog, “Pokponadan nika taꞌ ion ami? Ika, og bolodusaon ka tidu pa sog kobataꞌ dianika.” Dadi, binugow nilan ion sog baloy nog poglumpukan nilan koyon bu tidu dituꞌ, daꞌ nilan na ion kumboyoy mampuꞌ dianilan.

Og buta dia sog kinodiwata

35 Dangan midongog ni Isus nog og bakas buta kituꞌ binugow nilan na sog baloy nog poglumpukan nilan, pingumbalak non ion. Dangan mitongow ion ni Isus, sinakan non ion nog, “Tumud a taꞌ dia sog Binataꞌ sog Kilawan?”

36 Tinumabal ion nog, “Sima ion, Sir? Posun mu pa dianakon bagun u tumud dianon.”

37 Tinabal ion ni Isus nog, “Mitongow mu na ion. Og duma mu buan koni mogabitabit, ion non ini.”

38 Dadi, miktaluꞌ og gotow koyon nog, “Kounutan ku, tumud u,” mangka non ion tomuyoy.

39 Miktaluꞌ si Isus nog, “Saꞌan minangoy u dini sog dunya poꞌ bagun ombahagiꞌ og gotowanan. Ain og buta mimung nog mokotongow bu ain og mokotongow, mimung ilan nog buta.”†

40 Og duma parasiuanan koyon dion nog midongog nilan og taluꞌ ni Isus koyon, miksak ilan nog, “Poꞌ iduma, buta ami taꞌ buan?”

41 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Somoꞌ mibuta amu, ondiꞌ amu bosia komotudan. Tibua, miktaluꞌ amu ma nog mokotongow amu, saꞌan ion kimotudan amu poꞌ daꞌ amu tud sog taluꞌ nog Mikpongon.”

10

Og pononggiꞌan paꞌali sog polongipat nog bilibili

1 Dadi, miktaluꞌ nosop si Isus nog pononggiꞌan. Long non dun, “Toluꞌon ku dianiu, ain og gotow nog sumolod dia sog kudal nog bilibilianan nog diꞌ mian dia sog bongawan nog sumolap momian, og gotow koyon og polonakow otawaka og polonglampas. 2 Tibua, bila og gotow dia bian sog bongawan, og gotow koyon og polongipat dodaꞌ nog bilibilianan non. 3 Bu bila sumolod ion, bukaꞌan mogdayun ion nog pogipat koyon nog bongawan mangka non posolodoy. Bu og bilibilianan koyon mokinongog dianon. Sobion non og ngalananan nog bilibilianan non mangka non ilan oitoy sog glowasan. 4 Bila poluason non na og bilibilianan non koyon, moguna ion dianilan bu mogunut ilan dianon poꞌ kilolaan nilan og gonek non. 5 Tibua, ondiꞌ ilan mogunut sog len gotow. Mokponggobok ilan tanan poꞌ ondiꞌ nilan kilolaan og gonek non.” 6 Og pononggiꞌan koyon nog inuksugan ni Isus dianilan, ondaꞌ nilan kosabut bog olo og maꞌana non.

Si Isus molongas nog polongipat nog pigotowan non

7 Dadi, miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Toluꞌon ku dianiu, nog akon og bongawan kituꞌ nog bianan nog bilibilianan. 8 Ain og gotowanan kituꞌ nog mikuna dianakon, polonakow bu polonglampasanan ilan. Tibua, og bilibilianan koyon ondaꞌ pokinongog dianilan. 9 Akon og bongawan. Ain og gotow sumolod nog mian dianakon, motabang ilan. Mokopogliusolod ilan bu motongow nilan og pongoksaban nilan. 10 Og polonakow mangoy tibua monakow, mongulaꞌat, bu momunuꞌ. Tibua akon, saꞌan minangoy u dini poꞌ bagun ilan da kongonan nog kotubuꞌ kituꞌ nog ondiꞌ kolobian og kobaꞌis non.

11 “Akon da og molongas nog polongipat nog bilibilianan. Og molongas nog polongipat nog bilibili otason non matoy sog kopogipat non nog bilibilianan non. 12 Og gotow kituꞌ nog sagya da tinindanan mogipat nog bilibilianan, konaꞌ non og gapuꞌ nilan. Dadi, bila ngon og mokotuaꞌ nog glimong, gonatan non og bilibilianan koyon mangka gobok nog boyaꞌan mokpokpolaꞌ og bilibilianan koyon gumobok poꞌ ponglosigon ilan nog glimong. 13 Saꞌan ginumobok og gotow koyon poꞌ sagya da tinindanan. Dadi, daꞌidun og balan non nog bilibilianan kituꞌ.

14 “Akon da og molongas nog polongipat nog bilibilianan kituꞌ poꞌ kilolaan ku og bilibilianan ku bu ilan siꞌoy kilolaan nilan dosop akon. 15 Domikian dosop maꞌ nog Gamaꞌ u bu akon, nog kilolaan non akon bu kilolaan ku dosop ion. Bu otason ku matoy sabap dianilan. 16 Ongon pa og duma bilibilianan ku nog daꞌ dini sog dialom nog kudal koni. Sumboy dosop koponuluꞌan ku ilan poꞌ ilan siꞌoy, mokinongog ilan dosop nog taluꞌ u boyaꞌan mimung nog solabuk og glam nog bilibilianan ku bu solabuk da og polongipat nilan. 17 Saꞌan molalam og Gamaꞌ u dianakon poꞌ mongatas u matoy bagun u motubuꞌ mokpuliꞌ. 18 Daꞌidun og mokopogbayaꞌ munuꞌ dianakon. Sugaꞌid non, uokilon ku og glawas u nog bunuꞌon poꞌ maꞌ nituꞌ og bayaꞌ nog binogoy nog Gamaꞌ u dianakon nog matoy u bu motubuꞌ u da mokpuliꞌ. Ion non ini og dondagan nog Gamaꞌ u dianakon.”

19 Sabap sog tinaluꞌ ni Isus koyon, mimung nog mibahagiꞌ nosop og pomikilan nog gotowanan dun. 20 Modakol ilan og miktaluꞌ nog, “Og gotow koyon tinosopan nog glatdiwata bu migbunog. Iduma monginongog ita ma dianon?” 21 Tibua, og duma mikpoktaluꞌ ilan nog, “Somoꞌ tinosopan ion nog glatdiwata, ondiꞌ mamaꞌ nini og pomali non. Ongon taꞌ buan og glatdiwata nog kuliꞌan non og gotow nog donsamaꞌ na buta?”

Og kounutananan nog bansa Hudyu ondaꞌ tud dia ni Isus

22 Tubus nituꞌ, dangan minatong og kologyaꞌan nilan koyon nog ngalan non og Guakil sog Mikpongon nog Baloy nog Poktomuyan dianon, dituꞌ sog Jerusalem, mibonaꞌ sog timpu motigdow. 23 Bu migdundaan si Isus sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan, dia dapit sog iningolanan og Pogbianan ni Solomon. 24 Dadi, piglumpukan ion nog Hudyuanan mangka ilan poksak dianon nog, “Nanu mu potintuoy dianami bog sima a dodaꞌ? Bila ika og Kristu, pologdong mu dianami.”

25 Tinabal ilan ni Isus nog, “Mitubus u na toluꞌoy dianiu, tibua, ondiꞌ amu tumud dianakon. Og piginang u kituꞌ nog gingyataꞌanan bianan sog ngalan nog Gamaꞌ u, mikotaksiꞌ paꞌali dianakon. 26 Tibua, ondiꞌ amu tumud dun poꞌ konaꞌ u amu bilibilianan.* 27 Og bilibilianan ku, monginongog ilan nog taluꞌ u. Kilolaan ku ilan bu mokokunut ilan dianakon. 28 Bogayan ku ilan nog kotubuꞌ nog daꞌidun kopus non bu diꞌ ilan na moglaꞌat. Bu daꞌidun og mokagow dianilan dia sog gongkoman ku. 29 Og Gamaꞌ u, ion motas sog glam non bu binogoy non ilan dianakon. Daꞌidun og mokagow dianilan tidu dia sog gongkoman non. 30 Akon bu Gamaꞌ u solabuk ami da.”

31 Dadi, og Hudyuanan mikpongimud ilan nosop nog batu poꞌ botuon nilan bosia ion. 32 Tibua, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Pitongow u dianiu og molongas nog kohinangan nog dinondag dianakon nog Gamaꞌ u. Ain sog kohinangan ku kituꞌ nog molongas niu akon botuon dun?”

33 Tinumabal og Hudyuanan kituꞌ nog, “Konaꞌ sabap sog kolongas nog kohinangan mu koyon nog boyaꞌan botuon nami ika dun, tibua, sabap nog piglokaꞌlokaꞌan mu monaluꞌ og Mikpongon poꞌ pibatuk mu og glawas mu dianon saka sagyaotow a da.”

34 Dadi, tinabal ilan ni Isus nog, “Ondaꞌ taꞌ sulatoy dia sog Botad kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon dun nog, ‘Amu og kodiwotaan?’† 35 Kisunan ta nog ain og misulat sog Botad kituꞌ ondiꞌ mosop. Bila tinoluꞌan ilan ma nog kodiwotaan og binogayan kituꞌ nog Botad, 36 olo gidoy og kotaluꞌ niu dun dia sog piniliꞌ kituꞌ nog Gamaꞌ nog pipangoy non dini sog dunya? Iduma toluꞌan niu ma akon nog piglokaꞌlokaꞌan ku monaluꞌ og Mikpongon sabap nog tinaluꞌ u nog akon og Bataꞌ non? 37 Diꞌ amu pia tumud dianakon somoꞌ konaꞌ u piginang og ginang nog Gamaꞌ u. 38 Tibua, bila ininang u da og ginang non kituꞌ, minsan siꞌoy ondiꞌ amu tumud dianakon, tud niu og kohinangan ku kituꞌ nog tumaksiꞌ dianakon bagun niu da sunan bu mosabut nog akon, dia u sog Gamaꞌ bu og Gamaꞌ dia dosop nakon.” 39 Dadi, ukpaꞌan nilan nosop bosia ion. Tibua, ondaꞌ ion pokpukpaꞌ dianilan.

40 Dadi, minangoy ion puliꞌ dituꞌ sog dipag nog tubig nog Jurdan sog bakas pimunyagan kituꞌ ni Jan mangka ion pogonongonong dituꞌ. 41 Bu modakol og gotowanan og mikpogangoy dituꞌ non. Mikpoktaluꞌ ilan nog minsan si Jan, daꞌ poginang nog gingyataꞌanan. Tibua, og glam nog tinaluꞌ non paꞌali dia sog gotow koni motud. 42 Dadi, modakol nog gotowanan og tinumud dia ni Isus dion sog bonua koyon.

11

Og kopatoy ni Lasarus

1 Ongon og gotow nog ondiꞌ mokodag ngalan non si Lasarus, tidu sog koliwagan bonua nog Betani, og pigonongan ni Maria ilan nog putupusod non nog si Marta. 2 Si Maria, ion non og minudud kituꞌ nog pogomut dia sog botis ni Isus mangka non punasoy nog buk non. Og gilug nilan si Lasarus, ondiꞌ mokodag. 3 Dadi, pisobutan nog kolibunanan koyon si Isus nog, “Kounutan, og kololaman mu kituꞌ ondiꞌ mokodag.”

4 Dangan midongog ni Isus, miktaluꞌ ion nog, “Og mosakit ni Lasarus kituꞌ ondiꞌ mogdoksuꞌan sog patoy. Sugaꞌid non, sabap dion ompotas og Mikpongon dun bu akon siꞌoy nog Bataꞌ non, ompotas u dosop dun.” 5 Molalam si Isus nog pomogilug koyon. 6 Tibua, minsan midongog non na nog ondiꞌ mokodag si Lasarus, migonong pa ion dion asta milibuas duaꞌ ondow. 7 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non nog, “Alung, mokpuliꞌ ita sog Judia.”

8 Tibua, miktaluꞌ og sulangguꞌanan non dianon nog, “Rabi, bogu a dotanan poksipioy matu nog gotow Hudyuanan dituꞌ saka mokpuliꞌ a nosop dituꞌ?”

9 Tinumabal si Isus nog, “Konaꞌ taꞌ nog sopuluꞌ bu duaꞌ oras og gondow? Og gotow, bila ompanow nog gondow pa, ondiꞌ ion mokosoksug poꞌ motongow non og bianan non kobal nog dolag nog dunya koni. 10 Tibua, bila ompanow ion nog gobi, mokosoksug ion poꞌ mipalong na og tiow non.” 11 Bu tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop si Isus nog, “Og glokole ta nog si Lasarus mikotulug. Saꞌan mangoy u dituꞌ poꞌ ongoyon ku ion tonudoy.”

12 Tinumabal og sulangguꞌanan non nog, “Kounutan, bila sagya da mikotulug ion, molongas tanan bagun ion kuliꞌan.” 13 Og maꞌana nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ, si Lasarus minatoy. Tibua, baluꞌ nog sulangguꞌanan non koyon dun sagya da mikotulug.

14 Dadi, pilogdong ni Isus dianilan nog, “Si Lasarus minatoy. 15 Migdaꞌdaꞌ u nog daꞌ u dituꞌ sog tang nog kopatoy non poꞌ koboꞌisan amu dun. Poꞌ ongon og kolegan ku mokpotongow dianiu bagun dumungag og kopongandol niu dianakon. Dadi, alung, mangoy ita dituꞌ non.”

16 Tubus nituꞌ, si Tomas, nog koduaꞌ ngalan non Gapid, miktaluꞌ dia sog pakasi sulangguꞌanan non nog, “Alung, mogunut ita dianon poꞌ unungan ta ion.”

Si Isus, ion og poktiduan nog kotubuꞌbu mokpotubuꞌ nog minatoy

17 Dangan minatong ilan dituꞌ sog Betani, midongog non nog pat ondow na tidu lobongon si Lasarus. 18 Og bonua nog Betani koni, ongon tolu kilumitru og glayuꞌ non tidu sog Jerusalem. 19 Dadi, modakol gotow Hudyu nog miktidu sog Jerusalem minangoy mongamuꞌ dia ni loꞌ Marta ilan ni Maria. 20 Dangan midongog ni Marta nog si Isus posunguꞌ matong, linumpak non ilan. Tibua, si Maria mibagak sog baloy nilan. 21 Dangan miglumpak ilan, miktaluꞌ si Marta dia ni Isus nog, “Kounutan, somoꞌ dini a da, ondiꞌ bosia matoy og gilug u kituꞌ. 22 Tibua, kosunan ku da nog minsan numun kituꞌ bogoyon nog Mikpongon dianika minsan olo og pongonion mu dianon.”

23 Miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Og gilug niu kituꞌ motubuꞌ da mokpuliꞌ.”

24 Tinumabal si Marta nog, “Kosunan ku nog motubuꞌ da ion mokpuliꞌ bila potubuꞌon na mokpuliꞌ sog gimpusan nog gondow og glam nog mikpomatoy kituꞌ.”

25 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Akon og mokpotubuꞌ puliꞌ nog minatoy. Akon og poktiduan nog kotubuꞌ. Og gotow nog tumud dianakon, minsan siꞌoy matoy ion, motubuꞌ da ion mokpuliꞌ. 26 Bu og gotow nog totubuꞌ nog tumud dianakon, ondiꞌ ion mokangoy sog kopatoy nog daꞌ kopus non. Tumud a taꞌ dun og taluꞌ u koni dianika?”

27 Tinumabal si Marta nog, “Oꞌo, Kounutan, tumud u nog ika og Kristu, og Bataꞌ nog Mikpongon nog pigdodomaan nami matong dini sog dunya.”

28 Dangan midoksuꞌ toluꞌoy ni Marta, inangoy non og gilug non nog si Maria mangka non ilomoy nog, “Og Polopanad minatong na bu sinabi non ika.” 29 Ampun midongog ni Maria ini, migbuat ion mogdayun mangka angoy dituꞌ ni Isus. 30 Bu si Isus daꞌ pa solod sog gimbolayan koyon. Dituꞌ pa ion sog linumpakan kituꞌ ni Marta dianon. 31 Og Hudyuanan koyon nog mingamuꞌ dia ni Maria, dangan mitongow nilan nog migdaliꞌdaliꞌ ion mogbuat mangka panow, inunutan nilan ion poꞌ baluꞌ nilan dun, mangoy ion moksogow dituꞌ sog globong nog gilug non kituꞌ.

32 Dangan minatong si Maria dituꞌ bu mitongow non si Isus, miningluꞌud ion sog sunguꞌan non mangka poktaluꞌ nog, “Kounutan, somoꞌ dini a da, ondiꞌ bosia matoy og gilug u kituꞌ.”

33 Dangan mitongow ni Isus si Maria dunut og Hudyuanan kituꞌ nog mikpoksogow, pingingloyuꞌan ion dun. 34 Dadi, miksak ion nog, “Ain niu ion linobong?”

Tinabal nilan ion, “Kounutan, ongoyon ta tontongoy.”

35 Miksogow si Isus.

36 Dadi, long nog Hudyuanan dun, “Landuꞌ og glolaman non dia ni Lasarus.” 37 Tibua, ongon og duma gotow nog mikpoktaluꞌ ilan nog, “Bila kiuliꞌan non ma og buta kituꞌ, ombulung non dosop bosia si Lasarus bagun diꞌ matoy!”

Si Lasarus pitubuꞌ ni Isus puliꞌ

38 Pogdatong nilan dion, pingingloyuꞌan nosop si Isus. Og globong kituꞌ og sangub nog dia sog pampang nog tinimpong nog mosolag nog batu. 39 Miktaluꞌ si Isus nog, “Awaꞌ niu og batu koyon.”

Tibua, miktaluꞌ si Marta nog, “Kounutan, minoduꞌ na poꞌ pat ondow na ion tidu lobongon.”

40 Miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Ondaꞌ u taꞌ toluꞌoy dianika nog bila tumud a, motongow nika og kotas nog bayaꞌ nog Mikpongon?” 41 Dadi, inawaꞌ nilan og batu kituꞌ nog poktimpong nog globong koyon. Tubus nituꞌ, tinumongal si Isus sog glangit mangka poktaluꞌ nog, “Solamat Amaꞌ, poꞌ inginongogan mu akon. 42 Kosunan ku nog kobon non ponginongogan mu akon. Tibua, sabap sog gotowanan koni dini, saꞌan ini podongogon ku bagun ilan tumud nog ika dodaꞌ og mikpopangoy dianakon dini sog dunya.”

43 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nog mosikad si Isus nog, “Lasarus, luas a dion!” 44 Dadi, linumuas mogdayun si Lasarus nog miputus pa nog saput og glawas non, og komot non, bu og botis non. Og gulu non binogbod nog pangyuꞌ. Miktaluꞌ si Isus, “Ubadoy niu ion bagun mokopanow.”

Migupakat og kounutananan nog Hudyupaꞌali sog kobunuꞌ nilan dia ni Isus

Matiu 26:1-5, Mark 14:1-2, Luk 22:1-2

45 Modakol nog Hudyuanan kituꞌ nog minangoy mongamuꞌ dia ni Maria, tinumud ilan dia ni Isus dangan mitongow nilan og gininang non kituꞌ. 46 Tibua, og dumaanan nilan kituꞌ, minangoy ilan dituꞌ sog parasiuanan mangka nilan toluꞌoy og gininang ni Isus kituꞌ. 47 Og mokokotas nog boliananan, bu og parasiuanan, migupakat ilan nog Polongukumanan nog Bansa Hudyu* bog olo og gondunon nilan dia ni Isus poꞌ long nilan dun, “Og gotow koyon, modakol og ginang non nog kosobuꞌsobuꞌ. 48 Bila potiangon ta ion, og glam nog gotow tumud dianon. Bu bila maꞌ nituꞌ, ongoyon ita nog sundaluanan nog pigdotuꞌan nog Roma, mangka nilan pogloꞌatoy og Baloy nog Poktomuyan ta bu asta og bansa ta.”

49 Dadi, sala kotow dianilan, si Kaypas og kounutan nog boliananan sog ton koyon, miktaluꞌ ion nog, “Og sobuꞌ amu dodaꞌ tokodoy! 50 Daꞌ niu taꞌ kopikil nog golom pa og sala kotow tibua og matoy dia sog glam nog gotow gabaꞌ nog moglaꞌat og tibuk nog bansa ta?” 51 Daꞌ non ini toluꞌoy nog dili kotoan non. Tibua, sabap nog ion og kounutan nog boliananan sog ton koyon, saꞌan mitaluꞌ non. Poꞌ pipikil dianon nog Mikpongon nog podonsomaꞌon non tumaluꞌ nog sumboy si Isus sumoliu matoy sog tibuk nog bansa Hudyu. 52 Bu konaꞌ tibua sog bansa Hudyu, sugaꞌid non, sabap sog kopatoy non, og glam nog pigotowan nog Mikpongon limudon non tidu sog ainain nog bonua poꞌ poksolobukon non ilan. 53 Tidu dituꞌ, og kounutananan nog bansa Hudyu, minontong ilan nog pondayan bagun nilan ombunuꞌ si Isus.

54 Dadi, daꞌ na ion pokpotampal mogdundaan dia sog bonua nog Judia koyon. Sugaꞌid non, minangoy ion dituꞌ sog bonua nog ngalan non og Ipraim sog molani nog bonua koyon nog daꞌidun og gotow dun. Bu dituꞌ ilan migonongonong nog sulangguꞌanan non.

55 Dangan daliꞌ na datong og tang nog kologyaꞌan nog bansa Hudyu nog ngalan non og Liniusan, modakol og gotowanan nog mikpogangoy sog Jerusalem nog diadia mikpoktidu nog bonuaanan bagun nilan minang og pogbotadon nilan kituꞌ nog mongugas mangka siꞌoy datong og kologyaꞌan nilan kituꞌ nog Liniusan. 56 Dadi, pikponontong nilan si Isus. Bu solian nilan koyon mogindog dia sog glomalomaan nog Baloy koyon nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, miksinaksakoy ilan nog, “Mangoy taꞌ gidoy ituꞌ ion tumuaꞌ nog kologyaꞌan koni?” 57 Tibua, og mokokotas nog boliananan koyon bu og parasiuanan koyon, tinaluꞌ nilan na nog bila ongon og mokotongow dia ni Isus, posunon nilan moglandan. Saꞌan ituꞌ poꞌ bagun nilan ion kukpaꞌan.

12

Pimogomutan si Isus dituꞌ sog Betani

Matiu 26:6-13, Mark 14:3-9

1 Gonom gobi dona mangka datong og kologyaꞌan nilan koyon nog iningolanan nog Liniusan, minangoy si Isus sog Betani, sog bonua ni Lasarus, og gotow kituꞌ nog pitubuꞌ non puliꞌ. 2 Bu miksimpan ilan nog ponganon nog kidotongoy ni Isus dion nilan. Si Marta og miktolagad, bu si Lasarus koni minampuꞌ kuman dianilan. 3 Koni sop ni Maria, minalap ion nog landuꞌ kologan nog pogomut ngalan non og nard mangka non ududoy sog botis ni Isus bu punasoy nog buk non. Dadi, sinumongyub notibua og gomut nog pogomut koyon sog gliwag nog baloy koyon.

4 Tibua, og sala kotow sulangguꞌ ni Isus koyon nog si Judas Iskariot, og mongulaꞌat kituꞌ dia ni Isus, miktaluꞌ ion nog, 5 “Mologan tokodoy og pogomut koyon. Iduma ondaꞌ ma poksaluy og glana momut koyon nog tolu gatus dinari* mangka bogoyoy sog miskinananan?” 6 Tinaluꞌ non ini, konaꞌ poꞌ milolat ion sog miskinananan, sugaꞌid non, og polonakow ion. Poꞌ ion og toliipat nog sin nilan bu sumolingka malap ion dun.

7 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Potiang niu si Maria. Poꞌ saꞌan ion sinimpan non og pogomut koyon poꞌ bila matoy u, ududon non dianakon bila lobongon u na. 8 Og miskinan kobon non mokunul amu da nilan. Tibua akon, diꞌ ita niu kobon non mokunul.”

9 Modakol nog gotowanan og mikodongog nog si Isus dituꞌ sog Betani. Dadi, mikpogangoy ilan dituꞌ. Bu saꞌan mikpogangoy ilan dituꞌ konaꞌ tibua poꞌ moleg ilan tumontong dia ni Isus, sugaꞌid non, bagun nilan dosop motongow si Lasarus nog pitubuꞌ non kituꞌ puliꞌ. 10 Dadi, mipikil nog mokokotas nog boliananan koyon nog si Lasarus siꞌoy bunuꞌon nilan dosop. 11 Poꞌ sabap dianon modakol og gotow Hudyuanan nog tinumud dia ni Isus bu ondiꞌ ilan na mokokunut dia sog kounutananan nilan.

Og baꞌasa dia ni Isus kosolod non sog Jerusalem

Matiu 21:1-11, Mark 11:1-11, Luk 19:28-40

12 Migbolomaꞌ ion, modakol og gotowanan nog minangoy tumuaꞌ sog kologyaꞌan koyon sog Jerusalem, midongog nilan nog si Isus posunguꞌ dosop matong dituꞌ. 13 Dadi, mikpongalap ilan nog dawon mamaꞌ nog dawon nog bunga mangka nilan lumpakoy si Isus dia sog dalan. Mikpogekes ilan nog, “Songlitan og Mikpongon! Pipia ion nog minangoy dini bianan sog ngalan nog Mikpongon! Pipia ion og Datuꞌ sog bansa Israel!” 14 Si Isus mikotongow nog nati nog asnu† nog sokayan non. Poꞌ maꞌ nini og sinulat dia sog Kitab, 15 “Amu gotowanan sog Sion, naꞌ amu mondok poꞌ tontong niu, og datuꞌ niu posunguꞌ na matong nog poksakoy dia sog nati nog asnu.”‡

16 Tiganaꞌ, ondaꞌ pa kosabut nog sulangguꞌanan non koyon og bianbian ni Isus koyon. Tibua, dangan piotas na si Isus sog glangit, mipondom nilan nog sinulat kituꞌ sog Kitab paꞌali dianon, ion non na og ininang nilan kituꞌ dianon.

17 Og gotowanan kituꞌ nog mikotongow dia ni Isus, sog kopotubuꞌ non bu kosabi non dia ni Lasarus tidu sog globong, pikpulonag nilan og dongogan nog ginang non koyon. 18 Saꞌan modakol og gotowanan nog linumumpak dianon poꞌ sabap sog gininang non kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ. 19 Dadi, mikpogabitabit og parasiuanan koyon nog ilanilan da nog, “Na! Tontong niu! Ondiꞌ ita mokantu dianon poꞌ mikpogunut na dianon og glam nog gotowanan sog tibuk nog dunya koni!”

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ og kopatoy non

20 Ongon dosop og duma gotowanan nog bansa Girik nog tinumuaꞌ sog kologyaꞌan kituꞌ sog Jerusalem poꞌ tumamuy ilan dosop sog Mikpongon. 21 Minangoy ilan dituꞌ ni Pilip. Og Pilip koni og gotow Betsaida nog sakup nog Galili. Long nilan dun dia ni Pilip, “Le, bila mogusoy da, moleg ami bosia moktongow dia ni Isus.” 22 Dadi, inangoy uksugoy ni Pilip dituꞌ ni Andriu, mangka nilan ongoyoy pogobitoy dituꞌ ni Isus.

23 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog, “Minatong na og tang nog og Binataꞌ sog Kilawan, potason nododaꞌ. 24 Toluꞌon ku dianiu, ibalat da sog solongow boniꞌ, bila ondiꞌ lobuton, ondiꞌ nododaꞌ tumubuꞌ bu sumongkuꞌ. Tibua, bila lobuton da, sumongkuꞌ nododaꞌ.§ 25 Domikian dosop og gotow nog bila bololagaꞌ dianon og kotubuꞌ nog dini da sog kilawan, og kotubuꞌ non koyon ombolong da. Tibua, og gotow nog diꞌ non inggulaꞌan og kotubuꞌ non dini sog kilawan, og kotubuꞌ non koyon asta sog daꞌ kopus non. 26 Simasima og moleg mimung nog sosoligan ku, sumboy mokokunut dianakon. Poꞌ minsan ain u angoy, dituꞌ dosop og sosoligan ku. Bu potason ion nog Gamaꞌ u, ain og gotow nog tumuman nog dondagan ku.

27 “Numun kituꞌ kilogonan u mokpikilpikil bog olo og poktoluꞌon ku. Bu diꞌ u dosop moktaluꞌ nog, ‘Amaꞌ, tobangan mu akon sog sinsaan ku koni posunguꞌ.’ Poꞌ saꞌan minangoy u dini sog dunya bagun ku kobianan og sinsaan koyon. 28 Sugaꞌid non, toluꞌon ku nog, ‘Amaꞌ, potongow mu sog gotowanan og kotas nog bayaꞌ mu.’ ”

Gomonsunoy pa, ongon og taluꞌ nog midongog nilan nog miktidu sog glangit. Long pa nog taluꞌ koyon dun, “Pitongow u na og kotas nog bayaꞌ u bu potongowon ku pa mokpuliꞌ.” 29 Og gotowanan koyon dion nog mikodongog dun, miktaluꞌ ilan nog, “Miglugung le og bonua.” Tibua, og duma miktaluꞌ ilan nog, “Miktaluꞌ dianon og moloikat nog Mikpongon.”

30 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Og gonek koyon nog midongog niu, konaꞌ nakon og pidongogan dun, sugaꞌid non, amu. 31 Numun koni minatong na og tang nog og Mikpongon mongukum sog glam nog gotow. Bu si Kindagow, og datuꞌ dini sog dunya, dagon na og bayaꞌ non. 32 Tibua akon, bila tundokon u na tidu sog glupaꞌ, lumpukon ku og glam nog gotowanan dianakon.” 33 Tinaluꞌ ini ni Isus poꞌ bagun nilan mosabut bog olo og potayan non.

34 Miktaluꞌ og gotowanan nog, “Long pa nog sinulat dia sog botad ta, og Kristu, ondiꞌ ion matoy. Tibua, ika, moktaluꞌ a ma nog og Binataꞌ sog Kilawan, sumboy tundokon sog kudus. Sima buan og pogolongon mu koyon nog Binataꞌ sog Kilawan?”

35 Tinumabal si Isus nog, “Og dolag kituꞌ nog sinumilow dianiu ondiꞌ na mobon. Dadi, panow amu solian nog dini pa niu og dolag koyon bagun amu da ondiꞌ mosaꞌut nog gobi. Og gotow nog ompanow nog modolom, ondiꞌ non sunan bog ain posunguꞌ. 36 Dadi, tud amu sog dolag koyon solian dion pa niu bagun amu da mimung nog pigotowan non.” Mitubus non ituꞌ toluꞌoy, ginumonat ion bu daꞌ ion pokpotongow dianilan.

Og Hudyuanan daꞌ pa tud dia ni Isus

37 Minsan siꞌoy mitongow nilan og kodakol nog gingyataꞌanan nog gininang ni Isus, tinibabaꞌ nilan nododaꞌ nog daꞌ ilan tud dianon. 38 Poꞌ bianan dianilan, og pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog polomolatas kituꞌ kobon nituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya mituman na. Long non dun, “Pogbayaꞌ, daꞌidun og tumud dia sog gustalan nami. Bu daꞌ nilan kosabut ain og mikotongow nog bayaꞌ mu.”*

39 Saꞌan ion mologon ilan tud, poꞌ mamaꞌ dosop nog sinulat ni Isaya kituꞌ nog,

40 “Tinimpong non og mataanan nilan, bu pitogas non og pomikilan nilan boyaꞌan nog ondiꞌ ilan mokosabut, bu boyaꞌan nog ondiꞌ ilan mokotongow. Bu diꞌ ilan mangoy dianakon saka kuliꞌan ku ilan, maꞌ long nog Mikpongon dun.”†

41 Tinaluꞌ ini ni Isaya poꞌ donsamaꞌ non na mitongow og silow nog kotas nog bayaꞌ ni Isus. Saꞌan da tinaluꞌ non paꞌali dia ni Isus.

42 Minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, modakol og kounutananan nog gotow Hudyu koyon og tinumud dianon. Tibua, ondaꞌ nilan potompaloy poꞌ mondok ilan nog kosunan nog parasiuanan koyon, poꞌ gomonsunoy bugowon ilan na sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 43 Saꞌan maꞌ nituꞌ og pomikilan nilan poꞌ dadi nilan pa nog pogdongyaꞌan ilan nog gotowanan, gabaꞌ nog pogdongyaꞌan nog Mikpongon.

44 Dadi, miktaluꞌ si Isus nog mosikad. “Simasima og tumud dianakon, konaꞌ tibua nakon og tinud non. Sugaꞌid non, tinumud dosop ion dia sog Mikpongon nog mikpopangoy dianakon. 45 Simasima og mikotongow dianakon, mitongow non dosop og Mikpongon nog mikpopangoy dianakon. 46 Saꞌan minangoy u dini sog dunya poꞌ mimung u nog dolag nog mokpodolag nog pomikilan nog gotowanan bagun da ain og tumud dianakon, ondiꞌ ilan na mogonong dia sog kodoloman. 47 Tibua, bila ongon gotow nog mikodongog nog pomali u saka ondiꞌ mokokunut dun, ondiꞌ u ion ukumon poꞌ ondaꞌ u angoy dini sog dunya mongukum, sugaꞌid non, inangoy u ilan gowonoy. 48 Og gotow nog ondiꞌ tumabuk dianakon bu ondiꞌ mokokunut dia sog pomali u, ongon da og mukum dianon. Og taluꞌ u koyon nog pigustal u dianilan, koyon og mukum dianilan sog gimpusan nog gondow. 49 Poꞌ daꞌ u pogustal nog dili dianakon, sugaꞌid non, og dia nog Gamaꞌ u nog ion og mikpopangoy dianakon dini. Pimolian non akon bog olo og poktoluꞌon ku bu olo og mogandun kotaluꞌ u dun. 50 Kosunan ku nog og dondagan non kituꞌ dianakon mokobogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Dadi, ain og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu, ion non og dinondag nog Gamaꞌ u tumaluꞌ dianakon.”

13

Inugasan ni Isus og botis nog sulangguꞌanan non

1 Pogbolomaꞌon dona og kologyaꞌan koyon nog iningolanan Liniusan, kisunan ni Isus nog daliꞌ na og tang nog gumonat na ion dini sog dunya mangoy na ion dituꞌ sog Gamaꞌ non. Kololaman non og pigotowan non dini sog dunya. Bu numun kituꞌ, pitongow non na dianilan bog andun dodaꞌ og glolaman non dianilan.

2 Si Isus bu og sulangguꞌanan non, migadap ilan moglobungan. Og sala kotow dianilan, ngalan non si Judas Iskariot og bataꞌ ni Simun, pipikilan na ni Kindagow nog uokilon non na si Isus dia sog glaꞌat. 3 Kisunan ni Isus nog binogayan ion nog Gamaꞌ non nog ion og mokopogbayaꞌ sog glam non. Kisunan non dosop nog ion miktidu sog Mikpongon bu ion mokpuliꞌ dituꞌ non. 4 Dadi, sog solian nilan koyon kuman, migbuat ion mangka non luasoy og sulagbon non bu pongandit nog tualia. 5 Tubus nituꞌ, minudud ion nog tubig dia sog polonggana mangka non tolipunoy mongugas og botisanan nog sulangguꞌanan non bu pomunasoy nog tualia kituꞌ nog pingandit non. 6 Pinipini non mugas nog botis ni Simun Piter, miktaluꞌ si Piter nog, “Kounutan, ugasan mu taꞌ og botis u?”

7 Tinabal ion ni Isus nog, “Og piginang u koni ondiꞌ niu pa mosabut numun kituꞌ. Tibua, motubus ini, sog binayaꞌ nog gondow, mosabut niu da.”

8 Tibua, miktaluꞌ si Piter nog, “Ondiꞌ u nododaꞌ moleg nog ugasan mu og botis u minsan nanu!”

Tinabal ion ni Isus nog, “Bila ondiꞌ u kugasan og botis mu, konaꞌ u ika og sakup.”

9 Dadi, tinumabal si Piter nog, “Bila buan maꞌ nituꞌ Kounutan, konaꞌ tibua og botis u og ugasan mu, sugaꞌid non, ugasoy mu dosop asta og komot u bu og gulu u!”

10 Tinabal ion ni Isus nog, “Og gotow nog mikopoliguꞌ na, milonuꞌ na og tibuk nog glawas non, lual da og botis non. Bu milonuꞌ amu na, lual da sog sala kotow dianiu.” 11 Saꞌan ini tinaluꞌ non poꞌ kisunan non na bog sima og posunguꞌ kituꞌ mongulaꞌat dianon.

12 Dangan midoksuꞌ non pongugasoy og botisanan nilan, sinolug non mokpuliꞌ og sulagbon non kituꞌ mangka ion pokpuliꞌ madap dianilan. Sinakan non ilan nog, “Misabut niu dotaꞌ bog olo og piginang u kituꞌ dianiu? 13 Og pogingalan niu dianakon, og Polopanad, bu og Kounutan. Motud ion poꞌ maꞌ nituꞌ u dodaꞌ. 14 Bila inugasan ku ma og botisanan niu saka og kounutan bu polopanad niu akon, amu siꞌoy, sumboy moginugasoy amu dosop nog botisanan niu. 15 Saꞌan ini ininang u poꞌ bagun niu poglogilingan og kopokpobabaꞌ u dianiu. 16 Toluꞌon ku dianiu, daꞌidun og kisonggulan nog motas pa dia sog pigonongan non. Domikian dosop maꞌ nituꞌ nog daꞌidun og sosuguꞌon nog motas pa ion dia sog mokpopanow dianon. 17 Numun kituꞌ kisunan niu noma ini, popiaon amu dun bila unuton niu.

18 “Og piktoluꞌon ku koni konaꞌ paꞌali sog glam niu poꞌ kisunan ku og gotowanan kituꞌ nog piniliꞌ u. Tibua, sumboy nododaꞌ motuman og sinulat kituꞌ sog Kitab nog, ‘Og dinumuma dianakon kuman, ion og mongulaꞌat dianakon.’* 19 Saꞌan toluꞌon ku dianiu numun kituꞌ mangka siꞌoy kotuman, poꞌ bila motuman na ini, bagun amu tumud nog ion non ini akon. 20 Toluꞌon ku dianiu, simasima og tumolimaꞌ nog popongoyon ku koyon dion niu, tinolimaꞌ non dosop akon. Bu simasima og tumolimaꞌ dianakon, tinolimaꞌ non dosop og mikpopangoy kituꞌ dianakon dini sog dunya.”

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ bog simaog mongulaꞌat dianon

21 Dangan midoksuꞌ non toluꞌoy, mitolimbasow ion tokodoy mangka ion poktaluꞌ nog, “Toluꞌon ku dianiu, og sala kotow dianiu og mongulaꞌat dianakon.”

22 Dadi, miktinontongoy og sulangguꞌanan non koyon poꞌ kisobuꞌan ilan nog tinaluꞌ non koyon bu diꞌ nilan kosunan bog sima og pigolong non koyon. 23 Sala kotow dia sog sulangguꞌanan non koyon nog kololaman non tokodoy, dia sog molani non. 24 Dadi, si Simun Piter minonggiꞌ dia sog kololaman koyon mangka ion pogilom dianon nog, “Sakoy mu dow ion bog sima og pogolongon non koyon.”

25 Dadi, og sulangguꞌ non kituꞌ linumodis dianon mangka ion poksak nog, “Kounutan, sima og pogolongon mu koyon?”

26 Tinumabal si Isus nog, “Ain og tulunan ku nog pan koni nog gugowon ku sog sabow, ion og pigolong u kituꞌ.” Dangan migugow non na og pan kituꞌ, tinulun non dia ni Judas Iskariot, og bataꞌ ni Simun. 27 Ampun mitabuk non og pan kituꞌ, miglandan sumangon dianon og Soitan.

Miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Inang mu moglandan olo og poksipian mu kituꞌ moginang.” 28 Tibua, og dumaanan nilan koyon, daꞌ nilan kosabut bog olo og maꞌana nog tinaluꞌ ni Isus kituꞌ. 29 Poꞌ si Judas, ion og migaid nog sin nilan. Dadi, baluꞌ nilan dun, dinondag ion mangoy sumaluy nog kulang nilan sog kologyaꞌan koyon, otawaka dinondag taꞌ ion mangoy momogoy dia sog miskinan. 30 Dadi, ampun mitabuk non og pan kituꞌ, linumiu ion moglandan. Bu gobi na.

Og bogu dondagan

Matiu 26:20-25, Mark 14:17-21, Luk 22:31-34

31 Dangan mikogonat tibua si Judas, miktaluꞌ si Isus nog, “Numun kituꞌ motongow na og kotas nog Binataꞌ sog Kilawan. Bu bianan dianon motongow bog andun kotas og Mikpongon. 32 Bu bila motongow og kotas nog Mikpongon bianan dia sog Binataꞌ sog Kilawan, og Mikpongon, potason non dosop og Binataꞌ sog Kilawan. Bu sododuꞌun inangon non. 33 Amu og gombataꞌanan ku, ondiꞌ ita na mobon mokunul niu. Ponontongon niu akon. Tibua, numun kituꞌ toluꞌon ku dianiu nog maꞌ nog tinaluꞌ u kituꞌ dia sog kounutananan nog bansa Hudyu, nog ain gongayan ku ondiꞌ amu mokangoy dun. 34 Ongon og bogu dondagan ku dianiu. Pokilolamoy amu. Bu og kopokilolamoy niu koyon sumboy mamaꞌ nog glolaman ku dianiu. 35 Bila moglinolamoy amu, kilolaan amu nog glam nog gotowanan nog sulangguꞌanan ku amu.”

Pidonsamaꞌ tumaluꞌ ni Isus nog sonsingan ion ni Piter

Matiu 26:31-35, Mark 14:27-31, Luk 22:31-34

36 Dadi, si Simun Piter miksak nog, “Kounutan, ain ka buan angoy?”

Tinabal ion ni Isus nog, “Ondiꞌ a mokodunut sog ain gongayan ku numun koni. Tibua, sog gunan nog gondow, moglondug a da.”

37 Miksak nosop si Piter nog, “Kounutan, iduma ondiꞌ u ma mokodunut dianika numun kituꞌ? Otason ku tanan sumoliu matoy dianika.”

38 Tinabal ion ni Isus nog, “Otason mu da gidoy nog sumoliu matoy a dianakon? Toluꞌon ku dianika, nog mangka siꞌoy poktukalaꞌ og manuk, tolu kali mu na akon sonsingoy nog ondiꞌ mu akon kilolaan.”

14

Si Isus og Dalan mangoy sog Gamaꞌ

1 Miktaluꞌ si Isus dia sog sulangguꞌanan non koyon nog, “Naꞌ amu mosusa. Pongandol amu kobon non dia sog Mikpongon, bu pongandol amu dosop dianakon. 2 Dituꞌ sog Gamaꞌ u modakol og pogonongan dun. Somoꞌ ondiꞌ motud og piktaluꞌ u koni, ondiꞌ u na bosia toluꞌon dianiu nog mangoy u moksimpan nog pogonongan niu. 3 Dadi, bila mokangoy u na moksimpan nog pogonongan niu dituꞌ, puliꞌon ku na amu poꞌ bagun da minsan ain u, dituꞌ amu dosop. 4 Bu kosunan niu og bianan mangoy dituꞌ sog pogolongon ku koyon nog gongayan ku.”

5 Dadi, miktaluꞌ si Tomas dianon nog, “Kounutan, diꞌ nami kosunan bog ain ka angoy. Olo ma og mogandun kisunoy nami nog dalan posunguꞌ dituꞌ?”

6 Dadi, tinumabal si Isus nog, “Akon og Dalan, akon og Motud, bu akon og Kotubuꞌ. Ondaꞌidun og mokangoy sog pigonongan nog Gamaꞌ u bog ondiꞌ da ion mian dianakon. 7 Bila kisunan niu noma akon, kisunan niu dosop og Gamaꞌ u. Tidu numun kituꞌ kisunan niu na ion bu mitongow niu na ion.”

8 Miktaluꞌ si Pilip nog, “Kounutan, potongow mu tibua dianami og Gamaꞌ poꞌ ombaꞌis nami na.”

9 Tinabal ion ni Isus nog, “Pilip, miobon ita na mokunul saka ondiꞌ mu pa akon kosunan? Iduma moktaluꞌ a ma nog potongowon ku dianika og Gamaꞌ u? Toluꞌon ku dianika, nog simasima og mikotongow dianakon, mitongow non dosop og Gamaꞌ u. 10 Diꞌ a taꞌ tumud, Pilip, nog akon, dia u sog Gamaꞌ bu og Gamaꞌ dini dosop nakon? Poꞌ og glam nog pomali u dianiu, konaꞌ tibua akon dili og piktiduan dun, sugaꞌid non, og Gamaꞌ u nog ion dia nakon, ion og miginang nini. 11 Tud niu og tinaluꞌ u kituꞌ nog akon, dia u sog Gamaꞌ bu ion dini nakon. Bila ondiꞌ amu pa tumud dun sabap sog taluꞌ u, tud amu sabap sog gingyataꞌanan kituꞌ nog gininang u. 12 Toluꞌon ku dianiu, simasima og mongandol dianakon, kilingan non dosop og gininang u kituꞌ. Bu labi pa dituꞌ og minang non poꞌ mokpuliꞌ u na dituꞌ sog Gamaꞌ u. 13 Bu inangon ku ain og pongonion niu dianakon bianan sog ngalan ku, bagun da ompotongow u og kotas nog bayaꞌ nog Gamaꞌ u bianan dia sog Bataꞌ non. 14 Dadi, mokopongoni amu minsan olo bianan sog ngalan ku poꞌ inangon ku dianiu.”

Pidonsamaꞌ ni Isus tumaluꞌ nog bogayan non ilannog Bolakat nog Mikpongon

15 Maꞌ long sop ni Isus, “Bila tantu dodaꞌ nog molalam amu dianakon, inangon niu nododaꞌ og dondagan ku. 16 Mongoni u dia sog Gamaꞌ u bu bogayan non amu nog len og Tumabang dianiu nog sumoliu dianakon. Ion dumuma dianiu somul non. 17 Ion og Bolakat nog Mikpongon bu ion non og mokpanad dianiu nog motud. Og gotowanan dini sog dunya nog daꞌ pongandol sog Mikpongon, ondiꞌ nilan ion motolimaꞌ poꞌ daꞌ nilan ion kotongow bu daꞌ nilan ion dosop kilolaoy. Tibua amu, kosunan niu ion poꞌ dia ion niu kobon non bu mogonong ion dianiu. 18 Minsan siꞌoy gumonat u na, ondiꞌ u amu gonatan nog amu amu da poꞌ akon, mokpuliꞌ u da dini niu. 19 Diꞌ mobon og gotowanan koyon nog daꞌ pongandol dia sog Mikpongon, ondiꞌ nilan na akon motongow. Tibua, amu, motongow niu da akon poꞌ motubuꞌ u da mokpuliꞌ. Bu sabap dituꞌ, amu siꞌoy, motubuꞌ amu dosop mamaꞌ nakon. 20 Kosunan niu sog gondow koyon nog solabuk ami da nog Gamaꞌ u. Domikian dosop dianita nog dia amu nakon, bu akon siꞌoy, dia u dosop niu. 21 Simasima tumolimaꞌ nog dondagananan ku mangka non unutoy, ion miktantu molalam dianakon. Bu ain molalam dianakon, kololaman ion nog Gamaꞌ u. Bu akon siꞌoy, molalam u dosop dianon bu mokpotongow u dianon.”

22 Miktaluꞌ si Judas nog ion konaꞌ ni Judas Iskariot nog, “Kounutan, iduma nog ami ma tibua og potongowan mu dun? Iduma ondiꞌ nika ma dosop potongowon sog glam nog gotowanan dini sog glupaꞌan?”

23 Tinumabal si Isus nog, “Simasima og molalam dianakon, unuton non og pomali u. Ion kololaman nog Gamaꞌ u. Og Gamaꞌ u bu akon mangoy dianon bu imungon nami ion nog pogonongan nami. 24 Tibua, og gotow nog diꞌ molalam dianakon, ondiꞌ nododaꞌ mokokunut nog pomali u. Og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu konaꞌ og dili taluꞌ u, sugaꞌid non, miktidu ituꞌ sog Gamaꞌ u nog ion og mikpopangoy dianakon dini.

25 “Tinaluꞌ u ini dianiu nog solian nog dini u pa niu. 26 Tibua, og Tumabang kituꞌ dianiu, ion non og Bolakat nog Mikpongon, og dondagon nog Gamaꞌ u mangoy dianiu bianan sog ngalan ku, mokpanad ion dianiu sog glam non bu popondomon non dosop dianiu og glam nog tinaluꞌ u kituꞌ dianiu.

27 “Dadi, bila gumonat u na, bogayan ku amu nog kotiknaꞌ nog pomikilan mamaꞌ nog kotiknaꞌ nog pikilan ku. Og gotowanan dini sog dunya nog daꞌ tud dianakon, ondiꞌ ilan mokobogoy nog kotiknaꞌ nog pomikilan nog mamaꞌ nituꞌ. Dadi, naꞌ amu mosusa bu naꞌ amu mondok. 28 Midongog niu og taluꞌ u nog gumonat u na bu mokpuliꞌ u da dini niu. Bila miktantu amu dodaꞌ molalam dianakon, mokpogdaꞌdaꞌ amu nog mangoy u dituꞌ sog Gamaꞌ u poꞌ ion labi pa kotas dianakon. 29 Saꞌan pidonsamaꞌ u ini tumaluꞌ dianiu poꞌ bagun amu tumud bila motuman na og glam nini dianakon. 30 Ondiꞌ na ompayat og kopogabitabit ta niu poꞌ posunguꞌ na matong si Kindagow, og kounutan dini sog dunya. Tibua, ondaꞌidun da og bayaꞌ non dianakon. 31 Tibua, sumboy kosunan nog gotowanan dini sog dunya nog molalam u sog Gamaꞌ u bu inangon ku ain da og dondagan non dianakon.” Mangka ion poktaluꞌ nog, “Alung, ompanow ita na.”

15

Si Isus pinonggiꞌ non glawas non dia sog tantu bolagon

1 Migustal si Isus nog solabuk pononggiꞌan. Maꞌ long non dun, “Akon, mamaꞌ u nog tantu bolagon, bu og Gamaꞌ u, ion non og mogusibaꞌ dun. 2 Bila ngon og panga u nog ondiꞌ mogbunga, sopekon non. Bu ain og panga u kituꞌ nog mogbunga, kopunon non bagun dumungag mogbunga. 3 Milonuꞌ amu na sabap sog kopokokunut niu dia sog pomali u. 4 Sumboy sumingkot amu dianakon poꞌ akon siꞌoy sumingkot u dosop dianiu. Poꞌ og panga, ondiꞌ nododaꞌ mogbunga bila ondiꞌ da sumingkot dia sog pun non. Bu amu siꞌoy, domikian dosop nog maꞌ nituꞌ, ondiꞌ amu dosop mogbunga bila ondiꞌ amu da sumingkot dianakon.

5 “Mamaꞌ u nog pun nog bolagon bu amu og pangaanan non. Bila og gotow sumingkot dianakon, bu akon siꞌoy sumingkot u dianon, mogbunga ion nog modakol. Poꞌ bila ondaꞌ u dianiu, daꞌidun nododaꞌ og minang niu. 6 Bila og gotow sumuoy dianakon, daꞌ doksuꞌ nog kotubuꞌ non poꞌ mamaꞌ ion nog panga kituꞌ nog misopek bu potiangoy mogangu. Og pangaanan kituꞌ topukon mangka tikpuꞌoy dia sog gapuy bu kotutung. 7 Bila sumingkot amu dianakon bu ungodon niu og taluꞌ u dianiu, minsan olo og pongonion niu dianakon, bogoyon da dianiu. 8 Bu ompotas og Gamaꞌ u dun bila mogbunga amu nog modakol. Poꞌ bianan dituꞌ, kilolaan amu nog gotowanan nog sulangguꞌanan ku amu. 9 Og glolaman ku dianiu mamaꞌ dosop nog glolaman nog Gamaꞌ u dianakon. Dadi, naꞌ amu sumuoy dia sog glolaman ku. 10 Bila mikokunut amu dia sog dondagananan ku, ondiꞌ amu sumuoy dia sog glolaman ku. Mamaꞌ dosop nog kopokokunut u dia sog dondagananan nog Gamaꞌ u nog ondaꞌ u suoy dia sog glolaman non.

11 “Tinaluꞌ u ini dianiu bagun niu makod og daꞌdaꞌan ku, og daꞌdaꞌan kituꞌ nog diꞌ moglokobus. 12 Koni og dondagan ku, pokilolamoy amu mamaꞌ nog glolaman ku dianiu. 13 Poꞌ og glolaman nog ondiꞌ kolobian maꞌ nini, og gotow kituꞌ nog otason non sumoliu matoy dia sog pakasibataꞌ non. 14 Amu og pakasibataꞌanan ku bila mokokunut amu dia sog dondagan ku. 15 Diꞌ u na amu itungon nog kisonggulan ku. Poꞌ og kisonggulan ondiꞌ non sunan bog olo og ginangon nog kounutan non. Sugaꞌid non, initung u amu nog pakasibataꞌanan ku poꞌ og glam nog midongog u dia sog Gamaꞌ u piosun ku na dianiu. 16 Konaꞌ niu og mimiliꞌ dianakon, sugaꞌid non, piniliꞌ u amu mangka u amu poponowoy moginang nog molongas kituꞌ nog og bunga non asta sog daꞌ kopus non. Tubus nituꞌ, minsan olo og pongonion niu sog Gamaꞌ u bianan sog ngalan ku, bogoyon non dianiu. 17 Dadi, koni og dondagan ku dianiu, nog sumboy mokilolamoy amu.

Pokongitan amu nog gotowanan dini sog dunya

18 “Bila pokongitan amu nog gotowanan sog dunya koni, naꞌ amu mosobuꞌ dun poꞌ mikuna u pa nilan pokongitoy. 19 Somoꞌ sakup nilan amu, kololaman nilan amu maꞌ nilan. Tibua, saꞌan ion mangit ilan dianiu, poꞌ piniliꞌ u amu tidu dianilan. 20 Poktulikoy niu og tinaluꞌ u kituꞌ dianiu nog daꞌidun og kisonggulan nog motas pa dia sog kounutan non. Bu bila pisinsa nilan akon, og kounutan niu, posinsaon nilan dosop amu. Tibua, bila mikokunut ilan da sog pomali u, mokokunut ilan dosop dia sog pomali niu. 21 Poꞌ saꞌan ion maꞌ nion og ginangon nilan dianiu poꞌ dia amu nakon. Poꞌ diꞌ nilan kilolaan og mikpopangoy kituꞌ dianakon. 22 Somoꞌ ondaꞌ u angoy dini bu pomolioy ilan, ondiꞌ ilan bosia komotudan nog mikodusa ilan. Tibua, numun kituꞌ, ondiꞌ ilan na mokopononsing nog daꞌ ilan pokodusa. 23 Poꞌ simasima og mangit dianakon, pokongitan non dosop og Gamaꞌ u. 24 Somoꞌ daꞌ u inangoy dion nilan og gingyataꞌanan bu og ginang kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ nog diꞌ minang nog sagyaotow, ondiꞌ ilan bosia komotudan nog mikodusa ilan. Tibua, minsan siꞌoy mitongow nilan na og gingyataꞌanan ku kituꞌ, pikongitan nilan da ami nog Gamaꞌ u. 25 Ion non na ini og kotumanan nog sinulat kituꞌ dia sog botad nilan nog, ‘Mangit ilan dianakon nog daꞌ sabap non.’*

26 “Matong da og Tumabang kituꞌ dianiu nog ion non og Bolakat nog Mikpongon, og moguksug nog motud paꞌali sog Mikpongon. Popongoyon ku ion dion niu tidu sog Gamaꞌ u bu tumaksiꞌ ion paꞌali dianakon. 27 Bu amu siꞌoy og taksiꞌ u dosop poꞌ mikunul ita niu tidu pa sog tolipunan.

16

1 “Saꞌan ini tinaluꞌ u dianiu bagun amu da ondiꞌ mosuoy dianakon. 2 Og kounutananan nog bansa Hudyu, powaꞌon nilan na amu dia sog baloyanan koyon nog poglumpukan nilan. Bu ongon gondow non, og duma gotowanan, pomunuꞌon nilan amu poꞌ baluꞌ nilan dun maꞌ nituꞌ og bian nog kopokokunut nilan dia sog Mikpongon. 3 Saꞌan nion maꞌ nion ginangon nilan poꞌ daꞌ nilan kosunoy akon otawaka og Gamaꞌ u. 4 Tibua, pidonsamaꞌ u ini tumaluꞌ dianiu bagun da bila matong og tang koyon, ompikil niu da og tinaluꞌ u koni.”

Og ginang nog Bolakat nog Mikpongon

Maꞌ long sop ni Isus, “Daꞌ u ini toluꞌoy dianiu sog tolipunan poꞌ mikunul ita pa. 5 Tibua, mokpuliꞌ u na dituꞌ sog mikpopangoy kituꞌ dianakon, saka daꞌidun motanan, sala kotow siꞌoy dianiu, og moksak dianakon bog ain u angoy. 6 Saꞌan landuꞌ og susaan niu dun poꞌ sabap sog tinaluꞌ u kituꞌ dianiu. 7 Tibua, toluꞌon ku dianiu, og koboꞌisan niu ini saꞌan gonatan ku amu. Poꞌ bila ondiꞌ u amu gonatan, og Tumabang kituꞌ ondiꞌ mangoy dini niu. Tibua, bila gumonat u na, popongoyon ku ion dianiu. 8 Bu bila matong na ion dini, posobuton non dia sog gotowanan dini sog dunya nog misimoy og sabut nilan paꞌali sog dusa, sog kodulusan, bu sog kopomolihalaꞌ nog Mikpongon. 9 Saꞌan posobuton non dianilan paꞌali sog dusa poꞌ diꞌ ilan tumud dianakon. 10 Saꞌan posobuton non paꞌali sog kodulusan poꞌ mangoy u na dituꞌ sog Gamaꞌ u bu diꞌ niu na akon motongow. 11 Bu saꞌan posobuton non paꞌali sog kopomolihalaꞌ nog Mikpongon sog dunya poꞌ si Kindagow, og kounutan dini sog dunya koni, inukum na donsamaꞌ.

12 “Modakol pa bosia og kolegan ku tumaluꞌ dianiu, tibua, ondiꞌ na mosalud dianiu. 13 Tibua, bila matong na og Bolakat nog Mikpongon, ponuluꞌan non amu sog glam nog motud paꞌali dianakon. Ondiꞌ ion moktaluꞌ nog dili dianon. Sugaꞌid non, polotason non tibua dianiu ain og midongog non. Bu posobuton non dosop dianiu bog olo og matong sog gunan nog gondow. 14 Potason non akon poꞌ og glam nog posobuton non koyon dianiu, dianakon tidu. 15 Og glam nog dia sog Gamaꞌ u, akon dosop dun. Dadi saꞌan ituꞌ, tinaluꞌ u nog og Bolakat nog Mikpongon, og glam nog posobuton non koyon, dianakon tidu.”

Og susaan nog sulangguꞌanan koyon mimung nog daꞌdaꞌan

16 Maꞌ long sop ni Isus, “Bombusombus ondiꞌ niu na akon motongow. Tubus nituꞌ, ondiꞌ mobon motongow niu dosop akon mokpuliꞌ.”

17 Dadi, og duma sulangguꞌanan non, miksinaksakoy ilan, ilan bu ilan nog, “Olo gidoy og maꞌana nog tinaluꞌ non kituꞌ nog bombus ondiꞌ ta ion motongow. Tibua, ondiꞌ mobon motongow ta dosop ion mokpuliꞌ? Olo sop gidoy og maꞌana nog tinaluꞌ non kituꞌ nog muliꞌ ion dituꞌ sog Gamaꞌ non?” 18 Bu miksitaluꞌ ilan dosop nog, “Olo gidoy og maꞌana nog tinaluꞌ non kituꞌ nog ondiꞌ mobon? Mologon kosabut. Ondiꞌ ta kosunan bog olo og maꞌana non.”

19 Tibua, si Isus, kisunan non nog moleg ilan bosia moksak dianon. Dadi, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Moksinaksakoy amu ma paꞌali sog piktaluꞌ u kituꞌ komun nog bombusombus ondiꞌ niu na akon motongow, tubus nituꞌ, ondiꞌ mobon motongow niu dosop akon mokpuliꞌ? 20 Toluꞌon ku dianiu, nog og gotowanan nog ondiꞌ tumud dianakon, mokpogdaꞌdaꞌ ilan sabap sog posunguꞌ koni matong dianakon. Tibua amu, mokpoksogow amu kobal nog susaan niu dun. Bigyaꞌ non, og susaan niu koyon, og doksuꞌan non og daꞌdaꞌan. 21 Ompononggiꞌ ta dia sog glibun. Bila ponokitan ion, moglogaga ion nog mosakit. Tibua, bila lumuas na og bataꞌ non, kolingawan non na og sinsaan non sabap sog daꞌdaꞌan non nog linumuas na og bataꞌ non. 22 Domikian dosop dianiu nog numun kituꞌ, solian niu mosusa poꞌ posunguꞌ niu na akon diꞌ motongow. Tibua, motongow niu da akon mokpuliꞌ bu mogdaꞌdaꞌ amu dun, og daꞌdaꞌan kituꞌ nog daꞌidun na mokagow dun dianiu. 23 Bila matong og gondow koyon, daꞌidun na og sakon niu dianakon. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, nog minsan olo og pongonion niu bianan sog ngalan ku, bogoyon nog Gamaꞌ u dianiu. 24 Asta numun kituꞌ ondaꞌ amu pa sibon pongoni bianan sog ngalan ku. Pongoni amu bu motabuk niu, bu og daꞌdaꞌan niu ondiꞌ na moglokobus.

25 “Og kodokolan nog piktaluꞌ u pibian ku sog dalil. Tibua, ongon da og gondow nog pologdongon ku tumaluꞌ dianiu paꞌali sog Gamaꞌ u. 26 Sog tang koyon, bila mongoni amu bianan sog ngalan ku, konaꞌ poꞌ sumboy u pa mongingolot dianiu mongoni sog Gamaꞌ u. 27 Poꞌ og Gamaꞌ u molalam dianiu poꞌ molalam amu buan dianakon. Bu tinumud amu nog dituꞌ u miktidu dianon. 28 Miktidu u dituꞌ sog Gamaꞌ u mangka u angoy sog kilawan bu numun kituꞌ gumonat u na dini sog kilawan poꞌ mokpuliꞌ u na dituꞌ non.”

29 Dadi, miktaluꞌ og sulangguꞌanan non koyon nog, “Kounutan, numun kituꞌ mologdong na og taluꞌ mu koyon dianami. Ondaꞌ mu na doliloy. 30 Numun kituꞌ kisunan nami na nog kosunan mu og glam non. Poꞌ ondiꞌ nami pa toluꞌon og sak nami dianika, kosunan mu na donsamaꞌ bog olo og sakon nami dianika. Saꞌan ituꞌ tinumud ami nog miktidu a sog Mikpongon.”

31 Miktaluꞌ si Isus nog, “Dadi, numun kituꞌ tumud amu na buan dianakon? 32 Toluꞌon ku dianiu, nog ongon gondow matong bu numun kituꞌ minatong na, nog mokpokpolaꞌ amu. Monala kotow dianiu muliꞌ na sog konia konia baloy non bu gonatan niu na akon. Tibua, ondiꞌ u da mogdoduoy poꞌ og Gamaꞌ u dia da nakon. 33 Saꞌan ini tinaluꞌ u dianiu poꞌ bianan sog kosolabuk niu dianakon, kongonan amu nog kotiknaꞌ nog pomikilan. Mosinsa amu solian nog dini amu pa sog dunya. Tibua, pobogan niu og pomikilan niu poꞌ og dinunya dinag na dianakon.”

17

Pigyokinan ni Isus og dili glawas non

1 Mitubus tibua toluꞌoy ni Isus, tinumongal ion sog glangit mangka poktaluꞌ nog, “Amaꞌ, minatong na og tang. Potas mu na og Bataꞌ mu koni bagun non dosop ika ompotas. 2 Poꞌ binogoy mu dianon og bayaꞌ mogbayaꞌ dia sog glam nog gotow bagun non da kobogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, ain og gotowanan kituꞌ nog binogoy mu dianon. 3 Maꞌ nini og maꞌana nog kotubuꞌ koyon nog daꞌ kopus non, ain og gotowanan koyon nog kosunan nilan ika, nog ika da og Diwata, bu kosunan nilan dosop si Isukristu, nog ion og pipangoy mu dini, kobogayan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 4 Piotas u ika dini sog dunya koni bianan sog kodoksuꞌ u nog ginang nog dinondag mu moginang dianakon. 5 Dadi, numun kituꞌ potas mu akon, Amaꞌ, dia sog sunguꞌan mu mamaꞌ nog kotas u kituꞌ nog kobon ku dion nika sog daꞌ pa pongonoy og dunya.

Pigyokinan ni Isus og sulangguꞌanan non

6 “Pinosun ku ika dia sog gotowanan koyon nog binogoy mu dianakon tidu sog dunya koni nog og gotowanan koyon donsamaꞌ na ika dun nog binogoy mu dianakon bu mikokunut ilan nog taluꞌ mu. 7 Numun kituꞌ kisunan nilan na nog og glam nog binogoy mu dianakon, ika dodaꞌ og piktiduan non. 8 Poꞌ pimali u dianilan og pikpanad mu dianakon, bu tinumud ilan dun. Saꞌan kisunan nilan mahatul nog akon, dia u nika miktidu. Bu tinumud ilan nog ika og mikpopangoy dianakon. 9 Pogyokinan ku ilan. Ondaꞌ u pogyakin nog duma gotowanan, sugaꞌid non, og pogyokinan ku og gotowanan kituꞌ nog binogoy mu dianakon. Poꞌ ilan koyon ika dun. 10 Og glam nog dianakon ika dun. Bu glam nog dianika akon dun. Bianan dianilan mipotas u dun. 11 Ondiꞌ u na mobon sog dunya poꞌ mangoy u dion nika. Tibua, og gotowanan koyon nog binogoy mu dianakon, dini ilan pa sog dunya koni. Dadi, Amaꞌ, ika og midulus, ipat mu pa ilan bianan sog bayaꞌ nog ngalan mu, og ngalan koyon nog binogoy mu dianakon, bagun ilan moksolabuk mamaꞌ nog kopoksolabuk ta. 12 Solian nami mokunul, pitubudan ku ilan bu pigipat u ilan bianan sog bayaꞌ nog ngalan kituꞌ nog binogoy mu dianakon. Bu daꞌidun og mibolong dianilan, lual da dia sog sala kotow kituꞌ nog maꞌ nituꞌ nododaꞌ og kodoksuꞌan non, bagun da motuman og tinaluꞌ kituꞌ dia sog Kitab.

13 “Posunguꞌ u na mangoy dion nika. Tibua, saꞌan ini tinaluꞌ u nog solian nog dini u pa sog dunya bagun da kongonan ilan nog daꞌdaꞌan ku nog diꞌ moglokobus. 14 Pimali u dianilan og taluꞌ mu. Bu og gotowanan dini sog dunya mikangit dianilan poꞌ konaꞌ nilan na og sakup. Mamaꞌ dosop nakon nog konaꞌ u nilan sakup. 15 Ondaꞌ u pogyakin nog owaꞌon mu na ilan dini sog dunya koni. Sugaꞌid non, pogipat mu ilan dia sog kopongulaꞌat ni Kindagow. 16 Poꞌ konaꞌ ilan na og sakup nog gotowanan dini sog dunya. Maꞌ dosop nakon. 17 Dadi, siboy mu ilan dianika bianan sog motud. Og motud koyon, ion non og taluꞌ mu. 18 Domikian dosop nog akon pipangoy mu dini sog dunya, ilan siꞌoy dondagon ku dosop mangoy sog gotowanan dini sog dunya. 19 Sabap dianilan, siniboy u og glawas u dianika bagun da motantu tokodoy nog ilan koyon miakod mu.

Pigyokinan ni Isus og glam nog tinumud dianon

20 “Konaꞌ tibua nilan og pogyokinan ku, sugaꞌid non, asta og posunguꞌ kituꞌ tumud dianakon bianan sog gustalan nilan paꞌali dianakon. 21 Pogyakin ku ilan bagun ilan da mokosolabuk og glam nilan, Amaꞌ, mamaꞌ dosop nog ika bu akon nog akon dia u nika bu ika, diaan ka nakon. Ilan siꞌoy, pongonion ku nog dia ilan nita bagun og gotowanan dini sog dunya, tumud ilan nog pipangoy mu akon dini. 22 Binogayan ku ilan nog bayaꞌ mamaꞌ nog kotas nog bayaꞌ nog binogoy mu dianakon bagun moksolabuk og pomikilan nilan mamaꞌ nog kopoksolabuk ta. 23 Og maꞌana non, akon, dia u nilan bu ika diaan ka nakon bagun ilan da moksolabuk tokodoy. Bu bianan dituꞌ, og gotowanan dini sog dunya, kosunan nilan nog ika og mikpopangoy dianakon bu molalam a dianilan maꞌ nog glolaman mu dianakon.

24 “Amaꞌ, kolegan ku bosia nog, og gotowanan koyon nog binogoy mu dianakon nog dia ilan nakon minsan ain u, bagun nilan motongow og kotas u nog binogoy mu dianakon sabap sog glolaman mu dianakon sog daꞌ pa pongonoy og dunya.

25 “Amaꞌ, ika og midulus, minsan siꞌoy daꞌ a kilolaoy nog gotowanan dini sog dunya, kinilolaan ku da ika, bu og gotowanan kituꞌ nog tinumud dianakon, kisunan nilan nog ika og mikpopangoy dianakon. 26 Piosun ku na dianilan paꞌali dianika bu ondiꞌ u lumotaꞌ mokposun paꞌali dianika bagun da og glolaman mu dianakon mongon dianilan bu akon dia u nilan.”

18

Og kukpaꞌ dia ni Isus

Matiu 26:47-56, Mark 14:43-50, Luk 22:47-53

1 Dangan midoksuꞌ na si Isus mogyakin, minangoy ilan nog sulangguꞌanan non sog dipag nog sapaꞌ nog Kidron. Bu sinumolop ilan sog pigimulanan koyon nog kayu dion. 2 Si Judas, og mongulaꞌat kituꞌ dia ni Isus, kisunan non og ginongayan nilan poꞌ aluꞌaluꞌ dituꞌ ilan poglumpuk nog sulangguꞌanan non. 3 Dadi, minangoy si Judas dituꞌ sog pigimulanan koyon. Pinuluꞌan non og sundaluanan nog Roma bu og polongipatanan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon nog pipangoy nog mokokotas nog boliananan bu og parasiuanan. Mikpogatul ilan nog bosi bu mikpoktiow ilan nog kinokod nog glangkoy. 4 Donsamaꞌ na kisunan ni Isus bog olo og posunguꞌ matong dianon. Dadi, linumpak non ilan mangka ion poksak nog, “Sima og pokponontongon niu koyon?”

5 Tinumabal ilan nog, “Si Isus, og gotow Nasaret.”

Tinabal ilan ni Isus nog, “Ion non noini akon!” Si Judas og polonipu kituꞌ, dion dosop pogindog. 6 Dangan miktaluꞌ si Isus nog, “Ion non noini akon,” mikpongogdud ilan nog boyaꞌan mikpogbuksak ilan tanan dun.

7 Bu sinakan mokpuliꞌ ni Isus nog, “Sima dodaꞌ og pokponontongon niu koyon?”

Tinumabal ilan nosop nog, “Si Isus, og gotow Nasaret.”

8 Tinabal ilan ni Isus nog, “Tinaluꞌ u na dianiu nog akon si Isus. Bila akon og pokponontongon niu koyon, naꞌ niu topason og dumaanan ku.”

9 Saꞌan ini tinaluꞌ non bagun motuman og tinaluꞌ non kituꞌ nog, “Amaꞌ, daꞌ u kobolongoy minsan sala kotow siꞌoy nog binogoy mu kituꞌ dianakon.”

10 Si Simun Piter, ngon kalis non. Sinintak non mangka non tigbasoy si Malkus, og kisonggulan nog kounutan nog boliananan koyon boyaꞌan misikpoy og tolinga non dapit sog glintu. 11 Dadi, miktaluꞌ si Isus dia ni Piter nog, “Umaꞌ mu og kalis mu koyon! Poꞌ sumboy gogaan ku og sinsaan koni nog binogoy nog Gamaꞌ u dianakon.”

Inoit si Isus dituꞌ ni Anas

12 Tubus nituꞌ, og sundaluanan koyon dunut og kounutan nilan bu og polongipatanan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, inukpaꞌan nilan si Isus mangka nilan boludoy. 13 Bu tiganaꞌ, inoit nilan ion dituꞌ ni Anas, og ponugangan ni Kaypas. Si Kaypas koni, ion non og kounutan nog boliananan sog ton kituꞌ. 14 Ion non og miktaluꞌ kituꞌ sog kounutananan nog bansa Hudyu nog sumboy ongon sala kotow og sumoliu matoy dia sog gotowanan.

Tiganaꞌ mononsing ni Piter

Matiu 26:69-70, Mark 14:66-68, Luk 22:55-57

15 Si Simun Piter bu solabuk sulangguꞌ ni Isus koyon, tinumuyuk ilan dianon. Og sulangguꞌ kituꞌ sala kotow, donsamaꞌ na kilolaan nog kounutan nog boliananan. Saꞌan mikodunut ion sumolod dia ni Isus dituꞌ sog glomalomaan nog baloy nog kounutan nog boliananan koyon. 16 Tibua, si Piter dia da taman sog pintuꞌ nog galad koyon poꞌ diꞌ posolodon. Og sulangguꞌ kituꞌ nog donsamaꞌ na kilolaan nog kounutan nog boliananan, mikpuliꞌ lumiu mangka poktaluꞌ dia sog glibun koyon dion og toliipat nog pintuꞌ nog galad koyon, mangka non posolodoy si Piter. 17 Sinakan si Piter nog glibun koyon nog, “Konaꞌ a taꞌ og sulangguꞌ ni Isus?”

Tinabal ion ni Piter nog, “Konaꞌ u, le!”

18 Motigdow og tang koyon. Dadi, og kisonggulananan bu og polongipatanan koyon, migindog ilan monalang sog piktogunan nilan koyon. Si Piter siꞌoy minampuꞌ dosop mindog monalang dianilan.

Piksumodiaan nog kounutan nog boliananan si Isus

Matiu 26:59-66, Mark 14:55-64, Luk 22:66-71

19 Sintak non, piksumodiaan si Isus nog kounutan nog boliananan koyon paꞌali sog pikpanad non bu sog sulangguꞌanan non. 20 Tinumabal si Isus nog, “Og glam nog pikpanad u kituꞌ, ondaꞌ u poglingodoy. Sugaꞌid non, dia u pikpanad sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu dia sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 21 Iduma akon ma og poksakan niu dun? Dia niu bosia sak sog gotowanan koyon nog mikodongog nog pikpanad u poꞌ kisunan nilan bog olo og tinaluꞌ u.”

22 Dangan miluksad og taluꞌ ni Isus koyon, dinapiꞌ ion nog sala kotow polongipat koyon dion pogindog sog molani non kobon non moktaluꞌ nog, “Iduma mamaꞌ ma nion og koponabal mu dia sog kounutan nog boliananan? Ondiꞌ a ma mogbotad dianon?”

23 Tinumabal si Isus nog, “Bila miktaluꞌ u nog molaton, taluꞌ mu sog glam ta koni dini bog olo og molaton kituꞌ. Tibua, bila motud og tinaluꞌ u, iduma dopiꞌon mu ma akon?” 24 Tubus nituꞌ, dinondag ni Anas nog oiton nilan si Isus dituꞌ ni Kaypas, og kounutan nog boliananan nog binalud pa ion.

Minonsing nosop si Piter

Matiu 26:71-75, Mark 14:69-72, Luk 22:58-62

25 Si Simun Piter, sog sonuk non mogindog monalang, sinakan ion nog gotowanan nog, “Ika, konaꞌ a taꞌ og sulangguꞌ nog gotow kituꞌ?”

Tibua, minonsing si Piter. Long non dun, “Konaꞌ u, le!”

26 Bu ongon sala kotow og kisonggulan nog kounutan nog boliananan koyon dion, og golo nog tinigbas non kituꞌ dituꞌ sog pogimulanan kituꞌ nog kayu. Miktaluꞌ ion nog, “Ika bayuꞌ og mitongow u kituꞌ sog kukpaꞌ dia ni Isus?” 27 Tibua, minonsing nosop si Piter. Sododuꞌun midongog non miktukalaꞌ og manuk.

Piadap si Isus dituꞌ ni Pilatu

28 Tubus nituꞌ, modolomdolom pa, inoit nilan na si Isus tidu sog baloy ni Kaypas mangoy dituꞌ sog baloy ni Pilatu nog ion og gubernador tidu sog Roma. Dangan minatong ilan dituꞌ, og kounutananan nog bansa Hudyu koyon, ondaꞌ ilan solod sog baloy ni Pilatu koyon poꞌ og gliꞌinan nilan, bagun ilan da mokampuꞌ kuman nog dulang kituꞌ nog dia sog gondow nog Liniusan. 29 Dadi, linumuas si Pilatu mangka non ilan sakoy nog, “Olo og sumbungan niu paꞌali sog gotow koyon nog inoit niu dini?”

30 Tinumabal ilan nog, “Somoꞌ daꞌidun salaꞌ nog gotow koyon, ondiꞌ nami nododaꞌ ion oiton dini nika!”

31 Dadi, miktaluꞌ si Pilatu nog, “Pitang niu na ion bu ukum niu bianan sog dili botad niu.”

Tinumabal og gotowanan koyon nog, “Ondaꞌ ami tugdakoy munuꞌ nog gotow.” 32 Og glam nini kobianan non bagun motuman og tinaluꞌ non kituꞌ paꞌali sog potayan non.

33 Dadi si Pilatu, mikpuliꞌ ion sumolod sog baloy nog pongukuman. Bu sinabi non si Isus mangka non sakoy nog, “Ika taꞌ og datuꞌ nog bansa Hudyu?”

34 Tinumabal si Isus nog, “Og sak mu koyon, dianika taꞌ miktidu, otawaka midongog mu taꞌ sog duma?”

35 Tinumabal si Pilatu nog, “Iduma, Hudyu u taꞌ? Og pakasi Hudyuanan mu bu og mokokotas nog boliananan niu, ilan og miksumbung dianika dini nakon. Olo buan og salaꞌ mu?”

36 Tinumabal si Isus nog, “Akon, og kopogdatuꞌ u konaꞌ dini sog dunya koni. Somoꞌ dini sog dunya og kopogdatuꞌ u, minantu bosia og pigotowan ku bagun ondiꞌ u kukpaꞌan nog gotow Hudyu. Tibua, toluꞌon ku mokpuliꞌ nog og kopogdatuꞌ u konaꞌ dini sog dunya koni.”

37 Dadi, miktaluꞌ si Pilatu nog, “Og datuꞌ a buan!”

Tinumabal si Isus nog, “Motud og tinaluꞌ mu koyon nog akon og datuꞌ. Saꞌan minangoy u dini sog dunya bu botaꞌoy poꞌ bagun ku ompanad og motud nog pomali. Simasima dia sog motud, ion monginongog dianakon.” 38 Dadi, miktaluꞌ si Pilatu nog, “Olo og motud?”

Og koukuman nilan dia ni Isus bunuꞌon

Matiu 27:15-31, Mark 15:6-20, Luk 23:13-25

Tubus nituꞌ, linumiu mokpuliꞌ si Pilatu dituꞌ sog Hudyuanan koyon bu poktaluꞌ nog, “Daꞌ u kotongowoy nog salaꞌ og gotow koyon. 39 Tibua, ongon moda og botad niu nog giap matong og tang nog Ginang nog Liniusan, nog ngon sala kotow dia sog kolobusuan poluason ku dianiu. Moleg amu taꞌ nog koni na og poluason dianiu og datuꞌ koni nog Hudyuanan?”

40 Dadi, miglogapis ilan nog, “Konaꞌ non! Sugaꞌid non, si Barabas og poluas mu!” (Si Barabas koni, ion og polonglaꞌug.)

19

1 Tubus nituꞌ, dinondag ni Pilatu og sundaluanan nog pogdonogon nilan si Isus. 2 Linumikid og sundaluanan koyon nog bolagon nog dugion mangka nilan posolugoy dia sog gulu ni Isus, mangka nilan ion posolugoy nog ponopoton nog molugdom kopulaan non 3 mangka nilan ion pogwanwanoy kobon nilan moktaluꞌ nog, “Mololaki le, og datuꞌ nog gotow Hudyuanan koni!” Mangka nilan ion pogdopiꞌoy.

4 Si Pilatu linumiu nosop mangka poktaluꞌ sog gotow Hudyuanan koyon nog, “Tontong niu! Oiton ku ion lumiu bagun niu kosunan nog daꞌidun og salaꞌ nog mitongow u dianon.” 5 Dadi, inoit non lumiu si Isus nog poglogdoy nog ompula nog pokpomangyuꞌ nog bolagon kituꞌ nog dugion. Miktaluꞌ si Pilatu dianilan nog, “Koni na og gotow kituꞌ!”

6 Dangan mitongow nog mokokotas koyon nog boliananan bu og polongipatanan nog Baloy nog Poktomuyan si Isus, mikpoglogapis ilan nog, “Kudus niu ion! Kudus niu ion!”

Sokaliꞌ tinumabal si Pilatu, “Amu na og kudus dianon poꞌ bila akon da, daꞌ u ion kotongowoy nog salaꞌ non.”

7 Dadi, miktaluꞌ og gotow Hudyuanan koyon dianon nog, “Bila unuton og botad nami, og gotow koyon sumboy bunuꞌon poꞌ ondaꞌ non unutoy og botad. Miktaluꞌ ion nog ion dow og Bataꞌ nog Mikpongon.”

8 Dangan midongog ni Pilatu og maꞌ nion koyon, migdungag ion kondokan. 9 Bu sinumolod ion mokpuliꞌ mangka non sakoy si Isus nog, “Ain ka dodaꞌ buan miktidu?” Tibua, ondaꞌ tabal si Isus. 10 Miktaluꞌ nosop si Pilatu dianon, “Iduma ondiꞌ mu ma akon tobalon? Daꞌ mu taꞌ kosunoy nog ongon og bayaꞌ u mokpoluas dianika otawaka kumudus dianika?”

11 Tibua, tinumabal si Isus nog, “Daꞌidun bosia og bayaꞌ nika dianakon somoꞌ daꞌ a bogoyoy nog bayaꞌ tidu sog Mikpongon. Tibua, og gotow kituꞌ nog minuakil dianakon dianika, labi pa kobogat og dusa non dia sog dusa mu.”

12 Dangan midongog ni Pilatu og maꞌ nion koyon, minontong ion nog pondayan dun bagun non bosia ompoluas si Isus. Tibua, mikpoktaluꞌ og gotowanan nog mosikad nog, “Bila poluason mu og gotow koyon, konaꞌ a buan og glokole ni Sisar, poꞌ og gotow nog moktaluꞌ nog ion og datuꞌ, mikopongantu ion dia ni Datuꞌ Sisar.”

13 Dangan midongog ni Pilatu og taluꞌ koyon, inoit non lumiu si Isus mangka ion ingkud sog gingkudan nog polongukum nog dituꞌ sog glomalomaan nog batu, nog iningolanan dia sog ponoluꞌon nog Hinibru, og Gabata. 14 Og gondow koyon, mogbolomaꞌ tibua, ion non na og ginang nilan kituꞌ nog iningolanan og Liniusan, bu daliꞌ na og glotuondow. Miktaluꞌ si Pilatu dianilan nog, “Koni na og datuꞌ niu.”

15 Tibua, mikpoglogapis ilan nog, “Awaꞌ niu dion! Awaꞌ niu dion! Kudus niu ion!”

Sinakan ilan ni Pilatu nog, “Moleg amu dotaꞌ nog kuduson og datuꞌ niu?”

Tinumabal og mokokotas nog boliananan koyon nog, “Daꞌidun lual og datuꞌ nami lual da dia ni Datuꞌ Sisar!” 16 Dadi, tinugdak ni Pilatu si Isus dianilan bagun nilan ion mokudus.

Kinudus nilan si Isus

Matiu 27:32-44, Mark 15:21-32, Luk 23:26-43

Dadi, pinitang nog sundaluanan koyon si Isus. 17 Bu pipisanan nilan ion nog kudus mangka ilan gonat posunguꞌ sog bonua koyon nog ngalan non, og Bakuk nog Gulu. Sog ponoluꞌon nog Hinibru og ngalan non Golgota. 18 Tubus nituꞌ, linansang nilan si Isus sog kudus. Bu ongon dosop duaꞌ kotow og kinudus nilan. Og sala kotow dia dapit sog glintu non bu og sala kotow dia dapit sog bibang non. Dia ion mibonaꞌ sog titongaꞌ. 19 Ongon og sinulat ni Pilatu nog pitapok nilan dia sog kudus ni Isus. Og maꞌana nog sinulat kituꞌ mamaꞌ nini, “Si Isus og Gotow Nasaret, og Datuꞌ nog Bansa Hudyu”. 20 Modakol og gotow Hudyuanan og mikobasta dun poꞌ og kinudusan kituꞌ dianon molani da dia sog Jerusalem. Og sinulat ni Pilatu kituꞌ sinulat non sog ponoluꞌon nog Hinibru, Linatin, bu ponoluꞌon nog Ginirik. 21 Dadi, miktaluꞌ og mokokotas nog boliananan kituꞌ dianon nog, “Naꞌ mu sulaton nog ion og Datuꞌ nog Bansa Hudyu, sugaꞌid non, sulat mu nog og gotow koni miktaluꞌ nog ion dow og Datuꞌ nog Bansa Hudyu!”

22 Tinumabal si Pilatu nog, “Ondiꞌ u na sopon og sinulat u koyon.”

23 Dangan mitubus tibua nog sundaluanan koyon kudusoy si Isus, inalap nilan og ponopoton non mangka nilan pogbobohogiꞌoy sog pat bahagiꞌ poꞌ pat kotow ilan. Inalap nilan dosop og glapis nog glogdoy non kituꞌ nog daꞌidun og sinobotan non poꞌ donsamaꞌ na mamaꞌ nituꞌ. 24 Long nilan dun, “Ondiꞌ ta ini bogyangon. Golom ita na poglogindanan bagun ta kosunan bog sima og mokalap dun.” Ion non ini og kotumanan nog sinulat kituꞌ sog Kitab nog, “Pigbobahagiꞌ nilan og ponopoton ku, bu miglogindanan ilan nog glapis nog glogdoy u.”* Maꞌ nituꞌ og gininang nog sundaluanan koyon.

25 Og ginaꞌ ni Isus, bu og gilug nog ginaꞌ non nog glibun, bu si Maria nog kodumanan ni Kleopas, bu si Maria Magdalena, pogindog ilan dituꞌ sog molani nog kudus non koyon. 26 Dangan mitongow ni Isus og ginaꞌ non bu og sulangguꞌ kituꞌ nog kololaman non tokodoy pogindog dion, tinoluꞌan non og ginaꞌ non nog, “Tiduan sog numun kituꞌ, itung mu na ion nog bataꞌ mu.” 27 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ ion dia sog sulangguꞌ non kituꞌ nog, “Tiduan sog numun kituꞌ, itung mu na ion nog ginaꞌ mu.” Dadi, tidu dituꞌ, inusibaꞌ ion nog sulangguꞌ non koyon.

Og kopatoy ni Isus

Matiu 27:45-56, Mark 15:33-41, Luk 23:44-49

28 Tubus nituꞌ, mitintu na dianon nog, og glam non miinang na, bu bagun motuman og sinulat dia sog Kitab, miktaluꞌ ion nog, “Kinuow u!”† 29 Ongon og sibulan dion nog toguꞌan glanggow dion. Bu ongon dosop og ponopoton nog molamit bu kodikpol nog ginugow nilan sog glanggow koyon mangka nilan toguꞌoy sog sung nog panga nog ngalan non og hisop, mangka nilan tokmoꞌoy sog babaꞌ ni Isus. 30 Dangan ininaman non, miktaluꞌ ion, “Midoksuꞌ na.” Tubus nituꞌ, minakung ion bu kotoktus.

Linaduk nog bugyak og kilid ni Isus

31 Og gondow koyon og Gondow nog Poksimpan. Mogbolomaꞌ ion, og Gondow nog Pogulali bu og tolipunan nog Liniusan. Og gondow koyon og bololagaꞌ tokodoy sog Hudyuanan. Dadi, og kounutananan nog bansa Hudyu, ompok ilan nog ain kinudus kituꞌ ombagak og glawasanan nilan dia sog kudus sog gondow koyon. Dadi, pigbubut nilan dia ni Pilatu nog pomoliꞌon nilan og botisanan og gotowanan koyon nog kinudus mangka nilan siꞌoy potukpaoy. 32 Dadi, inangoy pomoliꞌoy nog sundaluanan koyon og botisanan nog pingudus kituꞌ dia sog duaꞌ mogimpang kilidan ni Isus. 33 Tibua, dangan mitongow nilan nog minatoy na si Isus, daꞌ nilan na boliꞌoy og botis non. 34 Sugaꞌid non, linaduk nog sala kotow sundalu kituꞌ og kilid ni Isus nog bugyak non. Sododuꞌun mibuyus og duguꞌ bu tubig tidu sog gangol non. 35 Og gotow kituꞌ nog mikotongow nini inuksugan non, bu og guksugan non motud. Bu kisunan non nog og piktaluꞌ non koni motud. Bu saꞌan ituꞌ tinoksiꞌan non bagun amu dosop tumud dun. 36 Saꞌan miinang nog maꞌ nini, bagun da motuman og sinulat kituꞌ dia sog Kitab nog, “Daꞌidun og ombaliꞌ nog tulan non solabuk siꞌoy.”‡ 37 Bu sinulat dosop sog Kitab nog, “Og gotowanan kituꞌ, pogbontayan nilan ion nog linaduk nilan og kilid non.”§

Og kolobong dia ni Isus

Matiu 27:57-61, Mark 15:42-47, Luk 23:50-56

38 Tubus nituꞌ, si Jusep og gotow Arimatea, inangoy non pongonioy dituꞌ ni Pilatu og bangkoy ni Isus. Koni ni Jusep, daꞌ pokpotampal nog ion siꞌoy og sulangguꞌ ni Isus poꞌ mondok ion dia sog kounutananan nog bansa Hudyu. Tinugdak ni Pilatu dianon. Dadi, inangoy non owaꞌoy og bangkoy ni Isus kituꞌ. 39 Duaꞌ ilan ni Nikudimus. (Ion non og gotow kituꞌ nog minangoy dituꞌ ni Isus nog gobi.) Migoit ion nog pogomut nog pigampuꞌ non og mira bu alu. Og pogomut koyon ongon bayuꞌ moglamlam pat puluꞌ bu lima kilu og bogat non. 40 Inalap nilan og bangkoy ni Isus mangka nilan pomogomutoy bu putusoy nog ponopoton nog omputiꞌ poꞌ mamaꞌ nituꞌ og botad nog gotow Hudyu. 41 Sog molani nog kinudusan koyon dia ni Isus, ongon og pigimulanan nog kayu dion. Ongon dituꞌ og bogu imungoy nog globong dia sog pampang nog daꞌ pa sibon lobongoy. 42 Sabap sog gondow kituꞌ nog og Gondow nog Poksimpan, nog mogbolomaꞌ tibua og Gondow nog Pogulali, dituꞌ nilan na linobong si Isus poꞌ molani da.

20

Mitubuꞌ si Isus tidu matoy

Matiu 28:1-8, Mark 16:1-8, Luk 24:1-12

1 Dangan minatong og gondow nog Duminggu, daliꞌ ondow pa, minangoy na si Maria Magdalena dituꞌ sog globong ni Isus. Mitongow non nog miawaꞌ na og batu kituꞌ nog piktimpong sog globong koyon. 2 Dangan mitongow non ion, ginumobok ion posunguꞌ dituꞌ ni Simun Piter bu sog sulangguꞌ kituꞌ nog kololaman ni Isus tokodoy mangka ion poktaluꞌ nog, “Inawaꞌ nilan og bangkoy nog Kounutan ta dia sog linobongan kituꞌ dianon bu diꞌ nami kosunan bog ain nilan na ion tinaguꞌ!”

3 Dadi, si Piter bu sala kotow sulangguꞌ kituꞌ, migdaliꞌdaliꞌ ilan mangoy sog globong kituꞌ. 4 Ginumobok ilan posunguꞌ dituꞌ. Tibua, og sala kotow kituꞌ kiunanan non si Piter. Dadi, mikuna ion matong dituꞌ. 5 Sinolip non og globong kituꞌ, tibua, daꞌ ion solod. Mitongow non og saput ni Isus dion. 6 Dangan sop minatong si Simun Piter, miglandan ion sumolod sog globong koyon bu mitongow non dosop og saput ni Isus koyon. 7 Bu og saput non koyon nog linibod dia sog gulu non, migusoyusoy molupiꞌ bu misiboy dia sog saput non kituꞌ nog pinutus dia sog glawas non. 8 Og duma ni Piter kituꞌ nog mikuna matong dion, sinumolod dosop. Dangan mitongow non og glam non koyon, tinumud ion dun. 9 (Daꞌ nilan pa kosabut nog ion non na ini og sinulat kituꞌ dia sog Kitab nog sumboy motubuꞌ si Isus mokpuliꞌ tidu matoy.) 10 Tubus nituꞌ, minuliꞌ ilan na.

Mikpotongow si Isus dia ni Maria Magdalena

Matiu 28:9-10, Mark 16:9-11

11 Si Maria, dituꞌ ion pogindog sog glowasan nog globong koyon kobon non moksogow. Minombaꞌ ion mangka non solipoy og globong koyon. 12 Gomonsunoy pa mitongow non og duaꞌ buk og moloikatanan nog miglinumbus nog putiꞌ pogingkud ilan dia sog bakas binotangan nog bangkoy ni Isus. Og solabuk dia dapit sog gulunanan non bu og solabuk sop dia dapit sog sikwayan non. 13 Bu miksak ilan dia ni Maria nog, “Ibun, iduma ion moksogow a ma?”

Tinabal ilan ni Maria nog, “Inalap nilan og bangkoy nog Kounutan ku bu diꞌ u kosunan bog ain nilan ion tinaguꞌ.” 14 Tubus non ini toluꞌoy, linumingoy ion bu mitongow non si Isus pogindog dion. Tibua, daꞌ non kilolaoy bog si Isus taꞌ ituꞌ.

15 Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon, “Ibun, olo og poksogowon mu koyon? Sima og pokponontongon mu?”

Baluꞌ ni Maria dun og duma non koni mogabitabit og polongipat nog pomulananan koyon dion. Saꞌan ituꞌ tinoluꞌan non ion nog, “Sir, bila ika og minawaꞌ nog bangkoy non kituꞌ dini, posun mu pa dianakon bog ain mu ion tinaguꞌ poꞌ ongoyon ku olapoy.”

16 Sinabi ion ni Isus nog, “Maria!”

Dadi, sinumunguꞌ ion ni Maria mangka poktaluꞌ nog ponoluꞌon nog Inaramaik nog, “Raboni!” (Somoꞌ ita da, Polopanad.)

17 Miktaluꞌ si Isus nog, “Naꞌ mu akon pogoidan poꞌ daꞌ u pa pokpuliꞌ mangoy dituꞌ sog Gamaꞌ u. Sugaꞌid non, angoy a dituꞌ sog pigilugananan ku mangka mu pogobitoy dianilan nog akon, mokpuliꞌ u pa dituꞌ sog Gamaꞌ u nog ion Gamaꞌ niu dosop bu dituꞌ sog Diwata u nog ion Diwata niu dosop.”

18 Dadi, mipanow si Maria Magdalena mangka non pogobitoy dia sog sulangguꞌanan ni Isus nog mitongow non na og Kounutan nilan. Sinuksugan non dianilan og tinaluꞌ ni Isus kituꞌ dianon.

Mikpotongow si Isus dia sog sulangguꞌanan non

Matiu 28:16-20, Mark 16:14-18, Luk 24:36-49

19 Dangan miglogobi nog Duminggu, miglumpuk og sulangguꞌanan ni Isus sog solabuk baloy bu mimintuꞌ ilan nog mahatul poꞌ mondok ilan nog kounutananan nog bansa Hudyu. Gomonsunoy pa tinumuaꞌ si Isus, pogindog dia sog titongaꞌ nilan mangka ion poktaluꞌ nog, “Potiknaꞌ niu og pomikilan niu.” 20 Tubus nion, pitongow non og komotanan non bu og kilid non. Sabap sog kopokpotongow nog Kounutan nilan koyon dianilan, migdaꞌdaꞌ ilan tokodoy dun. 21 Bu miktaluꞌ si Isus mokpuliꞌ dianilan nog, “Potiknaꞌ niu og pomikilan niu. Poponowon ku amu domikian da mamaꞌ nog kopokpopanow nog Gamaꞌ u dianakon.” 22 Puꞌun miluksad og taluꞌ non koyon, inoyupan non ilan nog ginawa non mangka ion poktaluꞌ nog, “Tabuk niu og Bolakat nog Mikpongon. 23 Bila ompunan niu og dusaanan nog minsan sima otowoy, ompunan dosop nog Mikpongon. Tibua, bila ondiꞌ niu ompunan, ondiꞌ dosop ompunan nog Mikpongon.”

Mikpotongow si Isus dia ni Tomas

24 Sog kopokpotongow ni Isus kituꞌ dia sog sulangguꞌanan non, og sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sulangguanan non ondaꞌ ion dituꞌ. Og ngalan non si Tomas nog koduaꞌ ngalan non gapid. 25 Dadi, tinaluꞌ dianon nog pakasi sulangguꞌanan non nog, “Mitongow nami og Kounutan ta!”

Tibua, tinumabal si Tomas nog, “Bila diꞌ u da motongow bu mokikap og glinonsangan dia sog komot non mangka u losukoy og kilid non, ondiꞌ u nododaꞌ tumud dun.”

26 Pitu gobi golot non, mikpoglumpuk nosop og sulangguꞌanan ni Isus bu si Tomas dion. Mimintuꞌ ilan nosop nog mahatul. Tibua, mamaꞌ nituꞌ siꞌoy, gomonsunoy pa tinumuaꞌ nosop si Isus nog pogindog dia sog titongaꞌ nilan mangka poktaluꞌ nog, “Potiknaꞌ niu og pomikilan niu.” 27 Mangka non toluꞌoy si Tomas nog, “Tontong mu og paladanan ku. Bu tuyok mu og komotanan ku bu losuk mu og kilid u. Bu naꞌ a na mogduaꞌduaꞌ, sugaꞌid non, tud a na.”

28 Miktaluꞌ si Tomas nog, “Ika og Kounutan ku bu og Diwata u.”

29 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Tinumud a taꞌ dianakon poꞌ kobal nog mitongow mu akon? Toluꞌon ku dianika nog popiaon nododaꞌ og gotowanan kituꞌ nog tinumud dianakon minsan siꞌoy ondaꞌ nilan akon kotongow.”

30 Modakol pa og miinang ni Isus nog kosobuꞌsobuꞌ nog mitongow nog sulangguꞌanan non koyon nog ondaꞌ na sunuꞌoy sumulat dini sog libru koni. 31 Saꞌan sinulat u ini poꞌ bagun amu tumud nog si Isus, ion og Bataꞌ nog Mikpongon nog ion og Kristu. Bu bila tumud amu dianon, kongonan amu nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non bianan sog ngalan non.

21

Si Isus mikpotongow nosop sog pitu kotow sulangguꞌanan non

1 Tubus nituꞌ, ongon gondow non, tinumuaꞌ si Isus sog sulangguꞌanan non dia sog goksid nog danow nog Tiberias. Maꞌ nini og bianbian non, 2 mangka siꞌoy si Isus pokpotongow dianilan, si Simun Piter, si Tomas nog koduaꞌ ngalan non Gapid, si Nataniel nog gotow Kana nog dituꞌ sog Galili, og gombataꞌ ni Sebedi, bu ongon pa og duaꞌ kotow sulangguꞌanan non nog miglumpuk ilan. 3 Miktaluꞌ si Simun Piter nog, “Mangoy u pa momokot.”

Miktaluꞌ sop og dumaanan non koyon nog, “Mogunut ami.” Dadi, tinumulak ilan mangka ilan pomokot sog gobi koyon. Tibua, daꞌidun og galap nilan. 4 Miksisolom bonua, si Isus dia pogindog sog goksid nog danow koyon. Tibua, ondaꞌ nilan ion kilolaoy. 5 Miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “O le, mikalap amu dotaꞌ da?”

Tinumabal ilan nog, “Ondaꞌ, le.”

6 Sokaliꞌ miktaluꞌ si Isus nog, “Labuꞌ niu sog dapit glintu nog bolangoy niu og pokot niu koyon bu mokalap amu.” Dadi, linabuꞌ nilan dodaꞌ og pokot nilan koyon. Bu dangan binotong nilan, og pokot nilan koyon ondaꞌ nilan kodag poꞌ kobal nog landuꞌ kodakol nog sodaꞌ.

7 Dadi, og sulangguꞌ non kituꞌ nog kololaman non tokodoy miktaluꞌ dia ni Piter nog, “Og Kounutan ta loꞌ ion!” Puꞌun midongog ion ni Simun Piter, sinolug non mogdayun og glogdoy non kituꞌ nog linuas non mangka okpu dia sog tubig bu langoy posunguꞌ sog goksid. 8 Bu og dumaanan non nog mibagak sog bolangoy koyon, mikposoksid ilan kobon nilan moktundan nog pokot nilan koyon nog miponuꞌ nog sodaꞌ. Ondiꞌ ilan da ilakad kodibabaꞌ. Og glayuꞌ nilan tidu sog goksid ongon bayuꞌ lima puluꞌ dopa. 9 Dangan dinumongguꞌ ilan, ongon mitongow nilan og baga nog gapuy nog piktitiꞌan nog sodaꞌ. Bu ongon dosop og pan dion. 10 Sokaliꞌ miktaluꞌ si Isus, “Pokpitang amu nog sodaꞌ koyon nog kolapoy niu pa dun.”

11 Dadi, minangoy si Simun Piter sog bolangoy nilan mangka non botongoy sog goksid og pokot koyon nog miponuꞌ nog mokoligon nog sodaꞌ. Sogatus bu lima puluꞌ bu tolu og dakol non. Tibua, minsan maꞌ nituꞌ siꞌoy og dakol non, ondaꞌ da kobogyang og pokot nilan koyon dun. 12 Miktaluꞌ si Isus dianilan nog, “Angoy amu dini, kuman ita niu.” Daꞌidun sog sulangguꞌanan non koyon ginumiluꞌ moksak dianon bog sima ion poꞌ kinilolaan nilan na nog ion dodaꞌ og Kounutan. 13 Inalap ni Isus og pan kituꞌ mangka non pogbobohogiꞌoy dianilan. Iniling non dosop maꞌ nituꞌ og sodaꞌ. 14 Koyon og kotolu kali ni Isus mokpotongow dia sog sulangguꞌanan non tidu ion potubuꞌon.

Si Isus bu si Piter

15 Mitubus ilan kuman, miktaluꞌ si Isus dia ni Simun Piter nog, “Ika, Simun, og bataꞌ ni Jan, molalam a taꞌ dianakon labi pa sog duma?”

Tinumabal si Piter nog, “Oꞌo, Kounutan ku, kisunan mu nog molalam u dianika.”

Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Pogusibaꞌ mu loꞌ buan og natianan nog bilibilianan ku.”

16 Pinuliꞌan nosop ni Isus moksak dianon nog, “Ika, Simun, og bataꞌ ni Jan, molalam a taꞌ dianakon?”

Tinumabal nosop si Piter nog, “Oꞌo, Kounutan ku, kisunan mu nog molalam u dianika.”

Dadi, miktaluꞌ si Isus dianon nog, “Pogusibaꞌ mu loꞌ buan og bilibilianan ku.”

17 Sog kotolu kali moksak ni Isus dianon nog, “Ika Simun, og bataꞌ ni Jan, molalam a taꞌ dianakon?”

Kisokitan si Piter dun, poꞌ tolu kali non na poguliꞌuliꞌoy moksak dianon nog, “Molalam a taꞌ dianakon.”

Dadi, tinumabal si Piter dianon nog, “Kounutan, kisunan mu og glam non. Kisunan mu dosop nog molalam u dianika.”

Dadi, tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogusibaꞌ mu og bilibilianan ku. 18 Toluꞌon ku dianika, sog kobon nog bataꞌ a pa, poponopotan mu og dili glawas mu bu mogangoy a sog ain kolegan mu. Tibua, bila mogulang a na, mogdopa a bu len gotow na og malud dianika mangka nilan ika oitoy sog ain kopokan mu kituꞌ mangoy.” 19 Saꞌan tinaluꞌ ini ni Isus poꞌ bagun kosunan ni Piter bog olo og bianbian non matoy, bu sabap dion ompotas og Mikpongon dun. Tubus nituꞌ, tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Pogunut a dianakon.”

Si Isus bu og sala kotow sulangguꞌ non

20 Dangan linumingoy si Piter, mitongow non og sulangguꞌ kituꞌ nog kololaman ni Isus tokodoy nog migunut dianilan. (Ion non og linumodis kituꞌ dia ni Isus sonuk nilan moglobungan mangka poksak nog, “Kounutan, sima og mongulaꞌat kituꞌ dianika?”) 21 Dangan mitongow ni Piter ion, miksak ion dia ni Isus, “Kounutan, og gotow buan konia, olo sop og kobianbianan non?”

22 Tinabal ion ni Isus nog, “Bila moleg u nog motubuꞌ ion asta sog mokpuliꞌ u dini, olo ma og dianika dun? Sugaꞌid non, ika, pogunut a dianakon.” 23 Sabap dituꞌ, mipulonag og dongogan dia sog pigilugananan nog og sala kotow og sulangguꞌ koyon nog diꞌ na ion matoy. Tibua, ondaꞌ da poktaluꞌ si Isus nog ondiꞌ na ion matoy. Sugaꞌid non, tinaluꞌ non tibua nog, “Bila moleg u nog ondiꞌ ion na matoy asta sog mokpuliꞌ u, olo ma og dianika dun?”

24 Ion non ini og sulangguꞌ kituꞌ nog mikotaksiꞌ nog glam nini. Bu ion og sinumulat nini. Bu kisunan nami nog og pinoksiꞌan non kituꞌ motud. 25 Modakol pa og gininang ni Isus, tibua, ondaꞌ na sulatoy. Poꞌ bila sulaton pa og glam non, gomonsunoy ondiꞌ mugat dia sog gliwag nog dunya koni og sinulatan koyon dun.

* 1:1 1:1 Og pogolongon koyon nog Taluꞌ, ion non ion si Isukristu.

† 1:20 1:20 Og Kristu koni og Ginirik. Og maꞌana non og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.

‡ 1:23 1:23 Isaya 40:3. Somoꞌ ita da, simpanon nilan pikilan nilan tumabuk dianon.

§ 1:42 1:42 Og Piter koni og Ginirik. Og maꞌana non, og batu.

* 2:17 2:17 Salmu 69:9

* 3:2 3:2 Og Rabi koni, og maꞌana non, og polopanad kituꞌ nog modalom og sabut non nog sinulat dia sog Kitab.

* 6:7 6:7 Og golagaꞌ nog duaꞌ gatus dinari koyon, og tindanan sog sala kotow moginang sog dialom nog walu bulan.

† 6:9 6:9 Og barli koni, og gininisan nog paloy nog pongimungon nog pan, aluꞌaluꞌ og ponganganon nog miskinan.

‡ 6:31 6:31 Exodus 16:4

§ 6:45 6:45 Isaya 54:13

* 7:38 7:38 Isaya 58:11

† 7:52 7:52 Sabap sog glolingit nilan, milapang ilan poꞌ og polomolatas kituꞌ nog si Jona, miktidu ion sog Galili, bu ngon pa bayuꞌ duma.

* 9:16 9:16 Og pigolong koyon nog iningolanan og bolodusaon, og gotowanan kituꞌ nog long nog parasiuanan dun, sumboy ponumpilian poꞌ daꞌ pokokunut sog Botad nog bansa Hudyu.

† 9:39 9:39 Og maꞌana non, ain tumud dianon mimung konaꞌ na og buta poꞌ mosabut nilan na og motud. Bu ain og gondaꞌ tud, mokotongow ilan siꞌoy, og buta ilan da sabap sog daꞌ nilan tobukoy og motud.

* 10:26 10:26 Og pigolong ni Isus koyon nog bilibilianan, og pigotowan non.

† 10:34 10:34 Salmu 82:6

* 11:47 11:47 Og gukum nog bansa Hudyu solabuk da bu ngalan non og Sanhedrin. Pitu puluꞌ bu sala kotow mipiliꞌ nog polongukum mingkud sog gukum nilan koyon.

* 12:5 12:5 Og golagaꞌ nog sala dinari koyon, mokotindan lagaꞌ sondow nog sala kotow.

† 12:14 12:14 Og asnu koni mamaꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog kudaꞌ.

‡ 12:15 12:15 Sakaraya 9:9. Og Sion koni, og koduaꞌ ngalan nog Jerusalem.

§ 12:24 12:24 Og maꞌana nog piktaluꞌ non koyon, sumboy nododaꞌ si Isus matoy poꞌ bagun da og gotowanan kongonan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

* 12:38 12:38 Isaya 53:1

† 12:40 12:40 Isaya 6:10

* 13:18 13:18 Salmu 41:9

* 15:25 15:25 Salmu 69:4

* 19:24 19:24 Salmu 22:18

† 19:28 19:28 Salmu 22:15

‡ 19:36 19:36 Exodus 12:46, Salmu 34:20

§ 19:37 19:37 Sakaraya 12:10

Piginang

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Og Piginang

nog Sosuguꞌonanan ni Isukristu

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Piginang nog Sosuguꞌonanan ni Isukristu

Og Piginang nog Sosuguꞌonanan koni, og sukpat pa nog Gombaꞌis nog Guksugan kituꞌ nog sinulat ni Luk. Og tugyu nog sinulat ni Luk koni, og moguksug paꞌali sog mikuna kituꞌ tumabuk dia ni Isus, nog pinuluꞌan ilan nog Bolakat nog Mikpongon mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan sog gotowanan dituꞌ sog Jerusalem, bu sog tibuk nog Judia bu sog Samaria, bu asta sog gliwag nog dunya koni. Og guksugan dosop ini, paꞌali sog piginang nog poktanudanan kituꞌ dia ni Isus nog miktolipun dia sog bansa Hudyu. Bu bianan dianilan, mipulonag og Gombaꞌis nog Guksugan dia sog gotowanan sog ainain nog bonua.

Og Piginang nog Sosuguꞌonanan koni binahagiꞌ sog tolu kobahagiꞌ nog inunut dia sog bonuaanan kituꞌ nog pikpulonagan ni Isus nog Gombaꞌis nog Guksugan, bu dia sog ain kibotangan nog poglumpukan nilan moktamuy dia sog Mikpongon: (1) Og tiganaꞌ piginang nog poktanudanan dituꞌ sog Jerusalem dangan piiknat na si Isus dituꞌ sog glangit. (2) Og kopogdungag nilan sog duma bonuaanan dituꞌ sog Judia bu Samaria. (3) Bu asta midopot dituꞌ sog molayuꞌ nog binonsaan nog maꞌ nog Roma.

Dini sog sulat koni motongow bog olo bayuꞌbayuꞌ nog gininang nog Bolakat nog Mikpongon kituꞌ nog sinumangon dunut og kotas nog bayaꞌ non dia sog poktanudanan dituꞌ sog Jerusalem nog mitang sog gondow nog kologyaꞌan nilan nog iningolanan Pentikos, bu minonayun monuluꞌ bu mondoloꞌisog dia sog poktanudanan bu asta sog kounutananan nilan dia sog tanud.

Bu og gustalan nog pikpulonag nilan, motongow dini sog sulat koni bog andun og dasig non dia sog ain tinumud dun, dia sog kotubuꞌ nilan bu dia sog kopoksolabuk nilan sog glumpuk nilan.

1. Og sinimpan sog koponaksiꞌ, 1:1-26.

a. Og gimpusan nog dondagan ni Isus bu og pasad non, 1:1-14.

b. Og ginantiꞌ dia ni Judas, 1:15-26

2. Og taksiꞌ nog sosuguꞌonanan dituꞌ sog Jerusalem, 2:1–8:3.

3. Og taksiꞌ nog sosuguꞌonanan dituꞌ sog Judia bu sog Samaria, 8:4–12:25.

4. Og piginang ni Paul, 13:1–28:31.

a. Og tiganaꞌ ginongayan ni Paul mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan, 13:1–14:28.

b. Og gupakat nog bogolalanan sog tanud dituꞌ sog Jerusalem, 15:1-35.

c. Og koduaꞌ ginongayan ni Paul mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan, 15:36–18:22.

d. Og kotolu ginongayan ni Paul mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan, 18:23–21:16.

e. Kinolubusu si Paul dituꞌ sog Jerusalem, sog Sasaria, bu dituꞌ sog Roma, 21:17–28:31.

1

1 Sog tagnaꞌ libru u kituꞌ, Teopilus, sinulat u paꞌali sog glam nog kohinangan bu og pianad ni Isus, nog tidu pa sog tolipunan, 2 asta sog gondow kituꞌ nog pitolabang ion dituꞌ sog glangit. Mangka siꞌoy ion tolobangoy, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, mimilin ion dia sog sosuguꞌonanan non kituꞌ nog piniliꞌ non. 3 Poꞌ tidu ion potubuꞌon tidu matoy, sog solod nog pat puluꞌ ondow, tatap pa ion mokpotongow dianilan bu modakol og pitongow non dianilan bagun motintu og tud nilan nog ion mitubuꞌ dodaꞌ puliꞌ. Mikpotongow ion dianilan bu pimolian non ilan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 4 Dadi, sog solod nog pat puluꞌ ondow kituꞌ, ngon gondow non nog sonuk nilan kuman, mimilin si Isus dianilan nog, “Naꞌ amu mawaꞌ sog koliwagan bonua koni nog Jerusalem, sugaꞌid non, bogadoy niu pa og bogoy nog pinasad nog Gamaꞌ u kituꞌ nog tinaluꞌ u na sibon dianiu.” 5 Poꞌ si Jan, mimunyag bianan sog tubig. Tibua, sog gunanunan koyon og Bolakat na nog Mikpongon og bunyagon dianiu.

Dangan mitubus si Isus mogustal, pitolabang ion sog glangit

6 Dangan miglumpuk ilan nosop, miksak ilan dia ni Isus nog, “Kounutan, oksudon mu notaꞌ mokpuliꞌ numun koni nog maꞌ nog kobon nituꞌ og bansa ta nog Hudyu nog mogdatuꞌ mokpuliꞌ?”

7 Tinabal ilan ni Isus nog, “Og Gamaꞌ u da og moto mogbayaꞌ nog timpu, diꞌ ini pokposun dianiu. 8 Tibua, bogayan amu da nog tunung bila tosopan amu na nog Bolakat nog Mikpongon. Bu amu na mimung nog monaksiꞌ dianakon dini sog Jerusalem, bu sog gliwag nog Judia, bu sog gliwag nog Samaria, bu asta sog gliwag nog glupaꞌan.” 9 Dadi, dangan miluksad tibua og taluꞌ ni Isus koyon, piiknat ion sog gawang mangka ion lumpakoy nog ginampol bu milingod na ion dia sog tinontongan nilan kobal nog ginampol kituꞌ.

10 Sintak nilan moktongal dia sog kitolopan ni Isus koyon, gomonsunoy pa ngon og duaꞌ kotow pogindog sog molani nilan nog minapot ilan nog putiꞌ mangka poktaluꞌ dianilan nog, 11 “Amu, gotow Galili, olo pogindogon niu koyon dini kobon niu moktongal sog glangit? Si Isus, inawaꞌ siꞌoy dianiu bu pitolabang dituꞌ sog glangit, mokpuliꞌ da ion dini maꞌ da nog kotongow niu kituꞌ dianon.”

Og gantiꞌ ni Judas

12 Dadi, minuliꞌ og sosuguꞌonanan ni Isus koyon dituꞌ sog Jerusalem tidu sog bulud koyon nog Olibu. Og glayuꞌ non tidu sog Jerusalem sala kilumitru. 13 Dangan minatong ilan sog Jerusalem, migdangan ilan sog ditas sog koduaꞌ lingkat nog baloy sog dugu kituꞌ nog dinokunan nilan. Glam nilan, dion na. Si Piter, si Jan, si Jems, si Andriu, si Pilip, si Tomas, si Bartolomi, si Matias, si Jems og bataꞌ ni Alpius bu si Simun, og omboluꞌ kituꞌ tumindog nog salu bansa non. Tubus nion, si Judas og bataꞌ ni Jems og sangoy non og bataꞌ ni Alpius kituꞌ nog si Jems. 14 Bu dion ilan kobon non pogyakin bu asta og kolibunanan kituꞌ nog dumaanan ni Maria og ginaꞌ ni Isus bu asta og pigilugan non.

15 Dadi, daꞌ kobon golot non, miglumpuk ilan nosop mokpuliꞌ dituꞌ. Bu og dakol nog pigilugananan sog tanud dion sogatus bu duaꞌ puluꞌ kotow. Si Piter minindog sog titongaꞌ nilan mangka ion poktaluꞌ dia sog glam nilan koyon. 16 “Ati pigilugan ku, maꞌ nini. Sumboy motuman og tinaluꞌ nog Mikpongon nog sinulat dia sog Kitab. Og taluꞌ nog Bolakat non koyon pibian dia ni Apuꞌ Dabid kobon nituꞌ paꞌali dia ni Judas nog ion minuluꞌ dia sog gotowanan kituꞌ nog minukpaꞌ dia ni Isus. 17 Si Judas og duma ta da bosia. Poꞌ ion piniliꞌ dosop bosia ni Isus nog dumuma dia sog ginang ta koni.”

18 (Og tindanan kituꞌ dia ni Judas sog ginang non kituꞌ nog molaton, piksaluy non nog glupaꞌ nog ion non ion og kikoloban non kituꞌ nog mibogyang tian non dun nog boyaꞌan mibuyus og tene non. 19 Dadi, dangan migdongogan ion sog Jerusalem, og glupaꞌ koyon iningolanan nilan nog Akeldama. Somoꞌ ita da og Glupaꞌ nog Duguꞌ.)

20 Taluꞌ ni Piter dun paꞌali dia ni Judas nog, “Poꞌ sinulat dia sog libru nog Salmu, nog maꞌ nini, ‘Bolongon na og pogonongan non koyon bu daꞌidun na og mogonong dun.’* Bu sinulat dosop maꞌ nini, ‘Gontiꞌan nog len gotow og polosukuꞌan non.’†

21 “Dadi bila maꞌ nituꞌ, sumboy momiliꞌ ita nog gantiꞌ ta dia ni Judas. Og pomiliꞌon ta ain og duma ta kituꞌ mogunutunut dia ni Isus 22 nog tidu pa sog kobunyag ni Jan kituꞌ dianon, bu asta sog kopoktolabang non tidu dini nita asta sog glangit. Sumboy maꞌ nituꞌ og kopomiliꞌ ta dun poꞌ bagun mokoduma dianita tumaksiꞌ nog si Isus pitubuꞌ dodaꞌ puliꞌ tidu matoy.”

23 Dadi, ngon og duma nilan dion duaꞌ kotow si Matias bu si Jusep. Og Jusep koni, koduaꞌ ngalan non, si Barsabas bu iningolanan dosop ion si Justus. 24 Tubus nituꞌ, migyakin ilan nog maꞌ nini, “Kounutan, kosunan mu og dialom pikilan nog glam nog gotowanan. Potampal mu pa dianami bog sima sog duaꞌ kotow koni og kolegan mu nog 25 mokogantiꞌ dia ni Judas moginang nog polosukuꞌan non kituꞌ nog ion bosia og sosuguꞌon mu. Saka, ginonatan non poꞌ ion pidayun na sog bonua kituꞌ nog ain og pibonaꞌan dianon.” 26 Tubus nituꞌ, mimiliꞌ ilan sog duaꞌ kotow koyon bianan sog moglogindanan. Sokaliꞌ og misugat nog gindanan nilan koyon si Matias. Dadi, og mikogantiꞌ dia ni Judas si Matias bu ion og pigoktub dia sog kosopuluꞌ bu sala nog sosuguꞌonanan ni Isus.

2

Og Bolakat nog Mikpongon tinumosop dianilan

1 Dangan minatong gondow nog kologyaꞌan nog bansa Hudyuanan kituꞌ nog iningolanan og Pentikos,* og glam nog poktanudanan dia ni Isus, miglumpuk ilan dia sog solabuk baloy. 2 Sintak nilan moglumpuk dion, gomonsunoy pa mikodongog ilan nog gonek mamaꞌ nog dogus nog galuꞌ nog mosikad nog miktidu sog glangit bu mipulonag sog dialom nog baloy koyon nog piglumpukan nilan. 3 Bu mikotongow ilan nog mamaꞌ nog gligaꞌ nog gapuy nog migatul sog monala kotow dianilan. 4 Bu glam nilan koyon dion, tinosopan ilan nog Bolakat nog Mikpongon. Bu glam nilan koyon, mikpoktaluꞌ ilan nog miglologinis nog ponoluꞌon nog daꞌ nilan sibon konadoy. Bu og ponoluꞌon nilan koyon, og Bolakat nog Mikpongon og mikpotaluꞌ dun dianilan.

5 Sog koliwagan bonua nog Jerusalem koyon, modakol og Hudyuanan dion nog polotanud nog miktidu sog ainain nog bonua. 6 Dangan midongog nilan og gonek nog gotowanan koyon dion sog baloy koyon, minangoy ilan mokinongog dun. Dangan minatong ilan dituꞌ, kisobuꞌan ilan poꞌ monala kotow dianilan, midongog nilan og dili ponoluꞌon nilan nog piktaluꞌ nog gotowanan koyon dion. 7 Dadi, miksinaksakoy ilan nog, “Konaꞌ taꞌ og mikpoktaluꞌ koyon og gotow Galilianan? 8 Olo gidoy migandun dun nog modongog ta ma dianilan og dili ponoluꞌon ta? 9 Og glam ta koni dini, diadia ita mikpoktidu nog bonua, sog Partia, sog Midia, sog Ilam. Bu ngon dosop mikpoktidu dituꞌ sog bonua nog Misopotamia, sog Judia, sog Kapadosia, sog Pontus, bu asta sog Bataꞌbataꞌ Asia.† 10 Bu ngon miktidu sog Prigia, sog Pampilia, sog Ihiptu, bu sog bonua kituꞌ nog molani sog Sirini nog misakup nog Libia. Bu ongon miktidu dosop sog koliwagan bonua nog Roma, 11 bu asta konaꞌ Hudyu nog minuliꞌ na sog tanud nog bansa ta Hudyu. Ngon dosop gotowanan nog miktidu sog puluꞌ nog Krit, bu sog Arabia. Og glam ta koni midongog ta dia sog gotow Galilianan koyon og dili ponoluꞌon ta nog piktaluꞌ nilan paꞌali sog kohinangan nog Mikpongon nog kosobuꞌsobuꞌ.” 12 Dadi, glam nilan dion, kisobuꞌan ilan bu mibabong pikilan nilan dun, kobon nilan moksinaksakoy bog olo maꞌana nini. 13 Tibua, og dumaanan nilan koyon dion, pigwanwan nilan og poktanudanan koyon dia ni Isus kobon nilan moktaluꞌ nog, “E! Og gotowanan koyon mikpoglangu.”

Og gustalan ni Piter

14 Dadi, si Piter bu dumaanan non kituꞌ nog sopuluꞌ bu sala, mikpongindog ilan mangka si Piter poktaluꞌ nog mosikad dia sog glam nog gotowanan koyon dion nog, “Ati maꞌ nini. Glam nog salu bansa u nog Hudyu nog migonong dini sog Jerusalem otawaka ondaꞌ pogonong dini, amoyamoy tokodoy dianiu, pokinongogoy niu mahatul og poktoluꞌon ku koni bog olo og maꞌana non. 15 Baluꞌ niu dun mikpoglangu ami. Daꞌidun milangu dianami, poꞌ ginongaꞌ monek pa gondow. Konaꞌ pa tang nog ngon molangu. 16 Sugaꞌid non, og maꞌana nog mitongow niu koyon maꞌ nini, ion non ion og taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ nog pilatas non dia sog polomolatas non kituꞌ nog si Joel kobon nituꞌ. Maꞌ long nog Mikpongon dun,

17 ‘Sog matong daliꞌ na bungkas, maꞌ nini og ginangon ku. Potosopon ku og Bolakat u sog glam nog gotow. Dadi, og glibun laki nog ganakapuꞌanan niu mokopomitua nog taluꞌ nog Mikpongon. Og kolitowan koyon, mokotongow ilan nog potongowon ku dianilan. Bu og mokogulang sop nog gotow, ngon og potoginopon ku dianilan. 18 Minsan siꞌoy og sosoligananan ku, og glibun laki, potosopon ku dianilan og Bolakat u sog tang koyon. Bu mokopomitua ilan na. 19 Bu potongowon ku sog gotowanan og gingyataꞌanan dia sog glangit bu og siꞌat dia sog glupaꞌan. Tumuaꞌ og duguꞌ bu gapuy bu gobol nog motomuk tokodoy. 20 Og gondow ondiꞌ na sumilow bu og bulan mimung ompula mamaꞌ nog duguꞌ mangka siꞌoy datong og gondow kituꞌ nog bololagaꞌ tokodoy nog ion non og gondow nog mongukum og Pogbayaꞌ sog glam nog gotowanan. 21 Bu minsan sima og mokitabang bianan sog ngalan nog Pogbayaꞌ, tobangan da ion.’‡

22 “Dadi, amu Hudyuanan, pokinongogoy niu mahatul og poktoluꞌon ku koni! Si Isus, og gotow Nasaret kituꞌ, bianan sog ginang non kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ bu og gingyataꞌanan nog piinang nog Mikpongon dianon, pitampal nog Mikpongon dianiu nog ion miktidu dianon. Kisunan niu da ituꞌ poꞌ amu dili og mikotongow dun. 23 Og Mikpongon, donsamaꞌ non na kisunan, bu bianan dia sog dili glegan non, inuakil na si Isus dianiu. Bu bianan sog gotowanan kituꞌ nog mokolaton, pibunuꞌ niu ion bianan sog kolansang nilan dianon sog kudus. 24 Tibua, pitubuꞌ da ion nog Mikpongon tidu matoy. Piluas non ion sog sinsaan nog patoy, poꞌ ondiꞌ nododaꞌ mogusoy nog pogboyaꞌan ion nog patoy. 25 Poꞌ kobon nituꞌ, si Apuꞌ Dabid miktaluꞌ paꞌali dianon nog,

‘Kobon non og Mikpongon, motongow u dia sog molani u. Saꞌan ondiꞌ u mosusa poꞌ kobon non dia ion sog glintu u. 26 Dadi, saꞌan kobon non mogdaꞌdaꞌ og dialom pikilan ku nog boyaꞌan motaluꞌ u og daꞌdaꞌan ku koni poꞌ minsan siꞌoy matoy u, ngon da og dodomaan ku. 27 Poꞌ diꞌ mu potiangon og glimukud u dituꞌ sog molimotayan poꞌ diꞌ mu kumboyon moludak og glawas nog sosoligan mu koni nog midulus. 28 Bu pinosun mu dianakon og bianan posunguꞌ sog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. Bu sabap nog diaan ka kobon non sog molani u, miponuꞌ u nog daꞌdaꞌan.’§

29 “Dadi pigilugan, diꞌ u mogalangalang moktaluꞌ dun dianiu, nog og pigolong non koni konaꞌ non dili glawas poꞌ og mokogulang ta kituꞌ nog si Apuꞌ Dabid, miobon na ion matoy bu globong non dion potanan asta numun koni. 30 Tibua, ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, kisunan non og pinasad nog Mikpongon dianon. Poꞌ og pasad bu dunut og sapa nog Mikpongon nog ngon gondow non, og solabuk pangkat ni Apuꞌ Dabid pindogon non mogdatuꞌ nog maꞌ nog kopogdatuꞌ non. 31 Bu kisunan non dosop bog olo og ginangon nog Mikpongon paꞌali sog solabuk piniliꞌ non kituꞌ nog mogdatuꞌ. Dadi, saꞌan ituꞌ linabit non paꞌali sog kopokpotubuꞌ dianon tidu matoy.

“Poꞌ si Isus, daꞌ non nododaꞌ potiangoy og glimukud non dia sog molimotayan bu daꞌ nododaꞌ koludak og glawas non. 32 Dadi, og glam nami koni mokotaksiꞌ nog maꞌ nini koni, nog si Isus pitubuꞌ dodaꞌ nog Mikpongon mokpuliꞌ tidu matoy. 33 Dadi, numun koni, si Isus, piotas na ion dituꞌ sog glintu nog Mikpongon bu mitabuk non na og Bolakat nog Mikpongon nog pinasad kituꞌ nog Gamaꞌ non dianon. Bu Bolakat kituꞌ pitosop non na dianami. Ion non ion og mitongow niu bu midongog niu koyon dianami. 34 Poꞌ si Apuꞌ Dabid, daꞌ ion poktolabang dituꞌ sog glangit. Saka miktaluꞌ ion nog maꞌ nini,

‘Og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dia sog kounutan ku nog, dinian ka ingkud sog glintu u 35 asta imungon ku og bantaanan mu nog gindogan nog botis mu.’*

36 “Dadi, og glam nog gotow Hudyuanan, sumboy kosunan nilan mahatul nog si Isus, og binunuꞌ niu kituꞌ dia sog kudus, ion og inimung nog Mikpongon nog Pogbayaꞌ bu ion dosop og Kristu.”

37 Dangan, midongog nog gotowanan koyon, misusa ilan tokodoy dun, mangka ilan poksak dia ni Piter bu sog duma sosuguꞌonanan koyon bog olo og pondayan nilan dun? 38 Dadi, tinabal ilan ni Piter nog, “Sumboy, monala kotow dianiu, moglilaꞌ amu nog dusaanan niu dia sog Mikpongon mangka amu pokpobunyag dia sog ngalan ni Isukristu poꞌ bagun da kompunan og dusaanan niu. Bu kobogayan amu nog bogoy nog ion non ion og Bolakat nog Mikpongon. 39 Poꞌ kituꞌ og pasad nog Pogbayaꞌ nog ion og Diwata ta, sog glam nog sobion non tidu dianita, bu sog glam nog ganakapuꞌanan ta asta sog duma binonsaan.”

40 Pindonsamaꞌ ni Piter tumaluꞌ dianilan. Bu modakol pa og tinaluꞌ non dianilan bagun ilan bosia ondiꞌ tokodoy moglogiling sog gotowanan koyon numun koni nog mokolaton og kohinangan non poꞌ bagun ilan diꞌ mosunuꞌ poliholaꞌoy dun. 41 Ain tinumud nog gustalan non koyon binunyagan ilan. Dadi, migdungag og tinumud dia ni Isus lagaꞌ tolu ngibu kodakol sog sondow koyon. 42 Bu og gotowanan koyon, migapas ilan moglumpuk bu moganad nog pikpanad nog sosuguꞌonanan ni Isus koyon. Bu kobon non daꞌ ilan lotaꞌ mogyakin bu moksolabuk ilan kuman nog Globungan ni Isus.

43 Bu og sosuguꞌonanan koyon, modakol piginang nilan nog kosobuꞌsobuꞌ bu og gingyataꞌanan. Dadi, glam nog gotowanan, kisobuꞌan ilan tokodoy dun. 44 Bu glam nog pigilugan sog tanud, minonayun og kopoksolabuk nilan boyaꞌan nog piksomasomaan nilan og gakodanan nilan. 45 Bu piksaluy nilan og gakodanan nilan mangka nilan pobobohogiꞌoy dia sog pigilugan nilan kituꞌ sog tanud nog ain kilogonan. 46 Bu gondow gondow moglumpuk ilan sog glomalomaan nog Baloy kituꞌ nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. Bu moglumpuklumpuk ilan dosop kuman dia sog baloyanan nilan, dunut og daꞌdaꞌan bu kobabaꞌ nog bolotabat nilan. 47 Bu kobon non moksanglit ilan dia sog Mikpongon bu kisuꞌatan og glam nog gotowanan dianilan. Bu gondow gondow, dungagan nog Pogbayaꞌ og dakol nog ain motabang tidu sog dusaanan nilan.

3

Og daday kiuliꞌan

1 Ngon gondow non, ginongaꞌ monog gondow, timpu nog kopogyakin nog bansa Hudyu, si Piter bu si Jan minangoy ilan mogyakin sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon. 2 Ngon og gotow dion og daday nog tidu pa sog kobataꞌ dianon. Bu gondow gondow pokpitangon ion nog gotow dion mangka nilan ion pingkudoy sog molani nog bongawan koyon nog iningolanan nilan nog Molongas, poꞌ monontoliꞌ ion dia sog gotowanan nog ain sumolod dion. 3 Dangan mitongow non si Piter ilan ni Jan nog posunguꞌ ilan sumolod dion, pingonian non ilan nog sin. 4 Dadi, pigonglongan nilan og daday koyon mangka poktaluꞌ si Piter nog, “Tontong a dianami.” 5 Dadi, tinumontong dodaꞌ og daday koyon dianilan poꞌ migdodama ion nog bogayan nilan, 6 mangka ion toluꞌoy ni Piter nog, “Daꞌidun og gombogoy u dianika nog sin. Tibua, og goktob nog bogoyon ku dianika, bianan sog bayaꞌ nog ngalan ni Isukristu nog ion og gotow Nasaret, pogbuat a na mangka a panow!” 7 Bu dunut pigoidan non og komot non nog glintu bagun ion mokindog. Bu dinumasig mogdayun botis non 8 mangka poglandan lumoksu bu mangka pokpanowpanow, bu pogunut dia ni Piter ilan ni Jan sumolod sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan kobon non mokpanowpanow dunut pogloksuloksu bu poksanglit dia sog Mikpongon. 9 Dangan mitongow nog glam nog gotowanan koyon dion og piginang nog bakas daday koyon, nog mikpanowpanow kobon non moksanglit 10 dia sog Mikpongon, kinilolaan nilan ion mogdayun nog ion non ion og daday kituꞌ nog kobon non monontoliꞌ notibua dia sog molani nog bongawan kituꞌ nog iningolanan nog Molongas. Dadi, pingala nog glam nilan koyon dion bu kisobuꞌan ilan dun bog olo og bianbian non kuliꞌan.

Og gustalan ni Piter dia sog gotowanan koyon dion

11 Sonuk nog bakas daday koyon mogaid dia ni Piter bu dia ni Jan nog dion nilan pogindog sog iningolanan kituꞌ nog Pogbianan ni Solomon, mikponggobok og gotowanan koyon dion dituꞌ ni loꞌ Piter mangka nilan ion poglumpukoy poꞌ kisobuꞌan ilan tokodoy. 12 Dangan piglumpukan si loꞌ Piter nog gotowanan koyon dion, migustal ion dianilan nog maꞌ nini, “Amu, salu bansa u nog Israel, iduma kisobuꞌan amu dianon? Bu iduma pogonglongan niu ma ami? Baluꞌ niu dun, kiuliꞌan og daday koyon nog bianan dia sog dili tunung otawaka og kopondiwata nami? Konaꞌ nami mikokuliꞌ dianon, sugaꞌid non, og mikokuliꞌ dun maꞌ nini. 13 Og mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ nog si loꞌ Abraham, si Isak, bu si Jakub, og Diwata nog piktamuy nilan, piotas non solabuk og sosoligan non kituꞌ nog si Isus. Tibua amu, inuakil niu ion dia sog gotowanan bagun ion bunuꞌon. Minsan siꞌoy poluason na ion bosia ni Pilatu, pigbongkis niu da ion. 14 Pigbongkis niu si Isus nog ion midulus bu daꞌ dusa non. Bu og pigbubut niu nog poluason ni Pilatu dianiu og gotow kituꞌ nog polomunuꞌ. 15 Og binunuꞌ niu kituꞌ, og poktiduan nog kotubuꞌ. Tibua, pitubuꞌ da ion puliꞌ nog Mikpongon. Bu kitoksiꞌan nami tanan nini. 16 Dadi, bianan sog bayaꞌ nog ngalan ni Isus, og mikokuliꞌ nog daday koni nog kilolaan niu. Bu sabap sog ngalan non bu og kopongandol kituꞌ nog bianan dianon, mikokuliꞌ mahatul nog daday koni.

17 “Dadi pigilugan, numun kituꞌ kisunan ku nog daꞌ niu kosunoy og piginang niu kituꞌ, amu bu og kounutananan niu kituꞌ. 18 Pidonsamaꞌ na tumaluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ pibian sog polomolatasanan non kituꞌ nog sumboy og Kristu* mosinsa nododaꞌ. Og gininang niu kituꞌ dianon, ion non ituꞌ og kotumanan nog pidonsamaꞌ non kituꞌ tumaluꞌ. 19 Dadi, tolikudoy niu na og dusaanan niu mangka amu sunguꞌ dia sog Mikpongon bagun da kugasan og glam nog dusaanan niu 20 nog boyaꞌan moksud og popia nog Pogbayaꞌ dianiu bu popongoyon non puliꞌ og Kristu nog ion non si Isus. 21 Poꞌ migbagad pa ion dituꞌ sog glangit asta matong og tang nog pongimboguan nog Mikpongon og glam non. Poꞌ maꞌ nituꞌ og pinasad non kobon nituꞌ bianan dia sog polomolatasanan non kituꞌ nog modulus. 22 Poꞌ maꞌ nini og tinaluꞌ ni Apuꞌ Muses dia sog bansa Israel kituꞌ kobon nituꞌ nog,

‘Og Pogbayaꞌ nog ion og Diwata niu, ngon gondow non, popongoyon non dia sog ganakapuꞌanan niu og polomolatas nog maꞌ nakon, og salu bansa niu da. Bu glam nog poktoluꞌon non sumboy pokinongogan niu.’†

23 “Poꞌ ain og diꞌ mokinongog dianon polenan nilan nog Mikpongon, dia sog pigotowan non, mangka non ilan poliholaꞌoy. 24 Bu maꞌ nituꞌ dosop og piktaluꞌ nog glam nog polomolatasanan non kituꞌ tidu dia ni Apuꞌ Samuel bu asta dia sog ain mikosukpat kituꞌ dianon. Og glam nilan mikpoktaluꞌ ilan paꞌali sog tang koni numun koni. 25 Dadi, og pasadanan nog Mikpongon kituꞌ nog pilatas nog polomolatasanan non kituꞌ, amu ituꞌ dun. Bu misunuꞌ amu dosop dia sog pinasad non kituꞌ dia sog mokogulanganan niu kituꞌ nog tinaluꞌ non dia ni Apuꞌ Abraham nog, ‘Bianan dia sog pangkat mu, glam nog gotowanan sog glupaꞌan popiaon non.’‡ 26 Dadi, og Mikpongon, piniliꞌ non bu pipangoy non poguna dianiu og sosoligan non kituꞌ poꞌ popiaon non amu bianan sog kopokpotolikud non dia sog monala kotow dianiu sog kohinangan niu kituꞌ nog mokolaton.”

4

Si Piter bu si Jan, dia ilan sog gukum nog bansa Hudyu

1 Dadi, solian ni Piter bu si Jan mogustal, tinuaꞌan ilan nog boliananan nog bansa Hudyu, bu asta kounutan nog polongipatanan nog Baloy kituꞌ nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, bu asta dosop og gotowanan kituꞌ tidu sog kampung nog Sadusiu. 2 Misasow ilan, poꞌ mikpanad og sosuguꞌonanan ni Isus sog gotowanan nog og gotow motubuꞌ tidu matoy, bianan sog kopoktaluꞌ nilan nog si Isus, mitubuꞌ puliꞌ tidu matoy.* 3 Dadi, inukpaꞌan nilan dun si loꞌ Piter ilan ni Jan mangka nilan kolobusuoy poꞌ daꞌ nilan na kotagad ukumoy poꞌ gobi na. 4 Tibua, modakol nog gotow og tinumud, ain og mikodongog nog gustalan ni loꞌ Piter koyon. Og dakol nog tinumabuk dia ni Isus lagaꞌ lima ngibu kotow, daꞌ lakit nog kolibunanan bu gombataꞌanan.

5 Dangan migbolomaꞌ ion, miglumpuk sog Jerusalem og kounutananan nog bansa Hudyu bu og mokogulanganan bu asta og polopanadanan kituꞌ nog botad nog bansa Hudyu. 6 Bu si Anas og kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu, si Kaypas, bu og sangoy kituꞌ ni Jan, si Aleksander, bu duma piglogombataꞌanan ni Anas, tinumuaꞌ ilan dosop dion. 7 Dangan milimud ilan na dion, piindog nilan si loꞌ Piter sog sunguꞌan nilan mangka nilan poksumodiaꞌoy. Long nilan dun, “Olo migandun kinang niu nog piginang niu koyon. Ain miktidu og tunung niu koyon, otawaka sima og ngalan nog ginamit niu moginang dun?”

8 Dadi, si Piter nog pinuluꞌan nog Bolakat nog Mikpongon, tinumabal nog, “Amu og mokogulang bu og kobogolalan nog bansa Hudyu, 9-10 bila og poksakon niu dianami paꞌali sog miinang dia sog bakas daday koni nog boyaꞌan kiuliꞌan, ustalon ku dianiu bu sog glam nog bansa Hudyu. Saꞌan kiuliꞌan og daday koni, bianan sog bayaꞌ ni Isukristu nog ion og gotow Nasaret nog binunuꞌ niu kituꞌ sog kudus, tibua, pitubuꞌ ion puliꞌ nog Mikpongon. 11 Si Isus, ion og pogolongon kituꞌ sog Kitab nog og batu kituꞌ nog mosolag nog pigbongkis nog polongimung nog baloy nog maꞌ niu. Saka ion tanan og miimung nog landuꞌ kobololagaꞌ nog batu nog polongkapan nog baloy. 12 Og maꞌana non, ion da mokogawon dia sog gotowanan. Poꞌ sog dibabow nog dunya koni, daꞌidun lual og binogoy nog Mikpongon nog ngalan nog poksobion ta nog mokotabang sog gotowanan tidu sog bayaꞌ nog dusa.”

13 Dadi, dangan miluksad og taluꞌ ni Piter koyon, kisobuꞌan glam nilan dun poꞌ daꞌ ilan kondok mogustal dun saka sagyaotow ilan da bu ombabaꞌ da og sabut nilan. Tibua, kinilolaan nilan nog ilan koyon og dumaanan nilan ni Isus. 14 Dadi, daꞌidun og motaluꞌ nilan sog piktaluꞌ ni loꞌ Piter koyon poꞌ og daday koyon nog kiuliꞌan, pogindog sog molani ni loꞌ Piter. 15 Dadi, piliu pa si loꞌ Piter sog gukum koyon podaliꞌ mangka og bogolalanan koyon pogisunisun. 16 Bu miksinaksakoy ilan bog olo dodaꞌ og dunon nilan dia ni loꞌ Piter kobon nilan moktaluꞌ nog, “Glam nog gotowanan dini sog Jerusalem kosunan nilan nog og gotowanan koyon mikopoginang ilan nog kosobuꞌsobuꞌ nog ombaꞌis tokodoy nog diꞌ ta kobolibadan. 17 Tibua, podanon ta tumaluꞌ dianilan nog diꞌ nilan na puliꞌan moglabit og ngalan ni Isus sog minsan sima poꞌ bagun da ondiꞌ na ompulonag og bontugan nog piginang nilan koyon.”

18 Dadi, dangan midoksuꞌ ilan mogupakat, pisolod nilan puliꞌ si loꞌ Piter mangka nilan podanoy tumaluꞌ dianilan nog diꞌ nilan na puliꞌan moglabit og ngalan ni Isus otawaka mokpanad paꞌali dianon. 19 Tibua, tinabal nilan og bogolalanan koyon nog, “Bila amu, ain gidoy og mosulut dia sog Mikpongon nog unuton nami, og glegan niu koyon otawaka og glegan non? 20 Poꞌ mologon nami lotaꞌoy mogustal ain og mitongow nami bu og midongog nami kituꞌ nog paꞌali dianon.” 21 Dadi, dangan midongog nilan og tabal ni loꞌ Piter koyon, pinuliꞌan nilan nosop tumaluꞌ dianilan mangka ilan na poluasoy. Poꞌ daꞌidun og bianan nilan mokposakit dia ni loꞌ Piter ilan ni Jan. Poꞌ glam nog gotowanan dion, mikpoksanglit ilan dia sog Mikpongon sabap sog kobianbianan nog daday koyon. 22 Og daday koyon, mangka siꞌoy kuliꞌoy, og tinonan non labi na pat puluꞌ ton.

Og gyakin nog poktanudanan dia ni Isus

23 Dangan mikoluas ilan na, sokaliꞌ ilan minangoy dituꞌ sog dumaanan nilan, mangka nilan poguksugoy og taluꞌ nog mokokotas nog boliananan bu og kobogolalan kituꞌ. 24 Dangan midongog nog dumaanan nilan og guksugan ni loꞌ Piter koyon, mikpoglongag ilan mogyakin sog Mikpongon nog, “Apuꞌ Pogbayaꞌ, ika da mikpongon nog pigloban nog glangit bu glupaꞌan bu glam nog piongon. 25 Bu bianan sog Bolakat mu, pilatas mu og taluꞌ mu dia sog sosoligan mu nog si Apuꞌ Dabid nog ion og mokogulang nami kituꞌ kobon nituꞌ.

‘Iduma og binonsaan nog konaꞌ Hudyu mokpogboluꞌ ilan ma? Bu iduma momikil ilan ma nog pikilan nilan koyon nog daꞌ doksuꞌ non? 26 Poꞌ og kodotuꞌananan sog dunya koni, mikpoksolabuk ilan na bu og kounutananan, mikpoglumpuk ilan ma, poꞌ ontuan nilan og Pogbayaꞌ bu og Tinonduꞌ non kituꞌ Mogdatuꞌ.’†

27 “Motud dodaꞌ, Apuꞌ. Poꞌ si Herod bu si Pontus Pilatu, inupakat nilan og gotow Hudyu bu konaꞌ Hudyu dini sog Jerusalem. Poꞌ inontuan nilan si Isus nog ion daꞌ dusa non, og Tinonduꞌ mu kituꞌ Mogdatuꞌ. 28 Migupakat ilan moginang nog donsamaꞌ mu na kituꞌ kisunan, bu bianan dia sog glegan bu bayaꞌ mu, ininang nilan dianon. 29 Dadi, ika og Pogbayaꞌ, kosunan mu da bog olo og sad nilan kituꞌ dianami. Dadi, popagon mu pa og sosoligananan mu koni nog maꞌ nami poꞌ bagun nami kobon non omboluꞌ mogustal nog taluꞌ mu koni. 30 Bu bianan sog bayaꞌ mu, kuliꞌan mu ain og togo mokosakit. Bu tugdak mu pa og ginang kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ bu og gingyataꞌanan bianan dia sog ngalan ni Isus, og sosoligan mu kituꞌ nog daꞌ dusa non.”

31 Dangan miluksad tibua og gyakin nilan koyon, mikunduꞌ og baloy koyon, bu glam nilan, pinuluꞌan ilan nog Bolakat nog Mikpongon boyaꞌan miboluꞌ ilan mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon.

Og poktanudanan piksomasomaan nilanog gakodanan nilan

32 Og glam nog tinumabuk dia ni Isus miksolabuk og glegan nilan, bu og pikilan nilan, poꞌ daꞌidun dianilan og moglukung gumamit nog dili balan non. Sugaꞌid non, og glam nilan piksomasomaan nilan og gakodanan nilan. 33 Og sosuguꞌonanan koyon, mokosog ilan tokodoy tumaksiꞌ paꞌali dia sog kotubuꞌ kituꞌ puliꞌ ni Isus. Bu glam nilan landuꞌ og popia nog Mikpongon dianilan. 34 Bu daꞌidun dianilan og kiondaꞌan. Poꞌ bila ngon dianilan og togo kulang, ngon sop dianilan og moksaluy nog glupaꞌ non otawaka og baloy non. 35 Bu og saluy non, uokilon nilan dia sog sosuguꞌonanan kituꞌ bu ilan dona og momogoy dun dia sog ain ngon kituꞌ og kulang non.

36 Dadi, ngon og duma nilan dion nog si Jusep og ngalan non. Bu pingongyuꞌan nog sosuguꞌonanan kituꞌ nog si Barnabas poꞌ og maꞌana nog pongangyuꞌ nilan koyon dianon, polondoloꞌisog. Ion og pangkat ni Apuꞌ Lebi. Bu ion og gotow tidu sog Siprus. 37 Si Barnabas koni, piksaluy non og sobuntak nog glupaꞌ non. Bu og saluy nog glupaꞌ non kituꞌ, inuakil non sog sosuguꞌonanan koyon.

5

Si Ananias bu duoy non nog si Sapira

1 Bu ngon dosop og pogduoy dion nog si Ananias ilan ni Sapira. Piksaluy nilan dosop og sobuntak glupaꞌ nilan. 2 Og duma saluy nog glupaꞌ nilan koyon, tinaguꞌ non poꞌ gomiton non sog dili glegan non. Bu og duoy non siꞌoy sinumolabuk dosop dia sog piginang non koyon. Bu og samaꞌ nog saluy nog glupaꞌ nilan koyon, inuakil non dia sog sosuguꞌonanan koyon. 3 Dadi, dangan inuakil non og sin koyon dianilan, miktaluꞌ si Piter dianon, “Ananias, iduma pitiang mu ma og Soitan mogbayaꞌ dianika nog boyaꞌan kipogloputan mu tanan dun og Bolakat nog Mikpongon? Poꞌ ngon pa og sinamaꞌ niu nog saluy nog glupaꞌ niu kituꞌ. 4 Og glupaꞌ niu koyon, sog daꞌ niu pa poksaluy, amu da gapuꞌ non. Bu minsan siꞌoy mitubus niu poksaluy, og saluy non amu dosop og gapuꞌ non. Saka olo og mikobal dun? Iduma mikopomikil amu ma moginang nog maꞌ nion koyon? Og pigloputan niu koyon konaꞌ sagyaotow, sugaꞌid non, og Mikpongon.” 5 Dangan midongog ni Ananias og taluꞌ ni Piter koyon, mibuksak ion mogdayun mangka patoy. Bu ain mikodongog nog kibianbianan ni Ananias koyon, kiondokan ilan tokodoy dun. 6 Dangan minatoy si Ananias, inangoy nog kolitowanan koyon putusoy bangkoy non mangka nilan pitangoy lumiu poꞌ lobongon nilan.

7 Tolu oras og gligat non, minatong dion og duoy ni Ananias. Bu migdangan sog baloy koyon nog daꞌ non pa kosunoy bog olo kibianbianan nog glaki non kituꞌ. 8 Dangan sinumolod ion, sinakan ion ni Piter bog maꞌ nituꞌ dotaꞌ da og golagaꞌ nog glupaꞌ nilan kituꞌ? Dadi, tinumabal ion, “Oꞌo, maꞌ nituꞌ da dakol non.” 9 Dadi, tinoluꞌan ion ni Piter, “Iduma miksolabuk ma gupakat niu nog glaki mu nog sulayan niu og Bolakat nog Mikpongon? Dion na og kolitowanan kituꞌ nog linumobong dia sog glaki mu. Bu ika siꞌoy, pitangon nilan dosop ika sog pinitangan nilan nog glaki mu kituꞌ.” 10 Dangan miluksad tibua taluꞌ ni Piter koyon, mibuksak mogdayun og glibun koyon mangka patoy. Dadi, dangan sinumolod og kolitowanan kituꞌ, mitongow nilan og bangkoy nog glibun koyon. Dadi, inawaꞌ nilan dion mangka nilan ulidoy lumobong dia sog glaki non kituꞌ. 11 Dadi, glam nog pigilugan sog tanud bu glam nog mikodongog nog bianbian nog sala kopogduayan koyon, kiondokan ilan tokodoy dun.

Modakol gingyataꞌanan og ininangnog sosuguꞌonanan kituꞌ

12 Modakol gininang nog sosuguꞌonanan kituꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ. Bu modakol dosop og gingyataꞌanan nog pitongow nilan dia sog kodokolan nog gotowanan. Bu sog tang koyon, glam nog pigilugan sog tanud, kobon non moglumpuk ilan sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, dia dapit sog iningolanan kituꞌ nog Pogbianan ni Solomon. 13 Minsan siꞌoy motas og gadab dianilan nog gotowanan, ain konaꞌ nilan batuk poktanud dia ni Isus, mondok mampuꞌ dianilan. 14 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, glibun laki pododungag da kodakol og tumabuk dia ni Isus nog boyaꞌan kobon kobon non dumakol og polotanudanan. 15 Dadi, og doksuꞌan nog kohinangan nog sosuguꞌonanan koyon, modakol og diꞌ mokokodag pimitang bu bolilidoy sog pogbolilidan non sog goksid dalan poꞌ bagun da bila mian si Piter dion, kotindungan ilan nog sagya siꞌoy og nuni non. 16 Bu modakol dosop gotowanan dion tidu sog glumibut nog Jerusalem koyon, pimitang nilan ain og diꞌ mokokodag bu og glam nog ain pisinsa nog glatdiwata. Bu glam nilan koyon kiuliꞌan.

Pikposokitan og sosuguꞌonanan

17 Sabap dituꞌ, og kounutan nog boliananan nog Hudyu, bu glam nog dumaanan non koyon nog kampung nog Sadusiu, miksibok ilan tokodoy dun. 18 Dadi, inukpaꞌan nilan og sosuguꞌonanan koyon mangka nilan kolobusuoy. 19 Tibua, og gobi koyon inangoy nog moloikat nog Mikpongon bukaꞌoy og pintuꞌ nog kolobusuan koyon, mangka non ilan pitangoy lumiu, mangka poktaluꞌ, 20 “Angoy amu indog dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, mangka niu uksugoy dia sog gotowanan dituꞌ og tibuk nog guksugan paꞌali sog bogu kotubuꞌ koni.” 21 Dadi, mimilang ilan nog taluꞌ koyon dianilan. Ampun migbukaꞌsiang bonua, sinumolod ilan dion sog glomalomaan nog Poktomuyan koyon mangka ilan poktolipun mokpanad sog gotowanan.

Tibua, og kounutan nog boliananan kituꞌ bu dumaanan non, pilumpuk nilan glam nog kobogolalan nog bansa Israel mangka nilan dondagoy sog sundaluanan mangoy og sosuguꞌonanan kituꞌ sog kolobusuan. 22 Dadi, dangan minatong sundaluanan koyon dituꞌ, daꞌ nilan na kodotongoy dituꞌ og sosuguꞌonanan kituꞌ. Dadi, mikpuliꞌ ilan mangka ilan poguksug nog, 23 “Dangan minatong ami dituꞌ, og kolobusuan kituꞌ kinunsi da. Og sundaluanan, dion ilan pogindog sog sobolaꞌ nog pintuꞌ sog glowasan. Saka dangan binukaꞌ nami, daꞌidun gotow dituꞌ sog dialom!” 24 Dangan midongog nog kounutan nog polongipat nog Baloy koyon nog Poktomuyan, bu og mokokotas nog boliananan koyon, mibabong pikilan nilan poꞌ diꞌ nilan sunan bog olo migandun nog sosuguꞌonanan kituꞌ. 25 Sintak non, ngon sala kotow minatong dion nilan bu miktaluꞌ nog, “Hoy! Og gotowanan kituꞌ nog kinolobusu niu, dituꞌ ilan pogindog sog glomalomaan nog Baloy kituꞌ nog Poktomuyan poꞌ mikpanad ilan dia sog gotowanan.” 26 Dadi, og kounutan nog polongipat nog Baloy kituꞌ nog Poktomuyan, migunut dia sog sundaluanan non mangoy mukpaꞌ nog sosuguꞌonanan kituꞌ. Tibua, daꞌ nilan koposokitoy poꞌ mondok ilan botuon nog gotowanan koyon. 27 Pinitang nilan dia sog sunguꞌan nog gukum nog bansa Hudyu koyon mangka ilan poksumodiaoy nog kounutan nog boliananan koyon nog, 28 “Daꞌ nami taꞌ amu pomagoy mokpanad paꞌali sog ngalan ni Isus? Saka, minsan pimag nami na amu, tinogol niu doma moginang nog boyaꞌan miglop na tanan sog gotowanan dini sog Jerusalem og pikpanad niu koyon. Bu poksipian niu mononsol dianami og kopatoy ni Isus.”

29 Tibua, si Piter bu duma sosuguꞌonanan koyon tinumabal nog, “Golom nami na bilangoy og Mikpongon gabaꞌ nog sagyaotow. 30 Poꞌ og binunuꞌ niu kituꞌ sog kudus nog si Isus, pitubuꞌ ion puliꞌ nog Diwata nog mokogulang ta kituꞌ kobon nituꞌ nog ion og Mikpongon. 31 Bu numun kituꞌ, si Isus, piotas na ion nog Mikpongon dia sog glintu non. Moglokounutan na ion bu ion na og polonabang ta poꞌ bagun ain og maꞌ nita nog gotow Hudyu, mokopoglilaꞌ ita nog dusaanan ta bu kompunan ita na dun. 32 Dadi, ami bu og Bolakat nog Mikpongon og mokotaksiꞌ nog glam non koyon. Bu og Bolakat non koyon, ion non ion binogoy non kituꞌ sog glam nog ain mikokunut dianon.”

33 Dangan midongog nog polongukumanan og taluꞌ ni Piter koyon, miangit ilan tokodoy dun boyaꞌan nog pobunuꞌ nilan tanan bosia og sosuguꞌonanan koyon. 34 Tibua, ngon sala kotow og parasiu dion og ngalan non si Gomalial. Ion og polopanad nog botad nog bansa Hudyu, bu pogodaban ion nog glam nog gotow. Minindog ion mangka non dondagoy nog poliuon pa podaliꞌdaliꞌ og sosuguꞌonanan koyon 35 mangka non toluꞌoy og gukum koyon nog, “Amu, og salu bansa u nog gotow Israel, pongmayaꞌ amu nog inangon niu koyon posunguꞌ dianilan. 36 Poꞌ dini kituꞌ, si Tiudas migbaluꞌbaluꞌ nog ion motas nog gotow. Bu pat gatus kotow og minampuꞌ dianon. Tibua, dangan binunuꞌ ion, mikpogulakpalik da og glaꞌayatanan non asta daꞌ na doksuꞌ non. 37 Tubus nituꞌ, sog tang nog koponglista nog gotowanan, ngon nosop tinumuaꞌ nog si Judas, og gotow Galili. Modakol gotow nog migunut dianon nog mantu ilan dia sog pogaid nog botad. Tibua, binunuꞌ dosop ion bu og pigotowan non mikpogulakpalik dosop. 38 Dadi, numun koni maꞌ nini og pomali u dianiu paꞌali sog gotowanan koyon. Potiang niu ilan bu poluas niu na ilan. Poꞌ bila og ginang nilan koyon tidu da sog sagyaotow, daꞌ da og doksuꞌ non. 39 Tibua, bila og tugyu bu og kohinangan nilan koyon tidu sog Mikpongon, diꞌ amu da mokantu dianilan. Bu gomonsunoy sokaliꞌ niu kobotikoy, og kopongontuan niu og Mikpongon.”

40 Dadi, mioit ilan nog taluꞌ ni Gomalial koyon. Pisolod nilan og sosuguꞌonanan kituꞌ, mangka nilan tibua podanog mangka nilan nosop pomagoy ilan moglabit nog ngalan ni Isus, mangka nilan na poluasoy. 41 Dadi, og sosuguꞌonanan kituꞌ, ginonatan nilan gukum nog bansa Hudyu koyon. Mikpogdaꞌdaꞌ ilan poꞌ misabut nilan nog kisunan na nog Mikpongon nog patut ilan na moglogaga nog posakit bu posipog koyon dianilan sabap sog kopokokunut nilan dia sog ngalan ni Isus. 42 Tidu dion, gondow gondow, dituꞌ ilan sog glomalomaan nog Baloy kituꞌ nog Poktomuyan dia sog Mikpongon bu moktolopasan nilan sog gimbolayan mokpanad bu mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isus nog ion og Kristu.

6

Mimiliꞌ ilan nog pitu kotow og mogusibaꞌnog tabang sog poktanudanan

1 Sog tang kituꞌ nog kobon non pododungag og dakol nog pigotowan ni Isus, ngon dianilan og Hudyuanan nog ponoluꞌon nilan Ginirik. Miksusi ilan nog pakasi poktanudanan dia ni Isus, og Hudyuanan dosop, tibua, og ponoluꞌon nilan Inaramaik. Poꞌ ngon dow balulibunanan dion nog gotow Girik nog kiliusan mogbogoy nog kotubuꞌan kituꞌ nog pomogoyon dianilan gondow gondow. 2 Dadi, og sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan kituꞌ, pilumpuk nilan og glam nog poktanudanan dion mangka ilan poktaluꞌ nog, “Pigilugan, diꞌ mogusoy nog onggaꞌon nami og mogustal paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon, mangka nami sunguꞌoy og momogoy nog kotubuꞌan ta koyon. 3 Sugaꞌid non, pomiliꞌ amu nog dumaanan niu lagaꞌ pitu kotow. Bu sumboy og pomiliꞌon niu, ain kituꞌ nog mosolamin dianilan og polomotadon kituꞌ nog miktidu dia sog Bolakat nog Mikpongon. Bu sumboy dosop og gotowanan kituꞌ nog ompantas og sabut nilan. Poꞌ og ginang koni uokilon nami dianilan 4 poꞌ bagun ami tokodoy mokotayow mogyakin bu mogustal paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon.”

5 Dadi, misuꞌat dia sog glam nilan og taluꞌ nog sosuguꞌonanan koyon. Dadi, og pimiliꞌ nilan si Esteban poꞌ ion ompagon og kopongandol non, bu kobon non mosolamin dianon og polomotadon kituꞌ nog miktidu dia sog Bolakat nog Mikpongon. Bu pimiliꞌ nilan dosop si Pilip, si Prokorus, si Nikanor, si Timun, si Parmenas, bu si Nikulas. Ion og gotow Antiok nog sakup sog tanud nog Hudyu. 6 Og pitu kotow koyon, inuakil nilan dia sog sosuguꞌonanan koyon. Dadi, dinoponan bu pigyokinan nilan.

7 Dadi, og taluꞌ nog Mikpongon kobon kobon non ompulonag. Bu og dakol nog poktanudanan dion sog Jerusalem koyon kobon non pododungag. Bu minsan og boliananan nog bansa Hudyu, modakol na og tinumabuk dun dia ni Isus.

Si Esteban inukpaꞌan

8 Dadi, si Esteban, pipia ion tokodoy nog Mikpongon bu binogayan ion nog tunung, bu modakol og gininang non nog gingyataꞌ nog kosobuꞌsobuꞌ nog pitongow non sog kodokolan nog gotowanan. 9 Minsan siꞌoy maꞌ nion kolongas og poginangon non, ngon og gotowanan nog sinumusi dianon. Og gotowanan koyon, miktidu ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu nog iningolanan nog baloy nog poglumpukan nog ain miluas na tidu sog kouliponan. Ilan koyon og Hudyu nog miktidu sog koliwagan bonua nog Sirinia, bu sog koliwagan bonua nog Aleksandria, bu ngon dosop miktidu sog probinsia nog Silisia, bu asta sog Bataꞌbataꞌ Asia. 10 Tibua, diꞌ ilan mokantu dia ni Esteban poꞌ og kotoan non moktaluꞌ miktidu dia sog Bolakat nog Mikpongon. 11 Dadi, tinumindan ilan nog len gotowanan moktaluꞌ nog midongog nilan dow si Esteban moglakaꞌlakaꞌ monaluꞌ dia ni Apuꞌ Muses, bu asta sog Mikpongon. 12 Dadi, sabap sog kopongimung nilan koyon dia ni Esteban, kitungian dun og gotowanan, bu og mokogulanganan, bu og polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu. Dadi, og gotowanan kituꞌ, inukpaꞌan nilan si Esteban mangka nilan pitangoy sog gukum nog bansa Hudyu. 13 Mangka ilan alap nog taksiꞌanan nog tumaksiꞌ nog diꞌ motud. Og taluꞌ nilan dun, si Esteban dow, kobon non solapon non na monaluꞌ og Baloy nog Poktomuyan nilan koyon nog mosigda, bu asta og Botad nog pilatas ni Apuꞌ Muses dianilan. 14 Bu miktaluꞌ ion dow nog si Isus og gotow Nasaret kituꞌ, loglagon non dow og Baloy nog Poktomuyan nilan koyon, mangka non dow sopoy og Botad nog pilatas ni Apuꞌ Muses kituꞌ dianilan. 15 Bu glam nog gotowanan sog gukum koyon, pigonglongan nilan si Esteban. Sintak nilan koyon mogonglong dun, sog tinontongan nilan, og bayuꞌbayuꞌ non mamaꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog moloikat nog Mikpongon.

7

Og tabal ni Esteban sog gukum nog bansa Hudyu

1 Dadi, og kounutan nog boliananan, sinakan non si Esteban nog, “Motud taꞌ og sumbungan nog gotowanan koni dianika?”

2 Dadi, tinumabal si Esteban nog, “Mokogulang u bu pigilugan ku nog salu bansa u, pokinongog amu pa dianakon. Ati, kobon nituꞌ og Mikpongon nog ion og Diwata nog motas, tinumuaꞌ dia ni Apuꞌ Abraham kobon pa nog dituꞌ ion sog bonua nog Misopotamia sog daꞌ pa ion poglalin sog bonua nog Haran. 3 Og taluꞌ nog Mikpongon dianon maꞌ nini, ‘Gonatoy mu og bonua mu koni, bu asta og gusbawalisanan mu mangka a panow sog bonua kituꞌ nog potongowon ku dianika.’* 4 Dadi, ginonatan ni Abraham bonua non koyon nog Kaldia, bu mangka ion pogonong dituꞌ sog Haran. Ampun minatoy gamaꞌ non dituꞌ, dinondag ion nog Mikpongon mangoy sog bonua nog pigonongan ta koni numun koni. 5 Saka, daꞌ ion kobogoyoy nog glupaꞌ dituꞌ minsan mikaꞌan. Tibua, og pasad nog Mikpongon dianon nog ngon da gondow nog kobogayan ion nog glupaꞌ dion, poꞌ pusakaꞌ nog ganakapuꞌanan non dianon. Sog tang koyon nog kopoktaluꞌ nog Mikpongon dun dianon, daꞌidun pa og bataꞌ non. 6 Og Mikpongon miktaluꞌ dosop dia ni Apuꞌ Abraham nog maꞌ nini,

‘Og ganakapuꞌanan mu, sagya ilan da mogonong sog konaꞌ nilan bonua, bu uliponon ilan, bu solapsolapon ilan lagaꞌ pat gatus ton. 7 Tibua, posokitan ku ain og gotowanan kituꞌ nog mongulipon dia sog ganakapuꞌanan ni Abraham, poꞌ bagun da og ganakapuꞌanan non koyon, mokoluas ilan na bu mangka ilan na pokopoktamuy dianakon dini sog bonua koni.’† Maꞌ long nog Mikpongon dun.

8 “Tubus nituꞌ,” long ni Esteban dun, “og Mikpongon, dinondag non si Apuꞌ Abraham moktuk‡ poꞌ maꞌ nituꞌ og tandaꞌ nog tumanon non da og koposadan nilan nog Mikpongon. Dadi, dangan binataꞌ ni Apuꞌ Abraham si Isak, midopot tibua walu ondow tidu botaꞌon, tinuk non. Dangan sop migbataꞌ si Isak dia ni Jakub, tinuk dosop ni Isak si Jakub. Bu si Jakub, tinuk non dosop og gombataꞌanan non kituꞌ nog kolokian nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow. Bu ilan og piktiduan nog pangkat nog bansa ta Hudyu.

9 “Dadi, ngon bataꞌ ni Jakub nog ngalan non si Jusep. Piglinggi ion nog pigilugananan non boyaꞌan nog piksaluy nilan ion poꞌ bagun ion uliponon dituꞌ sog bonua nog Ihiptu. Tibua, og Mikpongon, kobon non dianon. 10 Bu tinobangan ion nog Mikpongon dia sog glam nog glogon non. Bu binogayan ion nog kotoan. Dangan mitongow nog datuꞌ sog Ihiptu og kotoan ni Jusep koyon bu og kobaꞌis nog polomotadon non, inimung non ion nog kounutan sog bonua nog Ihiptu koyon bu asta sog glam nog daya nog datuꞌ kituꞌ. 11 Tubus nituꞌ, dinotongan nog gutom og tibuk bonua nog Ihiptu bu asta sog tibuk bonua nog Kanaꞌan. Dadi, og mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, daꞌidun og golapan nilan nog ponganon nilan. Dadi, misinsa tokodoy og glam nog gotowanan koyon dion. 12 Dangan midongog ni Jakub nog ngon dow ponganon sog bonua nog Ihiptu, sinuguꞌ non gombataꞌanan non kituꞌ nog ion non ion og mokogulanganan ta kituꞌ, mangoy momuku dituꞌ. Ugat ilan pa ion pokangoy dion. 13 Dangan sog koduaꞌ puliꞌ nilan mangoy dion, mikpokilala na si Jusep dianilan. Bu tidu dion, kisunan nog datuꞌ dituꞌ paꞌali sog pigilugan bu mokogulang ni Jusep. 14 Dadi, tinugun ni Jusep tidu sog gamaꞌ non nog si Apuꞌ Jakub asta og glam nilan. Minangoy ilan sog bonua nog Ihiptu. Og dakol nilan nog minangoy dituꞌ pitu puluꞌ bu lima kotow. 15 Dadi, mipanow ilan sog bonua nog Ihiptu, bu dituꞌ ilan na migonong. Bu dion ilan na mimatoy tidu dia ni Jakub asta duma mokogulanganan ta kituꞌ. 16 Tibua, og tulananan nilan, pipuliꞌ da dituꞌ sog bonua nog Sekem. Bu dituꞌ ilan pinglobong sog kolobongan kituꞌ nog sinaluy ni Apuꞌ Abraham sog glaꞌayat ni Apuꞌ Hamur dituꞌ sog bonua nog Sekem.

17 “Dadi,” long ni Esteban, “dangan daliꞌ na kotuman og pasad nog Mikpongon dia ni Apuꞌ Abraham, dinumakol tokodoy pangkat ta dituꞌ. 18 Tubus nituꞌ, kisuklian og datuꞌ koyon dion nog daꞌ non kosunoy og paꞌali dia ni Jusep. 19 Dadi, pigdagdag non mokogulanganan ta, bu ompihit og gokbitan non dianilan. Tinogol non dia sog mokogulanganan ta kituꞌ nog pomolongon nilan og populaanan nilan bagun mokpomatoy. 20 Og tang koyon, binataꞌ si Apuꞌ Muses. Molongas tokodoy ion nog bataꞌ. Dadi, pigusibaꞌ ion nog ginaꞌamaꞌ non lagaꞌ nog tolu bulan. 21 Dangan piluas nilan sog baloy og bataꞌ nilan koyon, mitongow nog bataꞌ nog datuꞌ kituꞌ nog baꞌi. Dadi, inalap non mangka non imungoy nog bataꞌ non. 22 Bu si Apuꞌ Muses, pionadan nog glam nog kotoan dion sog bansa Ihiptu koyon nog boyaꞌan miimung mokosog ion moktaluꞌ bu biaksa nog glam nog ginang.

23 “Dangan midopot pat puluꞌ ton tinonan ni Apuꞌ Muses, mipikil non monogikol nog salu bansa non nog Israel. 24 Dangan minangoy ion dituꞌ, mitongow non og gotow Israel pikposokitan nog gotow Ihiptu. Dadi, sinugutan non og gotow Israel koyon bu mangka non bunuꞌoy gotow Ihiptu koyon. 25 Poꞌ baluꞌ ni Apuꞌ Muses dun, mosabut nog salu bansa non Israel nog ion kituꞌ sinuguꞌ nog Mikpongon tumabang sog glam nog glogon nilan. Saka daꞌ ion tolimaꞌoy nog salu bansa non koyon. 26 Miglen gondow ion, mitongow non nosop duaꞌ kotow gotow Israel migbunuꞌ. Inangoy non ilan pomagoy poꞌ popoglogomiguson non ilan bosia. Miktaluꞌ ion, ‘Olo nion? Og salu bansa amu loꞌ ion, saka mogbunuꞌ amu ma?’ 27 Og gotow kituꞌ nog miglenlen dia sog duma non, dinondol non si Apuꞌ Muses mangka ion poktaluꞌ nog, ‘Sima dinumondag dianika nog mogbayaꞌbayaꞌ a dianami dini? 28 Olo dun, bunuꞌon mu akon maꞌ nog ininang mu kituꞌ kolabung sog gotow Ihiptu?’ 29 Dadi,” long ni Esteban, “dangan midongog ni Apuꞌ Muses og tabal koyon dianon, milaguy ion dituꞌ sog bonua nog Midian.

“Sintak non mogonongonong dion, mikopogduoy ion dion boyaꞌan nog ngon og bataꞌ nilan duaꞌ kotow nog lunsan laki. 30 Dangan midopot ilan pat puluꞌ ton sog bonua koyon, minangoy si Apuꞌ Muses sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan dituꞌ sog molani nog bulud nog iningolanan og Sinai. Bu mikpotongow dianon og moloikat nog Mikpongon dia sog polompung nog migligaꞌ. 31 Dangan mitongow non og gligaꞌ koyon, kisobuꞌan ion dun. Bu inangoy non pogimotimotoy og gligaꞌ koyon. Midongog non og taluꞌ nog Pogbayaꞌ nog,

32 ‘Akon og Diwata nog mokogulanganan mu kituꞌ kobon nituꞌ nog si Abraham ilan ni Isak bu si Jakub.’§

Dadi, dangan midongog ni Apuꞌ Muses taluꞌ koyon, linukuban ion kobal nog gondok non bu diꞌ non kotingagan og gligaꞌ koyon. 33 Miktaluꞌ nosop og Pogbayaꞌ dianon nog,

‘Luas mu ponyapak mu, poꞌ og glupaꞌ koyon nog pigindogan mu mosigda. 34 Bu mitongow u pigotowan ku sog Ihiptu nog landuꞌ sinsaan nilan, bu midongog u og kolonganan nilan. Dadi, saꞌan ini tinumonaꞌ u dini, poꞌ gowonon ku ilan sog sinsaan nilan. Dadi Muses, populiꞌon ku ika dituꞌ sog Ihiptu.’*

35 “Dadi,” maꞌ long ni Esteban dun, “si Apuꞌ Muses, ion non ion og pigbongkis kituꞌ nog salu bansa non, bu tinoluꞌan nilan ion nog, ‘Sima a otowoy og mogbayaꞌbayaꞌ dianami.’ Minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og taluꞌ nilan dianon, ion da og dinondag nog Mikpongon mogdatuꞌ bu tumabang dianilan. Og kodondag dianon bianan dia sog moloikat kituꞌ nog mitongow non sog gligaꞌ nog polompung. 36 Dadi, si Apuꞌ Muses og minuluꞌ dianilan mawaꞌ sog bonua nog Ihiptu. Bu pitongowan non ilan nog gingyataꞌanan nog kosobuꞌsobuꞌ dituꞌ sog bonua nog Ihiptu, bu sog dagat nog iningolanan Pula Dagat, bu sog kobon nilan dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Og gobon nilan dituꞌ pat puluꞌ ton. 37 Og Muses koni, ion non ini og miktaluꞌ kituꞌ sog bansa Israel nog ngon da gondow non nog Mikpongon, bogayan non amu nog polomolatas nog mamaꞌ nakon nog moktidu dia sog dili bansa niu. 38 Si Muses koni, og salu bansa nilan da bu duma nilan dosop kobon ilan dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Bu ion dosop og solabuk sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ. Bu ion og tinoluꞌan nog moloikat kituꞌ dituꞌ sog bulud nog Sinai. Bu ion og binogayan nog taluꞌ nog Mikpongon nog diꞌ moksop nog bagun non polotason dianita. 39 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, og mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, ompok ilan da mokokunut dia ni Apuꞌ Muses, sugaꞌid non, binibas nilan tanan ion poꞌ og dialom pikilan nilan dituꞌ pa sog bonua nog Ihiptu.

40 “Dadi, likud ni Apuꞌ Muses dituꞌ sog bulud nog Sinai, miktaluꞌ og bansa Israel dia sog gulang bataꞌ kituꞌ dianon nog ngalan non si Aron. Pingoni nilan dianon og glodawan poꞌ imungon nilan dow nog diwataanan nilan nog monuluꞌ dianilan. Poꞌ maꞌ long nilan dun, ‘Diꞌ nami na kosunan bog ain si Muses dun saka ion loꞌ ituꞌ bosia og minuluꞌ dianita mawaꞌ tidu sog bonua nog Ihiptu.’ 41 Dadi,” long ni Esteban dun, “migimung ilan dodaꞌ nog glodawan nog maꞌ nog bantuk nog nati nog sapiꞌ, mangka nilan poktomuyoy, bu pomolasoy, bu mangka ilan poglomilomioy og ginimung nilan kituꞌ. 42 Dadi, sabap sog kohinangan nilan koyon, tinolikudan ilan dun nog Mikpongon bu pitiang non ilan moktamuy sog bitunanan, bu bulan, bu gondow. Bu og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat nog polomolatasanan kituꞌ maꞌ nini,

‘Og bansa Israel, sog pat puluꞌ ton gobon niu dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, daꞌ amu sibon pogbogoy nog pomalas niu dianakon! 43 Bu pikpitangpitang niu og toguꞌan nog glodawan nog glatdiwata nog ingolanan niu nog Molok, bu og glodawan nog bitun nog glatdiwata niu kituꞌ nog ingolanan nog Rapan. Og pikpitangpitang niu koyon, ion non ion og glodawananan kituꞌ nog poktomuyon niu. Dadi, sabap dion sog kohinangan niu koyon,’ taluꞌ nog Mikpongon dun, ‘bugowon ku amu bagun amu mokaum bu ompitang dituꞌ sog gunan pa nog koliwagan bonua nog Babilon.’†

44 “Dadi,” long ni Esteban dun, “og mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, kobon nilan dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, kobon non dianilan og Baloy kituꞌ nog Poktomuyan nilan dia sog Mikpongon. Og Baloy kituꞌ dinondag nog Mikpongon mogimung dia ni Apuꞌ Muses. Bu inunut ni Apuꞌ Muses og bantuk nog Baloy kituꞌ nog pitongow nog Mikpongon dianon.

45 “Dadi, dangan minatong na timpu nog pingawaꞌ na nog Mikpongon og timonua sog bonua nog Kanaꞌan, og bonua koyon inuliꞌan nog mokogulanganan ta kituꞌ. Og timpu koyon mikosukli si Josua dia ni Muses. Bu og Baloy nog Poktomuyan nilan dia sog Mikpongon pikpitangpitang nilan dosop. Bu ginamit nilan ituꞌ asta sog minatong og kopogdatuꞌ ni Apuꞌ Dabid. 46 Og pogolongon koni nog si Apuꞌ Dabid, kisuꞌatan tokodoy og Mikpongon dianon. Bu pingoni non sog Mikpongon nog tugdakon bosia dianon og mogimung nog pogonongan nog Mikpongon, ion non og Diwata ni Apuꞌ Jakub kituꞌ. 47 Tibua, og tinugdakan mogimung dun og bataꞌ non kituꞌ nog si Solomon. 48 Tibua, og Mikpongon nog ion og Diwata nog motas, ondiꞌ ion mogonong sog baloy nog inimung nog gotow. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog pilatas nog polomolatasanan non kituꞌ,

49 ‘Og glangit og gingkudan ku. Bu og glupaꞌan og gindogan ku poꞌ akon og mikpongon dun. Dadi, bila maꞌ nituꞌ, olo ma og baloy nog imungon niu dianakon? Otawaka olo ma og gimungon niu nog pogulolian ku? 50 Akon tanan og mikpongon nog glam non.’‡

51 “Dadi,” maꞌ long ni Esteban dun, “landuꞌ dodaꞌ kotogas og guluanan niu! Mamaꞌ amu nog bongol bu konaꞌ poktanud poꞌ polomungyas amu sog Mikpongon. Mingunut amu dodaꞌ dia sog mokogulanganan niu kituꞌ kobon nituꞌ nog kobon non mongantu amu dia sog Bolakat nog Mikpongon. 52 Glam nog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon, pikposokitan nog mokogulanganan niu kituꞌ, bu pimunuꞌ nilan tanan ain og mikpodonsamaꞌ kituꞌ moktaluꞌ paꞌali sog pogdatong nog gotow kituꞌ nog midulus nog popongoyon nog Mikpongon dini nita. Bu dangan tinumuaꞌ ion, pigbolingulanan niu ion mangka niu bunuꞌoy. 53 Tinumabuk amu dow sog Botad nog Mikpongon kituꞌ nog pilatas non dia sog moloikatanan non kituꞌ, saka daꞌ niu da unutoy.”

Binatu nilan si Esteban

54 Dangan midongog nilan og tinaluꞌ ni Esteban kituꞌ, linolingitan ilan tokodoy dianon bu mikigut og ngisianan nilan dun. 55 Tibua, si Esteban miponuꞌ nog Bolakat nog Mikpongon. Tinumongal ion sog glangit, bu mitongow non og silow nog Mikpongon bu pogindog si Isus sog dapit glintu nog Mikpongon. 56 Dadi, miktaluꞌ ion nog, “Tontong niu poloꞌma, kituꞌ da og glangit mibukaꞌ, bu og Binataꞌ kituꞌ sog Kilawan, pogindog ion dia sog dapit glintu nog Mikpongon.” 57 Sabap sog tinaluꞌ non kituꞌ, og gotowanan koyon sog gukum, tinimpong nilan og tolingaanan nilan kobon nilan moglogapis. Bu mikpongindog ilan mangka nilan gobokoy si Esteban, 58 bu mangka nilan guyudoy sog glowasan nog koliwagan bonua koyon nog Jerusalem, mangka nilan ion tolipunoy mogbatu. Ain taksiꞌanan nilan koyon linuas nilan og glogdoyanan nilan mangka nilan botangoy sog molani nog sala kotow kituꞌ nog glitow nog og ngalan non si Saul. 59 Solian nilan koyon mogbatu dia ni Esteban, si Esteban migyakin nog, “Apuꞌ Isus, tabuk nika na og glimukud u.” 60 Tubus nituꞌ, mikingluꞌud ion mangka ion poktaluꞌ nog mosikad, “Apuꞌ, naꞌ mu na ukaton dianilan og dusa nilan koni.” Bu mangka na ion kotoktus.

8

1-2 Kisuꞌatan tokodoy dun si Saul og kopatoy ni Esteban. Tibua, og polotamuyanan dia sog Mikpongon, linobong nilan si Esteban dunut landuꞌ glangos nilan.

Mikpokpolaꞌ og pigotowan nog Mikpongon

Tidu sog gondow koyon nog kopatoy ni Esteban miktolipun nog ilakad kopokposakit nog ain poktanudanan dia ni Isus sog Jerusalem. Dadi, mikpokpolaꞌ ilan sog gliwag nog bonua nog Judia bu bonua nog Samaria. Tibua, og sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan kituꞌ, mibagak ilan dion sog Jerusalem. 3 Bu tinolipunan ni Saul mongulaꞌat og pigotowan nog Mikpongon. Bu miktolopasan na ion nog gimbolayananan monontong dianilan bu og glibun laki dianilan pingguyud non mangka non ilan pongolobusuoy. 4 Tibua, og duma poktanudanan koyon nog mikpokpolaꞌ, ain og kiongayan nilan nog bonua, migustal ilan paꞌali dia ni Isus.

Si Pilip minangoy sog Samaria

5 Si Pilip minangoy sog koliwagan bonua nog dituꞌ sog Samaria mogustal paꞌali dia ni Isus nog ion og Kristu. 6 Dangan migustal si Pilip, bu pokpotongow nog gingyataꞌanan, pikinongogan nilan mahatul og piktaluꞌ non kituꞌ. 7 Poꞌ modakol og glatdiwataanan nog tinumosop sog gotowanan nog pimugow non nog boyaꞌan mikpoglosek ilan. Bu ngon dosop og gotowanan dion nog pingkaꞌanan bu dadayanan nog kiuliꞌan ilan. 8 Dadi, mikpogdaꞌdaꞌ ilan tokodoy dion.

Si Simun og gotow kituꞌ nog polonolomangka

9 Dadi, ngon gotow sog bonua koyon og ngalan non si Simun nog miobonobon na ion nog polonolomangka. Sabap sog gininang non koyon, og gotow Samariaanan, mingala ilan dianon. Bu migbonsag ion nog motas dow ion nog gotow. 10 Bu glam nog gotowanan dion motas otawaka diꞌ motas, mikinongog ilan dianon bu miksitaluꞌ ilan nog, “Og gotow koni, ion og bolakat kituꞌ nog Mikpongon nog iningolanan motas nog bolakat.” 11 Saꞌan ion migunutunut ilan dianon poꞌ miobon nilan na motongow og solomangka non kituꞌ. 12 Tibua, dangan midongog nilan og gustalan ni Pilip nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon bu paꞌali dosop dia ni Isukristu, tinumabuk ilan dun bu mangka ilan pokpobunyag, og glibun laki dianilan. 13 Dadi, asta si Simun tinumabuk dosop, mangka pokpobunyag dia ni Pilip, mangka pogunutunut dianon minsan ain ion angoy. Dangan mitongow non og gingyataꞌ bu kosobuꞌsobuꞌ nog miinang ni Pilip, kisobuꞌan ion dun.

14 Tidu dion, midongog nog sosuguꞌonanan kituꞌ sog Jerusalem nog gotow Samariaanan tinumabuk na nog taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, dinondag nilan si Piter bu si Jan ompanow dituꞌ. 15 Dangan minatong ilan dion, pigyokinan og gotowanan koyon poꞌ bagun ilan tosopan nog Bolakat nog Mikpongon. 16 Poꞌ og gotowanan koyon, sagya ilan da binunyagan sog ngalan ni Isus. Daꞌ ilan pa sibon tosopoy nog Bolakat nog Mikpongon. 17 Dadi, dinoponan ilan ni Piter bu si Jan mangka ilan pa tosopoy nog Bolakat nog Mikpongon.

18 Dangan mitongow ni Simun nog tinosopan ilan nog Bolakat nog Mikpongon bianan sog kodopon nog sosuguꞌonanan kituꞌ, migbubut ion sumaluy dun dianilan. 19 Long non dun, “Bohogiꞌoy niu pa akon nog maꞌ nog tunung niu koyon bagun da akon siꞌoy ain kodoponan ku tosopan ilan dosop nog Bolakat nog Mikpongon.”

20 Tinabal ion ni Piter, “Mogdunut amu nog sin mu koyon mangoy sog glaꞌat, poꞌ baluꞌ mu dun, og bogoy nog Mikpongon nog og Bolakat non mosaluy nog sin. 21 Toluꞌon ku dianika nog daꞌidun bahagiꞌ mu sog ginang nami koni poꞌ pikilan mu koyon diꞌ mosuꞌat dia sog Mikpongon. 22 Dadi Simun, sumboy moglilaꞌ a nog pikilan mu koyon nog molaton dia sog Pogbayaꞌ bagun non ika ompunan dun. 23 Bu kosunan ku nog ika, miponuꞌ a nog gimaan, bu mabak a, bu pigboyaꞌan ka pa nog dusa.”

24 Dadi, miktaluꞌ ion dia ni loꞌ Piter, “Pogyokinoy niu pa akon dia sog Pogbayaꞌ, bagun u da diꞌ mosugat nog glaꞌat kituꞌ nog tidu sog Mikpongon nog maꞌ nog tinaluꞌ niu koyon.”

25 Dadi, dangan mitubus ilan monaksiꞌ sog gotowanan nog si Isus pitubuꞌ puliꞌ nog Mikpongon bu miustal nilan og taluꞌ non kituꞌ, mikpuliꞌ ilan sog Jerusalem. Mingopitan ilan pa mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan sog kodokolan nog bonuaanan dion sog Samaria koyon.

Si Pilip bu og gotow Itiopia

26 Bu si Pilip tinoluꞌan nog moloikat nog Mikpongon nog maꞌ nini, “Panow a na bu unut nika dalan koyon nog tidu sog Jerusalem posunguꞌ dituꞌ sog Gasa nog dituꞌ mikobian sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan.”

27 Dadi, mipanow si Pilip. Sintak non nion ompanow, mikotongow ion nog gotow sala kotow. Og gotow koyon linosian,* og gotow Itiopia nog posunguꞌ na ion muliꞌ tidu moktamuy dituꞌ sog Jerusalem. Bu ion og pogbayaꞌ nog glam nog daya ni Baꞌi Kandis, og datuꞌ kituꞌ sog Itiopia. 28 Poksakoy ion sog kalesa non solian non mogbasta dia sog Kitab nog sinulat ni Isaya, og polomolatas kituꞌ kobon nituꞌ. 29 Dadi, og Bolakat nog Mikpongon, tinoluꞌan non si Pilip nog mokpolani ion sog kalesa koyon. 30 Dadi, linasig non og gotow koyon. Bu midongog non nog migbasta ion nog Kitab kituꞌ nog pilatas dia ni Isaya. Dadi, sinakan non og gotow koyon bog misabut non dotaꞌ og pigbasta non koyon. 31 Tinumabal og glaki koyon dianon nog, “Olo ma mogandun kosabut u dun lual da ngon bosia og mogustal dun dianakon?” Dadi, pidangan non si Pilip sog sinokayan non koyon mangka non pingkudoy dia sog molani non. 32 Og mibasta non koyon dia sog Kitab maꞌ nini,

“Diꞌ ion mogonekonek mamaꞌ nog bilibili kituꞌ nog inoit sog ponumboliꞌan dun. Otawaka mamaꞌ ion nog nati nog bilibili kituꞌ nog posunguꞌ guntingan, diꞌ non bukaꞌon og babaꞌ non. 33 Kisipogan ion bu pinguklakan ion nog gukum. Daꞌidun mokosuksug paꞌali sog pangkat non poꞌ inawaꞌ nilan ion dini sog glupaꞌan koni.”†

34 Dadi, midoksuꞌ ion mogbasta nog Kitab koyon, sinakan non si Pilip bog sima og pogolongon ni Isaya koni, og dili glawas non taꞌ otawaka og len gotow taꞌ? 35 Dadi, tinabal ion ni Pilip. Bu miktidu sog taluꞌ ni Isaya koyon kisuksugan dianon og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isus.

36-37 Sonuk nilan koyon ompanow, mikobian ilan sog tubig. Og gotow koyon miktaluꞌ dia ni Pilip, “Koni og tubig. Mogusoy taꞌ nog bunyagan mu na akon numun kituꞌ?”

Dadi, tinabal ion ni Pilip, “Mogusoy da bila tobukon mu si Isukristu nog daꞌidun og duaꞌduaꞌ nog dialom pikilan mu.”

Tinumabal ion, “Tumud u dia ni Isukristu nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon.” 38 Dadi, piindog non og sinokayan nilan koyon mangka ilan tukpa bu angoy sog tubig koyon mangka ion bunyagoy ni Pilip. 39 Dangan ginumawon ilan na tidu sog tubig, si Pilip inawaꞌ nog Bolakat nog Mikpongon dion. Bu daꞌ na ion kotongow mokpuliꞌ nog gotow koyon. Dadi, miglandan og gotow koyon dunut og daꞌdaꞌan non. 40 Tibua, si Pilip sokaliꞌ mikotuaꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Asutus! Bu dangan minatong ion dituꞌ, miguliugan mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dion asta midopot ion dituꞌ sog bonua nog Sisaria.

9

Kotabuk ni Saul dia ni Isus

1 Sintak nog maꞌ nion koyon, si Saul, minit og sad non sog poktanudanan dia sog Pogbayaꞌ nog ion si Isus. Dadi, minangoy ion sog kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu 2 mangka ion pongoni nog sulat nog posunguꞌ dituꞌ sog kounutananan nog baloyanan nog poglumpukan nog Hudyu dituꞌ sog koliwagan bonua nog Domaskus poꞌ bagun ngon og bayaꞌ non mongukpaꞌ nog ain motongow non nog glibun laki nog mikokunut dia sog gustalan paꞌali dia ni Isukristu. Bu ain og kukpaꞌan non, pitangon non dituꞌ sog Jerusalem.

3 Dadi, si Saul bu dumaanan non, mipanow ilan. Dangan milani ilan na sog Domaskus, gomonsunoy pa, ngon sinumilow nog molalak tokodoy nog silow tidu sog glangit dia ni Saul. 4 Dadi, mibuksak ion sog glupaꞌ mangka ion pokodongog nog taluꞌ. “Saul, Saul, iduma pikposokitan mu ma akon?”

5 Tinumabal si Saul, “Sima a, Apuꞌ?”

Dadi, tinabal ion, “Akon si Isus og pikposokitan mu koyon. 6 Sugaꞌid non, pogbuat a mangka a pogdayun sog koliwagan bonua koyon, poꞌ matong a dituꞌ toluꞌon da dianika bog olo og ginangon mu.”

7 Og dumaanan ni Saul koyon migbonga ilan, nog mikodongog ilan nog gonek saka diꞌ nilan motongow. 8 Dadi, migbuat dodaꞌ si Saul. Saka dangan binulad non og mata non, ondiꞌ ion mokotongow. Dadi, pigagak ion nog dumaanan non koyon posunguꞌ sog Domaskus. 9 Tolu ondow si Saul nog diꞌ mokotongow, bu daꞌ kan, bu daꞌ inum.

10 Dion sog bonua koyon nog Domaskus, ngon gotow nog poktanud dia ni Isus og ngalan non si Ananias. Gomonsunoy pa, dia sog kilowkilowan mata, mitongow non si Isus bu miktaluꞌ ion dianon nog, “Ananias.”

Tinumabal si Ananias, “Olo dun, Apuꞌ?”

11 Tinoluꞌan ion ni Isus nog, “Angoy a dituꞌ sog baloy ni Judas sog dalan kituꞌ nog iningolanan nog Mologdong. Sak mu dianilan dion si Saul og gotow Tarsus kituꞌ. Poꞌ numun kituꞌ solian non mogyakin. 12 Bu sog solian non koyon mogyakin, pitongow dianon sog kilowkilowan mata og gotow nog ngalan non si Ananias nog minangoy dion non mangka non ion doponoy poꞌ bagun da moksud mokpuliꞌ og tinontongan non.”

13 Dadi, tinabal ni Ananias si Isus nog, “Apuꞌ, modakol midongog u nog taluꞌ paꞌali sog gotow koyon nog molaton dow tokodoy og kohinangan non dia sog pigotowan mu dituꞌ sog Jerusalem. 14 Bu binogayan ion dow nog bayaꞌ tidu sog mokokotas nog boliananan poꞌ pongukpaꞌan non glam nog moksabi dia sog ngalan mu.”

15 Dadi, tinabal ion ni Isus nog, “Panow a dituꞌ poꞌ og gotow koyon piniliꞌ u poꞌ ngon og kobalan ku dianon. Ion og mogustal paꞌali dia sog ngalan ku sog binonsaan nog konaꞌ Hudyu bu sog kodotuꞌananan bu asta sog bansa Israel. 16 Bu potongowon ku dianon og glam nog posunguꞌ matong nog sinsaan non sabap sog kopokokunut non dianakon.”

17 Dadi, mipanow si Ananias. Dangan minatong ion dituꞌ, sinumolod ion sog baloy koyon. Dangan mitongow non si Saul dion, dinoponan non mangka ion poktaluꞌ nog, “Saul, ika og gilug u, og dinumondag dianakon mangoy dini nika, og Pogbayaꞌ nog ion si Isus og mikpotongow kituꞌ dianika dia sog dalan. Dinondag non akon mangoy dini poꞌ bagun da moksud og tinontongan mu mokpuliꞌ, bu bagun dosop tosopan ka nog Bolakat nog Mikpongon.” 18 Ampun miluksad tibua og taluꞌ ni Ananias koyon, ngon midogdag mamaꞌ nog gunap tidu sog mata ni Saul. Bu migdayun ion mokotongow. Dadi, migbuat ion mangka ion bunyagoy. 19 Mangka pa ion kan bu mioksud mokpuliꞌ og dasig non.

Dadi, minguliꞌan pa ion nog podaliꞌdaliꞌ sog glaꞌayatanan ni Isus dion sog Domaskus koyon. 20 Sog sododuꞌun koyon, miktolipun ion migustal dion sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu paꞌali dia ni Isus nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon. 21 Og glam nog mikodongog nog gustalan non koyon, kisobuꞌan ilan dianon bu mikpoksinaksakoy ilan nog, “Konaꞌ non taꞌ ion og gotow kituꞌ nog posinsaon non ain og moksabi dia ni Isus dituꞌ sog Jerusalem? Konaꞌ taꞌ gidoy ion og gawoy non koyon dini mongukpaꞌ nog ain mikokunut kituꞌ dia sog gustalan paꞌali dia ni Isus poꞌ pitangon non sog mokokotas nog boliananan nog Hudyu dituꞌ sog Jerusalem?” 22 Tibua, si Saul, kobon non dumungag og kotoan non mogustal. Bu mipotantu non dia sog gotow Hudyuanan koyon nog si Isus, ion dodaꞌ og Kristu nog boyaꞌan diꞌ ilan mokotabal dun dianon.

23 Miobonobon golot non, migupakat og kounutananan nog Hudyu nog bunuꞌon nilan si Saul. 24 Dadi, gobi gondow pogoyanan nilan ion sog glam nog dalananan kituꞌ nog posunguꞌ lumuas tidu sog Domaskus. Poꞌ bila mian ion dituꞌ, bunuꞌon nilan. Tibua, ngon og miksumbung dianon paꞌali sog pigupokatan nilan koyon. 25 Dadi, ngon gobi, tinaguꞌ ion nog glaꞌayatanan non sog duyanan, bu tontunoy sog sobolaꞌ nog galad nog koliwagan bonua koyon, 26 mangka ion angoy dituꞌ sog Jerusalem. Dangan minatong ion dituꞌ, minampuꞌ ion bosia sog poktanudanan dia ni Isus. Tibua, kiondokan ilan dianon poꞌ daꞌ ilan pa tud nog tinumabuk na ion dia ni Isus. 27 Tibua, pinitang ion ni Barnabas sog sosuguꞌonanan kituꞌ, mangka non suksugoy dianilan og bianbian ni Saul boyaꞌan nog mitongow non og Pogbayaꞌ nog si Isus sog kopanow non kituꞌ sog Domaskus. Bu sinuksugan non dosop dianilan nog og Pogbayaꞌ miktaluꞌ dianon. Bu sinuksugan non dosop dianilan nog kobon ni Saul sog Domaskus, ondiꞌ ion mondok mogustal paꞌali dia ni Isus. 28 Dadi, si Saul migonong dion nilan. Bu miguliugan pa mogustal paꞌali dia ni Isus dion sog Jerusalem. 29 Si Saul mogabitabit ilan nog Hudyuanan koyon nog ponoluꞌon nilan og Ginirik boyaꞌan nog miktinobaloy ilan dun. Dadi, sabap sog maꞌ nion koyon, poksipian nilan nosop ion munuꞌ. 30 Tibua, dangan kisunan nog pigilugan non sog tanud, inatod nilan ion dituꞌ sog bonua nog Sisaria, mangka nilan polondanoy dituꞌ sog koliwagan bonua nog Tarsus.

31 Bu tidu dion milotaꞌ pokposokitan og poktanudanan dia ni Isus sog gliwag nog bonua nog Judia, sog Galili, bu asta sog Samaria. Mipagon og kopongandol nilan bianan sog gondok nilan sog Mikpongon bu kipondoloꞌisogan ilan nog Bolakat nog Mikpongon. Bu kobon non dumakol ilan.

Si Piter dituꞌ sog bonua nog Lida bu sog Jopa

32 Dadi si Piter, migdundaan monogikol sog poktanudanan dion sog gliwag nog bonua koyon boyaꞌan nog mikodopot ion asta sog koliwagan bonua nog Lida. 33 Ngon og daday nog mitongow non dion, og ngalan non si Anias. Ngon na walu ton nog diꞌ ion mokobuat sog pigbolilidan non. 34 Dangan mitongow ion ni Piter, tinoluꞌan non nog, “Anias, pikodag a na ni Isukristu. Dadi, pogbuat a na mangka a ponglulun.” Dadi, sog sododuꞌun koyon migbuat dodaꞌ og daday koyon. 35 Bu glam nog gotow sog Lida bu sog Saron, mitongow nilan ion, bu tinumabuk ilan dia ni Isus.

36 Ngon dosop koliwagan bonua nog molani dion. Og ngalan non og Jopa. Bu ngon sala kotow glibun dion og ngalan non si Tabita. Og ngalan non koyon bila sog Ginirik Dorkas. Og glibun koyon og glaꞌayat ni Isus, bu kobon non tobangan non ain og miskinan bu molongas og polomotadon non. 37 Diꞌ ion mokodag bu daꞌ kobon minatoy. Dangan ion minatoy, inugasan nilan og bangkoy non koyon mangka nilan toguꞌoy dituꞌ sog dugu nog koduaꞌ lingkat nog baloy koyon. 38 Og bonua koyon nog Lida bu Jopa mokolani ilan da. Dadi, dangan midongog nog glaꞌayatanan ni Isus nog si Piter dion sog Lida, ngon duaꞌ kotow nog pigobok nilan dituꞌ ni Piter. Pimunan nilan nog sumboy mogdaliꞌ si Piter mangoy dituꞌ nilan. 39 Dadi, migunut si Piter dianilan. Dangan minatong ion dituꞌ, pinitang nilan ion dituꞌ sog dugu kituꞌ nog tinoguꞌan nilan nog bangkoy ni Tabita. Bu piglibutan ion nog balulibunanan dion kobon nilan moksogow bu pitongow nilan dianon og ponopotonanan kituꞌ nog pingimung ni Tabita. 40 Tibua, piliu ilan ni Piter mangka ion ingluꞌud mogyakin dia sog molani nog bangkoy ni Tabita koyon. Tubus nituꞌ, liningoy non bangkoy koyon mangka poktaluꞌ nog, “Tabita, pogbuat a na.” Dadi, migbulad si Tabita. Bu dangan mitongow non si Piter miningkud ion. 41 Bu pigoidan ni Piter komot non mangka non ion buatoy, mangka non sobioy og poktanudanan dion bu balulibunanan kituꞌ mangka non uokiloy si Tobita dianilan nog totubuꞌ. 42 Dadi, og kibianbianan ni Tabita koyon mibantug sog tibuk nog bonua nog Jopa. Bu modakol dosop tinumabuk dia ni Isus sog bonua koyon. 43 Bu si Piter, miobon pa dion. Dituꞌ ion migbotukan sog baloy ni Simun. Og Simun koni og ginang non og moktinaꞌ nog panit nog potubuꞌon.

10

Si Kornilius ilan ni Piter

1 Ngon gotow dion sog koliwagan bonua koyon nog Sisaria og ngalan non si Kornilius. Ion og sala kotow kounutan nog sundaluanan nog Roma. Og sundaluanan non koyon iningolanan nog Kampung nog Gotow Italia. 2 Ion bu asta og glam nog salu konglangan non koyon og polotamuy bu mogadab ilan dia sog Mikpongon. Bu motawal ion sog gotow Hudyuanan kituꞌ nog ain kinobus. Bu bikaꞌbikaꞌ mogyakin ion dia sog Mikpongon. 3 Dadi, ngon gondow non nog ginongaꞌ monog og gondow, migyakin ion. Sintak non koyon mogyakin, gomonsunoy pa sog kilowkilowan mata mitongow non mahatul og moloikat nog Mikpongon minangoy dion non mangka poktaluꞌ nog, “Kornilius!”

4 Dangan mitongow non og moloikat koyon, mibonga ion bu kiondokan ion tokodoy mangka ion poktaluꞌ nog, “Olo dun, Apuꞌ?”

Dadi, tinabal ion nog moloikat koyon nog, “Og gyakin mu bu og tabang mu sog miskinananan tinolimaꞌ na nog Mikpongon bu diꞌ non kolingawan. 5 Dadi, suguꞌ mu og pigotowan mu koyon mangoy dituꞌ sog Jopa poꞌ ongoyon nilan og gotow kituꞌ nog ngalan non si Simun nog og koduaꞌ ngalan non si Piter. 6 Dituꞌ ion migbotukan sog baloy nog sangoy non kituꞌ nog si Simun. Og Simun koni, og ginang non moninaꞌ nog panit nog potubuꞌon. Og baloy non dia sog babaꞌ dagat.”

7 Tubus nituꞌ, dangan minawaꞌ na og moloikat koyon, sinabi ni Kornilius duaꞌ kotow sosoligan non bu sala kotow og sundalu non. Og sundalu non koyon og polotamuy dosop sog Mikpongon. 8 Bu sinuksugan non dianilan og glam nog kibianbianan non kituꞌ mangka non siꞌoy ilan suguꞌoy mangoy dituꞌ sog Jopa.

Og pitongow dia ni Piter

9 Sogobi golot non, dapit tasondow bonua, molani ilan na sog bonua koyon nog Jopa.

Bu lobitan ta sop si Piter. Sog tang koyon, migdangan ion sog dibabow nog gatop nog baloy nog binotukan non koyon poꞌ mangoy ion mogyakin dituꞌ. 10 Sintak non mogyakin dion, kigutoman ion bu moleg bosia ion kuman. Solian nog dumaanan non mogapuy, gomonsunoy pa maꞌ nog daꞌ sini non nog bonua. Dangan ion mikomongman, ngon mitongow non. 11 Og mitongow non koyon, og glangit mibukaꞌ. Bu ngon mamaꞌ nog kayab nog tinontun posunguꞌ sog glupaꞌan landuꞌ kolokpang pingikotan og mongatul pigyuluanan non. 12 Og taguꞌ nog kayab koyon og glam nog gininisan nog manusiaꞌ, bu mamakmamak, bu manukmanukanan. 13 Bu tinoluꞌan ion nog, “Piter, pogbuat a na mangka a poksumbaliꞌ bu kan.”

14 Tibua, tinumabal si Piter nog, “Ondiꞌ u Apuꞌ, poꞌ daꞌ u pa sibon kan nog pongonganon koyon nog kolomuꞌlomuꞌ otawaka pinumpilian.”

15 Dadi, tinoluꞌan nosop si Piter nog, “Naꞌ mu toluꞌan nog kolomuꞌlomuꞌ og tinoluꞌan nog Mikpongon nog milonuꞌ na.” 16 Og taluꞌ koyon piguliꞌuliꞌ tumaluꞌ dianon lagaꞌ tolu kali mangka siꞌoy botunoy og kayab koyon dituꞌ sog glangit. 17 Solian ni Piter mokpikilpikil paꞌali sog maꞌana nog pitongow koyon dianon, minatong sog baloy kituꞌ nog binotukan non, og tolu kotow kituꞌ nog sinuguꞌ ni Kornilius. Poꞌ pinosun ituꞌ dianilan, bu dion ilan na sog pintuꞌ nog galad nog baloy koyon. 18 Miksabi ilan bu sinak nilan bog dion taꞌ nilan minatuk si Simun nog og koduaꞌ ngalan non si Piter?

19 Bu solian sop ni Piter mokpikilpikil paꞌali sog pitongow kituꞌ dianon, miktaluꞌ og Bolakat nog Mikpongon dianon nog, “Simun, ngon dion tolu kotow gotow minontong dianika. 20 Dadi, pogbuat a, mangka a ponog bu naꞌ a mogalangalang mogunut dianilan poꞌ akon dinumondag dianilan mangoy dini.” 21 Dadi, minonog si Piter mangka ion poktaluꞌ sog tolu kotow koyon nog, “Akon og pokponontongon niu kituꞌ. Olo buan og gawoy niu?”

22 Tinabal nilan si Piter nog, “Dinondag ami ni Kornilius mangoy dini. Ion og sala kotow kounutan nog sundaluanan. Ombaꞌis bolotabat non, bu mondok ion dia sog Mikpongon, bu pogodaban ion nog glam nog gotow Hudyu. Tinoluꞌan ion nog moloikat nog Mikpongon nog onggaton non ika mangoy dituꞌ sog baloy non poꞌ bagun non modongog bog olo og toluꞌon mu dianon.”

23 Dadi, tinolimaꞌ ilan ni Piter bu dituꞌ ilan mitulug lagaꞌ nog sogobi.

Si Piter dituꞌ sog baloy ni Kornilius

Dangan miglogondow bonua, si Piter bu duma pigilugan sog tanud dion sog Jopa migunut dianilan. 24 Miglen gondow sogobi golot non, minatong ilan dituꞌ sog Sisaria. Pigbogadan ilan ni Kornilius. Bu pilumpuk non sog baloy non og pigoloanan non bu asta glokoleanan non. 25 Dangan minatong si loꞌ Piter dion, pinipini non sumolod, linumpak ion ni Kornilius dunut miningluꞌud sumugyut dia ni Piter. 26 Tibua, piindog ion ni Piter mangka ion poktaluꞌ nog, “Indog a, poꞌ akon og sagyaotow u da.” 27 Bu mangka ilan solod kobon nilan mogabitabit. Bu mitongow ni Piter dion nog modakol og gotowanan nog miglumpuk dion nog konaꞌ og bansa Hudyu. 28 Dadi, miktaluꞌ si Piter dianilan nog, “Kisunan niu na bog olo og botad nog bansa nami. Konaꞌ nami bosia og botad nog mampuꞌ ami sog gotow nog konaꞌ bansa Hudyu minsan og sagya siꞌoy monumbaloy dianilan. Tibua, og Mikpongon, pitongow non dianakon nog sumboy diꞌ u ponumpilian og gotow nog konaꞌ Hudyu. 29 Saꞌan ituꞌ, dangan inangoy niu akon, daꞌ u pogbolibad mogunut dianilan dini niu minsan siꞌoy konaꞌ amu og bansa Hudyu. Dadi, naꞌ a poloꞌma, iduma inangoy niu ma akon?”

30 Dadi, tinumabal si Kornilius nog, “Liu solongondow maꞌ nikun tang non nog ginongaꞌ monog og gondow, migyakin u sog baloy u. Solian ku koyon mogyakin, gomonsunoy pa ngon og gotow nog miglamag dia sog sunguꞌan ku. 31 Miktaluꞌ ion nog og gyakin ku dow bu og bogoy u sog miskinananan tinolimaꞌ na nog Mikpongon. 32 Dadi, suguꞌon ku dow og sosoligan ku nog mangoy ilan dituꞌ sog Jopa poꞌ ongoyon nilan dow si Simun nog og koduaꞌ ngalan non si Piter. Dituꞌ dow ion migbotukan sog baloy ni Simun nog ion og gininang non og moktinaꞌ nog panit nog potubuꞌon. Og baloy non dow dia sog babaꞌ dagat. 33 Dadi, pigdoyunan ku ilan sumuguꞌ mangoy dituꞌ nika. Dadi, ombaꞌis u nog minangoy a dini. Saꞌan ini miglumpuk ami dini sog sunguꞌan nog Mikpongon poꞌ pokinongogan nami og glam nog sinuguꞌ tumaluꞌ nog Pogbayaꞌ dianika nog toluꞌon mu dianami.”

Og gustalan ni Piter

34 Dadi, si Piter miktolipun mogustal dianilan. Maꞌ long non dun, “Numun kituꞌ kisunan ku na nog og Mikpongon diꞌ dodaꞌ mogbigyaꞌ. 35 Sugaꞌid non, glam nog gotow tolimaꞌon non, ain mondok dianon bu ain mokososuꞌat og kohinangan non, minsan olo bonsaoy dun. 36 Pinoit non og taluꞌ non posunguꞌ sog bansa Hudyu nog ion non ion og Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog paꞌali sog kopoglogomigus nog bianan dia ni Isukristu nog ion og Pogbayaꞌ sog glam nog gotow. 37 Kisunan niu og glam nog miinang kituꞌ dituꞌ sog bonua nog Hudyuanan nog miktolipun sog Galili nog dangan midoksuꞌ si Jan momali paꞌali sog kopogbunyag. 38 Bu kisunan niu dosop paꞌali dia ni Isus nog ion og gotow Nasaret. Bu binogayan ion nog tunung bu Bolakat nog Mikpongon. Bu ainain na ion midoksaꞌ nog bonua moginang nog molongas. Bu kiuliꞌan non ain tinosopan nog glatdiwata, poꞌ kobon non og Mikpongon dianon. 39 Bu kitoksiꞌan nami og glam nog kohinangan non sog bonua nog Hudyuanan bu asta sog koliwagan bonua nog Jerusalem. Bu binunuꞌ nilan ion bianan sog kolansang nilan dianon sog kudus. 40 Tibua, dangan minatong tolu ondow tidu ion bunuꞌon, pitubuꞌ da ion puliꞌ nog Mikpongon mangka non potongowoy sog gotowanan. 41 Konaꞌ og glam nog gotow og mikotongow dianon, sugaꞌid non, ain tibua og piniliꞌ nog Mikpongon kituꞌ donsamaꞌ nog mokotaksiꞌ dianon nog mamaꞌ nami nog minadap dianon kuman bu minum tidu ion motubuꞌ puliꞌ tidu matoy. 42 Dinondag non ami mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan bu monaksiꞌ sog gotowanan nog ion og tinonduꞌ nog Mikpongon mongukum dia sog gotowanan nog totubuꞌ otawaka ain mikpomatoy na. 43 Bu glam nog polomolatasanan kituꞌ, mikpoktaluꞌ ilan paꞌali dia ni Isukristu nog simasima tumud dianon, kompunan og dusaanan nilan bianan sog ngalan non.” 44 Sog solian pa ni Piter koyon mogustal, tinosopan ilan na nog Bolakat nog Mikpongon, og glam nog mikinongog kituꞌ dianon.

45 Dadi, og poktanudanan kituꞌ nog bansa Hudyu nog duma ni Piter tidu sog Jopa, kisobuꞌan ilan dun poꞌ binogayan nog Mikpongon nog Bolakat non og gotow nog minsan siꞌoy konaꞌ ilan Hudyu. 46 Poꞌ si Kornilius bu dumaanan non kituꞌ, mikpoktaluꞌ ilan nog ponoluꞌon kituꞌ nog daꞌ nilan sibon konadoy. Bu mikpoksanglit ilan sog Mikpongon. Dadi, miktaluꞌ si Piter sog dumaanan non nog, 47 “Og gotowanan koni, tinosopan ilan dosop nog Bolakat nog Mikpongon maꞌ nita. Dadi, ngon taꞌ gidoy og mokobolabag dianilan sog kopogbunyag nilan nog bianan sog tubig?” 48 Dadi, dinondag non na ilan mokpobunyag sog ngalan ni Isukristu. Tubus nituꞌ, sinosaꞌan nilan pa si Piter nog minsan sanu gobi na siꞌoy.

11

Og guksugan ni Piter dia sog kounutananan sog tanuddituꞌ sog Jerusalem

1 Midongog nog sosuguꞌonanan kituꞌ bu duma pigilugan sog tanud dituꞌ sog gliwag nog Judia, og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, tinumabuk ilan na nog taluꞌ nog Mikpongon. 2 Dadi, dangan sinumubaꞌ si Piter dituꞌ sog Jerusalem, minatong ion dituꞌ, sinilaꞌ ion nog salu bansa non nog ain tinumud kituꞌ nog og gotow sumboy moktuk, ain tinumabuk dia sog taluꞌ nog Mikpongon. 3 Bu maꞌ long nilan dun dia ni Piter, “Iduma sinumolod a ma sog baloy nog gotow kituꞌ nog konaꞌ og Hudyu nog diꞌ moktuk bu mangka a pa ampuꞌ kuman dianilan?”

4 Dadi, sinuksugan ni Piter dianilan tidu sog tolipunan bog olo bianbian nog gininang non koyon. 5 Maꞌ long non dun, “Ngon gondow non, kobon ku dituꞌ sog koliwagan bonua nog Jopa solian ku mogyakin, gomonsunoy pa kitokowan u nog maꞌ nog daꞌ sini u nog bonua bu dunut pitongowan u nog mamaꞌ nog kayab landuꞌ kolokpang nog mitontun tidu sog glangit. Pingikotan og mongatul pigyuluanan non. Sokaliꞌ mitonaꞌ dia sog molani u. 6 Dadi, dangan tinontong u, mitongow u dion glam nog gininisan nog manusiaꞌ, bu og mamakmamak, bu og manukmanukanan. 7 Tubus nituꞌ, mikodongog u nog taluꞌ nog sumboy mogbuat u, bu sumumbaliꞌ u dun mangka u kanoy. 8 Dadi miktaluꞌ u nog, ‘Ondiꞌ u, Apuꞌ. Poꞌ og pongonganon kituꞌ nog pinumpilian, daꞌ u pa sibon kan dun.’ 9 Tubus nituꞌ, mikodongog u nosop og taluꞌ tidu sog glangit, nog maꞌ nini, ‘Naꞌ mu poktoluꞌan nog kolomuꞌlomuꞌ ain og tinoluꞌan nog Mikpongon nog milonuꞌ na.’ 10 Dadi, og taluꞌ koyon nog maꞌ nion, piguliꞌuliꞌ tumaluꞌ dianakon asta tolu kali mangka siꞌoy botunoy mokpuliꞌ og kayab koyon dituꞌ sog glangit. 11 Dangan daꞌ u na kotongow og pitongow koyon dianakon, ngon og gotow tolu kotow minatong sog binotukan ku koyon nog pipangoy dion nakon tidu sog Sisaria. 12 Og taluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon dianakon nog diꞌ u mogalangalang mogunut dianilan. Dadi, og gonom kotow koni nog pigilugan ta sog tanud, migunut ilan dianakon mangoy dituꞌ sog baloy ni Kornilius. Dadi, dangan minatong ami dituꞌ, sinumolod ami dituꞌ sog baloy non. 13 Sinuksugan non dianami nog mikpotongow dianon og moloikat nog Mikpongon nog pogindog sog dialom baloy non koyon mangka poktaluꞌ dianon nog ongoyon non dow si Simun og koduaꞌ ngalan non si Piter dituꞌ sog Jopa. 14 Poꞌ akon dow og mogustal dianon bu asta sog pigoloanan non paꞌali sog bianan dun bagun glam nilan motabang sog dusaanan nilan. 15 Dadi, dangan miktolipun u mogustal dianilan, tinumosop dianilan og Bolakat nog Mikpongon mamaꞌ da nog kibianbianan ta kituꞌ dini kituꞌ. 16 Tubus nituꞌ, kilobotan ku mogdayun og tinaluꞌ ni Isus kituꞌ nog, ‘Si Jan, bunyagan non og gotow bianan sog tubig. Tibua, amu bunyagan amu bianan sog Bolakat nog Mikpongon.’ 17 Dadi,” maꞌ long ni Piter dun, “bila maꞌ nituꞌ, motampal tokodoy nog og Bolakat kituꞌ nog binogoy dianilan, ion non da og Bolakat kituꞌ nog binogoy dianita dangan tinumud ita na dia ni Isukristu. Dadi, sima u buan nog sumagaꞌ u nog glegan nog Mikpongon?”

18 Dangan midongog nog gotowanan koyon taluꞌ ni Piter koyon, daꞌ ilan na pogonekonek dun, sugaꞌid non, miksanglit ilan dia sog Mikpongon. Poꞌ minsan siꞌoy konaꞌ ilan bansa Hudyu, binogayan ilan da nog Mikpongon nog timpu bagun ilan mokopoksop nog pikilan nilan nog boyaꞌan kongonan ilan nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non.

Og pigotowan nog Mikpongon dituꞌ sog Antiok

19 Dangan binunuꞌ tibua si Esteban, og poktanudanan, pimosokitan ilan boyaꞌan mikpokpolaꞌ ilan tanan dun. Og duma midopot dituꞌ sog Ponisia, dituꞌ sog puluꞌ nog Siprus, bu asta sog koliwagan bonua nog Antiok. Tibua, minsan siꞌoy mikpokpolaꞌ ilan, mikpulonag ilan da nog taluꞌ nog Mikpongon dia sog bansa Hudyu. 20 Tibua, og duma dianilan nog gotow Siprus bu gotow sog Sirini, minangoy ilan dituꞌ sog Antiok mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon asta sog konaꞌ og Hudyu. Migustal ilan nog Gombaꞌis nog Guksugan nog paꞌali dia ni Isus. 21 Tinobangan ilan nog Pogbayaꞌ. Bu modakol nog gotow sog Antiok koyon og tinumud bu tinumabuk dia ni Isus.

22 Dadi, mibantug sog poktanudanan dituꞌ sog Jerusalem. Dadi, pipangoy nilan si Barnabas sog Antiok. 23 Dangan minatong ion dituꞌ, migdaꞌdaꞌ ion poꞌ mitongow non og popia nog Mikpongon dianilan. Dadi, pindoloꞌisogan non ilan nog moktantu ilan bu potigbungon nilan og pikilan nilan dia ni Isus. 24 Molongas bolotabat ni Barnabas, bu kobon non dianon og Bolakat nog Mikpongon, bu kobon non ompagon og kopongandol non dia sog Kounutan nog si Isus. Dadi, modakol gotow Antiok nog mioit mongandol dia ni Isus.

25 Tubus nituꞌ, si Barnabas miglandan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Tarsus poꞌ pinongow non si Saul. 26 Dangan mitongow non, inonggat non muliꞌ sog Antiok. Bu minampuꞌ ilan pa mogonong dion lagaꞌ nog soton sog batuk nilan poktanud, bu modakol nog gotowanan og pikponadan nilan dion. Bu sog Antiok tinolipunan mogingalan nog ain tinumabuk dia ni Isukristu og Kristianu.*

27 Sog tang koyon, ngon polomituaanan nog minatong dion sog Antiok miktidu ilan sog Jerusalem. 28 Ngon sala kotow dianilan ngalan non si Agabus. Minindog ion bu bianan sog Bolakat nog Mikpongon, miktaluꞌ ion nog ngon posunguꞌ matong nog gutom sog glam nog bonua nog misakup sog pigdotuꞌan nog Roma. (Bu mituman doma taluꞌ nog Mikpongon dia ni Agabus sog masa nog kopogdatuꞌ ni Datuꞌ Klaudius.) 29 Dadi, ain og poktanudanan dion sog Antiok koyon, migupakat ilan nog mogamutamut ilan ain goktob nog ombogoy nilan poꞌ poiton nilan sog pigilugan nilan sog tanud nog dituꞌ sog Judia. 30 Dadi, migamutamut ilan mangka nilan poitoy dia ni loꞌ Barnabas ilan ni Saul posunguꞌ dituꞌ sog bogolalanan sog tanud sog Judia.

12

Og kukpaꞌ dia ni Piter bu og koluas non tidu sog kolobusuan

1 Sog tang koyon, pingukpaꞌan ni Datuꞌ Herod og duma poktanudanan poꞌ ponguloꞌaton non ilan. 2 Og gilug ni Jan kituꞌ nog si Jems, dinondag ni Herod munuꞌ nog kalis. 3 Bu dangan kisunan ni Herod nog kisuꞌatan dun og kounutananan nog bansa Hudyu, dinondag non mukpaꞌ si Piter. Og kukpaꞌ nilan koyon dianon, mitang sog kologyaꞌan nilan kituꞌ nog iningolanan nog kologyaꞌan nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy. 4 Dadi, dangan inukpaꞌan nilan si Piter, kinolobusu nilan. Og migipat dianon, pat lumpuk og sundaluanan nog pat pat kotow ilan poꞌ og pikilan ni Herod, sog doksuꞌan nog gondow nog ginang nilan koyon nog iningolanan Liniusan, mangka non na ukumoy si Piter dia sog kosompagan nog gotowanan.

5 Tibua, kobon ni Piter sog kolobusuan koyon, og poktanudanan, miglumpuk ilan mogyakin dianon sog Mikpongon.

6 Og gobi koyon nog mogbolomaꞌ ukumon na ion ni Herod, mitulug si Piter dia sog golot nog duaꞌ kotow sundalu koyon nog migipat dianon. Binalud ion nog duaꞌ buk og glantaylantay. Bu ngon dosop og polongipat nog bongawan nog kolobusuan koyon. 7 Gomonsunoy pa, og moloikat nog Mikpongon pogindog na dia sog molani non. Sinumilow og dolag sog dialom nog kolobusuan koyon. Pigdapiꞌdapiꞌ non og baga ni Piter bagun motanud mangka ion poktaluꞌ nog, “Pogdaliꞌ a mogbuat, Piter.” Bu migunoyunoy modogdag og glantaylantay koyon nog pogbalud dianon. 8 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop og moloikat koyon dianon nog, “Poksulagbon ka mangka ponolumpaꞌ.” Dadi, migulikos ion. Miktaluꞌ nosop og moloikat koyon dianon nog, “Pokumut a mangka a pogunut dianakon.” 9 Dadi, migunut si Piter dianon lumiu. Baluꞌ ni Piter dun, og kibianbianan non koyon sagya da og toginopon non, saka motud ma. 10 Minian ilan dion sog sala kotow nog polongipat koyon asta sog koduaꞌ kotow nog polongipat koyon dion, mangka ilan pa kodopot dituꞌ sog pintuꞌ kituꞌ nog putow nog bianan lumiu posunguꞌ sog koliwagan bonua koyon. Og pintuꞌ koyon, migunoyunoy na ombukaꞌ mangka ilan liu. Minatong ilan sog gunanunan koyon, gomonsunoy pa ginonatan na ion nog moloikat kituꞌ 11 bu doma mikomongman na ion mahatul, bu miktaluꞌ ion nog, “Numun kituꞌ, daꞌ duaꞌduaꞌ non, kisunan ku na nog tinobangan u dodaꞌ nog Mikpongon. Poꞌ pipangoy non og moloikat non dituꞌ nakon poꞌ gowonon non akon dia sog gongkoman ni Herod bu sog glam nog dodomaan nog gotow Hudyuanan kituꞌ nog inangon non dianakon.”

12 Dangan ion mipikil non, minangoy ion dituꞌ sog baloy ni Maria. Og Maria koni og ginaꞌ ni Jan nog og koduaꞌ ngalan non si Mark. Kitangan non dion nog modakol nog gotow og miglumpuk mogyakin. 13 Dangan miktotok ion sog pintuꞌ nog galad nilan koyon, inangoy ion solipoy nog sosoligan nilan dion nog ngalan non si Ruda. 14 Dangan kinilala non og sowalan ni Piter, daꞌ non sokaliꞌ bukaꞌoy og pintuꞌ koyon. Sugaꞌid non, sabap sog landuꞌ daꞌdaꞌan non, migdaliꞌ ion mokpuliꞌ sog dialom mangka non posunoy dianilan nog si Piter dituꞌ pogindog sog glowasan. 15 Maꞌ long nilan dun, “E! Moksolap a ma!” Tibua, angkin non tanan poktoluꞌoy dianilan. Maꞌ long nilan sop dun, “Konaꞌ ion ni Piter, sugaꞌid non, ngon bayuꞌ og minginglinguan dianon.”

16 Tibua, si Piter daꞌ lotaꞌ moktotok. Saka dangan binukaꞌan nilan, si Piter ma dodaꞌ. Dadi, kisobuꞌan ilan dun. 17 Minonggiꞌ ion dianilan nog diꞌ ilan mokulekeꞌ mangka non suksugoy dianilan bog olo og ginandun kopoliu nog Pogbayaꞌ dianon dituꞌ sog kolobusuan kituꞌ. Bu mangka non sop toluꞌoy dianilan nog ongoyon nilan pa posunoy dituꞌ ni Jems bu duma pigilugan nilan sog tanud. Tubus nituꞌ, mipanow na si Piter.

18 Dangan miglogondow ion, misasow og sundaluanan kituꞌ poꞌ diꞌ nilan sunan bog olo og migandun dia ni Piter. 19 Dadi, dinondag ni Herod dianilan monontong, tibua, daꞌ nilan kotongow. Dadi, piksumodiaan non og polongipatanan kituꞌ nog kolobusuan koyon mangka non ilan dondagoy momunuꞌ. Tubus nituꞌ, si Datuꞌ Herod ginumonat dion sog Judia koyon, mangka ion angoy dituꞌ sog koliwagan bonua nog Sisaria bu dituꞌ ion migonong.

Og kopatoy ni Datuꞌ Herod

20 Si Herod, piglolingitan non og gotowanan sog koliwagan bonua nog Tair bu sog koliwagan bonua nog Sidon. Saka og soligan nog gotowanan koyon nog poktiduan nog ponganon nilan, dituꞌ da sog bonua ni Herod. Dadi, miksolabuk ilan mangoy mokilolat dia ni Herod. Tibua, mangka ilan siꞌoy angoy pokilolat dituꞌ non nog boyaꞌan moglogomigus ilan, minangoy ilan pa poguna mokisugut dituꞌ ni Blastus poꞌ ion og sosoligan ni Herod nog kosoligan non.

21 Dadi, dangan minatong tibua og gondow kituꞌ nog sosaꞌ nilan, si Herod miglogdoy nog glogdoy non datuꞌ, mangka ion ingkud sog gingkudan datuꞌ, mangka non ilan poꞌatoy. 22 Dadi, mikpogekes og gotowanan koyon, bu mangka ilan poktaluꞌ nog og mikpaꞌat koyon konaꞌ sagyaotow, sugaꞌid non, og diwata. 23 Sog sododuꞌun koyon misugat ion nog botikon tidu sog moloikat nog Mikpongon. Saꞌan ituꞌ kinan nog gulod og gungod non mangka ion patoy poꞌ tinolimaꞌ non og sanglit nog gotowanan kituꞌ dianon saka ion ondaꞌ poksanglit sog Mikpongon.

24 Dadi, kobon non og taluꞌ nog Mikpongon ompulonag. Bu modakol og gotowanan nog tinumabuk dun.

25 Dadi, dangan mitikpos og gawoy ni loꞌ Barnabas ilan ni Saul sog Jerusalem, mikpuliꞌ ilan na dituꞌ sog Antiok. Bu inonggat nilan si Jan og koduaꞌ ngalan non si Mark.

13

Si Barnabas bu si Saul siniboy ilan mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon

1 Sog glumpuk nog poktanudanan koyon dion sog Antiok, og duma dianilan og polomituaanan bu polopanadanan. Og ngalananan nog gotowanan koyon, si loꞌ Barnabas, si Simiun nog koduaꞌ ngalan non si Itom, si Lusius og gotow Sirini, si Saul, bu si Monaꞌin, og binataꞌ nog gamaꞌ ni Herod og gubernador kituꞌ. 2 Ngon gondow non, sog solian nilan moktamuy dia sog Pogbayaꞌ bu mokpuasa, og Bolakat nog Mikpongon miktaluꞌ dianilan nog, “Siboy niu dianakon si Barnabas ilan ni Saul poꞌ bagun nilan minang og ginang nog pinangon ku dianilan.” 3 Dadi, dangan midoksuꞌ ilan mokpuasa bu mogyakin, dinoponan nilan si Barnabas ilan si Saul mangka nilan siꞌoy pogonatoy.

Minangoy ilan dituꞌ sog puluꞌ nog Siprus

4 Dadi, mipanow ilan bianan sog gokbitan nog Bolakat nog Mikpongon dianilan. Dinumiksun ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Silusia mangka ilan sakoy sog bolangoy posunguꞌ dituꞌ sog puluꞌ nog Siprus. 5 Si Jan Mark migunut dianilan poꞌ tumabang dianilan. Sokaliꞌ ilan mikodongguꞌ sog koliwagan bonua nog Solamis. Dadi, migustal ilan nog taluꞌ nog Mikpongon dituꞌ sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu.

6 Miguliugan ilan mogustal asta mikosobolaꞌ ilan sog koliwagan bonua nog Papos. Bu dion ilan milumpak og gotow Hudyu kituꞌ nog ngalan non si Barisus. Polonolomangka ion bu migbaluꞌbaluꞌ nog ion og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon. 7 Ion og glokole nog gubernador sog puluꞌ koyon. Og ngalan nog gubernador koyon dion si Sirgus Paulus. Mosapat og pikilan non. Dadi, tinugun non si Barnabas ilan ni Saul poꞌ moleg ion mokinongog nog gustalan nilan nog taluꞌ nog Mikpongon. 8 Tibua, og polonolomangka kituꞌ nog ngalan non sog Ginirik si Ilimas, sinagaꞌ non ilan bosia bagun ombagla og kotabuk ni Sirgus Paulus nog gustalan paꞌali dia ni Isus. 9 Tibua si Saul, og koduaꞌ ngalan non si Paul, pinuluꞌan ion nog Bolakat nog Mikpongon. Pidongotan non nog mata si Ilimas, 10 mangka non toluꞌoy nog, “Og bataꞌ a nog Soitan! Bu og banta a nog glam nog modulus! Daꞌ lual og poginangon mu og moglimbung bu og mogbigyak sog gotowanan. Bu diꞌ mu taꞌ lotaꞌan sumop og motud nog paꞌali sog Pogbayaꞌ dia sog gloput? 11 Dadi, numun kituꞌ mosugat a nog posakit nog Pogbayaꞌ! Ombuta a, bu diꞌ a pa sokaliꞌ mokotongow nog dolag nog gondow.”

Ampun miluksad tibua og taluꞌ ni Paul koyon, migdolom mogdayun og tinontongan ni Ilimas mangka ion pongikap nog mogagak dianon. 12 Dangan mitongow nog gubernador koyon si Ilimas nog maꞌ nion og kibianbianan non, tinumabuk ion dia ni Isus poꞌ kisobuꞌan ion tokodoy nog gustalan paꞌali dia sog Pogbayaꞌ.

Minangoy ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Antiokog sakup nog bonua nog Pisidia

13 Dadi, si loꞌ Paul, tinumulak ilan tidu dion sog Papos posunguꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Pirga og sakup nog Pampilia. Si Jan Mark, ginonatan non ilan dion mangka ion uliꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Jerusalem. 14 Dadi, si loꞌ Paul, tidu ilan dion sog Pirga migdayun ilan dituꞌ sog Antiok sog sakup nog bonua nog Pisidia. Dangan minatong gondow nog Sobadu, og gondow kituꞌ nog pogulali nilan, minangoy ilan dituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, mangka ilan ampuꞌ mingkud sog dialom baloy koyon. 15 Bu dangan midoksuꞌ bostaoy og duma nog Botad kituꞌ tidu sog sinulat ni Muses, bu sinulat nog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ, og kobogolalan sog baloy nog piglumpukan koyon, mimun ilan posunguꞌ dia ni loꞌ Paul. Og pomun nilan koyon maꞌ nini, “Pigilugan, bila ngon og gustalan niu nog pondoloꞌisog dia sog gotowanan koni, taluꞌ niu na.”

16 Dadi, minindog si Paul mangka ion pononggiꞌ nog motiknaꞌ ilan pa mangka ion poktaluꞌ nog, “Amu og gotow Israel, bu amu dosop nog konaꞌ Hudyu nog tinumamuy dia sog Mikpongon, pokinongogoy niu pa og poktoluꞌon ku koni. 17 Og Mikpongon, og Diwata nog bansa Israel, piniliꞌ non og mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ. Og masa nog migonong ilan pa sog konaꞌ nilan dili og bonua dituꞌ sog Ihiptu, pipia ilan bu dinumakol ilan tokodoy dituꞌ. Pinuluꞌan ilan nog Mikpongon bianan sog Bolakat non nog diꞌ kolobian, lumuas tidu sog bonua kituꞌ. 18 Bu pat puluꞌ ton poglogogaan nog Mikpongon og kohinangan nilan kobon nilan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan nog gotow. 19 Bu dangan pigloꞌatan nog Mikpongon pitu kodotuꞌan kituꞌ sog bonua nog Kanaꞌan, inuakil non sog pigotowan non og bonua kituꞌ poꞌ og pusakaꞌ nilan ituꞌ. 20 Tidu sog kodatong nilan sog bonua nog Ihiptu koyon, mangoy sog kopokpuliꞌ nilan sog Kanaꞌan, ngon bayuꞌ pat gatus bu lima puluꞌ ton. Dadi, sintak nilan mogonong dion, binogayan ilan nog Mikpongon nog kounutananan nog mogokbit dianilan asta midopot sog masa nog polomolatas kituꞌ nog ngalan non si Samuel. 21 Tubus nituꞌ, og gotowanan koyon, mingoni ilan nog datuꞌ nilan. Dadi, binogoy dianilan nog Mikpongon si Saul og bataꞌ ni Kis, og pangkat ni Apuꞌ Benjamin. Bu migdatuꞌ ion dianilan goktob nog pat puluꞌ ton. 22 Tubus nituꞌ, inawaꞌ nog Mikpongon si Saul bu pisukli non mogdatuꞌ si Dabid. Bu og taluꞌ nog Mikpongon paꞌali dianon, ‘Og bataꞌ ni Jese koyon nog si Dabid, mamaꞌ nion og bayuꞌbayuꞌ nog gotow kituꞌ nog kosuꞌatan u dun. Poꞌ ion, inangon non ain og glegan ku nog inangon non.’ ”*

23 Maꞌ long sop ni Paul dun, “Tidu sog pangkat ni Apuꞌ Dabid, binogoy nog Mikpongon og pinasad non kituꞌ nog Polonabang dia sog bansa Israel nog ion non ion si Isus. 24 Mangka siꞌoy pomali si Isus, migustal pa poguna si Jan sog bansa Israel nog sumboy moglilaꞌ ilan nog dusaanan nilan mangka ilan pokpobunyag. 25 Dangan daliꞌ na kodoksuꞌ og ginang non dini, miktaluꞌ ion nog, ‘Baluꞌ niu dun sima u? Konaꞌ ituꞌ nakon og pigbogadan niu kituꞌ nog Polonabang. Poꞌ ion moglondug da dianakon, bu diꞌ u tanan patut minsan sagya siꞌoy mubad nog gikot nog pongyapak non.’

26 “Dadi,” maꞌ long ni Paul dun, “pigilugan ku nog pangkat ni Apuꞌ Abraham, bu amu nog konaꞌ Hudyu nog miktamuy sog Mikpongon, pinoit na dianita og gustalan kituꞌ paꞌali sog tabang non dianita. 27 Tibua, ilan dituꞌ sog Jerusalem, asta og kounutananan nilan, daꞌ nilan kilolaoy nog si Isus og Polonabang kituꞌ. Saka giap nog matong gondow nog kopoktamuy nilan, bostaon dianilan og taluꞌ nog polomolatasanan kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab. Daꞌ nilan siꞌoy kosabut og taluꞌ sog Kitab koyon, mituman da bianan sog kopolihalaꞌ nilan kituꞌ dianon. 28 Minsan siꞌoy daꞌ nilan ion kotongowoy nog salaꞌ nog boyaꞌan sumboy ion bunuꞌon dun, pigbubut nilan munuꞌ dia ni Pilatu. 29 Dadi, dangan mituman tibua og glam nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab paꞌali dianon, bianan sog ginang nilan kituꞌ, inawaꞌ nilan og bangkoy non dia sog kudus mangka nilan botangoy dia sog gluang nog pampang. 30 Tibua, pitubuꞌ da ion nog Mikpongon tidu sog matoy. 31 Dadi, dangan mitubuꞌ ion, miobon pa ion mokpotongow dia sog mikpogunutunut kituꞌ dianon dia sog kangoy non kituꞌ sog Jerusalem tidu ion sog Galili. Og dumaanan non kituꞌ numun koni ilan na og taksiꞌ non sog salu bansa ta nog Israel. 32 Dadi saꞌan ini, mikodopot ami dini niu poꞌ polotason nami dianiu og Guksugan koni nog Gombaꞌis. Og pinasad kituꞌ nog Mikpongon dia sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, 33 tinuman non na dianita nog ita og pangkat nilan bianan sog kopotubuꞌ non dia ni Isus tidu matoy. Poꞌ sinulat sog Kitab, sog koduaꞌ Salmu nog maꞌ nini, ‘Ika og bataꞌ u. Og gondow koni akon miimung nog gamaꞌ mu.’† 34 Bu paꞌali sop sog kopokpotubuꞌ kituꞌ dianon tidu matoy asta sog diꞌ ion moludak, sinulat dosop ituꞌ nog maꞌ nini, ‘Og pinasad kituꞌ dia ni Dabid nog popia, midulus bu daꞌ og duaꞌduaꞌ non bogoyon ku na dianika.’‡ 35 Dadi, sinulat dosop sog Kitab nog maꞌ nini, ‘Diꞌ mu potiangon moludak glawas nog sosoligan mu kituꞌ nog kosoligan mu.’ ”§

36 Maꞌ long ni Paul dun, “Si Apuꞌ Dabid mikokunut sog glegan nog Mikpongon kobon non sog dunya koni. Tibua, dangan minatong gumul non, minatoy da ion, bu inulid ion lumobong dia sog mokogulanganan non kituꞌ, bu miludak da bangkoy non. 37 Tibua, og pitubuꞌ kituꞌ nog Mikpongon, daꞌ koludak og bangkoy non. 38-39 Dadi pigilugan, bagun niu kosunan, minsan aguꞌ og kopokokunut niu nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses, ondiꞌ da kompunan og dusaanan niu dun. Tibua, ain og tumabuk dia ni Isus, kompunan og glam nog dusaanan non. Saꞌan ituꞌ og Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isus inustal dianiu, poꞌ bagun niu kosunan nog og dusaanan niu kompunan da. 40 Dadi, pokpotubud amu tokodoy bagun da og tinaluꞌ nog polomolatasanan kituꞌ ondiꞌ motuman dianiu. Poꞌ maꞌ nini og sinulat,

41 ‘Amu koyon nog mokosudiꞌ, kosobuꞌ amu mangka poglaꞌat poꞌ sog tang niu, ngon posunguꞌ og ginangon ku nog diꞌ amu tumud dun minsan siꞌoy ngon mogustal dun dianiu.’ ”*

42 Dadi, dangan linumiu si Paul bu si Barnabas sog baloy nog poglumpukan koyon, inonggat ilan pa nog gotowanan koyon dion mokpuliꞌ poꞌ sog matong Gondow nog Pogulali, mogustal ilan pa mokpuliꞌ nog paꞌali sog pigustal nilan kituꞌ. 43 Dangan migbinglag na og gotowanan, modakol Hudyuanan dion bu konaꞌ Hudyu nog tinumabuk sog tanud nog Hudyu, migunut ilan dia ni Paul ilan ni Barnabas. Dadi, pindoloꞌisogan ilan ni loꞌ Paul nog sumboy ondiꞌ ilan lumotaꞌ mongandol sog tulung nog Mikpongon.

44 Dangan minatong og gondow nog pogulali nilan, og gondow kituꞌ nog posadan nilan, moglamlam motipot glam nog gotowanan sog koliwagan bonua koyon mangoy mokinongog nog taluꞌ nog tidu sog Mikpongon. 45 Tibua, dangan mitongow nog gotow Hudyuanan nog maꞌ nituꞌ kodakol og gotowanan nog minangoy dion, miksibok ilan dun bu sinusi nilan og gustalan ni Paul koyon, bu pinompolaꞌ nilan ion. 46 Tibua, pinoliksaꞌ tumaluꞌ ni loꞌ Paul ilan ni Barnabas dianilan nog, “Sumboy dodaꞌ bosia og bansa Hudyu mokuna pokodongog nog taluꞌ nog tidu sog Mikpongon. Tibua, bila maꞌ nion nog ompok amu mokinongog dun, bu diꞌ niu pikilon nog patut amu bosia kongonan nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non, numun kituꞌ mangoy ami na mogustal sog ain konaꞌ og bansa Hudyu. 47 Poꞌ maꞌ nini og dondagan nog Mikpongon dianami, ‘Inimung u amu nog tiow sog glam sog bansaanan nog ain konaꞌ Hudyu poꞌ bagun niu kosuksugan dianilan paꞌali sog tabang nog Mikpongon dia sog glam nog gotowanan bagun da mogawon ilan sog dusa.’ ”†

48 Dadi, dangan midongog nog gotowanan koyon nog konaꞌ Hudyu og taluꞌ ni Paul koyon dianilan, migdaꞌdaꞌ ilan tokodoy dun mangka nilan pogodaboy og taluꞌ nog Mikpongon. Bu ain piniliꞌ nog Mikpongon nog kobogayan nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non, tinumabuk ilan dia ni Isus. 49 Bu og taluꞌ nog tidu sog Mikpongon mipulonag sog tibuk nog bonua koyon. 50 Tibua, ngon Hudyuanan nog minangoy ilan sog kolibunanan kituꞌ nog polotanud nog motas og golal nilan sog bonua koyon bu sog kounutananan dion, mangka nilan poktungioy. Bu piktungian nilan dosop og duma gotowanan nog boyaꞌan pisokitan nilan si Paul bu si Barnabas mangka nilan pa bugowoy sog bonua koyon. 51 Tibua, si Paul bu si Barnabas, pimokpug nilan og glopug nog glupaꞌ sog botis nilan. Poꞌ maꞌ nituꞌ og ginangon nilan dia sog gotowanan kituꞌ nog ain og sumolap dianilan. Tubus nituꞌ, migdayun ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Ikonium. 52 Bu og glaꞌayatanan ni Isus dituꞌ sog Antiok, miponuꞌ ilan nog daꞌdaꞌan bu og Bolakat nog Mikpongon.

14

Minangoy ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Ikonium

1 Dangan minatong ilan dituꞌ sog Ikonium, minangoy ilan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu poꞌ maꞌ nituꞌ og kiloyaman nilan moginang. Dangan migustal ilan dion, modakol tokodoy og gotow Hudyu bu konaꞌ og Hudyu tinumabuk dia ni Isus sabap sog kopogustal nilan. 2 Tibua, ngon dosop og gotow Hudyuanan nog ompok tumud dun. Piktungian nilan ain konaꞌ Hudyu bagun lumaton og pikilan nilan sog ain tinumabuk na nog gustalan ni loꞌ Paul koyon. 3 Tibua, miobon pa si Paul bu si Barnabas mogonong dion bu mokosog ilan mogustal paꞌali dia ni Isus. Bu si Isus, pitantu non dia sog gotowanan dion nog motud dodaꞌ og gustalan nilan koyon paꞌali sog glolat nog Mikpongon poꞌ tinugdak non moginang dianilan og gingyataꞌ bu og ginang nog kosobuꞌsobuꞌ. 4 Og gotowanan sog koliwagan bonua koyon mibahagiꞌ. Ngon og linumampiꞌ dia sog Hudyuanan nog daꞌ tud dia ni Isus, bu og duma, linumampiꞌ ilan dia sog sosuguꞌonanan kituꞌ. 5 Dadi, og duma nog gotow Hudyuanan bu duma nog ain konaꞌ Hudyu asta og kounutananan nilan, migupakat ilan nog posokitan og sosuguꞌonanan koyon mangka botuoy. 6 Tibua, dangan midongog nog sosuguꞌonanan kituꞌ og pigupokatan nilan koyon, milaguy ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Listra bu sog Derbi nog og sakup nog probinsia nog Likonia, bu sog glumibut nog bonuaanan koyon. 7 Bu migustal ilan dosop nog Gombaꞌis nog Guksugan dituꞌ.

Minangoy ilan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Listrabu sog Derbi

8 Dadi, ngon og gotow sog Listra koyon og daday tidu pa sog kobataꞌ dianon. 9 Og gotow koyon migingkudingkud mokinongog nog gustalan ni Paul. Bu si Paul sop, pigonglongan non og daday koyon. Kisunan non nog ngon og kopongandol nog daday koyon nog boyaꞌan kuliꞌan ion dun. 10 Dadi si Paul, pisikadan non og taluꞌ non, “Indog a!” Dadi, migdaliꞌ ion mogbuat mangka pokpanowpanow. 11 Dangan mitongow nog gotowanan dion og gininang ni Paul koyon, mikpogekes ilan nog dili ponoluꞌon nilan nog Linikonia. “Og diwataanan, miktimaluy ilan nog gotow mangka ilan tonaꞌ dini nita!” 12 Poꞌ baluꞌ nilan dun si Barnabas og diwata nilan kituꞌ nog si Sius. Bu si Paul sop og diwata nilan kituꞌ nog si Hermes poꞌ ion og polongustal nilan. 13 Og simbahan nog diwata nilan kituꞌ nog Sius, dion da sog molayuꞌlayuꞌ sog koliwagan bonua koyon. Dadi, og bolian nog diwata nilan kituꞌ nog Sius, mikpitang nog sapiꞌanan nog glaki goktob nog bongawan nog koliwagan bonua koyon. Og sapiꞌanan koyon pimokaymokayan nog bulakbulak poꞌ dogaꞌan nilan bosia si Paul ilan ni Barnabas nog sapiꞌanan. 14 Dangan kisunan nog sosuguꞌonanan koyon nog si loꞌ Barnabas ilan ni Paul og pikilan nog gotowanan koyon, binogyang nilan og ponopoton nilan* mangka ilan gobok dia sog titongaꞌ nog piglumpukan nog gotowanan koyon, mangka ilan pogekes. 15 “Aba! Iduma moginang amu ma nog maꞌ nion? Ami siꞌoy, sagyaotow ami da mamaꞌ niu. Saꞌan ini minangoy ami dini niu poꞌ ustalon nami dianiu og Guksugan kituꞌ nog Gombaꞌis nog sumboy tumolikud amu na sog ginang nog ain daꞌ sagnat non, bu mangka amu na sunguꞌ sog Diwata nog totubuꞌ. Bu ion og mikpongon nog pigloban nog glangit bu glupaꞌan bu glam nog migonong koyon dion. 16 Kobon nituꞌ, og Mikpongon, pitiang non glam nog binonsaan moginang nog ain kolegan nilan. 17 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, kobon non migbogoy da ion nog gindanan paꞌali sog kodiwata non bianan sog kobaꞌis nog ininang non. Binogayan non amu nog dupiꞌ bu og songkuꞌ sog giap matong timpu non. Binogayan non dosop amu nog modakol nog ponganon bu pinonuꞌ non amu nog daꞌdaꞌan.” 18 Tibua, minsan midongog nog gotowanan koyon og taluꞌ ni loꞌ Barnabas ilan ni Paul, moglamlam nilan bosia diꞌ kopogondiꞌan og pikilan nog gotowanan koyon nog dogaꞌan nilan bosia si loꞌ Paul. 19 Saka daꞌ kobon tidu dion, ngon duma Hudyuanan tidu sog koliwagan bonua nog Antiok bu sog Ikonium, linondug nilan si loꞌ Paul ilan ni Barnabas. Bu piktungian nilan og gotowanan koyon dion. Dadi, miksop og pikilan nilan nog boyaꞌan binatu nilan si Paul mangka nilan guyudoy lumiu sog koliwagan bonua koyon poꞌ baluꞌ nilan dun minatoy na. 20 Tibua, dangan piglibutan ion nog glaꞌayatanan ni Isus, migbuat ion bu mangka ilan pokpuliꞌ sog koliwagan bonua koyon. Miglogondow ion, si Paul ilan ni Barnabas, ginumonat ilan posunguꞌ dituꞌ sog Derbi.

Mikpuliꞌ ilan sog koliwagan bonua nog Antiokdituꞌ sog Siria

21 Migustal ilan nog Gombaꞌis nog Guksugan dion sog koliwagan bonua nog Derbi. Bu modakol nog gotow tinumabuk dia ni Isus dion. Tubus nituꞌ, mikpuliꞌ ilan dituꞌ sog Listra, bu sog Ikonium, bu asta sog Antiok og sakup nog probinsia nog Pisidia. 22 Poꞌ pongimogonan nilan bu pondoloꞌisogan nilan ain tinumabuk na dia ni Isus bagun diꞌ moguyaꞌ og tud nilan dianon. Bu tinaluꞌ ni loꞌ Paul dianilan nog, “Sumboy dodaꞌ mokobian ita nog gininisan nog sinsaan mangka ita siꞌoy pokampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.” 23 Tubus nituꞌ, mimiliꞌ ilan nog bogolal sog tanud nog mogokbit sog ain og glumpuk nilan. Bianan sog kopokpuasa nilan kobon nilan mogyakin, inuakil nilan og pimiliꞌ nilan kituꞌ dia ni Isus nog dia ilan non salig. 24 Tubus nituꞌ, minian ilan sog probinsia nog Pisidia, bu probinsia nog Pampilia, bu mangka ilan pogdayun sog koliwagan bonua nog Pirga.

25 Dadi, dangan mitubus ilan mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dituꞌ sog Pirga, migdayun ilan dosop dituꞌ sog koliwagan bonua nog Atalia. 26 Bu tidu sog Atalia koyon, tinumulak ilan posunguꞌ sog Antiok og sakup nog bonua nog Siria. Dituꞌ ilan pigyokinan nog gotowanan poꞌ inuakil ilan dia sog gokbitan nog Mikpongon sog ginang nilan kituꞌ nog midoksuꞌ nilan na inangoy. 27 Dangan minatong ilan, pilimud nilan og glam nog poktanudanan dion, mangka nilan suksugoy dianilan glam nog miinang nog Mikpongon bianan dianilan, bu paꞌali sog kobukaꞌ nog dalan dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu bagun ilan tumabuk sog Mikpongon. 28 Dadi, miobon ilan pa mogonongonong dion sog poktanudanan koyon dion sog Antiok.

15

Og gupakat sog Jerusalem

1 Sintak non ion, ngon gotowanan nog miktidu sog bonua nog Judia minatong dion sog Antiok. Bu mikpanad ilan dia sog pigilugan sog tanud nog long nilan dun, “Taman da diꞌ niu unuton og botad kituꞌ nog pilatas ni Muses nog og gotow sumboy moktuk, diꞌ amu nododaꞌ motabang sog dusa niu.” 2 Dadi, si Paul bu si Barnabas, sinusi nilan tokodoy og polopanadanan kituꞌ. Dadi, og poktanudanan koyon dion sog Antiok, migupakat ilan nog poponowon nilan si Paul ilan ni Barnabas bu duma poktanudanan dion mangoy dituꞌ sog Jerusalem. Poꞌ mangoy ilan monginongogan sog sosuguꞌonanan kituꞌ bu sog bogolalanan sog tanud dituꞌ paꞌali sog piksusian nilan kituꞌ. 3 Dadi, dangan pipanow ilan na, minian ilan pa sog probinsia nog Ponisia, bu sog Samaria, poꞌ inapit nilan pa moguksug sog poktanudanan dituꞌ paꞌali sog kotabuk nog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ Hudyu dia sog Mikpongon. Dadi, mikpogdaꞌdaꞌ tokodoy og glam nilan dion dangan midongog nilan ituꞌ. 4 Dangan minatong ilan dituꞌ sog Jerusalem, tinolimaꞌ ilan nog poktanudanan bu og sosuguꞌonanan asta og bogolalanan sog tanud dituꞌ. Bu sinuksugan ni loꞌ Paul ilan ni Barnabas og glam nog miinang nog Mikpongon nog pibian dianilan. 5 Tibua, ngon og poktanudanan dion nog sakup ilan nog parasiu. Minindog ilan mangka ilan poktaluꞌ, nog sumboy dodaꞌ moktuk og gotowanan nog konaꞌ Hudyu bu pogunut sog botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses.

6 Dadi, migupakat sosuguꞌonanan koyon bu kobogolalan sog tanud bog olo ginangon nilan paꞌali sog susian nilan koyon. 7 Sintak non, dangan mipayat na og gupakat nilan, minindog si Piter mangka poktaluꞌ nog, “Pigilugan ku, sunan niu nog dini kituꞌ, akon og siniboy nog Mikpongon tidu sog glumpuk ta nog mogustal u nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog gotowanan nog ain konaꞌ Hudyu bagun da mokodongog bu mokotabuk ilan nog guksugan koni. 8 Og Mikpongon, sunan non dialom pikilan nog gotow, bu pitampal non dianita nog tinolimaꞌ non na ilan bianan sog kobogoy non kituꞌ dianilan nog Bolakat non. Ilan siꞌoy, binogayan non dosop ilan nog gindanan nog maꞌ nog kobogoy non kituꞌ dun dianita. 9 Poꞌ og Mikpongon, daꞌ non ilan pogbigyaꞌoy dianita. Poꞌ sabap sog tud nilan dianon, inugasan non dosop og dusaanan nilan. 10 Bila maꞌ nituꞌ, iduma pokpololingiton niu ma og Mikpongon bianan sog kopoktogol niu nog mogunut sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses dia sog poktanudanan koyon, saka minsan ita bu asta og mokogulanganan ta, daꞌ ta tanan ituꞌ kunut. 11 Ondiꞌ bosia maꞌ nituꞌ poꞌ og tud ta dun, migawon ita tidu sog dusaanan ta poꞌ bianan sog tulung nog Kounutan ta nog si Isus bu ilan siꞌoy maꞌ nituꞌ dosop.”

12 Dangan miluksad og taluꞌ ni Piter koyon, mitiknaꞌ og gotowanan koyon bu daꞌ ilan pogonekonek. Bu mikinongog ilan dia ni loꞌ Barnabas ilan ni Paul poꞌ sinuksug nilan paꞌali sog glam nog ininang nog Mikpongon nog gingyataꞌanan bu og kosobuꞌsobuꞌ dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu bianan dianilan. 13 Dangan miluksad guksugan nilan koyon, sinumukli si Jems moktaluꞌ nog, “Pigilugan ku, pokinongog amu pa dianakon. 14 Komun, inuksugan ni Simun dianita og tolipunan nog kopokpotongow nog Mikpongon nog glolat non dia sog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ Hudyu bianan sog kosiboy non dianilan nog pigotowan non. 15 Og taluꞌ ni Piter kituꞌ dinumalan sog taluꞌ nog Mikpongon nog pilatas nog polomolatasanan kituꞌ nog sinulat dia sog Kitab nog,

16 ‘Tubus nituꞌ, mokpuliꞌ u mangka u pindogoy mokpuliꞌ og baloy ni Dabid. Minsan siꞌoy migobaꞌ na, pindogon ku da mokpuliꞌ 17 bagun da og glam nog binonsaan, ponongowon nilan akon nog akon og Pogbayaꞌ, asta glam nog gotow nog konaꞌ Hudyu, ain og inimung u nog pigotowan ku. 18 Og miktaluꞌ koni, og Mikpongon nog ion og miginang dun bu piosun non tidu pa sog kobon nituꞌ.’ ”*

19 Dadi, maꞌ long ni Jems dun, “Bila akon, maꞌ nini. Ain og gotowanan nog konaꞌ Hudyu nog tinumabuk na dia sog Mikpongon sumboy diꞌ poglogonon. 20 Sugaꞌid non, sulatan ta ilan nog sumboy diꞌ ilan kuman nog pongonganon kituꞌ nog botang nog pinguakil dia sog glodawananan. Bu diꞌ ilan momabal. Bu diꞌ ilan kuman nog ain milongot. Bu diꞌ ilan kuman nog duguꞌ. 21 Poꞌ og Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses, miobon na pogbostaon sog baloyanan nog poglumpukan nog bansa Hudyu giap nog matong Gondow nog Pogulali nilan bu pigustal na sog glam nog bonuaanan.”

Og sulat posunguꞌ sog gotowanan nog konaꞌ Hudyunog ain tinumabuk na

22 Dadi, og sosuguꞌonanan koyon bu kobogolalan sog tanud, bu asta duma poktanudanan dion, migupakat ilan nog momiliꞌ ilan nog duma gotowanan nog tidu sog glumpuk nilan koyon, poꞌ podunuton nilan dia ni loꞌ Paul ilan ni Barnabas mangoy dituꞌ sog Antiok. Dadi, og mipiliꞌ nilan si Judas Barsabas bu si Silas. Lunsan ilan polongokbit nog pigotowan nog Mikpongon. 23 Bu og sulat kituꞌ nog pinoit dianilan maꞌ nini og taguꞌ non,

“Og sulat koni tidu sog sosuguꞌonanan bu bogolalanan sog tanud nog pigilugan niu mamaꞌ nami. Posunguꞌ ini dia sog poktanudanan kituꞌ nog ain konaꞌ Hudyu dion sog koliwagan bonua nog Antiok, bu sog probinsia nog Siria, bu asta dosop sog probinsia nog Silisia. Monogina ami dianiu. 24 Midongog nami nog ngon dow og gotowanan dion nog dumaanan nami nog minangoy ilan mokpanad dianiu nog boyaꞌan misasow og pikilan niu dun. Og pianad nilan koyon konaꞌ ion gonat dianami. 25 Dadi, migupakat ami bu og piksolobukan nog gupakat nami maꞌ nini. Mimiliꞌ ami nog gotowanan nog podunuton nami dia sog kololaman ta koni nog si loꞌ Barnabas ilan ni Paul. 26 Ilan koyon sinugal nilan og kotubuꞌ nilan dia sog ginang nog Kounutan ta nog si Isukristu. 27 Dadi, og pidunut nami koni dianilan si Judas ilan ni Silas poꞌ ilan og mokpotintu dianiu nog sulat nami koni. 28 Poꞌ og molongas dia sog Bolakat nog Mikpongon bu dianami, nog diꞌ amu ilakad kobogatoy nog poꞌatan, lumual sog pigondiꞌan koni moginang dianiu, 29 nog diꞌ amu kuman nog ain pinguakil dia sog glodawananan, bu diꞌ amu kuman nog duguꞌ, bu diꞌ amu kuman nog ain milongot. Bu diꞌ amu momabal. Bu ombaꞌis tokodoy nog mogolig amu nog glam nog kohinangan koyon. Dini nami na potomanoy og sulat nami koni dianiu.”

30 Dadi, og gotowanan koyon, mipanow ilan na posunguꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Antiok. Dangan minatong ilan dion, pilumpuk nilan glam nog poktanudanan dion mangka nilan tulunoy og sulat koyon nog pinoit dianilan. 31 Dangan mibasta nog gotowanan og sulat koyon, migdaꞌdaꞌ ilan tokodoy bu kipondoloꞌisogan ilan dun. 32 Si Judas ilan ni Silas, og polomitua ilan dosop. Dadi, modakol og pigustal nilan sog pigilugan sog tanud dion nog boyaꞌan kipondoloꞌisogan bu mipagon kopongandol nilan dion. 33 Bu dangan miobonobon ilan na dion, piuliꞌ ilan na nog pigilugan nilan koyon dion sog tanud dunut og popia nilan dianilan. Dadi, ginumonat ilan na. [ 34 Tibua si Silas, mioleg nog ombagak pa ion dion.] 35 Si Paul ilan ni Barnabas, dion ilan pa sog Antiok. Bu ilan bu og dumaanan dion, miksamasama ilan mokpanad bu mogustal sog gotowanan nog taluꞌ nog Mikpongon.

Miksuoy si Paul ilan ni Barnabas

36 Dadi, dangan miobon ion, inonggat ni Paul si Barnabas, mangoy tumukow sog pigilugananan nog ain kiustalan nilan nog taluꞌ nog Mikpongon, bog olo na og gidud nog tanud nilan. 37 Si Barnabas, og glegan non mogunut dianilan si Jan Mark. 38 Tibua, sog pikilan ni Paul, ondiꞌ ion molongas podunuton. Poꞌ kobon nilan sog Pampilia, binolong non ilan bu daꞌ na ion pokpodayun tumabang nog ginang nilan koyon. 39 Dadi, si Barnabas ilan ni Paul, piksusian nilan si Jan Mark nog boyaꞌan miksuoy ilan tanan dun. Si Barnabas pidunut non si Jan Mark mangka ilan tulak posunguꞌ sog puluꞌ nog Siprus. 40 Bu si Paul sop, piniliꞌ non nog duma non si Silas. Mangka ilan siꞌoy gonat, pigyokinan ilan poguna nog pigilugananan nilan koyon dia sog tanud nog bianan sog tulung nog Mikpongon, ipaton ilan da. 41 Dadi, minian ilan sog probinsiaanan nog Siria bu sog Silisia poꞌ pongimogonan nilan og kopongandol nog poktanudanan dion.

16

Migunut si Timuti dia ni loꞌ Paul ilan ni Silas

1 Bu migdayun ilan sog koliwagan bonua nog Derbi bu asta Listra. Bu ngon og gotow dion nog tinumabuk na dia ni Isus og ngalan non si Timuti. Og ginaꞌ non og Hudyu. Ion siꞌoy tinumabuk dosop dia ni Isus. Bu og gamaꞌ non og Girik. 2 Glam nog poktanudanan sog Listra bu sog Ikonium, pigdongyaꞌan nilan si Timuti. 3 Dadi, kolegan ni Paul, podunuton non si Timuti. Dadi, tinuk ni Paul si Timuti poꞌ glam nog Hudyuanan sog glumibut dion, kisunan nilan nog si Timuti daꞌ poktuk poꞌ og gamaꞌ non og gotow Girik.* 4 Dadi, ginumonat ilan bu miktolopasan ilan sog bonuaanan koyon dion mokpolatas sog poktanudanan nog pigupokatan nog sosuguꞌonanan koyon bu bogolalanan sog tanud dituꞌ sog Jerusalem poꞌ bagun nilan ituꞌ unuton. 5 Dadi sabap dion, mipagon og kopongandol nog glumpuk nog poktanudanan dia ni Isus bu gondow gondow pododungag og dakol nilan.

Og pitongow dia ni Paul

6 Dadi si loꞌ Paul, minian ilan pa sog bonua nog Prigia bu sog Galatia poꞌ pigondiꞌan ilan nog Bolakat nog Mikpongon mangoy mogustal sog Bataꞌbataꞌ Asia. 7 Dangan minatong ilan sog tigad nog Misia bu Bitinia, mogdayun ilan bosia sog Bitinia saka pigondiꞌan nilan nosop nog Bolakat ni Isus. 8 Dadi, minian ilan tibua sog Misia, mangka ilan usog dituꞌ sog koliwagan bonua nog Troas. 9 Dangan miglogobi ion, ngon og pitongow dia ni Paul bu mitongow non sog kilowkilowan mata og gotow miktidu sog Masadonia pogindog bu mikitabang dianon. Maꞌ long non dun, “Angoy a pa sog Masadonia bu tobangoy mu pa ami.” 10 Tubus nituꞌ, miglandan ami mogulikos. Poꞌ miatok nami og maꞌana nog pitongow koyon dianon nog dinondag ami nog Mikpongon mangoy mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dituꞌ sog Masadonia.

Og kotabuk ni Lidya, og gotow Pilipus

11 Dadi, tidu sog kotulak nami koyon sog koliwagan bonua nog Troas, mikpologdong ami dituꞌ sog puluꞌ nog Samotrasia. Bu dangan miglogondow, miglandan ami sog koliwagan bonua nog Niapolis. 12 Bu tidu sog Niapolis koyon, tinumukad ami sog koliwagan bonua nog Pilipus. Og Pilipus koyon, og mosolag sog glam nog bonua nog misakup sog Masadonia bu og minukaꞌ mogonong dion og gotow Roma. Dadi, migonongonong ami pa dion podaliꞌdaliꞌ. 13 Dangan minatong og Gondow nog Pogulali nog gotow Hudyu, linumiu ami sog koliwagan bonua koyon mangka ami angoy sog babaꞌ tubig poꞌ kisunan nami nog aluꞌaluꞌ ngon og poglumpukan nog gotow Hudyuanan dion mogyakin. Dadi, dangan minatong ami dion, mikpongingkud ami kobon nami mogabitabit nog kolibunanan koyon nog miglumpuk dion. 14 Ngon sala kotow glibun dion, og gotow sog Tiatira, ngalan non si Lidya. Ion og polondagang nog ponopoton kituꞌ nog ompula og kobiluan non. Bu polotamuy dosop ion sog Mikpongon. Mikinongog ion dianami, bu binukaꞌ nog Mikpongon pikilan non bagun tumabuk nog gustalan ni Paul. 15 Dangan tinumabuk ion, binunyagan ion asta og salu baloy non. Tubus nituꞌ, pibatuk non ami dia sog baloy nilan. Bu maꞌ long non dun, “Bila tinumud amu da dun nog miktantu u tumud dia sog Kounutan nog si Isus, dituꞌ amu batuk sog baloy u.” Dadi, dituꞌ ami nilan minatuk.

Si Paul ilan ni Silas sog kolobusuan

16 Ngon gondow non, minangoy ami nosop sog poglumpukan nilan mogyakin. Bu ngon og gulipon dion nog glibun linumumpak dianami. Og glibun koyon golomatan poꞌ sinongonan ion nog glatdiwata. Dadi, mikosin og pigonongan non koyon, poꞌ sabap sog kopongolamat nog glibun koyon. 17 Dadi og glibun koyon, kobon non moguyukuyuk dianami. Bu pisikad non taluꞌ non nog, “Og gotowanan koni og sosoligan nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kolobian. Minangoy ilan mogustal dianiu nog dalan bagun amu motabang tidu sog dusaanan niu.” 18 Gondow gondow maꞌ nion notibua og poginangon non. Sintak non ion, misasow si Paul dun. Sinunguꞌ non og glibun koyon, mangka non toluꞌoy og glatdiwata koyon nog sinumangon dianon nog, “Sog ngalan ni Isukristu, dondagon ku ika mawaꞌ dianon!” Dadi, sog sododuꞌun koyon minawaꞌ glatdiwata koyon dianon.

19 Tibua, dangan mitongow nog pigonongan non kituꞌ nog miglaꞌat na og sukatan nilan koyon, pigoidan nilan si Paul bu si Silas, mangka nilan lulutoy dituꞌ sog tobuꞌan poꞌ dituꞌ og kounutananan nilan. 20 Mangka ilan poksumbung nog, “Og gotowanan koni og bansa Hudyu. Miksasow ilan dini sog koliwagan bonua ta koni. 21 Poꞌ og pikpanad nilan koni nog botad, og sukang sog botad ta, labi na nog maꞌ nita og bansa Roma.” 22 Dadi, og kodokolan nog gotowanan dion, dinumuma ilan mokpokangit dia ni loꞌ Paul ilan ni Silas. Bu sinuguꞌ nog kounutananan koyon dion nog pomogyangon nilan og ponopotonanan ni loꞌ Paul bu diꞌ nilan pogolangolangan mogbombal. 23 Tubus nilan pogbombaloy, kinolobusu nilan. Bu dinondag nog kounutananan koyon dia sog polongipat nog kolobusuan koyon nog potubudan non tokodoy ilan mogipat. 24 Dangan midongog non taluꞌ koyon, dituꞌ non ilan tinaguꞌ sog ompagon kituꞌ tokodoy nog dugu, dion sog dialom nog kolobusuan koyon mangka non potungoy og botisanan nilan.

25 Dangan midopot og tongaꞌ gobi nog solian ni Paul ilan ni Silas mogyakin bu mogbobat nog bobat kituꞌ nog sanglit nilan dia sog Mikpongon, og dumaanan nilan sog kolobusuan koyon mikpokinongog. 26 Saka gomonsunoy pa, miglinug nog mosikad tokodoy boyaꞌan mikunduꞌ og pingkudan nog kolobusuan koyon mangka pogdongan mokpogbukaꞌ og glam nog pintuꞌanan nog kolobusuan koyon. Bu miungaꞌ glam nog potung nilan bu mikpogawaꞌ og balud nog komotanan nilan. 27 Mitanud og polongipat koyon dun. Bu dangan mitongow non nog mikpogbukaꞌ og pintuꞌanan nog kolobusuan koyon, inudut non kalis non mangka bosia ion poksipi mongogotan. Poꞌ baluꞌ non dun, mikpokpolaguy na og gotowanan koyon. 28 Tibua, ginopisan ion ni Paul nog, “Naꞌ mu loꞌaton og glawas mu poꞌ dini ami da og glam nami.”

29 Dadi, og polongipat koyon dinumondag tumutud nog suluꞌ mangka ion gobok sog solod nog kolobusuan koyon. Dangan minatong ion dituꞌ, miningluꞌud sog sunguꞌan ni Paul ilan ni Silas bu linukuban. 30 Tubus nion, inagak non ilan lumiu mangka ion poksak dianilan nog, “Sir, olo sumboy og ginangon ku bagun u motabang?”

31 Tinumabal ilan nog, “Tud a dia sog Pogbayaꞌ nog si Isus bagun ka motabang asta og salu baloy mu.” 32 Dadi, inustal nilan dianon og taluꞌ nog Mikpongon asta sog salu baloy non. 33 Tubus nion, og gobi koyon, inoit non ilan sog tubig mangka non ugasoy og gangolanan nilan kituꞌ nog kopogbombal dianilan. Bu sog sododuꞌun koyon, binunyagan ion asta og salu baloy non. 34 Tubus nituꞌ, mangka non ilan pitangoy muliꞌ dia sog baloy non mangka non pa ilan pokanoy. Bu glam nilan sog baloy koyon, migdaꞌdaꞌ ilan tokodoy poꞌ tinumud ilan na sog Mikpongon.

35 Dangan miglogondow ion, og kounutananan nilan kituꞌ, dinondag nilan og sundaluanan nilan mangoy sog kolobusuan moktaluꞌ nog maꞌ nini, “Poluas mu na ilan.” 36 Dadi, miktaluꞌ og polongipat koyon dia ni Paul nog, “Og kounutananan kituꞌ, dinondag nilan na nog ika bu si Silas, poluason amu na. Dadi, luas amu na bu popiaon og panow niu.”

37 Tibua, tinoluꞌan ni Paul og sundaluanan koyon nog, “Pigbombal nilan ami sog kodokolan nog daꞌ nilan ami ukumoy poguna mangka nilan pa ami kolobusuoy. Saka og gotow ami nog sakup nog Roma. Dadi, pogbunibunion nilan og kopoluas nilan dianami? Ondiꞌ nododaꞌ ion mogusoy. Sugaꞌid non, sumboy mangoy ilan dini mangka nilan ami poluasoy.”

38 Dadi, og taluꞌ ni Paul koyon, inuksugan nog sundaluanan koyon dia sog kounutananan nilan kituꞌ. Dangan midongog nilan nog si Paul ilan ni Silas og sakup nog Roma, kiondokan ilan dun. 39 Dadi, minangoy ilan dituꞌ sog kolobusuan mangka ilan pokiampun dia ni Paul ilan ni Silas mangka nilan pa poluasoy. Tubus nituꞌ, binubut nilan nog mawaꞌ ilan na dion sog koliwagan bonua koyon. 40 Dadi, dangan linumuas ilan sog kolobusuan koyon, minangoy ilan poguna sog baloy ni Lidya, bu dituꞌ ilan mikpoglumpak nog pigilugananan nilan sog tanud bu pindoloꞌisogan nilan pa ilan poguna mangka ilan siꞌoy gonat.

17

Dituꞌ sog Tisalonika

1 Dadi, minian si Paul ilan ni Silas sog koliwagan bonua nog Ampipolis bu sog koliwagan bonua nog Apolonia mangka ilan pa datong dituꞌ sog koliwagan bonua nog Tisalonika. Ngon og baloy dion nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 2 Dadi, sinumolod si Paul sog baloy koyon poꞌ maꞌ nituꞌ og kiloyaman non. Bu sog solod nog tolu ondow nog Gondow nog Pogulali pokpodolagon dia sog Hudyuanan koyon og taluꞌ dia sog Kitab. 3 Inustal non dianilan og taluꞌ dia sog Kitab nog sumboy og Kristu mosinsa bu mangka patoy bu sumboy dosop motubuꞌ puliꞌ. “Dadi,” maꞌ long ni Paul dun, “og pogolongon ku koni nog si Isus, ion non ion og Kristu.” 4 Dadi, og duma Hudyuanan tinumud ilan nog gustalan non koyon boyaꞌan nog minampuꞌ ilan dia ni Paul ilan ni Silas. Bu modakol og gotow Girik nog polotamuy dia sog Mikpongon bu og mokokotas nog kolibunanan nog minampuꞌ dosop dianilan.

5 Tibua, ain og gotow Hudyuanan nog daꞌ tud dia ni Isus, miksibok ilan dun. Bu pingokatan nilan nog gotowanan nog poloindogindog dia sog tobuꞌan nog daꞌ lual og ponontongon nilan og sasow, mangka nilan sosowoy og koliwagan bonua koyon. Bu inangoy nilan ponontongoy si Paul ilan ni Silas sog baloy ni Jason poꞌ pitangon nilan bosia sog kodokolan nog gotow. 6 Tibua, dangan daꞌ nilan kotongow dituꞌ, sokaliꞌ ilan mimungot bu og linulut nilan si Jason bu og duma pigilugananan sog tanud. Inoit nilan sog gukum mangka ilan pogekes nog, “Og gotowanan kituꞌ nog moguliugan moksasow sog tibuk nog dunya koni, minangoy na dini nita. 7 Bu koni ni Jason, tinolimaꞌ non ilan dia sog baloy non. Mongantu ilan sog poꞌatan ni Datuꞌ Sisar. Poꞌ taluꞌ nilan nog ngon dow lual og datuꞌ nog ngalan non si Isus.” 8 Dangan midongog ituꞌ nog kounutananan nilan bu glam nog gotowanan koyon dion, misusa ilan tokodoy dun. 9 Dadi, pinionsaan nilan si Jason bu dumaanan non kituꞌ mangka nilan poluasoy.

Dituꞌ sog Beria

10 Dangan miglogobi ion, og pigilugan sog tanud dion, pipangoy nilan si Paul ilan ni Silas dituꞌ sog koliwagan bonua nog Beria. Dangan minatong ilan dituꞌ, minangoy ilan nosop sog baloy kituꞌ nog poglumpukan nog bansa Hudyu. 11 Og gotow Hudyuanan dituꞌ sog Beria, diꞌ ilan mamaꞌ nog polomotadon nog gotow Tisalonika poꞌ motigdow og pikilan nilan bu ilakad og gloliag nilan tumolimaꞌ nog gustalan ni Paul. Bu gondow gondow, moganad ilan nog Kitab poꞌ tontongon nilan bog dinumalan taꞌ og gustalan ni Paul. 12 Dadi, modakol dianilan og tinumud, og kolibunanan kituꞌ nog Girik nog mokokotas nog gotow bu asta og kolokianan.

13 Tibua, dangan kisunan nosop nog gotow Hudyuanan nog dituꞌ sog Tisalonika, nog si Paul ilan ni Silas migustal nog taluꞌ nog Mikpongon dituꞌ sog koliwagan bonua nog Beria, linondug nilan nosop dituꞌ mangka ilan pongakat nog gotowanan dion mangka ilan poksasow dion. 14 Dadi, sog sododuꞌun koyon, og pigilugan sog tanud, piusog nilan si Paul sog dibabaꞌ. Tibua, si Silas ilan ni Timuti mibagak sog bonua koyon. 15 Og gotowanan kituꞌ nog migunut dia ni Paul, inoit nilan ion dituꞌ sog koliwagan bonua nog Atens. Dangan ginumonat og gotowanan koyon nog minatod dia si Paul, mimun si Paul dianilan posunguꞌ dituꞌ ni loꞌ Silas ilan ni Timuti nog mogdaliꞌ ilan moglondug dituꞌ non sog Atens.

Dituꞌ sog Atens

16 Sintak ni Paul mogbagad dianilan dion sog Atens koyon, misasow pikilan non poꞌ mitongow non modakol tokodoy og glodawananan nog diwataanan nog poktomuyon nilan dion. 17 Dadi, bila dia ion sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, podolagon non og taluꞌ nog Mikpongon sog Hudyuanan bu sog ain konaꞌ Hudyu nog polotamuy dion. Bu gondow gondow dia ion sog tobuꞌan pogustal sog gotowanan dion. 18 Bu ngon polopanadanan dion, og pikpanad nilan iningolanan nog Ipikurus bu Estoik. Sinusi nilan si Paul. Miktaluꞌ ilan nog, “Olo gidoy og pokuleꞌuleꞌon non koyon?” Bu og duma nilan miktaluꞌ nog, “Intoman ku dun, og pokuleꞌuleꞌon non koyon paꞌali bayuꞌ dia sog diwata kituꞌ nog diꞌ ta kosunan.” Poꞌ og inustal ni Paul koyon dianilan paꞌali dia ni Isus, bu paꞌali sop sog gotow nog motubuꞌ tidu matoy. 19 Dadi, inagak nilan si Paul mangka nilan pitangoy sog poglumpukan nilan kituꞌ nog ngalan non Eriopagus mangka ilan pokiustal dianon. Long nilan dun, “Moleg ami mokinongog nog bogu gustalan mu koyon nog pigustal nika. 20 Poꞌ ngon og gustalan mu nog kosobuꞌsobuꞌ. Dadi, kolegan nami dun mosabut nami.” 21 (Poꞌ glam nog timonua dion bu asta bogu dongguꞌanan koyon dion, daꞌ lual poginangon nilan, og mokinongog bu mogagi nog bogu gustalan koyon.)

22 Dadi, minindog si Paul dion sog titongaꞌ nog piglumpukan nilan koyon, mangka ion poktolipun moktaluꞌ dianilan. “Amu gotow Atens, kisunan ku nog polotamuy amu. Minsan olo og ginangon niu, ondiꞌ niu koliusan tumamuy og diwataanan. 23 Poꞌ minsan ain u angoy dini, motongow u og dakol nog poktomuyan niu. Bu mitongow u tanan og pomolasan niu nog sinulatan nog maꞌ nini, ‘Koni og poktomuyan nog diwata nog diꞌ kosunan.’ Dadi,” maꞌ long ni Paul dun dianilan, “og Diwata koyon nog diꞌ niu kosunan, numun kituꞌ posunon ku dianiu. 24 Og Diwata koyon nog posunon ku dianiu, ion non ion og mikpongon nog pigloban nog glangit bu og glupaꞌan. Ion Pogbayaꞌ sog glangit bu glupaꞌan. Bu ion diꞌ mogonong sog poktomuyan nog sagya inimung nog gotow. 25 Bu ondiꞌ mongangad nog tabang nog gotow dianon poꞌ ion, daꞌ kulang non. Bu ion tanan og migbogoy nog kotubuꞌ, bu og ginawa, bu asta og glam nog miongon. 26 Bu inimung non sala kotow og puꞌunan nog glam nog gotowanan mangka non poponongoy sog tibuk nog glupaꞌan. Bu binogayan non ilan nog tang nilan bu og goktob nog pogonongan nilan. 27 Saꞌan ininang non maꞌ nituꞌ, poꞌ bagun nilan bosia ion ponontongon. Poꞌ bila ponontongon nilan ion, motongow nilan da ion poꞌ diꞌ da ion molayuꞌ dia sog monala kotow dianita. 28 Maꞌ long pa nog dumaanan niu dun, ‘Saꞌan miongon ita bu mitubuꞌ ita, bu mokopoglilow ita, poꞌ sabap dianon.’ Bu maꞌ long nog dumaanan niu kituꞌ nog mokokoto mogukpatukpat nog ponoluꞌon non, ‘Ita koni og gombataꞌanan dodaꞌ nog Mikpongon.’ 29 Dadi,” long ni Paul dun, “bila maꞌ nituꞌ nog ita og gombataꞌanan noma nog Mikpongon, sumboy diꞌ ita momikil nog og Diwata ombantuk mamaꞌ nog bulawan, otawaka solapiꞌ, otawaka og batu, bianan sog sagya kotoan nog gotow. 30 Bu kobon nituꞌ, og Mikpongon, pitiang non og gotow moginang nog maꞌ nion koyon, poꞌ sobuꞌ ilan pa. Tibua, numun koni, og glam nog gotow sog dunya koni, dinondag non lumotaꞌ moginang nog dusa. 31 Poꞌ ngon da gondow nog sinimpan non, nog glam nog gotow ukumon non, bu modulus og koukuman non dun bianan sog gotow kituꞌ nog tinonduꞌ non mukum dun. Pitantu non sog glam nog gotowanan bianan sog kopotubuꞌ non dianon tidu matoy.”

32 Dadi, dangan midongog nilan taluꞌ ni Paul koyon nog og gotow motubuꞌ tidu matoy, pigwanwan ion nog duma gotowanan dion. Tibua, og duma gotowanan dion miktaluꞌ dianon nog, “Moleg ami pa mokinongog mokpuliꞌ nion.” 33 Dadi si Paul, ginonatan non ilan dion. 34 Tibua, ngon gotowanan dion nog migunut ilan dia ni Paul mangka ilan tabuk dia ni Isus. Og sala kotow koyon og ngalan non si Diunisius, og gotow kituꞌ nog miktidu sog glumpuk nog Eriopagus, bu ngon dosop sala kotow glibun nog ngalan non si Damaris, bu og duma gotowanan dosop dion.

18

Dituꞌ sog Korintu

1 Tubus nituꞌ, si Paul ginumonat sog Atens posunguꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Korintu. 2 Dangan minatong ion dituꞌ, ngon milumpak non nog gotow Hudyu og ngalan non si Akila og gotow sog probinsia nog Pontus. Si Akila ilan nog kodumanan non nog si Prisila, bogu ilan da tidu dituꞌ sog Italia poꞌ si Datuꞌ Klaudius, pimugow non og glam nog bansa Hudyu sog koliwagan bonua nog Roma. Dadi si Paul, inangoy non ilan tukowoy. 3 Sabap nog batuk ilan nog polongimung nog tulda, minatuk ion dion nilan bu miksolabuk ilan nog sukatan. 4 Bu giap nog Gondow nog Pogulali nog bansa Hudyu, mangoy si Paul sog baloy nog poglumpukan nilan, mokpodolag dia sog Hudyuanan bu dia sog Girikanan nog taluꞌ dia sog Kitab bagun ilan mokotabuk dia ni Isus.

5 Dangan minatong si Silas ilan ni Timuti dion tidu ilan sog Masadonia, tinigbung ni Paul og ginang non sog mogustal bu tumaksiꞌ dia sog Hudyuanan nog si Isus og Kristu. 6 Tibua, dangan sinusi nilan si Paul mangka nilan ion ponompolaꞌoy, pinokpugan ni Paul og glogdoy non mangka non ilan toluꞌoy nog, “Minsan olo og mogandun dianiu, diꞌ u na kotoksilan dun. Tidu sog numun kituꞌ, dituꞌ u na angoy pogustal sog ain og konaꞌ Hudyu.” 7 Dadi, ginonatan ilan ni Paul dion sog baloy koyon, mangka ion angoy sog sindog nog baloy nog poglumpukan nilan koyon. Og gapuꞌ nog baloy koyon nog inongayan non si Titus Justus. Ion og polotamuy sog Mikpongon, bigyaꞌ non, konaꞌ ion og Hudyu. 8 Bu si Krispus, og kounutan sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu, bu glam nog salu baloy non tinumabuk dia sog Kounutan nog si Isus. Bu modakol pa nog gotow Korintu nog mikodongog nog gustalan ni Paul koyon nog tinumabuk ilan dosop mangka ilan pokpobunyag.

9 Ngon gobi non, og Pogbayaꞌ mikpotongow dianon. Bu dia sog kilowkilowan mata, miktaluꞌ og Pogbayaꞌ dianon nog, “Paul, naꞌ a mondok bu naꞌ a motonop mogustal 10 poꞌ dia u da nika. Dadi, daꞌidun og mokopongulaꞌat bu og mokokaꞌid dianika. Poꞌ modakol og pigotowan ku sog bonua koni.” 11 Dadi, si Paul midopot pa soton bu moginongaꞌ mokpanad nog taluꞌ nog Mikpongon dion.

12 Dangan inimung nog gotow Roma si Galio moglogubernador sog Akaya, ngon Hudyuanan dion nog migupakat mantu dia ni Paul. Dadi, inukpaꞌan nilan ion mangka nilan pitangoy sog gukum. 13 Og sumbungan nilan nog, “Og gotow koni, piktogol non og gotowanan moktamuy sog Mikpongon nog og kopoktamuy kituꞌ ondiꞌ mosuꞌat sog botad nami.”

14 Dadi, pinipini ni Paul tumabal, miktaluꞌ si Galio dia sog Hudyuanan koyon nog, “Somoꞌ og gotow koni togo salaꞌ sog gubiernu otawaka molaton ion nog gotow, sumboy u dodaꞌ mokinongog dianiu. 15 Tibua, bila maꞌ nituꞌ og sumbungan niu nog paꞌali da sog ponoluꞌon niu, bu sog botad niu, bu og ngalan nog gotow nog mamaꞌ niu, amu na bu amu koto dun. Konaꞌ u og gukum sog maꞌ nion koyon.” 16 Mangka non bugowoy ilan dion. 17 Dadi, sokaliꞌ ilan mimungot dia ni Sostenes, og kounutan kituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog Hudyu. Pigdanog nilan dion sog sunguꞌan nog gukum koyon. Tibua, pitiang ni Galio og ginang nilan koyon.

Og kopokpuliꞌ nilan sog Antiok

18 Dangan miobonobon na si Paul mogonongonong dion sog Korintu, mimuhun ion sog pigilugananan sog tanud mokpuliꞌ ion dituꞌ sog Siria. Dadi, mipanow ilan posunguꞌ dituꞌ sog Sinkuria. Og dunut non si Akila ilan ni Prisila. Minian ilan pa sog Sinkuria poꞌ miktukung pa si Paul dituꞌ. Poꞌ maꞌ nituꞌ og tandaꞌ nog ngon sapa non sog Mikpongon, 19 mangka ilan pa tulak posunguꞌ sog Episus. Dangan minatong ilan dituꞌ, ginonatan na ni Paul si Akila ilan ni Prisila dion, mangka na ion angoy sog baloy kituꞌ nog poglumpukan nog Hudyuanan. Poꞌ podolagon non dianilan og taluꞌ dia sog Kitab. 20 Bu inonggat nilan pa ion bosia nog dion pa ion nilan solianlian. Tibua, migbolibad si Paul. 21 Sugaꞌid non, mangka siꞌoy ion tulak, miktaluꞌ ion dianilan nog, “Bila glegan da nog Mikpongon, mokpuliꞌ u da dini niu.” Mangka na ion tulak tidu dion sog Episus. 22 Dangan dinumongguꞌ ilan dituꞌ sog Sisaria, tinumukad ion sog Jerusalem bu monogina ion sog poktanudanan dituꞌ. Tidu ion dituꞌ, mangka pa ion poglandan dituꞌ sog Antiok. 23 Sintak non mogonongonong dion, ginumonat ion mangka poguliugan sog probinsia nog Galatia bu sog Prigia poꞌ pongimogonan non og glaꞌayatanan ni Isus.

Si Apolos minangoy sog Episus bu sog Korintu

24 Ngon og gotow Hudyu og ngalan non si Apolos. Minangoy ion dituꞌ sog Episus. Ion og gotow Aleksandria. Bu moto ion mokpaꞌatpaꞌat nog gustalan non bu ompantas og sabut non sog Kitab. 25 Ion kiponadan na paꞌali sog Dalan nog Mikpongon tumabang dia sog gotowanan. Bu landuꞌ kotes non mogustal dun. Og kopokpanad non mologdong paꞌali dia ni Isus, tibua, og sunan non og paꞌali da dia sog kopomunyag ni Jan. 26 Daꞌ ion pogalangalang mogustal sog gotowanan dia sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Tibua, dangan midongog ni Akila ilan ni Prisila og gustalan non kituꞌ, inonggat nilan ion dituꞌ sog baloy nilan mangka nilan dungagoy mogustal dianon ain kulang nog gustalan non kituꞌ nog paꞌali dia sog Dalan nog Mikpongon tumabang dia sog gotowanan.

27 Tubus nituꞌ, dangan mipikil ni Apolos mangoy dituꞌ sog Akaya, og pigilugananan sog tanud dion sog Episus, mindoloꞌisog ilan dianon bu mikpoit ilan nog sulat posunguꞌ sog glaꞌayatanan ni Isus dituꞌ sog Akaya bagun nilan da tolimaꞌon si Apolos.

Dadi, dangan minatong ion dituꞌ, mosolag tabang non dia sog ain tinumabuk na dia ni Isus bianan sog tulung nog Mikpongon. 28 Poꞌ daꞌ pokantu dianon moginustaloy og Hudyuanan dia sog kodokolan nog gotow poꞌ pitantu non dianilan bianan sog taluꞌ dia sog Kitab nog si Isus, ion og Kristu.

19

Si Paul dituꞌ sog Episus

1 Kobon ni Apolos sog Korintu, si Paul minangoy sog Episus. Dituꞌ ion minian sog bukid nog Prigia. Dangan minatong ion dituꞌ, miktongow ilan nog glaꞌayatanan ni Isus. 2 Dadi, sinakan non ilan nog, “Sog kotabuk niu dia ni Isus, tinosopan amu taꞌ nog Bolakat nog Mikpongon?”

Tinumabal ilan nog, “Ondaꞌ ma. Daꞌ ami sibon pokodongog nog ngon og Bolakat nog Mikpongon nog maꞌ nion.”

3 Dadi, sinakan ilan nosop ni Paul nog, “Olo og bayuꞌbayuꞌ nog kobunyag dianiu?”

Tinumabal ilan nog, “Mamaꞌ da nog kopomunyag ni Jan.”

4 Dadi, tinoluꞌan ilan ni Paul nog, “Si Jan, mimunyag ion nog gotow nog ain og miglilaꞌ nog dusaanan non. Bu dunut pimolian non og gotowanan nog sumboy tumud ilan dia sog tumondug kituꞌ dianon nog ion non ion si Isus.” 5 Dadi, dangan midongog nilan maꞌ nion koyon, mikpobunyag ilan mokpuliꞌ dia sog ngalan nog Kounutan nog si Isus. 6 Dangan dinoponan ilan ni Paul, miglandan ilan tosopan nog Bolakat nog Mikpongon mangka ilan poktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog daꞌ nilan sibon konadoy. Bu mimitua ilan. 7 Og dakol nilan dion, sopuluꞌ ilan bu duaꞌ kotow.

8 Tubus nion, sinumolod si Paul dituꞌ sog baloy nog poglumpukan nog bansa Hudyu. Mokosog ion mogustal bu mokpodolag dianilan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon lagaꞌ nog tolu bulan. 9 Tibua, og duma gotowanan dion, pitogas nilan og pikilan nilan bu ompok ilan nododaꞌ tumud dun nog boyaꞌan pinompolaꞌ nilan tanan sog kodokolan og Dalan nog Mikpongon tumabang dia sog gotowanan. Dadi, minawaꞌ dion si Paul bu asta og glaꞌayatanan ni Isus. Sokaliꞌ ilan minangoy sog giskuelaan nog polopanad kituꞌ nog ngalan non si Tiranus. Bu gondow gondow si Paul mogustal dion 10 asta midopot duaꞌ ton boyaꞌan nog mikodongog nog taluꞌ nog Pogbayaꞌ og glam nog Hudyuanan bu asta og Girikanan nog migonong dion sog Bataꞌbataꞌ Asia koyon.

Og gombataꞌanan ni Eskiba

11 Bu modakol og gininang nog Mikpongon nog kosobuꞌsobuꞌ nog pibian dia ni Paul. 12 Poꞌ minsan sagya og munsala otawaka ponopoton motokmoꞌ dia ni Paul, mangka botangoy dia sog diꞌ mokodag, kuliꞌan mogdayun og mosakit non. Bu ain og sinumangon kituꞌ nog glatdiwata dia sog gotowanan, mokpogawaꞌ ilan.

13 Ngon Hudyuanan dion mogdundaan momugow nog glatdiwataanan. Sinulayan nilan gumamit og ngalan nog Kounutan nog si Isus. Og taluꞌ nilan dun maꞌ nini, “Sog ngalan ni Isus nog pigustal ni Paul, dondagon ku ika mawaꞌ.” 14 Dadi, ngon pitu kotow kolokian dion, og gombataꞌanan ni Eskiba. Og Eskiba koni og gotow Hudyu bu ion og motas nog bolian nilan. Og gombataꞌanan non siꞌoy, miginang ilan dosop nog maꞌ nion koyon. Dadi, dangan ginamit nilan og duaꞌa nilan koyon, 15 og glatdiwata nog sinumangon dia sog gotow koyon, tinabal non ilan nog maꞌ nini, “Si Isus kosunan ku. Bu kosunan ku dosop paꞌali dia ni Paul. Tibua amu, sima amu buan gidoy?” 16 Mangka og gotow kituꞌ nog sinongonan nog glatdiwata, linoksu non og pitu kotow koyon bu daꞌ non na ilan pogolangolangoy mogdanog nog boyaꞌan kilobasan ilan tanan bu mikpogangol ilan. Dadi, mikponggobok ilan tidu sog baloy koyon.

17 Dangan ion midongog sog Episus koyon, og glam nog gotowanan dion, Hudyu bu konaꞌ Hudyu, kiondokan ilan tokodoy dun. Bu og ngalan nog Kounutan nog si Isus pigodaban tokodoy. 18 Bu modakol og tinumabuk dia ni Isus. Bu minangoy ilan dia sog sunguꞌan nog kodokolan nog gotowanan moksobonal nog og kohinangan nilan kituꞌ, diꞌ pia. 19 Bu modakol sop polonggaid bu ain og togo kotoꞌuan nog pinitang nilan og gaidanan nilan bu og libruanan nilan nog pinulatan nog duaꞌa mangka nilan topukoy bu doksuloy sog kodokolan nog gotow. Og golagaꞌ nog gaidanan nilan koyon, lima puluꞌ ngibu sog sin nilan. 20 Sabap sog maꞌ nion koyon, migdungag kokosog ompulonag dia sog gotowanan og taluꞌ nog Mikpongon. Bu pododungag kodakol og tinumabuk dia ni Isus.

Og sasow sog Episus

21 Tubus nion, mipikil ni Paul nog mangoy ion dituꞌ sog Jerusalem, tibua, dituꞌ ion bian sog Masadonia bu sog Akaya. Og taluꞌ non dun, tidu ion sog Jerusalem sumboy mangoy ion dituꞌ sog Roma. 22 Dadi, piuna non dituꞌ sog Masadonia og duaꞌ kotow kituꞌ nog tinumabang dianon nog si loꞌ Timuti ilan ni Erastus. Poꞌ migonongonong pa ion solian sog Bataꞌbataꞌ Asia.

23 Sintak non ion, ngon og sasow sog Episus paꞌali sog Dalan nog gotow tumabuk dia sog Mikpongon. 24 Poꞌ ngon og gotow dion nog ngalan non si Dimitrius, og polonuang nog solapiꞌ. Polongimung ion nog glodawananan nog baloy nog poktomuyan nilan sog diwata nilan nog ngalan non si Artimisa. Sabap sog ginang non koyon, mikosin og gotowanan non dun. 25 Dadi, pilumpuk non og glam nilan bu og duma nog batuk ilan nog sukatan mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Kisunan niu nog saꞌan mikosin ita sabap sog poginangon ta koni. 26 Bu kisunan niu dosop nog sabap sog ginang ni Paul koyon, modakol og gotow og mioit non dini sog Episus bu asta sog Bataꞌbataꞌ Asia. Og taluꞌ non dun, og diwataanan dow koyon nog ginimung nog komot nog gotow, konaꞌ dow ion og tantu Diwata. 27 Dadi, gomonsunoy konaꞌ tibua og gusaha ta og moglaꞌat bu kotoluꞌan nog molaton, sugaꞌid non, asta og poktomuyan nog diwata ta kituꞌ nog si Artimisa, mimung nog daꞌ na potugyuan dun. Bu gomonsunoy sop asta og diwata ta nog si Artimisa nog ion og piktamuy nog gotowanan dini sog Bataꞌbataꞌ Asia koni, bu asta sog gliwag nog dunya koni, pogulabulaban og kotas non.”

28 Dadi, dangan midongog nilan taluꞌ non koyon, linolingitan ilan tokodoy mangka ilan poglogapis. Bu maꞌ long nilan dun, “Motas si Artimisa og diwata nog gotow Episus!” 29 Dadi, misasow og gliwag nog Episus koyon. Bu minggobok gotowanan dituꞌ sog poglumpukan nog gotow Episusanan koyon. Bu si Gayus ilan ni Aristarkus, og duma ni Paul kituꞌ nog tidu sog Masadonia, inukpaꞌan nilan mangka nilan pitangoy dituꞌ sog poglumpukan nilan koyon. 30 Ongoyon bosia ni Paul toluꞌoy sog gotowanan koyon, tibua, pigondiꞌan ion nog glaꞌayatanan ni Isus dion. 31 Bu ngon og glokoleanan ni Paul dion sog Bataꞌbataꞌ Asia koyon nog togo golal. Mimun ilan, nog diꞌ tokodoy ion mangoy sog glumpuk nog gotowanan koyon. 32 Dadi, og kodokolan nog gotowanan dion sog poglumpukan nilan koyon, daꞌ nilan kosunoy bog olo og piglumpukan nilan koyon, poꞌ diadia dianilan miglogapis na. 33 Dadi, og Hudyuanan koyon dion, dinondag nilan si Aleksander mangoy sog sunguꞌan nog gotowanan koyon mangka pononggiꞌ nog lumotaꞌ ilan mokulekeꞌ poꞌ pomolian non bosia ilan. 34 Tibua, dangan kinilolaan nilan ion nog ion og Hudyu, miglongag ilan mokpogekes lagaꞌ nog duaꞌ oras. Og sompotan nog gekes nilan koyon mamaꞌ nini, “Motas si Artimisa og diwata nog gotow Episus!”

35 Sintak nog maꞌ nion koyon, og ginuokilan kituꞌ mokpaꞌat dion sog bonua koyon, pimag non ilan mokolekeꞌ mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Glam nog gotowanan, kisunan nilan nog ita koni dini sog Episus, ita og mogipat sog poktomuyan nog diwata ta nog motas, nog ion non ion si Artimisa. Bu ipaton ta dosop og batu non kituꞌ nog mosigda nog midogdag tidu sog glangit. 36 Dadi, sabap nog motud og poktoluꞌon ku koni dianiu, sumboy lumotaꞌ amu na mokolekeꞌ bu naꞌ amu mondodaliꞌ moginang nog molaton. 37 Og duaꞌ kotow koyon nog pinitang niu dini, daꞌ ilan ponakow dia sog baloy nog poktomuyan ta, bu daꞌ nilan dosop poglokaꞌlokaꞌoy og diwata ta! 38 Tibua, bila si Dimitrius bu og dumaanan non koyon, moleg ilan mogdang, ngon da og gukum bu og polongukum. Bu dituꞌ ilan sumboy posadoy. 39 Bu bila ngon pa lumual glegan niu, sumboy pogupokatan pa poguna. 40 Poꞌ og gininang ta numun kituꞌ, gomonsunoy motaksil ita nog ita og migimung nog sasow koni. Bu bila maꞌ nituꞌ, komotudan ita bu daꞌidun tabal ta dun.” 41 Dadi, dangan miluksad taluꞌ non koyon, piuliꞌ non gotowanan koyon.

20

Dituꞌ sog Masadonia bu sog Grisia

1 Dadi, dangan milotaꞌ na og sasow koyon, pilumpuk ni Paul og glaꞌayatanan ni Isus mangka non ilan pondoloꞌisogoy. Midoksuꞌ ion, mangka na ion pomuhun dianilan, bu gonat posunguꞌ sog Masadonia. 2 Kibianan non mogustal og bonuaanan koyon dion boyaꞌan nog kipondoloꞌisogan ilan dun. Tubus nion, minatong si Paul sog bonua nog Grisia. 3 Dion ion migonong asta midopot tolu bulan. Pinipini non tumulak posunguꞌ sog Siria, kisunan non nog poksipian ion munuꞌ nog duma Hudyuanan. Dadi, mipikil non nog mokpuliꞌ ion mian sog Masadonia. 4 Inunutan ion ni loꞌ Sopater, og bataꞌ ni Pirus tidu sog bonua nog Beria. Tubus nituꞌ, si Aristarkus bu si Sigundus, tidu ilan sog bonua nog Tisalonika, bu si Gayus tidu sog bonua nog Derbi, bu si Tikikus ilan ni Toropimus tidu ilan sog Bataꞌbataꞌ Asia, bu si Timuti siꞌoy dion dosop. 5 Dadi, glam nilan koyon, miguna ilan dianami mangka ilan pogbagad dituꞌ sog Troas. 6 Bu ami sop, dangan midoksuꞌ tibua og kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan Kologyaꞌan nog Pan Nog Daꞌ Potulinoy, tinumulak ami tidu dion sog koliwagan bonua nog Pilipus. Lima ondow golot non, mikodongguꞌ ami dituꞌ sog Troas. Bu miglumpak ami dion nog dumaanan nami kituꞌ bu pitu gobi ami pa mogonongonong dion.

Pigyokinan ni Paul si Eutikus

7 Dangan minatong gobi nog Sobadu, miglumpuk ami kuman nog Globungan ni Isus bu miksogobian si Paul mogustal poꞌ mogbolomaꞌ gumonat na ion. 8 Bu modakol og suluꞌanan dituꞌ sog dugu kituꞌ nog kotolu lingkat nog baloy koyon nog piglumpukan nami. 9 Bu ngon og glitow dion ngalan non si Eutikus. Dia ion pogingkud sog bintanaꞌ mokinongog nog gustalan ni Paul nog asta tongaꞌ gobi ondiꞌ pa modoksuꞌ. Sintak non ion mokinongog, miktonguꞌ asta mikotulug. Dadi, milabuꞌ ion sog sobolaꞌ. Dangan inangoy nilan bosia buatoy, mitongow nilan nog minatoy na. 10 Dadi, minonog si Paul, mangka non uklomoy mangka ion poktaluꞌ dianilan nog, “Naꞌ amu mosusa dun poꞌ totubuꞌ pa ion!” 11 Dadi, migdangan si Paul mokpuliꞌ bu mangka ilan poglobungan nog Globungan ni Isus mangka ilan pa kan. Bu mikpayat og bitan nog gotowanan koyon asta midopot sog daliꞌondow, mangka na ion gonat. 12 Bu og glitow kituꞌ nog milabuꞌ, inoit nilan da muliꞌ nog totubuꞌ. Bu daꞌ ilan na kosusa dun.

Tidu ilan sog Troas, minangoy ilan dituꞌ sog Militus

13 Dadi, miguna ami dia ni Paul. Sinumakoy ami sog pologata mangka ami tulak posunguꞌ dituꞌ sog Asos. Og posadan nami ni Paul, dituꞌ ami poglumpak sog Asos. Poꞌ ion moglupaꞌ tibua. 14 Dangan linumpak non ami dituꞌ sog Asos, sinumakoy ion sog pologata nami mangka ami poglandan dituꞌ sog koliwagan bonua nog Mitileni. 15 Dangan ion miglen gondow, tinumulak ami nosop posunguꞌ sog puluꞌ nog Kius mangka nami lobuꞌoy og sinipit nami dion. Tubus nituꞌ, migbolomaꞌ nosop ion, migdayun ami sog puluꞌ nog Samus, bu dituꞌ ami dinumongguꞌ. Miglen gondow ion mangka ami pa datong sog Militus. 16 Poꞌ og kolegan ni Paul dun, diꞌ ami na mapit sog Episus poꞌ bagun ami da diꞌ mobon sog bonua nog Bataꞌbataꞌ Asia. Poꞌ motopol na ion matong sog Jerusalem sog diꞌ pa matong og timpu nog kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan og Pentikos.

17 Dadi, dangan minatong ami sog Militus, tinugun ni Paul og kobogolalan sog tanud dituꞌ sog Episus. 18 Dangan minatong ilan dion, miktaluꞌ si Paul dianilan. Maꞌ long non dun, “Kosunan niu na og polomotadon ku kobon ku dini niu, tidu pa sog kodatong u sog bonua nog Bataꞌbataꞌ Asia koni. 19 Ombabaꞌ bolotabat u dianiu kobon ku moginang nog ginang nog binogoy nog Kounutan ta nog si Isus dianakon. Sabap nog akon og sosoligan u ni Isus, ininang u og ginang koni dunut og gluaꞌ u kobal nog sinsaan ku nog kopoksipi nog duma Hudyuanan munuꞌ dianakon. 20 Kisunan niu dosop nog ondaꞌ u pogalangalang moktaluꞌ dianiu sog ain kolongasan niu kituꞌ, bu pikponadan ku amu dia sog kodokolan nog gotow, bu miktolopasan u dia sog baloyanan niu. 21 Pimolian ku og gotow Hudyu bu asta konaꞌ og Hudyu, nog sumboy sunguꞌon nilan og Mikpongon bianan sog kopoglilaꞌ nilan nog dusaanan nilan mangka ilan tabuk dia sog Kounutan ta nog si Isus. 22 Dadi, sabap sog kopokokunut u nog dondagan nog Bolakat nog Mikpongon, mangoy u na sog Jerusalem. Bu diꞌ u kosunan bog olo matong dianakon dituꞌ. 23 Tibua, sog glam nog bonuaanan nog kiongayan ku, pinosun nog Bolakat nog Mikpongon dianakon bog olo og kobianbianan ku. Kolobusuon u bu kologonan u. 24 Tibua, otason ku na minsan olo matong dianakon, minsan siꞌoy matoy u, asal pa modoksuꞌ ginang koni nog binogoy nog Kounutan ta nog si Isus dianakon. Og ginang koni nog dinondag non dianakon, og monaksiꞌ nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog tulung nog Mikpongon dia sog gotowanan.

25 “Midopot u na og glam niu pogustaloy nog paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu kosunan ku nog posunguꞌ niu na akon diꞌ motongow puliꞌ. 26 Dadi, numun kituꞌ, toluꞌon ku dianiu nog bila ngon gomonsunoy og gotow dini niu nog daꞌ pa kotabang sog dusaanan non, konaꞌ na og salaꞌ dianakon. 27 Poꞌ daꞌ u da bosia pogolangolangoy mogustal og glam nog glegan nog Mikpongon dia sog gotowanan. 28 Dadi, potubudoy niu tokodoy og polomotadon niu, bu ain og pigotowan nog Mikpongon kituꞌ nog inuakil nog Bolakat nog Mikpongon dia sog gokbitan niu. Poꞌ amu og polongipat nog pigotowan nog Mikpongon. Poꞌ ilan koyon, misaluy ilan na nog duguꞌ nog Bataꞌ non. 29 Bu kosunan ku, bila daꞌ u na dini niu, tuaꞌan amu mongulaꞌat nog gotowanan kituꞌ nog daꞌidun og glolat non. 30 Bu kosunan ku dosop, nog sog gunanunan koyon, ngon dumaanan niu nog mogustal ilan nog gloput bagun nilan mokaum ain og glaꞌayatanan ni Isus. 31 Dadi, pokpotubud amu tokodoy. Bu naꞌ niu poksolingawan nog tolu ton nog daꞌ u poglotaꞌ mogustal dianiu gobi gondow dunut og gluaꞌ u.

32 “Dadi sog numun kituꞌ, uokilon ku amu sog gipatan nog Mikpongon bu sog gustalan nog paꞌali sog tulung non nog mokopongimagon dianiu, bu bianan dituꞌ kobohogiꞌan amu nog pusakaꞌ nog bogoyon dia sog ain midulus. 33 Kobon ku dini niu, daꞌ u kima nog pilak niu otawaka ponopotonanan niu. 34 Poꞌ kisunan niu nog akon migusaha u bagun ku koponoꞌuban og glam nog kulang u asta og dumaanan ku. 35 Saꞌan miginang u maꞌ nion, poꞌ pitongow u dianiu, nog bianan sog maꞌ nion koyon nog koponamal moginang, sumboy mokotabang ita dia sog gotow kituꞌ nog ain diꞌ mokobaꞌug. Diꞌ ta poksolingawan og taluꞌ nog Kounutan ta nog si Isus nog, ‘Labi pa og popia sog ain gotow kituꞌ nog mikobogoy, dia sog gotow kituꞌ nog mikotabuk nog bogoy.’ ”

36 Dadi, dangan miluksad taluꞌ non koyon dianilan, mikpongingluꞌud glam nilan, mangka ion pogyakin 37 dunut mikpoguakol ilan mangka nilan kokopoy si Paul, mangka nilan olokoy. 38 Poꞌ misusa ilan nog taluꞌ non kituꞌ nog diꞌ nilan na ion motongow puliꞌ. Bu migunut ilan pa asta sog sinokayan nami kituꞌ nog pologata.

21

Si Paul posunguꞌ na sog Jerusalem

1 Dadi, miksuoy ami nilan dion. Pituludan nami og galuꞌ posunguꞌ sog puluꞌ nog Kos. Migbolomaꞌ ion, midopot nami og puluꞌ nog Rodis. Bu tidu dion, mikodopot ami sog koliwagan bonua nog Patara. 2 Minatong ami dion, minontong ami nog len sokayan nog posunguꞌ sog probinsia nog Ponisia. Dangan mikotongow ami nog sokayan, migdayun ami sumakoy dituꞌ mangka ami tulak. 3 Sintak nami lumayag, mipantaꞌ nami og puluꞌ nog Siprus bu pilintuan nami og kobian nami dion posunguꞌ sog Tair, nog og koliwagan bonua kituꞌ nog sakup sog Ponisia. Dangan minatong ami dion, dinumongguꞌ ami poꞌ inawas nilan og glulan nilan. 4 Bu mikotongow ami nog glaꞌayatanan ni Isus dion. Dadi, dituꞌ ami nilan migbotukan lagaꞌ nog pitu gobi. Kobon nami dion nilan, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, tinoluꞌan nilan si Paul nog diꞌ na ion bosia mangoy dituꞌ sog Jerusalem. 5 Dangan midopot og sosaꞌ nilan kituꞌ nog moglandan na og pologata koyon, og glam nog glaꞌayatanan ni Isus dion, glibun laki, bataꞌ mogulang, inunutan nilan ami sog pontad. Mangka ami siꞌoy nilan poksuoy, mingingluꞌud ami poguna mogyakin. 6 Dangan miksuoy ami na nilan, minuliꞌ ilan na. Bu ami sop, sinumakoy ami na puliꞌ sog pologata koyon.

7 Tidu dion sog Tair, minapit ami sog Tolemais. Dangan miglumpak ami nog pigilugananan sog tanud dituꞌ, mitulug ami pa dituꞌ nilan lagaꞌ sogobi. 8 Dangan migbolomaꞌ ion, minangoy ami dituꞌ sog Sisaria. Minatong ami dituꞌ, minguliꞌan ami dituꞌ ni loꞌ Pilip, og miguliugan kituꞌ mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan. Bu ion og sala kotow sog pitu kotow kituꞌ nog piniliꞌ poꞌ tumabang ilan dia sog sosuguꞌonanan. 9 Bu ngon gombataꞌ ni Pilip pat kotow nog lunsan kodologaanan nog glam nilan polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon.

10 Sintak nami mogonongonong dion, ngon minatong dion nog polomitua nog tidu dituꞌ sog Judia, og ngalan non si Agabus. 11 Mikpolani ion dianami mangka non olapoy og kandit ni Paul mangka non boludoy og botis non bu og komot non, mangka poktaluꞌ dia ni Paul nog, “Maꞌ nini og taluꞌ nog tidu sog Bolakat nog Mikpongon. Og gapuꞌ nog kandit koni boludon dosop maꞌ nini nog Hudyuanan dituꞌ sog Jerusalem mangka ion uokiloy dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu.”

12 Dangan midongog nami og taluꞌ non koyon, glam nami dion, pingoni nami bosia dia ni Paul nog diꞌ na ion tokodoy mangoy dituꞌ sog Jerusalem. 13 Tibua, tinabal non ami, “Naꞌ amu moksogow poꞌ pongingloyuꞌan u dun. Poꞌ akon, misimpan u na nog konaꞌ tibua boludon, minsan siꞌoy matoy u dituꞌ sog Jerusalem, bila sabap sog kopongandol u dia sog Kounutan ta nog si Isus.” 14 Dangan kisunan nami nog diꞌ nododaꞌ ion kopogondiꞌan ompanow, daꞌ nami na togoloy mogondiꞌ, sugaꞌid non, miktaluꞌ ami nog, “Og glegan na nog Mikpongon og motuman dianon.”

15 Tubus nituꞌ, miobonobon ami dion. Migulikos ami poꞌ tumukad ami dituꞌ sog Jerusalem. 16 Og duma glaꞌayatanan ni Isus tidu sog Sisaria, inunutan nilan ami mangoy sog baloy ni Nason poꞌ dituꞌ nilan ami pobotukoy. Og Nason koni og gotow Siprus kituꞌ nog miobon na moktanud dia ni Isus.

Si Paul minatong na sog Jerusalem

17 Dangan minatong ami dituꞌ sog Jerusalem, og pigilugananan sog tanud, pigdodial nilan ami. 18 Bu miglogondow ion, migunut ami dia ni Paul mangoy dituꞌ ni Jems. Og glam nog kobogolalan sog tanud, miglumpuk ilan dituꞌ. 19 Dadi, sinogina ni Paul ilan mangka non sinuksugan dianilan tidu sog tolipunan asta sog doksuꞌan og glam nog miinang nog Mikpongon sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu bianan dianon. 20 Dangan ion midongog nilan, miksanglit ilan sog Mikpongon, mangka ilan poktaluꞌ dia ni Paul nog, “Paul, ika og gilug nami, mitongow mu og ngibu ngibu nog Hudyuanan tinumabuk dia ni Isus, bu glam nilan, migapas ilan mogunut nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses. 21 Bu kiustalan ilan paꞌali dianika nog pionadan mu dow og glam nog bansa Hudyu nog ain og sinumolabuk mogonong dia sog bonua nog konaꞌ Hudyu nog sumboy dow bolongon nilan og Botad kituꞌ nog pilatas ni Apuꞌ Muses. Bu sumboy dow diꞌ na tukon og gombataꞌanan nilan, bu diꞌ na dow unuton og botad nog Hudyu. 22 Dadi, olo ma og pondayan ta dun? Poꞌ diꞌ sog ondiꞌ, modongog nilan nododaꞌ nog ika, minatong a na dini sog Jerusalem. 23 Og pondayan ta dun maꞌ nini. Unut mu tokodoy ain og toluꞌon nami koni dianika. Ngon pat kotow kolokian dini nog sinumapa ilan na sog Mikpongon. 24 Unutoy mu ilan bu ampuꞌ a moginang nog botad ta kituꞌ nog kopoglonuꞌ nog glawas bu boyadoy mu og gastu nilan dun bagun ilan mokopoktukung. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginangon mu, motampal dia sog glam nog gotowanan nog diꞌ a da komotudan nog poktoluꞌon nilan koyon dianika. Sugaꞌid non, miunut mu tanan og Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses. 25 Paꞌali sop sog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ Hudyu nog tinumabuk ilan na dia sog Kounutan nog si Isus, pinoitan nami na ilan nog sulat nog pigupokatan nami paꞌali dianilan nog sumboy diꞌ ilan kuman nog ain ponganon kituꞌ nog pinguakil dia sog glodawananan, bu diꞌ ilan kuman nog duguꞌ otawaka ain linongot. Bu diꞌ ilan momabal.”

26 Migbolomaꞌ ion, inoit ni Paul og pat kotow koyon, mangka non inangoy dianilan og botad nog Hudyuanan kituꞌ nog moglonuꞌ ilan nog glawas nilan. Mangka ion solod sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon poꞌ ongoyon non toluꞌoy dia sog boliananan kituꞌ bog nanu pa kolibuas og ginang nilan koyon mangka non siꞌoy kopomolasoy og monala kotow dianilan.

Inukpaꞌan si Paul

27 Bu dangan daliꞌ na datong og kopitu ondow nog ginang nilan koyon, ngon Hudyuanan nog tidu sog Bataꞌbataꞌ Asia, mitongow nilan si Paul sog Baloy nog Poktomuyan koyon. Dadi, piktungian nilan og gotowanan mangka nilan gonggutoy si Paul, 28 bu mikpogekes ilan nog maꞌ nini, “Amu og gotow Israelanan, tobangoy niu ami! Koni na og gotow kituꞌ nog mikpanad sog ainain nog bonua nog tompolaꞌ dia sog bansa ta bu sog Botad ta nog pilatas kituꞌ ni Apuꞌ Muses, bu asta sog Baloy nog Poktomuyan ta koni. Bu konaꞌ tibua nituꞌ og gininang non. Inoit non pa sumolod sog Poktomuyan ta koni og gotow nog konaꞌ Hudyu, boyaꞌan nog Poktomuyan ta koni nog mosigda miglomuꞌ tanan dun.” 29 (Poꞌ sibon nilan motongow si Tropimus, og gotow Episus kituꞌ nog migunut dia ni Paul dituꞌ sog Jerusalem. Dadi, baluꞌ nilan dun, inoit ni Paul ion sumolod sog Poktomuyan nilan koyon.)

30 Dadi, misasow og glam nog gotowanan koyon sog tibuk nog Jerusalem koyon, bu diadia ilan mikpoktidu mokponggobok posunguꞌ dituꞌ ni Paul mangka nilan ion guyudoy lumiu sog Poktomuyan koyon mangka nilan pintuꞌoy og Poktomuyan koyon. 31 Bunuꞌon nilan na bosia ion. Piapia midopot og dongogan non dituꞌ sog kounutan nog sundaluanan nog bansa Roma. 32 Dadi, pigdoyunan non mokpolumpuk og duma sundaluanan bu kounutananan nilan, mangka ilan ponggobok dituꞌ sog piglumpukan koyon. Dangan mitongow ilan nog gotowanan koyon, linotaꞌan nilan mogbombal si Paul. 33 Dadi, og kounutan nog sundaluanan koyon, pilonian non si Paul, mangka non dondagoy malud nog glantaylantay mangka non sakoy og gotowanan koyon bog sima og ngalan ni Paul bu olo salaꞌ non. 34 Dadi, mikpokulekeꞌ gotowanan koyon dion, bu daꞌ ilan poksolabuk nog tabal. Sabap dituꞌ, og kounutan nog sundaluanan koyon, diꞌ non kosunan bog olo og piksobapan nog sasow koyon. Dadi, dinondag non sog sundaluanan non mokpitang si Paul dituꞌ sog kutaꞌ nilan. 35 Dangan minatong ilan sog tugdaꞌugdan nog kutaꞌ nilan koyon, sinikwat nog sundaluanan koyon si Paul mogdangan poꞌ og gotowanan koyon landuꞌ koleg nilan munuꞌ dia ni Paul. 36 Bu piguyukuyukan nog gotowanan koyon si Paul kobon nilan mokpogekes nog, “Bunuꞌ niu ion!”

Tinabal ni Paul og gotowanan koyon

37 Mangka nilan siꞌoy si Paul posolodoy sog kutaꞌ nilan koyon, miktaluꞌ ion dia sog kounutan nog sundaluanan koyon nog, “Mogusoy taꞌ nog ngon og toluꞌon ku dianika.”

Tinumabal og kounutan koyon nog, “Uy! Moto a ma moginirik! 38 Baluꞌ u dun, ika og gotow Ihiptu kituꞌ nog minangoy dini moksasow dini kituꞌ, bu mangka mu oitoy og polomunuꞌanan kituꞌ nog pat ngibu kotow molaguy dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan.”

39 Dadi, tinabal ni Paul ion nog, “Akon, og gotow Hudyu u tidu sog koliwagan bonua nog Tarsus nog sakup nog bonua nog Silisia. Og bonua koyon nog piktiduan ku, mokosog nog bonua. Og pongonion ku koni dianika, nog amoyamoy dianika tugdak mu pa akon tumabal sog gotowanan koyon.” 40 Dadi, dangan tinugdak non ion, minindog si Paul sog guluugdan koyon, mangka non pononggiꞌoy sog gotowanan koyon nog diꞌ ilan pa mokulekeꞌ. Dadi, dangan mitiknaꞌtiknaꞌ ilan, miktaluꞌ si Paul nog dili ponoluꞌon nilan nog iningolanan og Hinibru.

22

1 “Pigilugan ku bu mokogulanganan ku, pokinongoy niu pa og tabal u koni dianiu.”

2 Dangan midongog nilan ion moktaluꞌ nog Hinibru, migdungag ilan motiknaꞌ dun. Dadi, miktaluꞌ si Paul nog, 3 “Akon og gotow Hudyu u, bu dituꞌ u binataꞌ sog koliwagan bonua nog Tarsus nog sakup nog bonua nog Silisia. Dini u tinumulin sog Jerusalem koni. Pionadan u ni Gomalial nog botad nog miktidu dia sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ. Mikanad u mahatul nog glam nog poꞌatan. Bu pinomalan ku tokodoy moktinud og tanud ta dia sog Mikpongon mamaꞌ nog kopoktinud niu koyon dun numun koni, 4 boyaꞌan pimosokitan ku asta mikpomatoy ain mikokunut dia sog Dalan koni tumamuy dia sog Mikpongon. Bu pimalud u og glibun laki dianilan, mangka u ilan kolobusuoy. 5 Og kounutan nog boliananan ta kituꞌ, bu glam nog kobogolalan sog tanud ta koni, kotoksiꞌan nilan og piginang u kituꞌ. Bu mikalap u tanan nog sulatanan sog duma bogolalanan kituꞌ sog Damaskus, nog ngon og bayaꞌ u mangoy mongukpaꞌ sog ain og mikokunut kituꞌ sog tanud koni mangka u ilan pitangoy mokpuliꞌ dini sog Jerusalem bagun ilan pogdonogon.

6 “Tibua, sintak nami ompanow posunguꞌ sog Damaskus, dangan milanilani ami na dituꞌ, nog daliꞌ na glotuondow bonua, gomonsunoy pa ngon motilak nog silow nog tidu sog glangit sinumilow dianakon. 7 Migdayun u ombuksak dun, bu ngon og midongog u nog miglogolun dianakon. Maꞌ long non dun, ‘Saul! Saul! Iduma pokposokitan mu ma akon?’ 8 Dadi, tinumabal u nog, ‘Sima a buan, Apuꞌ?’ Tinabal non sop akon nog, ‘Akon si Isus, og gotow Nasaret kituꞌ nog pikposokitan mu.’ 9 Og dumaanan ku koyon, mitongow nilan og silow nog dolag koyon bu midongog nilan og gonek nog taluꞌ koyon, tibua, daꞌ nilan kosabut og sompotan non. 10 Dadi, miktaluꞌ u nog, ‘Olo gidoy og ginangon ku, Apuꞌ?’ Tinabal u nog Pogbayaꞌ nog, ‘Pogbuat a mangka a pogdayun sog Damaskus. Bu dituꞌ mu na kosunoy bog olo og ginang nog pinangon ku dianika.’ 11 Sabap nog landuꞌ kotilak og sinumilow kituꞌ dianakon, milamong u dun. Dadi, pigagak u nog dumaanan ku asta minatong ami dituꞌ sog Damaskus.

12 “Ngon og gotow dion og ngalan non si Ananias. Polotamuy ion sog Mikpongon bu mikokunut dia sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Apuꞌ Muses, bu motas dosop og gadab dianon nog glam nog Hudyuanan nog migonong dion. 13 Minangoy ion dituꞌ nakon mangka indog dia sog molani u mangka non akon toluꞌoy nog, ‘Saul, ika og gilug u. Moksud na mokpuliꞌ og tinontongan mu.’ Sog sododuꞌun koyon, mioksud og tinontongan ku bu mitongow u ion. 14 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ ion dianakon nog, ‘Og Diwata nog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, piniliꞌ non ika bagun nika kosunan og glegan non, bu bagun nika dosop motongow og Sosoligan non kituꞌ nog Midulus, bu bagun nika modongog og taluꞌ nog lumuas sog dili babaꞌ non. 15 Poꞌ ika og tumaksiꞌ dun dia sog glam nog gotowanan, ain mitongow mu bu og midongog mu kituꞌ. 16 Dadi, naꞌ a na mogalangalang. Pogbuat a, mangka a pokpobunyag. Poꞌ bianan sog kopoksabi mu nog ngalan non, kugasan og dusaanan mu dun.’

17 “Dadi,” long ni Paul dun, “dangan minuliꞌ u sog Jerusalem koni, minangoy u mogyakin dituꞌ sog Poktomuyan ta kituꞌ. Sintak u mogyakin dion, gomonsunoy pa sog kilowkilowan mata, 18 mitongow u og Pogbayaꞌ nog piglogolun non akon. Long non dun, ‘Pogdaliꞌ a mawaꞌ sog Jerusalem poꞌ og koponaksiꞌ mu dianakon diꞌ tolimaꞌon nog gotowanan dini.’ 19 Dadi, tinabal u ion, ‘Apuꞌ, kisunan nilan da akon, poꞌ dia sog glam nog poglumpukan nog bansa Hudyu, ain tinumabuk dianika dion, pigdanog u ilan bu pingolobusu u ilan. 20 Minsan og kobunuꞌ kituꞌ nog taksiꞌ mu nog si Esteban, dituꞌ u pogindog bu kisuꞌatan u dun. Bu akon tanan og migipat nog glogdoyanan nog ain og minunuꞌ kituꞌ dianon.’ 21 Dadi, tinabal u nog Pogbayaꞌ nog, ‘Panow a na poꞌ poponowon ku ika sog molayuꞌ nog bonua, sog bonua nog ain konaꞌ Hudyu.’ ”

Si Paul siꞌoy og sakup dosop nog pigdotuꞌan nog Roma

22 Og gotowanan koyon dion mikinongog pa dia ni Paul. Tibua, dangan milabit non paꞌali sog ain konaꞌ Hudyu, mikpoglogapis ilan nog, “Bunuꞌ niu na og gotow koyon poꞌ diꞌ na ion pia potubuꞌon!” 23 Kobon nilan koyon moglogapis, pigokpasokpas nilan og glogdoyanan nilan sog ditas mangka ilan poksibukak nog glopug nog glupaꞌ sog ditas. 24 Dadi, og kounutan nog sundaluanan koyon, dinondag non sog sundaluanan non koyon mokposolod si Paul dia sog dialom nog kutaꞌ nilan koyon, bu pogdonogoy bagun ion mokposun bog iduma piglogopisan ma ion nog Hudyuanan koyon. 25 Dadi, dangan binitin nilan si Paul poꞌ pogdonogon ion, miktaluꞌ si Paul dia sog sundalu koyon nog migindog dia sog molani non nog, “Og botad taꞌ nog pogdonogon niu og gotow nog sakup nog pigdotuꞌan nog Roma nog saka daꞌ pa ukumoy?”

26 Dangan midongog nog sundalu koyon nog ion og sakup nog pigdotuꞌan nog Roma, migdaliꞌ ion mangoy sog kounutan non mangka non pogobitoy og taluꞌ ni Paul koyon nog, “Olo og gondunon mu sog gotow koyon nog saka og sakup ion nog pigdotuꞌan nog Roma?”

27 Dadi, og kounutan nilan koyon minangoy dituꞌ ni Paul mangka non ion sakoy nog, “Motud taꞌ nog sakup a sog pigdotuꞌan nog Roma?”

Tinabal ion ni Paul nog, “Motud ma.”

28 Dadi, tinumabal sop og kounutan koyon nog, “Akon siꞌoy misakup u dosop sog pigdotuꞌan nog Roma poꞌ mologan tanan og binayad u.”

Tinabal sop ion ni Paul nog, “Akon, saꞌan misakup u sog pigdotuꞌan nog Roma poꞌ bianan sog kobataꞌ dianakon.”

29 Dadi, ain og moksipi kituꞌ bosia moksumodia dianon, mitokiup ilan mawaꞌ dion, bu minsan og kounutan koyon misusa dun dangan kisunan non nog si Paul og sakup nog pigdotuꞌan nog Roma, saka ion og dinumondag malud dianon nog glantaylantay.

Si Paul pinitang sog sunguꞌan nog kobogolalannog bansa Hudyu

30 Og kolegan nog kounutan nog sundaluanan koyon, kosunan non tokodoy bog olo og salaꞌ ni Paul dia sog Hudyuanan koyon. Dadi, dangan miglogondow ion, pilumpuk non glam nog mokokotas nog boliananan bu og kobogolalan nog bansa Hudyu. Inubadan non si Paul mangka non oitoy sog piglumpukan nilan koyon mangka non pindogoy sog sunguꞌan nilan.

23

1 Bu tinontong ni Paul nog modongot og gotowanan koyon nog mikpoglumpuk dion mangka ion poktaluꞌ nog, “Pigilugan ku, asta sog gondow koni, molonuꞌ tokodoy og pikilan ku paꞌali sog polomotadon ku dia sog Mikpongon.” 2 Sabap sog tinaluꞌ non koyon, og kounutan koyon nog boliananan nog si Ananias ngalan non, dinondag non dumapiꞌ og babaꞌ ni Paul dia sog gotowanan kituꞌ nog molani dianon. 3 Dadi, miktaluꞌ si Paul dia ni Ananias nog, “Og Mikpongon mokposakit dianika, poꞌ bakan ka pokpopotongow! Miningkud a dion poꞌ ukumon mu akon bianan sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Apuꞌ Muses, poꞌ baluꞌ mu dun daꞌ u ituꞌ kunut. Saka ika ma tanan og daꞌ pokunut dun bianan sog kodondag nika kituꞌ dumapiꞌ dianakon!”

4 Ain og mikpogindog kituꞌ sog molani ni Paul, miktaluꞌ ilan nog, “Ponompolaꞌon mu ma og kounutan nog boliananan nog Mikpongon!”

5 Dadi, tinabal ni Paul ilan nog, “Pigilugan, daꞌ u kosunoy nog ion og kounutan nog boliananan ta. Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog ain moglokounutan sog bansa ta, sumboy diꞌ ion tompolaꞌon.”

6 Tubus nituꞌ, kisunan ni Paul nog dumaanan dion tidu sog kampung nog Sadusiu bu og dumaanan sop dion miktidu sog kampung nog Parasiu. Dadi, pisikadan non og taluꞌ non nog, “Pigilugan ku, akon og parasiu u, bu og gamaꞌ u siꞌoy og parasiu, bu inukum niu akon sabap sog dodomaan ku kituꞌ nog, og gotow motubuꞌ puliꞌ tidu matoy!” 7 Dangan midongog nilan og taluꞌ ni Paul koyon, miktolipun mokpoksusi og parasiuanan ilan nog sadusiuanan koyon nog boyaꞌan mibahagiꞌ og glumpuk nilan koyon. 8 Poꞌ bila og sadusiuanan, daꞌidun og gotow nog motubuꞌ puliꞌ tidu matoy, bu daꞌidun og moloikatanan otawaka og diwataanan. Tibua, bila og parasiuanan, tumud ilan nog glam non koyon.

9 Dadi, mikpoksasow ilan na dion. Bu og duma polopanadanan nog botad nog bansa Hudyu tidu sog kampung nog Parasiu, mikpongindog mangka nilan pologdongoy tumaluꞌ dianilan nog, “Daꞌidun og salaꞌ nog mitongow nami dia sog gotow koni! Gomonsunoy dodaꞌ, og moloikat otawaka og diwata og miktaluꞌ dun dianon.” 10 Dadi, migdungag tokodoy og susian nilan koyon. Misusa og kounutan nog sundalu kituꞌ poꞌ gomonsunoy poksikubetan nog gotowanan koyon si Paul. Dadi, dinondag non sog sundaluanan mangoy magow si Paul sog piglumpukan nog gotowanan koyon mangka nilan pitangoy mokpuliꞌ sog kutaꞌ nilan kituꞌ.

11 Dangan miglen gobi, mikpotongow og Pogbayaꞌ dia ni Paul mangka poktaluꞌ, “Popagon mu pikilan mu, Paul! Tinoksiꞌan mu akon dini sog Jerusalem, sumboy dosop toksiꞌan mu akon minsan sog koliwagan bonua nog Roma.”

Sinadan si Paul munuꞌ nog Hudyuanan

12 Dadi, dangan miglen gondow nosop ion, ngon og Hudyuanan nog migupakat ilan dunut sinumapa ilan nog diꞌ ilan kuman bu diꞌ minum taman da ondiꞌ nilan ombunuꞌ si Paul. 13 Og dakol nog gotowanan koyon nog migupakat, labi ilan pat puluꞌ kotow. 14 Bu minangoy ilan sog mokokotas nog boliananan bu sog kobogolalan mangka poktaluꞌ nog, “Miksolabuk ami sumapa sog Mikpongon nog diꞌ ami kuman taman da ondiꞌ nami ombunuꞌ si Paul. 15 Dadi, pongonion nami dianiu bu dia sog kobogolalan kituꞌ, nog pongonion niu pa sog kounutan nog sundalu kituꞌ nog pitangon nilan pa mokpuliꞌ si Paul dia sog sunguꞌan niu, poꞌ baluꞌbaluꞌ poksumodiaan niu ion bagun mogdungag og sunan niu paꞌali dianon. Bu sog daꞌ pa ion datong dini, opaꞌon nami ion munuꞌ.”

16 Tibua og komanak ni Paul, midongog non og pigupokatan nilan koyon. Dadi, minangoy ion sog kutaꞌ nog sundaluanan kituꞌ mangka non posunoy dia ni Paul og midongog non kituꞌ. 17 Dangan ion midongog ni Paul, sinabi non og sala kotow nog sundalu koyon dion mangka ion poktaluꞌ dianon, “Pitang nika pa glitow koni sog kounutan mu kituꞌ poꞌ ngon og toluꞌon non dianon.”

18 Dadi, pinitang non dituꞌ mangka ion poktaluꞌ sog kounutan non kituꞌ nog, “Sir, og kinolobusu kituꞌ nog si Paul, sinabi non akon mangka non podunutoy dianakon og glitow koni poꞌ ngon dow og toluꞌon non dianika.”

19 Dadi, og kounutan nog sundalu koyon, inagak non glitow koyon sog molayuꞌlayuꞌ mangka non sakoy dianon nog, “Olo kolegan mu koyon moktaluꞌ dianakon?”

20 Tinumabal ion nog, “Piksolobukan nog kounutananan nog Hudyuanan nog pongonion nilan dow dianika nog pitangon mu pa si Paul sog gukum nilan bolomaꞌ poꞌ baluꞌbaluꞌ poksumodiaan nilan ion. 21 Tibua, naꞌ a tumud dun poꞌ labi pat puluꞌ kotow migbagad munuꞌ dianon. Sinumapa ilan nog ondiꞌ ilan dow kuman bu diꞌ ilan dow minum taman da ondiꞌ nilan ombunuꞌ si Paul. Bu numun kituꞌ migbagad ilan nog tugdakon mu si Paul mangoy dituꞌ nilan.”

22 Dadi, miktaluꞌ og kounutan nog sundalu koyon nog, “Naꞌ mu tokodoy posunon na, nog tinaluꞌ mu ion dianakon,” mangka non na dondagoy muliꞌ og glitow koyon.

Si Paul, linalin nilan dituꞌ sog Sisaria

23 Tubus nituꞌ, tinawag non duaꞌ kotow og sundaluanan non mangka non ilan toluꞌoy, “Simpan niu duaꞌ gatus sundalu nog ompanow sog koliwagan bonua nog Sisaria. Bu pitu puluꞌ sundalu nog mongudaꞌ, bu duaꞌ gatus sundaluanan nog mokpitang nog bugyak. Bu sumboy gumonat ilan dini bombus gobi nog tulug mogulang gotow.* 24 Bu simpan niu dosop og kudaꞌ nog sokayan ni Paul poꞌ pitang niu ion nog daꞌ supisupi non dituꞌ ni Piliks og gubernador kituꞌ.”

25 Dadi, og kounutan koyon sinumulat posunguꞌ dituꞌ ni Piliks nog maꞌ nini,

26 “Akon si Klaudius Lisias, sinumulat u dia sog motas nog gubernador maꞌ nika Piliks. 27 Molongas gondow dianika. Og gotow koni nog pinoit u dion nika, ginanggut nog gotow Hudyuanan mangka nilan na bosia bunuꞌoy. Tibua, inangoy nami tobangoy nog sundaluanan ku, poꞌ midongog u nog ion dow, og sakup sog pigdotuꞌan nog Roma. 28 Kolegan ku bosia dun, kosunan ku bog olo salaꞌ non dianilan. Dadi, pinitang u ion dia sog gukum nilan. 29 Sabap dituꞌ, kisunan ku nog og sumbungan nilan dianon paꞌali da sog polomotadon nog bansa nilan. Daꞌidun og sumbungan nilan dianon nog boyaꞌan ombaꞌis ion bunuꞌon dun otawaka kolobusuon. 30 Dadi, dangan midongog u sog gotow og gupakat nog Hudyuanan koyon nog bunuꞌon nilan ion, saꞌan ini pigdoyunan ku ion mokpolandan dion nika. Bu dinondag u dosop og miksumbung kituꞌ dianon nog sumboy dia nilan nika sumbungoy og sumbungan nilan koyon dia sog gotow koni. Bu koyon da goktob nog sulat u koni dianika.”

31 Dadi og sundaluanan kituꞌ, inunut nilan og dondagan dianilan. Og gobi koyon, inatod nilan si Paul dituꞌ sog Antipatris. 32 Dangan miglogondow ion, og duma sundaluanan mikpuliꞌ sog kutaꞌ nilan kituꞌ, bu og sundaluanan koyon nog mikpongudaꞌ, inatod nilan pa si Paul asta dituꞌ sog Sisaria. 33 Dangan minatong ilan sog Sisaria, tinulun nilan sulat kituꞌ dia sog gubernador koyon mangka nilan uokiloy si Paul dianon. 34 Dangan pingodiꞌan nog gubernador og sulat koyon, sinakan non si Paul bog ain ion miktidu nog probinsia. Bu dangan kisunan nog gubernador koyon nog ion dituꞌ miktidu sog Silisia, 35 miktaluꞌ ion nog, “Inongogan ku og sumbungan nog gotowanan kituꞌ dianika bila matong ilan dini.” Tubus nion, dinondag non mogipat si Paul dituꞌ sog dialom baloy ni Datuꞌ Herod.

24

Si Paul dituꞌ sog gukum ni Piliks

1 Lima ondow golot non, og kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu nog ngalan non si Ananias, minusog sog Sisaria. Bu migunut dianon duma kobogolalan kituꞌ bu sala kotow gobugow nog ngalan non si Tirtulus poꞌ sumbungon nilan si Paul dia ni Piliks. 2 Dadi, pituaꞌ ni Piliks si Paul sog glumpuk nilan koyon mangka non potoluꞌoy si Tirtulus. Og taluꞌ ni Tirtulus maꞌ nini, “Motas og gadab dianika Piliks. Sabap sog kolongas nog kopogokbit mu dianami, miongon og ompayat nog kopoglogomigus dia sog bonua nami. Bu sabap dianika, og bonua koni kipongimboguan. 3 Bu tinolimaꞌ nami tokodoy og glam nog kobaꞌis nog tabang mu dianami. 4 Podolasdolason ku og taluꞌ u koni, pongonion ku dianika nog pokinongogoy mu pa minsan podaliꞌdaliꞌ siꞌoy. 5 Koyon ni Paul, kisunan nami nog poktungian non og Hudyuanan bu piksasow non gotowanan nog bansa Hudyu sog tibuk nog dunya koni. Bu ion siꞌoy og solabuk dosop kounutan sog tanud kituꞌ nog Nasarenanan. 6 Si Paul, piglomuꞌ non bosia og Baloy nog Poktomuyan nami. Dadi, inukpaꞌan nami bu ukumon nami bosia ion bianan sog dili botad nami. 7 Saka, og kounutan nog sundalu kituꞌ nog si Lisias, inangoy non ogowoy dianami si Paul 8 mangka non dondagoy ain moksumbung kituꞌ mangoy dini nika. Dadi, bila ion sakan mu og gotow koyon, og glam nog piktaluꞌ u koni dianika nog sumbungan nami dianon, komotudan ion dun.” 9 Og duma Hudyuanan koyon, sinumolabuk ilan nog sumbungan ni Tirtulus koyon nog long nilan dun, kimotudan si Paul.

10 Tubus nion, dangan pitaluꞌ si Paul nog gobernador koyon, miktaluꞌ si Paul nog, “Kisunan ku nog ginuyudan ka na nog tinonan momasad dini sog bonua koni. Dadi, landuꞌ tokodoy og daꞌdaꞌan ku tumabal dia sog sunguꞌan mu nog sumbungan nilan koyon dianakon. 11 Bu minsan nog ika, modaliꞌ mu da kosunoy nog ngon na sopuluꞌ bu duaꞌ ondow tidu u mangoy moktamuy dituꞌ sog Jerusalem. 12 Bu daꞌ nilan sibon akon kotongow sumusi minsan sala kotow siꞌoy dia sog dialom nog Baloy nog Poktomuyan nami, otawaka moktungi dia sog gotowanan sog baloyanan nog poglumpukan nami koyon, otawaka sog minsan ain sog Jerusalem koyon. 13 Bu daꞌidun dosop og ompotongow nilan dianika nog tandaꞌ nog boyaꞌan komotudan u nog sumbungan nilan koyon. 14 Tibua, og motud nog miinang u maꞌ nini. Akon, og piktamuy u og Diwata kituꞌ nog poktomuyon nog mokogulanganan nami kobon nituꞌ. Bu og kopoktamuy u dun, bianan sog Dalan nog Mikpongon tumbang dia sog gotowanan nog tinoluꞌan nilan kituꞌ nog ondiꞌ dumalan sog Botad. Bu tinumud u dosop nog glam nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses bu og sinulat nog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ. 15 Bu migbatuk ami nilan nog dodomaan sog Mikpongon nog glam nog gotow nog modulus otawaka ondiꞌ modulus, potubuꞌon da tidu matoy. 16 Dadi, saꞌan ituꞌ, kobon non pogopasan ku ain og polomotadon kituꞌ nog modulus bagun da molonuꞌ og pikilan ku dia sog Mikpongon bu sog gotowanan.

17 “Dangan midopot nog ginuyudan u na nog tinonan sog poponowan ku, minuliꞌ u sog Jerusalem. Mikpitang u nog tabang dia sog salu bansa u. Bu mimalas u dosop dia sog Mikpongon. 18 Dadi, dangan mitubus u inangoy og botad nami kituꞌ nog lonuꞌon nami og glawas nami, solian ku koyon momalas, mitongow nilan akon dia sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan nami, nog daꞌidun og dumaanan ku dion bu daꞌidun dosop og sasow dion. 19 Tibua, ngon og Hudyuanan dion nog dituꞌ ilan miktidu sog Bataꞌbataꞌ Asia, ilan bosia og doꞌitan mangoy moksumbung dini nika bila sopolati non ngon baꞌis sumbungon dianakon. 20 Bila maꞌ nituꞌ daꞌ ilan ma angoy poksumbung dini nika, koni og gotowanan koni dini, sumboy ilan na moktaluꞌ dianika bog olo salaꞌ nog mitongow nilan nog piginang u dia sog gukum nilan kituꞌ. 21 Poꞌ daꞌidun lual og miinang u lual da nog pisikadan ku og taluꞌ u nog maꞌ nini, ‘Saꞌan ion inukum niu akon og gondow koni, poꞌ sabap sog tud u nog og minatoy motubuꞌ puliꞌ.’ ”

22 Tubus nituꞌ, si Piliks, kosunan non tokodoy paꞌali sog Dalan nog Mikpongon tumabang nog gotowanan. Dadi, piuliꞌ non pa og Hudyuanan koyon mangka non ilan toluꞌoy nog, “Dituꞌ u posadoy og sumbungan niu koni bila matong na si Lisias, og kounutan nog sundalu kituꞌ.” 23 Tubus nion, dinondag non sog kounutan nog sundalu mogipat si Paul. Tibua, daꞌ non da ilakad pomontoyoy si Paul dia sog pakasibataꞌanan non kituꞌ nog mogangoy mogusibaꞌ dianon dion.

24 Daꞌ kobon golot non, minangoy dosop dion si Piliks bu asta og duoy non nog si Drusila, og gotow Hudyu. Tinugun non dosop si Paul poꞌ mokinongog ilan dianon paꞌali sog tud dia ni Kristu Isus. 25 Tibua, sokaliꞌ og pigustal ni Paul dianilan og paꞌali sog kodulusan, bu paꞌali sog gotow kituꞌ nog moto mogokbit nog dili polomotadon non, bu paꞌali sog polihalaꞌ nog Mikpongon nog posunguꞌ matong sog gotowanan. Dadi, kiondokan si Piliks nog gustalan non koyon. Tinoluꞌan non si Paul nog, “Paul, lotaꞌ a pa moktaluꞌ nion numun kituꞌ. Sugaꞌid non, bila ngon og timpu u, sobion ku dona ika mokpuliꞌ.” 26 Bu migdodama bosia si Piliks nog kobogayan ni Paul nog sin. Dadi, bikaꞌbikaꞌ tugunon non na si Paul poꞌ mogabitabit ilan.

27 Dangan midopot duaꞌ ton og maꞌ nion koyon, mikosukli dia ni Piliks moglogubernador si Porsius Pestus. Tibua, sabap sog kolegan ni Piliks nog ombaꞌis og pikilan nog Hudyuanan koyon dianon, daꞌ non poluasoy si Paul dia sog kolobusuan koyon.

25

Si Paul dituꞌ sog gukum ni Pestus

1 Dadi, dangan midopot tolu gobi tidu sumukli si Pestus moglogubernador, ginumonat ion sog Sisaria posunguꞌ dituꞌ sog Jerusalem. 2 Og mokokotas nog boliananan bu og kobogolalan nog bansa Hudyu, inuknuꞌan nilan sumumbung dianon si Paul. 3 Mikisugut ilan dia ni Pestus bu pingoni nilan tokodoy dianon nog lolinon non si Paul sog Jerusalem. Poꞌ poksipian nilan mapaꞌ munuꞌ sog dalan. 4 Tibua, tinabal ni Pestus ilan nog, “Si Paul tinaguꞌ sog kolobusuan dituꞌ sog Sisaria bu akon, daliꞌ u na pokpuliꞌ dituꞌ. 5 Dadi, ain og duma kounutan niu kituꞌ, podunut niu dianakon. Bu bila ngon salaꞌ non dianiu, dituꞌ niu na sumbung bila matong u dituꞌ.”

6 Dadi, midopot labi sala simana ion dion, minusog ilan sog Sisaria. Dangan minatong ilan dituꞌ, miglogondow ion, miningkud si Pestus sog gingkudan nog gukum mangka non posolodoy si Paul dituꞌ non. 7 Dangan, minatong si Paul sog gukum koyon, og Hudyuanan koyon nog miktidu sog Jerusalem, piglibutan nilan ion bu modakol og sumbungan nilan dianon nog kondokondok. Saka daꞌidun og ompotongow nilan nog tandaꞌ non. 8 Dadi, tinabal ni Paul ilan nog, “Daꞌidun og misoksug u nog botad nog Hudyu, otawaka daꞌidun og miinang u nog salaꞌ dia sog Baloy nog Poktomuyan ta dia sog Mikpongon, otawaka dia ni Datuꞌ Sisar.”

9 Sabap sog kolegan ni Pestus nog ombaꞌis og pikilan nog Hudyuanan koyon dianon, sinakan non si Paul nog, “Paul, moleg a taꞌ mangoy sog Jerusalem bu dituꞌ u dona ika ukumoy paꞌali sog sumbungan nilan koyon dianika?”

10 Tinabal ni Paul ion, “Numun kituꞌ mindog u sog sunguꞌan nog polomasad ni Datuꞌ Sisar, bu sumboy dini u posadoy. Kisunan mu da nog daꞌidun salaꞌ u sog bansa Hudyu koyon. 11 Somoꞌ molaton u nog gotow bu patut u bunuꞌon sabap sog salaꞌ u, diꞌ u na mogbolibad minsan olo og dunon dianakon. Tibua, bila diꞌ motud og sumbungan nilan koyon dianakon, daꞌidun og mokopogbayaꞌ muakil dianakon dianilan. Sugaꞌid non, mokitabang u dia ni Datuꞌ Sisar.”

12 Dadi, si Pestus, migupakat ilan nog kobogolalan non mangka non tobaloy si Paul nog, “Bila maꞌ nion mokitabang a ma dia ni Datuꞌ Sisar, dituꞌ a na buan non posadoy.”

Piguksugan ni Pestus dia ni Agripa paꞌali dia ni Paul

13 Daꞌ kobon golot non, minatong si Datuꞌ Agripa bu si Bernis sog Sisaria poꞌ lumpakon nilan si Pestus. 14 Sintak nilan mogonongonong dituꞌ ni Pestus, piguksugan non sog datuꞌ koyon og bianbian ni Paul. Maꞌ long non dun, “Ngon gotow nog ginonatan ni Piliks sog kolobusuan. 15 Dangan minangoy u dituꞌ sog Jerusalem, og mokokotas nog boliananan bu og kobogolalan nog Hudyuanan, sinumbung nilan ion dianakon poꞌ kolegan nilan dun, poliholaꞌon ku ion. 16 Tibua, tinabal u ilan nog konaꞌ botad nog bansa Roma nog uokilon ion dia sog sinumumbung koyon dianon, nog saka daꞌ pa kopasad. Poꞌ sumboy popogodapon ilan pa poguna bagun kosunan bog sima mikomotud dianilan. 17 Dadi, dangan migunut ilan dianakon dini, daꞌ u pobonoy mukum. Sugaꞌid non, dangan migbolomaꞌ, miningkud u sog gukum mangka u pindogoy si Paul sog sunguꞌan ku. 18 Dangan minindog og miksumbung kituꞌ dianon mangka poktaluꞌ, daꞌidun ma motaluꞌ nilan dianon nog molaton, nog pogdodomaan ku kituꞌ nog toluꞌon nilan bosia dianon. 19 Sugaꞌid non, og sumbungan nilan dianon paꞌali da sog tanud nilan, bu paꞌali sog gotow kituꞌ nog minatoy dow saka og taluꞌ ni Paul dun, mitubuꞌ puliꞌ tidu matoy, bu totubuꞌ ion asta numun koni. Og ngalan non si Isus. 20 Dadi, sinakan ku si Paul bog moleg taꞌ ion oiton sog Jerusalem bu dituꞌ u na ion posadoy. Poꞌ diꞌ u moto momasad nog maꞌ nion koyon. 21 Tibua, tinabal non akon nog mokitabang dow ion dia ni Datuꞌ Sisar nog ion og momasad dun. Dadi, solian nog daꞌ u pa ion popongoyoy dituꞌ ni Datuꞌ Sisar, dinondag u ion mogipat sog sundalu.”

22 Dadi, si Agripa miktaluꞌ dia ni Pestus nog, “Minsan akon, moleg u bosia mokinongog sog gotow koyon.”

Tinabal ni Pestus ion, “Bolomaꞌ, modongog mu guksugan non.”

Si Paul miguksug dia ni Agripa

23 Dadi, dangan migbolomaꞌ ion, si Agripa ilan ni Bernis, minapot ilan nog ponopoton datuꞌ bu linangka nilan og glangka datuꞌ sumolod sog dugu kituꞌ nog pongukuman nilan, bu asta og kounutananan nog sundaluanan, bu og mokokotas nog gotow dion sog Sisaria koyon. Tubus nion, si Pestus, dinondag non mokposolod si Paul. 24 Dangan minatong na si Paul, miktaluꞌ si Pestus nog, “Datuꞌ Agripa, bu sog glam nog glumpuk ta koni, tontong niu og gotow koni nog glam nog Hudyuanan dini asta sog Jerusalem, sinumbung nilan ion dianakon bu mangka ilan poglogapis nog sumboy si Paul diꞌ na potubuꞌon. 25 Saka, og gotow koni, daꞌ u kotongowoy nog salaꞌ nog patut ion bunuꞌon dun. Tibua, sabap sog mikitabang ma ion dia ni Datuꞌ Sisar, saꞌan ion kolegan ku mangoy ion dituꞌ sog Roma. 26 Tibua, bila maꞌ nituꞌ, diꞌ u sunan bog olo og sulaton ku nog poiton ku dituꞌ ni Datuꞌ Sisar. Dadi, saꞌan ini pituaꞌ u si Paul dia sog sunguꞌan niu, labi na dianika Datuꞌ Agripa, poꞌ og doksuꞌan nog kopoksumodia ta koni dianon, ion non ion og sulaton ku mangka u poitoy dituꞌ ni Datuꞌ Sisar. 27 Bila akon, diꞌ mogusoy nog gotow nog kinolobusu nog uokilon ku dia ni Datuꞌ Sisar, nog saka ondiꞌ u muakil og sumbungan kituꞌ dianon.”

26

1 Dadi, si Agripa miktaluꞌ dia ni Paul nog, “Binogayan ka na nog timpu tumabal sog sumbungan nilan koyon dianika.”

Dadi, si Paul inogot non komot non mangka poktaluꞌ nog, 2 “Datuꞌ Agripa, og gondow koni, sog pikilan ku dun, ombaꞌis sukud u nog kibogayan u pa nog timpu tumabal dia sog sunguꞌan mu nog glam nog sumbungan nog Hudyuanan koyon dianakon. 3 Poꞌ ika, kosunan mu tokodoy og glam nog polomotadon nog bansa Hudyu, bu glam nog poksusian nilan. Dadi, pongoningonion ku dianika nog diꞌ a motonop mokinongog nog poktoluꞌon ku koni.

4 “Tidu pa sog kiikaꞌan ku dituꞌ sog dili bonua u asta midopot u dituꞌ sog Jerusalem, glam nog Hudyuanan koyon, kosunan nilan tokodoy og polomotadon ku. 5 Dadi, miobon nilan na akon kosunan. Somoꞌ moleg ilan tumaksiꞌ, mokotaksiꞌ ilan tokodoy nog akon dodaꞌ og sakup u nog kampung nog Parasiu nog modilis tokodoy og polomotadon non sog tanud ta. 6 Bu numun kituꞌ dia u sog gukum niu koni sabap sog kopogdodama u nog pinasad kituꞌ nog Mikpongon nog binogoy non sog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ. 7 Og pasad kituꞌ, tidu pa sog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat ni Apuꞌ Israel, landuꞌ og kopogdodama nilan dun nog motuman kobon nilan moktamuy dia sog Mikpongon gobi gondow. Datuꞌ Agripa, sabap sog kopogdodama u nog dodomaan ta koni, sinumbung nilan akon dun. 8 Iduma amu, diꞌ amu ma tumud nog og gotow potubuꞌon nog Mikpongon tidu matoy?

9 “Minsan akon dini kituꞌ, mitantu sog pikilan ku nog sumboy monamal u sumusi sog ngalan ni Isus og gotow Nasaret kituꞌ. 10 Dadi, maꞌ nion dosop og piginang u dituꞌ sog Jerusalem. Binogayan u tanan nog bayaꞌ nog mokokotas nog boliananan ta mongolobusu nog poktanudanan koyon. Bu bila bunuꞌon ilan, sumolabuk u dosop dun. 11 Tatap u moguliugan dia sog glumpukanan nilan poꞌ pomosokitan ku ilan. Bu sinulayan ku na ilan tumogol mokpolotaꞌ moktanud sog poktanudan nilan koyon. Landuꞌ og glolingit u dianilan boyaꞌan nog midopot u tanan sog len bonuaan mongulaꞌat dianilan.

12 “Ngon gondow non, binogayan u nog bayaꞌ bu sinagda u nog mokokotas nog boliananan ta mangoy sog Damaskus. 13 Dadi, Datuꞌ Agripa, sintak u ompanow, dangan daliꞌ na glotuondow bonua, mikotongow u nog dolag tidu sog glangit nog motilak pa sog gondow nog sinumilow dianakon bu sog dumaanan ku. 14 Mikpogbuksak ami bu mikodongog u nog taluꞌ nog Hinibru kotaluꞌ dun. Og taluꞌ koyon maꞌ nini, ‘Saul! Saul! Iduma pokposokitan mu ma akon? Bila ontuan mu akon, ika da og mosinsa dun.’ 15 Dadi, miktaluꞌ u, ‘Sima a, Apuꞌ?’ Tinabal u nog Pogbayaꞌ, ‘Akon si Isus og pikposokitan mu koyon. 16 Pogbuat a na poꞌ saꞌan mikpotongow u dianika, poꞌ imungon ku ika nog sosoligan ku. Bu dondagon ku ika tumaksiꞌ nog mitongow mu koni paꞌali dianakon, bu paꞌali dosop sog ain potongowon ku kituꞌ dianika. 17 Bu gowonon ku ika sog kopongulaꞌat nog salu bansa mu bu sog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ Hudyu. 18 Bu dondagon ku ika mangoy mukaꞌ nog tinontongan nilan bagun ilan tumolikud dia sog kodoloman mangka nilan sunguꞌoy og dolag, bu bagun ilan mokawaꞌ sog pigboyaꞌan ni Kindagow mangka ilan angoy sog bayaꞌ nog Mikpongon, bu bagun kompunan og dusaanan nilan bu pokampuꞌ sog ain piniliꞌ kituꞌ bianan sog kopongandol nilan dianakon.’ Maꞌ long ni Isus dianakon.

19 “Dadi, Datuꞌ Agripa, daꞌ u bolibadoy og pitongow kituꞌ nog Mikpongon dianakon tidu sog glangit. 20 Poꞌ sog tagnaꞌ og gustalan ku dianilan dituꞌ sog Domaskus, nog sumboy tolikudan nilan og dusaanan nilan mangka ilan poktamuy sog Mikpongon. Bu potongowon nilan og kopoglilaꞌ nilan bianan sog polomotadon nilan. Maꞌ nituꞌ dosop og pigustal u dituꞌ sog Jerusalem, bu dituꞌ sog Judia, bu asta sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. 21 Saꞌan ituꞌ inukpaꞌan u nog Hudyuanan koyon dituꞌ sog glomalomaan nog Baloy nog Poktomuyan, mangka nilan bosia akon bunuꞌoy. 22 Tibua, tidu dituꞌ asta sog numun koni, tinobangan u nog Mikpongon. Dadi, saꞌan ini dia u pogindog sog sunguꞌan niu tumaksiꞌ sog motas otawaka ombabaꞌ. Og piktaluꞌ u koni dianiu, ion non ini og pidonsamaꞌ nog polomolatasanan kituꞌ bu si Apuꞌ Muses. 23 Og tinaluꞌ nilan kituꞌ nog og Kristu posinsaon, bu ion og mokuna potubuꞌoy tidu sog patoy, bu pulonagon non dia sog bansa Hudyu bu sog konaꞌ Hudyu paꞌali sog dolag nog ion non ion og kogawon nog gotow tidu sog bayaꞌ nog dusa.”

24 Solian ni Paul koyon moktaluꞌ, linompang ni Pestus nog gapis, “Paul, migbunog a! Sabap sog kotas nog kotoan mu koyon, migbunog a dun!”

25 Dadi, tinabal ni Paul ion, “Tobiaꞌ dianika Pestus, daꞌ u ini pogbunog. Og taluꞌ u koni motud bu dumalan. 26 Bu si Datuꞌ Agripa, misabut non glam nog piktaluꞌ u koni. Dadi, diꞌ u mogalangalang moktaluꞌ dun dianon. Poꞌ kosunan ku nog glam nog piguksugan ku koni mitongow non. Poꞌ daꞌ ini dia ininang sog molingod. 27 Datuꞌ Agripa, tumud a taꞌ sog tinaluꞌ nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ kobon nituꞌ? Kosunan ku nog tumud a dun.”

28 Dadi, tinabal ni Agripa si Paul. “Baluꞌ mu dun sog sododuꞌun koni, motogol mu akon tumabuk dia ni Isus.”

29 Tinabal ni Paul ion, “Daꞌ bigyaꞌ numun kituꞌ otawaka sog bolomaꞌdinglag, og gyakin ku dia sog Mikpongon, tidu dianika asta og glam nog mikinongog dianakon numun kituꞌ, mimung ilan nog mamaꞌ nakon. Tibua, konaꞌ mamaꞌ nakon nog boludon nog glantaylantay koni.”

30 Tubus nituꞌ, og datuꞌ koyon, bu og gubernador, bu si Bernis, bu asta glam nilan koyon dion, mikpogbuat ilan. 31 Bu kobon nilan lumiu mikpogabitabit ilan nog, “Og gotow koni, daꞌidun miinang non nog patut bunuꞌon dun otawaka kolobusuon dun.” 32 Bu si Datuꞌ Agripa miktaluꞌ dia ni Pestus nog, “Og gotow koni, somoꞌ daꞌ pokitabang dia ni Datuꞌ Sisar, miobon na mokoluas.”

27

Si Paul tinumulak na posunguꞌ sog Roma

1 Dangan miupakat nilan nog potulakon nilan ami posunguꞌ sog Italia, si Paul bu duma kinolobusuanan koyon dion, inuakil ilan dia sog kounutan nog sundalu nog Roma nog og ngalan non si Julius. Bu ion og solabuk og sakup nog sundaluanan kituꞌ nog polongipat sog Datuꞌ nog si Sisar. 2 Dadi, sinumakoy ami sog pologata kituꞌ nog miktidu sog bonua nog Adramitium nog poktulak na posunguꞌ sog dongguꞌananan sog susulan nog Bataꞌbataꞌ Asia. Bu migunut dianami si Aristarkus, og gotow kituꞌ sog Tisalonika. Og bonua non koyon misakup nog Masadonia. 3 Bu dangan migbolomaꞌ, dinumongguꞌ ami sog Sidon. Sabap sog glolatan ni Julius dia ni Paul, pitiang non ion mangoy sog glokoleanan non bagun nilan ion kobogayan nog ain og kulang non. 4 Dadi, tinumulak ami nosop. Miksolingod ami sog puluꞌ nog Siprus poꞌ misonsung nami og galuꞌ. 5 Tubus nituꞌ, kinontas nami og Silisia bu og Pampilia dituꞌ ami mikpotugbok sog Mira nog sakup nog Lusia. 6 Bu og kounutan nog sundalu kituꞌ mikotongow nog pologata nog miktidu dituꞌ sog Aleksandria, posunguꞌ sog Italia. Dadi, linalin non ami dituꞌ. 7 Molugyaꞌ gobok nog sinokayan nami koyon boyaꞌan nog midopot asta sanu ondow mangka ami siꞌoy pokotubag dituꞌ sog Nidus. Bu daꞌ ami pokodayun poꞌ molandos tokodoy og galuꞌ dion. Dadi, migbuleleng ami poꞌ moksolingod ami sog puluꞌ nog Krit, dituꞌ ami minian sog dibabaꞌ nog Salmoni.

8 Dadi, mikposoksid ami bu gahatgahat ami na pokodopot sog gloꞌok kituꞌ nog iningolanan og Molongas nog Pogdongguꞌan nog molanilani sog Lasea. 9 Mianggaꞌ ami tokodoy sog dalan, bu kondokondok og kibianbianan nami, bu labi na sog gunan koyon poꞌ mipuas na og kologyaꞌan kituꞌ nog iningolanan og Puasa.* Dadi, pimolian ni Paul gotowanan koyon nog, 10 “Posunon ku sog glam niu, og panow ta koni kondokondok loꞌ ini. Poꞌ tidu sog sinokayan ta koni bu og glulananan non koni, mokpoglaꞌat. Bu minsan ita, gomonsunoy mosunuꞌ ita pa dun.” 11 Tibua, og kounutan nog sundalu koyon, og inunut non og taluꞌ nog gapuꞌ nog sinokayan nami koyon bu og taluꞌ nog polomonsalan koyon. Daꞌ ion tud nog taluꞌ ni Paul kituꞌ. 12 Og dinongguꞌan nami koyon, diꞌ pia pogonongan bila timpu goyup. Dadi, og kodokolan dianami, moleg ilan na tumulak. Poꞌ dituꞌ ilan dow bosia pogapas sog Pinika sog sung nog puluꞌ nog Krit koyon. Poꞌ dituꞌ ilan dow poksolingod sog galuꞌ asta ompuas timpu goyup poꞌ gloꞌok koyon mikosunguꞌ sog sindopan.

Misaꞌut ilan nog goyup

13 Dadi, dangan miglologaluꞌ, baluꞌ nilan dun motuman nilan na og glegan nilan kituꞌ. Dadi, binalut nilan sinipit nilan mangka ilan pogimakat tumulak. Mikposoksid ilan sog puluꞌ nog Krit koyon. 14 Daꞌ ion kobon, inoyupan ami nog molandos tokodoy nog goyup tidu sog puluꞌ koyon. 15 Dadi, og pologata koyon nog sinokayan nami, misugat nog galuꞌ koyon, bu daꞌ ami pokolandan sog posunguꞌan nami kituꞌ. Dadi, pituludan nami og galuꞌ koyon. 16 Dangan minatong ami sog dibabaꞌ nog bataꞌbataꞌ puluꞌ kituꞌ nog Kauda, tinumodoꞌtodoꞌ kolongod. Og buti kituꞌ nog tinundan nami, gahatgahat na kobatun sog ditas. 17 Dangan ion mibatun tibua og buti koyon, binogbod nilan pologata nami koyon bagun diꞌ mododaliꞌ kolangkat mangka nilan kolumoy og glayag nilan poꞌ mondok ilan mosonglad sog glandap sog dibabaꞌ nog Libia. Dadi, pituludan nami og pologata koyon sog galuꞌ. 18 Og dagat migbokwad notibua boyaꞌan nog migbolomaꞌ ion, inowasan nami nog glulan og pologata koyon. 19 Miglen gondow ion, pinglabuꞌ nami og glangkapanan nog pologata koyon. 20 Bu midopot asta sanu ondow nog daꞌ nami kotongow og silow nog gondow otawaka glamag nog bitun poꞌ sigisigi ami oyupan nog molandos tokodoy nog goyup. Daꞌ ami na pogdodama nog motubuꞌ ami pa.

21 Sog gobon nog maꞌ nion koyon og kibianbianan nami, daꞌ ilan na pongnanam nog kuman. Dadi, si Paul minindog sog sunguꞌan nilan koyon mangka poktaluꞌ dianilan nog, “Sog glam niu koyon, somoꞌ bosia pikinongogan niu akon nog diꞌ ita pa bosia sokaliꞌ gumonat dituꞌ sog puluꞌ nog Krit kituꞌ, diꞌ amu bosia kobolongan. 22 Tibua, toluꞌon ku dianiu nog popagon niu notibua og pikilan niu, poꞌ daꞌidun da og moglaꞌat minsan sala kotow siꞌoy dianita. Og pologata ta da koni og moglaꞌat. 23 Poꞌ og Mikpongon nog poktomuyon ku nog ion og Kounutan ku, kogobi pipangoy non og moloikat non dianakon. 24 Maꞌ nini og taluꞌ non dianakon nog, ‘Paul, naꞌ a mondok. Poꞌ sumboy a nododaꞌ mongadap dituꞌ ni Datuꞌ Sisar. Poꞌ bianan sog popia nog Mikpongon dianika, daꞌidun og moglaꞌat dianiu, tidu dianika asta sog glam nog dumaanan mu koyon.’ 25 Dadi,” long ni Paul dun, “naꞌ amu mosusa poꞌ sumalig u sog Mikpongon nog tumanon non og piktaluꞌ non kituꞌ dianakon. 26 Tibua, modoksaꞌ ita sog len puluꞌ.”

27 Bu dangan midopot ami duaꞌ kopitu gobi mokpalidpalid sog dibabaꞌ dagat nog iningolanan og Mediteranian, sog tongaꞌtongaꞌ gobi og sosoligananan sog pologata koyon, miantap nilan nog molani ami na sog goksid. 28 Dadi, inadal nilan nog tali bagun nilan kosunan og dalom non. Kisunan nilan nog duaꞌ puluꞌ dopa kodalom. Daꞌ ion kobon, dangan inadal nilan nosop sopuluꞌ dona bu lima dopa. 29 Og kondokan nilan modoksaꞌ ami sog botuan. Dadi, linabuꞌ nilan og pat buk sinipit nilan sog gulinan mangka ilan pongoningoni nog moglogondow na. 30 Bu og sosoligananan koyon, moksipi ilan bosia mokpolaguy. Tinontun nilan og buti dituꞌ sog mundaꞌ, baluꞌbaluꞌ linabuꞌ nilan og duma sinipitanan. 31 Saka mitongow ilan ni Paul. Dadi, tinaluꞌ non dia sog kounutan nog sundalu kituꞌ bu dia sog sundaluanan non nog, “Og gotowanan koyon, bila mawaꞌ ilan dini sog pologata koni, diꞌ amu motabang.” 32 Dadi, piglondanan nog sundaluanan koyon tumoktas og gikot nog buti nilan koyon, mangka nilan potiangoy manud.

33 Dadi, dangan migdaliꞌondow bonua, sinagda ni Paul og glam nilan kuman minsan mikaꞌan siꞌoy. Long non dun, “Ngon na duaꞌ kopitu gobi nog daꞌ amu sibon pongnanam nog kuman kobal niu mogumatiꞌ nog posunguꞌ matong dianiu. 34 Dadi, kan amu na bagun amu dumasig poꞌ daꞌidun da og moglaꞌat dianiu minsan sobalu siꞌoy og buk niu.” 35 Dangan miluksad tibua og taluꞌ non koyon, minalap ion nog pan mangka non posolomatoy dia sog Mikpongon bu pitakoy mangka ion kan sog sunguꞌan nilan. 36 Dadi, glam nilan koyon dion kipongomuꞌan ni Paul og pikilan nilan. Dadi, kinuman ilan. 37 Og dakol nami sog pologata koyon duaꞌ gatus bu pitu puluꞌ bu nom. 38 Dangan midoksuꞌ ilan kopia kuman, pinglabuꞌ nilan og glulan nilan nog paloy bagun molantung og pologata nilan koyon.

Misonglad og pologata nilan

39 Dangan miksisolom bonua, daꞌ nilan kilolaoy og bonua koyon. Tibua, mikotongow ilan nog gloꞌok dion nog togo pontad. Dadi, migapas ilan bosia dumongguꞌ dituꞌ. 40 Pingoktas nilan og tali nog sinipitanan koyon bu ubadoy og gogbod nog bonsalan koyon mangka ilan glayag sog mundaꞌ posunguꞌ sog pontad koyon. 41 Tibua, misonglad ami sog glandap poꞌ og mundaꞌ nog pologata koyon miuntul dia sog glandap. Dadi, milangot na dion. Bu og gulinan non milangkat na kobal nog nabok.

42 Dadi, og sundaluanan koyon, piksipian nilan momunuꞌ og glam nog kinolobusuanan koyon poꞌ bagun ilan diꞌ mokopolaguy. 43 Tibua, og kounutan nog sundaluanan koyon, diꞌ non kumboyon si Paul bunuꞌon. Dadi, pigondiꞌan non momunuꞌ og gotowanan koyon dia sog sundaluanan koyon. Sugaꞌid non, sinagda non ain og mokolangoy kituꞌ mongokpu mangka langoy sog goksid. 44 Bu og duma dinondag non mongalap nog gobanan nilan. Dadi, glam nami mikodopot ami sog pontad nog daꞌ supisupi nami.

28

Si Paul dituꞌ sog puluꞌ nog Malta

1 Dangan midoksaꞌ ami sog pontad nog daꞌ supisupi nami, ugat nami pa kosunoy nog og ngalan nog puluꞌ koyon og Malta. 2 Bu gotowanan dion molongas kobalan nilan dianami. Miktagun ilan nog gapuy poꞌ og ponolangan nami poꞌ og dupiꞌdupiꞌ bu motigdow. 3 Dadi, si Paul sinumikwat nog topuk nog sidoꞌoy. Bu dangan dinuluk non sog gapuy, ngon mamak nog linumuas dion. Sokaliꞌ nilan mitongow og mamak koyon miksolimpongot sog komot ni Paul. 4 Bu og gotowanan sog Malta koyon, dangan mitongow nilan og mamak koyon nog mikolombitin sog komot ni Paul, mikpoksitaluꞌ ilan nog, “Og gotow koyon og polomunuꞌ dodaꞌ. Tibua, minsan mitabang tidu sog dagat, og sukud non da bayuꞌ moglaꞌat.” 5 Tibua, pinisik ni Paul og mamak koyon sog gapuy bu daꞌidun da og mibatik non. 6 Pigumotiꞌanan nog gotowanan koyon momagaꞌ si Paul otawaka ombuksak mangka patoy. Saka asta miobon, daꞌ doma og supisupi non dun. Dadi, miksop pomikilan nog gotowanan koyon, bu inintom nilan si Paul nog ion og diwata.

7 Dia sog molani nog kidotongan nami koyon, og pigonongan nog kounutan nilan sog puluꞌ koyon. Og ngalan non si Publius. Bu binaꞌasa non dosop ami mahatul bu pibatuk non ami sog baloy non asta tolu gobi. 8 Kitangan nami og gamaꞌ ni Publius migbolilid poꞌ mipanas bu miguduudu. Dadi, pilonian ni Paul mangka non pogyokinoy mangka non doponoy. Tidu dituꞌ, kiuliꞌan og gotow koyon. 9 Dangan miinang og maꞌ nion koyon, og glam nog diꞌ mokokodag sog puluꞌ koyon, mikpogangoy ilan dituꞌ ni Paul bu kiuliꞌan ilan dosop. 10 Sog gobon nami sog puluꞌ koyon, miglologinis og pimogoy nog gotowanan dianami. Bu dangan posunguꞌ ami na tumulak, pinoꞌuban nilan dosop ami nog glam nog kulang nami.

Si Paul minatong na dituꞌ sog Roma

11 Dangan midopot tolu bulan ami dion, sinumakoy ami sog pologata dion nog tidu sog Aleksandria nog migbagad nog timpu todoꞌ. Og ngalan nog pologata koyon, og Gapid nog Diwataanan. 12 Dadi, tinumulak ami sog Malta posunguꞌ sog Sirakusa. Dangan minatong ami dituꞌ, tolu gobi golot non, 13 miglandan ami sog Rigium. Dangan miglen gondow bonua, pituludan nami og galuꞌ, bu sog koduaꞌ ondow non, mikodatong ami sog Putioli. Og bonua koyon sakup nog Italia. 14 Bu mikotongow ami dituꞌ nog pigilugan sog tanud, bu sinosaꞌan nilan pa ami lagaꞌ nog pitu gobi. Bu dituꞌ ami na ginumonat ompanow posunguꞌ sog Roma. 15 Bu og pigilugananan sog tanud dituꞌ sog Roma, dangan midongog nilan nog posunguꞌ ami dituꞌ nilan, linumpak nilan ami sog bonua kituꞌ nog iningolanan og Tobuꞌan nog Apius, bu dituꞌ sog bonua kituꞌ nog iningolanan og Tolu Pogbotukan. Dangan mitongow ni Paul og pigilugananan koyon sog tanud, kipondoloꞌisogan ion dun bu mikposolamat ion dia sog Mikpongon. 16 Dangan minatong ami sog koliwagan bonua nog Roma, kinumboy nog kounutan nog sundalu kituꞌ si Paul mogonong nog sala non, duaꞌ ilan nog sundalu kituꞌ nog mogipat dianon.

Pigustalan ni Paul og Hudyuanan dion sog Roma

17 Dadi, tolu ondow tidu sog kodatong nami dion sog Roma, pilumpuk ni Paul glam nog kounutananan nog bansa Hudyu dion. Dangan minangoy ilan moglumpuk dituꞌ non, tinoluꞌan ni Paul ilan nog, “Pigilugan ku, minsan siꞌoy daꞌidun salaꞌ u dia sog bansa ta, otawaka sog botad kituꞌ nog pilatas nog mokogulanganan ta kituꞌ kobon nituꞌ, kinolobusu u sog Jerusalem mangka nilan pa akon uokiloy sog gotowanan sog Roma. 18 Tubus nilan akon poksumodiaoy, poluason nilan bosia akon poꞌ daꞌidun salaꞌ u nog boyaꞌan baꞌis u bunuꞌon dun. 19 Tibua, og duma Hudyuanan koyon, ompok ilan nog mokoluas u. Dadi, mikitabang u dia ni Datuꞌ Sisar minsan siꞌoy ondaꞌidun og sumbungan ku dia sog salu bansa u. 20 Dadi, saꞌan ini pilumpuk u amu poꞌ moleg u mogabitabit dianiu. Saꞌan ini binalud u nog glantaylantay koni poꞌ kobal nog tud u sog dodomaan nog bansa ta Israel.”

21 Dadi, tinabal nilan si Paul nog, “Daꞌidun og sulat nog mitabuk nami tidu sog Judia paꞌali dianika. Bu daꞌidun dosop og salu bansa ta nog minatong dini nog miguksug ilan otawaka migagi ilan nog molaton paꞌali dianika. 22 Tibua, maꞌ nituꞌ siꞌoy, moleg ami mokinongog dianika bog olo pikilan mu paꞌali sog tanud kituꞌ. Poꞌ kisunan nami nog ainain nog bonua, pikongitan nilan og pigunutan mu koyon nog tanud.” 23 Dadi, miksosaꞌ ilan nog gondow nog mangoy ilan monginongog dianon.

Dangan midopot og sosaꞌ nilan kituꞌ, modakol tokodoy nog gotowanan og miglumpuk dituꞌ non. Bu pigustalan non ilan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, tidu sog sisolom asta gobi. Bu bagun non bosia ilan moit tumud, pidolag non dianilan og paꞌali dia ni Isus, bianan sog sinulat ni Muses bu polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ. 24 Ngon dianilan tinumabuk dun, bu ngon dosop ompok tumabuk dun. 25 Dadi, daꞌ ilan poksolabuk nog pomikilan poꞌ ngon og tinaluꞌ ni Paul dianilan nog boyaꞌan mikpoksibuat ilan dun. Og taluꞌ ni Paul kituꞌ maꞌ nini, “Motud dodaꞌ og taluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon kituꞌ nog tinaluꞌ non dia sog mokogulanganan niu kituꞌ nog pilatas non bianan dia ni Isaya kobon nituꞌ. 26 Maꞌ long ni Isaya,

‘Angoy a sog bansa koyon mangka a poktaluꞌ dianilan nog, modongog nilan siꞌoy kobon non, tibua, diꞌ nilan mosabut. Bu motongow nilan siꞌoy, diꞌ nilan da kosunan. 27 Poꞌ miglokobol og pusung nilan, bu tinimpong nilan og tolinga nilan, bu pinodong nilan og mata nilan. Somoꞌ bosia diꞌ ilan maꞌ nituꞌ, mokotongow ilan, bu mokodongog ilan, bu mokosabut ilan nog boyaꞌan sumunguꞌ ilan dianakon poꞌ bagun ku ilan kuliꞌan.’*

28 “Dadi,” long ni Paul dianilan, “bagun niu kosunan, og gustalan nog Mikpongon paꞌali sog tabang non dia sog gotowanan, midopot na sog konaꞌ Hudyu bu mokinongog ilan dun.” [ 29 Dadi, dangan miluksad tibua og taluꞌ ni Paul koyon, mikponguliꞌ og Hudyuanan koyon nog landuꞌ og susian nilan.]

30 Dadi, si Paul, dion pa migonong lagaꞌ nog duaꞌ ton sog baloy kituꞌ nog sinukoyan non. Bu tinolimaꞌ non glam nog minumbaloy dituꞌ non. 31 Kobon non dion, og piginang non, daꞌ pogalangalang mogustal nog paꞌali dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu daꞌ da ion pogondiꞌoy mokpanad paꞌali dia sog Kounutan nog si Isukristu.

* 1:20 1:20 Salmu 69:25

† 1:20 1:20 Salmu 109:8

* 2:1 2:1 Og Pentikos koni og Ginirik. Somoꞌ ita da, og kolima puluꞌ ondow non tidu nilan inangon og kologyaꞌan nilan kituꞌ nog iningolanan nilan og Liniusan bu og posolomat nilan nog glam nog songukuꞌ nilan.

† 2:9 2:9 Og Bataꞌbataꞌ Asia koni, numun koni iningolanan nog Turkey.

‡ 2:21 2:21 Joel 2:28-32

§ 2:28 2:28 Salmu 16:8-11

* 2:35 2:35 Salmu 110:1

* 3:18 3:18 Og Kristu koni og Ginirik. Og Maꞌana non, og Pipangoy nog Mikpongon Mogdatuꞌ dini sog dunya.

† 3:22 3:22 Deuteronomy 18:15

‡ 3:25 3:25 Genesis 12:3b

* 4:2 4:2 Og sadusianan koni, ondiꞌ ilan tumud nog og gotow bila matoy, motubuꞌ da mokopuliꞌ.

† 4:26 4:26 Salmu 2:1-2

* 7:3 7:3 Genesis 12:1

† 7:7 7:7 Genesis 15:13-14

‡ 7:8 7:8 Og moktuk koni, ion non ion og moksunat.

§ 7:32 7:32 Exodus 3:6

* 7:34 7:34 Exodus 3:5-10

† 7:43 7:43 Amos 5:25-27

‡ 7:50 7:50 Isaya 66:1-2

* 8:27 8:27 Poꞌ og botad nilan, bila og gotow motas og golal non sog pigdotuꞌan nog baꞌi, sumboy ion moglasi.

† 8:33 8:33 Isaya 53:7-8

* 11:26 11:26 Og Kristianu koni og Ginirik. Somoꞌ ita da, og gotow ni Kristu.

* 13:22 13:22 Isaya 13:14

† 13:33 13:33 Salmu 2:7

‡ 13:34 13:34 Isaya 55:3

§ 13:35 13:35 Salmu 16:10

* 13:41 13:41 Habakuk 1:5

† 13:47 13:47 Isaya 49:6b

* 14:14 14:14 Maꞌ nituꞌ og botad nilan bila landuꞌ og susaan nilan.

* 15:18 15:18 Amos 9:11-12

* 16:3 16:3 Og bansa Girik koni, konaꞌ nilan botad moktuk.

* 23:23 23:23 Sog Ginirik, kotolu oras nog gobi. Somoꞌ ita da, alas nuebe.

* 27:9 27:9 Bila ompuas na og kologyaꞌan koyon, motang na sog timpu goyup.

* 28:27 28:27 Isaya 6:9-10

Roma

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Og Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Roma

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Roma

Og tugyu nog sulat ni Paul koni nog posunguꞌ sog poktanudanan dia ni Isus nog dituꞌ sog Roma, bagun mosimpan og pikilan nilan mangka siꞌoy ion angoy monumbaloy dituꞌ sog Roma. Og pikilan non mobonobon pa ion mokpanad dia sog poktanudanan dituꞌ mangka siꞌoy ion pogdayun dituꞌ sog bansa Gispaniol dunut og tabang nilan dianon. Sog sinulat non ini, inustal non og sabut non paꞌali sog tud dia sog motud nog tanud bu og polomotadon dun nog mogbalaꞌ dia sog kotubuꞌ nog poktanudanan. Og sinulat ni Paul koni, og kumpungan nog gustalan non nog Guksugan nog Gombaꞌis paꞌali dia ni Isukristu.

Sog tolipunan nog sulat non, mitubus non soginaoy og poktanudanan dituꞌ sog Roma bu toluꞌoy og kopogyakin non dianilan, tinaluꞌ ni Paul og titik nog sulat non koni: Og Gombaꞌis nog Guksugan og mikposun dun bog olo og bianan nog Mikpongon nog boyaꞌan motiguliꞌ og gotowanan dianon. Motiguliꞌ ilan dianon bianan da sog kopongandol nilan dia sog Mikpongon.

Tubus nituꞌ, inustal ni Paul paꞌali sog titik nog sulat non koni. Og gustalan non dun maꞌ nini: Og glam nog gotowanan, daꞌ bigyaꞌ og Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, sumboy motiguliꞌ ilan dia sog Mikpongon. Poꞌ og glam nilan, lunsan ilan pigboyaꞌan nog dusa. Og gotow motiguliꞌ sog Mikpongon bianan dia sog kopongandol non dia ni Isukristu.

Tubus nituꞌ, inustal non nog sabap sog kotiguliꞌ nog gotow dia sog Mikpongon, kongonan ion nog bogu kotubuꞌ bianan sog kosolabuk non dia ni Isukristu. Bu inustal non bog olo bayuꞌbayuꞌ nog polomotadon nog bogu kotubuꞌ koyon. Og poktanudanan, moglogomigus ilan na nog Mikpongon bu ginawon ilan na nog Bolakat nog Mikpongon dia sog bayaꞌ nog dusa bu patoy asta sog daꞌ kopus non.

Dia sog kopituluanan 5-8, pigustal dosop ni Paul og tugyu nog botad kituꞌ nog miktidu dia sog Mikpongon, bu og kopogbayaꞌ nog Bolakat nog Mikpongon dia sog kotubuꞌ nog poktanudanan. Tubus nituꞌ, migustal ion bog olo og mogandun kopoksamasama nilan modukakit nog bansa Hudyu otawaka konaꞌ og Hudyu dia sog kogawon nog Mikpongon sog gotowanan tidu sog bayaꞌ nog dusa. Og doksuꞌan nog gustalan ni Paul dun, og kopomungyas nog bansa Hudyu dia sog Pogbayaꞌ nog si Isus dumalan sog glegan nog Mikpongon sog kogawon non dia sog gotowanan. Poꞌ bianan dion og tulung nog Mikpongon dia sog glam nog gotowanan nog ion non ion si Isukristu. Bu og tud ni Paul dun nog og Hudyuanan koyon, ondiꞌ ilan da ion kobon non momungyas dia sog Pogbayaꞌ nog si Isus. Og glutokan nog sulat ni Paul koni paꞌali sog kotubuꞌ nog poktanudanan bog olo sumboy motongow sog glangkalangka nilan, labi na og kopokilolamoy nilan.

Dinoksuꞌ non og sulat non koni bianan sog soginaanan non sog poktanudanan dia sog Roma bu og sanglit non dia sog Mikpongon.

1. Og bokna bu og titik nog sulat koni, 1:1-17.

2. Og bololagaꞌ dia sog gotow nog motabang ilan tidu sog bayaꞌ nog dusa, 1:18–3:20.

3. Og bianan nog Mikpongon tumabang dia sog gotowanan, 3:21–4:25.

4. Og bogu kotubuꞌ bianan sog kodukakit dia ni Isukristu, 5:1–8:39.

5. Og pikilan nog Mikpongon paꞌali sog bansa Hudyu, 9:1–11:36.

6. Olo sumboy og polomotadon nog poktanudanan dia ni Isukristu, 12:1–15:13.

7. Og doksuꞌan nog sulat bu og dili ponogina ni Paul, 15:14–16:27.

1

1 Akon si Paul og mikpoit nog sulat koni, og sosoligan u ni Isukristu bu piniliꞌ u nog Mikpongon nog sosuguꞌon u dosop ni Isukristu. Bu siniboy non akon mogustal paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu dianon. 2 Og pigolong koni nog Guksugan, paꞌali sog bataꞌ non og Kounutan ta nog si Isukristu nog pinasad non kobon nituꞌ bianan sog polomolatasanan non kituꞌ. Bu sinulat tanan ituꞌ dia sog Kitab. 3 Paꞌali sog dili glawas non nog ginungod, ion miktidu sog pangkat ni Apuꞌ Dabid kituꞌ kobon nituꞌ. 4 Bu paꞌali sog kodiwata non, pitampal bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog ion dodaꞌ og dili bataꞌ nog Mikpongon bu togo bayaꞌ ion sabap sog pitubuꞌ ion puliꞌ. 5 Dadi, bianan dia ni Kristu, tinulung u nog Mikpongon bu inimung non dosop akon nog sosuguꞌon non mongonggat nog gotowanan sog ainain nog binonsaan nog konaꞌ Hudyu nog tumud bu mokokunut dianon bagun da posisayaꞌ kopotas og ngalan nog Mikpongon dun. 6 Bu amu siꞌoy dion sog koliwagan bonua nog Roma, misunuꞌ amu dosop konggat sumolabuk dia ni Isukristu. 7 Dadi, saꞌan ini pinoitan ku amu nog sulat koni dion, ain og kilolatan na nog Mikpongon bu inonggat mampuꞌ dia sog pigotowan non.

Og tulung bu kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Landuꞌ koleg ni Paul mangoy sog Roma

8 Sog tiganaꞌ, posolomatan ku og Mikpongon dia sog glam niu bianan dia ni Isukristu poꞌ sabap sog bontugan niu nog migdongogan sog ainain nog bonua paꞌali sog kopagon nog kopongandol niu dianon. 9-10 Bu kotoksiꞌan dosop nog Mikpongon nog dia amu kobon non sog glam nog gyakin ku. Pitigbung u pikilan ku moginang nog ginang nog tinugdak non dianakon nog mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu. Bu sog gyakin ku og pingoni u bosia dianon nog numun koni kumboyon non na akon nog mokodopot u dion niu. 11 Poꞌ landuꞌ glegan ku bosia moktongow dianiu dion bagun amu dosop kotulan nog binogoy kituꞌ dianakon nog bogoy dia sog kinodiwata, bagun da pododungag kopagon og kopongandol niu. 12 Somoꞌ ita da, mogdinoloꞌisogoy ita niu sog kopongandol ta sog Mikpongon.

13 Pigilugan, bagun niu kosunan, tatap u na bosia ompikil mangoy dion niu, tibua, ngon kionggaꞌan ku. Saꞌan ituꞌ bosia mangoy u dion, bagun da dumakol og tumud dia ni Isukristu. Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og kibianbianan nog duma gotowanan poꞌ sabap sog kopogustal u dianilan, miimung dinumakol ilan. 14 Poꞌ og polosukuꞌan ku dia sog Mikpongon og mogustal nododaꞌ nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog glam nog gotowanan paꞌali dia ni Isukristu, sog kobukidan otawaka sog gotow dibabaꞌ, bu minsan sabutbaꞌasa otawaka daꞌ sabut non. 15 Dadi, saꞌan ituꞌ mongatas u dosop mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu asta dianiu dion sog koliwagan bonua nog Roma. 16 Poꞌ ondiꞌ u mosipog nog Gombaꞌis nog Guksugan koni, poꞌ bianan dini motongow og pagas nog Mikpongon sog kogawon non nog gotowanan tidu sog dusaanan, minsan sima og tumud bu mongandol dianon, tiganaꞌ sog gotow Hudyu mangka sog konaꞌ Hudyu. 17 Dia sog Gombaꞌis nog Guksugan koyon pitampal bog olo og kopokpodulus nog Mikpongon sog gotowanan dianon, bianan dia sog kopongandol nilan tidu sog tolipunan asta sog doksuꞌan. Poꞌ sinulat sog Kitab nog maꞌ nini, “Og gotow nog midulus, motubuꞌ bianan sog kopongandol non.”*

Poliholaꞌon nog Mikpongon ain moginang nog sinoitan

18 Dadi, pitongow na og glolingit nog Mikpongon dia sog gotowanan koyon nog miglokohinangan nog sinoitan bu ondiꞌ mondok sog Mikpongon. Poꞌ bianan sog kohinangan nilan koyon, dinugbaꞌan nilan og motud paꞌali sog Mikpongon. 19 Poꞌ og Mikpongon, pitampal non na dia sog glam nog gotowanan sog ain goktob nog mosabut nilan paꞌali dianon. Dadi, kisunan nilan na bosia paꞌali sog Mikpongon. 20 Poꞌ miktidu pa sog kopokpongon nog dunya, mitongow na og diꞌ bosia kituꞌ motongow paꞌali sog Mikpongon nog maꞌ nog pagas non nog daꞌ kopus non, bu olo bayuꞌ nog kodiwata non. Poꞌ pitampal na dia sog piongonanan non. Dadi, daꞌ na og daꞌawa nog gotowanan koyon nog diꞌ ilan mokopoktamuy dia sog Mikpongon.

21 Poꞌ minsan siꞌoy kisunan na nog gotowanan paꞌali sog Mikpongon, daꞌ nilan ion songlitoy nog ion og Mikpongon otawaka daꞌ nilan ion posolomatoy. Sugaꞌid non, og pikilan nilan miimung tanan nog daꞌ doksuꞌ non boyaꞌan modolom na pomikilan nilan dun. 22 Baluꞌ nilan dun ompantas na pikilan nilan, saka miimung ilan tanan nog gumowon dun. 23 Poꞌ kolele nog moktamuy ilan dia sog Mikpongon nog diꞌ kolobian, sokaliꞌ ilan miktamuy sog sagya glodawananan nog gotow, otawaka og manukmanuk, otawaka og mamakmamak nog saka daꞌ tanan og ginawa nilan. 24 Dadi, sabap sog kogumow nog gotowanan koyon, pitiangan ilan nog Mikpongon dia sog glegan nilan koyon moglokohinangan nog sinoitan nog maꞌ nog mikpoginang ilan nog kosipogsipog sog glawas nog duma nilan nog boyaꞌan miimung ilan na mamaꞌ nog daꞌ sagnat nilan. 25 Poꞌ og motud nog miktidu sog Mikpongon, sinuklian nilan nog gloput. Poꞌ kolele og Mikpongon tomuyon nilan, sokaliꞌ piktamuy nilan bu pigodaban nilan, ain og piongon non. Sumboy bosia og Mikpongon da og poksonglitan ta asta sog daꞌ kopus non. Amen.

26 Saꞌan ituꞌ, potiangan ilan nog Mikpongon moginang nog glegan nilan kituꞌ nog kosipogsipog. Poꞌ minsan og kolibunanan nilan miksop na botad nilan kobal nilan mogbabal nog pakasi libun nilan. 27 Og kolokianan siꞌoy, binolong nilan dosop og gleg nilan sog kolibunanan. Sugaꞌid non, sinuklian nilan nog landuꞌ og gleg nilan sog pakasi laki nilan. Poꞌ mikpogbabal ilan dosop nog pakasi laki nilan boyaꞌan minuliꞌ dianilan og kohinangan nilan koyon nog mokolaton.

28 Dadi, sabap sog konaꞌ bololagaꞌ dianilan og sabut nilan paꞌali sog Mikpongon, pitiangan ilan na nog Mikpongon dia sog pikilan nilan koyon nog daꞌ sagnat non. Dadi, ininang nilan ain diꞌ kituꞌ bosia molongas inangon. 29 Dadi saꞌan ituꞌ, miponuꞌ ilan nog glam nog gininisan nog ginang nog sinoitan nog maꞌ nog mokpoktungkag, og mabak, bu mikpoksasow ilan. Poꞌ miponuꞌ ilan nog gimaan. Bu og polomunuꞌ ilan, og bolobigyakan ilan, bu mosina ilan. Bololibak ilan, 30 bolotiboton ilan, pikongitan nilan og Mikpongon, bu daꞌ botad nilan. Mokpotaspotas ilan bu mogbugalbugal. Monontong ilan tanan nog ain og ginang nog sinoitan, bu ondiꞌ ilan momilang sog mokogulang nilan. 31 Ondiꞌ ilan moto momikil, bu diꞌ ilan kosoligan. Daꞌ glolat nilan otawaka glanggung nilan sog pakasiotow nilan. 32 Mosabut nilan da bosia nog midulus og poꞌatan nog Mikpongon nog simasima og moginang nog kohinangan koyon nog sinoitan, sumboy nododaꞌ matoy. Minsan siꞌoy misabut nilan na og poꞌatan kituꞌ, kobon non og ponginangon nilan mokolaton da. Bu konaꞌ tibua nituꞌ, sugaꞌid non, kosuꞌatan ilan dosop sog ain mokopoginang kituꞌ dun.

2

Modulus og kopomolihalaꞌ nog Mikpongon

1 Dadi, amu og mongukum nog duma gotow, daꞌidun na og daꞌawa niu dun. Poꞌ minsan olo sinilaꞌ niu kituꞌ dianilan, mosugat amu dosop dun nog kosilaꞌ niu kituꞌ dianilan. Poꞌ ain bakan silaꞌ, mototugu ion tanan moginang dun. 2 Tibua, kosunan ta da og sosuku gotowanan nog mikpoginang nog mokolaton nog maꞌ nituꞌ, ukumon da nog Mikpongon. Bu kosunan ta dosop og kopolihalaꞌ non dun dumalan da sog motud. 3 Dadi, bila amu og sagyaotow da mongukum sog duma gotow nog mikopoginang nog molaton, saka amu siꞌoy mikopoginang dosop dun, diꞌ amu taꞌ buan mosugat dosop nog polihalaꞌ nog Mikpongon? Baluꞌ niu mokoponangkis amu taꞌ dun? 4 Dadi, sumboy ondiꞌ ta da bibason og mosolag nog glolat non, og glanggung non, bu og ponutus non dianita. Poꞌ kisunan niu da bayuꞌ og tugyu non kituꞌ bagun da moglilaꞌ ita dianon nog boyaꞌan mosop og pomikilan ta. 5 Tibua, sabap sog kotogas nog pikilan niu, bu sabap sog diꞌ niu kumboy sopon og pikilan niu, mogdungag og polihalaꞌ nog Mikpongon dianiu. Poꞌ bila matong gondow kituꞌ, potongowon non dianiu nog motud dodaꞌ og kopomolihalaꞌ non. 6 Poꞌ tumbasan nog Mikpongon og gotow sog ain miinang non. 7 Dadi, ain og monamal moginang nog polomotadon koyon nog kosuꞌatan og Mikpongon dun, kobogayan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Poꞌ og maꞌana non, og pogopason nilan bagun ilan potason, bu dongyaꞌan nog Mikpongon, bu og kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. 8 Tibua, ain og mokpotaspotas nog dili glawas non, bu tinolikudan non na og motud paꞌali sog Mikpongon mangka ion pokokunut sog ain ginang nog sinoitan, og tumbas dun dianon og polihalaꞌ bu glolingit nog Mikpongon. 9 Poꞌ minsan sima otowoy og moginang nog ginang nog sinoitan, tiganaꞌ sog gotow Hudyu mangka sog konaꞌ Hudyu, og doksuꞌan non og sinsaan bu og susaan. 10 Tibua, ain og moginang kituꞌ nog gombaꞌis dia sog Mikpongon, potason non ilan, bu dongyaꞌan non ilan, bu ngon kotiknaꞌ nog pomikilan nilan, minsan sima otowoy og gotow Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu. 11 Poꞌ og Mikpongon, daꞌ pogbigyaꞌon non sog glam nog binonsaan.

12 Dadi, og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, daꞌ ilan kobogoyoy nog Botad kituꞌ nog pibian dia ni Muses. Saꞌan ituꞌ, bila loꞌaton ilan sabap sog dusaanan nilan, konaꞌ poꞌ daꞌ nilan kunut og Botad kituꞌ. Tibua, og gotow Hudyuanan, kibogayan ilan nog Botad kituꞌ nog pibian dia ni Muses. Dadi, og polihalaꞌ sog dusaanan nilan sumboy dumalan dia sog Botad kituꞌ. 13 Poꞌ bila og gotow monginongog tibua nog Botad kituꞌ saka daꞌ non unutoy, ondiꞌ mimung modulus dia sog motaan nog Mikpongon. Sugaꞌid non, ain mokokunut dia sog Botad kituꞌ, kingolanan nog Mikpongon nog ion midulus. 14 Poꞌ ain konaꞌ Hudyu, bila og polomotadon nilan mamaꞌ nog miunut sog Botad kituꞌ nog minsan daꞌ ilan siꞌoy kobogoyoy dun, og maꞌana non, misabut nilan da bog olo molongas otawaka og molaton nog polomotadon. 15 Poꞌ inunut nilan og botad kituꞌ nog donsamaꞌ na sinulat dia sog dialom pusung nilan, bu tinoksiꞌan tanan nog pikilan nilan. Dadi, bila gomonsunoy daꞌ nilan kunut og botad kituꞌ, ompikil nilan nog mikosalaꞌ ilan. Tibua, bila mokokunut ilan sog botad kituꞌ mogdaꞌdaꞌ pomikilan nilan dun. 16 Dadi, dia sog Gombaꞌis nog Guksugan koni nog pigustal u, ngon da gondow non, bianan dia ni Isukristu, og Mikpongon ukumon non og piglingod kituꞌ sog dialom pikilan nog glam nog gotow.

17 Dadi, amu nog kiingolanan og gotow Hudyu, maꞌ long niu dun, sumalig amu sog Botad kituꞌ, bu og bonsag niu nog poktomuyon niu og Diwata nog ondiꞌ kolobian. 18 Bu misabut niu na bosia og glegan non, bu kionadan niu na bosia dia sog Botad kituꞌ bog olo polomotadon nog molongas. 19 Bu maꞌ long niu pa dun, mitantu sog pikilan niu nog moto amu na mogagak sog ain daꞌ pa kituꞌ kobukaꞌ og mata nilan sog motud paꞌali sog Mikpongon. Bu maꞌ long niu dosop dun, moto amu dosop momali sog ain dia pa sog kodoloman, 20 otawaka sog ain gumowon pa, otawaka sog ain kulang pa og sabut nilan. Poꞌ mitantu sog pikilan niu nog Botad kituꞌ og tibuk nog kotoan bu glam nog motud. 21 Bila maꞌ nituꞌ, naꞌ amu poloꞌma! Iduma gidoy buan diꞌ amu ma mokinongog, otawaka diꞌ niu ma munut og dili pomali niu sog gotowanan? Poꞌ og pimali niu nog sumboy diꞌ monakow, monakow amu taꞌ buan? 22 Og pimali niu nog sumboy diꞌ amu momabal nog duoy nog duma niu. Dadi, miunut niu da gidoy? Bu molaton bosia dianiu og monglodawan. Saka buan lompason niu ma dianilan og baloy nog pogyokinan nilan? 23 Amu nog mikpogbonsag paꞌali sog Botad kituꞌ, sabap sog daꞌ niu ituꞌ kunut, miimung og Mikpongon pogundaundaan dun nog gotowanan. 24 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Og ngalan nog Mikpongon piksudiꞌan nog gotowanan nog konaꞌ Hudyu sabap sog polomotadon niu, amu gotow Hudyu.”*

25 Dadi, bila unuton niu og Botad kituꞌ, og kopoktuk niu koyon† ngon maꞌana non. Tibua, bila diꞌ niu unuton og Botad kituꞌ, domikian da maꞌ nog daꞌ amu poktuk. 26 Poꞌ og gotowanan nog tidu sog len bansa nog daꞌ poktuk, bila mokokunut ilan da sog polomotadon nog Botad kituꞌ, itungon ilan nog Mikpongon nog maꞌ ilan da nog miktuk. 27 Dadi, ilan og tandaꞌ nog amu, bansa Hudyu, daꞌ amu pokokunut sog Botad kituꞌ. Poꞌ minsan ngon og Poꞌatan niu kituꞌ nog sinulat, bu minsan miktuk amu na, daꞌ amu tanan pokokunut dun. Saka, ilan nog konaꞌ Hudyu, minsan daꞌ ilan tukoy, mikokunut ilan sog Botad kituꞌ. 28 Poꞌ og maꞌana nog gotow Hudyu, konaꞌ tibua bianan sagya sog glangkalangka. Bu og maꞌana nog moktuk, konaꞌ tibua sagya sog ginungod. 29 Sugaꞌid non, og tantu Hudyu dia kotongow sog dialom pikilan nog gotow. Bu og tantu nog moktuk dia dosop kotongow sog dialom pikilan nog gotow. Og ginang ini nog Bolakat nog Mikpongon, konaꞌ og ginang nog Botad kituꞌ. Dadi, og gotow nog kiinangan nini, og dongyaꞌ dianon miktidu sog Mikpongon konaꞌ miktidu sog sagyaotow.

3

1 Dadi, bila maꞌ nituꞌ, ngon taꞌ gidoy og glongas non sog gotow Hudyu, otawaka ngon taꞌ og sagnat non bila og gotow moktuk? 2 Ngon tokodoy! Poꞌ sog tiganaꞌ, og dili taluꞌ nog Mikpongon sog gotowanan inuakil non na dia sog gokbitan nog bansa Hudyu. 3 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, og kodokolan nog bansa Hudyu, daꞌ ilan pongandol dun. Dadi, olo buan maꞌana non? Minsan kulang kopongandol nilan, mimung taꞌ buan nog ondiꞌ kopongondolan og Mikpongon sog ain tinaluꞌ non? 4 Ondiꞌ tokodoy. Poꞌ minsan glam nog gotow moloput, og taluꞌ nog Mikpongon motud da. Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Motuman tokodoy og taluꞌ mu bu momondag a bila sog mogbisala.”*

5 Dadi, sabap nituꞌ ngon og momikil dun nog bila sabap sog kohinangan ta nog daꞌ kodulus, mimung motampal tokodoy og kodulusan nog Mikpongon. Bu maꞌ long nilan dun, diꞌ bosia mogusoy bila posokitan ita nog Mikpongon dun. (Maꞌ nion dodaꞌ og poktoluꞌon nog gotow!) 6 Aba! Bila maꞌ nituꞌ, misimoy dodaꞌ og pikilan koyon nog maꞌ nion. Poꞌ somoꞌ dinumalan da sog motud og pikilan nilan koyon, daꞌidun motud nog polihalaꞌ nog Mikpongon sog gotowanan. 7 Tibua, tumabal nosop og gotowanan koyon nog bila bianan sog koloput nilan, miimung motampal tokodoy kotud nog taluꞌ nog Mikpongon dunut pododungag og sanglit dianon. Dadi, maꞌ long nilan dun, ondiꞌ na bosia mogusoy poliholaꞌon ilan sog dusaanan nilan koyon. 8 Aba! Og maꞌana nog pikilan nog mamaꞌ nion, sumboy buan inangon ta og molaton bagun moktimaluy sog gombaꞌis! Ain momikil nog maꞌ nion, sumboy nododaꞌ poliholaꞌon ion. Bu og gotowanan kituꞌ, pingimungan nilan tanan akon. Poꞌ akon dow, mimali u nog mamaꞌ nog pomikilan nilan koyon!

Ondaꞌidun donsamaꞌ midulus nog gotow

9 Dadi, olo ma doksuꞌan nog poktoluꞌon ta koni? Ita og gotow Hudyu, golom ita potaꞌ buan dia sog gotow nog konaꞌ Hudyu? Ondiꞌ le. Poꞌ komun tinaluꞌ ta na nog glam nog gotow Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, pigboyaꞌan ilan na nog dusaanan nilan. 10 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Minsan siꞌoy sala kotow nog gotow, daꞌidun midulus dun. 11 Ondaꞌidun mokosabut paꞌali sog Mikpongon. Bu ondaꞌidun tanan moleg sumabut dun. 12 Poꞌ glam nog gotow tinumolikud dianon boyaꞌan miimung ilan tanan nog daꞌ sagnat non.

Poꞌ daꞌidun mikinang nog molongas minsan sala kotow siꞌoy.”†

13 “Poꞌ bianan sog taluꞌ nilan, moglaꞌat gotowanan dun. Bu bianan sog dilaꞌ nilan, mikpoglimbung ilan dia sog pakasiotow nilan.”‡

“Poꞌ og babaꞌ nilan ombisa maꞌ nog glala nog momukan,§ 14 bu og ponoluꞌon nilan lunsan mokobisa nog tuyud.”*

15 “Aluꞌaluꞌ gobokan nilan og momunuꞌ.

16 Bu sabap dianilan miimung nog sinsaan bu og glaꞌat nog gotowanan.

17 Bu daꞌidun gomigus dianilan.”†

18 “Bu daꞌidun dosop gondok nilan dia sog Mikpongon.”‡

19 Dadi, kosunan ta nog og Botad kituꞌ binogoy bagun mogokbit dianilan. Dadi, daꞌidun daꞌawa nog gotow. Bu glam nog gotow poliholaꞌon nog Mikpongon. 20 Dadi, daꞌidun gotow nog midulus sog motaan nog Mikpongon bianan da sog kopogunut nilan nog Botad kituꞌ. Sugaꞌid non, og tugyu nog Botad kituꞌ bagun mosabut nog gotow bog olo og dusa.

Modulus og gotow bianan sog kopongandol

21 Tibua, numun koni pisabut na nog Mikpongon dianita og bianan ta bagun ita modulus dianon. Og bianan ta dun daꞌ dukakit non sog kopogunut ta dia sog Botad kituꞌ. Og Botad kituꞌ bu og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ, pinosun nilan dianita paꞌali sog bianan koni. 22 Poꞌ og kodulusan koni bogoyon nog Mikpongon sog gotowanan bianan dia sog kopongandol bu tud nilan dia ni Isukristu. Daꞌ binigyaꞌ nog gotow 23 poꞌ glam nog gotow mikodusa sog Mikpongon bu molayuꞌ ilan na tanan dia sog glegan nog Mikpongon dianilan. 24 Tibua, bianan sog tulung nog binogoy non dia sog gotowanan, mimung motabang na og gotow dun bianan dia ni Kristu Isus. Poꞌ ion og ginumawon nog gotowanan tidu sog dusaanan nilan. 25 Saꞌan binogoy nog Mikpongon nog ion matoy poꞌ inimung non ion nog pomalas bagun kopolasan og glam nog dusaanan nog gotowanan bianan sog tud bu salig nilan dia sog duguꞌ ni Kristu nog miglayas sog kudus. Saꞌan ininang nog Mikpongon maꞌ nituꞌ poꞌ bagun motampal sog glam nog gotow nog og kopomolihalaꞌ non sog dusaanan, modulus. Poꞌ kobon nituꞌ, sabap sog ompayat og ponutus non, pitiang non solianlian og dusaanan nog gotowanan. 26 Tibua numun koni, diꞌ non na ilingon maꞌ nituꞌ, poꞌ pitongow non na og kodulus nog kopomolihalaꞌ non sog dusaanan. Dadi saꞌan ituꞌ, minsan sima og mongandol dia ni Isus, iningolanan nog Mikpongon nog midulus dianon.

27 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og bianan nog boyaꞌan modulus og gotowanan dun, daꞌidun na og mokopogbonsag dun. Poꞌ daꞌ ituꞌ dia binianan sog kopokokunut non dia sog Botad kituꞌ, sugaꞌid non, dia ituꞌ pibian sog kopongandol non dia ni Isukristu. 28 Dadi, og doksuꞌan nog poktoluꞌon ta koni maꞌ nini, modulus og gotow sabap da sog kopongandol non dia ni Isukristu. Konaꞌ poꞌ sabap sog kopogunut non nog Botad kituꞌ. 29 Poꞌ og Mikpongon og Diwata nog glam nog gotow, konaꞌ tibua og Diwata nog bansa Hudyu, nog ilan og binogayan nog Botad kituꞌ nog pibian dia ni Apuꞌ Muses. Sugaꞌid non, ion og Diwata dosop nog gotowanan kituꞌ nog minsan daꞌ siꞌoy kobogoyoy nog Botad. 30 Dadi, bila og Mikpongon og Diwata doma nog glam nog gotow, solabuk da og Mikpongon nog mokopodulus dia sog ain miktuk kituꞌ nog bianan da sog kopongandol nilan dianon. Bu domikian dosop sog ain daꞌ kituꞌ poktuk, modulus ilan dosop bianan sog kopongandol nilan dianon. 31 Dadi, bila modulus og gotow bianan da sog kopongandol non, ngon dotaꞌ buan og sagnat nog Botad kituꞌ? Ngon da, poꞌ numun koni, kopogunutan na og Botad kituꞌ bianan sog kopongandol ta dia sog Mikpongon.

4

Midulus si Abraham bianan sog kopongandol non

1 Dadi, pomikilon ta pa og mogulang ta kituꞌ nog piktiduan nog bansa ta nog ion non si Abraham. Olo buan kibianbianan non paꞌali sog maꞌ nini koni? 2 Si Abraham tinoluꞌan nog Mikpongon nog daꞌ dusa non. Somoꞌ ituꞌ sabap da sog dili kohinangan non, mokopogbonsag bosia ion dia sog gotowanan, tibua, ondaꞌ dia pokopogbonsag sog Mikpongon. 3-4 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, ibalat da sog mogusaha, bila og gotow moginang, tumbas dun dianon ain da og dakol nog miinang non. Og maꞌana non, og tumbas koyon dianon konaꞌ sagya og bogoy, sugaꞌid non, og bunga nog pigliksaꞌan non.

Dadi si Abraham, olo buan sinulat sog Kitab paꞌali dianon? Maꞌ nini, “Si Abraham tinumud dia sog Mikpongon bu bianan sog kopongandol non, tinolimaꞌ na ion nog Mikpongon nog ion midulus.”* 5 Dadi, saꞌan og gotow bila iningolanan na nog Mikpongon nog ion midulus, konaꞌ poꞌ og gotow koyon sinumalig dia sog dili ginang non, sugaꞌid non, sabap sog kopongandol non dia sog Mikpongon. Poꞌ og Mikpongon da og mokopoktaluꞌ sog bolodusaon nog daꞌ dusa nilan dianon. 6 Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og tinaluꞌ ni Dabid kobon nituꞌ paꞌali sog ain iningolanan nog Mikpongon nog midulus. Landuꞌ tokodoy daꞌdaꞌan nog gotowanan kituꞌ poꞌ og kodulusan nilan, daꞌ dukakit non dia sog dili kohinangan nilan. 7 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ ni Dabid nog sinulat sog Kitab,

“Mogdaꞌdaꞌ na og gotow nog kiompunan na og salaꞌanan non, bu miudas na og dusaanan non.

8 Mogdaꞌdaꞌ na og gotow nog ondiꞌ na ukaton nog Mikpongon dianon og dusaanan non.”†

9 Dadi, og pigolong koyon nog mikpogdaꞌdaꞌ, kituꞌ taꞌ da tibua ain miktuk kituꞌ? Konaꞌ le. Poꞌ ain kituꞌ nog daꞌ poktuk misunuꞌ dosop da. Poꞌ komun, mitaluꞌ ta na nog sabap da sog sagya kopongandol ni Abraham dia sog Mikpongon, midulus ion dun. 10 Dadi, takun dow buan. Nanu gidoy si Abraham kiingolanan nog ion midulus? Kobon pa taꞌ nog daꞌ pa ion poktuk otawaka sog miktuk na taꞌ? Kobon non pa nog daꞌ pa ion poktuk. 11 Poꞌ kobon pa nog daꞌ pa ion poktuk dun, tinumud na bu mingandol na ion dia sog Mikpongon boyaꞌan nog iningolanan ion nog midulus. Bu saꞌan tinuk ion poꞌ og tandaꞌ nog tinolimaꞌ na ion nog Mikpongon nog ion dodaꞌ midulus. Dadi sabap dituꞌ, ion og mogulang nog glam nog tinumud dia sog Mikpongon nog daꞌ pa poktuk poꞌ ilan siꞌoy miimung modulus bianan sog kopongandol nilan. 12 Bu si Abraham dosop og mogulang nog ain miktuk. Konaꞌ poꞌ miktuk ilan, sugaꞌid non, sabap sog kopongandol nilan nog mamaꞌ da nog kopongandol nog mogulang ta nog si Apuꞌ Abraham nog kobon pa ion nog daꞌ pa poktuk dun.

13 Pinasad nog Mikpongon dia ni Abraham bu sog ganakapuꞌanan non nog mokopomusakaꞌ ilan nog dunya koni. Bu saꞌan tinaluꞌ non dianon, konaꞌ poꞌ sabap sog kopokokunut ni Abraham sog Botad kituꞌ, sugaꞌid non, sabap sog kopongandol ni Abraham dia sog Mikpongon boyaꞌan kiingolanan ion nog midulus. 14 Poꞌ somoꞌ og gotow, malap non ain pinasad kituꞌ nog Mikpongon dianon bianan sog sagya da kopokokunut non sog Botad kituꞌ, daꞌidun og potugyuan nog kopongandol non. Bu doma, og pinasad kituꞌ nog Mikpongon miimung nog daꞌ na sagnat non. 15 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, og doksuꞌan nog Botad kituꞌ, og polihalaꞌ nog Mikpongon. Tibua, somoꞌ daꞌidun og botad, daꞌidun dosop og mokosalaꞌ.

16 Dadi, misabut ta na nog og pasad nog Mikpongon dia sog gotowanan motuman dodaꞌ sabap sog kopongandol nilan dianon. Saꞌan ituꞌ, og kotumanan non og tulung nog Mikpongon nog mongon dia sog glam nog ganakapuꞌanan ni Abraham kituꞌ. Konaꞌ tibua sog ain kibogayan nog Botad kituꞌ, sugaꞌid non, asta dosop nog ain daꞌ kobogoyoy dun. Tibua, og kopongandol nilan mamaꞌ da nog kopongandol ni Abraham kituꞌ. Og maꞌana non, ion og gamaꞌ nog glam ta. 17 Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Inimung u na ika nog gamaꞌ sog modakol nog binonsaan.”‡ Dadi, sog motaan nog Mikpongon, ion og gamaꞌ ta sog kopongandol. Poꞌ mingandol ion sog Mikpongon. Poꞌ og Mikpongon mokpotubuꞌ sog ain minatoy bu mokpongon sog ain daꞌ pa pongonoy.

18 Dadi, tinumud si Abraham dunut migdodama ion sog Mikpongon minsan siꞌoy og pigdodomaan non kituꞌ mologon bosia kotuman. Tibua, sabap sog kopongandol non, mituman og pinasad kituꞌ nog Mikpongon dianon nog ion dodaꞌ mimung nog gamaꞌ nog modakol nog bansaanan. 19 Poꞌ sokaliꞌ mituman og koposadan koni dianon, daliꞌ na kodopot sogatus og tinonan non. Sog dialom pikilan non, diꞌ na ion mokobataꞌ. Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, daꞌ da poksop og kopongandol non. Bu og duoy non siꞌoy nog si Sara, kitutusan na kobal nog gulangan non. 20 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, daꞌ da ion pomungyas nog tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon dianon. Sugaꞌid non, posisayaꞌ tanan kopagon og kopongandol non dunut kopoksanglit non sog Mikpongon. 21 Poꞌ mitintu sog dialom pikilan non nog og Mikpongon tumanon non nododaꞌ minsan olo tinaluꞌ non. 22 Dadi, saꞌan ituꞌ kiingolanan si Abraham nog Mikpongon nog ion midulus. 23 Bu og piktaluꞌ non kituꞌ nog midulus, konaꞌ tibua ni Abraham. 24 Poꞌ ita siꞌoy, mosunuꞌ ita dosop kingolanoy nog midulus, ain tumud kituꞌ sog Mikpongon nog ion og mikpotubuꞌ dia sog Kounutan ta nog si Isus tidu sog patoy. 25 Poꞌ sabap sog dusaanan ta, binogoy ion nog Mikpongon nog matoy. Bu pitubuꞌ non da ion puliꞌ bagun mawaꞌ og dusaanan ta sog Mikpongon.

5

Moglogomigus og gotowanan dia sog Mikpongon

1 Dadi, sabap sog kopongandol ta dianon, mawaꞌ na og dusaanan ta dianon bu moglogomigus ita na nog Mikpongon bianan sog Kounutan ta nog si Isukristu. 2 Poꞌ bianan dianon, tinulung ita na nog Mikpongon sabap sog kopongandol ta dianon. Bu og tulung nog Mikpongon mimung og pagon nog kotubuꞌ ta dianon. Bu migdaꞌdaꞌ ita sabap sog dodomaan ta nog ngon gondow non, moksolabuk ita dia sog glongas nog Mikpongon. 3 Bu mogdaꞌdaꞌ ita dosop numun kituꞌ poꞌ mikobian ita sog sinsaan. Poꞌ kosunan ta da nog bianan sog sinsaan, mimung mipagon og tud ta. 4 Bu bianan dosop sog kopagon nog tud ta, mimung dosop og polomotadon ta nog kosuꞌatan og Mikpongon dun. Bu bianan sog polomotadon koyon nog kisuꞌatan og Mikpongon dun, mimung dosop nog ngon dodomaan ta dianon. 5 Bu og dodomaan ta kituꞌ dianon, kosunan ta nog tumanon non nododaꞌ poꞌ og Mikpongon, binunag non og glolaman non sog dialom pusung ta bianan sog Bolakat non nog binogoy non dianita.

6 Poꞌ kobon nog pigboyaꞌan ita pa nog dusa, minatong tang nog mosuꞌat sog Mikpongon nog soliuan ni Kristu sog patoy og bolodusaon. 7 Kosunan ta nog moliang sog gotow og sumoliu matoy sog pakasiotow non nog daꞌidun tokodoy salaꞌ non. Tibua, bila sopolati non ngon gotow molongas bolotabat non, tingala ngon bayuꞌ og gotow nog moktigolow sumoliu matoy dianon. 8 Tibua, og Mikpongon, sabap sog landuꞌ glolaman non dianita, minsan siꞌoy dia ita sog dialom nog dusa, sinoliuan ita da ni Kristu sog patoy. 9 Dadi, og maꞌana non, kotoluꞌan ita nog daꞌ na og dusa ta bianan sog duguꞌ non nog miglayas. Bu konaꞌ tibua nituꞌ poꞌ migawon ita dosop tidu sog polihalaꞌ bosia nog Mikpongon dia sog gotowanan. 10 Poꞌ kobon nog banta ita pa nog Mikpongon, tiniguliꞌ non ita bianan sog kopatoy nog Bataꞌ non, labi na numun koni tobangon non dosop ita bianan sog kotubuꞌ non tidu sog patoy, poꞌ donsamaꞌ ita na tiniguliꞌ dianon. 11 Bu konaꞌ tibua nituꞌ, sugaꞌid non, mikpogdaꞌdaꞌ ita na sabap sog glam nog miinang nog Mikpongon dianita bianan dia sog Kounutan ta nog si Isukristu. Poꞌ bianan sog kopatoy non, mitiguliꞌ ita na dia sog Mikpongon.

Paꞌali dia ni Adan bu si Kristu

12 Og dusa nog migulit sog glam nog gotow dini sog glupaꞌan, sabap da sog sala kotow gotow nog mikodusa. Bu sabap sog dusa, matoy og gotow dun. Dadi, saꞌan matoy og glam nog gotow poꞌ sabap sog glam nog gotow mikodusa. 13 Poꞌ minsan sog masa nog daꞌ pa bogoyoy og Botad kituꞌ, og gotowanan mikodusa na. Tibua, somoꞌ daꞌidun Botad kituꞌ, daꞌidun dosop og tontongan nog dusa. 14 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, tidu sog masa ni Apuꞌ Adan mangoy sog masa ni Apuꞌ Muses, og gotowanan mikpomatoy da minsan siꞌoy og dusa nilan sog Mikpongon, ondiꞌ maꞌ nog dusa ni Apuꞌ Adan kituꞌ nog kopongantu non dia sog Mikpongon.

Si Apuꞌ Adan kituꞌ, domikian mamaꞌ nog glogyawan poꞌ ngon dosop sala kotow gotow tumoluyuk dianon. 15 Tibua, daꞌ ilan da pogbatuk poꞌ daꞌ pogbatuk og doksuꞌan nog dusa ni Apuꞌ Adan kituꞌ bu og glolat nog Mikpongon sog gotowanan. Poꞌ modakol nog gotow minatoy kobal nog dusa nog sala kotow nog si Apuꞌ Adan. Tibua, og dusa ondiꞌ mokantu sog tulung nog Mikpongon bu og binogoy non kituꞌ dia sog gotowanan bianan sog glolat bu glolaman nog sala kotow nog si Isukristu. 16 Poꞌ ngon dodaꞌ og piktingkaan nog doksuꞌan nog miktidu sog duaꞌ kotow koyon. Poꞌ tidu sog solabuk da og dusa ni Apuꞌ Adan kituꞌ, miimung poliholaꞌon glam nog gotow dun. Poꞌ glam nog gotow bolodusaon. Tibua, sabap sog glolat nog Mikpongon nog binogoy non sog gotowanan, og gotow kotoluꞌan nog Mikpongon nog daꞌ na og dusa non. 17 Poꞌ sabap sog dusa nog sala kotow kituꞌ, og patoy migbayaꞌ dia sog gotowanan. Golom pa og doksuꞌan nog miinang nog sala kotow kituꞌ nog si Isukristu. Poꞌ simasima gotow tumabuk nog mosolag koni nog tulung, bu og kodulusan nog binogoy nog Mikpongon sog gotowanan, kobogayan ion nog bayaꞌ mogbayaꞌ dia sog kotubuꞌ non bianan sog sala kotow kituꞌ nog si Isukristu.

18 Dadi, og doksuꞌan nog sala kotow nog mikodusa kituꞌ, miimung glam nog gotow poliholaꞌon nog Mikpongon. Bigyaꞌ non, og doksuꞌan nog ginang nog sala kotow kituꞌ nog kodulusan, miimung mogawon glam nog gotow dun tidu sog dusaanan nilan bu mimung dosop nog kotubuꞌ nilan. 19 Bu sabap sog kopongantu nog sala kotow kituꞌ dia sog Mikpongon, miimung bolodusaon og glam nog gotow. Saka, sabap sog kopokokunut nog sala kotow kituꞌ dia sog glegan nog Mikpongon, mimung modakol og gotowanan nog midulus dun.

20 Poꞌ dangan binogoy og Botad kituꞌ, miimung migdungag og dusaanan dun. Tibua, minsan siꞌoy migdungag og dusaanan nog gotow, labi pa dituꞌ og tulung nog Mikpongon. 21 Dadi, sabap sog patoy, motongow og bayaꞌ nog dusa. Domikian dosop nog bianan sog kodulusan, motongow og bayaꞌ nog tulung nog Mikpongon nog boyaꞌan ombokbit ita dia sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non bianan sog Kounutan ta nog si Isukristu.

6

Migawon na tidu sog bayaꞌ nog dusa

1 Dadi sabap dituꞌ, olo noma og motaluꞌ ta dun? Sigi ita potaꞌ moginang nog dusa bagun da pododungag og tulung nog Mikpongon dianita? 2 Ondiꞌ nododaꞌ mogusoy! Poꞌ daꞌ ita na pogboyaꞌoy nog dusa. Dadi, mologon ita na bosia koit nog dusa. 3 Poꞌ kisunan niu da bayuꞌ nog glam ta nog mikpobunyag na dia ni Kristu Isus, miimung solabuk ita na dianon sog kopatoy non kituꞌ bianan sog kopogbunyag ta. 4 Dadi, bianan sog kopogbunyag ta kituꞌ, misunuꞌ ita na sog kopatoy non bu sog kolobong dianon poꞌ bagun da motubuꞌ ita puliꞌ sog bogu kotubuꞌ maꞌ nog kotubuꞌ ni Kristu. Poꞌ pitubuꞌ ion puliꞌ nog Mikpongon bianan sog dasig nog Gamaꞌ ta sog glangit nog diꞌ kolobian.

5 Dadi, bila misunuꞌ ita ma sog kopatoy non, mosunuꞌ ita dosop dia sog kopogbuat non kituꞌ tidu sog patoy poꞌ sabap dituꞌ, ita siꞌoy, motubuꞌ ita dosop tidu sog patoy. 6 Poꞌ kosunan ta og glegan nog ginungod bakan pokodusa. Tibua, misunuꞌ na ituꞌ kolansang dia ni Kristu sog kudus bagun da mimung nog daꞌ na bayaꞌ nog dusa dianita bagun da ondiꞌ ita na mulipon nog dusa. 7 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, ain minatoy, mikawaꞌ na tidu sog bayaꞌ nog dusa.

8 Dadi, bila misunuꞌ ita ma sog kopatoy ni Kristu, og tud ta, motubuꞌ ita dosop dianon. 9 Poꞌ kosunan ta nog sabap sog kopokpotubuꞌ dianon tidu sog patoy, diꞌ na ion matoy mokpuliꞌ. Og maꞌana non, daꞌ na og bayaꞌ nog patoy dianon. 10 Poꞌ, sabap sog kopatoy non kituꞌ, daꞌ na ion dia sog gongkoman nog dusa, bu mitubuꞌ ion dia sog Mikpongon.

11 Dadi, domikian dosop nog maꞌ nituꞌ ita. Dadi, pikil niu nog minatoy amu na dia sog dusa, bu mitubuꞌ amu na dia sog Mikpongon sabap sog kosolabuk niu dia ni Isukristu. 12 Og glawas niu, naꞌ niu na potiangon pogboyaꞌan nog dusa poꞌ bagun amu na ondiꞌ mokohinang nog ain glegan koyon nog diꞌ pia. 13 Bu naꞌ amu na moguakil nog polongkapan nog glawas niu dia sog dusa nog boyaꞌan mokohinang amu nog diꞌ pia. Sugaꞌid non, sumboy uokilon niu na og glawas niu dia sog Mikpongon poꞌ mamaꞌ nog pitubuꞌ non na amu tidu sog patoy. Dadi, uakil niu na og tibuk nog glawas niu dianon bagun non da minang og kodulusan bianan dianiu. 14 Poꞌ sumboy ondiꞌ amu nododaꞌ pogboyaꞌan nog dusa. Poꞌ daꞌ amu na dia sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ. Sugaꞌid non, dia amu na sog bayaꞌ nog tulung nog binogoy nog Mikpongon dianita.

Gulipon sog kodulusan

15 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog daꞌ ita noma dia sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ, sugaꞌid non, dia ita noma sog bayaꞌ nog tulung nog Mikpongon, mogusoy taꞌ nog sigi ita pa moginang nog dusa? Ondiꞌ nododaꞌ mogusoy! 16 Poꞌ ain momikil nog mamaꞌ nion, og maꞌana non, daꞌ non pikiloy paꞌali sog gotow nog bila uokilon non og glawas non sog pakasiotow non, minsan olo dondagan dianon bilangon non. Og maꞌana non, ion og gulipon na nog gotow kituꞌ. Domikian da maꞌ nion og gotow nog miulipon dia sog dusa otawaka miulipon dia sog Mikpongon. Pomiliꞌon ta bog ain ita pomilang. Poꞌ bila og Mikpongon bilangon ta, og doksuꞌan non og kodulusan. Tibua, bila og dusa bilangon ta, og doksuꞌan non patoy asta sog daꞌ kopus non. 17 Tibua, posolomatan ta og Mikpongon poꞌ dini kituꞌ minsan siꞌoy miulipon amu dia sog dusa, dangan midongog niu og motud nog Guksugan kituꞌ, tinabuk niu bu miktantu amu mokokunut dun. 18 Dadi, sabap dituꞌ mikawaꞌ amu na tidu sog bayaꞌ nog dusa bu miimung amu na mamaꞌ nog gulipon dia sog kodulusan.

19 Saꞌan mokopoktaluꞌ u maꞌ nini poꞌ mosompun amu pa koit dia sog dusa. Poꞌ kobon nog daꞌ amu pa dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, inuakil niu og glawas niu dia sog kohinangan koyon nog mokolaton boyaꞌan posisayaꞌ pogdungag og glegan niu nog mokolaton koyon nog kohinangan. Tibua numun koni, dia amu na sog pigdotuꞌan non. Dadi, uakil niu na og glawas niu dia sog bayaꞌ nog kodulusan bu inang niu na ain ginang nog kosuꞌatan og Mikpongon dun. 20 Poꞌ kobon nog dia amu pa sog bayaꞌ nog dusa, og glegan niu ondaꞌ da pogboyaꞌoy nog glegan nog kodulusan. 21 Dadi, olo ma og glongas nog kohinangan niu kituꞌ nog saka kisipogan amu dosop dun numun koni? Ondaꞌidun da suꞌusa. Poꞌ og doksuꞌan non kituꞌ og patoy nog asta sog daꞌ kopus non. 22 Tibua numun koni, ginawon amu na tidu sog bayaꞌ nog dusa bu miimung amu na nog pigboyaꞌan nog Mikpongon. Dadi, og glongas non, og kodulusan niu. Bu og doksuꞌan non, og kotubuꞌ nog asta sog daꞌ kopus non. 23 Poꞌ og tumbas nog dusa og patoy, tibua, og bogoy nog Mikpongon dianita og kotubuꞌ nog asta sog daꞌ kopus non bianan dia sog Kounutan ta nog si Kristu Isus.

7

Og pinonggiꞌan nog duoyan nog gotow

1 Pigilugan, kosunan ku nog mosabut niu da og poktoluꞌon ku koni, poꞌ glam niu, misabut niu na og botad. Og botad mogbayaꞌ sog gotow solian nog totubuꞌ pa. 2 Ibalat da sog botad mogduoy, og glibun, ondiꞌ non ombolong og glaki non solian nog totubuꞌ pa og glaki non koyon. Tibua, bila minatoy na og glaki non, og glibun non koyon miluas na sog bayaꞌ nog botad sog mogduoy. 3 Poꞌ sog botad kituꞌ, bila migbolong ilan bu og glibun koyon mogduoy puliꞌ saka totubuꞌ pa glaki non, og ginang non koyon minglaki. Tibua, bila minatoy na glaki non kituꞌ, miluas na ion dia sog bayaꞌ nog botad kituꞌ, minsan siꞌoy mogduoy ion puliꞌ.

4 Dadi, pigilugan, domikian dosop maꞌ nituꞌ, paꞌali sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ, sabap sog kosolabuk niu dia sog glawas ni Kristu, minatoy na og glegan niu dia sog ginungod. Dadi, daꞌ amu na pogboyaꞌoy nog Botad kituꞌ. Sugaꞌid non, numun koni, amu koyon si Kristu na dun, nog ion og pitubuꞌ kituꞌ puliꞌ tidu sog patoy bagun ita mimung nog sosoligan nog Mikpongon sog ain og kosuꞌatan ion dun. Bianan dosop sog kotubuꞌ non mokpuliꞌ tidu sog patoy, miimung ita nog pigotowan nog Mikpongon moginang nog ain kosuꞌatan ion dun. 5 Poꞌ kobon nog pigboyaꞌan ita pa nog dusa, sabap sog Botad kituꞌ, og glegan nog dusa sog glawas ta moginang nog diꞌ pia boyaꞌan miinang ta og kohinangan nog doksuꞌan non og patoy. 6 Tibua numun koni, sabap sog minatoy ita na dia sog bayaꞌ nog dusa, og dusa ondiꞌ na mokopogbayaꞌ dianita. Og maꞌana non, miluas ita na tidu dia sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ. Dadi og maꞌana non, og kopoginang ta nog glegan nog Mikpongon, daꞌ pobianoy sog kopokokunut ta nog Botad kituꞌ nog sinulat, sugaꞌid non, kopoginang ta nog glegan non bianan sog kopokokunut ta dia sog glegan nog bogu kotubuꞌ nog Bolakat nog Mikpongon dianita.

Paꞌali sog dusa bu og Botad kituꞌ

7 Dadi bila maꞌ nituꞌ, olo gidoy motaluꞌ ta dun paꞌali sog poktiduan nog dusa? Mikodusa ita taꞌ buan sabap sog kopogunut ta nog Botad kituꞌ? Ondaꞌ da. Sugaꞌid non, tidu sog bonduan kituꞌ dun, misabut ta bog olo maꞌana nog dusa. Poꞌ sopolati non, og bonduan kituꞌ, somoꞌ daꞌ pogondiꞌoy og gotowanan mima sog golotaꞌ nog duma nilan, diꞌ nilan bosia kosunan bog olo maꞌana nog gimaan koyon. 8 Dadi, bianan sog bonduan kituꞌ, og gotowanan miimung kopogboyaꞌan ilan nog dusa. Og doksuꞌan non, miglologinis tanan og gimaan nog gotowanan. Somoꞌ daꞌidun og bonduan kituꞌ, daꞌidun dosop og bayaꞌ nog dusa. 9 Poꞌ sopolati akon, mitubuꞌ u na nog masa pa nog daꞌ u kosabut og bonduan kituꞌ. Tibua, dangan minatong og bonduan kituꞌ, og dusa mamaꞌ nog mitubuꞌ mokpuliꞌ boyaꞌan misabut u nog totubuꞌ u siꞌoy, minatoy u da sabap sog dusa. 10 Og bonduan kituꞌ bosia, og bianan ta motubuꞌ nog asta sog daꞌ kopus non. Saka, miimung motanan nog bianan ta sog patoy nog asta sog daꞌ kopus non. 11 Dadi og dusa, mikopongimakat lumimbung dianakon poꞌ tidu sog kosabut u nog bonduananan nog dia sog Botad kituꞌ, kolele og doksuꞌan non og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, miimung nog patoy nog daꞌ kopus non. 12 Tibua, og Botad kituꞌ bu bonduananan, molongas, bu mosigda, bu midulus.

13 Dadi, sabap sog kolongas nog bonduan kituꞌ, dinotongan u taꞌ buan nog patoy nog daꞌ kopus non? Ondaꞌ le. Tibua, saꞌan dotongan u nog patoy, sabap da sog dusa. Dadi, bianan sog glongas nog bonduananan kituꞌ, misabut u na og maꞌana nog dusa. Dadi, sabap sog dusa koyon, miimung matoy u dun nog asta sog daꞌ kopus non. Saꞌan ituꞌ, motampal dodaꞌ tokodoy bog andun kolaton og dusa.

14 Kosunan ta nog Botad kituꞌ paꞌali sog kinodiwata, tibua, akon, sagya u da ginungod bu mamaꞌ u dosop nog gulipon nog dusa. 15 Misobuꞌ u nog ponginangon ku poꞌ ain kolegan ku nog gombaꞌis bosia inangon, diꞌ u ituꞌ minang, sugaꞌid non, og minang u ain kituꞌ og molaton ku bosia. 16 Dadi, bila minang u og diꞌ u kituꞌ bosia moleg moginang dun, og maꞌana non, sog dialom pikilan ku, kosunan ku nog molongas da og Botad kituꞌ. 17 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og ginang u, konaꞌ u na dili og miginang nog molaton kituꞌ. Sugaꞌid non, saꞌan ituꞌ miinang u, poꞌ sabap sog dusa nog migonong sog glawas u. 18 Dadi saꞌan ituꞌ, kosunan ku nog daꞌidun nododaꞌ og gombaꞌis mogonong sog glawas u nog pigboyaꞌan nog dusa. Poꞌ minsan siꞌoy og glegan ku moginang nog ain gombaꞌis, ondiꞌ u mokopoginang dun. 19 Bu og minang u, konaꞌ og gombaꞌis kituꞌ nog inangon ku bosia, sugaꞌid non, ain molaton ku kituꞌ nog ondiꞌ u bosia pia moginang dun, aluꞌaluꞌ kituꞌ tanan minang u. 20 Dadi, og doksuꞌan nog poktoluꞌon ku koni, bila inangon ku ain og gondiꞌ u kituꞌ bosia pia moginang dun, og maꞌana non, konaꞌ u na dili miginang dun, sugaꞌid non, sabap sog dusa koyon nog migonong sog glawas u.

21 Dadi tidu dituꞌ, mitongow ta nog maꞌ nini nododaꞌ og botad nog dusa, bila moleg u bosia moginang nog gombaꞌis, sokaliꞌ og minang u og molaton. 22 Poꞌ sog dialom pikilan ku ombaꞌis u bosia tokodoy nog munut u sog Botad nog Mikpongon. 23 Tibua, ombatik u dosop og glegan nog ginungod nog moleg bosia mantu dia sog glegan nog pikilan ku. Dadi, saꞌan ituꞌ miimung nog domikian mamaꞌ u nog binilangguꞌ dia sog botad nog ginungod nog pigboyaꞌan nog dusa. 24 Dadi og doksuꞌ non, miglaꞌat tanan bosia og pikilan ku dun. Poꞌ sima gidoy buan og mikogawon dianakon tidu sog ginungod koni nog doksuꞌan non og patoy nog asta sog daꞌ kopus non? 25 Posolomatan ku og Mikpongon! Poꞌ ion ginumawon dianakon bianan dia sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Dadi akon, og pikilan ku pigboyaꞌan nog Botad nog Mikpongon, tibua, paꞌali sog ginungod, pigboyaꞌan u nog botad nog dusa.

8

Paꞌali sog kotubuꞌ nog miktidusog Bolakat nog Mikpongon

1 Dadi saꞌan ituꞌ, simasima og gotow nog sinumolabuk na dia ni Kristu Isus, ondiꞌ na poliholaꞌon nog Mikpongon. 2 Poꞌ bianan dia ni Kristu Isus, dia ita na sog bayaꞌ nog Bolakat nog Mikpongon nog doksuꞌan non og kotubuꞌ. Poꞌ migawon ita na tidu sog bayaꞌ nog dusa nog doksuꞌan non og patoy. 3 Sabap sog dusa dia sog ginungod kiowaꞌan nog dasig og Botad kituꞌ. Tibua, og diꞌ minang nog Botad kituꞌ miinang nog Mikpongon. Dadi, saꞌan ituꞌ pipangoy non og dili Bataꞌ non dini sog dunya pibian sog sagyaotow bagun ion matoy domikian da maꞌ nog ginungod nog bolodusaon. Poꞌ sabap sog kopatoy non, dinag non og dusa dia sog ginungod. 4 Saꞌan ininang non nog maꞌ nituꞌ poꞌ bagun ita mokunut nog dondagan dia sog kodulusan poꞌ og polomotadon ta ondaꞌ na pogboyaꞌoy nog dusa, sugaꞌid non, pigboyaꞌan na nog Bolakat nog Mikpongon. 5 Poꞌ simasima og gotowanan nog mikokunut sog dili glegan nog pigboyaꞌan nog dusa, pitigbung nilan na og pomikilan nilan dia sog glegan nog dusa. Tibua, simasima og gotowanan nog mikokunut sog glegan nog Bolakat nog Mikpongon, pitigbung nilan na og pomikilan nilan sog glegan nog Bolakat kituꞌ. 6-7 Dadi, bila og pikilan nilan pigboyaꞌan na nog Bolakat nog Mikpongon, og doksuꞌan nilan og kotubuꞌ bu og kotiknaꞌ nog pomikilan. Tibua, og gotowanan kituꞌ nog pikilan nilan pigboyaꞌan pa nog dusa, og doksuꞌan nilan og patoy. Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, ain og momikil koyon nog dusa, polongantu bu og banta nog Mikpongon. Bu daꞌ pa poguakil sog bayaꞌ nog Mikpongon, bu diꞌ non tanan ituꞌ munut. 8 Dadi, simasima og gotow nog pigboyaꞌan pa nog dusa, ondiꞌ nododaꞌ mokinang nog ain kosuꞌatan og Mikpongon dun.

9 Tibua amu koyon, pigonongan amu na nog Bolakat nog Mikpongon bu pigboyaꞌan non na amu. Poꞌ og polomotadon niu koyon, ondaꞌ na pogboyaꞌoy nog dusa. Dadi, simasima og gotow nog daꞌ pa kopogonongoy nog Bolakat ni Kristu, konaꞌ ni Kristu dun. 10 Tibua, bila si Kristu dia na niu, minsan siꞌoy og glawas niu matoy sabap sog dusa, tibua, og glimukud niu motubuꞌ da sabap sog kodulus niu sog Mikpongon. 11 Poꞌ Mikpongon og mikpotubuꞌ puliꞌ dia ni Isus tidu sog patoy. Dadi, bila og Bolakat non dia na niu, potubuꞌon non dosop og dili glawas niu bianan sog Bolakat non.

12 Dadi pigilugan, bila maꞌ nituꞌ, ngon polosukuꞌan ta dun. Sumboy ondiꞌ ita na mokokunut dia sog polomotadon kituꞌ nog pigboyaꞌan nog dusa. 13 Poꞌ bila mokokunut amu dia sog polomotadon koyon nog pigboyaꞌan nog dusa, matoy amu dodaꞌ dun asta sog daꞌ kopus non. Tibua, bianan sog tabang nog Bolakat nog Mikpongon dianiu, binolong niu na og kohinangan koyon nog diꞌ pia nog tidu sog ginungod, bu motubuꞌ amu asta sog daꞌ kopus non. 14 Poꞌ simasima og gotow nog pinuluꞌan na nog Bolakat nog Mikpongon, miimung na ion nog bataꞌ nog Mikpongon. 15 Poꞌ og Bolakat kituꞌ nog tinabuk niu tidu dianon, konaꞌ nog bagun amu mulipon dun nog boyaꞌan mokopuliꞌ amu dia sog susaan. Sugaꞌid non, binogoy nog Mikpongon dianiu og Bolakat non bagun amu mimung nog gombataꞌanan non. Bu sabap sog Bolakat non, mosabi ta og Mikpongon nog Amaꞌ. 16 Poꞌ og Bolakat non dumuma dia sog dialom pikilan ta moktaluꞌ nog ita dodaꞌ og tantu na nog gombataꞌanan nog Mikpongon. 17 Dadi bila ita og gombataꞌanan non na, miimung na nog mikopomusakaꞌ ita dia sog Mikpongon bu mikoduma ita dosop dia ni Kristu sog kopomusakaꞌ non. Dadi, sabap nog inunungan ta ion dia sog sinsaan non, mosunuꞌ ita dosop sog kobaꞌis bu kotas non kituꞌ.

Og gombaꞌis nog matong sog bolomaꞌdinglag

18 Kosunan ku og sinsaan ta numun koni, diꞌ mokantu sog landuꞌ kobaꞌis bu kotas nog ompotongow non dianita bu bogoyon non dianita sog bolomaꞌdinglag. 19 Poꞌ glam nog piongon nog Mikpongon, landuꞌ pogdodama nilan nog ompotongow na og gombataꞌanan nog Mikpongon. 20 Poꞌ og glam nog piongon koyon, miimung maꞌ nog daꞌ doksuꞌ non. Konaꞌ poꞌ dili bayaꞌ nilan, sugaꞌid non, sabap sog bayaꞌ nog Mikpongon. Poꞌ og dodomaan nog glam nog piongon koyon nog ngon da 21 gondow non nog diꞌ ilan na pobianon moludak, bagun mosunuꞌ ilan dosop kotonamoy dia sog gombataꞌanan nog Mikpongon sog kopoluas dianilan tidu sog dusa.

22 Poꞌ kosunan ta og glam nog piongon koyon, mikolong tidu pa sog tolipunan asta pa sog numun koni, domikian da maꞌ nog glibun nog pinokitan. 23 Bu konaꞌ tibua nituꞌ, minsan siꞌoy ita nog kibogayan na nog Bolakat nog Mikpongon nog piuna non dianita, mamaꞌ dosop nog mokolong og dialom pikilan ta nog solian ta mogbagad nog gondow kituꞌ nog kopoglogombataꞌ non dianita, ion non ion nog gowonon non og tibuk nog glawas ta tidu sog bayaꞌ nog dusa. 24 Poꞌ sabap sog dodomaan ta koni, ion non ion nog mitabang ita na tidu sog dusa. Saꞌan ituꞌ, pogdodomaan ta poꞌ daꞌ pa kotuman. Somoꞌ mituman na, diꞌ ta na ion pogdodomaan poꞌ mitabuk ta na. 25 Tibua, solian pa nog daꞌ pa kotuman og pogdodomaan ta kituꞌ, sumboy ompayat og ponutus ta mogbagad dun. 26 Bu doma, sabap sog daꞌ pagas ta, tobangan ita dosop nog Bolakat nog Mikpongon sanan ta mogbagad dun. Poꞌ diꞌ ta bosia kosunan bog olo og kopogyakin ta. Tibua, og Bolakat nog Mikpongon mongoningoni paꞌali dianita bianan sog diꞌ motaluꞌ nog sagya ponoluꞌon. 27 Poꞌ og Mikpongon, sunan non asta og dialom pikilan nog gotow, bu kosunan non dosop og pikilan nog Bolakat non. Poꞌ og kopongoningoni nog Bolakat non paꞌali sog pigotowan nog Mikpongon, dumalan dodaꞌ da dia sog bayaꞌ bu glegan nog Mikpongon.

28 Bu kosunan ta nog ion dosop dumuma sog ain molalam sog Mikpongon nog inonggat non mokokunut dianon bagun og doksuꞌan nilan molongas og glam non. 29 Poꞌ og Mikpongon, ain donsamaꞌ non na kosunan nog mokokunut ilan dianon, pidonsamaꞌ non na ilan mimung nog mamaꞌ nog Bataꞌ non kituꞌ nog si Isukristu poꞌ bagun ion mimung nog gulangbataꞌ sog glam nog gombataꞌanan nog Mikpongon. 30 Dadi, glam nog mimung nog maꞌ nog Bataꞌ non, pigonggat non ilan. Bu glam nog mionggat non, inawaꞌ non dianilan og dusaanan nilan. Bu glam nog inowaꞌan non nog dusa, piampuꞌ non na ilan dia sog kotas non nog diꞌ kolobian.

Og glolaman nog Mikpongon dianita bianandia ni Isukristu

31 Dadi bila maꞌ nituꞌ, olo ma doga motaluꞌ ta dun? Poꞌ bila og Mikpongon lumampiꞌ dianita, daꞌidun na og mokantu dianita. 32 Poꞌ sabap dianita, minsan siꞌoy og dili Bataꞌ non, daꞌ ion pogalangalang muakil dun dia sog patoy. Dadi, bila binogoy non og dili Bataꞌ non dianita, labi na diꞌ non dosop pogalangalangan mogoy dianita asta og glam non bagun ita kopopiaon dun. 33 Dadi, sima gidoy buan mokosumbung dia sog ain piniliꞌ nog Mikpongon? Daꞌidun. Poꞌ Mikpongon tanan miktaluꞌ dun nog daꞌidun na og salaꞌ nilan dianon. 34 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sima buan gidoy togo bayaꞌ lumaꞌat dianilan? Daꞌidun. Poꞌ si Kristu Isus, og minatoy dianilan, labi na dangan migbuat na ion tidu sog patoy, piotas na ion nog Mikpongon dituꞌ sog gibaan non. Bu kobon non mongoningoni paꞌali dianita. 35 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sima buan gidoy mokawaꞌ dianita sog glolaman ni Kristu? Daꞌidun minsan sima. Poꞌ minsan siꞌoy og sasow, otawaka og pihit bu glogon, otawaka og gunus bu komiskin, otawaka kondokondok bu patoy, daꞌidun nododaꞌ mokawaꞌ dianita dia sog glolaman non. 36 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Sabap sog kopokokunut nami dianika, dia ami sog kopotayan glabungsolom poꞌ miimung ami mamaꞌ nog bilibili nog posunguꞌ na sumboliꞌon.”* 37 Tibua, saꞌan mokopondag ita tokodoy sog minsan siꞌoy olo matong dianita, poꞌ sabap sog Mikpongon nog ion dodaꞌ molalam dianita. 38-39 Poꞌ kosunan ku da nog daꞌidun nododaꞌ mokawaꞌ dianita sog glolaman nog Mikpongon nog bianan dia sog Kounutan ta nog si Kristu Isus, daꞌ bigyaꞌ minsan siꞌoy patoy otawaka kotubuꞌ, minsan siꞌoy og moloikatanan otawaka kodiwotaan, minsan siꞌoy og numun koni otawaka sog bolomaꞌdinglag, minsan siꞌoy olo gininisan nog bolakat sog glangit otawaka sog dialom lupaꞌ, minsan og glam nog piongon nog Mikpongon, ondaꞌidun nododaꞌ og mokawaꞌ dianita dia sog glolaman nog Mikpongon.

9

Paꞌali sog bansa Israel og piniliꞌ nog Mikpongon

1 Toluꞌon ku nog motud bianan sog kosolabuk u dia ni Kristu. Diꞌ u mogloput, bu og pikilan ku koni pinuluꞌan nog Bolakat nog Mikpongon. 2-3 Poꞌ kobon non, landuꞌ susaan ku bu maꞌ nog kipusungan u sabap sog bansa Israel, poꞌ ilan og salu bansa u. Somoꞌ bosia mimung nog motabang ilan dun, akon mongatas sumpaan nog Mikpongon bu mosuoy dia ni Kristu. 4 Poꞌ ilan bosia og piniliꞌ nog Mikpongon nog dili piglogombataꞌanan non. Bu binogoy na bosia dianilan og silow nog kotas nog miktidu sog Mikpongon. Binogoy dianilan og Koposadan nog Mikpongon pibian dia ni Apuꞌ Abraham, bu og Botad kituꞌ pibian dia ni Apuꞌ Muses kobon nituꞌ. Kisunan nilan na bosia og tantu nog kopoktamuy sog Mikpongon. Bu binogoy na dianilan glam nog pinasad kituꞌ nog Mikpongon. 5 Og pangkat ilan nog mokogulanganan kituꞌ kobon nituꞌ. Bu bianan dosop dianilan og pangkat ni Kristu paꞌali sog kobataꞌ dianon nog sagyaotow. Poꞌ ion tanan og Diwata bu og Pogbayaꞌ sog glam non. Dianon og sanglit asta sog daꞌ kopus non. Amen.

6 Dadi, minsan siꞌoy misimoy bosia og bansa Israel sog glegan nog Mikpongon dianilan, mituman da og tinaluꞌ kituꞌ nog Mikpongon paꞌali sog bansa Israel kobon nituꞌ. Ngon pa lual og bansa Israel, og gotowanan nog piniliꞌ nog Mikpongon. Tibua, konaꞌ poꞌ sabap sog pangkat ilan ni Apuꞌ Israel nog boyaꞌan miimung ilan nog bansa Israel. 7 Bu domikian dosop og piglogombataꞌanan ni Apuꞌ Abraham kituꞌ, konaꞌ poꞌ sabap nog pangkat ilan ni Apuꞌ Abraham nog boyaꞌan miimung ilan nog gombataꞌanan non. Sugaꞌid non, maꞌ nini og tinaluꞌ nog Mikpongon kituꞌ dia ni Abraham nog sinulat dia sog Kitab, “Og tantu gombataꞌanan mu dia poktidu sog bataꞌ mu nog si Isak.”* 8 Dadi, og maꞌana nog pigolong non kituꞌ, og gombataꞌanan ni Apuꞌ Abraham koyon, konaꞌ poꞌ miktidu ilan dia sog glawas non. Sugaꞌid non, ain tinumud bu mingandol sog Mikpongon mamaꞌ ni Apuꞌ Abraham dangan midongog non og pasad kituꞌ nog Mikpongon dianon, mimung ilan nog gombataꞌanan ni Apuꞌ Abraham bu og gombataꞌanan dosop nog Mikpongon. 9 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ kituꞌ nog pinasad nog Mikpongon dianon, “Sog tang nog maꞌ nini, mokpuliꞌ u dini, bu si Sara mogbataꞌ na nog glaki.”†

10 Bu domikian dosop maꞌ ni Apuꞌ Isak bu og duoy non nog si Apuꞌ Rebeka nog solian pa nog bodos ion nog bataꞌ nilan kituꞌ nog gapid, og pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog Mikpongon dianon paꞌali sog gombataꞌ nilan nog 11-12 “Og kongudan mulipon dia sog gulang bataꞌ dianon.”‡ Og gombataꞌ kituꞌ, daꞌ ilan pa pokopoginang nog gombaꞌis otawaka molaton poꞌ daꞌ ilan pa botaꞌoy. Dadi, og maꞌana non, og Mikpongon, og bayaꞌ non da momiliꞌ nog ain kolegan non poꞌ ngon potugyuan non dun. Bu og kopomiliꞌ non dianilan, konaꞌ poꞌ sabap sog gininang nilan. 13 Dadi, saꞌan ituꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat dia sog Kitab, “Milalam u dia ni Jakub, tibua, miangit u dia ni Isau.”§

14 Dadi, olo ma gidoy buan og motaluꞌ ta dun? Og Mikpongon mogbigyaꞌ taꞌ gidoy? Ondiꞌ da. 15 Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon dia ni Apuꞌ Muses kobon nituꞌ sinulat dosop sog Kitab nog, “Akon da mogbayaꞌ dun bila tulungon ku og gotow. Bu akon da mogbayaꞌ dun bila lolatan ku og gotow.”* 16 Dadi, og maꞌana non, og gotow piniliꞌ nog Mikpongon sabap da sog glolatan nog Mikpongon dianon, konaꞌ sabap sog dili glegan otawaka og ginang nog gotow. 17 Poꞌ sinulat nosop maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon dia sog datuꞌ nog gotow Ehiptuanan kobon nituꞌ, “Saꞌan ini piindog u ika mogdatuꞌ poꞌ bagun motongow og dasig nog bayaꞌ u bianan dianika, bu bagun dosop diadia u kobantug sog tibuk nog dunya.”† 18 Dadi og Mikpongon, lolatan non ain kolegan non lumolat, bu potogason non og pusung nog ain kolegan non mokpotogas.

19 Dadi bila maꞌ nituꞌ, ngon bayuꞌ og sak nog gotowanan dion dianakon nog iduma gidoy buan og Mikpongon tuntutan non ma ita dun. Poꞌ, long nilan dun, sima buan mokopogondiꞌ dia sog Mikpongon? 20 Bila maꞌ nituꞌ og sak niu dun, sima a buan nog poksakan mu ma og Mikpongon nog mamaꞌ nion? Poꞌ koyon, domikian da maꞌ nog sinulat dia sog Kitab nog, “Og diniun, ondiꞌ mokopoksak dia sog polondiun koyon dianon nog iduma gidoy buan maꞌ nion ma og kodiun mu dianakon?”‡ 21 Poꞌ og polondiun koyon og mogbayaꞌ dun bog olo og doksuꞌan nog diunon non koyon. Poꞌ bayaꞌ non da bila sog sotibuk og glupaꞌ diunon non maꞌ nog kabuk bu og kulon.

22 Domikian dosop maꞌ nituꞌ og gininang nog Mikpongon. Poꞌ minsan siꞌoy moleg bosia mokpotongow bog olo bayuꞌ nog glolingit non sog gotowanan bu og dasig nog bayaꞌ non, pipayat non da og ponutus non dianilan nog pikongitan non na bosia, ilan nog posunguꞌ na sog glaꞌat. 23 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ og gininang non, poꞌ bagun ain kituꞌ nog kilolatan non, motongow nilan bog andun dodaꞌ popia non. Ita og sinimpanan non tumabuk nog popia non bu kopotas non dianita. 24 Poꞌ ita siꞌoy inonggat non dosop, og bansa Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu. 25 Poꞌ maꞌ nini sinulat nog polomotalas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Hosea dia sog Kitab,

“Og gotowanan nog konaꞌ u bosia og pigotowan, ingolanan ku na ilan nog pigotowan ku. Og bansa nog diꞌ u bosia molalam dun, ingolanan ku na ilan nog kolalaman ku.”§

Bu maꞌ nini nosop og tinaluꞌ non dia sog Kitab,

26 “Og dili gotowanan sog bonua kituꞌ nog kitoluꞌan nog konaꞌ ilan og pigotowan nog Mikpongon, kingolanan ilan na nog gombataꞌanan nog Mikpongon asta sog daꞌ kopus non.”*

27 Bu maꞌ nini dosop og taluꞌ nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Isaya nog sinulat sog Kitab paꞌali sog bansa Israel,

“Minsan siꞌoy og dakol nog gotowanan sog bansa Israel maꞌ nog dakol nog glinongowan nog pontad, ain da misamaꞌ, og motabang.

28 Poꞌ og Mikpongon og Pogbayaꞌ sog glam non. Bu bila modopot na sog gondow kituꞌ, pogdoliꞌdoliꞌan non na dumoksuꞌ og polihalaꞌ non dia sog gotowanan dini sog dunya koni.”†

29 Poꞌ domikian da maꞌ nog pidonsamaꞌ non kituꞌ nog sinulat sog Kitab,

“Ita og gotowanan nog bansa Israel, somoꞌ og pangkat ta daꞌ somaꞌoy dianita nog Mikpongon, og doksuꞌan ta bosia domikian da maꞌ nog duaꞌ buk kituꞌ og koliwagan bonua nog Sodom bu Gomora.”‡

30 Dadi bila maꞌ nituꞌ, olo buan og doksuꞌan nog poktoluꞌon ta koni? Og gotowanan kituꞌ nog konaꞌ Hudyu, minsan daꞌ nilan siꞌoy ponontongoy og kodulusan dia sog Mikpongon, mikalap ilan dun sabap sog kopongandol nilan dia sog Mikpongon. 31 Saka, og gotow Hudyuanan kituꞌ, minsan siꞌoy pinontong nilan og botad kituꞌ nog bagun ilan modulus, daꞌ nilan da kalap. 32 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, og koponontong nilan dun, daꞌ nilan bianoy dia sog kopongandol, sugaꞌid non, dia sog sagya ginang nilan. Ion non nion misoksug nilan og batu kituꞌ nog mokobuksak 33 nog milabit dia sog Kitab nog maꞌ nini sinulat dun,

“Tontong niu poꞌ piindog u dia sog koliwagan bonua nog Sion og mosolag nog batu nog mosoksug nog gotow, og batu nog ombuksak gotow dun. Sugaꞌid non, ain sumalig dianon, ondiꞌ nododaꞌ kosipogan.”§

10

1 Pigilugan, mosolag tokodoy bosia og glegan ku nog motabang og salu bansa u, og gotowanan nog bansa Hudyu. Bu maꞌ nituꞌ dosop og gyakin ku dun. 2 Poꞌ kitoksiꞌan ku nog inatas nilan moktamuy sog Mikpongon. Tibua, og kopoktamuy nilan kituꞌ, ondaꞌ pobianoy dia sog motud nog sabut. 3 Poꞌ sabap nog daꞌ nilan unutoy og kodulusan nog miktidu sog Mikpongon, mikpindog ilan bosia nog dili glegan nilan. Dadi, daꞌ nilan tolimaꞌoy og dalan nog Mikpongon dia sog kodulusan. 4 Poꞌ si Kristu og kotumanan nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ. Dadi, simasima og gotow nog mongandol dianon, mimung ilan nog midulus sog Mikpongon.

5 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ ni Muses nog sinulat sog Kitab paꞌali sog kodulusan tidu sog kopokokunut non nog Botad kituꞌ, “Ain mokokunut dun mimung motubuꞌ dion.”* 6 Tibua, maꞌ nini dosop og taluꞌ non nog sinulat sog Kitab paꞌali sog kodulusan nog gotowanan bianan sog kopongandol nilan,

“Sumboy ondiꞌ mogdialompikilan nog, sima gidoy mangoy sog pogonongan nog Mikpongon,”† (bagun mangoy dia ni Kristu).

7 “Otawaka, sumboy ondiꞌ mogdialompikilan nog, sima gidoy mangoy sog pogonongan nog ain minatoy na,”‡ (bagun mangoy dosop dia ni Kristu).

8 Poꞌ kisunan niu na og taluꞌ kituꞌ nog sinulat sog Kitab nog,

“Og taluꞌ kituꞌ nog Mikpongon, dia na sog molani mu. Poꞌ dion tanan sog babaꞌ mu bu asta dia sog dialom pusung mu.”§

Og taluꞌ nog Mikpongon koyon nog pigolong, ion non ion og gustalan nami kituꞌ paꞌali sog kopongandol nog gotow dia sog Mikpongon nog, 9 bila moktantu tumud og dialom pusung niu nog pitubuꞌ non si Isukristu tidu sog patoy, bu motaluꞌ niu og tud niu dianon nog, si Isus og Pogbayaꞌ, motabang amu na. 10 Poꞌ dia sog dialom pusung ta og tantu tud boyaꞌan mimung ita nog midulus sog Mikpongon. Bu tidu sog babaꞌ ta motaluꞌ ta og tud ta dia ni Isukristu nog boyaꞌan motabang ita dun tidu sog doksuꞌan nog dusaanan ta. 11 Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Simasima og gotow nog tumud dianon, ondiꞌ kosipogan.”* 12 Saꞌan tinaluꞌ nog simasima nog gotow, poꞌ og Pogbayaꞌ, ondaꞌidun binigyaꞌ non minsan olo bonsaoy dun, Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu. Poꞌ ion og Pogbayaꞌ sog glam nog gotow, bu mosolag og popia non dia sog ain mokitabang dianon. 13 Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Minsan sima mokitabang dia sog ngalan nog Pogbayaꞌ, motabang ion.”†

14 Tibua, olo buan gidoy kopokitabang non dia sog Pogbayaꞌ nog daꞌ pa ion tud? Bu olo buan gidoy og kotud non nog daꞌ non pa kodongog og gustalan paꞌali dia ni Isukristu? Bu olo gidoy mogandun kodongog non dun ual da ngon mangoy mogustal poguna paꞌali dianon? 15 Bu daꞌidun dosop mangoy mogustal lual da suguꞌon ion poguna mangoy mogustal dianilan. Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Molongas tokodoy og kodatong nog ain mikpolatas nog Gombaꞌis nog Guksugan.”‡

16 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, modakol ompok mokokunut sog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ ni Isaya kituꞌ nog sinulat sog Kitab, “Pogbayaꞌ, sima gidoy tinumud nog gustalan nami kituꞌ dianilan?”§ 17 Dadi, og kopongandol mongon bianan sog kopokinongog nog gotow nog gustalan. Og pigolong koni nog gustalan, ion non og gustalan paꞌali dia ni Kristu. 18 Dadi og gotowanan kituꞌ, mikodongog ilan dotaꞌ gidoy? Mikodongog ilan da. Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Og sowalan nilan mipulonag na sog tibuk nog dunya, bu og taluꞌ nilan asta sog goktob nog glupaꞌan.”*

19 Dadi bila maꞌ nituꞌ, og pangkatanan ni Apuꞌ Israel kituꞌ, mikosabut ilan da gidoy? Mikosabut ilan da. Poꞌ maꞌ nini dosop og taluꞌ nog Mikpongon nog pibian non dia ni Muses nog sinulat sog Kitab,

“Sabap dianakon, mokopoksibok amu sog gotowanan nog daꞌ kingolanoy og bansa nilan. Bu sabap dianakon, pokongitan niu og bansa nog kulang og sabut non.”†

20 Dadi, si Isaya miksiboluꞌ mokpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon,

“Minsan siꞌoy daꞌ nilan akon ponontongoy, mitongow nilan da akon. Miksolitongow u dianilan nog minsan siꞌoy daꞌ ilan poksak paꞌali dianakon.”‡

21 Bu paꞌali dosop sog pangkatanan ni Apuꞌ Israel kituꞌ, maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab, “Glabungsolom pogonggaton ku bosia ilan, minsan siꞌoy og polongantu ilan dianakon.”§

11

1 Dadi bila maꞌ nituꞌ, tinolikudan taꞌ buan gidoy nog Mikpongon og pigotowan non? Ondaꞌ da. Poꞌ akon og gotow Israel u tanan bu og pangkat ni Apuꞌ Abraham bianan sog kipongkatoy u dia ni Apuꞌ Benjamin. 2 Og Mikpongon, ondaꞌ non tolikudoy og pigotowan non nog piniliꞌ non tidu sog donsamaꞌ. Poꞌ kosunan niu da og taluꞌ nog polomolatas kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon nog si Iladya nog sinulat dia sog Kitab. Sinumbung non og salu bansa non nog Israel dia sog Mikpongon. Maꞌ long non dun,

3 “Pogbayaꞌ, pimunuꞌ nilan og polomolatasanan nika, bu linoglag nilan og pogbotangan nog pomalas nilan dianika. Sala u da misamaꞌ, bu boyaꞌan bunuꞌon nilan tanan bosia akon dun.”*

4 Kosunan niu dosop bog olo tabal nog Mikpongon dia ni Iladya nog sinulat sog Kitab,

“Sinumamaꞌ u lagaꞌ pitu ngibu kotow og pigotowan ku nog daꞌ poktamuy dia ni Baal.”†

5 Dadi, domikian da maꞌ nog numun koni, ngon dosop og sinamaꞌ nog Mikpongon poꞌ pimiliꞌ non sabap sog tulung non kituꞌ. 6 Konaꞌ poꞌ sabap sog ginang nog gotow, sugaꞌid non, sabap da sog tulung non kituꞌ. Poꞌ somoꞌ tulungon non og gotow sabap sog ginang non, og maꞌana non, konaꞌ na og tulung.

7 Dadi, olo ma doksuꞌan nog poktoluꞌon koni? Og ponontongon nog gotow Israelanan nog minsan landuꞌ kopogapas nilan monontong dun, daꞌ nilan kalap. Saka, og duma nilan kituꞌ nog piniliꞌ nog Mikpongon nog mingandol dianon, mikalap ilan dun. Ain daꞌ kituꞌ pokalap dun, mitogas og pusung nilan. 8 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Sabap sog Mikpongon, miimung miglokobol og pikilan bu pusung nilan boyaꞌan og mata nilan ondiꞌ mokotongow bu og tolinga nilan ondiꞌ mokodongog asta pa sog numun koni.”‡

9 Bu maꞌ nini dosop og pongoningoni ni Dabid nog sinulat sog Kitab,

“Solian nilan mogloliag sog kologyaꞌan nilan, motaban ilan bu mangka kukpaꞌoy. Modogdag ilan bu kosuliꞌan ilan nog kolaton nilan. 10 Molamong mata nilan boyaꞌan nog ondiꞌ ilan mokotongow, bu mogbokutut ilan mogbaba nog sinsaan asta sog daꞌ kopus non.”§

Og paꞌali sog kogawon nog ain konaꞌ Hudyu

11 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog mikpogbuksak ilan ma, mibuksak ilan notaꞌ gidoy boyaꞌan nog diꞌ ilan na motabang dun? Ondaꞌ da. Sugaꞌid non, sabap sog dusaanan nilan koyon, og tabang midopot na minsan sog gotowanan nog ain konaꞌ Hudyu. Bu saꞌan ituꞌ maꞌ nituꞌ, poꞌ bagun dosop og gotow Hudyuanan koyon, mima ilan dun. 12 Dadi, bianan sog dusaanan nog gotow Hudyuanan bu bianan dosop sog kosimoy nilan sog glegan nog Mikpongon dianilan, miimung mosolag popia sog duma gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Tibua, bila midopot na og dakol nog gotow Hudyuanan nog misunuꞌ na kogawon dianilan tidu sog dusa, labi pa dituꞌ og popia dia sog gotowanan.

13 Og poktoluꞌon ku koni dianiu, nog ain konaꞌ Hudyu. Akon, sinuguꞌ u mogustal dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Bu monamal u mogustal dianiu. 14 Poꞌ gomonsunoy sabap sog suguꞌan koni dianakon, mima og salu bansa u dun nog Hudyu boyaꞌan ngon tanan mogawon dianilan tidu sog dusa. 15 Poꞌ bianan sog daꞌ ilan kodukakit dun solianlian sabap sog kopongmungyas nilan, og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, miimung nog mitiguliꞌ ilan dun dia sog Mikpongon. Tibua, bila modopot na nog modukakit ilan sabap sog tud nilan sog Mikpongon, mamaꞌ ilan na nog mitubuꞌ tidu sog patoy.

16 Ibalat da sog kopogimung nog pan, bila ngon sotibuk og pan, saka og putuk non koyon bogoyon sog Mikpongon, asta pa og samaꞌ non koyon ion na dun. Bu domikian dosop sog gamut nog kayu, bila og gamut non binogoy na sog Mikpongon, asta glam nog pangaanan nog kayu koyon, ion na dosop dun. 17 Bu ibalat dosop sog kayu nog pimula, bila ngon panga non nog sinopek poꞌ suklian nog len panga tidu sog len kayu nog konaꞌ pomulan, motubuꞌ dosop dion og len panga koyon. Dadi, amu koyon domikian da maꞌ nog pangaanan nog kayu koyon nog konaꞌ pomulan. Pisolabuk amu na dia sog gamut nog kayu koyon nog pimulan. Dadi bila maꞌ nituꞌ, miksolabuk amu na nog kotubuꞌ. Poꞌ og gotow Hudyuanan koyon domikian da maꞌ ilan nog kayu kituꞌ nog pimula. 18 Dadi, naꞌ niu tokodoy ilan poksudiꞌan nog mikpoksopek ilan domikian maꞌ nog pangaanan. Naꞌ amu mogbonsag poꞌ sagya panga amu da. Bu kosunan niu konaꞌ og panga mokpotubuꞌ sog gamut, sugaꞌid non, og gamut mokpotubuꞌ sog panga non. 19 Dadi, sumboy dosop daꞌidun momikil nog saꞌan sinopek og pangaanan kituꞌ poꞌ bagun ion posuklion dun. 20 Minsan siꞌoy motud nog sinopek ilan, sabap da sog kopongmungyas nilan dia sog Mikpongon. Dadi, saꞌan mikosukli amu, sabap sog kopongandol niu dia sog Mikpongon. Dadi, sumboy popogonon niu og kopongandol niu bu ondiꞌ amu mogbonsag dun, sugaꞌid non, kondok amu. 21 Poꞌ bila og Mikpongon, pingawaꞌ non og gotow Hudyuanan nog saka ilan domikian da maꞌ nog tantu panga nog batang nog kayu koyon nog pomulan, labi na amu nog konaꞌ Hudyu, pongowaꞌon non dosop amu.

22 Dadi sabap dituꞌ, motongow ta og glolat bu kopihit doma nog Mikpongon. Ompihit ion dia sog ain mibuksak sabap sog kopongmungyas nilan dianon. Bu mololat ion dianiu, bila kobon non dia amu da sog glolat non. Bila ondaꞌ amu sog glolat non, amu siꞌoy gomonsunoy sopekon non dosop. 23 Bu og gotow Hudyuanan siꞌoy, bila lumotaꞌ ilan na momungyas dia sog Mikpongon, moksud dosop glolaman nog Mikpongon dianilan. Poꞌ og Mikpongon moto tumiguliꞌ dianilan. 24 Poꞌ amu og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, domikian da maꞌ nog panga nog len kayu nog konaꞌ pomulan. Bu tidu amu sopekon, pitapek amu nog Mikpongon dia sog batang nog kayu koyon nog pomulan. Saka, mologon bosia potopekon. Tibua, molomu da potopekon puliꞌ bila og tantu panga non da og sinopek dituꞌ.

25 Dadi pigilugan, og piktaluꞌ u koni mologon ta bosia sobuton. Tibua, piosun ku na dianiu bagun niu da mosabut, bu bagun dosop diꞌ amu mogbugalbugal dun. Poꞌ mitogas og pikilan nog kodokolan nog bansa Hudyu dia sog Mikpongon asta kotoktuban og dakol nog gotowanan sumolabuk dia sog Mikpongon nog ain konaꞌ Hudyu. 26 Dadi sabap dituꞌ, og glam nog bansa Hudyu mogawon tidu sog dusa. Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Og Polonabang matong tidu sog bonua nog Sion. Pongowaꞌon non glam nog kohinangan nog sinoitan nog pangkatanan ni Apuꞌ Jakub kituꞌ. 27 Koni og pasad u dianilan sog tang nog pongowaꞌon ku glam nog dusaanan nilan.”*

28 Dadi maꞌ nituꞌ siꞌoy, solian numun koni paꞌali sog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan, og gotow Hudyuanan miimung nog banta nog Mikpongon bagun da molakit ain konaꞌ Hudyu nog mamaꞌ niu sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Tibua, paꞌali sog kopiliꞌ nog Mikpongon sog bansa Hudyu, ilan dodaꞌ og kololaman non sabap sog pasad non sog mokogulanganan kituꞌ kobon nituꞌ. 29 Poꞌ og Mikpongon, ondiꞌ non sopon og pikilan non paꞌali sog piniliꞌ non kituꞌ otawaka popia non sog gotowanan. 30 Dadi, amu nog konaꞌ Hudyu, dini kituꞌ mingantu amu sog Mikpongon. Tibua numun koni, kilolatan non na amu sabap sog pongantu nog gotow Hudyuanan kituꞌ dianon. 31 Sabap sog glolatan nog Mikpongon sog ain konaꞌ Hudyu, miimung mingantu og Hudyuanan dun bagun ilan dosop kololatan nog Mikpongon. 32 Og maꞌana non, glam nog gotow inimung non maꞌ nog binilangguꞌ sabap sog kopongantu nilan sog Mikpongon bagun da ompotongow nog Mikpongon og glolatan non dia sog glam nog gotow.

Sanglit sog Mikpongon

33 Og kolongas nog Mikpongon ondiꞌ mubadubad sog ponoluꞌon. Bu og kotoan bu sabut non, daꞌidun mokadal dun. Ondiꞌ mustal og glegan non. Bu daꞌidun dosop mokosabut 34 nog pondayan non. Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab,

“Sima gidoy buan mokosabut nog pikilan nog Pogbayaꞌ? Sima gidoy buan mokopomali dianon?”†

35 “Sima gidoy buan mikopogbogoy sog Mikpongon nog sumboy sugdaan ion nog Mikpongon dun?”‡

36 Poꞌ ion og Mikpongon nog glam non. Dadi, glam nog piongon, miongon bianan dianon, bu glam non ion da dun. Dadi, dia non og sanglit, bu gadab, bu kotas asta sog daꞌ kopus non. Amen.

12

Polomotadon nog gombataꞌanan nog Mikpongon

1 Dadi pigilugan, bila maꞌ nituꞌ og glolatan nog Mikpongon dianita, pongonion ku dianiu nog uokilon niu og glawas niu dia sog Mikpongon poꞌ koyon mimung og bogoy niu dianon nog totubuꞌ, bu midulus, bu mosuꞌat dianon. Poꞌ maꞌ nion og tantu nog kopoktamuy niu dianon. 2 Naꞌ amu na moglogiling sog polomotadon nog dinunya. Sugaꞌid non, tugdak niu og Mikpongon sumop nog polomotadon niu bianan sog kopongimbogu non dia sog pikilan niu boyaꞌan kosunan niu bog olo og glegan nog Mikpongon nog ion non ion, og gombaꞌis, bu modulus, bu ain kituꞌ og kosuꞌatan ion dun.

3 Poꞌ sabap sog bayaꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianakon bianan sog glolat non, toluꞌon ku sog monala kotow dianiu, sumboy diꞌ amu ilakad pokpotaspotas nog pikilan niu. Sugaꞌid non, pokpadapada niu og pomikilan niu paꞌali sog dili glawas niu bianan sog kopongandol nog binogoy nog Mikpongon dianiu. 4 Poꞌ ibalat da sog tibuk nog glawas nog gotow, miglologinis og pogingalan dun, bu miglologinis og polongkapan non. 5 Domikian da sog ain sinumolabuk dia ni Kristu, minsan siꞌoy modakol ita, solabuk da og glawas ta bu miksiningkotoy ita. 6 Miglologinis og kotoan nog binogoy nog Mikpongon dianita bianan sog glolat non. Dadi, gomiton ta og kotoan ta koyon. Bila binogayan ita nog kotoan mokpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, sumboy polotason ta bianan sog goktob nog kopongandol ta sog Mikpongon. 7 Bu bila binogayan ita nog kotoan mogusibaꞌ sog gotowanan, sumboy inangon ta. Bu bila binogayan ita nog kotoan mokpanad, sumboy mokpanad ita. 8 Bila binogayan ita nog kotoan mondoloꞌisog, sumboy inangon ta. Bila binogayan ita nog pikilan nog tumabang sog ain kilogonan, sumboy motawal ita. Bu bila binogayan ita nog kotoan mogokbit, sumboy potubudan ta kopogokbit ta nog gotowanan. Bu bila binogayan ita nog pikilan lumolat sog gotowanan, sumboy inangon ta dunut daꞌdaꞌan ta.

Og bayuꞌbayuꞌ nog glolaman

9 Sumboy moktantu ita lumalam sog pakasiotow ta. Pogolig amu sog ain diꞌ pia bu pogoidoy niu ain og gombaꞌis. 10 Pokilolamoy amu poꞌ momogilug amu sabap sog kosolabuk niu dia ni Kristu. Poginodaboy amu nog pigilugan niu sog tanud. 11 Ponamal amu dosop kobon non sog ginang niu dia sog Kounutan ta dunut og landuꞌ glolaman niu dianon. 12 Bu pogdaꞌdaꞌ amu sog dodomaan niu dianon. Poglogaga amu dia sog sinsaan niu. Bu pogyakin amu kobon non. 13 Bu lolatoy niu dosop og pigilugan nog ain kiondaꞌan. Bu kobon non usibaꞌ niu ain monumbaloy dianiu.

14 Pogyokinoy niu dia sog Mikpongon nog popiaon non ain mongulaꞌat dianiu. Naꞌ niu ilan ponuyudan. 15 Bu ain migdaꞌdaꞌ, duma amu dianilan mogdaꞌdaꞌ. Bu ain misusa, duma amu dosop dianilan mosusa. 16 Poksulutsulut amu sog glam non. Naꞌ amu mokpotaspotas, sugaꞌid non, tolimaꞌ niu minsan siꞌoy ombabaꞌ nog ginang. Bu naꞌ amu mogbonsagbonsag.

17 Ain moginang nog molaton dianiu, naꞌ niu ilan tumbasan nog molaton. Bu inang niu ain og motulus sog glam nog gotow. 18 Ponamal amu moginang nog mondom moglogomigus og glam niu. 19 Amu glokoleanan ku, naꞌ amu moksuliꞌsuliꞌ, sugaꞌid non, uakil niu og molaton koyon nog kohinangan dianiu dia sog polihalaꞌ nog Mikpongon. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab, “Akon na sumuliꞌ, akon na tumumbas dun.”* 20 Sugaꞌid non, sumboy og ginangon niu domikian maꞌ nog sinulat sog Kitab nog,

“Bila mogutom og banta niu, pokan niu. Bu bila kinuow, pinum niu ion. Poꞌ og doksuꞌan non mimung kosipogan ion dun. Domikian da maꞌ nog kitopukan og gulu non nog baga.”†

21 Dadi, sumboy diꞌ amu moit nog molaton, sugaꞌid non, pomondag amu sog molaton bianan sog ginang niu nog gombaꞌis.

13

Sumboy moguakil ita sog ain migokbit nog botad

1 Sumboy glam nog gotowanan sumangkan dia sog pogaid nog botad. Poꞌ daꞌidun og bayaꞌ nog daꞌ tugdakoy nog Mikpongon. Dadi, ain og gotow nog migokbit nog bayaꞌ koyon, tinugdakan ion nog Mikpongon. 2 Dadi, ain mongantu dia sog bayaꞌ koyon nog tinugdak nog Mikpongon, og maꞌana non, mikopongantu ilan dosop dia sog glegan nog Mikpongon. Dadi, og doksuꞌan non, poliholaꞌon ilan nog Mikpongon dun. 3 Tibua, ain og gotow nog moginang nog gombaꞌis, diꞌ ilan mondok nog polihalaꞌ. Tibua, ain og gotow nog miginang nog molaton, sumboy mondok ilan nog polihalaꞌ nog pogaid koyon nog botad. Dadi, bila moleg amu nog diꞌ amu kondokan nog polihalaꞌ nog kounutan niu, sumboy moginang amu nog gombaꞌis poꞌ bagun non da amu kodongyaꞌan. 4 Poꞌ ilan koyon, og sosoligan nog Mikpongon bagun da koboꞌisan amu dun. Tibua, bila moginang amu nog diꞌ pia, kondok amu dun. Poꞌ saꞌan ion binogayan ilan nog Mikpongon nog bayaꞌ poꞌ bagun ain moginang nog diꞌ pia, poliholaꞌon nilan. 5 Dadi, sumboy sumangkan amu dia sog ain kiuokilan mogbayaꞌ. Konaꞌ tibua poꞌ poliholaꞌon amu sabap sog kohinangan niu nog diꞌ pia. Sugaꞌid non, kisunan niu na nog sumboy amu dodaꞌ sumangkan dia sog ain kiuokilan koyon mogbayaꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og glegan nog Mikpongon dianiu.

6 Saꞌan dosop mogbayad ita nog buis poꞌ og sukatan nog pogaid kituꞌ nog botad. Poꞌ og gotowanan kituꞌ nog inuokilan nog Mikpongon mogbayaꞌ, ion non nion og sosoligan non. Dadi, bila ininang nilan og ginang nilan koyon, dia ilan miginang sog Mikpongon. 7 Dadi, bila ngon og boyadan niu, sumboy mogbayad amu na. Bila og buis, bayad niu. Bila kopogbotad, pogbotad amu. Bila og kopogadab, pogadab amu.

8 Sumboy boyadan niu og glam nog gutanganan niu, daꞌ lakit nog kopoglinolatoy niu nog pigilugananan ta sog tanud. Poꞌ ain mololat sog pakasiotow non, og maꞌana non miunut non og glam nog dondagananan kituꞌ nog Mikpongon 9 nog sinulat sog Kitab nog,

“Daꞌidun mogbabal nog duoy nog duma non.

Daꞌidun momunuꞌ.

Daꞌidun monakow.

Daꞌidun mima nog golotaꞌ nog duma non.”*

Bu asta duma pa nog dondagananan kituꞌ. Glam non koyon kinumpung dia sog solabuk dondagan koni nog, “Lolatoy niu og sumbaloy niu domikian da maꞌ nog glolatan niu sog dili glawas niu.”† 10 Poꞌ og gotow nog mololat sog sumbaloy non, ondiꞌ non inangan nog molaton. Dadi, saꞌan ituꞌ ain mololat, miimung nog mikokunut ilan sog glam nog dondagananan kituꞌ.

11 Dadi, inang niu poꞌ kisunan niu na bog olo timpu numun koni, og timpu nog sumboy mogongman amu na. Poꞌ tidu sog kotabuk niu dia ni Isukristu, posisayaꞌ na kosompol og gondow nog kohurup ta dianon. 12 Dadi, ibalat da sog gobi bu gondow, og gobi daliꞌ na kolibuas poꞌ daliꞌondow na. Dadi, lotaꞌan ta na moginang ain kohinangan koyon nog miktidu sog kodoloman. Sugaꞌid non, inangon ta ain og ponginangon koyon nog dia miktidu sog kodolagan poꞌ kituꞌ mimung nog taming ta sog ain molaton. 13 Dadi, sumboy ombaꞌis og polomotadon ta domikian da maꞌ nog polomotadon nog dia miktidu sog kodolagan. Og maꞌana non, daꞌidun na og mogduyunduyun monginang nog diꞌ pia bu moglangulangu, otawaka moginang nog sosuku kosipogsipog, moksusi, otawaka mogdalu. 14 Sugaꞌid non, ungod niu sog pikilan niu og Kounutan ta nog si Isukristu. Bu naꞌ amu na monontong nog len pondayan mondom minang niu og glegan nog dili glawas niu nog boyaꞌan mokodusa amu dun.

14

1 Tolimaꞌ niu og pigilugan ta sog tanud, ain og moguyaꞌ pa og tud nilan. Bu naꞌ amu moksusi nog daꞌ maꞌana non. 2 Poꞌ mamaꞌ nog ponganon, ngon sala kotow, og sabut non nog minsan olo pongononoy dun mokodyadi ion kuman dun. Tibua, ngon dosop og gotow nog kulang pa sabut non. Og mokan non sagya da glompan. 3 Dadi, ain kuman nog minsan olo pongononoy dun, sumboy ondiꞌ non poksudiꞌan og dumaanan non nog diꞌ kuman nog maꞌ nion koyon. Bu dosop, ain togo liꞌinan paꞌali sog pongonganon, sumboy ondiꞌ non sikaꞌon ain daꞌidun kituꞌ gliꞌinan non, poꞌ ion siꞌoy, tinabuk da ion nog Mikpongon. 4 Poꞌ daꞌidun bayaꞌ niu sumikaꞌ sog gulipon nog len gotow. Poꞌ og gapuꞌ non da moto dun minsan olo doksuꞌan nog sosoligan non koyon. Tibua, og doksuꞌan non ombaꞌis da poꞌ og gapuꞌ non og Pogbayaꞌ bu moto ion tumabang sog pigotowanan non bagun ion mokodopot sog gombaꞌis kituꞌ nog doksuꞌan.

5 Bu mamaꞌ dosop nog gondow nog kopoktamuy nog gotow, ngon og gotow nog solabuk gondow og bololagaꞌ dianon. Tibua, ngon dosop gotow nog glam nog gondow migbatuk da dianon. Dadi, sumboy monala kotow dianita motintu tokodoy bog olo dili pikilan ta. 6 Poꞌ og gotow nog ngon solabuk gondow nog bololagaꞌ dianon, og maꞌana non, og gadab non dia sog Pogbayaꞌ. Bu dosop, og gotow nog kuman nog minsan olo pongononoy dun, og maꞌana non, og gadab non dosop dia sog Pogbayaꞌ poꞌ pisolomatan non, og Mikpongon. Bu og gotow dosop nog migliꞌin nog ponganon, og kopogliꞌin non koyon, og gadab non bu posolamat non dia sog Mikpongon. 7 Daꞌidun og gotow nog motubuꞌ tibua nog dili dianon bu daꞌidun dosop og matoy tibua nog dili dianon. 8 Dadi, bila mitubuꞌ ita, mitubuꞌ ita bagun kopogodaban og Mikpongon dun. Bila matoy ita, maꞌ nituꞌ dosop. Dadi, matoy motubuꞌ ita, dia ita sog Mikpongon.

9 Dadi, saꞌan minatoy si Kristu bu mitubuꞌ ion puliꞌ tidu sog patoy bagun mimung ion nog Pogbayaꞌ sog glam non, sog ain minatoy otawaka ain totubuꞌ. 10 Bila maꞌ nituꞌ, daꞌidun kopatut niu mongukum nog pigilugananan ta sog tanud. Bu daꞌidun dosop kopatut niu moksudiꞌ sog pigilugan ta sog tanud. Poꞌ ngon gondow non, og glam ta mongadap da sog Mikpongon poꞌ ukumon non ita. 11 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Pogbayaꞌ nog sinulat sog Kitab,

“Motubuꞌ u, bu glam nog gotowanan mongadap mongingluꞌud dianakon. Bu glam nog gotowanan mokpoktaluꞌ nog akon da og tantu Diwata.”*

12 Dadi, monala kotow dianita madap sog Mikpongon poꞌ tobalon ta og kohinangan ta.

13 Dadi, sumboy lotaꞌan ta mongukum sog duma ta. Sugaꞌid non, potintu niu pikilan bu og polomotadon niu bagun da og pigilugan niu sog tanud ondiꞌ mokosoksug sabap dianiu otawaka ombagla og kopongandol nilan sog Mikpongon. 14 Poꞌ akon, sabap sog kosolabuk u dia sog Kounutan ta nog si Isus, kosunan ku nog daꞌidun da og ponganon nog sumboy pogliꞌinan. Tibua, bila ngon gotow nog ngon og gliꞌinan non sog soginis og ponganon, sumboy og gliꞌinan non koyon dili da dianon. 15 Dadi, bila ngon og duma pigilugan niu sog tanud nog ombagla og kopoktanud non sabap sog kokan niu, saka ondiꞌ amu lumotaꞌ kuman dun minsan siꞌoy kisunan niu na bog olo pikilan non, og maꞌana non, og botad niu koyon konaꞌ na og glolatan niu dianon. Poꞌ naꞌ niu poglaꞌatan og kopongandol nog duma ta sabap sog kokan niu. Poꞌ ilan siꞌoy, misunuꞌ ilan dosop lokatoy bianan sog kopatoy ni Isukristu. 16 Dadi, minsan siꞌoy sog pikilan niu dun og botad koyon ombaꞌis, gomonsunoy toluꞌon nilan og molaton nog botad. 17 Poꞌ og gindanan nog misakup ita na sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, konaꞌ botad paꞌali sog olo mokan ta otawaka ginumon ta. Sugaꞌid non, og gindanan dun, og polomotadon ta nog midulus, og gomigus, bu og daꞌdaꞌan ta nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon. 18 Dadi, bila maꞌ nini og kopokokunut ta dia ni Kristu, kosuꞌatan og Mikpongon dun bu motulus dosop sog gotowanan.

19 Dadi, sumboy monamal ita moginang nog ain mondom moglogomigus og gotowanan dun, bu ain og pododungag og sabut ta dun paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 20 Golom ta na ondiꞌ inangoy og botad kituꞌ paꞌali sog pongonganon, bila mologlag og ginang nog Mikpongon dun. Daꞌidun siꞌoy bosia og gliꞌinan nog ponganon. Tibua, ngon ponganon nog sumboy diꞌ ita kuman dun, bila mimung nog mokodusa og pigilugan ta dun. 21 Dadi, golom ita na ondiꞌ kan nog ginis nog bastaꞌ, otawaka minum nog galak, otawaka minsan olo ginangoy dun, bila mimung nog ombagla og kopongandol nog pigilugananan ta sog tanud.

22 Dadi, monala kotow dianita, og tud ta paꞌali sog botad koyon nog maꞌ nion, sumboy ita da bu og Mikpongon. Poꞌ mogdaꞌdaꞌ og gotow nog ondiꞌ silaꞌon sabap sog botad non nog kisuꞌatan ion dun. 23 Tibua, bila mogduaꞌduaꞌ og pikilan non paꞌali sog tud non sog botad koyon nog paꞌali sog kokan, saka inangon non da, poliholaꞌon ion nog Mikpongon dun. Saꞌan maꞌ nituꞌ poꞌ og ginang non koyon, ondaꞌ na poktidu sog kopongandol non sog Mikpongon. Poꞌ bila inangon ta og sagya glegan ta nog saka ondaꞌ poktidu sog kopongandol ta sog Mikpongon, mimung og dusa.

15

1 Dadi, ain ompagon og tud non sog tanud, sumboy tobangan non ain moguyaꞌ pa og tud non. Poꞌ sumboy ondiꞌ ta potason sog pikilan ta og dili glegan ta. 2 Sugaꞌid non, monala kotow dianita sumboy inangon ta ain kosuꞌatan og duma pigilugananan ta bagun dumalom og sabut nilan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 3 Poꞌ minsan si Kristu, daꞌ non potasoy og dili glegan non, sugaꞌid non, maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Og gotowanan kituꞌ nog bakan ponompolaꞌ dianika, og tompolaꞌ nilan misugat dianakon.”* 4 Og potugyuan nog glam nog sinulat kituꞌ sog Kitab kobon nituꞌ, bagun ita kopomolian boyaꞌan ompagon og kopongandol ta bu dodomaan ta dia sog Mikpongon. Poꞌ ombasta ta dia sog Kitab paꞌali sog gotowanan kituꞌ nog tinobangan nog Mikpongon sabap sog ompagon og pikilan nilan dianon.

5 Mikpongon og mogbogoy sog gotow nog bagun mokogaga bu mokopondoloꞌisog. Dadi, og pongoningonion ku dianon, nog tobangan non dosop amu bagun amu mokpoksolabuk dia sog kopokokunut niu dia ni Kristu Isus. 6 Bu bagun dosop, tidu dia sog kopoksolabuk nog pikilan niu bu kopoktaluꞌ niu, mongon og sanglit niu dia sog Mikpongon poꞌ ion og Gamaꞌ bu poktomuyon nog Kounutan ta nog si Isukristu.

7 Dadi, sumboy moktinolimaꞌoy amu domikian da maꞌ nog kotolimaꞌ ni Kristu dianiu bagun kosonglitan og Mikpongon dun. 8 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, saꞌan si Kristu minangoy tumabang dia sog bansa Hudyu poꞌ bagun motampal nog og Mikpongon og kopongondolan. Poꞌ bianan dia ni Kristu, mituman og pidonsamaꞌ nog Mikpongon dia sog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ. 9 Bu bianan dosop dianon, og Mikpongon kisonglitan nog gotowanan nog konaꞌ bansa Hudyu sabap sog glolat non dianilan. Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Dadi, saꞌan ituꞌ songlitan ku ika dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu, bu bobaton ku og sanglit u dia sog ngalan mu.”† 10 Bu sinulat dosop nog maꞌ nini, “Amu, og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, ampuꞌ amu mogloliag sog gotowanan koyon nog piniliꞌ nog Mikpongon.”‡ 11 Bu sinulat nosop nog maꞌ nini, “Poksanglit amu sog Pogbayaꞌ, glam nog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Bu glam niu, bobat niu og sanglit niu dianon.”§ 12 Bu maꞌ nini og taluꞌ ni Isaya nog sinulat sog Kitab, “Ngon matong og pangkat ni Jese. Bu pindogon ion mogbayaꞌ sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Bu dianon da kotimbul og dodomaan nilan.”*

13 Dadi, og Mikpongon da og dodomaan ta. Bu pongoningonion ku dianon nog bianan sog kopongandol niu dianon, bogoyon non dianiu og landuꞌ gloliag bu og kotiknaꞌ nog pikilan. Poꞌ bianan sog dasig nog Bolakat nog Mikpongon, mimung molongas tokodoy pikilan niu sabap sog landuꞌ kopogdodama niu dianon.

14 Pigilugan, kosunan ku nog amu, ombaꞌis kohinangan niu bu ompantas na sabut niu paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon, bu moto amu dosop momali sog duma niu. 15 Dadi, saꞌan ini miboluꞌ u sumulat nog sulat u koni dianiu, bagun niu da ompikil mokpuliꞌ paꞌali sog duma polokalaꞌanan koni. Poꞌ mosolag og ginang koni nog binogoy nog Mikpongon dianakon sabap sog kosolag nog glolat non. 16 Poꞌ inimung non akon og sosoligan ni Kristu Isus mangoy dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Poꞌ mamaꞌ u nog bolian non mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu sog Mikpongon. Bu bila tumud ilan, mimung ilan maꞌ nog bogoy dia sog Mikpongon nog kisuꞌatan ion dun. Bu siboyon ilan nog Bolakat nog Mikpongon.

17 Dadi, linoliag u tokodoy sog kosolabuk u dia ni Kristu Isus nog miimung u nog sosoligan non dia sog ginang nog Mikpongon. 18 Dadi, ondiꞌ u moguksug nog minsan olo ginangoy dun lual da ain miinang ni Kristu bianan dianakon, bagun koponuluꞌan og gotowanan nog konaꞌ Hudyu mokokunut dia sog glegan nog Mikpongon. 19 Dadi, mikopoginang u nog gingyataꞌanan bu duma ginang nog kosobuꞌsobuꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog migonong dianakon. Dadi, tidu sog Jerusalem asta sog susulan nog Ilirikum, miulit u pogustaloy nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. 20 Poꞌ tidu pa sog tolipunan, og glegan ku mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dianilan nog daꞌ nilan pa sibon kodongog. Poꞌ ompok u bosia mangoy moguksug dun sog bonua nog donsamaꞌ na kiuksugan. 21 Sugaꞌid non, og kolegan ku nog minang u maꞌ nog sinulat kituꞌ sog Kitab, “Ilan nog daꞌ pokosun paꞌali dianon, kosunan nilan ion. Bu ilan dosop nog ondaꞌ pokodongog paꞌali dianon, mosabut nilan ion.”† 22 Maꞌ nituꞌ. Saꞌan miimung mianggaꞌ u mangoy dion niu.

23 Tibua, numun koni mitipot na pomolioy og gotowanan dini lambul sog duma probinsiaanan koni. Miobon na bosia og glegan ku dumopot dion niu. 24 Dadi pikilan ku, mapit u dion bila mangoy u sog bonua nog bansa Gispanyol. Poꞌ moleg u bosia mokpobonpobon dion niu bagun mokopoksolabuk ita sog daꞌdaꞌan ta mangka u siꞌoy poglandan. Bu tobangoy niu dosop akon bila panow u na dituꞌ sog bonua nog Gispanyol. 25 Tibua, mangka u siꞌoy angoy dion, numun kituꞌ posunguꞌ u pa sog Jerusalem poꞌ pitangon ku dituꞌ og tabang dia sog pigotowan nog Mikpongon. 26 Poꞌ og pigilugananan ta sog tanud dia sog probinsia nog Masadonia bu Akaya, mioleg ilan mogbogoy nog tabang dia sog pigotowan nog Mikpongon nog miskinananan dituꞌ sog Jerusalem. 27 Migdaꞌdaꞌ ilan mogbogoy dituꞌ nilan. Molongas dodaꞌ poꞌ ilan nog konaꞌ gotow Hudyu, ngon tanan og gutang nilan sog gotow Hudyuanan. Poꞌ og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, misunuꞌ ilan sog popia nog kinodiwata dia sog gotowanan nog Hudyu. Dadi, sabap sog kosunuꞌ nilan sog popia nog kinodiwata, sumboy bohogiꞌan nilan og Hudyuanan nog daya nilan sog kinilawan. 28 Dadi, bila modoksuꞌ na og tugyu u dituꞌ, bu motulun ku na dianilan glam nog sin kituꞌ nog pigomutomutan, gumonat u na sog Jerusalem. Bu mapit u monumbaloy dion niu mangka u siꞌoy panow dituꞌ sog bansa Gispanyol. 29 Kosunan ku nog bila matong u na dion, dunut dosop og glam nog popia ni Kristu dianiu.

30 Dadi pigilugan, bianan sog kopoksolabuk ta dia sog Kounutan ta nog si Isukristu, bu bianan dosop sog glolat nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon, pongonion ku pa dianiu nog dumaoy niu pa akon sog pihit u koni bianan sog gyakin niu sog Mikpongon. 31 Pogyakin amu nog tobangan non akon tidu sog komot nog gotowanan kituꞌ nog diꞌ tumud dia ni Kristu dituꞌ sog bonua nog Judia. Bu pogyakin amu dosop nog, og pigotowan nog Mikpongon sog Jerusalem, kosuꞌatan ilan nog tugyu u dituꞌ nilan. 32 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sog bayaꞌ nog Mikpongon, mokangoy u dion niu dunut daꞌdaꞌan ku bu doma, moksud nosop og gloliag ta. 33 Dadi, og pongonion ku dia sog Mikpongon nog ion og piktiduan nog gomigus nog dia na ion niu kobon non. Amen.

16

Ponogina ni Paul

1 Tolimaꞌ niu og gilug ta koni nog glibun nog si Pibi. Ion ginolal dia sog glumpuk nog pigilugan ta sog tanud dituꞌ sog koliwagan bonua nog Sengkrea. 2 Dadi, maꞌ nog botad nog pigotowan nog Mikpongon, tolimaꞌ niu pa ion poꞌ ion og duma niu dosop sog kosolabuk niu dia sog Kounutan ta nog si Isus. Tobangoy niu pa ion bila ngon og kulang non poꞌ ion siꞌoy, mosolag dosop og tabang non sog gotowanan bu asta dianakon.

3 Monogina u dia ni Prisila ilan ni Akila. Ilan og duma u sog ginang koni paꞌali dia ni Kristu Isus. 4 Sinugal nilan og kotubuꞌ nilan sog tabang nilan dianakon sog kopihit. Dadi, konaꞌ tibua nakon og mokposolamat dun, sugaꞌid non, asta glam nog glumpukanan nog pigilugananan ta nog konaꞌ Hudyu, mosolag dosop og posolamat nilan dun.

5 Monogina u dosop dia sog ain og moglumpuk kituꞌ sog baloy ni Prisila bu si Akila.

Monogina u dosop dia ni Epanetus, og glokole u nog bololagaꞌ dianakon. Sog Bataꞌbataꞌ Asia, ion mikuna tumabuk dia ni Kristu.

6 Monogina u dosop dia ni Maria, ion motugos tokodoy tumabang dianiu.

7 Monogina u dosop dia ni Andronikus ilan ni Junias, og salu bansa u dion bu og duma u dosop sog kolobusu. Ilan og mibantug nog sosuguꞌonanan ni Isukristu. Bu mikuna ilan pa tanan dianakon tumabuk dia ni Kristu.

8 Monogina u dosop dia ni Ampliatus nog ion bololagaꞌ dianakon dia sog kopoksolabuk nami dia sog Kounutan ta.

9 Monogina u dosop dia ni Urbanus og duma ta moginang sog kopoksolabuk ta dia ni Kristu. Bu monogina u dosop dia ni Estakis, og glokole u nog bololagaꞌ dianakon.

10 Monogina u dosop dia ni Apeles. Kibianan non og suloy bu mitampal og kopagon non dia ni Kristu.

Monogina u dosop dia sog glaꞌayatanan ni Aristobulus.

11 Monogina u dosop dia ni Herodion, og salu bansa u.

Monogina u dosop sog glaꞌayatanan ni Narsisus, ain sinumolabuk na dia sog Kounutan ta.

12 Monogina u dosop sog kolibunanan koyon nog si Tripena ilan ni Triposa. Motugos ilan sog ginang nilan dia sog Kounutan ta.

Monogina u dosop dia ni Persis, og bololagaꞌ dosop nog glokole u. Ion siꞌoy og solabuk glibun nog motugos dosop sog ginang dia sog Kounutan ta.

13 Monogina u dosop dia ni Rupus, og piniliꞌ nog Kounutan ta, bu asta sog ginaꞌ non kituꞌ poꞌ ion maꞌ nog dili ginaꞌ u.

14 Monogina u dosop dia ni loꞌ Asinkritus, ilan ni Plegon, si Hermes, si Patrobas, si Hermas, bu asta og dumaanan nilan dion nog pigilugananan ta sog tanud.

15 Monogina u dosop dia ni loꞌ Pilologus ilan ni Julia, si Nereus bu putupusod non nog glibun, bu si Olimpas, bu asta og dumaanan nilan dion nog pigotowan nog Mikpongon.

16 Golun niu og pigilugananan ta sog tanud bianan sog galok nog kopogilug.

Bu glam nog gotowanan sog glumpukanan dini nog mokpoktamuy dia ni Kristu, minogina ilan dosop dianiu dion.

Og pomilin milin non dianilan

17 Pigilugan, pongonion ku tokodoy dianiu nog sumboy mokpotubud amu dia sog gotowanan koyon dion nog moleg sumasow dianiu, bu mokobagla nog kopongandol niu sabap sog pikpanad nilan koyon nog daꞌ dalan sog tinabuk niu kituꞌ. Pogolig amu dianilan. 18 Poꞌ og gotowanan koyon, ondiꞌ dodaꞌ tumabang dia sog Kounutan ta nog si Kristu. Sugaꞌid non, piotas nilan og dili glegan nilan. Og glimbung nilan pibian nilan sog taluꞌ nog gombaꞌis pokinongogan bu pimulakmulakan nilan. Dadi, og doksuꞌan non, ain kulang pa og sabut non, mosompun kolimbungoy og pikilan non dun. 19 Tibua, mibantug amu na bog andun kopagon og kopokokunut niu dia ni Kristu. Dadi saꞌan ituꞌ, mosolag og daꞌdaꞌan ku dun dianiu. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, og kolegan ku bosia dianiu, nog moto amu sumabut sog ain kituꞌ ponginangon nog gombaꞌis bu poksibongol amu sog ain ginang kituꞌ nog diꞌ pia. 20 Poꞌ diꞌ na mobon, loꞌaton na nog Mikpongon si Kindagow boyaꞌan motampal na nog daꞌ bayaꞌ non dianiu. Poꞌ dia sog Mikpongon kotimbul og gomigus.

Dadi, og tulung nog Kounutan ta nog si Isus mongon dianiu dion.

21 Si Timuti, og duma u sog ginang u koni, minogina dosop ion dianiu. Bu si loꞌ Lusius ilan ni Jason bu si Sosipater, og salu bansa u, minogina ilan dosop dianiu.

22 Akon siꞌoy, si Tertius, og polonulat ni Paul nog sulat non koni, monogina u dosop dianiu sog kosolabuk ta dia sog Kounutan ta.

23 Si Gayus siꞌoy, minogina dosop dianiu. Ombaꞌis og baꞌasa non dianakon, bu asta dia sog glam nog gotow sog glumpuk dini.

Si Erastus, og tresureru sog koliwagan bonua koni, bu si Kwartus, og gilug ta dosop sog tanud, minogina ilan dianiu.

24 Dadi, og tulung nog Kounutan ta nog si Isus mongon dianiu dion.

25 Dadi, songlitan ta og Mikpongon. Poꞌ ion moto mokpopagon dianiu sog kopongandol niu dianon bianan sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Isukristu nog pigustal u. Poꞌ koyon dumalan dosop sog sabut kituꞌ nog miobon na molimod tidu sog kobon nituꞌ. Poꞌ numun koni, pisabut na dianita. 26 Poꞌ og dinondag nog Mikpongon nog posunon na bianan sog sulatanan nog sinulat nog polomolatasanan kituꞌ poꞌ bagun da og glam nog binonsaan tumud dun bu mokokunut dianon. 27 Dadi, og Mikpongon solabuk da bu og kotoan non ondiꞌ kolobian. Songlitan ion bianan dia ni Isukristu asta sog daꞌ kopus non. Amen.

* 1:17 1:17 Habakuk 2:4b

* 2:24 2:24 Isaya 52:5b

† 2:25 2:25 Saꞌan ituꞌ moktuk ilan poꞌ og tandaꞌ nog ilan og gotow Hudyu nog motamuy dia sog Mikpongon bu misunuꞌ ilan sog koposadan nog Mikpongon dia ni Abraham kobon nituꞌ.

* 3:4 3:4 Salmu 51:4b

† 3:12 3:12 Salmu 14:1-3

‡ 3:13 3:13 Salmu 5:9b

§ 3:13 3:13 Salmu 140:3

* 3:14 3:14 Salmu 10:7

† 3:17 3:17 Isaya 59:7-8

‡ 3:18 3:18 Salmu 36:1

* 4:3-4 4:3-4 Genesis 15:6

† 4:8 4:8 Salmu 32:1-3

‡ 4:17 4:17 Genesis 17:5b

* 8:36 8:36 Salmu 44:22

* 9:7 9:7 Genesis 21:12

† 9:9 9:9 Genesis 18:10

‡ 9:11-12 9:11-12 Genesis 25:23

§ 9:13 9:13 Malakai 1:2-3

* 9:15 9:15 Exodus 33:19b

† 9:17 9:17 Exodus 9:16b

‡ 9:20 9:20 Isaya 29:16

§ 9:25 9:25 Hosea 2:23b

* 9:26 9:26 Hosea 1:10b

† 9:28 9:28 Isaya 10:22-33

‡ 9:29 9:29 Isaya 1:9

§ 9:33 9:33 Isaya 28:16. Og batu kituꞌ pigolong, ion non nion si Isukristu.

* 10:5 10:5 Levitikus 18:5

† 10:6 10:6 Deuteronomy 30:12

‡ 10:7 10:7 Deuteronomy 30:13

§ 10:8 10:8 Deuteronomy 30:14

* 10:11 10:11 Isaya 28:16

† 10:13 10:13 Joel 2:32

‡ 10:15 10:15 Isaya 52:7

§ 10:16 10:16 Isaya 53:1

* 10:18 10:18 Salmu 19:4

† 10:19 10:19 Deuteronomy 32:21b

‡ 10:20 10:20 Isaya 65:1

§ 10:21 10:21 Isaya 65:2

* 11:3 11:3 1 Kings 19:10

† 11:4 11:4 1 Kings 19:18

‡ 11:8 11:8 Deuteronomy 29:4, Isaya 29:10

§ 11:10 11:10 Salmu 69:22-23

* 11:27 11:27 Isaya 59:20-21

† 11:34 11:34 Isaya 40:13

‡ 11:35 11:35 Job 41:11

* 12:19 12:19 Deuteronomy 32:35

† 12:20 12:20 Proverbs 25:21-22

* 13:9 13:9 Exodus 20:13,15,17

† 13:9 13:9 Levitikus 19:18b

* 14:11 14:11 Isaya 45:23

* 15:3 15:3 Salmu 69:9

† 15:9 15:9 Salmu 18:49

‡ 15:10 15:10 Deuteronomy 32:43

§ 15:11 15:11 Salmu 117:1

* 15:12 15:12 Isaya 11:1,10

† 15:21 15:21 Isaya 52:15b

1 Korintu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Og tagnaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Korintu

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog tagnaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanandituꞌ sog Korintu

Og tagnaꞌ sulat ni Paul koni posunguꞌ sog poktanudanan dia ni Isukristu nog dituꞌ sog Korintu. Og Korintu koni og mokosog nog koliwagan bonua dituꞌ sog probinsia nog Akaya, og sakup nog pigdotuꞌan nog Roma. Mibantug og bonua koyon sabap sog polonglituanan dion, pogbonsagon nilan og kohinangan nog bansa nilan, mibantug og kolaton nog kohinangan nog ain mikpogonong dion, bu modakol og gininisan nog kopoktanud nilan dion.

Saꞌan ini sinulat ni Paul poꞌ og poktanudanan kituꞌ dituꞌ, diꞌ ilan moksolabuk. Bu ngon tanan molaton og kohinangan nilan dia sog glumpuk nilan koyon. Bu sinulat dosop ini poꞌ og tabal non dia sog sak nilan kituꞌ paꞌali dia sog glibun laki bu sog duoyan nilan, paꞌali sog botad dia sog poktomuyan, paꞌali sog bogoy nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon, bu paꞌali sog kopokpotubuꞌ nog gotow tidu sog patoy. Bianan sog kodalom nog sabut, pitongow non bog olo og pomali dia sog Kitab paꞌali sog sakanan koyon.

Motongow dosop dia sog libru nog Piginang nog Sosuguꞌonanan ni Isukristu 18:1-11 paꞌali sog kangoy ni Paul dituꞌ sog Korintu.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-9.

2. Ondaꞌ ilan poksolabuk dia sog glumpuk nilan, 1:10–4:21.

3. Og ombaꞌis nog botad nog glibun bu glaki bu og sala konglangan, 5:1–7:40.

4. Ain mikokunut bu ain diꞌ mokokunut dia sog Mikpongon, 8:1–11:1.

5. Og kopoglokotubuꞌ nog poktanudanan dia ni Isukristu bu og kopoktamuy nilan, 11:2–14:40.

6. Og kopokpotubuꞌ dia ni Isukristu tidu sog patoy bu dia sog poktanudanan, 15:1-58.

7. Og bogoy dia sog poktanudanan dituꞌ sog Judia, 16:1-4.

8. Og dili pikilan non bu og doksuꞌan nog sulat koni, 16:5-24.

1

1 Akon si Paul, og mikpoit nog sulat koni. Bu og sulat koni miktidu dosop sog gilug ta nog si Sostenes. Sog bayaꞌ nog Mikpongon, akon og miimung nog sosuguꞌon ni Kristu Isus.

2 Og sulat u koni posunguꞌ dia sog pigotowan nog Mikpongon nog maꞌ niu dion sog koliwagan bonua nog Korintu. Poꞌ inonggat amu na nog Mikpongon sumolabuk dia sog pigotowan non. Bianan sog kosolabuk niu dia ni Isukristu, siniboy non na amu nog ion na dun. Dadi, milakit amu na sog glam nog gotowanan sog ainain nog bonua nog miktamuy dia sog Kounutan ta nog si Isukristu nog ion og Kounutan nog glam ta.

3 Og popia bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Mikpongon og Gamaꞌ ta bu sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Popia tidu dia ni Kristu

4 Kobon non mokposolamat u paꞌali dianiu sog Mikpongon poꞌ bianan dia ni Kristu Isus, tinulung amu nog Mikpongon. 5 Sabap sog kosolabuk niu dia ni Kristu, kiongonan amu nog glam nog kolongas, labi na sog kopoktaluꞌtaluꞌ niu bu sog glam nog sabut niu sog kinodiwata. 6 Og gustalan nami paꞌali dia ni Kristu miungod na dianiu. 7 Dadi, og glam nog bogoy nog Bolakat nog Mikpongon, binogoy na dianiu solian niu mogdodama nog kopokpuliꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu. 8 Bu Mikpongon tumabang dosop dianiu bagun da ompagon tud niu dianon asta sog doksuꞌan poꞌ bagun sog gondow nog mokpuliꞌ na dini og Kounutan ta nog si Isukristu, daꞌidun na silaꞌon non dianiu. 9 Og Mikpongon kopongondolan. Ion og minonggat dianiu mampuꞌ sumolabuk dia sog Bataꞌ non nog si Isukristu, og Kounutan ta.

Daꞌ poksolabuk og pikilan nilan dia sog glumpuk nilan

10 Pigilugan, og pongonion ku dianiu bianan sog bayaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, nog sumboy og glam niu, moksulutsulut amu bagun da daꞌidun susian niu, bu bagun dosop moksolabuk og pikilan niu bu tugyu niu. 11 Pigilugan ku, ngon midongog u dia sog glaꞌayatanan ni Klowe nog mikpoksusisusi amu dow. 12 Somoꞌ ita da, maꞌ nini. Ngon duma miktaluꞌ nog dia ilan pogunut ni Paul. Og duma sop miktaluꞌ nog dia ilan pogunut ni Apolos. Bu duma miktaluꞌ dosop nog dia ilan pogunut ni Piter. Og duma mikpoktaluꞌ nog dia ilan pogunut ni Kristu.

13 Mibahagiꞌ taꞌ gidoy si Kristu? Ondaꞌ ma! Si Paul taꞌ gidoy buan minatoy sog kudus bagun amu mogawon sog dusa niu? Konaꞌ! Binunyagan amu taꞌ gidoy bagun mimung amu nog glaꞌayatanan ni Paul? Ondaꞌ! 14 Mikposolamat u sog Mikpongon nog daꞌidun binunyagan ku dianiu ual da si Krispus bu si Gayus, 15 bagun daꞌidun mokopoktaluꞌ nog ilan miimung nog glaꞌayatanan ku bianan sog kobunyag u dianilan. 16 (Ngon pa totu, binunyagan ku dosop og glaꞌayatanan ni Estepanas kituꞌ. Tibua, sog pikilan ku, daꞌidun na binunyagan ku lual dion.) 17 Poꞌ si Kristu, daꞌ non akon suguꞌoy momunyag, sugaꞌid non, og mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan. Bu og kopogustal u dun, daꞌ u pobianoy sog dili kotoan nog miktidu sog sagyaotow, bagun da og kopatoy ni Kristu dia sog kudus, ondiꞌ mimung nog daꞌ sagnat non.

Motongow dia ni Kristu og sabutbu pagas nog Mikpongon

18 Poꞌ og gustalan koni paꞌali sog kopatoy ni Kristu dia sog kudus, maꞌ nog daꞌ maꞌana non dia sog ain kituꞌ posunguꞌ na sog glaꞌat. Tibua, og gustalan koni miimung og pagas nog Mikpongon sog maꞌ nita, nog solian ta motabang dia sog pigboyaꞌan nog dusa. 19 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Loꞌaton ku og kotoan nog ain mokokoto. Bu og sabut nog ain sabutbaꞌasa, imungon ku nog daꞌ doksuꞌ non.”*

20 Dadi, bila maꞌ nituꞌ, olo ma gondunon dun ain og mokokoto koyon otawaka sabutbaꞌasa koyon? Olo sop gondunon dun ain og mokokoto koyon mogbisala? Poꞌ pitongow na nog Mikpongon og kotoan nog dinunya, nog daꞌ sagnat non. 21 Poꞌ sabap sog dalom nog kotoan nog Mikpongon, inimung non nog bila sog dili da sabut nog gotowanan, ondiꞌ nilan mosabut paꞌali dianon. Sugaꞌid non, og glegan nog Mikpongon, gowonon non ain tinumud sog gustalan kituꞌ nog long nog gotowanan dun, ondaꞌ sagnat non. 22 Poꞌ og Hudyuanan, diꞌ tumud taman da diꞌ ilan mokotongow poguna nog gingyataꞌ. Bu og Girikanan, monontong pa nog sabut mangka ilan siꞌoy tud. 23 Tibua, og pikpulonag nami koni, og gustalan paꞌali dia ni Kristu nog ion minatoy sog kudus. Og gustalan koyon, molaton dia sog Hudyuanan, bu daꞌ sagnat non dia sog ain konaꞌ Hudyu. 24 Tibua, ain mionggat na sumolabuk dia ni Kristu, og gotow Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, og maꞌana nog gustalan koni nog paꞌali dia ni Kristu, si Kristu og pagas bu og kokosunan nog Mikpongon. 25 Poꞌ minsan siꞌoy momikil ilan nog daꞌ sagnat nog kokosun nog Mikpongon, poꞌ ompantas na sabut nilan, diꞌ pa mokantu kopantas sog kokosun nog Mikpongon. Bu minsan siꞌoy momikil ilan nog daꞌ dasig nog Mikpongon, og Mikpongon modasig pa sog dasig nog gotowanan.

26 Pigilugan, pomikil niu poloꞌma, maꞌ long pa nog gotowanan dun, dangan mibatik niu og gonggat nog Mikpongon dianiu, mikaꞌan amu da og motas og kotoan non, otawaka motas og golal non, otawaka binataꞌ sog daꞌ pogondaꞌon dun. 27 Tibua, ain kiingolanan kituꞌ nog gotowanan dini sog glupaꞌan nog maꞌ nog daꞌ sagnat non, pimiliꞌ nog Mikpongon bagun da kosipogan dun ain mokokotas kituꞌ og kotoan non. Bu ain dosop og kiingolanan kituꞌ nog gotowanan dini sog glupaꞌan nog kulang og dasig non, pimiliꞌ dosop nog Mikpongon nog bagun da kosipogan dun ain togo pagas kituꞌ. 28 Pimiliꞌ nog Mikpongon ain sinolapsolap, bu og piksudiꞌsudiꞌan, bu ain maꞌ nog daꞌ sagnat non dini sog glupaꞌan, bagun mimung nog daꞌ na sagnat nog gotowanan kituꞌ nog baluꞌ nog gotowanan dun dini sog glupaꞌan koni, motas ilan na nog gotow. 29 Bu bagun da, minsan sala kotow, daꞌidun na mogbonsagbonsag sog motaan nog Mikpongon. 30 Poꞌ og Mikpongon, og migokbit dianiu sumolabuk dia ni Kristu Isus. Bu inimung non si Kristu og bianan ta sumabut dianon. Poꞌ bianan dia ni Kristu, midulus ita dia sog Mikpongon, bu siniboy non ita nog pigotowan non, bu migawon ita tidu sog bayaꞌ nog dusa. 31 Dadi, sinulat dia sog Kitab, “Simasima moleg mogbonsag, sumboy bonsagon non og paꞌali sog gininang nog Mikpongon.”†

2

Og gustalan paꞌali sog kopatoy ni Kristu sog kudus

1 Pigilugan ku, dangan minangoy u dion niu mokpulonag nog gustalan kituꞌ nog milimod paꞌali sog Mikpongon, daꞌ u gomitoy og ponoluꞌon ku kituꞌ nog mokodalom otawaka mokotas nog kotoan. 2 Sugaꞌid non, og pogopasan ku kobon ku dion niu, nog daꞌidun lumual og pokpikilon ku ual da si Isukristu bu ion minatoy sog kudus. 3 Sog kangoy u kituꞌ dion niu, miluya u bu linukuban u kobal nog gondok u. 4 Og pomali u bu gustalan ku kituꞌ, daꞌ u da pobianoy sog kobiaksa u moktaluꞌ bu sagya kotoan nog gotow, nog boyaꞌan mioit amu dun. Sugaꞌid non, og gustalan ku kituꞌ dunut kopokpotongow dianiu nog pagas nog Bolakat nog Mikpongon 5 bagun og kopongandol niu dia ni Isukristu, ondaꞌ dia ingkud sog sagya kotoan nog gotow, sugaꞌid non, dia sog pagas nog Mikpongon.

Og kotoan nog miktidu sog Mikpongon

6 Og gustalan nami koni, misabut tokodoy nog ain pigokbit na nog Bolakat nog Mikpongon. Tibua, daꞌ ituꞌ pogbatuk sog sabut nog miktidu dini sog dunya otawaka sog kounutananan dini sog glupaꞌan. Poꞌ og bayaꞌanan nilan koyon posunguꞌ na omboluba. 7 Og pogolongon nami koni, og sabut nog miktidu sog Mikpongon bu milingod sog dili pikilan nog gotowanan. Poꞌ sog daꞌ pa pongonoy og dunya, donsamaꞌ na piongon non og sabut koni, og bianan nog kopokpotas dianita. 8 Daꞌidun, minsan sala kotow og kounutananan dini sog glupaꞌan, og mikosabut dun. Poꞌ somoꞌ misabut nilan bosia, daꞌ nilan na bunuꞌoy dia sog kudus og Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan og kotas non. 9 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Daꞌidun mikotongow, otawaka mikodongog, otawaka mikopikil bog andun kobaꞌis og sinimpan nog Mikpongon dia sog ain molalam dianon.”*

10 Tibua, og glam non koyon, pilantaꞌ non na dianita pibian sog Bolakat non.

Poꞌ og Bolakat nog Mikpongon mokosun nog glam non, bu madal non minsan milingod dia sog dialom pikilan nog Mikpongon. 11 Poꞌ sima buan dia sog gotowanan mokatuk nog dialom pikilan nog duma non? Og matuk non og dili pikilan non da. Domikian da maꞌ nituꞌ og Mikpongon poꞌ daꞌidun og mokatuk nog dialom pikilan non ual da og Bolakat non. 12 Og Bolakat nog binogoy dianita miktidu sog Mikpongon, daꞌ poktidu dini sog dunya koni. Dadi, tinabuk ta ion bagun ta mosabut glam nog binogoy nog Mikpongon dianita. 13 Dadi saꞌan ituꞌ, bila mogustal ami paꞌali sog motud nog kinodiwata dia sog gotowanan nog pigonongan nog Bolakat nog Mikpongon, daꞌ pobianoy sog taluꞌ nog pianad nog sagyaotow, sugaꞌid non, pibian sog taluꞌ nog pianad nog Bolakat nog Mikpongon. 14 Poꞌ og gotow kituꞌ nog daꞌ pogonongoy nog Bolakat nog Mikpongon, diꞌ mokotabuk nog ain miktidu sog Bolakat nog Mikpongon koyon poꞌ mamaꞌ nog daꞌidun maꞌana non dianon, poꞌ diꞌ non dodaꞌ ituꞌ mosabut. Sumboy og mokposabut dun dianon og Bolakat da nog Mikpongon. 15 Dadi, simasima og gotow nog pigonongan na nog Bolakat nog Mikpongon, moto lumiling nog glam non. Tibua, og dili glawas non, ondiꞌ ukumon nog bianan sog polomotadon nog sagyaotow. 16 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Sima buan mokosun nog pikilan nog Mikpongon? Bu sima buan mokopomali dianon?”†

Tibua ita, og pikilan ta maꞌ dosop nog pikilan ni Kristu.

3

Paꞌali sog sosoligananan nog Mikpongon

1 Pigilugan, sog kangoy u kituꞌ dion niu, daꞌ u pokopoktaluꞌ dianiu nog maꞌ nog kopoktaluꞌ u dia sog gotowanan kituꞌ nog pigonongan na nog Bolakat nog Mikpongon. Sugaꞌid non, og kopoktaluꞌ u dianiu mamaꞌ nog pikilan niu kituꞌ nog kobon pa nog daꞌ tud dia ni Kristu. Poꞌ mamaꞌ pa nog gombataꞌ og sabut niu paꞌali dia ni Kristu. 2 Dadi, og gustalan ku kituꞌ dianiu, pinonggiꞌ maꞌ nog gatas, konaꞌ maꞌ nog piboksa. Poꞌ og piboksa, diꞌ niu pa mosuku kanoy asta pa tanan numun koni. 3 Og pikilan niu maꞌ pa nog pikilan nog gotowanan kituꞌ nog dia pa sog dinunya. Poꞌ solian nog ngon pa og doluan bu susian dianiu, konaꞌ taꞌ ion og gindanan nog dia amu pa sog dinunya? 4 Poꞌ bila sala kotow dianiu moktaluꞌ nog ion dia pogunut ni Paul, bu duma sop moktaluꞌ nog dia ion pogunut ni Apolos, og botad niu koyon, maꞌ nog daꞌ amu pa tud dia ni Isukristu.

5 Sima buan gidoy si Apolos koni? Bu sima sop buan gidoy si Paul? Ami og sagya sosoligan nog Mikpongon. Poꞌ sabap dianami, tinumud amu tanan dia ni Kristu. Poꞌ ginangon nami ain da og binogoy nog Pogbayaꞌ dianami nog ginang. 6 Ibalat da sog polomula, akon og mimula nog boniꞌ, si Apolos migbunyag dun, tibua, og Mikpongon og mikpotubuꞌ dun. 7 Dadi, daꞌ pigbigyaꞌan nog minsan sima og mimula dun otawaka migbunyag dun poꞌ og Mikpongon da og mikpotubuꞌ nog boniꞌ koyon. 8 Daꞌ piktingkaan nog polomula bu og polomunyag. Solabuk da og tugyu nilan, bu og Mikpongon da moto tumumbas dianilan sog ain og miinang nilan. 9 Poꞌ ami koni, miksolabuk ami dia sog ginang nog Mikpongon. Bu amu domikian maꞌ nog binalan non.

Domikian dosop nog maꞌ amu nog baloy nog Mikpongon. 10 Bianan sog polosukuꞌan nog binogoy nog Mikpongon dianakon, ibalat da sog polongimung nog baloy, og gustalan ku kituꞌ pinonggiꞌ u sog gompagon nog piingkudan nog baloy. Tubus nituꞌ, og duma gotow og mikpindog nog baloy dion. Tibua, sumboy monala kotow dianilan potubudan nilan mokpindog. 11 Poꞌ daꞌidun lual og piingkudan nog baloy nog gompagon ual da og donsamaꞌ kituꞌ binotang, nog ion non ion si Isukristu. 12 Bila ngon momali nog gustalan nog dumalan sog motud paꞌali dia ni Kristu, pinonggiꞌ dia sog polongkapan nog baloy nog maꞌ nog bulawan, otawaka solapiꞌ, otawaka batuanan kituꞌ nog bololagaꞌ. Tibua, og duma, bila mogimung nog baloy, gumamit nog maꞌ nog kayu, otawaka padang, otawaka glugami. 13 Sog gondow nog kopokpuliꞌ ni Kristu dini sog glupaꞌan koni, sulayan non nog gapuy bagun motongow og kopagon nog diadia kimungan nilan koyon. 14 Simasima og ondiꞌ motutung og kimungan non, kotumbasan ion dun. 15 Tibua, bila motipot kotutung nog gapuy, kobolongan ion dun, bigyaꞌ non, og dili glawas non mogawon da, minsan siꞌoy maꞌ nog gahatgahat. 16 Poꞌ kisunan niu nog amu koyon og Baloy nog Poktomuyan sog Mikpongon, bu og Bolakat non migonong dianiu. 17 Dadi, bila ngon og gotow nog lumaꞌat nog Baloy nog Poktomuyan sog Mikpongon, ion siꞌoy loꞌaton dosop nog Mikpongon. Poꞌ og Baloy nog Poktomuyan sog Mikpongon mosigda. Amu koyon og Baloy nog Poktomuyan dianon.

18 Bagun ondiꞌ amu molapang, ain momikil kituꞌ nog ion, motas na og kotoan non dini sog glupaꞌan, sumboy bolongon non na og pikilan non kituꞌ bu mangka non tobukoy og gustalan koni nog maꞌ long pa nog gotowanan dun, daꞌ sagnat non. Poꞌ ion non na ini og tantu kotoan. 19 Poꞌ og kotoan nog miktidu sog sagyaotow, daꞌidun nododaꞌ sagnat non dia sog motaan nog Mikpongon. Poꞌ maꞌ nini sinulat dia sog Kitab, “Og Mikpongon, kosobubowan non og kotoan nog gotowanan sog glupaꞌan.”* 20 Bu sinulat dosop nog, “Og Pogbayaꞌ, kosunan non na og pikilan nog gotowanan kituꞌ nog mokokoto, nog daꞌ sagnat non.”† 21 Dadi, sumboy daꞌidun mogbonsagbonsag paꞌali sog kohinangan nog gotowanan kituꞌ. Poꞌ glam non binogoy nog Mikpongon dianiu sog kolongasan niu 22 mamaꞌ ni Paul, si Apolos, bu si Piter, bu og dunya koni, og kotubuꞌ bu kopatoy, og kibotangan ta koni numun koni, bu asta pa sog bolomaꞌdinglag. Glam non koyon, binogoy dianiu bagun amu kolongasan dun. 23 Bu dia amu ni Kristu, bu si Kristu dia sog Mikpongon.

4

Og sosuguꞌon ni Kristu

1 Dadi, sumboy pomikilon nog gotowanan nog ami og sosoligan ni Kristu, bu inuakil dia sog gokbitan nami og milimod kituꞌ nog motud tidu sog Mikpongon. 2 Dadi, ain og gotow nog kiuokilan mogokbit, sumboy kopongondolan dodaꞌ. 3 Daꞌ balan ku dun, minsan sima og moktaluꞌ nog akon, ondiꞌ u kopongondolan. Bu minsan akon siꞌoy, diꞌ u sunan bog kopongondolan u taꞌ otawaka diꞌ. 4 Bila akon momikil dun, daꞌ glopangan ku, tibua, diꞌ u kosunan bog ngon taꞌ. Poꞌ si Kristu, og Pogbayaꞌ, og moto lumiling dianakon. 5 Naꞌ niu unanan og Pogbayaꞌ mongukum nog duma niu. Sugaꞌid non, bogadoy niu ion matong. Ion mokpodolag nog ain milingod kituꞌ dia sog kodoloman, bu ion dosop og mukaꞌ nog ain sog dialom pikilan nog gotow. Bu tubus nituꞌ, ion og mogbogoy nog dongyaꞌ non sog monala kotow nog gotowanan sog ain miinang non.

6 Dadi, pigilugan ku, bagun niu kosunan, og piktaluꞌ u koni, og pononggiꞌan ku dia ni Apolos bu dianakon bagun niu mosabut og maꞌana nog taluꞌ kituꞌ nog, “Unut niu ain dinumalan sog botad.” Sumboy ondiꞌ niu dosop polobion og sala kotow dia sog duma. 7 Poꞌ olo buan mimung piktingkaan niu sog duma? Bu olo buan og daꞌ niu kotabuk dia sog Mikpongon? Bu bila mitabuk niu na dianon, iduma pogbonsagon niu poma? Ain buan ion tidu?

8 Aba! Daꞌ na dow og pogondaꞌon niu. Doyahan amu na dow! Migdatuꞌ amu na dow nog daꞌ lakit nami dun. Mogdaꞌdaꞌ u bosia dun somoꞌ motud nog datuꞌ amu na poꞌ bagun ita niu samasama mogdatuꞌ. 9 Tibua, sog pikilan ku dun, ami og sosuguꞌon ni Kristu, miimung mamaꞌ ami nog posunguꞌ matoy dia sog kosompagan poꞌ binotang ami nog Mikpongon dia sog binayaꞌ nog pigluyudan nog pigotowan non. Bu dia ami sog kosompagan nog glam nog moloikatanan bu gotowanan. 10 Baluꞌ nog duma gotow, miglogumow ami sabap sog kopokokunut nami dia ni Kristu, tibua, amu, sabap sog kosolabuk niu dia ni Kristu, mokokoto amu. Bu ami dosop, miimung maꞌ nog daꞌ pagas nami, tibua amu, mokodasig amu da. Pigodaban amu saka ami, piksudiꞌan ami. 11 Poꞌ tidu pa sog dini kituꞌ asta sog numun koni, mikobian ami kogutoman bu kuowon. Og ponopoton nami og danul. Bu mikobian ami pogdonogon nog duma gotowanan. Bu mikpoponasan ami tibua. 12 Og kotubuꞌ nami og pigliksaꞌan nami da. Bila suknaꞌan ami nog duma gotow, suliꞌan nami ilan nog popia. Bila pokposokitan ami nog duma gotow, mokpolumbang ami. 13 Bu bila tompolaꞌon ami, tumabal ami nog molonuꞌ nog taluꞌ. Asta sog numun koni, miimung ami maꞌ nog kaput, bu maꞌ ami nog gotow nog daꞌ na potugyuan dun.

14 Og sinulat u koni dianiu nog maꞌ nini, konaꞌ poꞌ bagun amu mimung kosipogan dun, sugaꞌid non, podonsomaꞌon ku dianiu bagun amu mokandam. Poꞌ amu koyon, maꞌ amu nog gombataꞌanan ku nog kololaman ku. 15 Poꞌ minsan pa solaksaꞌ polongipat dianiu sog kosolabuk niu dia ni Kristu, solabuk da gamaꞌ niu. Poꞌ bianan sog kopogustal u dianiu nog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan, bu sabap sog kosolabuk niu dia ni Kristu, miimung maꞌ nog gamaꞌ niu akon. 16 Dadi, toluꞌon ku dianiu, poglogiling amu dianakon.

17 Saꞌan ituꞌ sinuguꞌ u si Timuti mangoy dion niu poꞌ bagun niu kolobotan og polomotadon ku dia sog kopokokunut u dia ni Kristu Isus. Poꞌ dumalan og polomotadon ku sog pikpanad u sog ainain mibonaꞌ nog glumpukanan nog poktanudanan dia ni Kristu. Bu si Timuti, ion maꞌ nog bataꞌ u nog kololaman ku sabap sog kosolabuk non dia sog Kounutan ta, bu ion og sosoligan ku.

18 Og dumaanan niu dion, mikpoktimaluy ilan bugalon poꞌ baluꞌ nilan dun, ondiꞌ u na mangoy dion. 19 Tibua, bila bayaꞌ nog Mikpongon, diꞌ da pulilung, mangoy u da dion mangka u ponginongogoy bog olo bayuꞌ nog poktoluꞌon nilan koyon, bu mangka u dosop tontongoy bog ain dodaꞌ goktob og pagas nilan koyon. 20 Poꞌ og kopogdatuꞌ nog Mikpongon sog pigotowan non, ondiꞌ motongow dia sog sagya taluꞌ nog gotow, sugaꞌid non, motongow dia sog polomotadon nog gotowanan bianan sog Bolakat nog Mikpongon dianilan. 21 Dadi, ain dadi niu dun? Mangoy u dion dunut og bobadas u dianiu, otawaka dunut og glolaman ku bu kolongas nog pikilan ku?

5

Og sumbang sog koliwagan bonua nog Korintu

1 Og dongogan dini nog ngon dow duma niu dion nog moguboy ilan nog gloginaꞌan non. Aba! Minsan og gotowanan kituꞌ nog daꞌ poktulik sog Mikpongon, mogolig ilan moginang nog maꞌ nion koyon. 2 Sumboy bosia mosusa amu dun bu bogowon niu bosia og gotow koyon dia sog glumpuk niu. Saka, kolele nog bugowon niu, mikpogbonsag amu motanan dun! 3 Minsan siꞌoy og dili glawas u daꞌ dion niu, og pikilan ku dion da niu. Dadi, maꞌ da nog dion u da. Sog bayaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, pinolihalaꞌ u na gotow koyon nog miginang nog molaton. 4 Dadi, bila moglumpuk amu, og pikilan ku bu og Bolakat nog Kounutan ta nog si Isus, dion dosop niu. 5 Uakil niu na og gotow kituꞌ dia sog gongkoman nog Soitan bagun da, og glawas non koyon nog pigboyaꞌan nog dusa, moglaꞌat. Bu bagun da, sog matong og gondow nog mokpuliꞌ og Kounutan dini sog glupaꞌan, og glimukud non motabang.

6 Ondiꞌ dodaꞌ pia og mogbonsag. Poꞌ ibalat da sog pokpotulin nog pan, kosunan niu nog minsan mikaꞌan siꞌoy og toguꞌon dun, mogulit na sog tibuk nog pan koyon. 7 Dadi og dusa, domikian da maꞌ nog potulin. Sumboy owaꞌon niu na og gotow kituꞌ nog mikodusa bagun amu da maꞌ na nog bogu pan kituꞌ nog daꞌ potulinoy. Poꞌ donsamaꞌ amu na bosia maꞌ nituꞌ. Saꞌan sinimpan og dulang kituꞌ nog iningolanan Liniusan poꞌ si Kristu og pomalas nog pinalas na dianita. 8 Dadi, inangon ta na og kologyaꞌan ta kituꞌ, bu sumboy ondiꞌ ta gomitan nog pan kituꞌ nog togo pokpotulin. Og maꞌana non, ondiꞌ ita moginang nog ain kohinangan kituꞌ nog sinoitan bu og dusa. Sugaꞌid non, gomitan ta nog pan kituꞌ nog daꞌ potulinoy. Og maꞌana non, og pikilon ta ain og motud bu tantu nog pomikilan.

9 Tinaluꞌ u sog sulat u kituꞌ dianiu, nog sumboy diꞌ amu mampuꞌ dia sog gotowanan koyon nog ponungkagon. 10 Og pigolong u kituꞌ daꞌ lakit og gotowanan kituꞌ sog dunya koni nog konaꞌ polotamuy sog Mikpongon. Poꞌ ilan, mototugu ponungkagon ilan, bu mabak, bu pololimbung, otawaka og polotamuy sog glodawan. Bila mogolig amu dianilan, sumboy mawaꞌ amu dodaꞌ sog dunya koni! 11 Og maꞌana nog piktaluꞌ u kituꞌ, sumboy mogolig amu nog gotowanan koyon nog mokpoktaluꞌ nog ilan og gilug niu sog tanud saka, moktungkag ilan da, otawaka mabak, polotamuy ilan sog glodawan, og bolotiboton, og bololangu, otawaka og pololimbung. Naꞌ amu tanan moleg minsan mogadap kuman sog gotowanan koyon.

12-13 Konaꞌ u ginang mongukum dianilan sog ain konaꞌ pa poktanud. Poꞌ og Mikpongon da og moto mukum dianilan. Tibua, ain sinumakup na sog glumpuk niu, patut niu da ukumon. Bu unut niu og taluꞌ kituꞌ nog sinulat sog Kitab, “Bugow niu dia sog glumpuk niu og gotow kituꞌ nog pigboyaꞌan nog dusa.”*

6

Og susian dia sog glumpuk nog poktanudanan

1 Iduma, bila ngon susian niu sog pakasi niu nog poktanud, pogdoyunan niu ma mokpitang sog gukum sog ain gotowanan koyon nog konaꞌ polotamuy sog Mikpongon? Diꞌ niu bosia inangon nog maꞌ nituꞌ. Sugaꞌid non, mokipasad amu bosia sog duma niu nog pigotowan nog Mikpongon. 2 Poꞌ kosunan niu nog ngon da gondow non, og pigotowan nog Mikpongon momasad dia sog glam nog gotowanan sog glupaꞌan koni. Dadi, amu ma og polomasad sog gunan nog gondow, diꞌ niu taꞌ buan ombaꞌug posadoy og sagya bataꞌbataꞌ da nog salaꞌ dia sog glumpuk niu? 3 Kosunan niu dotaꞌ nog ita momasad nog moloikatanan? Dadi, bila maꞌ nituꞌ, labi ta na kobaꞌug posadoy, bila sagya da dini sog glupaꞌan. 4 Dadi, bila og susian niu sagya da maꞌ nituꞌ, naꞌ amu na mokipasad sog konaꞌ niu batuk poktanud dia ni Kristu. 5 Kosipog amu dun. Ngon taꞌ gidoy dianiu, minsan sala kotow siꞌoy, nog moto momasad nog susian nog polotanud? Ngon da. 6 Saka, bila ngon moksusi dianiu, mokipasad amu ma dia sog gukum nog gotowanan koyon nog konaꞌ niu batuk poktanud sog Mikpongon.

7 Saꞌan ituꞌ ngon og susian niu, poꞌ maꞌana non, sabap nog daꞌ amu pokokunut sog poꞌatan. Golom na bosia, somoꞌ pitiang niu na og kohinangan nog pakasi niu kituꞌ, otawaka pitiang niu na ilan moglimbung dianiu, gabaꞌ nog pitangon niu sog gukum. 8 Poꞌ minsan amu bu amu, miglolimbungoy amu bu mokpoginang amu nog molaton. 9 Kisunan niu dotaꞌ da nog ain pigboyaꞌan nog dusa, ondiꞌ nododaꞌ mokakod nog pigdotuꞌan nog Mikpongon? Dadi, naꞌ amu moglapanglapang nini. Ain moktamuy sog glodawananan, otawaka og ponungkagon, otawaka ain mogbabal ilan nog pakasi laki nilan, otawaka ain momabal nog duoy nog duma non, 10 otawaka og polonglampas, otawaka og mabak, otawaka og bololangu, otawaka og bolotiboton, otawaka og polonakow, ondiꞌ ilan nododaꞌ mokakod nog pigdotuꞌan nog Mikpongon. 11 Dini kituꞌ, og duma dianiu, maꞌ nituꞌ og piginang nilan. Tibua numun koni, inugasan na og dusa niu, siniboy amu na nog Mikpongon, bu midulus amu na sog Mikpongon bianan sog ngalan nog Kounutan ta nog si Isukristu bu bianan dosop sog Bolakat nog Mikpongon dianita.

Gamit niu og glawas niu sog kopoksanglit sog Mikpongon

12 Ngon og taluꞌ nog gotowanan nog, “Daꞌidun ginang nog pigondiꞌan u moginang dun.” Maꞌ nituꞌ siꞌoy og taluꞌ nilan dun, ngon da ginang nog ondiꞌ koboꞌisan og gotow dun. Daꞌidun siꞌoy og ginang nog pigondiꞌan u moginang dun, ondiꞌ u dosop moleg nog mulipon u sog minsan olo ginangoy dun. 13 Ngon nosop og mokpoktaluꞌ nog, “Og potugyuan nog ponganon, toguꞌon sog tibuka, bu og potugyuan nog tibuka, og toguꞌan nog ponganon.” Maꞌ nituꞌ siꞌoy, og ponganon bu og tibuka loꞌaton da nog Mikpongon. Og glawas ta koni ondiꞌ patut gomiton sog kohinangan kituꞌ nog maꞌ nog kopoktungkag, sugaꞌid non, og potugyuan nog glawas ta koni, dia sog ain ginang kituꞌ nog kosuꞌatan og Pogbayaꞌ nog ion non si Kristu. Bu si Kristu og mogusibaꞌ nog glawas non. Og maꞌana nog glawas non koyon, og pigotowan non nog maꞌ nita. 14 Poꞌ bianan sog pagas nog Mikpongon, pitubuꞌ non si Kristu tidu sog patoy. Bu ita siꞌoy potubuꞌon non dosop. 15 Kosunan niu dotaꞌ nog ita koni, og polongkapan nog glawas ni Kristu? Dadi, ompuꞌon ku taꞌ buan og glawas ni Kristu dia sog glawas nog ponungkagon? Ondiꞌ tokodoy mogusoy. 16 Daꞌ niu bayuꞌ kosunoy nog bila og glaki mogbabal nog ponungkagon, miimung solabuk na glawas nilan? Poꞌ modolag dia sog Kitab nog, “Og duaꞌ kotow koyon, miktimaluy solabuk glawas nilan.”* 17 Tibua, ain sumolabuk dia ni Kristu, moktimaluy miksolabuk ilan dia sog kinodiwata.

18 Dadi, pogolig amu nog kohinangan koyon nog momabal. Og duma dusa nog minang nog gotow, dia ilan pokodusa sog duma nilan. Tibua, ain mokopoginang nog kohinangan kituꞌ nog momabal, og suknaꞌ nog dusa non dia datong sog dili glawas non. 19 Kosunan niu dotaꞌ nog glawas niu og pigonongan nog Bolakat nog mosigda nog binogoy nog Mikpongon dianiu? Dadi, konaꞌ niu og gapuꞌ nog dili glawas niu koyon, sugaꞌid non, og Mikpongon og gapuꞌ non. 20 Poꞌ mologan og sinoluyan non dianiu. Dadi, sumboy gomiton niu og glawas niu dia sog kohinangan kituꞌ nog kosonglitan bu kopogodaban og Mikpongon dun.

7

Og sak paꞌali sog duoyan

1 Dadi, paꞌali sog sulat niu kituꞌ dianakon. Golom na og glaki somoꞌ diꞌ na mogduoy. 2 Tibua, sabap sog kodakol nog gotowanan dion sog Korintu nog mikpogbabal glibun laki dianilan, sumboy monala kotow glaki ngon dili glibun non. Domikian dosop maꞌ nog kolibunanan, sumboy ngon dili glaki nilan. 3 Og glaki sumboy muboy sog duoy non. Bu domikian dosop maꞌ nog glibun, uokilon non og glawas non dia sog duoy non bagun kuliꞌan glegan nog dili glawas nilan. 4 Poꞌ og glaki, konaꞌ tibua dili og glawas non og pogboyaꞌan non, sugaꞌid non, asta dosop og glawas nog duoy non. Bu og glibun siꞌoy, maꞌ nituꞌ dosop. 5 Dadi, sumboy diadia dianiu diꞌ momalaꞌ. Tibua, bagun motigbung pikilan niu sog kopogyakin niu, sumboy moksulutsulut amu nog diꞌ amu pa moguboy solianlian. Tibua, bila modoksuꞌ amu na mogyakin, mangka amu dona pokpuliꞌ moguboy bagun amu ondiꞌ koyubaꞌan ni Kindagow. Poꞌ gomonsunoy diꞌ amu mokotigol nog napsu niu. 6 Og piktaluꞌ u koni, konaꞌ da og dondagan ku dianiu, sugaꞌid non, poboyaꞌan ku na amu moginang dun, bila maꞌ nituꞌ da og kopoginang niu dun. 7 Kolegan ku bosia dun, og glam nog kolokianan maꞌ nakon nog diꞌ na mogduoy. Tibua, monala kotow dianita, ngon binogoy dianon nog Mikpongon. Og duma gotow, konia og binogoy dianon bu duma, maꞌ ninia sop og binogoy dianon.

8 Dadi, koni og taluꞌ u dia sog ain daꞌ pa pogduoy, bu sog ain og baluanan, golom amu na poglogiling dianakon nog diꞌ mogduoy. 9 Tibua, bila ondiꞌ amu mokotigol, golom amu na pogduoy poꞌ golom pa og mogduoy gabaꞌ nog moktigol nog napsu.

10 Dadi, sog ain mikpogduoy na, koni og dondagan ku nog miktidu dia sog Kounutan ta nog si Kristu. Og glibun, sumboy ondiꞌ non bolongon og glaki non. 11 Tibua, bila gomonsunoy molong ion, sumboy ondiꞌ na moglaki mokpuliꞌ ual da moktiguliꞌ ilan nog glaki non. Maꞌ nituꞌ dosop og glaki, nog sumboy ondiꞌ non bolongon og glibun non.

12 Koni og toluꞌon ku sog dumaanan dion. (Og taluꞌ u koni daꞌ na tidu dia sog Kounutan ta.) Bila og pigilugan ta sog tanud, nog glibun non daꞌ pa tabuk, saka og glibun non koyon moleg da mogampuꞌ dia sog glaki non, sumboy ondiꞌ non bolongon og glibun non koyon. 13 Bu domikian dosop maꞌ nog glibun, nog glaki non daꞌ pa tabuk, saka og glaki non koyon moleg da mogampuꞌ dia sog glibun non koyon, sumboy ondiꞌ non bolongon og glaki non koyon. 14 Poꞌ og glaki kituꞌ nog daꞌ pa tud, miimung maꞌ nog tinabuk na nog Mikpongon sabap sog kosolabuk non dia sog glibun non koyon. Bu og glibun dosop nog daꞌ pa tud, miimung dosop maꞌ nog tinabuk na nog Mikpongon sabap sog kosolabuk non dia sog glaki non koyon. Bu doma, og gombataꞌanan nilan, miimung dosop nog tinolimaꞌ na nog Mikpongon. Somoꞌ konaꞌ maꞌ nituꞌ, og gombataꞌanan niu mimung maꞌ nog gombataꞌ nilan nog konaꞌ polotamuy sog Mikpongon. 15 Tibua, bila og duoy non koyon nog konaꞌ poktanud, saka moleg na molong, potiang niu na. Og kodumanan non kituꞌ nog poktanud, daꞌ na kolumbeketan non. Poꞌ og Mikpongon, og kolegan non dianita og moglogomigus. 16 Poꞌ amu kolibunanan, diꞌ niu loꞌ ion tanan kosunan bog motabang niu taꞌ og kolokianan niu. Bu amu siꞌoy kolokianan, diꞌ niu dosop tanan kosunan bog motabang niu taꞌ og kolibunanan niu.

17 Dadi saꞌan ituꞌ, monala kotow dianita, dangan mikokunut ita na dia sog gonggat nog Mikpongon dianita, sumboy mogonong ita na sog pibonaꞌan non kituꞌ dianita. Poꞌ maꞌ nituꞌ og binogoy nog Pogbayaꞌ dianita. Maꞌ nini og botad nog pianad u sog glam nog glumpuk nog poktanudanan. 18 Sopolati non, ngon gotow nog donsamaꞌ na miktuk dangan mikokunut ion dia sog gonggat nog Mikpongon. Sumboy ondiꞌ non na owaꞌon og paliꞌ nog tinukan dianon. Bila sop ngon og gotow nog daꞌ pa tukoy dangan mikokunut ion dia sog gonggat nog Mikpongon, diꞌ na ion sumboy pa tukon. 19 Daꞌ maꞌana nog moktuk otawaka ondaꞌ pa poktuk. Sugaꞌid non, og bololagaꞌ, mokokunut amu sog ain dondagan nog Mikpongon. 20 Monala kotow, sumboy mogonong sog ain binotangan dianon dangan mikokunut ion dia sog gonggat nog Mikpongon dianon. 21 Donsamaꞌ amu notaꞌ gulipon dangan mikokunut amu sog gonggat nog Mikpongon? Potiang niu na. Minsan siꞌoy mokoluas amu na bosia tidu dia sog kouliponan, naꞌ amu pa sokaliꞌ lumuas, sugaꞌid non, pokpotongow amu nog ginang niu nog molongas. 22 Poꞌ minsan siꞌoy dangan mikokunut amu sog gonggat nog Mikpongon og gulipon amu, miimung mikoluas amu na tidu sog kouliponan nog dusa, sabap sog kotabuk niu dia ni Kristu. Domikian da maꞌ nituꞌ, bila og gotow konaꞌ og gulipon, miimung dosop ion nog gulipon ni Kristu. 23 Poꞌ misaluy non na amu nog golagaꞌ niu kituꞌ. Dadi, naꞌ amu na mokpulipon sog sagyaotow. 24 Pigilugan, monala kotow dianita sog kosolabuk ta sog Mikpongon, sumboy mononayun ita na mogonong dia sog ain binotangan nog Mikpongon dianita, dangan mikokunut ita dia sog gonggat non.

25 Koni paꞌali sog ain og daꞌ pa pogduoy. Daꞌidun dondagan dianakon nog miktidu dia sog Kounutan ta nog si Kristu paꞌali dianiu. Tibua, sabap sog glolatan nog Kounutan ta dianakon, ngon da og gunutan nog bogoyon ku paꞌali dion nog gombaꞌis soligan. 26 Sabap sog kosigpit koni numun koni, og pikilan ku dun, golom amu na bosia pogonong nog maꞌ nog kibotangan niu koyon nog daꞌ amu pa pogduoy. 27 Tibua amu kolokianan, bila migduoy amu na, naꞌ amu na mogbolong. Bila daꞌ amu pa pogduoy, naꞌ amu na monontong nog duoy niu. 28 Tibua, bila moleg amu mogduoy, diꞌ amu da mokodusa dun. Domikian da maꞌ nituꞌ dosop og kodologaanan, bila moleg amu mogduoy, ondiꞌ amu dosop mokodusa dun. Tibua, koni pondamon ku amu, ain migduoy numun koni, ompihit tokodoy og posunguꞌan nog kotubuꞌ nilan.

29 Pigilugan, og maꞌana nog poktoluꞌon koni, maꞌ nini. Mosompol na og timpu. Dadi, tidu sog numun kituꞌ, ain og kolokianan nog mikpogduoy na, sumboy diꞌ nilan tigbungon og pikilan nilan sog duoy nilan. 30 Bu ain misusa, sumboy mimung maꞌ nog daꞌ na og susaan non. Bu ain migloliag, sumboy mimung maꞌ nog daꞌ gloliag non. Bu ain sinumaluy nog golotaꞌ, sumboy mimung maꞌ nog daꞌidun misaluy non nog gakod. 31 Bu ain miglogamit nog golotaꞌ nog dunya koni, sumboy ondiꞌ nilan tigbungon dia sog pikilan nilan. Poꞌ og dunya koni numun koni, posunguꞌ na sog modoksuꞌ.

32 Kolegan ku bosia, daꞌidun kolumbeketan nog pikilan niu. Poꞌ bila og glaki nog daꞌ duoy non, tigbungon non pikilan non dia sog Pogbayaꞌ bu og ginang kituꞌ nog kosuꞌatan og Pogbayaꞌ dun. 33 Tibua, og glaki kituꞌ nog migduoy na, tinigbung non og pikilan non dia sog dinunya poꞌ pogopasan non ain kosuꞌatan og duoy non dun. 34 Dadi, og pikilan non mibahagiꞌ na. Domikian da maꞌ nituꞌ og glibun nog daꞌ duoy non otawaka dolaga, poꞌ tigbungon nilan dosop og pikilan nilan dia sog ginang nog Pogbayaꞌ. Poꞌ kolegan nilan, tidu sog glawas asta sog glimukud nilan, og Pogbayaꞌ dun. Tibua, og glibun nog migduoy na, tinigbung non og pikilan non dia sog dinunya poꞌ pogopasan non ain kosuꞌatan og glaki non dun. 35 Saꞌan maꞌ nini og poktoluꞌon ku koni, konaꞌ poꞌ pogbonduan ku amu, sugaꞌid non, bagun amu koboꞌisan dun. Poꞌ kolegan ku, og polomotadon niu ain modulus kituꞌ, bu posolobukon niu og ginang niu dia sog ginang nog Pogbayaꞌ.

36 Ain dosop og pogbaꞌis nog migupakat ilan nog ondiꞌ ilan na mogduoy, saka og glaki koyon, ngon og len pikilan non dia sog glibun koyon bu doma, diꞌ non kotigolan og pikilan non sog glibun koyon, bu moleg na ion mogduoy, sumboy mogduoy ilan na. Ondiꞌ ilan da mokodusa dun. 37 Tibua, bila mitantu na sog pikilan non nog diꞌ non na pogduoyon og glibun koyon, bu bila bayaꞌ na nog pikilan non nog daꞌ na duaꞌduaꞌ non nog diꞌ non na pogduoyon og glibun koyon, og miinang non og kodulusan. 38 Dadi, og kolokianan nog mikpogduoy na, molongas da. Tibua, labi na bosia kolongas, somoꞌ daꞌ ilan na pomogduoy.

39 Dadi, og kolibunanan sop nog mikpogduoy na, sonuk nog totubuꞌ pa glaki nilan, pigboyaꞌan ilan pa nog glaki nilan. Tibua, bila minatoy na glaki nilan, mokodyadi na nog mogduoy ilan mokpuliꞌ minsan sima lokioy, bila sinumolabuk da dia sog Kounutan ta nog si Kristu. 40 Tibua, sog pikilan ku dun, molongas bosia dianilan, somoꞌ daꞌ ilan na pogduoy puliꞌ. Bu og pikilan ku dun, og taluꞌ u koni, pinuluꞌan u moktaluꞌ dun nog Bolakat nog Mikpongon.

8

Ain og pogunutan ta, og glolat otawaka og sabut?

1 Dadi, paꞌali dosop sog ponganon nog pimalas kituꞌ dia sog glodawananan, motud dodaꞌ taluꞌ nilan nog maꞌ long nilan dun, “Glam ta ngon na og sunan ta.” Tibua og gotow, sabap sog sunan non, mokopogbonsag. Tibua, og glolat og mokopokpopagon dia sog gotow. 2 Dadi, simasima og momikil nog modalom na og sunan non, kulang pa og sabut non paꞌali sog sunan non kituꞌ. 3 Tibua, og gotow nog molalam dia sog Mikpongon, sunan na ion nog Mikpongon.

4 Dadi bila maꞌ nituꞌ, puliꞌan ta paꞌali sog kuman nog ponganon nog ain og pimalas kituꞌ dia sog glodawananan. Kosunan ta nog glodawananan, daꞌidun doksuꞌan nilan dini sog glupaꞌan poꞌ daꞌidun tantu diwata ual da Mikpongon. 5 Poꞌ minsan modakol siꞌoy og diwataanan bu pogbayaꞌanan nog pingingolanan nilan kituꞌ nog diwata, sog glangit taꞌ otawaka sog glupaꞌan taꞌ koni, 6 solabuk da og Diwata nog ion non ion og Mikpongon. Ion da og Diwata ta bu og Gamaꞌ ta poꞌ ion mikpongon nog glam nog piongon sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Bu ion og mogbayaꞌ nog kotubuꞌ ta. Bu solabuk dosop og Pogbayaꞌ nog ion non si Isukristu. Poꞌ pibian dianon, miongon glam non. Bu bianan dianon, mitubuꞌ ita.

7 Tibua, ngon gotowanan nog daꞌ nilan ini kosunoy. Dadi, bila gomonsunoy mokpongongan ilan nog ponganon nog miktidu dia sog pomalas, ompikil nilan nog pimalas ituꞌ dia sog glodawananan poꞌ sabap nog milayam ilan na moktamuy dun dini kituꞌ. Og maꞌana non, moguyaꞌ pa og pikilan nilan bu mimung nog kolomuꞌlomuꞌ ilan dun. 8 Og kopokpolani ta sog Mikpongon, konaꞌ da bianan sog ponganon. Dadi, kuman ita sog diꞌ ita kuman dun, batuk da.

9 Dadi, sumboy potubudan ta mogokbit og bayaꞌ nog inuakil dianita bagun diꞌ ombagla og kopoktanud nog pakasi poktanud ta, ain moguyaꞌ pa og tud non. 10 Poꞌ bila motongow nilan amu sumolod sog baloy koyon nog pogyokinan sog glodawananan mangka amu kan dion, gomonsunoy sabap dianiu, moit ilan kuman nog pongonganon koyon nog pimalas sog glodawananan nog mimung kolomuꞌlomuꞌ ilan dun. Saka amu bosia, ngon na og sunan niu paꞌali sog bayaꞌ niu sog kuman. 11 Dadi, og pigilugan niu sog tanud nog moguyaꞌ pa og pikilan nilan, og doksuꞌan non, moglaꞌat ilan dun sabap dianiu nog saka amu, ngon na bosia og sunan niu dun. Poꞌ si Kristu, saꞌan minatoy ion bagun ilan siꞌoy motabang dia sog bayaꞌ nog dusa. 12 Dadi, mikodusa amu dia ni Kristu sabap sog mikodusa amu dia sog pigilugan niu sog tanud, poꞌ kingulanan niu og pikilan nilan. 13 Dadi, bila gomonsunoy mokodusa og gilug ta sog tanud sabap sog kokan ta nog pongonganon, diꞌ ita na tokodoy mokpuliꞌ kuman dun.

9

Og polosukuꞌan nog sosuguꞌon ni Kristu

1 Akon, miluas u tidu sog kouliponan nog dusa. Bu akon dosop og sosuguꞌon nog Kounutan ta nog si Isus. Bu miktongow ami tanan nog Kounutan ta. Bu mikotabuk amu tanan dia ni Isus bianan sog ginang u dianon. 2 Dadi, minsan siꞌoy og duma gotowanan, diꞌ nilan akon tolimaꞌon nog sosuguꞌon u ni Kristu, amu koyon, tolimaꞌon niu da akon bayuꞌ. Poꞌ sabap sog kosolabuk niu dia ni Isukristu, amu koyon, miimung amu nog tandaꞌ nog akon koni og sosuguꞌon non.

3 Dadi, bila ngon sumusi dianakon dun, maꞌ nini og ponganggang u dianilan. 4 Ondiꞌ ami taꞌ buan patut pokpokanon otawaka pokpinumon? 5 Bu bila mogusoy og duma sosuguꞌon bu og pigilugan nog Kounutan ta kituꞌ, bu si Piter, pidunut nilan og duoyanan nilan, diꞌ ami taꞌ buan pia moglogiling dianilan? 6 Ami taꞌ da ni Barnabas og sumboy mogliksaꞌ bagun ami motubuꞌ? 7 Aba! Daꞌidun sog sundalu nog sumboy tumbasan non og dili ginang non. Bu daꞌidun dosop og momula nog diꞌ tanan ion mokokan nog pimulan non koyon. Bu daꞌidun dosop og mokpotubuꞌ nog kambing nog diꞌ tanan ion mokinum nog sagya gatas non siꞌoy. 8 Og piktaluꞌ u koni sagya taꞌ tibua og pikilan nog gotow? Konaꞌ le, poꞌ ion non tanan ini og tinaluꞌ kituꞌ sog Botad. 9 Poꞌ sinulat sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses, “Sumboy ondiꞌ bogbodon og babaꞌ nog sapiꞌ sonuk non moglibutlibut moglogek.”* Pigolong koni nog Mikpongon paꞌali taꞌ tibua sog sagya sapiꞌanan? 10 Og tinaluꞌ non kituꞌ konaꞌ taꞌ gidoy paꞌali dianita? Oꞌo. Ita ini sinulatan dun. Poꞌ og maꞌana non, saꞌan og polomagyaꞌ mogbagyaꞌ bu og polonglogek moglogek poꞌ dodomaan nilan og bahagiꞌ nilan sog matong tobas. 11 Dadi, domikian maꞌ nituꞌ, bila sinigwagan nami amu nog boniꞌ paꞌali sog kinodiwata, ondiꞌ da bayuꞌ mologon dianiu bila kobohogiꞌan ami pa nog dayadaya niu koyon sog glupaꞌan koni. 12 Bila og duma patut da malap dun dianiu, labi na bosia ami.

Tibua, minsan siꞌoy patut ami mokalap dianiu, daꞌ ami da pokibahagiꞌ dianiu. Sugaꞌid non, pitiang nami minsan olo matong dianami bagun ondaꞌidun og mokobolabag sog kopokpulonag nami nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. 13 Kosunan niu da nog ain kolokianan kituꞌ moginang dia sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon, dion nilan dosop pokalap nog kokan nilan. Bu ain tumabang momalas dia sog pomolasan, kobohogiꞌan ilan dosop nog pinalas kituꞌ. 14 Domikian da maꞌ nituꞌ, ain dinondag nog Kounutan ta mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan, dion ilan da dosop pokalap nog kotubuꞌan nilan.

15 Minsan siꞌoy patut u kobohogiꞌan nog glam non koyon, daꞌ u da pokibahagiꞌ dun dianiu. Bu og potugyuꞌan nog sulat u koni konaꞌ nog bagun amu mogbogoy dianakon. Poꞌ golom u na patoy gabaꞌ nog og pigbonsag u koni ondiꞌ motud. 16 Tibua, bila mogustal u nog Gombaꞌis nog Guksugan, ondiꞌ u mokopogbonsag dun poꞌ akon, dinondag u nododaꞌ mogustal. Konugun sog kotubuꞌ u bila ondiꞌ u mokopogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan koni. 17 Somoꞌ og dili glegan ku da og moginang nog ginang koni, ngon bosia og tumbas dun dianakon. Tibua, saꞌan ininang u ini poꞌ inuakil nog Mikpongon dianakon nog inangon ku. 18 Dadi, olo ma buan og tumbas dun dianakon? Og tumbas dun dianakon maꞌ nini. Mokopogustal u nog Gombaꞌis nog Guksugan nog diꞌ u mongabat nog kotumbasan u dun dia sog gotowanan. Dadi, diꞌ u da mokibahagiꞌ dianiu sog kopogustal u koni.

19 Akon og mogbayaꞌ nog glawas u poꞌ daꞌ u kulipon nog sagyaotow. Minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, inimung u og glawas u nog sosoligan nog glam nog gotow bagun mogdungag dumakol gotowanan tumabuk dia ni Kristu. 20 Bila dia u sog Hudyuanan mamaꞌ u dosop nog Hudyu bagun ilan kotogolan. Bu minsan siꞌoy daꞌ u na pogboyaꞌoy nog Botad kituꞌ, bila dia u sog ain og pigboyaꞌan dun, mamaꞌ u da nilan poꞌ bagun ilan dosop kotogolan tumabuk dia ni Kristu. 21 Pigboyaꞌan u da nog botad nog miktidu sog Mikpongon bianan dia ni Kristu. Bila dia u nilan sog ain daꞌ kobogoyoy nog Botad kituꞌ, mamaꞌ u dosop da nilan bagun ku ilan siꞌoy moit tumabuk dia ni Kristu. 22 Bila dia u sog ain kulang pa kituꞌ og sabut nilan, mamaꞌ u dosop nilan poꞌ unuton ku og gliꞌinan nilan kituꞌ bagun ku ilan dosop moit tumabuk dia ni Kristu. Dadi, akon miimung u nog maꞌ nog glam nilan. Poꞌ gomiton ku og glam nog pondayan kituꞌ nog minsan olo, bagun og duma gotow motabang da bianan dianakon. 23 Saꞌan monamal u moginang nog glam non poꞌ bagun ompulonag og Gombaꞌis nog Guksugan, bu bagun u mosunuꞌ popiaoy dun.

24 Bigyaꞌ pa og mogdag gumobok, og glam nilan mokponggobok ilan monamal, tibua, sala kotow da momondag bu kosugdaan. Dadi, domikian da maꞌ nituꞌ, ponamal amu bagun amu da kosugdaan. 25 Kosunan niu dosop nog glam nilan nog moleg mampuꞌ mogdag sog glomotan nog mamaꞌ nituꞌ, sumboy mosolabuk og pikilan nilan sog kopongandam nilan. Saꞌan ini mogandam ilan, bagun ilan kokurunaan nog saka og kuruna koyon mosompun da kolanos. Tibua ita, saꞌan ini mogandam ita, bagun ita da mokalap nog kuruna nog ondiꞌ moglaꞌat asta sog daꞌ kopus non. 26 Saꞌan ituꞌ mokpologdong u gumobok dituꞌ sog pogdopoton ku kituꞌ. Bu ibalat da sog moksuntuk, potubudan ku sumuntuk bagun kobon non mosugat. 27 Dadi, kopokpopagon ku nog glawas u bianan sog kopokposakit u dun bagun mogbilang tokodoy dianakon. Poꞌ tubus u momali sog duma gotowanan, ompok u nog diꞌ u dosop malap og sugda dun.

10

Og piandam paꞌali sog kopoktamuy sog glodawananan

1 Pigilugan, poktitukoy niu paꞌali sog kibianbianan nog munaotowanan ta kituꞌ kobon nilan mogunutunut dia ni Muses. Glam nilan kitindungan nog ginampol kituꞌ. Bu glam nilan mikotolipag sog dagat kituꞌ nog iningolanan Pula Dagat. Minian ilan dituꞌ nog mipanow ilan sog glupaꞌ. 2 Dadi, bianan sog ginampol bu sog kotolipag nilan kituꞌ sog dagat, miimung nog bunyag dianilan nog ilan dodaꞌ og glaꞌayatanan ni Muses. 3 Glam nilan mikokan nog ponganon kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianilan. 4 Bu og glam nilan mikinum dosop nog tubig kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianilan nog miktidu dia sog batu. Og batu koyon, ion non ion si Kristu og migunut kituꞌ dianilan. 5 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, og Mikpongon ondaꞌ kosuꞌatoy dia sog kodokolan dianilan. Dadi, saꞌan ion og bangkoyanan nilan migulitulit dituꞌ sog bonuaanan kituꞌ nog mologon pogonongan.

6 Og kibianbianan nilan kituꞌ miimung pononggiꞌan nog bagun ita mogolig tokodoy nog ginang nog sinoitan nog mamaꞌ nilan kituꞌ. 7 Sumboy diꞌ ita moglogiling sog dumaanan nilan kituꞌ nog mikpoktamuy sog sagya glodawananan. Poꞌ sinulat sog Kitab nog, “Motes ilan madap kuman bu moginum mangka ilan pogbuat bu poginang nog sinoitan.”* 8 Dadi, sumboy diꞌ ita dosop moglogiling sog dumaanan nilan kituꞌ nog momabal. Poꞌ sabap sog kohinangan nilan koyon, sog sondow duaꞌ puluꞌ bu tolu ngibu kotow mikpomatoy dianilan. 9 Sumboy diꞌ ita dosop moglogiling sog dumaanan nilan kituꞌ nog sinuloyan nilan og Pogbayaꞌ. Poꞌ sabap dituꞌ, mikpomatoy ilan tanan dun poꞌ pingoktuk ilan nog mamakanan. 10 Bu sumboy diꞌ ita dosop moglogiling sog dumaanan nilan nog mikpogyawab sog Mikpongon. Poꞌ pimunuꞌ ilan tanan dun nog moloikat kituꞌ nog pogaid nog patoy.

11 Kibianbianan nilan kituꞌ miimung nog pononggiꞌan, bu sinulat ituꞌ bagun ita mokandam. Poꞌ tang koni, daliꞌ na doksuꞌan nog dunya. 12 Dadi, bila long nog pikilan niu dun nog diꞌ amu na koyubaꞌan, sumboy mongmohilat amu bagun amu da diꞌ ombuksak. 13 Poꞌ minsan olo yubaꞌoy dun kobianan ta, kibianan na nog gotowanan kituꞌ. Tibua, og pagas niu og Mikpongon poꞌ ion da kopongondolan. Diꞌ non amu potiangon nog kobianan amu nog gyubaꞌ nog diꞌ niu mogaga. Dadi, bila pongyubaꞌon amu, bogayan non da amu nog pondayan bagun amu mokantu sog pongyubaꞌ koyon.

14 Dadi, glokoleanan ku nog kololaman ku, pogolig amu tokodoy moktamuy sog glodawananan. 15 Tinaluꞌ u ini dianiu poꞌ mosapat na og pikilan niu. Dadi, poktimbangtimbang niu og piktaluꞌ u koni. 16 Poꞌ sog kopoktamuy ta dia ni Kristu, og saguk nog gomiton ta sog ginang nog iningolanan Globungan ni Isus, posolomatan ta ion dun. Poꞌ bila mogabang ita minum dituꞌ, miimung solabuk ita na dia sog duguꞌ ni Kristu. Bu domikian dosop maꞌ nog tibuk nog pan nog pogbonadbonadon dianita, giap nog kuman ita dun, miimung solabuk ita dosop dia sog glawas ni Kristu. 17 Og maꞌana non, sabap sog pan kituꞌ nog sotibuk, minsan modakol ita, miimung solabuk glawas ta kobal nog kopogabang ta kuman nog pan kituꞌ.

18 Domikian da maꞌ nituꞌ og gotow Hudyuanan, ain kuman nog pomalas kituꞌ nog pinalas sog Mikpongon, miimung sinumolabuk ilan momalas sog pomolasan nog Mikpongon. 19 Dadi, olo maꞌana non? Ngon taꞌ golagaꞌ nog glodawananan kituꞌ otawaka og pongonganon kituꞌ nog ginuakil dianilan? 20 Ondaꞌidun. Tibua, og gotowanan kituꞌ nog ondaꞌ poktamuy dia sog Mikpongon, bila momalas ilan, dia ilan da pomalas sog glatdiwataanan, daꞌ sog Mikpongon. Dadi, ompok u nog mampuꞌ amu sumolabuk momalas sog glatdiwataanan. 21 Poꞌ diꞌ mokodyadi nog mampuꞌ amu sog Globungan ni Isus saka, mampuꞌ amu dosop sog dulang nog glatdiwataanan. 22 Iduma pongoksogon niu ma og doluan nog Pogbayaꞌ? Mokantu amu taꞌ sog pagas non?

Og bayaꞌ nog gotowanan ain og tinumud dia ni Isukristu

23 Ngon taluꞌ nog gotowanan nog, “Kinumboy ita moginang minsan olo.” Tibua, ngon da ginang nog diꞌ ita koboꞌisan dun bu konaꞌ glam non nog mokotabang dianita. 24 Sumboy daꞌidun og gotow nog moginang nog ginang kituꞌ nog ion da og koboꞌisan dun. Sugaꞌid non, ponontongon non og ginang kituꞌ nog koboꞌisan og dumaanan non dun.

25 Mokodyadi amu da kuman nog bastaꞌ koyon nog sinaluy niu dia sog tobuꞌan, bu naꞌ amu na mogdialom pikilan bog ain miktidu. 26 Poꞌ sinulat sog Kitab nog, “Og glupaꞌan bu glam nog piongon dini, og Pogbayaꞌ gapuꞌ non.”†

27 Dadi, bila ngon konaꞌ poktanud mogonggat dianiu kuman saka moleg amu da, kan niu minsan olo og binolokan non koyon dianiu nog daꞌidun sak niu bagun diꞌ moglaꞌat pikilan niu dun. 28 Tibua, bila ngon og moktaluꞌ dun dianiu nog miktidu ituꞌ dia sog pomalas sog glodawananan, naꞌ amu na kuman dun, poꞌ sabap sog gliꞌinan non bu sog pikilan non koyon. 29 Konaꞌ poꞌ og gliꞌinan niu otawaka sabap sog pikilan niu. Poꞌ gomonsunoy long niu dun, “Iduma buan og bayaꞌ u sog dili ginang u mosagaꞌ ma sabap sog pikilan nog len gotow? 30 Poꞌ,” long niu dun, “bila madap u kuman dunut posolamat u, iduma buan silaꞌon u ma paꞌali sog ponganon nog pisolomatan ku sog Mikpongon?”

31 Dadi, saꞌan ituꞌ maꞌ nituꞌ poꞌ minsan olo ginangon ta, minsan olo kanon ta otawaka inumon ta, sumboy inangon ta glam non bagun kosonglitan og Mikpongon dun. 32 Dadi, potubudoy niu polomotadon niu bagun og Hudyuanan, otawaka og konaꞌ Hudyu, otawaka og pakasi niu sog tanud, ondiꞌ moglaꞌat pikilan nilan sabap dianiu. 33 Poglogilingoy niu akon. Poꞌ sog glam non, og pogopasan ku, inangon ku ain kosuꞌatan og glam nog gotowanan dun. Poꞌ diꞌ u monontong nog kosuꞌatan u tibua dun, sugaꞌid non, kobon non ponontongon ku og kolongasan nog kodokolan poꞌ bagun gomonsunoy og doksuꞌan nilan motabang ilan dia sog dusa.

11

1 Dadi, poglogiling amu dianakon maꞌ nog kopoglogiling u dia ni Kristu.

Paꞌali sog kopoktamuy

2 Pogdongyaꞌan ku amu poꞌ kobon non ompikil niu akon sog glam non bu inunut niu dosop og pikpanad kituꞌ nog binagak u dianiu. 3 Tibua, bagun niu kosunan, og Kounutan ni Kristu og Mikpongon. Domikian da nog kolokian, og Kounutan nilan si Kristu. Bu maꞌ nituꞌ dosop og kolibunanan, og kounutan nilan og kolokianan nilan. 4 Dadi, og kolokianan kituꞌ, bila mogyakin ilan otawaka momitua ilan nog taluꞌ nog Mikpongon nog saka minodung ilan, mimung ondaꞌ nilan pogodaboy og Kounutan nilan. 5 Bu og kolibunanan sop kituꞌ, bila mogyakin ilan otawaka momitua ilan nog taluꞌ nog Mikpongon nog saka daꞌ ilan ponudung, mimung ondaꞌ nilan pogodaboy og kounutan nilan. Poꞌ mamaꞌ ilan nog miktukung. 6 Dadi, og glibun nog ondiꞌ monodung, golom na putukoy og buk nilan. Bu bila kosipogsipog sog kolibunanan og mokpoktukung otawaka potukan og buk non, sumboy dodaꞌ monodung ilan, bila mogyakin ilan otawaka momitua ilan nog taluꞌ nog Mikpongon. 7 Tibua og glaki, ondiꞌ na sumboy monodung poꞌ ion og glogyawan nog Mikpongon bu mosolamin dianon og kotas nog Mikpongon. Bu og glibun, mosolamin dianon og kotas nog glaki non. 8 Poꞌ sog tiganaꞌ, og glaki daꞌ imungoy tidu sog glibun, sugaꞌid non, og glibun inimung tidu sog sog glaki. 9 Bu og og glaki daꞌ pongonoy sog glibun, tibua, og glibun piongon sog sog glaki. 10 Dadi bila maꞌ nituꞌ, bu sabap sog gondok non dia sog moloikatanan nog mogipat dianita sog kopoktamuy ta sog Mikpongon, sumboy og glibun monodung poꞌ og tandaꞌ nog pigboyaꞌan ion.

11 Sog kosolabuk ta dia sog Kounutan ta, og glaki bu og glibun miksiningkotoy. 12 Poꞌ og glibun miongon tidu sog glaki. Og glaki binataꞌ dosop nog glibun. Minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, glam non piongon nog Mikpongon. 13 Dadi, amu dona pokpikilpikil dun bog diꞌ taꞌ doꞌitan og glibun nog monodung bila mogyakin sog Mikpongon. 14 Poꞌ kosunan ta, bila og glaki moyabaꞌ og buk non, ondiꞌ doꞌitan dun. Kosipogsipog tanan ion dun. 15 Tibua, bila og glibun moyabaꞌ og buk non, doꞌitan ion dun tokodoy. Poꞌ sog tagnaꞌ maꞌ nituꞌ binogoy dianon nog koponapot non. 16 Bila gomonsunoy ngon moleg sumusi paꞌali dini, maꞌ nini da og botad nami, bu asta og duma glumpukanan nog poktanudanan dia sog Mikpongon.

Paꞌali sog Globungan ni Isus

17 Paꞌali sog poktoluꞌon ku koni dianiu, diꞌ u amu kodongyaꞌan nog polomotadon niu. Poꞌ bila moglumpuk amu moktamuy, kolele nog moginang amu nog gombaꞌis, sokaliꞌ ginangon niu og molaton. 18 Tiganaꞌ midongog u nog bila moglumpuk amu moktamuy, diꞌ amu dow moksolabuk nog pikilan. Bu mamaꞌ nog tumud u dun. 19 Sumboy ngon dodaꞌ bayuꞌ og len pikilan non dion niu poꞌ bagun motongow bog sima dodaꞌ og motud dianiu. 20 Koduaꞌ non, bila moglumpuk amu kuman nog Globungan ni Isus kituꞌ, konaꞌ og Globungan non og kinan niu, nog saka kituꞌ bosia ginangoy niu kanoy. 21 Sugaꞌid non, bila kuman amu, mokpantas tiwas amu na. Dadi, og doksuꞌan non, og duma da kobosug, bu og duma sop mikpoglangu na. 22 Ngon da bosia dili baloy niu. Sumboy dituꞌ amu na kan bu poginuminum. Og piginang niu koyon, maꞌ nog piksudiꞌsudiꞌan niu og glumpuk niu nog poktanudanan sog Mikpongon, bu pisipog niu og dumaanan niu kituꞌ nog miskinan. Dadi, olo gidoy og motaluꞌ u dianiu? Dongyaꞌan ku taꞌ amu dun? Ondiꞌ u nododaꞌ.

23 Og gustalan kituꞌ nog tinabuk u tidu dia sog Pogbayaꞌ pilatas u na dianiu. Og Kounutan ta nog si Isus, og gobi kituꞌ nog inuakil ion dia sog glaꞌat, inimud non og pan kituꞌ 24 bu mangka non posolomatoy sog Mikpongon mangka non dosop pogbonadoy kobon non moktaluꞌ nog, “Koni og glawas u nog gontiꞌon ku dianiu. Inang niu maꞌ nini og pomondoman niu dianakon.” 25 Bu maꞌ nituꞌ dosop, mitubus ilan moglobungan, inimud non dosop og saguk kituꞌ nog tinoguꞌan nog ginumon mangka ion poktaluꞌ nog, “Og saguk koni og tandaꞌ nog bogu koposadan dia sog duguꞌ u. Giap minum amu dun, imung niu dosop nog pomondoman dianakon.” 26 Poꞌ giap nog moglumpuk amu kuman nog pan koyon bu minum dia sog saguk, og maꞌana non pinulonag niu paꞌali sog kopatoy ni Kristu asta sog mokpuliꞌ ion dini sog glupaꞌan.

27 Dadi, simasima kuman nog pan koyon bu minum dia sog saguk koyon, nog saka konaꞌ ion patut kuman dun, mimung og dusa non dia sog glawas bu sog duguꞌ nog Kounutan ta. 28 Dadi, mangka siꞌoy og gotow kan nog pan koyon bu inum dia sog saguk koyon, sumboy pogimotimoton non poguna og dili pikilan non. 29 Poꞌ bila kuman ion dun bu minum ion dun nog saka daꞌ non kosabut bog olo og maꞌana nog glawas nog Kounutan ta kituꞌ, miimung nog poliholaꞌon ion dun. 30 Saꞌan ituꞌ modakol dianiu moluya bu diꞌ mokokodag, bu ngon tanan dianiu og minatoy dun. 31 Somoꞌ bosia pogimotimoton ta poguna og dili pikilan ta, ondiꞌ ita loꞌ bosia poliholaꞌon nog Mikpongon. 32 Tibua, bila silaꞌon ita nog Kounutan ta nog si Isus, og maꞌana non og kopokpantun non pa dianita bagun ita ondiꞌ mosunuꞌ sog polihalaꞌ non sog gotowanan nog pigboyaꞌan nog dinunya. 33 Dadi, pigilugan, bila moglumpuk amu kuman nog Globungan ni Isus, sumboy mogbinogadoy amu. 34 Bu bila ngon dianiu mogutom na, sumboy kuman poguna sog baloy non bagun da diꞌ amu na poliholaꞌon nog Mikpongon, bila moglumpuk amu.

Bu og duma nog molongas pa posadon, dituꞌ u dona posadoy bila matong u na dion.

12

Og gustalan paꞌali sog bogoy nog miktidusog Bolakat nog Mikpongon

1 Dadi, og kolegan ku mogdungag og sabut niu paꞌali sog binogoy dianita nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon. 2 Kolobotan niu taꞌ nog kobon pa nog daꞌ amu poktamuy sog Mikpongon, mioit amu moktamuy sog glodawananan nog saka ondaꞌidun kotubuꞌ nilan. 3 Dadi, toluꞌon ku dianiu nog daꞌidun mokoponuknaꞌ dia ni Isus bila pinuluꞌan ion nog Bolakat nog Mikpongon. Bu daꞌidun dosop mokopoktaluꞌ nog, “Si Isus og Pogbayaꞌ”, lual da bianan sog ponuluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon.

4 Miglologinis siꞌoy og bogoy nog paꞌali sog kinodiwata, tibua, solabuk da og piktiduan non, og Bolakat nog Mikpongon. 5 Miglologinis siꞌoy og bianan gumamit dun, tibua, dia da gomitoy sog Pogbayaꞌ. 6 Miglologinis siꞌoy og kotoan moginang, tibua, sala da nog Mikpongon og migbogoy nog kotoan koyon sog glam nog pigotowan non, bagun ilan mogamit og monala kotow dianilan sog ginang nilan.

7 Dadi, motongow dia sog sosuku nog pigotowan nog Mikpongon og Bolakat non bagun da kolongasan dun glam nog pigotowan non. 8 Dadi, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, ngon binogayan nog modalom kotoan non bagun da moto mogustal. Ngon dosop binogayan nog modalom sabut non bagun non da motaluꞌ og glam nog sabut non koyon. Og glam non koyon, og migbogoy dun og Bolakat da nog Mikpongon. 9 Bu bianan dosop da sog Bolakat nog Mikpongon, ngon dosop binogayan nog kopagon nog kopongandol. Og duma binogayan dosop nog Bolakat momiulang nog diꞌ mokokodag. 10 Og duma dosop binogayan nog tunung bagun ilan mokopoginang nog gingyataꞌ. Og duma binogayan nog kotoan momitua nog taluꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Og duma binogayan nog sabut bagun nilan kilolaan bog olo piktingkaan nog ginis nog bolakat. Og duma binogayan dosop nog kotoan moktaluꞌ nog gininisan nog ponoluꞌon. Bu og duma binogayan nog kotoan bagun ilan mokopomolatas nog gininisan koyon nog ponoluꞌon. 11 Glam nog bogoy koni, solabuk da og piktiduan non, og Bolakat da nog Mikpongon, bu bayaꞌ non da mogbogoy dun sog monala kotow dianilan.

Og solabuk glawas saka modakol polongkapan non

12 Og solabuk glawas, miglologinis og glangkapanan non. Bu minsan siꞌoy modakol glangkapanan non, misolabuk da og glawas koyon. Domikian da maꞌ nituꞌ og glawas kituꞌ nog si Kristu og gapuꞌ non. 13 Poꞌ glam ta, minsan olo bonsaoy dun, Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, og gulipon otawaka konaꞌ gulipon, binunyagan ita dia sog Bolakat nog Mikpongon. Saꞌan ion miimung nog salulawas ita. Bu og Bolakat non koyon og migonong dianita.

14 Dadi og maꞌana non, og glawas, konaꞌ tibua solabuk glangkap non, sugaꞌid non, modakol og polongkapan non. 15 Dadi, sopolati non, bila og botis moktaluꞌ nog, “Sabap sog konaꞌ u og komot, daꞌ u kosingkot dia sog glawas kituꞌ.” Minsan maꞌ nituꞌ og tinaluꞌ non, diꞌ mimung nog daꞌ dukakit non sog glawas kituꞌ. 16 Bu bila moktaluꞌ og tolinga nog, “Sabap sog konaꞌ u og mata, daꞌ u kosingkot sog glawas kituꞌ.” Minsan maꞌ nituꞌ og tinaluꞌ non, diꞌ mimung nog daꞌ dukakit non sog glawas kituꞌ. 17 Poꞌ bila og tibuk nog glawas koyon lunsan na og mata, olo ma mogandun nog kodongog non? Otawaka, bila og tibuk nog glawas koyon lunsan na og tolinga, olo ma mogandun nog kosapu non? 18 Dadi og maꞌana non, pikpaꞌatpaꞌat nog Mikpongon mogbotangbotang og glam nog polongkapan nog glawas koyon. Bu ion da migbayaꞌ dun bog ain non pomotangoy. 19 Bila soginis da og glangkap non, konaꞌ og glawas. 20 Sugaꞌid non, og glawas, modakol siꞌoy og glangkap non, solabuk da.

21 Dadi, saꞌan ituꞌ diꞌ mogusoy bila moktaluꞌ og mata dia sog komot nog, “Daꞌ balan ku dianika.” Otawaka, og gulu diꞌ mogusoy moktaluꞌ dia sog botis nog, “Daꞌ balan ku dianika.” 22 Sugaꞌid non, mosolag tanan og potugyuan nog glangkap kituꞌ nog mamaꞌ nog daꞌ dasig non. 23 Bu og glangkap kituꞌ, nog sog pikilan ta dun, ombabaꞌ og golagaꞌ non, kituꞌ tanan og imungon ta nog bololagaꞌ. Bu ain og glangkap kituꞌ sog glawas nog kosipogsipog pogbontayan, sumboy potubudan ta mogusibaꞌ. 24 Bu ain glangkap kituꞌ nog molongas da potompalon, diꞌ na mosop poꞌ pipianan na donsamaꞌ. Poꞌ og Mikpongon og mikpaꞌatpaꞌat nog kopogbotang non dun bagun ain polongkapan nog glawas kituꞌ nog kulang kopogadab dun, miimung kodungagan og kopogadab dianilan, 25 nog boyaꞌan moksolabuk og glangkapanan nog glawas koyon, bagun og glam nilan koyon moginipatoy. 26 Bila mosinsa solabuk glangkap sog glawas koyon, glam nilan mosunuꞌ dosop kosinsa. Bila piotas solabuk glangkap, glam nilan koyon mokpogdaꞌdaꞌ dun.

27 Domikian da maꞌ nituꞌ, miimung amu nog glawas ni Kristu. Bu monala kotow dianiu og glangkap nog glawas non. 28 Bu dia sog glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon, pikpaꞌatpaꞌat nog Mikpongon mogbotangbotang og glangkapanan non koyon. Sog tagnaꞌ, ngon sosuguꞌonanan ni Kristu. Sog koduaꞌ, ngon nosop og polomituaanan non. Kotolu, og polopanadanan, mangka og polonginang nog gingyataꞌanan, mangka sop og polomiulang, mangka og molitobangoy sog duma non, mangka og polongokbit sog gotowanan, mangka og moto moktaluꞌ nog miglologinis nog ponoluꞌon. 29 Glam nilan taꞌ koyon og sosuguꞌon ni Kristu? Glam nilan taꞌ koyon og polomitua? Glam nilan taꞌ koyon og polopanad? Glam nilan taꞌ koyon mokopoginang nog gingyataꞌ? 30 Glam nilan taꞌ koyon og polomiulang nog mokosakit? Glam nilan taꞌ moto moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan? Glam nilan taꞌ koyon og moto mogdolubasa dun? Konaꞌ le. 31 Sugaꞌid non, sumboy og pogopasan niu ain og bogoyanan kituꞌ nog bololagaꞌ.

Tibua, maꞌ nini og gombaꞌis sog glam non:

13

Og bololagaꞌ sog glam non og glolat

1 Minsan moto u na moktaluꞌ nog gininisan nog ponoluꞌon nog gotowanan otawaka moloikatanan, saka, ondaꞌidun glolat u, og poktoluꞌon ku kituꞌ domikian maꞌ nog sagya da og binasal gagung otawaka linisag kulintangan. 2 Bila binogoy dianakon momitua, otawaka mosabut u glam nog kosobuꞌsobuꞌ, bu minsan kosunan ku og glam non, otawaka mokolalin u nog bulud sabap sog kopongandol u, saka, daꞌidun glolat u, daꞌidun da og sagnat u. 3 Bu bila tipoton ku mogoy glam nog golotaꞌ u dia sog miskinananan, bu minsan uokilon ku og glawas u nog doksulan, saka, daꞌidun glolat u, daꞌ da malap u dun.

4 Sabap sog glolat, ompayat ponutus nog gotow bu molongas og bolotabat non sog pakasi non. Sabap sog glolat, daꞌ na mokopogdalu, ondiꞌ mogbonsagbonsag, bu ondiꞌ mokpotaspotas. 5 Sabap sog glolat, pogbotadan non og duma non, konaꞌ og bolobigyakan, ondiꞌ mosompun lolingitoy, bu ondiꞌ moktaguꞌtaguꞌ. 6 Og gotow nog mololat, ondiꞌ loliagon nog ain mokolaton, sugaꞌid non, og loliagon dun ain motud. 7 Og gotow nog mololat kobon non, ondiꞌ motonop, ompagon kopongandol non, somul non mogdodama, bu mokogaga.

8 Og glolat moksampoy umul asta sog daꞌ kopus non. Bila og pitua, solianlian da. Bila og ponoluꞌon, ngon gondow nog molotaꞌ da. Bila og sabut, ngon gondow non, daꞌ na sagnat non. 9 Poꞌ kulang da og kosunan ta bu og kopomitua ta. 10 Tibua, bila matong mohurup na, kosuklian na ain kituꞌ og ngon kulang non. 11 Kobon nog bataꞌ u pa, og ponoluꞌon ku maꞌ da nog ginombataꞌ, og pikilan ku ginombataꞌ. Tibua, dangan sinumolag u na, linotaꞌan ku moginang sosuku og ginang kituꞌ nog ginombataꞌ. 12 Solian ta dini sog kilawan, maꞌ nog moginobolan tinontongan ta dia sog Kounutan ta nog si Isus. Tibua, ngon da gondow nog moktabukbabaꞌ ita non. Numun koni, kulang og sabut u paꞌali dia sog Mikpongon. Tibua, ngon gondow non, kotoktuban og sabut ta paꞌali dianon nog maꞌ nog sabut non dianita numun koni. 13 Dadi, og moksampuyumul og tolu ginis koni, og kopongandol, og kopogdodama, bu og glolat. Tibua, og motas sog glam nini og glolat.

14

1 Dadi, pogopasoy niu og glolat. Bu pogostoloy niu dosop og bogoyanan paꞌali sog kinodiwata, kosolag non og kotoan momitua nog taluꞌ nog Mikpongon. 2-3 Saꞌan maꞌ nituꞌ, poꞌ bila og gotow momitua, og poktoluꞌan non og gotowanan bagun pododungag kopongandol nilan, kopondoloꞌisogan ilan, bu kopongomuꞌan ilan. Tibua, bila og gotow moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, og piktoluꞌan non dun og Mikpongon, konaꞌ gotowanan. Poꞌ daꞌidun mokosabut dun lual da og Mikpongon. Poꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon, motaluꞌ non og motud kituꞌ nog milimod pa sog pikilan nog gotowanan. 4 Dadi, ain gotow og moktaluꞌ nog ponoluꞌon koyon nog diꞌ kosunan, og dili da glawas non kolongasan dun. Tibua, ain momitua nog taluꞌ nog Mikpongon, glam nog pigotowan nog Mikpongon kolongasan dun. 5 Kolegan ku bosia dun, og monala kotow dianiu moto moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan. Tibua, golom amu na pomitua nog taluꞌ nog Mikpongon gabaꞌ nog moktaluꞌ amu nog ponoluꞌon koyon. Poꞌ og momitua bololagaꞌ pa dituꞌ. Poꞌ ain og moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, sumboy ngon og mogdolubasa dun bagun da kolongasan og pigotowan nog Mikpongon dun.

6 Dadi pigilugan, bila mangoy u dion mangka u poktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, olo ma og glongas non dianiu? Ondaꞌidun. Tibua, kolongasan amu dun somoꞌ polontaꞌon ku dianiu og pinosun nog Mikpongon, otawaka og sabut u paꞌali dianon, otawaka og kopomitua u nog taluꞌ non, otawaka og panad u dianiu. 7 Ibalat da sog glomotan kituꞌ nog moktaluꞌ, nog saka daꞌ ginawa non, maꞌ nog tanggab otawaka og kutapiꞌ. Bila daꞌ pogusoyusoy og koponanggab dun otawaka og kopongutapiꞌ dun, ondiꞌ monampot og tingog non. 8 Bu og tombuliꞌ siꞌoy, bila daꞌ pogusoyusoy og koyupan dun, ondiꞌ mokandam og gotowanan dun. 9 Domikian da mamaꞌ niu, bila moktaluꞌ amu nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ mosabut nog gotowanan, daꞌidun da maꞌana non. Poꞌ mamaꞌ amu tibua mikuleꞌuleꞌ. 10 Modakol gininisan nog ponoluꞌon dini sog glupaꞌan koni bu glam non koyon, ngon mokosabut dun. 11 Tibua, bila diꞌ u mosabut og ponoluꞌon nog gotow koyon, og maꞌana non, diꞌ ami moksinabut poꞌ konaꞌ ami salu bansa. 12 Domikian da maꞌ niu. Bila maꞌ nituꞌ mingatas amu ma malap nog bogoy koyon nog paꞌali sog kinodiwata, pogopasoy niu dosop gumamit og bogoyanan kituꞌ nog kolongasan og glam nog pigotowan nog Mikpongon dun.

13 Dadi, ain moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, sumboy mongoningoni ion nog kotoan nog bagun non modolubasa og piktaluꞌ non koyon. 14 Poꞌ bila mogyakin u nog ponoluꞌon koyon nog diꞌ kosunan, og migyakin og glimukud u da, saka og pikilan ku ondaꞌ kodukakit dun. 15 Dadi, olo ma og ginangon ku? Mogyakin u pobian sog glimukud u bu mogyakin u dosop bianan sog pomikilan ku. Bu bila mogbobat u, gomiton ku sog bobat u og ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, bu gomiton ku dosop sog bobat u nog dili ponoluꞌon nog pikilan ku. 16 Tibua, bila moksanglit amu sog Mikpongon nog sagya da bianan sog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, og duma gotowanan, ain konaꞌ niu pa sakup, diꞌ ilan mokoponangaꞌ dun. Bu diꞌ ilan dosop mokopoktaluꞌ nog “Amen” sog kopokposolamat niu poꞌ daꞌ nilan kosabut bog olo piktaluꞌ niu koyon. 17 Minsan siꞌoy molongas og kopokposolamat niu sog Mikpongon, og dumaanan niu kituꞌ, ondaꞌ ilan kolongasoy dun.

18 Mokposolamat u sog Mikpongon nog mokopoktaluꞌ u nog ponoluꞌon koni nog binogoy nog Bolakat nog Mikpongon dianakon nog labi pa sog glam niu. 19 Tibua, dia sog glumpuk nog pigotowan nog Mikpongon, golom u na poktaluꞌ nog lima toktang nog taluꞌ nog mosabut nilan bagun kodungagan og sabut nilan dun, gabaꞌ nog nginibuan nog tinoktangan nog ponoluꞌon nog saka diꞌ nilan mosabut.

20 Pigilugan, lotaꞌ amu na momikil nog maꞌ nog ginombataꞌ, bu posapat niu pikilan niu maꞌ nog mogulang gotow. Tibua, paꞌali sog ain mokolaton koyon, ilingoy niu mamaꞌ nog gombataꞌ. 21 Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab pibian dia ni Isaya maꞌ nini,

“ ‘Polotason ku pomali u dia sog gotowanan koni. Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, ondiꞌ nilan da akon pokinongogan. Minsan bianan siꞌoy sog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ nilan batuk nog ponoluꞌon, bu sog gotowanan kituꞌ nog konaꞌ nilan salu bansa,’ maꞌ long nog Pogbayaꞌ dun.”*

22 Dadi og maꞌana non, og ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ mosabut nog gotowanan, ion non ion og gindanan sog ain daꞌ pa tud, konaꞌ sog ain tinumud na. Tibua, og pitua nog mosabut nog gotowanan, ion non ion og gindanan dosop sog ain tinumud na, konaꞌ sog ain daꞌ pa kituꞌ tud. 23 Dadi, bila glam niu dion nog pigotowan nog Mikpongon moglumpuk, saka mokpoktaluꞌ amu nog len ponoluꞌon, nog saka ngon minampuꞌ dianiu nog gotowanan nog konaꞌ niu pa og sakup, gomonsunoy baluꞌ nilan mikpogbunog amu. 24 Tibua, bila tumuaꞌ og gotow nog daꞌ pa tud otawaka konaꞌ niu pa og sakup, nog saka sonuk niu momitua nog taluꞌ nog Mikpongon sog dili ponoluꞌon niu, sabap sog kodongog non nog poktoluꞌon niu koyon, mimung mosabut non nog ion bolodusaon. Bu mosabut non dosop nog ion poliholaꞌon nog Mikpongon. 25 Bu ombukaꞌ og dialom pikilan non boyaꞌan mingluꞌud ion mangka poktamuy sog Mikpongon, bu mokopoktaluꞌ nog motud dodaꞌ nog dianiu migonong og Mikpongon.

Paꞌali sog kopoktamuy

26 Dadi pigilugan, olo ma og maꞌana nog poktoluꞌon ta koni? Maꞌ nini. Bila moglumpuk amu moktamuy, sumboy ngon mogbobat, ngon dosop og mogustal nog pomali, ngon dosop mokpolantaꞌ nog pinosun nog Mikpongon, ngon dosop moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, bu ngon dosop og mogdolubasa dun. Glam nini sumboy inangon bagun da ompagon og glumpuk nog pigotowan nog Mikpongon dun. 27 Bila ngon moktaluꞌ nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ kosunan, tolu kotow da og goktob nog moktaluꞌ dun mangka ilan poksinukli moktaluꞌ dun. Bu sumboy ngon dosop og mogdolubasa dun. 28 Bila daꞌidun mokopogdolubasa dun, sumboy diꞌ na moktaluꞌ ion dun dia sog glumpuk koyon, bu duaꞌ ilan tibua nog Mikpongon og mogabitabit.

29 Duaꞌ otawaka tolu kotow tibua og polomitua nog moktaluꞌ. Bu sumboy og duma dianiu lumiling nog piktaluꞌ nilan koyon. 30 Bu bila sonuk nog sala kotow mogustal, saka ngon sog kodokolan niu koyon og pidongogan nog taluꞌ nog Mikpongon, sumboy og migustal kituꞌ lumotaꞌ pa moktaluꞌ mangka niu inongogoy og taluꞌ nog miktidu kituꞌ sog Mikpongon. 31 Poꞌ bila moksinukli amu, og glam niu mokopomitua nog taluꞌ nog Mikpongon bagun glam niu koponadan bu kopondoloꞌisogan dun. 32 Ain og binogayan nog momitua nog taluꞌ nog Mikpongon, sumboy ion da mogbayaꞌ nog kopoktaluꞌ non dun. 33 Poꞌ og kolegan nog Mikpongon dianita, ompaꞌat ita bu moglogomigus ita.

Maꞌ da nog sog glam nog glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon, 34 og kolibunanan dion sumboy ondiꞌ mokpoktaluꞌ dia sog glumpuk niu. Poꞌ maꞌ long pa nog Botad kituꞌ, og kolibunanan, diꞌ kumboyon moktaluꞌ sog glumpuk bu daꞌ dosop tugdakoy dianilan nog mogokbit. 35 Bila gomonsunoy ngon og sak nilan, sumboy sakon nilan na sog glaki nilan sog baloy. Poꞌ diꞌ dumaꞌit sog glibun nog moktaluꞌ sog glumpuk nog pigotowan nog Mikpongon.

36 Naꞌ amu sumusi nog pomali u koni dianiu. Dia taꞌ niu miktidu og taluꞌ nog Mikpongon? Otawaka, amu dotaꞌ og kidopotan dun? 37 Bila ngon dianiu mokpikil nog ion og polomitua, otawaka binogayan ion nog bogoy kituꞌ paꞌali sog kinodiwata, sumboy tobukon non og sinulat u koni nog dondagan nog miktidu dia sog Kounutan ta. 38 Poꞌ bila diꞌ non ini tobukon bu tombaꞌan, sumboy diꞌ dosop ion tombaꞌan.

39 Dadi pigilugan, pogapas amu momitua nog taluꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bu naꞌ amu mogondiꞌ moktaluꞌ nog ponoluꞌon koyon nog diꞌ kosunan. 40 Bu sumboy og glam non koyon pokpolaspolason moginang bagun da mogusoyusoy.

15

Og kopokpotubuꞌ dia ni Kristu tidu sog patoy

1 Dadi pigilugan, moleg u mokpopikil dianiu nog Gombaꞌis nog Guksugan kituꞌ paꞌali dia ni Kristu nog pigustal u dianiu boyaꞌan tinabuk niu, bu miimung nog pagon sog kopongandol niu dianon. 2 Poꞌ bianan sog Guksugan kituꞌ nog tinud niu, mitabang amu tidu sog dusa, labi na bila ompagon og tud niu dia sog pigustal u kituꞌ dianiu. Ual da daꞌ amu poktantu tumud.

3 Poꞌ og bololagaꞌ kituꞌ nog gustalan nog tinabuk u, pilatas u dianiu nog, minatoy si Kristu sabap sog dusa ta mamaꞌ da nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab. 4 Bu linobong ion, mangka ion potubuꞌoy puliꞌ sog kotolu ondow non, mamaꞌ da nog sinulat kituꞌ dia sog Kitab. 5 Bu mikpotongow ion dia ni Piter. Bu tubus nituꞌ, mikpotongow dosop ion dia sog Sopuluꞌ Bu Duaꞌ sulangguꞌanan non kituꞌ. 6 Tubus nituꞌ, mikpotongow nosop ion dia sog glumpuk nog labi lima gatus kotow og glaꞌayatanan non. Bu og kodokolan dianilan totubuꞌ pa. Tibua numun koni, og duma dianilan mikpomatoy na. 7 Tubus nituꞌ, mikpotongow nosop ion dia ni Jems, mangka pa sog glam nog sosuguꞌonanan non. 8 Sog gimpusan, mikpotongow ion dianakon, minsan siꞌoy og kobataꞌ dianakon maꞌ nog daꞌ kibotukbotukan ku.

9 Poꞌ akon og ombabaꞌ sog glam nog sosuguꞌonanan non. Ondiꞌ u tanan bosia doꞌitan ingolanan nog sosuguꞌon non poꞌ dini kituꞌ, pimosokitan ku og poktanudanan dia sog Mikpongon. 10 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, inimung non akon nog maꞌ nini sabap sog tulung non dianakon, bu mosolag og doksuꞌan nog tulung non kituꞌ dianakon. Poꞌ og koponamal u monginang nog ginang koni, labi pa sog glam nog duma sosuguꞌonanan non kituꞌ. Tibua, konaꞌ u dili miginang dun, sugaꞌid non, og tulung nog Mikpongon dianakon. 11 Dadi, daꞌ pigbigyaꞌan nami, ilan otawaka akon. Ion non da og pigustal nami dianiu, bu koni dosop tinud niu.

Paꞌali sog kopogbuat ta tidu sog patoy

12 Dadi, bila maꞌ nituꞌ motud ma og gustalan nami dianiu nog si Kristu pitubuꞌ tidu sog patoy, iduma buan og duma dianiu dion mokpoktaluꞌ ilan ma nog og minatoy ondiꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ? 13 Somoꞌ motud ion, og maꞌana non, si Kristu daꞌ buan potubuꞌoy mokpuliꞌ tidu sog patoy. 14 Dadi, daꞌidun og mustal nami bu daꞌidun dosop og tudon niu. 15 Bu labi pa dituꞌ, poꞌ mimung tanan nog gloput og gustalan nami paꞌali sog Mikpongon. Poꞌ tinoksiꞌan nami nog si Kristu pitubuꞌ nog Mikpongon tidu sog patoy. Tibua, somoꞌ motud og poktoluꞌon nilan koyon nog og minatoy ondiꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ, daꞌ buan potubuꞌoy si Kristu mokpuliꞌ tidu sog patoy. 16 Poꞌ somoꞌ og minatoy diꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ, og maꞌana non, si Kristu daꞌ kotubuꞌ tidu sog patoy. 17 Bu somoꞌ daꞌ potubuꞌoy si Kristu mokpuliꞌ, og kopongandol niu dianon daꞌ sagnat non, bu kobon non pogboyaꞌan amu pa nog dusa. 18 Bu og maꞌana non dosop, ain mikpomatoy kituꞌ nog saka tinumud na dia ni Kristu, daꞌidun da buan og doksuꞌ nilan. 19 Bila og glongas nog dodomaan ta dia ni Kristu sagya da kotubuꞌ ta dini sog dunya, ita og kololatlolat sog glam nog gotow dini sog glupaꞌan.

20 Tibua og motud, si Kristu pitubuꞌ mokpuliꞌ tidu sog patoy. Dadi, ion miimung nog pagon nog tud ta nog ain og mikpomatoy kituꞌ, motubuꞌ ilan mokpuliꞌ. 21 Poꞌ sabap sog sala kotow gotow, miimung motubuꞌ mokpuliꞌ og gotowanan dun tidu sog patoy. Bu sabap dosop sog sala kotow gotow, miimung matoy gotowanan dun. 22 Saꞌan mokpomatoy og glam nog gotowanan poꞌ og tupuꞌ ilan ni Apuꞌ Adan. Domikian da maꞌ nituꞌ, saꞌan motubuꞌ ita mokpuliꞌ tidu sog patoy, poꞌ sabap sog kosolabuk ta dia ni Kristu. 23 Tibua, pokpolaspolason da og kotubuꞌ ta tidu sog patoy, si Kristu og mikuna motubuꞌ sog glam non. Tubus nituꞌ, sog mokpuliꞌ ion dini sog glupaꞌan, mangka pa kotubuꞌ mokpuliꞌ ain og sinumolabuk na dianon. 24-25 Tubus nituꞌ, matong na og doksuꞌan nog dunya. Bu loꞌaton ni Kristu og glam nog kodiwotaan nog migbayaꞌ, otawaka migokbit, otawaka miglokounutan dini sog glupaꞌan. Poꞌ sumboy mogbayaꞌ si Kristu asta dagon nog Mikpongon og glam nog banta non. Bu ion na og Pogbayaꞌ sog glam non. Tubus nituꞌ, mangka non na uokiloy og bayaꞌ non koyon dia sog Mikpongon nog ion og Gamaꞌ sog glam non. 26 Og gimpusan nog banta nog dagon non og patoy. 27 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Glam non dinag nog Mikpongon mangka bogoyoy dia sog bayaꞌ ni Kristu.”* Motampal da taluꞌ kituꞌ nog si Kristu og mogbayaꞌ sog glam non, daꞌ lokitoy og Mikpongon dun poꞌ ion og mikpopondag dia ni Kristu. 28 Bu si Kristu og Bataꞌ non. Dadi, bila si Kristu mogbayaꞌ na sog glam non, uokilon non na og glawas non nog pogboyaꞌan nog Mikpongon, nog ion non ion og Mikpongon, og mikpopondag dianon sog glam non. Dadi, og doksuꞌan non, og Mikpongon mogbayaꞌ na sog glam non.

29 Tibua, somoꞌ motud og poktoluꞌon nilan koyon nog minatoy diꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ, olo ma buan og maꞌana nog ain pimunyagan nilan koyon nog gantiꞌ nog minatoy? Bila og minatoy ondiꞌ dodaꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ, iduma buan monggantiꞌ ilan ma nog minatoy mangka nilan bunyagoy? 30 Bu ami siꞌoy, iduma buan kobon non tumogol ami ma moginang nog ginang koyon nog saka kondokondok? 31 Pigilugan, gondow gondow dia u sog kopotayan sabap sog ponginangon ku. Saꞌan toluꞌon ku maꞌ nini, poꞌ sabap sog daꞌdaꞌan ku nog kopoksolabuk ta dia sog Kounutan ta nog si Kristu Isus. 32 Daꞌidun da sagnat non, somoꞌ sagya da piksuꞌat nami tibua dili glawas nami. Ompok ami dodaꞌ bosia moglogaga nog kondokondok kituꞌ nog ingolanan ku nog mongongananan dituꞌ sog Episus. Somoꞌ motud og poktoluꞌon nilan koyon nog minatoy diꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ, “Golom ita na poglogibog bu poginuminum poꞌ bolomaꞌ matoy ita da.”†

33 Naꞌ amu tokodoy moit nog tud nilan koyon. Poꞌ ngon dosop taluꞌ nog gotow nog, “Og polomotadon nog gombaꞌis mimung lumaton bila og lokoleanan non molaton.” 34 Oksud niu pikilan niu sog molongas bu lotaꞌ amu moglokohinangan nog mokodusa. Toluꞌon ku ini dianiu nog bagun amu bosia mosipog dun, poꞌ ngon pa dianiu dion nog daꞌidun og sinisabut non dia sog Mikpongon.

Og glawas nog motubuꞌ mokpuliꞌ tidu sog patoy

35 Gomonsunoy ngon dianiu moksak, “Olo ma buan mogandun og kopotubuꞌ nog gotow tidu sog patoy? Olo gidoy og bayuꞌbayuꞌ nog glawas nilan koyon?” 36 Og sobuꞌ amu dodaꞌ. Kosunan ta nog bila momula ita nog boniꞌ, ondiꞌ tumubuꞌ bog diꞌ da lobuton pa poguna. 37 Bila og gotow momula nog paloy otawaka og maꞌis, diꞌ ion momula nog donsamaꞌ na maꞌ nog bayuꞌbayuꞌ non, sugaꞌid non, og dili glongow non kituꞌ. 38 Tibua, og boniꞌ kituꞌ piongonan nog Mikpongon nog glawas nog ain glegan non. Bu glam nog gininisan nog boniꞌ kituꞌ piongonan dosop nog Mikpongon nog dili glawas nilan. 39 Bu daꞌ pogbatukbatuk og gungodanan non. Sopolati non, og gotowanan, soginis og gungod non, og manusiaꞌanan sop len og ginilan, og manukmanukanan len dosop, bu og sodaꞌanan len dosop. 40 Ngon og glawas sog glangit, bu ngon dosop dini sog glupaꞌan nog ombaꞌis pogbontayan. Tibua, og glawasanan nilan kituꞌ sog glangit, daꞌ ilan pogbatuk nog kolongas pogbontayan nog dini sog glupaꞌan. 41 Bu og gondow, len og silow non, og bulan len dosop og silow non, bu bitunanan len dosop og silowanan nilan. Bu minsan og bitunanan koyon, daꞌ pogbatukbatuk og silowanan nilan.

42 Domikian da maꞌ nituꞌ, nog bila matoy mangka kotubuꞌ mokpuliꞌ. Bila lobongon na bangkoy non koyon, mangoy na sog moludak. Tibua, bila pitubuꞌ na mokpuliꞌ tidu sog patoy, diꞌ na moludak asta sog daꞌ kopus non. 43 Og bangkoy koyon nog linobong, molaton na pogbontayan bu daꞌidun na pagas non. Tibua, bila pitubuꞌ na mokpuliꞌ tidu sog patoy, molongas na pogbontayan bu modasig na. 44 Og linobong koyon sagya da glawas nog ginungod. Tibua, bila potubuꞌon na ion mokpuliꞌ, og glawas non koyon, konaꞌ non na og dan glawas, sugaꞌid non, og glawas nog kinodiwata.

Dadi, ngon og glawas nog dia sog ginungod, ngon dosop og glawas niu nog kinodiwata. 45 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Og tiganaꞌ gotow nog si Adan, piongon bu bogoyoy nog kotubuꞌ. Bu og gimpusan nog Adan, og polomogoy nog kotubuꞌ tidu sog Bolakat nog Mikpongon.”‡ 46 Kituꞌ og miktidu kituꞌ sog kinodiwata, mibinayaꞌ dia sog miktidu kituꞌ sog ginungodan. 47 Og tiganaꞌ gotow nog si Adan, inimung tidu sog glupaꞌ. Og solabuk Adan kituꞌ, miktidu sog kinodiwata. 48 Ain dini sog glupaꞌan, mingunut ilan dia sog gotow kituꞌ nog inimung tidu sog glupaꞌ. Bu ain dia sog kinodiwata, mingunut ilan dosop sog gotow kituꞌ nog miktidu sog kinodiwata. 49 Dadi, mingunut ita dia sog gotow kituꞌ nog kinilawan, domikian da ita siꞌoy, mongunut ita dosop sog gotow kituꞌ nog miktidu sog kinodiwata.

50 Pigilugan, og maꞌana non maꞌ nini. Og glawas nog binataꞌ tibua sog ginungod, ondiꞌ mokampuꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu ain moludak, ondiꞌ dosop mokampuꞌ sog ain ondiꞌ moludak asta sog daꞌ kopus non. 51 Pokinongog amu dianakon poꞌ bukaꞌon ku dianiu og milingod kituꞌ. Konaꞌ glam ta matoy. 52 Tibua, sog gimpusan nog koyup nog tombuliꞌ sog doksuꞌan nog dunya, og glam ta moksop mogdayun maꞌ nog sokilop da. Poꞌ ampun monombuliꞌ na, ain mikpomatoy kituꞌ, mokpogbuat ilan na bu kotubuꞌ mokpuliꞌ. Bu og glawas nilan moktimaluy ondiꞌ na moludak. Bu ita, ain totubuꞌ pa, moksop ita mogdayun. 53 Poꞌ ain glawas kituꞌ nog moludak, sumboy suklian nog glawas nog ondiꞌ moludak. Bu og glawas nog matoy, sumboy suklian nog glawas nog ondiꞌ na matoy. 54 Dadi, bila ain moludak, sinuklian na nog glawas nog ondiꞌ na moludak, bu ain glawas kituꞌ nog matoy, sinuklian na nog glawas kituꞌ nog ondiꞌ na matoy, motuman na og piktaluꞌ kituꞌ dia sog Kitab nog, “Dinag na glam nog banta ni Kristu poꞌ daꞌidun na matoy.”§ 55 “Ain ka ma pomondag, Patoy? Daꞌidun na pagas mu mongulaꞌat.”* 56 Og bayaꞌ nog patoy mongulaꞌat, miktidu sog dusa. Bu og bayaꞌ nog dusa, miktidu sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses. 57 Tibua, posolomatan ta og Mikpongon poꞌ ion mikpopondag dianita sog dusa bu sog patoy, bianan sog Kounutan ta nog si Isukristu.

58 Dadi pigilugan ku nog kololaman ku, pokpopagon amu. Naꞌ amu mokpotiang gumuyaꞌ. Kobon non poksolitugos amu sog glam nog ginang niu dia sog Pogbayaꞌ. Poꞌ kosunan ta nog ain ginang nog miinang ta sabap sog kopokokunut ta dia sog Pogbayaꞌ, ondiꞌ ombolong.

16

1 Dadi, paꞌali sop sog pigomutomutan niu kituꞌ nog tabang niu sog pigotowanan nog Mikpongon dituꞌ sog bonua nog Judia. Sumboy inangon niu maꞌ nog tinaluꞌ u kituꞌ dia sog glumpukanan sog probinsia nog Galatia. 2 Giap Duminggu, monala kotow dianiu, siboyon non og sin non nog binahagiꞌ non tidu sog galap non. Bu pogomudomud niu na bagun bila matong u dion misimpan na. 3 Bila matong u na dion, og kolokianan kituꞌ nog pimiliꞌ niu, suguꞌon ku mangoy sog Jerusalem mokpitang nog bogoy niu koyon dianilan, bu dunut og sulat u bagun da tolimaꞌon ilan dituꞌ. 4 Tibua, bila sumboy nog mokodituꞌ u pa, mogdunut ilan dianakon.

Og pikilan ni Paul

5 Akon, sumboy u mangoy sog probinsia nog Masadonia. Bu tidu u dituꞌ, mangka u pa angoy dion niu. 6 Og gintoman ku dun, mobonobon u bayuꞌ dion niu. Gomonsunoy og gobon ku dion, og gobon sop nog timpu dupiꞌ koni poꞌ bagun amu mokotabang dianakon bila mogdayun u na sog minsan ain og gongayan ku. 7 Ondiꞌ u moleg nog mangoy u dion numun koni nog sagya u da mian. Poꞌ bila bayaꞌ nog Kounutan ta, kolegan ku dun bosia, mokpobonpobon u pa dion niu. 8 Tibua, mogonong u pa dituꞌ sog Episus asta matong og gondow kituꞌ nog kologyaꞌan nog iningolanan Pentikos. 9 Poꞌ mongimakat u nog ginang nog binogoy dianakon, minsan siꞌoy modakol sinumusi dianakon, modakol da dini mioleg mokinongog nog gustalan ku.

10 Bila mangoy si Timuti dion, sumboy tolimaꞌon niu ion poꞌ ion siꞌoy maꞌ dosop nakon miginang nog ginang nog Pogbayaꞌ. 11 Dadi, sumboy daꞌidun dianiu nog diꞌ tumolimaꞌ dianon. Sugaꞌid non, bila mogdayun ion ompanow, tobangoy niu bagun ombaꞌis pikilan non, bu bagun dosop ion mokopuliꞌ dianakon. Poꞌ pigdodomaan ku ion dunut og duma pigilugan ta sog tanud.

12 Dadi, paꞌali dosop dia ni Apolos, og gilug ta sog tanud. Pongonion ku bosia dianon nog mogunut ion sog pigilugan ta kituꞌ nog posunguꞌ mangoy dion niu. Tibua, diꞌ pa dow ion sokaliꞌ mangoy dion niu numun koni poꞌ mogbagad pa ion nog len timpu mangka siꞌoy ion angoy dion niu.

13 Dadi, pongmohilat amu. Ponamal amu sog tud niu dia ni Isukristu. Popagon niu pikilan niu, bu naꞌ amu mondok. 14 Inang niu glam nog ginang niu bianan sog glolat.

15 Kosunan niu da si Estepanas bu glaꞌayatanan non. Ilan og mikuna tumabuk dia ni Isukristu dion sog probinsia nog Akaya. Tinigbung nilan og ginang nilan dia sog ain kolongasan og pigotowan nog Mikpongon dun. 16 Og pongonion ku dianiu, nog pokokunut amu dianilan bu sog duma dosop nog miginang nog mamaꞌ nog piginang nilan. 17 Linoliag u dangan minatong dini si Estepanas, si Portunatus, bu si Akaikus. Poꞌ og glolaman nilan dianakon maꞌ da nog glolaman niu kituꞌ dianakon. 18 Bu sabap dianilan mibogan tokodoy pikilan ku maꞌ dosop nog miinang nilan kituꞌ dianiu. Og gotowanan nog mamaꞌ nilan koyon ombaꞌis ta bontugon.

19 Og pigotowan nog Mikpongon dia sog glumpukanan sog Bataꞌbataꞌ Asia minogina dianiu. Mosolag og sogina ni Akila bu si Prisila dianiu. Bu og gotowanan kituꞌ nog moglumpuk kobon non dia sog baloy nilan. 20 Glam nog pigilugan ta dini sog tanud minogina dosop dianiu. Bu bila moglumpuk amu, golun niu pakasi tanud niu bianan sog galok nog kopogilug. 21 Og dili sinumulat nog sogina koni, akon nog si Paul.

22 Simasima ondiꞌ molalam dia sog Pogbayaꞌ, og sumpa matong dianon.

“Pokpuliꞌ a, Apuꞌ!”

23 Mongon dianiu og glolaman nog Kounutan ta nog si Isus.

24 Og glolaman ku dia sog glam niu bianan sog kopoksolabuk ta dia ni Kristu Isus. Amen.

* 1:19 1:19 Isaya 29:19

† 1:31 1:31 Jerimaya 9:24

* 2:9 2:9 Isaya 64:4

† 2:16 2:16 Isaya 40:13

* 3:19 3:19 Job 5:13

† 3:20 3:20 Salmu 94:11

* 5:12-13 5:12-13 Deuteronomy 17:7

* 6:16 6:16 Genesis 2:24

* 9:9 9:9 Deuteronomy 25:4

* 10:7 10:7 Exodus 32:6

† 10:26 10:26 Salmu 24:1

* 14:21 14:21 Isaya 28:11-12

* 15:27 15:27 Salmu 8:6

† 15:32 15:32 Isaya 22:13b

‡ 15:45 15:45 Genesis 2:7

§ 15:54 15:54 Isaya 25:8

* 15:55 15:55 Hosea 13:14b

2 Korintu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Og koduaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Korintu

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog koduaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Korintu

Og koduaꞌ sulat ni Paul koni posunguꞌ sog poktanudanan dia ni Isukristu dituꞌ sog Korintu. Sinulat non ini sog tang nog ngon piktingkaan nilan nog poktanudanan dituꞌ sog Korintu. Poꞌ ngon dumaanan dion sog glumpuk nilan nog sinumusi dia ni Paul. Tibua, pigopasan non ilan moktiguliꞌ. Bu dangan miktiguliꞌ ilan, tinaluꞌ non og gloliag non dun.

Sog tolipunan nog sulat non koni, tinaluꞌ non paꞌali sog kodukakit non dia sog poktanudanan sog Korintu. Inustal non dianilan bog iduma tinabal non ma nog maꞌ nituꞌ og duma gotowanan dion nog minompolaꞌ bu mikpoksusi dianon. Bu inustal non og daꞌdaꞌan non, nog minsan maꞌ nituꞌ siꞌoy, migdoksuꞌan da dia sog kopoglilaꞌ bu sog kopoglogomigus nilan.

Tubus nituꞌ, mikitabang ion dia sog poktanudanan bianan dia sog kotawal nilan bu kotabang nilan dia sog pakasi tanud nilan dituꞌ sog Judia.

Sog doksuꞌan nog sulat non koni, tinindogan non og kopoksulangguꞌ non dia sog duma Hudyuanan koyon dion sog Korintu nog maꞌ long nilan dun, ilan dow og tantu sosuguꞌonanan ni Isukristu, mangka nilan toluꞌoy si Paul nog ion dow konaꞌ og sosuguꞌon ni Isukristu.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-11.

2. Og kodukakit nog poktanudanan sog Korintu bu si Paul, 1:12–7:16.

3. Og bogoy nilan dia sog poktanudanan dituꞌ sog Judia, 8:1–9:15.

4. Tinindogan ni Paul og bayaꞌ non nog ion dodaꞌ og sosuguꞌon ni Isukristu, 10:1–13:10.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 13:11-14.

1

1 Akon si Paul, og sosuguꞌon ni Isukristu bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon. Og sulat koni miktidu dianakon bu dia ni Timuti nog gilug ta sog tanud. Pinoit u ini dion sog poktanudanan sog Mikpongon sog koliwagan bonua nog Korintu bu asta dosop sog glam nog poktanudanan nog dia sog Akaya. 2 Og popia bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu og Kounutan ta nog si Isukristu.

Songlitan og Mikpongon

3 Songlitan ta Mikpongon. Ion og Gamaꞌ bu og piktamuy nog Kounutan ta nog si Isukristu. Ion dosop og Gamaꞌ nog mololat bu og Diwata nog moto mongamuꞌ kobon non. 4 Poꞌ ion og mingamuꞌ dianami sog glam nog pihit nami bagun ami dosop mokopongamuꞌ dia sog ain mokobian kituꞌ dosop nog glam nog gininisan nog pihit poꞌ pobotukon nami dosop dianilan og kopongamuꞌ nog Mikpongon kituꞌ dianami. 5 Poꞌ tidu sog kosolabuk nami dia ni Kristu, miimung misunuꞌ ami nog sinsaan non. Tibua, sabap dosop nog kosolabuk nami dianon, mosolag dosop nog kopongamuꞌ nog Mikpongon dianami, boyaꞌan moglipuas dosop sog duma.

6 Dadi saꞌan ituꞌ, bila kobianan ami nog pihit, miimung pododungag dosop og kopongamuꞌ nami dianiu, bu dunut og koboꞌisan dia sog kopoktanud niu. Dadi, bila pongomuꞌan ami dia sog pihit, amu siꞌoy, mimung nog kopongomuꞌan amu dosop dun. Poꞌ og doksuꞌ non, ompayat tanan og kopoglogaga niu dun dia sog batuk niu nog kilogonan nog maꞌ nami. 7 Dadi tidu dituꞌ, miimung nog ompagon og dodomaan nami dianiu poꞌ, misunuꞌ amu siꞌoy dia sog glogon nami, misunuꞌ amu dosop dia sog kopongamuꞌ dianami.

8 Pigilugan, bagun niu kosunan paꞌali sog kopihit nami kobon nami dituꞌ sog Bataꞌbataꞌ Asia, kipihitan ami tokodoy poꞌ og pihit nami dituꞌ, miglabi tokodoy kopoglogaga nami dun, nog boyaꞌan mikopikil ami notanan nog daꞌidun na lumual og pondayan nami dun. 9 Baluꞌ nami tanan dun, dia ami na sog kopotayan. Tibua, saꞌan binianan ami nog mamaꞌ nituꞌ kituꞌ poꞌ bagun da ondiꞌ ami sumalig dia sog dili kotoan nami, sugaꞌid non, sumalig ami dia sog Mikpongon. Poꞌ minsan og minatoy, ompotubuꞌ non tanan puliꞌ. 10 Dadi, saꞌan ginawon non ami tidu sog glogon kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, bu saꞌan da gowonon non dosop ami sog bolomaꞌdinglag, poꞌ ion og dodomaan nami nog poktiduan nog tabang sog minsan sog bolomaꞌdinglag. 11 Bu og gyakin niu dosop, mimung kobon non mokotabang dianakon. Poꞌ bianan sog gyakinanan niu dia sog Mikpongon, inongogan non nododaꞌ mangka non ami popiaoy. Bu sabap sog glolat non dianami, modakol dosop mokopoksanglit dianon.

Daꞌ kodayun og pikilan ni Paul

12 Dadi, koni poktoluꞌon ku nog diꞌ u mosipog dianiu poꞌ og polomotadon nami ombaꞌis da sog glam nog gotowanan asta dianiu. Og kotontuan bu og glongas nog polomotadon nami dia miktidu sog Mikpongon. Poꞌ og polomotadon nami singkot dia sog tulung nog Mikpongon poꞌ konaꞌ sagya pikilan nog gotow. 13 Dadi, saꞌan ituꞌ potintuon ku og sulat u kituꞌ dianiu poꞌ bagun motubus niu bostaoy, mosabut niu da mogdayun. 14 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, mamaꞌ nog ngon pa diꞌ niu mosabut paꞌali dianami. Og kolegan ku bosia dun, sog gunanunan koyon mosabut niu tokodoy og paꞌali dianami bagun niu da ami pogdongyaꞌan, domikian nog maꞌ nog kopogdongyaꞌ nami dianiu numun kituꞌ. Bu labi na bila matong gondow nog mokpuliꞌ og Kounutan ta nog si Isus dini sog glupaꞌan.

15 Dadi, sabap sog maꞌ nituꞌ og dodama u nog mosabut niu da bosia paꞌali dianami, og tagnaꞌ og mipikil u, mangoy u bosia dion niu bagun da dumungag og popia dianiu. 16 Poꞌ og pikilan ku, sog posunguꞌ u dituꞌ sog probinsia nog Masadonia, mapit u bosia dion niu. Bu bila mokpuliꞌ u, mapit u dosop bosia dion niu puliꞌ poꞌ bagun niu da akon kotobangan bila moglandan u dituꞌ sog Judia. 17 Og pikilan ku kituꞌ nog mapit dion niu, ondaꞌ u bosia pogduaꞌduaꞌoy. Saꞌan ituꞌ ondaꞌ u pogduaꞌduaꞌoy, poꞌ og pikilan ku bu poktoluꞌon ku podoyunon ku nododaꞌ bosia. Diꞌ u da maꞌ nog duma gotow nog mogduaꞌduaꞌ og poktoluꞌon nilan.

18 Poꞌ og Mikpongon, og taluꞌ non kopongondolan nododaꞌ, bu kosunan non da nog taluꞌ u kituꞌ dianiu, konaꞌ tibua nog sagya sinumanguꞌ u. 19 Poꞌ ami ni Timuti bu si Silas, pimali nami dianiu paꞌali dia ni Isukristu nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon. Bu kosunan ta nog, tidu pa sog tolipunan dia sog kosolabuk ta dianon, ion og kotumanan nog pasad nog Mikpongon. 20 Poꞌ glam nog pasadanan nog Mikpongon sog gotowanan, sinonguꞌan ita ni Kristu. Dadi saꞌan da, bianan dianon, mokopoktaluꞌ ita nog “Amen” sog glam nog pinasad non dianita poꞌ maꞌana non, og kopongandol ta dianon mimung sanglit sog Mikpongon. 21 Poꞌ og Mikpongon og mokpopagon dun dianita dia sog kopoksolabuk ta dia ni Kristu. Bu ion tanan sinumiboy dianita. 22 Bu inindanan non na ita og tandaꞌ nog ita koni ion na dun. Bu piuna non dosop og Bolakat non dia sog pusung ta poꞌ og tandaꞌ nog tumanon non nododaꞌ sog binayaꞌ nog gondow og glam nog tinaluꞌ non.

23 Saꞌan akon, sobion ku Mikpongon og taksiꞌ u, nog saꞌan daꞌ u pa pokpuliꞌ dion niu sog Korintu poꞌ bagun ku amu ondiꞌ kopogbobaꞌan nog sabap sog polomotadon nog duma niu dion. 24 Poꞌ diꞌ nami amu ilakad pogboyaꞌoy sog kopoktanud niu poꞌ kosunan nami nog, og kopagon niu bianan da sog kopokokunut niu dia ni Isukristu. Sugaꞌid non, saꞌan ini dumuma ami dianiu poꞌ bagun mongon og daꞌdaꞌan niu.

2

1 Dadi, saꞌan ituꞌ mipikil u nog ondiꞌ u pa sokaliꞌ mokpuliꞌ dion niu poꞌ bagun ondiꞌ mokpuliꞌ moglaꞌat og pikilan ta dun. 2 Poꞌ somoꞌ minangoy u dion niu mokpuliꞌ, sabap sog gloga u dianiu, mimung nog moglaꞌat og pikilan niu dun, boyaꞌan nog diꞌ niu akon kobogayan nog gloliag. 3 Dadi, saꞌan da sinumulat u nog diꞌ u pa sokaliꞌ mangoy dion niu, poꞌ bagun da amu tibua bu amu, og moglinunsan momasad dun. Poꞌ bila mokpuliꞌ u na dion niu, kolele moglaꞌat pikilan ku dun sabap dianilan, mimung nog mosolag daꞌdaꞌan ku dun. Bu amu siꞌoy, dumuma amu dianakon sog kopogdaꞌdaꞌ u. 4 Poꞌ sog sonuk u sumulat nituꞌ, kibogatan u tokodoy momikil dun bu pingingloyuꞌan u tanan dun. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, konaꞌ poꞌ bagun moglaꞌat og pikilan niu dun, sugaꞌid non, bagun niu kosunan bog andun kodalom og glolat bu glolaman ku dianiu.

Kompunan og gotow kituꞌ nog miginang nog molaton

5 Dadi, paꞌali dosop sog gotow dion nog mikopoginang nog molaton, konaꞌ tibua nakon og mosunuꞌ dun. Amu siꞌoy, mosunuꞌ amu dosop dun. Tibua, sumboy diꞌ ta na ilakad polobioy kotaluꞌ ta dun. 6 Poꞌ pada na og kopogloga nog kodokolan koyon dianiu sog gotow koyon. 7 Dadi, sumboy ompunoy niu na ion dun dunut kopongamuꞌ niu dianon bagun da ondiꞌ landuꞌ susaan non dun bu dunut kopoglaꞌat nog pikilan non dun. 8 Poꞌ toluꞌon ku dianiu, ion og potongow niu dianon og glolaman niu. 9 Poꞌ saꞌan pinoit u og sulat kituꞌ dianiu poꞌ tontongan ku dianiu sog kopokokunut niu sog pomali. 10 Dadi, bog kompunan niu ion, akon siꞌoy, kompunan ku da ion dosop dun. Poꞌ donsamaꞌ u na ion inompunan dia sog motaan ni Kristu bagun glam niu kopopiaan dun, 11 poꞌ bagun ita dosop ondiꞌ kolimbungan ni Kindagow. Poꞌ kosunan ta da og kopondayan non.

Og polosukuꞌan nog ain polongustal paꞌalisog Bogu Pasad

12 Dadi pigilugan, daꞌ kobon tidu u mokpoit nog sulat u kituꞌ dianiu, minangoy u sog koliwagan bonua nog Troas poꞌ mogustal u bosia dituꞌ paꞌali dia ni Kristu. Sabap sog tabang nog Pogbayaꞌ, dangan minatong u dituꞌ, mitongow u nog modakol bosia moleg mokinongog nog gustalan ku. 13 Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, misusa pikilan ku poꞌ og gilug ta nog si Titus, daꞌ pokodatong dituꞌ tidu sog kangoy non kituꞌ dion niu. Dadi, mimuhun u dianilan dituꞌ mangka u poglandan sog probinsia nog Masadonia.

14 Tibua, kosonglitan og Mikpongon dun! Poꞌ dia sog kosolabuk ta dia ni Kristu, kobon non ion da mogokbit nog kopokpopondag dianita. Bu pibian non dianita og kopokpulonag nog sabut paꞌali dia ni Kristu nog domikian maꞌ nog pogomut og mosapu nog gotowanan. 15 Poꞌ ita domikian da maꞌ nog sapu ni Kristu nog posunguꞌ dia sog Mikpongon, bu ompulonag dosop dia sog ain sonuk non pa motabang sog bayaꞌ nog dusa. Bu ompulonag dosop asta dia sog ain posunguꞌ sog glaꞌat. 16 Poꞌ ilan koyon nog dia posunguꞌ sog glaꞌat, og sapu ta dianilan domikian da maꞌ nog sapu nog patoy. Tibua, ain sog sonuk non pa motabang sog bayaꞌ nog dusa, ion non ion og sapu ta dianilan domikian da maꞌ nog sapu nog pogomut nog kotubuꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Dadi, sima gidoy togo patut moginang nog mamaꞌ nion koyon nog saka sagyaotow da? 17 Konaꞌ ami maꞌ nog duma gotowanan kituꞌ nog inimung nilan nog dili sukatan nilan og taluꞌ nog Mikpongon. Sugaꞌid non, tidu sog kopoksolabuk nami dia ni Kristu, og gustalan nami motongow dia sog gininang nami dia sog sunguꞌan nog Mikpongon poꞌ ami tanan og sosuguꞌonanan non.

3

1 Og taluꞌ u koni, gomonsunoy baluꞌ niu dun, sagya da pogdongyaꞌan ku og dili glawas u, tibua, konaꞌ da. Poꞌ konaꞌ ami nog maꞌ nog duma gotowanan koyon dion nog sumboy pa nog togo sulat nog bagun niu ilan tolimaꞌon. Bu diꞌ ami dosop sumboy mongoni dianiu nog sulat nog bagun ami tolimaꞌon nog duma poktanudanan, bila mangoy ami sog len bonua. 2 Poꞌ amu tanan og mipononggiꞌ nog maꞌ nog sulat nami. Bu sog dialom pikilan nami, kosunan nami, nog ain mokobasta dun, mosabut nilan da paꞌali dianami bog olo bayuꞌbayuꞌ nog ginang nog sinuguꞌ dianami. 3 Poꞌ motampal da nog amu koyon maꞌ nog sulat nog sinulat ni Kristu pibian dianami. Poꞌ konaꞌ sagya gotow sinumulat dun, sugaꞌid non, og Diwata nog diꞌ matoy, og sinumulat dun bianan dia sog Bolakat non. Bu konaꞌ nog maꞌ nog Botad kituꞌ nog sinulat dia sog papan nog batu, sugaꞌid non, dia tanan sinulat sog pusung nog gotowanan.

4 Dadi, saꞌan mokopoktaluꞌ ami nog maꞌ nini poꞌ sabap sog salig nami dia sog Mikpongon bianan dia ni Kristu. 5 Poꞌ diꞌ ami patut moginang nog ginang nami koni bila dili ami da. Sugaꞌid non, og kopatut nami dun miktidu dia sog Mikpongon. 6 Dadi, saꞌan mokopogustal ami paꞌali sog Bogu Pasad non sog gotowanan poꞌ tidu dianon. Og Bogu Pasad non koyon, konaꞌ nog maꞌ nog dan Botad kituꞌ. Poꞌ minsan siꞌoy andun og kopogunut ta nog glam nog Botad kituꞌ nog sinulat, og doksuꞌan non og patoy. Sugaꞌid non, bila og Bogu Pasad koyon, bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog piponong non dianita, ion tanan mogokbit dun dianita. Poꞌ og Bolakat tanan nog Mikpongon mogbogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

7-8 Og dan Botad kituꞌ nog sinulat sog papan nog batu, sog kobogoy non dun, sinumilow og glamag nog Mikpongon. Bu sabap dituꞌ, miglamag dosop og bayuꞌ ni Muses dun. Bu dangan miobonobon og glamag kituꞌ dia sog bayuꞌ non, minsan siꞌoy molumakmok na, diꞌ motogaꞌtogaꞌ tontongoy nog Hudyuanan. Dadi, dangan binogoy og botad kituꞌ nog doksuꞌan non patoy, sinumilow og glamag nog Mikpongon. Og maꞌana non mosolag tugyu non. Tibua, mosolag siꞌoy tugyu non, labi pa dituꞌ kosolag og tugyu nog Bogu Pasad non kituꞌ nog pibian sog Bolakat non. 9 Poꞌ minsan siꞌoy mosolag og tugyu nog dan Botad kituꞌ nog mimung poliholaꞌon gotow dun, labi pa kosolag og tugyu nog Bogu Pasad non koni nog mimung modulus og gotow dun dia sog Mikpongon. 10 Poꞌ og dan Botad kituꞌ tidu sog kobon nituꞌ, minsan siꞌoy mosolag og tugyu non, numun koni miimung da nog mamaꞌ nog mikaꞌan na, poꞌ sabap sog kosolag nog tugyu nog Bogu Pasad non koni. 11 Bu minsan siꞌoy mosolag og tugyu nog dan Botad kituꞌ kobon nituꞌ, solianlian da bayaꞌ non, poꞌ labi pa kosolag og tugyu nog Bogu Pasad non koni poꞌ og bayaꞌ non asta sog daꞌ kopus non.

12 Dadi, saꞌan kolonaꞌ mosolag og dodama nami dun. Dadi, saꞌan moksiboluꞌ ami mogustal dun paꞌali sog Bogu Pasad non koni. 13 Poꞌ konaꞌ ami nog maꞌ ni Muses kituꞌ nog tinimpong non bayuꞌbayuꞌ non bagun diꞌ bosia motongow nog Hudyuanan og glamag non kituꞌ nog molumakmok na. 14 Poꞌ sog masa nog kobon nituꞌ, ondiꞌ mosabut nog Hudyuanan og dan Botad kituꞌ bila bostaon nilan poꞌ maꞌ nog mitimpong og pomikilan nilan. Bu maꞌ nituꞌ dosop asta pa sog numun koni. Poꞌ daꞌidun og mokawaꞌ nog timpong nog pomikilan nog gotow koyon lual da og kosolabuk non dia ni Kristu. 15 Poꞌ asta midopot sog numun koni, bila bostaon nilan sog Kitab og dan Botad nilan kituꞌ nog miktidu dia ni Muses, domikian da maꞌ nog mitimpong pa og pomikilan nilan. 16 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, mawaꞌ da og timpong nog pomikilan nog gotowanan, bila sumunguꞌ ilan dia sog Pogbayaꞌ boyaꞌan mosabut nilan. 17 Og Pogbayaꞌ koyon, ion non na og Bolakat nog Mikpongon. Bila og Bolakat nog Pogbayaꞌ og mogbayaꞌ sog gotow, miluas na ion tidu sog bayaꞌ nog dusa. 18 Bu ita, ain ondaꞌ na kotimpong og bayuꞌbayuꞌ non, mosolamin na nog gotowanan dianon og glamag nog Pogbayaꞌ. Bu posisayaꞌ ita ompotimaluy mamaꞌ non dunut pododungag og glamag non dianita. Bu og mokpotimaluy koyon dun dianita, og Pogbayaꞌ nog ion non ion og Bolakat.

4

1 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sabap sog glolat nog Mikpongon, tinugdak non na dianami og ginang nami koni. Bu moksiboluꞌ ami moginang dun. 2 Tibua, ompok ami nog ginang kituꞌ nog piglingod nog kosipogsipog, diꞌ ami lumimbung, bu diꞌ ami sumop nog taluꞌ nog miktidu dia sog Mikpongon paꞌali dia ni Isukristu. Sugaꞌid non, bianan sog kopokpodolag nami nog taluꞌ nog Mikpongon, inuakil nami og dili glawas nami dia sog gotowanan kituꞌ nog ain ombaꞌis pikilan non, bu dia dosop sog motaan nog Mikpongon. 3 Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, bila diꞌ pa modolag sog gotowanan og pomali paꞌali dia ni Isukristu, og maꞌana non, og gotowanan koyon posunguꞌ sog glaꞌat nog daꞌ kopus non. 4 Poꞌ ain polomungyas, tinimpong og pomikilan nilan ni Kindagow bagun ilan da ondiꞌ mosabut og motud bu og dolag nog miktidu sog Mikpongon. Poꞌ binukaꞌ na bosia dianilan og dolag kituꞌ nog miktidu dia sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog kotas bu glamag ni Kristu, poꞌ dia da non kotongow bog olo og bayuꞌ nog kodiwata nog Mikpongon dianita. 5 Poꞌ og gustalan nami konaꞌ paꞌali sog dili glawas nami, sugaꞌid non, paꞌali da dia ni Isukristu nog ion dodaꞌ og Pogbayaꞌ sog glam non. Bu og poktoluꞌon nami koni, nog ami og sosoligan niu, sabap sog ininang ni Isus dianami. 6 Poꞌ og Mikpongon, sog tolipunan nog dunya, miktaluꞌ ion nog, og dolag miongon na tidu sog dolom. Bu ion tanan dosop mikposilow nog dolag non koyon dia sog dialom pusung nami. Og maꞌana non, pisabut non na dianami paꞌali sog kotas non nog dia non tanan pisilow sog bayuꞌ ni Kristu.

7 Dadi, ami koni domikian da nog maꞌ nog ginoguꞌan nog daꞌ golagaꞌ non nog saka, kitoguꞌan nog bololagaꞌ nog sabut koni paꞌali dianon. Bu saꞌan da nog pinonggiꞌ ami sog ginoguꞌan nog daꞌ golagaꞌ non, poꞌ bagun da motampal nog, og Bolakat koni nog diꞌ kolobian, konaꞌ dianami dili miktidu, sugaꞌid non, dia miktidu sog Mikpongon. 8 Dadi saꞌan ituꞌ, minsan siꞌoy dia ami kobotang sog pihit, diꞌ ami da moglaꞌat dun. Bu minsan siꞌoy sumolingka ombabong pomikilan nami, tibua ngon da og dodomaan nami nog tumabang dianami. 9 Bu minsan siꞌoy ngon mongulaꞌat dianami sabap sog kopokpulonag nami nog gustalan koni, ondiꞌ ami da polukason nog Mikpongon. Bu minsan siꞌoy pisokitan ami dun, diꞌ ami da lumotaꞌ mogustal. 10 Poꞌ kobon non, og kibianan nami domikian da nog maꞌ nog kopatoy ni Isukristu, poꞌ bagun dosop dia sog polomotadon nami kotongow og kotubuꞌ non. 11 Poꞌ kobon non, og kotubuꞌ nami molodis dia sog patoy sabap sog kopokokunut nami dia ni Isus. Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ poꞌ bagun dia nami kotongow og dili kotubuꞌ non. 12 Dadi, minsan mamaꞌ ami siꞌoy nog posunguꞌ sog patoy sabap sog poginangon nami koni, miimung da nog popia dianiu bu kotubuꞌ asta sog daꞌ kopus non.

13 Poꞌ sinulat sog Kitab nog, “Saꞌan mokopoguksug u poꞌ sabap sog kopongandol u dia sog Mikpongon.”* Dadi, ami siꞌoy, sabap sog kopongandol nami nog maꞌ nituꞌ, mokopoguksug ami dosop paꞌali dia ni Isukristu. 14 Poꞌ kosunan nami nog og Mikpongon potubuꞌon non ami mokpuliꞌ maꞌ da nog kopokpotubuꞌ non puliꞌ nog Kounutan ta nog si Isus. Bu polimudon non og glam ta dia sog sunguꞌan non. 15 Bu glam nog kibianan nami koni, og popia dianiu. Poꞌ kobon non, pododungag tanan og kodakol nog tumabuk dia ni Isukristu, poꞌ dia non pibian og tulung nog Mikpongon sog gotowanan. Dadi, saꞌan dosop mosolag og posolamat dianon bu mimung pododungag og kopoksanglit sog Mikpongon. 16 Dadi saꞌan ituꞌ, ondiꞌ da moglaꞌat og pikilan nami dun.

Poꞌ minsan siꞌoy og glawas nami posunguꞌ na moludak, og pikilan nami kopongimboguan da gondow gondow. 17 Poꞌ og kibianan nami koni nog pihit nog numun koni, solianlian da. Poꞌ og doksuꞌan non, miimung landuꞌ kobaꞌis tidu sog Mikpongon asta sog daꞌ kopus non. 18 Bu ondaꞌ nami tigbungoy og pikilan nami dia sog sagya da og kinilawan, poꞌ kosunan nami og maꞌ nion koyon solianlian da. Sugaꞌid non, tinigbung nami og pomikilan nami dia sog ain daꞌ ta pa kituꞌ kotongow, poꞌ kituꞌ og moksampoy umul asta sog daꞌ kopus non.

5

1 Poꞌ kosunan ta nog og glawas ta koni dini sog glupaꞌan, domikian da nog maꞌ nog sagya glokowlokow. Poꞌ bila matong molapuk na, og Mikpongon, ngon da og sinimpan non dianita nog glawas nog diꞌ moludak asta sog daꞌ kopus non dituꞌ sog glangit. 2 Sog sanan ta pa koni dini, mamaꞌ notibua nog mokolongolong ita kobon non. Og sabaꞌ ta dun, mosolug ta na bosia og glawas ta kituꞌ nog tidu sog glangit. 3 Poꞌ bila koposolugan ita na dun, diꞌ ita na kodotongan nog miglobas ita pa. 4 Poꞌ sog solian ta pa mogonongonong dini sog glokowlokow ta koni, mamaꞌ ita pa nog mokolongolong poꞌ kibogatan ita pa nog glogon ta. Konaꞌ poꞌ moleg ita mawaꞌ nog glawas ta koni dini sog glupaꞌan, sugaꞌid non, og glawas ta kituꞌ nog miktidu sog glangit, posolugon na dianita poꞌ bagun da bosia og kotubuꞌ ta dini sog glupaꞌan, moktimaluy nog kotubuꞌ nog tidu sog Mikpongon. 5 Poꞌ sinimpan non na ita sog gondow kituꞌ nog tang, nog poktimoluyan ta. Poꞌ piuna non na dianita og Bolakat non, poꞌ og tandaꞌ nog tumanon non nododaꞌ sog binayaꞌ nog gondow og glam nog tinaluꞌ non.

6 Dadi, saꞌan da kobon non ompagon pomikilan nami. Bu kosunan nami nog solian og glawas nami dia pa sog ginungod, daꞌ ami pa dituꞌ sog pogonongan nog Kounutan ta. 7 Poꞌ mitubuꞌ ami dini sog glupaꞌan bianan sog kopongandol nami dia sog Kounutan ta poꞌ og maꞌana non, ondaꞌ ta pa ion kotongow. 8 Puliꞌan ku tumaluꞌ nog, ompagon da pomikilan nami. Poꞌ minsan siꞌoy moleg ami bosia mawaꞌ nog glawas nami koni dini, bu angoy sog Kounutan ta, 9 labi pa kobololagaꞌ dianami nog ion kosuꞌatan dianami sog minsan ain ami kobonaꞌ, dini taꞌ sog glawas nami, otawaka sog bogu glawas nami taꞌ nog dituꞌ non. 10 Poꞌ glam ta, sumboy dodaꞌ mongadap dia ni Kristu. Poꞌ monala kotow dianita, mongadap ita dia sog pongukuman ni Kristu. Poꞌ bogoyon non da dia sog monala kotow dianita, nog mondom dumaꞌit dia sog kohinangan ta nog molongas, otawaka kohinangan ta nog daꞌ doksuꞌ non.

Motiguliꞌ og gotow dia sog Mikpongon bianan dia ni Isukristu

11 Dadi, sabap sog polosukuꞌan nami koni nog miktidu sog Mikpongon, mondok ami dia sog Kounutan ta. Bu pitantu nami dosop sog duma gotowanan bagun ilan bosia tumud nog og polosukuꞌan nami koni, konaꞌ og baluꞌbaluꞌ. Poꞌ mitampal ami tokodoy dia sog Mikpongon nog konaꞌ ami sagya mogbaluꞌbaluꞌ. Bu og kolegan ku dosop dun nog modolag dianiu. 12 Poꞌ ondiꞌ nami dosop pogdongyaꞌan og dili glawas nami dianiu, minsan tinoluꞌan nami siꞌoy dun nog duma gotowanan dion. Sugaꞌid non, saꞌan tinaluꞌ u nog maꞌ nini bagun amu da bosia og mogdongyaꞌ dun dianami, bu bagun ongon dosop og tobalan niu sog gotowanan kituꞌ. Poꞌ ilan, bonsagon nilan og sagya da mitongow nilan, nog sagya da glangkalangka nog gotow poꞌ daꞌ balan nilan bog olo og mitaguꞌ sog dialom pikilan nog gotow. 13 Dadi, bila ngon gotow dion nog moktaluꞌ nog migbunog ami, taluꞌ niu dianilan, konaꞌ nog migbunog ami, sugaꞌid non, sabap da sog kodalom nog kopoktanud nami sog Mikpongon. Bu bila moktaluꞌ ilan dosop nog ombaꞌis pikilan nami, taluꞌ niu sop dianilan, koni og popia dianiu. 14 Poꞌ og migokbit dianami og glolat ni Kristu. Poꞌ kisunan nami nog sala da ni Kristu og minatoy poꞌ kituꞌ og tabang non sog glam nog gotow. Og maꞌana non, og glam nog gotow itungan nog minatoy. 15 Dadi, saꞌan kolonaꞌ ion minatoy, bagun da ain mitubuꞌ sog glupaꞌan, og gunutan nilan konaꞌ na bosia og dili glegan nilan, sugaꞌid non, og glegan na ni Kristu. Poꞌ ion og ginumantiꞌ dianilan sog patoy, bu pitubuꞌ da ion nog Mikpongon mokpuliꞌ.

16 Dadi, tidu sog kotabuk nami dia ni Kristu, og pomikilan nami dia sog gotow, konaꞌ sagya og kibotangan nilan dini sog dunya. Poꞌ dini kituꞌ, minsan si Kristu, og pomikilan nami dianon maꞌ nog sagya da ion og gotow. Tibua sog numun koni, konaꞌ na nog maꞌ nituꞌ poꞌ kosunan nami na bog sima ion. 17 Dadi, saꞌan minsan sima og sinumolabuk na dia ni Kristu, migbogu kotubuꞌ na ion. Poꞌ og dan kituꞌ miksop na bu sinuklian nog bogu. 18 Saꞌan mamaꞌ nituꞌ poꞌ sabap sog Mikpongon. Dadi, pibian sog kopatoy ni Kristu, tiniguliꞌ non nododaꞌ ita sog Mikpongon. Bu saꞌan tinugdak non og ginang koni dianami poꞌ bagun da motiguliꞌ og duma gotowanan dianon. 19 Poꞌ sog pomali nami koni, motiguliꞌ nog Mikpongon og gotowanan dianon pibian dia ni Kristu. Bu kompunan non na dun gotowanan koyon sog dusa nilan. Poꞌ og dusa nilan kituꞌ nog inompunan non na, diꞌ non na pomikilon mokpuliꞌ. Dadi, og gustalan koni nog paꞌali sog kopoktiguliꞌ non sog gotowanan, tinugdak non na dia sog sosuguꞌonanan non nog maꞌ nami koni. 20 Dadi saꞌan ituꞌ, ami koni og polomolatas nog taluꞌ ni Kristu. Poꞌ bianan dianami, og Mikpongon mogonggat sog gotowanan. Dadi, saꞌan ituꞌ posisayaꞌ ami pogonggat dianiu, bianan dia ni Kristu, nog sumboy tobukon niu na og kopoktiguliꞌ nog Mikpongon dianiu. 21 Poꞌ si Kristu, daꞌ dusa non. Tibua, sabap sog glolatan nog Mikpongon dianita, inimung non si Kristu nog pomalas sog dusaanan bagun mokopoksolabuk ita dianon, dunut mimung modulus ita na dun sog Mikpongon.

6

1 Dadi og Mikpongon, inimung non ami nog dumaanan non sog ginang non koni nog paꞌali sog kopokpotiguliꞌ non sog gotowanan dianon. Dadi saꞌan ituꞌ toluꞌon ku dianiu, naꞌ niu tokodoy solapsolapon og tulung non koni nog tinabuk niu. 2 Poꞌ ngon og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab nog maꞌ nini,

“Mikinongog u da dianiu dangan minatong og tang kituꞌ nog sumboy dodaꞌ potongowon ku og tabang u dianiu. Bu tinobangan ku amu sog minatong gondow kituꞌ nog mikitabang amu dianakon.”*

Dadi, toluꞌon ku dianiu, og tang koni nog pigolong nog potongowon nog Mikpongon og glolat non, ion non og tang nog numun kituꞌ. Bu og gondow koni nog pigolong nog potongowon nog Mikpongon og tabang non, ion non og tang nog gondow koni.

3 Dadi, saꞌan potubudan nami og polomotadon nami sog gotowanan bagun daꞌidun mokobolabag dun. Poꞌ ondiꞌ ami moleg nog silaꞌon nog gotowanan og ginang nami. 4 Dadi, tidu sog glam nog polomotadon nami motongow dianami nog ami dodaꞌ og sosoligan nog Mikpongon. Poꞌ dia kotongow sog kopokpoluluk nami, bu dia sog kibianan nami nog glogon bu sog pihit. 5 Poꞌ kibianan nami og pokposakit, bu kokolobusu dianami, bu kopoglenlen nog gotowanan dianami. Mikobian ami dosop nog gombogat nog ginang. Bu kulang tanan sumolingka tulug nami. Bu sumolingka dosop kobuson ami nog kokan. 6 Bu mitongow dianami nog ami dodaꞌ og sosoligan nog Mikpongon tidu sog kolonuꞌ nog pomikilan nami, bu sog sabut nami paꞌali sog motud, bu sog kopokpoluluk nami, bu og glolat nami, bu tidu dosop sog Bolakat nog Mikpongon dianami, bu sog tantu glolaman nami, 7 bu tidu dosop sog gustalan nami nog motud. Bu mitongow dosop dianami og tunung nog miktidu sog Mikpongon. Og bosi nami miktidu sog kodulus nami dia sog Mikpongon. Ion non motaluꞌ sakap ami sog glam non. 8 Og kibianbianan nami, sumolingka pogodaban ami bu sumolingka posipogon ami dosop. Bu sumolingka poksudiꞌan ami, bu sumolingka pogdongyaꞌan ami dosop. Bu sumolingka intomon nilan nog bololimbung ami, bigyaꞌ non, motud da og piktaluꞌ nami. 9 Kilolaan ami da nog gotowanan, tibua, diꞌ nilan ami ponglenglengan. Dadi, sumolingka domikian mamaꞌ ami nog minatoy na. Tibua, sabap sog tabang nog Mikpongon, totubuꞌ ami pa da. Bu kisokitan ami siꞌoy sabap sog kopokpaksut non dianami, pikpadapada non da nog mogaga nami. 10 Bu sumolingka dosop mosinsa ami tokodoy. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, mononayun da og daꞌdaꞌan nami. Bu minsan siꞌoy tontongon niu ami nog miskinan ami, tibua, bianan dianami, modakol tanan gotowanan nog mikpogdaya dun asta sog daꞌ kopus non. Bu minsan siꞌoy pogbontayan niu ami dini sog glupaꞌan nog daꞌidun dianami, tibua, ami da dun og glam non.

11 Dadi, amu koyon dion sog Korintu, pikpalas nami og kopoktaluꞌ nami bu pilantaꞌ nami dosop dianiu og glolaman nami. 12 Daꞌ ami pogalangalang lumalam dianiu. Saka amu, mamaꞌ nog kulangkulang og glolaman niu dianami. 13 Toluꞌon ku dianiu, nog amu koyon domikian da nog gombataꞌanan ku. Dadi, saꞌan tumbasoy niu dosop ami nog mosolag nog glolaman niu.

14 Dadi, naꞌ amu nododaꞌ sumuloy sumolabuk dianilan sog konaꞌ batuk niu nog tinumabuk dia ni Isus, poꞌ diꞌ amu nododaꞌ moksulut. Poꞌ diꞌ nododaꞌ moksulut og molaton bu gombaꞌis. Bu ondiꞌ nododaꞌ mogusoy mogampuꞌ og dolag bu og dolom. 15 Poꞌ si Kristu bu si Kindagow, ondiꞌ dodaꞌ moksulut. Poꞌ molayuꞌ bigyaꞌ nog ain tinumud dia ni Isukristu bu ain og daꞌ tud. 16 Bu og glatdiwataanan siꞌoy, ondiꞌ dosop mosulut nog dia ilan sog pogonongan nog Mikpongon. Poꞌ ita tanan nog tinumabuk na dia ni Kristu, og pogonongan nog Mikpongon. Poꞌ og Mikpongon og tantu Diwata bu ion tanan mogonong dianita. Poꞌ saꞌan tinaluꞌ nog Mikpongon,

“Mogbonua u dia sog pigotowan ku bu mogonong u dianilan. Akon og Diwata nilan bu ilan og pigotowan ku.”†

17 “Maꞌ long nog Mikpongon dun, ‘Awaꞌ amu dia sog gotowanan nog diꞌ tumamuy dianakon, bu siboy amu dianilan. Pogolig amu nog ain diꞌ pia bu tobukon ku amu.’ ”‡

18 “Bu akon mimung Gamaꞌ niu, bu amu mimung dosop og gombataꞌanan ku. Koni og taluꞌ nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kolobian.”§

7

1 Dadi, amu og glokoleanan ku nog kololaman ku, glam nog pinasad non kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, misunuꞌ ita dosop toluꞌoy dun. Dadi, saꞌan sumboy lotaꞌan ta og kohinangan koyon nog diꞌ pia nog mondom molaton dia sog glawas ta bu pomikilan ta. Bu pogopasan ta malap og kodulusan dia sog Mikpongon bianan sog gadab ta dianon.

Daꞌdaꞌan ni Paul

2 Dadi, puliꞌan ku ini tumaluꞌ, nog sumboy potongowon niu dianami og glolaman niu. Poꞌ daꞌidun og miinang nami nog molaton dianiu. Bu daꞌidun og glaꞌat nog kotubuꞌ nog gotow sabap sog ginang nami. Bu daꞌidun og pigimokatan nami dianiu. 3 Og piktaluꞌ u koni konaꞌ poꞌ ngon og sinilaꞌ u dianiu. Poꞌ tinaluꞌ u na donsamaꞌ dianiu nog bololagaꞌ amu dianami. Bu minsan matoy motubuꞌ ita, solabuk ita da. 4 Omboluꞌ u ini moktaluꞌ dun dianiu poꞌ mosolag salig u dianiu. Bu kisuꞌatan u tokodoy dianiu. Bu sog glam nog pihit u, kipondoloꞌisogan u bu miponuꞌ u nog daꞌdaꞌan.

5 Poꞌ dangan minatong ami dini sog Masadonia koni, daꞌ ami notanan pokulali. Poꞌ minsan diadia ami angoy, kipodatan ami nog kopoksasow nilan dianami. Poꞌ duma gotowanan dini mingantu dianami. Bu misusa dosop og pomikilan nami dianiu bu sog duma tinumabuk na dia ni Isus. 6 Tibua, ain pikilan nog migbukuꞌ, og Mikpongon da og mongamuꞌ dun. Dadi ami siꞌoy, kipongomuꞌan non dosop ami. Poꞌ dangan minatong si Titus tidu dion niu, ugat pa kotonaꞌ og pomikilan nami dun. 7 Bu konaꞌ tibua sabap sog kodatong non dini sog Masadonia bu sog guksugan non kituꞌ paꞌali dianiu, sabap dosop sog kopongamuꞌ niu dianon. Bu inuksugan non dosop dianami nog moleg amu tokodoy nog moktongow ita niu puliꞌ. Bu inuksugan non dosop og kopoksonsol niu nog boyaꞌan miimung nog susaan niu dun sog kohinangan niu kituꞌ. Bu landuꞌ kobalan niu dianakon. Dadi saꞌan ituꞌ, migdungag tokodoy og daꞌdaꞌan ku dun numun koni.

8 Poꞌ minsan misusa amu dangan mitabuk niu og sulat u kituꞌ, daꞌ da sonsolan ku dun. Tibua, sog podaliꞌdaliꞌ kituꞌ mikopoksonsol u dun poꞌ kisunan ku na nog minian moglaꞌat pikilan niu podaliꞌdaliꞌ. 9 Tibua numun koni, migdaꞌdaꞌ u na nog minsan siꞌoy solianlian miglaꞌat pikilan niu. Poꞌ sabap sog susaan niu kituꞌ, miimung kopoglilaꞌ amu dun. Poꞌ kisuꞌatan tanan og Mikpongon dun og doksuꞌan nog susaan niu kituꞌ. Dadi, saꞌan daꞌ da suꞌusa poglaꞌat og pikilan niu dun og sulat nami kituꞌ. 10 Poꞌ kosuꞌatan og Mikpongon dun, bila og doksuꞌan nog susaan nog gotow mimung kopoglilaꞌ non boyaꞌan motabang ion tidu sog bayaꞌ nog dusa. Dadi, bila maꞌ nituꞌ og doksuꞌan non, daꞌidun nododaꞌ og sonsolan dun. Tibua, bila og doksuꞌan nog susaan nog gotow konaꞌ og kopoglilaꞌ, ion non ion mimung nog kopatoy nog daꞌ kopus non. 11 Poꞌ tontong niu poloꞌma og doksuꞌan nog susaan kituꞌ nog tinugdak dianiu nog Mikpongon. Poꞌ tidu dituꞌ, numun koni mogapas amu notanan mogunut sog glegan nog Mikpongon dianiu, bu ompok amu notanan tokodoy mosunuꞌ silaꞌoy nog piginang nog sala kotow kituꞌ dion. Poꞌ kilotonan amu tokodoy nog piginang non kituꞌ nog molaton, bu kiondokan amu dun og piginang non kituꞌ. Bu sabap dosop sog susaan niu kituꞌ nog tinugdak nog Mikpongon dianiu, ginindow niu tokodoy akon, bu angkin amu koleg moktongow dianakon mokpuliꞌ. Bu angkin niu dosop logaoy og gotow kituꞌ nog miginang nog molaton. Dadi sog glam non koyon, motampal dodaꞌ nog daꞌ amu nododaꞌ ampuꞌ sog dusa nog gotow kituꞌ. 12 Dadi, saꞌan og sulat u kituꞌ nog maꞌ nituꞌ dianiu, konaꞌ tibua sabap sog gotow kituꞌ nog miginang nog molaton otawaka paꞌali sog gotow kituꞌ nog kiinangan dun. Sugaꞌid non, saꞌan sinulat u ituꞌ dianiu bagun motampal bog andun kosolag og glolat niu bu og glolaman niu dianami, dia sog motaan nog Mikpongon. 13 Dadi, saꞌan ituꞌ kipondoloꞌisogan ami dun.

Bu lumual sog kipondoloꞌisogan ami, migdaꞌdaꞌ ami tokodoy dun dangan mitongow nami og daꞌdaꞌan ni Titus sabap sog kopongamuꞌ nog glam niu koyon dianon. 14 Poꞌ binonsag u sibon dianon og paꞌali dianiu, bu mituman doma dodaꞌ da og binonsag u kituꞌ. Poꞌ og glam nog piktaluꞌ nami kituꞌ dianiu motud, bu domikian dosop nog maꞌ nituꞌ og binonsag nami dia ni Titus paꞌali dianiu. 15 Dadi, posisayaꞌ dungag og glolaman non dianiu, labi na bila pomikilon non og kopokokunut niu dia sog pomali non kituꞌ. Bu og kotolimaꞌ niu kituꞌ dianon, landuꞌ og gadab niu dianon. 16 Dadi, ilakad tokodoy daꞌdaꞌan ku dun nog kosoligan ku na amu.

8

1 Dadi pigilugan, bagun niu kosunan, uksugan ku dianiu bog olo bayuꞌ nog doksuꞌan nog tulung nog Mikpongon dia sog glumpukanan nog pigotowan non dia sog Masadonia. 2 Poꞌ ompihit tokodoy nog suloy og kibianan nilan. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, angkin tanan og daꞌdaꞌan nilan dun. Bu minsan landuꞌ ilan siꞌoy komiskin, angkin nilan tanan kotawal mogbogoy. 3 Poꞌ kitoksiꞌan ku tanan nog mikpogbogoy ilan sog goktob nog ain og gombogoy nilan, bu labi pa tanan dituꞌ. Poꞌ gas nog ginawa nilan 4 mogbubut dianami nog tugdakan ilan tumabang mogbogoy sog pigilugananan sog tanud dituꞌ sog Judia. 5 Bu tidu dituꞌ, og binogoy nilan kituꞌ labi pa sog pigdodomaan nami kituꞌ dianilan. Poꞌ inuakil nilan tanan poguna og dili glawas nilan dia sog gokbitan nog Kounutan ta. Bu sabap dosop sog kopokokunut nilan sog glegan nog Mikpongon, inuakil nilan og glawas nilan dia sog gokbitan nami koni. 6 Dadi, maꞌ nituꞌ og gininang nilan dini. Saꞌan ituꞌ, pindoloꞌisogan nami si Titus tumabang mokpolandan dianiu nog kopokpotongow nog glolat niu kituꞌ dia sog gotowanan poꞌ donsamaꞌ non na tinolipunan dianiu. 7 Poꞌ amu, numun koni, kiongonan amu na nog glam non. Paꞌali sog kopongandol niu dia ni Kristu, ompagon na. Bu paꞌali sog motud nog taluꞌ nog miktidu sog Mikpongon, biaksa amu na mokpaꞌat dun. Bu paꞌali dosop sog kotoan niu paꞌali dia sog Mikpongon, modalom na sabut niu dun. Bu mongatas amu dosop tumabang sog gotow. Bu mosolag dosop og glolaman niu dianami. Dadi sabap dituꞌ, og kolegan nami, bianan sog glolat niu koyon, ompotongow niu dosop bosia og kotawal niu bianan sog kopogbogoy niu.

8 Ondiꞌ u dosop amu pogboyaꞌan. Tibua, saꞌan inuksugan ku dianiu og kopongatas nilan dituꞌ sog Masadonia, poꞌ tontongan ku dianiu bog olo dodaꞌ bayuꞌ nog kotintu nog glolat niu. 9 Poꞌ kosunan niu da bog olo bayuꞌbayuꞌ nog tulung nog Kounutan ta dianita nog si Isukristu, poꞌ bila dia sog kinodiwata, ondiꞌ tanan kolobian daya non. Tibua, bagun non ita mogawon sog dusa, minangoy ion dini sog glupaꞌan bu inimung non og glawas non gantiꞌ miskinan. Bu sabap sog komiskin non koyon, miimung ita tanan doyahan dia sog kinodiwata.

10 Dadi bila maꞌ nituꞌ, koni og pomali u dianiu. Ombaꞌis bosia somoꞌ limudon niu na og pigomutomutan niu. Poꞌ ton kituꞌ minian, amu tanan mikuna mokopikil nog mogamutamut. Bu mikuna amu tanan moktolipun mogomud dun. 11 Dadi, saꞌan limud niu na. Bu naꞌ amu loluaton mogomud dun domikian da nog maꞌ nog pomikilan niu kituꞌ sog tagnaꞌ. Bu gamit niu og golotaꞌ niu sog goktob nog modopot niu. 12 Poꞌ bila sog gas nog ginawa niu mogbogoy dun, bu bogoyon niu sog goktob nog modopot niu kituꞌ, mosulut da tokodoy og bogoy niu koyon dun sog minsan siꞌoy mikaꞌan.

13 Poꞌ ondiꞌ u moleg nog mimung kologonan amu sabap sog glolat niu, minsan siꞌoy koboganan og duma polotanudanan dun. Poꞌ kolegan ku bosia tanan, mogbatukbatuk gotow. 14 Tibua sog numun koni, ngon ngon na dianiu. Dadi, molongas bosia nog tobangan niu ain kilogonan kituꞌ. Poꞌ bila gomonsunoy, sog bolomaꞌdinglag, kologonan amu, saka ngon ngon da dianilan, mokotabang ilan dosop dianiu. Og doksuꞌ non, mogbatukbatuk gotow dun. 15 Poꞌ sinulat sog Kitab nog maꞌ nini, “Ion og modakol miomud non, daꞌ da poksawad. Bu ion siꞌoy og mikaꞌan miomud non, daꞌ dosop kologonoy.”*

Pipanow si Titus dituꞌ sog Korintu

16 Posolomatan ku Mikpongon poꞌ binogoy non dia ni Titus og pomikilan nog mamaꞌ nog pomikilan nami nog minamal ami tumabang dianiu. 17 Poꞌ dangan midongog non og kotes nami kituꞌ dianon nog mokpuliꞌ nosop ion dion niu, migdaꞌdaꞌ ion dun poꞌ donsamaꞌ na sog dialom pikilan non nog mangoy nododaꞌ mokpuliꞌ dion niu dumoksuꞌ nog ginang non kituꞌ. 18 Dadi, pidunut nami dianon og sala kotow nog gilug ta sog tanud nog molongas og bontugan non dia sog glumpukanan nog gotowanan, kobal nog kopogapas non mogustal paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan. 19 Bu koduaꞌ non, piniliꞌ dosop ion nog gotowanan nog dumunut dianami poꞌ dumuma ion sog kopogokbit nami nog gamut koni nog tidu dia sog glolat nog gotowanan. Bu sabap sog gamut koni, kosonglitan og Kounutan ta dun, bu motampal dosop bog andun kopogapas ta tumabang sog duma pigilugan ta sog tanud. 20 Dadi, kolegan ku bosia nog daꞌidun sumilaꞌ dianakon paꞌali sog kopogokbit u nog gamutanan koni. 21 Poꞌ og kolegan nami moginang, konaꞌ tibua ain mosulut dia sog motaan nog Pogbayaꞌ, sugaꞌid non, ain dosop mosulut dia sog motaan nog gotow.

22 Bu konaꞌ tibua sala kotow og pidunut nami dia ni Titus, poꞌ ongon pa dosop nog pidunut nami dianilan, og gotow nog mitongow nami og kopongatas non sog glam nog gombaꞌis nog kohinangan. Bu sabap sog kosolag nog salig non dianiu paꞌali sog tugyu non koni, pododungag tanan og kopongatas non mampuꞌ tumabang dianiu. 23 Dadi, si Titus og duma u sog ginang u koni dianiu. Bu og duaꞌ kotow koyon nog pidunut u dianon, ilan mikogantiꞌ dosop sog glam nog gotowanan dia sog sosuku glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon sog Masadonia bu Akaya. Dadi, tidu dianilan kisonglitan si Kristu dun. 24 Dadi, saꞌan sumboy kobon nilan dia sog gongkoman niu, potongow niu pa dianilan og glolaman niu bagun da og glam nog gotowanan sog duma glumpukanan mokodongog dun, bu motongow da nog motud dodaꞌ og pigbonsag nami kituꞌ paꞌali dianiu.

9

Tabang nilan dia sog duma poktanudanan

1 Dadi, diꞌ u na sumboy pokpuliꞌpuliꞌon moktaluꞌ dianiu paꞌali sog tabang koyon nog poiton dia sog pigotowan nog Mikpongon dituꞌ sog Judia. 2 Poꞌ kosunan ku, nog amu siꞌoy misimpan og pikilan niu tumabang. Poꞌ maꞌ nituꞌ dodaꞌ og pigbonsag nami sog pigilugan ta sog tanud dini sog Masadonia. Tinaluꞌ u dianilan nog tidu pa sog ton kituꞌ minian, amu koyon dion sog Akaya, donsamaꞌ amu na mioleg mogamutamut. Dadi sabap dituꞌ, og kodokolan dianilan migdungag glegan nilan tumabang dangan mitongow nilan og kopongatas niu koyon. 3 Tibua maꞌ nituꞌ siꞌoy, pipangoy u og pigilugan ta koni dion niu poꞌ tumabang ilan dianiu mogomud nog gamutanan niu kituꞌ bagun dosop da motuman og pigbonsag u kituꞌ paꞌali dianiu. 4 Poꞌ bila mangoy u dion dunut og gotowanan tidu sog Masadonia, saka daꞌ niu pa kosimpan og gamutanan niu, konaꞌ tibua niu og kosipogan dun, asta akon, mosunuꞌ u dosop kosipogoy dun poꞌ akon sinumalig u na dianiu. 5 Dadi, saꞌan mipikil u sumboy punaon ku og pigilugan ta koni dion niu, poꞌ bagun momud niu na og gantaꞌ nog gomuton niu kituꞌ maꞌ nog pinasad niu kituꞌ. Poꞌ bila matong u dion, sagad niu na mogoy nog bogoy niu kituꞌ sabap sog kotawal niu. Dadi, doꞌitan nog konaꞌ poꞌ piktogol amu mogbogoy, sugaꞌid non, og gas tanan nog ginawa niu mogbogoy.

6 Pokpikilpikil niu poloꞌma. Og gotow, bila mikaꞌan da og boniꞌ nog pimula non, mikaꞌan dosop og songkuꞌ non. Tibua, bila modakol og boniꞌ nog mipomulan non, songkuꞌan nododaꞌ ion. 7 Dadi monala kotow dianiu, sumboy og bayaꞌ non bog andun og bogoyon non dunut daꞌdaꞌan non. Sumboy konaꞌ og togoltogol dianon, otawaka ondaꞌ pogalangalang. Poꞌ ain migbogoy bianan sog gas nog ginawa non dunut daꞌdaꞌan non, kituꞌ bololagaꞌ dia sog Mikpongon. 8 Poꞌ og Mikpongon, mogbogoy ion dianiu nog popia labilabi pa sog ain kulang niu, bagun kobon kobon non daꞌidun na og pogondaꞌon niu, poꞌ bagun og sawad non, dia niu gomitoy sog ginang nog sosuku koboꞌisan nog duma gotowanan. 9 Poꞌ maꞌ nini og sinulat dia sog Kitab paꞌali sog gotow nog kisuꞌatan og Mikpongon dun, “Motawal ion mogbogoy sog ain miskinan. Og kodulusan non asta sog daꞌ kopus non.”* 10 Bu og Mikpongon og migbogoy nog boniꞌ sog gotow nog polomula bu og kotubuꞌan nog glam nog gotow. Dadi, ion dosop og moto dumungag dun dianiu bagun moglipuas og glolat niu dia sog pakasi niu. Og boniꞌ koyon nog pigolong, ion non og glolat niu, bu sabap sog kotawal niu koyon, mimung nog songkuꞌ. 11 Bu sabap sog maꞌ nion koyon, kongonan amu tanan nog glam nog pogongonon non bagun da motawal amu kobon non. Bu tidu dituꞌ, mimung kosonglitan og Mikpongon dun sabap sog bogoy niu koyon nog poiton niu pibian dianami.

12 Poꞌ og bogoy niu koyon, konaꞌ tibua nog kiponoꞌuban og kulang nog pigotowan nog Mikpongon, sugaꞌid non, mimung pododungag og sanglit dia sog Mikpongon. 13 Dadi saꞌan ituꞌ, og tabang niu kituꞌ, ion non og tandaꞌ nog kopagon niu dia ni Kristu. Saꞌan motampal da og kotud nog piktaluꞌ niu, nog mogunut amu dodaꞌ sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu, sabap sog kopokokunut niu sog pomali koni. Bu sabap dosop sog kotawal niu dianilan asta sog duma gotow, modakol tanan og gotowanan mikposolamat dun dia sog Mikpongon. 14 Poꞌ tidu nilan motongow og doksuꞌan nog kosolag nog tulung nog Mikpongon dianiu, mimung tanan pogyokinan nilan amu, dunut sog kosolag nog glolaman nilan dianiu. 15 Solamat dia sog Mikpongon sabap sog kobaꞌis nog bogoy non dianita nog diꞌ kolobian.

10

Og tabal ni Paul dia sog gotowananpaꞌali sog polosukuꞌan non

1 Ngon gotowanan dion nog mikpoktaluꞌ nog, bila dion u niu molumbang u, tibua, bila daꞌ u dion, maꞌ long nilan dun, omboluꞌ u dianiu bianan sog sulat u. Dadi, sabap sog taluꞌ nilan koyon nog maꞌ nion, akon nog si Paul, ngon pongonion ku dianiu, nog pobianon ku sog kobaꞌis bu kopokpobabaꞌ nog bolotabat nog miktidu dia ni Kristu. 2 Og pongonion ku koni dianiu, kopogusoy niu nog polomotadon niu bagun da bila matong u dion, ondiꞌ u na amu kopogboluꞌan. Poꞌ ondiꞌ u mondok momag sog ain moktaluꞌ kituꞌ dion nog, ami, og pigunutan nami koni og sagya da kinilawan. 3 Poꞌ minsan dini ami pogonongonong sog glupaꞌan, og pogantu nami sog ain mokolaton koyon, daꞌ nami da pobianoy sog kinilawan. 4 Poꞌ og pagas nog bosi nami koni, konaꞌ tidu sog sagya ginungod, sugaꞌid non, og bosi nami koni dia miktidu sog kinodiwata. Poꞌ og minanta sog Mikpongon, ondiꞌ ilan da mokantu dia sog ginang nog Mikpongon, minsan siꞌoy modasig ilan tokodoy. 5 Og maꞌana non, dagon dianami ain ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ motud, bu og mokpotopoto nog inimung nog poksagaꞌ nog sabut paꞌali sog Mikpongon. Bu sosuku pikilan kituꞌ, mokaum nami bagun mokokunut dia ni Kristu. 6 Bu bila mokokunut amu na mahatul dia ni Kristu, togo kopatut ami na lumoga dia sog ain poktanudanan koyon dion, nog diꞌ na moleg mokokunut sog pomali nog miktidu dia ni Kristu.

7 Poꞌ pomikil niu poloꞌma ain og motud. Poꞌ og gotowanan koyon dion, nog mikpoktaluꞌ ilan nog, ilan og tantu sosoligan ni Kristu nog mimali dianiu, sumboy pomikilon nilan dosop. Poꞌ ami siꞌoy, tantu ami dosop nog sosoligan ni Kristu momali dosop dianiu. 8 Poꞌ ondiꞌ u mosipog dun, minsan kilobian ku siꞌoy og kopogbonsag u paꞌali sog bayaꞌ nog binogoy nog Kounutan ta dianami. Poꞌ og tugyu nog bayaꞌ koyon, bagun da kopongimogonan og kopongandol niu, konaꞌ poꞌ bagun gumuyaꞌ og kopongandol niu dun. 9 Saꞌan toluꞌon ku nog maꞌ nini, poꞌ bagun da, ondiꞌ amu momikil dun nog sagya da pongondok u dianiu og sulatanan ku kituꞌ. 10 Poꞌ og duma, mikpoktaluꞌ ilan nog akon, si Paul, bila dia sog sulat u dianiu, og kopoktaluꞌ u dun, ombogat bu motogas nog taluꞌ. Tibua, long nilan dun, bila dion u sog glumpuk niu, diꞌ u moto moktaluꞌ, bu daꞌidun og maꞌana nog poktoluꞌon ku. 11 Ain og moktaluꞌ nog maꞌ nion koyon paꞌali dianami, sumboy pomikilon non mahatul. Poꞌ og taluꞌ u koni nog sinulat nami posunguꞌ dion niu, ion non da og polomotadon nami bila matong ami dion niu.

12 Poꞌ kalangalang u poglogiling otawaka solabuk dianilan sog kopokpotaspotas nog dili glawas nilan. Poꞌ sabap sog kopokpotaspotas nilan koyon, mimung gumowon ilan. Poꞌ migimungimung ilan nog dili polomotadon nilan og tontongan nilan bog dinumalan taꞌ og kohinangan nilan. Dadi sabap dituꞌ, ain diꞌ sumolabuk dianilan sog polomotadon nilan koyon, maꞌ long nilan dun, sumboy ondiꞌ na tolimaꞌon. 13 Maꞌ nituꞌ og bayuꞌ nog polomotadon nilan. Tibua, bila ami mogbonsag, ain da goktob nog ginang nog tinugdak dianami. Bu ondiꞌ nami polobian. Og ginang nami koni nog tinugdak nog Mikpongon dianami, misunuꞌ dosop og ponginangon nami kituꞌ dianiu dion. 14 Bu somoꞌ daꞌ nami podopotoy dianiu og gustalan kituꞌ paꞌali dia ni Isukristu, kilobian dodaꞌ bayuꞌ og pogbonsag nami koni paꞌali sog ginang nami kituꞌ nog tinugdak dianami. Tibua, tinibabaꞌ nami nododaꞌ mokpodopot dianiu. 15 Bu ondiꞌ nami dosop pogbonsagon og ginang nog len gotow nog daꞌ dukakit nami dun. Sugaꞌid non, og kolegan nami tanan nog pododungag kopagon og kopongandol niu bagun da, tidu dituꞌ, posisayaꞌ tanan kopulonag og kopoginang nami koni 16 asta sog kopoglandan nami mokpulonag nog gustalan koni paꞌali dia ni Kristu dituꞌ sog duma bonuaanan nog dion sog gunanunan niu koyon. Poꞌ konaꞌ ami nog maꞌ nog duma gotow, nog sokaliꞌ pogbonsagon nilan, og galap nog len gotow. 17 Sugaꞌid non, og gunutan nami og taluꞌ sog Kitab, nog bila mogbonsag og gotow, sumboy og bonsagon non paꞌali dia sog ponginangon nog Mikpongon. 18 Poꞌ ain sagya mokpotaspotas nog dili glawas non, sumboy ondiꞌ ion tolimaꞌon. Sugaꞌid non, ain og piotas nog Mikpongon, kituꞌ tolimaꞌ niu poꞌ ion og sosuguꞌon nog miktidu sog Mikpongon.

11

Paꞌali dia ni Paul bu ain gotowanan nog mogbaluꞌbaluꞌilan nog sosuguꞌon ni Isukristu

1 Og dodomaan ku bosia dianiu, nog polukason niu na akon. Poꞌ mamaꞌ dodaꞌ nog moglogumow u podaliꞌdaliꞌ sabap sog kopogbonsag u koni. Kosunan ku da nog pilukas niu na akon dun. 2 Poꞌ sabap sog kolalam u dianiu, migdalu u domikian mamaꞌ nog doluan nog Mikpongon dianiu. Poꞌ ibalat da sog mogduoy, amu domikian maꞌ nog dolaga nog donsamaꞌ u na pigbayal dia sog solabuk glitow, nog ion non si Kristu. Poꞌ uokilon ku bosia amu dianon domikian maꞌ nog dolaga kituꞌ nog daꞌ pa sibon kotuyok. 3 Tibua, dolohiton u nog gomonsunoy mosimoy og pomikilan niu boyaꞌan ombolong og kopokposolag bu og kotintu nog pomikilan niu dia ni Kristu. Poꞌ domikian da mamaꞌ ni Iba kobon nituꞌ, poꞌ sabap sog kopondayan nog Soitan, kilimbungan ion dun. 4 Poꞌ amu, dangan ngon tinumuaꞌ dion momali paꞌali dia ni Isus nog daꞌ dalan sog gustalan nami paꞌali dianon, pilukas niu ilan dun. Otawaka dangan migustal nog Gombaꞌis nog Guksugan nog daꞌ dalan sog gustalan nami kituꞌ dianiu, pilukas niu dosop ilan. Bu minsan tinabuk niu na og Bolakat nog Mikpongon, dangan ngon migustal nog len gustalan paꞌali dianon, pitiang niu dosop! Naꞌ amu poloꞌma, iduma ion polukason niu ma og maꞌ nion koyon? 5 Poꞌ konaꞌ u doma da ombabaꞌ dianilan nog mikpoktaluꞌ koyon nog ilan og sosuguꞌon nog diꞌ kolobian tidu dia Isukristu. 6 Poꞌ minsan siꞌoy mamaꞌ u nog konaꞌ biaksa mokpaꞌat, modalom da og sabut u sog motud nog pomali. Bu glam non kituꞌ, pitampal u na mahatul dianiu.

7 Iduma pomikilan niu ma akon, nog mikosalaꞌ u sabap sog daꞌ u pongangad dianiu nog kotubuꞌan ku sog gobon ku mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu sog Mikpongon? Poꞌ mikpobabaꞌ u tanan, sabap nog akon dili migusaha u bagun amu da koboꞌisan dun tidu sog kopokinongog niu nog gustalan. 8 Poꞌ domikian mamaꞌ u nog mingagow sog duma poktanud dia sog glumpukanan nilan, poꞌ tinabuk u og tabang nog pinoit nilan dianakon bagun da mokopoginang u dianiu dion. 9 Bu kobon ku dion niu, bila ngon kulang dianakon, daꞌ amu da kobogatoy dun poꞌ og pigilugan ta sog tanud, dangan minatong ilan tidu sog Masadonia, pinoꞌuban nilan og glam nog kulang kituꞌ dianakon. Saꞌan da, sog minsan olo matong dianakon, daꞌ amu da kologonoy dun, tidu sog kangoy u dion bu dunut asta pa sog bolomaꞌdinglag. 10 Toluꞌon ku dianiu, si Kristu tanan og taksiꞌ u dun, nog sog tibuk nog probinsia nog Akaya, daꞌidun mokopongingloput dianakon sog pigbonsag u koni, nog ondiꞌ u nododaꞌ mongangad nog kotubuꞌan ku dianiu nog sabap sog kopogustal u dianiu. 11 Konaꞌ poꞌ ondiꞌ u molalam dianiu. Poꞌ kosunan da nog Mikpongon nog amu bololagaꞌ tokodoy dianakon. 12 Saꞌan iniling u amu maꞌ nituꞌ poꞌ bagun da og sosuku migbaluꞌbaluꞌ kituꞌ nog sosuguꞌon ni Isukristu, bagun da daꞌ maꞌana nog pigbonsag nilan koyon nog, mikobatuk ilan dianakon sog polomotadon ku koni.

13 Poꞌ gloput nilan da, nog ilan sosuguꞌon ni Isukristu. Bu og glimbung nilan dosop da og kohinangan nilan koyon. Bu ilan, sagya da migbaluꞌbaluꞌ ilan nog tantu sosuguꞌon ni Kristu. 14 Tibua, sumboy ondiꞌ ita mosobuꞌ dun. Poꞌ minsan siꞌoy og Soitan, mogbaluꞌbaluꞌ dosop moktimaluy moloikat nog miktidu sog dolag. 15 Dadi, saꞌan ondiꞌ ita dosop mosobuꞌ dun, bila og pigotowan nog Soitan moglogiling dianon, poꞌ mogbaluꞌbaluꞌ ilan dosop moktimaluy nog ilan og sosoligan nog Mikpongon mogustal paꞌali dia sog kodulusan. Og doksuꞌan non, muliꞌ da dianilan og kopoglimbung nilan koyon.

Paꞌali sog sinsaan nog kibianbianan ni Paul

16 Dadi puliꞌan ku tumaluꞌ dianiu, nog sumboy daꞌidun minsan sala kotow, momikil nog gumowon u. Minsan siꞌoy og poktoluꞌon ku koni mamaꞌ nog bonsag u, ngon pa dungagan u dun mikaꞌan siꞌoy. Pokinongogoy niu pa og titik nog taluꞌ u koni. 17 Poꞌ kosunan ku nog poktoluꞌon ku koni numun kituꞌ, konaꞌ maꞌ nog piktaluꞌ nog Kounutan ta. Sugaꞌid non, og poktoluꞌon ku koni, domikian da maꞌ nog ponginangon nog gotow nog ain gumowon. 18 Tibua, sabap sog modakol ilan dion nog mogbonsagbonsag nog kibianbianan nilan dini sog glupaꞌan, dumuma u dosop dianilan mogbonsag, minsan siꞌoy og poktoluꞌon koni, domikian da maꞌ nog sagyaotow. 19 Poꞌ tingala bayuꞌ, ombaꞌis niu ponginongogan og gumowon koyon nog gotowanan, kobal bayuꞌ nog kodalom nog pomikilan niu! Dadi, pokinongogoy niu dosop akon. 20 Poꞌ aba! potiangon niu ma minsan siꞌoy uliponon amu nilan, bu pogogimokatan nilan tanan amu, bu poglimbunglimbungan, bu pogboyaꞌan amu asta pa sog pogdopiꞌon og bayuꞌbayuꞌanan niu. 21 Ay na! Bila maꞌ nion kolegan niu, mosipog u nododaꞌ dun. Poꞌ kobon nami dion, ondaꞌ ami nododaꞌ ion inangoy dianiu.

Tibua maꞌ siꞌoy nituꞌ, sabap sog kopogbonsag nilan paꞌali dia sog dili glawas nilan, akon siꞌoy, lamig u dumuma mogbonsag paꞌali sog dili dianakon. Og bonsagon ku koni, domikian da mamaꞌ nog taluꞌ nog gotow koyon nog gumowon! 22 Dadi, og bonsag nilan nog ilan dow og pihak nog gotow Hibru. Akon siꞌoy, maꞌ u dosop nituꞌ. Og bonsag nilan dosop nog ilan dow og gotow Israel. Akon siꞌoy, og gotow Israel u dosop. Og bonsag nilan nog ilan dow og pangkat ni Apuꞌ Abraham. Akon siꞌoy, og pangkat u dosop ni Apuꞌ Abraham. 23 Og bonsag nilan dosop nog ilan dow og sosoligan ni Kristu. (Og poktoluꞌon ku koni mamaꞌ dodaꞌ nog poktoluꞌon nog bunogon.) Akon labi pa dianilan og sosoligan ni Kristu. Og gininang u ombogat pa sog ginang nilan. Labi u pa kologod kolobusuoy gabaꞌ nilan. Labi pa dianilan og kibianbianan ku pogdonogon. Bu tatap u na mokobian nog matoyatoy u na. 24 Lima kali u na pokobian pogbodason sabap sog dondagan nog kounutananan nog bansa Hudyu nog totolupuluꞌ bu siam kali giap nog bodason. 25 Bu tolu kali u dosop pokobian pogbonggulon nog tagad, sabap sog dondagan nog kounutananan nog bansa Roma. Insan u nilan bunuꞌoy bosia bianan sog pogbotuon. Tolu kali u na pokobian molonod sog kapal. Bu mikobian u dosop sogobi bu sondow moglangoylangoy sog dibabaꞌ dagat. 26 Bu mokpoponasan u notibua. Kondokondok og kibianbianan ku sog baꞌ nog tubig. Kondokondok dosop kibianbianan ku sog kobukidan, bu sog koliwagan bonua, bu asta sog dagat. Bu kondokondok dosop kibianbianan ku sog polonglampasanan, bu sog minsan salu bansa u, bu ilan nog konaꞌ Hudyu. Bu kondokondok dosop og kibianbianan ku sog gotowanan nog mogbaluꞌbaluꞌ tumabuk dia ni Kristu. 27 Ombogat og ginang u, bu tatap u na kobianan nog kulang og tulug u. Mikobian u dosop kuowon bu kogutoman. Bu tatap u dosop mokobian nog kondaꞌan u nog ponganon bu asta og ponopoton boyaꞌan nog kotigdowan u tanan dun. 28 Bu ngon pa tanan kibianbianan ku nog glogon nog ondiꞌ u na lobiton. Bu glam non koyon, daꞌ lakit nog gombogat og pomikilan ku gondow gondow sabap sog kopogokbit u nog poktanudanan sog glam nog glumpukanan. 29 Poꞌ bila ngon moguyaꞌ pa og kopongandol non dianilan, mosusa u dosop dun. Bila ngon dosop dianilan nog mioit dia sog dusa, mosakit dosop dia sog pikilan ku.

30 Ondiꞌ u bosia moleg mogbonsag. Tibua, bila sumboy mogbonsag u, bonsagon ku og glam nog mondom motampal dun nog akon, daꞌidun og dili pagas u. 31 Motud og taluꞌ u koni dianiu. Kosunan da nog Diwata. Ion og Gamaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu bu og piktamuy non. Songlitan ion asta sog daꞌ kopus non. 32 Poꞌ ibalat da sog daꞌ dili pagas u, maꞌ nini. Kobon ku pa dituꞌ sog koliwagan bonua nog Domaskus, og gubernador dituꞌ, piingkud ni Datuꞌ Aretas. Og gubernador kituꞌ, dinondag non sundaluanan non mogipat nog bongawananan sog galad nog bonua non kituꞌ bagun bila mian u, ukpaꞌan nilan bosia akon. 33 Saka og pigilugan ta sog tanud, tinaguꞌ nilan tanan akon sog duyanan mangka nilan akon tontunoy sog bintanaꞌ nog dia sog molawa nog baloy molani sog galad nog koliwagan bonua kituꞌ. Dadi, saꞌan ituꞌ mikopolaguy u tidu sog gubernador kituꞌ.

12

Og pitongow dia ni Paul

1 Sumboy dungagan ku pa mikaꞌan og kopogbonsag u koni, minsan siꞌoy daꞌ doksuꞌ non. Lobiton ku pa paꞌali sog pidongog bu pitongow kituꞌ nog Mikpongon. 2 Ngon sala kotow gotow kosunan ku, nog sinumolabuk na dia ni Kristu.* Sopuluꞌ na bu pat ton tidu dituꞌ, gomonsunoy pa pinitang ion dituꞌ sog bubung glangit. Diꞌ u sunan bog pinitang taꞌ dituꞌ og pomikilan non otawaka asta taꞌ glawas non. Tibua, kosunan da nog Mikpongon. 3 Minsan maꞌ nituꞌ, kosunan ku da nog og glaki kituꞌ pinitang dodaꞌ dituꞌ sog bonua nog len kotubuꞌ nog molongas tokodoy nog bonua. Tibua, diꞌ u dosop kosunan bog pinitang taꞌ dituꞌ og pomikilan non otawaka asta taꞌ glawas non. Tibua, kosunan da nog Mikpongon. 4 Solian non dituꞌ sog bubung glangit, mikodongog ion nog taluꞌ nog ondiꞌ non motaluꞌ bu diꞌ pia poktoluꞌon sog len gotow. 5 Dadi, bonsagon ku paꞌali sog gotow kituꞌ. Tibua, ondiꞌ u mogbonsag nog dili dianakon ual da potompalon ku nog akon, daꞌidun dili og pagas u. 6 Tibua, minsan siꞌoy moleg u mogbonsag dun, konaꞌ u da gumowon poꞌ maꞌana non, motud da kibianbianan ku kituꞌ. Tibua, saꞌan ondiꞌ u da mogbonsag dun poꞌ bagun daꞌidun mokopomikil nog motas u nog gotow sabap dituꞌ. Sugaꞌid non, sumboy momikil og gotowanan dianakon sabap sog midongog nilan kituꞌ dianakon otawaka kotongow nilan kituꞌ dia sog glangka u.

7 Dadi, dinotongan u nog sasow nog domikian da maꞌ nog dugi nog kinumotong sog glawas u boyaꞌan nog ondiꞌ u mokopoglabilabi sabap sog kolongas nog kibianan ku nog pitongow kituꞌ dianakon. Poꞌ og sasow kituꞌ, domikian maꞌ nog dodondagon nog Soitan bagun da mosasow u dun. 8 Tolu kali u na pongoningoni dia ni Isukristu nog awaꞌon non bosia og sasow koni dianakon. 9 Tibua, og tabal non dianakon, “Daꞌidun kulang mu poꞌ tinulung u na ika. Poꞌ bila daꞌidun dili pagas mu, ion non nion motongow bog andun kodasig og bolakat u dianika bagun minang mu og ginang u dianika.” Dadi saꞌan ituꞌ, ondiꞌ u na pongonion dianon nog owaꞌon non og sasow kituꞌ. Sugaꞌid non, minsan kulang pagas u, loliagon u mogbonsag paꞌali sog ain motongow nog akon dodaꞌ daꞌidun pagas u, poꞌ bagun ku dosop ombatik og Bolakat ni Kristu nog migonong dianakon. 10 Dadi, saꞌan ombaꞌis u bila kulang og pagas u, otawaka pokposipogon u, otawaka kologonan u, otawaka kosokitan u, otawaka kosigpitan u, bila sabap da sog kosolabuk u dia ni Kristu. Poꞌ bila ondiꞌ u modasig, ion non nion mimung nog modasig u da.

Dolohiton si Paul nog poktanudanan sog Korintu

11 Mamaꞌ u nog miglogumow sabap sog kopogdongyaꞌ u koni dianakon, tibua, sabap da dianiu. Poꞌ amu bosia og mogdongyaꞌ dianakon. Poꞌ somoꞌ siꞌoy daꞌidun potugyuan dianakon, konaꞌ u dosop ombabaꞌ sog gotowanan koyon dion nog mogbaluꞌbaluꞌ nog motas ilan nog sosuguꞌon ni Kristu. 12 Poꞌ sog kobon ku kituꞌ dion niu, pitongow u na dianiu bog olo og bayuꞌ nog tandaꞌ nog tantu sosuguꞌon ni Isukristu. Poꞌ mitongow niu, nog bianan sog kopongatas u, modakol og gingyataꞌanan bu ginang nog kosobuꞌsobuꞌ nog miinang u dianiu. 13 Poꞌ daꞌ u da amu pogbigyaꞌoy sog duma glumpukanan ual da, daꞌ u pogbubut nog dili sin dianiu. Ompunoy niu akon, bila molaton niu og ginang u koyon.

14 Dadi numun koni, daliꞌ u nosop angoy dion niu sog kotolu kali non. Diꞌ amu dosop da kologonan dianakon poꞌ konaꞌ og golotaꞌ niu og gawoy u dion, sugaꞌid non, og gongoyon ku dion, amu. Poꞌ ibalat da sog mokogulanganan ta, pokpotubuꞌon nilan ita. Konaꞌ og gombataꞌ mokpotubuꞌ sog mokogulang non. 15 Dadi akon, ondiꞌ u monginggulaꞌ gumastu dianiu nog sin ku, labi na og gulas sinsalaꞌ u bagun da ompagon og kopoktanud niu. Maꞌ nituꞌ siꞌoy og bayuꞌ nog glolaman ku dianiu, moglamlam mamaꞌ nog kikulangan og glolaman niu dun dianakon! 16 Dadi, diꞌ amu da kologonan dianakon. Tibua minsan maꞌ nituꞌ na, ongon miktaluꞌ dion nog minsan daꞌ amu da siꞌoy kologonoy dianakon, kilimbungan ku pa amu poꞌ, long nilan dun, ngon dow og kopondayan ku dianiu. 17 Naꞌ amu poloꞌma, iduma maꞌ nion ma og poktoluꞌon nilan dun? Pigogimokatan ku taꞌ amu dangan pipangoy u dion og dodondagon ku? Ondaꞌ da bayuꞌ. 18 Poꞌ pindoloꞌisogan ku si Titus mangoy dion niu, bu pidunut u dianon og sala kotow gilug ta sog tanud. Pigogimokatan amu taꞌ ni Titus? Daꞌ da bayuꞌ. Dadi bila maꞌ nituꞌ, akon siꞌoy, daꞌ u da poꞌ migbatuk ami da nog pomikilan bu asta sog ponginangon.

19 Gomonsunoy mokpikil amu nog og taluꞌ u koni dianiu og sagya da daꞌawa nami tibua bagun ombaꞌis pikilan niu dianami. Konaꞌ da. Poꞌ og piktaluꞌ u koni dianiu og tidu sog kosolabuk u dia ni Kristu. Poꞌ dia ami da kobon non sog motaan nog Mikpongon. Bu glokoleanan ku nog kololaman ku, glam nog pinginang nami koni og pongimagon dianiu. 20 Dolohiton u dun, bila matong u dion niu, gomonsunoy ngon og polomotadon niu nog diꞌ u kosuꞌatan dun. Bu dolohiton u dosop nog gomonsunoy sabap dituꞌ, ngon og poginangon ku dianiu nog maꞌ nog pokpaksut u dianiu. Poꞌ dolohiton u nog gomonsunoy ngon dion niu og mokpoksusi, mokpogdalu, mokpogbabaꞌ, mogbinis, moktinompolaꞌoy, moglinibakoy, mokpotaspotas, bu mokpoksasow. 21 Bu bila matong u dion, dolohiton u nog tidu sog Diwata ta nog piktamuy ta, gomonsunoy ombogat pomikilan ku tokodoy dun dion sog glumpuk niu asta modopot kosogowon u dun sabap sog modakol dion nog mikodusa sibon nog daꞌ ilan pa sibon poglilaꞌ nog kohinangan nilan nog molaton nog maꞌ nog daꞌ ilan poktigol nog napsu nilan bu momabal.

13

1 Dadi, bila mangoy u dion, og kotolu kali non na. Mangka u siꞌoy datong dion, sumboy pomikilon niu og maꞌ nog sinulat kituꞌ sog Kitab nog, bila ngon sumbungan, sumboy duaꞌ otawaka tolu kotow gotow mokotaksiꞌ dun mangka pa komotudoy ion nog glam nog sumbungan koyon dianon. Poꞌ gomonsunoy ongon bisolaon ta. 2 Poꞌ sog duaꞌ kali u kituꞌ angoy dion, donsamaꞌ na ngon mikopoginang nog dusa dion. Pidonsamaꞌ u na tumaluꞌ dianilan nog sumboy lotaꞌan nilan kohinangan nilan koyon. Numun kituꞌ, solian nog daꞌ u pa angoy dion, puliꞌan ku nosop tumaluꞌ dianilan bu duma gotowanan dion. Bila daꞌ nilan pa lotaꞌoy kohinangan nilan kituꞌ nog molaton, mologon nog ondiꞌ u ilan logaon. 3 Maꞌ long niu dun, kolegan niu motongow dodaꞌ og tandaꞌ nog taluꞌ ni Kristu pibian dodaꞌ dianakon. Dadi, motongow niu dodaꞌ da. Poꞌ paꞌali dianiu, konaꞌ poꞌ nog ondiꞌ ion bolokatan, sugaꞌid non, motongow niu dodaꞌ og bolakat non pibian sog gloga u dianiu nog gombogat. 4 Poꞌ minsan siꞌoy ion mamaꞌ nog sagyaotow nog ondiꞌ ion modasig sabap sog kolansang dianon sog kudus, pitubuꞌ da ion mokpuliꞌ sabap sog Bolakat nog Mikpongon. Domikian dosop ami mamaꞌ nog daꞌ pagas nami sabap sog kopoksolabuk nami dianon. Tibua, bianan sog Bolakat nog Mikpongon, misunuꞌ ami sog kotubuꞌ non tidu sog patoy, bagun da bianan sog ginang nami kopianan amu dun.

5 Dadi, sumboy poglilingliling niu og polomotadon niu bog dinumalan dotaꞌ sog kopongandol niu dia ni Kristu. Poꞌ kosunan niu nog si Kristu Isus dia niu, ual da bila daꞌ amu pa sibon solabuk dianon. 6 Bu sabap dituꞌ, og tud u dun, kosunan niu dosop nog akon dodaꞌ sinumolabuk u dia ni Kristu. 7 Dadi, pogyokinan nami amu dion, nog diꞌ amu mokinang nog diꞌ pia. Golom pa bosia somoꞌ ondiꞌ modayun og gloga u koni dianiu, kobal nog sinop niu na og pomikilan niu. Poꞌ maꞌ nituꞌ bosia og glegan ku. Konaꞌ u da bosia glegan lumoga dianiu, bagun motongow niu og bayaꞌ u nog miktidu dia ni Kristu. 8 Poꞌ og gunutan nami og motud. Dadi, diꞌ mogusoy nog bianan sog bayaꞌ u nog sogaꞌon ku ain mokokunut sog motud. 9 Golom na mamaꞌ nog daꞌ pagas nami, bila amu ompagon da dia sog kosolabuk niu dia ni Kristu. Poꞌ og gyakin nami paꞌali dianiu, nog kobon non mohurup amu dia ni Isukristu. 10 Saꞌan maꞌ nini og sinulat u koni dianiu, solian nog daꞌ u pa angoy dion niu poꞌ, bila matong u dion, bagun ku na ondiꞌ pobogaton og kopogloga u, bila inangon ku dianiu og bayaꞌ u nog binogoy nog Kounutan ta dianakon. Og bayaꞌ u koni mimung pododungag kopagon niu dun dia ni Kristu, ondiꞌ u bosia inangon nog boyaꞌan mosimoy amu dia sog motud.

11 Dadi pigilugan ku, dini u na potomanoy sulat u koni, sugaꞌid non, og popia mongon dianiu. Ponamal amu dia sog kodulus niu dianon, bu unut niu og pomali u koni dianiu. Poksulutsulut amu bu poglogomigus amu dion nog boyaꞌan og Diwata nog molalam dianita mogbogoy nog gomigus nog mogonong dianiu.

12 Bu bila moglumpuk amu, potongow niu og glolaman niu dia sog duma pigilugananan ta sog tanud pobian sog galok nog kopomogilug. 13 Bu glam nog pigotowan nog Mikpongon dini, minogina ilan dosop dianiu dion.

14 Bu mongon dianiu dion og tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu, bu og glolatan nog Mikpongon, bu mongon kopoksolabuk niu sog Bolakat nog Mikpongon.

* 4:13 4:13 Salmu 116:10

* 6:2 6:2 Isaya 49:8

† 6:16 6:16 Levitikus 26:12

‡ 6:17 6:17 Isaya 52:11

§ 6:18 6:18 2 Samuel 7:14

* 8:15 8:15 Exodus 16:18

* 9:9 9:9 Salmu 112:9

* 12:2 12:2 Og pigolong ni Paul koni, og dili glawas non. Daꞌ non pologdongoy nog ion og pigolong non poꞌ sabap sog kopok non bosia mogbonsag dun.

Galatia

1

2

3

4

5

6

Og Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Galatia

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulatni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Galatia

Si Paul diadia midopot nog bonua moguliugan mogustal nog Guksugan nog Gombaꞌis paꞌali dia ni Isukristu. Sog koduaꞌ kali non mangoy mogustal, mikodopot ion dituꞌ sog probinsia nog Galatia, og sakup nog pigdotuꞌan nog Roma dituꞌ sog Bataꞌbataꞌ Asia. Ion non ion numun koni og bonua koyon iningolanan og Turkey. Miulit non pogustaloy og gotowanan sog koliwagan bonuaanan koyon sog gliwag nog Galatia paꞌali sog kopatoy ni Isukristu nog bianan dituꞌ, kompunan og dusaanan nog gotowanan dun. Sabap sog kopogustal non koyon, modakol og gotowanan og tinumud mangka tabuk dia sog Kounutan nog ion si Isus.

Solian ni Paul moguliugan sog bonua koyon nog Galatia, ongon dosop og duma gotowanan nog sinumoluat mokpanad dia sog gotowanan kituꞌ nog tinumud na dia ni Isukristu. Bu maꞌ long nilan dun, minsan siꞌoy og poktanudanan koyon sog Galatia konaꞌ ilan og bansa Hudiu, sumboy mokokunut ilan dia sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses kobon nituꞌ bagun ilan da motiguliꞌ dia sog Mikpongon. Sabap dituꞌ, mibagla og pomikilan nog ain og konaꞌ Hudyu dion nog tinumud na dia ni Isukristu. Dadi, dangan midongog ni Paul og pikpanad nog gotowanan kituꞌ dia sog gotow Galatia koyon, piglondanan non ilan mokpoit nog sulat koni.

Og gustalan ni Paul dini, bila paꞌali da sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses, ondiꞌ ilan da motabang sog polihalaꞌ nog Mikpongon, sugaꞌid non, bianan da sog kopongandol nilan dia sog Kounutan nog ion si Isukristu. Bu tinaluꞌ non dosop dianilan bog olo sumboy motongow dia sog glangkalangka nog gotow kituꞌ nog tinumud na dia ni Isukristu.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-10.

2. Og bayaꞌ ni Paul nog ion og sosuguꞌon ni Isukristu, 1:11–2:21.

3. Og Guksugan nog Gombaꞌis paꞌali sog tulung nog Mikpongon, 3:1–4:31.

4. Og bayaꞌ nog poktanudanan bu og polomotadon nilan, 5:1–6:10.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 6:11-18.

1

1 Akon si Paul, og sinumulat nog sulat koni. Og sosuguꞌon u ni Isukristu bu og Gamaꞌ ta nog Mikpongon, nog ion og mikopotubuꞌ dia ni Isus tidu sog patoy. Konaꞌ u og sosuguꞌon nog sagyaotow, bu konaꞌ dosop bianan sog bayaꞌ nog sagyaotow.

2 Bu og sulat koni posunguꞌ dion niu sog glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon dion sog susulan nog Galatia. Bu glam nog pigilugan ta sog tanud nog dini nakon minogina ilan dosop dianiu dion.

3 Og tulung bu og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Isukristu. 4 Poꞌ si Kristu mikokunut sog glegan nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon nog ion Diwata ta. Poꞌ mingatas ion matoy bagun ita mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa, bu bagun ita dosop ondiꞌ moit sog ginang nog dinunya. 5 Songlitan og Mikpongon asta sog daꞌ kopus non. Amen.

Diꞌ mosop og gustalan paꞌali dia ni Isukristu

6 Misobuꞌ u dianiu dion! Poꞌ gomonsunoy pa mamaꞌ nog binolong niu na og Mikpongon nog saka ion tanan og migonggat dianiu sumolabuk dianon pibian dia sog tulung ni Kristu. Poꞌ tinabuk niu pa og len pomali nog saka ondiꞌ dumalan sog 7 Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog motud paꞌali dia ni Kristu. Poꞌ saꞌan toluꞌon ku nog maꞌ nini, poꞌ ngon og gotowanan dion niu nog momali ilan nog diꞌ motud boyaꞌan ombabong pomikilan niu dun. Saꞌan maꞌ nituꞌ og ginangon nilan poꞌ moleg ilan sumop nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. 8 Dadi minsan sima og gotow, otawaka minsan og moloikat nog miktidu sog glangit og mogustal paꞌali dia ni Kristu nog diꞌ dumalan dia sog gustalan nami kituꞌ dianiu sog tagnaꞌ, poliholaꞌon nododaꞌ ion asta sog daꞌ kopus non. 9 Maꞌ nituꞌ dodaꞌ da poꞌ tinaluꞌ nami na sibon dianiu, bu numun kituꞌ puliꞌan ku nosop ini tumaluꞌ dianiu nog ain og mogustal nog gustalan paꞌali dia ni Kristu nog diꞌ dumalan sog tinabuk niu kituꞌ nog inustal nami dianiu, poliholaꞌon nododaꞌ ion asta sog daꞌ kopus non. 10 Poꞌ somoꞌ og poksuꞌaton ku og sagyaotow, ondiꞌ u na moktaluꞌ nog maꞌ nini koni. Sugaꞌid non, saꞌan ini tinaluꞌ u bagun kosuꞌatan og Mikpongon dun. Poꞌ somoꞌ og piksuꞌat u og sagyaotow, konaꞌ u buan og sosoligan ni Kristu.

Og binianan nog Mikpongon sumabidia ni Paul nog sosuguꞌon non

11 Pigilugan, bagun niu kosunan, og pomali kituꞌ nog pigustal u dianiu, konaꞌ pigimungimung nog sagyaotow. 12 Bu konaꞌ ituꞌ miktidu sog sagyaotow, bu daꞌ u dosop ituꞌ konadoy sog sagyaotow. Sugaꞌid non, mitabuk u ituꞌ bianan sog kopolantaꞌ ni Isukristu dun dianakon. 13 Poꞌ kisunan niu na bog olo og bayuꞌbayuꞌ nog polomotadon ku dini kituꞌ. Poꞌ kobon ku mogunut nog tanud nog bansa Hudyu, pingulaꞌat u og pigotowan nog Mikpongon poꞌ kolegan ku bosia dun, nog moglaꞌat og kopoktanud nilan koyon. 14 Bu bila sosugapa u da nog Hudyuanan, daꞌidun mokantu dianakon sog kopogunut u nog kitogadtogadan nog mokogulang ta kituꞌ kobon nituꞌ. 15 Tibua, og Mikpongon, bianan sog tulung non dianakon, minsan sog daꞌ u pa botaꞌoy, siniboy non na akon mangka non akon sobioy nog sosoligan non. 16 Bu linoliag ion mokpolantaꞌ dun dianakon og Bataꞌ non nog si Isukristu bagun ku da mustal paꞌali dianon dia sog gotowanan nog ain konaꞌ Hudyu, bu daꞌ u ituꞌ poksakoy sog minsan sima otowoy. 17 Bu daꞌ u tanan angoy dituꞌ sog Jerusalem moganad dia sog ain og sosuguꞌonanan non kituꞌ nog mikuna dianakon. Sugaꞌid non, mipanow u mogdayun dituꞌ sog bonua nog Arabia. Bu tubus nituꞌ, dangan miobonobon u dituꞌ, mikpuliꞌ u nosop dituꞌ sog Domaskus.

18 Tubus nituꞌ, tolu ton u tidu tumabuk dia ni Isukristu, mangka u pa angoy sog Jerusalem poꞌ minangoy u mokpokilala dia ni Piter, bu minguliꞌan u dituꞌ non lagaꞌ nog sopuluꞌ bu lima gobi. 19 Bu daꞌ ami poktongow nog duma sosuguꞌon ni Isukristu ual da si Jems, og gilug non kituꞌ. 20 Motud tokodoy og sinulat u koni dianiu, bu sog motaan nog Mikpongon, konaꞌ u ini og gloput.

21 Tubus nituꞌ, miglandan u sog susulan nog Siria bu asta sog susulan nog Silisia. 22 Bu sog kangoy u dituꞌ, og pigotowanan ni Kristu sog poglumpukananan nog dituꞌ sog bonua nog Judia, daꞌ nilan pa akon kilolaoy. 23 Tibua, midongog nilan na og bontugan ku nog akon dow, bakas u polongulaꞌat nog pigotowan ni Kristu. Tibua, linotaꞌan ku na. Bu polongustal u na nog tanud ta koni nog saka, dini kituꞌ loꞌaton ku tanan bosia. 24 Dadi, sabap sog dongogan kituꞌ paꞌali dianakon, mikopoksanglit ilan dun dia sog Mikpongon.

2

Si Paul tinabuk nog sosuguꞌonanan sog Jerusalem

1 Bu sopuluꞌ bu pat ton golot non, mikpuliꞌ u nosop dituꞌ sog Jerusalem. Og kangoy u koni dituꞌ, og dumaanan ku si Barnabas ilan ni Titus. 2 Saꞌan minangoy u dituꞌ poꞌ pilantaꞌ nog Mikpongon dianakon nog sumboy mangoy u nododaꞌ dituꞌ. Dadi, dangan minatong ami dituꞌ, migupakat ami nog kounutananan nilan dion, bu inustalan ku ilan bog olo og bayuꞌ nog gustalan nog ginustal u dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Poꞌ bila diꞌ ilan kosuꞌatan dun, gomonsunoy mimung ombolong gulas sinsalaꞌ u sog kopoginang u kituꞌ tidu sog tiganaꞌ asta sog numun koni. 3 Tibua, kisuꞌatan ilan da dun. Bu minsan og duma u kituꞌ nog si Titus, daꞌ nilan da ion togoloy tumuk. Poꞌ og bansa non, Girik.* 4 Tibua, ngon minampuꞌ dianami nog baluꞌbaluꞌ og gilug sog tanud poꞌ bagun nilan ami koponologundiꞌan bog iduma diꞌ ami noma pogboyaꞌan nog polomotadon nog Hudyuanan kituꞌ dangan sinumolabuk ami dia ni Kristu Isus. Poꞌ kolegan nilan bosia mokokunut ami sog botad kituꞌ nog boyaꞌan mimung mulipon ita dun. 5 Tibua, daꞌ ami da sanggup dianilan poꞌ bagun da og motud kituꞌ dia sog gustalan nog Gombaꞌis ondiꞌ ombolong dianiu. 6 Dadi, ilan koyon og migimung nog kounutan nilan. Moglokounutan ilan otawaka ondiꞌ, daꞌ balan ku dun. Poꞌ og Mikpongon da moto lumiling nog pikilan nog gotow. Poꞌ minsan og kounutananan nilan kituꞌ, daꞌidun og sopan nilan nog gustalan ku kituꞌ nog pigustal u dianilan. 7 Bu konaꞌ tibua nituꞌ, poꞌ misabut nilan na nog binogoy nog Mikpongon dianakon nog polosukuꞌan mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu, domikian da maꞌ ni Piter nog og polosukuꞌan non og mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog bansa Hudyu. 8 Poꞌ og Mikpongon og migbogoy nog bayaꞌ dia ni Piter moginang dia sog bansa Hudyu, migbogoy dosop ion dianakon nog bayaꞌ moginang dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. 9 Bu si Jems, si Piter, bu si Jan og tantu kounutan nilan dow. Bu dangan misabut nilan nog maꞌ nituꞌ na dodaꞌ og binogoy nog Mikpongon dianakon nog polosukuꞌan, miktabuk komot ami bu asta si Barnabas. Poꞌ og koposadan nami, mangoy ilan mogustal dituꞌ sog bansa Hudyu, bu ami, mangoy ami sop mogustal dia sog ain konaꞌ Hudyu. 10 Bu daꞌ lual og pingoni nilan dianami lual da, sumboy mononayun tabang nami dia sog ain miskinan nog pigilugan sog tanud nog bansa Hudyu. Bu maꞌ nituꞌ dosop og donsamaꞌ nog pogopasan ku moginang.

Pimag ni Paul si Piter

11 Dadi tidu dituꞌ, dangan minangoy si Piter dituꞌ sog Antiok, pimag u ion dia sog kodokolan nog gotow poꞌ daꞌ kunut og polomotadon non dianilan. 12 Poꞌ kobon non dituꞌ, minampuꞌ ion kuman sog pigilugananan ta sog tanud nog konaꞌ Hudyu. Saka dangan minatong og gotowanan kituꞌ tidu dituꞌ ni Jems, mikpolen ion kuman poꞌ pinumpilian non ain konaꞌ kituꞌ og Hudyu, poꞌ miondok ion dia sog gotow Hudyuanan kituꞌ nog kolegan nilan sumboy moktuk glam nog pigilugan ta sog tanud nog konaꞌ Hudyu. 13 Dadi, dangan mitongow nilan nog maꞌ nituꞌ og glangka ni Piter, og duma gotow Hudyuanan nog pigilugan ta sog tanud, mikopoglogiling ilan dosop dia ni Piter. Bu sabap sog kopokpopotongow nilan kituꞌ, si Barnabas siꞌoy mioit nilan tanan dun. 14 Dadi, dangan mitongow u ilan nog maꞌ nituꞌ og polomotadon nilan, nog daꞌ kunut sog motud dia sog Gombaꞌis nog Guksugan, tinoluꞌan ku si Piter dia sog kodokolan nilan, “Loko Piter, ika og bansa Hudyu a, tibua og botad nog inunut mu koyon, og botad nog konaꞌ Hudyu. Dadi bila maꞌ nituꞌ, iduma gidoy buan togolon mu ma og konaꞌ Hudyu nog mogunut ilan nog botad nog Hudyu, nog saka, konaꞌ ilan og Hudyu?

15 “Poꞌ ita, og pihak nog bansa Hudyu, konaꞌ ita sakup nog binonsaan nog long ta dun, og bansa nog bolodusaon. 16 Poꞌ kosunan ta, nog og gotow ondiꞌ modulus bianan dia sog kopogunut non sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses kobon nituꞌ, sugaꞌid non, bianan sog kopongandol dia ni Isukristu. Poꞌ ita, mingandol ita na dia ni Kristu Isus bagun da, bianan sog kopongandol ta, mimung modulus ita dianon. Poꞌ daꞌidun og gotow nog modulus sabap sog kopogunut non nog dan Botad kituꞌ.

17 “Dadi, bila sabap sog kosolabuk ta dia ni Kristu, miimung midulus ita sog Mikpongon, ita siꞌoy nog bansa Hudyu, bolodusaon ita dosop domikian da nog maꞌ nilan nog konaꞌ Hudyu. Dadi, gomonsunoy baluꞌ ta dun, nog sabap dia ni Kristu, miimung dumungag og dusa ta. Ondiꞌ le! 18 Poꞌ bila puliꞌon ku og botad kituꞌ nog binolong u na bosia, og maꞌana non, daꞌ u pokokunut sog botad kituꞌ. 19 Tibua, sabap sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses kobon nituꞌ, domikian da mamaꞌ nog minatoy u na, bu ondaꞌ u na pogboyaꞌoy nog Botad kituꞌ bagun u da mokokunut sog glegan nog Mikpongon. 20 Poꞌ og maꞌana non, misunuꞌ u dia ni Kristu sog kopatoy non kituꞌ sog kudus. Dadi, minatoy u na sog dusa. Og maꞌana non, og dusa ondiꞌ na mogbayaꞌ dianakon. Tibua, mitubuꞌ u da poꞌ si Kristu migonong na dianakon. Dadi, og polomotadon ku dini sog dunya koni, si Kristu na og migbayaꞌ dun nog ion milolat bu inatas non matoy sabap sog glolatan non dianakon. 21 Dadi, tolimaꞌon ku nododaꞌ og tulung nog Mikpongon. Poꞌ somoꞌ midulus og gotow sabap sog kopokokunut non sog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses, og kopatoy ni Kristu, daꞌ na sagnat non.”

3

Modulus og gotow bianan da sog kopongandol non

1 Ponggumowon amu dodaꞌ, amu gotow Galatia! Mamaꞌ amu ma nog mitaban nog gaid. Sima gidoy mikoitoit dianiu? Poꞌ pitampal na tokodoy dianiu nog si Isukristu minatoy dia sog kudus. 2 Dadi takun poloꞌma, ongon solabuk og sakon ku dianiu. Kibogayan amu taꞌ nog Bolakat nog Mikpongon bianan sog kopokokunut niu sog Botad nog pilatas dia ni Muses kituꞌ otawaka kibogayan amu taꞌ ituꞌ dun bianan sog tud niu nog midongog niu kituꞌ dianami paꞌali dia ni Kristu. 3 Iduma ion, landuꞌ noma og kogumow niu. Dangan miktolipun amu mogbogu kotubuꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon, numun kituꞌ poksipian niu dumoksuꞌ nog bianan sog dili pagas niu! 4 Dadi bila maꞌ nituꞌ, misinsa amu tibua moktanud nog saka daꞌ da og maꞌana non. Konaꞌ da bosia maꞌ nituꞌ og doksuꞌan nog kopoktanud niu kituꞌ. 5 Poꞌ olo sabap non nog binogoy nog Mikpongon og Bolakat non dianiu bu pitongow non dianiu og gingyataꞌanan non? Sabap taꞌ gidoy sog kopokokunut niu sog Botad nog pilatas dia ni Muses? Konaꞌ poꞌ kituꞌ, sugaꞌid non, sabap sog tud niu nog midongog niu kituꞌ dianami paꞌali dia ni Kristu.

6 Poꞌ pokpikilpikil niu poloꞌma og kibianbianan kituꞌ ni Abraham kobon nituꞌ nog sinulat sog Kitab. “Tinumud ion sog Mikpongon bu sabap sog kopongandol non, iningolanan ion nog midulus.”* 7 Dadi, bagun niu kosunan, ain tinumud bu pongandol dia sog Mikpongon, miimung ion nog tantu pangkat ni Abraham. 8 Poꞌ dia sog Kitab pidonsamaꞌ na tumaluꞌ nog ain konaꞌ bansa Hudyu motolimaꞌ da nog Mikpongon poꞌ imungon non da ilan nog modulus bianan sog kopongandol nilan dianon. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon dia ni Abraham, “Glam nog binonsaan popiaon ku bianan dianika.”† 9 Dadi, saꞌan ain mingandol dia sog Mikpongon, popiaon dosop mamaꞌ ni Abraham, poꞌ si Abraham pipia bianan sog kopongandol non sog Mikpongon.

10 Poꞌ ain og sinumalig dia sog kopokokunut non dia sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses, og doksuꞌan non, dotongan ion nog sumpa. Saꞌan ituꞌ maꞌ nituꞌ, poꞌ sinulat na donsamaꞌ sog Kitab nog maꞌ nini, “Sumpaan nododaꞌ ain ondiꞌ mokokunut kobon non sog glam nog botad nog pilatas dia ni Muses nog sinulat na dia sog libru nog iningolanan og Botad.”‡ 11 Dadi, og maꞌana non, mitampal na dianita nog daꞌidun nododaꞌ modulus sog Mikpongon bianan sog kopokokunut nilan nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses. Poꞌ maꞌ nini dosop og sinulat sog Kitab, “Og gotow modulus bianan sog kopongandol non nog boyaꞌan motubuꞌ ion asta sog daꞌ kopus non.”§ 12 Bila sungkoliꞌon ta, og Botad kituꞌ, daꞌidun dukakit non dia sog kopongandol poꞌ maꞌ nini nosop og sinulat sog Kitab, “Ain mikokunut sog glam nog glegan nog Botad kituꞌ, motubuꞌ dosop bianan sog kopokokunut non dun.”* 13 Tibua, sumpaan nododaꞌ ain diꞌ mokokunut sog glam nog glegan nog Botad kituꞌ. Dadi si Kristu, ginawon non na ita tidu sog sumpa nog Botad kituꞌ. Poꞌ ion og sinumoliu dianita dia sog sumpa nog Botad kituꞌ. Poꞌ maꞌ nini og sinulat dosop sog Kitab, “Sumpaan ain binitin sog kayu asta matoy.”† 14 Dadi, saꞌan da si Kristu mikobian nog maꞌ nituꞌ poꞌ bagun ain konaꞌ bansa Hudyu bianan dia ni Kristu Isus, mosunuꞌ ilan dosop kobogoyoy nog pinasad kituꞌ nog Mikpongon dia ni Abraham. Dadi, sabap sog kopongandol ta, misunuꞌ ita kobogoyoy nog Bolakat non poꞌ maꞌ nituꞌ og pinasad nog Mikpongon.

Og dan Botad kituꞌ, ondiꞌ non mosagaꞌ og pasad nog Mikpongon

15 Dadi pigilugan, dia ta kalap og pononggiꞌan sog kibianbianan ta dini sog kilawan koni. Poꞌ sopolati non, ngon duaꞌ kotow mikpasad. Og pasad nilan koyon, ondiꞌ nododaꞌ mokodyadi sopon otawaka owaꞌon poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og koposadan nilan. Domikian da nog maꞌ nion dosop og pigolong u koni. 16 Poꞌ og pasad nog Mikpongon, binogoy non dia ni Abraham bu dia sog sala kotow nog pangkat non. Sinulat sog Kitab sala kotow da og pigolong non. Poꞌ daꞌ toluꞌoy nog modakol kobogayan nog pikpongkatan non kituꞌ, sugaꞌid non, sala kotow da og pangkat non nog kobogayan dun. Ion non ion si Kristu. 17 Dadi, domikian da og pinonggiꞌan ta koni nog, si Abraham bu og pangkat non pinasad nog Mikpongon dianilan. Tubus nituꞌ, midopot pat gatus bu tolu puluꞌ ton tidu dituꞌ, kibogayan dosop si Muses nog Botad tidu sog Mikpongon. Tibua, og Botad kituꞌ nog binogoy dia ni Muses, ondiꞌ mokogantiꞌ sog pinasad kituꞌ dia ni Abraham poꞌ og Mikpongon, ondiꞌ non nododaꞌ bolubaon og pasad non. 18 Poꞌ somoꞌ motuman da og pasad nog Mikpongon kituꞌ nog sabap sog kopokokunut nog gotow dia sog botad, daꞌidun buan og maꞌana nog pasad nog Mikpongon kituꞌ dia ni Abraham. Tibua, bianan sog tulung non, tinuman non og pasad non kituꞌ nog tinaluꞌ non dia ni Abraham.

19 Dadi bila maꞌ nituꞌ, olo gidoy buan og potugyuan nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses? Maꞌ nini. Saꞌan ituꞌ binogoy poꞌ bagun da motampal bog olo bayuꞌbayuꞌ nog kohinangan kituꞌ nog molaton, asta sog matong og pangkat kituꞌ nog pigolong nog Mikpongon dia ni Abraham. Poꞌ og Botad kituꞌ nog pinulonag nog moloikatanan, mipulonag bianan sog kopongingolot ni Muses dun. 20 Og polongingolot konaꞌ tibua sala kotow og pongingolotan non. Tibua og Mikpongon, solabuk da. Daꞌidun og mingingolot dianon.

Og potugyuan nog Botad kituꞌ

21 Minsan maꞌ nituꞌ, og Botad bu og pasad kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon, ngon da og dukakit nilan. Poꞌ somoꞌ og Botad kituꞌ nog binogoy, mimung motubuꞌ og gotow dun asta sog daꞌ kopus non, og glam nog gotow modulus ilan buan bianan sog kopokokunut nilan dia sog Botad kituꞌ. 22 Tibua, sinulat sog Kitab nog glam nog gotowanan sog glupaꞌan, pigboyaꞌan ilan nog dusa, bagun da bianan sog kopongandol dia ni Isukristu, ombogoy dun og pasad kituꞌ nog Mikpongon. Dadi, ain mongandol dianon, kobogayan ilan dun.

23 Poꞌ sog daꞌ pa datong og timpu nog mongandol og gotowanan dia ni Isukristu, pigboyaꞌan ilan pa nog Botad kituꞌ nog boyaꞌan miimung maꞌ nog binalud ilan dun asta sog matong og timpu kituꞌ nog pitampal na dianita nog sumboy mongandol ita dia ni Kristu bagun ita mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa. 24 Dadi bila maꞌ nituꞌ, og potugyuan nog Botad kituꞌ og mogokbit monuluꞌ tibua dianita posunguꞌ dia ni Kristu. Poꞌ bianan sog kopongandol ta dianon, itungon non na ita nog daꞌ na dusa ta. 25 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog minatong noma nog mingandol ita na dianon, konaꞌ na og Botad kituꞌ mogbayaꞌ dianita.

Og piglogombataꞌanan nog Mikpongon

26 Poꞌ bianan sog kopongandol niu, miimung amu na nog gombataꞌanan nog Mikpongon bianan sog kosolabuk niu dia ni Kristu Isus. 27 Poꞌ miksolabuk amu dianon bianan sog kopogbunyag niu dia ni Kristu, bu mamaꞌ nog pisolugan amu na nog dili kotubuꞌ non. 28 Dadi, daꞌ na og piktingkaan nog Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, bu og gulipon otawaka konaꞌ gulipon, bu og glibun otawaka glaki. Og maꞌana non, glam niu miksolabuk amu na nog dia amu ni Kristu Isus. 29 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog miakod amu noma ni Kristu, og pangkatanan amu dosop ni Abraham, bu kobogayan amu dosop nog pasad nog Mikpongon kituꞌ.

4

1 Dadi, maꞌ nini. Ibalat da sog bataꞌ, og bataꞌ koyon domikian mamaꞌ nog gulipon. Tibua, ngon da gondow non nog makod non glam nog daya nog gamaꞌ non. 2 Poꞌ piktolanak ion nog duma gotow asta matong sog sosaꞌ nog gamaꞌ non. 3 Ita siꞌoy, sog kobon nog mamaꞌ ita pa nog gombataꞌ nog kulang pa sabut ta paꞌali sog Mikpongon, miulipon ita dosop nog polomotadon nog miktidu sog dunya. 4 Tibua, dangan minatong na og timpu non, pipangoy nog Mikpongon og Bataꞌ non dini nita bianan sog kobataꞌ dianon nog sala kotow. Bu ion siꞌoy, pigboyaꞌan dosop nog Botad kituꞌ nog bansa Hudyu 5 poꞌ bagun ain og pigboyaꞌan nog Botad kituꞌ, molokat ilan na, bu bagun ita na mimung nog tantu gombataꞌanan nog Mikpongon. 6 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog gombataꞌanan ita noma nog Mikpongon, binogoy non og Bolakat nog Bataꞌ non mogonong dianita. Bu sabap sog Bolakat non kituꞌ, mokopoksabi ita na sog Mikpongon nog Amaꞌ. 7 Dadi og maꞌana non, konaꞌ amu na og gulipon nog Botad kituꞌ, sugaꞌid non, og gombataꞌ amu na nog Mikpongon, bu bianan dituꞌ, mokopomusakaꞌ amu na nog pinasad non kituꞌ.

Og kolegan ni Paul sog gotowanan dia sog Galatia

8 Kobon nog daꞌ niu pa kosunoy paꞌali sog Mikpongon, miulipon amu pa dia sog diwataanan koyon nog saka, diꞌ bosia pia poktomuyon. 9 Tibua sog numun koni, tinabuk niu na og Mikpongon. Somoꞌ ita da, tinabuk amu na nog Mikpongon. Dadi, olo buan sabap non nog moksipi amu poma mokpuliꞌ sog dan polomotadon koyon nog daꞌ doksuꞌ non? Diꞌ amu na bosia moginang dun mokpuliꞌ bagun amu ondiꞌ mulipon mokpuliꞌ. 10 Poꞌ aluꞌaluꞌ og poktotimaꞌanan niu og kitogadtogadan niu kituꞌ sog tagnaꞌ maꞌ nog ponginangon niu sog gondow bu sog bulan bu sog ton. 11 Dadi, saꞌan ituꞌ landuꞌ og susaan ku dianiu. Poꞌ gomonsunoy ombolong tibua og gulas sinsalaꞌ u sabap dianiu.

12 Amoyamoy tokodoy dianiu, pigilugan, nog poglogilingoy niu akon poꞌ numun koni, migbatuk ita na niu nog daꞌ ita na pogboyaꞌoy nog Botad kituꞌ. Dadi, daꞌidun da salaꞌ niu dianakon. 13 Poꞌ sog kangoy u dion tagnaꞌ, kisoꞌutan u nog diꞌ u mokodag boyaꞌan nog mikopogustal u dianiu nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. 14 Dadi, minsan siꞌoy misinsa amu dianakon sog diꞌ u kituꞌ kokodag, daꞌ niu da akon poksudiꞌoy otawaka ponumpilioy. Sugaꞌid non, tinolimaꞌ niu tanan akon nog mamaꞌ nog kotolimaꞌ niu dia sog moloikat otawaka mamaꞌ nog dili glawas ni Kristu Isus. 15 Olo gidoy sabap non nog daꞌidun noma og daꞌdaꞌan niu? Poꞌ bila dini da kituꞌ, somoꞌ malapalap niu da bosia, bogoyon niu tanan dianakon minsan og dili mata niu. 16 Dadi, olo migandun koyon dianiu? Sabap taꞌ gidoy sog kopomali u kituꞌ dianiu nog motud? Poꞌ tidu dituꞌ, mamaꞌ nog binanta niu na akon!

17 Poꞌ og gotowanan kituꞌ nog momali nog diꞌ motud, pogopasan nilan amu kumaum. Tibua, konaꞌ sog koboꞌisan niu, sugaꞌid non, bagun niu akon bolongon, bu bagun amu dosop monamal mogunut dianilan. 18 Ombaꞌis dodaꞌ og monamal bila ombaꞌis da og doksuꞌan non. Bu sumboy diꞌ moksop og koponamal niu minsan siꞌoy daꞌ u dion niu. 19 Gombataꞌ u nog kololaman ku! Misunal og susaan ku kituꞌ dianiu. Og mibatik u paꞌali dianiu, domikian da mamaꞌ kosakit nog glibun koyon nog pinokitan. Bu taman da og polomotadon niu kituꞌ mimung mamaꞌ nog polomotadon ni Kristu, ondiꞌ u nododaꞌ kuliꞌan. 20 Landuꞌ og glegan ku bosia nog dion u niu bagun ku ompoksulutsulut gustalan ku koni dianiu. Poꞌ diꞌ u kosunan bog olo og dunon ku dianiu.

Si Hagar ilan ni Sara inimung nog pononggiꞌan

21 Takun, amu nog moleg pogboyaꞌan sog Botad nog bansa Hudyu. Kosunan niu dotaꞌ da bog olo pomali nog Botad kituꞌ? 22 Poꞌ sinulat dia sog Kitab nog si Abraham, ngon duaꞌ kotow gombataꞌ non nog glaki. Sala kotow binataꞌ nog gulipon, bu sala kotow sop binataꞌ nog dili duoy non nog konaꞌ gulipon. 23 Og kobataꞌ dia sog bataꞌ non kituꞌ nog binataꞌ nog gulipon, diꞌ kosobuꞌsobuꞌ. Tibua, og kobataꞌ dia sog bataꞌ non kituꞌ nog binataꞌ nog dili duoy non nog konaꞌ gulipon, kosobuꞌsobuꞌ. Poꞌ saꞌan ituꞌ binataꞌ non poꞌ og kotumanan nog pasad nog Mikpongon dia ni Abraham. 24 Dadi, ion non ion, og kibianan nilan kituꞌ, mimung nog pononggiꞌan. Og maꞌana nog duaꞌ kotow kituꞌ kolibunanan, ion non og duaꞌ ginis kituꞌ nog pasad nog Mikpongon. Og glibun kituꞌ nog gulipon, si Hagar ngalan non. Bu ion og pononggiꞌan nog pasad kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon kobon nilan dituꞌ sog bulud nog iningolanan og Sinai, nog dia sog bonua nog Arabia. Ion non og Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses. Bu ain pigboyaꞌan nog Botad kituꞌ, miulipon ilan dun. 25 Dadi si Hagar, domikian da mamaꞌ ion nog bulud nog Sinai. Bu og bulud nog Sinai koyon, numun koni ompononggiꞌ sog koliwagan bonua nog Jerusalem. Poꞌ og bonua kituꞌ, og piktiduan nog Botad kituꞌ nog mulipon gotowanan dun. 26 Tibua, og koduaꞌ pasad kituꞌ, pibian dia ni Sara nog ion konaꞌ gulipon. Ompononggiꞌ ion dia sog Jerusalem kituꞌ nog pogonongan nog Mikpongon, nog mimung mokawaꞌ gotow dun dia sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ. Saꞌan ituꞌ, ion mimung nog ginaꞌ ta. 27 Poꞌ maꞌ nini og sinulat dia sog Kitab,

“Pogdaꞌdaꞌ a, ika glibun nog diꞌ mogbataꞌ. Ekes mu og gloliag mu poꞌ daꞌ a pa sibon ponokitoy. Poꞌ og glibun nog daꞌidun bataꞌ non, mimung modakol pa gombataꞌanan non, sog glibun koyon nog togo ginonglangan.”*

28 Dadi pigilugan, amu sop mamaꞌ ni Isak. Poꞌ mamaꞌ non, amu dosop og kotumanan nog pasad kituꞌ nog Mikpongon dia ni Abraham. 29 Bu og sala kotow og bataꞌ ni Abraham kituꞌ, pisokitan non og gilug non kituꞌ nog binataꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon. Dadi, og botad nilan kituꞌ, piginang nilan pa asta sog numun koni. 30 Tibua, maꞌ nini og sinulat sog Kitab,

“Bugow niu na og glibun kituꞌ nog gulipon bu asta bataꞌ non, poꞌ og bataꞌ non kituꞌ ondiꞌ nododaꞌ mokopomusakaꞌ nog gakod nog gamaꞌ non, poꞌ og mokopomusakaꞌ dun, og bataꞌ non kituꞌ nog binataꞌ nog glibun non kituꞌ nog konaꞌ gulipon.”†

31 Dadi pigilugan, saꞌan ituꞌ konaꞌ ita og gombataꞌ nog gulipon, sugaꞌid non, og gombataꞌ ita na nog glibun kituꞌ nog konaꞌ gulipon.

5

Mikoluas ita na tidu sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ

1 Dadi, bila sinumolabuk ita na dia ni Kristu, daꞌ ita na pogboyaꞌoy nog Botad kituꞌ. Dadi bila maꞌ nituꞌ, pokpopagon amu nog pokokunut niu dia ni Kristu. Naꞌ amu na mokpulipon mokpuliꞌ.

2 Saꞌan pokinongogoy niu og taluꞌ u koni, poꞌ akon, si Paul, toluꞌon ku dianiu, bila mokokunut amu dia sog pomali nilan koyon, nog og gotow sumboy pa moktuk, og maꞌana non, og tud niu paꞌali dia ni Kristu, daꞌ sagnat non. 3 Puliꞌan ku tumaluꞌ dianiu, nog simasima og mampuꞌ sog botad koyon nog moktuk, sumboy unuton non og glam nog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses. 4 Poꞌ amu koyon nog mogapas modulus bianan sog Botad kituꞌ, mimung nog lumayuꞌ amu tanan dia ni Kristu dun, bu mokawaꞌ amu sog tulung nog Mikpongon. 5 Tibua ita, bianan sog ginang nog Bolakat nog Mikpongon dianita, migbagad ita nog dodomaan ta kituꞌ nog kodulusan bianan sog kopongandol ta dianon. 6 Poꞌ bila sinumolabuk ita na dia ni Kristu Isus, daꞌidun na maꞌana nog moktuk otawaka og ondiꞌ moktuk. Poꞌ daꞌidun na kobalan dun. Sugaꞌid non, bololagaꞌ tokodoy og kopongandol ta dianon nog potongowon ta bianan sog glolaman ta sog pakasiotow ta.

7 Ombaꞌis bosia tokodoy og kopokokunut niu dia ni Isukristu. Sima gidoy og mikobagla dianiu nog boyaꞌan linumotaꞌ amu mogunut sog motud kituꞌ nog pomali? 8 Poꞌ og kopoktogol nog gotowanan koyon mogonggat dianiu, daꞌ dia miktidu sog Mikpongon, poꞌ Mikpongon tanan migonggat dianiu sog motud. 9 Tibua, og pomali nilan koyon nog diꞌ motud, pinonggiꞌ sog pokpotulin nog pan, nog minsan mikaꞌan siꞌoy og ompuꞌon dun, mogulit na sog tibuk nog pan koyon. 10 Tibua, bianan sog kopoksolabuk ta dia sog Kounutan ta, saꞌan kosunan ku nog migbatuk ita nog pikilan paꞌali sog pogolongon ku koni. Bu og sinumasow koyon dianiu, minsan sima ion otowoy, posokitan da ion nog Mikpongon. 11 Dadi pigilugan, somoꞌ motud og taluꞌ nilan koyon nog pimali u dow nog og gotow sumboy motuk, iduma gidoy buan pokposokitan nilan poma akon dun? Poꞌ somoꞌ dodaꞌ motud nog maꞌ nituꞌ og pimali u, ondiꞌ ilan na bosia kolotonan nog pomali u koni paꞌali dia sog kobunuꞌ dia ni Isukristu sog kudus. 12 Dadi, og miksasow koyon dianiu, kolegan ku bosia dun, konaꞌ tibua sagya tukon, sugaꞌid non, doyunon na mutuk.

13 Dadi amu pigilugan, saꞌan inonggat amu nog Mikpongon poꞌ bagun amu mokawaꞌ sog bayaꞌ nog Botad kituꞌ. Tibua, konaꞌ poꞌ imungon niu tibua nog sagya daꞌawa niu, nog bagun amu tibua mokopoginang nog minsan olo og glegan nog dili glawas niu. Sugaꞌid non, poktinobangoy amu bianan sog glolaman niu. 14 Poꞌ og botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses miglologinis, tibua, kinumpung sog soginis nog dondagan. Og dondagan koyon maꞌ nini, “Sumboy molalam amu dia sog sumbaloy niu maꞌ da nog glolaman niu sog dili glawas niu.”* 15 Tibua, bila mokinonggitoy amu kobon non, pokpotubud amu poꞌ gomonsunoy motipot amu poglaꞌat sog duma niu.

Og polomotadon nog pigboyaꞌan nog Bolakatnog Mikpongon

16 Dadi, saꞌan sumboy og Bolakat nog Mikpongon og mogokbit nog polomotadon niu bagun amu ondiꞌ mokopoginang nog glegan nog ginungod nog mokodusa. 17 Poꞌ og glegan nog ginungod, ondiꞌ tokodoy mosulut dia sog glegan nog Bolakat nog Mikpongon. Mamaꞌ dosop nog kolegan nog Bolakat nog Mikpongon nog ondiꞌ dosop mosulut sog glegan nog ginungod. Poꞌ ondiꞌ ilan nododaꞌ ion moksulut. Dadi, ain moleg amu kituꞌ bosia moginang dun, diꞌ niu na minang. 18 Saꞌan bila og Bolakat nog Mikpongon mogokbit dianiu, ondiꞌ amu na pogboyaꞌan nog Botad. 19 Poꞌ kosunan ta na bog olo doga og gininisan nog glegan nog ginungod. Maꞌ nog momabal, bu og duma kohinangan koyon nog kosipogsipog. 20 Monglodawan ilan, bu polonggaꞌid ilan, mokangit ilan, mokpoksusi ilan, mogdalu ilan, bu bululokowon ilan, mogapas ilan nog ilan motas, mogabak ilan, bu moksinugutoy ilan. 21 Bu gimaan nilan sog pakasi nilan, bu og kopoglangulangu nilan dunut kohinangan koyon nog diꞌ pia. Dadi, saꞌan podonsomaꞌon ku tumaluꞌ dianiu maꞌ nog tinaluꞌ u kituꞌ dianiu, nog ain moginang nog maꞌ nog pigolong u koni, ondiꞌ ilan nododaꞌ mokopomusakaꞌ sog pigdotuꞌan nog Mikpongon.

22 Tibua, ain og pigboyaꞌan nog Bolakat nog Mikpongon, mongon dianon og glolat, og daꞌdaꞌan, og kotiknaꞌ nog pomikilan, og kopayat nog ponutus. Bu moto ion sumungod, bu ombaꞌis og kohinangan non sog duma non, kosoligan ion, 23 bu ombabaꞌ og bolotabat non. Bu moto ion moktigol nog dili glegan nog glawas non. Daꞌidun nododaꞌ og botad nog mogondiꞌ nog maꞌ nini koni. 24 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og pigotowan amu noma ni Kristu Isus, og glam nog glegan niu kituꞌ nog ginungod nog mokodusa, sinunuꞌ niu na dia sog kopatoy ni Kristu Isus kituꞌ sog kudus. 25 Dadi, bila mitubuꞌ ita noma bianan dia sog Bolakat nog Mikpongon, sumboy ion da og mogbayaꞌ nog polomotadon ta. 26 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sumboy ondiꞌ ita na mokpotaspotas, otawaka mokpulekpulek, otawaka mokpimapima sog duma ta.

6

Og kopoktinobangoy ta

1 Dadi pigilugan, bila ngon og duma niu nog ngon glopangan non, amu nog pinuluꞌan na nog Bolakat nog Mikpongon, sumboy pomolian niu ion bianan sog kobaꞌis nog bolotabat niu. Bu amu siꞌoy, pokpotubud amu dosop bagun amu da ondiꞌ koyubaꞌan. 2 Poktinobangoy amu sog glam nog glogon niu, poꞌ bagun amu ondiꞌ ilakad kologonoy. Poꞌ bianan dituꞌ, munut niu tokodoy og botad nog miktidu dia ni Kristu. 3 Poꞌ bila ngon dianiu og mokpikil nog motas na ion saka ondiꞌ da, og maꞌana non, linimbungan non og dili pikilan non. 4 Poꞌ og gotow, sumboy tontongon non og dili kohinangan non. Poꞌ bila ombaꞌis dodaꞌ og miinang non, mangka pa ion pogdaꞌdaꞌ dun. Ondiꞌ non pia pogbotukon og kohinangan non sog kohinangan nog duma non. 5 Poꞌ og glam ta, inangon ta ain og polosukuꞌan nog binogoy dianita.

6 Bu ain og kiponadan paꞌali dia ni Isukristu, sumboy sugdaan non dosop og mikpanad koyon dianon.

7 Naꞌ amu motipu dun, poꞌ og Mikpongon ondiꞌ kopogbigyakan. Poꞌ ain og pomulanon nog gotow, maꞌ nituꞌ dosop og mogani non. 8 Poꞌ ain og gotow nog mogapas moginang nog ain glegan nog ginungod, bianan sog dusa malap non og glaꞌat. Miktidu sog kinilawan, og doksuꞌan non, dia ion pokangoy sog koloꞌatan. Tibua, ain og mogapas miginang nog ain mosulut dia sog Bolakat nog Mikpongon, bianan sog Bolakat non kituꞌ, malap non og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 9 Dadi, saꞌan sumboy ondiꞌ ita mogbungas moginang nog ain gombaꞌis. Poꞌ bila diꞌ ita lumotaꞌ moginang dun, ngon og gondow non, songkuꞌan ita nog landuꞌ kobaꞌis. 10 Dadi, bila ngon dalan ta moginang nog gombaꞌis, mogimakat ita moginang dun sog glam nog gotow, labi na dia sog pigilugan ta sog tanud.

Og gluksadan nog pomali ni Paul

11 Tontong niu bog andun kosolag og kosulatan ku nog sulat u koni dianiu poꞌ og dili komot u ini og sinumulat dun.

12 Toluꞌon ku dianiu, saꞌan togolon nilan amu moktuk, poꞌ bagun ilan ondiꞌ koposokitan nog salu bansa nilan sabap sog kotabuk nilan nog pomali kituꞌ paꞌali sog kobunuꞌ dia ni Kristu sog kudus. 13 Poꞌ minsan ilan, ain og moktogol koyon moktuk dianiu, ondaꞌ ilan tanan pokokunut sog botadanan kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ, saka togolon nilan ma amu moktuk. Poꞌ og kolegan nilan bosia dun, saꞌan moktuk amu, bagun ilan mokopogbonsagbonsag dun. 14 Tibua akon, daꞌ lual og pogbonsagon ku lual da og kobunuꞌ kituꞌ dia sog Kounutan ta nog si Isukristu sog kudus. Poꞌ bianan sog kobunuꞌ kituꞌ dianon, miawaꞌ na og glegan ku dia sog ginungod, bu daꞌ na og bayaꞌ non dianakon. 15 Dadi, daꞌidun og maꞌana nog moktuk otawaka og diꞌ moktuk, sugaꞌid non, og bololagaꞌ og kopongimbogu nog Mikpongon dianita. 16 Dadi, ain maꞌ nini og kopogunut non sog polomotadon koni, og glam nog pigotowanan nog Mikpongon, mongon dianilan og kotiknaꞌ nog pomikilan bu og glolat.

17 Dadi sog doksuꞌan koni, sumboy daꞌidun sumusi dianakon poꞌ kipoliꞌan u tanan sabap sog kopokokunut u dia ni Isus.

18 Dadi pigilugan, og glolat bu tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu mongon dianiu dion. Amen.

* 2:3 2:3 Og bansa Girik koni, konaꞌ nilan botad moktuk.

* 3:6 3:6 Genesis 15:6

† 3:8 3:8 Genesis 12:3

‡ 3:10 3:10 Deuteronomy 27:26

§ 3:11 3:11 Habakuk 2:4

* 3:12 3:12 Levitikus 18:5

† 3:13 3:13 Deuteronomy 21:23

* 4:27 4:27 Isaya 54:1

† 4:30 4:30 Genesis 21:10

* 5:14 5:14 Levitikus 19:18

Episus

1

2

3

4

5

6

Og Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Episus

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulatni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Episus

Og sulat ni Paul koni posunguꞌ sog poktanudanan dia ni Isus nog dituꞌ sog Episus. Migonong si Paul duaꞌ ton sog Episus. Og guksugan dun ombasta dia sog libru nog Piginang nog Sosuguꞌonanan ni Isukristu 20:1–21:1.

Og gustalan non koni, duaꞌ bahagiꞌ. Og sobahagiꞌ nog sulat non koni, og gustalan non paꞌali sog kopoksolabuk nog pigotowan nog Mikpongon bianan sog kopomiliꞌ non poꞌ ion og Gamaꞌ, bu bianan sog Bataꞌ non nog si Isukristu og kopongampun non nog dusaanan nilan, bu bianan sog Bolakat nog Mikpongon motuman og pinasad non kituꞌ nog bololagaꞌ.

Og koduaꞌ bahagiꞌ nog sulat non koni og pongoningoni non dia sog ain og mogbasta dun, nog longkaon nilan og kosolabuk nilan dia ni Kristu bagun mimung nog tantu og kopoksolabuk nilan.

Modakol og pinonggiꞌ ni Paul dun paꞌali sog kopoksolabuk nog pigotowan nog Mikpongon nog bianan sog kosingkot nilan dia ni Kristu. Og pigotowan non, mamaꞌ ilan nog salulawas, nog si Kristu miimung og gulu nilan. Otawaka mamaꞌ nog baloy nog si Kristu miimung og batuꞌ kituꞌ nog mosolag nog piingkudan dun. Otawaka mamaꞌ nog glibun nog si Kristu og miimung og duoy non.

Linoliag si Paul sumulat paꞌali sog tulung nog Mikpongon nog bianan dia ni Kristu. Poꞌ og tibuk nog glongas nog Mikpongon dia kotongow ni Kristu, sog glolaman non, sog kopomalas non nog dili glawas non, sog tulung non, sog gampun non nog dusa, bu sog kolonuꞌ nog pikilan bu polomotadon non.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Si Kristu bu og pigotowan non, 1:3–3:21.

3. Og bogu kotubuꞌ nog dia ni Kristu, 4:1–6:20.

4. Og doksuꞌan nog sulat koni, 6:21-24.

1

1 Akon si Paul, og sosuguꞌon ni Isukristu bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon. Akon og mikpoit nog sulat koni posunguꞌ dia sog pigotowan nog Mikpongon sog bonua nog Episus, ain og ompagon og kosolabuk nilan dia ni Kristu Isus. 2 Og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu dia sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Og popia bianan sog kosolabuk ta dia ni Kristu

3 Songlitan og Mikpongon nog ion og Gamaꞌ bu og piktamuy nog Kounutan ta nog si Isukristu! Poꞌ, bianan sog kosolabuk ta dia ni Kristu, pipia non na ita. Poꞌ binogoy non na dianita og glam nog gininisan nog koboꞌisan dia sog kinodiwata. 4 Poꞌ sog daꞌ pa pongonoy og glangit bu glupaꞌan, piniliꞌ non na ita sumolabuk dia ni Kristu bagun ita modulus bu daꞌ na silaꞌon dianita sog motaan non. 5 Poꞌ sabap sog glolaman non kituꞌ dianita, donsamaꞌ non na pimikil nog imungon non ita nog piglogombataꞌanan non bianan dia ni Isukristu poꞌ maꞌ nituꞌ og dumalan sog bayaꞌ non bu mosuꞌat dianon. 6 Dadi, miimung og sanglit dia sog Mikpongon kobal nog kosolag nog tulung non dianita nog bianan dia sog bataꞌ non nog kololaman non nog ion non si Isukristu. 7 Poꞌ, bianan sog kopatoy ni Kristu kituꞌ, migawon ita nog Mikpongon tidu sog bayaꞌ nog dusa bu kiompunan non na og dusaanan ta. Poꞌ maꞌ nituꞌ kosolag og tulung nog Mikpongon 8 nog binunag non dianita. Poꞌ og Mikpongon, bianan sog kotoan non bu sog kolinggas nog kokosunan non, 9 piosun non na dianita og pikilan non kituꞌ nog milimod dia sog gotowanan. Bu linoliag ion dumoksuꞌ nog donsamaꞌ pikilan non kituꞌ bianan dia ni Kristu. 10 Bila matong na og gondow kituꞌ nog sinimpan non, tumanon non na og pikilan non kituꞌ nog poksolobukon non na sog bayaꞌ ni Isukristu og glam nog piongon non sog glangit bu sog glupaꞌan. Bu si Kristu na og Pogbayaꞌ sog glam non.

11 Bu tidu pa sog donsamaꞌ, og Mikpongon, piniliꞌ non na ita sumolabuk dia ni Kristu poꞌ maꞌ nituꞌ dumalan sog tugyu bu glegan non 12 poꞌ bagun ain mikuna kituꞌ mogdodama dia ni Kristu nog maꞌ nami, mimung og sanglit dun dia sog kobaꞌis nog Mikpongon.

13 Bu amu siꞌoy, misunuꞌ amu dosop dia ni Kristu. Poꞌ midongog niu na og guksugan kituꞌ nog motud nog ion non ion og Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog paꞌali sog kogawon non dianiu tidu sog bayaꞌ nog dusa. Bu dangan midongog niu ituꞌ, tinumud amu bu tinumabuk amu dianon. Dadi, inindanan non na amu nog Bolakat non maꞌ nog pinasad non kituꞌ. 14 Poꞌ og Mikpongon, piuna non mogoy dianita og Bolakat non poꞌ kituꞌ og tandaꞌ nog ngon pusakaꞌ ta dianon. Poꞌ sabap dituꞌ ngon og dodomaan ta nog ngon gondow non, ain og pigotowan nog Mikpongon owaꞌon non na tidu sog pigboyaꞌan nog dusa. Dadi, songlitan ta og Mikpongon sabap sog kobaꞌis non.

Og gyakin ni Paul

15 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og bayuꞌbayuꞌ nog popia nog Mikpongon dianita, dangan midongog u paꞌali sog kopongandol niu dia sog Kounutan ta nog si Isus, bu dunut og kolalam niu dia sog glam nog pigotowan nog Mikpongon, 16 pisolomatan ku amu kobon non bianan sog gyakin ku sog Mikpongon. 17 Bu ngon og pongoningonion ku dia sog Mikpongon nog piktamuy nog Kounutan ta nog si Isukristu, nog ion og Gamaꞌ ta nog diꞌ kolobian. Pongoningonion ku dianon nog bogoyon non dianiu og sabut bu og kopokpolantaꞌ bagun niu ion kosunan mahatul. 18 Pongion ku dosop dianon nog podolagon non og dialom pikilan niu bagun niu da mosabut tokodoy paꞌali sog dodomaan niu dianon sabap sog kopokokunut niu dia sog gonggat non dianiu. Ion non ion og pusakaꞌ non kituꞌ nog landuꞌ kobaꞌis dia sog ain pigotowan non, 19 bu bagun niu dosop kosunan og dasig nog Bolakat non nog diꞌ kolobian og miginang dianita, sog ain tinumud kituꞌ dianon. 20 Poꞌ og dasig nog Bolakat nog Mikpongon koyon dianita, ion non da og kodasig non kituꞌ nog ginamit non mokpotubuꞌ dia ni Kristu tidu sog patoy bu pingkudoy dia dapit sog glintu non dituꞌ sog pigdotuꞌan non sog kinodiwata. 21 Poꞌ motas pa tokodoy og bayaꞌ ni Kristu sog glam nog duma kodotuꞌananan bu sog glam nog ain togo bayaꞌ bu sog glam nog ain togo bolakat otawaka tunung. Poꞌ og golal non kituꞌ motas pa sog glam nog golal dini sog glupaꞌan otawaka asta sog kinodiwata. 22 Bu og Mikpongon, inuakil non na og glam non dia sog bayaꞌ ni Kristu bu inimung non ion nog kounutan sog ain tinumabuk na dianon. Dadi, domikian da ion maꞌ nog gulu 23 bu og tibuk nog pigotowan non domikian da maꞌ nog glawas non. Dadi, og glam non misukup bianan dia ni Kristu. Bu si Kristu misukup bianan dia sog glawas non, nog ion non ion ain tinumabuk kituꞌ dianon.

2

Og bogu kotubuꞌ bianan sog kosolabuk dia ni Kristu

1 Dini kituꞌ, og kotubuꞌ niu daꞌ pa kosingkot dia sog Mikpongon sabap sog diꞌ amu mokokunut bu sabap sog dusaanan niu dianon. 2 Poꞌ og ginunut niu nog polomotadon, og kinilawan poꞌ mikokunut amu dia sog bayaꞌ nog diwataanan kituꞌ dia sog gawang. Ion non ion og diwata kituꞌ nog mogokbit dia sog ain polongantuanan kituꞌ dia sog Mikpongon. 3 Ami siꞌoy, glam nami koni dini kituꞌ, mamaꞌ ami dosop nilan poꞌ og polomotadon nami maꞌ dosop nog polomotadon nilan. Poꞌ ininang nami ain kisuꞌatan og glawas nami dun dia sog ginungod. Bu inunut nami dosop bog olo og glegan nog pikilan nog ginungod. Ami siꞌoy, sabap dituꞌ, mamaꞌ ami dosop nilan nog posunguꞌ na poliholaꞌon nog Mikpongon. 4-5 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ nog og kotubuꞌ ta daꞌ kosingkot dia sog Mikpongon sabap sog kopongantu ta dianon, landuꞌ da kosolag og glolat non bu glolaman non dianita, poꞌ sinunuꞌ non da ita dia sog kopotubuꞌ non dia ni Kristu tidu sog patoy. Poꞌ bianan sog tulung nog Mikpongon, migawon amu tidu sog dusaanan. 6 Bu bianan sog kosolabuk ta dia ni Kristu Isus, pitubuꞌ non dosop ita sog kinodiwata bagun ita mokoduma dia ni Kristu Isus mogokbit dia sog pigdotuꞌan non nog kinodiwata.

7 Saꞌan maꞌ nituꞌ og ininang non poꞌ potompalon non tidu sog numun kituꞌ asta sog daꞌ kopus non, bog andun dodaꞌ kosolag og tulung non nog diꞌ kolobian bianan sog glolatan non dianita nog ain sinumolabuk dia ni Kristu Isus. 8 Poꞌ saꞌan miimung nog migawon amu sabap sog tulung non bianan sog kopongandol niu dianon. Konaꞌ poꞌ sabap sog dili ginang niu, sugaꞌid non, og bogoy da nog Mikpongon. 9 Dadi og gotow, diꞌ non pogbonsagon poꞌ konaꞌ sabap sog dili ginang non. 10 Poꞌ ita og piongon nog Mikpongon bu bianan sog kosolabuk ta dia ni Kristu Isus, inimung non ita bagun ita moginang nog sinimpan non kituꞌ dianita donsamaꞌ nog kohinangan nog gombaꞌis.

Solabuk ita dia ni Kristu

11 Dadi, amu nog ain binataꞌ nog konaꞌ og bansa Hudyu, iningolanan amu nog bansa Hudyu nog amu og gotow nog diꞌ moktuk. Bu ilan dow og gotow nog miktuk. Maꞌ nituꞌ siꞌoy, sagya ilan da tinuk nog batuk nilan gotow. Tibua, pomikil niu og kibonaꞌbonaꞌan niu kituꞌ dini kituꞌ. 12 Poꞌ sog tang kituꞌ, daꞌ amu pa solabuk dun dia ni Kristu. Amu og gotowanan nog maꞌ nog sagya da doksaꞌdoksaꞌ. Daꞌ amu kosunuꞌ sog pigotowan nog Mikpongon, bu daꞌ amu dosop kosunuꞌ sog pinasad non kituꞌ dianilan. Og kotubuꞌ niu dini sog dunya, daꞌidun og dodomaan niu dun, bu daꞌ balan niu nog Mikpongon. 13 Tibua, minsan siꞌoy molayuꞌ amu dianon dini kituꞌ, dangan sinumolabuk amu na dia ni Kristu Isus, miimung molani amu na dianon bianan sog kosoliu non dianita sog patoy. 14 Poꞌ numun koni, si Kristu, ion mingingolot dianita, og bansa Hudyu bu minsan konaꞌ og bansa Hudyu. Poꞌ piksolabuk non na ita, glam ta. Poꞌ og bansa Hudyu bu ain konaꞌ og bansa Hudyu, miglokinongitoy ilan bosia nog boyaꞌan nog miimung mamaꞌ nog mibolot ilan. Dadi, bianan sog kopongatas non matoy pingimboguan na og pogbotadon ta, bu inawaꞌ non na og bolot kituꞌ. 15 Og maꞌana non, pingawaꞌ ni Kristu og poꞌatananan bu og botadanan nog bansa Hudyu. Poꞌ og tugyu non nog og bansa Hudyu bu og konaꞌ og bansa Hudyu imungon non nog bogu bansa og sinumolabuk dianon. 16 Dadi, bianan sog kopatoy non sog kudus, kilubasan ilan na bu piksolabuk non na og duaꞌ ginis nog binonsaan koni nog boyaꞌan miimung ilan na maꞌ nog solabuk glawas bu miglokopia ilan na glam nilan dia sog Mikpongon. 17 Saꞌan minangoy si Kristu dini poꞌ mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog kopoksolabuk koyon. Inustalan non og glam nog gotow, amu og gotowanan nog konaꞌ Hudyu nog molayuꞌ amu bosia sog Mikpongon, bu og gotow Hudyuanan og gotow nog molani dianon. 18 Poꞌ glam ta, ami og Hudyuanan bu amu og konaꞌ Hudyu, bianan dia ni Kristu, mansing ita na mokopokpolani dia sog Gamaꞌ ta nog ion non og Mikpongon bianan dia sog Bolakat non.

19 Dadi amu og konaꞌ Hudyu, konaꞌ amu na og gotowanan nog sagya da doksaꞌdoksaꞌ. Sugaꞌid non, milakit amu na sog pigotowan nog Mikpongon bu sala kopogilugan amu na dianon. 20 Poꞌ domikian amu da maꞌ nog baloy nog ginimung nog Mikpongon nog dia piingkud sog gustalan nog sosuguꞌonanan ni Kristu bu og taluꞌ nog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu og pagon nog piingkudan nog baloy koyon, ion non na si Kristu. 21 Poꞌ bianan dianon og tibuk nog baloy koyon mipagon bu posisayaꞌ kimung nog mosigda nog Poktomuyan nog ginuakil dia sog Pogbayaꞌ. 22 Dadi amu siꞌoy dion, bianan sog kosolabuk niu dianon, sanan pa nog Mikpongon mogimung dianiu maꞌ nog baloy nog pigonongan non bianan sog Bolakat non.

3

Og polosukuꞌan ni Paul dia sog gotowanannog konaꞌ Hudyu

1 Dadi, akon si Paul, saꞌan ituꞌ pogyokinan ku amu minsan siꞌoy dini u sog kolobusuan koni. Poꞌ mikolobusu u sabap sog kopogustal u dianiu nog amu ain konaꞌ Hudyu. 2 Midongog niu da bayuꞌ nog og Mikpongon, bianan sog tulung non dianakon, inuakil non dianakon og ginang koni nog mogustal u dianiu bagun amu koboꞌisan dun. 3 Poꞌ pitampal na nog Mikpongon og pikilan non kituꞌ nog milimod tidu pa sog donsamaꞌ. Bu piosun non na ituꞌ dianakon. Ion non ion og sinulat u na kituꞌ dianiu. 4 Dadi, bila pongodiꞌan niu mahatul og piktaluꞌ u kituꞌ, mukad dianiu paꞌali sog sabut u nog pikilan nog Mikpongon nog milimod bosia paꞌali dia ni Kristu. 5 Poꞌ kobon nituꞌ, ondaꞌ pa potompaloy dia sog gotowanan og pikilan nog Mikpongon kituꞌ nog milimod. Tibua numun koni, pitampal na nog Mikpongon bianan dia sog Bolakat non nog dia sog sosuguꞌonanan non nog midulus bu polomolatasanan non. 6 Poꞌ og pikilan non kituꞌ nog milimod bosia, maꞌ nini. Bianan sog kotabuk nilan nog Gombaꞌis nog Guksugan, og gotowanan nog konaꞌ Hudyu, milakit ilan na sog pusakaꞌ nog bansa Hudyu kituꞌ, bu misakup ilan dosop dia sog glawas ni Kristu nog ion non ion og dakol nog pigotowan non, bu sog pinasad kituꞌ nog Mikpongon dianilan nog bianan sog kosolabuk nilan dia ni Kristu Isus.

7 Dadi, inimung non akon nog sosoligan non mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan koni bianan sog tulung bu pagas non dianakon. 8 Minsan siꞌoy ombabaꞌ u pa sog glam nog pigotowan nog Mikpongon, binogoy non dianakon og polosukuꞌan mangoy mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Saꞌan iningolanan nog Gombaꞌis nog Guksugan poꞌ diꞌ kobotukan og tulung nog Mikpongon dianita bianan dia ni Kristu. 9 Bu ompotongow u dosop dia sog glam nog gotowanan bog olo doksuꞌan nog pikilan nog Mikpongon nog milimod kituꞌ bosia. Poꞌ og Mikpongon, ion og mikpongon nog glam non. Bu linimod non pa og pikilan non tidu pa sog tolipunan 10 bagun sog numun koni, bianan sog dakol nog pigotowan non, ompotongow non na sog kodotuꞌananan, bu sog kodiwotaan, asta sog kounutananan nog konaꞌ sagyaotow bog olo dodaꞌ og bayuꞌ nog gininisan nog kotoan non. 11 Poꞌ maꞌ nituꞌ og dumalan dia sog tugyu non nog daꞌidun kopus non nog tinuman non dia sog Kounutan ta nog si Kristu Isus. 12 Bu sabap sog kosolabuk ta dianon bu bianan sog kopongandol ta dianon, moksiboluꞌ ita na mokpolani dia sog Mikpongon nog daꞌ duaꞌduaꞌ pikilan ta dun. 13 Dadi, og pongonion ku dianiu nog naꞌ amu mosusa nog sinsaan ku koni nog sabap sog kopogustal u dianiu. Poꞌ og doksuꞌan nog sinsaan ku koni mimung popia dianiu.

Og gyakin ni Paul

14 Dadi, sabap sog maꞌ nituꞌ og pikilan nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, mingluꞌud u tanan mogyakin dun dianon 15 poꞌ ion og piktiduan nog sosuku ngalananan nog glam nog pigotowan non dia sog kinodiwata otawaka dia sog kilawan. 16 Og pongoningonion ku dianon nog, bianan sog kobaꞌis non nog diꞌ kolobian, popogonon non tokodoy og dialom pikilan niu bianan sog Bolakat non 17 bagun da si Kristu mogonong dianiu bianan sog kopongandol niu dianon. Bu tubus nituꞌ, mungod dianiu og glolaman dia sog pakasi niu, bu og polomotadon niu dia pingkudoy sog glolat 18 bagun amu mosunuꞌ sog glam nog pigotowan nog Mikpongon, dia sog kosabut nilan bog olo bayuꞌ nog glolaman ni Kristu. Poꞌ og glolaman non koyon ondiꞌ kobotukan, bu ondaꞌidun kopus non, bu ondaꞌidun og diꞌ molakit dun. 19 Saꞌan maꞌ nituꞌ og pongonion ku sog Mikpongon poꞌ bagun amu dosop kongonan nog glolaman ni Kristu nog ondiꞌ motokad sobutoy. Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, bagun amu da mosukup sog glam nog polomotadon nog Mikpongon.

20 Dadi, songlitan og Mikpongon! Poꞌ bianan sog Bolakat non nog dianita, minang non labi pa sog ain pongonion ta dianon otawaka labi pa sog ain dia sog dialom pikilan ta. 21 Og glam nog pigotowan non, songlitan ta og Mikpongon bu si Kristu Isus tidu sog tolipunan asta sog daꞌ kopus non. Amen.

4

Paꞌali sog kopoksiningkotoy nog ain sinumolabuk dia ni Kristu

1 Dadi akon, og kikolobusuan ku koni sabap sog kopokokunut u dia sog Pogbayaꞌ. Bu pongonion ku dianiu nog og kotubuꞌ niu dini sog dunya modopot niu inangoy og polomotadon kituꞌ nog glegan nog Mikpongon dianiu dangan mionggat non amu sumolabuk dianon. 2 Sumboy kobon non ombabaꞌ tokodoy og bolotabat niu, bu pogbinotadoy amu, bu popayat niu og ponutus niu dianilan, bu poginompunoy amu bianan sog glolaman niu. 3 Bu pogopasoy niu og kopoksolabuk niu sabap sog Bolakat nog Mikpongon. Poꞌ piksolabuk non amu bianan sog kopoglogomigus niu. 4 Poꞌ og pigotowan ni Kristu pinonggiꞌ sog solabuk glawas. Bu og Bolakat nog Mikpongon solabuk da. Bu solabuk da og dodomaan niu dia sog gonggat nog Mikpongon dianiu. 5 Bu solabuk da og Kounutan ta. Bu solabuk da og piktonudan ta. Bu solabuk da og bunyag dianita. 6 Bu solabuk da og Mikpongon nog ion og Gamaꞌ nog glam nog gotow, bu ion dosop Pogbayaꞌ sog glam non. Bu ion dia sog glam non. Bu og poginangon non siꞌoy, dia non dosop pibian sog glam nog gotow.

7 Dadi, pigatulatul ni Kristu sog monala kotow dianita og kotoan. 8 Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab,

“Dangan minangoy ion sog ditas, modakol ginoit non nog mikaum non mangka non bogoyoy sog gotowanan og popia non.”*

9 Dadi, olo ma gidoy og pogolongon non koyon nog minangoy ion dituꞌ sog ditas? Og maꞌana non, minonog ion dini poguna sog glupaꞌan. 10 Dadi, ion og pogolongon koyon nog minonog sog glupaꞌan koni, ion non dosop ion og miktolabang kituꞌ asta sog bubunglangit bagun da ion moglop sog gliwag nog glangit bu glupaꞌan. 11 Ion dili og migbogoy nog popia dia sog pigotowan non. Og duma inimung non nog sosuguꞌonanan, bu og duma inimung non nog polomolatasanan, bu og duma inimung non nog polongustalanan, bu ngon dosop og polongipatanan nog miktamuy dianon, bu ngon dosop og polopanadanan. 12 Saꞌan binogayan og pigotowan nog Mikpongon nog maꞌ nituꞌ poꞌ bagun ilan mosimpan moktinobangoy bagun da posisayaꞌ kopagon ain og pigotowan non nog 13 boyaꞌan modopot nog glam ta og kopoksolabuk ta kituꞌ dia sog kopongandol bu sog kosabut ta paꞌali dia ni Kristu, nog ion non og Bataꞌ nog Mikpongon. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ ita na, mimung posisayaꞌ og kosukup ta maꞌ da nog kohurup ni Kristu.

14 Dadi bila maꞌ nituꞌ ita na, diꞌ ita na mosobuꞌ maꞌ nog gombataꞌanan. Poꞌ og tud ta ondiꞌ na mogduaꞌduaꞌ. Otawaka, diꞌ ita na moit nog gininisan nog pomali bu gustalan. Poꞌ modakol og mokpanad nog sagya glimbung otawaka bigyak bagun moit og gotowanan dun. 15 Sugaꞌid non, bianan sog kopoktaluꞌ ta nog ain og motud sabap sog glolaman ta, og glam ta, mimung nog mamaꞌ non sog glam non, nog ion non si Kristu. Poꞌ ion pinonggiꞌ sog gulu bu ita sop pinonggiꞌ sog glawas non. 16 Dadi sabap dianon, og glawas non miksolabuk. Bu glam nog glangkapanan nog glawas non miksiningkotoy. Dadi og maꞌana non, bila monala kotow dianita, gomiton ta og kotoan kituꞌ nog binogoy dianita, bianan sog pokilolamoy ta mimung pododungag og pagon ta sog kosolabuk ta dia ni Kristu.

Og bogu kotubuꞌ ta dia ni Kristu

17 Dadi, sog bayaꞌ nog Kounutan ta, toluꞌon ku dianiu nog naꞌ niu na tokodoy unuton og polomotadon nog gotowanan koyon nog ain diꞌ mokokunut sog Mikpongon, poꞌ og dialom pikilan nilan koyon daꞌ doksuꞌ non. 18 Poꞌ og pikilan nilan koyon dia sog kodoloman. Daꞌ ilan kolakit sog kotubuꞌ kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon poꞌ sabap sog kulang og sabut nilan paꞌali dianon bu sabap sog kopongmungyas nilan. 19 Dadi, sabap sog kiowaꞌan ilan nog sipog, inuakil nilan na og glawas nilan moginang nog glam nog gininisan nog diꞌ pia bu mogapas ilan tanan moginang dun.

20 Tibua amu, diꞌ maꞌ nituꞌ og bianan dun og sabut niu paꞌali dia ni Kristu. 21 Poꞌ midongog niu nododaꞌ paꞌali dianon, bu sabap sog kosolabuk niu dianon, kiponadan amu nog motud nog mitongow ta dia ni Isus. 22 Dadi, awaꞌ niu na og dan pikilan niu kituꞌ nog pigboyaꞌan nog dusa. Poꞌ sabap sog glegan nog dan pikilan niu kituꞌ nog molimbung, mioit amu sog polomotadon kituꞌ nog doksuꞌan non og glaꞌat. 23 Sugaꞌid non, sumboy kopongimboguan og dialom pikilan niu. 24 Bu suklioy niu na og dan pikilan niu nog pikilan kituꞌ nog diꞌ na pogboyaꞌan nog dusa. Poꞌ kituꞌ piongon nog Mikpongon dianiu nog mondom mimung amu dun mamaꞌ non bu dia ion kotongow sog polomotadon niu kituꞌ nog modulus bu pikilan nog molonuꞌ.

25 Dadi, naꞌ amu mogloput. Sugaꞌid non, monala kotow dianiu sumboy moktaluꞌ nog motud dia sog pakasi non poꞌ glam ta miksiningkotoy ita na sog kosolabuk ta dia ni Kristu.

26 Bu moglolingit amu siꞌoy, sumboy mongmayaꞌ amu da bagun amu ondiꞌ mokodusa. Bu og glolingit niu koyon, naꞌ niu podopotan nog sumindop gondow. 27 Naꞌ amu mogbogoy nog dalan nog boyaꞌan koyubaꞌan amu ni Kindagow dun.

28 Bu bila ngon og polonakow, sumboy lumotaꞌ na monakow bu mogusaha na ion mahatul bagun da ombaꞌis og kopoglokotubuꞌ non. Bu doma, bagun dosop ion mokotabang dia sog ain miskinan.

29 Bu takpil sog ponoluꞌon niu, naꞌ amu na tokodoy moktaluꞌ nog sosuku og mokolaton nog ponoluꞌon. Sugaꞌid non, taluꞌ niu ain tibua kopondoloꞌisogan dun og pakasi niu bila ombaꞌis toluꞌon sog tang koyon nog boyaꞌan kolongasan ain mokinongog dun. 30 Poꞌ bila poktoluꞌon niu og diꞌ kituꞌ pia, kosokitan og Bolakat nog Mikpongon dun. Poꞌ ion og tandaꞌ nog Mikpongon dianita nog ngon gondow non poluason non glam nog pigotowan non tidu sog bayaꞌ nog dusa. 31 Dadi, sumboy awaꞌ niu na glam nog kopoktaguꞌtaguꞌ niu bu og glolingit nog pikilan niu, bu og pokangit niu. Bu sumboy daꞌidun moginopisoy otawaka monompolaꞌ otawaka mogbolotibot. 32 Sugaꞌid non, kololat amu nog pakasi niu bu poktinobangoy amu. Bu sumboy sop moginompunoy amu maꞌ da nog kopongampun nog Mikpongon dianiu sabap sog kosolabuk niu dia ni Kristu.

5

Og dungag nog pomali ni Paul dianilan

1 Dadi, inimung amu noma nog Mikpongon nog piglogombataꞌanan non nog kololaman non, poglogilingoy niu og polomotadon non. 2 Bu sumboy og glam nog kohinangan niu bianan sog glolaman nog mamaꞌ nog glolaman ni Kristu dianita dangan sinoliuan non ita sog patoy. Bu og kopatoy non kituꞌ miimung momut maꞌ nog tinutung pomalas dia sog Mikpongon.

3 Dadi, og pigotowan amu noma nog Mikpongon, sumboy daꞌidun dianiu og moginang nog momabal otawaka moginang nog diꞌ pia, otawaka mabak. Poꞌ diꞌ doꞌitan og pigotowan nog Mikpongon moginang dun otawaka minsan kintoman dun. 4 Bu diꞌ amu dosop doꞌitan dun bila moglogwad otawaka mondolabak amu moktaluꞌ otawaka og moglambas. Sugaꞌid non, og poktoluꞌon niu sumboy ain gombaꞌis kituꞌ dia sog Mikpongon nog maꞌ nog kopokposolamat niu dianon. 5 Poꞌ bagun niu kosunan, ain momabal, otawaka og moginang nog diꞌ pia, otawaka mabak, ondiꞌ ilan mokampuꞌ sog pigdotuꞌan ni Kristu bu sog Mikpongon. Poꞌ ain og miginang nog mamaꞌ nituꞌ, og maꞌana non, pisolag nilan og kohinangan nilan kituꞌ boyaꞌan miimung nog kituꞌ na og poktomuyon nilan. 6 Dadi saꞌan ituꞌ, naꞌ amu tumombaꞌ nog poktoluꞌon nilan kituꞌ nog daꞌ doksuꞌ non poꞌ gomonsunoy kobigyakan amu dun. Poꞌ sabap sog kohinangan kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, silaꞌon nog Mikpongon ain moginang dun, kobal nog ondiꞌ ilan mokokunut dianon. 7 Dadi, naꞌ amu tokodoy moleg mogampuꞌ dianilan.

8 Poꞌ dini kituꞌ dia amu pa sog kodoloman. Tibua numun koni, dia amu na sog kodolagan bianan sog kosolabuk niu dia sog Kounutan ta. Dadi, og piglogombataꞌanan non na amu, sumboy og polomotadon niu dumaꞌit sog kodolagan. 9 Poꞌ tidu sog kodolagan mongon og glam non nog gombaꞌis, bu ain motud, bu ain modulus. 10 Dadi, pogapas amu monontong nog ain kosuꞌatan dun og Kounutan ta. 11 Bu pogolig amu nog polomotadon kituꞌ nog miktidu sog kodoloman poꞌ kituꞌ daꞌ doksuꞌ non. Sugaꞌid non, bianan sog kohinangan niu kituꞌ nog gombaꞌis, potampal niu nog og kohinangan nog gotowanan kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, molaton nododaꞌ. 12 Poꞌ og kohinangan nilan kituꞌ nog piglingod, kosipogsipog tokodoy minsan sagya siꞌoy moglabit dun. 13 Tibua bianan sog dolag, kosunan na dodaꞌ bog olo bayuꞌ non. 14 Poꞌ glam non mitampal na, dia na sog kodolagan. Poꞌ ngon taluꞌ nog maꞌ nini, “Pogongman amu na ain miktulugtulug bu pogbuat tidu sog patoy mangka amu kosilowoy ni Kristu.”

15 Dadi, potubudoy niu og polomotadon niu. Poꞌ sumboy og polomotadon niu ain og mokososuꞌat, konaꞌ nog ain ginang kituꞌ nog diꞌ mokososuꞌat. 16 Dadi, pogimakat amu moginang nog ain gombaꞌis poꞌ og tang koni, og kodokolan nog gotowanan mokpoginang ilan na nog ain molaton. 17 Dadi, naꞌ amu na moginang nog ginang nog kogumowan. Sugaꞌid non, suꞌat niu na og glegan nog Kounutan ta. 18 Bu naꞌ amu moginum nog galak nog boyaꞌan molangu amu dun poꞌ doksuꞌan non moglaꞌat amu dun. Sugaꞌid non, tugdak niu og Bolakat nog Mikpongon mogokbit dianiu. 19 Bu bila moglumpuk amu, gamit niu nog ponoluꞌon niu og taluꞌ kituꞌ sog bobatanan nog sanglit bu og duma bobatanan paꞌali sog kinodiwata. Bu kobon non pogloliag amu bu bobatoy niu og Pogbayaꞌ dia sog dialom pikilan niu. 20 Bu bianan sog ngalan nog Kounutan ta nog si Isukristu, kobon non posolomatoy niu og Gamaꞌ ta nog Mikpongon sog glam non.

Og pomali dia sog kolokianan bu sog kolibunanan

21 Sumboy moksinongkanoy amu poꞌ bianan dituꞌ motongow og gadab niu dia ni Kristu.

22 Bu amu kolibunanan, sumboy sumangkan amu dia sog duoy niu, domikian nog maꞌ nog kosangkan niu dia sog Kounutan ta. 23 Poꞌ og glaki og moglokounutan dia sog duoy non domikian da maꞌ ni Kristu nog ion og Kounutan dia sog tibuk nog pigotowan non. Poꞌ og pinonggiꞌan dianon, ion og gulu. Bu ilan sop pinonggiꞌ ilan dia sog glawas non. Poꞌ ion da og Polonabang nilan. 24 Dadi, og kolibunanan sumboy sumangkan ilan dia sog duoy nilan, domikian da maꞌ nog pigotowan ni Kristu sumangkan ilan dosop dianon.

25 Bu amu siꞌoy kolokianan, sumboy og glolaman niu dia sog duoy niu domikian da maꞌ nog glolaman ni Kristu dia sog pigotowan non nog boyaꞌan mingatas ion matoy dun 26 bagun ilan mimung modulus poꞌ og kopokpolonuꞌ non dia sog pigotowan non bianan sog bunyag nog tubig bu sog taluꞌ non, 27 poꞌ bagun motolimaꞌ non og tibuk nilan nog daꞌidun silaꞌon non dun. Sumilow tanan og kolongas nilan poꞌ midulus na bu daꞌ na silaꞌon dianilan.

28 Dadi, domikian da nog maꞌ nituꞌ dosop og kolokianan, sumboy og glolaman nilan dia sog duoy nilan maꞌ da nog kolalam nilan sog dili glawas nilan. Poꞌ og glaki nog molalam sog duoy non molalam dosop sog dili glawas non. 29 Poꞌ sima gidoy buan mokangit nog dili glawas non? Daꞌidun da, sugaꞌid non, pokpokanon non tanan mangka non usibaꞌoy mahatul domikian da maꞌ nog gininang ni Kristu dia sog tibuk nog pigotowan non. 30 Poꞌ og polongkapan ita nog glawas non. 31 Poꞌ sinulat sog Kitab nog, “Saꞌan sumuoy og glaki sog gibaan nog mokogulang non mangka ilan poktuꞌoy mogonong nog duoy non koyon boyaꞌan nog ilan miimung nog salulawas.”* 32 Modalom og sinulat koni nog pilantaꞌ na. Tibua, og pogolongon ku koni, og sungkoliꞌan non og paꞌali dia ni Kristu bu og dakol nog pigotowan non. 33 Maꞌ siꞌoy nituꞌ, og maꞌana non dosop paꞌali dia sog pomogduoy nog sumboy og glaki molalam sog duoy non mamaꞌ da nog glolaman non sog dili glawas non. Bu og glibun siꞌoy sumboy dosop pogodaban non og glaki non.

6

Og mokogulang bu gombataꞌ nilan

1 Bu amu siꞌoy og gombataꞌanan nog sinumolabuk na dia sog Kounutan ta, sumboy inongogan niu dosop og mokogulang niu poꞌ maꞌ nituꞌ og molongas niu inangon. 2 Poꞌ og mikuna sog glam nog dondagan tidu sog Mikpongon og dondagan kituꞌ nog ngon pasad dun, maꞌ nini, “Pogodaboy niu og ginaꞌamaꞌ niu bagun 3 ompayat og gumul niu sog bonua koni bu bagun dosop molongas og kobotangbotangan niu.”*

4 Bu amu siꞌoy, mokogulanganan, naꞌ niu pololingiton gombataꞌanan niu bagun daꞌidun sakitinawa nilan. Sugaꞌid non, og kopogusibaꞌ niu dianilan pokpaksut niu ilan bu pomolioy niu dosop ilan paꞌali dia sog Kounutan ta.

Og guliponanan bu ain togo gulipon

5 Bu amu siꞌoy guliponanan, sumboy mogbilang amu dosop sog ain gapuꞌ niu dini sog glupaꞌan bu dunut kopogadab niu dianilan. Sumboy og kopoktantu niu moginang dianilan mamaꞌ dosop nog kopogbilang niu dia ni Kristu. 6 Poꞌ og kopogbilang niu dianilan konaꞌ tibua sog motaan nilan nog bagun nilan amu pogdongyaꞌan. Sugaꞌid non, sumboy og kopoginang niu dun, mamaꞌ nog kopoktantu niu moginang nog glegan nog Mikpongon. Poꞌ amu, gulipon amu dosop ni Kristu. 7 Dadi, pogopasoy niu og ginang niu dianilan dunut og gloliag niu. Poꞌ domikian da nog dia amu miginang sog Kounutan ta, daꞌ sog sagyaotow. 8 Poꞌ kosunan niu, og Pogbayaꞌ tumumbas dia sog ain og gotow kituꞌ nog miginang nog gombaꞌis, og gulipon otawaka konaꞌ gulipon.

9 Bu amu siꞌoy ain og togo gulipon, sumboy og kopogokbit niu sog guliponanan niu, maꞌ nog kopogokbit nog Kounutan ta dianita. Dadi, naꞌ niu dosop ilan pongondokon poꞌ kosunan niu nog solabuk da og Kounutan niu dituꞌ sog glangit nog ion diꞌ mogbigyaꞌ.

Og taming bu bosi mantu dia ni Kindagow

10 Dadi sog gimpusan, pokpopagon amu dia sog kosolabuk niu sog Kounutan ta bianan sog kopongandol niu, bu bianan dosop sog pagas nog tunung. 11 Solug niu na og glam nog gimokoyan niu kituꞌ nog tidu sog Mikpongon nog mimung nog ponaming niu mantu dia ni Kindagow bu sog glam nog kotoꞌuan non lumaꞌat dianiu. 12 Poꞌ og duma ta koni mogbunuꞌ konaꞌ og sagyaotow, sugaꞌid non, og kodotuꞌananan, bu og kounutananan nog diwataanan, bu ain bolokatan bu sinongonan nog glatdiwataanan, bu og glatdiwataanan dia sog gawang. 13 Dadi, solug niu na og glam nog gimokoyan niu kituꞌ nog tidu sog Mikpongon poꞌ bagun amu da mokantu tokodoy dianilan sog matong gondow nog molaton nog ion non ion ponguloꞌaton amu nilan. Bu bila mikandam amu na sog glam non, mokpondag amu na.

14 Dadi, antu amu na. Bu gamit niu og gininisan nog gimokoyan niu koyon mantu nog maꞌ nini. Sumboy og poktoluꞌon niu ain og motud poꞌ domikian da mamaꞌ nog kandit nog sundalu. Sumboy midulus og polomotadon niu poꞌ domikian da mamaꞌ nog glapis nog gigdob niu. 15 Bu sumboy dosop mosimpan amu mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog kopoglogomigus nog Mikpongon sog glam nog gotow poꞌ kituꞌ domikian da maꞌ nog kopatus niu. 16 Bu gamit niu dosop kobon non og kopongandol niu sog Mikpongon poꞌ pinonggiꞌ ituꞌ sog taming niu sog glam nog tinutudan nog babaꞌ panaꞌ nog pinanaꞌ dianiu nog Soitan bagun ompalong. 17 Bu tabuk niu og kogawon nog Mikpongon kituꞌ dianiu tidu sog dusa poꞌ domikian da maꞌ nog glapis nog gulu niu bagun diꞌ gumuyaꞌ og kopongandol niu. Bu gamit niu dosop og taluꞌ nog Mikpongon poꞌ kituꞌ domikian da maꞌ nog kalis nog Bolakat nog Mikpongon. 18 Bu sog glam non koyon, kobon non podunutoy niu nog gyakin bu og kopokitabang niu sog Mikpongon bianan sog Bolakat non dianiu. Saꞌan sumboy pongmohilat amu, bu kobon non naꞌ amu mogbungas. Bu pogyokinoy niu dosop og poktanudanan dia ni Isukristu.

19 Bu pogyokinoy niu dosop akon bagun da bila matong momali u, kobogayan u nog gustalan ku nog tidu sog Mikpongon poꞌ bagun u da ondiꞌ mogalangalang mogustal paꞌali sog pikilan nog Mikpongon kituꞌ nog piglimod dini kituꞌ. Ion non ion og Gombaꞌis nog Guksugan. 20 Poꞌ akon og sosuguꞌon u nog Mikpongon mogustal dun. Tibua, sabap sog kopogustal u dun, mikolobusu u tanan. Dadi, saꞌan pogyokinoy niu pa akon bagun u da ondiꞌ mogalangalang mogustal dun poꞌ maꞌ nituꞌ og polosukuꞌan ku.

Og gluksadan nog sulat non

21 Bu bagun niu dosop kosunan bog olo bayuꞌbayuꞌ u dini, sinuguꞌ u si Tikikus mangoy dion moguksug dianiu paꞌali dianakon. Si Tikikus og gilug ta sog tanud nog kololaman ta bu ion og sosoligan ku dia sog ginang koni nog binogoy nog Kounutan ta dianakon. 22 Dadi, sinuguꞌ u ion mangoy dion moguksug dianiu poꞌ bagun niu da kosunan bog olo botangbotang nami dini dunut og kopondoloꞌisogan non amu.

23 Dadi, og kotiknaꞌ nog pikilan, bu og glolaman, bu og kopongandol mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu tidu dosop sog Kounutan ta nog si Isukristu. 24 Bu og tulung dosop mongon dia sog ain og molalam kituꞌ nog asta sog daꞌ kopus non dia sog Kounutan ta nog si Isukristu.

* 4:8 4:8 Salmu 68:18

* 5:31 5:31 Genesis 2:24

* 6:3 6:3 Exodus 20:12

Pilipus

1

2

3

4

Og Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Pilipus

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulatni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Pilipus

Og sulat ni Paul koni, posunguꞌ dituꞌ sog poktanudanan dia ni Isukristu nog dituꞌ sog Pilipus. Ombasta paꞌali sog kangoy non dituꞌ sog Pilipus dia sog libru nog Piginang nog Sosuguꞌonanan ni Isukristu 16:1-40. Og kosulat non nog sulat koni, mitang ion dituꞌ sog kolobusuan. Bu sog tang koyon, misasow ion sabap sog kosusi dianon nog duma polomalianan. Bu misusa dosop ion sabap sog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud nog minampuꞌ dia sog poktanudanan dituꞌ. Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, sinulat non og sulat non koni bianan dia sog daꞌdaꞌan sabap sog kopagon nog tud non bu kopongandol non dia ni Isukristu.

Og soginis nog potugyuan nog sulat koni, og posolamat ni Paul dianilan dituꞌ sog Pilipus poꞌ pinoit nilan og tabang nilan dianon sog tang nog kulang kotubuꞌan non. Pigopasan non mokpotantu dianilan bagun ilan da moksiboluꞌ bu ompagon minsan siꞌoy kibianbianan nilan og ompihit. Mingoningoni dosop ion dianilan nog pokpobabaꞌ nilan og bolotabat nilan nog mamaꞌ nog kopokpobabaꞌ ni Isus. Bu diꞌ ilan pogboyaꞌan nog kopogabak bu og kopokpotaspotas. Pipikil non dosop dianilan, nog og kotubuꞌ nilan koyon nog kosolabuk nilan dia ni Kristu, og tulung nog Mikpongon dianilan nog mitabuk nilan bianan dia sog kopongandol nilan, konaꞌ bianan dia sog kopokokunut nilan dia sog Botad nog bansa Hudyu. Sinulat non dosop paꞌali sog daꞌdaꞌan bu og kotiknaꞌ nog pikilan nog bogoyon nog Mikpongon dia sog ain lumangka nog kosolabuk nilan dia ni Kristu.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-11.

2. Og dili kibianbianan ni Paul, 1:12-26.

3. Og kotubuꞌ nog ain sinumolabuk dia ni Kristu, 1:27–2:18.

4. Og pikilan ni Paul paꞌali dia ni Timuti ilan ni Epaproditus, 2:19-30.

5. Og pidonsamaꞌ tumaluꞌ paꞌali dia sog bantaanan bu sog ain kondokondok, 3:1–4:9.

6. Og dongyaꞌ ni Paul dia sog poktanudanan dituꞌ sog Pilipus, 4:10-20.

7. Og doksuꞌan nog sulat koni, 4:21-23.

1

1 Akon si Paul bu si Timuti, og mikpoit nog sulat koni. Ami og sosoligan ni Kristu Isus.

Og sulat koni posunguꞌ dia sog glam nog pigotowan nog Mikpongon sog koliwagan bonua nog Pilipus, ain sinumolabuk na dia ni Kristu Isus bu asta sog polongokbit sog poktanudanan bu sog sosoligananan nilan.

2 Og tulung bu kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Og posolamat bu gyakin ni Paul

3 Giap nog ompikil u amu, mokposolamat u dia sog Mikpongon. 4 Bu giap nog pogyakinan ku og glam niu, mogyakin u kobon non dunut og daꞌdaꞌan ku 5 poꞌ tidu sog kotabuk niu nog Gombaꞌis nog Guksugan koni bu asta sog numun kituꞌ, kobon non tinumabang amu dianakon sog kopokpulonag u dun. 6 Bu kosunan ku nog, og Mikpongon nog ion miktolipun nog gombaꞌis nog ginang koyon dianiu, numun kituꞌ sanan non pa mogdoksuꞌ dun asta matong og gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ ni Kristu Isus dini.

7 Dadi, doꞌitan dodaꞌ nog maꞌ nini og pikilan ku paꞌali sog glam niu poꞌ landuꞌ og glolaman ku dianiu. Poꞌ og tulung nog Mikpongon dianakon misunuꞌ amu dosop dun, minsan siꞌoy maꞌ nini og kibotangbotangan ku koni dini sog kolobusuan otawaka sog kopogustal u nog Gombaꞌis nog Guksugan koni, bu sog koponaksiꞌ u nog motud dia sog ain momungyas. 8 Og Mikpongon og mokotaksiꞌ bog andun kosolag og gindowan ku dianiu poꞌ og glolaman ku dianiu inilingan ku og glolaman ni Kristu Isus dianiu.

9 Dadi, pongoningonion ku dia sog Mikpongon nog kobon non pododungag og glolat niu bagun dumalan og sabut niu bu og kotoan niu momikil bog olo og motud 10 bagun niu da ompiliꞌ ain molongas sog glam non, nog bagun da mimung nog molonuꞌ og pikilan niu bu daꞌ silaꞌon dianiu sog matong gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ ni Kristu dini sog glupaꞌan. 11 Bu mimung dosop nog modulus og polomotadon niu nog miktidu dia ni Isukristu bagun kosonglitan og Mikpongon dun dunut ombantug og kobaꞌis non.

Og kibotangbotangan ni Paul

12 Pigilugan, og kolegan ku dun nog mosabut niu, nog sabap sog kibianbianan ku koni nog ompihit, angkin tanan kopulonag og Gombaꞌis nog Guksugan koni. 13 Poꞌ og doksuꞌan non, konaꞌ tibua og glam nog sundaluanan koni dini sog pigonongan nog datuꞌ koni og mokosabut dun nog saꞌan mikolobusu u poꞌ sabap nog akon og sosoligan u ni Kristu. Sugaꞌid non, asta dosop og glam nog gotowanan dini og mokosabut dun. 14 Bu sabap sog kopokolobusu u koni, og kodokolan nog pigilugan ta sog tanud dini, migdungag ilan kopagon dia sog Kounutan ta nog boyaꞌan pododungag kokosog nilan mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon.

15 Tibua, motud da nog ongon miksibok bu migdalu sabap dianakon, boyaꞌan ginotadan nilan mogustal paꞌali dia ni Kristu. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, ongon dosop mogustal paꞌali dia ni Kristu poꞌ ombaꞌis og pomikilan nilan. 16 Poꞌ sabap sog glolat nilan. Poꞌ kisunan nilan nog saꞌan dini u sog kolobusuan koni poꞌ tumaksiꞌ u nog motud dodaꞌ og Gombaꞌis nog Guksugan koni paꞌali dia ni Kristu dia sog ain momungyas. 17 Tibua, ain og mikpoksibok kituꞌ, migustal ilan paꞌali dia ni Kristu poꞌ og pogopasan nilan bagun da ilan dili og ompotas. Og pogopason nilan konaꞌ og mokpotintu poꞌ baluꞌ nilan dun, mogdungag sinsaan ku koni dini sog kolobusuan. 18 Tibua, minsan olo glegan nilan ombaꞌis otawaka molaton, daꞌ da balan ku dun. Sugaꞌid non, og bololagaꞌ, sumboy dodaꞌ ompulonag og gustalan paꞌali dia ni Kristu. Dadi, saꞌan ituꞌ, migdaꞌdaꞌ u dun.

Migdaꞌdaꞌ u dosop kobon non 19 poꞌ kosunan ku nog sabap sog gyakin niu bu bianan sog tabang nog Bolakat ni Isukristu, og doksuꞌan nog kibotangbotangan ku koni mimung posunguꞌ u mokoluas dun. 20 Poꞌ og glegan ku bu dodomaan ku nog minsan olo matong dianakon, minsan patoy potubuꞌon nilan akon, ondiꞌ u da kosipogan dun, sugaꞌid non, ompagon da og pikilan ku poꞌ bagun da si Kristu kosonglitan sabap dianakon kobon non labi na numun koni. 21 Poꞌ akon, og tibuk nog kotubuꞌ u sog glupaꞌan koni, dia na ni Kristu, bu og guntung u bila matoy u. 22 Tibua, solian ku pa dini sog glupaꞌan, ngon pa og gombaꞌis inangon ku. Dadi, diꞌ u moto momiliꞌ dun. 23 Maꞌ nog piksangit guangoy. Poꞌ og glegan ku bosia, mokawaꞌ u na dini poꞌ bagun dia u na ni Kristu poꞌ maꞌ nituꞌ bosia og molongas sog glam non. 24 Tibua sabap dianiu, golom na nog diꞌ u pa sokaliꞌ owaꞌon dini sog dunya koni. 25 Dadi, saꞌan ituꞌ misabut u na, bu kosunan ku dosop nog ondiꞌ u pa sokaliꞌ owaꞌon dini bu mogonong u pa dini niu bagun pododungag og kopongandol niu dia ni Kristu bu dunut daꞌdaꞌan niu dosop dun. 26 Poꞌ bianan sog dion u niu, mimung mogdaꞌdaꞌ amu tokodoy dia sog kosolabuk niu dia ni Kristu Isus.

27 Tibua, minsan olo kobianbianan ku, sumboy og polomotadon niu dumaꞌit tokodoy sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. Bila maꞌ nituꞌ, mokangoy u dion otawaka ondiꞌ, modongog u da paꞌali dianiu nog ompagon amu sog kopoksolabuk nog pikilan niu bu miksolabuk amu sog tabal niu dia sog ain sumusi kituꞌ nog tanud ta koni nog bianan sog Gombaꞌis nog Guksugan. 28 Naꞌ amu tokodoy mondok dianilan sog ain sumusi koyon dianiu. Poꞌ bianan sog ginangon niu kituꞌ, mimung amu nog tandaꞌ nog ilan koyon posunguꞌ na moglaꞌat nog polihalaꞌ nog Mikpongon. Tibua amu, tobangan amu da nog Mikpongon. 29 Poꞌ, binogayan amu nog kopatut tumabuk dianon bu konaꞌ tibua nituꞌ, sugaꞌid non, binogoy dosop nog unungan niu ion dia sog sinsaan sabap sog kopongandol niu dianon. 30 Dadi og maꞌana non, sabap sog maꞌ nini koni, amu bu akon miksolabuk ita nog kibianbianan ta koni nog sinsaan sabap sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. Mitongow niu da og glogon ku kituꞌ dini kituꞌ. Bu maꞌ da nituꞌ nog midongog niu koyon asta pa sog numun koni.

2

Og kobabaꞌ nog bolotabat ni Kristu

1 Dadi pigilugan, bianan sog kosolabuk niu dia ni Kristu, kipondoloꞌisogan amu, bu sabap sog glolat non, kipongomuꞌan amu. Bu miksolabuk amu dosop sog Bolakat nog Mikpongon, bu molilolatoy amu bu molalam amu sog pakasi niu. 2 Dadi, poksolabuk amu tokodoy sog glolat niu, bu sog pikilan, bu sog tugyu niu. Bila maꞌ nituꞌ amu, og daꞌdaꞌan ku dun diꞌ kolobian. 3 Sumboy diꞌ amu mogapas moginang nog bagun da dili amu ompotas dun. Bu naꞌ amu dosop mogbonsagbonsag otawaka mokpotaspotas. Sugaꞌid non, bianan sog kopokpobabaꞌ niu sog duma niu, pikil niu ilan nog labi ilan pa dianiu. 4 Bu konia konia dianiu, sumboy moksinungodoy amu. Konaꞌ tibua og dili og glegan niu og poksungodon niu.

5 Og maꞌana non, og pikilan niu sumboy dumalan sog pikilan ni Kristu Isus.

6 Poꞌ si Kristu, og gasal nog Mikpongon. Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ ion, daꞌ da ion pongimakat nog mokobatuk ion dia sog Mikpongon. 7 Bu daꞌ non longkaoy og gasal non nog kinodiwata. Sugaꞌid non, linangka non og glangka nog sosoligan, bianan sog kobataꞌ dianon nog miimung ion maꞌ nog gotow sog kilawan. 8 Bu dangan miimung ion nog gotow, mikpobabaꞌ ion bu inunut non og glegan dianon minsan siꞌoy asta sog minatoy ion sog kudus. 9 Dadi saꞌan da og Mikpongon, piotas non ion nog boyaꞌan daꞌidun mokolabi dianon. Bu iningolanan ion nog ngalan nog ondiꞌ kolobian 10 poꞌ bagun bila modongog og ngalan ni Isus koyon, tomuyon ion nododaꞌ nog glam nog gotowanan, ain og dini sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan, bu asta pa sog silung nog glupaꞌan poꞌ glam non mongingluꞌud dianon. 11 Bu glam nog gotowanan mokpoktaluꞌ nog si Isukristu dodaꞌ og Pogbayaꞌ sog glam non, dunut mimung nog kosonglitan og Gamaꞌ ta nog ion og Mikpongon.

Og polomotadon nilan paꞌali dia sog tud nilan

12 Dadi, amu og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, maꞌ nini. Mikokunut amu dodaꞌ da dianakon kobon ku kituꞌ dion. Tibua, labi amu na pokokunut dianakon minsan siꞌoy daꞌ u dion niu numun koni. Bianan sog gondok niu sog Mikpongon, kobon non pogopasoy niu minang ain og dumalan kituꞌ dia sog kogawon non dianiu tidu sog bayaꞌ nog dusa bagun ituꞌ kotoktuban. 13 Poꞌ og Mikpongon, kobon non mogbogoy dianiu nog glegan niu moginang bagun niu da minang ain kosuꞌatan ion dun.

14 Dadi, inang niu og glam nog ginang niu nog daꞌidun susian otawaka og gyawab niu 15 bagun amu mimung modulus bu molonuꞌ nog piglogombataꞌanan nog Mikpongon. Poꞌ diꞌ amu mamaꞌ nog duma gotowanan dini sog dunya nog mokolaton tokodoy og kohinangan nilan bu pikilan nilan. Sugaꞌid non, domikian da mamaꞌ amu nog bitunanan sog glangit nog sumilow 16 kobon niu mokpolatas dianilan nog taluꞌ paꞌali sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Saꞌan ituꞌ, ombaꞌis tokodoy og pikilan ku bila matong og gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ ni Kristu dini poꞌ daꞌ da kobolong gulas sinsalaꞌ u sog kopoginang u koni. 17 Tibua, bila gomonsunoy og posunguꞌan ku bunuꞌon nilan na akon, mimung u domikian mamaꞌ nog singkot sog pomalas niu dia sog Mikpongon bianan sog ginang niu bu kopongandol niu dianon. Bu mogdaꞌdaꞌ u dun bu dumuma u sog gloliag niu sog kibianbianan niu. 18 Dadi amu siꞌoy, sumboy mogdaꞌdaꞌ amu dosop dun dianakon bu dumuma amu dosop mogloliag dianakon.

Paꞌali dia ni Timuti bu si Epaproditus

19 Dadi, sog bayaꞌ nog Kounutan ta, diꞌ da pulilung, dondagon ku da si Timuti mangoy dion niu poꞌ bagun ku motikul bog olo bayuꞌbayuꞌ niu dion, bu bagun u dosop kopondoloꞌisogan nog dongogan paꞌali dianiu. 20 Saꞌan si Timuti og dondagon ku mangoy dion niu poꞌ dini, ion da og sumolabuk dianakon sog pikilan ku nog paꞌali sog kopianan niu. 21 Poꞌ og duma gotowanan dini pododion nilan og dili kopianan nilan, konaꞌ og pododion nilan ain kopianan kituꞌ paꞌali dia ni Isukristu. 22 Tibua, kosunan niu da si Timuti bog olo og kopoktantu non. Poꞌ miimung ion mamaꞌ nog bataꞌ u. Linumbidan non akon dia sog ginang u koni nog paꞌali sog Gombaꞌis nog Guksugan. 23 Dadi, og dodomaan ku dun nog modondag u ion mangoy dion niu ampun kosunan ku bog olo og posunguꞌ matong dianakon. 24 Bu dodomaan ku dun sog Kounutan ta, nog diꞌ da pulilung mokangoy u da dion niu og dili glawas u.

25 Bu si Epaproditus dosop, ion og sinuguꞌ niu mangoy tumabang dianakon, og gilug u dodaꞌ ion sog tanud bu dinumuma ion dianakon sog ginang koni nog mogustal. Bu linumbidan non dosop akon sog ain sumusi kituꞌ dia sog pomali nami. Tibua, numun koni og pikilan ku dun, sumboy nododaꞌ muliꞌ na ion dion niu 26 poꞌ gindowon non tokodoy amu dion bu misusa dosop ion poꞌ og dongogan non dion niu mikobian dow ion diꞌ mokodag. 27 Motud dodaꞌ ion. Mikobian dodaꞌ ion nog diꞌ mokodag nog boyaꞌan guyudan buk dona og kotubuꞌ non dun. Tibua, linolatan da ion nog Mikpongon. Konaꞌ tibua non og linolatan non. Akon siꞌoy bagun u da ondiꞌ ilakad kosusa dianon. 28 Dadi, saꞌan lamig u na ion dinondag muliꞌ bagun amu da moktongow puliꞌ poꞌ bagun amu da mogdaꞌdaꞌ dun. Bu akon siꞌoy, mimung dosop nog ombogan og pikilan ku dun. 29 Dadi, pogdodial niu ion dunut og gloliag niu poꞌ solabuk amu non dia sog Kounutan ta. Bu sumboy mogadab amu dosop sog gotowanan nog mamaꞌ non 30 poꞌ ion guyudan buk dona matoy na bosia sabap sog kopoginang non nog ginang nog binogoy ni Kristu dianon. Poꞌ inatas non sumoliu dianiu tumabang dianakon.

3

Og motud nog kodulusan

1 Sog gimpusan nog poktoluꞌon ku koni, pigilugan, pogloliag amu dia sog kosolabuk niu dia sog Kounutan ta!

Diꞌ u mogbungas moguliꞌuliꞌ sumulat dianiu nog maꞌ nini poꞌ mimung ini nog ponanggan niu. 2 Pokpotubud amu nog gotowanan koyon nog momali nog sumboy moktuk og gotow mangka siꞌoy ion tolimaꞌoy nog Mikpongon. Iningolanan ku ilan nog gayam poꞌ og kohinangan nilan koyon diꞌ dumalan dia sog glegan nog Mikpongon. Ilan, lamig nilan tanan pongongolan og glawasanan nilan.* 3 Konaꞌ ilan nog pigotowan nog Mikpongon, sugaꞌid non, ita og pigotowan nog Mikpongon. Poꞌ ita og tinuk nog motud nog kopoktuk. Ita og miktamuy dia sog Mikpongon bianan sog Bolakat non, bu mokpogloliag ita dia sog kotubuꞌ ta nog miktidu sog kosolabuk ta dia ni Kristu Isus. Bu ondiꞌ ita pia sumalig sog botad nog maꞌ nog piginang nilan koyon nog sagya ilan tibua mokpopotongow. 4 Poꞌ somoꞌ og kotolimaꞌ nog Mikpongon dianita sabap da sog polomotadon ta, motolimaꞌ non tokodoy akon. Poꞌ daꞌidun mokantu dianakon sog polomotadon ku dia sog kopokokunut u nog botad nog bansa Hudyu. 5 Poꞌ pitu gobi u tidu botaꞌon tinuk u na. Bu og pihak u nog Hudyu. Bu og pangkat u ni Apuꞌ Israel bianan dia ni Apuꞌ Benjamin. Bu paꞌali dia sog polomotadon sog tanud nog Hudyu, miunut u tokodoy poꞌ og parasiu u tanan. 6 Bu sabap sog kopogastol u sog tanud u kituꞌ bakas, pimosokitan ku tanan ain poktanudanan dia ni Kristu. Bu paꞌali sop sog kodilis nog kopokokunut u nog polomotadon nog Hudyu, miunut u ituꞌ tokodoy bu daꞌ u tanan silaꞌoy dun. 7 Minsan siꞌoy kolongasan u nog glam nog maꞌ nion koyon, numun koni initung u na nog daꞌ doksuꞌ non poꞌ sabap sog kolongas ni Kristu dianakon. 8 Bu konaꞌ tibua nituꞌ, og kosolag non minsan olo sog kilawan koni initung u na nog daꞌ doksuꞌ non poꞌ sabap nog landuꞌ kobololagaꞌ og kokosun ku dia ni Kristu Isus nog ion og Kounutan ku. Sabap dituꞌ, binolong u na glam non bu og piitungan ku dianilan maꞌ na nog kolomuꞌlomuꞌ bagun ami moksolabuk ni Kristu bu diꞌ ami na moksuoy 9 boyaꞌan nog modulus u dianon. Og kodulus u numun koni konaꞌ na og sagya pigimungimung nog bianan sog kopokokunut u nog Botad kituꞌ nog miktidu dia ni Muses kobon nituꞌ. Sugaꞌid non, og kodulus u dia na miktidu sog Mikpongon bianan sog kopongandol u dia ni Kristu. Poꞌ midulus ita dia sog Mikpongon bianan sog kopongandol ta dianon. 10 Moleg u tokodoy mokosun dia ni Kristu bu moleg u dosop nog minang dianakon og tunung nog kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy. Moleg u dosop sumolabuk dia sog sinsaan non bagun u mimung mamaꞌ non bianan sog kopatoy non. 11 Bu gomonsunoy bianan dituꞌ og glawas u koni potobuꞌon da puliꞌ tidu sog patoy.

Og pogopasan dumopot nog polotanud

12 Diꞌ u moktaluꞌ nog mialap u na og glam non koyon otawaka mihurup u na. Sugaꞌid non, monamal u kobon non bagun ku malap og kolegan non kituꞌ dianakon nog dopoton ku.

13 Pigilugan, daꞌ u da pokpikil dun nog mialap u na ituꞌ, sugaꞌid non, solabuk da og ginangon ku maꞌ nini. Tolikudan ku na ain og minian na kituꞌ mangka u pogopasoy ain sog gunan kituꞌ nog 14 pogdopoton bagun ku da malap og sinimpan nog Mikpongon kituꞌ dituꞌ non sog glangit nog saꞌan inonggat non akon bianan dia ni Kristu Isus.

15 Dadi, ain og ompagon na og kopongandol non, sumboy maꞌ nituꞌ dosop og pomikilon non. Tibua, bila ngon og duma niu dion nog diꞌ maꞌ nituꞌ og pikilan non, og Mikpongon da og mokpotampal dun dianon og glopangan non koyon. 16 Bu sumboy, unuton ta ain og goktob nog misabut ta.

17 Pigilugan, duma amu moglogiling sog duma gotowanan kituꞌ nog miglogiling dia sog polomotadon ku otawaka sog ain og mikokunut sog polomotadon kituꞌ nog pianad nami dianiu. 18 Poꞌ tatap u na bosia toluꞌon dianiu bu puliꞌan ku nosop tumaluꞌ numun kituꞌ dianiu nog dunut pongingloyuꞌan u tanan dun. Poꞌ modakol og dumaanan ta, minanta ilan dia ni Kristu poꞌ og polomotadon nilan ondiꞌ dumalan sog polomotadon kituꞌ nog pinotayan ni Kristu sog kudus. 19 Dadi, og posunguꞌan nilan dia sog glaꞌat poꞌ mindiwata ilan sog dili glegan nog glawas nilan bu kopogbonsag nilan nog kohinangan nog kosipogsipog. Og pomikilan nilan tinigbung nilan dini sog sagya sog kinilawan. 20 Tibua ita, og gotow ita sog bonua kituꞌ dituꞌ sog glangit, bu migdaꞌdaꞌ ita kobon ta mogbagad dia sog Polonabang ta kituꞌ nog posunguꞌ matong nog ion non ion og Kounutan ta nog si Isukristu. 21 Bu bianan sog dasig nog bayaꞌ non nog boyaꞌan og glam non kopogboyaꞌan non, og glawas ta koni nog moluya bu posunguꞌ matoy, potimoluyon non mamaꞌ nog kolongas nog glawas non.

4

1 Dadi pigilugan, bila maꞌ nituꞌ og dodomaan ta, sumboy potintuon niu og kopokpopagon niu nog tud niu dia sog Kounutan ta. Amu og kololaman ku nog glokoleanan ku! Gindowon ku amu bu landuꞌ gloliag u sabap dianiu! Landuꞌ kobaꞌis og pikilan ku dianiu!

Og gimpusan nog pomali non dianilan

2 Pongonion ku dia ni Eudia ilan ni Sintiki nog sumboy moksulut ilan poꞌ solabuk ilan da sog Kounutan ta. 3 Bu ika le, og duma u sog ginang koni, kosoligan ku ika. Tobangoy nika pa ilan. Poꞌ ilan koyon, motugos ilan dumuma dianakon, dia ni Klement, bu asta sog glam nilan nog tinumabang dianakon mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. Poꞌ ilan koyon, kilolaan nilan na nog Mikpongon poꞌ og ngalananan nilan sinunuꞌ non na dia sog ain binogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

4 Kobon non pogdaꞌdaꞌ amu sog kosolabuk niu dia sog Kounutan ta. Bu puliꞌan ku pa tumaluꞌ dianiu, pogdaꞌdaꞌ amu! 5 Bu sumboy potompalon niu og kopokpoluluk niu sog glam nog gotow poꞌ mosompol na og kopokpuliꞌ nog Kounutan ta. 6 Naꞌ amu tokodoy dolohiton nog minsan olo og kobotangbotangan niu. Sugaꞌid non, sog glam non pogyakin amu dia sog Mikpongon bu pongoningoni amu dianon sog ain kulang niu dunut og pokposolamat niu dianon 7 nog boyaꞌan og kotiknaꞌ nog miktidu dia sog Mikpongon nog diꞌ motokadtokad sobutoy, og mokpopagon nog dialom pikilan bu og pusung niu dia sog kosolabuk niu dia ni Kristu Isus.

8 Dadi pigilugan, sog gimpusan, maꞌ nini. Pomikil niu ain og motud kituꞌ, bu ain og molongas kituꞌ nog polomotadon bu modulus dia sog Mikpongon, bu ain og mokososuꞌat kituꞌ, bu ain dosop og kopogdongyaꞌan kituꞌ. Dadi, og glam nog maꞌ nion koyon, sumboy pomikilon niu. 9 Bu langka niu ain mitabuk niu bu mianad niu kituꞌ dianakon, otawaka ain og mitongow niu dia sog glangkalangka u, otawaka ain og ponoluꞌon ku nog midongog niu boyaꞌan og Mikpongon nog ion mogbogoy nog kotiknaꞌ nog pomikilan, mongon dianiu.

Pisolomatan ni Paul og binogoy nilan

10 Dadi, migdaꞌdaꞌ u tokodoy dia sog Kounutan ta poꞌ pitongow niu nosop dianakon nog molongas kobalan niu dianakon. Kosunan ku nog kobon non dia u sog pikilan niu. Tibua, ugat niu pa kopotongow puliꞌ dianakon poꞌ daꞌidun og tang niu mokpotongow dun. 11 Bu konaꞌ ini nog tinaluꞌ u dianiu poꞌ kiondaꞌan u. Poꞌ minsan olo og kibotangbotangan ku, diꞌ u mosusa dun. 12 Poꞌ sibon u da kondaꞌan otawaka kongonan. Bu miatuk u na bog olo og bianan dun nog bagun u diꞌ mosusa minsan olo tangoy dun, bila sog timpu kobus otawaka sog tang nog daya, bu bila sop sog tang nog mibosug u otawaka sog tang nog kigutoman u. 13 Poꞌ mokogaꞌus u da nog minsan olo kobianbianan ku bianan sog dasig nog binogoy ni Kristu dianakon.

14 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, molongas tokodoy nog dinumaan niu akon sog glogon ku. 15 Bu konaꞌ tibua nituꞌ, poꞌ kosunan niu da nog dangan ginumonat u tidu sog bonua nog Masadonia, sog tagnaꞌ u mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan, daꞌidun og tinumabang dianakon nog pigilugan ta sog tanud ual da amu. Minsan kiongonan u otawaka kikulangan u, amu da og dinumuma dianakon. 16 Poꞌ dangan kilogonan u kobon ku pa dituꞌ sog koliwagan bonua nog Tesalonika, konaꞌ tibua nog insan amu pokpoit nog tabang niu dianakon. 17 Konaꞌ poꞌ mongoni u nog tabang, sugaꞌid non, og kolegan ku dun mogdungag tanan og popia nog Mikpongon dianiu. 18 Bu mitabuk u da og glam nog pinoit niu kituꞌ dianakon bu miksawadsawad tanan. Dadi, kitoktuban na og glam nog kulang u kituꞌ dangan mitabuk u dia ni Epaproditus og bogoy niu koni dianakon. Bu og bogoy niu koni miimung nog bogoy bu pomalas dia sog Mikpongon nog momut bu kisuꞌatan ion tokodoy dun. 19 Dadi, og Mikpongon og mongoktub nog glam nog kulang kobus niu bianan dia ni Kristu Isus poꞌ og daya non ondiꞌ kolobian. 20 Dadi, og Mikpongon nog ion og Gamaꞌ ta, poksonglitan ion asta sog daꞌ kopus non. Amen.

Og sogina ni Paul dianilan

21 Koni og sogina u sog glam nog ain sinumolabuk na dia ni Kristu Isus, og pigotowan nog Mikpongon. Bu og duma pigilugan ta sog tanud nog ain dini nakon, minogina ilan dosop dianiu. 22 Glam nog pigotowan nog Mikpongon dini bu labi na og glaꞌayatanan ni Datuꞌ Sisar, minogina ilan dosop dianiu.

23 Dadi pigilugan, og tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu mongon dia sog glam niu.

* 3:2 3:2 Og pigolong non koni og kopogapas nilan sog botad nog moksunat.

Kolosas

1

2

3

4

Og Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Kolosas

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulatni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Kolosas

Og sulat ni Paul koni posunguꞌ sog poktanudanan dia ni Isukristu nog dituꞌ sog Kolosas. Og koliwagan bonua nog Kolosas koni, dituꞌ sog bukid nog Epasis. Og poktanudanan koyon dion, tinumabuk ilan dia ni Isus konaꞌ poꞌ si Paul og mikuna mogustal dun dianilan. Tibua, misakup ion dia sog bonua kituꞌ nog pigboyaꞌan ni Paul sog tang nog kopogonong non kituꞌ sog Epasis poꞌ ngon og poktanudanan sog Episus nog pipangoy non dituꞌ sog Kolosas. Miobonobon tidu dituꞌ, kisunan ni Paul nog ngon og polopanadanan nog diꞌ motud dion sog glumpuk nog poktanudanan koyon sog Kolosas nog mikpanad nog bila og gotow moleg mokosun nog Mikpongon bu mogawon tidu sog dusaanan non, sumboy tumamuy ion dow dia sog duma kounutananan nog diwataanan. Bu sumboy dosop inangon non og polomotadon mamaꞌ nog moktuk, bu sumboy unuton dow og gliꞌinan nog pongonganon, bu og duma polomotadon.

Saꞌan ituꞌ sinulat ni Paul ini, poꞌ og susion non og pikpanad nilan koyon bianan sog motud nog gustalan paꞌali sog kopoktanud dia ni Isukristu. Og tabal non nog pikpanad nilan koyon maꞌ nini: Si Isukristu da og mokogawon dia sog gotowanan tidu sog bayaꞌ nog dusa. Bu ain og pikpanad nog mosuoy dion, daꞌidun og sagnat non. Poꞌ bianan dia ni Kristu, og dunya koni inimung nog Mikpongon, bu bianan dosop dianon pitiguliꞌ non dia sog dili non. Daꞌidun lual og bianan dun nog motabang nog dunya koni dia sog bayaꞌ nog dusa, daꞌ lual bianan da dia ni Kristu. Tubus nituꞌ, ustalon ni Paul bog olo maꞌana nini sog gotowanan, sog ain sinumolabuk na dia ni Kristu.

Og sulat koni, og sinoligan mokpitang dun dituꞌ sog Kolosas si Tikikus ilan ni Onesimus. Og Onesimus koni, og gulipon kituꞌ nog pingingolotan ni Paul dia ni Pilimon bianan sog sulat non kituꞌ.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-8.

2. Og glangkalangka bu og ginang ni Kristu, 1:9–2:19.

3. Og bogu kotubuꞌ nog ain sinumolabuk dia ni Kristu, 2:20–4:6.

4. Og doksuꞌan nog sulat koni, 4:7-18.

1

1 Akon si Paul, og mikpoit nog sulat koni, og sosuguꞌon ni Kristu Isus bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon. Og sulat koni tidu dianakon bu dia ni Timuti nog gilug ta sog tanud.

2 Og sulat nami koni posunguꞌ dia sog pigotowan nog Mikpongon dia sog koliwagan bonua nog Kolosas, ain og pigilugananan nami sog tanud nog mipagon na dia sog kosolabuk nilan dia ni Kristu.

Og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon.

Og gyakin nog kopokposolamat

3 Giap nog pogyokinan nami amu, moksolamat ami dia sog Mikpongon nog og Gamaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu 4 poꞌ midongog nami paꞌali sog kopongandol niu dia ni Kristu Isus bu asta dosop sog kolalam niu dia sog glam nog pigotowan nog Mikpongon. 5 Bu og kopongandol niu bu glolaman niu koyon dia piingkod sog dodomaan niu kituꞌ nog molongas, nog sinimpan dianiu dituꞌ sog glangit. Bu dia niu ituꞌ midongog sog motud nog taluꞌ nog ion non ion og Gombaꞌis nog Guksugan nog midopot dianiu. 6 Bu og Gombaꞌis nog Guksugan koni pikpulonag na dia sog gliwag nog dunya nog boyaꞌan modakol tinumud dun bu miksop og polomotadon nilan mamaꞌ niu, dangan midongog niu bu misabut niu bog andun kotud og tulung nog Mikpongon. 7 Bu og Guksugan koni kionadan niu dia ni Epapras, ion dosop og duma nami nog kololaman bu ion siꞌoy og sosoligan ni Kristu nog sinumoliu dianami mangoy dion niu. 8 Bu piguksugan non dianami paꞌali sog glolaman niu nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon.

9 Dadi saꞌan ituꞌ, tidu sog gondow kituꞌ nog kodongog nami dun asta sog numun koni, pogyokinan nami amu. Bu pokpongonion nami sog Mikpongon nog mosabut niu tokodoy og glegan non bianan sog sabut bu og kotalus nog miktidu sog Bolakat non 10 bagun niu molangka ain kolegan nog Pogbayaꞌ nog ginangon niu nog mondom kosuꞌatan ion dianiu kobon non. Og doksuꞌan non, minang niu og glam nog molongas nog kohinangan, bu posisayaꞌ pogdungag og sabut niu paꞌali sog Mikpongon. 11 Bu pongoningonion nami dosop nog popogonon non amu tokodoy bianan sog dasig nog Bolakat non nog diꞌ kolobian bagun amu mokogaga dunut ompayat og ponutus niu sog glam non. Bu pogdaꞌdaꞌ amu 12 kobon niu mokposolamat dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon poꞌ ion og migbogoy dianiu nog kopatut bagun amu dosop mosunuꞌ sog sinimpan non kituꞌ nog pusakaꞌ dia sog pigotowan non. Og sinimpanan non dun, ain misakup dia sog pigdotuꞌan non, nog ion non ion og kodolagan. 13 Ginawon non na ita tidu sog kopogbayaꞌ ni Kindagow, nog ion non ion og kodoloman. Bu linalin non na ita dia sog pigdotuꞌan nog Bataꞌ non nog kololaman non. 14 Poꞌ bianan dianon milokat ita. Og maꞌana non, inompunan non na og dusaanan ta.

Og kotas ni Kristu

15 Poꞌ si Kristu, ion og glimbagan nog Mikpongon nog diꞌ ta motongow. Ion og mikuna sog glam nog piongon. 16 Bu glam non miongon bianan dianon, sog glangit bu sog glupaꞌan, ain motongow, bu ain diꞌ motongow, og pogbayaꞌanan bu og kounutananan nog diwataanan, bu bolakatanan nog konaꞌ sagyaotow asta sog kilawan. Glam non miongon bianan dia ni Kristu, bu glam non ion gapuꞌ non. 17 Sog daꞌidun pa og miongon, ion donsamaꞌ na. Bu glam non miksiningkotoy bianan sog kosolabuk nilan dianon. 18 Bu inimung ion nog Kounutan nog pinonggiꞌ ion dia sog gulu. Og glawas non, ion non ion og tibuk nog pigotowanan non. Ion og poktiduan nog kotubuꞌ nilan. Bu ion dosop og mikuna motubuꞌ tidu sog patoy bagun da ion mimung nog motas sog glam non. 19 Poꞌ kolegan nog Mikpongon og kodiwata non bu og kodiwata ni Kristu, ion non da. 20 Bu kolegan non dosop nog bianan dia ni Kristu, og glam non motiguliꞌ dianon, glam nog gotowanan dituꞌ sog glangit bu dini sog glupaꞌan. Poꞌ bianan sog duguꞌ ni Kristu nog miglayas dia sog kudus, miglogomigus og glam non dianon.

21 Poꞌ amu, dini kituꞌ daꞌidun singkot niu dianon. Bu mibanta niu ion sabap sog kolaton nog kohinangan bu pomikilan niu. 22 Tibua numun koni, bianan sog kopatoy nog glawas ni Kristu, tiniguliꞌ non amu bagun amu mokindog dia sog sunguꞌan non nog modulus bu daꞌ na silaꞌon dianiu. 23 Tibua, naꞌ niu kiankianon og tud niu dianon, somoꞌ ita da ompagon amu dianon bu diꞌ amu mogduaꞌduaꞌ sog dodomaan niu nog miktidu sog Gombaꞌis nog Guksugan. Ion non ion og Gombaꞌis nog Guksugan nog midongog niu na bu mipulonag na sog gliwag nog dunya. Bu akon, si Paul, og sinoligan dosop mokpulonag dun.

Og polosukuꞌan ni Paul sog poktanudanan

24 Migdaꞌdaꞌ u tanan sog sinsaan ku koni numun koni sabap sog kopogustal u koni dianiu. Poꞌ og sinsaan nog glawas u koni miimung og pongoktub sog sinsaan ni Kristu dia sog pigotowan non nog ion non pinonggiꞌ dia sog glawas non. 25 Poꞌ akon siꞌoy, miimung u dosop nog sosoligan nog pigotowan nog Mikpongon bianan sog ginang nog piinang nog Mikpongon dianakon mogustal mahatul dianiu nog taluꞌ non. 26 Og taluꞌ non koyon nog pigolong, ion non og milimod kituꞌ tidu pa sog kobon nituꞌ dia sog gotowanan. Tibua, numun koni pitampal na dia sog pigotowan non. 27 Poꞌ og kolegan nog Mikpongon, potompalon non dia sog ain pigotowan non bagun motampal dia sog glam nog binonsaan bog andun kobaꞌis non kituꞌ, nog milimod bosia. Og maꞌana non, si Kristu mogonong dianita. Bu bianan dianon ngon landuꞌ gloliag nog pigdodomaan ta.

28 Dadi, si Kristu og pikpulonag nami sog glam nog gotow. Bu pimali bu pikpanad nami sog glam nog gotow bianan sog dalom nog kotoan nog binogoy non poꞌ bagun da ilan og monala kotow dianilan muakil nami nog mihurup ilan dia ni Kristu. 29 Bagun ini minang, monamal u moginang bianan sog dasig nog binogoy ni Kristu kituꞌ dianakon nog kituꞌ og mimung og pagas u moginang dun.

2

1 Saꞌan ini toluꞌon ku dianiu bog andun og bayuꞌ nog koponamal u bagun amu koboꞌisan dun, bu ilan siꞌoy sog bonua nog Laudisia, bu asta og glam nog dumaanan kituꞌ nog daꞌ ilan pa sibon pokolumpak dianakon. 2 Saꞌan inangon ku ini poꞌ bagun glam niu kopondoloꞌisogan dun, bu bagun amu moksolabuk dia sog kopokilolamoy niu poꞌ bagun amu kongonan nog sabut nog boyaꞌan mosabut niu tokodoy og pikilan nog Mikpongon nog milimod dini kituꞌ nog ion non si Kristu. 3 Poꞌ dianon tinaguꞌ og glam nog kotoan bu dalom nog sabut nog Mikpongon. 4 Toluꞌon ku ini dianiu bagun amu ondiꞌ kolimbungan nog pomali kituꞌ nog maꞌ nog migusoy migukpatukpat og kopoktaluꞌ nilan dun nog saka ondiꞌ dumalan. 5 Poꞌ minsan daꞌ dion og dili glawas u, dion da niu og pikilan ku. Bu doma, migdaꞌdaꞌ u nog midongog u og kopoksolabuk niu bu og kopagon nog kopongandol niu dia ni Kristu.

Og gustalan nog dumalan sog motud

6 Dadi, bila maꞌ nion tinumabuk amu noma dia ni Kristu Isus nog ion og Kounutan niu, sumboy motongow dia sog glangkalangka niu og kosolabuk niu dianon. 7 Ponginggamut amu dianon, bu singkot niu og polomotadon niu dianon bagun ompagon og tud niu sog piktonudan kituꞌ nog pianad dianiu. Bu koponuꞌ amu kobon non nog kopokposolamat dianon.

8 Dadi, pokpotubud amu bagun amu diꞌ moit nog minsan sima nog gotow bianan sog glimbung bu pomali nilan nog daꞌ doksuꞌ non. Poꞌ og pagon nog pomali nilan koyon nog maꞌ nion sagya da og pikilan nog sagyaotow, bu sagya da og solosila, otawaka sagya da og polomotadon nog dinunya. Konaꞌ dia miktidu ni Kristu. 9 Poꞌ dia sog dili ni Kristu kotongow og tibuk nog kodiwata nog Mikpongon. 10 Bu bianan sog kosolabuk niu dia ni Kristu, mohurup amu dosop. Bu ion motas pa sog glam nog kodotuꞌananan nog kodiwotaan.

11 Dadi, bianan sog kosolabuk niu dianon, tinuk non na amu. Konaꞌ tuk nog sagya gotow, sugaꞌid non, og maꞌana non, inawaꞌ ita na ni Kristu dia sog bayaꞌ nog dusa. 12 Dangan binunyagan amu, misunuꞌ amu na sog kolobong dianon bu sog kotubuꞌ non tidu matoy bianan sog kopongandol niu dia sog dasig nog Bolakat nog Mikpongon nog mikpotubuꞌ dianon tidu matoy. 13 Poꞌ dini kituꞌ, sog motaan nog Mikpongon, og kotubuꞌ niu daꞌ pa kosingkot dia sog Mikpongon poꞌ daꞌ amu pa tukoy ni Kristu. Og maꞌana non, pigboyaꞌan amu pa nog dusa. Tibua numun koni, og Mikpongon, sinunuꞌ non na amu sog kotubuꞌ ni Kristu tidu matoy. Inompunan non na ita sog glam nog dusaanan ta. 14 Dadi, diꞌ ita na mosugat nog polihalaꞌ nog Mikpongon minsan siꞌoy daꞌ ta kunut og dan Botad kituꞌ. Poꞌ inawaꞌ non na ituꞌ bianan sog kolansang dia ni Kristu sog kudus. 15 Bu bianan sog kopatoy non sog kudus, inimung non na nog diꞌ mokpondag og bayaꞌ nog kodotuꞌan bu og glam nog kodiwotaan. Bu pitampal non na ilan bagun kotoksiꞌan nog ion dodaꞌ og pondag sog glam non, bianan sog kopatoy non sog kudus.

16 Dadi bila maꞌ nituꞌ, naꞌ niu potiangon ain sumilaꞌ dianiu kobal nog diꞌ amu mogbilang nog pomali nilan koyon nog paꞌali sog pongonganon, otawaka ginumon, otawaka paꞌali sog minsan olo kologyaꞌanoy dun, maꞌ nog kologyaꞌan nilan koyon sog bataꞌ bulan, otawaka og gliꞌinan nilan koyon paꞌali sog Gondow nog Pogulali. 17 Poꞌ glam nog polomotadon koyon sagya da og nuni nog ngon pusunguꞌ matong nog ion non ion si Kristu. 18 Bu naꞌ amu moit dun poꞌ sagya ilan da mokpotopoto sabap sog ponoginopon nilan. Poꞌ sagya ilan da og mokpopotongow. Bu sagya ilan tibua sumugyut dia sog moloikatanan. Poꞌ dianilan koyon miktidu da sog sagya pikilan nog gotow bu daꞌ doksuꞌ non 19 poꞌ daꞌ ilan na singkot dia ni Kristu. Poꞌ si Kristu og Pogbayaꞌ, pinonggiꞌ ion sog gulu bu ita og glawas non. Dadi, bianan sog gokbitan non, og glam ta miksiningkotoy ita bu miimung ita maꞌ nog glegan nog Mikpongon dianita.

20 Dadi bila maꞌ nituꞌ, misunuꞌ amu noma dia sog kopatoy ni Kristu nog boyaꞌan daꞌ amu na pogboyaꞌoy nog pikilan nog sagya og ginungod otawaka og kinilawan, iduma mokokunut amu poma dia sog polomotadon nilan koyon? Maꞌ nion koyon, maꞌ pa nog dia amu sog dinunya. 21 Og dondagan nilan koyon nog maꞌ nog diꞌ tumuyok, bu diꞌ mogaid, bu diꞌ minam. 22 Og polomotadon nilan koyon nog maꞌ nion, sagya da miktidu sog botad bu sog pogonadan nog gotow. Poꞌ glam nog maꞌ nion koyon, daꞌ kotodayan non. 23 Tibua, og bayuꞌbayuꞌ nog polomotadon nilan mamaꞌ da nog molongas, poꞌ polomotadon nilan koyon sagya da og dili glegan nilan sumugyut dia sog moloikatanan, bu mokpopotongow ilan nog kopokpobabaꞌ nilan, bu og gliꞌinan nilan dia sog glawas nilan ompihit, saka ondiꞌ bololagaꞌ dianilan og moktigol nog napsu nilan.

3

Og polomotadon nog modulus

1 Dadi, bila maꞌ nion nog sinunuꞌ amu noma dia ni Kristu sog kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy, ngon na og bogu kotubuꞌ niu. Dadi, sumboy og pogdopoton niu kobon non ain dia sog ditas, sog pigdotuꞌan nog Mikpongon poꞌ dituꞌ si Kristu pogingkud sog dapit glintu non. 2 Sumboy kobon non tigbungon niu og pomikilan niu sog ain pigdotuꞌan nog Mikpongon konaꞌ dia sog ain dini sog dinunya, 3 poꞌ minatoy amu na sog dinunya. Sugaꞌid non, og kotubuꞌ niu tinaguꞌ na dia ni Kristu nog dia sog Mikpongon. 4 Dadi, og tantu kotubuꞌ niu si Kristu. Bu bila ion mokpotongow mokpuliꞌ dini, ita siꞌoy motongow ita dosop sumolabuk sog kotas non.

5 Dadi, bila maꞌ nion minatoy amu noma dia sog glegan niu kituꞌ nog dinunya, sumboy diꞌ amu na momabal bu moginang nog duma kosipogsipog. Bu sumboy kotigolan niu og napsu niu. Bu naꞌ amu mogabak, poꞌ og maꞌana non mimung nog kituꞌ na og piktamuy niu. 6 Poꞌ sabap sog kohinangan nog maꞌ nion koyon, ngon gondow non nog poliholaꞌon nog Mikpongon ain moglokohinangan dun poꞌ daꞌ ilan pokokunut dianon. 7 Dini kituꞌ, og glangka niu dia da sog polomotadon koyon nog maꞌ nion. 8 Tibua, numun koni sumboy lumotaꞌ amu na moglokohinangan nog maꞌ nog bululokowon, bu moglolingit, bu moksina, bu monompolaꞌ nog pakasi niu, bu moglambas. 9 Bu naꞌ amu dosop moglinoputoy nog pakasi niu poꞌ og maꞌ nion koyon, og polomotadon nog kinilawan. Poꞌ diꞌ amu na bosia doꞌitan mokokunut sog kohinangan kituꞌ nog pigboyaꞌan nog dusa. 10 Poꞌ sinuklian na og dan polomotadon niu kituꞌ nog pigboyaꞌan nog dusa, nog bogu polomotadon. Dadi, og bogu pikilan niu koyon nog daꞌ pogboyaꞌoy nog dusa, miongon ion tidu sog Mikpongon bu kobon non pongimboguan non nog maꞌ nog bantuk non, bagun mosabut niu tokodoy paꞌali dianon. 11 Og doksuꞌan non, mimung daꞌ na pogbigyaꞌoy og gotowanan bila pingimboguan nog Mikpongon poꞌ glam non migbatuk da, og Hudyu otawaka konaꞌ Hudyu, bu ain mituk otawaka daꞌ kotuk, bu ain mikopongadiꞌ otawaka daꞌ pokopongadiꞌ, bu motas nog gotow otawaka og gulipon. Poꞌ miksolabuk ilan dia ni Kristu bu ion dia dosop sog glam nilan.

12 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og pigotowan amu noma nog Mikpongon nog kololaman non nog piniliꞌ non, sumboy motongow dia sog glangka niu og glolat niu bu og tabang niu dia sog pakasi niu. Bu kobon non sungod niu ilan bu dunut kobabaꞌ nog bolotabat niu, bu kopayat nog ponutus niu. 13 Bu poglinonggungoy amu bu poginompunoy amu minsan olo og susian niu, maꞌ nog kopongampun nog Kounutan ta dianiu. 14 Bu og kosolag non, sumboy mokilolamoy amu poꞌ bianan sog glolaman, og glam non koni mimung ompagon og kopoksolabuk niu. 15 Bu sog kopoksolabuk niu dia sog solabuk glawas ni Kristu, binogoy non na dianiu moglogomigus. Bu sumboy og kopoglogomigus niu koyon og mogbayaꞌ dianiu poꞌ saꞌan ituꞌ inonggat non amu. Bu kobon non pokposolamat amu dianon. 16 Og pomali ni Kristu sumboy monginggamut dianiu bu mogokbit dianiu kobon niu momali bu mokpanad sog pakasi niu bianan sog dalom nog sabut niu. Bu bobat niu og kosanglit bu og solamat niu dia sog Mikpongon, bu og duma bobatanan paꞌali sog kinodiwata. 17 Bu minsan olo ponginangon niu otawaka og poktoluꞌon niu, sumboy inangon niu bianan dia sog ngalan nog Kounutan ta nog si Isus. Bu bianan dianon, pokposolamat amu dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon.

Og gombaꞌis nog polomotadon nog poktanudanandia sog baloy

18 Dadi amu kolibunanan nog sinumolabuk na dia ni Kristu, sumboy sumangkan amu sog duoy niu.

19 Bu amu siꞌoy kolokianan, sumboy kololamoy niu dosop og duoy niu bu naꞌ amu omboluꞌ dianilan.

20 Bu amu siꞌoy gombataꞌanan, sumboy kobon non mokokunut amu dia sog mokogulang niu poꞌ maꞌ nituꞌ og mosulut sog Kounutan ta.

21 Bu amu siꞌoy mokogulang nilan, sumboy naꞌ niu inangan og gombataꞌanan niu nog boyaꞌan mosingmal ilan dun.

22 Bu amu siꞌoy og guliponanan, sumboy mokokunut amu sog glam non sog gapuꞌ niu nog dini sog glupaꞌan. Bu konaꞌ tibua sagya mokpopotongow amu nog ginang niu dianilan bagun amu kodongyaꞌan, sugaꞌid non, potongow niu dianilan og kopoktantu niu sog glam nog ginang niu poꞌ maꞌ nituꞌ og kosugyut niu dia sog Kounutan ta. 23 Bu minsan olo ponginangon niu, tigbung niu dituꞌ og pikilan niu mamaꞌ nog dia niu ininang sog Kounutan ta, konaꞌ sog sagyaotow. 24 Poꞌ kisunan niu na donsamaꞌ nog mokotabuk amu nog tumbas non dianiu nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Poꞌ og tantu Kounutan niu sog ginang niu, si Kristu. 25 Bu ain og moglokohinangan nog molaton, ongon dosop og tumbas non dun. Poꞌ og Mikpongon, bila mukum, ondiꞌ nododaꞌ mogbigyaꞌ.

4

1 Bu amu siꞌoy nog togo gulipon, sumboy molongas og kopogokbit niu sog gulipon niu. Poꞌ kisunan niu na nog amu siꞌoy, ngon dosop og Kounutan niu dituꞌ sog glangit.

Og dungag nog pomali sog glam nog poktanudanan

2 Dadi og glam niu, sumboy kobon non pogyakin amu. Bu pongmohilat amu kobon niu mogyakin dunut kopoksolamat niu dia sog Mikpongon. 3 Bu pogyokinoy niu dosop ami dini poꞌ bagun ami kobogayan nog dalan mogustal, poꞌ bagun nami mustal og milimod kituꞌ tidu pa sog kobon nituꞌ paꞌali dia ni Kristu. Poꞌ, sabap sog kopogustal u koni, mikolobusu u tanan dun. 4 Saꞌan ituꞌ sumboy pogyokinan niu akon, poꞌ bagun ku da ompodolag tokodoy og gustalan ku dun. Poꞌ maꞌ nituꞌ og polosukuꞌan ku.

5 Bu kobon non potubudoy niu og polomotadon niu dia sog ain daꞌ pa kituꞌ tabuk dia ni Kristu. Bu kobon non pongimakat amu moginang nog ombaꞌis. 6 Bu og kopoktaluꞌ niu siꞌoy, sumboy kobon non mosuꞌat bu ombaꞌis pokinongogan poꞌ bagun niu da ilan motabal nog motud ain moksak kituꞌ dianiu.

Og ponogina ni Paul

7 Dadi, dinondag u si Tikikus mangoy dion niu. Ion og kololaman ta bu og gilug ta dosop sog tanud. Bu ion siꞌoy og duma nami nog sosoligan dia sog ginang nog binogoy dianita nog Kounutan ta. Ion og moguksug dianiu paꞌali sog glam nog kibianbianan ku dini. 8 Saꞌan ini sinuguꞌ u ion mangoy dion, poꞌ bagun niu modongog bog olo botangbotang nami dini bu doma, bagun amu dosop kopondoloꞌisogan dun dianon. 9 Og duma non mangoy dion niu si Onisimus. Bu ion siꞌoy og gilug ta dosop sog tanud, nog kololaman ta nog tidu dion sog glumpuk niu. Ilan og moguksug dianiu nog glam nog bianbian nami dini.

10 Bu si Aristarkus, og duma u dini sog kolobusuan, minogina ion dianiu. Bu si Mark siꞌoy, og goguapuꞌ ni Barnabas, minogina dosop ion dianiu dion. (Bu mitabuk niu da bayuꞌ og pomali u paꞌali dianon nog bila mian ion dion, sumboy tolimaꞌon niu.) 11 Bu si Josua nog koduaꞌ ngalan non si Justus, ion siꞌoy minogina dosop dianiu. Og tolu kotow da koni og salu bansa u nog bansa Hudyu nog tinumabuk na dia ni Kristu, og dinumuma dianakon mokpulonag nog gustalan paꞌali sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Bu kipongomuꞌan u sabap dianilan. 12 Bu si Epapras siꞌoy nog tidu sog glumpuk niu, minogina dosop ion dianiu. Ion og sosoligan dosop ni Kristu Isus. Bu kobon non monamal ion mogyakin paꞌali dianiu nog bagun amu ompagon sog glam nog glegan nog Mikpongon, bu bagun dumalom og sabut niu, bu motintu na tokodoy og tud niu. 13 Bu kitoksiꞌan ku da bog andun koponamal non moginang nog koboꞌisan niu. Bu konaꞌ tibua dianiu, sugaꞌid non, asta dosop dianilan dituꞌ sog bonua nog Laudisia, bu bonua nog Hirapolis. 14 Bu si Luk, og polomulung kituꞌ nog kololaman ta dosop, bu si Dimas siꞌoy, minogina ilan dosop dianiu. 15 Bu akon siꞌoy, polatas niu pa og sogina u koni dia sog pigilugan ta kituꞌ sog tanud dituꞌ sog Laudisia, bu dosop dia ni Nimpa bu og pigilugan ta sog tanud nog mokpoglumpuk moktamuy dia sog Mikpongon dituꞌ sog baloy non.

16 Bu bila motubus niu pogbostaoy og sulat u koni, pitang niu dosop dituꞌ sog Laudisia sog pigilugan ta sog tanud dituꞌ. Bu og sulat u kituꞌ dituꞌ nilan, alap niu dosop bu basta.

17 Bu taluꞌ niu dia ni Arkipus nog sumboy doksuꞌon non tokodoy og ginang nog binogoy nog Kounutan ta dianon.

18 Bu akon siꞌoy, monogina u dosop dianiu. (Akon, dili si Paul, og sinumulat nog ponogina u koni dianiu.) Naꞌ niu tokodoy poksolingowan nog dia u sog kolobusuan.

Og tulung nog Mikpongon mongon dianiu.

1 Tesalonika

1

2

3

4

5

Og tagnaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Tesalonika

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog tagnaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Tesalonika

Ngon og koliwagan bonua sog probinsia nog Masadonia, ngalan non Tesalonika. Og bonua koyon molani sog Pilipus.

Sog koduaꞌ puliꞌ ompanow ni Paul bu dumaanan non kituꞌ nog si Timuti ilan ni Silas, minumbaloy ilan bu migustal ilan nog Gombaꞌis nog Guksugan dia sog gotowanan sog Tesalonika. Minsan siꞌoy ondaꞌ ilan kobon mogonog dituꞌ, modakol nog gotowanan og mikinongog nog gustalan nilan bu tinumud ilan dia sog Pogbayaꞌ nog ion non si Isukristu. Tibua, ngon duma Hudiuanan nog sinusi nilan og gustalan ni Paul koyon nog miktidu sog Mikpongon. Bu mioit nilan dosop og gotow Tesalonikaanan, boyaꞌan nog sinadan nilan si Paul bu og dumaanan non mokposakit. Dadi, minawaꞌ ilan sog bonua koyon, mangka ilan angoy sog koliwagan bonua nog Korintu. Tibua, dangan minatong ilan na dituꞌ, misasow og pikilan ni Paul paꞌali sog poktanudanan kituꞌ dituꞌ sog Tesolonika. Poꞌ gomonsunoy koyubaꞌan ilan nog boyaꞌan kotolikudan nilan na dun si Isukristu. Dadi, pipanow ni Paul si Timuti posunguꞌ dituꞌ sog Tesalonika mangoy tumukow bog olo na og kibotangbotangan bu og piginang nog poktanudanan dituꞌ.

Dangan, mikpuliꞌ si Timuti sog Korintu, piguksugan non paꞌali sog kibotangbotangan nog poktanudanan dituꞌ sog Tesalonika. Dadi, landuꞌ kosolag og posolamat ni Paul dia sog Mikpongon paꞌali sog kopongandol nilan bu glolaman nilan. Saꞌan ini pinoit non og sulat non koni dituꞌ. Bu tinabal non dosop og sak nilan paꞌali sog kopokpuliꞌ nog Pogbayaꞌ nog si Isus dini. Bu tinaluꞌ non dosop dianilan nog sumboy kobon non sumalig ilan dia sog Pogbayaꞌ nog si Isus minsan siꞌoy kilogonan ilan.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1.

2. Og kopokposolamat bu og kopoksanglit, 1:2–3:13.

3. Og pomali dia sog poktanudanan paꞌali sog polomotadon, 4:1-12.

4. Og pomali paꞌali sog kopokpuliꞌ ni Kristu, 4:13–5:11.

5. Og gimpusan nog pomali ni Paul, 5:12-22.

6. Og doksuꞌan nog sulat koni, 5:23-28.

1

1 Og sulat koni miktidu dianami nog si Paul, bu si Silas, bu si Timuti.

Bu og sulat nami koni posunguꞌ sog poktanudanan nog mikpoglumpuk sog koliwagan bonua nog Tesalonika nog sinumolabuk na dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu Kounutan ta nog si Isukristu.

Og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu dion.

Mikposolamat si Paul sabap sog kopongandolbu polomotadon nilan sog Tesalonika

2 Giap nog mogyakin ami, pogyokinan nami amu kobon non bu mokposolamat ami dia sog Mikpongon paꞌali sog glam niu dion. 3 Bu sonuk nami mongadap dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, poglobiton nami amu dianon paꞌali sog kolongas nog polomotadon niu nog maꞌ nog ginang niu koyon nog miktidu sog kopongandol niu dianon, bu og ginang niu koyon bianan sog glolatan niu dia sog gotowanan, bu og kopoglogaga niu koyon sabap sog dodomaan niu dia sog Kounutan ta nog si Isukristu.

4 Pigilugan, kololaman amu nog Mikpongon, bu kosunan nami nog piniliꞌ non amu tumabuk dianon. 5 Poꞌ dangan inustalan nami amu nog Guksugan nog Gombaꞌis, konaꞌ tibua sagya taluꞌ nog inustal nami dianiu, sugaꞌid non, mitongow niu og pagas nog Bolakat nog Mikpongon boyaꞌan nog tinumud amu tokodoy dun. Bu mitongow niu dosop bog olo polomotadon nami kobon nami dion niu poꞌ miimung tanan nog popia dianiu. 6 Bu miglogiling amu da dianami, bu kosolag non dia sog Kounutan ta. Poꞌ minsan siꞌoy landuꞌ sinsaan niu sabap sog kotabuk niu nog gustalan nami kituꞌ, tinolimaꞌ niu da dunut daꞌdaꞌan niu nog miktidu sog Bolakat nog Mikpongon. 7 Dadi amu siꞌoy, miimung amu dosop nog glogyawan dia sog glam nog tinumabuk na dia ni Isukristu dion sog bonua nog Masadonia bu sog Akaya. 8 Bu miktidu dianiu og gustalan paꞌali dia sog Kounutan ta migulit na dia sog glam nog gotowanan dia sog Masadonia bu sog Akaya. Bu konaꞌ tibua dituꞌ, sugaꞌid non, diadia na midongog paꞌali sog kopongandol niu dia sog Mikpongon. Dadi, diꞌ nami siꞌoy uksugan, mibantug na. 9 Poꞌ og gotowanan tanan miguksug dun dianami paꞌali sog kotolimaꞌ niu dianami dion, bu paꞌali dosop sog kotabuk bu kopokokunut niu dia sog Mikpongon nog og motud nog Diwata. Poꞌ tinolikudan niu na og diwataanan kituꞌ nog sagya da pigimungimung mangka niu sunguꞌoy og Mikpongon. 10 Bu dodomaoy niu og pogdatong nog Bataꞌ non nog tidu sog glangit nog pitubuꞌ non tidu sog patoy. Poꞌ si Isus, ion og tumabang dianita sog matong polihalaꞌ nog Mikpongon.

2

Og ginang ni Paul sog bonua nog Tesalonika

1 Dadi pigilugan, sunan niu nog daꞌ da kobolong og gulas sinsalaꞌ nami mangoy dion niu. 2 Poꞌ sog posunguꞌ nami kituꞌ dion niu, kosunan niu da og sinsaan nami sabap sog kosolapsolap nilan dianami dituꞌ sog Pilipus. Tibua, sabap sog tabang nog Mikpongon dianami, miboluꞌ ami mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu dianon, minsan siꞌoy ngon minamal sumagaꞌ dun sabap sog ompok ilan dun. 3 Poꞌ og kopogonggat nami sog gotowanan konaꞌ bianan sog glopangan, otawaka konaꞌ og kopogamuꞌ nami, otawaka og kopogakalakal nami. 4 Sugaꞌid non, kibogayan ami nog Mikpongon nog kopatut mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan koni. Poꞌ og poksuꞌaton nami konaꞌ og sagyaotow, sugaꞌid non, og Mikpongon. Poꞌ kosunan non bog olo og dialom pikilan nami. 5 Bu kosunan niu dosop nog daꞌ nami pomulakmulakoy og ponoluꞌon nami, otawaka daꞌ nami amu pogokalokaloy nog bagun ami mokosin dun. Og Mikpongon, ion og mokotaksiꞌ dun dianami. 6 Bu konaꞌ og ponontongon nami og dongyaꞌ niu otawaka og dongyaꞌ nog duma gotowanan dianami.

7 Sabap nog ami og sosuguꞌon ni Kristu, togo bayaꞌ ami bosia mongoni dianiu, tibua, daꞌ ami da poginang dun. Sugaꞌid non, bianan sog kobabaꞌ nog bolotabat nami dianiu, domikian nog mamaꞌ ami nog ginaꞌ nog usibaꞌon non og gombataꞌ non. 8 Bu sabap sog landuꞌ og glolaman nami dianiu, linoliag ami mogustal dianiu nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu sog Mikpongon. Bu konaꞌ tibua og gustalan og binogoy nami dianiu poꞌ minsan og dili kotubuꞌ nami, binogoy nami dosop dianiu sabap sog bololagaꞌ amu tokodoy dianami. 9 Pigilugan, kotitukan niu da bayuꞌ, bog andun og tugosan nami kobon nami dion poꞌ gobi gondow miksukat ami bagun amu da ondiꞌ kologonan mogusibaꞌ dianami nog kobon nami mogustal dianiu nog Gombaꞌis nog Guksugan nog miktidu dia sog Mikpongon.

10 Dadi amu, ain tinumabuk na dia ni Isukristu, og taksiꞌ nami, nog kobon nami kituꞌ dion niu, og polomotadon nami modulus, bu daꞌidun og silaꞌon dianami. Bu og Mikpongon dosop og mokotaksiꞌ dun. 11 Poꞌ mitongow niu da og kopogokbit nami dianiu. Og kopogokbit nami dia sog monala kotow dianiu maꞌ nog gokbitan nog gamaꞌ dia sog dili gombataꞌ non. 12 Poꞌ pondoloꞌisogan nami amu, bu pongomuꞌan nami amu, bu onggaton nami amu lumangka nog mondom kosuꞌatan dun og Mikpongon. Poꞌ ion og migonggat dianiu sumakup dia sog pigdotuꞌan non bu dia sog kotas non.

13 Bu saꞌan dosop kobon non mokposolamat ami dia sog Mikpongon, poꞌ dangan midongog niu dianami og taluꞌ non, tinabuk niu. Bu saꞌan ituꞌ tinabuk niu, konaꞌ poꞌ dia miktidu sog sagyaotow. Sugaꞌid non, tinabuk niu ituꞌ poꞌ taluꞌ nododaꞌ ituꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bu bianan sog taluꞌ non koyon, og Mikpongon, inangon non og ginang non dianiu, ain mingandol dianon. 14 Poꞌ amu pigilugananan ku dion, pisinsa amu nog salu bansa niu. Mamaꞌ amu dosop nog pigotowan nog Mikpongon kituꞌ dituꞌ sog bonua nog Judia nog sinumolabuk dosop dia ni Kristu Isus. Poꞌ ilan siꞌoy, pisinsa ilan dosop nog salu bansa nilan nog bansa Hudyu. 15 Og Hudyuanan koyon, binunuꞌ nilan og Kounutan ta nog si Isus. Bu konaꞌ tibua nituꞌ, asta pa og polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ, binunuꞌ nilan dosop. Bu ami siꞌoy, sinolapsolap nilan dosop ami. Sabap dia sog kohinangan nilan koyon, ondaꞌ tokodoy kosuꞌatoy dun og Mikpongon dianilan, bu miimung nog daꞌ sulut nilan nog glam nog gotow. 16 Bu binolobagan nilan bosia ami bagun ami lumotaꞌ mogustal dia sog ain konaꞌ Hudyu nog saka, og gustalan nami kituꞌ mimung tanan bosia nog mogawon ilan dun tidu dia sog dusa nilan. Dadi, sabap sog kohinangan nilan koyon nog tidu pa sog kobon nituꞌ, mitoktub nilan na inangoy og dusaanan nilan. Bu misaꞌut ilan na nog polihalaꞌ nog Mikpongon.

Og kopogapas ni Paul mokpuliꞌ sog Tesalonika

17 Dadi pigilugan, dangan miksuoy ita niu nog podaliꞌdaliꞌ, miksuoy siꞌoy og glawas ta niu, tibua, og pikilan ta ondaꞌ da. Landuꞌ og gindowan nami dianiu. Dadi, mogapas ami bosia mokpuliꞌ dion niu. 18 Moleg ami bosia tokodoy mokopokpuliꞌ dion. Labi na akon, tatap u na bosia moksipi mokpuliꞌ dion saka binolobagan ami ni Kindagow. 19 Bila mokpuliꞌ dini og Kounutan ta nog si Isukristu, ngon og dodomaan nami, bu daꞌdaꞌan nami, bu kodongyaꞌan ami sabap dianiu dia sog sunguꞌan non. 20 Poꞌ amu tanan og miimung kotas nami bu og gloliag nami.

3

1 Dadi, kobon nami kituꞌ dituꞌ sog koliwagan bonua nog Atens, dangan daꞌ nami na kogaga nog diꞌ nami na modongog og dongogan paꞌali dianiu, mipikil nami nog ombagak ami dituꞌ 2 poꞌ pipangoy nami si Timuti dion niu. Si Timuti siꞌoy og gilug ta dosop sog tanud bu og duma nami mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. Bu saꞌan dinondag nami ion mangoy tumikul dion niu, bagun da pododungag og kopongandol niu, bu bagun da kopondoloꞌisogan amu bianan dianon, 3 bu bagun amu dosop diꞌ gumuyaꞌ sabap sog sinsaan niu koyon. Poꞌ kisunan niu na nog maꞌ nituꞌ dodaꞌ og bayaꞌ nog Mikpongon nog kobianbianan ta. 4 Poꞌ kobon nami kituꞌ dion niu, kobon non poktoluꞌon nami dianiu nog ita koni pokposinsaon ita nododaꞌ. Bu kisunan niu na numun koni poꞌ mituman na. 5 Dadi saꞌan ituꞌ, dangan daꞌ u na kogogaoy nog diꞌ u modongog paꞌali dianiu, pipangoy u si Timuti dion niu mangoy tumikul bog olo na og bayuꞌ nog kopongandol niu. Poꞌ dolohiton u dun nog gomonsunoy diꞌ amu mokogaga sog pongyubaꞌ ni Kindagow nog boyaꞌan daꞌ doksuꞌan nog piginang nami kituꞌ dianiu dion.

Og mokopondoloꞌisog paꞌali sog guksugan ni Timuti

6 Bu kodotongoy pa ni Timuti dini nami tidu dion niu bu ombaꞌis og guksugan non paꞌali sog kopongandol niu dia sog Mikpongon bu glolaman niu dia sog pakasiotow niu. Bu sinuksugan non dosop dianami nog kobon non loliagon amu da mokpikil dianami. Bu og gindowan niu dow dianami maꞌ da nog gindowan nami kituꞌ dianiu. 7 Dadi pigilugan, kobon nami dini sog dialom nog pihit bu sinsaan koni, dangan midongog nami nog maꞌ nion og kopongandol niu, kipondoloꞌisogan ami tokodoy dun 8 bu mibogbad og pikilan nami dun poꞌ sabap sog ompagon da og kosolabuk niu dia sog Kounutan ta. 9 Dadi saꞌan numun koni, mokopokposolamat ami dia sog Mikpongon paꞌali dianiu bu sabap dianiu mogdaꞌdaꞌ ami dia sog sunguꞌan non. 10 Dadi, gobi gondow mogyakin ami nog mokopoktongow ita pa niu puliꞌ poꞌ bagun kotoktuban ain pianad nami kituꞌ paꞌali sog tud niu dia sog Mikpongon.

11 Dadi, pongonion nami sog Mikpongon, og Gamaꞌ ta bu sog Kounutan ta nog si Isus nog kobogayan ami nog molongas nog dalan posunguꞌ dion niu. 12 Bu pongonion nami dosop dia sog Kounutan ta nog posisayaꞌ non dungagoy og kopokilolamoy niu bu asta dosop sog duma gotowanan mamaꞌ nog glolaman nami dianiu. 13 Bu popogonon non dosop og dialom pikilan niu bagun amu modulus bu mimung nog daꞌ silaꞌon dianiu dia sog sunguꞌan nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon sog tang nog mokpuliꞌ og Kounutan ta nog si Isus bu dunut glam nog glaꞌayatanan non.

4

Og polomotadon nog kosuꞌatan og Mikpongon dun

1 Dadi pigilugan, pimolian nami na amu paꞌali sog polomotadon kituꞌ nog kosuꞌatan og Mikpongon dun bu inunut niu da. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, sog gimpusan, pongonion nami dosop numun koni dianiu nog sabap sog kopoksolabuk ta dia sog Kounutan ta nog si Isus, posisayaꞌ pogdungag og kopogunut niu. 2 Poꞌ kisunan niu na og pomali nami kituꞌ dianiu bianan sog bayaꞌ nog Kounutan ta nog si Isus.

3 Poꞌ og kolegan nog Mikpongon dianiu nog sumboy modulus amu nododaꞌ dianon bu mogolig amu tokodoy nog poginangon koyon nog molaton nog mamaꞌ nog momabal. 4 Poꞌ sumboy amu og kolokian, moto amu mogoit nog duoyan niu bagun da diꞌ amu silaꞌon, bu mimung pogodaban og duoyan niu. 5 Bu naꞌ amu moglogiling sog ain ondiꞌ koyon mokotigol nog napsu nilan poꞌ og gotowanan koyon nog maꞌ nion, diꞌ nilan kilolaan og Mikpongon. 6 Dadi paꞌali dini, sumboy daꞌidun dianiu og moginang nog maꞌ nini koni dia sog pigilugan non sog tanud, otawaka mogbigyaꞌbigyaꞌ dia sog pakasi non. Poꞌ ain moglokohinangan nog maꞌ nion koyon, og Pogbayaꞌ og mokposakit dun. Poꞌ maꞌ nituꞌ pidonsamaꞌ nami tumaluꞌ dianiu. 7 Poꞌ og Mikpongon, ondaꞌ non ita onggatoy moginang nog kosipogsipog, sugaꞌid non, og ginonggatan non dianita og moginang nog kodulusan. 8 Dadi, ain og diꞌ tumolimaꞌ nog pomali koni, og daꞌ non tolimaꞌoy konaꞌ og sagyaotow, sugaꞌid non, og daꞌ non tolimaꞌoy og Mikpongon nog migbogoy dianiu nog Bolakat non.

9 Dadi, paꞌali sog glolaman niu dia sog pigilugan niu sog tanud, diꞌ amu na siꞌoy pomolian dun sog sulat u koni. Poꞌ pimali na nog Mikpongon dianiu. 10 Bu ininang niu na tanan dia sog pigilugan niu sog tanud dion sog susulan nog Masadonia. Tibua, minsan siꞌoy ininang niu na, pongonion nami bosia dianiu nog posisayaꞌ pogdungag og glolaman niu bu og glolat niu dianilan.

11 Dadi, pogapas amu mogonong nog motiknaꞌ og pikilan niu. Bu naꞌ amu mogbayaꞌ nog ginang nog duma niu, sugaꞌid non, pogusaha amu nog dili dianiu maꞌ nog pimali nami kituꞌ donsamaꞌ dianiu 12 poꞌ bagun amu pogbotadan nog ain og daꞌ pa tabuk dia ni Isus, bu bagun amu dosop ondiꞌ mongangad nog kotubuꞌan niu dia sog dumaanan niu.

Og kopokpuliꞌ nog Kounutan ta

13 Dadi pigilugan, og kolegan nami bosia dianiu nog mosabut niu paꞌali sog ain gotowanan kituꞌ nog mikpomatoy na bagun amu diꞌ lumangos mamaꞌ nog gotowanan kituꞌ nog daꞌ dodomaan nilan. 14 Poꞌ og tud ta, nog si Isus minatoy mangka kotubuꞌ puliꞌ. Dadi sabap dituꞌ, tinumud ita dosop nog, og Mikpongon, podunuton non dosop dia ni Isus ain mikpomatoy na kituꞌ nog sinumolabuk na dianon. 15 Og pigustal nami koni dianiu numun kituꞌ, og dili taluꞌ nog Kounutan ta. Ain totubuꞌ pa sog matong gondow nog kopokpuliꞌ nog Kounutan ta, ondiꞌ ilan moguna lumumpak dianon dia sog ain mikpomatoy na kituꞌ. 16 Poꞌ maꞌ nini. Og dili Kounutan ta og posunguꞌ tumonaꞌ dini dunut og mosikad nog gonek nog dondagan bu og tawag nog kounutan nog moloikatanan nog Mikpongon dunut og gonek nog tombuliꞌ nog Mikpongon bu mangka ain mikpomatoy kituꞌ nog sinumolabuk na dia ni Kristu, moguna ilan mogbuat tidu sog patoy 17 mangka pa tondug ain og totubuꞌ pa sog gondow koyon. Bu mogdunut ita nilan miknat dia sog ginampol lumumpak sog Kounutan ta dia sog gawang. Dadi tidu dion, dia ita na non asta sog daꞌ kopus non. 18 Dadi, pogdinoloꞌisogoy amu bianan sog kogamit niu og gustalan koni.

5

1 Dadi pigilugan, diꞌ nami na siꞌoy amu sulatan paꞌali sog gondow kituꞌ nog pogdatong nog Kounutan ta dini, 2 poꞌ kosunan niu na nog, og gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ non dini, motokow mamaꞌ nog kotuaꞌ nog polonakow. Dadi, kotokowan gotowanan dun. 3 Mamaꞌ dosop nog bodos nog gomonsunoy pa ponokitan na. Poꞌ sog tang koyon mokpoktaluꞌ og gotowanan nog daꞌ supisupi nilan, saka gomonsunoy pa dotongan ilan na nog glaꞌat, bu daꞌidun og pologuyan nilan dun.

4 Tibua amu pigilugan, ondaꞌ amu na dia sog kodoloman, poꞌ misabut niu na paꞌali sog kopokpuliꞌ non. Dadi, bila matong og gondow kituꞌ, mamaꞌ siꞌoy nog kotuaꞌ nog polonakow, ondiꞌ amu na motipu dun. 5 Poꞌ pigotowan amu na nog dolag bu og gondow. Diꞌ amu mamaꞌ nilan nog, og pigotowan ilan pa dia sog dolom bu gobi. 6 Dadi, sumboy diꞌ ita moglogiling dianilan moktulugtulug. Sugaꞌid non, sumboy mongmohilat ita. Bu sumboy dosop moto ita mogokbit nog polomotadon ta. 7 Poꞌ og gobi og timpu nog poktulug nog gotow bu og timpu dosop nog poglangulangu nog gotow. 8 Tibua, pigotowan ita nog gondow. Dadi, sumboy moto ita mogokbit nog polomotadon ta. Bu sumboy popogonon ta og kopongandol ta sog Mikpongon. Bu lumolat ita dia sog pakasiotow ta. Poꞌ maꞌ nituꞌ mimung nog taming sog glawas ta. Bu og dodomaan ta kituꞌ nog tobangan non ita tidu sog polihalaꞌ nog Mikpongon, mimung maꞌ nog saduk ta dia sog pogbunuꞌan. 9 Og Mikpongon, da non ita piliꞌoy nog bagun ita mosinsa sog polihalaꞌ non. Sugaꞌid non, og tugyu non dianita, tobangan non ita bianan dia sog Kounutan ta nog si Isukristu. 10 Poꞌ saꞌan ituꞌ sinoliuan non ita sog patoy poꞌ bagun da, bila mokpuliꞌ ion, totubuꞌ ita pa otawaka minatoy ita na, motubuꞌ ita da bu mokunul ita non. 11 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sumboy og kopogdinoloꞌisogoy bu og kopoktinobangoy niu, ondiꞌ niu lotaꞌan.

Gimpusan nog pomali ni Paul

12 Dadi pigilugan, pongonion nami dianiu nog pogodaboy niu ilan nog pigilugan niu sog tanud, ain og miglokounutan kituꞌ dianiu dia sog kopoktanud niu bu og momali kituꞌ dianiu. Poꞌ miksolitugos ilan moginang dion niu. 13 Dadi, pogodaboy niu tokodoy ilan bu kololamoy niu ilan sabap sog ginang nilan koyon. Bu sumboy moglogomigus amu.

14 Pongonion nami dianiu nog podonsomaꞌon niu tumaluꞌ dia sog ain mokololaꞌanan kituꞌ nog sumboy moksolitugos ilan. Bu ain sop og mosayu kituꞌ kosusa, pondoloꞌisogoy niu. Bu ain sop og moguyaꞌ kituꞌ, tobangoy niu dosop ilan. Bu sumboy ompayat dosop og ponutus niu sog glam non. 15 Bu sumboy diꞌ amu dosop moksinuliꞌoy moginang nog molaton, sugaꞌid non, pogapas amu moginang nog molongas dia sog pakasi niu bu asta sog glam nog gotow.

16-18 Maꞌ nini og kolegan nog Mikpongon dianiu, sog ain sinumolabuk na dia ni Kristu Isus, sumboy mogdaꞌdaꞌ amu kobon non, bu pogyakin amu kobon non, bu minsan siꞌoy olo og kibotangbotangan niu sumboy mokposolamat amu dun dia sog Mikpongon.

19 Bu naꞌ niu sogaꞌon og glegan nog Bolakat nog Mikpongon dianiu. 20 Bu naꞌ niu dosop poksudiꞌsudiꞌan ain og momitua. 21 Sugaꞌid non, pokilaila niu mahatul og glam non. Ain molongas kituꞌ tolimaꞌ niu, 22 tibua, pogolig amu dia sog glam nog ginis ginis nog ginang nog molaton.

23 Dadi, Mikpongon og mogbogoy dianita nog kotiknaꞌ nog pomikilan, bu pongonion nami dianon nog polonuꞌon non amu tidu dia sog pikilan niu asta sog glimukud niu bagun da sog matong na og gondow nog kopokpuliꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, daꞌidun da og silaꞌon non dianiu. 24 Og Mikpongon, og migonggat dianiu, og tumuman dun. Poꞌ ion kopongondolan tokodoy.

25 Dadi pigilugan, pogyokinoy niu dosop ami. 26 Bu bila moglumpuk amu, golun niu og pigilugananan niu sog tanud bianan sog galok nog kopomogilug. 27 Bu bianan dia sog bayaꞌ nog Kounutan ta, dondagon ku dianiu masta og sulat koni sog glam nog pigilugananan ta dion, sog tanud.

28 Bu og tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu mogonong dianiu.

2 Tesalonika

1

2

3

Og koduaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog

Tesalonika

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog koduaꞌ Sulat ni Paul dia sog Poktanudanan dituꞌ sog Tesalonika

Og gotowanan nog poktanudanan dia ni Isukristu dituꞌ sog Tesalonika misasow ilan, poꞌ mibabong og pikilan nilan paꞌali sog kopokpuliꞌ ni Isukristu. Og duma, mikpoktaluꞌ ilan nog mikpuliꞌ na dow ion dini. Dadi, saꞌan ini pinoit ni Paul og koduaꞌ sulat non koni poꞌ posunon non dianilan nog mangka siꞌoy pokpuliꞌ dini og Kounutan nog si Isukristu, og gotowanan, landuꞌ na og kopoginang nilan nog sinoitan sabap sog ponuluꞌ nog sala kotow kituꞌ nog landuꞌ bolodusaoy. Ion, modasig og kopogbanta non dia ni Kristu. Pidonsamaꞌ ni Paul tumaluꞌ sog poktanadanan dia sog Pogbayaꞌ nog si Isus, nog diꞌ ilan moglolaꞌlolaꞌ. Tinoluꞌan non ilan nog moginang ilan bagun ilan da ompotubuꞌ og dili glawas nilan. Bu sumboy dosop mokpopagon ilan sog tud nilan dia ni Isukristu, minsan siꞌoy mokobian ilan nog posakit sabap sog kopoktamuy nilan. Tibua, bianan sog gipatan nog Mikpongon dianilan, og Mikpongon da og sumuliꞌ dun sosuku og mikposakit koyon dianilan.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Og kopokpotas bu og kopogdongyaꞌ, 1:3-12.

3. Og pomali paꞌali dia sog kopokpuliꞌ ni Kristu, 2:1-17.

4. Og pomali dia sog poktanudanan paꞌali sog molongas nog polomotadon, 3:1-16.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 3:17-18.

1

1 Og sulat koni miktidu dianami nog si Paul, si Silas, bu si Timuti.

Bu og sinulat nami koni posunguꞌ sog poktanudanan nog mikpoglumpuk dia sog koliwagan bonua nog Tesalonika, nog sinumolabuk ilan na sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Isukristu.

2 Og tulung bu og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Isukristu.

Og posolamat bu og gyakin

3 Pigilugan, sumboy dodaꞌ mokposolamat ami kobon non dia sog Mikpongon paꞌali dianiu poꞌ posisayaꞌ kopagon og kopongandol niu dianon bu pododungag dosop kobon non og kopoglinolamoy niu dia sog pakasi niu. Saꞌan ituꞌ ombaꞌis dodaꞌ nog mokposolamat ami dun. 4 Bu saꞌan ituꞌ pogbonsagon nami dosop amu dia sog duma piglumpukanan nog poktanudanan nog og kopongandol niu ompagon tokodoy bu mikogaga amu da dia sog glam nog posakit bu og suloy dianiu dion.

5 Og glam non koyon og tandaꞌ nog modulus dodaꞌ og koukuman nog Mikpongon. Poꞌ og doksuꞌan nog sinsaan niu koyon mimung tanan nog ompatut amu sumakup dia sog pigdotuꞌan non. Saꞌan ituꞌ misinsa amu dun numun koni. 6 Bu bianan dosop sog kodulus nog koukuman non, ain mokposinsa kituꞌ dianiu, pobianan non dosop ion nog sinsaan. 7 Bu pulolion non da amu dia sog sinsaan. Bu asta ami dosop. Inangon non ini bila potongowon non na og Kounutan ta nog si Isus tidu sog glangit dunut og moloikatanan nog modasig bu og gligaꞌ nog gapuy. 8 Poliholaꞌon non ain og momungyas dia sog Mikpongon bu ain ondiꞌ mokokunut sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali sog Kounutan ta nog si Isus. 9 Og polihalaꞌ non dianilan, loꞌaton non ilan asta sog daꞌ kopus non, bu pintuꞌon non ilan dia sog sunguꞌan nog Kounutan ta bu sog landuꞌ nog kobaꞌis nog kopogbayaꞌ non. 10 Glam non koni motuman sog gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ non. Poꞌ sog kopokpuliꞌ ni Isukristu dini, pogodaban ion nog glam nog pigotowan non. Bu potason ion nog glam nog ain tinumud dianon. Bu amu siꞌoy, mokpotas amu dosop dianon poꞌ tinumud amu dosop nog gustalan nami koni dianiu.

11 Dadi saꞌan ituꞌ, pogyokinan nami amu somul non dia sog Diwata ta bu pongonion nami dianon nog imungon non amu nog ompatut amu dia sog inonggatan non kituꞌ dianiu nog kolegan non nog kopoglokotubuꞌ niu. Bu bianan sog Bolakat non, tumanon non og glam nog glegan niu kituꞌ nog molongas og tugyu non, bu doksuꞌan dosop nog ginang niu kituꞌ nog sabap sog kopongandol niu dianon. 12 Saꞌan mogyakin ami nog maꞌ nini poꞌ bagun og ngalan nog Kounutan ta nog si Isus kosonglitan dun sabap dianiu. Bu amu siꞌoy, kodongyaꞌan amu dosop sabap sog kosolabuk niu dianon, bianan sog tulung nog Diwata ta bu og Kounutan ta nog si Isukristu.

2

Og gindanan nog kopokpuliꞌ ni Isukristu

1 Dadi pigilugan, paꞌali sog kopokpuliꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu dini bu og kopokpolumpuk non dianita dianon, pongonion nami dianiu 2 nog diꞌ amu mosompun kobabong, otawaka mosompun kosusa nog minatong na dow og Gondow nog Pogbayaꞌ. Poꞌ ngon dow gotowanan nog miktaluꞌ nog ami dow miguksug dun otawaka mimitua, otawaka sinumulat dun. 3 Naꞌ amu tokodoy kolimbungan nog minsan sima og moktaluꞌ dun nog maꞌ nituꞌ. Poꞌ mangka siꞌoy datong og Gondow nog Pogbayaꞌ, motongow ta poguna nog landuꞌ tokodoy kopongantu nog gotowanan dia sog Mikpongon. Bu ngon dosop sala kotow nog tumuaꞌ nog landuꞌ bolodusaoy. Ion non ituꞌ, og doksuꞌan non og glaꞌat, asta sog daꞌ kopus non. 4 Poꞌ ontuan non og glam nog kodiwotaan, bu ain piktamuy nog gotowanan, bu potason non tanan og dili glawas non dia sog glam nilan. Bu konaꞌ tibua nituꞌ inangon non. Poꞌ mangoy dosop ion dituꞌ sog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka ion ingkud dituꞌ, mangka non pulonagoy sog gotowanan nog ion og tantu Diwata.

5 Kolobotan niu da bayuꞌ og piktaluꞌ u kituꞌ nog kobon ku dion niu, paꞌali sog maꞌ nion koyon. 6 Tibua, asta pa numun koni, diꞌ non pa ituꞌ minang. Bu kisunan niu da bog olo og kionggaꞌan non. Poꞌ tumuaꞌ ion sog matong na og tang non kituꞌ. 7 Poꞌ numun koni miktolipun na moglilow og kopongantu nog gotowanan kituꞌ nog mibuni. Tibua, bila mawaꞌ na og mikanggaꞌ kituꞌ dianon, mangka pa poglaktod og kopongantu nog gotowanan kituꞌ. 8 Bu tubus nituꞌ, potongowon og gotow koyon nog landuꞌ bolodusaoy. Bu matoy ion nog sagya da og taluꞌ nog Kounutan ta nog si Isus. Bu moglaꞌat ion nog silow nog bayuꞌbayuꞌ ni Isukristu bila matong na ion. 9 Sog daꞌ pa datong og Kounutan ta, og gotow koyon nog landuꞌ bolodusaoy, mokpotongow ion nog bolakat nog Soitan, bianan dia sog gininisan nog ponginangon non nog gloput nog kosobuꞌsobuꞌ. Bu modakol og gingyataꞌanan non, 10 bu gininisan nog kohinangan nog sinoitan, boyaꞌan kolimbungan dun ain posunguꞌ kituꞌ sog glaꞌat. Saꞌan ituꞌ moglaꞌat ilan dun poꞌ daꞌ nilan tolimaꞌoy bu posolobukoy dia sog pikilan nilan og Guksugan kituꞌ nog motud nog bagun ilan bosia mogawon dun tidu sog dusa nilan. 11 Dadi sabap dituꞌ, linguton ilan nog Mikpongon bagun ilan tumud nog gloput. 12 Dadi, og doksuꞌan non, poliholaꞌon glam nilan dun nog Mikpongon poꞌ daꞌ ilan tud nog motud. Sugaꞌid non, linoliag ilan moginang nog molaton.

Pokpopagon amu sog kopongandol niu

13 Dadi amu pigilugan, og kololaman nog Kounutan ta, sumboy dodaꞌ mokposolamat ami kobon non dia sog Mikpongon paꞌali dianiu poꞌ tidu pa sog tolipunan, piniliꞌ non amu bagun amu motabang tidu sog dusa niu bianan sog ginang nog Bolakat nog Mikpongon nog monglonuꞌ dianiu, bu bianan dosop sog tud niu sog motud. 14 Poꞌ dia sog Gombaꞌis nog Guksugan nog pigustal nami dianiu, midongog niu og gonggat nog Mikpongon dianiu, sumolabuk dia sog kotas nog Kounutan ta nog si Isukristu. 15 Dadi pigilugan, popagon niu og tud niu bu ponamal amu moktulik dia sog motud nog pianad nami kituꞌ dianiu nog pibian nami dia sog gustalan bu sog sulat.

16 Dadi, og Kounutan ta nog si Isukristu bu og Gamaꞌ ta nog Mikpongon og linumolat dianita. Bu sabap sog tulung non, kipondoloꞌisogan ita kobon non bu molongas og dodomaan ta. 17 Og pongonion nami dianon nog pondoloꞌisogan non amu, bu popogonon non dosop amu bagun amu kobon non mokopoginang nog molongas nog ginang, bu moktaluꞌ nog molongas nog taluꞌ.

3

Pogyokinoy niu pa ami

1 Sog gimpusan, pigilugan, pogyokinoy niu pa ami solian ami mogustal nog taluꞌ nog Pogbayaꞌ bagun modaliꞌ kopulonag dia sog gotowanan, bu bagun nilan dosop tolimaꞌon mamaꞌ nog kotolimaꞌ niu kituꞌ dun. 2 Bu pogyokinoy niu dosop ami nog owaꞌon non ami dia sog kohinangan nog mokolaton nog gotowanan koyon dini poꞌ konaꞌ da glam nog gotowanan og tinumud paꞌali sog Kounutan ta. 3 Tibua, og Kounutan ta og kopongondolan bu ion mokpopagon dianiu, bu ion mogipat dianiu dia ni Kindagow. 4 Bu bianan sog kopoksolabuk ta dia sog Kounutan ta, sumalig ami dianiu nog mononayun og kopoginang niu nog dondagan nami kituꞌ dianiu. 5 Bu pongonion nami dia sog Kounutan ta nog ponuluꞌan non amu sog kodalom nog sabut paꞌali sog glolaman nog Mikpongon dianiu. Bu mokogaga amu mamaꞌ ni Kristu.

Og podonsamaꞌ sog gotow nog mololaꞌ

6 Dadi pigilugan, dondagon nami amu bianan sog bayaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, nog pogolig amu dia sog ain pigilugan ta kituꞌ sog tanud nog mokololaꞌ, bu ain ondaꞌ kituꞌ pokokunut nog pinanad nami kituꞌ dianilan. 7 Poꞌ sunan niu nog sumboy moglogiling amu nog polomotadon nami. Poꞌ daꞌ ami poglolaꞌlolaꞌ kobon nami kituꞌ dion niu. 8 Bu ain migbogoy dianami, sinugdaan nami da ilan. Gobi bu gondow miksukat ami poꞌ bagun amu ondiꞌ kologonan mogusibaꞌ dianami. 9 Mogusoy da bosia bila sagya tobukon nami ain tabang niu kituꞌ dianami. Tibua, saꞌan daꞌ nami inangoy nog maꞌ nituꞌ, sog kobon nami kituꞌ dion niu, bagun da mimung nog ami og poglogilingan niu. 10 Poꞌ kobon nami kituꞌ dion niu, pidonsamaꞌ nami na tumaluꞌ dianiu nog mamaꞌ nini, “Bila og gotow nog ompok mogusaha, sumboy diꞌ pokpokanon.”

11 Poꞌ midongog nami nog ngon dow gotowanan dion niu nog mololaꞌ nog diꞌ ilan moksukat, sugaꞌid non, ginangon nilan daꞌ lual sog mogbayaꞌ sog ginang nog duma nilan. 12 Dadi, bianan sog bayaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, ain pigilugan ta kituꞌ sog tanud nog moginang nog maꞌ nion koyon, podonsomaꞌan nami tumaluꞌ nog sumboy mogusaha ilan bu mogusoyusoy ilan na moglokotubuꞌ.

13 Bu amu sop pigilugan, naꞌ amu tokodoy motonop moginang nog ain molongas nog ponginangon. 14 Bu bila ngon dianiu nog ondiꞌ mokokunut nog pomali nami koni dini sog sulat nami koni, posun niu dia sog kodokolan mangka niu ion pogolig bagun ion kosipogan dun. 15 Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, naꞌ niu da ion pikilon nog banta niu, sugaꞌid non, pomolioy niu ion nog kololaꞌ non koyon maꞌ nog kopomali niu dun nog dili gilug niu.

16 Dadi, og Pogbayaꞌ nog ion og poktiduan nog kotiknaꞌ nog pomikilan, kobon non mogbogoy dun dianiu sog minsan olo kibianbianan niu. Ion non ion og Kounutan ta nog mogonong dia sog glam niu.

17 Akon si Paul, og ponogina u koni dianiu, akon og dili sinumulat dun. Poꞌ maꞌ nini og tandaꞌ nog akon dodaꞌ og piktiduan nog sulat koni.

18 Og tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu mongon dia sog glam niu.

1 Timuti

1

2

3

4

5

6

Og tagnaꞌ Sulat ni Paul dia ni

Timuti

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog tagnaꞌ Sulat ni Paul dia ni

Og sulat koni pinoit ni Paul posunguꞌ dituꞌ ni Timuti nog gotow Listra bu molobud pa ion. Og Listra koni og koliwagan bonua nog misakup sog Bataꞌbataꞌ Asia. Og ginaꞌ ni Timuti og Hudiu nog ngalan non si Eunis. Og gamaꞌ non og Girik.

Sog koduaꞌ puliꞌ ni Paul ompanow mogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan, mikpuliꞌ ion sog koliwagan bonua nog Listra. Pinitang non si Timuti og dumuma dianon. Si Paul, kisuꞌatan tokodoy nog polomatadon ni Timuti, boyaꞌan nog inimung non tanan ion maꞌ nog dili bataꞌ non. Dangan og tinonan na nog mogunutunut si Timuti dianon, modakol sop og mianad non mahatul dia ni Paul. Tubus nituꞌ, ngon og tang non nog tinoluꞌan non si Timuti nog ombagak sog Episus poꞌ pogusibaꞌon non og poktanudanan dituꞌ bu sog bonuaanan koyon sog glumibut non.

Dangan minatong si Paul dituꞌ sog Masadonia, mikpoit ion nog sulat dituꞌ ni Timuti bagun da kopondoloꞌisogan ion dun bu monamal mokpanad nog motud nog pogonadan nog tidu dia sog Kounutan nog si Isus. Tinaluꞌ non dia ni Timuti nog sumboy pomagon non og poloponadanan koyon dion nog diꞌ motud. Bu sumboy momiliꞌ ion nog molongas nog gotow og mogokbit nog poktanudanan dia ni Isukristu. Bu sumboy mokpotubud ion sog glam nog ginangon non. Bu sumboy ondiꞌ ion mosipog mokpanad sog duma, minsan siꞌoy molobud pa ion.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Og pomali paꞌali sog poktanudanan bu og polongokbit dianilan, 1:3–3:16.

3. Og pomali dia ni Timuti paꞌali dia sog ginang non, 4:1–6:21.

1

1 Akon si Paul, og mikpoit nog sulat koni. Og sosuguꞌon u ni Kristu Isus bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon nog ion og Polonabang ta, bu bianan dosop sog bayaꞌ ni Kristu Isus nog ion og dodomaan ta.

2 Og sulat u koni posunguꞌ dion nika, Timuti, poꞌ ika og tantu bataꞌ u dia sog tanud.

Og tulung, bu glolat, bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu sog Kounutan ta nog si Kristu Isus.

Sumboy pomagon ain og polopanadanan koyonnog diꞌ motud

3 Maꞌ nog pimilin ku kituꞌ dianika sog kogonat u kituꞌ posunguꞌ dituꞌ sog bonua nog Masadonia, pogonong a pa solianlian dion sog koliwagan bonua koyon nog Episus. Poꞌ ngon gotowanan dion nog mikpanad nog daꞌ kunut dia sog motud. Dadi, sumboy pomag mu ilan dun, 4 poꞌ bagun ilan lumotaꞌ mokpanad nog gusulan koyon paꞌali dia sog pikpongkatan nog mokogulanganan nilan kituꞌ kobon nituꞌ nog diꞌ mogdoksuꞌan, bu sagya kigulangoyanan nilan kituꞌ. Poꞌ og doksuꞌan nog maꞌ nion koyon, og susian, bu ombagla og sabut nog gotowanan paꞌali sog glegan nog Mikpongon dia sog gotowanan poꞌ kituꞌ, bianan da dia sog kopongandol ta dianon. 5 Saꞌan pomag mu tokodoy ilan poꞌ bagun nilan da ompikil og tantu glolaman nog miktidu kituꞌ dia sog ombaꞌis bu kolonuꞌ nog pikilan, bu asta sog kotintu nog kopongandol. 6 Poꞌ ngon gotowanan dion nog misuoy sog maꞌ nion koyon bu mangka ilan pokpanad nog daꞌ kituꞌ sagnat non. 7 Poꞌ moleg ilan bosia mimung nog polopanad nog botad nog pilatas dia ni Muses. Saka ondaꞌ nilan tanan kosabut bog olo og maꞌana nog poktoluꞌon nilan koyon, otawaka og dili pikpanad nilan koyon nog sinoligan nilan tokodoy.

Og potugyuan nog Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses

8 Poꞌ kosunan ta nog og Botad koyon nog pilatas dia ni Muses, ombaꞌis bila gomiton ta sog ain og potugyuan dun. 9 Bu kosunan ta dosop nog og Botad koyon ondaꞌ imungoy sog gotowanan kituꞌ nog midulus. Sugaꞌid non, inimung ion sog ain gotowanan kituꞌ nog daꞌ pokokunut sog Botad, otawaka og polongantu kituꞌ dia sog Botad. Bu inimung dosop ion dia sog gotowanan kituꞌ nog diꞌ mogadab dia sog Mikpongon, otawaka bolodusaon, bu sog gotowanan kituꞌ nog ondaꞌ kodulus, otawaka konaꞌ polotamuy, bu sog gotowanan kituꞌ nog polomunuꞌ, bu og gotowanan kituꞌ nog minsan og ginaꞌamaꞌ nilan mogonop nilan bunuꞌoy. 10 Bu inimung ion sog ain og pomogduoyanan kituꞌ nog mogbabal ilan nog konaꞌ nilan dili og duoy, bu sog ain pogbobalon nilan kituꞌ og pakasi libun otawaka pakasi laki nilan, otawaka sog gotowanan kituꞌ nog polomihag, bu sog gotowanan kituꞌ nog mokoloput, bu monaksiꞌ nog diꞌ motud, otawaka sog ain moglokohinangan kituꞌ nog diꞌ dumalan dia sog pogonadan kituꞌ nog motud. 11 Poꞌ og pogonadan koyon nog pigolong, dumalan dia sog Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog inuakil mogustal dianakon nog Mikpongon. Og Gombaꞌis koyon nog Guksugan, ion non ion paꞌali dia sog kotas bu kobaꞌis nog Mikpongon.

Og tulung nog Mikpongon dia ni Paul

12 Dadi, posolomatan ku og Kounutan ta nog si Kristu Isus nog ion og mikpopagon dianakon poꞌ inimung non akon nog sosoligan non. Poꞌ initung non akon nog mokokunut u dianon nog boyaꞌan binogayan non akon nog ginang moginang nog ginang non koni. 13 Minsan siꞌoy dini kituꞌ sog daꞌ u pa solabuk dun dia ni Kristu, piglokaꞌlokaꞌan ku ion, bu pikposokitan ku ion, bu pigboluꞌan ku dosop og pigotowan non. Tibua, milolat da ion dianakon. Poꞌ daꞌ u kosunoy og kohinangan ku kituꞌ nog molaton, poꞌ daꞌ u pa tud dianon. 14 Bu landuꞌ kosolag og tulung nog Kounutan ta dianakon. Bu tinobangan non dosop akon mongandol dianon bu molalam sog pakasiotow u, poꞌ maꞌ nituꞌ mongon dia sog ain sinumolabuk dia ni Kristu Isus.

15 Og taluꞌ koni kopongondolan bu sumboy tudon, nog saꞌan si Kristu Isus minangoy dini sog dunya koni bagun non mogawon og gotowanan tidu sog dusaanan nilan, labi na maꞌ nakon, nog bolodusaon u bosia sog glam non. 16 Tibua, minsan siꞌoy bolodusaon u sog glam non, saꞌan linolatan non da akon, poꞌ bianan dituꞌ pitampal ni Kristu Isus bog andun kopayat og ponutus non, bu inimung non akon og pononggiꞌan dia sog ain posunguꞌ kituꞌ tumabuk dianon, bu mangka pokotabuk nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. 17 Dadi, og gadab bu og kotas dia sog Datuꞌ nog daꞌ kopus non, nog ion ondiꞌ matoy, ion ondiꞌ motongow, bu daꞌidun lual Diwata lual da ion asta sog daꞌ kopus non. Amen.

18 Timuti, og bataꞌ u ika, uokilon ku na dianika og dondagan ku koni, poꞌ dumalan da ini dia sog pitua kituꞌ paꞌali dianika dini kituꞌ. Imung nika ituꞌ nog bosi mu dia sog molongas nog ginang nog binogoy nog Mikpongon dianika. 19 Pogopasoy mu og tud mu dia ni Kristu bu og pikilan nog molonuꞌ. Poꞌ ngon duma gotowanan nog daꞌ nilan unutoy og maꞌ nituꞌ nog boyaꞌan mibolong na og kopongandol nilan dun. 20 Duaꞌ kotow dianilan, si Himaneus ilan ni Aleksander. Inuakil u na ilan dia ni Kindagow poꞌ bagun ilan mosabut nog sumboy ondiꞌ ilan moglakaꞌlakaꞌ dia sog Mikpongon.

2

Og pomali paꞌali sog kopoktamuy

1 Dadi, sog tiganaꞌ maꞌ nini og kolegan ku dianiu nog, og glam nog gotow pogyokinan niu bu pokposolomatan niu dia sog Mikpongon. Bu ain og kulang dianilan, pongoningoni niu dia sog Mikpongon. 2 Sumboy pogyokinan niu dosop og kodotuꞌananan bu ain og togo bayaꞌ poꞌ bagun da motiknaꞌ og kopogonong ta bianan sog kopongdiwata ta bu sog kolongas nog polomotadon ta. 3 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og poginangon ta, og molongas, bu kosuꞌatan dosop og Mikpongon dun nog ion og Polonabang ta. 4 Poꞌ og kolegan non, glam nog gotowanan, mogawon ilan tidu sog bayaꞌ nog dusa bu kongonan ilan nog sabut paꞌali dia sog motud. 5 Og Mikpongon solabuk da. Bu si Kristu Isus, linogdoy non ginungod. Bu sala non da og mingingolot dia sog gotowanan bu sog Mikpongon. 6 Poꞌ inatas non bunuꞌon bagun molokat og gotowanan tidu dia sog bayaꞌ nog dusa nog mitang sog glegan nog Mikpongon. Ion non ion og gindanan nog glegan nog Mikpongon nog glam nog gotowanan motabang dia sog dusaanan nilan. 7 Dadi sabap dituꞌ, inimung non akon nog sosuguꞌon non, bu og polopanad dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu, bagun ilan da mokodongog nog gustalan koni nog motud paꞌali sog Mikpongon. Og taluꞌ u koni motud. Konaꞌ sagya pigimungimung.

8 Dadi, sog ainain nog glumpuk niu, og kolegan ku dia sog kolokianan nog mogyakin ilan. Ain molonuꞌ pikilan nilan dia sog Mikpongon inaton nilan komot nilan mogyakin nog daꞌidun susian nilan otawaka glolingit nilan.

9 Bu og kolibunanan sop, og kolegan ku dun nog mokpotubud ilan nog kopogimakoy nilan. Bu pokpodapodaon nilan og kopoglolibun nilan. Bu diꞌ nilan ponulopidon og buk nilan. Bu diꞌ nilan dosop pomulowanan otawaka pomotangan nog mutiaꞌ og dili glawas nilan. Bu diꞌ ilan monapot nog mokologan. 10 Sugaꞌid non, og kolongas nilan dia kotongow sog polomotadon nilan nog dumaꞌit dia sog ponoluꞌon nilan nog ilan dodaꞌ polotamuy dia sog Mikpongon.

11 Bu solian momali og gotow, og kolibunanan, diꞌ ilan na mogonekonek dunut mokpobabaꞌ ilan. 12 Diꞌ u dosop ilan kumboyon momali otawaka mogbayaꞌ sog kolokianan dia sog glumpuk niu. Sugaꞌid non, moglukung ilan mokinongog. 13 Poꞌ si Adan mikuna pongonoy dia ni Iba. 14 Bu konaꞌ ni Adan pingyubaꞌan ni Kindagow. Sugaꞌid non, og glibun mioit ni Kindagow boyaꞌan miimung nog mikodusa ion sog Mikpongon. 15 Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, motabang ilan da bianan sog kopogbataꞌ nilan, bila diꞌ da moksop og kopongandol nilan, bu og glolaman nilan, otawaka og kodulus nilan, bu dunut ombabaꞌ og bolotabat nilan.

3

Og bogolalanan sog tanud

1 Og taluꞌ koni motud, nog bila og gotow mongatas imungon nog polongokbit sog glumpuk nog poktanudanan, og pogopasan non koyon, molongas nog polosukuꞌan. 2 Tibua, og polongokbit koyon, sumboy daꞌidun og silaꞌon dun. Bu sumboy solabuk da og duoy non. Sumboy motigdow og pikilan non, bu moto dosop mogokbit nog polomotadon non, ombotad bu ombaꞌasa, bu moto dosop mokpanad. 3 Bu sumboy konaꞌ dosop pololangu bu konaꞌ bululokowon. Sugaꞌid non, sumboy mongmayaꞌ ion kobon non. Bu sumboy dosop ondiꞌ ion molonggit bu ondiꞌ mabak nog sin. 4 Bu sumboy dosop ombokbit non mahatul og dili glaꞌayat non. Bu sumboy inangon non nog boyaꞌan momilang dianon og gombataꞌanan non dunut gadab nilan dianon. 5 Poꞌ bila og gotow nog diꞌ moto mogokbit nog dili glaꞌayatanan non, olo ma mogandun nog kopogokbit non nog pigotowan nog Mikpongon? 6 Bu sumboy dosop konaꞌ ion og bogu tabuk dia ni Isukristu poꞌ gomonsunoy mokpotaspotas ion nog boyaꞌan poliholaꞌon ion dun maꞌ nog kopolihalaꞌ dia ni Kindagow. 7 Bu sumboy ion pogodaban nog gotowanan koyon nog daꞌ pa tabuk dia ni Isukristu, bagun da diꞌ ion silaꞌon, bu bagun dosop diꞌ ion koyubaꞌan ni Kindagow.

8 Bu ain dosop og gotowanan koyon nog golalon nog ilan og sosoligananan nog polongokbit nog glumpuk nog poktanudanan, sumboy molongas og bolotabat nilan, bu sumboy moktantu dia sog polosukuꞌan nilan. Bu sumboy konaꞌ ilan pololangu bu diꞌ mabak. 9 Sumboy ompagon dosop og tud nilan dia sog motud kituꞌ nog tanud nog pisabut dianita, dunut molonuꞌ og pikilan nilan. 10 Bu sumboy sulayan niu pa ilan poguna bog daꞌidun dotaꞌ og silaꞌon dianilan. Bila diꞌ ilan da kotongowan, mangka ilan pa golaloy nog sosoligan.

11 Og duoy nilan siꞌoy, maꞌ nituꞌ dosop. Sumboy molongas og bolotabat nilan, bu sumboy konaꞌ bakan poglibak. Bu sumboy dosop motigdow pikilan nilan. Bu sumboy kosoligan ilan dia sog glam non.

12 Bu ain og sosoligan nog polongokbit nog glumpuk nog poktanudanan, sumboy sala kotow da og duoy non, bu sumboy ombokbit non mahatul og dili glaꞌayatanan non. 13 Bu ain miktantu moginang nog ginang nilan, mimung ilan nog pogodaban bu mokosog ilan mogustal paꞌali sog kopongandol nilan dia ni Kristu Isus.

14 Dadi Timuti, minsan siꞌoy mogdodama u nog mokangoy u dion nika nog mosompun koni, 15 poiton ku da og pomali u koni dianika poꞌ bila gomonsunoy manggaꞌ u, bagun mu da kosunan bog olo sumboy og polomotadon nog glaꞌayatanan nog Mikpongon nog ion non ion og tibuk nog pigotowan nog Mikpongon, nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non. Bu ilan og pagon nog motud paꞌali dia sog Mikpongon. Bu ilan dosop og tumindog dun. 16 Dadi, daꞌidun na og duaꞌduaꞌ non, og pisabut kituꞌ dianita nog donsamaꞌ milimod maꞌ nini,

Ion, linogdoy non og ginungod,

pitongow nog Bolakat nog Mikpongon nog ion midulus,

mitongow ion nog moloikatanan,

pigustal ion sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu,

tinud ion dini sog dunya koni,

pitolabang ion sog glangit.

4

Og polopanadanan nog diꞌ motud

1 Pilogdong tumaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon nog ngon gondow non og duma gotowanan sumuoy dia sog tanud nog miktidu sog Mikpongon mangka ilan pokokunut dia sog diwataanan koyon nog mokoloput bu sog pomali nog tidu sog glatdiwataanan. 2 Og pomalianan nog maꞌ nion koyon pibian dia sog glimbung nog gotowanan koyon nog mokoloput. Diꞌ ilan na moto momiliꞌ nog gombaꞌis poꞌ og pikilan nilan koyon pinasuꞌ maꞌ nog binaga putow. 3 Poꞌ mikpanad ilan nog, og gotow sumboy diꞌ mogduoy, bu ngon dosop og gininisan nog ponganon nog sumboy og gotow ondiꞌ kuman dun. Saka, saꞌan piongon ituꞌ nog Mikpongon poꞌ bagun kanon nog glam nog gotow nog ain tinumabuk na kituꞌ dianon dunut pokposolamat dianon. Poꞌ kosunan nilan na og motud nog pomali. 4 Poꞌ glam nog piongon nog Mikpongon ombaꞌis. Dadi, sumboy daꞌidun og poktoluꞌon nog ngon diꞌ kituꞌ pia. Sugaꞌid non, tolimaꞌon og glam non dunut pokposolomatan. 5 Poꞌ bianan sog taluꞌ nog Mikpongon bu gyakin ta dianon, miimung molonuꞌ ituꞌ dun.

6 Dadi, bila maꞌ nion og pomolion mu dia sog pigilugan ta sog tanud, mimung a nog molongas nog sosoligan ni Kristu Isus bu dumungag a tumulin dosop dia sog motud nog tanud, bu asta dia sog pomali koyon nog gombaꞌis nog pigunutan mu. 7 Dadi, pogolig a nog sagya og kigulangoyanan koyon nog daꞌ singkot dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, poganad a mondiwata. 8 Ngon siꞌoy og matong nog kopokpantun mu nog glawas mu, tibua, og kopondiwata ta, mimung koboꞌisan dun og glam non. Poꞌ bianan dituꞌ motubuꞌ ita tidu sog numun koni bu asta sog daꞌ kopus non. 9 Og taluꞌ koni motud bu ombaꞌis tudon. 10 Saꞌan mogapas ita moginang nog ginang koni poꞌ og dodomaan ta dia da sog Mikpongon nog ion og totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non, bu sog Polonabang nog glam nog gotow, labi na ain tinumud kituꞌ dianon.

11 Panad mu ini bu dondag mu dianilan. 12 Bu naꞌ mu potiangon nog diꞌ ilan tumombaꞌ dianika sabap sog bogu bataꞌ a pa. Sugaꞌid non, sumboy mimung a nog kopononggiꞌan sog ain poktanudanan, dia sog kopoktaluꞌ mu, sog glangkalangka mu, sog glolaman mu, sog kopongandol mu, bu sog kolonuꞌ nog pikilan mu. 13 Dadi, sog diꞌ u pa matong dion, potigbung mu ginang mu dia sog kopogbasta nika nog Kitab dia sog glumpuk nog gotowanan, sog kopogustal mu, bu sog kopokpanad mu. 14 Gamit mu og binogoy kituꞌ dianika nog kotoan nog tidu sog Bolakat nog Mikpongon dangan dinoponan ka nog mokogulanganan kituꞌ sog tanud, dunut og pitua kituꞌ dianika. 15 Dadi, pogopasoy mu og glam non koni, bu potigbung mu sog pikilan mu bagun kilolaan nog glam nog gotowanan nog ika, mogdungag kobon non kopagon og kopongandol mu. 16 Dadi, potubudoy mu tokodoy og glangka mu bu asta og pomali mu. Naꞌ a motonop dun, poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginangon mu, tidu sog glawas mu motabang asta ain mokinongog dianika.

5

Og pomali paꞌali sog kopogokbit nog poktanudanan

1 Naꞌ mu pomongkalan og kolokianan koyon nog gulang bataꞌ pa dianika bila pomagon mu ilan. Sugaꞌid non, ustaloy mu ilan mamaꞌ nog dili gamaꞌ mu. Bu ain og kolitowanan, itungon mu ilan maꞌ nog dili putupusodanan mu. 2 Bu ain kolibunanan nog gulang bataꞌ pa dianika, itung mu ilan mamaꞌ nog dili ginaꞌanan mu. Bu og kodologaanan siꞌoy, itung mu dosop ilan mamaꞌ nog dili kongudananan mu dunut gadab nika dianilan.

3 Paꞌali dosop sog balulibunanan, sumboy pogbotadan mu ilan ain miktuꞌoytuꞌoy na mogonong poꞌ daꞌidun na mogusibaꞌ dianon. 4 Tibua, bila ngon og balulibun nog togo gombataꞌ na otawaka ngon na gapuꞌanan non, og tiganaꞌ ginangon nog gombataꞌanan koyon, sumboy potongowon nilan poguna og kopoktanud nilan bianan sog kopogusibaꞌ nilan dia sog mokogulang nilan. Poꞌ maꞌ nituꞌ og tumbas nilan dun, bu maꞌ nituꞌ dosop og mosuꞌat dia sog Mikpongon. 5 Tibua, og balulibun kituꞌ nog miktuꞌoytuꞌoy na mogonong, dia na ion pogdodama nog tabang sog Mikpongon poꞌ gobi gondow mogyakin ion bu mongoningoni ion dianon. 6 Tibua, ain og balulibun nog tinigbung non og pikilan non dia sog ain kosuꞌatan og dili glawas non dun, totubuꞌ siꞌoy ion, mamaꞌ da nog minatoy na. 7 Maꞌ nini dosop og panad mu dia sog poktanudanan dion bagun da daꞌidun silaꞌon dianilan. 8 Poꞌ bila ngon og poktanud nog diꞌ non musibaꞌ og pigoloan non, labi na bila salu konglangan non, domikian da nog binolong non og tanud non. Bu bila maꞌ nituꞌ poginangon non, mimung nog labi pa ion kolaton dia sog ain konaꞌ poktanud.

9 Maꞌ nini og sunuꞌon mu mitung nog balulibunanan koyon. Sumboy midopot pa poguna og gonom puluꞌ og tinonan non. Bu sumboy insan da ion pogduoy. 10 Bu mibantug og kohinangan non nog gombaꞌis mamaꞌ nog kopogokbit non nog gombataꞌanan non, bu ombaꞌasa ion, bu og kopogusibaꞌ non sog pigotowan nog Mikpongon minsan mongugas nog botis nilan. Bu mikotabang ion sog ain kilogonan. Bu tinigbung non og ginang non sog glam nog gininisan nog ombaꞌis nog ginang.

11 Tibua, ain og balulibunanan kituꞌ nog konaꞌ pa doga mogulang, naꞌ mu ilan sunuꞌon dia sog gitungan nog balulibunanan koyon. Poꞌ gomonsunoy moksop og pikilan nilan. Poꞌ bila matong og glegan nilan kituꞌ mogduoy, gonatan nilan og ginang nilan dia ni Kristu 12 boyaꞌan mimung nog silaꞌon ilan dun. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, binoluba nilan og tiganaꞌ pasad nilan dianon. 13 Bu koduaꞌ non, gomonsunoy lumolaꞌ ilan, bu kobon non mongimbolayan ilan notibua boyaꞌan nog mokanad ilan na moglibak, bu mimung ilan nog solikampuꞌ og ain molaton, bu monaluꞌ ilan nog ponoluꞌon kituꞌ nog diꞌ ilan bosia pia moktaluꞌ dun. 14 Dadi, og pomali u dun, ain og balulibunanan koyon nog diꞌ pa doga mogulang, mogduoy ilan pa mokpuliꞌ, bagun ilan moglogombataꞌ, nog boyaꞌan minang nilan og polosukuꞌan nilan dia sog baloy. Bila maꞌ nituꞌ, ain og minanta dianita, diꞌ ilan mokopoktaluꞌ nog molaton dianita. 15 Poꞌ ngon na og balulibunanan nog sinumuoy, mangka ilan pogunut dia ni Kindagow.

16 Dadi, bila ngon og glibun nog poktanud dion, saka ngon golo non nog balulibun, sumboy usibaꞌon non kopia, bagun da diꞌ kologonan og duma poktanudanan mogusibaꞌ dun, bu bagun nilan dosop musibaꞌ og balulibunanan koyon nog miktuꞌoytuꞌoy na mogonong nog daꞌ pogusibaꞌoy.

17 Paꞌali dosop dia sog polongokbitanan nog poktanudanan, bila molongas og kopogokbit nilan, sumboy mogdungag og tumbas dianilan, labi na bila og ginang nilan mogustal bu mokpanad. 18 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ sog Kitab, “Sumboy ondiꞌ bogbodon og babaꞌ nog sapiꞌ nog sanan non moglibutlibut moglogek.”* Bu dosop, “Ain moginang sumboy tumbasan.”†

19 Bu bila gomonsunoy ngon og sumbungan dia sog polongokbit nog poktanudanan, naꞌ mu sokaliꞌ tolimaꞌon og sumbungan koyon bog sala kotow da og mokotaksiꞌ dun. 20 Tibua, bila komotudan ion nog ion dodaꞌ mikodusa, pomag mu sog sunguꞌan nog kodokolan nog gotowanan poꞌ bagun da og duma nilan, mondok ilan moginang dun.

21 Sog motaan nog Mikpongon bu dia ni Kristu Isus bu asta dosop dia sog moloikatanan nog midulus, pongonion ku dianika nog unut mu og pomali u koni nog sumboy diꞌ a moksugut bu mogbigyaꞌ sog glam nog ginangon mu. 22 Naꞌ a mondodaliꞌ sumigloy nog golal sog tanud bianan sog dopon mu dianilan. Bu naꞌ a tokodoy mampuꞌ sog dusa nog duma gotow. Sumboy molonuꞌ og polomotadon mu kobon non.

23 Bu, bila maꞌ nion moligiꞌ a bu kobon non sumakit ma og tian mu, sumboy konaꞌ tibua tubig poginumon mu. Sugaꞌid non, inum a dosop sumolingka nog mikaꞌan nog galak, og bulung mu.

24 Og duma gotowanan, og dusa nilan motampal sog tinontongan, boyaꞌan nog mokuna notanan og dongogan nog kohinangan nilan dituꞌ sog gukum. Tibua, og duma gotow ombinayaꞌ kosunoy og dusa nilan. 25 Domikian dosop og gombaꞌis koyon nog kohinangan, ongon ompantaꞌ bu ongon dosop ondiꞌ. Tibua, minsan siꞌoy ondiꞌ tantu ompantaꞌ, ondiꞌ da ombuni.

6

1 Paꞌali sog guliponanan nog tinumabuk na dia ni Isukristu, sumboy pogodaban nilan nododaꞌ og gapuꞌ nilan poꞌ bagun da og ngalan nog Mikpongon bu og pikpanad ta paꞌali dianon ondiꞌ kotoluꞌan nog molaton. 2 Bu ain og guliponanan koyon nog og gapuꞌ nilan og poktanud, sumboy ondiꞌ moglokulang og kopogadab nilan dun, sabap sog kopogilug nilan dia sog tanud. Sugaꞌid non, posisayaꞌ ilan tanan sangkan dia sog gapuꞌ nilan koyon. Poꞌ og kipopiaan nog ginang nilan kituꞌ, og poktanudanan nog bololagaꞌ dianilan.

Og polopanad nog motud bu og polopanad nog diꞌ motud

Panad mu bu ustal mu ini. 3 Bila ngon mokpanad nog diꞌ dumalan sog motud, bu diꞌ sumolabuk sog pianad kituꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, otawaka og pokponadon nami koni paꞌali sog tanud nog motud, 4 bila ngon gotowanan nog maꞌ nion, og gotowanan koyon sagya da mikpotopoto bu daꞌidun og sabut nilan sog motud. Og pikilan nilan koyon, molaton poꞌ og susian og pigopasan nilan nog boyaꞌan og doksuꞌan non og gimaan, og kopogulek, og bolotibot, bu sumolap mongintom. 5 Bu diꞌ ilan lumotaꞌ moksusi boyaꞌan nog daꞌidun notanan og pikilan nilan nog gombaꞌis, bu daꞌidun na og komotud nog gustalan nilan. Baluꞌ nilan dun og tanud koni bagun mokosin og gotowanan dun. 6 Tibua, bianan sog kopoktanud ta, mimung ompopia og gotow dun, bila kuliꞌan na ion dun sog ain galap non. 7 Poꞌ dangan piongon ita, daꞌidun koitan ta. Bu bila mawaꞌ ita sog dunya koni, daꞌidun dosop og moit ta. 8 Dadi, sumboy kuliꞌan ita na bila ngon pa og kokan ta bu koponapot ta. 9 Tibua, ain moleg mogdaya, mosompun ilan koyubaꞌoy bu moit ilan nog dili glegan nilan nog kogumowan nog boyaꞌan og doksuꞌan non og glaꞌat. Poꞌ sabap sog glegan koyon nog maꞌ nion, moglaꞌat og gotow dun. 10 Poꞌ og kopogabak nog sin, ion non ion og poktiduan nog glam nog gininisan nog diꞌ pia. Bu sabap sog kopogapas nog duma ta nog sin, misuoy ilan sog tanud nog boyaꞌan miimung mosolag og susaan nilan.

Og pomali ni Paul dia ni Timuti

11 Dadi ika, og gotow a nog Mikpongon, pogolig a nog glam nog maꞌ nituꞌ kituꞌ. Bu pogostoloy mu og kodulusan, bu kopondiwata mu, bu og kopongandol mu dianon, bu og glolaman mu sog gotowanan, bu og kopoglogaga mu, bu og kopokpobaꞌis mu sog gotowanan. 12 Ponomaloy mu moginang ain dumalan sog tanud ta. Poꞌ saꞌan inonggat a nog Mikpongon poꞌ bagun ka kongonan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu saꞌan ituꞌ dosop, tinaluꞌ mu dia sog sunguꞌan nog kodokolan nog gotowanan nog miktantu a tumud dia ni Isukristu.

13 Og Mikpongon og migbogoy nog kotubuꞌ sog glam non. Bu si Kristu Isus, tinaluꞌ non og motud paꞌali dia sog dili glawas non kobon non dituꞌ sog sunguꞌan ni Pontius Pilatu. Sog motaan nog Mikpongon bu sog motaan ni Kristu Isus, pologdongon ku tumaluꞌ dianika 14 nog unut mu tokodoy ain og dinondag kituꞌ dianika bagun da daꞌidun kulang mu bu daꞌidun silaꞌon dun asta sog matong gondow nog kotuaꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu. 15 Og gondow kituꞌ motuman bianan sog glegan nog Mikpongon poꞌ ion da molongas nog Kounutan bu daꞌidun og Pogbayaꞌ lumual dianon. Ion Datuꞌ sog glam nog kodotuꞌananan bu og Kounutan sog glam nog kounutananan. 16 Sala non da og diꞌ matoy asta sog daꞌ kopus non. Bu og pogonongan non motilak tokodoy nog boyaꞌan diꞌ kopolonian nog sagyaotow. Bu daꞌidun og mokotongow dianon bu diꞌ nododaꞌ ion motongow. Sanglit, bu gadab dianon, bu og pagas non asta sog daꞌ kopus non. Amen.

Og pomali sog ain poktanud nog doyahan

17 Suguꞌ mu ain doyahan dini sog glupaꞌan nog ain poktanudanan nog sumboy ondiꞌ ilan mogbonsag nog daya nilan otawaka sumalig dun poꞌ diꞌ kosoligan. Sugaꞌid non, sumboy dia ilan salig sog Mikpongon poꞌ ion motawal bu monaꞌub dianita bagun ita da loliagon dun. 18 Suguꞌ mu dosop ilan moginang nog ain gombaꞌis nog ginang. Bu sumboy motawal ilan bu molilolatoy ilan sog pakasi nilan. 19 Poꞌ bianan sog maꞌ nion koyon, mokopogomud ilan nog gakod nilan nog mimung pagon nilan sog gunanunan koyon poꞌ bagun ilan mokalap nog kotubuꞌ kituꞌ nog tantu kotubuꞌ.

20 Dadi Timuti, pogusibaꞌ mu tokodoy og pimilin koyon nog ginuakil dianika. Pogolig mu og bitbitan koyon nog daꞌ sagnat non, bu og susian koyon nog long nilan dun og kotoan. 21 Poꞌ ngon duma og minampuꞌ dun nog boyaꞌan misimuoy ilan dia sog tanud nilan kituꞌ nog motud.

Dadi, og tulung nog Mikpongon mongon dianiu kobon non.

* 5:18 5:18 Deuteronomy 25:4

† 5:18 5:18 Luk 10:7

2 Timuti

1

2

3

4

Og koduaꞌ Sulat ni Paul dia ni

Timuti

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog koduaꞌ Sulat ni Paul dia ni

Og kosulat ni Paul nog koduaꞌ sulat non koni nog posunguꞌ dia ni Timuti, og tang nog kokolobusu dianon dituꞌ sog Roma. Bu kisunan non nog posunguꞌ ion bunuꞌon sabap sog kopogustal non paꞌali dia ni Isus nog ion og Pogbayaꞌ.

Saꞌan sinumulat mokpuliꞌ si Paul dituꞌ ni Timuti poꞌ moleg pa ion moktongow puliꞌ dia ni Timuti. Bianan sog sulat non koni, motongow ta nog landuꞌ og glolaman non dia ni Timuti nog boyaꞌan iningolanan non tanan ion nog dili bataꞌ non.

Sog sulat non koni, modakol og pimali non dia ni Timuti. Miktaluꞌ ion nog sumboy moksolitugos si Timuti mogustal paꞌali dia ni Isukristu, bu diꞌ non poksolingawan og motud kituꞌ nog kionadan non nog pikpanad non, bu mololat ion nog pakasi non, bu ompayat og ponutus non minsan dia sog posakit bu sinolopsolap. Bu sumboy moglogiling ion dia ni Paul.

Dadi saꞌan ituꞌ, pidonsamaꞌ tumaluꞌ ni Paul paꞌali sog kopongandol non, sog salig non, bu sog kopoglogaga non, bu kosolag non sog glolaman non.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Og kopoksanglit bu og gloliag, 1:3-18.

3. Og pomali bu og pidonsamaꞌ tumaluꞌ, 2:1–4:5.

4. Og kibonaꞌbonaꞌan ni Paul bu og dodomaan non, 4:6-18.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 4:19-22.

1

1 Akon si Paul, og mikpoit nog sulat koni. Bianan sog bayaꞌ nog Mikpongon miimung u nog sosuguꞌon ni Kristu Isus mokpulonag paꞌali sog pinasad kituꞌ nog Mikpongon, nog ain sinumolabuk na dia ni Kristu Isus, kongonan ilan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

2 Og sulat u koni posunguꞌ dion nika, Timuti, poꞌ ika, mamaꞌ a nog dili bataꞌ u nog kololaman ku.

Og tulung, bu glolat, bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu dia sog Kounutan ta nog si Kristu Isus.

Og pondoloꞌisog ni Paul dia ni Timuti

3 Mikposolamat u sog Mikpongon nog ion og piktamuy u. Bu og kopoktamuy u numun koni mamaꞌ da nog kopoktamuy nog mokogulanganan ku kobon nituꞌ bianan sog kolonuꞌ nog pikilan ku. Kobon non lobiton ku ika sog gyakin ku dia sog Mikpongon gobi gondow. 4 Gindowon ku tokodoy ika. Bu kolegan ku bosia, moktongow ita pa puliꞌ, bagun u da loliagon tokodoy. Poꞌ kolobotan ku og gluaꞌ mu kituꞌ nog miktolong dangan miksuoy ita. 5 Bu kolobotan ku dosop og kotantu nog kopongandol mu dia ni Isukristu. Poꞌ maꞌ nituꞌ dosop og kopongandol nog ginaꞌulang mu kituꞌ nog si Lois, bu og ginaꞌ mu kituꞌ nog si Eunis. Mitintu dianakon nog og kopongandol mu mamaꞌ da nog kopongandol nilan. 6 Dadi, saꞌan ituꞌ popikilon ku dianika, nog gamit mu tokodoy og bogoy kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianika sog kodopon ku kituꞌ dianika. 7 Poꞌ og Bolakat nog binogoy nog Mikpongon dianita konaꞌ nog mimung nog tumalow ita dun. Sugaꞌid non, mimung tanan nog dasig ta sog kopoginang ta dianon, bu og kolalam ta sog duma gotow, bu mimung dosop nog moto ita mogokbit nog dili polomotadon ta.

8 Dadi, naꞌ a tokodoy mosipog mogustal paꞌali dia sog Kounutan ta nog si Isukristu. Bu naꞌ a dosop mosipog sabap dianakon nog mikolobusu u koni kobal nog kopokokunut u dianon. Sugaꞌid non, duma a dianakon sog sinsaan koni nog sabap sog kopogustal nog Gombaꞌis nog Guksugan. Poꞌ bogayan ka da nog Mikpongon nog dasig nog bagun ka mokopoginang dun. 9 Poꞌ og Mikpongon og ginumawon dianita tidu sog bayaꞌ nog dusa, bu inonggat non ita lumangka nog kodulusan. Konaꞌ poꞌ sabap sog gininang ta nog gombaꞌis nog migawon non ita, sugaꞌid non, maꞌ nituꞌ nododaꞌ og dili tugyu non dianita nog pibian non sog tulung non dianita. Poꞌ sog daꞌ pa pongonoy pigloban nog glangit bu glupaꞌan, tinulung non na ita bianan dia ni Kristu Isus. 10 Bu numun koni pitongow na og tulung non kituꞌ bianan sog kotuaꞌ dini nog Polonabang ta nog si Kristu Isus nog ion, piondaꞌ non na og bayaꞌ nog patoy bu, bianan sog Gombaꞌis nog Guksugan, pitampal non na dianita paꞌali sog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. 11 Dadi og Mikpongon, tinonduꞌ non akon nog sosuguꞌon non, bu og polopanad non, mokpulonag nog Gombaꞌis nog Guksugan koni. 12 Bu sabap dituꞌ, mikobian u mosinsa. Tibua, ondiꞌ u da mosipog dun poꞌ kisunan ku tokodoy si Kristu nog ion non og tinud u koni. Bu kosunan ku dosop nog og ginuakil u kituꞌ dianon, ipaton non da asta sog gondow kituꞌ nog mokpuliꞌ ion dini sog glupaꞌan.

13 Dadi, og pomali u kituꞌ nog midongog mu dianakon, imung mu nog gunutan sog kopokpanad mu nog motud dunut og kopongandol mu, bu og glolaman mu dia ni Kristu Isus. 14 Bu bianan sog tabang nog Bolakat nog Mikpongon nog migonong dianita, ipat nika tokodoy og pomali koyon nog bololagaꞌ nog inuakil dianika, poꞌ bagun da ondiꞌ mogliali.

15 Kisunan mu na nog glam nog pigilugan ta sog tanud nog dituꞌ sog Bataꞌbataꞌ Asia mamaꞌ ni Pigelus ilan ni Hermogenes, binolong nilan na akon. 16-17 Tibua, si sukoꞌ Onisiporus kituꞌ, dini kituꞌ bog minangoy ion dini sog koliwagan bonua nog Roma koni, pinontong non akon asta mitongow non akon dini sog kolobusuan koni. Dadi, pongonion ku dia sog Mikpongon nog kololatan non og glaꞌayatanan ni Onisiporus kituꞌ poꞌ kobon non ongoyon non na akon pomonglangoy dini bu daꞌ ion kosipog dianakon minsan siꞌoy dini u sog dialom nog kolobusuan koni. 18 Dadi, pongonion ku sog Pogbayaꞌ nog kololatan non da ion sog matong na og gondow kituꞌ nog ukumon non na og glam nog gotow. Poꞌ kisunan mu na tokodoy bog andun tabang ni Onisiporus dianakon kobon ku dituꞌ sog Episus.

2

Sumboy ompagon og kopongandol ni Timuti

1 Dadi ika og bataꞌ u, pokpopagon ka bianan sog tulung nog binogoy dianita sog kosolabuk ta dia ni Kristu Isus. 2 Bu og pomali kituꞌ nog midongog mu dianakon dia sog kodokolan nog gotowanan, uakil mu dosop dia sog gotowanan koyon nog kosoligan mokpanad sog dumaanan nilan. 3 Bu ika siꞌoy, duma a dosop dianami moglogaga nog sinsaan maꞌ nog sundalu ni Kristu Isus kituꞌ nog kosoligan non. 4 Poꞌ ibalat da sog botad nog sundalu, og moksundalu, ondiꞌ ion moginang nog konaꞌ ginang nog sinundalu. Bu unuton non nododaꞌ og dondagan nog kounutan non poꞌ bagun da kosuꞌatan kounutan non dianon. 5 Ibalat dosop sog polonglomot nog mogdag gumobok. Bila moleg ion momondag, sumboy unuton non og botad nog gumobok. 6 Ibalat dosop sog polominalan. Ain motugos, ion og mokuna kobohogiꞌoy nog songkuꞌ. 7 Dadi, saꞌan pomikil nika og piktaluꞌ u koni poꞌ og glam non koni posobuton da nog Kounutan ta.

8 Poktitukoy mu kobon non si Isukristu nog ion og dolanat ni Dabid kituꞌ, bu pitubuꞌ ion mokpuliꞌ nog Mikpongon tidu sog patoy, sog maꞌ nog gustalan ku nog Gombaꞌis nog Guksugan. 9 Bu sabap sog gustalan ku koyon, pingimungan nilan akon nog akon dow, molaton u nog gotow, boyaꞌan nog kinolobusu nilan tanan dun akon mangka nilan akon boludoy. Tibua, og taluꞌ nog Mikpongon ondiꞌ da ombalud. 10 Dadi, saꞌan gogaan ku og glam nog ginis nog sinsaan bagun da ain og piniliꞌ nog Mikpongon, mosunuꞌ ilan kogawon bianan sog kosolabuk nilan dia ni Kristu Isus dunut og daꞌdaꞌan nog diꞌ kolobian asta sog daꞌ kopus non. 11 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog motud bu kosoligan,

“Bila misunuꞌ ita na sog kopatoy ni Kristu Isus, podunuton ita dosop dianon sog kotubuꞌ non. 12 Bila mokogaga ita, dumuma ita dosop sog kopogdatuꞌ non. Tibua, bila sonsingan ta ion, ion siꞌoy sonsingan non dosop ita. 13 Tibua, minsan siꞌoy ondiꞌ ita kosoligan, ion kobon non kopongondolan da. Poꞌ ion ondiꞌ moksop.”

Og ponginangon nog kosuꞌatan og Mikpongon dun

14 Dadi, maꞌ nituꞌ og popikil mu dia sog gotowanan koyon. Bu sog sunguꞌan nog Mikpongon, podonsamaꞌ mu dianilan nog ondiꞌ ilan moksusi paꞌali sog sagya da og taluꞌ nog daꞌ sagnat non. Bu doma, ombagla tibua og kopongandol nog ain mokodongog dun. 15 Bu ika sop, pogapas a moginang nog ain og kosuꞌatan og Mikpongon dun, boyaꞌan nog mimung a nog sosoligan non nog diꞌ kosipogsipog. Poꞌ og gustalan mu nog taluꞌ nog Mikpongon dumalan. 16 Bu pogolig a nog ponoluꞌon koyon nog daꞌ singkot non sog Mikpongon bu daꞌ doksuꞌ non. Poꞌ ain mampuꞌ nion, pododungag pogliali og kopoktamuy non sog Mikpongon. 17 Poꞌ og pomali nilan koyon nog maꞌ nion, mamaꞌ nog mosakit kituꞌ nog sigisigi kumokot asta mogulit dia sog glawas nog gotow. Bu og duma nog gotowanan nog mimali koyon nog maꞌ nion, si loꞌ Himaneus ilan ni Pilitus. 18 Ilan koyon, misimoy ilan dia sog motud. Poꞌ long nilan dun, og kopokpotubuꞌ nog gotowanan tidu sog patoy midoksuꞌ na. Dadi, og doksuꞌan nog pomali nilan koyon, ngon duma poktanudanan nog migbagla og kopongandol nilan dun. 19 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ og taluꞌ nilan, og pingkudan nog binotang nog Mikpongon ondiꞌ moguyaꞌ. Bu sinulatan nog maꞌ nini, “Og Pogbayaꞌ, kilolaan non bog sima og pigotowan non.”* Bu sinulat dosop, “Ain moktaluꞌ nog ion sinumakup sog Pogbayaꞌ, sumboy tolikudan non og kohinangan kituꞌ nog diꞌ pia.”

20 Poꞌ sopolati non, sog baloy nog kodotuꞌan, ngon pinggananan dion nog miglologinis. Ngon pinggan bulawan, bu ngon dosop pinggan diniun. Og pinggan bulawan koyon, gomiton ion bila ngon kologyaꞌan. Tibua, og pinggan koyon nog diniun, gomiton ion glabungsolom. 21 Dadi domikian da mamaꞌ nituꞌ, bila og gotow linumotaꞌ na moginang nog ain diꞌ pia, siboyon ion bu gomiton ion sog ain molongas. Poꞌ og maꞌana non, milonuꞌ na ion, bu ompatut ion gomiton nog Kounutan ta, bu misimpan na ion moginang nog sosuku og ginang kituꞌ nog gombaꞌis.

22 Dadi Timuti, pogolig a nog glam nog glegan nog mulinbataꞌanan koyon nog diꞌ pia. Bu ampuꞌ a dia sog gotowanan kituꞌ nog migapas moginang nog ain kodulusan, og kopongandol, og glolat, bu og kopoglogomigus nog bianan sog kolonuꞌ nog pikilan nilan, mokitabang ilan dia sog Pogbayaꞌ. 23 Bu pogolig a dosop nog susian koyon nog kogumowan, bu daꞌ doksuꞌ non. Poꞌ kosunan mu nog og doksuꞌan non og kopoksual. 24 Poꞌ og sosoligan nog Kounutan ta sumboy ondiꞌ nododaꞌ moksual. Sugaꞌid non, sumboy moto sumungod sog glam non. Bu sumboy moto dosop ion mokpanad. Bu sumboy ompayat ponutus non. 25 Bu bila ngon sumusi dianon, sumboy moto ion mongmayaꞌ nog tabal non dianilan poꞌ tingala bianan sog tabal non kituꞌ, kobogayan ilan nog Mikpongon nog moksop og pomikilan nilan boyaꞌan mosabut nilan bog olo dodaꞌ og motud 26 poꞌ bagun nilan mokomongman nog dia ilan sog gyubaꞌ ni Kindagow. Bu bagun ilan dosop mokawaꞌ sog bayaꞌ non dianilan.

3

Og podonsamaꞌ sog matong bungkas

1 Dadi Timuti, bagun mu kosunan, ompihit tokodoy og kopogonong nog gotowanan bila daliꞌ na bungkas. 2 Poꞌ sog tang koyon og polomotadon nog gotowanan molaton. Poꞌ mogapas ilan tibua nog dili glegan nog glawas nilan. Bu mabak ilan nog sin. Ombonsag ilan bu mokpotaspotas ilan. Mondolabak ilan monaluꞌ bu polongantu ilan dia sog mokogulang nilan. Ondiꞌ ilan dosop moto sumugda bu daꞌidun gondok nilan sog Mikpongon. 3 Bu daꞌ na og glolat nilan otawaka og glanggung nilan. Bu pogbolotibotan nilan og duma gotow bagun ilan moglaꞌat dun. Bu diꞌ nilan tigolan og napsu nilan. Omboluꞌ ilan nog pakasi gotow nilan bu mangit ilan sog ain og gombaꞌis. 4 Polongulaꞌat ilan bu modolusaꞌ ilan. Motas og bolotabat nilan. Dodion nilan pa og glegan nog dili glawas nilan gabaꞌ nog glegan nog Mikpongon. 5 Og kopoktanud nilan dia sog Mikpongon mamaꞌ da nog motud, tibua, daꞌ nilan tugdakoy og Mikpongon sumop nog kotubuꞌ nilan. Dadi Timuti, pogolig a tokodoy dia sog gotowanan koyon nog maꞌ nion.

6 Poꞌ og gotowanan koyon nog maꞌ nion, mogoniponip ilan dia sog gimbolayan mangoy ilan bosia mongaum nog kolibunanan. Poꞌ ngon og kolibunanan nog kibogatan ilan momikil nog dusaanan nog boyaꞌan mosompun ilan koit nog glam nog migloginis nog glegan nilan. 7 Og kolibunanan koyon motogol ilan bosia moganad nog gininisan nog pomali, tibua, ondiꞌ nilan nododaꞌ mosabut bog olo og motud. 8 Og gotowanan koyon domikian da maꞌ ni Janes ilan ni Jambris sog kopongantu nilan kituꞌ dia ni Apuꞌ Muses kobon nituꞌ. Poꞌ og gotowanan koyon mikpongantu ilan dosop sog motud. Bu og pikilan nilan daꞌ dalan dia sog motud nog boyaꞌan og tud nilan miboluba. 9 Og doksuꞌan nog ponginangon nilan koyon diꞌ da mogobon, poꞌ manggid dia sog kohinangan ni Janes ilan ni Jambris nog daꞌ doksuꞌ non. Poꞌ og kogumowan nilan koyon motampal dia sog glam nog gotowanan.

Og polosukuꞌan ni Timuti

10 Tibua ika, Timuti, kosunan mu na og pomali u, og polomotadon ku, og pogopason ku, og kopongandol u, og ponutus u, og glolaman ku, og kopoglogaga u, 11 og kopokposakit dianakon, bu sinsaan ku. Bu kosunan mu dosop bog olo kibianbianan ku, bu og kopoglogaga u nog kopongulaꞌat nilan bosia dianakon nog dia sog koliwagan bonua nog Antiok, sog Ikonium, bu sog Listra. Tibua, sog glam nog glogon ku koyon, tinobangan u da dun nog Kounutan ta. 12 Poꞌ ain sinumolabuk na dia ni Kristu Isus nog mogapas moginang nog kosuꞌatan og Mikpongon dun, mokobian nododaꞌ ion pokposokitan. 13 Tibua, ain og gotowanan nog moginang nog molaton bu ain mogbaluꞌbaluꞌ koyon mokpotongow nog ion poktanud, mogdungag ilan tanan kolaton nog gotow. Bu konaꞌ tibua og duma nilan kolimbungan dun, sugaꞌid non, asta og dili glawas nilan kolimbungan dosop dun. 14 Tibua ika, Timuti, pononayun mu og motud koyon nog kionadan mu bu og tinud mu poꞌ sunan mu da og mikpanad kituꞌ dun dianika. 15 Bu tidu sog kikaꞌan mu, misabut mu na og taluꞌ sog Kitab. Bu bianan sog taluꞌ nog Kitab koyon, mosabut nog gotow og bianan non mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa bianan da sog kopongandol non dia ni Kristu Isus. 16 Poꞌ glam nog sinulat koyon dia sog Kitab miktidu dia sog Mikpongon, bu mogamit dia sog kopokpanad nog motud, bu og pomag nog ain moginang nog konaꞌ motud, bu pomali sog kopoginang nog kodulusan 17 poꞌ bagun da og sosoligan nog Mikpongon mimung mosukup moginang nog glam nog ginang kituꞌ nog gombaꞌis.

4

1 Sog motaan nog Mikpongon bu sog motaan dosop ni Kristu Isus, nog ion og mongukum nog glam nog gotow nog minatoy otawaka totubuꞌ, bu ion og mokpuliꞌ dini mogdatuꞌ, koni og bogoyon ku dianika nog polosukuꞌan. 2 Pogustal a nog taluꞌ nog Mikpongon. Bogayan ka nog tang otawaka ondiꞌ, mosimpan ka mogustal minsan olo tangoy non. Pomag mu og poktanudanan, bu pomolioy mu ilan, bu pondoloꞌisogoy mu ilan dunut kopayat nog ponutus mu dianilan bu dunut og kopokpotubud mu nog gustalan mu dianilan. 3 Poꞌ ngon gondow non og gotowanan, ompok ilan na mokinongog nog pogonadan kituꞌ nog motud. Sugaꞌid non, og poginangon nilan koyon ain tibua og glegan nog dili glawas nilan bu polumpukon nilan og polopanadanan kituꞌ mogustal dianilan ain kosuꞌatan ilan kituꞌ dun. 4 Poꞌ diꞌ ilan na mokinongog nog motud, bu sokaliꞌ og pokinongogan nilan og sagya kigulangoyanan kituꞌ nog diꞌ motud. 5 Saꞌan ika, Timuti, potubudoy mu og pikilan mu minsan olo kobotangbotangan mu. Bu gogaoy mu ain sinsaan nog kobianan mu. Bu inang mu og ponginangon nog polongustal nog Gombaꞌis nog Guksugan. Bu inang mu dosop og glam nog polosukuꞌan mu sog ginang nog Mikpongon.

6 Timuti, daliꞌ na datong og gumul u. Bu inimung u nog Mikpongon domikian maꞌ nog pomalas non. 7 Akon, mamaꞌ u nog minampuꞌ mogdag gumobok nog midopot u na sog goktob kituꞌ nog pogdopoton. Poꞌ kobon non daꞌ u suoy sog tanud ta koni nog motud. 8 Dadi, og Pogbayaꞌ nog ion ondiꞌ mogbigyaꞌ og mogbogoy dianakon nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. Poꞌ maꞌ nituꞌ og tumbas dia sog ain gotow nog modulus dia sog Mikpongon. Poꞌ og tumbas kituꞌ nog bogoyon dianakon sog gondow kituꞌ nog ukumon non glam nog gotow, Konaꞌ tibua nakon og kobogayan dun. Sugaꞌid non, asta dosop og glam nog migdodama kituꞌ nog kopokpuliꞌ non.

Og pomilin ni Paul dia ni Timuti

9 Dadi, pogapas a mangoy dini nakon nog mosompun koni. 10 Poꞌ si Dimas, binolong non na akon dini poꞌ dinadi non pa og kotubuꞌ dini sog dunya. Dadi, minangoy ion sog koliwagan bonua nog Tesalonika. Si Krisens, minangoy dituꞌ sog bonua nog Galatia bu si Titus sop minangoy dituꞌ sog bonua nog Dalmatia. 11 Dadi, sala da ni Luk og dini nakon. Bu onggat nika pa si Mark mangka mu ion oit dini poꞌ mokotabang ion dia sog ginang u dini. 12 Bu dinondag u si Tikikus mangoy dituꞌ sog Episus. 13 Dadi, bila mangoy a dini, apit nika pa og gampek u nog mibagak sog baloy ni Korpus dituꞌ sog Troas. Bu pitang nika pa og libruanan ku kituꞌ, labi na og pinulat u kituꞌ.

14-15 Pongmayaꞌ a tokodoy dia ni Aleksander, og gotow koyon nog polonuang nog galang. Poꞌ pisinsa non tokodoy akon bu minamal tokodoy ion sumusi nog gustalan ta koni. Tibua, tumbasan da ion nog Pogbayaꞌ nog kohinangan non koyon.

16 Sog tiganaꞌ u ukumon dini bu tumabal nog sumbungan nilan kituꞌ dianakon, daꞌidun tanan og sinumugut dianakon, sala kotow siꞌoy. Piksigonatan nilan pa tanan akon. Maꞌ nituꞌ siꞌoy, ondiꞌ u bosia moleg nog silaꞌon ilan nog Mikpongon dun. 17 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, og Kounutan ta nog si Kristu, daꞌ non da akon gonatoy. Sugaꞌid non, binogayan non pa tanan akon nog dasig bagun ku da mustal og gustalan kituꞌ tidu sog tolipunan asta sog doksuꞌan dia sog glam nog gotowanan koyon nog konaꞌ Hudyu. Bu tinobangan non da akon sog kobunuꞌ nilan kituꞌ bosia dianakon. 18 Bu minsan olo og mongulaꞌat dianakon, tobangan non dosop akon. Bu pitangon non akon nog daꞌ supisupi u asta sog pigdotuꞌan non nog dituꞌ sog glangit. Saꞌan ituꞌ, sumboy songlitan ion asta sog daꞌ kopus non. Amen.

Og ponogina ni Paul dia sog pigilugan sog tanud

19 Dadi, monogina u dia ni Prisila ilan ni Akila bu asta dia sog glaꞌayatanan ni sukoꞌ Onisiporus. 20 Si Erastus mibagak pa sog koliwagan bonua nog Korintu. Bu ginonatan ku si Tropimus nog diꞌ mokodag sog koliwagan bonua nog Militus. 21 Pogapas a matong dini sog konaꞌ pa timpu motigdow.

Si Eubulus, si Pudens, si Linus, si Klaudia, bu asta glam nog duma pigilugan ta sog tanud dini, minogina ilan dianika.

22 Dadi, og Kounutan ta mogonong dianika bu og tulung non kobon non mongon dianiu dion.

* 2:19 2:19 Numbers 16:5

Titus

1

2

3

Og Sulat ni Paul dia ni

Titus

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat ni Paul dia ni Titus

Si Titus, konaꞌ ion og Hudyu. Bu tinumabuk ion dia ni Kristu bu miimung ion nog duma ni Paul sog ginang non koyon nog moguliugan momali bu mogustal nog taluꞌ nog Mikpongon. Si Titus, molobud pa. Bu binagak ion dituꞌ sog puluꞌ nog Krit poꞌ og mogokbit ion nog poktanudanan dia ni Isukristu dituꞌ.

Og piktaluꞌ ni Paul sog sulat non koni dia ni Titus maꞌ nini: Pipikil non dia ni Titus og molongas nog polomotadon nog sumboy motongow dia sog polongokbit nog poktanudanan. Tubus nituꞌ, og pomali non dia ni Titus paꞌali sog kopokpanad non dia sog poktanudanan sog glumpuk nilan, mamaꞌ nog kolokianan nog mokogulang, mamaꞌ nog kolibunanan nog mokogulang, mamaꞌ nog kolokianan nog mokolobud pa, bu dia sog guliponanan.

Sog doksuꞌan nog sulat non koni og pomali paꞌali sog polomotadon nog poktanudanan nog sumboy ilan moglogomigus, bu mogolig ilan mokpokangit sog duma nilan, bu og moksusi, bu sumboy moksolabuk ilan dia sog glumpuk nilan.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-4.

2. Og bogolal sog tanud, 1:5-16.

3. Og polosukuꞌan nog poktanudanan, 2:1-15.

4. Og pomali bu og pidonsamaꞌ tumaluꞌ, 3:1-11.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 3:12-15.

1

1 Akon si Paul, og mikpoit nog sulat koni. Og sosoligan u nog Mikpongon bu og sosuguꞌon u dosop ni Isukristu, bagun ain piniliꞌ nog Mikpongon pododungag og kopongandol nilan bu pododungag og sabut nilan sog motud nog boyaꞌan monuluꞌ dianilan sog polomotadon kituꞌ nog modulus sog Mikpongon. 2 Og kopongandol bu sabut koyon dia pingkudoy sog dodomaan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Og kotubuꞌ koyon nog daꞌ kopus non, ion non nion og pidonsamaꞌ nog Mikpongon tidu pa sog tolipunan. Og Mikpongon diꞌ mogloput. 3 Bu dangan minatong og timpu kituꞌ nog glegan non, pitampal non na og pidonsamaꞌ non kituꞌ bianan dia sog pomali non. Bu og pomali non kituꞌ inuakil dianakon. Dadi, saꞌan pikpulonag u poꞌ sabap sog dondagan nog Mikpongon dianakon nog ion og Polonabang.

4 Og sulat u koni posunguꞌ dianika Titus, ika og tantu bataꞌ u dia sog tanud poꞌ solabuk ita nog tud.

Og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianika tidu sog Mikpongon, og Gamaꞌ ta bu si Isukristu, og Polonabang ta.

Og ginang ni Titus dituꞌ sog Krit

5 Saꞌan binagak u ika dion sog Krit koyon poꞌ bagun nika ompokpaꞌat og ginang kituꞌ nog sumboy pa inangon. Bu botang mu og mokogulanganan koyon dion sog tanud, mogokbit nog poktanudanan sog bonuaanan kituꞌ nog ngon na poktanudanan dun, maꞌ nog tinaluꞌ u kituꞌ dianika. 6 Og polongokbit koyon, sumboy daꞌidun silaꞌon dun, bu sumboy solabuk da og glibun non. Bu og gombataꞌanan non sumboy poktanud. Bu sumboy daꞌ dongogan nilan nog mokosabul otawaka polongantu. 7 Saꞌan ituꞌ sumboy daꞌidun silaꞌon dianon, poꞌ ion ginuokilan mogokbit nog ginang nog Mikpongon. Dadi, sumboy ondiꞌ ion mokpotaspotas otawaka diꞌ mosompun lolingitoy, diꞌ moglangulangu, diꞌ bululokowon, bu ondiꞌ mabak nog sin. 8 Sugaꞌid non, ombaꞌasa bu loliagon moginang nog ain molongas. Mosapat og pikilan non bu mokososuꞌat sog tinontongan nog glam nog gotow, bu modulus sog Mikpongon, bu kopomolian non og dili pikilan non. 9 Sumboy ompagon og pikilan non dia sog gustalan kituꞌ nog kopongondolan nog pianad dianon bagun mokopondoloꞌisog ion sog dumaanan non bianan sog kopokpanad non nog motud bu bagun dosop ompotontul non ain sumusi sog pianad kituꞌ dianon.

10 Poꞌ modakol og polongantu nog gotowanan, labi na og duma Hudyuanan kituꞌ nog tinumabuk na dia ni Isus. Poꞌ sabap sog pianad nilan paꞌali sog dan Botad nilan kituꞌ nog daꞌ sagnat non, moit tanan dun og duma gotowanan. 11 Sumboy pomagon ilan poꞌ modakol na og konglangan nog mibagla sabap dianilan bianan sog pikpanad nilan nog diꞌ ilan bosia sumboy mokpanad dun. Poꞌ og tugyu nilan mokpanad, bagun ilan kongonan nog sin. 12 Poꞌ ngon sala kotow og polomitua nilan miktaluꞌ nog, “Og gotow Krit mokoloput, polongulaꞌat, bu mololaꞌ saka gibogon.” 13 Motud og tinaluꞌ koni. Dadi, saꞌan pomag mu tokodoy ilan bagun motintu og tud nilan 14 bu bagun ilan dosop diꞌ monombaꞌ nog sagya kigulangoy nog Hudyuanan otawaka mokokunut sog sagya dondagan nog gotowanan nog polomungyas sog motud. 15 Ain gotow nog linonuꞌ na, daꞌidun gliꞌinan non. Tibua, ain og gotow nog daꞌ pa kolonuꞌoy bu daꞌ pa tud, daꞌidun molonuꞌ dianon. Poꞌ asta og pikilan non diꞌ molonuꞌ bu diꞌ ilan na moto momikil nog ain molongas. 16 Moktaluꞌ ilan nog kosunan nilan og Mikpongon, tibua og glangkalangka nilan diꞌ sumuꞌat sog piktaluꞌ nilan kituꞌ. Kololingit tokodoy og kohinangan nilan, bu polongantu ilan, bu diꞌ ilan doꞌitan moginang nog ain molongas.

2

Og motud nog pogonadan

1 Sumboy og pomali mu ain og sumuꞌat sog motud nog pogonadan. 2 Pomolioy mu og mokogulang gotow nog sumboy moto ilan mogokbit nog dili polomotadon nilan bu kopogodaban ilan. Bu sumboy motigdow og pikilan nilan, ompagon og kopongandol nilan, moktantu ilan lumolat sog pakasiotow nilan, bu kobon non moglogaga ilan. 3 Maꞌ dosop nini og pomali mu dia sog mokogulang glibunanan, nog sumboy mogbotad ilan nog polomotadon kituꞌ nog modulus, bu diꞌ ilan mongyampa monaluꞌ, bu diꞌ ilan moglangulangu. Sugaꞌid non, sumboy mokpanad ilan nog ain molongas 4 bagun nilan kopontunan ain kolibunanan kituꞌ nog mokolobud pa lumalam sog kodumanan nilan bu sog gombataꞌanan nilan. 5 Bu kopomolian nilan og dili pikilan nilan bu diꞌ nilan pogulobaꞌan og dili glawas nilan. Bu sumboy kosoligan ilan sog ginang baloy, bu molilolatoy ilan, bu momilang ilan sog duoy nilan bagun daꞌidun minsan sala kotow og mokotaluꞌ nog molaton dia sog gustalan nog miktidu sog Mikpongon.

6 Maꞌ dosop nog kolokianan nog mokolobud pa, pomolioy mu ilan nog sumboy moto ilan mogokbit nog dili polomotadon nilan. 7 Sog glam non koni sumboy kobon non og kopononggiꞌan ka nog molongas nog polomotadon. Sumboy motongow sog glangkalangka mu nog ika dodaꞌ miktantu a dia sog pianad mu koyon. 8 Gamit mu og ponoluꞌon kituꞌ nog mondom ondaꞌidun silaꞌon dun bagun og minanta dianika kosipogan dun poꞌ diꞌ nilan ita kotoluꞌan nog molaton.

9 Pomolioy mu og guliponanan nog sumboy sumangkan ilan sog gapuꞌ nilan sog glam non, bu mogapas ilan moginang nog ain kosuꞌatan og gapuꞌ nilan dun, bu diꞌ ilan monusi 10 otawaka monakow. Sugaꞌid non, kobon non potongowon nilan nog ilan dodaꞌ kosoligan ilan tokodoy, bagun da bianan sog glangkalangka nilan kodongyaꞌan og pinanad kituꞌ paꞌali sog Mikpongon, og Polonabang ta.

11 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, og Mikpongon pitongow non na og tulung non. Poꞌ bianan sog tulung kituꞌ, mimung og tabang sog glam nog gotow. 12 Bu og tulung non momali dianita nog sumboy lumotaꞌ ita na moginang nog kopokan nog Mikpongon bu og glegan nog ginungod. Sugaꞌid non, sonuk ta mogonong dini sog glupaꞌan, sumboy moto ita mogokbit nog dili pikilan ta. Bu og glangkalangka ta sumboy mosulut sog gotowanan bu modulus sog Mikpongon. 13 Poꞌ sonuk ta mogbagad nog kololiag kituꞌ nog doksuꞌan nog dodomaan ta nog ion non nion og gondow kituꞌ nog kopokpuliꞌ non dini poꞌ motongow na og kotilak nog silow nog Diwata ta bu Polonabang ta nog diꞌ kolobian nog ion si Isukristu. 14 Tinigolow non mogoy og glawas non gumantiꞌ matoy dianita bagun ita mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa bu linonuꞌ non ita bagun ita mimung nog dili pigotowan non nog mogapas moginang nog ain molongas.

15 Dadi, sumboy panad mu ini. Pondoloꞌisogoy mu og poktanudanan bu pomag mu ilan bianan sog bayaꞌ mu koyon nog binogoy dianika. Bu naꞌ a moleg nog ngon sala kotow siꞌoy og diꞌ mogbotad dianika.

3

Og molongas nog polomotadon

1 Popikil mu dia sog poktanudanan dion nog sumangkan ilan sog pogaid nog botad. Bu mogbilang ilan sog ain togo bayaꞌ. Bu kobon non mosimpan ilan moginang nog ain molongas. 2 Bu diꞌ ilan mongyampa monaluꞌ nog minsan sima otowoy. Sugaꞌid non, moglogomigus ilan, moksinungodoy ilan, bu ombabaꞌ og bolotabat nilan kobon non sog glam nog gotowanan.

3 Poꞌ dini kituꞌ ita siꞌoy, og sobuꞌ ita dosop paꞌali sog kinodiwata. Bu polongantu ita, mioit ita sog molaton, bu pigboyaꞌan ita nog miglologinis nog glegan nog ginungod. Mosina ita bu aluꞌaluꞌ mima ita. Bu og poginangon ta og kangitangit bu mokinonggitoy ita. 4 Tibua, dangan pitampal na og popia bu og glolat nog Mikpongon nog Polonabang ta, 5 mitabang non ita. Konaꞌ poꞌ sabap nog ngon og molongas nog kohinangan ta, sugaꞌid non, mitabang non ita sabap sog glolat non. Poꞌ bianan sog Bolakat non, inugasan non ita nog boyaꞌan kipongimboguan non ita bu migbogu kotubuꞌ ita. 6 Og Mikpongon binunag non dianita og Bolakat non bianan dia ni Isukristu og Polonabang ta, 7 bagun da, bianan sog tulung non, miimung na nog daꞌ na og silaꞌon dianita nog Mikpongon, bu mokopomusakaꞌ ita dianon boyaꞌan ngon og dodomaan ta nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 8 Og piktaluꞌ u koni kosoligan.

Bu kolegan ku dianika og pikpanad u koni potintuon mu dianilan bagun da ain og tinumud sog Mikpongon, motigbung pikilan nilan sog ain ginang kituꞌ nog molongas. Maꞌ nog pigolong u koni, molongas bu kopianan nog glam nog gotow. 9 Tibua, pogolig a nog susian koyon nog daꞌ sagnat non. Bu pogolig a dosop nog gusulan bu susian nilan paꞌali sog botad nilan. Poꞌ maꞌ nion koyon daꞌ doksuꞌ non bu daꞌidun malap dun. 10 Bila ngon gotow nog monusi nog boyaꞌan mimung nog diꞌ mokopoksolabuk gotowanan dun, pomag mu ion. Bila diꞌ mogbilang nog insan, pomag mu mokpuliꞌ. Bila diꞌ pa mogbilang, bibas mu na. 11 Poꞌ kosunan mu nog og gotow koyon nog maꞌ nion diꞌ na moktintul nog motud. Bu sabap sog kohinangan non koyon, kimotudan ion nog ion dodaꞌ bolodusaon.

Og gluksadan nog pomali ni Paul

12 Popongoyon ku si Artemas bu si Tikikus dion nika. Ampun matong ilan dion, pogopasoy mu akon lumumpak dituꞌ sog Nikopolis. Poꞌ dituꞌ u pokpopoliawa sonuk nog timpu goyup. 13 Sog golot golot koni, ponamal a tumabang dia sog polomasad kituꞌ nog si Senas bu dia ni Apolos. Bu toktuboy mu dianilan ain og kulang nilan poꞌ bagun ilan mosimpan gumonat sog ain gongayan nilan. 14 Sumboy og pakasi poktanudanan ta dion potigbungon nilan pikilan nilan moginang sog ain molongas bagun ilan da kobon non koponoꞌuban nog ain kulang nilan gondow gondow, bu bagun dosop og kotubuꞌ nilan mimung popia dia sog gotowanan.

15 Glam nilan koni nog dini nakon, minogina ilan dianika. Golun mu ilan dion og glokoleanan nami sog tanud. Og tulung nog Mikpongon mongon sog glam niu.

Pilimun

Og Sulat ni Paul dia ni

Pilimun

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulatni Paul dia ni Pilimun

Si Pilimun og poktanud kituꞌ nog molongas bontugan non. Bu dituꞌ ion sog Kolosas pogangoy moktamuy. Bu ion og gapuꞌ nog gulipon kituꞌ nog ngalan non si Onisimus. Si Onisimus sop koni, og milaguy kituꞌ sog gapuꞌ non nog sokaliꞌ mikotuaꞌ dituꞌ ni Paul nog masa non pa dituꞌ sog kolobusuan. Dadi, bianan dia ni Paul, tinumabuk si Onisimus dia ni Isukristu. Og sulat ni Paul koni, og kopongingolot non dia ni Pilimun bagun ilan moglokopia nog gulipon non kituꞌ nog piuliꞌ na ni Paul dituꞌ non. Bu og kotolimaꞌ non dun konaꞌ na tibua og gulipon non. Sugaꞌid non, sumboy tolimaꞌon non dosop ion nog dili gilug non sog tanud.

1. Og bokna nog sulat koni, 1-3.

2. Og dongyaꞌ non dia ni Pilimun, 4-7.

3. Og kopongingolot non dia ni Onisimus, 8-22.

4. Og doksuꞌan nog sulat non, 23-25.

1

1 Akon si Paul, og sinumulat nog sulat koni, og mikolobusu sabap sog kopokokunut u sog glegan ni Kristu Isus. Bu tidu dosop ini dia sog gilug ta sog tanud nog si Timuti.

Og sulat koni posunguꞌ dion nika, Pilimun. Og glokole nami nog kololaman nami bu og duma nami dia sog ginang koni paꞌali dia ni Kristu. 2 Bu posunguꞌ dosop dion nika, Apia, og gilug nami sog tanud. Bu dion nika dosop, Arkipus, og duma nami nog minantu sog minanta dia sog Mikpongon, bu dion niu dosop og poktanudanan kituꞌ nog mokpoglumpuk dion sog baloy ni Pilimun.

3 Og popia bu kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu og Kounutan ta nog si Isukristu.

Og glolat bu kopongandol ni Pilimun

4 Kobon kobon non poglobiton ku ika sog gyakin ku bu posolomatan ku og Mikpongon sabap dianika. 5 Poꞌ midongog u paꞌali sog kopongandol nika dia sog Kounutan ta nog si Isus bu og glolat mu dia sog glam nog pigotowan nog Mikpongon. 6 Og gyakin ku dun sog kopoksolabuk ta sog kopongandol ta dia sog Kounutan ta nog si Isus mimung nog dumalom og sabut mu paꞌali sog glam nog popia dianita nog sabap sog kopoglokotubuꞌ ta dia ni Kristu. 7 Gilug u, og glolat mu dia sog pigotowan nog Mikpongon miimung nog landuꞌ daꞌdaꞌan bu pondoloꞌisog dianakon. Poꞌ sabap dianika, koboganan og pikilan nilan.

Og pongoningoni ni Paul

8 Dadi, minsan siꞌoy ngon bayaꞌ u nog tidu dia ni Kristu dumondag dianika nog olo og sumboy inangon mu, diꞌ u da moginang dun. 9 Sugaꞌid non, bianan sog glolat nog kopomogilug, ngon bosia og pongonion ku dianika. Akon si Paul, og mogulang gotow, bu numun kituꞌ mikolobusu u sabap sog kopokokunut u dia ni Kristu Isus. 10 Pongonion ku bosia dianika paꞌali dia ni Onisimus. Ion og maꞌ nog dili bataꞌ u bianan dia ni Kristu. Poꞌ sonuk u sog kolobusuan, miimung ion nog bataꞌ u. 11 Dini kituꞌ, diꞌ nika ion kosoligan. Tibua, numun koni kosoligan ta na ion.

12 Dadi numun koni, dondagon ku na ion muliꞌ dion nika. Ion og kololaman ku tokodoy. 13 Og glegan ku bosia dun, ion dini nakon bagun da ion mokogantiꞌ dianika tumabang dianakon sonuk nog dini u sog kolobusuan koni nog sabap sog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia ni Kristu. 14 Tibua, diꞌ u moleg nog motogol ta ika tumabang dianakon. Sugaꞌid non, og kolegan ku dianika nog inangon mu ain koboganan nog pikilan mu. Dadi, ondiꞌ u ika pogboyaꞌan sog minsan olo, lual da bayaꞌ mu.

15 Gomonsunoy, saꞌan si Onisimus mikawaꞌ dianika podaliꞌdaliꞌ poꞌ bagun ion mokopuliꞌ dianika nog boyaꞌan moksolabuk amu sampoyumul.

16 Dadi numun kituꞌ, konaꞌ na ion sagya tibua gulipon. Poꞌ ion og gilug ta tanan dia ni Kristu nog kololaman ta. Ion bololagaꞌ tokodoy dianakon. Bu kisunan ku dosop nog labi pa ion kobololagaꞌ dianika poꞌ og kopogilug niu konaꞌ tibua sog ginungod, sugaꞌid non, asta pa sog kinodiwata.

17 Dadi, bila mosolag dia sog pikilan mu og kopoksolabuk ta, tabuk mu ion mokpuliꞌ nog maꞌ nog kotabuk mu dianakon. 18 Bila ngon salaꞌ ni Onisimus dianika, otawaka ngon gutang non, akon dona moto dun dianika. 19 Akon si Paul, og dili komot u og sinumulat koni. Akon mogbayad dun. Tabuk mu ma ion poꞌ diꞌ u dona lobiton dianika og miutang mu kituꞌ dianakon nog paꞌali sog kotabuk mu dia ni Isus. 20 Dadi ika gilug u, amoyamoy dianika, inang mu dianakon og koboꞌisan sabap sog kopoktanud ta dia ni Isus. Bu sabap sog kopoksolabuk ta dia ni Kristu, pobogan mu og pikilan ku. 21 Sog kosulat u nini, mitantu na sog pikilan ku nog inangon mu nododaꞌ og pingoni u koni dianika. Bu kisunan ku dosop nog inangon mu labi pa sog pingoni u koni.

22 Bu ngon pa doma solabuk. Simpanoy mu pa akon nog dugu. Poꞌ dodomaan ku nog tumanon nog Mikpongon og gyakin niu nog akon mokopuliꞌ u dion niu.

23 Si Epapras, og duma u mokolobusu sabap sog kopokokunut nami dia ni Kristu Isus, minogina dianiu dion. 24 Bu minogina dosop si Mark, si Aristarkus, si Dimas, bu si Luk dianiu. Ilan koyon og dumaanan ku sog ginang koni paꞌali dia ni Kristu.

25 Og tulung nog Kounutan ta nog si Isukristu mongon dianiu.

Hibruanan

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Og Sulat dia sog gotow

Hibruanan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat diasog gotow Hibruanan

Og sulat koni posunguꞌ dia sog gotow Hibruanan nog poktanudanan ilan na dia ni Isukristu. Tibua, sabap sog kopokokunut nilan dia ni Isus, migdungag og sinsaan nilan bu og pokposakit dianilan nog boyaꞌan posunguꞌ ombagla og tanud nilan. Dadi, saꞌan ituꞌ og sulat koni pinoit dianilan poꞌ bagun kopondoloꞌisogan ilan moglogaga bu mongandol. Og sinumulat koni, pindoloꞌisogan non ilan bianan sog kopokpotantu non dianilan nog si Isukristu og motud nog Diwata, bu ion og kotontuan nog glam non sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Og gustalan non dun bianan sog tolu ginis nog motud paꞌali dia ni Isus: 1) Si Isus og Bataꞌ nog Mikpongon tidu sog donsamaꞌ asta sog daꞌ kopus non. Ion motas pa dia sog polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ, bu dia sog moloikatanan kituꞌ, bu minsan pa dia ni Muses. Poꞌ ion og doksuꞌan nog pokpotampal paꞌali dia sog Mikpongon. 2) Si Isus, tinoluꞌan ion nog Mikpongon nog ion mogbolian asta sog daꞌ kopus non. Ion motas pa dia sog glam nog duma boliananan. 3) Bu bianan dia ni Isus, ain tumud dianon, motabang ilan tidu dia sog bayaꞌ nog dusa, bu dia sog gondok, bu dia sog pigboyaꞌan nog patoy. Poꞌ si Isus og motas nog bolian sog glam non, og migbogoy nog tantu tabang bagun og gotow mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa. Og piginang nog bansa Hibru sog kopoktanud nilan nog kopomalas nilan nog duguꞌ nog potubuꞌon, sagya da ituꞌ solianlian poꞌ si Isus og kotumanan bu og kotontuan non.

Bu bianan dia sog pononggiꞌan paꞌali sog kopongandol nog mokogulanganan nog bansa Israel kobon nituꞌ, og sinumulat koni, pingoningoni non dia sog ain tinumabuk na dia ni Isukristu nog popogonon nilan og tud nilan asta sog doksuꞌan. Bu si Isus og pogbontayan nilan bu poglogilingan nilan. Bu sumboy gogaan nilan minsan olo og sinsaan bu og posakit matong dianilan. Sog doksuꞌan nog libru koni, og pomali bu og pidonsamaꞌ tumaluꞌ.

1. Dia ni Kristu kotongow og Mikpongon, 1:1-3.

2. Si Kristu labi pa kotas dia sog moloikatanan, 1:4–2:18.

3. Si Kristu labi pa kotas dia ni Muses bu dia ni Josua, 3:1–4:13.

4. Ondiꞌ kolobian og bayaꞌ nog kopogbolian ni Kristu, 4:14–7:28.

5. Ondiꞌ kolobian og bayaꞌ nog koposadan ni Kristu, 8:1–9:28.

6. Ondiꞌ kolobian og kopomalas ni Kristu, 10:1-31.

7. Og kopongandol og bololagaꞌ sog glam non, 11:1–12:25.

8. Og gluksadan nog gustalan, 13:1-25.

1

Og taluꞌ nog Mikpongon pilatas bianan dia sog Bataꞌ non

1 Og Mikpongon, tatap non na polotason og taluꞌ non dia sog munaotowanan ta kobon nituꞌ bu miglologinis og bianan non mokpolatas dun bianan sog polomolatasanan non. 2 Tibua, og tang koni nog gimpusan na nog gondow, pilatas non na og taluꞌ non dianita pibian dia sog Bataꞌ non. Poꞌ bianan sog Bataꞌ non, piongon non og pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Bu ion og tinonduꞌ nog Mikpongon nog ion makod nog glam non. 3 Bu motongow dianon og silow nog kotas nog Mikpongon poꞌ migbatuk ilan nog gasal. Bu ion og mikpopagon nog piongon bianan sog sagya taluꞌ non. Bu dangan midoksuꞌ ion imungoy nog gugas nog dusaanan nog gotow, minangoy ion sog glangit bu miningkud ion dia sog dapit sog glintu nog Mikpongon nog ion og Pogbayaꞌ sog glam non.

Og kotas nog Bataꞌ non

4 Dadi, og Bataꞌ nog Mikpongon, inimung ion nog motas pa dia sog moloikatanan poꞌ motas pa dianilan og ngalan koyon nog binogoy nog Mikpongon dianon. 5 Poꞌ og Mikpongon, daꞌ poktaluꞌ dia sog moloikatanan non minsan sog sala kotow siꞌoy dianilan, nog ilan og gombataꞌ non. Tibua, og Bataꞌ non tinoluꞌan non nog,

“Ika og Bataꞌ u.

Bu gondow koni miimung u nog Gamaꞌ mu.”*

Bu miktaluꞌ dosop ion maꞌ nini,

“Akon, miimung u nog Gamaꞌ non

bu ion miimung nog Bataꞌ u.”†

6 Bu bila popongoyon non mokpuliꞌ dini og Bataꞌ non sog glupaꞌan koni, nog ion mikuna sog glam nog gombataꞌanan non, mikpodonsamaꞌ tumaluꞌ og Mikpongon nog,

“Sumboy ion og poktomuyon nog glam nog moloikatanan nog Mikpongon.”‡

7 Tibua, paꞌali sog moloikatanan koyon, misulat dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog,

“Og moloikatanan non mokodaliꞌ domikian da mamaꞌ nog galuꞌ. Og dodondagonanan non mokodasig domikian da mamaꞌ nog gligaꞌ nog gapuy.”§

8 Tibua, paꞌali sog Bataꞌ non, misulat dosop dia sog Kitab og taluꞌ nog Mikpongon nog,

“O Diwata, og kopogdatuꞌ mu kobon non, asta sog daꞌ kopus non. Bu og kopogokbit mu sog pigotowan mu modulus. 9 Bu ombaꞌis mu ain modulus nog polomotadon bu molaton mu ain diꞌ kituꞌ pia. Dadi, og Mikpongon nog ion og poktomuyon mu, bianan sog kolana non dianika nog glana nog gloliag, piotas non pa ika nog labi a pa dia sog dumaanan mu.”*

10 Bu miktaluꞌ dosop ion nog,

“Ika og Pogbayaꞌ. Bu tidu pa sog tolipunan, ika og mikpongon nog pigloban nog glangit bu glupaꞌan. 11 Bu ngon gondow non og glam non koyon mimung mondaꞌ na, tibua, ika ondiꞌ a moksop. Bu og glam non koyon omputak da mamaꞌ nog ponopoton. 12 Bu lupiꞌon mu dosop mamaꞌ nog glogdoy. Bu suklian mu dosop mamaꞌ nog ponopoton. Tibua ika, ondiꞌ a nododaꞌ moksop poꞌ ika da kobon non asta sog daꞌ kopus non.”†

13 Bu og Mikpongon, daꞌ ion poktaluꞌ sog minsan sala buk siꞌoy nog moloikatanan non nog maꞌ nog tinaluꞌ non kituꞌ dia sog Bataꞌ non nog,

“Ika, ingkud a dini sog glintu u asta imungon ku og glam nog bantaanan mu nog gindogan nog botis mu.”‡

14 Dadi, bila maꞌ nituꞌ nog og Bataꞌ non motas pa sog moloikatanan, olo gidoy buan og polosukuꞌan nog moloikatanan koyon? Maꞌ nini. Ilan koyon og sosoligananan nog Mikpongon bu dodondagonanan non nog diꞌ ta motongow nog tumabang sog ain bogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

2

Pongmohilat amu

1 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og Bataꞌ non koyon nog motas poma dia sog moloikatanan, sumboy pododungag og kotigbung nog pomikilan ta dia sog gustalan kituꞌ nog midongog ta poꞌ bagun ita ondiꞌ mosuoy dun. 2 Poꞌ og gustalan kituꞌ nog pilatas nog Mikpongon dia sog moloikatanan non nog pisampot dia sog munaotowanan kituꞌ, sumboy dodaꞌ kunutan. Poꞌ simasima daꞌ pokokunut dun, og polihalaꞌ dianon dumalan dia sog kohinangan non koyon. 3 Bu labi pa dituꞌ, daꞌidun og pologuyan ta dun bila diꞌ ta tombaꞌan og gustalan koni paꞌali sog mosolag nog tabang nog Mikpongon dianita. Poꞌ og Kounutan ta nog si Isus, mikuna pa ion mogustal paꞌali sog kogawon nog Mikpongon dianita. Bu ain mikodongog nog gustalan non koyon, tinumaksiꞌ ilan na dianita nog motud dodaꞌ. 4 Bu og Mikpongon siꞌoy tinumaksiꞌ dosop dun bianan sog gingyataꞌanan non bu gininisan nog ginang non nog kosobuꞌsobuꞌ. Bu diadia dianilan binogayan non nog ain kolegan nog Mikpongon nog kotoan nog tidu dia sog Mosigda nog Bolakat non.

Og mosolag nog tabang bianan dia ni Kristu

5 Dadi, og pogolongon ta koni paꞌali sog dunya kituꞌ nog pingimboguan nog posunguꞌ na matong. Og Mikpongon, daꞌ non uokiloy dia sog moloikatanan non og mogokbit dun, sugaꞌid non, dia non inuakil sog gotow. 6 Poꞌ ongon taluꞌ dia sog Kitab nog maꞌ nini,

“Olo buan gidoy og gotow, nog pimikil mu poma? Bu olo buan gidoy dosop og sagyaotow koyon, nog pigipat mu poma? 7 Poꞌ pibabaꞌ mu kolongod dia sog moloikatanan. Bu piotas mu ion, bu binogayan mu ion nog gadab, 8 bu inimung mu tanan ion mogbayaꞌ dia sog glam non.”*

Dadi, og maꞌana nog sinulat koyon, og gotow, inimung ion nog Mikpongon mogokbit dia sog glam non. Og maꞌana non, daꞌidun nog diꞌ non pogboyaꞌan. Saka numun koni, konaꞌ da og sagyaotowanan koyon og mogbayaꞌ dia sog glam non. 9 Tibua, mitongow ta na nog si Isus, nog ion miimung mibabaꞌ kolongod dia sog moloikatanan bagun da bianan dia sog kosoliu non sog patoy, tulungon nog Mikpongon og glam nog gotowanan. Dadi sabap dituꞌ, numun koni piotas na ion nog Mikpongon bu binogayan na ion nog gadab.

10 Poꞌ og Mikpongon, bianan dianon bu sabap dianon miongon og glam non. Dadi, dumaꞌit dianon nog imungon non si Isus mohurup bianan dia sog sinsaan non bu bagun dosop modakol gombataꞌanan nog Mikpongon og moit non dia sog kotas non. Poꞌ si Isus og polonggawon dianilan tidu sog dusa. 11 Dadi saꞌan ituꞌ, ilan nog midulus, miimung salu amaꞌ ilan nog mikpodulus kituꞌ dianilan nog ion non si Isus. Saꞌan ituꞌ ondiꞌ ion mosipog mingalan dianilan nog pigilugan non ilan. 12 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ non dia sog Kitab, “Suksugan ku dia sog pigilugan ku og gininang mu bu songlitan ku ika dia sog piglumpukan nilan.”† 13 Bu ngon dosop og taluꞌ non nog maꞌ nini, “Akon, sumalig u dia sog Mikpongon.”‡ Bu miktaluꞌ ion dosop nog, “Koni u na bu dunut og gombataꞌanan kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianakon.”§

14 Dadi, og gombataꞌanan koyon nog pigolong non, ion non og gotowanan kituꞌ nog togo gungod bu togo duguꞌ. Bu si Isus siꞌoy, miimung dosop ion nog gotow maꞌ nilan. Poꞌ saꞌan miimung ion nog gotow poꞌ bagun bianan sog kobunuꞌ dianon sog kudus, moglaꞌat si Kindagow dun. Poꞌ si Kindagow togo bayaꞌ sog patoy. 15 Dadi, saꞌan maꞌ nituꞌ poꞌ bagun ain miulipon sog gondok nog patoy sog gobon nilan motubuꞌ, ompoluas ilan da ni Isus dia sog gondok nilan koyon. 16 Poꞌ konaꞌ da og moloikatanan og tinabang non, sugaꞌid non, og dolanatanan ni Abraham. 17 Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy nododaꞌ moktimaluy ion nog tantu gotow maꞌ nog pigilugananan non bagun da mimung ion nog bolian nilan nog motas nog molilolatoy bu kopongondolan dia sog ginang non dia sog Mikpongon poꞌ bagun da kompunan og dusaanan nog gotowanan. 18 Dadi, saꞌan ion og mokotabang sog ain pingyubaꞌan poꞌ ion siꞌoy mikobian mosinsa sog gyubaꞌ.

3

Si Isus motas pa dia ni Muses

1 Dadi, pigilugan ku sog tanud, nog ain sinumolabuk na dia sog gonggat nog Mikpongon sumakup sog pigdotuꞌan non, pomikil niu si Isus. Poꞌ si Isus, ion og pipangoy nog Mikpongon dini sog glupaꞌan bu miimung dosop ion motas nog bolian dia sog tanud ta nog tinud ta. 2 Bu kopongondolan ion nog Mikpongon, og tinumonduꞌ dianon maꞌ dosop ni Muses nog kopongondolan dosop ion moginang nog polosukuꞌan non sog baloy nog Mikpongon, nog ion non ion og pigotowan non. 3 Tibua, og gotow nog polongimung nog baloy, og kopogadab dianon labi pa sog gadab dia sog ginimung non koyon nog baloy. Domikian dosop maꞌ nion si Isus og kopogadab dianon labi pa sog kopogadab dia ni Muses. 4 Poꞌ bila og baloy og poglobitan ta, glam nog baloy sagya da inimung, tibua, og Mikpongon, ion og migimung nog glam non. 5 Dadi, si Muses kopongondolan. Ion og dodondagon nog Mikpongon kobon nituꞌ moginang dia sog baloy non. Bu ion og mikpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon nog toluꞌon non sog binayaꞌ nog gondow dia sog gotowanan. 6 Tibua si Kristu, ion og Bataꞌ nog Mikpongon, bu kosoligan ion mogokbit nog baloy nog Mikpongon. Bu ita koni og baloy nog Mikpongon bila ompagon og tud bu dodomaan ta dianon.

Og podonsamaꞌ sog ain lumotaꞌ mongandol

7 Dadi, maꞌ nini og taluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab,

“Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, 8 naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun maꞌ nog munaotowanan kobon nituꞌ nog mingantu ilan dianon nog kobon nilan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Poꞌ sinulayan nilan ion dituꞌ.” 9 Poꞌ maꞌ long nog Mikpongon dun, “Sog solod nog pat puluꞌ ton sinulayan nilan akon minsan siꞌoy mitongow nilan bog olo bayuꞌ nog ginang u dianilan. 10 Dadi, saꞌan miglolingit u dia sog gotowanan koyon, bu mangka u toluꞌoy dianilan nog ondiꞌ ilan kosoligan kobon non, bu ompok ilan mokokunut dia sog dondagananan ku. 11 Dadi saꞌan ituꞌ, miglolingit u dianilan bu sinumpaan ku ilan nog ondiꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod sog gulolian ku kituꞌ bu dumuma dianakon mulali.”*

12 Dadi, pigilugan ku sog tanud, pokpotubud amu tokodoy bagun da daꞌidun dion niu nog diꞌ tumud sabap sog molaton og pomikilan non nog boyaꞌan kotolikudan non na tanan og Mikpongon. 13 Sugaꞌid non, solian nog iningolanan pa og tang koni og Gondow Koni, sumboy mogdinoloꞌisogoy amu gondow gondow bagun daꞌidun dianiu mimung motogas pikilan non kobal nog glimbung nog Soitan. 14 Poꞌ glam ta koni og duma ita ni Kristu bila diꞌ ita da sumimoy sog pagon nog dodomaan ta dianon asta sog doksuꞌan. 15 Poꞌ maꞌ nini og sinulat kituꞌ dia sog Kitab,

“Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun maꞌ nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ nog mingantu ilan dianon.”

16 Dadi, sima gidoy og pigolong kituꞌ nog mikodongog nog taluꞌ nog Mikpongon nog saka mingantu ilan dianon? Og gotowanan kituꞌ nog mingantu dia sog Mikpongon, ion non ion og glam nog gotowanan kituꞌ nog pinuluꞌan ni Muses lumuas tidu sog bonua nog Ihiptu. 17 Bu sima gidoy og piglolingitan koyon nog Mikpongon nog pat puluꞌ ton gobon non? Og piglolingitan nog Mikpongon kituꞌ, ion non dosop ion og gotowanan kituꞌ nog mikodusa dianon, bu mikpomatoy ilan tanan sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. 18 Ion non ion og gotowanan kituꞌ nog daꞌ pokokunut, og sinumpaan kituꞌ nog Mikpongon nog, “Ondiꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod dituꞌ sog bonua u kituꞌ nog mokulali ilan bosia dun.” 19 Dadi, saꞌan daꞌ ilan pokosolod sog bonua kituꞌ nog pulolian non dianilan, poꞌ sabap sog kopongmungyas nilan.

4

Og pogulolian nog pigotowan nog Mikpongon

1 Bu asta pa sog numun koni daꞌ poksop og pasad nog Mikpongon sog ain pigotowan non nog pulolion non ilan. Dadi, sumboy mokpotubud ita poꞌ bagun daꞌidun dianiu og diꞌ mokodopot dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pinasad non. 2 Poꞌ ita siꞌoy maꞌ da nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ poꞌ inustalan ita na nog Gombaꞌis nog Guksugan paꞌali dia sog gulolian. Tibua ilan, dangan midongog nilan og gustalan kituꞌ, daꞌ nilan tobukoy nog boyaꞌan miimung daꞌ sagnat non dianilan poꞌ daꞌ ilan pongandol. 3 Tibua ita, ain og tinumud dun, mokosolod ita na dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pigolong nog Mikpongon. Tibua, paꞌali dianilan nog daꞌ tud sog gustalan kituꞌ, maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon dianilan,

“Saꞌan ituꞌ miglolingit u dianilan bu sinumpaan ku ilan nog diꞌ ilan na dodaꞌ mokosolod sog gulolian ku kituꞌ bu dumuma dianakon mulali.”

Tinaluꞌ non maꞌ nituꞌ poꞌ sagad na bosia og gulolian non poꞌ donsamaꞌ na midoksuꞌ og glam nog piongon non. 4 Poꞌ ngon og taluꞌ non sog Kitab nog paꞌali sog kopitu ondow nog maꞌ nini, “Minulali og Mikpongon sog kopitu ondow non poꞌ og glam nog ginang non midoksuꞌ na.”* 5 Bu og taluꞌ non sop nog milabit komun nog, “Ondiꞌ ilan nododaꞌ mokosolod sog gulolian ku bu dumuma dianakon mulali.”

6 Dadi, og munaotowanan kituꞌ nog mikuna pokodongog nog Gombaꞌis nog Guksugan kituꞌ, minsan siꞌoy daꞌ ilan pokosolod sog gulolian kituꞌ poꞌ sabap sog daꞌ ilan pokokunut nog taluꞌ non, ngon da mokosolod sog gulolian non kituꞌ nog pigolong non. 7 Dadi, saꞌan ituꞌ og Mikpongon sinumosaꞌ puliꞌ nog tang, nog iningolanan non og tang koyon, og Gondow Koni. Poꞌ tidu sog masa ni Muses kituꞌ nog miobon na nog ton, pilatas non og taluꞌ non dia ni Dabid nog maꞌ nog milabit kituꞌ komun nog, “Og Gondow Koni, bila midongog niu og taluꞌ nog Mikpongon, naꞌ amu tokodoy nog diꞌ amu tumud dun.”

8 Bu si Josua, somoꞌ mioit non ilan dituꞌ sog gulolian kituꞌ nog pigolong nog Mikpongon, daꞌ na bosia poktaluꞌ puliꞌ og Mikpongon paꞌali sog len Gondow. 9 Dadi, og maꞌana nog pigolong non koni, og pigotowan nog Mikpongon, sagad na og gulolian nilan nog maꞌ nog kulali nog Mikpongon sog kopitu ondow non. 10 Poꞌ minsan sima sumolod sog gulolian nog Mikpongon, mokulali ion sog ginang non mamaꞌ nog kulali nog Mikpongon kituꞌ, dangan midoksuꞌ og gininang non. 11 Dadi, saꞌan sumboy mogapas ita mampuꞌ sog gulolian kituꞌ bagun daꞌidun sala kotow siꞌoy, og diꞌ mokosolod nog sabap nog daꞌ ilan pokokunut sog taluꞌ nog Mikpongon mamaꞌ nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ.

12 Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon totubuꞌ bu bolokatan. Bu mokutong pa sog kalis, poꞌ madal non tanan minsan olo sog tibuk nog kotubuꞌ bu glimukud nog gotow, bu mosisig non og glegan bu dialom pikilan nog gotow. 13 Poꞌ daꞌidun og gombuni sog Mikpongon. Og glam non motampal dianon, bu kosunan non og glam non. Bu ion da og mongukum dianita sog glam nog kohinangan ta.

Si Isus og bolian nog diꞌ kobotukan

14 Dadi bila maꞌ nituꞌ, sumboy pohogoton ta og tanud nog tinabuk ta na. Poꞌ ngon na og Kounutan ta nog boliananan nog diꞌ kobotukan, bu ion numun koni dituꞌ na sog bubunglangit. Ion non ion si Isus, og Bataꞌ nog Mikpongon. 15 Poꞌ og Kounutan ta koyon nog boliananan, mololat sog gotowanan poꞌ misabut non da og kibotangbotangan nog gotow nog mosompun pokodusa. Poꞌ ion siꞌoy, kibianan non og glam nog gininisan nog pongyubaꞌ nog domikian da maꞌ nog kopongyubaꞌ dianita. Tibua minsan maꞌ nituꞌ, daꞌ da ion koyubaꞌoy. 16 Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy ondiꞌ ita na mogalangalang mokpolani dia sog Mikpongon poꞌ bagun non ita kololatan bu tulungon sog tang nog ngon kulang dianita.

5

1 Poꞌ paꞌali sop sog glam nog boliananan nog salu bansa ta nog Hudyu, og kounutan nilan, pimiliꞌ tidu sog pakasiotow nilan bu ion tinonduꞌ nog mongingolot dia sog gotowanan sog Mikpongon paꞌali sog poginangon dia sog kinodiwata. Mogbogoy ion nog bogoy bu og pomalas nog dusaanan nog gotowanan. 2 Bu ion moto mololat sog ain gotowanan kituꞌ nog mikodusa nog saka daꞌ nilan bosia tibobaꞌoy, poꞌ ion siꞌoy og sagyaotow da nog mokodusa. 3 Saꞌan ituꞌ, ion siꞌoy sumboy momalas dosop nog dili dusaanan non, bu asta dosop nog pakasiotow non. 4 Og polosukuꞌan koni nog bololagaꞌ, diꞌ non ompomiliꞌ og dili glawas non, sugaꞌid non, og Mikpongon og momiliꞌ dun, mamaꞌ nog kopomiliꞌ non dia ni Aron kobon nituꞌ. 5 Maꞌ nituꞌ dosop si Kristu, konaꞌ non og dili mimiliꞌ nog polosukuꞌan non koyon nog bololagaꞌ nog boyaꞌan miimung ion og Kounutan nog boliananan. Sugaꞌid non, binogoy dianon nog Mikpongon og polosukuꞌan non koyon poꞌ miktaluꞌ og Mikpongon dianon nog,

“Ika og bataꞌ u. Bu gondow koni miimung u nog Gamaꞌ mu.”*

6 Bu maꞌ nini dosop og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat,

“Og kopogbolian mu daꞌ kopus non, og sinumingkot dia sog kopogbolian ni Melkisedek.”†

7 Bu sonuk pa ni Isus mogonong dini sog glupaꞌan koni, migyakin ion sog Mikpongon dunut guakol non. Poꞌ og Mikpongon da mokotabang dianon sog kopatoy non. Bu midongog da og gyakin ni Isus kituꞌ poꞌ sabap sog ion mikpobabaꞌ bu sinumangkan dia sog Mikpongon. 8 Poꞌ minsan ion og Bataꞌ nog Mikpongon, sabap dia sog sinsaan non, misabut non da bog olo og doksuꞌan nog kopokokunut non dia sog Mikpongon. 9 Bu dangan mihurup na ion, miimung ion nog tabang nog daꞌ kopus non dia sog ain mokokunut kituꞌ dianon. 10 Bu tinaluꞌ nog Mikpongon nog ion nododaꞌ og Kounutan nog boliananan, og sinumingkot dia ni Melkisedek.

Sumboy pohogoton ta og tud ta sog motud

11 Modakol pa bosia og glegan ku mogustal dianiu paꞌali dia ni Melkisedek. Tibua mologon ustalon, poꞌ mamaꞌ nog diꞌ amu mokosabut. 12 Poꞌ miobon amu na pokponadan. Doꞌitan na bosia nog mokopokpanad amu na, saka sumboy amu poma pokponadan nog tolipunan nog pokponadon paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, saꞌan bila maꞌ nituꞌ, mamaꞌ amu pa nog gombataꞌ kituꞌ nog sumboy pokpinumon pa nog gatas poꞌ diꞌ pa ilan mokosuku kuman nog piboksa. 13 Dadi, ain sumboy pa og gatas pokpinumon dianon, og bataꞌ pa ion nog daꞌidun pa sabut non paꞌali sog kodulusan. 14 Poꞌ og piboksa koyon, og maꞌana non, ain gustalan kituꞌ nog mokodalom paꞌali sog taluꞌ nog Mikpongon. Maꞌ nion koyon dia gomitoy sog ain kosoligan na og pikilan non. Poꞌ bianan sog kogamit nilan dun kobon non, kosunan nilan bog olo og molaton otawaka og gombaꞌis.

6

1 Dadi, sumboy dungagan ta ain mikuna kituꞌ ponadon dianita paꞌali dia ni Kristu, mangka ta sukpatoy moganad nog ain mokodalom kituꞌ nog gustalan paꞌali dianon bagun og kopongandol ta dianon dumalom. Bu diꞌ ta sumboy pokpuliꞌpuliꞌon mogustal og mikuna kituꞌ nog gustalan. Og gustalan koni nog pigolong paꞌali dia sog kotolikud ta sog kohinangan kituꞌ nog daꞌ sagnat non mangka ita tud dia sog Mikpongon. 2 Bu og gustalan paꞌali sog kopogbunyag, bu og gustalan paꞌali sog kopondopon sog gotow nog bogu tabuk, bu paꞌali dosop dia sog kopotubuꞌ nog tidu sog patoy, bu og kopomolihalaꞌ nog Mikpongon asta sog daꞌ kopus non. 3 Sugaꞌid non, sumukpat ita na moganad nog modalom kituꞌ nog pogonadan, bila bayaꞌ da nog Mikpongon.

4 Poꞌ ain mikosun na nog motud, bu ain og minanam non na og popia nog miktidu dia sog Mikpongon, bu ain misunuꞌ na kobogoyoy nog Mosigda nog Bolakat nog miktidu sog Mikpongon nog saka, tinibabaꞌ nilan tumolikud og kotabuk nilan dia sog Mikpongon, ondiꞌ na moksud og pikilan nilan kituꞌ. 5 Bu kisunan nilan na bosia og kobaꞌis nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu mitongow nilan dosop og Bolakat nog Mikpongon nog mokpotintul dianilan sog bolomaꞌdinglag 6 nog saka, tibobaꞌon nilan tumolikud og glam nog kibianbianan nilan kituꞌ dia ni Kristu, ondiꞌ nododaꞌ moksud og pikilan nilan mokpuliꞌ. Poꞌ og maꞌana non, sabap sog kopomungyas nilan koyon, domikian da nog maꞌ nog bunuꞌon nilan mokpuliꞌ sog kudus og Bataꞌ nog Mikpongon, bu domikian dosop nog puliꞌan nilan ion mokposipog dia sog kodokolan nog gotow.

7 Poꞌ ita, domikian da mamaꞌ nog glupaꞌ kituꞌ nog pipia nog Mikpongon nog kobon non motosop nog dupiꞌ boyaꞌan nog mosubuk pomulan dun nog mogamit nog ain sinimpanan dun. 8 Tibua, bila ngon og glupaꞌ nog og tumubuꞌ dun sagya da og sigbot, bu og sigbot koyon nog dugion, og glupaꞌ koyon, daꞌidun og sagnat non. Minsan tanan ituꞌ, gomonsunoy og glupaꞌ koyon sumpaan nog Mikpongon bu og doksuꞌan non, loꞌaton bianan sog gapuy.

9 Dadi, pigilugan ku nog kololaman ku, minsan maꞌ nini og taluꞌ nami, kosunan nami nog konaꞌ da nog maꞌ nion og doksuꞌan niu. Poꞌ motongow dianiu og kobaꞌis nog kohinangan niu nog dumalan dia sog kogawon niu dia sog dusaanan niu. 10 Og Mikpongon diꞌ mogbigyaꞌ. Dadi, diꞌ non nododaꞌ kolingawan og kohinangan niu bu og kolalam niu dianon bianan sog kotabang niu kobon non sog pakasi niu poktanud. 11 Dadi, og kolegan ku bosia dianiu, og glam niu, mansing amu mogapas tumud sog Mikpongon asta sog doksuꞌan, bagun motuman og pigdodomaan niu kituꞌ dianon. 12 Poꞌ ompok u nog motonop amu mongandol. Sugaꞌid non, kolegan ku nog moglogiling amu tanan dianilan nog bianan sog kopongandol nilan dia ni Isus bu dunut ompayat ponutus nilan, mokopomusakaꞌ ilan nog glam nog pinasad kituꞌ nog Mikpongon.

Motuman dodaꞌ da og pinasad nog Mikpongon

13 Poꞌ kobon nituꞌ, og Mikpongon sinumapa dangan mikpasad ion dia ni Abraham. Og dili ngalan non og ginamit non sog koposadan non koyon poꞌ daꞌidun lual motas pa dianon. 14 Bu maꞌ nini og pasad non dia ni Abraham, “Popiaon ku nododaꞌ ika. Bu podokolon ku og dolanat mu.”*

15 Dadi saꞌan ituꞌ, si Abraham daꞌ kotonop mogbagad nog pinasad kituꞌ dianon. Bu tinuman da dianon nog Mikpongon. 16 Poꞌ og gotow bila sumapa, sumboy ngon nododaꞌ og gomiton non nog ngalan nog motas pa dianon, poꞌ sumboy ngon nododaꞌ og motas pa dianon og mokotaksiꞌ dun bagun da daꞌidun og susion dun. 17 Dadi saꞌan og Mikpongon, dangan mikpasad ion, sinopaan non, poꞌ kolegan non dun, mosabut tokodoy nog pangkatanan ni Abraham nog ondiꞌ nododaꞌ moksop og tugyu non. Saꞌan ituꞌ, sinumapa ion. 18 Dadi, saꞌan maꞌ nituꞌ og gininang nog Mikpongon bagun da duaꞌ ginis nog taksiꞌ nog diꞌ moksop nog maꞌ nini, og taluꞌ non bu og kopoksapa non. Poꞌ ondiꞌ nododaꞌ mogloput og Mikpongon. Dadi, ita, ain og mikitabang kituꞌ dianon, motes ita tokodoy mokpopagon nog dodomaan ta nog binogoy non dianita. 19 Bu og dodomaan ta koyon nog ompagon, pinonggiꞌ dia sog sinipit nog bolangoy nog misodang tokodoy. Poꞌ og maꞌana non, bagun da dosop og pikilan ta ondiꞌ manud poꞌ ompagon na og dodomaan ta dia sog Mikpongon. Bu sabap sog dodomaan ta koyon, miimung da nog mokobian ita na sog bolot koyon mangoy dituꞌ sog dialom nog pogonongan nog Mikpongon 20 poꞌ dituꞌ da si Isus. Ion og miguna dianita mangoy dituꞌ mongingolot dianita sog Mikpongon poꞌ ion og Kounutan nog boliananan asta sog daꞌ kopus non, og sinumingkot dia ni Melkisedek.

7

Og bolian nog si Melkisedek

1 Si Melkisedek, ion non og Datuꞌ kituꞌ sog bonua nog Salem, bu ion og bolian nog miktamuy sog Diwata nog Diꞌ Kolobian. Bu dangan minuliꞌ si Abraham tidu non gubaton og pat kotow kituꞌ nog datuꞌ, linumpak ion ni Melkisedek mangka non popiaoy si Abraham. 2 Bu migbogoy si Abraham dia ni Melkisedek nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog galap non kituꞌ nog tidu sog pogbunuꞌan. Poꞌ og maꞌana nog ngalan ni Melkisedek koyon, ion og datuꞌ nog kodulusan. Bu og maꞌana nog datuꞌ nog Salem koni, ion og datuꞌ nog kotiknaꞌ poꞌ og Salem koni, og maꞌana non og kotiknaꞌ. 3 Tibua, daꞌidun misulat paꞌali dia sog ginaꞌamaꞌ non, otawaka sog kobataꞌ dianon, otawaka minsan og pangkat non, otawaka sog kopatoy non. Dadi, ion miimung mamaꞌ nog Bataꞌ kituꞌ nog Mikpongon poꞌ og kopogbolian non minonayun asta sog daꞌ kopus non. 4 Tontong niu poloꞌma bog andun dodaꞌ ion kotas poꞌ minsan si Abraham, og mogulang ta kituꞌ kobon nituꞌ, migbogoy pa dianon nog lagaꞌ nog sopuluꞌ bahagiꞌ nog gakod nog mialap non kituꞌ dia sog pogbunuꞌan.

5 Bu sog botad ta nog bansa Hudyu, og boliananan sumboy og pangkat da ni Apuꞌ Lebi. Bu sumboy dosop kobogayan ilan nog salu bansa nilan nog sopuluꞌ bahagiꞌ nog galapanan nilan, minsan siꞌoy salu pangkat ilan ni Abraham. 6 Tibua, og kopogbolian ni Melkisedek, ondaꞌ dia miktidu sog pangkat ni Lebi saka, tinabuk non da og bogoy kituꞌ nog kosopuluꞌ bahagiꞌ tidu sog galap ni Abraham mangka non popiaoy si Abraham nog ion bogayan nog pasadanan nog Mikpongon. 7 Tibua og motud, ion og migbogoy nog popia, motas pa dia sog kibogayan dun. 8 Paꞌali sog pangkatanan kituꞌ ni Lebi nog boliananan, binogayan ilan nog kosopuluꞌ bahagiꞌ kituꞌ nog saka matoy ilan da. Tibua, paꞌali dia ni Melkisedek, binogayan dosop ion nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog saka ion totubuꞌ nog maꞌ nog sinulat dia sog Kitab. 9 Dangan binogoy ni Abraham og kosopuluꞌ bahagiꞌ non kituꞌ dia ni Melkisedek, mamaꞌ dosop ni Lebi nog mikopogbogoy nog kosopuluꞌ bahagiꞌ non dia ni Melkisedek. Saka og pangkatanan siꞌoy ni Lebi, mikotabuk dosop nog kosopuluꞌ koyon nog miktidu dia sog gotowanan. 10 Poꞌ sog kopoglumpak ni Abraham kituꞌ ilan ni Melkisedek, midukakit da si Lebi dun minsan siꞌoy daꞌ pa sibon botaꞌoy.*

11 Dadi, og botad nog binogoy dianita nog bansa Hudyu, pibian sog kopogbolian nog pangkat ni Lebi. Tibua, somoꞌ modulus og gotowanan bianan sog kopogokbit nog boliananan kituꞌ, daꞌidun na bosia og len bolian nog mamaꞌ nog kopogbolian nog sinumingkot kituꞌ dia ni Melkisedek. Diꞌ na bosia mosop og kopogbolian nog pangkat ni Lebi kituꞌ nog si Aron. 12 Dadi, bila suklian og kopogbolian, sumboy suklian dosop og botad. 13-14 Og pigolong ta koni, og Kounutan ta. Poꞌ kosunan ta nog si Isus konaꞌ og pangkat ni Lebi, sugaꞌid non, og pangkat ion ni Juda. Bu daꞌidun tanan og duma pangkat non mipiliꞌ mogbolian. Poꞌ dangan miktaluꞌ si Muses paꞌali sog boliananan kituꞌ, daꞌ non tanan kolabit og pangkat ni Juda.

Og len bolian nog mamaꞌ ni Melkisedek

15 Dadi og piktaluꞌ ta koni, mitampal na tokodoy poꞌ tinumuaꞌ na og len bolian mamaꞌ ni Melkisedek. 16 Poꞌ og kopogbolian non ondaꞌ sukpat sog polomotadon nilan kituꞌ kobon nituꞌ nog sumboy og pangkat ni Lebi og mogbolian. Sugaꞌid non, sabap sog Bolakat non, diꞌ ion matoy mokpuliꞌ poꞌ og kotubuꞌ non asta sog daꞌ kopus non. 17 Poꞌ og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab nog,

“Ika og bolian nog daꞌidun kopus non, bu sinumingkot a dia sog kopogbolian ni Melkisedek.”

18 Dadi og botad kituꞌ tagnaꞌ paꞌali sog kopogbolian, ondiꞌ na ituꞌ kunutan poꞌ kulang pa, bu daꞌ na potugyuan dun. 19 Poꞌ og botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses, ondiꞌ modulus og gotowanan dun. Dadi, numun koni ngon na og labi pa dituꞌ og dodomaan ta nog boyaꞌan mokopokpolani ita na dia sog Mikpongon.

20 Bu og kopogbolian non pibian sog sapa nog Mikpongon dianon. Poꞌ og duma boliananan kituꞌ nog pangkatanan ni Aron, daꞌ ilan sopaoy dangan migbolian ilan. 21 Tibua, dangan migbolian si Isus, sinopaan ion nog Mikpongon nog maꞌ nini,

“Akon og Pogbayaꞌ, sinopaan ku nog ika og bolian nog daꞌ kopus non. Bu og pikilan ku ondiꞌ nododaꞌ moksop.”†

22 Bu sabap sog sapa nog Mikpongon kituꞌ dianon, miimung tanan si Isus og tandaꞌ nog pagon nog pasad nog ombaꞌis pa sog koposadan kituꞌ sog tagnaꞌ.

23 Bu og boliananan kituꞌ sog tagnaꞌ, moksukpatsukpat og kopogbolian nilan poꞌ matoy ilan da. 24 Tibua, si Isus motubuꞌ nog daꞌ kopus non bu daꞌidun na lumual sumukpat mogbolian dianon. 25 Dadi, saꞌan ituꞌ mokotabang tokodoy sog gotowanan tidu sog dusa nilan ain tinumud dia sog Mikpongon bianan dianon poꞌ ion kobon non totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non. Bu ion og mongingolot dianita sog kopokpolani ta dia sog Mikpongon.

26 Dadi, daꞌidun lual og motas nog bolian og mokotoktub nog glam nog kulang ta lual da si Isus. Poꞌ diꞌ ion kotongowan nog diꞌ pia, bu daꞌidun kulang non bu dusa non, bu ion mipolen dia sog bolodusaon, bu piotas na ion dituꞌ sog bubunglangit. 27 Bu diꞌ ion maꞌ nog duma kounutan nog boliananan kituꞌ nog sumboy momalas ilan gondow gondow nog pomalas sog dusa nilan, bu og dusa nog pakasiotow nilan. Poꞌ si Isus ondiꞌ na momalas puliꞌ poꞌ insan non da polasoy og dili glawas non bagun da og glam nog gotow mogawon tidu sog dusaanan nilan. 28 Dadi, sog botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ, paꞌali sog kopomiliꞌ nog kounutan nog bolian, og sagyaotow da nog bakan pokodusa. Tibua, og pasad kituꞌ nog Mikpongon nog mibinayaꞌ pa sog dan Botad kituꞌ, sinopaan non og kopiliꞌ non nog Bataꞌ non nog ion og Kounutan nog boliananan poꞌ mihurup na ion asta sog daꞌ kopus non.

8

Si Isus og bolian ta nog diꞌ kobotukan

1 Dadi, maꞌ nini og titik nog poktoluꞌon ta koni. Ngon na og Kounutan nog boliananan ta nog miningkud na dituꞌ sog glangit dia dapit sog glintu nog gingkudan datuꞌ nog Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan. 2 Bu dia ion miginang sog sunguꞌan nog Mikpongon, dia ion sog tantu Poktomuyan nog inimung nog Pogbayaꞌ nog konaꞌ sagya kimungan nog gotow.

3 Bigyaꞌ non, og kounutan nog boliananan dini sog glupaꞌan koni, og binogoy nog ginang dianilan, og moguakil nog kosopuluꞌ bahagiꞌ nog tidu sog gotowanan, bu momalas nog potubuꞌon dia sog Mikpongon. Dadi, og pogolongon ta koni nog Kounutan nog boliananan ta, sumboy ion siꞌoy, ngon dosop og guokilon non dia sog Mikpongon. 4 Tibua, somoꞌ og kopogbolian non sagya da dini sog glupaꞌan, ondiꞌ na ion mogbolian poꞌ ngon da og boliananan nog lumual pa dianon, ion non og pangkatanan ni Lebi nog mogbogoy ilan nog bogoyanan nilan nog unuton nilan og dondagan kituꞌ nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ. 5 Bu og Baloy koyon nog Poktomuyan nilan sagya da og glogyawan otawaka nuni nog tantu Poktomuyan kituꞌ dituꞌ sog sunguꞌan nog Mikpongon. Dadi, saꞌan ituꞌ pidonsamaꞌ tumaluꞌ nog Mikpongon dia ni Muses kobon nituꞌ dangan posunguꞌ ion mogimung nog Poktomuyan nilan kituꞌ nog tagnaꞌ. Poꞌ maꞌ long nog Mikpongon dun dianon, “Unut nika tokodoy og pitongow u kituꞌ dianika komun dini sog bulud koni.”*

6 Tibua sog numun koni, og ginang nog kopogbolian nog binogoy na dia ni Isus, motas pa tokodoy dia sog duma boliananan kituꞌ. Bu og kopongingolot non dia sog gotowanan paꞌali dia sog bogu koposadan kituꞌ, motas pa tokodoy dia sog koposadan kituꞌ tagnaꞌ. Poꞌ og pasadanan sog bogu koposadan kituꞌ, molongas pa tokodoy dia sog pasadanan sog tagnaꞌ koposadan kituꞌ. 7 Poꞌ somoꞌ daꞌidun kulang nog tagnaꞌ koposadan kituꞌ, daꞌidun na bosia og bogu koposadan. 8 Poꞌ og Mikpongon, sinilaꞌ non og pigotowan non kituꞌ kobon nituꞌ. Maꞌ long non dun,

“Ngon da gondow non nog mogimung u puliꞌ nog bogu koposadan nami dia sog pangkatanan ni Israel bu asta sog pangkatanan ni Juda. 9 Og bogu koposadan koyon nog imungon ku, diꞌ na mamaꞌ nog koposadan nami kituꞌ nog mokogulanganan nilan kituꞌ nog, dangan inagak u ilan lumuas tidu sog bonua nog Ehiptu, daꞌ ilan poktantu mogunut sog koposadan nami kituꞌ. Dadi, saꞌan ituꞌ potiangon ku ilan. 10 Bu maꞌ nini og bogu koposadan nog imungon ku puliꞌ dia sog pangkatanan ni Israel, maꞌ long nog Pogbayaꞌ dun, ngon gondow non, toguꞌon ku og botad u dia sog pomikilan nilan, bu sulaton ku dosop dia sog pusung nilan. Dadi, miimung nog akon na og Diwata nilan bu ilan miimung nog pigotowan ku. 11 Dadi, bila matong na og gondow koyon nog pogolongon ku, daꞌidun na sumboy mogustal dia sog pigilugananan bu asta sog dumaanan nog sumboy nilan kilolaan og Pogbayaꞌ. Poꞌ kisunan na nog glam nilan bog sima u tidu sog glibun laki bu asta sog bataꞌ mogulang dianilan. 12 Poꞌ ompunan ku na og kohinangan nilan nog molaton, bu poksolingawan ku na og dusaanan nilan.”†

13 Dadi, saꞌan og koposadan kituꞌ iningolanan nog Mikpongon nog bogu koposadan. Bu sabap dituꞌ og dan koposadan kituꞌ miboluba na. Poꞌ diꞌ mobon, ain og miboluba na bu og daꞌ na potugyuan dun, mawaꞌ na.

9

Og dan Botad paꞌali sog kopoktamuy

1 Og koposadan kituꞌ tagnaꞌ, ngon og poꞌatan dia sog Botad paꞌali sog kopoktamuy nilan bu paꞌali dosop sog Poktomuyan nilan dini sog glupaꞌan nog inimung nilan. 2 Og ginimung nilan nog Poktomuyan, og donding bu gatop non koyon og tulda. Bu binolot ion bagun mimung nog duaꞌ buk dugu. Bu og bolot koyon og modikpol nog ponopoton. Og dugu non kituꞌ sog glowasan ngon poktutudan nog glansuk bu og glomisahan nog poktoguꞌan nilan nog pan nog uokilon nilan dia sog Mikpongon. Bu og dugu koyon iningolanan nog dugu nog mosigda. 3 Bu og koduaꞌ dugu kituꞌ sog sobolaꞌ nog bolot koyon, iningolanan og dugu nog landuꞌ kosigda. 4 Og dugu koyon, ngon og glomisahan nog bulawan nog poktutungan nog komangyan dun. Bu sog dialom nog dugu koyon ngon og kaban dun nog miputus nog bulawan nog iningolanan Kaban nog Koposadan. Dion tinaguꞌ og bataꞌbataꞌ sibulan nog bulawan nog tinoguꞌan nog pan kituꞌ nog iningolanan og mana. Bu tinaguꞌ dosop sog kaban kituꞌ og tagad ni Aron nog minubil kobon nituꞌ. Bu dituꞌ dosop tinaguꞌ og duaꞌ buk papan nog batu nog sinulatan nog sopuluꞌ dondagananan nog Mikpongon. 5 Dia inuntul sog ganob nog kaban koyon og duaꞌ buk glodawan nog manusiaꞌ kituꞌ nog miksosunguꞌoy. Poꞌ ilan og tontongan nog dion og kotas nog Mikpongon. Bu mansing sog tondong nog gokpak nilan og iningolanan nilan nog poktiduan nog Glolat nog Mikpongon. Dadi, dion ta na potomanoy og gustalan ta dun paꞌali sog mamaꞌ nion koyon.

6 Dadi, bila mogusoyusoy na mokpaꞌat og glam nog glangkapanan, gondow gondow og boliananan sumolod na sog tiganaꞌ dugu kituꞌ nog mosigda moginang nog polosukuꞌan nilan. 7 Tibua, og kounutan da nog boliananan og mokosolod sog dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda bu insan da solod dituꞌ sog soton. Bu bila sumolod ion dituꞌ, sumboy mogoit ion nog duguꞌ nog gomiton non sog pomalas sog dusaanan non bu sog dusaanan nog glam nog gotowanan nog miinang nilan nog daꞌ nilan kosunoy. 8 Og maꞌana nion, og Bolakat nog Mikpongon og mikpodolag dun. Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ kopokpaꞌat nog duguanan koyon poꞌ solian pa nog ngon og bolot nog dugu koyon, daꞌidun mokangoy sog dugu koyon nog landuꞌ kosigda. 9 Poꞌ maꞌ nituꞌ og pononggiꞌan numun koni nog maꞌana non, ondiꞌ mokugas nog dialom pikilan sog ain miktamuy, og bogoy nilan kituꞌ nog kosopuluꞌ bahagiꞌ bu og pomalas nilan kituꞌ dia sog Mikpongon. 10 Poꞌ og kopoktamuy nilan koyon dia sog Mikpongon, solianlian da, maꞌ nog gininisan nog gliꞌinan paꞌali sog pongonganon, sog ponginumon, bu sog kopongugas nilan. Poꞌ maꞌ nituꞌ og kopoginang nilan dun asta sog matong gondow kituꞌ nog sopon na nog Mikpongon og kopoktamuy nog gotowanan dianon.

Og bogu Botad paꞌali sog kopoktamuy

11 Dadi dangan minatong na si Kristu, ion na og Kounutan nog boliananan, og pogaid nog gombaꞌis kituꞌ nog bogu koposadan. Poꞌ binianan non na og dugu kituꞌ nog mosigda nog ombaꞌis pa tokodoy sog kimungan nog sagyaotow. Poꞌ og dugu kituꞌ ondaꞌ kodukakit sog kopongon nog dunya koni. 12 Bu dangan sinolod non og dugu kituꞌ nog mosigda, linandan non dosop sumolod og dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda. Bu daꞌ na ion pogoit nog duguꞌ nog kambing bu sapiꞌ nog pomalas non, sugaꞌid non, og dili duguꞌ non na og pimalas non dia sog Mikpongon. Bu insan non da solodoy. Poꞌ bianan dituꞌ migawon non na ita asta sog daꞌ kopus non tidu sog dusaanan ta. 13 Ain gotowanan kituꞌ nog ponumpilian, pisikan ilan nog duguꞌ nog kambing bu duguꞌ nog sapiꞌ, bu sigwagan ilan nog gabu nog nati nog sapiꞌ nog tinutung poꞌ bagun ilan na diꞌ ponumpilian. Og maꞌana non, maꞌ nituꞌ og pogbotadon nilan bila kiugasan ilan na. 14 Dadi, bila maꞌ nituꞌ da og kugasan nog duguꞌ bu gabu nog potubuꞌon koyon, labi pa dion og kugasan nog duguꞌ ni Kristu. Poꞌ bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog sampoyumul, inuakil non og dili glawas non sog Mikpongon nog daꞌ salaꞌ non poꞌ bagun non kolonuꞌan og dialom pikilan ta sog kohinangan ta kituꞌ nog mogdoksuꞌan sog patoy bagun ita dosop mokopoktamuy sog tantu Diwata.

15 Dadi, saꞌan ituꞌ si Kristu mingingolot dia sog bogu koposadan kituꞌ bagun da ain inonggat nog Mikpongon sumakup sog pigdotuꞌan non bu mikokunut sog gonggat non, kobogayan ilan nog popia kituꞌ nog daꞌ kopus non, nog pinasad nog Mikpongon. Poꞌ saꞌan kobogayan ilan nog popia kituꞌ, sabap sog kopatoy ni Isus, bu miimung og glokat dianilan tidu sog dusaanan nilan kituꞌ nog miinang nilan sog masa pa nog dan koposadan kobon nituꞌ.

16 Poꞌ ibalat da sog gotow nog momusakaꞌ, sumboy mitintu og pomusokaꞌan non koyon nog minatoy dodaꞌ, mangka pa kobogoy dianon og pusakaꞌ non koyon. 17 Poꞌ og botad, taman da nog ondiꞌ matoy poguna og pimusokaꞌan non koyon, ondiꞌ non nododaꞌ malap nog pusakaꞌ koyon. Sumboy da matoy pa poguna mangka siꞌoy kobogoy dianon og pusakaꞌ koyon. 18 Domikian dosop maꞌ nituꞌ og dan koposadan kituꞌ. Daꞌidun dasig non bila daꞌidun og duguꞌ dun. 19 Maꞌ nituꞌ og kopoginang ni Muses dun dangan pinulonag non og glam nog dondagananan kituꞌ nog tidu sog dan Botad nog binogoy nog Mikpongon dia sog bansa Hudyu kituꞌ. Inalap non og duguꞌ nog nati nog sapiꞌ bu og duguꞌ nog kambing nog ginompuꞌan non nog tubig mangka non pisikoy sog libru kituꞌ nog sinulatan nog botad bu asta sog glam nog gotowanan kituꞌ. Pokpisik non dun og polopos, og ngalan non og hisop, bu ginamit non dosop og bombul nog bilibili nog tininaꞌ nog gompula. 20 Bu mangka non toluꞌoy sog gotowanan, “Og duguꞌ koni, og gindanan nog popagon nog koposadan nog Mikpongon nog dinondag non mogunut dianita.”* 21 Domikian dosop maꞌ nituꞌ kopisik non nog duguꞌ dituꞌ sog piglumpukan nilan kituꞌ bu asta sog glam nog polongkapananan koyon nog poglogomiton nilan sog kopoktamuy nilan dia sog Mikpongon. 22 Poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og botad nog pilatas dia ni Muses kobon nituꞌ nog moglamlam kugasan nog duguꞌ og glam non. Poꞌ taman da daꞌidun og duguꞌ nog mogulaꞌ, diꞌ nododaꞌ kompunan og dusaanan.

23 Dadi, glam nog polongkapananan kituꞌ nog sagya da bantuk nog kotontuan non dituꞌ sog glangit, sumboy dodaꞌ kugasan nog pomalas nog maꞌ nion koyon. Tibua, og kotontuan non kituꞌ nog dituꞌ sog Mikpongon, sumboy nododaꞌ ngon og pomalas nog bololagaꞌ pa dion sog maꞌ nion koyon. 24 Poꞌ daꞌ solod si Kristu sog dugu kituꞌ nog mosigda nog sagya da kimungan nog gotow, poꞌ og kimungan nilan koyon og sagya da og bantuk. Sugaꞌid non, dia ion sinumolod sog pogonongan nog Mikpongon, poꞌ numun koni ion dituꞌ na sog sunguꞌan nog Mikpongon mingingolot dianita. 25 Tonton, og kounutan nog boliananan nog bansa Hudyu, bila sumolod ion sog dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda, sumboy mogoit ion nog duguꞌ nog konaꞌ non dili duguꞌ. Tibua si Kristu, daꞌ ion solod dituꞌ mokpuliꞌpuliꞌ momalas nog dili duguꞌ non. 26 Poꞌ somoꞌ maꞌ nituꞌ, og maꞌana non, tatap buan ion posinsaon tidu pa sog kopokpongon nog dunya. Sugaꞌid non, sog numun koni, og gimpusan na nog gondow, insan da ion angoy dini mangka non imungoy nog pomalas og dili glawas non bagun non da mawaꞌ og glam nog dusaanan. 27 Poꞌ sumboy glam nog gotowanan insan da patoy sabap sog dusa, bu tubus nituꞌ ukumon ilan nog Mikpongon. 28 Domikian da maꞌ nion si Kristu, insan da ion bunuꞌoy poꞌ inimung ion nog pomalas bagun non da mawaꞌ og dusaanan nog gotowanan. Bu ngon gondow non nog mokpuliꞌ ion dini sog glupaꞌan, tibua, konaꞌ poꞌ mokpuliꞌ ion dini sabap sog dusa. Sugaꞌid non, ongoyon non doksuꞌoy og tabang non sog ain migbagad kituꞌ dianon.

10

Og kopomalas nog dan Botad kituꞌ solianlian da, tibua, og kopomalas ni Kristu moksampoyumul

1 Og dan Botad kituꞌ nog bansa Hudyu sagya da og glogyawan nog gombaꞌis kituꞌ nog posunguꞌ matong. Konaꞌ pa ituꞌ og kotontuan non. Dadi saꞌan ituꞌ, ondiꞌ da kugasan og dusaanan nog gotowanan dun nog ain moleg bosia mokpolani tumamuy dia sog Mikpongon. Poꞌ tonton ion non da og kopomalas nilan. 2 Poꞌ somoꞌ kiugasan ilan na dun, lumotaꞌ ilan na bosia momalas. Poꞌ og maꞌana non, kiugasan na buan og dusaanan nilan bu diꞌ ilan na komotudan nog ngon og dusaanan nilan. 3 Tibua, og pomalas nilan kituꞌ nog tonton og mokpopikil dianilan nog ngon da og dusaanan nilan. 4 Poꞌ bila sagya da og duguꞌ nog sapiꞌ otawaka og duguꞌ nog kambing og gimungon nog pomalas, ondiꞌ nododaꞌ mokawaꞌ nog dusa.

5-6 Dadi saꞌan si Kristu, sog kangoy non dini sog glupaꞌan, miktaluꞌ ion sog Mikpongon,

“Konaꞌ da bosia og pomalas otawaka og bogoy nog gotowanan og kolegan mu. Bu ondiꞌ a kosuꞌatan dun og pomalas nilan koyon nog tutungon nilan og tibuk nog sapiꞌ, otawaka pomalas nilan koyon nog mokawaꞌ nog dusa. Tibua, kisunan ku na nog sinimpanan mu akon nog glawas nog maꞌ nog glawas nog gotow. 7 Dadi, saꞌan mokopoktaluꞌ u dun nog, ‘Koni u na, O Diwata. Saꞌan minangoy u dini, poꞌ tumanon ku og glegan mu nog sinulat paꞌali dianakon dia sog dan Botad kituꞌ.’ ”*

8 Dadi, olo gidoy maꞌana nog piktaluꞌ non kituꞌ? Sog tiganaꞌ, long non dun, “Konaꞌ da pomalas bu og bogoy nog gotowanan, otawaka og pomalas nog pimalas nilan sabap sog dusaanan nilan, otawaka og pomalas nilan koyon nog monutung og kosuꞌatan ion dun.” Saꞌan ituꞌ ininang nilan nog maꞌ nituꞌ poꞌ sabap sog kopokokunut nilan nog dan Botad kituꞌ nog pilatas ni Muses. 9 Tubus nituꞌ, tinaluꞌ non nosop nog, “Koni u na. Saꞌan minangoy u dini poꞌ tumanon ku og glegan mu kituꞌ dianakon.” Dadi og maꞌana non, sinuklian non na og botad kituꞌ paꞌali sog kopokpomalas. Poꞌ og glam nog pomalas kituꞌ, si Kristu og gantiꞌ dun. 10 Sabap sog kopokokunut ni Kristu sog glegan nog Mikpongon, og glam ta, milonuꞌ ita na tidu sog dusaanan ta bianan sog insan non da polasoy og dili glawas non.

11 Bu gondow gondow glam nog boliananan kituꞌ nog bansa Hudyu, mindog ilan moginang nog polosukuꞌan nilan sog kopoktamuy nilan. Bu kobon non pokpuliꞌpuliꞌan ilan moginang og pomalas nilan kituꞌ nog saka, ondiꞌ da mokawaꞌ nog dusaanan nog gotowanan. 12 Tibua si Kristu, insan non da polasoy og dusaanan nog kipolasan na dun asta sog daꞌ kopus non mangka ion ingkud dia dapit sog glintu nog Mikpongon. 13 Tidu dituꞌ, bogadan non nog sosuku og bantaanan non mimung nog gindogan nog botis non. 14 Dadi og maꞌana non, bianan sog pomalas non kituꞌ nog insan da, ain kilonuꞌan kituꞌ nog dusaanan nilan, miimung mihurup na asta sog daꞌ kopus non. 15 Bu kitoksiꞌan dosop nog Bolakat nog Mikpongon nog sog tagnaꞌ maꞌ nini og taluꞌ non dun,

16 “Koni og koposadan ku dianilan sog gunanunan koyon, maꞌ long nog Pogbayaꞌ, sulaton ku og botad u dia sog pusung nilan bu ungodon ku dosop dia sog pikilan nilan.”†

17 Bu tubus nituꞌ tinaluꞌ non dosop, “Og dusa nilan bu og salaꞌ nilan poksolingawan ku na.”‡ 18 Dadi og maꞌana non, bila inompunan na nog Mikpongon og glam non, ondaꞌidun na og pomalas puliꞌ nog bagun mawaꞌ og dusa dun.

Bianan dia ni Kristu mokopokpolani itadia sog Mikpongon

19 Dadi pigilugan, bila maꞌ nituꞌ, ondiꞌ ita na mogalangalang sumolod dia sog dugu kituꞌ nog motaluꞌ landuꞌ kosigda. Poꞌ mokosolod ita na dituꞌ bianan sog duguꞌ ni Isus. 20 Poꞌ binukaꞌ na ni Isus dianita og dalan sog bolot kituꞌ. Ion non ion og glawas non kituꞌ nog inimung nog bogu dalan ta mangoy sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 21 Bu bila maꞌ nini ngon noma og Bolian ta nog diꞌ kolobian, og migokbit sog baloy nog Mikpongon, 22 sumboy moktantu ita mokpolani dia sog Mikpongon nog daꞌ pogduaꞌduaꞌ nog kopongandol ta dianon. Poꞌ kosunan ta nog linonuꞌ non na og pomikilan ta kituꞌ nog molaton bu dunut kiugasan dosop og glawas ta nog tubig kituꞌ nog ilakad kotinow. 23 Pohogoton ta og dodomaan ta kituꞌ dia sog Mikpongon nog pogustalon ta. Poꞌ tumud ita nog og Mikpongon, tumanon non nododaꞌ ain pinasad non kituꞌ dianita. 24 Bu sumboy dosop pomikilon ta og dumaanan ta bagun ilan da motes lumolat bu moginang nog ain og gombaꞌis. 25 Bu sumboy ondiꞌ ta lotaꞌan og kopoglumpuk ta nog mamaꞌ nog dumaanan ta kituꞌ nog linumotaꞌ ilan na moginang dun. Sugaꞌid non, mogdinoloꞌisogoy ita, labi na maꞌ nog numun koni nog motongow ta na nog posunguꞌ na matong og gondow nog kopokpuliꞌ nog Pogbayaꞌ.

26 Bila kobon non tumibabaꞌ ita moginang nog dusa, saka kisunan ta na og motud paꞌali dia ni Isukristu, daꞌidun na lumual og pomalas dun dianita nog Mikpongon. 27 Og doksuꞌan ta, daꞌidun lumual og pogbogadan ta matong dianita, daꞌ lual nog molagol ita nog polihalaꞌ nog Mikpongon sog glam nog gotow nog mingantu dianon. Poꞌ og polihalaꞌ non minit pa sog gligaꞌ nog gapuy nog miglungkayab. 28 Poꞌ sog Botad kituꞌ nog pilatas dia ni Muses, bila ngon og gotow nog diꞌ mogbilang dun nog saka kotoksiꞌan og kohinangan non koyon nog duaꞌ kotow otawaka labi pa sog duaꞌ kotow, daꞌidun glanggung dianon bu bunuꞌon nododaꞌ ion. 29 Labi na og gotow poglaꞌat dun bila poksudiꞌsudiꞌan non og Bataꞌ nog Mikpongon, bu inulabulab non og duguꞌ ni Isus kituꞌ nog saka, ion non og pagon nog koposadan kituꞌ nog inimung tanan nog gugas nog dusaanan non, bu minsan tanan ituꞌ tompolaꞌon non pa og tulung nog Mikpongon nog pibian dia sog Bolakat non. 30 Poꞌ kisunan ta na bog sima og miktaluꞌ nog, “Akon da og sumuliꞌ dianilan bu tumumbas dianilan.”§ Bu tinaluꞌ non dosop nog, “Akon og Pogbayaꞌ, ukumon ku og pigotowan ku.”* 31 Dadi, saꞌan kondokondok tokodoy sog ain mosugat nog polihalaꞌ nog Mikpongon.

32 Pikil niu poloꞌma, og kibianan niu kituꞌ nog mitubus amu tumabuk nog gustalan kituꞌ paꞌali sog dolag. Mikobian amu siꞌoy nog modakol nog sinsaan, tibua, daꞌ da koguyaꞌ og kopongandol niu dun. 33 Sumolingka tompolaꞌon amu bu pokposokitan amu dia sog kosompagan nog gotowanan. Bu sumolingka dosop sinugutan niu ain sinolapsolap kituꞌ. 34 Bu inunungan niu og pigilugan ta sog tanud nog ain pingolobusu. Bu dangan linampas og golotaꞌanan niu, pitiang niu na bu daꞌ da poksop og daꞌdaꞌan niu dun poꞌ kisunan niu na nog ngon og daya niu nog labi pa dituꞌ kobaꞌis nog moksampoyumul.

35 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og kibianbianan niu, naꞌ niu na kiankianon og salig niu dia sog Mikpongon poꞌ ombaꞌis tokodoy og tumbas non dun dianiu. 36 Dadi saꞌan ituꞌ, sumboy gogaan niu tokodoy minsan olo kobianbianan niu bagun amu da mokopoginang nog glegan nog Mikpongon, bu bagun niu dosop motabuk og bogoyon non kituꞌ nog pinasad non. 37 Poꞌ ngon taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab nog maꞌ nini,

“Diꞌ da pulilung, og matong kituꞌ, mangoy da ion dini bu ondiꞌ nododaꞌ ion manggaꞌ. 38 Og gotow nog midulus, motubuꞌ bianan sog kopongandol non. Tibua, bila gomonsunoy mawaꞌ ion dianakon, ondiꞌ u nododaꞌ kosuꞌatan dianon.”†

39 Tibua ita, ondiꞌ ita maꞌ nilan nog mawaꞌ ilan dianon nog boyaꞌan moglaꞌat ilan dun. Sugaꞌid non, mongandol ita bu motabang ita tanan dun.

11

Paꞌali sog kopongandol

1 Maꞌ nini og maꞌana nog kopongandol. Og kopongandol koni, ion non ion mitintu na dianita og dodomaan ta kituꞌ, bu ion non ion og mokpotantu dianita nog motud minsan siꞌoy daꞌ ta pa kotongow. 2 Bu bianan sog kopongandol nog munaotowanan kobon nituꞌ, miimung kisuꞌatan og Mikpongon dianilan.

3 Bu bianan dosop sog kopongandol, mosabut ta, nog glam nog piongon sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan, miongon bianan sog sagya taluꞌ nog Mikpongon. Dadi, daꞌidun og miongon nog mitongow ta nog daꞌ dia miktidu sog diꞌ ta kituꞌ motongow.

4 Bu bianan sog kopongandol, si Abel, migbogoy ion nog pomalas dia sog Mikpongon nog ombaꞌis pa dia sog pomalas nog binogoy nog gulang bataꞌ kituꞌ dianon nog si Kain. Dadi, sabap sog kopongandol non kituꞌ, kisuꞌatan og Mikpongon dun bu tinoluꞌan non si Abel nog midulus. Minsan siꞌoy minatoy na si Abel, maꞌ da nog totubuꞌ pa bianan sog pononggiꞌan dia sog kopongandol non kituꞌ.

5 Tubus nituꞌ si Inok, bianan sog kopongandol non, daꞌ ion pokobian matoy, sugaꞌid non, linalin ion nog Mikpongon dituꞌ non bu daꞌ na ion kotongow nog gotowanan poꞌ linalin na ion nog Mikpongon. Bu kobon nog dini pa ion sog glupaꞌan, kisuꞌatan og Mikpongon poꞌ maꞌ nituꞌ sinulat dia sog Kitab paꞌali dianon. 6 Poꞌ bila daꞌidun og kopongandol nog gotow, minsan sima ondiꞌ nododaꞌ kosuꞌatan og Mikpongon dianon. Poꞌ simasima og moleg mokpolani sog Mikpongon, sumboy tumud nododaꞌ ion nog ngon og Mikpongon. Bu tumud dosop ion nog Mikpongon da og tumumbas nog gombaꞌis dia sog ain mogapas kituꞌ mokpolani dianon.

7 Bu si Nowa siꞌoy, bianan sog kopongandol non, tinumud dosop ion nog pidonsamaꞌ nog Mikpongon nog posunguꞌ matong sog dunya nog daꞌ non pa siꞌoy kotongow. Dadi, minsan siꞌoy daꞌ non pa kotongow, mikokunut ion sog dondagan nog Mikpongon dianon mangka ion pogimung nog gagyung poꞌ bagun diꞌ moglaꞌat tidu dianon mangoy sog ginonglangan non, bu asta og gombataꞌanan non. Dadi og doksuꞌan non, sabap sog kopongandol non, og duma gotowanan sog dunya koni mitampal nog daꞌidun og kopongandol nilan. Dadi, pinolihalaꞌ nog Mikpongon. Bu si Nowa miimung nog midulus sog Mikpongon sabap sog kopongandol non.

8 Bu tubus nituꞌ si Abraham, bianan dosop sog kopongandol non, mikokunut ion sog dondagan nog Mikpongon dianon nog gonatan non og bonua non poꞌ popongoyon ion sog bonua kituꞌ nog pinasad nog Mikpongon dianon nog diꞌ non tanan kosunan bog ain dapit. Dadi, ginonatan non og dili bonua non mangka ion panow nog diꞌ non tanan kosunan bog ain ion posunguꞌ. 9 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, midopot da ion dituꞌ sog bonua kituꞌ nog pinasad dianon. Bu bianan sog kopongandol non dia sog Mikpongon, mikopogbonua ion tanan dituꞌ. Minsan siꞌoy og kopogonong non dituꞌ mamaꞌ ion da nog sagya mokpoponasan. Poꞌ minsan tanan og kopogbaloy nilan dituꞌ sagya da og tulda. Bu og bataꞌ non siꞌoy nog si Isak bu asta og gapuꞌ non kituꞌ nog si Jakub, maꞌ nituꞌ dosop og kopogonong nilan sog bonua kituꞌ. Poꞌ ilan siꞌoy, misunuꞌ ilan dosop sog pinasad nog Mikpongon kituꞌ dia ni Abraham. 10 Poꞌ si Abraham, sonuk non pa mogbagad nog koliwagan bonua kituꞌ nog ompagon og piingkudan dun nog Mikpongon. Poꞌ og koliwagan bonua koyon inimung nog Mikpongon bu og kimungan dun maꞌ da nog glegan non.

11 Bu bianan sog kopongandol non, si Abraham, minsan siꞌoy ion mogulang na tokodoy bu si Sara diꞌ mogbataꞌ, migbataꞌ ilan da. Poꞌ sinumalig si Abraham dia sog Mikpongon nog tumanon non nododaꞌ og pinasad kituꞌ dianon. 12 Dadi, si Abraham domikian maꞌ nog minatoy na bosia sabap sog gulangan non. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, miimung tanan ion nog puꞌunan. Og pangkatanan non pinonggiꞌ sog mamaꞌ nog dakol nog bitunanan sog glangit bu maꞌ nog dakol nog glinongowan nog pontad sog goksid dagat.

13 Dadi si loꞌ Abraham, ompagon og kopongandol nilan. Bu asta sog midopot mikpomatoy ilan, daꞌ nilan pa kotabuk og pinasad nog Mikpongon kituꞌ dianilan. Tibua, minsan siꞌoy mitongow nilan sog molayuꞌ pa, linoliag ilan na. Bu tinaluꞌ nilan nog ilan koyon sagya ilan da mikpoponasan dini sog glupaꞌan koni poꞌ konaꞌ nilan ini og bonua. 14 Bu ain mokopoktaluꞌ kituꞌ nog maꞌ nituꞌ, og maꞌana non, sanan nilan pa monontong nog tantu bonua nilan. 15 Poꞌ somoꞌ og pigolong nilan nog bonua, og bonua kituꞌ nog ginonatan nilan, mokopokpuliꞌ ilan da dituꞌ. 16 Tibua, og pinontong nilan nog bonua, og bonua kituꞌ nog ombaꞌis pa tokodoy sog bonua kituꞌ nog ginonatan nilan. Poꞌ og pokponontongon nilan kituꞌ nog bonua, ion non ion og bonua kituꞌ dituꞌ sog glangit. Dadi, saꞌan og Mikpongon ondiꞌ mosipog bila sumabi ilan dianon nog ion og Diwata nilan. Poꞌ sinimpan non na dianilan og koliwagan bonua kituꞌ nog pokponontongon nilan.

17-18 Dadi, bianan dosop sog kopongandol non, si Abraham, minsan siꞌoy pidonsamaꞌ nog Mikpongon tumaluꞌ dianon nog si Isak mimung nog puꞌunan nog pangkatanan non,* sinulayan ion nog Mikpongon. Bu og suloy dianon, imungon non nog pomalas og bataꞌ non kituꞌ nog si Isak dia sog Mikpongon. Dadi, bianan sog kopongandol non dia sog Mikpongon, binilang non og tinaluꞌ kituꞌ dianon nog imungon non nog pomalas og bataꞌ non kituꞌ nog kololaman non. 19 Tibua og pikilan ni Abraham, minsan siꞌoy matoy, og Mikpongon da moto mokpotubuꞌ dun puliꞌ. Dadi, si Isak domikian mamaꞌ nog minatoy na bu domikian dosop nog ion pitubuꞌ puliꞌ tidu sog patoy.

20 Bu si Isak, bianan sog kopongandol non, pipia non og gombataꞌ non nog si Jakub ilan ni Isau bagun da ombaꞌis og posunguꞌan nilan.

21 Bu si Jakub siꞌoy, bianan sog kopongandol non, dangan daliꞌ na ion patoy, pipia non dosop og gombataꞌ ni Jusep nog duaꞌ kotow. Minugayut ion sog tagad non kobon non tumamuy sog Mikpongon.

22 Bu si Jusep siꞌoy, bianan sog kopongandol non, dangan daliꞌ na ion patoy, tinaluꞌ non nog ngon gondow non nog mawaꞌ og pangkatanan ni Jakub dituꞌ sog Ihiptu. Bu pimilin non dosop dianilan bog olo og dunon nilan dun paꞌali sog tulan non.

23 Bu bianan sog kopongandol nog mokogulang ni Muses, dangan binataꞌ nilan si Muses, mitongow nilan nog daꞌ pokobatuk dianon og duma gombataꞌanan dion. Dadi, pigbuni nilan ion sog solod nog tolu bulan poꞌ daꞌ ilan kondokoy nog dondagan nog datuꞌ kituꞌ dion sog bonua nilan koyon.†

24 Bu si Muses, bianan dosop sog kopongandol non, dangan sinumolag tibua, mipok na ion imungon nog bataꞌ nog bataꞌ nog datuꞌ koyon nog baꞌi. 25 Poꞌ inatas non pa munung dia sog sinsaan nog salu bansa non nog pigotowan nog Mikpongon gabaꞌ nog gloliag nog kohinangan kituꞌ nog mokodusa nog podaliꞌ da. 26 Poꞌ sog pikilan non, dadi non pa og pogwanwanon sabap sog kopokokunut non dia sog Kristu gabaꞌ nog glam nog daya dituꞌ sog bonua nog Ihiptu. Poꞌ og pigopasan non og tumbas kituꞌ dianon nog dodomaan non sog binayaꞌ nog gondow.

27 Bu bianan sog kopongandol non, minawaꞌ ion dituꞌ sog bonua nog Ihiptu nog daꞌ ion kondok sog glolingit nog datuꞌ kituꞌ. Bu pitigbung non dia sog pikilan non og dodomaan non kituꞌ poꞌ mamaꞌ nog mitongow non na og diꞌ kituꞌ motongow nog ion non og Mikpongon. 28 Bu bianan dosop sog kopongandol non, tinolipunan nilan moginang og kologyaꞌan nilan kituꞌ nog iningolanan og Liniusan. Bu dinondag non ilan nog pomisikan nilan og goksid nog bongawan nilan nog duguꞌ nog bilibili bagun da og moloikat kituꞌ nog pogaid nog patoy, ondiꞌ non bunuꞌon og gulang bataꞌ nog glaki nog gombataꞌ nog gotow Hudyu.

29 Bu og bansa Hudyu, mikobian ilan da sog dagat kituꞌ nog iningolanan og Pula Dagat bianan sog kopongandol nilan sog Mikpongon. Poꞌ og kobian nilan dituꞌ maꞌ da nog mipanow ilan sog glupaꞌ. Saka dangan mikpomian dituꞌ og gotowanan kituꞌ nog bansa Ihiptu, og dagat koyon minoksud maꞌ nog dan. Dadi, mitipot ilan pomoglomos.

30 Bu og bansa Hudyu, bianan sog kopongandol nilan, mibalad og galad nog Jeriku dangan midopot pitu ondow nilan poglibuton.

31 Bu si Rahab, og tungkagon sog Jeriku, bianan sog kopongandol non, tinolimaꞌ non og polonologundiꞌ nog bansa Hudyu. Dadi sabap dituꞌ, daꞌ ion sunuꞌoy munuꞌ sog salu bansaanan non kituꞌ. Poꞌ og dumaanan non kituꞌ, daꞌ ilan pokokunut dia sog Mikpongon.

32 Dadi, sumboy dion ta na potomanoy guksugan ta dun poꞌ mobon ita dun. Poꞌ modakol pa bosia lumual og molabit ta nog maꞌ ni Gideon, si Barak, si Samsun, si Jepta, si Dabid, si Samuel, bu asta og polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon. 33 Bu ngon pa duma nilan nog bianan dosop sog kopongandol nilan sog Mikpongon, mikaum nilan og duma pigdotuꞌananan. Bu og kopogokbit nilan sog dumaanan nilan migbatukbatuk. Dadi, saꞌan ituꞌ mitabuk nilan og pinasad kituꞌ nog Mikpongon. Bu ngon dosop og duma gotowanan nog bianan sog kopongandol nilan, midokom og babaꞌ nog glimonganan dun. 34 Bu ngon dosop og daꞌ kotutung nog ginit nog gligaꞌ nog gapuy. Bu ngon dosop og daꞌ kobunuꞌ nog kalis. Bu ngon moluya, tibua bianan sog kopongandol nilan, dinumasig ilan sog pogbunuꞌan boyaꞌan dinag nilan og sundaluanan nog miktidu sog len bonua. 35 Bu ngon dosop og kolibunanan mikponglangos poꞌ minatoy og pigoloan nilan. Tibua, bianan sog kopongandol nilan sog Mikpongon, mikpuliꞌ motubuꞌ og pigoloan nilan kituꞌ.

Bu modakol dosop og mikpomatoy sabap sog kopokposinsa dianilan bagun molotaꞌ ilan bosia mongandol. Tibua, minsan siꞌoy moglaꞌat ilan dun, dadi nilan pa og kotubuꞌ kituꞌ nog ombaꞌis tokodoy nog daꞌ kopus non. 36 Bu og dumaanan piksudiꞌan ilan bu pigdanog. Bu og dumaanan sop dion pimusasan mangka kolobusuoy. 37 Bu dumaanan pimatu. Og dumaanan sop dion pimutuk glawas nilan nog glugadiꞌ. Bu dumaanan dosop pimunuꞌ nog kalis. Bu dumaanan dion, sabap sog kopongandol nilan, mikponapot ilan notanan nog panit nog bilibili bu kambing sabap sog komiskin nilan poꞌ pisinsa ilan bu sinolapsolap ilan 38 bu mangka ilan pa pomugowoy sog bonua nilan. Dadi, dituꞌ ilan migliuꞌliuꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan, bu sog kobukidan. Migonong ilan dia sog sangubanan, bu sog gluanganan nog glupaꞌ. Dadi, saꞌan diꞌ ilan kobotukan nog duma gotowanan sog dunya koni. 39 Poꞌ og glam nilan koyon, sabap sog kopongandol nilan, dinongyaꞌan ilan nog Mikpongon dun. Tibua minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, daꞌidun pa dianilan og mikotabuk nog pinasad nog Mikpongon kituꞌ. 40 Poꞌ saꞌan maꞌ nituꞌ, og tugyu nog Mikpongon, ilan bu ita, moksamasama ita mohurup dianon poꞌ maꞌ nituꞌ og kolegan non dianita.

12

Og kopokpaksut nog Mikpongondia sog piglogombataꞌanan non

1 Dadi, piglibutan ita noma nog modakol tumaksiꞌ dun dianita, sumboy ilingan ta og kopongandol nilan kituꞌ, bu bolongon ta na ain kohinangan kituꞌ nog mokobolabag sog bianan ta, bu lotaꞌan ta og moginang nog dusa poꞌ koyon og mokobagla dianita. Bu pogopasan ta dumopot og pogdopoton ta kituꞌ nog binogoy dianita. 2 Bu sumboy diꞌ ita tumontong sog duma, sugaꞌid non, pologdongon ta og kotontong ta dia ni Isus poꞌ ion og pagon nog kopongandol ta tidu sog tolipun asta sog doksuꞌan. Poꞌ saꞌan ituꞌ ginogaan non og kopokposinsa kituꞌ dianon. Bu saꞌan ituꞌ pitiang non na og kopokposipog kituꞌ dianon dituꞌ sog kudus. Poꞌ kosunan non na og posunguꞌan non, og daꞌdaꞌan. Poꞌ mitubus maꞌ nion koyon, miningkud ion sog gingkudan datuꞌ sog dapit glintu nog Mikpongon.

3 Dadi, pomikil niu og kopoglogaga non og glam nog pokangit kituꞌ dianon nog gotowanan nog bolodusaon bagun amu da ondiꞌ mogbungas mongandol dianon. 4 Minsan siꞌoy moglogaga amu mantu dia sog dusa, daꞌ amu pa sibon antu nog boyaꞌan matoy amu na dun. 5 Sugaꞌid non, pikil niu og taluꞌ kituꞌ nog Mikpongon nog kopondoloꞌisogan amu dun. Poꞌ tinoluꞌan non na amu, og gombataꞌanan non amu, nog maꞌ nini og sinulat dia sog Kitab,

“Bataꞌ u, naꞌ mu bibason og pokpaksut nog Pogbayaꞌ dianika. Bu bila pomagon non ika, sumboy diꞌ moglaꞌat og pikilan mu dun. 6 Poꞌ ain kololaman non posokitan non poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og kopokpaksut non dia sog gombataꞌanan non.”*

7 Dadi, saꞌan ituꞌ gogaoy niu og sinsaan niu koyon bu itung niu ituꞌ domikian da maꞌ nog pantun non pa dianiu. Poꞌ og sinsaan niu koyon og tandaꞌ nog amu dodaꞌ og gombataꞌ nog Mikpongon. Poꞌ daꞌidun bataꞌ nog diꞌ pontunon nog gamaꞌ non. 8 Bila ondiꞌ amu pontunon nog Mikpongon, og maꞌana non, konaꞌ non buan amu og tantu bataꞌ, sugaꞌid non, mamaꞌ amu nog gombataꞌanan kituꞌ nog diꞌ tanan sunan bog sima gamaꞌ non. 9 Minsan pokpoksuton ita nog gamaꞌ ta dini sog kilawan, pogodaban ta da ion. Labi pa dituꞌ og kosangkan ta sog Gamaꞌ ta dia sog kinodiwata poꞌ bagun ita da kobogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. 10 Poꞌ og gamaꞌ ta dini sog kinilawan, og kopokpantun non dianita solianlian da sog ain koboganan og pikilan non dun. Tibua og Mikpongon, og kopokpantun non dianita, ain og koboꞌisan ita dun, bagun ita da mosunuꞌ dia sog kodulus non. 11 Og kopokpaksut koni mosakit nododaꞌ. Tibua, og doksuꞌan non mimung nog modulus ita dun bu motiknaꞌ og pikilan ta dun.

12 Dadi, saꞌan sumboy popogonon niu og kopongandol niu bu naꞌ niu poguyaꞌon og salig niu dia sog Mikpongon. 13 Bu ponamal amu mokokunut sog pomali nog motud poꞌ bagun da ain mokiankian kituꞌ og kopongandol non, mimung nog ompagon ion dun.

Og poktanud sumboy diꞌ momungyas

14 Bu sumboy glam niu mogapas amu moglogomigus sog glam nog gotow. Bu pogapas amu lumangka nog kodulusan poꞌ daꞌidun mokotongow dia sog Pogbayaꞌ bog diꞌ da ion modulus. 15 Bu pokpotubud amu bagun da daꞌidun dianiu og mokiankian og tud non nog boyaꞌan ondiꞌ mokalap nog tulung nog Mikpongon, bu bagun dosop daꞌidun mimung mamaꞌ nog sigbot kituꞌ nog ompet. Poꞌ ain gotow nog ompononggiꞌ sog mamaꞌ nituꞌ kituꞌ, moit non og dumaanan non dia sog susian boyaꞌan moglaꞌat dun. 16 Bu pokpotubud amu bagun dosop daꞌidun og momabal dianiu otawaka daꞌ balan non nog Mikpongon mamaꞌ nog pikilan ni Isau kobon nituꞌ. Poꞌ si Isau, diꞌ bololagaꞌ dianon og kiulangbotaꞌoy non poꞌ pigbolos non tanan nog ponganon dia sog kongudan non og pusakaꞌ nog kiulangbotaꞌoy non nog saka insan non da kanoy. 17 Dadi, kosunan niu na nog, tidu dituꞌ, dangan inangoy non bosia pongonioy og popia kituꞌ nog bogoyon sog gulangbataꞌ, ondaꞌ ion tolimaꞌoy. Minsan aguꞌ kopoglulad non mogawiꞌ dun, ondaꞌidun na og pondayan non sog miinang non kituꞌ.

18 Dadi pigilugan, og kopoktamuy ta sog Mikpongon, ondiꞌ mamaꞌ nog kibianbianan nog munaotowanan kituꞌ kobon nituꞌ nog bansa Hudyu. Poꞌ dangan minangoy ilan dituꞌ sog bulud kituꞌ nog ngalan non Sinai, mitongow nilan og gligaꞌ nog gapuy. Tubus nituꞌ, migdolom og bonua bu mangka poglogoyup. 19 Tubus nituꞌ, mikodongog ilan nog tombuliꞌ bu og sowalan nog Mikpongon. Bu dangan midongog nilan og sowalan non kituꞌ, binubut nilan nog diꞌ na puliꞌan tumaluꞌ dianilan og taluꞌ kituꞌ. 20 Poꞌ diꞌ nilan mogaga og pogondiꞌ kituꞌ nog landuꞌ nog kodilis. Poꞌ maꞌ nini og kotaluꞌ non dun, “Minsan og potubuꞌon, bila mangoy sog bulud koni, sumboy botuon nododaꞌ asta matoy.”† 21 Bu og pigbontayan nilan koyon kondokondok tokodoy. Poꞌ minsan si Muses linukuban bu miktantu ion kondokan.

22 Tibua ita, diꞌ maꞌ nituꞌ og kibianbianan ta sog kopoktamuy ta dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, domikian da nog maꞌ nog dituꞌ ita mikodopot sog bulud kituꞌ nog ngalan non Sion. Ion non ion og Jerusalem sog glangit, og pogonongan nog Mikpongon. Bu mikampuꞌ ita dia sog linoksaꞌan nog moloikatanan nog moglumpuk mogdaꞌdaꞌ. 23 Bu mikampuꞌ ita dosop dia sog glumpuk nog gombataꞌanan nog Mikpongon nog ngalananan nilan sinulat na dituꞌ non sog glangit. Bu mikopokpolani ita na sog Mikpongon nog ion mongukum sog glam nog gotowanan. Bu mikampuꞌ ita dosop sog gotowanan kituꞌ nog midulus nog mihurup na dituꞌ sog Mikpongon. 24 Bu sinumolabuk ita dosop dia ni Isus nog ion og mongingolot dianita sog bogu pasad nog Mikpongon dianita. Poꞌ og duguꞌ ni Isus nog miglayas, og gugas nog dusa ta. Poꞌ og duguꞌ non kituꞌ diꞌ mamaꞌ nog duguꞌ ni Abel nog moleg sumuliꞌ.

25 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og kopoktamuy ta dia sog Mikpongon, sumboy mokpotubud ita bagun ita ondiꞌ mokopomungyas sog taluꞌ nog Mikpongon. Poꞌ bila pinolihalaꞌ ilan kobal nog daꞌ ilan pokinongog nog taluꞌ ni Muses dini sog glupaꞌan, labi ita na poliholaꞌoy bila tolikudan ta og taluꞌ nog dia miktidu sog Mikpongon. 26 Bu kobon nituꞌ, dangan miktaluꞌ ion, misogyug tanan og glupaꞌan dun. Tibua tidu dituꞌ, pidonsamaꞌ non na tumaluꞌ nog, “Sogyugon ku mokpuliꞌ og glupaꞌan bu sunuꞌon ku sumogyug asta glangit.”‡ 27 Og pigolong non kituꞌ nog sogyugon non mokpuliꞌ, og maꞌana non, ain piongon non kituꞌ nog mosogyug, owaꞌon non. Ain og ondiꞌ kituꞌ mosogyug, mosamaꞌ.

28 Dadi ita, misakup ita na sog pigdotuꞌan non kituꞌ nog ondiꞌ mosogyug. Saꞌan ituꞌ sumboy posolomatan ta og Mikpongon. Bu tomuyon ta og Mikpongon dunut pogadab ta bu gondok ta dianon poꞌ maꞌ nion og kosuꞌatan ion dun. 29 Poꞌ og polihalaꞌ nog Diwata ta, ion non og gapuy kituꞌ nog daꞌidun og diꞌ moglaꞌat dun.

13

Og polomotadon nog kosuꞌatan og Mikpongon dun

1 Dadi ita og poktanudanan, sumboy mononayun og kopokilolamoy ta. 2 Bu naꞌ niu poksolingawan tumolimaꞌ dia sog baloy niu og gotowanan kituꞌ nog sagya siꞌoy doksaꞌdoksaꞌ. Poꞌ ongon tanan og mikotolimaꞌ nog moloikatanan kituꞌ dia sog baloy nilan nog minsan daꞌ nilan siꞌoy kilolaoy. 3 Bu, unungoy niu dosop og dumaanan ta nog poktanud, ain og pingolobusu. Bu unungoy niu dosop ain og pisinsa kituꞌ, bianan sog kopomikil niu dia sog glogon nilan.

4 Og duoyan niu sumboy dosop bololagaꞌ sog glam niu. Bu daꞌidun og momabal nog konaꞌ non og dili duoy. Poꞌ og Mikpongon, ukumon non nododaꞌ ain momabal koyon. 5 Bu pogolig amu mogabak nog sin. Sugaꞌid non, sumboy kuliꞌan amu na nog ain dia niu na koyon. Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon, “Diꞌ u nododaꞌ tokodoy amu gonatan. Ondiꞌ u nododaꞌ amu bolongon.”* 6 Dadi, sog daꞌ duaꞌduaꞌ non, mokopoktaluꞌ ita na nog maꞌ nini, “Og Pogbayaꞌ og polonabang u. Daꞌidun og kondokan ku. Dadi, olo poma og minang nog duma gotowanan dianakon?”†

7 Bu pomikil niu dosop og mikuna kituꞌ nog kounutananan niu sog tanud. Poꞌ ilan og mikpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon dianiu. Dadi, pomikil niu dosop og polomotadon nilan kituꞌ asta sog minatoy ilan. Bu poglogilingoy niu og kopongandol nilan kituꞌ dia ni Isus. 8 Poꞌ si Isukristu, ion non da kobon non, tidu pa sog kobon nituꞌ, mangoy sog numun koni, asta pa sog daꞌ kopus non.

9 Dadi, naꞌ amu tokodoy moit nog minsan olo ginis nog pomali koyon nog diꞌ dumalan sog motud. Poꞌ og pagon nog kopongandol ta og tulung nog Mikpongon, konaꞌ sog kopokokunut ta nog gliꞌinan kituꞌ paꞌali sog pongonganon. Poꞌ minsan ain og mikokunut kituꞌ dun, daꞌ ilan da kopianoy dun. 10 Ita, ain og tinumabuk na dia ni Isus, ngon na og pimalas dianita. Og pomalas kituꞌ, daꞌidun og dukakit nog ain migokbit kituꞌ nog kopoktamuy dia sog Poktomuyan nog bansa Hudyu. 11 Poꞌ og kounutan nog boliananan kituꞌ, bila sumolod ion dituꞌ sog dugu kituꞌ nog motaluꞌ landuꞌ kosigda, mogoit ion nog duguꞌ nog potubuꞌon poꞌ imungon nog pomalas sog dusa nog glam nog gotow Hudyu. Tibua, og bangkoy nog potubuꞌon kituꞌ, dituꞌ nilan tutungoy sog molayuꞌlayuꞌ nog gimbolayan nilan koyon. 12 Dadi, saꞌan domikian dosop maꞌ ni Isus nog dituꞌ ion binunuꞌ sog molayuꞌlayuꞌ sog koliwagan bonua poꞌ bagun da og dusaanan nog gotowanan kituꞌ kugasan bianan sog dili duguꞌ non kituꞌ nog miglayas. 13 Dadi, mangoy ita na dituꞌ non sog glowasan kituꞌ bu unungan ta ion dia sog sipogan non kituꞌ. 14 Poꞌ mamaꞌ ita da nog sagya minapit mokpoponasan dini sog glupaꞌan. Poꞌ og pokponontongon ta, og koliwagan bonua kituꞌ nog posunguꞌ matong.

15 Dadi, bianan dia ni Isus, mononayun na og kopoksanglit ta dia sog Mikpongon. Poꞌ kituꞌ og bogoy nog inuakil nog ain mokpoktaluꞌ nog si Isus dodaꞌ og Pogbayaꞌ. 16 Bu naꞌ niu tokodoy poksolingawan moginang og gombaꞌis bu og kopoktinobangoy niu. Poꞌ maꞌ nion og kopomalas nog kosuꞌatan og Mikpongon dun.

17 Dadi, numun kituꞌ pokokunut amu na dia sog kounutananan niu sog tanud bu sangkan amu dia sog bayaꞌ nilan. Poꞌ ilan og miktinud nog kopoktanud niu. Dadi, bila mogalagalag og kopoktanud niu, ilan og kosakan dun nog Mikpongon. Dadi, saꞌan pokokunut amu dianilan bagun ilan da diꞌ kobogatan nog polosukuꞌan nilan koyon, sugaꞌid non, mimung tanan nog loliagon nilan moginang dun. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, amu siꞌoy, koboꞌisan amu dosop dun.

18 Kisunan nami nog molonuꞌ da og pikilan nami. Bu mogapas ami kobon non moginang nog ain molongas. Dadi, saꞌan ituꞌ pogyokinoy niu pa ami kobon non. 19 Bu og soginis koni nog pongonion ku dianiu nog pogyokinoy niu akon nog bagun u da mosompun pokopokpuliꞌ dion niu.

20 Og Mikpongon og poktiduan nog gomigus poꞌ ion mikpotubuꞌ puliꞌ dia sog Kounutan ta nog si Isus tidu sog patoy nog ion og motas nog Polongipat nog bilibili. Saꞌan maꞌ nituꞌ ion, poꞌ sabap sog kopatoy non kituꞌ. Bu og kopatoy non kituꞌ miimung nog pagon nog koposadan kituꞌ nog daꞌ kopus non. 21 Bu pongonion ku dia sog Mikpongon nog bogayan non amu nog glam nog gombaꞌis bagun niu da minang ain og glegan non, bu bianan dia ni Isukristu inangon nog Mikpongon dianita ain kosuꞌatan ion dun. Dadi saꞌan ituꞌ, dia ni Kristu og sanglit asta sog daꞌ kopus non. Amen.

22 Bu pigilugan, pongonion ku dosop dianiu, nog pokinongogoy niu pa mahatul og pomali u koni nog sinulat u dianiu poꞌ diꞌ da ini ilakad kopayat.

23 Bu posunon ku dianiu nog si Timuti, og gilug ta sog tanud, mikoluas na tidu sog kolobusuan. Bu bila mosompun da ion pokangoy dini, mogunut da ion dianakon mangoy dion niu.

24 Monogina ami dia sog glam nog kounutananan niu dion sog tanud bu og duma pigotowan nog Mikpongon dion. Bu og pigilugan ta sog tanud nog miktidu sog Italia, minogina ilan dosop dianiu dion.

25 Dadi, og tulung nog Mikpongon mongon dia sog glam niu dion.

* 1:5 1:5 Salmu 2:7

† 1:5 1:5 2 Samuel 7:14

‡ 1:6 1:6 Deuteronomy 32:43

§ 1:7 1:7 Salmu 104:4

* 1:9 1:9 Salmu 45:6-7

† 1:12 1:12 Salmu 102:25-27

‡ 1:13 1:13 Salmu 110:1

* 2:8 2:8 Salmu 8:4-6

† 2:12 2:12 Salmu 22:22

‡ 2:13 2:13 Isaya 8:17

§ 2:13 2:13 Isaya 8:18

* 3:11 3:11 Salmu 95:7-11

* 4:4 4:4 Genesis 2:2

* 5:5 5:5 Salmu 2:7

† 5:6 5:6 Salmu 110:4b

* 6:14 6:14 Genesis 22:17

* 7:10 7:10 Si Lebi og gapuꞌ ni Abraham.

† 7:21 7:21 Salmu 110:4a

* 8:5 8:5 Exodus 25:40

† 8:12 8:12 Jerimaya 31:31-34

* 9:20 9:20 Exodus 24:8

* 10:7 10:7 Salmu 40:6-8

† 10:16 10:16 Jerimaya 31:33

‡ 10:17 10:17 Jerimaya 31:34b

§ 10:30 10:30 Deuteronomy 32:35a

* 10:30 10:30 Deuteronomy 32:36a

† 10:38 10:38 Habakuk 2:3-4

* 11:17-18 11:17-18 Genesis 21:12

† 11:23 11:23 Og dondagon nog datuꞌ kituꞌ, sumboy bunuꞌon og glam nog bataꞌ nog Hudyuanan nog glaki nog bogu pa botaꞌoy.

* 12:6 12:6 Proverbs 3:11-12

† 12:20 12:20 Exodus 19:12-13

‡ 12:26 12:26 Hagai 2:6

* 13:5 13:5 Deuteronomy 31:6

† 13:6 13:6 Salmu 118:6

Jems

1

2

3

4

5

Og Sulat ni

Jems

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat ni Jems

Si Jems og kongudan ni Isus bianan sog ginaꞌ non sog ginungod. Ion og migokbit dia sog gotowanan nog tinumud na dia ni Isukristu sog koliwagan bonua nog Jerusalem.

Og sulat ni Jems koni posunguꞌ sog glam nog gotowanan kituꞌ dia sog bansa Hudiu nog tinumabuk na dia ni Isukristu. Saꞌan sinulat ni Jems og sulat non koni poꞌ ponadan non ilan paꞌali sog polomotadon nilan, sog glangkalangka otawaka ginang nilan, bu sog kopoktaluꞌ nilan. Miktaluꞌ ion nog bila og gotow nog mingandol na dia sog Mikpongon, sumboy molongas og bolotabat non bu og kohinangan non. Poꞌ bila ondiꞌ motongow sog ginang non og tud non sog Mikpongon, daꞌidun da og doksuꞌ nog tud non koyon. Og maꞌana nini, bila og gotow nog mingandol na dia sog Mikpongon sumboy motongow nododaꞌ dia sog kohinangan non.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1.

2. Og kopongandol bu og kotoan, 1:2-8.

3. Og komiskin bu og daya, 1:9-11.

4. Og suloy bu og gyubaꞌ, 1:12-18.

5. Og mokinongog bu og moginang, 1:19-27.

6. Og pidonsamaꞌ tumaluꞌ sog kopogbigyaꞌ, 2:1-13.

7. Og tud bu og ginang, 2:14-26.

8. Og poktanud dia ni Isukristu bu og babaꞌ non, 3:1-18.

9. Og poktanud bu og dinunya, 4:1–5:6.

10. Gininisan nog pomalianan, 5:7-20.

1

1 Akon si Jems og sinumulat nog sulat koni. Og sosoligan u nog Mikpongon bu Kounutan ta nog si Isukristu.

Og sulat u koni posunguꞌ dia sog glam nog Hudyuanan nog pigotowan nog Mikpongon nog mikpokpolaꞌ dia sog ainain nog bonua.

Og popia mongon dianiu dion.

Naꞌ amu mondok nog suloy

2 Pigilugan, sumboy mogdaꞌdaꞌ amu dun nog minsan olo og ginis nog suloy og kobianbianan niu. 3 Poꞌ kisunan niu nog bila sinulayan og kopongandol niu, og doksuꞌan non mimung nog ompayat og kopoglogaga niu dun. 4 Bu sumboy kobon non moglogaga amu poꞌ bagun da og doksuꞌan non mimung nog daꞌ na silaꞌon dianiu bu motoktub na og kopongandol niu. 5 Tibua, bila ngon dion niu nog kulang pa og kotoan non, sumboy mongoni ion dia sog Mikpongon poꞌ kobogayan da ion dun. Poꞌ og Mikpongon motawal bu diꞌ moksaꞌutsaꞌut. 6 Bu bila mongoni ion sog Mikpongon, sumboy tumud bu diꞌ nododaꞌ ion mogduaꞌduaꞌ. Poꞌ ain mogduaꞌduaꞌ kituꞌ, mamaꞌ ilan nog nabok nog inoyupan nog galuꞌ. 7 Og gotowanan koyon nog maꞌ nion, mogdodama ilan siꞌoy, diꞌ ilan da kobogayan dun nog Pogbayaꞌ. 8 Poꞌ og gotowanan koyon, diꞌ kosoligan og pikilan nilan bu ondiꞌ ilan nododaꞌ kosoligan nog minsan olo og ginang nilan.

9 Sumboy mogdaꞌdaꞌ og pigilugananan ta kituꞌ sog tanud nog miskinan, poꞌ motas ilan da dia sog motaan nog Mikpongon. 10 Bu og pigilugananan ta kituꞌ sog tanud nog doyahan, sumboy mogdaꞌdaꞌ ilan dosop minsan siꞌoy ombabaꞌ ilan dia sog motaan nog Mikpongon. Poꞌ ilan siꞌoy, matoy ilan da maꞌ nog bulakbulakanan kituꞌ dia sog sigbotan. 11 Poꞌ bila kinitan na nog podos og bulakbulakanan koyon, molanos na mangka koloklag, bu mimung nog diꞌ na ombaꞌis pogbontayan. Domikian da maꞌ nion og pongdoyahananan koyon. Sonuk nilan siꞌoy monamal moksukat nog daya nilan, matoy ilan da.

12 Mogdaꞌdaꞌ og gotow kituꞌ nog mokogaga nog suloy. Poꞌ bila mokogaga da ion, tumbasan nog Mikpongon nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non, og pinasad non kituꞌ nog bogoyon non dia sog ain molalam dianon. 13 Bu bila og gotow pongyubaꞌan, sumboy ondiꞌ ion mokpikil nog gyubaꞌ koyon dia miktidu sog Mikpongon. Poꞌ og Mikpongon ondiꞌ mongyubaꞌ bu diꞌ dosop koyubaꞌan nog molaton. 14 Sugaꞌid non, saꞌan koyubaꞌan og gotowanan poꞌ moit ilan nog dili glegan nilan nog diꞌ pia. 15 Og doksuꞌan nog glegan nilan kituꞌ nog diꞌ pia, og dusa. Bu og doksuꞌan nog dusa nilan koyon og patoy.

16 Dadi pigilugan ku nog bololagaꞌ dianakon, bagun amu ondiꞌ kolimbungan, 17 sumboy kosunan niu, og sosuku nog molongas bu og sosuku nog daꞌ silaꞌon dun, miktidu dia sog Mikpongon. Bu ion og mikpongon nog glam nog miglamag koyon dia sog glangit. Bu ondiꞌ ion moksop otawaka ondiꞌ mokpinda. 18 Og glegan non dianita nog bogayan non ita nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non bianan sog motud nog taluꞌ non, bagun ita da mokuna dia sog glam nog piongon non mogbogu kotubuꞌ.

Konaꞌ tibua mokinongog amu, sugaꞌid non, pokokunut amu dosop

19 Pigilugan ku nog bololagaꞌ dianakon, poktitukoy niu ini. Sumboy glam niu mokpahatul mokinongog bu naꞌ amu mondodaliꞌ moktaluꞌ otawaka moglolingit. 20 Poꞌ bila gotow moglolingit, ondiꞌ mogdoksuꞌan sog kodulusan nog saka maꞌ nituꞌ bosia og glegan nog Mikpongon dianita. 21 Dadi, lotaꞌ amu na moglokohinangan nog glam nog kohinangan nog sinoitan otawaka diꞌ pia nog aluꞌaluꞌ poginangon niu. Bu sangkan amu na dia sog Mikpongon bu unut niu na og taluꞌ non kituꞌ nog motud nog inungod non na dianiu, poꞌ kituꞌ og tabang niu.

22 Bu naꞌ niu tibua pokinongogan og taluꞌ kituꞌ, bagun amu ondiꞌ motipu nog long niu dun mikokunut amu na. Sugaꞌid non, potintu niu og kopokokunut niu nog taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ. 23 Poꞌ simasima mokinongog tibua nog taluꞌ non kituꞌ saka daꞌ non da unutoy, mamaꞌ ion nog gotow kituꞌ nog minolamin. 24 Tubus non solominoy og bayuꞌbayuꞌ non, ampun ompanow ion, kolingawan non mogdayun bog olo bayuꞌ nog bayuꞌbayuꞌ non kituꞌ. 25 Tibua, og gotow kituꞌ nog kobon non pogimotimoton non og botad kituꞌ nog boyaꞌan molokat og gotowanan dun tidu sog bayaꞌ nog dusa, bu ondiꞌ non poksolingawan og taluꞌ kituꞌ nog midongog non, mangka non unutoy, popiaon ion nog Mikpongon minsan olo og poginangon non.

26 Bila ngon gotow nog momikil nog ompagon na og tanud non, saka ondiꞌ ion moto mogokbit nog babaꞌ non, og maꞌana non, linimbungan non og dili glawas non, bu og tanud non kituꞌ daꞌ sagnat non. 27 Sugaꞌid non, dia sog motaan nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, maꞌ nini og bayuꞌ nog motud nog tanud nog daꞌ silaꞌon dun. Ain migusibaꞌ kituꞌ nog bataꞌiluanan bu og balulibunanan nog kilogonan, bu mogolig nog ain diꞌ pia dini sog kilawan, motud og tanud non bu daꞌ silaꞌon dun.

2

Naꞌ amu mogbigyaꞌ

1 Pigilugan ku, bila maꞌ nion tinumud amu noma dia sog kounutan ta nog si Isukristu nog ion og motas sog glam non, sumboy daꞌidun og pogbigyaꞌon niu nog pakasiotow niu. 2 Sopolati non, ngon og duaꞌ kotow mampuꞌ dia sog glumpuk niu. Sala kotow koyon miminolok nog bulawan bu minapot nog mokologan. Sala kotow sop koyon, og miskinan bu og ponopoton non og danul. 3 Bila bigyaꞌon niu og baꞌasa niu dianilan, nog og minapot koyon nog mokologan, pingkudon niu ion dia sog ombaꞌis nog gingkudan, saka toluꞌan niu og miskinan kituꞌ nog, “Dion ka na pogindog” otawaka, “Dion ka ingkud sog sugudsugud,” 4 og maꞌana non, migbigyaꞌ amu dia sog pakasiotow niu. Saꞌan ituꞌ maꞌ nituꞌ og kopogokbit niu dianilan poꞌ sabap sog pikilan niu kituꞌ nog diꞌ pia.

5 Pigilugan ku nog bololagaꞌ dianakon, pokinongog amu. Og miskinananan koyon dini sog dunya koni, piniliꞌ ilan nog Mikpongon nog mogdaya ilan nog kopongandol nilan dianon, bu ngon og malap nilan nog popia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Poꞌ maꞌ nituꞌ og pinasad non dia sog ain molalam dianon. 6 Tibua, pinompolaꞌ niu og miskinananan. Konaꞌ taꞌ da gidoy nog kipihitan amu sabap sog doyahananan koyon? Otawaka, konaꞌ taꞌ da gidoy og doyahananan og mokoit dianiu dituꞌ sog gukum? 7 Ilan tanan og sinumolap kituꞌ monaluꞌ dia sog ngalan nog Kounutan niu kituꞌ nog molongas.

8 Tibua, og modulus amu dun bila kobon non munut niu og motas kituꞌ nog botad sog glam non nog sinulat dia sog Kitab nog, “Sumboy molalam amu dia sog sumbaloy niu mamaꞌ da nog glolaman niu sog dili glawas niu.”* 9 Tibua bila mogbigyaꞌ amu, mokodusa amu dun, bu kimotudan amu nog taluꞌ kituꞌ dia sog botad nog daꞌ amu dodaꞌ pokokunut dun. 10 Poꞌ minsan siꞌoy mikokunut amu bosia sog glam nog botadanan kituꞌ nog saka ngon soginis og daꞌ niu kunut dun, og maꞌana non, daꞌ niu da kunut og glam non. 11 Poꞌ og Mikpongon og migondiꞌ sog gotowanan nog, sumboy daꞌidun og momabal nog duoy nog pakasi non. Ion dosop og migondiꞌ nog, sumboy daꞌidun momunuꞌ. Dadi, minsan siꞌoy diꞌ amu momabal nog duoy nog duma niu, saka momunuꞌ amu da, og maꞌana non, daꞌ niu da kunut og glam nog botad kituꞌ.

12 Dadi, sumboy potubudan ta og ponginangon ta bu og ponoluꞌon ta poꞌ tontongan dianita bog miunut ta dotaꞌ da og botad kituꞌ nog boyaꞌan molokat og gotowanan dun tidu sog bayaꞌ nog dusa. 13 Poꞌ ain ondiꞌ mololat sog duma non, ondiꞌ dosop ion lolatan sog matong ukumon ion nog Mikpongon. Dadi, ain og linumolat dia sog duma non, diꞌ mondok nog gukum nog Mikpongon.

Naꞌ amu moktaluꞌ nog tinumud amu, saka diꞌ motongow dia sog kohinangan niu

14 Pigilugan ku, olo gidoy og doksuꞌan nog gotow koyon nog sagya tibua moktaluꞌ nog ion tinumud sog Mikpongon nog saka ondiꞌ motongow sog kohinangan non? Bila maꞌ nituꞌ og bayuꞌ nog kotud non, motabang dotaꞌ gidoy ion? Ondiꞌ le. 15 Poꞌ sopolati non, ngon og pigilugan ta sog tanud nog daꞌidun koponapot non, bu daꞌidun ponganon non. 16 Bila mongoni ion dianiu, saka toluꞌan niu tibua ion nog, “Panow a na, poꞌ mongon da dianika og koponapot mu bu kokan mu,” saka ondiꞌ niu ion tobangan, og taluꞌ niu koyon daꞌ sagnat non. 17 Domikian da maꞌ nituꞌ, bila moktaluꞌ ita tibua nog tinumud ita sog Mikpongon saka daꞌidun da og kohinangan ta dun, daꞌidun da og sagnat non.

18 Ngon gotow moktaluꞌ nog ion tinumud. Ngon sop og moktaluꞌ nog ion, og ginangon non ain molongas.

Dadi, takun dow buan, potongow mu dow dianakon bog olo bayuꞌ nog kopongandol mu koyon nog daꞌidun kohinangan mu dun, poꞌ potongowon ku sop dianika bog olo og bayuꞌ nog kopongandol u bianan sog kohinangan ku. 19 Ombaꞌis nog tinumud amu nog solabuk da og Diwata nog ion non og Mikpongon. Tibua, minsan siꞌoy og glatdiwataanan koyon, tinumud ilan dosop dun bu mondok ilan tanan dun. 20 Mosobuꞌ u dodaꞌ dianiu. Diꞌ potaꞌ motampal dianiu nog daꞌ sagnat nog tud niu koyon bila diꞌ da motongow dia sog kohinangan niu nog molongas? 21 Og mogulang ta kituꞌ nog si Apuꞌ Abraham, iningolanan ion nog midulus dangan pinalas non og bataꞌ non kituꞌ nog si Isak. 22 Dadi, motampal dianita nog saꞌan ininang non maꞌ nituꞌ, poꞌ sabap sog kopongandol non dia sog Mikpongon. Og maꞌana non, og tud non kituꞌ mitoktub bianan sog gininang non kituꞌ 23 bu mituman og taluꞌ dia sog Kitab nog, “Tinumud si Abraham bu bianan sog kopongandol non kituꞌ, iningolanan ion nog midulus.”† Bu iningolanan dosop ion nog sopali nog Mikpongon. 24 Dadi, domikian da maꞌ nituꞌ nog motampal na dianiu nog og gotow modulus bianan sog kohinangan non, konaꞌ tibua sagya sog tud non.

25 Maꞌ dosop ni Rahab nog tungkagon kobon nituꞌ. Ion siꞌoy, iningolanan dosop ion nog Mikpongon nog midulus sabap sog kotolimaꞌ non mahatul sog dodondagonanan kituꞌ nog Hudyu bu tinobangan non ilan sog kopolaguy nilan bianan sog kotonduꞌ non kituꞌ dianilan nog dalan. 26 Dadi, og kopongandol nog diꞌ molangka, daꞌ doksuꞌ non. Mamaꞌ da nog glawas, bila daꞌ ginawa non, minatoy na.

3

Naꞌ niu solapon gumamit og babaꞌ niu

1 Pigilugan ku, mikaꞌan da bosia og mimung nog polopanad dianiu. Poꞌ kosunan niu nog og polopanadanan mamaꞌ nami, modilis pa og koukuman dianami sog duma gotowanan. 2 Poꞌ glam ta aluꞌaluꞌ molapang. Bu bila ngon og gotow nog daꞌidun og glopangan non dia sog kopoktaluꞌ non, og maꞌana non, daꞌ tokodoy silaꞌon dianon poꞌ moto mogokbit nog glam nog glegan nog dili glawas non. 3 Bila toguꞌan ta nog kakang og babaꞌ nog kudaꞌ, mogbilang dianita og kudaꞌ koyon nog minsan ain ta posunguꞌoy. 4 Ibalat da sog pologata, minsan siꞌoy mosolagon bu oyupan nog molandos nog galuꞌ, kobonsalanan da minsan siꞌoy bataꞌbataꞌ og bonsalan non. 5 Domikian dosop maꞌ nog babaꞌ nog gotow. Botaꞌbotaꞌon siꞌoy, modasig mogbonsag.

Pikil niu poloꞌma, nog solongow siꞌoy og sontikan mokotutung na nog gliwag nog tolunan. 6 Og babaꞌ nog gotow mamaꞌ dosop nog gapuy. Poꞌ sog glam nog polongkapan nog glawas, bianan da sog babaꞌ nog gotow, motongow bog andun kolaton og dialom pikilan non. Bu bianan dosop sog babaꞌ, og tibuk nog glawas non mimung molaton. Bu konaꞌ tibua nituꞌ, poꞌ asta og glam nog kobianbianan non dini sog dunya moglaꞌat dun. Og piktiduan nog kolaton non koyon, dia sog danow kituꞌ nog gapuy. 7 Tidu sog kobon nituꞌ asta sog numun koni, mitagam da nog gotow og gininisan nog manusiaꞌanan nog dia sog gawang, bu sog glupaꞌan, bu sog dagat. 8 Tibua, ondiꞌ ombokbit nog gotow og dili babaꞌ non. Bianan sog babaꞌ non mologon non kotigoloy og sumolap monaluꞌ bu mokolala nog ponoluꞌon. 9 Bianan dia sog babaꞌ nog gotow mokopoksanglit ion dia sog Pogbayaꞌ bu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon. Bu bianan sog babaꞌ koyon, mokoponuyud og gotow dia sog pakasi non nog saka og pinuyudan non kituꞌ inimung ilan maꞌ nog bantuk nog Mikpongon. 10 Og maꞌana non, tidu sog solabuk babaꞌ mongon sanglit bu tuyud. Pigilugan ku, ondiꞌ ion mogusoy. 11 Mokosigob ita taꞌ gidoy nog tubig nog motobang bu og madowadow nog solabuk da nog tobud og piktiduan non? 12 Pigilugan ku, og sopun kayu mogbunga taꞌ gidoy nog bunga bolagon? Ondiꞌ le. Bu ondiꞌ dosop mosigob og tubig nog motobang dia sog tobud nog madowadow.

Naꞌ amu mogolulud nog kotoan nog sagyaotow, sugaꞌid non, og kotoan nog tidu sog Mikpongon

13 Ngon taꞌ togo kotoan bu togo sabut dion niu? Bila ongon, sumboy potongowon non bianan dia sog polomotadon non nog molongas bu sog kobabaꞌ nog bolotabat non nog miktidu dia sog kodalom nog kotoan non. 14 Tibua, bila moktaguꞌtaguꞌ amu bu mogdalu amu, otawaka ponontongon niu ain da og kosuꞌatan dun og dili glawas niu, sumboy diꞌ amu mogbonsag bu diꞌ niu poglingodon ain motud. 15 Bila maꞌ nituꞌ og bayuꞌbayuꞌ nog kotoan niu, daꞌ ituꞌ poktidu sog glangit, sugaꞌid non, dini da miktidu sog kinilawan, bu sog ginungod, bu dia ni Kindagow. 16 Poꞌ ain mima bu ponontongon non ain tibua og mosulut dia sog dili glegan nog glawas non, og doksuꞌan non og sasow bu glam nog gininisan nog sinoitan. 17 Tibua, og kotoan kituꞌ nog miktidu dituꞌ sog glangit, og doksuꞌan non, tagnaꞌ molonuꞌ, bu motiknaꞌ, bu moto sumungod, bu moto sumangkan, bu molilolatoy, bu molongas og kohinangan non, bu diꞌ mogbigyaꞌ, bu motantu pikilan non. 18 Og moglogomigus, bila moginang ion nog molongas dia sog pakasiotow non, og doksuꞌ non og kodulusan.

4

Naꞌ amu sumangkan dia sog pikilan niu, sugaꞌid non, sangkan amu sog Mikpongon

1 Olo gidoy piksobapan nog susian niu koyon nog boyaꞌan miksosugutoy amu dun? Konaꞌ taꞌ gidoy ion sabap sog glegan nog dili gungod niu nog moleg mogbayaꞌ dia sog dialom pikilan niu? 2 Moleg amu bosia kongonan, tibua diꞌ amu mokalap dun. Dadi og pondayan niu dun, momunuꞌ amu. Mima amu, tibua diꞌ amu mokalap dun. Dadi, moksusi amu bu mongagow amu. Saꞌan diꞌ amu mokalap nog ain glegan niu koyon poꞌ diꞌ amu buan mongoni dia sog Mikpongon. 3 Bu bila mongoningoni amu dianon, diꞌ amu kobogayan dun poꞌ diꞌ pia og kogomitan niu paꞌali sog pingoni niu kituꞌ. Poꞌ gomiton niu tibua ituꞌ bagun da kosuꞌatan og dili glawas niu dun.

4 Mamaꞌ amu nog kolibunanan kituꞌ nog diꞌ kosoligan nog duoy non. Daꞌ niu taꞌ kosunoy nog bila ombaꞌis niu og kinilawan, mimung nog ombanta niu dun og Mikpongon? Ain og moleg sumolabuk sog kinilawan mimung nog ombanta non dun og Mikpongon. 5 Baluꞌ niu dun, daꞌidun taꞌ og taluꞌ nog Kitab paꞌali sog ginawa ta koni nog binogoy nog Mikpongon dianita nog mosompun ita koit nog glegan sog kinilawan. 6 Tibua, labi pa dituꞌ og tulung nog Mikpongon dianita. Saꞌan ituꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Og Mikpongon, ontuan non ain bugalon, tibua, ain ombabaꞌ bolotabat non, tulungon non.”*

7 Dadi, sangkan amu dia sog Mikpongon. Ontuoy niu si Kindagow bagun ion mawaꞌ dianiu. 8 Pokpolani amu dia sog Mikpongon poꞌ og Mikpongon mokpolani dosop dianiu. Bu ain og bolodusaon, sumboy lumotaꞌ amu moginang nog dusa. Bu ain mogduaꞌduaꞌ sumboy potintuon non og pikilan non. 9 Potongow niu og kopoglilaꞌ niu bianan dia sog kolangos niu. Kolele nog kotowaan amu, sumboy moksogow amu. Kolele nog mogdaꞌdaꞌ amu, sumboy mosusa amu. 10 Sumboy mokpobabaꞌ amu poguna dia sog Pogbayaꞌ bagun non amu potason.

11 Pigilugan, naꞌ niu toluꞌan og duma niu nog mondom moglaꞌat dun. Poꞌ ain moktaluꞌ nog mondom mokopoglaꞌat dia sog pakasi non otawaka ukumon non og duma non, og maꞌana non, og linaꞌat non bu og ukumon non koyon, og Botad kituꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Dadi, bila ukumon niu og duma niu bianan sog kogamit niu nog Botad kituꞌ, amu siꞌoy daꞌ amu da pokokunut dun. Sugaꞌid non, inimung niu og glawas niu nog polongukum. 12 Saka og Mikpongon da og migbogoy nog Botad, bu sala non da og Polongukum. Ion da togo bayaꞌ gumawon nog gotowanan, otawaka ion dosop og togo bayaꞌ lumaꞌat dun. Tibua amu, sima amu buan nog mogbayaꞌbayaꞌ mongukum nog pakasiotow niu?

13 Pokinongog amu ain mokpoktaluꞌ kituꞌ nog mamaꞌ nini, “Gondow koni, otawaka bolomaꞌ mangoy u dituꞌ sog len bonuaan. Mogonong u pa dituꞌ lagaꞌ siꞌoy nog soton poꞌ moksukatsukat u pa dituꞌ bagun u mokosin.” 14 Iduma momikil amu ma nog mamaꞌ nion, nog saka diꞌ niu tanan sunan og bolomaꞌdinglag niu? Og kotubuꞌ niu dini sog glupaꞌan koni podaliꞌ da maꞌ nog gabun. 15 Sugaꞌid non, maꞌ nini bosia og toluꞌon niu, “Bila glegan da nog Pogbayaꞌ, motubuꞌ u bu maꞌ nini og ginangon ku.” 16 Saka mogbonsag amu ma bu mogbugalbugal amu ma. Og maꞌ nion koyon ondiꞌ pia. 17 Dadi, ain kosunan non og ombaꞌis kituꞌ bosia inangon, nog saka ondiꞌ non inangon, mimung mikodusa ion dun.

5

Naꞌ amu sumalig sog daya niu

1 Numun kituꞌ pokinongog amu nosop, amu doyahananan. Ponglangos amu na poꞌ posunguꞌ amu na dotongan nog sinsaan. 2 Og daya niu koyon miglaꞌat na bu asta ponopoton niu pingokot na nog gangnay. 3 Minsan og bulawan bu og solapiꞌ niu daꞌ na golagaꞌ non, bu miimung tanan ituꞌ nog taksiꞌ, nog amu dodaꞌ mabak amu nog boyaꞌan poliholaꞌon amu tanan dun. Minsan siꞌoy daliꞌ na bungkas, mogomud amu pa nog daya niu. 4 Tontong niu poloꞌma. Og linimbung niu koyon, koyon og mokotaksiꞌ nog daꞌ niu toktuboy og tindanan niu dia sog gotowanan kituꞌ nog moginang sog glupaꞌ niu. Og Mikpongon nog ion Pogbayaꞌ sog glam non, midongog non na og kopokitabang nog gotowanan kituꞌ nog minggonian dianiu. 5 Molongas na og kopogonong niu dini sog dunya koni poꞌ daꞌ na og pogondaꞌon niu, bu minang niu na minsan olo og glegan niu moginang. Pikpolombuꞌ niu og dili glawas niu nog saka daliꞌ na datong og gondow nog glaꞌat. 6 Sabap dianiu pinolihalaꞌ bu pimunuꞌ og gotowanan nog daꞌ salaꞌ nilan bu daꞌ ilan pongantu dianiu.

Naꞌ amu mosusa bila kobianan amu nog sinsaan

7 Dadi pigilugan, popayat niu og ponutus niu asta sog matong og gondow nog pokpuliꞌ dini nog Pogbayaꞌ. Ibalat da sog boloinang sog glupaꞌ, pigbogadan non nog gonion og pomulan non koyon bu migdodama ion nog dupiꞌ bagun ombaꞌis og tubuꞌ nog pimulan non koyon. 8 Domikian dosop nog maꞌ nituꞌ og ponutus niu. Bu popagon niu og pikilan niu poꞌ daliꞌ na og pokpuliꞌ nog Pogbayaꞌ. 9 Dadi pigilugan, naꞌ amu moginitungoy, bagun amu ondiꞌ ukumon nog Pogbayaꞌ poꞌ dion na og Polongukum. 10 Pigilugan, og pononggiꞌan ta maꞌ nog polomolatasanan kituꞌ nog mikpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog ompayat og ponutus nilan sog sinsaan nilan. 11 Kisunan niu nog ain mikogaga, itungon ta ion nog kiuntungan. Midongog ta paꞌali sog kopoglogaga ni Job, bu og doksuꞌan nog kopoglogaga non kituꞌ, bu bog olo og bayuꞌ nog tabang nog Pogbayaꞌ dianon. Poꞌ og Pogbayaꞌ molilolatoy bu molitobangoy.

12 Bu pigilugan, sog glam non, naꞌ amu tokodoy moksapasapa sog glangit, otawaka sog glupaꞌan, otawaka sog minsan ain. Sugaꞌid non, taluꞌ niu ain motud. Bila diꞌ, sumboy ondiꞌ na dodaꞌ. Bila oꞌo, sumboy oꞌo na dodaꞌ. Bila diꞌ maꞌ nituꞌ og ginangon niu, mimung poliholaꞌon amu dun.

Naꞌ amu mogduaꞌduaꞌ sumabi sog Mikpongon, poꞌ bianansog kopongandol niu, tobalon non og gyakin niu

13 Ngon taꞌ og kilogonan dion niu? Bila ongon, sumboy mogyakin ion dun. Ngon taꞌ migdaꞌdaꞌ? Sumboy mogbobat ion nog sanglit non sog Mikpongon. 14 Ngon taꞌ diꞌ mokodag dion niu? Sumboy polumpukon non og gotowanan kituꞌ nog ginolal nog mogbogolal sog tanud bagun nilan kopogyokinan bu lonaan nilan ion bianan sog ngalan nog Pogbayaꞌ dianita nog si Isus. 15 Poꞌ og gyakin nilan koyon nog bianan dia sog kopongandol mimung kumodag og gotow kituꞌ dun. Og Pogbayaꞌ muat dianon tidu sog diꞌ non koyon kokodag. Bila diꞌ mokodag sabap sog dusa non, longgungan dosop ion dun. 16 Dadi, poglinilaꞌoy amu nog dusaanan niu, bu pogyinokinoy amu dosop bagun da moksud maꞌ nog dan og nanam niu. Poꞌ og gyakin nog gotow nog midulus modasig bu tobalon nog Mikpongon. 17 Poꞌ ibalat da dia ni Iladya kobon nituꞌ, ion mamaꞌ nita nog sagyaotow da. Pigyokinan non tokodoy nog diꞌ mogdupiꞌ. Bu ondaꞌ podupiꞌoy nog Mikpongon lagaꞌ nog tolu ton bu moginongaꞌ. 18 Tubus nituꞌ, pigyokinan non nosop nog mogdupiꞌ na bu pidupiꞌ doma nog Mikpongon boyaꞌan sinumongkuꞌ og glam nog pomulan.

19 Pigilugan ku, bila gomonsunoy ngon og pakasi niu poktanud nog misimoy dia sog motud, saka ongon duma niu sog tanud nog mokpotontul dianon bagun ion mokopuliꞌ sog motud, molongas tokodoy og kodoksuꞌan non. 20 Poꞌ naꞌ niu poksolingawan nog simasima og tumabang sog bolodusaon nog bagun moksop og pikilan non kituꞌ nog molaton, og maꞌana non mogawon og gotow kituꞌ dun tidu sog glaꞌat bu kompunan ion nog dusaanan non.

* 2:8 2:8 Levitikus 19:18

† 2:23 2:23 Genesis 15:6

* 4:6 4:6 Proverbs 3:34

1 Piter

1

2

3

4

5

Og tagnaꞌ Sulat ni

Piter

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog tagnaꞌ Sulat ni Piter

Og tiganaꞌ sulat ni Piter koni, posunguꞌ ini dia sog ain sinumolabuk na dia ni Kristu, nog iningolanan ilan nog, piniliꞌ nog pigotowan nog Mikpongon, nog mikpokpolaꞌ ilan dituꞌ sog gliwag nog Bataꞌbataꞌ Asia. Og tugyu nog sulat koni og pondoloꞌisog dia sog ain og poktanudanan kituꞌ nog dia ilan sog sinsaan bu sog posakit sabap sog kopokokunut nilan dia ni Kristu. Bu sinulat dosop ini ni Piter poꞌ pipikil non dianilan og Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog paꞌali dia ni Isukristu, nog bianan dia sog kopatoy non, sog kopotubuꞌ dianon tidu sog patoy, bu sog pinasad non kituꞌ nog kopokpuliꞌ non, mimung mokobogoy nog mosolag nog dodomaan ta dianon. Dadi sabap dituꞌ, sumboy tolimaꞌon nilan bu moglogaga ilan nog sinsaan. Bu saꞌan ituꞌ kibianbianan ilan dun poꞌ og suloy nog kopongandol nilan dia ni Kristu. Bu bila mokogaga ilan dun, kosugdaan ilan sog gondow kituꞌ nog potongowon na si Isukristu.

Dadi, bila maꞌ nini kipongimogonan ita noma sog timpu nog sasow, og pondoloꞌisog dosop dianita nog sumboy potongowon ta sog kotubuꞌ ta og kosolabuk ta dia ni Kristu.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Og kopokpopikil nog tabang nog Mikpongon, 1:3-12.

3. Og pomali paꞌali sog polomotadon nog modulus, 1:13–2:10.

4. Og polosukuꞌan nog poktanudanan bila kodotongan ilan nog sinsaan, 2:11–4:19.

5. Og kopokpobabaꞌ nog poktanudanan bu og ginang nilan, 5:1-11.

6. Og gluksadan nog sulat koni, 5:12-14.

1

1 Akon si Piter og mikpoit nog sulat koni, og sosuguꞌon u ni Isukristu.

Og sulat u koni posunguꞌ dia sog ain piniliꞌ nog Mikpongon nog og doksaꞌdoksaꞌ nog mikpokpolaꞌ sog gliwag nog probinsiaanan nog Pontus, sog Galatia, sog Kapadosia, sog Bataꞌbataꞌ Asia, bu sog Bitinia. 2 Amu og piniliꞌ sumakup dia sog pigdotuꞌan nog Mikpongon. Poꞌ maꞌ nituꞌ og potugyuan dianiu nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon. Bu bianan sog ginang nog Bolakat non dianiu, siniboy non na amu nog mokokunut amu dianon, bu bagun dosop kugasan og dusa niu nog duguꞌ ni Isukristu.

Posisayaꞌ kongon dianiu og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan.

Saꞌan songlitan ta Mikpongon poꞌ tumanon nonog dodomaan ta dianon

3 Songlitan ta og Mikpongon, og Gamaꞌ bu og piktamuy nog Kounutan ta nog si Isukristu. Poꞌ bianan sog kosolag nog glolat non dianita, binogayan non ita nog bogu kotubuꞌ bianan sog kopotubuꞌ non puliꞌ dia ni Isukristu tidu sog patoy. Bu sabap dituꞌ miimung nog pagon nog dodomaan ta dianon 4 bu dunut og kopogdodama ta nog malap ta og pusakaꞌ kituꞌ nog ondiꞌ moglaꞌat bu diꞌ mokpinda og kolongas non nog sinimpan non na dituꞌ sog glangit. 5 Bu sabap sog kopongandol niu dia sog Mikpongon, bianan sog dasig non, pigipat non amu solian niu mogbagad nog tabang non kituꞌ nog sagad na mokpotongow dun bila matong na og bungkas. 6 Sabap sog glolatan non dianiu, mokpogdaꞌdaꞌ amu, minsan siꞌoy solian nog numun koni mosinsa amu sabap sog gininisan nog suloy nog sumboy niu pa kobianan. 7 Og kopongandol niu domikian da maꞌ nog bulawan, nog og bulawan koyon tunagon pa poguna mangka siꞌoy poktantu bulawan, siꞌoy moglaꞌat da. Tibua, og kopongandol niu, labi pa dituꞌ kobololagaꞌ. Saꞌan ituꞌ sumboy pa mokobian amu nog suloy poꞌ bagun og kopongandol niu ompagon tokodoy nog boyaꞌan mimung kodongyaꞌan amu dun, bu pogodaban amu, bu ompotas amu bila matong na og gondow kituꞌ nog mokpuliꞌ si Isukristu. 8 Minsan siꞌoy daꞌ niu ion kotongow nog dili mata niu, molalam amu da dianon. Bu minsan siꞌoy diꞌ niu na ion motongow numun koni, tinumud amu da dianon. Bu sabap dituꞌ, miponuꞌ amu nog daꞌdaꞌan nog diꞌ mustalustal. 9 Poꞌ numun koni, miktolipun amu na mokotabuk nog doksuꞌan nog kopongandol niu dianon nog ion non ion og tabang non nog glimukud niu tidu dia sog bayaꞌ nog dusa.

10 Bu paꞌali sog tabang non koni nog mialap niu na, og polomolatasanan kituꞌ kobon nituꞌ nog mikpolatas dun, pikpikilpikil nilan kopia bu pinginabut nilan bosia mahatul bog olo dodaꞌ og bogoyon kituꞌ nog Mikpongon dianiu. 11 Poꞌ kolegan nilan bosia dun, kosunan nilan bog olo og bianan non bu nanu ituꞌ datong og pigolong kituꞌ dianilan nog Bolakat ni Kristu. Poꞌ og Bolakat non kituꞌ dia da nilan. Sinuksugan non dianilan paꞌali sog posunguꞌan ni Kristu kituꞌ nog ion mosinsa pa poguna mangka siꞌoy ion potasoy. 12 Pisabut dianilan nog og polosukuꞌan nilan koyon nog polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon, konaꞌ nilan dili koboꞌisan dun, sugaꞌid non, og koboꞌisan niu. Og pilatas nilan, ion non ion og Gombaꞌis kituꞌ nog Guksugan nog midongog niu na dia sog ain migustal koni dun dianiu bianan sog Bolakat nog Mikpongon nog pipangoy non dini tidu sog glangit. Minsan og moloikatanan kituꞌ, moleg ilan dosop bosia mokosabut dun ini.

Og pomali paꞌali sog polomotadon nog modulus

13 Dadi, saꞌan ituꞌ simpan niu og pikilan niu bu koto amu mogokbit nog pikilan niu. Dodomaoy niu tokodoy og tulung non kituꞌ dianiu sog matong Gondow kituꞌ nog mokpuliꞌ si Isukristu. 14 Pokokunut amu sog Mikpongon. Bu naꞌ amu na mokokunut dia sog glegan nog dinunya maꞌ nog polomotadon niu kituꞌ nog kobon nog sobuꞌ amu pa sog motud paꞌali dia sog Mikpongon. 15 Sugaꞌid non, sumboy kobon non modulus og glam nog polomotadon niu poꞌ og Mikpongon nog migonggat dianiu midulus. 16 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat sog Kitab, “Sumboy modulus amu poꞌ akon midulus u.”*

17 Bila mogyakin amu saka poksobion niu og Mikpongon nog Amaꞌ, sumboy longkaon niu kobon non og gondok niu dianon. Poꞌ bila lilingon non og ginang nog glam nog gotowanan, ondaꞌidun og pogbigyaꞌon non dun. 18 Poꞌ kosunan niu bog olo pigbayad non dun nog bagun molokat non amu tidu sog bayaꞌ nog polomotadon nog mokogulanganan niu kituꞌ nog daꞌ doksuꞌ non. Og pigbayad non dun, konaꞌ mamaꞌ nog bulawan otawaka og sin nog moglokulang og golagaꞌ non. 19 Sugaꞌid non, og binayad non dun bololagaꞌ tokodoy, poꞌ og duguꞌ tanan ni Kristu. Ion mamaꞌ nog nati nog bilibili nog daꞌ sinilaꞌ dun. 20 Piniliꞌ ion nog Mikpongon sog daꞌ pa pongonoy og dunya. Bu sog numun koni nog gimpusan na nog gondow, pitampal na ion bagun amu koboꞌisan dun. 21 Poꞌ bianan dianon tinumud amu na sog Mikpongon nog ion mikpotubuꞌ mokpuliꞌ dia ni Isukristu tidu sog patoy bu piotas non na ion. Dadi, og salig niu bu og dodomaan niu dia sog Mikpongon.

22 Dadi numun koni, bianan sog kopokokunut niu dia sog motud, milonuꞌ amu na bu miktantu amu na mololat sog dumaanan niu nog poktanud. Dadi, sumboy og pogopasan niu og mokilolamoy. 23 Poꞌ binogayan amu nog bogu kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Konaꞌ og sagyaotow nog matoy da og migbogoy dun dianiu, sugaꞌid non, og Mikpongon og mibogoy dun dianiu. Poꞌ ginamit non og taluꞌ non kituꞌ nog totubuꞌ bu diꞌ moksop asta sog daꞌ kopus non. 24 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Glam nog gotow mamaꞌ da nog sagya sigbot bu og kolongas nilan mamaꞌ da nog kolongas nog bulakbulak. Molanos da og sigbot bu moloklag da og bulakbulak. 25 Tibua, og taluꞌ nog Pogbayaꞌ diꞌ moksop asta sog daꞌ kopus non.”†

Og taluꞌ koyon nog pigolong, ion non ion og taluꞌ kituꞌ nog paꞌali dia ni Isukristu nog pigustal dianiu.

2

1 Dadi, lotaꞌoy niu na og moksina, bu mogbigyak, bu mokpopotongow, bu mogdalu, bu glam nog gininisan nog tompolaꞌ. 2 Bu ilingoy niu maꞌ nog bataꞌ popula nog moksabaꞌ dumuduꞌ. Amu siꞌoy, sumboy dosop moksabaꞌ amu nog taluꞌ nog Mikpongon poꞌ kituꞌ og tantu ponganon niu dia sog kinodiwata, bagun niu modopot og tugyu nog tabang nog Mikpongon kituꞌ sog kotabang non dianiu. 3 Poꞌ minanam niu na og glolat nog Pogbayaꞌ dianita.

4 Og Pogbayaꞌ dianita pinonggiꞌ sog mosolag nog batu nog totubuꞌ nog pigbongkis nog gotowanan, poꞌ baluꞌ nilan dun daꞌ sagnat non, saka kituꞌ tanan piniliꞌ nog Mikpongon poꞌ bololagaꞌ dianon. Dadi, pokpolani amu dianon 5 bagun amu dosop mimung mamaꞌ nog batuanan kituꞌ nog totubuꞌ, nog amu og miimung nog polongkapan nog pogonongan nog Mikpongon. Bu siniboy non na amu nog amu dosop og boliananan non. Poꞌ bianan dia ni Isukristu, mokopogbogoy amu nog pomalas sog Mikpongon nog kosuꞌatan ion dun. 6 Poꞌ maꞌ nini og taluꞌ nog Mikpongon nog sinulat dia sog Kitab,

“Tontong niu, piniliꞌ u og bololagaꞌ nog mosolag nog batu, bu piindog u dia sog koliwagan bonua nog Sion. Simasima sumalig dianon, ondiꞌ nododaꞌ kosipogan.”*

7 Dadi, amu koyon nog ain tinumabuk na dianon, ion bololagaꞌ dianiu. Tibua, ain og daꞌ nododaꞌ tud dianon, pinonggiꞌ ilan dia sog gotowanan kituꞌ nog migbongkis dianon. Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Og mosolag nog batu kituꞌ nog pigbongkis nog polongimung nog baloy, miimung nog bololagaꞌ nog polongkapan sog glam non.”†

8 Bu maꞌ nini dosop og sinulat,

“Ion og mosolag nog batu kituꞌ nog mosoksug nog gotow bu ion dosop og batu kituꞌ nog mokobuksak nog gotow.”‡

Saꞌan ituꞌ mosoksug nilan poꞌ diꞌ ilan tumud nog taluꞌ nog Mikpongon. Maꞌ nituꞌ og glegan nog Mikpongon nog kobianbianan nilan.

9 Tibua amu, piniliꞌ amu nog Mikpongon, bu amu dosop og boliananan non, bu amu dosop og dili pigotowan non. Siniboy non amu bagun amu mokokunut tokodoy bu bagun amu dosop mokopoksanglit dianon. Poꞌ inonggat non amu mawaꞌ tidu sog kodoloman mangoy sog kodolagan. 10 Dini kituꞌ konaꞌ amu pa og pigotowan nog Mikpongon, tibua, numun koni og pigotowan non na amu. Bu dini kituꞌ daꞌ niu pa tobukoy og glolat non, tibua, numun koni tinabuk niu na.

11 Amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, mamaꞌ amu da nog sagya doksaꞌ bu mikpoponasan dini sog dunya. Dadi, pongonion ku dianiu nog pogolig amu tokodoy nog glegan nog ginungod nog boyaꞌan mokodusa amu dun nog mimung nog lumaꞌat sog glimukud niu. 12 Polongas niu tokodoy og polomotadon niu dia sog gotowanan kituꞌ nog diꞌ moktamuy dia sog Mikpongon poꞌ bagun minsan siꞌoy mondolabak ilan monaluꞌ nog molaton dianiu, sintak nilan moktimaꞌan dianiu motongow nilan da nog molongas og kohinangan niu nog boyaꞌan sog gondow nog mokpuliꞌ og Mikpongon dini songlitan nilan ion.

13 Bagun kodongyaꞌan og ngalan nog Kounutan ta, sangkan amu dia sog ain og gotowanan kituꞌ nog binogayan nog bayaꞌ mogbayaꞌ, tidu sog motas nog datuꞌ sog glam nog gotow 14 asta sog kodotuꞌan poꞌ ilan dosop og binogayan nog bayaꞌ mongukum sog ain moginang nog molaton. Bu ilan dosop og mogdongyaꞌ sog ain moginang nog gombaꞌis. 15 Poꞌ og kolegan nog Mikpongon dun, bianan sog kohinangan niu kituꞌ nog gombaꞌis, mokolotaꞌ og gotowanan sumusi dia sog motud. Ilan koyon maꞌ ilan nog gumowon, poꞌ sinumusi ilan nog minsan daꞌ nilan siꞌoy kosabut. 16 Bianan sog kopoksolabuk niu dia ni Isukristu, kopogboyaꞌan niu na og polomotadon niu. Tibua, og bayaꞌ niu koyon, naꞌ niu imungon nog bianan niu moginang nog diꞌ pia. Sugaꞌid non, langka niu nog amu dodaꞌ og sosoligan nog Mikpongon. 17 Pogodaboy niu glam nog gotowanan, bu kololat amu sog pakasi tanud niu, bu kondok amu dia sog Mikpongon, bu pogadab amu dosop sog datuꞌ.

18 Amu, ain guliponanan, sangkan amu dia sog gapuꞌ niu dunut og kopogadab niu dianilan. Konaꞌ tibua mogadab amu dia sog ain og molongas bu moto sumungod dianiu, sugaꞌid non, pogodaboy niu dosop minsan og gotow kituꞌ nog ompasuꞌ og gokbitan non dianiu. 19 Poꞌ ain mokogaga nog sinsaan sabap sog glosaman dianon, mosabut non og glegan nog Mikpongon bu ngon da og tumbas dun dianon. 20 Tibua, bila pisokitan amu sabap dia sog kohinangan niu koyon nog molaton, minsan siꞌoy gogaan niu og sinsaan niu koyon, daꞌidun da og tumbas dun dianiu. Tibua, bila posinsaon amu sabap sog kohinangan niu nog gombaꞌis nog saka kogogaan niu da og kopokposinsa koyon dianiu, ngon da og tumbas dun nog Mikpongon dianiu. 21 Poꞌ maꞌ nituꞌ og glegan nog Mikpongon dianiu. Si Kristu og pononggiꞌan ta. Poꞌ minsan ion, misinsa dosop bagun amu koboꞌisan dun. Dadi, ilingoy niu ion. 22 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab, “Daꞌidun dusa non, bu daꞌidun gloput nog taluꞌ non.”§ 23 Dangan piksudiꞌan ion, daꞌ non da suliꞌoy. Dangan pisinsa ion, daꞌ non ilan sadoy. Sugaꞌid non, inuakil non glawas non dia sog Mikpongon poꞌ bila ion mongukum, diꞌ nododaꞌ mogbigyaꞌ. 24 Minanam ni Kristu og sinsaan dia sog kudus sabap sog dusaanan ta bagun ita mogawon tidu sog bayaꞌ nog dusa bu bagun ita dosop mokopoginang nog ain modulus. Poꞌ bianan sog gangolanan non miimung kiuliꞌan amu dun. 25 Poꞌ dini kituꞌ pinonggiꞌ amu dia sog bilibilianan nog mikpoksimoy. Tibua numun koni, mikpuliꞌ amu na dia sog Polongipat otawaka Polongokbit nog glimukud niu.

3

Og pomali sog pomogduoy

1 Amu siꞌoy kolibunanan, sumboy sumangkan amu dia sog duoy niu bagun da ain og togo duoy kituꞌ nog daꞌ pa tud sog taluꞌ nog Mikpongon mimung tumud ilan, bianan sog polomotadon niu minsan siꞌoy diꞌ niu na ilan pogustalan. 2 Poꞌ motongow nilan og kolongas nog glangkalangka niu bu og gondok niu sog Mikpongon bu og gadab niu sog gotowanan. 3 Og glolibunan niu diꞌ dia kotongow sog kopogimakoy niu nog dili glawas niu nog maꞌ nog ponulopidon og buk niu, otawaka og pomulawan og glawas niu, otawaka og koponapot niu nog mokologan. 4 Sugaꞌid non, og glolibunan niu sumboy dia kotongow sog kolongas nog dialom pikilan niu nog motongow dia sog glangkalangka niu. Poꞌ og glolibunan nog miktidu sog kobaꞌis nog bolotabat nog gotow ondiꞌ omboluba bu bololagaꞌ tokodoy dia sog motaan nog Mikpongon. 5 Poꞌ maꞌ nituꞌ og glolibunan nog kolibunanan kituꞌ kobon nituꞌ nog midulus bu migdodama sog Mikpongon. Sinumangkan ilan dia sog duoy nilan 6 maꞌ ni Sara, nog mikokunut ion dia ni Abraham bu og poksabi non dia ni Abraham og “kounutan ku”. Dadi, bila ombaꞌis kohinangan niu bu diꞌ amu mosompun kiglaꞌoy nog ain kondokondok, amu siꞌoy domikian da nog maꞌ amu nog gombataꞌanan ni Sara.

7 Amu siꞌoy kolokianan, sumboy kosunan niu bog olo gombaꞌis nog kopogokbit sog duoyan niu. Bu sumboy sungod niu bu pogbotadoy niu og duoy niu poꞌ daꞌ amu nilan pogbatuk kodasig. Bu ilan siꞌoy kobogayan ilan dosop nog kotubuꞌ maꞌ niu nog bianan sog tulung nog Mikpongon dianiu. Bila maꞌ nituꞌ og ginangon niu, daꞌidun og mokobagla sog gyakin niu dia sog Mikpongon.

Og sinsaan niu kobal niu moginang nog gombaꞌis

8 Sog doksuꞌan, poksolabuk amu nog pikilan niu. Unungoy niu og pakasi niu bu pokilolamoy amu poꞌ og pomogilug amu sog tanud. Langka niu og glolat niu bu pokpobabaꞌ amu nog bolotabat niu. 9 Bila kiinangan amu nog molaton, naꞌ niu na suliꞌan nog molaton. Bu bila tompolaꞌon amu, naꞌ niu na suliꞌan monompolaꞌ, sugaꞌid non, suliꞌoy niu ilan nog popia. Poꞌ maꞌ nituꞌ og glegan nog Mikpongon dianiu bagun amu mokopomusakaꞌ nog popia nog miktidu sog Mikpongon. 10 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Simasima moleg nog kolongasan bu motanam kotubuꞌ non, sumboy ondiꞌ moktaluꞌ nog ain diꞌ pia otawaka og gloput. 11 Sumboy bolongon non og kohinangan nog sinoitan mangka non inangoy ain gombaꞌis. Sumboy kobon non ponontongon non og kopoglogomigus. 12 Poꞌ ain modulus, kobon non pogipaton ilan nog Pogbayaꞌ. Bu og gyakin nilan inongogan non kobon non. Tibua, ain moglokohinangan nog sinoitan, tolikudan nog Pogbayaꞌ.”*

13 Sima gidoy buan mokopongulaꞌat dianiu bila mogapas amu moginang nog ain gombaꞌis? 14 Tibua, bila gomonsunoy posinsaon amu kobal niu moginang nog gombaꞌis, og doksuꞌan non popiaon amu da dun. Naꞌ amu mondok nog kopongulaꞌat nilan koyon dianiu. Naꞌ amu kiglaꞌan dun. 15 Sugaꞌid non, potigbung niu dia sog pikilan niu nog si Kristu, ion og Pogbayaꞌ dianiu. Bu kobon non simpan niu og gustalan niu sog ain moksak dianiu nog paꞌali sog dodomaan niu kituꞌ. 16 Bu sumboy og kopogustal niu dun, ombaꞌis og bolotabat niu bu dunut og gadab niu dianilan. Bu kobon non potubudoy niu og kohinangan niu bagun da ombaꞌis og pikilan niu, bu bagun dosop ain og mondolabak monaluꞌ dianiu sabap sog ginang niu nog gombaꞌis bu sabap dosop sog kopokokunut niu dia ni Kristu, kosipogan ilan nog ponoluꞌon nilan koyon. 17 Poꞌ sog bayaꞌ nog Mikpongon, golom pa bila mosinsa ita sabap sog kohinangan ta nog gombaꞌis gabaꞌ nog mosinsa ita sabap sog kohinangan ta nog sinoitan. 18 Poꞌ minsan si Kristu, insan da ion patoy sabap sog dusaanan ta. Og midulus sinumoliu matoy dia sog bolodusaonanan bagun non amu koponuluꞌan sog Mikpongon. Og glawas non dini sog kilawan binunuꞌ, tibua, dia sog kinodiwata pitubuꞌ da ion. 19 Bianan sog glimukud non, minangoy ion mogustal sog kolobusuan nog glimukudanan nog gotowanan kituꞌ nog mikpomatoy na. 20 Og glimukudanan kituꞌ nog pigustalan non, ain og mikpomungyas kituꞌ dia sog Mikpongon kobon nituꞌ sog masa pa ni Nowa. Kobon ni Nowa mogimung nog gagyung kituꞌ og Mikpongon migbagad bosia nog moksop og pikilan nilan. Saka, dangan midoksuꞌ gagyung bu migdupiꞌ na, walu kotow da sinumolod sog dialom nog gagyung kituꞌ bu mitabang ilan bianan sog tubig. 21 Og tubig kituꞌ nog pigolong, ion non ion og glogyawan nog bunyag dianita numun koni. Og maꞌana non, konaꞌ da sagya ugasan og glawas ta, sugaꞌid non, og kopoksobonal ta dia sog Mikpongon. Poꞌ mogawon og gotowanan tidu sog bayaꞌ nog dusa bianan sog kopotubuꞌ dia ni Isukristu tidu sog patoy. 22 Dituꞌ na ion sog glangit dia sog dapit glintu nog Mikpongon. Poꞌ ion na og Pogbayaꞌ nog moloikatanan bu og duma bolokatananan dia sog kodiwotaan.

4

1 Si Kristu misinsa sog kinilawan. Amu siꞌoy, mosinsa amu dosop maꞌ non. Dadi, sumboy popogonon niu og pikilan niu maꞌ da nog pikilan non kituꞌ. Poꞌ ain og mokogaga nog sinsaan sabap sog kopoginang non nog kolongasan, daꞌidun na og pikilan non moginang nog dusa. 2 Bu og kotubuꞌ non dini sog glupaꞌan koni, daꞌidun na og bayaꞌ nog glegan nog ginungod dianon, sugaꞌid non, og migbayaꞌ dianon og glegan na nog Mikpongon. 3 Poꞌ mitaman amu na moglokohinangan nog kohinangan niu kituꞌ, nog kolegan moginang nog ain diꞌ kituꞌ moktamuy dia sog Mikpongon. Poꞌ moleg ilan moginang nog polomotadon nog kosipogsipog, otawaka mogabak, otawaka glibun laki dianilan mokpoglangulangu mangka ilan poginang nog kosipogsipog, otawaka moktamuy sog sagya glodawananan kituꞌ nog pigondiꞌan moktamuy dianilan. 4 Saꞌan numun koni mingala ilan dianiu poꞌ daꞌ amu na ampuꞌ dianilan moginang nog kohinangan kituꞌ nog mamaꞌ nituꞌ. Sabap dituꞌ pigwanwan nilan amu dun. 5 Tibua, sumboy tobalon nilan ituꞌ dia sog Mikpongon poꞌ ion og mongukum nog ain totubuꞌ bu ain mikpomatoy na. 6 Poꞌ minsan siꞌoy inukum na ain mikpomatoy kituꞌ, og koukuman kituꞌ dianilan maꞌ da nog koukuman nog glam nog gotowanan dini sog dunya nog sumboy matoy ilan. Saꞌan ituꞌ, og Gombaꞌis nog Guksugan koni pinulonag dianilan bagun ilan da mokopoglokotubuꞌ sog kinodiwata mamaꞌ nog kotubuꞌ nog Mikpongon nog motubuꞌ asta sog daꞌ kopus non.

7 Mosompol na og doksuꞌan nog glam non. Dadi, sumboy posopaton niu og pikilan niu bu koto amu mogokbit nog pomikilan niu bagun amu mokopogyakin. 8 Og bololagaꞌ sog glam non og kopogapas niu mokilolamoy. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ, og pogopasan niu sog pakasi niu sog tanud, minsan siꞌoy andun kodakol og dusa otawaka og salaꞌ nog miinang nog pakasi niu, kolonggungan niu da. 9 Tolimaꞌ niu og pakasi tanud niu nog daꞌidun bukuꞌ nog dialom pikilan niu. 10 Bu monala kotow dianiu, sumboy mogusoyusoy og kopogokbit niu nog kotoan kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dianiu, bu gamit niu ituꞌ bagun koboꞌisan dun og pakasi niu. 11 Bila binogayan amu nog kotoan momali, sumboy og poktoluꞌon niu og taluꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bila binogayan amu nog ginang tumabang sog pakasi niu, sumboy inangon niu bianan sog dasig nog miktidu sog Mikpongon. Saꞌan maꞌ nituꞌ og kopoginang niu dun, bagun da og glam non koyon, og Mikpongon kosonglitan dun bianan dia ni Isukristu. Poꞌ dianon og glam nog kotas, bu og silow, bu og bayaꞌ asta sog daꞌ kopus non. Amen.

Og sinsaan sabap sog kopokokunut ta dia ni Kristu

12 Amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, naꞌ amu kosobuꞌan dun nog mokobian amu numun kituꞌ nog landuꞌ kopihit nog sinsaan. Poꞌ ion non ion og suloy dianiu. 13 Sugaꞌid non, sumboy mogdaꞌdaꞌ amu nog kiunungan niu og sinsaan ni Kristu nog boyaꞌan bila potompalon na og kotas non, mogdungag og daꞌdaꞌan niu dun. 14 Bila pigwanwan amu sabap sog kopokokunut niu dia ni Kristu, pogdaꞌdaꞌ amu dun, poꞌ kobon non og molongas kituꞌ tokodoy nog Bolakat nog Mikpongon mogonong dianiu. 15 Bila mosinsa amu, sumboy konaꞌ poꞌ sabap nog polomunuꞌ amu, otawaka og polonakow amu, otawaka konaꞌ sabap sog ginang niu kituꞌ nog mondom ukumon amu dun, otawaka mangoy mogbayaꞌ sog ginang nog duma niu. 16 Tibua, bila misinsa amu sabap sog kopokokunut niu dia ni Kristu, naꞌ amu mosipog dun. Sugaꞌid non, songlitoy niu og Mikpongon poꞌ kiingolanan amu na nog glaꞌayatanan ni Kristu. 17 Minatong na og tolipunan mongukum sog gotowanan bu og mokuna ukumoy ain og pigotowan nog Mikpongon. Dadi bila tolipunan dianita, olo gidoy og doksuꞌan non bila ukumon ilan nog saka daꞌ ilan pokokunut sog Gombaꞌis nog Guksugan kituꞌ nog miktidu dia sog Mikpongon. 18 Poꞌ maꞌ nini sinulat sog Kitab,

“Bila gahatgahat kotabang og gotowanan nog midulus, olo gidoy og doksuꞌan nog gotowanan nog ompok tumamuy sog Mikpongon otawaka momungyas sog taluꞌ non?”*

19 Dadi, simasima mikobian mosinsa sabap sog bayaꞌ nog Mikpongon dianilan, sumboy uokilon nilan og kotubuꞌ nilan dia sog Mikpongon mangka ilan kobon non poginang nog ain og gombaꞌis poꞌ ion og kopongondolan.

5

Og pomali sog pigotowan nog Mikpongon

1 Ngon og pongonion ku sog ain og mokogulanganan kituꞌ dion nog maꞌ nakon. Og dili mata u og mikotongow nog sinsaan ni Kristu. Bu akon siꞌoy mosunuꞌ u dosop sog kotas ni Kristu sog matong potompalon na dia sog gotowanan. 2 Maꞌ nini og pongonion ku koni dianiu, pogipat niu og glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon nog ain dia sog gipatan niu. Bu sabap sog koboganan nog pikilan niu, pogokbit niu ilan poꞌ maꞌ nituꞌ og kolegan nog Mikpongon dianiu. Konaꞌ poꞌ togolon amu moginang dun nog bagun amu kongonan dun. Sugaꞌid non, sabap sog dili glegan niu pogopasoy niu tumabang og pigotowan nog Mikpongon. 3 Naꞌ niu popihitoy ain og inuakil koyon dia sog gokbitan niu, sugaꞌid non, sumboy mimung amu nilan nog pononggiꞌan. 4 Bu bila matong na og motas sog glam nog polongipat nog pigotowan nog Mikpongon, mokotabuk amu nog tumbas dianiu landuꞌ kolongas nog diꞌ moglaꞌat asta sog daꞌ kopus non.

5 Amu, ain og mulinbataꞌ, sangkan amu dia sog mokogulanganan niu. Bu glam niu langka niu og kopokpobabaꞌ nog bolotabat niu sog pakasi niu. Poꞌ maꞌ nini og sinulat sog Kitab, “Og Mikpongon, ontuan non ain bugalon, tibua, ain ombabaꞌ bolotabat non, tulungon non.”* 6 Dadi, bianan sog kobabaꞌ nog bolotabat niu, sangkan amu dia sog bayaꞌ nog Mikpongon bagun non da amu ompotas bila matong na og gondow kituꞌ nog glegan non. 7 Uakil niu dianon og glam nog susaan niu poꞌ ion da og migipat dianiu.

8 Pongmohilat amu bu pongandam amu poꞌ og banta niu nog si Kindagow, pinonggiꞌ maꞌ nog glimong nog kobon non monontong nog kanon non. 9 Ontuoy niu og banta niu koyon bianan sog kopagon nog kopongandol niu dia sog Mikpongon. Poꞌ kosunan niu da nog og pigilugananan niu sog tanud sog gliwag nog dunya koni sonuk nilan pa dia sog sinsaan maꞌ niu.

10 Tibua, bila modoksuꞌ amu na moglogaga nog sinsaan nog podaliꞌdaliꞌ, og Mikpongon nog ion og poktiduan nog glam nog tulung, pongimboguan non na amu bu popogonon non da amu bagun amu diꞌ gumuyaꞌ. Poꞌ inonggat non na amu sumakup sog kobaꞌis non asta sog daꞌ kopus non bianan sog kopoksolabuk niu dia ni Kristu. 11 Ion da og mogbayaꞌ asta sog daꞌ kopus non! Poksonglitan ta ion! Amen!

Og gimpusan nog sulat ni Piter

12 Si Silas, og gilug ta koni nog kosoligan ku, og tinumabang dianakon sumulat nog sulat u koni dianiu nog ompolok. Og sulat u koni, og pondoloꞌisog u dianiu bu taksiꞌ u paꞌali sog tantu nog tulung nog Mikpongon. Dadi, popagon niu og kopongandol niu sog tulung non kituꞌ.

13 Og pigotowanan nog Mikpongon nog piniliꞌ non mamaꞌ niu dituꞌ sog bonua nog Babilon, minogina ilan dianiu. Bu si Mark siꞌoy, ion maꞌ nog bataꞌ u, minogina dosop ion dianiu.

14 Bila moglumpuk amu, potongow niu og glolaman niu sog pakasi niu bianan dia sog galok nog pomogilug.

Og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu ain sinumolabuk na dia ni Kristu.

* 1:16 1:16 Levitikus 11:44-45

† 1:25 1:25 Isaya 40:6-8

* 2:6 2:6 Isaya 28:16. Og batu koni nog pigolong ion non ion si Isukristu.

† 2:7 2:7 Salmu 118:22

‡ 2:8 2:8 Isaya 8:14

§ 2:22 2:22 Isaya 53:9b

* 3:12 3:12 Salmu 34:12-16

* 4:18 4:18 Proverbs 11:31

* 5:5 5:5 Proverbs 3:34

2 Piter

1

2

3

Og koduaꞌ Sulat ni

Piter

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog koduaꞌ Sulat ni Piter

Og koduaꞌ sulat ni Piter koni, posunguꞌ ini dia sog kodokolan nog mikuna kituꞌ moktanud dia ni Isukristu. Og potugyuan nog sulat non koni, og pogantu dia sog pikpanad nog polopanadanan koyon nog diꞌ motud, bu dia sog polomotadon kituꞌ nog molaton nog og doksuꞌan nog pikpanad nilan koyon. Og pondayan nog poktanudanan koni motongow da dia sog kopoktantu nilan dia sog motud kituꞌ nog sabut nog tidu dia sog Mikpongon bu dia sog Kounutan ta nog si Isukristu. Og sabut koni, ion non ini og sabut kituꞌ nog pilatas nog ain mikotongow dia ni Isus bu ain og mikodongog kituꞌ nog pikpanad non. Sinusi tokodoy ni Piter og pikpanad nog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud, nog mikpoktaluꞌ ilan nog si Kristu dow ondiꞌ na mokpuliꞌ. Og taluꞌ non, og piksobapan nog ganggaꞌ nog kopokpuliꞌ ni Kristu dini, og Mikpongon ondiꞌ moleg nog ngon minsan sala kotow siꞌoy mangoy sog glaꞌat, sugaꞌid non, og glegan non bosia og glam nog gotowanan moglilaꞌ nog dusaanan nilan.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-2.

2. Og pibonaꞌan nog Mikpongon dia sog poktanudanan, 1:3-21.

3. Og polopanadanan nog diꞌ motud, 2:1-22.

4. Og kopokpuliꞌ ni Kristu, 3:1-18.

1

1 Akon si Simun Piter og mikpoit nog sulat koni. Og sosoligan u bu og sosuguꞌon u ni Isukristu.

Og sulat koni posunguꞌ dia sog gotowanan kituꞌ nog ain kibogayan na nog kopongandol nog bololagaꞌ dianilan nog maꞌ nami sabap sog kodulus nog Diwata bu Polonabang ta nog si Isukristu.

2 Bianan sog sunan niu paꞌali sog Mikpongon bu paꞌali sog Kounutan ta nog si Isus, posisayaꞌ kongon dianiu og tulung bu kotiknaꞌ nog pikilan.

Og gonggat nog Mikpongon dianita

3 Og Mikpongon, bianan sog Bolakat non, pinoꞌuban non ita bagun ta minang ain og polomotadon kituꞌ nog kosuꞌatan ion dun bianan sog kokosun ta dianon nog ion og migonggat mampuꞌ dia sog dili kotas bu kobaꞌis non. 4 Bu bianan sog maꞌ nini koni, binogayan non ita nog glam nog pinasad non kituꞌ nog landuꞌ kolongas bu kobololagaꞌ. Bu bianan dituꞌ mimung modukakit ita dia sog kodiwata nog Mikpongon bu mokawaꞌ ita tidu sog bayaꞌ nog glegan nog ginungod nog moglaꞌat gotow dun.

5 Dadi, bila maꞌ nini og miinang nog Mikpongon dianiu, sumboy og kopongandol niu mogaboy ilan nog polomotadon niu kituꞌ nog gombaꞌis. Bu og polomotadon niu kituꞌ nog gombaꞌis mogaboy ilan dosop nog kosapat nog pikilan niu. 6 Bu og kosapat nog pikilan niu kituꞌ mogaboy ilan dosop nog koto niu mogokbit nog polomotadon niu. Bu og kopogokbit nog polomotadon niu kituꞌ mogaboy ilan dosop nog kopagon nog kopoglogaga niu. Bu og kopagon nog kopoglogaga niu kituꞌ mogaboy ilan dosop nog kopondiwata niu. 7 Bu og kopondiwata niu mogaboy ilan dosop nog koto niu sumungod sog pakasi tanudanan niu. Bu og koto niu sumungod dianilan mogaboy ilan nog glolatan niu. 8 Poꞌ bila kobon non pododungag og glam nog koboꞌisan koni dianiu, sabap sog sunan niu paꞌali dia sog Kounutan ta nog si Isukristu, og poginangon niu mogdoksuꞌan sog molongas. 9 Tibua, bila ngon og gotow nog diꞌ motongow dianon og koboꞌisan koni nog maꞌ nini, mimung ion maꞌ nog buta poꞌ daꞌidun sabut non bu kilingawan non nog inugasan na bosia og bakas dusaanan non kituꞌ.

10 Dadi pigilugan ku, pogopasoy niu og kopokokunut niu dia sog gonggat nog Mikpongon dianiu sumakup dianon. Bu potantu niu og kopiliꞌ non dianiu sumolabuk dianon. Poꞌ bila maꞌ nituꞌ og ginangon niu, diꞌ amu nododaꞌ mokokulog dianon. 11 Bu motabuk niu og kopatut kituꞌ sumakup dia sog pigdotuꞌan nog daꞌ kopus non nog Polonabang bu Pogbayaꞌ dianita nog ion non si Isukristu.

Og pidonsamaꞌ nog sinulat dia sog Kitab

12 Dadi saꞌan ituꞌ, kobon non popikilon ku dianiu poꞌ bagun niu da diꞌ kolingawan og motud nog pomali koni minsan siꞌoy kosunan niu na, bu mipagon na og tud niu sog motud kituꞌ nog mitabuk niu na. 13 Sumboy dodaꞌ solian pa nog totubuꞌ u, kobon non popikilon ku dianiu. 14 Poꞌ damatdamat u na nog diꞌ na mobon, gonatan ku na og glawas u koni nog ginungod poꞌ maꞌ nituꞌ pitampal dianakon nog Kounutan ta nog si Isukristu. 15 Dadi, saꞌan mogapas u momilin milin dianiu bagun bila gumonat u na ompikil niu da kobon non og pomali u koni.

Mitongow nog dili mata nami og kotas ni Kristu

16 Og guksugan nami kituꞌ dianiu paꞌali sog kokosog nog kopokpuliꞌ nog Kounutan ta nog si Isukristu, konaꞌ og sagya pigimungimung nog maꞌ nog kigulangoy, sugaꞌid non, mitongow nog dili mata nami bog andun og kotas non. 17 Poꞌ og Mikpongon nog ion og Gamaꞌ ta, pigodaban non bu pisilow non ion. Og Mikpongon og motas sog glam non bu tinaluꞌ non paꞌali dia ni Kristu, “Koni og Bataꞌ u nog kololaman ku. Kisuꞌatan u tokodoy dianon.” 18 Og taluꞌ koyon midongog nami miktidu sog glangit, kobon nog kopogunutunut nami kituꞌ dianon dituꞌ sog bulud kituꞌ nog mosigda.

19 Bu konaꞌ tibua nituꞌ. Ngon dosop og taluꞌ nog Mikpongon nog kosoligan tokodoy nog pilatas nog polomolatasanan non kituꞌ kobon nituꞌ. Dadi, sumboy mokokunut amu dun poꞌ kituꞌ mimung maꞌ nog tiow niu dia sog kodoloman asta tumuaꞌ na og pomulow nog sumilow dianiu dunut matong na og gondow kituꞌ nog mokpuliꞌ og Kounutan ta nog si Isukristu dini sog glupaꞌan. 20 Bu sog glam non koni, sumboy kosunan niu nog daꞌidun og pidonsamaꞌanan kituꞌ dia sog Kitab nog mogunoyunoy motuman bianan sog sagya pomikilan nog pilotasan koyon dun. 21 Poꞌ og pidonsamaꞌanan kituꞌ, daꞌ dia miktidu sog sagya bayaꞌ nog gotow. Sugaꞌid non, mikopomitua og gotowanan kituꞌ nog taluꞌ nog Mikpongon poꞌ sabap sog gokbitan nog Bolakat nog Mikpongon dianilan.

2

Og polopanadanan nog diꞌ motud

1 Minsan maꞌ nituꞌ, ngon da gotow Hudyuanan kobon nituꞌ nog migbaluꞌbaluꞌ momitua. Maꞌ da nog numun koni nog ngon dosop og gotowanan tumuaꞌ dion niu nog mokpanad ilan nog diꞌ motud. Mogoginanad ilan mokpanad nog diꞌ kituꞌ motud nog boyaꞌan moglaꞌat og kopongandol niu dun. Bu tinolikudan nilan tanan og Pogbayaꞌ nog saka, ion og mikosaluy dianilan tidu sog pigboyaꞌan nog dusa. Dadi, og doksuꞌan non kotokowan ilan nog glaꞌat nilan. 2 Modakol og mokodunut dia sog polomotadon nilan koyon nog kosipogsipog. Bu sabap dituꞌ, kiuklakan dun og polomotadon kituꞌ nog modulus. 3 Sabap sog kopogabak nog polopanadanan koyon, moguksug ilan dianiu nog guksugan nilan kituꞌ nog sagya da pigimungimung nilan bagun ilan da mokosin dun. Tibua, og polihalaꞌ nog Mikpongon donsamaꞌ na sinimpan dianilan bu moglaꞌat ilan nododaꞌ dun.

4 Poꞌ minsan og moloikatanan kituꞌ nog mikodusa, linaꞌat ilan da nog Mikpongon bu kinolobusu ilan na dituꞌ sog Silom poꞌ ngon gondow non poliholaꞌon ilan da. 5 Bu kobon nituꞌ sog masa ni Nowa, og Mikpongon, linaꞌat non og glam nog gotowanan kituꞌ nog mingantu dianon bu og bianan non lumaꞌat dun og glayas. Tibua si Nowa, og polomali nog kodulusan, tinobangan ion nog Mikpongon bu asta og pitu kotow kituꞌ og glaꞌayatanan non. 6 Bu linaꞌat dosop nog Mikpongon og duaꞌ buk koliwagan bonua kituꞌ nog Sodom bu Gomora. Poꞌ tinutung non asta miugba mangka non imungoy nog pononggiꞌan nog maꞌ nituꞌ og doksuꞌan nog ain mongantu kituꞌ dia sog Mikpongon. 7 Tibua, tinabang non da si Lot poꞌ midulus ion. Misasow pikilan ni Lot sabap sog landuꞌ kolaton og kohinangan nog gotowanan kituꞌ dituꞌ. Poꞌ ininang nilan na ain kolegan nilan moginang. 8 Poꞌ si Lot, og midulus nog gotow bu dangan ion minampuꞌ mogonong dia sog gotowanan kituꞌ, misinsa tokodoy og pikilan non sabap sog gondow gondow modongog non bu motongow non og kohinangan nilan nog landuꞌ kolaton sabap nog gotowanan koyon nog daꞌ botad nilan. 9 Dadi sabap dituꞌ, kosunan ta nog og Mikpongon, gowonon non tidu sog pihit nog gyubaꞌ ain molani kituꞌ dianon. Tibua, ain moginang nog diꞌ pia, posinsaon nog Mikpongon asta sog matong na og gondow kituꞌ nog ukumon non glam non. 10 Labi na ain og mokokunut kituꞌ dia sog glegan nog ginungod bu diꞌ mogalangalang mogbolotibot dia sog ain pogbayaꞌ kituꞌ dia sog gotowanan.

Bugalon ilan bu ondiꞌ ilan mogalangalang monompolaꞌ dia sog ain kodiwotaan. 11 Tibua, minsan og moloikatanan kituꞌ nog modasig bu motas ilan pa dia sog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud, bila sumbungon nilan dia sog sunguꞌan nog Pogbayaꞌ, diꞌ nilan da tompolaꞌon. 12 Tibua, og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, tompolaꞌon nilan ain og daꞌ nilan kituꞌ kosabut. Mamaꞌ ilan nog sagya manusiaꞌ kituꞌ nog inangon nilan mogdayun nog diꞌ nilan pokpikilpikilon poguna. Saꞌan piongon og manusiaꞌ kituꞌ poꞌ pongukpaꞌan ilan tibua bu pomunuꞌoy. Domikian da maꞌ nituꞌ og gotowanan kituꞌ nog moglaꞌat ilan da.

13 Og gotowanan koyon nog mingulaꞌat nog dumaanan nilan, og tumbas dun dianilan og glaꞌat dosop. Loliagon ilan moginang nog glegan nog napsu nilan minsan dia sog kosompagan. Sabap sog kohinangan nilan koyon, ilan og mikoit nog sipogan niu bila madap ilan kuman dianiu. 14 Kobon non, daꞌ lual poktotimaꞌanan nilan og kolibunanan bu diꞌ ilan lumotaꞌ moginang nog dusa. Bu ain moguyaꞌ og kopongandol non dia sog Mikpongon, mosompun nilan koit mampuꞌ dianilan. Poꞌ og polopanadanan koyon, moto ilan tokodoy mogbigyak. Sabap sog kohinangan nilan koyon, misugat ilan nog sumpa nog Mikpongon. 15 Binolong nilan og polomotadon nog modulus mangka ilan pogunut nog kohinangan ni Balaꞌam kituꞌ kobon nituꞌ. Ion og bataꞌ ni Beor bu ion dosop og polomitua. Tibua, linoliag ion nog kohinangan kituꞌ nog molaton poꞌ mikosin ion dun. 16 Tibua, pinoliksaꞌ nog kudaꞌ non kituꞌ tumaluꞌ dianon poꞌ og kudaꞌ non kituꞌ mikopoktaluꞌ podaliꞌdaliꞌ nog taluꞌ nog gotow. Saꞌan ituꞌ daꞌ kodayun og kododupangan ni Balaꞌam kituꞌ.

17 Og polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud, domikian nog maꞌ ilan nog tobud nog kinotian otawaka og ginampol nog sagya inoyupan nog galuꞌ. Sinimpanan ilan na nog Mikpongon nog pogonongan nog landuꞌ nog kodolom. 18 Poꞌ kilonduꞌan na og pomali nilan koyon nog daꞌ sagnat non. Bu ginamit nilan og kohinangan koyon nog kosipogsipog bagun og gotowanan koyon, koyubaꞌan ilan dun nog saka solian nilan pa bosia lumotaꞌ moginang nog kohinangan kituꞌ nog diꞌ pia. 19 Poꞌ maꞌ long nilan pa dun, “Ain mokokunut dia sog pomali nami koni, mokopoginang ilan na nog minsan olo og glegan nilan moginang.” Saka og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, og minulipon dianilan og dili kohinangan nilan koyon, nog boyaꞌan moglaꞌat ilan dun. Poꞌ og gotow miulipon sog ain potiangon non kituꞌ nog mogbayaꞌ dianon. 20 Dadi, bianan sog kisunan nilan na og Polonabang bu Kounutan ta nog si Isukristu, mikoluas ilan tidu sog bayaꞌ nog dusa dini sog kilawan koni. Saka, tinigolow nilan mokpuliꞌ dia sog bayaꞌ nog dusa mangka ilan nosop pogboyaꞌoy dun. Dadi, labi pa kolaton og doksuꞌan nilan dia sog doksuꞌan nilan kituꞌ, kobon nog daꞌ nilan pa kosunoy si Kristu. 21 Golom pa bosia somoꞌ daꞌ nilan kosunoy og bianan nog boyaꞌan modulus og gotow dun gabaꞌ nog kosunan nilan na nog saka tolikudan nilan og pomali kituꞌ nog pilatas dianilan nog tidu sog Mikpongon. 22 Ain og gotow nog maꞌ nion, mipononggiꞌ sog taluꞌ kituꞌ nog, “Og gayam, kanon non mokpuliꞌ og gutaꞌ non.” Bu ngon dosop og taluꞌ nog, “Og babuy nog liniguꞌ na, mokpuliꞌ da lumobug sog globugan non.”

3

Og gondow nog kopokpuliꞌ nog Pogbayaꞌ

1 Amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, koni og koduaꞌ sulat u nog pinoit u dion niu. Sinulat u duaꞌ buk sulat u koni dianiu bagun og pogopason niu molonuꞌ kobon non og pikilan niu. 2 Og kolegan ku bosia dianiu nog pomikilon niu og pidonsamaꞌ nog polomolatasanan kituꞌ nog Mikpongon kobon nituꞌ nog pilatas nilan dia sog gotowanan. Bu pomikilon niu dosop og dondagananan kituꞌ nog Polonabang bu Kounutan ta nog si Isukristu, nog pilatas non dianiu bianan dia sog sosuguꞌonanan non kituꞌ.

3 Sog tagnaꞌ, sumboy kosunan niu nog, bila matong daliꞌ na bungkas, ngon gotowanan tumuaꞌ nog pigokbit ilan nog dili glegan nilan nog pigboyaꞌan nog dusa. Bu pogwanwanon nilan og tud niu koyon. 4 Bu maꞌ nini og poktoluꞌon nilan dianiu, “Og pasad non kituꞌ mokpuliꞌ dow ion dini, ain buan ion dun? Tidu pa sog kopatoy nog mokogulanganan ta, og dunya koni daꞌ poksop. Ion non da kobon non tidu pa sog tolipunan non.” 5 Og gotowanan koyon, piksolingawan nilan og sabut nilan nog kobon nituꞌ piongon nog Mikpongon og pigloban nog glangit bu glupaꞌan bianan sog sagya taluꞌ non. Og kopokpongon non nog glupaꞌan bianan sog tubig bu miongon tidu sog tubig. 6 Bu og dunya kobon nituꞌ, sabap dosop sog tubig miglaꞌat poꞌ bianan sog glayas. 7 Numun koni, og pigloban nog glangit bu glupaꞌan, sinimpan nog Mikpongon, nog sagya sog taluꞌ non, moglaꞌat bianan sog gapuy. Saꞌan ituꞌ sinimpan non poꞌ ngon gondow nog, og gotowanan kituꞌ nog diꞌ moktamuy dia sog Mikpongon poliholaꞌon non.

8 Tibua amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, naꞌ niu poksolingawan og solabuk taluꞌ koni. Dia sog Pogbayaꞌ, og gobon nog sondow migbatuk ilan da nog gobon nog songibu ton. Bu og gobon nog songibu ton migbatuk ilan dosop da nog gobon nog sondow.* 9 Dadi, baluꞌ nog gotowanan kituꞌ dun, mobon tumanoy nog Pogbayaꞌ og pasad non kituꞌ poꞌ daꞌ nilan kosabut bog olo og kopokpaꞌat nog Pogbayaꞌ nog timpu. Ion ompayat og ponutus non dianiu poꞌ ompok ion bosia nog minsan sala kotow siꞌoy og mangoy sog glaꞌat. Sugaꞌid non, og kolegan non bosia glam nog gotowanan moglilaꞌ ilan nog dusaanan nilan.

10 Tibua, ibalat da sog polonakow, kotokowan og gotowanan nog poktuaꞌ non, maꞌ dosop nituꞌ og Pogbayaꞌ. Diꞌ kosunan bog olo ondowoy dun og kopokpuliꞌ non dini. Bu bila matong na og tang kituꞌ, og glangit owaꞌon na bu uliꞌan na nog doguk nog gapuy. Bu ugbaon og pigloban nog glangit bu glupaꞌan. Bu og glupaꞌan koni motipot dosop kanoy nog gapuy.

11 Dadi, bila maꞌ nituꞌ og bayuꞌ nog kopoglaꞌat non dun, olo gidoy sumboy og polomotadon niu? Sumboy og polomotadon niu kituꞌ pigboyaꞌan na nog Mikpongon bu inangon niu ain modulus kituꞌ dianon. 12 Kobon non sumboy diꞌ amu loluaton mogdodama nog gondow kituꞌ nog sosaꞌ nog Mikpongon. Dadi, inang niu na ain ginang kituꞌ nog ombaꞌis niu inangon bagun mosompun datong og sosaꞌ non kituꞌ. Poꞌ sog gondow kituꞌ tutungon og glangit. Bu ain piongon sog glangit motunag, kobal nog ginit nog gapuy. 13 Tibua, og dodomaan ta, og pasad non kituꞌ dianita nog bogu langit bu og bogu lupaꞌan, og pogonongan nog ain midulus.

14 Dadi, amu og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, kobon niu mogdodama nog gondow kituꞌ, pogopasoy niu nog kobon non molonuꞌ og pikilan niu, bu daꞌidun silaꞌon dianiu nog Pogbayaꞌ, bu moglogomigus amu og glam niu dianon. 15 Pikil niu nog sabap sog ponutus nog Kounutan ta binogayan non nog tang og gotowanan bagun ilan mogawon tidu sog dusa. Maꞌ nituꞌ dosop og tinaluꞌ nog gilug ta kituꞌ sog tanud nog si Paul dia sog sulat non kituꞌ dianiu. Og tinaluꞌ non dia sog sulat non kituꞌ bianan sog kodalom nog sabut nog binogoy nog Mikpongon dianon. 16 Sog glam nog sulatanan non, maꞌ nituꞌ dosop og pomali non paꞌali dini. Ngon og sulatanan non nog mologon kosabut. Bu bila ustalon ituꞌ nog gotowanan koyon nog kulang sabut nilan bu diꞌ ilan pa kosoligan, sopon nilan og kopogustal nilan dun. Bu maꞌ nituꞌ dosop og gininang nilan dia sog duma taluꞌ nog Mikpongon. Og doksuꞌan non moglaꞌat ilan dun.

17 Dadi amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, bila mamaꞌ nituꞌ nog kisunan niu noma og glam nini, pokpotubud amu bagun amu da ondiꞌ moit nog glopangan nilan koyon nog pigboyaꞌan ilan pa nog glegan nog ginungod nog boyaꞌan mosimoy amu dun saka, ompagon na bosia og kibotangbotangan niu dianon. 18 Sugaꞌid non, gamit niu kobon non og tulung nog Polonabang bu Kounutan ta nog si Isukristu. Bu kobon non podalom niu og sabut niu paꞌali dianon.

Glam nog kotas bu gadab mongon dianon tidu sog numun koni bu asta pa sog daꞌ kopus non. Amen.

* 3:8 3:8 Salmu 90:4

1 Jan

1

2

3

4

5

Og tagnaꞌ Sulat ni

Jan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog tagnaꞌ Sulat ni Jan

Si Jan, ion sala kotow sog sopuluꞌ bu duaꞌ sosuguꞌonanan ni Isukristu nog dinondag non mogustal paꞌali dianon. Ngon tolu buk sulat ni Jan nog pinoit non sog poktanudanan dia ni Isukristu. Mogulang na ion og kosulat non nog tolu buk sulatanan non koni.

Og tiganaꞌ sulat non koni, pinoit non dia sog glam nog gotowanan kituꞌ nog tinumud na dia ni Isukristu sog ainain nog bonuaanan. Sog tang koyon, modakol og gotowanan mikpanad nog diꞌ motud. Og duma, mikpoktaluꞌ ilan nog og Bataꞌ dow nog Mikpongon ondaꞌ solug nog glawas nog kilawan, otawaka ondaꞌ dow botaꞌoy nog sagyaotow, sugaꞌid non, tinumonaꞌ dow tibua ion dini sog glupaꞌan.

Dadi, pilogdong ni Jan bianan sog sulat non koni dia sog ain mingandol na dia ni Isukristu, nog si Isus, ion og tantu Bataꞌ nog Mikpongon, bu ion og tantu gotow dosop. Bu pidonsamaꞌ non dosop tumaluꞌ sog ain og mikokunut na dia ni Isus nog mogolig ilan tokodoy nog pikpanad nog duma gotowanan koyon nog diꞌ dumalan sog pikpanad nog miktidu dia ni Isukristu. Bu ondiꞌ ilan tokodoy tumud nog pikpanad nog gotowanan koyon nog diꞌ motud.

Sog sulat koni, mitampal dosop nog ain sinumalig na dia ni Isukristu, molalam dia sog Gamaꞌ nog Ion og Mikpongon, bu molalam dosop dia sog pakasiotow non.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-4.

2. Og dolag bu og kodoloman, 1:5–2:29.

3. Og gombataꞌanan nog Mikpongon bu og gombataꞌanan ni Kindagow, 3:1-24.

4. Og motud bu og glopangan, 4:1-6.

5. Og polosukuꞌan nog ain molalam, 4:7-21.

6. Og kopomondag nog bianan sog kopongandol, 5:1-21.

1

Og Taluꞌ nog pitongow nog Mikpongon dianita

1 Sinumulat ami dianiu paꞌali sog Taluꞌ nog piktiduan nog kotubuꞌ nog donsamaꞌ na miongon tidu pa sog tolipunan. Og Taluꞌ koyon nog pogolongon nami, ion non ion og midongog nog dili tolinga nami, bu mitongow nog dili mata nami, bu mituyok nog dili komot nami, bu kitimaꞌanan nami. 2 Bu og piktiduan nog kotubuꞌ koni, linogdoy non og ginungod, bu mitongow nami ion. Dadi, tinoksiꞌan nami ion dianiu, nog ion og mogbogoy nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Sog donsamaꞌ pa, dia na ion sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, bu pitongow na dianami. 3 Saꞌan ituꞌ pikpulonag nami dianiu paꞌali sog mitongow nami, bu midongog nami kituꞌ, bagun amu mokopoksolabuk dianami, bu og kopoksolabuk ta koni bianan dia sog kosolabuk ta dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, bu dia sog Bataꞌ non nog si Isukristu. 4 Sinumulat ami ini dianiu bagun da motoktub og daꞌdaꞌan ta.

Og glangka nog gotow, ain sinumolabuk nadia sog Mikpongon

5 Og gustalan nog midongog nami dia ni Isukristu, ion non ini og pokpolotason nami koni dianiu nog, og Mikpongon, dianon og dolag. Daꞌidun nododaꞌ og dolom dianon. 6 Dadi, bila moktaluꞌ ita nog sinumolabuk ita na dia sog Mikpongon nog saka, og poginangon ta og kohinangan da dia sog kodoloman, og maꞌana non, migloput ita bu daꞌ ta longkaoy og motud. 7 Tibua, bila og poginangon ta og kohinangan nog dia sog kodolagan mamaꞌ non, nog ion dia sog dolag, mokopoksolabuk ita nog dumaanan ta bu kiugasan na og glam nog dusaanan ta nog duguꞌ ni Isus nog miglayas sog kudus, nog ion og Bataꞌ nog Mikpongon.

8 Bu bila moktaluꞌ ita nog daꞌidun dusa ta, piglimbungan ta og dili glawas ta, bu daꞌ ta tolimaꞌoy og motud. 9 Tibua, bila moglilaꞌ ita nog dusaanan ta dia sog Mikpongon, ompunan non ita sog glam nog dusaanan ta kituꞌ poꞌ ion kopongondolan bu diꞌ mogbigyaꞌ, bu ugasan non og glam nog kohinangan ta kituꞌ nog molaton. 10 Tibua, bila moktaluꞌ ita nog daꞌ ita pokodusa, og maꞌana non pingingloput ta og Mikpongon, bu daꞌ ta pa tolimaꞌoy og taluꞌ non.

2

Si Isus og mingingolot dianita

1 Amu, og gombataꞌanan ku nog kololaman ku, sinulat u ini dianiu bagun amu bosia ondiꞌ na mokinang nog dusa. Tibua, bila ngon og mokopoginang nog dusa, ngon sala kotow og mingingolot dianon dia sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon. Bu og mongingolot koyon, ion non ion si Isukristu, nog ion og midulus. 2 Ion miimung pomalas. Og maꞌana non, bianan dia sog kopalas kituꞌ dianon, kiugasan dun og glam nog dusaanan ta. Bu konaꞌ tibua og dusaanan ta, sugaꞌid non, asta dosop og dusaanan nog glam nog gotow.

3 Bila mikokunut ita sog dondagananan nog Mikpongon, motintu dianita nog sunan ta ion. 4 Bila ngon gotow nog moktaluꞌ nog kosunan non og Mikpongon, saka ondaꞌ non unutoy og dondagananan non kituꞌ, og gotow koyon migloput bu ondaꞌ non tolimaꞌoy og motud nog miktidu sog Mikpongon. 5 Tibua, simasima og mikokunut dia sog taluꞌ nog Mikpongon, og glolaman nog gotow koyon sog Mikpongon mituman na. Og gindanan nog sinumolabuk ita na dia sog Mikpongon maꞌ nini. 6 Ain og miktaluꞌ nog sinumolabuk na dia sog Mikpongon, sumboy moglogiling dia sog polomotadon ni Isukristu.

Og dondagan nog Mikpongon

7 Glokoleanan ku nog kololaman ku, og dondagan koni nog sinulat u dianiu konaꞌ amu na og sobuꞌ dun. Bu kisunan niu na ini tidu pa sog tolipunan. Poꞌ donsamaꞌ niu na midongog bianan sog gustalan kituꞌ dianiu. 8 Tibua, minsan siꞌoy donsamaꞌ niu na midongog og dondagan koni, mamaꞌ da nog bogu pa dianiu poꞌ og kotud nog dondagan koni, motongow dia ni Kristu bu motongow dosop dianiu. Poꞌ og dolom mayaꞌmayaꞌ na mawaꞌ bu og tantu nog dolag sinumilow na.

9 Bila ngon gotow nog moktaluꞌ nog ion dia na sog kodolagan, saka pokongitan non pa og gilug non sog tanud, og gotow koyon dia pa sog kodoloman. 10 Tibua, og gotow nog mololat dia sog pigilugan non, kobon non dia ion sog kodolagan. Bu diꞌ ion kotongowan nog boyaꞌan mokodusa ion. 11 Bigyaꞌ non, ain og gotow kituꞌ nog mangit pa sog gilug non sog tanud, dia pa ion migliuꞌliuꞌ sog kodoloman. Bu og poginangon non, og kohinangan pa nog kodoloman. Diꞌ non sunan ain ion posunguꞌ poꞌ miimung nog ondiꞌ na ion mokotongow kobal nog modolom.

12 Sinulat u ini dianiu, amu og gombataꞌanan ku sog tanud, poꞌ og dusaanan niu kiompunan na bianan sog ngalan ni Kristu.

13 Sinulat u ini dianiu, amu og mokogulanganan sog tanud, poꞌ kisunan niu na ion, ion donsamaꞌ na tidu pa sog tolipunan.

Sinulat u dosop ini dianiu, amu og boguotowanan pa, poꞌ dinag niu na si Kindagow.

Sinulat u ini dianiu, amu og gombataꞌanan ku, poꞌ kisunan niu na og Gamaꞌ ta nog Mikpongon.

14 Sinulat u ini dianiu, amu og mokogulanganan sog tanud, poꞌ kisunan niu na ion, ion donsamaꞌ na tidu pa sog tolipunan.

Sinulat u ini dianiu, amu og boguotowanan pa, poꞌ ompagon amu na dia sog Mikpongon. Bu og taluꞌ non miungod na dianiu. Bu dinag niu na Kindagow.

15 Naꞌ amu mima nog dinunya otawaka og gininisan nog dini sog dunya. Poꞌ bila og gotow mima nion, og maꞌana non, ondaꞌ ion kolalam nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon. 16 Poꞌ og glam nog dinunya, ion non ion og mokodusa kituꞌ nog glegan nog ginungod, bu ain motongow non kituꞌ nog ilakad gimaan non dun, bu og mogbonsag nog gakod non. Og glam nog kohinangan koni, ondaꞌ poktidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, sugaꞌid non, dini da miktidu sog dunya koni. 17 Og dinunya bu og glam nog gimaan nog gotowanan nog dinunya, solianlian da. Tibua, og gotow nog mikokunut sog glegan nog Mikpongon, motubuꞌ ion asta sog daꞌ kopus non.

Og minanta dia ni Isukristu

18 Gombataꞌanan ku, daliꞌ na og bungkas. Dadi, og midongog niu kituꞌ nog ngon posunguꞌ matong og mongantu dia ni Kristu, minsan numun koni modakol na og minatong nog polongantu dia ni Kristu. Dadi, saꞌan ituꞌ kosunan ta nog daliꞌ nododaꞌ og bungkas. 19 Og gotowanan koyon, konaꞌ ta nododaꞌ ilan og sakup. Saꞌan minawaꞌ ilan dianita. Poꞌ somoꞌ sakup ta da ilan, ondaꞌ ilan bosia pokulog dianita. Tibua, saꞌan ion minawaꞌ ilan poꞌ maꞌana non, konaꞌ ta ilan sakup.

20 Tibua amu, kosunan niu nog binogayan amu nog Bolakat nog Mikpongon tidu dia ni Kristu. Dadi glam niu, mokosun amu na nog motud. 21 Dadi akon, saꞌan sinumulat u dianiu, konaꞌ poꞌ sabap nog ondiꞌ niu kosunan og motud, sugaꞌid non, sabap sog kosunan niu na, bu sabap dosop nog daꞌidun og gloput nog moktidu sog motud. 22 Sima ma buan og moloput? Og moloput koyon, ain og ondiꞌ tumud nog si Isus, nog ion og Kristu.* Dadi, ain og ondiꞌ tumud, ion non ion og mongantu dia ni Kristu, bu daꞌ non tolimaꞌoy og Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu og Bataꞌ non nog si Isus. 23 Poꞌ simasima ompok tumolimaꞌ dia sog Bataꞌ, og maꞌana non, ondaꞌ non dosop tolimaꞌoy og Gamaꞌ. Tibua, simasima og tinumolimaꞌ dia sog Bataꞌ, og maꞌana non, tinolimaꞌ non dosop og Gamaꞌ ta nog Mikpongon.

24 Dadi, sumboy ungodon niu sog pikilan niu og midongog niu kituꞌ nog gustalan nog tidu pa sog kotabuk niu dia ni Isukristu. Poꞌ bila inungod niu na ituꞌ, dia amu na kobon non sog Mikpongon bu dia sog Bataꞌ non. 25 Bu motabuk ta og pinasad ni Kristu kituꞌ dianita nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non.

26 Sinulat u ini dianiu paꞌali dia sog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud poꞌ bagun nilan da amu ondiꞌ moit. 27 Tibua si Kristu, binogoy non na dianiu og Bolakat nog Mikpongon nog kobon non mogonong ion dianiu. Dadi, minsan daꞌidun siꞌoy lumual og mokpanad dianiu, og Bolakat non na og mokpanad paꞌali sog glam nog motud. Poꞌ og pikpanad non koyon motud. Konaꞌ og gloput. Dadi, pokokunut amu dia sog pikpanad nog Bolakat nog Mikpongon koyon dianiu. Bu kobon non singkot amu dia ni Kristu.

28 Dadi gombataꞌanan ku, kobon non singkot amu dianon poꞌ bagun bila matong na ion, ondiꞌ ita mondok bu ondiꞌ ita mosipog dianon. 29 Dadi, kisunan niu noma nog si Kristu midulus, sumboy kosunan niu dosop nog ain og moginang nog kodulusan, og bataꞌ dosop ion nog Mikpongon.

3

Og gombataꞌanan nog Mikpongon

1 Kosunan ta nog landuꞌ og glolaman nog Mikpongon dianita, poꞌ tontong niu poloꞌma, iningolanan non tanan ita nog gombataꞌanan non! Bu gombataꞌanan non dodaꞌ ita! Tibua, og gotowanan nog daꞌ pokokunut sog Mikpongon, ondaꞌ nilan ita kilolaoy poꞌ ondaꞌ nilan dosop kilolaoy og Mikpongon. 2 Glokoleanan ku nog kololaman ku, numun koni og gombataꞌanan ita na dodaꞌ nog Mikpongon. Tibua, ondaꞌ pa siꞌoy potompaloy dianita bog olo bayuꞌbayuꞌ nog poktimoluyan ta sog gunanunan koyon, kosunan ta da, nog bila tumuaꞌ na ion, mimung ita na mamaꞌ non, poꞌ motongow ta na ion bog olo bayuꞌbayuꞌ non. 3 Dadi, simasima migdodama nog maꞌ nituꞌ, polonuꞌon non og pikilan non bu og polomotadon non bagun ion mimung mamaꞌ ni Isukristu nog molonuꞌ.

4 Ain og gotow nog moginang nog dusa, og maꞌana non, sinoksug non og botad nog miktidu dia sog Mikpongon. Poꞌ og ginang koyon nog daꞌ kunut dia sog botad, ion non ion og dusa. 5 Kisunan niu nog saꞌan si Kristu minangoy dini, poꞌ bagun non mawaꞌ og dusaanan ta. Poꞌ ion, daꞌ og dusa non. 6 Dadi, ain og sinumolabuk na dia ni Kristu, diꞌ na ion tumibabaꞌ moginang nog dusa. Tibua, ain og gotow nog kobon non moginang da nog dusa, og maꞌana non, ondaꞌ non pa kilolaoy si Kristu, bu ondiꞌ non pa ion kosunan.

7 Gombataꞌanan ku, naꞌ amu moleg kobigyakan nog minsan sima otowoy. Poꞌ ain og moginang nog kodulusan, modulus ion mamaꞌ ni Kristu. 8 Tibua, ain og moginang kobon non nog dusa, og sakup ion ni Kindagow. Poꞌ si Kindagow, tidu pa sog tolipunan, mikodusa na. Saꞌan og Bataꞌ nog Mikpongon minangoy dini poꞌ inangoy non loꞌatoy og ginang ni Kindagow. 9 Simasima binataꞌ nog Mikpongon, ondiꞌ na tumibabaꞌ moginang nog dusa poꞌ dianon na og kotubuꞌ nog miktidu sog Mikpongon. Bu sabap sog binataꞌ na ion nog Mikpongon, mologon nododaꞌ nog tumibabaꞌ ion moginang nog dusa. 10 Og gindanan bog olo og piktingkaan nog gombataꞌanan nog Mikpongon bu og gombataꞌanan ni Kindagow maꞌ nini. Ain og ondiꞌ moginang nog kodulusan otawaka ondiꞌ mololat sog pakasiotow non, konaꞌ og gombataꞌ nog Mikpongon.

Moglinolatoy ita

11 Koni og pomali nog midongog niu tidu pa sog tolipunan, nog sumboy moglinolatoy ita. 12 Naꞌ amu moglogiling dia ni Kain. Poꞌ ion og sakup ni Kindagow. Bu binunuꞌ non og kongudan non. Iduma gidoy buan binunuꞌ non ma? Saꞌan ituꞌ binunuꞌ non, poꞌ og kongudan non kituꞌ, midulus og kohinangan non saka ion, molaton og kohinangan non. 13 Dadi pigilugan ku, naꞌ amu mosobuꞌ dun bila pokongitan amu nog gotowanan dini sog dunya. 14 Poꞌ kisunan ta nog mikawaꞌ ita na tidu sog patoy bu minangoy ita na sog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Saꞌan kisunan ta poꞌ sabap sog milolat ita sog pigilugan ta. Poꞌ simasima ondiꞌ mololat, og maꞌana non, og gotow koyon dia pa ion sog patoy. 15 Bu ain og gotow nog mangit sog gilug non, mamaꞌ da nog binunuꞌ non na. Bu kosunan niu nog og polomunuꞌ, daꞌidun og kotubuꞌ non nog daꞌ kopus non.

16 Dadi, maꞌ nini og kosabut niu dun bog olo dodaꞌ og glolat, si Isukristu, inatas non matoy sabap sog glolatan non dianita. Dadi ita siꞌoy, sumboy bosia mongatas ita dosop sumoliu dia sog pigilugan ta minsan sog kopotayan. 17 Bila ngon sala kotow dianita nog ngon ngon da bosia dianon, saka mitongow non og gilug non nog kilogonan, saka ondiꞌ non ion tobangan, ondiꞌ buan og motud nog dianon og glolat nog Mikpongon. 18 Dadi gombataꞌanan ku, sumboy konaꞌ tibua sagya moktaluꞌ ita nog mololat ita. Sugaꞌid non, og tantu mololat sumboy motongow bianan dia sog kohinangan ta. 19 Dadi, maꞌ nituꞌ og kisunoy ta dun nog ita, dia ita na dodaꞌ sog motud, bu bianan dituꞌ mimung nog motiknaꞌ og pikilan ta dia sog sunguꞌan nog Mikpongon. 20 Minsan siꞌoy mogdialominawa ita nog ukumon ita sabap sog mikodusa ita, og glolat nog Mikpongon labi pa sog pikilan ta kituꞌ. Bu ion, kosunan non og glam non.

21 Dadi glokoleanan ku nog kololaman ku, bila ondaꞌidun na og dialominawa ta nog maꞌ nituꞌ, ondiꞌ ita na modapaꞌ mongadap sog Mikpongon. 22 Bu motabuk ta ain pongonion ta dianon poꞌ mikokunut ita dia sog dondagananan non. Bu ininang ta og sosuku nog kosuꞌatan ion dun. 23 Bu og dondagan non maꞌ nini. Sumboy tumud ita dia sog ngalan nog Bataꞌ non nog si Isukristu. Bu sumboy moglinolatoy ita mamaꞌ nog dinondag non kituꞌ donsamaꞌ dianita. 24 Simasima og mokokunut sog dondagananan nog Mikpongon, og maꞌana non, kobon non dia ion sog Mikpongon, bu og Mikpongon kobon non dianon. Saꞌan kosunan ta nog og Mikpongon dia na nita, sabap sog Bolakat non nog binogoy non dianita.

4

Sumboy pokilailaon ta og poktiduan nog bolakat

1 Glokoleanan ku nog kololaman ku, naꞌ amu mogdodaliꞌ tumud sog gotowanan koyon nog moktaluꞌ ilan nog ngon og bolakat nilan nog miktidu dia sog Mikpongon. Sugaꞌid non, pokilaila niu pa poguna bog dia taꞌ dodaꞌ miktidu sog Mikpongon. Poꞌ modakol og polopanadanan nog momali ilan nog diꞌ motud nog mikponuaꞌ dini sog dunya koni. 2 Bu og gindanan niu dun nog og bolakat koyon nog miktidu dia sog Mikpongon, maꞌ nini. Simasima og gotow nog mokpanad nog si Isukristu miktimaluy gotow, ion non ion og gindanan niu dun nog, og bolakat non koyon ion non nion og miktidu sog Mikpongon. 3 Tibua, ain ondiꞌ maꞌ nituꞌ og gustalan non dun nog si Isus miktimaluy gotow, og pikpanad non koyon, ion non ion og gindanan nog og bolakat non kituꞌ daꞌ dia miktidu sog Mikpongon. Sugaꞌid non, og bolakat koyon nog dion non, miktidu ion dia sog minanta kituꞌ dia ni Kristu. Ion non ion og midongog niu kituꞌ nog posunguꞌ pa matong saka, numun koni dini na.

4 Tibua amu, og gombataꞌanan ku, og sakup amu na nog Mikpongon. Saꞌan dinag na dianiu og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, poꞌ og Bolakat nog Mikpongon og migonong dianiu. Bu og kopogbayaꞌ non labi pa dia sog kopogbayaꞌ nog bolakat nilan koyon dini sog dunya. 5 Og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, sakup ilan nog dunya. Saꞌan ituꞌ og pogustalon nilan ain da og dini sog dunya. Bu og gotowanan dini sog dunya koni, mokinongog dianilan. 6 Tibua ita, og sakup ita na nog Mikpongon. Dadi, ain og kisunan non na og Mikpongon, mokinongog ion dianita. Tibua, ain og konaꞌ sakup nog Mikpongon, ondiꞌ ion mokinongog dianita. Dadi, maꞌ nituꞌ og kiindanoy ta dun og bolakat koyon nog motud bu og bolakat koyon nog diꞌ motud.

Og glolat dia kotongow sog Mikpongon

7 Glokoleanan ku nog kololaman ku, sumboy kobon non moglinolatoy ita. Poꞌ og Mikpongon, ion og poktiduan nog glolat. Og gotow nog milolat sog pakasiotow non, ion binataꞌ nog Mikpongon bu kosunan non na og Mikpongon. 8 Simasima ondiꞌ mololat, diꞌ non kosunan og Mikpongon. Poꞌ og Mikpongon og poktiduan nog glolat. 9 Og kopokpotongow nog Mikpongon nog glolaman non dianita maꞌ nini. Dinondag non og Bataꞌ non nog boktung mangoy dini sog dunya bagun ita kongonan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non bianan dianon. 10 Og glolat kituꞌ nog pogolongon ku, konaꞌ og glolaman ta sog Mikpongon, sugaꞌid non, og glolaman nog Mikpongon dianita nog boyaꞌan lamig non tanan binogoy og Bataꞌ non mimung nog pomalas bagun ita kompunan sog dusaanan ta.

11 Glokoleanan ku nog kololaman ku, bila maꞌ nituꞌ ma og glolaman nog Mikpongon dianita, ita siꞌoy, sumboy moglinolatoy ita. 12 Poꞌ daꞌidun og gotow nog mikotongow nog Mikpongon. Tibua, bila moglinolatoy ita, og Mikpongon kobon non mogonong dianita. Dadi bila maꞌ nituꞌ, og glolaman nog Mikpongon, mituman na dianita.

13 Kisunan ta nog dia ita na sog Mikpongon bu ion siꞌoy dia na nita poꞌ sabap sog Bolakat non nog binogoy non dianita. 14 Bu ami, mitongow nami ion bu pigustal nami sog gotowanan nog, og Gamaꞌ ta nog Mikpongon, dinondag non og Bataꞌ non mangoy dini bagun ion mimung nog Polonabang nog gotowanan dini sog dunya. 15 Og gotow nog mogustal nog si Isus og Bataꞌ nog Mikpongon, kobon non og Mikpongon mogonong dianon. Bu ion siꞌoy, kobon non dia dosop sog Mikpongon. 16 Dadi, sumalig ita dia sog glolaman nog Mikpongon poꞌ kibianan ta na.

Og Mikpongon og poktiduan nog glolat. Dadi, simasima og pigboyaꞌan nog glolat, maꞌana non, dia ion kobon non sog Mikpongon bu og Mikpongon siꞌoy kobon non mogonong dianon. 17 Dadi bila maꞌ nituꞌ, dia noma nita og glolat, mituman na ituꞌ dianita. Saꞌan ondiꞌ ita na mondok bila matong na og gondow kituꞌ nog ukumon og glam nog gotow. Poꞌ minsan siꞌoy dini ita pa sog dunya koni, piglogilingan ta da og polomotadon ni Kristu. 18 Bila dia ita sog glolat, ondiꞌ ita mondok. Poꞌ og glolat koyon nog mituman, og mokawaꞌ nog gondok ta. Bila mondok ita, og maꞌana non, ondaꞌ pa kotuman og glolat kituꞌ dianita. Poꞌ saꞌan og gotow mondok poꞌ og dodomaan non poliholaꞌon ion.

19 Saꞌan mololat ita poꞌ og Mikpongon milolat poguna dianita. 20 Bila ngon gotow moktaluꞌ nog ion molalam sog Mikpongon saka mangit ion sog gilug non, og gotow koyon moloput. Poꞌ bila ondiꞌ ion mololat dia sog gilug non nog saka kobon non motongow non, olo ma og mogandun kolalam non dia sog Mikpongon nog saka ondiꞌ non motongow? 21 Dadi, koni og dondagan nog binogoy non dianita, simasima og gotow nog molalam sog Mikpongon, sumboy molalam dosop dia sog gilug non.

5

Momondag ita bianan sog kopongandol

1 Simasima og tumud nog, si Isus og Kristu,* binataꞌ na ion nog Mikpongon. Bu simasima og molalam sog gamaꞌ, molalam dosop ion sog bataꞌ non. 2 Og gindanan nog mololat ita sog gombataꞌanan nog Mikpongon maꞌ nini. Molalam ita sog Mikpongon bu mokokunut ita dia sog dondagananan non. 3 Poꞌ og glolaman ta dia sog Mikpongon motongow bianan sog kopokokunut ta dia sog dondagananan non. Bu og dondagananan non koyon ondiꞌ mologon pogunuton. 4 Poꞌ simasima binataꞌ na nog Mikpongon mimondag na sog dinunya. Bu saꞌan mikopondag ita poꞌ bianan sog kopongandol ta. 5 Dadi, sima mobuan og mokopomondag sog dinunya? Og mokopondag sog dinunya, ain da og tinumud nog si Isus og dili Bataꞌ nog Mikpongon.

Og gininisan nog taksiꞌ paꞌali sog kodiwata ni Isukristu

6 Si Isukristu koni, minangoy ion dini. Saꞌan kisunan ta poꞌ bianan sog kobunyag dianon sog tubig bu sog kopatoy non kituꞌ nog miglayas og duguꞌ non. Konaꞌ tibua bianan sog tubig, sugaꞌid non, bianan dosop sog duguꞌ non. Bu og Bolakat nog Mikpongon og mikotaksiꞌ dia sog gotowanan paꞌali dianon, bu og koponaksiꞌ nog Bolakat non koyon motud. Poꞌ og Bolakat non koyon, og poktiduan nog motud. 7 Dadi, ngon tolu ginis og mokotaksiꞌ paꞌali dianon, nog si Isus, ion non og Bataꞌ nog Mikpongon. 8 Saꞌ, bianan sog kotaksiꞌ dianon nog Bolakat nog Mikpongon. Koduaꞌ, bianan sog kobunyag dianon sog tubig. Bu kotolu non, bianan sog duguꞌ non nog miglayas sog kudus. Og tolu ginis koni nog taksiꞌ paꞌali dianon miksolabuk ilan. 9 Bila tudon ta og koponaksiꞌ nog sagyaotow, labi ita na tud sog koponaksiꞌ nog Mikpongon poꞌ og koponaksiꞌ nog Mikpongon motud nododaꞌ, bu tinoksiꞌan non paꞌali sog Bataꞌ non. 10 Dadi, simasima og tumud nog si Isus og Bataꞌ nog Mikpongon, kitoksiꞌan dianon paꞌali dia ni Isus. Tibua, ain og ondiꞌ tumud sog Mikpongon, piloput non og Mikpongon poꞌ daꞌ ion tud sog koponaksiꞌ non kituꞌ paꞌali sog Bataꞌ non. 11 Koni og taksiꞌ kituꞌ nog pogolongon. Og Mikpongon, binogayan non ita nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu og kotubuꞌ koyon nog daꞌ kopus non, dia poktidu sog Bataꞌ non. 12 Dadi, simasima sinumolabuk dia sog Bataꞌ non, ngon og kotubuꞌ non dia sog Mikpongon. Tibua, simasima og ondiꞌ sumolabuk dia sog Bataꞌ nog Mikpongon, ondaꞌidun og kotubuꞌ non dia sog Mikpongon.

Og kotubuꞌ nog daꞌ kopus non

13 Sinulat u ini dianiu, poꞌ bagun ain tinumud na dia sog Bataꞌ nog Mikpongon, motantu dianiu nog binogayan amu na nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non. 14 Dadi, ondiꞌ ita na modapaꞌ mongadap sog Mikpongon. Poꞌ kosunan ta nog bila mongoni ita dianon nog ain dumalan dia sog glegan non, bogoyon non dianita. 15 Bu bila kosunan ta na nog inongogan non og gyakin ta, kosunan ta dosop nog motabuk ta da og minsan olo pongonion ta dianon.

16 Bila ngon og sala kotow, nog mitongow non og gilug non sog tanud moginang nog dusa nog ondiꞌ da mogdoksuꞌan sog patoy nog daꞌ kopus non, og mikotongow koyon dun, sumboy pogyokinan non og gilug non koyon nog mitongow non moginang nog dusa poꞌ umpianan da nog Mikpongon og kotubuꞌ non kituꞌ. Og pogolongon ku koni, ain og gotowanan kituꞌ nog mikodusa nog ondiꞌ mogdoksuꞌan sog patoy nog daꞌ kopus non. Poꞌ ngon og gininisan nog dusa nog mogdoksuꞌan sog patoy nog daꞌ kopus non. Tibua, ondaꞌ u poktaluꞌ nog pogyokinan niu paꞌali sog dusa kituꞌ nog mogdoksuꞌan sog patoy nog daꞌ kopus non. 17 Og glam nog kohinangan nog diꞌ dumalan sog motud, og dusa da. Tibua, ngon da og dusa nog ondiꞌ mogdoksuꞌan sog patoy nog daꞌ kopus non.

18 Kosunan ta nog ain binataꞌ na nog Mikpongon, ondiꞌ ilan na tumibabaꞌ moginang nog dusa. Poꞌ og Bataꞌ nog Mikpongon og mogipat dianilan, bu si Kindagow ondiꞌ na mokopongulaꞌat dianilan. 19 Bu kosunan ta nog ita, og gombataꞌanan ita na nog Mikpongon. Bigyaꞌ non, og gotowanan nog misakup dini sog gliwag nog dunya koni, pigboyaꞌan ilan ni Kindagow. 20 Kosunan ta dosop nog, og Bataꞌ nog Mikpongon minatong na dini sog dunya bu binogoy na dianita og sabut bagun ta kosunan og motud nog Diwata. Bu sinumolabuk ita na dia sog motud nog Diwata, sog Bataꞌ non nog si Isukristu. Ion og tantu Diwata, bu ion og poktiduan nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non.

21 Dadi gombataꞌanan ku, pogolig amu nog glatdiwataanan otawaka monglodawan.

* 2:22 2:22 Somoꞌ ita da, si Isus, ion og tantu Diwata.

* 5:1 5:1 Somoꞌ ita da, si Isus, ion og tantu Diwata.

2 Jan

Og koduaꞌ Sulat ni

Jan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog koduaꞌ Sulat ni Jan

Og koduaꞌ sulat ni Jan koni posunguꞌ dia sog poktanudanan dia ni Kristu. Og timpu nog kosulat non nini, ompihit tokodoy og kibonaꞌbonaꞌan nog ain tinumud dia ni Isukristu. Dadi, dinalil non og posunguꞌan nog sulat koni. Og maꞌana nog pigolong nog koyon nog glibun nog kololaman non bu og gombataꞌanan non, ion non ion og glumpuk nog poktanudanan bu og sakupanan nog glumpuk koyon. Og pigustal dini paꞌali sog kopokilolamuy nilan bu og podonsamaꞌ dianilan paꞌali sog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud bu og pikpanad nilan.

1. Og bokna nog sulat koni, 1-3.

2. Og bololagaꞌ og glolat, 4-6.

3. Og pidonsamaꞌ paꞌali sog pikpanad kituꞌ nog diꞌ motud, 7-11.

4. Og doksuꞌan nog sulat koni, 12-14.

1

1 Akon, og mogulang nog bogolal niu sog tanud, sinumulat u nog sulat koni.

Og sulat u koni posunguꞌ dia sog glibun kituꞌ nog piniliꞌ nog Mikpongon, bu asta sog gombataꞌanan non kituꞌ nog kololaman ku bianan sog kopoksolabuk ta sog motud. Konaꞌ tibua nakon og molalam dianiu, sugaꞌid non, og glam nog mikosun kituꞌ nog motud. 2 Poꞌ og motud kituꞌ kobon non dianita, bu diꞌ ituꞌ mokulog dianita asta sog daꞌ kopus non.

3 Og tulung, glolat, bu og kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianita tidu sog Gamaꞌ ta nog Mikpongon, bu sog Bataꞌ non nog si Isukristu bianan sog tud ta sog motud paꞌali dia ni Kristu, bu sog glolaman non dianita.

Og motud bu og glolat

4 Landuꞌ og daꞌdaꞌan ku nog dangan kisunan ku nog, og duma gombataꞌanan mu, mikokunut ilan sog motud nog gustalan. Poꞌ maꞌ nion koyon og dondagan dianita nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon. 5 Amoyamoy dianika, ika og kololaman ku, nog moglinolatoy ita glam ta. Konaꞌ ini bogu og dondagan koni nog sinulat u dianika. Poꞌ ion non ini og dondagan kituꞌ nog midongog ta tidu pa sog tolipunan. 6 Poꞌ maꞌ nini og kopokpotongow ta nog glolaman ta dia sog Mikpongon, bila og polomotadon ta dumalan dia sog dondagananan non. Bu midongog niu tidu pa sog tolipunan og dondagan non kituꞌ nog sumboy og glam non, inangon ta bianan dia sog glolat.

7 Modakol og polopanadanan nog momali ilan nog diꞌ motud nog minawaꞌ ilan na dianiu, bu migulit ilan dini sog dunya koni. Ilan koyon, ondiꞌ ilan tumud nog si Isukristu, miktimaluy ion og gotow. Og maꞌ nilan koyon og bolobigyakan, bu minanta ilan dia ni Kristu. 8 Pokpotubud amu dianilan bagun amu ondiꞌ kobolongan nog pogopasan ta kituꞌ, bu bagun niu motabuk og glam nog tumbas kituꞌ dianiu bianan sog kosolabuk niu dia sog Mikpongon. 9 Simasima sumop nog pianad ni Kristu, daꞌ dianon og Mikpongon. Tibua, ain og gotow nog daꞌ kosuoy og tud non dia sog pianad ni Kristu, dianon og Gamaꞌ ta nog Mikpongon bu og Bataꞌ non nog si Isukristu. 10 Bila ngon gotow tumuaꞌ dion niu nog saka ondiꞌ maꞌ nini og pokponadon non, naꞌ niu ion soginaon, bu naꞌ niu ion tolimaꞌon sog baloy niu. 11 Poꞌ simasima og gotow nog tumolimaꞌ dianon, mosunuꞌ ilan dosop dia sog kohinangan non koyon nog molaton.

12 Modakol pa bosia og poktoluꞌon ku dianiu, tibua, ondiꞌ u na sulaton. Sugaꞌid non, dodomaan ku dun nog mokangoy u da dion niu bagun ita niu mokopoktabuk babaꞌ, bu bagun da motoktub og daꞌdaꞌan ta.

13 Og gombataꞌanan nog gilug mu dini nog piniliꞌ dosop nog Mikpongon, minogina ilan dianika dion.

3 Jan

Og kotolu Sulat ni

Jan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog kotolu Sulat ni Jan

Og kotolu sulat ni Jan koni, posunguꞌ dia sog sala kotow polongokbit nog poktanudanan nog ngalan non si Gayus. Og sinulat koni dini og dongyaꞌ dia ni Gayus sabap sog tabang non kituꞌ dia sog duma poktanudanan, bu og podonsamaꞌ dosop paꞌali dia sog gotow kituꞌ nog ngalan non si Diotripes.

1. Og bokna nog sulat koni, 1-4.

2. Og dongyaꞌ dia ni Gayus, 5-8.

3. Og silaꞌ dia ni Diotripes, 9-10.

4. Og dongyaꞌ dia ni Dimitrius, 11-12.

5. Og doksuꞌan nog sulat koni, 13-15.

1

1 Akon, og mogulang nog bogolal niu sog tanud, og sinumulat nog sulat koni.

Og sulat u koni posunguꞌ dianika Gayus, ika og kololaman ku bianan sog kopoksolabuk ta dia sog motud.

2 Glokole, pongonion ku sog Mikpongon nog kobon non ombaꞌis da og kobotangbotangan nog kotubuꞌ mu dini sog kinilawan mamaꞌ da nog kobaꞌis nog kotubuꞌ mu dia sog Mikpongon. 3 Migdaꞌdaꞌ u tokodoy dangan minatong dini og duma pigilugananan ta sog tanud bu piguksugan nilan dianakon nog ompiktod og kopongandol mu dia sog motud. Bu motongow dia sog glangkalangka mu og kopongandol mu kituꞌ. 4 Dadi, daꞌidun og mokobogoy nog landuꞌ daꞌdaꞌan dianakon, daꞌ lual nog modongog u og piglogombataꞌanan ku nog longkaon nilan og kopongandol nilan dia sog motud.

Pigdongyaꞌan ni Jan si Gayus

5 Glokole u nog kololaman ku, kopongondolan ka tokodoy sog kopogusibaꞌ mu nog pigilugananan koyon dion sog tanud, minsan siꞌoy konaꞌ ilan og gotow dion niu. 6 Poꞌ og pigilugananan ta koni nog bogu ilan datong tidu dion niu, inuksugan nilan sog glumpuk nog poktanudanan dini paꞌali sog glolat mu dianilan. Dadi, bila mokpuliꞌ ilan dion, molongas dosop bila tobangoy mu pa ilan nog mondom kosuꞌatan og Mikpongon dun bagun ilan kolomuan bila mogdayun ilan sog gongayan nilan koyon. 7 Poꞌ ilan koyon, ginonatan nilan og bonua nilan mangka panow mogustal nog gustalan paꞌali dia ni Kristu. Bu daꞌ ilan pokotabuk nog tabang sog ain gotow nog konaꞌ poktanud. 8 Dadi ita, ain poktanud, sumboy mogbogoy ita nog tabang ta dia sog gotowanan nog maꞌ nilan koyon bagun ita mokoduma dianilan sog ginang nilan koyon nog mogustal paꞌali sog motud.

Sinilaꞌ ni Jan si Diotripis

9 Mikpoit u sibon nog sulat sog glumpuk nog poktanudanan dion niu. Tibua, si Diotripis, ondaꞌ non tolimaꞌoy og bayaꞌ nami kituꞌ dianiu poꞌ og glegan non, ion og moglokounutan. 10 Dadi bila matong u dion niu, ukaton ku sog glam niu og piginang non koyon poꞌ pigbolotibotan non ami. Bu konaꞌ tibua nog dia non ami ituꞌ piginang, poꞌ bila mokpogdatong dion niu og pigilugan ta sog tanud, diꞌ non tolimaꞌon. Bu pogondiꞌan non pa og dumaanan non tumolimaꞌ dia sog ain matong dion nog pigilugananan sog tanud. Bu bila diꞌ ilan mogbilang dianon, poksipian non tanan ilan mugow dia sog glumpuk niu koyon.

11 Dadi le, kololaman ku, naꞌ a moglogiling nog ain molaton nog pononggiꞌan. Sugaꞌid non, og poglogilingoy mu kobon non ain ombaꞌis nog pononggiꞌan. Poꞌ ain moginang nog ombaꞌis, dia da ion sog Mikpongon. Tibua, ain og gotow nog moginang nog molaton, diꞌ non sunan og Mikpongon.

Pigdongyaꞌan ni Jan si Dimitrius

12 Dadi, ombaꞌis dosop bila tolimaꞌon niu si Dimitrius. Pigdongyaꞌan ion nog glam nog poktanudanan poꞌ mitongow nilan dia sog glangkalangka non nog linangka non dodaꞌ og kopokokunut non dia sog motud. Ami siꞌoy, kitoksiꞌan nami dosop, bu kosunan mu nog og koponaksiꞌ nami koni motud.

13 Modakol pa bosia og poktoluꞌon ku dianika, tibua, diꞌ u na sulaton. 14 Sugaꞌid non, dodomaan ku dun nog moktongow ita da nog mosompun koni bu dituꞌ ita pokopoktabuk babaꞌ.

15 Og kotiknaꞌ nog pomikilan mongon dianika. Og glokoleanan ta dini, minogina ilan dianika. Bu polatas mu pa og sogina u koni dia sog monala kotow nog glokoleanan ta dion.

Jud

Og Sulat ni

Jud

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Sulat ni Jud

Og sulat ni Jud koni, sinulat ini poꞌ og podonsamaꞌ paꞌali dia sog polopanadanan kituꞌ nog diꞌ motud nog saka, maꞌ long nilan pa dun, og poktanud ilan dow. Og sulat koni nog ompolokpolok, moglamlam ilan mogbatuk nog sinulat kituꞌ dia sog koduaꞌ sulat ni Piter. Si Jud, pindoloꞌisogan non ain og mogbasta nog sulat non koni nog tindogan nilan og tanud kituꞌ nog binogoy nog Mikpongon dia sog pigotowan non.

1. Og bokna nog sulat koni, 1-2.

2. Og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, og polomotadon nilan, og pikpanad nilan, bu og posunguꞌ glaꞌat nilan, 3-16.

3. Og pondoloꞌisog nog sumboy ondiꞌ mosuoy sog motud nog tanud, 17-23.

4. Og popia, 24-25.

1

1 Akon si Jud og mikpoit nog sulat koni, og sosoligan u ni Isukristu, bu og gilug u ni Jems.

Og sulat u koni posunguꞌ dia sog gotowanan kituꞌ nog ain mikokunut sog gonggat nog Gamaꞌ ta nog Mikpongon nog kololaman non bu pigipat ni Isukristu.

2 Posisayaꞌ kongon dianiu og glolat, bu glolaman, bu kotiknaꞌ nog pikilan.

Og polopanadanan nog diꞌ motud

3 Glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, dangan miksipi u bosia sumulat dianiu paꞌali sog tabang nog Mikpongon dianita, kolele nog sumulat u bosia paꞌali sog tabang non kituꞌ, mipikil u nog sumboy sulatan ku amu nog bagun amu omboluꞌ tumindog sog tanud ta kituꞌ nog motud nog inuakil na nog Mikpongon dia sog ain pigotowan non nog ion non og diꞌ kituꞌ moksop asta pa sog daꞌ kopus non. 4 Poꞌ saꞌan sumboy sumulat u dianiu nog maꞌ nituꞌ, poꞌ ngon gotowanan dion nog daꞌ amu nilan pogbatuk nog tud nog minampuꞌ ilan mogonong dion niu. Polomungyas ilan dia sog Mikpongon, bu og tulung nog Mikpongon inimung nilan nog bianan moginang nog glam nog diꞌ pia. Bu tinolikudan nilan si Isukristu nog saka ion da og Pogbayaꞌ bu Pogokbit dianita. Og kopolihalaꞌ dia sog gotowanan koyon sinulat na sog Kitab.

5 Minsan siꞌoy kisunan niu na, popikilon ku dianiu nog, og Pogbayaꞌ piluas non og pigotowanan non tidu sog bonua nog Ihiptu. Tibua tubus nituꞌ, ain og daꞌ tud dianon, linaꞌat non ilan. 6 Bu minsan siꞌoy og moloikatanan kituꞌ nog binogayan ilan dosop bosia nog bayaꞌ, saka pilobian nilan og kopogbayaꞌ nilan nog binogoy kituꞌ nog bayaꞌ dianilan, bu binolong nilan og dili pigonongan nilan, binalud ilan dituꞌ sog daꞌ na kituꞌ og luasan nilan dun asta sog daꞌ kopus non nog dia sog kodoloman. Poꞌ ngon gondow non, poliholaꞌon ilan nog Mikpongon. 7 Bu maꞌ nituꞌ dosop og gotowanan kituꞌ sog koliwagan bonuaanan nog Sodom bu Gomora bu sog glumibutanan nilan. Inuakil nilan og glawas nilan dia sog ginang nog molaton maꞌ nog momabal. Dadi, miimung ilan nog pononggiꞌan dia sog duma gotowanan nog ain og moglokohinangan nog maꞌ nituꞌ, og polihalaꞌ dianilan, og gapuy kituꞌ nog diꞌ ompalong asta sog daꞌ kopus non.

8 Domikian da maꞌ nituꞌ og polopanadanan koyon nog diꞌ motud. Sabap sog kopogdaman nilan koyon nog diꞌ pia, moginang ilan nog ginang kituꞌ nog boyaꞌan mimung nog moglaꞌat og glawas nilan dun, bu polongantu ilan dia sog gotowanan kituꞌ nog ain togo bayaꞌ, bu solapon nilan monaluꞌ og kodiwotaan. 9 Tibua, minsan siꞌoy si Mikail, og kounutan nog moloikatanan kituꞌ, sabap sog gondok non dia sog Mikpongon, daꞌ non da solapoy monaluꞌ si Kindagow kobon nilan moksusi paꞌali sog bangkoy ni Apuꞌ Muses kobon nituꞌ. Sugaꞌid non, tinoluꞌan non tibua ion nog, “Og Pogbayaꞌ dona og moto dianika.” 10 Tibua, og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, sumolap ilan monaluꞌ nog minsan daꞌ nilan siꞌoy kosabut. Maꞌ ilan nog manusiaꞌ nog diꞌ moto momikil poꞌ mosabut nilan tibua ain og sagya da glegan nog gungod nilan. Bu sabap sog kohinangan nilan kituꞌ, moglaꞌat ilan dun.

11 Kondokondok tokodoy og posunguꞌan nilan. Poꞌ mingantu ilan maꞌ ni Kain kobon nituꞌ. Bu sabap sog landuꞌ og gleg nilan nog sin, inilingan nilan dosop mamaꞌ nog kopogabak ni Balaꞌam nog sin kobon nituꞌ. Bu moglaꞌat ilan dosop maꞌ ni Kora sabap sog kopongantu non kituꞌ kobon nituꞌ.

12 Og polopanadanan koyon nog diꞌ motud, mokobagla ilan dia sog kopoksolabuk niu bila moglumpuk amu kuman nog Globungan ni Isus. Poꞌ daꞌidun og sipog nilan, bu dili da og glawas nilan og usibaꞌon nilan. Mamaꞌ ilan da nog migdolom bonua nog saka diꞌ dosop mogdupiꞌ. Mamaꞌ ilan dosop nog kayuanan kituꞌ nog baluꞌ ta dun mogbunga, saka bila matong og timpu non mogbunga, diꞌ ilan dosop mogbunga. Og kayuanan koyon mikpoglungad na bu diꞌ na motubuꞌ puliꞌ. 13 Mamaꞌ ilan dosop nog nabok kituꞌ nog landuꞌ koluksang poꞌ og kohinangan nilan kituꞌ nog kosipogsipog maꞌ nog bulaꞌ nog dagat nog mikponglantung. Mamaꞌ ilan dosop nog bitunanan kituꞌ nog diꞌ nilan poktunon og poktuaꞌ nilan. Og doksuꞌan non, landuꞌ kodolom nog pogonongan nog sinimpan dianilan asta pa sog daꞌ kopus non.

14 Bu si Inok, og kopitu sukpat nog pikpongkatan nog gotow tidu dia ni Adan kobon nituꞌ, mikpodonsamaꞌ na paꞌali sog gotowanan koyon. Maꞌ nini og tinaluꞌ non, “Tontong niu, og Pogbayaꞌ posunguꞌ na matong dunut og nginibuan nog moloikatanan non kituꞌ nog midulus. 15 Poꞌ ukumon non glam nog gotowanan bu poliholaꞌon non glam nog gotowanan kituꞌ nog diꞌ mondiwata poꞌ sabap sog glam nog kohinangan nilan kituꞌ nog daꞌ kosuꞌatoy dun og Mikpongon. Bu sabap dosop sog glam nog ponoluꞌon kituꞌ nog mokosakit nog tinaluꞌ nog bolodusaonanan kituꞌ dia sog Mikpongon.” 16 Poꞌ og gotowanan koyon nog bakan pogyawab bu bakan ilan pongimung, mikokunut ilan dia sog dili glegan nilan nog diꞌ pia. Bugalon ilan bu poktesteson nilan og pakasiotow nilan bagun ilan kongonan dun.

Og pomali paꞌali dia sog kopokpopagon nog tud

17 Glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, pikil niu og pidonsamaꞌ kituꞌ nog sosuguꞌonanan nog Kounutan ta nog si Isukristu. 18 Tinaluꞌ nilan dianiu nog, “Sog daliꞌ na bungkas, ngon tumuaꞌ nog gotowanan bu pogwanwanon nilan og tanud niu. Bu mokokunut ilan sog dili glegan nilan nog diꞌ kosuꞌatan og Mikpongon dun.” 19 Ilan, pigboyaꞌan ilan nog dili glegan nilan dia sog ginungod. Bu daꞌ ilan pogonongoy nog Bolakat nog Mikpongon. Dadi, sabap dianilan mimung nog daꞌidun og kopoksolabuk niu.

20 Tibua amu, og glokoleanan ku nog bololagaꞌ dianakon, pokosog niu og kolinggas nog tud niu dia sog mosigda nog piktonudan niu. Bu kobon non pogyakin amu bianan sog Bolakat nog Mikpongon dianiu. 21 Bu dia amu na pogonong sog glolaman nog Mikpongon kobon niu mogbagad nog bogoyon non dianiu og kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non, sabap sog glolat nog Kounutan ta nog si Isukristu. 22 Kololatoy niu ain moguyaꞌguyaꞌ pa kituꞌ og kopongandol non. 23 Bu ain posunguꞌ na kituꞌ mosimoy sog tud non, tobangoy niu. Poꞌ domikian da nog mogawon niu ilan tidu sog gapuy. Bu kololatoy niu dosop dunut gondok niu nog ain misimoy na. Tibua, ponumpilioy niu minsan siꞌoy og sagya ponopoton nilan poꞌ og maꞌana non, og ponopoton nilan koyon miktamak sabap sog landuꞌ kolaton og kohinangan nilan.

Sanglit sog Mikpongon

24 Songlitan og Mikpongon nog ion da og moto tumabang dianiu bagun amu diꞌ koyubaꞌan. Bu pindogon non dosop amu dia sog sunguꞌan non nog daꞌidun og silaꞌon non dianiu dunut landuꞌ daꞌdaꞌan niu dun. 25 Bu bianan dia sog Kounutan ta nog si Isukristu, songlitan ta og Mikpongon poꞌ ion da og Diwata bu ion og Polonabang ta. Tidu pa sog tolipunan, asta sog daꞌ kopus non, og glam nog kotas, bu og dasig, bu og bayaꞌ, bu og silow miongon na dianon. Amen.

Pilantaꞌ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Og Pilantaꞌ

ni Isukristu dia ni Jan

Og Piuna Taluꞌ paꞌali sog Pilantaꞌni Isukristu dia ni Jan

Og pitongow koni dia ni Jan, sinulat non ini sog timpu kituꞌ nog og poktanudanan pimosokitan kobal nog tud nilan dia ni Isukristu nog ion og Pogbayaꞌ. Sinulat non ini poꞌ dinondag ion sumulat dun bagun mimung nog pondoloꞌisog bu og kopongimagon dia sog kopongandol bu dodomaan nog poktanudanan sog sonuk nilan moglogaga nog sinsaan bu og posakit dianilan.

Og taguꞌ nog libru koni, og miksukpatsukpat nog pitongow dianon sog kilowkilowan mata nog tinaluꞌ dia sog ponoluꞌon nog mondom mosabut tibua nog poktanudanan sog masa kituꞌ. Tibua maꞌ nituꞌ siꞌoy, mologon kosabut nog duma. Bu minsan numun koni, mologon ubadon og duma pitongow kituꞌ dianon poꞌ og dalil. Tibua, minsan siꞌoy daꞌ pogbatukbatuk og sabut paꞌali sog duma nog mitongow ni Jan nog kilowkilowan mata non, motampal da og gungod nog sinulat non koni, ion non ini, bianan dia ni Kristu, og Mikpongon, dagon non og glam nog minanta dianon, asta og Soitan. Bu sugdaan non og pigotowan non nog bogu langit bu bogu lupaꞌan bila motoktub na og kopomondag.

1. Og bokna nog sulat koni, 1:1-8.

2. Og tolipunan nog pitongow dianon bu og sulatanan dia sog pitu lumpuk nog poktanudanan, 1:9–3:22.

3. Og sulat nog linolun bu og pitu buk potapokanan dun, 4:1–8:1.

4. Og pitu buk tombuliꞌ, 8:2–11:19.

5. Og naga bu og duaꞌ buk sabtuaaan, 12:1–13:18.

6. Og miglologinis og pitongow bianan sog kilowkilowan mata, 14:1–15:8.

7. Og pitu ponaksan nog tinoguꞌan nog glolingit nog Mikpongon, 16:1-21.

8. Og glaꞌat nog Babilon, bu dinag og sabtua, og polomolatas kituꞌ nog diꞌ motud, bu si Kindagow, 17:1–20:10.

9. Og koukuman dianilan sog doksuꞌan, 20:11-15.

10. Og bogu langit, bogu lupaꞌan, bu og bogu Jerusalem, 21:1–22:5.

11. Og doksuꞌan nog sulat koni, 22:6-21.

1

1 Koni mibotang dini og pilantaꞌ ni Isukristu. Og pilantaꞌ koni binogoy nog Mikpongon dia ni Isukristu bagun non ompotongow dia sog sosoligananan non bog olo sumboy nododaꞌ kituꞌ matong sog mosompun koni. Pinosun non og glam non koni dia sog sosoligan non kituꞌ nog si Jan bianan sog kodondag non nog moloikat non. 2 Bu tinoksiꞌan dosop ni Jan og glam nog mitongow non kituꞌ. Ion non ini og guksugan kituꞌ paꞌali sog gustalan nog miktidu sog Mikpongon bu og pilantaꞌ kituꞌ nog motud bianan dia ni Isukristu. 3 Popiaon ain mogbasta nog pitua koni dia sog kodokolan. Bu popiaon dosop ain mikinongog dun, mangka non unutoy poꞌ og glam nog sinulat koni daliꞌ na kotuman.

4 Akon si Jan, og sinumulat nini. Posunguꞌ ini sog pitu lumpuk nog poktanudanan sog pitu kobonua nog misakup sog bonua nog Bataꞌbataꞌ Asia. Og tulung bu og kotiknaꞌ nog pikilan mongon dianiu nog miktidu sog Mikpongon nog ion og donsamaꞌ na kobon nituꞌ, bu ion dosop og numun koni, bu asta pa sog posunguꞌ kituꞌ matong. Bu miktidu dosop sog pitu buk moloikatanan kituꞌ nog dia ilan sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ. 5 Bu miktidu dosop dia ni Isukristu nog ion, motud og koponaksiꞌ non. Bu ion mikuna potubuꞌon tidu sog patoy. Bu ion dosop og Pogbayaꞌ sog glam nog kodotuꞌan dini sog dunya koni.

Poksonglitan ta ion poꞌ ion og milolat dianita bu ion og ginumaon dianita tidu sog bayaꞌ nog dusaanan ta bianan sog duguꞌ non. 6 Bu inimung non ita nog pigdotuꞌan non bagun ita mokopolani dianon moginang nog ain glegan nog Diwata non bu Gamaꞌ non. Mongon dia ni Isukristu og sanglit bu bayaꞌ asta sog daꞌ kopus non. Amen.

7 Bagun niu ini kosunan, matong ion dunut ginampol, bu glam nog gotow mokotongow dianon, asta ain minunuꞌ kituꞌ dianon. Bu glam nog gotowanan dini sog dunya lukuban nog gondok nilan bila matong na ion. Maꞌ nituꞌ nododaꞌ motuman. Amen.

8 Maꞌ long nog Pogbayaꞌ nog ion og Mikpongon nog diꞌ kobotukan, “Akon og Alpa bu Omega.”* Ion donsamaꞌ na kobon nituꞌ, bu ion non dosop og numun koni, bu asta og posunguꞌ kituꞌ matong.

Og pitongow nog kosobuꞌsobuꞌ paꞌali dia ni Kristu

9 Akon si Jan og gilug niu sog tanud bu og duma niu moglogaga nog sinsaan koni nog kibianbianan nog ain misakup na sog pigdotuꞌan non. Kinolobusu u pa sog puluꞌ nog iningolanan Patmos sabap sog kopokpulonag u nog taluꞌ nog Mikpongon bu sabap sog motud kituꞌ nog pitongow ni Isus dianakon. 10 Sog tang nog gondow kituꞌ nog kopoktamuy sog Mikpongon, pinuluꞌan u nog Bolakat non. Tubus nituꞌ, mikodongog u nog mosikad nog taluꞌ nog motampal tokodoy maꞌ nog gonek nog tombuliꞌ dia sog tolikudan ku. 11 Og taluꞌ koyon maꞌ nini, “Sulat mu olo motongow mu, mangka mu poit sog glumpukanan nog poktanud sog pitu kobonua kituꞌ nog iningolanan Episus, Esmerna, Pergamum, Tiatira, Sardis, Piladelpia, bu Laudisia.”

12 Dadi, liningoy u bog sima og miglogolun koyon dianakon. Mitongow u og pitu buk og guntulan nog suluꞌ nog lunsan bulawan. 13 Bu sog titongaꞌ nog guntulan suluꞌanan koyon, ngon og mitongow u dion nog mamaꞌ nog bantuk nog gotow nog minapot nog molambak bu og gigdob non linibodan nog bulawan. 14 Og buk non landuꞌ koputiꞌ maꞌ nog gabun. Bu og mata non miksilaꞌ maꞌ nog gligaꞌ nog gapuy. 15 Og botis non motilak maꞌ nog binaga tumbaga. Bu og tingog nog taluꞌ non mosikad maꞌ nog doguk nog bosoy. 16 Og glintu non pogongkom nog pitu buk bitunanan. Bu linumuas sog babaꞌ non og kalis nog mokutong. Og bayuꞌbayuꞌ non motilak maꞌ nog silow nog gondow.

17 Dangan mitongow u ion, mibuksak u dia sog sunguꞌan non. Bu diꞌ u mokolilow bu diꞌ u mokopoktaluꞌ. Tubus nituꞌ, dinoponan non akon nog glintu non mangka ion poktaluꞌ nog, “Naꞌ a mondok. Akon og tolipunan bu akon og doksuꞌan. 18 Akon, totubuꞌ u nog diꞌ u na matoy. Sibun u na matoy, tibua, tontong mu akon! Totubuꞌ u da asta sog daꞌ kopus non! Akon da og togo bayaꞌ sog patoy bu minsan dituꞌ sog molimotayan.

19 “Dadi, sulat mu ain mitongow mu nog motuman numun koni bu og motuman dosop sog gunanunan koyon. 20 Og maꞌana nog pitu buk bitunanan koni nog mitongow mu dia sog glintu u, ion non ini og pitu moloikatanan kituꞌ sog pitu lumpuk nog poktanudanan. Bu og maꞌana sop nog pitubuk guntulan nog suluꞌ koni nog lunsan bulawan, ion non ini pitu lumpuk kituꞌ nog poktanudanan.”

2

Og sulat posunguꞌ sog glumpuk nog poktanudanan dituꞌ sog Episus

1 Maꞌ long sop ni Isus dun, “Sulat mu ini posunguꞌ sog moloikat nog pogokbit nog poktanudanan dituꞌ sog bonua nog Episus.

Koni og taluꞌ nog miktidu dia sog migongkom kituꞌ og dapit glintu non nog pitu buk bitunanan bu migdundaan dia sog pitu buk guntulan suluꞌ kituꞌ nog lunsan bulawan. 2 Kisunan ku da bog olo og kohinangan niu. Bu kisunan ku dosop og koponamal niu moginang, bu og kopoglogaga niu. Kisunan ku dosop nog diꞌ amu moleg ompuꞌan nog gotowanan koyon nog mokolaton. Bu kisunan ku dosop nog kisulayan niu og mokpoktaluꞌ kituꞌ nog ilan dow og sosuguꞌon ku saka konaꞌ ilan dosop, bu kibusitaan nog moloput ilan. 3 Kisunan ku dosop nog ompagon amu bu mikogaga amu sog sinsaan sabap sog kopokokunut niu dianakon, bu daꞌ amu da pogbungas. 4 Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, ngon pa og sinilaꞌ u dianiu. Diꞌ amu na molalam dianakon maꞌ nog glolaman niu kituꞌ dianakon sog tiganaꞌ. 5 Pomikil niu bog andun amu na kolayuꞌ dianakon! Dadi, sop niu pikilan niu mangka niu inang og gininang niu kituꞌ tiganaꞌ. Poꞌ bila diꞌ niu sopon og pikilan niu, mangoy u dion niu mangka u owaꞌoy og guntulan nog suluꞌ niu tidu sog tinoguꞌan dun. 6 Tibua, koni og miinang niu nog gombaꞌis. Pikongitan niu og poginangon nog gotowanan kituꞌ nog iningolanan Nikolaitan* nog pikongitan ku dosop.

7 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni dia sog glumpuk nog poktanudanan. Simasima mokopondag, kobogayan ion nog kopatut kuman nog bunga nog kayu kituꞌ nog piktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, nog dituꞌ sog bonua kituꞌ nog sinimpan nog Mikpongon.

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Esmerna.

8 “Bu sulat mu ini posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan dituꞌ sog bonua nog Esmerna.

Koni og taluꞌ nog miktidu dianon nog ion og tolipunan bu ion dosop og doksuꞌan, bu ion minatoy mangka kotubuꞌ puliꞌ. 9 Kisunan ku og kopihit nog sinsaan nog kibianbianan niu. Kisunan ku dosop nog miskinan amu dini sog glupaꞌan koni. Tibua, doyahan amu da sog glangit! Kisunan ku og ponoluꞌon nog gotowanan kituꞌ nog mokolaton nog tinaluꞌ nilan dianiu. Mikpoktaluꞌ ilan nog ilan dow og Hudyu, saka konaꞌ ilan dosop. Ilan koyon og sakup ilan ni Kindagow. 10 Naꞌ amu mondok minsan olo og poglogogaon niu koyon posunguꞌ. Poꞌ toluꞌon ku dianiu, og dumaanan niu posunguꞌ na kolobusuon ni Kindagow poꞌ og suloy non dianiu, bu moglogaga amu nog posakit non dianiu sog solod nog sopuluꞌ ondow. Naꞌ amu tokodoy lumotaꞌ mongandol minsan siꞌoy sog patoy, bu bogoyon ku dianiu og kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non, og tumbas nog kopomondag niu.

11 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni dia sog glumpuk nog poktanudanan. Simasima mokopondag, ondiꞌ nododaꞌ mokobian nog sinsaan sog koduaꞌ nog patoy.

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Pergamum.

12 “Bu sulat mu dosop ini posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan dituꞌ sog bonua nog Pergamum.

Koni og taluꞌ nog gotow kituꞌ nog togo kalis nog mokutong. 13 Kisunan ku og pigonongan niu og pigdotuꞌan dosop ni Kindagow. Tibua, kobon non daꞌ amu da pokulog dianakon bu daꞌ niu da sonsingoy og kopongandol niu dianakon, minsan siꞌoy masa ni Antipas kituꞌ, nog ion og sosoligan ku mogustal paꞌali dianakon nog binunuꞌ dion sog pigonongan niu koyon nog dion dosop migonong si Kindagow.

14 Tibua, minsan siꞌoy maꞌ nituꞌ, ngon pa mikaꞌan sinilaꞌ u dianiu. Ngon og dumaanan niu dion nog mikokunut ilan sog pianad ni Balaꞌam kobon nituꞌ. Si Balaꞌam koni, ion non og mikpanad kituꞌ dia ni Balak bog olo mogandun kopogokbit non dumusa dia sog gotow Hudyuanan bianan sog kopoktogol non dianilan kuman nog ponganon kituꞌ nog pinguakil sog glodawananan, bu moginang nog momabal. 15 Bu ngon dosop og dumaanan niu dion nog mikokunut sog pianad nog gotowanan kituꞌ nog iningolanan Nikolaitan. 16 Dadi, sop niu na pikilan niu! Poꞌ bila diꞌ niu sopon pikilan niu, mokposompun u mangoy dion niu mangka u ilan gubatoy bianan sog kalis kituꞌ nog lumuas dia sog babaꞌ u.

17 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni dia sog glumpuk nog poktanudanan. Simasima mokopondag, bogayan ku ilan nog ponganon kituꞌ nog kinodiwata nog daꞌ nilan sibon kinamoy. Bu bogayan ku dosop ilan nog batu putiꞌ nog sinulatan nog bogu ngalan, nog daꞌidun mokosun dun ual da sog ain mokotabuk kituꞌ dun.

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Tiatira

18 “Bu sulat mu dosop ini, posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan dituꞌ sog bonua nog Tiatira.

Koni og taluꞌ nog Bataꞌ nog Mikpongon, nog mata non miksilaꞌ maꞌ nog gligaꞌ nog gapuy, bu og botis non monginggat maꞌ nog binaga tumbaga. 19 Kisunan ku og kohinangan niu, bu og glolat niu asta kopongandol niu, bu og kopoginang niu paꞌali dianakon, bu og kopoglogaga niu. Bu og kopoginang niu kituꞌ dun numun koni, labi pa dia sog kopoginang niu dun sog tiganaꞌ.

20 Tibua minsan maꞌ nituꞌ, ngon pa og sinilaꞌ u dianiu. Pilukas niu og glibun kituꞌ nog si Jesebel nog ion miktaluꞌ nog ion dow og polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon. Bianan sog pianad non koyon, mioit non og sosoligananan ku dia sog kohinangan kituꞌ nog momabal bu mongongan nog ponganon kituꞌ nog pinguakil dia sog glodawananan. 21 Binogayan ku na bosia ion nog tang nog boyaꞌan moksop og pikilan non dia sog kohinangan non kituꞌ nog molaton. Tibua, ompok ion lumotaꞌ dun. 22 Dadi, bogayan ku ion nog mosakit nog diꞌ na ion mokoluasluas dun sog dolopaꞌan non. Bu ain mogbabal kituꞌ dianon, mosinsa ilan tokodoy, bila diꞌ nilan lotaꞌan moginang og kohinangan nilan koyon dianon. 23 Bu pomunuꞌon ku ain og glaꞌayatanan non. Bianan dituꞌ, glam nog glumpuk nog poktanudanan, kosunan nilan nog akon og lumiling nog dialom pomikilan nog gotow. Bu akon og tumumbas nog monala kotow dianiu sog goktob nog ain miinang niu. 24 Tibua, og duma niu dion sog Tiatira nog ondaꞌ pokokunut sog pianad non kituꞌ, bu daꞌ dosop poganad nog iningolanan niu kituꞌ nog kotoꞌuan ni Kindagow, toluꞌon ku dianiu nog diꞌ u na amu poglogonon dion sog Tiatira. 25 Tibua, sumboy diꞌ amu mokulog sog pigoidan niu koyon asta matong u.

26 Simasima mikopondag bu miginang nog glegan ku asta sog doksuꞌan, bogayan ku ilan nog bayaꞌ mogokbit sog duma binonsaan 27 nog mamaꞌ nog bayaꞌ kituꞌ nog binogoy dianakon nog Gamaꞌ u. ‘Og kopogbayaꞌ nilan ondiꞌ kolobian bu og dasig nilan ondiꞌ kontuan.’† 28 Bu bogayan ku ilan nog bitun kituꞌ nog motilak sog silangan. 29 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni dia sog glumpuk nog poktanudanan.”

3

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Sardis

1 “Bu sulat mu dosop ini posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan sog bonua nog Sardis.

Koni og taluꞌ nog pogaid nog pitu moloikatanan nog Mikpongon kituꞌ bu og pitu buk bitunanan kituꞌ. Kisunan ku og kohinangan niu. Baluꞌ nog gotowanan dun, totubuꞌ amu saka minatoy amu. 2 Dadi, pogongman amu! Bu pongimogonoy niu ain misamaꞌ koyon dianiu nog daliꞌ na patoy. Poꞌ mitongow u og gininang niu koyon nog daꞌ pa kosulut sog motaan nog Diwata u. 3 Dadi, poktitukoy niu og kionadan niu bu midongog niu kituꞌ. Unut niu ituꞌ mangka amu tolikud sog dusa. Poꞌ bila diꞌ amu mogongman, tumokow u mangoy dion maꞌ nog polonakow nog daꞌidun og mokosun dun bog olo tangoy dun.

4 Tibua, ngon mikaꞌan og dumaanan niu dion sog Sardis koyon nog pitubudan nilan og polomotadon nilan bagun ilan diꞌ kosogotan nog polomotadon kituꞌ nog molaton. Ompatut ilan mogdunutdunut dianakon nog monapot ilan nog putiꞌ. 5 Simasima og mikopondag, mokoponapot ilan dosop nog putiꞌ. Bu ondiꞌ u nododaꞌ udason og ngalananan nilan dia sog libru nog pinulatan nog ngalananan kituꞌ nog ain kibogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu dia sog sunguꞌan nog Gamaꞌ u bu dia sog moloikatanan non, toluꞌon ku nododaꞌ nog ilan koyon og pigotowan ku.

6 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni dia sog glumpuk nog poktanudanan.

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Piladelpia

7 “Bu sulat mu dosop ini posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan dituꞌ sog bonua nog Piladelpia.

Koni og taluꞌ nog ion og midulus bu ion motud, bu ion og pogaid nog bayaꞌ ni Datuꞌ Dabid. Ain og binukaꞌ non daꞌidun mokopintuꞌ dun, bu ain og pinintuꞌ non daꞌidun sop mokobukaꞌ dun.

8 Kisunan ku og kohinangan niu. Tontong niu, binukaꞌ u na dianiu og bianan nog daꞌidun mokobolabag dun. Bu kisunan ku nog daꞌ da tantu dasig niu. Tibua, mikokunut amu nog taluꞌ u, bu daꞌ niu sonsingoy ngalan ku. 9 Ain sakup ni Kindagow nog miktaluꞌ nog ilan dow og Hudyu, saka moloput ilan, posugyuton ku ilan dianiu. Bu kosunan nilan nog kololaman ku amu. 10 Sabap sog kopokokunut niu nog dondagan ku nog sumboy moglogaga amu nog sinsaan, ipaton ku dosop amu sog tang nog matong glogon sog tibuk nog dunya koni, og suloy sog glam nog gotowanan dini sog glupaꞌan.

11 Daliꞌ u na datong. Dadi, pokpopagon amu dia sog tud niu koyon nog pigoidan niu bagun ondiꞌ olapon dianiu og tumbas kituꞌ dianiu. 12 Ain mokopondag, imungon ku nog gugdok dia sog Poktomuyan nog Diwata u bu diꞌ na dodaꞌ ion mokulog dion. Sulaton ku dianon og ngalan nog Diwata u. Bu sulaton ku dosop og ngalan ku nog bogu ngalan, bu og ngalan nog koliwagan bonua nog Diwata u nog ion non ion og bogu Jerusalem nog posunguꞌ tumonaꞌ tidu sog Mikpongon nog dituꞌ sog glangit.

13 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni sog glumpuk nog poktanudanan.”

Og sulat posunguꞌ sog glumpuknog poktanudanan dituꞌ sog Laudisia

14 Bu sulat mu dosop ini posunguꞌ sog moloikat kituꞌ nog pogokbit nog poktanudanan dia sog bonua nog Laudisia.

“Koni og taluꞌ nog ginolal kituꞌ nog golal non Amen, nog ion kopongondolan, bu motud og koponaksiꞌ non, bu ion piktolipunan nog glam nog piongon nog Mikpongon.

15 Kisunan ku da og kohinangan niu. Mamaꞌ amu nog tubig kituꞌ nog diꞌ dosop minit bu diꞌ dosop motigdow. Somoꞌ ita da mikalangalang amu moktamuy dianakon. Molongas u bosia somoꞌ posolobukon niu na. 16 Dadi, sabap sog kopogalangalang niu koyon moktamuy dianakon, poksipian ku na amu molong! 17 Long niu dun, doyahan amu na. Bu daꞌ na pogondaꞌon niu. Tibua, daꞌ niu kosunoy nog kololatlolat amu tokodoy, bu miskinan amu, bu mibuta amu, bu miglobas amu tanan. 18 Og pomali u dianiu, angoy amu saluy dianakon nog tantu bulawan bagun amu mogdaya, bu og ponopoton kituꞌ nog gomputiꞌ bagun niu kodugbaꞌan og sipogan niu koyon nog miglobas amu. Bu saluy amu dosop nog bulung nog mata niu koyon bagun amu mokotongow. 19 Ain og kololaman ku kituꞌ pogbinaꞌan ku, bu pokpoksuton ku. Dadi, poktantu amu mangka amu poksop nog kohinangan niu. 20 Dini u pogindog sog sobolaꞌ pintuꞌ mokibukaꞌ. Simasima mokodongog nog sabi u mangka non akon bukaꞌoy, sumolod u bu mogadap ami non kuman.

21 Simasima mokopondag, bogayan ku ion nog kopatut sumingkud dianakon sog gingkudan ku nog gingkudan datuꞌ. Mamaꞌ dosop nakon nog mikopondag bu sinumingkud u sog Gamaꞌ u dia sog gingkudan non kituꞌ nog gingkudan datuꞌ. 22 Simasima togo tolinga, pokinongogan non og piktaluꞌ nog Bolakat nog Mikpongon koni sog glumpuk nog poktanudanan.”

4

Og gingkudan datuꞌ sog glangit

1 Tubus nituꞌ, tinumontong u bu mikotongow u nog pintuꞌ nog mibukaꞌ dituꞌ sog glangit. Bu midongog u og taluꞌ nog mosikad nog maꞌ nog gonek nog tombuliꞌ. Og miktaluꞌ dun, og miglogolun kituꞌ dianakon tagnaꞌ. Taluꞌ non koyon maꞌ nini, “Pogdangan ka dini poꞌ potongowon ku dianika bog olo og sumboy matong motubus ini.” 2 Sododuꞌun koyon, pinuluꞌan u nog Bolakat nog Mikpongon dituꞌ sog glangit. Bu mitongow u sog sunguꞌan ku og gingkudan datuꞌ nog ngon pogingkud dun. 3 Og pogingkud koyon dion, og bayuꞌbayuꞌ non mosilow tokodoy maꞌ nog batuanan kituꞌ nog bololagaꞌ nog ngalananan nilan jasper, bu karnilian. Bu og gingkudan koyon kiliputusan nog mosilow tokodoy nog molunow, og kolunowan non maꞌ nog emerald. 4 Sog glumibut nog gingkudan datuꞌ koyon, piglibutan sop nog duaꞌ puluꞌ bu pat gingkudan datuꞌanan. Bu pigingkudan nog duaꞌ puluꞌ bu pat bogolalanan. Mikponapot ilan nog putiꞌ bu minguruna ilan nog bulawan. 5 Og gingkudan koyon nog sog titongaꞌ, mogbobusiat notibua og kilat dion, bu moktutudtutud notibua og glotiꞌ dion. Moksagot ilan nog glugung. Sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon, ngon pitu buk og suluꞌ nog mokoligaꞌ dion. Ion non ion og pitu buk og moloikatanan kituꞌ nog Mikpongon. 6 Bu sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon, ngon dosop og mamaꞌ nog solamin kotinggas nog maꞌ nog dagat koliwag.

Bu og gingkudan datuꞌ koyon sog titongaꞌ, piglibutan nog pat ginis nog manusiaꞌanan nog sunguꞌan tolikudan nilan milokop nog mata. 7 Og tiganaꞌ manusiaꞌ koyon, og bantuk non mamaꞌ nog glimong. Og koduaꞌ non, mamaꞌ nog sapiꞌ. Og kotolu non, og bayuꞌbayuꞌ non mamaꞌ nog bayuꞌ nog gotow. Og kopat non, mamaꞌ nog poglayug topuli. 8 Og glam nilan koyon, gonom gonom buk og gokpakanan nilan, bu glam nilan koyon milokop dosop nog mata asta sog liu dialom nog gokpak nilan. Gobi gondow diꞌ ilan lumotaꞌ moktaluꞌ nog,

“Mosigda, mosigda, mosigda og Mikpongon nog ion og Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan. Ion og donsamaꞌ na, bu ion dosop og numun koni, bu asta pa sog posunguꞌ matong.”

9 Og manusiaꞌanan koyon, ampun mokposolamat, bu mokpotas, bu moksanglit ilan dia sog pogingkud kituꞌ dia sog gingkudan datuꞌ koyon nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non, 10 og duaꞌ puluꞌ bu pat bogolalanan, mombaꞌ ilan sumugyut dia sog pogingkud kituꞌ dia sog gingkudan datuꞌ, mangka ilan tamuy dianon nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non. Bu botangon nilan og kurunaanan nilan dia sog sunguꞌan nog pogingkud koyon sog gingkudan datuꞌ mangka ilan poktaluꞌ,

11 “Ika og Pogbayaꞌ bu Diwata nami. Ika da og patut potason, bu pogodaban, bu og bolokatan poꞌ ika og mikpongon nog glam non, bu bianan sog bayaꞌ mu miongon og glam non. Bu miongon dosop og kotubuꞌ nilan.”

5

Og sulat nog linulun bu og Nati nog Bilibili

1 Og pogingkud koyon dia sog gingkudan datuꞌ, og glintu non pogongkom nog sulat nog linulun. Mitongow u og duaꞌ bolaꞌ nog pigongkom non koyon milokop nog sulat. Bu pitopokan nog pitu buk og podokot bagun ondiꞌ mosompun kukad. 2 Bu mitongow u og moloikat nog modasig, miktaluꞌ nog mosikad nog, “Sima gidoy og patut monglokat nog pimotapok dia sog sulat koyon nog linulun bu mukad dun?” 3 Tibua, sog glangit otawaka sog glupaꞌan otawaka minsan sog molimotayan, daꞌidun og patut mukad dun, bu minsan sagya tumontong nog dialom non. 4 Dadi, miglulad u poꞌ daꞌidun, minsan sala kotow, patut mukad nog sulat koyon nog linulun otawaka minsan siꞌoy sagya tumontong nog dialom non. 5 Dadi, og sala kotow sog bogolalanan miktaluꞌ dianakon, “Naꞌ a na moglulad poꞌ ngon da og patut mukad dun. Tontong mu og patut kituꞌ mukad dun, ion non ion og pondag kituꞌ nog pangkat ni Juda, bu og pangkat dosop ion ni Datuꞌ Dabid. Mikopondag na ion.”

6 Tubus nituꞌ, dangan tinontong u mitongow u dodaꞌ og Nati nog Bilibili nog pogindog dia sog titongaꞌ nog gingkudan datuꞌ kituꞌ nog piglibutan nog pat buk manusiaꞌanan kituꞌ bu og bogolalanan. Og Nati nog Bilibili koyon, mamaꞌ nog sibon bunuꞌon. Pitu buk og sungaganan non bu pitu buk dosop og mata non nog ion non og pitu buk moloikatanan kituꞌ nog Mikpongon nog dinondag non mangoy sog gliwag nog dunya. 7 Og Nati nog Bilibili koyon, inangoy non olapoy dia sog komot nog glintu nog pogingkud koyon dia sog gingkudan datuꞌ og sulat koyon nog linulun. 8 Ampun mitubus non olapoy, og pat buk manusiaꞌanan koyon bu og duaꞌ puluꞌ bu pat bogolalanan koyon, mikpongombaꞌ ilan sumugyut sog sunguꞌan nog Nati nog Bilibili koyon. Mikpogatul ilan nog maꞌ nog sigitan bu og ponaksan nog bulawan nog miponuꞌ nog komangyan nog ion non ion og gyakin nog pigotowan nog Mikpongon. 9 Bu mikpogbobat ilan nog bogu bobat. Og ponombit nilan dun maꞌ nini,

“Ika og patut malap nog sulat koyon nog linulun bu monglokat nog pimotapokanan koyon. Poꞌ ika og bakas binunuꞌ. Bu bianan sog duguꞌ mu, misaluy mu og gotowanan bagun ilan mimung nog pigotowan nog Mikpongon, og gotowanan nog miktidu sog diadia nog binonsaan, bu minsan olo ponoluꞌon non, bu minsan olo og pikpongkatan non. 10 Inimung nika ilan nog pigdotuꞌan mu nog boliananan nog moginang nog glegan nog Diwata ta, bu mogdatuꞌ ilan dia sog glupaꞌan.”

11 Tubus nituꞌ, dangan tinumontong u puliꞌ, mikotongow bu mikodongog u nog gonek nog moloikatanan koyon nog diꞌ mitung. Miglibut ilan dia sog gingkudan datuꞌ koyon bu sog manusiaꞌanan koyon bu sog duaꞌ puluꞌ bu pat bogolalanan koyon. 12 Bu og bobat nilan koyon landuꞌ kosikad. Og ponombit nilan dun maꞌ nini,

“Og Nati nog Bilibili kituꞌ nog bakas binunuꞌ, og patut ion bogayan nog bolakat, bu og daya, bu ompantas sabut non, bu modasig, bu pogodaban, bu pokpotason, bu poksonglitan!”

13 Tubus nituꞌ, og glam nog piongon sog pigloban nog glangit bu glupaꞌan tidu sog dialom glupaꞌ asta sog bubung glangit, midongog u mikpogbobat ilan nog sanglit nilan. Maꞌ nini og ponombit nilan dun,

“Poksonglitan og pogingkud koyon dia sog gingkudan datuꞌ, bu songlitan dosop og Nati nog Bilibili koyon, bu pogodaban, bu pokpotason, bu glam nog bayaꞌ dianon asta sog daꞌ kopus non!”

14 Bu og pat buk sop manusiaꞌanan koyon, mikponangaꞌ ilan nog, Amen. Bu og mokogulanganan sop koyon nog ginolal, mikpongombaꞌ ilan sumugyut.

6

Og potapokanan nog pimodokotsog sulat koyon nog linulun

1 Pigbontayan ku og Nati nog Bilibili koyon lumokat nog solabuk sog pitu buk podokotanan koyon. Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog solabuk sog pat buk manusiaꞌanan koyon. Og taluꞌ non minglingkug mamaꞌ nog gonek nog glugung nog long non dun, “Angoy a na dini!” 2 Bu dangan tinontong u, mitongow u og kudaꞌ nog gomputiꞌ dia sog sunguꞌan ku. Og sinumakoy koyon dun ngon panaꞌ non, bu binogayan ion nog kuruna. Bu mipanow ion maꞌ nog pondag nog mangoy mokpondag.

3 Dangan linokat nog Nati nog Bilibili koyon og koduaꞌ podokot kituꞌ, midongog u og koduaꞌ nog manusiaꞌ kituꞌ miktaluꞌ nog, “Angoy a na dini!” 4 Tubus nituꞌ, ngon nosop og len kudaꞌ nog tinumuaꞌ. Og kudaꞌ koyon molugdom og kopulaan non. Og sinumakoy koyon dun binogayan nog bayaꞌ mongawaꞌ nog gomigus sog glupaꞌan nog boyaꞌan mokpogbunuꞌ og gotowanan. Bu binogayan dosop ion nog kalis nog moyabaꞌ.

5 Dangan linokat nog Nati nog Bilibili og kotolu podokot koyon, midongog u og taluꞌ nog kotolu manusiaꞌ kituꞌ, “Angoy a na dini!” Dangan tinontong u, mitongow u og kudaꞌ nog gitom dia sog sunguꞌan ku. Og poksakoy koyon dun migaid nog timbangan. 6 Tubus nituꞌ, mikodongog u nog taluꞌ. Og taluꞌ koyon dituꞌ batad sog pat buk manusiaꞌanan koyon. Maꞌ long nog taluꞌ koyon, “Og paloy nog ngalan non og tiligu nog daliꞌ kotongaꞌ nog gantang, poktindan nog golagaꞌ nog sondow. Bu og paloy nog ngalan non og barli nog daliꞌ kosala gantang, poktindan nog golagaꞌ nog sondow. Tibua, naꞌ mu loꞌaton og kayu koyon nog olibu* bu og bolagon koyon nog og ngalan non paras.”†

7 Dangan linokat nog Nati nog Bilibili koyon og kopat nog podokot koyon midongog u og taluꞌ nog kopat manusiaꞌ kituꞌ, “Angoy a na dini!” 8 Dangan tinontong u, mitongow u og kudaꞌ nog momuksiꞌ koputiꞌan nog bombul non. Og poksakoy dun miktolikud nog iningolanan nilan nog Patoy bu og Molimotayan. Binogayan ilan nog bayaꞌ momunuꞌ, nog og bunuꞌon nilan pat bahagiꞌ nog gotow sog glupaꞌan bianan sog kalis, bu gutom, bu posakit, bu bianan sog sabtuaanan kituꞌ nog mongongan dini sog glupaꞌan koni.

9 Dangan linokat non og kolima podokot kituꞌ, dia sog pun nog pomolasan, mitongow u og glimukudanan nog ain pimunuꞌ kituꞌ sabap sog kopokpulonag nilan nog taluꞌ nog Mikpongon bu sabap sog kopokokunut nilan dun. 10 Mikpoktawag ilan. Maꞌ long nilan dun, “Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan. Ika og modulus bu og motud. Mobon nika potaꞌ ukumoy og migonong sog glupaꞌan? Bu nanu nika pa suliꞌoy og minunuꞌ kituꞌ dianami?” 11 Tubus nituꞌ, og glam nilan, pimogayan ilan nog ponopoton nog mokolambak nog mokoputiꞌ bu tinoluꞌan ilan nog, “Pogbagad amu pa podaliꞌdaliꞌ taman nog moganap og dakol nog sosoligananan kituꞌ nog maꞌ niu, bu pigilugan niu kituꞌ nog bunuꞌon dosop mamaꞌ niu.”

12 Pigbontayan ku ion lumokat nog kogonom podokot kituꞌ. Dangan linokat non, miglinug nog mosikad. Og gondow migdolom bu og bulan mipula maꞌ nog duguꞌ. 13 Og bitunanan sog glangit mikpogogdag sog glupaꞌan maꞌ nog mikpogbanak og bunga kayu bila oyupan nog molandos nog galuꞌ. 14 Og glangit miawaꞌ maꞌ nog linulun gikam. Bu glam nog buludanan bu og kopuluꞌan miawaꞌ sog kibotangan non.

15 Tubus nituꞌ, og kodotuꞌan sog glupaꞌan, bu og kounutananan nog sundalu, bu doyahananan, bu ain mokokotas nog gotow, bu og guliponanan, bu ain gotowanan kituꞌ nog ondaꞌ kulipon, mikpoksolobuni ilan sog sangobanan bu dia sog pampanganan nog kobuludan. 16 Mikidigbun ilan dia sog buludanan bu dia sog pampanganan nog long nilan dun, “Kodugbaꞌ amu na dianami bu buni niu na ami dia sog tinontongan nog pogingkud koyon sog gingkudan datuꞌ bu dia sog polihalaꞌ nog Nati nog Bilibili koyon. 17 Poꞌ minatong na og gondow kituꞌ nog pihit nog poliholaꞌon ilan na. Bu daꞌidun nododaꞌ mokantu dun.”

7

Sogatus bu pat puluꞌ bu pat ngibu kotow og kiindanannog ilan og pigotowan nog Mikpongon

1 Tubus nituꞌ, mitongow u pat buk moloikatanan pogindog dia sog pat pigyulu nog glupaꞌan, piksogong nilan og pat ginis nog galuꞌ bagun da diꞌ moyup sog glupaꞌan otawaka sog dagat otawaka sog kayuanan. 2 Tubus nituꞌ, mitongow u nosop nog len moloikat tinumuaꞌ tidu sog silangan. Ngon pigoidan non nog pongindan nog Mikpongon. Inekesan non og pat buk moloikatanan koyon nog binogayan nog bayaꞌ lumaꞌat sog glupaꞌan bu dia sog dagat. 3 Long nog moloikat koyon, “Naꞌ niu pa sokaliꞌ loꞌaton og glupaꞌan, bu og dagat, bu kayuanan poꞌ indanan nami pa poguna og gangasanan nog sosoligananan nog Diwata ta.” 4 Tubus nituꞌ, midongog u nosop og dakol og ginindanan nilan kituꞌ. Og dakol nilan sogatus bu pat puluꞌ bu pat ngibu kotow nog dia miktidu sog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat ni Apuꞌ Israel. 5 Og sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu nog ginindanan koyon tidu sog pangkat ni Juda. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Ruben. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Gad. 6 Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Aser. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Naptali. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Manase. 7 Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Simiun. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Lebi. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Isakar. 8 Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Sebulon. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Jusep. Bu sopuluꞌ bu duaꞌ ngibu tidu sog pangkat ni Benjamin.

Og mikponapot nog omputiꞌ nog mokolambaknog diꞌ mitung

9 Tubus nituꞌ, tinumontong u bu mitongow u og landuꞌ kodakol nog gotowanan nog daꞌidun mokitung dun nog miktidu sog glam nog binonsaan, bu glam nog gininisan nog gotowanan, bu glam nog gininisan nog ponoluꞌon. Pogindog ilan dia sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ bu sog Nati nog Bilibili. Mikponapot ilan nog omputiꞌ nog mokolambak bu mikpogaid ilan nog tongkayan nog maꞌ nog tongkayan nog dawon nog bunga. 10 Bu mikpogekes ilan nog maꞌ long nilan dun,

“Og tabang ta tidu da sog Diwata ta nog ion pogingkud dia sog gingkudan datuꞌ, bu tidu dosop dia sog Nati nog Bilibili!”

11 Og glam nog moloikatanan, dia ilan pogindog sog glumibut nog gingkudan datuꞌ koyon, bu dia sog glumibut nog bogolalanan kituꞌ, bu sog pat buk manusiaꞌanan kituꞌ. Bu mikpongombaꞌ ilan sumugyut dia sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon mangka ilan tamuy sog Mikpongon, 12 mangka ilan poglongag moktaluꞌ nog,

“Amen! Og sanglit, bu og kopokpotas, bu og kotoan, bu og kopokposolamat, bu og kopogadab, bu kotas nog bolakat, bu og kodasig, og glam nini og Mikpongon dun asta sog daꞌ kopus non. Amen!”

13 Tubus nituꞌ, og solabuk bogolal koyon miksak dianakon, “Sima og gotowanan koni nog mikponapot nog omputiꞌ bu ain ilan gidoy ion miktidu?”

14 Tinabal u ion, “Daꞌ a sunoy, Apuꞌ. Diꞌ u kosunan. Tibua ika, kosunan mu da.”

Maꞌ long non dun dianakon, “Koni, og gotowanan koni, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog mikobian sog posakit kituꞌ nog landuꞌ kopihit. Dinokdakan nilan og glogdoyanan nilan koyon dia sog duguꞌ nog Nati nog Bilibili, saꞌan ion miimung nog omputiꞌ. 15 Dadi, saꞌan ituꞌ kobon non, dia ilan pogindog sog sunguꞌan nog gingkudan nog Mikpongon. Bu gobi gondow moktamuy ilan dia sog Mikpongon sog Poktomuyan kituꞌ dianon. Bu ion dosop og pogingkud kituꞌ sog gingkudan datuꞌ, og mogipat dianilan. 16 Diꞌ ilan na mokpuliꞌ kogutoman otawaka kuowon. Bu diꞌ ilan na kosongowan nog ginit nog pudus otawaka minsan olo ginitoy dun. 17 Poꞌ og Nati nog Bilibili koyon, nog sog titongaꞌ nog gingkudan datuꞌ koyon, ion og polongipat dianilan. Bu ponuluꞌan non ilan dia sog tobud kituꞌ nog poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu og Mikpongon og momunas nog gluaꞌanan nilan nog miglayas tidu sog mataanan nilan.”

8

Og kopitu podokot

1 Dangan linokat nog Nati nog Bilibili og kopitu podokot koyon, mitiknaꞌ og glangit nog tungaꞌ oras. 2 Tubus nituꞌ, mitongow u og pitu buk moloikatanan nog pogindog sog sunguꞌan nog Mikpongon bu pimogayan ilan nog pitu buk tombuliꞌ.

3 Bu ngon nosop og len moloikat nog ngon og toguꞌan komangyan non nog og bulawan. Tinumuaꞌ dion bu indog sog pomolasan koyon. Binogayan ion nog modakol nog komangyan mangka non timbuloy sog gyakinanan nog glam nog pigotowan nog Mikpongon mangka ion pomalas dia sog pomolasan koyon nog bulawan nog piindog dia sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon. 4 Og gyakinanan nog pigotowan nog Mikpongon bu og gobol nog komangyan koyon miktolomuk dia sog sunguꞌan nog Mikpongon tidu sog komot nog moloikat koyon. 5 Tubus nituꞌ, og toguꞌan komangyan koyon, pinonuꞌ non nog gapuy tidu sog pomolasan koyon mangka non pilakoy sog glupaꞌan. Dadi, migbobusiat kilat mangka poktutudtutud og glotiꞌ mangka mikunudunud glugung mangka poglinug.

Og tombuliꞌanan

6 Tubus nituꞌ, og pitu buk moloikatanan koyon nog mikpogatul nog tombuliꞌanan, poksipian nilan na moyup og tombuliꞌ nilan.

7 Og tiganaꞌ moloikat koyon, inoyup non og tombuliꞌ non. Migdupiꞌ nog maꞌ nog batu bu og gapuy nog migampuꞌ nog duguꞌ nog mikpogogdag dia sog glupaꞌan. Mitutung na og kotolu bahagiꞌ nog glupaꞌan. Bu mikpoktutung dosop og kotolu bahagiꞌ nog kayuanan. Bu mikpoktutung dosop og glam nog sigbotanan.

8 Og koduaꞌ moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu ngon og migligaꞌ nog mamaꞌ nog bulud kosolag mipilak dituꞌ sog dagat. Og kotolu bahagiꞌ nog dagat miktimaluy duguꞌ. 9 Bu kotolu bahagiꞌ nog glam nog migonong dia sog dagat mikpomatoy. Bu kotolu bahagiꞌ nog glam nog sokayan dia sog dagat mikpoglaꞌat.

10 Og kotolu moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu og mokoluksang nog bitun mikpogligaꞌ maꞌ nog glansok mangka kodogdag dia sog tolu bahagiꞌ nog tubiganan bu tobudanan. 11 Og bitun koyon iningolanan nog si Ompet. Dadi, og tolu bahagiꞌ nog tubig miimung ompet nog boyaꞌan modakol tanan gotow og mikpomatoy poꞌ kipetan ilan dun.

12 Og kopat moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu og kotolu bahagiꞌ nog gondow bu og bulan bu og bitunanan miglaꞌat nog boyaꞌan og kotolu bahagiꞌ nion migdolom. Dadi, og tolu bahagiꞌ nog gondow diꞌ na dumolag bu og kotolu bahagiꞌ nog gobi maꞌ nituꞌ dosop.

13 Sonuk u moktimaꞌan, midongog u og gekes nog topuli nog poglayug dia sog gawang. Maꞌ long non dun, “Kosusasusa! Kosusasusa! Kosusasusa ain migonong koyon dia sog glupaꞌan. Poꞌ daliꞌ na oyupoy nog tolu buk og duma nog moloikatanan koyon og tombuliꞌanan nilan.”

9

1 Og kolima moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu mikotongow u nog bitun dia sog glupaꞌan nog midogdag tidu sog glangit. Binogayan ion nog kunsi nog pintuꞌ nog gluang kituꞌ nog daꞌ goktob non.* 2 Dangan binukaꞌ non og gluang koyon, linumuas og gobol dion nog motomuk tokodoy. Migdolom og gondow bu og gawang kobal nog gobol koyon nog miktidu sog gluang koyon. 3 Bu mikotongow u dosop nog gapananan mikpondapal sog glupaꞌan tidu sog gobol koyon. Bu binogayan ilan nog glala nog maꞌ nog kolala nog glala nog gulasulas dini sog glupaꞌan. 4 Bu tinoluꞌan ilan nog diꞌ ilan mongulaꞌat nog sigbot, bu pomulan, otawaka kayu dini sog glupaꞌan. Sugaꞌid non, posinsaon nilan tibua ain da og ondaꞌ kituꞌ kindanoy og gangasanan nilan nog gindan nog Mikpongon. 5 Tibua, daꞌ ilan bogoyoy nog bayaꞌ momunuꞌ dianilan. Sugaꞌid non, pokposokitan nilan tibua sog goktob nog lima bulan. Og sakit nog kopoglogaga nilan dun mamaꞌ kosakit nog glala nog sogod nog gulasulas. 6 Og gotowanan sog tang koyon, monontong ilan na nog kopatoy nilan. Tibua, diꞌ nilan minang. Moleg ilan siꞌoy matoy, tibua, ondiꞌ ilan da matoy.

7 Og bantuk nog gapananan koyon mamaꞌ nog kudaꞌanan kituꞌ nog posunguꞌ mangoy sog pogbunuꞌan. Mamaꞌ ilan nog mimangyuꞌ nog bulawan. Bu og bayuꞌbayuꞌanan nilan mamaꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog gotow. 8 Og buk nilan mamaꞌ nog buk nog glibun bu og ngisi nilan mamaꞌ nog ngisi nog glimong. 9 Og gigdob nilan linopisan nog maꞌ nog putow bu og gonek nog gokpak nilan mamaꞌ nog gonek nog kudaꞌanan kituꞌ nog posunguꞌ sog pogbunuꞌan nog kumonog og glupaꞌan dun. 10 Og gikug nilan mamaꞌ kolala nog sogod nog gulasulas. Bu og gikug nilan koyon og pokposakit nilan nog gotowanan goktob nog lima bulan. 11 Og kounutan nilan og moloikat kituꞌ nog pogaid nog gluang kituꞌ nog ngalan non dia sog bansa Hibru, Abadon bu sog Ginirik, Apolyon.†

12 Og tiganaꞌ glogon minian na. Ngon pa duaꞌ buk glogon nog posunguꞌ matong.

13 Og kogonom moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu midongog u og taluꞌ nog miktidu sog gokpod nog pomolasan koyon nog bulawan nog dia sog sunguꞌan nog Mikpongon. 14 Tinaluꞌ non sog kogonom moloikat koyon nog togo tombuliꞌ, “Boluy mu na og pat buk moloikatanan koyon nog binalud dituꞌ sog mosolag nog tubig kituꞌ nog ngalan non Euprates.” 15 Bu og pat buk moloikatanan koyon, ilan og sinimpan sog ton bu sog bulan bu sog gondow bu sog tang kituꞌ. Binoluy ilan na poꞌ pomunuꞌon nilan og tolu bahagiꞌ nog gotowanan. 16 Midongog u bog andun og dakol nilan. Og dakol nog sundaluanan koyon nog mikponakoy sog kudaꞌ, duaꞌ gatus laksaꞌ.

17 Dia sog tinontongan ku mitongow u og kudaꞌanan bu og poksakoy koyon dion. Maꞌ nini og bayuꞌbayuꞌ nilan. Og gigdobanan nilan pinglopisan nog ompula maꞌ nog gligaꞌ bu molugdom og kobiluan non bu modalag maꞌ nog asupri. Og gulu nog kudaꞌanan koyon maꞌ nog gulu nog glimong. Bu mikpongluas sog babaꞌ nilan og gapuy, bu og gobol, bu og asupri. 18 Og kotolu bahagiꞌ nog gotowanan mikpomatoy kobal nog tolu ginis koyon nog posakit, og gapuy, bu og gobol, bu og asupri nog miktidu dia sog babaꞌanan nog kudaꞌanan koyon. 19 Poꞌ og glala nog kudaꞌanan koyon dia sog babaꞌ nilan bu dia dosop sog gikug nilan. Poꞌ og gikuganan nilan togo gulu mamaꞌ nog mamak nog mongoktuk nog gotowanan.

20 Og duma gotowanan nog daꞌ pomatoy bianan sog posakit koni, daꞌ nilan pa bolongoy og diwataanan kituꞌ nog pingimung nog dili komot nilan. Bu daꞌ ilan pa lotaꞌ moktamuy sog glatdiwataanan bu sog glodawananan koyon nog pingimung nilan maꞌ nog bulawan, bu og solapiꞌ, bu og tumbaga, bu og batu, bu og kayu nog saka og glodawananan koyon ondiꞌ mokotongow, bu ondiꞌ mokodongog, bu diꞌ mokopanow. 21 Bu daꞌ ilan pa dosop lotaꞌ momunuꞌ otawaka moginang nog kotoꞌuan nilan otawaka momabal otawaka monakow.

10

Og bataꞌbataꞌ libru

1 Tubus nituꞌ, mikotongow u nosop nog len moloikat nog modasig, posunguꞌ tumonaꞌ tidu sog glangit. Miputus ion nog ginampol bu ngon og glanag sog tondong nog gulu non. Og bayuꞌbayuꞌ non sinumilow maꞌ nog gondow bu tidu sog gopa non asta sog polapa non mamaꞌ nog gugdok nog migligaꞌ. 2 Poktayak ion nog bataꞌbataꞌ libru nog binoklad. Og botis non nog glintu dinogyak non sog dagat bu og botis non nog bibang dinogyak non sog kotasan. 3 Miktaluꞌ ion nog mosikad maꞌ nog gonek nog glimong. Dangan miluksad og taluꞌ non koyon, tinabal nog pitu buk glugung. 4 Dangan miluksad pitu buk glugung koyon, poksipian ku na bosia sumulat saka mikodongog u nog taluꞌ tidu sog glangit. Maꞌ long nog taluꞌ koyon dun, “Naꞌ mu na sulaton og taluꞌ nog pitu buk glugung koyon bu naꞌ mu na pokposun.”

5 Tubus nituꞌ, og moloikat kituꞌ nog mitongow u pogindog sog dagat bu sog kotasan, inogot non og komot non nog glintu sog glangit, 6 bu mangka ion sapa dia sog ngalan nog Mikpongon nog ion totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non nog ion og mikpongon nog glangit bu glupaꞌan bu og dagat bu glam nog piongon dion. Maꞌ long non dun, “Daꞌidun na mokosagaꞌ nog glegan nog Mikpongon. 7 Sog daꞌ pa oyupoy nog kopitu moloikat koyon og tombuliꞌ non, ombaluy na og tugyu non kituꞌ nog milimod maꞌ nog pinasad non kituꞌ dia sog sosoligananan non nog ion non ion og polomolatasanan non.”

8 Tubus nituꞌ, og miktaluꞌ kituꞌ nog midongog u nog miktidu dituꞌ sog glangit, miktaluꞌ nosop mokpuliꞌ dianakon. “Angoy mu alap og libru kituꞌ nog binukaꞌ dia sog komot nog moloikat kituꞌ nog pogindog sog dagat bu sog kotasan.”

9 Dadi, og bataꞌbataꞌ libru kituꞌ, inangoy u pongonioy sog moloikat kituꞌ. Maꞌ long non dun dianakon, “Alap mu ini bu mangka mu kan. Momis siꞌoy maꞌ nog tonob sog babaꞌ mu tibua og tian mu kosoman dun.” 10 Dadi, inalap u og bataꞌbataꞌ libru kituꞌ mangka u kanoy. Minanam u dodaꞌ mamaꞌ nog tonob. Tibua, dangan inuglon ku na, kiosoman og tibuka u dun. 11 Tubus nituꞌ, tinoluꞌan u nosop nog, “Sumboy puliꞌan mu mokpolatas og taluꞌ nog Mikpongon kituꞌ paꞌali dia sog kodokolan nog binonsaan, bu sog gotowanan, bu sog glam nog gininisan nog ponoluꞌon, bu sog kodotuꞌan.”

11

Og duaꞌ kotow taksiꞌanan

1 Binogayan u nog topongan nog maꞌ nog kolanas bu tinoluꞌan u nog, “Angoy mu topong og Poktomuyan dia sog Mikpongon, bu og pomolasan dion, bu mangka nika itung og mikpoktamuy koyon dion. 2 Tibua, naꞌ mu sunuꞌon tumopong og glowasan nog Poktomuyan koyon poꞌ binogoy ion dia sog gotowanan nog konaꞌ Hudyu. Bu poglogekon nilan og koliwagan bonua kituꞌ nog mosigda lagaꞌ nog pat puluꞌ bu duaꞌ bulan.* 3 Popongoyon ku og duaꞌ kotow nog tumaksiꞌ paꞌali dianakon. Bogayan ku ilan nog bolakat mogustal paꞌali dianakon lagaꞌ nog songibu bu duaꞌ gatus bu nom puluꞌ ondow. Og ponopoton nilan og saku nog modikpol.” 4 Ilan koyon ion non ion og pinonggiꞌ kituꞌ sog duaꞌ pun kayu kituꞌ nog iningolanan olibu. Bu pinonggiꞌ ilan dosop sog duaꞌ buk guntulan nog suluꞌ kituꞌ nog piingkud dia sog sunguꞌan nog Mikpongon nog ion non og Pogbayaꞌ sog glupaꞌan. 5 Bila ngon sumuloy mongulaꞌat dianilan, og gapuy lumuas tidu sog babaꞌ nilan bu moglaꞌat og banta nilan dun. Maꞌ nini og kopongulaꞌat nog ain moksipi kituꞌ lumaꞌat dianilan. 6 Togo bayaꞌ ilan mogondiꞌ dumupiꞌ nog solian nilan mokpolatas nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu togo bayaꞌ ilan dosop mokpotimaluy nog tubig dia sog duguꞌ. Bu togo bayaꞌ ilan dosop mogbogoy nog glam nog gininisan nog posakit sog glupaꞌan sog minsan nanu og glegan nilan.

7 Bila motubus ilan na mokpulonag nog taluꞌ nog Mikpongon, og sabtua kituꞌ nog tumuaꞌ tidu sog Abis mangoy mogdayow munuꞌ dianilan. Bu diꞌ ilan mokantu dun. Bunuꞌon non ilan. 8 Dadi, og bangkoy nilan, dion da sog dalan nog koliwagan bonua koyon nog mosolag, nog ion non ion og kinudusan sog Kounutan nilan kituꞌ nog mipononggiꞌ sog bonua nog Sodom bu bonua nog Ehiptu. 9 Og gotowanan nog miktidu sog ainain nog bonua, bu tidu sog glam nog binonsaan, bu miglologinis nog ponoluꞌon mangoy tumontong nog bangkoy nilan koyon lagaꞌ tolu ondow bu solian solom. Bu diꞌ nilan kumboy lobongon. 10 Og gotowanan nog mogonong dini sog glupaꞌan koni, minginsupak dianilan poꞌ minatoy na og duaꞌ kotow polomolatas nog taluꞌ nog Mikpongon. Bu miglokologyaꞌan ilan, bu mangka ilan pogbinogoyoy poꞌ daꞌidun na og mokposakit kituꞌ dianilan dini sog glupaꞌan.

11 Tibua, dangan midopot na og tolu ondow bu solian solom, pitubuꞌ ilan na nog Mikpongon mangka ilan indog. Bu ain gotowanan nog mikotongow dianilan, kiondokan ilan tokodoy. 12 Tubus nituꞌ, midongog nog duaꞌ kotow koyon og taluꞌ nog mosikad tidu sog glangit. Og taluꞌ koyon maꞌ nini, “Angoy amu na dini!” Dadi, sonuk nog banta nilan mogbantoy dianilan, miiknat ilan sog glangit nog dia ilan sog ginampol.

13 Bu sog tang koyon, miglinug nog mosikad tokodoy. Bu og kosopuluꞌ bahagiꞌ nog koliwagan bonua koyon mitugban. Bu pitu ngibu kotow mikpomatoy dun. Bu ain misamaꞌ kituꞌ, inubas ilan nog gondok nilan bu mikpoksanglit ilan dia sog Diwata nog sog glangit.

14 Og koduaꞌ glogon minian na. Tibua, ngon pa og posunguꞌ matong.

Og kopitu tombuliꞌ

15 Og kopitu moloikat koyon, inoyup non dosop og tombuliꞌ non. Bu ngon og miglongag moktaluꞌ nog mosikad dituꞌ sog glangit. Maꞌ long nilan dun,]

“Og bayaꞌ mogdatuꞌ sog dunya, dia na sog Pogbayaꞌ kituꞌ dianita, bu dia sog pipangoy non kituꞌ mogdatuꞌ, bu mogbayaꞌ na ion asta sog daꞌ kopus non.”

16 Tubus nituꞌ, og duaꞌ puluꞌ bu pat kituꞌ nog bogolalanan nog pogingkud sog gingkudan datuꞌ sog sunguꞌan nog Mikpongon, minombaꞌ ilan bu sugyut dia sog Mikpongon, 17 kobon nilan moktaluꞌ nog,

“Pokposolomatan nami Ika, og Mikpongon, og Pogbayaꞌ nog diꞌ kobotukan. Ika og donsamaꞌ na bu numun kituꞌ. Poꞌ ginamit mu na og kotas nog bayaꞌ mu, bu miktolipun ka na mogbayaꞌ. 18 Og binonsaan mikpoglolingit ilan tokodoy poꞌ minatong na og tang nog potongowon mu na og polihalaꞌ mu bu ukumon mu na ain mikpomatoy. Bu tumbasan mu na og sosoligan mu nog polomolatasanan, bu og glam nog pigotowan mu, bu ain migadab dianika, ombabaꞌ otawaka motas. Minatong na og tang nog loꞌaton mu ain mingulaꞌat nog glupaꞌan.”

19 Tubus nituꞌ, og Poktomuyan dia sog Mikpongon dituꞌ sog glangit mibukaꞌ bu mitongow u dituꞌ og kaban kituꞌ nog tinoguꞌan nog koposadan nog Mikpongon. Migbobusiat kilat, bu miktutudtutud glotiꞌ, bu mikunudunud glugung, bu miglinug, bu migdupiꞌ nog molandos tokodoy nog maꞌ nog batu.

12

Og glibun bu og naga

1 Tubus nituꞌ, ngon pitongow dianakon nog kosobuꞌsobuꞌ tokodoy. Mitongow u og glibun dia sog gawang nog ponopoton non motilak maꞌ nog gondow, bu sog tondong nog botis non og bulan, bu minguruna ion nog sopuluꞌ bu duaꞌ buk bitunanan. 2 Og glibun koyon og bodos bu miglosek tanan kobal nog pinokitan na. 3 Tubus nituꞌ, ngon nosop pitongow dianakon nog kosobuꞌsobuꞌ. Mitongow og kosolagan nog naga nog ompula nog dia sog gawang. Pitu buk guluanan non bu sopuluꞌ buk sungaganan non. Bu og guluanan non minguruna. 4 Dangan binotagbad non og gikug non, og kotolu bahagiꞌ nog bitunanan dia sog gawang mikpokpilak sog glupaꞌan. Og naga koyon pogindog sog sunguꞌan nog glibun koyon nog pinokitan poꞌ bila mogbataꞌ og glibun koyon, uglonon non. 5 Migbataꞌ og glibun koyon nog glaki. Ion og mogbayaꞌ sog glam nog binonsaan, bu daꞌidun mokantu dianon. Og bataꞌ non koyon, inalap mogdayun dianon mangka pitangoy dituꞌ sog Mikpongon bu sog gingkudan datuꞌ kituꞌ. 6 Bu og glibun koyon milaguy dituꞌ sog bonua kituꞌ nog daꞌ gotow dun nog sinimpan nog Mikpongon dianon nog dituꞌ ion pogusibaꞌoy nog lagaꞌ songibu bu duaꞌ gatus bu nom puluꞌ ondow.

7 Bu ngon migbunuꞌ dituꞌ sog glangit. Si Mikail* bu og glaꞌayatanan non, migbunuꞌ ilan nog naga kituꞌ bu og glaꞌayatanan non. Migantu ilan na. 8 Tibua, og naga koyon diꞌ mokantu dia ni loꞌ Mikail. Dadi, binugow ilan tidu sog glangit. 9 Bu og naga kituꞌ nog modasig binuksak dia sog glupaꞌan. Ion non ion og mamak kituꞌ kobon nituꞌ nog iningolanan si Kindagow otawaka og Soitan. Ion non ion og mikobal nog gotowanan sog dunya nog boyaꞌan misimoy ilan dun sog motud. Binuksak ion bu asta og glaꞌayatanan non dia sog glupaꞌan.

10 Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog mosikad dituꞌ sog glangit. Maꞌ nini og taluꞌ koyon, “Numun kituꞌ minatong na og tabang nog Mikpongon dia sog gotowanan,† bu Bolakat non, bu og kopogbayaꞌ non, bu og bayaꞌ nog Kristu! Poꞌ og moksumbungsumbung kituꞌ sog pigilugan ta dia sog Mikpongon gobi gondow, binuksak na dia sog glupaꞌan. 11 Dinag nilan ion bianan sog duguꞌ nog Nati nog Bilibili kituꞌ bu bianan dosop sog motud kituꞌ nog pigustal nilan. Bu daꞌ nilan inggulaꞌoy og kotubuꞌ nilan asta sog kopotayan. 12 Dadi, pogdadaꞌ amu na, amu dion sog glangit! Tibua, landuꞌ susaan sog glupaꞌan bu sog dagat poꞌ si Kindagow tinumonaꞌ na dianiu! Linolingitan ion tokodoy poꞌ ompolok na og timpu nog misamaꞌ dianon.”

13 Dangan kimongmanan non nog ion binuksak dia sog glupaꞌan, sinunguꞌ non sop monontong og glibun kituꞌ nog migbataꞌ nog glaki. 14 Og glibun koyon binogayan nog gokpak nog maꞌ nog gokpak nog kosolagan nog topuli bagun ion mokolayug sog bonua kituꞌ nog sinimpan nog Mikpongon dianon. Poꞌ dituꞌ ion pogipatoy nog Mikpongon bagun ion ondiꞌ ompongulaꞌat nog naga kituꞌ sog solod nog tolu ton bu moginongaꞌ. 15 Tubus nituꞌ, og naga koyon sinompitan non nog tubig og glibun koyon nog boyaꞌan migbaꞌ posunguꞌ sog glibun koyon poꞌ bagun bosia manud ion dun. 16 Tibua, og glibun koyon tinobangan nog bianan sog glupaꞌ nog migbokaꞌ mangka kotulod sog bokaꞌ nog glupaꞌ og tubig koyon. 17 Dadi, migdungag moglolingit og naga koyon dia sog glibun koyon. Dadi, inangoy non oyowoy momunuꞌ og piglogombataꞌanan nog glibun koyon, ain og mikokunut dia sog dondagananan nog Mikpongon, bu ain ompagon og kopongandol non dia sog motud nog pitongow ni Isus. 18 Bu og naga koyon, pogindog dia sog pontad.

13

Og sabtua nog linumuas tidu sog dagat

1 Tubus nituꞌ, mitongow u og sabtua linumuas tidu sog dagat. Pitu buk og guluanan non bu sopuluꞌ buk sungaganan non. Og glam nog sungaganan non koyon pikurunaan. Bu og guluanan non sinulatan nog ngalan nog mokotompolaꞌ dia sog Mikpongon. 2 Og sabtua koyon mamaꞌ nog bantuk nog koding tolunan, og botis non mamaꞌ nog botis nog sabtua kituꞌ nog ngalan non og bear, bu og babaꞌ non maꞌ nog babaꞌ nog glimong. Bu binogayan nog naga kituꞌ ion nog dili pagas non, bu og kopogdatuꞌ non, bu og kotas nog bayaꞌ. 3 Og solabuk gulu nog sabtua koyon mamaꞌ nog bakas binunuꞌ. Tibua, og gangol non koyon mibaiꞌ na. Glam nog gotowanan sog dunya kisobuꞌan dun, bu migunut ilan dia sog sabtua koyon. 4 Glam nog gotowanan miktamuy sog naga koyon poꞌ migbogoy ion nog bayaꞌ sog sabtua kituꞌ. Bu tinamuy nilan dosop og sabtua kituꞌ bu mangka ilan poksak nog, “Sima gidoy mokobatuk sog sabtua koni? Sima gidoy mokantu dun?”

5 Tinugdakan og sabtua koyon moktokabul bu og moglakaꞌlakaꞌ monaluꞌ. Bu tinugdak dosop ion mogbayaꞌ lagaꞌ pat puluꞌ bu duaꞌ bulan. 6 Dadi, miktolipun ion moglakaꞌlakaꞌ monaluꞌ dia sog Mikpongon bu monompolaꞌ sog ngalan nog Mikpongon bu og pigonongan non, bu asta og glam nog migonong sog glangit. 7 Tinugdakan dosop ion mangoy mogbolongayow momunuꞌ sog pigotowan nog Mikpongon bagun non ilan mokaum. Bu binogayan ion nog bayaꞌ mogbayaꞌ sog glam nog binonsaan, bu glam nog pikpongkatan, bu sog glam nog gininisan nog ponoluꞌon nog gotowanan. 8 Og miktamuy sog sabtua koyon, ain ngalananan nilan nog daꞌ sulatoy dia sog ponulatan kituꞌ nog ain kibogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non nog sinulat na sog kobon nog daꞌ pa pongonoy og dunya. Og gapuꞌ nog pinulatan koyon og Nati nog Bilibili kituꞌ nog binunuꞌ.

9 Ain mokodongog, sumboy nododaꞌ mokinongog. 10 Ain og gukudan non ombihag, bihagon nododaꞌ. Ain og gukudan non ombunuꞌ bianan sog kalis, bunuꞌon nododaꞌ bianan sog kalis. Dadi, saꞌan ituꞌ sumboy ain pigotowan nog Mikpongon, ompagon og kopongandol nilan bu og kopoglogaga nilan.

Og sabtua nog linumuas tidu sog glupaꞌ

11 Tubus nituꞌ, mitongow u nosop og len sabtua, nog linumuas tidu sog glupaꞌ. Duaꞌ buk sungag non ompolok maꞌ nog sungag nog nati nog bilibili. Bu og taluꞌ non modasig maꞌ nog naga. 12 Bu ion og ginumantiꞌ mogbayaꞌ nog glam nog bayaꞌ sog tiganaꞌ sabtua kituꞌ mangka non dondagoy moktamuy og glam nog gotow sog glupaꞌan dia sog tiganaꞌ sabtua kituꞌ nog togo gangol nog mibaiꞌ na. 13 Bu minginang ion nog gingyataꞌanan nog kosobuꞌsobuꞌ tokodoy bu mokodondag ion nog gapuy nog tumonaꞌ sog glupaꞌan tidu sog glangit sog kosompagan nog gotowanan. 14 Sabap sog kogantiꞌ non dia sog tiganaꞌ sabtua koyon moginang nog gingyataꞌanan, glam nog gotowanan nog migonong sog glupaꞌan koni kolimbungan dun. Dinondag non ilan mokpindog nog glodawan nog poktomuyon nilan poꞌ og gantiꞌ nog tiganaꞌ sabtua kituꞌ nog bakas miangol nog kalis saka mitubuꞌ da. 15 Og koduaꞌ sabtua koyon tinugdak mokpotubuꞌ dianon og glodawan nog tiganaꞌ sabtua kituꞌ bagun da mokopoktaluꞌ. Bu bunuꞌon non ain ompok moktamuy dianon. 16 Glam nog gotow, ombabaꞌ otawaka motas, doyahan otawaka miskinan, gulipon otawaka konaꞌ gulipon, tinogol non ilan mindan dia sog komot nilan nog glintu otawaka sog gangasanan nilan 17 nog boyaꞌan daꞌidun mokosaluy otawaka mokopogdagang bila daꞌ indanoy nog ngalan nog sabtua koyon otawaka og gitungan nog mongmaꞌana sog ngalan non koyon.

18 Og maꞌ nini koni, sumboy ngon og kotoan ta monginabut dun. Simasima moto sumabut, mosabut non bog olo maꞌana nini. Poꞌ og maꞌana nog gitungan koyon mongmaꞌana da sog ngalan nog gotow. Og gitungan koyon gonom gatus bu gonom puluꞌ bu nom.

14

Og Nati nog Bilibili bu og glaꞌayatanan non

1 Tubus nituꞌ, tinumontong u bu mitongow u dia sog sunguꞌan ku og Nati nog Bilibili kituꞌ nog pogindog sog bulud nog ngalan non og Sion. Bu og dumaanan non og sogatus bu pat puluꞌ bu pat ngibu kotow nog sinulatan og gangasanan nilan nog ngalan non bu ngalan nog Gamaꞌ non. 2 Bu mikodongog u nog gonek nog mosikad tidu sog glangit. Og sikad nog gonek koyon nog midongog u maꞌ kosikad nog gonek nog bosoy otawaka maꞌ nog glotiꞌ. Og gonek koyon nog midongog u maꞌ nog gonek nog sigitananan nog piglomotan nog polonigitan. 3 Bu mikpogbobat ilan nog bogu bobat dia sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon, bu dia sog sunguꞌan nog pat buk manusiaꞌanan koyon, bu dia sog bogolalanan kituꞌ. Daꞌidun og moto moganad nog bobat koyon lual da og sogatus bu pat puluꞌ bu pat ngibu kituꞌ nog migawon tidu sog bayaꞌ nog dusa sog glam nog gotowanan sog glupaꞌan. 4 Og gotowanan koyon, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog midulus nog daꞌ ilan pogbabal nog glibun. Migunutunut ilan dia sog Nati nog Bilibili koyon nog minsan ain ion angoy. Ilan og migawon tidu sog duma gotowanan sog dunya bu ilan og tiganaꞌ uokilon dia sog Mikpongon bu sog Nati nog Bilibili. 5 Daꞌidun og gloput nog taluꞌ nilan bu daꞌidun og silaꞌon dianilan.

Og tolu buk moloikat

6 Tubus nituꞌ, mitongow u nosop og len moloikat nog poglayug sog gawang pokpitang nog Gombaꞌis nog Guksugan nog daꞌ piksopan non tidu pa sog donsamaꞌ asta sog daꞌ kopus non, nog pulonagon non dia sog gotowanan dini sog glupaꞌan, sog glam nog binonsaan, bu glam nog pikpongkatan, bu glam nog gininisan nog ponoluꞌon. 7 Miktaluꞌ ion nog mosikad, “Kondok amu sog Mikpongon bu potas niu ion poꞌ minatong na og gondow kituꞌ nog mongukum ion. Dadi, tamuy niu ion poꞌ ion og mikpongon nog glangit bu glupaꞌan, dagat bu og tobudanan.”

8 Ngon nosop og mitongow u nog sinumukli dianon og koduaꞌ moloikat bu mangka poktaluꞌ, “Miglaꞌat na! Miglaꞌat na og bayaꞌ nog koliwagan bonua kituꞌ nog mokosog nog og Babilon. Sabap sog kohinangan nog gotowanan sog Babilon, mioit og glam nog binonsaan sog kohinangan nilan kituꞌ nog molaton poꞌ mamaꞌ ilan nog piinum nog galak nog gombisa.”

9 Tubus nituꞌ, ngon nosop mitongow u nog sinumukli dianon og kotolu moloikat mangka poktaluꞌ nog mosikad, “Simasima moktamuy sog sabtua bu sog glodawan non, bu kiindanan og gangas non otawaka og komot non, 10 mokinum dosop ion nog galak nog ion non ion og posakit nog Mikpongon. Og galak kituꞌ daꞌ kosogotoy bu inudud dia sog saguk, og pinonggiꞌan nog polihalaꞌ nog Mikpongon kituꞌ nog kondokondok. Posinsaon ion bianan sog tutungon ion nog asupri dia sog sunguꞌan nog moloikatanan kituꞌ nog midulus bu dia sog sunguꞌan nog Nati nog Bilibili. 11 Bu og gobol nog gapuy koyon nog posinsa non, kobon non moktolomuk notibua asta sog daꞌ kopus non. Gobi gondow daꞌidun gulolian nilan mosinsa, ain mikpoktamuy kituꞌ sog sabtua bu sog glodawan non kituꞌ, otawaka ain kiindanan nog ngalan non. 12 Dadi, saꞌan og pigotowan nog Mikpongon, ain mikokunut sog dondagananan non kituꞌ, sumboy mokogaga ilan bu ompagon og kopongandol nilan dia ni Isus.”

13 Tubus nituꞌ, mikodongog u nog taluꞌ tidu sog glangit nog, “Sulat mu ini, tidu sog numun kituꞌ popiaon ain matoy nog sabap sog kopokokunut nilan dia sog Pogbayaꞌ.”

Maꞌ long nog Bolakat nog Mikpongon, “Oꞌo, pulolion ilan tidu sog sinsaan nilan moginang poꞌ og tumbas dianilan ondiꞌ ombolong.”

Og kogani sog glupaꞌan

14 Tubus nituꞌ, tinumontong u bu mitongow sog sunguꞌan ku og ginampol nog gomputiꞌ, bu ngon pogingkud dion nog maꞌ nog gotow bu minguruna ion nog bulawan bu pogaid nog glonggaman nog mokutong. 15 Tubus nituꞌ, ngon len moloikat linumiu tidu sog Poktomuyan dia sog Mikpongon mangka poktaluꞌ nog mosikad sog pogingkud koyon dia sog ginampol. “Gamit mu og glonggaman mu koyon mangka a gani. Poꞌ minatong na og timpu gumani. Poꞌ og gotowanan sog dunya ombaꞌis na gonion.” 16 Dadi, og pogingkud koyon sog ginampol, ginani non dodaꞌ nog glonggaman non koyon og gliwag nog glupaꞌan, bu og dunya mitobas na.

17 Tubus nituꞌ, ngon nosop og len moloikat linumiu sog Poktomuyan dia sog Mikpongon, dituꞌ sog glangit. Bu ngon og sanggot non nog mokutong. 18 Ngon dosop og len moloikat nog polongusibaꞌ nog gapuy. Miktidu ion sog pomolasan bu poktaluꞌ nog mosikad sog moloikat koyon nog togo sanggot nog mokutong, “Gamit mu og sanggot mu koyon mangka mu pongoktas og bunga nog pomulan koyon dia sog glupaꞌan nog ngalan non og paras. Poꞌ og paras koyon minug na.” 19 Dadi, linabuy non og glupaꞌan nog sanggot non koyon. Dadi, mikpogoktas og paras koyon mangka non pilakoy sog baloy kituꞌ nog ngalan non og dogyakan, ion non ion og polihalaꞌ nog Mikpongon. 20 Mangka ilan pogdogyakoy dituꞌ sog glowasan nog koliwagan bonua koyon. Bu og duguꞌ nilan miksologan tidu sog pogdogyakan koyon dianilan, sodopa og dalom non bu og gyobaꞌan non pat gatus kilumitru.

15

Og pitu buk moloikatanan bu pitu ginis glogon

1 Tubus nituꞌ, mikotongow u nosop nog len kosobuꞌsobuꞌ sog gawang nog kosobuꞌsobuꞌ tokodoy. Ngon pitu buk moloikatanan nog mikpogaid ilan nog pitu ginis glogon. Og glogonanan koyon, ion non ion og doksuꞌan nog polihalaꞌ nog Mikpongon. 2 Tubus nituꞌ, mitongow u maꞌ nog solamin nog maꞌ nog dagat koliwag bu migdilapdilap gompula maꞌ nog gapuy. Bu mitongow u dosop ilan pogindog sog goksid nog dagat kituꞌ nog maꞌ nog solamin ain og mikopondag kituꞌ dia sog sabtua, bu sog glodawan non, bu sog ngalan non kituꞌ nog mingmaꞌana sog gitungan. Bu pogaid ilan nog sigitan nog binogoy nog Mikpongon dianilan. 3 Bu migbobat ilan nog bobat ni Muses, nog ion og sosoligan nog Mikpongon kituꞌ, bu binobat nilan dosop og bobat nog Nati nog Bilibili. Maꞌ long nog bobat nilan,

“Mikpongon, Ika og Diwata nog diꞌ kobotukan. Mosolag og miinang mu! Bu kosobuꞌsobuꞌ tokodoy og ginang mu! Motud bu modulus og kohinangan mu. Ika og Datuꞌ sog glam nog binonsaan. 4 Sima gidoy ondiꞌ mondok dianika, Ika, Pogbayaꞌ? Otawaka sima gidoy og mogbolibad moktaluꞌ nog Ika og motas poꞌ sala mu da molinggas bu mosigda. Glam nog binonsaan mangoy moktamuy dianika poꞌ og kodulus nog kohinangan mu mitongow na nog glam nog gotowanan.”

5 Tubus nituꞌ, mitongow u og Poktomuyan sog Mikpongon mibukaꞌ dituꞌ sog glangit. Ion non ion og dugu kituꞌ nog landuꞌ kosigda. 6 Bu mikpongliu tidu dion og pitu buk moloikatanan kituꞌ nog pogaid nog pitu ginis glogon. Mikponapot ilan nog mikpoglamag bu og gigdob nilan linibodan nog bulawan. 7 Tubus nituꞌ, solabuk sog pat buk manusiaꞌ koyon, pigatul non momogoy dia sog pitu buk moloikatanan koyon og ponaksan kituꞌ nog bulawan nog miponuꞌ nog polihalaꞌ nog Mikpongon. Og Mikpongon, ion og totubuꞌ asta sog daꞌ kopus non. 8 Og Poktomuyan koyon miponuꞌ nog gobol nog kotas bu og dasig nog Mikpongon nog boyaꞌan daꞌidun og mokosolod dion taman da diꞌ modoksuꞌ og pitu ginis glogon nog pitu buk moloikatanan kituꞌ.

16

Og pitu buk ponaksan nog pinginoguꞌannog polihalaꞌ nog Mikpongon

1 Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog mosikad tinaluꞌ dia sog pitu buk moloikatanan koyon tidu sog Poktomuyan sog Mikpongon. Maꞌ long nog taluꞌ koyon, “Angoy niu bunag og pitu buk ponaksan koyon nog pinginoguꞌan nog polihalaꞌ nog Mikpongon dituꞌ sog glupaꞌan.”

2 Og tiganaꞌ moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non sog glupaꞌan. Dadi, ain og inindanan nog ngalan nog sabtua kituꞌ bu miktamuy sog glodawan non, pinubuꞌan ilan nog nuka kituꞌ nog landuꞌ kosakit.

3 Og koduaꞌ moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non kituꞌ dia sog dagat. Dadi, og dagat miktimaluy nog duguꞌ nog maꞌ nog duguꞌ nog gotow nog minatoy. Bu og glam nog migonong sog dagat mikpomatoy.

4 Og kotolu moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non dia sog tubiganan bu sog tobudanan bu miktimaluy duguꞌ. 5 Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog moloikat kituꞌ nog migbayaꞌ sog tubig. Maꞌ nini og taluꞌ non, “Ika og molinggas bu mosigda nog donsamaꞌ na, midulus og kopolihalaꞌ mu koni poꞌ maꞌ nituꞌ nododaꞌ og kopongukum nika. 6 Poꞌ pimunuꞌ nilan og pigotowan mu bu og polomolatasanan nog taluꞌ mu. Dadi, saꞌan ini piinum nika ilan nog duguꞌ poꞌ maꞌ nituꞌ og molongas nog tumbas dun dianilan.” 7 Tubus nituꞌ, midongog u nosop og taluꞌ tidu sog pomolasan koyon. Long nog taluꞌ koyon, “Ika Mikpongon, og Diwata nog diꞌ kobotukan, glam nog kopongukum nika motud bu modulus.”

8 Bu og kopat moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non dia sog gondow bagun og gotowanan motutung ilan nog gondow. 9 Saꞌan ituꞌ, mikpoktutung ilan nog ginit nog gondow koyon. Dadi, piglogwad nilan og ngalan nog Mikpongon nog ion og migbayaꞌ nog glam nog glogonanan koyon. Bu daꞌ ilan nododaꞌ poksanglit dianon poꞌ ompok ilan lumotaꞌ nog kohinangan nilan koyon nog dusa.

10 Og kolima moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non koyon dia sog gingkudan nog sabtua koyon nog gingkudan datuꞌ. Bu og pigdotuꞌan non koyon mitokow pogdolom. Bu og gotowanan mingolongot og ngisianan nilan kobal nog kisokitan ilan tokodoy. 11 Bu sabap sog kisokitan ilan tokodoy nog nuka nilan kituꞌ, piglogwad nilan og Mikpongon sog glangit. Tibua, minsan maꞌ nituꞌ, diꞌ ilan nododaꞌ moleg moglilaꞌ nog kohinangan nilan kituꞌ.

12 Bu og kogonom moloikat koyon, binunag non og taguꞌ nog ponaksan non koyon dia sog glawas nog tubig kituꞌ nog mosolag nog iningolanan og Eprates. Dadi, kinotian dun poꞌ simpanon non sog bianan nog datuꞌanan kituꞌ nog tidu sog silangan. 13 Tubus nituꞌ, mitongow u tolu buk glatdiwataanan nog maꞌ nog bayuꞌbayuꞌ nog gombak. Linumuas ilan tidu sog babaꞌ nog sabtua, bu tidu sog babaꞌ nog naga, bu tidu sog babaꞌ nog polomolatas kituꞌ nog diꞌ motud. 14 Ilan koyon og bolakat nog glatdiwataanan nog mokinang nog gingyataꞌanan. Mogdundaan ilan sog gliwag nog dunya koni poꞌ polumpukon nilan og glam nog kodotuꞌan poꞌ simpanon nilan sog gondow kituꞌ nog mogbunuꞌ ilan nog pigotowan nog Mikpongon nog diꞌ kontuan.

15 Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog Kounutan ta. Long non dun, “Pokinongog amu, poꞌ og pogdatong u dion, daꞌidun og mokosun dun maꞌ nog polonakow. Popiaon ain og gotow kituꞌ nog pigusibaꞌ non og ponopoton non poꞌ bagun ion diꞌ kosipogan sog kodokolan.”

16 Tubus nituꞌ og glatdiwataanan kituꞌ, pilumpuk nilan og kodotuꞌan dituꞌ sog dotagan kituꞌ nog iningolanan sog Hinibru Armagedon.

17 Og kopitu moloikat koyon, binunag non dosop og taguꞌ nog ponaksan non koyon dia sog gawang bu ngon og taluꞌ nog mosikad dituꞌ sog gingkudan datuꞌ kituꞌ nog dia sog Poktomuyan sog Mikpongon. Maꞌ long nog taluꞌ koyon dun, “Midoksuꞌ na!” 18 Ampun miluksad taluꞌ koyon, migbobusiat mogdayun og kilat mangka poktutudtutud og glotiꞌ, bu mangka poglugung, bu miglinug nog mosikad tokodoy nog daꞌ sibon poglinug sog glupaꞌan nog maꞌ nini kosikad tidu pa sog kopokpongon nog gotowanan. 19 Og koliwagan bonua kituꞌ nog mokosog nog ngalan non Babilon, mibahagiꞌ tolu bahagiꞌ. Bu og duma koliwagan bonuaanan sog glupaꞌan mikpoktugban. Og Mikpongon, daꞌ non kolingowoy og koliwagan bonua kituꞌ nog mokosog. Piinum non ilan nog galak kituꞌ nog tidu sog saguk nog ion non ion og polihalaꞌ non kituꞌ nog kondokondok tokodoy. 20 Mikpoglonod og glam nog puluꞌanan bu og glam nog bontudanan mikpoktugban. 21 Bu migdupiꞌ nog maꞌ nog batu nog mokobogat. Og bogat non lagaꞌ lima puluꞌ kilu nog sokaliꞌ mikpoktonaꞌ dia sog gotowanan. Dadi, sabap sog kondokondok tokodoy nog glogon koyon dianilan, piglogwad nilan dun og Mikpongon.

17

Og glibun kituꞌ nog tungkagon nog poksakoy sog sabtua

1 Solabuk sog pitu buk moloikatanan koyon nog togo ponaksan minangoy dituꞌ nakon mangka poktaluꞌ, “Alung, poꞌ potongowon ku dianika og polihalaꞌ sog glibun kituꞌ nog mibantug nog tungkagon tokodoy. Ion non ion og koliwagan bonua kituꞌ nog modakol og glawas nog tubiganan dun dia sog molani non. 2 Og kodotuꞌan sog glupaꞌan pigbabal nilan ion. Bu og gotowanan sog glupaꞌan miimung maꞌ nog mikpoglangu ilan, sabap sog kopoglogiling nilan nog kohinangan non kituꞌ nog diꞌ pia.”

3 Tubus nituꞌ, pinuluꞌan u nosop nog Bolakat nog Mikpongon mangka u oitoy nog moloikat koyon dituꞌ sog bonua kituꞌ nog mologon pogonongan. Mitongow u og glibun nog pogingkud dia sog sabtua. Og sabtua koyon ompula bu milokop nog ngalan nog mondom mokotompolaꞌ dia sog Mikpongon. Bu og sabtua koyon, pitu buk guluanan non bu sopuluꞌ buk sungaganan non. 4 Og glibun koyon minapot nog pula bu ombilu og kopulaan non nog migdilapdilap poꞌ pinginoguꞌan nog bulawan bu og batuanan kituꞌ nog mokologan bu og mutiaꞌanan. Pogaid ion nog saguk kituꞌ nog bulawan nog tinoguꞌan nog kohinangan non kituꞌ nog kolomuꞌlomuꞌ bu kosipogsipog. 5 Bu sinulatan og gangas non nog maꞌ nini, “Kosobuꞌsobuꞌ, Babilon nog motas, og ginaꞌ nog glam nog ponukagon bu ain og sumolap monginang sog dunya.” 6 Mitongow u og glibun koyon nog milangu nog duguꞌ nog pigotowan nog Mikpongon, bu og duguꞌ nog gotowanan kituꞌ nog pimunuꞌ sabap sog kopokokunut nilan dia ni Isus.

Dangan mitongow og maꞌ nion koyon, kisobuꞌan u tokodoy dun. 7 Dadi, sinakan u nog moloikat koyon, “Iduma ion kosobuꞌan ka mosop dun? Ustalon ku dianika og maꞌana nog glibun koyon bu og sabtua koyon nog sinokayan non nog pitu buk guluanan non bu sopuluꞌ buk sungaganan non. 8 Og sabtua koyon nog mitongow mu, ion non ion og totubuꞌ dini kituꞌ, tibua, numun koni minatoy na. Bu sog gunanunan koyon lumuas ion tidu sog gluang kituꞌ nog daꞌ goktob non nog iningolanan og Abis bu mangka ion angoy dituꞌ sog glaꞌat non. Ain sog glupaꞌan koni nog ondaꞌ kosulat og ngalan nilan dia sog libru nog pinulatan nog ngalan nog ain kibogayan nog kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non tidu pa sog kopokpongon nog dunya koni, kosobuꞌan ilan dun bila motongow nilan ion. Poꞌ dini kituꞌ totubuꞌ. Tubus nituꞌ, numun koni minatoy. Saka sog gunanunan koyon, tumuaꞌ mo sop mokpuliꞌ.

9 “Og maꞌ nini koni, sumboy ngon og kotoan ta monginabut dun bu sumboy pomikilon ta mahatul. Og pitu buk guluanan non koyon, ion non ion og pitu buk buludanan kituꞌ nog iningkudan nog glibun koyon. Bu ion non dosop ion og pitu kodotuꞌan kituꞌ. 10 Og lima buk minatoy na, og solabuk totubuꞌ pa, bu solabuk posunguꞌ pa matong. Bu bila matong ion, mogonong pa dini podaliꞌdaliꞌ. 11 Og sabtua kituꞌ nog totubuꞌ bosia saka numun kituꞌ minatoy na, ion non ion og kowalu kituꞌ mogdatuꞌ. Ion og duma nog pitu buk kodotuꞌan kituꞌ nog ion posunguꞌ sog glaꞌat non.

12 “Og sopuluꞌ sungaganan koyon nog mitongow mu, ion non ion og sopuluꞌ kodotuꞌan nog daꞌ ilan pa pogdatuꞌ. Tibua, dumuma ilan mogdatuꞌ sog sabtua koyon nog podaliꞌdaliꞌ. 13 Solabuk da og tugyu nilan, bu moguakil ilan nog dasig bu bayaꞌ nilan dia sog sabtua koyon. 14 Mantu ilan mogbunuꞌ dia sog Nati nog Bilibili koyon. Tibua, dagon ilan dia sog Nati nog Bilibili koyon. Poꞌ ion og Pogbayaꞌ sog glam nog togo bayaꞌ. Bu ion og Datuꞌ sog glam nog kodotuꞌan. Bu og duma non momondag, ain og piniliꞌ non, bu ain inonggat non, bu ain og ompagon kituꞌ og kopokokunut nilan dianon.”

15 Tubus nituꞌ, og moloikat koyon, tinoluꞌan non nosop akon nog maꞌ nini, “Og tubiganan kituꞌ nog mitongow mu, ion non ion og gotowanan kituꞌ nog modakol tokodoy tidu dia sog ainain nog binonsaan bu dia sog miglologinis nog ponoluꞌon nog pigingkudan nog tungkagon koyon. 16 Og sabtua koyon bu og sopuluꞌ sungaganan koyon nog mitongow nika, pokongitan nilan og tungkagon koyon. Pogloꞌatan nilan ion, bu mangka nilan ion lobasoy, bu mangka nilan kanoy gungod non, bu tutungon nilan ion sog gapuy. 17 Pipikil nog Mikpongon dianilan nog miksolabuk ilan moguakil nog bayaꞌ nilan mogdatuꞌ dia sog sabtua koyon asta sog motuman og taluꞌ nog Mikpongon. 18 Og glibun koyon nog mitongow mu, ion non ion og koliwagan bonua kituꞌ nog mokosog, nog migbayaꞌ sog kodotuꞌan dini sog glupaꞌan.”

18

Linaꞌat nog Mikpongon og Babilon

1 Tubus nituꞌ, mitongow u og len moloikat nog posunguꞌ tumonaꞌ tidu sog glangit. Motas ion og bayaꞌ non, bu og glupaꞌan kisilowan nog silow non. 2 Miktaluꞌ ion nog mosikad. Maꞌ long non dun, “Miglaꞌat na! Miglaꞌat na tokodoy og Babilon nog motas bosia og bayaꞌ non! Miimung nog pogonongan nog glatdiwataanan, bu og pogonongan nog glam nog manukmanukanan kituꞌ nog kolomuꞌlomuꞌ. 3 Poꞌ glam nog binonsaan miglogiling sog kohinangan non kituꞌ nog molaton. Mamaꞌ nog piinum non ilan nog galak nog landuꞌ kobisa. Og kodotuꞌan dini sog glupaꞌan, pigbabal nilan ion. Bu og polonglituanan dini sog glupaꞌan, mikpogdaya ilan sabap nog miglanduꞌ na og glegan nog glibun kituꞌ nog boyaꞌan diꞌ non notanan mosogong.”

4 Tubus nituꞌ, midongog u nosop og len taluꞌ tidu sog glangit, maꞌ long nog taluꞌ koyon, “Pigotowan ku, awaꞌ amu na dianon bagun amu diꞌ mosunuꞌ sog dusa non bu bagun amu dosop ondiꞌ kobianan nog minsan olo glogon nog matong dianon. 5 Poꞌ og dusaanan non migbangkatbangkat na boyaꞌan misampot na dituꞌ sog glangit, bu daꞌ kolingowoy nog Mikpongon og kohinangan non kituꞌ nog mokolaton. 6 Og kohinangan non koyon, og suliꞌ dun dianon maꞌ da nog miinang non. Bu konaꞌ tibua nituꞌ, sugaꞌid non, og suliꞌ sog kohinangan non kituꞌ duaꞌ kali populiꞌoy dianon. Bu og piinum non kituꞌ nog ombisa dia sog gotowanan, dusunan sop maꞌ nituꞌ kobisa og pinumon dianon. 7 Og kopokpotaspotas non bu og kobaꞌis non nog dili glawas non, pobotukon dituꞌ og posinsa bu susaan non. Dialom pikilan non migbonsag nog, ‘Akon og baꞌi u. Konaꞌ u og balulibun, bu diꞌ u nododaꞌ mosusa.’ 8 Tibua, sondow da dagon ion nog glogonanan nog matong dianon, og susaan, og gunus, bu og patoy. Tipoton ion moglotob nog gapuy. Poꞌ mimolihalaꞌ dianon og Pogbayaꞌ nog ion og Diwata nog diꞌ kolobian.

9 “Og kodotuꞌan sog glupaꞌan nog mikpogbabal kituꞌ dianon, bu dinumuma mogbalan nog daya non, bila motongow nilan og gobol nog gapuy kituꞌ nog piktutung dianon, moglulad ilan bu lumangos ilan. 10 Mokpolayuꞌ ilan poꞌ ilakad gondok nilan nog posinsa kituꞌ dianon. Bu maꞌ long nilan dun, ‘Uy! Migasta tokodoy poꞌ miglaꞌat na dodaꞌ og koliwagan bonua koyon nog mokosog. Og Babilon og koliwagan bonua nog motas bosia og bayaꞌ non. Podaliꞌ da modoksuꞌ na ion poliholaꞌoy!’

11 “Og polonglituanan dini sog glupaꞌan, moglulad ilan bu mikponglangos ilan dosop poꞌ daꞌidun na sumaluy nog dogangan nilan. 12 Og dogangan nilan koyon og bulawan, og solapiꞌ, og batuanan kituꞌ nog mokologan, og mutiaꞌanan, bu og mokolongas nog ponopoton nog maꞌ nog dasu, og ponopoton kituꞌ nog pula bu ombilu kopulaan non, bu og gininisan nog kayuanan kituꞌ nog moliangliang kotongow, bu og glam nog gininisan nog balan nog pingimung tidu sog tangu nog sabtuaanan, og kayuanan nog mokologan, og tumbaga, og putow, bu og batu putiꞌ. 13 Migdagang ilan dosop nog gininisan nog palapala nog maꞌ nog komi. Bu mogdagang ilan dosop nog komangyan, bu og suluꞌ, bu og pogomutanan, bu og galak, bu og glana nog olibu, bu og tapung nog mokologan, bu og paloy, bu og sapiꞌanan, bu og bilibilianan, bu og kudaꞌanan, bu og kalesaanan, bu asta og guliponanan bu kotubuꞌ nilan.

14 “Maꞌ long nog polonglituanan kituꞌ, ‘Og poksobaꞌan mu kituꞌ miawaꞌ na dianika. Glam nog kolongas nog daya nika miawaꞌ dosop bu diꞌ mu na malap mokpuliꞌ.’ 15 Og polonglituanan kituꞌ nog mikpogdaya ilan sabap sog koliwagan bonua koyon, mokpokpolayuꞌ ilan poꞌ ilakad og gondok nilan nog posinsa kituꞌ dianon. Mokpoglulad ilan bu mikponglangos ilan. 16 Bu moglosek ilan nog, ‘Uy! Migasta tokodoy poꞌ miglaꞌat na dodaꞌ og koliwagan bonua koyon nog mokosog! Minapot bosia ituꞌ nog mokolongas nog ponopoton nog ompula bu ombilu og kopulaan non, bu mogdilapdilap kobal nog bulawan non bu batuanan koyon nog mokologan bu og mutiaꞌanan. 17 Tibua, sog podaliꞌdaliꞌ da, maꞌ nion koyon nog daya, mitipot poglaꞌat.’

“Ain og pogaid sog kapal bu ain mikponakoy dion, bu ain migusaha dia sog kapal, bu ain tolisodaꞌanan, ilan siꞌoy mokpokpolayuꞌ dosop 18 bila motongow nilan og gobol nog gapuy nog poktutung kituꞌ dianon. Mokpoktaluꞌ ilan, ‘Ngon taꞌ gidoy og duma koliwagan bonua nog mokosog nog maꞌ nini?’ 19 Sibukakon nilan og glupapol nog glupaꞌ sog ditas nog boyaꞌan motonaꞌ sog glimpulu nilan poꞌ maꞌ nituꞌ og kopokpotongow nilan og susaan nilan kobon nilan moglulad bu lumangos, bu maꞌ long nilan dun, ‘Uy! migasta tokodoy poꞌ miglaꞌat nododaꞌ og koliwagan bonua koyon nog mokosog. Glam nog ain togo kapal, mikalap nog daya nilan tidu sog bonua koyon. Sog podaliꞌdaliꞌ, miglaꞌat na ion.’

20 “Dadi, pogdaꞌdaꞌ amu ain sog glangit poꞌ miglaꞌat na ion. Pogdaꞌdaꞌ amu ain og pigotowan nog Mikpongon, bu og sosuguꞌonanan non, bu og polomolatasanan nog taluꞌ non. Poꞌ pinolihalaꞌ na ion nog Mikpongon sabap sog gininang non kituꞌ dianiu.”

21 Tubus nituꞌ, og moloikat kituꞌ nog modasig, inimud non og batu nog mosolag tokodoy nog maꞌ nog gilingan og bantuk non, mangka non tikpuꞌoy sog dagat mangka poktaluꞌ, “Maꞌ nion og kosikad og kopoglaꞌat nog koliwagan bonua nog Babilon nog mokosog, bu diꞌ na mindog mokpuliꞌ. 22 Og polonigitananan, bu og polonanggabanan, bu polonombuliꞌanan, diꞌ ilan na mokopoglomot nion dion mokpuliꞌ. Daꞌidun na og gotow nog mogusaha dion mokpuliꞌ. Diꞌ na mokpuliꞌ moglogonek og gilingan nika. 23 Diꞌ na motongow mokpuliꞌ dion nika og silow nog suluꞌ. Diꞌ a na mokodongog mokpuliꞌ nog gloliag nog kaing. Dini kituꞌ, og polonglituanan nika mokotas ilan nog gotow dini sog dunya koni. Bu bianan dia sog gaid mu, og glam nog binonsaan misuoy dia sog motud. 24 Dianon kotongow og duguꞌ nog polomolatasanan, bu og pigotowan nog Mikpongon, bu og glam nog pimunuꞌ non dini sog glupaꞌan koni.”

19

Sanglit sog Mikpongon

1 Tubus nituꞌ, mikodongog u nosop nog mosikad nog gonek dituꞌ sog glangit. Og gonek koyon og sikad non mamaꞌ nog sikad nog gonek nog modakol tokodoy nog gotow nog miglongag mogekes nog, “Songlitan og Mikpongon! Bu og kotas bu bayaꞌ dianon! Poꞌ minatong na og tabang nog Mikpongon sog gotowanan. 2 Poꞌ motud bu modulus og kopongukum non poꞌ pinolihalaꞌ non og tungkagon kituꞌ sabap sog kopoktungkag non mioit non tanan dun og gotowanan sog glupaꞌan dia sog kohinangan non kituꞌ nog mokolaton. Sinuliꞌan ion poꞌ pimunuꞌ non og sosoligananan nog Mikpongon.” 3 Bu mikpuliꞌ ilan moktaluꞌ nog mosikad, “Songlitan og Mikpongon! Poꞌ og gobol nog gapuy kituꞌ miktolomuk kobon non asta sog daꞌ kopus non.”

4 Bu dangan miluksad og taluꞌ nilan koyon, og duaꞌ puluꞌ bu pat bogolalanan kituꞌ bu og pat buk manusiaꞌanan kituꞌ, minombaꞌ ilan sumugyut sog Mikpongon nog dia ion pogingkud sog gingkudan datuꞌ koyon. Bu miktaluꞌ nog mosikad, “Maꞌ nituꞌ na! Songlitan og Mikpongon!”

5 Tubus nituꞌ, ngon og taluꞌ tidu sog gingkudan datuꞌ koyon, nog maꞌ nini, “Og glam niu nog sosoligananan non bu ain mondok dianon, tidu sog ombabaꞌ asta sog motas, songlitan ta og Diwata ta.”

6 Tubus nituꞌ, mikodongog u nosop nog gonek nog gotowanan nog modakol, mamaꞌ nog doguk nog bosoy kosikad otawaka maꞌ nog glotiꞌ. Og taluꞌ koyon maꞌ nini, “Songlitan og Mikpongon! Poꞌ migdatuꞌ na og Pogbayaꞌ nog Ion og Diwata ta nog diꞌ kobotukan. 7 Mogloliag ita na, bu mogdaꞌdaꞌ ita na, bu pokpotason ta ion. Poꞌ minatong na og kaing nog Nati nog Bilibili, bu og koingon kituꞌ dianon misimpan na.* 8 Og koingon kituꞌ dianon, binogayan nog ponopoton nog solugon non nog monginggat nog molonuꞌ tokodoy.” (Og ponopoton koyon nog mokolongas, ion non ion og kohinangan nog pigotowan nog Mikpongon nog modulus.)

9 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ og moloikat koyon dianakon, “Sulat mu ini, ‘Popiaon ain og inonggat sog kologyaꞌan nog Nati nog Bilibili koyon.’ ” Bu miktaluꞌ nosop mokpuliꞌ, “Koni og motud, og taluꞌ nog Mikpongon.”

10 Miluksad tibua ion, minombaꞌ u mangka u sugyut dianon. Tibua, pigondiꞌan non akon. Taluꞌ non, “Naꞌ a tokodoy moginang nion! Poꞌ batuk ita da og sosoligan bu og pigilugananan mu kituꞌ nog ain mikokunut sog pitampal ni Isus kituꞌ nog motud. Sugaꞌid non, tamuy a sog Mikpongon! Poꞌ og motud kituꞌ nog pitampal ni Isus, ion non ituꞌ og monuluꞌ dia sog polomolatasanan nog taluꞌ nog Mikpongon.”

Og poksakoy sog kudaꞌ nog putiꞌ

11 Tubus nituꞌ, mitongow u og glangit nog mibukaꞌ bu sog sunguꞌan ku, ngon og kudaꞌ nog omputiꞌ. Og poksakoy dun, ion non ion og giningolanan kituꞌ nog Kopongondolan bu og Motud. Og kopongukum non, modulus bu bila mantu ion, og sugutan non ain og motud. 12 Og mata non miksilaꞌ maꞌ nog gligaꞌ nog gapuy bu modakol og kurunaanan non. Sinulatan ion nog ngalan nog sala non da mokosun dun. 13 Minapot ion nog molambak nog ginogom sog duguꞌ, bu og ngalan non og Taluꞌ Nog Mikpongon. 14 Og sundaluanan nog glangit migunut dianon. Mikponakoy ilan sog kudaꞌanan nog putiꞌ bu minapot ilan nog mokolongas nog ponopoton nog omputiꞌ bu molonuꞌ. 15 Lumuas og mokutong nog kalis tidu sog babaꞌ non, og poktigbas non sog binonsaan. Bu daꞌidun mokantu sog kopogbayaꞌ non dianilan. Ion og mogdogyak nog pogdogyakan kituꞌ nog ion non ion og polihalaꞌ nog Mikpongon nog diꞌ kobotukan. 16 Sinulat dia sog ponopoton non bu sog gopa non og ngalan nog maꞌ nini, “Kounutan sog glam nog kodotuꞌan bu og Pogbayaꞌ sog glam nog togo bayaꞌ.”

17 Tubus nituꞌ, mitongow u og moloikat, dia pogindog sog gondow. Bu inekesan non og glam nog manukmanukanan koyon nog poglayug sog gawang. “Pokpolani amu bu poglumpuk amu poꞌ sinimpanan amu nog Mikpongon nog kologyaꞌan, 18 bagun amu mokokan nog gungod nog glam nog gotowanan, og gulipon otawaka konaꞌ gulipon, bu ombabaꞌ nog gotow otawaka motas maꞌ nog kodotuꞌan, bu og kounutan nog sundaluanan, bu mokosog nog gotowanan, bu maꞌ dosop nog kudaꞌanan, bu og mikponakoy dun.”

19 Tubus nituꞌ, mitongow u nosop og sabtua kituꞌ, bu og kodotuꞌan sog glupaꞌan, bu og sundaluanan nilan mikpoglumpuk ilan poꞌ mantu ilan mogbunuꞌ dia sog poksakoy kituꞌ sog kudaꞌ, bu sog sundaluanan non. 20 Tibua, og sabtua koyon kiukpaꞌan, bu og duma non kituꞌ nog polomolatas nog diꞌ motud nog mikogantiꞌ dianon moginang nog gingyataꞌanan non. Sabap sog gingyataꞌanan non, mioit non ain inindanan kituꞌ nog ilan koyon og sabtua na dun, bu ain miktamuy kituꞌ sog glodawan non. Og duaꞌ ilan koyon, pinilak ilan nog totubuꞌ ilan pa dia sog danow nog gapuy nog minit tokodoy nog maꞌ nog tinutung og asupri. 21 Og dumaanan nilan pimunuꞌ bianan sog kalis kituꞌ nog linumuas tidu sog babaꞌ nog poksakoy sog kudaꞌ kituꞌ nog omputiꞌ. Bu piglumpukan ilan nog glam nog manukmanukanan moglokan og gungodanan nilan asta mikpogondad ilan.

20

Si Kindagow binalud lagaꞌ nog songibu ton

1 Tubus nituꞌ, mitongow u nosop og moloikat posunguꞌ tumonaꞌ tidu sog glangit mikpitang nog glantaylantay nog landuꞌ kopagon bu togo kunsi* nog bongawan nog Abis. 2 Inukpaꞌan non og naga kituꞌ, nog ion non ion og mamak kituꞌ kobon nituꞌ nog iningolanan si Kindagow otawaka og Soitan. Bu binalud non lagaꞌ nog songibu ton. 3 Mangka non tikpuꞌoy dituꞌ sog Abis, mangka non pintuꞌoy, bu potopokoy nog potapok kituꞌ nog bagun ion ondiꞌ mokoluas mangoy monglimbung sog binonsaan asta modopot songibu ton gobon non. Tubus nituꞌ, mangka na ion boluyoy nog podaliꞌdaliꞌ.

4 Tubus nituꞌ, mikotongow u nosop nog gingkudan datuꞌanan nog giningkudan nog gotowanan kituꞌ nog binogayan nog bayaꞌ mongukum. Bu mitongow u dosop og glimukudanan nog gotowanan kituꞌ nog pimutukan nog gulu sabap sog kopogustal nilan nog motud paꞌali dia ni Isus bu paꞌali dosop sog taluꞌ nog Mikpongon. Daꞌ ilan poktamuy sog sabtua kituꞌ otawaka sog glodawanan non kituꞌ. Bu daꞌ ilan koleg nog indanan og gangasanan nilan otawaka og komotanan nilan nog ngalan nog sabtua kituꞌ. Mitubuꞌ ilan puliꞌ bu mangka ilan duma mogdatuꞌ dia ni Kristu lagaꞌ songibu ton. 5 Ion non ini og tiganaꞌ potubuꞌon tidu sog patoy. (Og duma gotowanan kituꞌ nog mikpomatoy, diꞌ ilan pa sokaliꞌ motubuꞌ mokpuliꞌ taman da diꞌ motoktub og songibu ton.) 6 Mogdaꞌdaꞌ bu landuꞌ popia dia sog ain misunuꞌ kituꞌ buatoy mokuna tidu sog patoy. Poꞌ diꞌ ilan na mokobian matoy nog koduaꞌ nog patoy. Sugaꞌid non, mimung ilan na nog boliananan nog Mikpongon bu ni Kristu. Bu dumuma ilan dosop mogdatuꞌ dia ni Kristu lagaꞌ songibu ton.

Og glaꞌat ni Kindagow

7 Bila motoktub na songibu ton, ubadan na si Kindagow mangka boluyoy 8 bu mangoy ion moglimbung dia sog gotowanan sog ainain nog binonsaan sog tibuk nog dunya nog ion non ion Gog bu Magog. Polumpukon non glam nilan poꞌ mantu ilan mogbunuꞌ. Og dakol nilan maꞌ kodakol nog pontad sog goksid dagat. 9 Diadia ilan pomoktidu sog glupaꞌan koni bu linibutan nilan og piglumpukan nog pigotowan nog Mikpongon, nog ion non ion og koliwagan bonua kituꞌ nog kololaman nog Mikpongon. Tibua, mitipot ilan kanoy nog gapuy nog tidu sog glangit. 10 Bu si Kindagow og miglimbung kituꞌ dianilan, tinikpuꞌ dosop dia sog danow nog gapuy bu asupri, sog tinikpuꞌan nog sabtua kituꞌ bu og polopanad kituꞌ nog diꞌ motud. Dituꞌ ilan posinsaoy gobi gondow asta sog daꞌ kopus non.

Ukumon ain mikpomatoy

11 Tubus nituꞌ, mitongow u og mosolag nog gingkudan datuꞌ nog putiꞌ. Bu mitongow u dosop asta og pogingkud koyon dion. Og glupaꞌan bu og glangit miawaꞌ na dia sog sunguꞌan non, bu ondaꞌ na kotongow mokpuliꞌ. 12 Bu mitongow u ain mikpomatoy kituꞌ nog motas otawaka ombabaꞌ, dia ilan pogindog sog sunguꞌan nog gingkudan datuꞌ koyon. Bu binukaꞌ og libruanan kituꞌ nog pinulatan nog kohinangan nog glam nog gotow, bu mangka bukaꞌoy dosop og len libru kituꞌ nog ion non ion og pinulatan nog ngalananan nog gotowanan kituꞌ nog kibogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Og gotowanan kituꞌ, ukumon ilan bianan sog kohinangan nilan nog sinulat sog libruanan kituꞌ. 13 Ain mikpomatoy kituꞌ sog dagat, bu ain tidu sog Molimotayan, mikponuaꞌ ilan dituꞌ mangka ilan ukumoy bianan sog ain miinang nilan. 14 Bu og Patoy bu Molimotayan, tinikpuꞌ na dituꞌ sog danow nog gapuy. Og danow nog gapuy koyon, ion non ion og koduaꞌ nog patoy asta sog daꞌ kopus non. 15 Bu ain daꞌ kosulat ngalan non dia sog libru kituꞌ nog pinulatan nog ngalan nog ain kibogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, tinikpuꞌ dosop sog danow nog gapuy.

21

Og bogu langit bu bogu lupaꞌan

1 Tubus nituꞌ, mitongow u og bogu langit bu og bogu lupaꞌan poꞌ og tiganaꞌ glangit bu glupaꞌan miawaꞌ na. Bu minsan og dagat, daꞌidun na. 2 Mitongow u og Koliwagan Bonua nog Mosigda, nog ion non ion iningolanan kituꞌ nog bogu Jerusalem, posunguꞌ tumonaꞌ tidu sog glangit nog dituꞌ sog Mikpongon. Og koliwagan bonua kituꞌ mamaꞌ nog pongantim nog pingimokayan nog molongas poꞌ sinimpan sog glaki kituꞌ nog posunguꞌ koingon dianon. 3 Tubus nituꞌ, midongog u og taluꞌ nog mosikad tidu sog gingkudan datuꞌ nog maꞌ nini, “Numun kituꞌ og pogonongan nog Mikpongon dia na sog gotowanan bu miksolabuk ilan na nog pogonongan. Ilan na og pigotowan non bu og Mikpongon dia na nilan bu ion na og Diwata nilan. 4 Pomunasan non na og glam nog gluaꞌanan nilan nog mikpoglayas tidu sog mataanan nilan. Daꞌidun na og patoy, otawaka lumangos, otawaka moksogow bu mosakit. Poꞌ og glam nog donsamaꞌ kituꞌ piongon, miawaꞌ na.”

5 Bu ion og pogingkud sog gingkudan datuꞌ koyon, miktaluꞌ, “Pongimboguan ku na og glam non!” Tubus nituꞌ miktaluꞌ nosop ion dianakon, “Sulat mu ini poꞌ og taluꞌ koni motud bu kosoligan.”

6 Mangka ion poktaluꞌ, “Midoksuꞌ na! Akon og tiganaꞌ bu gimpusan, og tolipunan bu og doksuꞌan. Ain kinuow pinumon ku tidu sog tobud kituꞌ nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non nog daꞌidun bayad dun. 7 Simasima mikopondag, malap non og glam nini. Bu akon og Diwata non bu ion mimung og bataꞌ u. 8 Tibua, ain og motalow, bu polomungyas, ain minginang nog kosipogsipog, ain polomunuꞌanan, ain og momabal, ain togo kotoꞌuan, bu ain moktamuy sog glodawanan, bu glam nog mokoloput, og pogonongan nilan, dituꞌ sog danow nog gapuy bu asupri nog diꞌ ompalong. Ion non ion og koduaꞌ nog patoy.”

9 Og solabuk sog pitu moloikatanan koyon nog mikpogatul nog ponaksan nog tinoguꞌan nog pitu ginis glogonanan kituꞌ, mikpolani dianakon mangka poktaluꞌ nog, “Alung, potongowon ku dianika og posunguꞌ kituꞌ koingon dia sog Nati nog Bilibili.” 10 Pinuluꞌan u nog Bolakat nog Mikpongon bu pinitang u nog moloikat kituꞌ sog dibabow nog bontud kituꞌ nog motas. Bu pitongow non dianakon og Koliwagan Bonua kituꞌ Nog Mosigda, ion non ion og iningolanan nog Jerusalem, og posunguꞌ kituꞌ tumonaꞌ tidu sog glangit nog dituꞌ sog Mikpongon. 11 Sinumilow nog silow nog Mikpongon. Landuꞌ kotilak og silow non maꞌ kotilak nog batu kituꞌ nog mokologan, maꞌ nog batu kituꞌ nog monginggat nog iningolanan og Jasper, bu mongilag maꞌ nog solamin. 12 Inalad nog molawa, bu ompagon, bu sopuluꞌ bu duaꞌ bongawan non. Bu og sopuluꞌ bu duaꞌ og bongawan non koyon pigipat nog sopuluꞌ bu duaꞌ og moloikatanan. Sog dibabow nog bongawananan koyon sinulatan nog ngalan nog sopuluꞌ bu duaꞌ pangkat ni Apuꞌ Israel. 13 Tolu buk bongawananan non dapit sog silangan, bu tolu buk dosop og bongawananan non nog dapit sog sindopan, bu totolu buk dosop og bongawananan sog duaꞌ mogimpang kilidan non. 14 Og galad nog koliwagan bonua koyon piingkud dia sog sopuluꞌ bu duaꞌ gonduk nog gompagon. Bu pinulatan ituꞌ nog ngalan nog sopuluꞌ bu duaꞌ kotow nog sosuguꞌonanan nog Nati nog Bilibili.

15 Og moloikat koyon nog miktaluꞌ dianakon, ngon og topongan non nog bulawan nog poktopong non nog koliwagan bonua koyon, bu og bongawananan non, bu asta galad non. 16 Og koliwagan bonua koyon migusoyusoy mokposagiꞌ. Og glawa non bu bolangan non, migbatuk ilan da nog gyobaꞌan non. Tinopong nog moloikat koyon og koliwagan bonua koyon nog topongan non koyon. Og gyabaꞌ non 2,400 kilumitru, maꞌ nituꞌ dosop og glawa non bu og bolangan non. 17 Tinopong non dosop og galad koyon, tolu puluꞌ bu nom dopa sog dinopaan nog gotow. 18 Og galad non koyon inimung tidu sog batu kituꞌ nog monginggat nog iningolanan og jasper. Bu og koliwagan bonua koyon inimung tidu sog tantu bulawan nog mongilag maꞌ nog solamin. 19 Og batuanan kituꞌ nog piingkudan nog galad koyon pingdoꞌitdoꞌitan nog glam nog gininisan nog batuanan kituꞌ nog mokologan. Og tiganaꞌ nog piingkudan, ion non ion og batu kituꞌ nog monginggat nog iningolanan og jasper. Og koduaꞌ non, og batu kituꞌ nog iningolanan og sapiru. Og kotolu non, og batu kituꞌ nog iningolanan og agata. Og kopat non, og batu kituꞌ nog iningolanan og emerald. 20 Og kolima non, og batu kituꞌ nog iningolanan og onis. Og kogonom non, og batu kituꞌ nog iningolanan og karnilian. Og kopitu non, og batu kituꞌ nog iningolanan og krisolit. Og kowalu non, og batu kituꞌ nog iningolanan berilu. Og kosiam non, og batu kituꞌ nog iningolanan og tupas. Og kosopuluꞌ non, og batu kituꞌ nog iningolanan og krisupras. Og kosopuluꞌ bu sala non, og batu kituꞌ nog iningolanan turkois. Og kosopuluꞌ bu duaꞌ non, og batu kituꞌ nog iningolanan og amatista. 21 Og sopuluꞌ bu duaꞌ bongawananan koyon togo pintuꞌ nog mutiaꞌ. Og dalan mosolag nog koliwagan bonua koyon lunsan bulawan bu mongilag maꞌ nog solamin.

22 Sog koliwagan bonua koyon, daꞌidun og mitongow u nog Baloy nog Poktomuyan dia sog Mikpongon poꞌ og Pogbayaꞌ nog ion og Mikpongon nog diꞌ kobotukan bu og Nati nog Bilibili og poktomuyan nilan. 23 Og koliwagan bonua koyon, daꞌ na balan non nog silow nog gondow otawaka bulan poꞌ og silow nog Mikpongon sinumilow na dion bu og suluꞌ dion og Nati nog Bilibili. 24 Og binonsaan sog dunya koni, dia miglokotubuꞌ sog dolag nog koliwagan bonua koyon. Bu og kodotuꞌananan dini sog glupaꞌan, oiton nilan og daya nilan dion. 25 Ondaꞌidun gondow nog diꞌ bukaꞌon og bongawan koyon. Kobon non bukaꞌon nododaꞌ poꞌ daꞌidun na gobi dituꞌ. 26 Og kotas bu og kodaya nog binonsaan, oiton sog koliwagan bonua koyon. 27 Tibua, ain kolomuꞌlomuꞌ otawaka ain moginang kituꞌ nog kosipogsipog otawaka og mokoloput diꞌ nododaꞌ mokosolod dituꞌ. Og mokosolod dion, ain da og ngalan nilan sinulat dia sog libru kituꞌ nog pinulatan nog ngalananan nog ain kibogayan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Og gapuꞌ nog libru kituꞌ og Nati nog Bilibili.

22

Og tubig nog miksologan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non

1 Tubus nituꞌ, og moloikat koyon, pitongow non dianakon og glawas nog tubig kituꞌ nog poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Motinow tokodoy bu miksologan tidu sog gingkudan datuꞌ nog Mikpongon bu sog Nati nog Bilibili 2 migunut sog titongaꞌ nog dalan mosolag nog koliwagan bonua koyon. Sog mongatul goksid nog tubig koyon, ngon og sopun kayu nog ion non ion og poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bulan bulan mogbunga. Sog soton sopuluꞌ bu duaꞌ kali pogbunga. Og dawon non mokokuliꞌ nog glam nog binonsaan. 3 Daꞌidun na og silaꞌon dion. Og gingkudan nog Mikpongon bu og Nati nog Bilibili dion sog koliwagan bonua koyon. Bu glam nog sosoligananan non moktamuy dianon. 4 Motongow nilan og bayuꞌbayuꞌ non. Bu og ngalan non sinulat dia sog gangasanan nilan. 5 Daꞌidun na og gobi dituꞌ. Daꞌ na og balan nilan nog politaꞌan otawaka og dolag nog gondow. Poꞌ og Mikpongon nog ion og Pogbayaꞌ og mogbogoy dianilan nog dolag. Bu mogdatuꞌ ilan na asta sog daꞌ kopus non.

6 Tubus nituꞌ, miktaluꞌ nosop og moloikat koyon dianakon nog, “Og taluꞌ koni motud bu kosoligan. Og Mikpongon nog ion og Pogbayaꞌ og migbogoy nog Bolakat non dia sog polomolatasanan non. Bu dinondag non og moloikat non mokpotongow dia sog sosoligananan non bog olo sumboy posunguꞌ matong.”

Og Kounutan ta nog si Isus daliꞌ na pokpuliꞌ

7 “Pokinongog amu,” long ni Isus, “daliꞌ u na pokpuliꞌ. Popiaon ain mikokunut sog pidonsamaꞌanan tumaluꞌ dini sog libru koni.”

8 Akon si Jan, og mikodongog bu mikotongow nog glam non koni. Bu dangan midongog u bu mitongow u ituꞌ, minombaꞌ u poꞌ sumugyut u sog moloikat koyon nog mikpotongow dun dianakon. 9 Tibua, tinoluꞌan non akon, “Naꞌ mu ion inangon dianakon! Poꞌ batuk ita da og sosoligan bu og pigilugananan mu kituꞌ nog polomolatasanan, bu ain og mikokunut sog taluꞌ sog libru koni. Sugaꞌid non, tamuy mu og Mikpongon!”

10 Tubus nituꞌ, tinaluꞌ non dianakon, “Naꞌ mu poglingodon og glam nog pidonsamaꞌ tumaluꞌ dini sog libru koni. Poꞌ daliꞌ na kotuman. 11 Dadi, ain monginang nog molaton, potiangon na moginang dun. Ain kolomuꞌlomuꞌ pikilan non, polukas mu momikil dun. Ain sop modulus ponginangon non, potiangon moginang dun. Ain molonuꞌ pikilan non, potiangon ion momikil dun.”

12 “Pokinongog amu!” long ni Isus. “Daliꞌ u na pokpuliꞌ! Bu pitangon ku og sugda nog monala kotow sog glam nog gotowanan nog ain goktob og miinang nilan. 13 Akon og Alpa bu Omega, og tiganaꞌ bu gimpusan, og tolipunan bu doksuꞌan.

14 “Popiaon ain dinokdakan non og ponopoton non bagun ngon kopatut non malap nog kayu kituꞌ nog poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non. Bu pobianon ion dia sog bongawan kituꞌ nog posunguꞌ sumolod dia sog koliwagan bonua koyon. 15 Sog glowasan nog koliwagan bonua koyon, dituꞌ og gotowanan koyon nog maꞌ nog gayam, bu ain togo kotoꞌuan, bu ain momabal, bu ain polomunuꞌ, bu ain moktamuy sog glodawananan, bu ain loliagon moktaluꞌ otawaka moginang nog gloput.

16 “Akon si Isus, dinondag u og moloikat u mangoy mokpotongow dianiu nog glam nini bagun ompolatas niu dia sog glumpukanan nog pigotowan nog Mikpongon. Akon og pangkat ni Dabid bu og motilak nog bitun sog silangan.”

17 Dadi, og Bolakat nog Mikpongon bu og koingon kituꞌ sog Nati nog Bilibili, miktaluꞌ ilan nog, “Angoy a dini!” Bu ain og mikinongog nog pidonsamaꞌ koni tumaluꞌ, ion siꞌoy moktaluꞌ nog, “Angoy a na dini!” Ain kinuow, mokpolani na. Bu ain moleg, minum na nog tubig kituꞌ nog ion non ituꞌ og kotubuꞌ kituꞌ nog daꞌ kopus non nog daꞌidun og bayad dun.

18 Akon si Jan, podonsomaꞌon ku sog ain mikodongog nog pidonsamaꞌ tumaluꞌ sog libru koni. Simasima dumungag nog gustalan koni, dungagan dosop nog Mikpongon og polihalaꞌ dianon nog glogonanan nog pigustal dini sog libru koni. 19 Bu simasima dosop og kumulang nog gustalan koni dini, owaꞌon nog Mikpongon dianon og bahagiꞌ non sog kayu kituꞌ nog poktiduan nog kotubuꞌ nog daꞌ kopus non, bu og bahagiꞌ non dia sog koliwagan bonua kituꞌ nog mosigda nog pigustal dini sog libru koni.

20 Bu ion og tinumaksiꞌ nog glam non koni motud, miktaluꞌ nog, “Oꞌo, daliꞌ u na pokpuliꞌ!”

Maꞌ nituꞌ na! Angoy a dini, Apuꞌ Isus.

21 Og tulung nog Kounutan ta nog si Isus mongon dia sog pigotowan nog Mikpongon. Amen.

* 1:8 1:8 Alpa koni, og tolipunan nog litra nog Ginirik, sog Sinubanon og “A”. Bu og omega koni, og doksuꞌan nog litra nog Ginirik, sog Sinubnon “Y”. Og maꞌana non, og tolipunan bu og doksuꞌan.

* 2:6 2:6 Og maꞌana nog Nikolaitan koni, og polopanadanan nog gininisan nog diꞌ motud.

† 2:27 2:27 Salmu 2:9

* 6:6 6:6 Og olibu koni, gintoson bagun mimung nog glana.

† 6:6 6:6 Og paras koni, gintoson bagun mimung nog ginumon.

* 9:1 9:1 Og kolobusuan ni Kindagow bu glaꞌayatanan non. Og ngalan non Abis.

† 9:11 9:11 Bu sog Sinubanon, Polongulaꞌat.

* 11:2 11:2 Og pat puluꞌ bu duaꞌ bulan koyon, lagaꞌ ion nog songibu bu duaꞌ gatus bu nom puluꞌ ondow.

* 12:7 12:7 Ion og kounutan nog moloikatanan.

† 12:10 12:10 Ion non ion og Kristu.

* 19:7 19:7 Og Nati nog Bilibili koyon, ion non ion si Isus. Bu og koingon koyon dianon, og maꞌana non, ain og mikokunut kituꞌ dianon.

* 20:1 20:1 Og maꞌana non, og bayaꞌ mintuꞌ otawaka mukaꞌ.